recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Onder-Sabie** is 'n groot ruskamp in die Krugerwildtuin aan die suidelike oewer van die Sabierivier, omtrent in die middel van die suidelike deel van die park. Dit is verbind aan die hoofkamp Skukuza deur die H4-1 teerpad (43 km), gereken die besigste roete in die wildtuin, veral gedurende naweke en skoolvakansies.

Onder-Sabie het 'n gedaanteverwisseling ondergaan sedert die vorige restaurant afgebrand het, ten spyte daarvan dat dit een van die oudste kampe in die park is. 'n Moderne restaurant en nuwe winkel is gebou, en die kamp het 'n paar safaritente wat dit die gevoel van 'n Afrikaboskamp gee. Die kamp is op die oewer van die Sabierivier uitgelê en besoekers kan in hul stoele op die groot restaurantstoep sit en die groot aantal wild by die rivier besigtig.

Akkommodasie
------------

Skaduryke stoepe en parkeerplek tussen die rondawels van Onder-Sabie ruskamp
Vroegoggend by Sunsetdam digby Onder-Sabie
Volop oornagplek is beskikbaar op 'n selfsorg-basis, in 30 hutte en 62 *bungalows*, sowel as een groot gastehuis. Kampeerders wat die buitelewe verkies, het 'n keuse van staanplek vir 33 woonwaens en tente, almal toegerus met elektriese kragpunte; of een van die 24 safaritente wat met onder andere twee kampbeddens, stoele, 'n yskas en 'n dakwaaier gemeubileer is.

Ander geriewe
-------------

* Swembad
* Kampwinkel met aandenkings, geskenke, self-medikasie, naslaanboeke en padkaarte, klerasie en alle basiese voedsel en dranke
* Outomatiese wasmasjiene
* Selfoonontvangs
* Vulstasie

Onder-Sabie het 'n aparte area vir dagbesoekers, indien hulle wil braai of swem by die kamp. Daar is ook 'n paar piekniekplekke op die paaie, bv. Nkuhlu (± 20 km), die Mlondozi-dam (17 km) en Tshokwane (43 km).

Die kamp bied begeleide staptogte, wildbesigtiging met 'n oop voertuig asook 'n braai-in-die-bos.

Gesondheidsrisiko
-----------------

Malaria kom in die laeveld voor, en besoekers moet die nodige voorsorg tref daarteen. Raadpleeg u dokter, apteker of reisburo vooraf.

Sien ook
--------

* Skukuza
* Letaba-ruskamp
In rekenaarwetenskap is 'n *onderbrekingsversoek* (Engels: Interrupt request of IRQ) 'n term wat gebruik word om te verwys na die bewerking waar die buslyne onderbreek word deur 'n sein of dan die onderbrekingsinsetlyne van 'n programmeerbare onderbrekingsbestuurder (Engels: Programmable Interrupt Controller of PIC). Onderbrekingslyne word dikwels geïdentifiseer met 'n indeks wat geskryf word in die formaat *IRQ* gevolg deur 'n nommer.

Op die Intel 8259-reeks PIC's is daar agt onderbrekingsinsette wat gewoonlik na verwys word as *IRQ0* tot *IRQ7*. In x86-gebaseerde rekenaarstelsels wat twee van hierdie PIC's gebruik, word die gekombineerde stel lyne na verwys as *IRQ0* tot *IRQ15*.

Nuwer x86-stelsels integreer 'n APIC wat ooreenstem met die Intel APIC-argitektuur. Hierdie APIC's ondersteun 'n programmeerkoppelvlak vir soveel as 255 fisiese hardeware IRQ-lyne per APIC, met 'n tipiese stelsel wat ondersteuning vir slegs sowat 24 hardewarelyne bied.

Sien Intel 8259 vir 'n lys van hardeware IRQ-lyne in x86-stelsels.

Sien ook
--------

* Gevorderde programmeerbare onderbrekingsbestuurder
* Programmeerbare onderbrekingsbestuurder
* Intel 8259
Nuwe ingang na die Durbanse Botaniese Tuin.
'n Woodbroodboom.
Die **Durban Botaniese Tuin** is die oudste nog bestaande botaniese tuin in Afrika en is bekend om sy inheemse en eksotiese plante wat tuishoort in 'n subtropiese klimaat.

Geskiedenis
-----------

Die tuin van 15 ha op die oostelike helling van die Berearif is in 1849 gestig. Die doel was om Kew Gardens te help met navorsing oor en die versamel van tropiese plante van ekonomiese nut, soos byvoorbeeld suikerriet, tee, koffie en pynappels. Tussen 1882 en 1913 was John Medley Wood die kurator en in sy tyd het die tuin groot bekendheid verwerf.

Plante
------

In die tuin is 'n omvangryke versameling broodbome afkomstig uit Suid-Afrika en andere wêrelddele. Die Wood-broodboom (*Encephalaratos woodii*) is een van die seldsaamste plante in die wêreld. Kurator Wood was 'n begeesterde versamelaar van varings en het verskeie artikels daaroor geskryf. Die eerste bromelias is in 1885 in die tuin aangeplant. Die versameling orgideë is in 1931 begin en bestaan tans uit 'n 9 000 plante. In die tuin staan 917 palmbome wat 130 spesies verteenwoordig. Verder staan daar 1 354 ander bome van oral oor die wêreld heen. Van hierdie bome is meer as 80 ouer as 'n 100 jaar. Ook is die versameling cannas besonder.

Tuinbouskool
------------

In samewerking met een van die plaaslike universiteite word studente in die tuin opgelei tot 'n diploma in tuinboukunde.

Biblioteek
----------

Die William Poulton-biblioteek is in 1990 gestig en spesialiseer in boeke oor tuine.

Herbarium
---------

Kurator Wood het ook 'n herbarium nagelaat wat nou uit 'n 100 000 eksemplare, hoofsaaklik afkomstig uit KwaZulu-Natal, bestaan.

Bibliografie
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Durban Botanic Gardens***. |

* www.durbanbotanicgardens.co.za

| * l
* b
* w
Suid-Afrikaanse nasionale botaniese tuine |
| --- |
| Durban Botaniese Tuin • Hantam Botaniese Tuin • Harold Porter Botaniese Tuin • Johannesburgse Botaniese Tuin • Karoo Woestyn Nasionale Botaniese Tuin • Kirstenbosch • KwaZulu-Natal Botaniese Tuin • Laeveld Botaniese Tuin • Makana Botaniese Tuin • Manie van der Schijff Botaniese Tuin • Noordwes-Universiteit Botaniese Tuin • Pretoria Botaniese Tuin • Tuinroete Botaniese Tuin • Universiteit Stellenbosch Botaniese Tuin • Universiteit van KwaZulu-Natal Botaniese Tuin • Vrystaat Botaniese Tuin • Walter Sisulu Nasionale Botaniese Tuin | Vlag van Suid-AfrikaVlag van Suid-Afrika |

Koördinate: 29°50′48″S 31°0′24″O﻿ / ﻿29.84667°S 31.00667°O﻿ / -29.84667; 31.00667
Die **swartmossel** (*Choromytilus meridionalis*) is tweekleppige skulpdier wat aan die wes- en suidkus van Suid-Afrika voorkom. Dit is 'n mariene weekdier in die familie Mytilidae. Hulle is deel van die filum *Mollusca*, wat die tweede grootste filum van ongewerwelde diere is met ongeveer 85 000 spesies.

Morfologie
----------

Hierdie diertjie word tot 15 cm lank. Die mossel is swart van kleur en word blou as gevolg van erosie. Dit kom in rotsagtige gebiede in die tussengetysone voor, waar dit gegroepeer groei. Dit is smaller en swarter as die Mediterreense mossel, *Mytilus galloprovincialis*, waarmee dit dikwels verwar word. Die familie *Mytilldae* is bekend vir smal, elliptiese, waaiervormige, dun kleppe wat van dieselfde grootte is, die afwesigheid van prominente skarniertande, en die teenwoordigheid van bissus- of fyndrade wat van die skarnierarea afhang om op rigiede substrate te anker.

Ekologie en oorlewing
---------------------

Die swartmossel is 'n filtervoeder wat drywende stukkies alge en fitoplankton eet. Dit word bedreig deur die indringing van die snelgroeiende en geharde Mediterreense mossel, wat dit om ruimte oortref. Deeltjies organiese materiaal is die belangrikste voedselbron van baie filtreervoedende tweekleppers, insluitend *C. meridionalis*. *Choromytilus meridionalis* gebruik bakterieë as 'n stikstofhulpbron, wat belangrik is vir sy groei en oorlewing in die tussengetysone. Die bakteriële stikstofopname deur *C. meridionalis* was die hoogste wanneer mossels aan hoogwater blootgestel is en die laagste tydens laagwater.

Die bakteriële stikstofopname deur *C. meridionalis* word beïnvloed deur die beskikbaarheid van ander stikstofbronne soos opgeloste anorganiese stikstof. Dit dui daarop dat spesies die vermoë het om hul stikstofopnamestrategie aan te pas gebaseer op die beskikbaarheid van verskillende stikstofbronne. *C. meridionalis* kan saam met die tweekleppige *Aulacomya atra* in die natuur voorkom.

Voortplanting
-------------

In die Valsbaai-omgewing plant *Choromytilus meridionalis* almal op dieselfde tyd voort en neem deel aan twee broeiseisoene. Alhoewel die aantal eiers en sperms wat elke jaar vrygestel word verander, is die verhouding van eiers tot sperm konstant. Die geslagte is apart en wyfies kan onderskei word deur die sjokolade-bruin kleur van die eierstok, terwyl die testis geel tot wit is, afhangende van die toestand van ontwikkeling. By volwasse diere strek die gonade as 'n verdikte lob in die middellyn tussen die kieue, posterior van die voet. By *C. meridionalis* vind gametogenese deurlopend deur die jaar plaas. *C. meridionalis*-larwes is die meeste van die tyd in die waterkolom aanwesig en sal maklik op toue of boeie wat in die water hang, vestig; hulle vestig selde op die rotsagtige substraat.

Die mossel is 'n gewilde seekosgereg.

Bron
----

* *Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika*. Jacana Media. 2007 ISBN 978-1-77009-215-0
Dwarsgemonteerde enjin in die Toyota Corolla EE80
'n **Dwarsgemonteerde enjin** is 'n enjin in 'n voertuig gemonteer sodat die enjin se krukas loodreg is met die lang as van die voertuig. Baie moderne voorwieldryfvoertuie gebruik hierdie enjinuitleg. (Die meeste agterwieldryfvoertuie gebruik 'n longitudinale enjin opset, waar die enjin se krukas parallel is met die lang as van die voertuig, behalwe vir 'n paar agter-mid-enjinvoertuie, wat gebruik maak van 'n dwarsenjin op 'n transas gemonteer agter in plaas van aan die voorkant.)

Dwarsgemonteerde enjin in 'n ou Mini Cooper
Die eerste suksesvolle dwarsenjinmotors was die tweesilinder DKW "Front"-reeks van motors, wat die eerste keer verskyn het in 1931. Na die Tweede Wêreldoorlog, het SAAB die opset in hul eerste model, die Saab 92, in 1947 gebruik. Die reëling was ook gebruik vir Borgward se Goliat- en Hansa-merk motors en in 'n paar ander Duitse motors. Dit was egter eers met Alec Issigonis se Mini, wat deur die British Motor Corporation bekend gestel is in 1959, dat die ontwerp lof toegeswaai is. Issigonis het die kar se ratkas in die oliebak van die enjin geinkorporeer, en daarmee 'n aandryfeenheid vervaardiging wat smal genoeg was om dwars in 'n motor wat net vier voet (1,2 m) wyd was te installeer. Tesame met die veel groter binneruim wat die uitleg meebring (die hele aandrywing beslaan net 20 persent van die motor se lengte) het die Mini 'n ware alternatief vir die konvensionele klein familiemotor geword.
Die **Dutoiti** (*Pseudochromis dutoiti*) is 'n vis wat aan die ooskus van Afrika voorkom, vanaf Kenia tot by Park Rynie in KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis ook bekend as die *Dutoiti*.

Voorkoms
--------

Die vis is oorwegend geel van kleur oor die lyf. Daar is 'n blou streep al langs die basis van die dorsale vin, van die voorkop tot by die stert, 'n blou streep onder die oë van die bek tot by die boonste rand van die operulum. Daar is ook 'n blou streep oor die rante van die twee stertlobbe. Die dorsale en anale vinne se rante is ook blou. Die vis word tot 9 cm groot.

Habitat
-------

Die vis leef in koraal- en rotsriwwe tot op dieptes van 25 m. Die onvolwasse visse leef in getypoele. Hulle eet bodemskaaldiere, wurms en vis. Hulle kan in akwariums oorleef.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

Bron
----

* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. ISBN 1-920033-01-7
*Boulevard der Stars* in Berlyn
'n Uitsig oor die *Boulevard der Stars*
Die **Boulevard der Stars** ("Laan van die Sterre") is 'n steeds groeiende monument ter ere van bekende Duitse persoonlikhede uit die rolprent- en televisiebedryf. Die monument is naby die Berlynse plein *Potsdamer Platz* geleë en strek van *Potsdamer Straße* met sy ses rylane tot by *Ben-Gurion-Straße*. Voor enkele geboue is dit aan weerskante verbreed.

Die monument is volgens die voorbeeld van die *Hollywood Walk of Fame* in Los Angeles ontwerp en vereer bekende persoonlikhede met 'n ster. Die hoeksteen is op 5 Februarie 2010 ter geleentheid van die *Berlinale 2010*-filmfees gelê. Die eerste ster ter ere van Marlene Dietrich is op 12 Februarie aan die publiek vertoon. Toe die *Boulevard* op 10 September 2010 amptelik ingewy is, is 'n bykomende 39 sterre toegeken.

Ontwerp
-------

Die sterre is van gepoleerde brons gemaak en in die *Boulevard* se rooi gekleurde asfaltoppervlak ingelaat. In elke ster is die naam, beroep, persoonlike gegewens en handtekening van die vereerde persoonlikheid ingegraveer.

Spesiale *Pepper's Ghost*-kameras is op die laan geïnstalleer wat deur middel van interaktiewe spieëls 'n beeld van elkeen van die vereerde filmsterre projekteer. So kan besoekers foto's van hulself saam met die bekende persoonlikheid neem. Die sterre word saans verlig waarby die lig vir besondere geleenthede gevarieer kan word.
**Boulevard périphérique de Paris**  

Parys en Île-de-France  
Vlag van Frankryk Frankryk  


---

**Gebou tussen**  

1956 en 1973  


---

**Lengte**  

35,04 km

---

**Kaart**  


Die ***Boulevard périphérique de Paris*** (Franse uitspraak: [bulvaʁ peʁifeʁik], dikwels afgekort tot *Périphérique*, *Périph* of *BP*) is 'n kringpad met maksimaal vyf rylane in elke rigting en 'n lengte van 35,04 kilometer wat - met enkele klein uitsonderings - rondom die Franse hoofstad Parys met sy twintig arrondissements loop. 

Boulevard périphérique naby Saint-Ouen
Wisselaar by Pointe-Maillot
Die kringpad, wat amptelik nie as snelweg geklassifiseer word nie en waarop 'n spoedbeperking van 70 km/h ingestel is, is tussen 1956 en 1973 gebou en het die ou militêre versterkings rondom Parys vervang wat uit die periode tussen 1840 en 1845 gedateer het. Dit is op 25 April 1973 deur die destydse Franse premier Pierre Messmer amptelik ingewy. Met enkele uitsonderings is alle nedersettings buite die kringpad selfstandige munisipaliteite. Die kringpad, wat grotendeels langs die administratiewe stadsgrens van Parys loop, word dan ook algemeen as die grenslyn tussen die Seine-metropool en sy uitgestrekte voorstede beskou wat grotendeels werkersklashuishoudings huisves.

Die meeste hoofsnelweë in Frankryk lei na die metropolitaanse gebied van Parys en hier juis na die *Boulevard périphérique*. Verkeer van alle rigtings vloei na die kringpad en maak dit een van die besigste paaie in Europa, met meer as een miljoen voertuie per dag, maar plaas ook soveel verkeersdruk op die *Boulevard* dat verkeersopeenhopings aan die orde van die dag is. Belangrike snelweë (Frans: *Autoroute*, kort *A*) uit ander dele van die land, wat na die *Boulevard périphérique* lei, sluit die A 1 vanaf Lille, die A 4 vanaf Reims en Straatsburg, die A 5 vanaf Troyes, die A 6 vanaf Lyon en Dijon, die A 77 vanaf Nevers, die A 10 vanaf Orléans, die A 13 vanaf Rouen en die A 16 vanaf Amiens in.
Die **Botrivier-strandmeer** in die Overberg is sedert 2017 deel van die Ramsar-konvensie.

Hierdie vleiland is die mond van die Botrivier. Dit is nagenoeg 1400ha groot en lê tussen Kleinmond, Hawston en Fisherhaven. 

Gedurende die droë somermaande is die Botrivier-vlei ‘n vername skuilplek vir watervoëls. Reeds 86 watervoëlspesies is hier al waargeneem. Bleshoenders kom in sommige jare in besonder groot getalle voor. Maar die omvang van die voëlbevolking wissel merkbaar van jaar tot jaar weens voortdurende verandering in die waterdiepte en -gehalte en of die vleimond oop is na die see al dan nie. 

Die lagune is belangrik vir die aanteel van vis. Een-en-veertig visspesies is hier al aangeteken, waarvan 19 afhanklik is van riviermondings om hul lewenssiklus te voltooi.

Indringerplantspesies, veral rooikrans en die gewone platanna het reeds ‘n ongewensde invloed op hierdie vleiland. Inwoners van die omgewing en vakansiegangers benut die meer vir visvang, swem, roei en seil.

Sien ook
--------

* Ramsar-vleilande in Suid-Afrika

Koördinate: 34°20′S 19°07′O﻿ / ﻿34.34°S 19.12°O﻿ / -34.34; 19.12
Bobotie met geelrys en blatjang.
 Bobotie in 'n bak
**Bobotie** is 'n eg Suid-Afrikaanse gereg wat bestaan uit maalvleis en speserye met 'n eier-, melk- en borriebolaag. Daar was lank geglo dat die resep afkomstig is van die VOC kolonies in Batavia en moontlik afgelei van die Indonesiese gereg Botok, maar dit is meer waarskynlik dat dit reeds saam met Jan van Riebeeck in die Kaap aangekom het. Die Hollanders het reeds teen die tyd geweet hoe om kerrievleis te berei. Dit was so algemeen dat spesiale potte reeds teen 1752 daarvoor vervaardig is, soos wat blyk uit 'n boedelinventaris van die tydperk waarin 'n bobotijkeetel (bobotiepot) genoem is.

Die dis is in 1951 opgeneem as 'n verteenwoordigende Suid-Afrikaanse gereg in 'n internasionale resepteboek wat deur die Verenigde Nasies gepubliseer is.

Die gereg was al teen die 17de eeu bekend in die Kaap van Goeie Hoop, toe dit gemaak is van 'n mengsel van skaap- en varkvleis. Deesdae word skaap- en beesvleis verkies. Die oorspronklike resepte het gemmer en suurlemoenskil bevat. Die ontdekking van kerrie het die resep vergemaklik, maar die basiese idee het dieselfde gebly. Oorspronklik was daar ook gebruik gemaak van rosyntjies of sultanas en deesdae word grondboontjies, blatjang en ook piesang gereeld gebruik.

Bobotie is deur Suid-Afrikaanse setlaars na ander kolonies in Afrika versprei. Vandag kan resepte afkomstig van blanke setlaars gevind word in gemeenskappe in Kenia, Botswana, Zimbabwe en Zambië. Daar is 'n variasie vandag wat baie gewild is onder die sowat 7 000 Boeresetlaars wat hulle aan die begin van die 20ste eeu in die Chubut-riviervallei in Argentinië gevestig het. Hulle pak 'n bobotiemengsel binne in 'n groot pampoen wat hulle dan in die oond bak tot dit sag is.
Die **Botriviersuikerbos** (*Protea compacta*) - ook bekend as die *Kleinmondprotea* - is 'n blomdraende boom wat aan die bekende Protea genus behoort. Die plant is endemies aan Suid-Afrika en kom voor in Agulhas, van Kleinmond tot Bredasdorp. Die plant word 3.5 m hoog en blom van April tot September.

Die plant gaan dood nadat dit gebrand het maar die sade oorleef. Die saad word in 'n doppie geberg en deur die wind versprei. Die plant is eenslagtig. Bestuiwing vind plaas deur die werking van voëls. Die plant groei in sanderige grond op hoogtes van 0 - 200 m.

Deur stedelike groei, landbou en indringerplante het die plant die laaste 60 jaar (ongeveer 3 generasies) 'n geraamde 35% van sy voorkomsgebied en 23% van sy habitat verloor. Verder hibridiseer dit met kultivars wat vir snyblomme gekweek word. 

In Engels staan dit as die *Bot River Sugarbush* bekend. Die boom se FSA-nommer is 87.1.

Galery
------

* 
* 
* 
*

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome
* Lys van proteaspesies

Bronne
------

* PlantzAfrica
* Biodiversityexplorer
* Protea Atlas
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Die Fort van Europa, soos gesien vanaf die Bosporus.
Die Rumelihisarı met die Fatih Sultan Mehmet-brug op die agtergrond.
Die **Rumelihisarı**, **Kasteel van Roemelië** of **Fort van Europa** is ’n fort in die Sarıyer-dsitrik in Istanboel, Turkye, op ’n heuwel aan die Europese kant van die Bosporus. Dit is tussen 1451 en 1452 deur die Ottomaanse sultan Mehmet II laat bou voordat hy Konstantinopel verower het. Die drie groot torings is genoem na drie van Mehmet se visiere: Çandarlı Halil Pasha, wat die groot toring langs die poort gebou het, Zağanos Pasha, wat die suidelike toring gebou het, en Sarıca Pasha, wat die noordelike toring gebou het.

Beskrywing
----------

Rumelihisarı is aan die nouste deel van die Bosporus geleë, dwarsoor Anadoluhisarı aan die Asiatiese kant, nog ’n fort wat tussen 1393 en 1394 deur sultan Bajezid I laat bou is. Die doel van die forte was om te keer dat hulp van die Swartsee Konstantinopel bereik tydens die stad se beleg deur die Ottomane.

Die fort het een klein toring, drie hooftorings en 13 klein wagtorings op die muur wat die hooftorings verbind.

Vandag
------

In 1955, in opdrag van president Celal Bayar, is restourasiewerk begin wat tot 29 Mei 1958 geduur het. Sedert 1960 is dit ’n museum en opelugteater vir konserte in die somer.

Sien ook
--------

* Anadoluhisarı
* Bosporus
| **Bridgetown**
 |
| --- |
| **Kaart** | **Wapen** |
|  |
|  |
|  |
| **Vlag** |
|  |
|  |
|  **Land** | Vlag van Barbados Barbados |
|  **Eiland** | Barbados |
|  **Koördinate** | 13°05′N 59°36′W﻿ / ﻿13.083°N 59.600°W﻿ / 13.083; -59.600 |
|  **Gestig op** | 5 Julie 1628 |
|  **Oppervlakte:** |   |
|  - Totaal | 38,8 vk km |
|  **Hoogte bo seevlak** | 1 m |
|
|
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (2014) | 110 000 |
|  - Bevolkingsdigtheid | 2 800/vk km |
|  - Metropolitaanse gebied |  |
|  **Tydsone** | UTC-04:00 |
|
|  **Burgemeester** |  |

**Bridgetown** is die hoofstad, grootste stad en vernaamste hawe van Barbados, 'n eilandnasie in die Karibiese See. Die stad het in 2014 'n geskatte bevolking van 110 000 gehad met 'n bevolkingsdigtheid van 2 800/vk km. Die stad is op 5 Julie 1628 deur Britte onder Charles Wolverstone gestig. Die historiese middestad van Bridgetown is in 2011 deur Unesco as wêrelderfenisgebied gelys.

Ekonomie
--------

Bridgetown is 'n belangrike finansiële sentrum vir Wes-Indië. Talle belangrike banke is in dié hawestad gevestig. Dit is ook die ligging van die *Barbados Stock Exchange*, een van die belangrikste aandelebeurse in die Karibiese gebied. Verder speel toerisme 'n belangrike rol in die ekonomie en word rum, suiker en melasse geproduseer.

Geskiedenis
-----------

Bridgetown is in 1628 as 'n Britse kolonie met die naam *Town of Saint Michael* (dorp van St.-Michael) gestig. Voor dit was die gebied waarskynlik deur Arowak-indiane bewoon, maar hulle was teen daai tyd nie meer daar nie. Die Europeërs het wel 'n primitiewe brug wat oor die rivier gebou is gevind. Die stad is in die omgewing van hierdie brug gebou, vanwaar die plek die bynaam *Bridgetown* gekry het. Ná verloop van tyd het hierdie bynaam die stad se amptelike naam geword.

Van 1800 tot 1885 was Bridgetown die hoofstad van die Britse Bowindse Eilande. In 1966 het Barbados onafhanklik geword en in 2021 'n republiek.

Tydens die Krieketwêreldbeker 2007 is Bridgetown se Kensington-ovaal vir sewe wedstryde, waaronder die eindstryd, ingespan. Tydens die T20I-wêreldbeker 2010 is hier elf wedstryde, waaronder die eindstryd, aangebied.
Die ou en nuwe kerk in Jöllenbeck, Redecker se geboortedorp, in 1876, 40 jaar ná sy geboorte.
Die Rynse Sendingkerk op Otjimbingwe is in 1867 opgerig, die jaar waarin Redecker daarheen verhuis het. Dis die oudste bestaande kerk in Namibië en in 1974 tot 'n nasionale gedenkwaardigheid verklaar.
**Johann Wilhelm Redecker** (Jöllenbeck, Duitsland, 29 September 1836 – Otjimbingwe, Suidwes-Afrika, 27 Januarie 1911) was ’n sendeling van die Rynse Sendinggenootskap in Suidwes-Afrika, handelaar en vader van die eerste argitek wat in die latere Namibië gebore is, Gottlieb Redecker, wat as staatsargitek tydens die Duitse koloniale bewind verantwoordelik was vir van Windhoek se bekendste bakens, soos die Tintenpalast en Christuskerk.

Redecker het op 15 Mei 1867 voet aan wal gesit op Walvisbaai as een van die Rynse sendelinge wat die baanbrekersendeling Carl Hugo Hahn in die gebied moes kom bystaan. Hy vestig hom op Omaruru en later Otjimbingwe, maar toe dié sendingstasie in 1874 tot niet gaan, bly hy daar agter as handelaar terwyl hy in die 1870’s (en waarskynlik nog daarna) sy eie winkel op die dorpie bedryf het. Volgens 'n ander weergawe van Redecker se verblyf in Suidwes-Afrika het hy hierheen gekom as handelaar-kolonis verbonde aan die Wuppertal-handelsmaatskappy, wat opgerig is deur die Rynse Sendinggenootskap. In 1870 is dit omskep in die Missions-Handels-Aktien-Gesellschaft (MHAG), wat takke gehad het op Otjimbingwe, Walvisbaai, Okahandja, Rehoboth en elders. Die maatskappy moes ontbind nadat dit swaar verliese gely het tydens die oorlog tussen die Namas en Herero’s van 1880. Redecker en Eduard Hälbich, wat saam met hom na Suidwes-Afrika verhuis het, het toe in die land aangebly as onafhanklike handelaars en wamakers. 

Redecker was twee keer getroud: op 31 Maart 1869 met Lina Gronemeyer van Gütersloh, waar hul kinders ook skoolgegaan het, en in 1885 met Anna Maria Husemann. Altesaam agt kinders is uit albei huwelike gebore. Van dié kinders se oppasser was Johanna Gertze, wat op 25 Julie 1858 die eerste Herero-dopeling geword het.

Bronne
------

* (af)  De Kock, W.J. 1968. *Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek*, deel I. Pretoria: Nasionale Raad vir Sosiale Navorsing, Departement van Hoër Onderwys.
* (en)  Namibian Biographies deur dr. Klaus Dierks. URL besoek op 18 April 2016.
Boulevard Saint-Germain
*Café de Flore*
**Boulevard Saint-Germain** [bulvaʁ sɛ̃ ʒɛʁmɛ̃] is die langste van Parys se *boulevards* of breë lane, geleë langs die Seine se linkeroewer (*Rive Gauche*) in die Quartier Latin-buurt en genoem na biskop Germain van Parys (496−576) en die kerk Saint-Germain-des-Prés wat aan hom gewy is. Die boogvormige laan is in 1855 gebou, 30 meter wyd en 3 150 meter lank, as deel van Baron Haussmann se grootskaalse herstrukturering van Parys. Dit loop deur drie Paryse stadsdistrikte - die 5de, 6de en 7de arrondissements, vanaf die Seinebrug Pont de Sully in die ooste (naby die eiland Île Saint-Louis) tot die rivierbrug Pont de la Concorde in die weste. Die middelpunt van Boulevard Saint-Germain word gekruis deur een van Parys se ander groot lane, Boulevard Saint-Michel, wat in noord-suidelike rigting loop. 

As een van die projekte wat uit Haussmann se stadsbeplanning voortgespruit het, word die Boulevard Saint-Germain deur homogene boukuns gekenmerk. Nogtans word hier 'n verskeidenheid leefstyle aangetref, van koffiehuiskultuur tot luukse modewinkels. Die Duitse mode-ontwerper Karl Lagerfeld se Paryse vlagskip-boetiek is in 2013 in 194, Boulevard Saint-Germain geopen - nie ver van die wyle modetsaar se Paryse woonstel en sy gunsteling-koffiehuis *Café de Flore* nie.

Terwyl in 1855 enersyds historiese geboue gesloop is om plek te maak vir die nuwe boulevard, het die argeoloog Théodore Vacquer (1824−1899) met sy span andersyds die geleentheid te kry om opgrawings in die buurt te doen. Die grootste en belangrikste versameling vondse uit die Merowingiese tydperk kan tans in die Carnavalet-museum besigtig word.
Die ligging van die Kuklades in Griekeland.
Die **Kuklades** of **Siklades** (Grieks: Κυκλάδες, *Kukládes*; IFA: [ciˈkla.ðes]) is 'n eilandgroep in die Egeïese See, suidoos van die Griekse vasteland en 'n voormalige administratiewe prefektuur van Griekeland. Hulle is een van die groepe waaruit die Egeïese argipel bestaan. Die naam Κυκλάδες νήσοι (*Kykládes nísoi*, "omsirkelende eilande") verwys na die argipel wat 'n sirkel vorm "om" die heilige eiland Delos. Die grootste eiland van die Kuklades is Naksos, maar Siros het die grootste bevolking.

*Harpspeler*, 'n voorbeeld van die Kukladiese kuns.

Geskiedenis
-----------

Die belangrike Kukladiese kultuur van die laat Neolitikum en vroeë Bronstydperk word gekenmerk deur die skematiese, plat beeldhouwerke wat uit die eilande se wit marmer gegraveer is eeue voordat die Minoïese beskawing van die Middel-Bronstydperk in Kreta in die suide ontstaan het. 

'n Kenmerkende Neolitiese kultuur wat Anatoliese kenmerke en dié van die Griekse vasteland gemeng het, het voor 4000 v.C. in die Wes-Egeïese See ontstaan. Uitgrawings is onder meer gedoen by Chalandriani, Phylakopi, Skarkos, Saliagos en Kephala; bewyse is gevind van koperwerk. Nie een van die klein Kukladiese eilande kon meer as 'n paar duisend mense huisves nie, hoewel laat Kukladiese bootmodelle wys 50 roeiers kon uit die verstrooide gemeenkappe bymekaargemaak word. 

Toe die hoogs georganiseerde paleiskultuur van Kreta ontstaan, het die eilande onbelangrik geword, met die uitsondering van Delos, wat sy argaïese reputasie as 'n heiligdom deur die antieke tyd behou het, tot met die opkoms van die Christendom.

Geografie
---------

* Ermoupoli, hoofstad van die Kuklades (op Siros)Ermoupoli, hoofstad van die Kuklades (op Siros)
* SantoriniSantorini
* MykonosMykonos
* NaksosNaksos
* FolegandrosFolegandros

Die Kuklades bestaan uit sowat 220 eilande, waarvan die grootstes is: Amorgos, Anafi, Andros, Antiparos, Delos, Ios, Kea, Kimolos, Kythnos, Milos, Mykonos, Naksos, Paros, Folegandros, Serifos, Sifnos, Sikinos, Siros, Tinos. Die naam Kuklades verwys na die eilande wat 'n sirkel "om" die heilige eiland Delos vorm. Die meeste van die kleiner eilande is onbewoon.

Die eilande, buiten twee vulkaniese eilande, Milos en Santorini, is pieke van 'n onderwater bergreeks. Die klimaat is meestal droog en gematig, maar met die uitsondering van Naksos is die grond nie baie vrugbaar nie; landbouprodukte sluit in wyn, vrugte, koring, olyfolie en tabak. 

Suid van die Kuklades lê die Kretensiese See.

Bronne
------

* MacGillivray, J. A.; Barber, R. L. N. reds. (1984). *The Prehistoric Cyclades*. Edinburgh.
* Barber, R. L. N. (1987). *The Cyclades in the Bronze Age*. Iowa City.

Skakels
-------

* Wikimedia Commons logo Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Kuklades.
* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb11954321n (data)
* GND: 4073924-7
* LCCN: n2007079026
* MusicBrainz: bc59c1b4-33f4-4c3d-86b2-5e8bba006804
* NKC: ge206112
* SUDOC: 027520560
* VIAF: 154994470
* WorldCat Identities: lccn-n2007079026

 |
Die **Newarivier** (Russies: Нева́) is ’n rivier in Noordwes-Rusland wat van die Ladogameer deur die westelike deel van Leningrad-oblast en die stad Sint Petersburg na die Golf van Finland vloei. Hoewel dit nie baie lank is nie, is dit die derde grootste rivier in Europa in terme van sy gemiddelde uitmonding (naas die Wolga en die Donau).

Geografie
---------

Die Newa is 74 km lank. Altesaam 28 km hiervan is binne die stadsgrense van Sint Petersburg en die res is in die Leningrad-oblast. Dit vloei suidwes van die Ladogameer, bereik sy mees suidelike punt naby sy samevloeiing met die Tosnarivier en draai dan noordwes en vloei uit in die Golf van Finland. Die rivier se gemiddelde breedte is 400-600 meter en die gemiddelde diepte 8-11 meter. Die Newastroomgebied sluit in die Ladoga en die Onegameer, die twee grootste mere in Europa.

Van Desember tot vroeg in April vries die rivier en is dit nie vaarbaar nie.

### Newadelta

Die eilande in die historiese deel van Sint Petersburg in die Newadelta word gevorm deur natuurlike sytakke sowel as mensgemaakte kanale. Die belangrikste sytakke is:

* Bolsjaja Newa (Groot-Newa)
* Malaja Newa (Klein-Newa)
* Bolsjaja Nefka (Groot-Nefka)
* Srednaja Nefka (Middel-Nefka)
* Malaja Nefka (Klein-Nefka)

Die belangrikste eilande is:

* Wasiljefski-eiland
* Dekabristof-eiland
* Kamenni-eiland
* Krestofski-eiland
* Petrogradski-eiland
* Jelagin-eiland

Geskiedenis
-----------

Oest-Izjora, waar die Slag van die Newa na bewering in 1240 plaasgevind het.
In die Middeleeue was die breë Newa ’n belangrike verbinding tussen die Oossee en die Wolgarivierroetes na die Ooste. Dis by die samevloeiing van die Newa en die Izjorarivier waar die bekende maar swak gedokumenteerde Slag van die Newa (1240) tussen die Swede en die Russe plaasgevind het. Aleksander Jaroslawitsj, prins van Nowgorod, het die geveg gewen en daarna die titel "Nefski" (van die Newa) aangeneem.

In die 16de eeu was die Sweedse fort Nyen aan die Newa geleë. Pieter die Grote het dit verwoes en die Fort van Petrus en Paulus in 1703 daar gebou. Die fort, wat op die Zajatsji-eiland geleë is, word beskou as die eerste gebou in Sint Petersburg.
**France Prešeren** (3 Desember 1800 – 8 Februarie 1849) was 'n Sloweense digter. Sy energieke en emosionele, tog nie kraslik sentimentele, lirieke het hom die hoofverteenwoordiger gemaak van die Romantiek in Slowenië.

France Prešeren word beskou as die leidende Sloweense digter met erkenning wat verder strek as nasionale vlak; hy word beskou as 'n uitmuntende Europese romantikus.

Hy is in die Sloweense dorpie Vrba gebore, die kind van 'n plattelandse familie. Sy ma wou gehad het dat hy 'n predikant word, maar hy het nooit daardie veld betree nie. Hy het eers filosofie en later regte studeer by die universiteit in Wene. Nadat hy sy Ph.D. in regte verwerf het, het hy 'n pos aanvaar as assistent in 'n regsfirma in die Oostenrykse provinsiale hoofstad Ljubljana (toe *Laibach*). Hy het nooit 'n onafhanklike prokureur geword nie.

Prešeren het gedig in sy vry tyd. Sy bekendste werk, *Sonetni Venec* ('n Krans van Sonnette), is geïnspireer deur sy ongeluk in liefde met Julija Primic (ver-Duits as "Julia Primitz") en die dood van sy vriend, die digter Matija Čop (Matthias Tschop). *Sonetni Venec* is in 'n vreemde formaat geskryf: die laaste lyn van 'n sonnet word die eerste lyn van die volgende, dus word al veertien dié sonnette 'n aaneenlopende "krans" van emosionele liriek; geen sonnet kan sonder die ander bestaan nie. Die eerste lyne van die veertien sonnette vorm 'n verdere sonnet, en die eerste letters van dié lyne vorm die woorde "Primicovi Julji" ("aan Julija Primic"). Die sewende stansa van Prešeren se gedig *Zdravljica* ( *'n Heildronk*) het in 1991 die Sloweense volkslied geword. Sy gedigte is in verskeie tale in vertaal, en hy het ook baie in Duits geskryf. Soms as sy gedigte vir die eerste keer in 'n koerant verskyn het, is dit in beide hul Sloweense en Duitse weergawes gepubliseer – 'n aanduiding van dié digter se talent.

Hy het gesterf op 8 Februarie 1849 in Kranj, Slowenië. 8 Februarie word herdenk as Prešeren Dag en is die Sloweense Kulturele Herdenkingsdag. Prešeren verskyn ook op die Sloweense 1000 tolar-banknoot. Prešeren Plein in Ljubljana bevat 'n standbeeld van die digter wat 'n bas-reliëf van Julija aankyk – die is hoog op die muur van die gebou oorkant die plein.

Sy naam word soms ver-Duits as "Franz Prescheren", veral in ou dokumente uit die tyd toe Slowenië regeer is deur Oostenryk.
**Kristeligt Dagblad**, ((af) *Christelike Dagblad*) is ’n Deense nasionale koerant wat in Kopenhagen gebaseer is en wat as ’n gehaltekoerant beskou word.   

Dit het ’n omset van omtrent 26 000 kopieë gedurende weeksdae van Maandae tot Saterdae (Vrydag is daar ’n ekstra buffergetal van 45 000). Die koerant word hoofsaaklik deur inskrywings verkoop en die enkelverkope bly maar skraal. Die koerant word daagliks deur omtrent 120 000 mense gelees. Die sirkulasie is baie laer as dié van die grootste drie Deense koerante, by name Jyllands-Posten, Politiken en Berlingske Tidende. 

Die koerant is op 1 Oktober 1896 gestig deur die inisiatief van Indre Mission, wat die koerant vanaf 1897 – 1936 bestuur het.  Die redakteur sedert 1994 is Erik Bjerager en die mederedakteur sedert 2003 is Michael Ehrenreich. Die inhoud handel meestal oor geloof, etiek en die bestaan van die mens.

In 1995 is die koerant bankrot verklaar na vyf jaar van ’n voortslepende een miljoen tekort. ’n Poging is aangewend om ’n ekonomiese herstel te bewerkstellig deur ’n vermeerdering van kapitaal in die aandelemark – wat bo alle verwagtinge daarin geslaag het. Die koerant is toe in die besit van die Kristeligt Dagblads Fonds (25%), Berlingske Media (22%), Chr. Augustinus' Fabrikker (5,5%) en 3 000 kleiner aandeelhouers. Daarby het die finansiële instelling van die Dagblad in 1995’n verdere finansiële inspuiting van 2 miljoen toegedien, sowel as ’n verdere 13 miljoen oor die opeenvolgende 3 jaar daarna. Die reddingspoging was suksesvol. ’n Intensiewe bemarkingstrategie en ’n revaluering van sy werkwyse en etiek, het daartoe bygedra dat Kristeligt Dagblad in die tydperk van 2001-2006 Denemarke se vinnigste groeiende kommersiële koerant geword het. 

In die tweede helfte van 2007 het bogenoemde tendens egter ’n omkering beleef toe die lesertalle met 17% teenoor dieselfde tydperk die vorige jaar gedaal het. Ten spyte hiervan het die koerant tog deur ’n toename in advertensie-inkomste ’n wins gemaak. 

Laat in 2008 en vroeg in 2009 was die koerant weer op dreef. Die sirkulasie en lesertal het weer toegeneem en die koerant is weer een van die vinnigste groeiende koerante in Denemarke. 

In Junie 2008 het Berlingske Media sy aandele aan die twee ander aandeelhouers verkoop, sodat die Kristeligt Dagblad Fonds byna 32% besit, terwyl Chr. Augustinus' Fabrikker ’n aandeel van 18,5% het. 

Kristeligt Dagblad belê grootliks in sy aanlyn-koerant, waarin sowel sy gereelde aktuele nuus as sy kerknuus. Hul Internetwerksaamhede sluit onder meer ’n erediensoorsig in, ’n preeklys (www.kirku.dk), bogbasen.dk waar gebruikte boeke koop en verkoop word en mindet.dk. Daarby is hul ook die eienaar van die koerante Religion.dk en Kristendom.dk wat godsdienstige vaklektuur en Christelike inhoud bevat.
Die maansikkel as simbool van kuisheid.
Maria-beeld met 'n wit sluier gemaak van kant
**Kuisheid** (ook wel **pruderie**) is terughoudendheid ten aansien van seksuele gedrag, of afwesigheid van sodanige gedrag (seksuele onthouding).

Betekenis in die Christendom
----------------------------

Die aard van die terughoudendheid kan verskil. By baie groepe binne die Christendom word dit belangrik geag om die maagdelikheid te bewaar tot die huwelik toe, en vervolgens alleen met die huweliksmaat seks te hê. 

Die kuisheid of seksuele onthouding word soms gereken tot die sewe deugde (begryp onder die meer algemene 'gematigdheid'). Dit is ook een die drie geloftes (naas armoede en gehoorsaamheid) wat 'n Katolieke religieuse skolier aflê.

Kuisheid in die Christelike ikonografie
---------------------------------------

In die Christelike ikonografie is 'n maansikkel die simbool van die kuisheid. In beeldhouwerken van gotiese kerke is die sluier ook 'n simbool vir kuisheid. 

Die palmtak word gedra deur maagdelike martelaresse.

Sien ook
--------

* Selibaat
* Onkuisheid
* Hoofddoek
* Maagdelikheid
* Sluier (klere)
* Kuisheidsgordel
* Kuisheidsring
Selfaansitter van 'n motorvoertuig. Die kleiner voorwerp bo-op is 'n aansitterklos (solenoïed) wat die kragtoevoer na die aansitter beheer.
Onderdele van 'n aansitter:  

1 Laerskild  

2 Vryloop met eensporige skroefaandrywing  

3 Anker  

4 Veldwikkeling  

5 Borselhouers met koolborsels  

6 Solenoïde  

Die behuising is weggelaat.
Luister na 'n aansitter se geknor.
'n **Aansitter** of **aansitmotor** (ook tong-in-die-kies 'n **knormoer** genoem) is 'n elektriese motor wat gebruik word om 'n binnebrandenjin, soos 'n petrol- of dieselenjin, aan die gang te kry.

Die elektromotor word vanaf die voertuig se battery aangedryf. Omdat die elektriese stroom te groot is om direk aan die motor te koppel, word 'n aflos ('n soort relê) ingespan om te keer dat dit brand. Die aansitter het 'n klein tandrat, wat by die kransrat op die vliegwiel inskakel. Die aansitter bring die vliegwiel, waaraan die krukas vas in, in beweging. Die verskillende suierslae kom dan in werking sodat die enjin by ontsteking self begin loop.

'n Elektriese aansitter is oor die algemeen 'n gelykstroommotor wat in serie gekoppel is. Dit is 'n groot energieverbruiker wat die battery in 'n kort tydjie kan ontlaai (sowat 10 minute) as die enjin om een of ander rede nie wil begin loop nie. Die aansitmotor ontwikkel ook heelwat warmte, en word maklik beskadig as dit ooreis word.
**Fredrik Stephanus Hermann (Frik)**  (1933 - 8 Februarie 2011) was ’n boer, digter en skrywer. Hy is die oom van Dirk Hermann, die uitvoerende adjunkhoof van Solidariteit.

Lewe en werk
------------

Frik S. Hermann was ’n ongetroude boer wat op die plaas Laaste Watergat naby Alma in die distrik Nylstroom in Limpopo se Waterberge woon. Hy is bekend in nasionalistiese bewegings en is onder meer stigterslid van die Afrikaner Nasionalistiese Beweging. Na sy aftrede skep hy sy plaas om in ’n volksmuseum, waar hy verskeie beelde van volkshelde en gedenkplate oprig. Hy is die oom van dr. Dirk Hermann, die uitvoerende adjunkhoof van die vakbond Solidariteit. Hy word in 2011 wreed op sy plaas vermoor en sy lyk word op Dinsdag 8 Februarie 2011 deur sy buurman gevind, waarskynlik dae nadat hy reeds dood is. Hy was waarskynlik nog lewend toe sy moordenaars hom verlaat het, maar styf vasgebind sodat hy nie kon loskom nie en ’n pynlike dood moes sterf.

Skryfwerk
---------

Hy skryf onder andere die koorspel "***Ysterpilaar***", waarin regverdiging gesoek word vir die teenwoordigheid van die Afrikaner in Afrika. "***Onder die sonlyn van Afrika***" bevat twee verhale, terwyl "***Heilige opstand***" en "***God se bos***" poësie is.

Publikasies
-----------

| Jaar | Publikasies |
| --- | --- |
| 1964 | Onder die sonlyn van Afrika |
| 1965 | Die groter soektog |
| 1979 | Heilige opstand |
|  | Ysterpilaar |
| 1980 | God se bos |
| 1981 | Swerwers van die wit Suiderland: die verhaal van Rudolph Oelofse |

Bronnelys
---------

### Internet

* Esaach:
* Facebook:
* Heilbron Herald:
* Louw-Carstens, Marietie Beeld:
* OCLC Classify:
* Politicsweb:
* Steenkamp, Lizel Volksblad:
* Worldcat:

### Resensies

1. ↑  Wybenga, Henk "Die Transvaler" 26 Mei 1979
Die Nuwe Wêreld in die 18de eeu.
Die begrip **Nuwe Wêreld** verwys na die kontinente wat deur die Europeërs vanaf 1492 ontdek is. Die woorde *Nuovo Mundo* is deur die ontdekkingsreisiger Amerigo Vespucci vir die eerste keer gebruik om aan te dui dat sy voorganger, Christophorus Columbus, in teenstelling tot wat hy self dog, nie Asië via die westelike roete bereik het nie, maar 'n gehele "Nuwe Wêreld".

Klassifikasie
-------------

Oor die algemeen word Noord- en Suid-Amerika hiermee aangedui. Die Ou Wêreld is Europa, Afrika en Asië, uit die perspektief van die Europeërs.

Hoewel Australië en Antarktika ook na 1492 ontdek is, word hulle nie tot die Nuwe Wêreld gereken nie. Hulle kan egter ook nie in die Ou Wêreld ingedeel word nie. Hul indeling is gewoonlik 'n struikelblok in die wêreld se geografie. Die mees gangbare is die term *Terra Australis* wat "suidelike land" beteken en meestal gedurende die 18de eeu gebruik is.

Verder word die eilandjies wat na 1492 ontdek is ook nie tot die nuwe wêreld gereken nie.

Biologie
--------

Die begrip word gewoonlik in die biologie gebruik; veral omdat byvoorbeeld baie groepe diere geïsoleerd geraak het op die Amerikaanse kontinent. As gevolg hiervan is daar gewoonlik diereordes of dierefamilies met "Nuwe Wêreld" as agtervoegsel, soos die ape van die Nuwe Wêreld, die muise en rotte van die Nuwe Wêreld, en die giere van die Nuwe Wêreld.

Kultuur en politiek
-------------------

Ook om verskille in kultuur en politiek aan te dui, word hierdie begrippe nog steeds gebruik.

Wyne
----

In die wynwêreld word 'n ander onderskeid in die Nuwe en Ou Wêrelde gemaak. Europese wyne word *ou-wêreldwyne* genoem, en wyne uit die res van die wêreld, soos uit Suid-Amerika, Australië, Kalifornië, Libanon en Suid-Afrika word *nuwe-wêreldwyne* genoem.
**James Howard Woods** (gebore op 18 April 1947) is ’n Amerikaanse akteur en rolprentvervaardiger.

Loopbaan
--------

Woods in 1992 by die Emmys.
Woods het in 36 toneelstukke gespeel voordat hy sy Broadway-debuut in 1970 gemaak het in *Borstal Boy* – hy het die rol gekry deur voor te gee hy is Brits. Sy eerste televisierol was in 1971 in *All the Way Home* en sy rolprentdebuut in 1972 in *The Visitors*.

Hy is veral bekend in die rol van donker karakters en skurke. Van sy prente sluit in *The Onion Field* (1979), *Once Upon a Time in America* (1984), *Salvador* (1986), *Casino* (1995), *Nixon* (1995), *Ghosts of Mississippi* (1996), *Hercules* (1997) en *White House Down* (2013). Op televisie is hy bekend vir sy spel in die reeks *Shark* (2006–2008).

Woods is twee keer vir ’n Oscar benoem en het ’n Golden Globe vir beste akteur (vir *Promise*) gewen. Hy het benewens ander pryse ook drie Emmys gewen: vir die TV-flieks *Promise* en *My Name Is Bill W.*, en die animasiereeks *Hercules* (vir sy stemwerk as Hades).

Benewens *Hercules* het hy die stemme verskaf vir karakters in *The Simpsons*, *Family Guy*, *Grand Theft Auto: San Andreas* en *Stuart Little 2*.
**James Walter Christy** (gebore 1938) is 'n Amerikaanse sterrekundige.

Op 22 Junie 1978 ontdek hy dat die dwergplaneet Pluto 'n natuurlike satelliet het. Hy maak die ontdekking terwyl hy by die Amerikaanse Vloot se sterrewag werk en noem die maan 'n rukkie daarna Charon. Die naam bly nie-amptelik, totdat dit in 1986 deur die IAU (*Union astronomique internationale*) aanvaar is.

Christy merk dat Pluto 'n effense bult aan die een kant het terwyl hy 'n vergroting van 'n fotografiese plaat van die dwergplaneet bestudeer. Hierdie plaat is as "swak" gemerk, omdat die verlengde (uitgetrekte) beeld van Pluto aan 'n gebrek aan onbehoorlike belyning toegeskryf is. Christy het egter opgemerk dat slegs Pluto verleng is, maar die sterre in die agtergrond was nie.

Christy het vroeër dubbele sterre by die sterrewag gefotografeer, wat hom laat dink het dat die foto op die plaat dalk 'n metgesel van Pluto kon wees. Nadat hy beelde uit die sterrewag se argief van sover terug as 1965 bestudeer het, kom hy tot die gevolgtrekking dat die bult inderdaad 'n maan was.

Die fotografiese bewyse is as oortuigend, maar nie beslissend beskou (dit was moontlik dat die bult 'n reuse berg op Pluto kon wees). Sy ontdekking word egter bevestig nadat Charon se wentelbaan bereken is, en 'n reeks voorspelde verduisterings van Pluto en Charon waargeneem kon word.

Die 1965-plaat het 'n nota op wat aandui "Pluto beeld verleng", maar die sterrewag se sterrekundiges, insluitend Christy, het tot 1978 aangeneem dat die plaat foutief was.

Op meer moderne teleskope, soos die Hubble-ruimteteleskoop en grond-gebaseerde teleskope wat adaptiewe optika gebruik, kan aparte beelde van Pluto en Charon ingestel word.

Teen die einde van 2008 is asteroïde *129564 Christy* na hom vernoem.
**Nuwe Misterianisme** is 'n filosofie wat beweer dat sekere probleme (veral t.o.v. bewussyn) nooit verduidelik sal kan word nie.

Owen Flanagan stel dit in sy 1991 boek "Science of the Mind" dat sekere moderne denkers gesuggereer het dat bewussyn moontlik nooit ten volle verduidelik sal kan word nie. Flanagan vernoem die denkers "die nuwe misteriane" na 'n musiekgroep. Die term is ontleen aan 'n Japannese wetenskapfiksie rolprent: Die Misteriane. Die Ou Misteriane word beskou as die denkers deur die geskiedenis wat soortgelyke standpunte gehuldig het. Hulle sluit in Gottfried Wilhelm Leibniz, Samuel Johnson en Thomas Henry Huxley. Laasgenoemde het gesê, "Hoe kan dit wees dat enigiets so merkwaardig soos 'n staat van bewussyn toegeskryf kan word aan die irritering van senuwee weefsel? - dit is net so onaanvaarbaar as die verskyning van die genie, toe Aladdin die lamp gevryf het".

Noam Chomsky onderskei tussen probleme, wat ten minste in beginsel lyk of dit opgelos kan word deur wetenskaplike metodes en raaisels wat nie eers in beginsel opgelos kan word nie. Hy merk op dat die kognitiewe vermoëns van alle organismes aan bande gelê word deur biologie; 'n muis sal byvoorbeeld nooit kan praat nie. Sekere probleme kan dus soortgelyk bo ons vermoë wees om te verstaan.

Die term Nuwe Misterianisme word deur sommige skrywers uitgebrei om 'n breër filosofiese posisie in te sluit dat mense nie oor die intellektuele vermoë beskik om menige ingewikkelde probleme op 'n wetenskaplike vlak te verstaan nie, nie net die probleem van bewussyn nie. Hierdie beskouings is ook bekend as Anti-Konstruktiewe Naturalisme. Sterk agnostisisme word as die godsdienstige toepassing van die posisie beskou.

Colin McGinn is 'n leidende voorstander van die Nuwe Misterianisme se standpunte.

Kritici huldig die mening dat hierdie filosofie prakties nie baie behulpsaam is nie aangesien dit kapitulasie aanmoedig. Een kritikus is van mening dat die ekstreme Misterianistiese stelling dat belangrike vraagstukke vir ewig buite ons bereik is, diepgaande onbevredigend is.

Bibliografie
------------

* McGinn, Colin – *The Problem of Consciousne*ss
* McGinn, Colin – *Problems in Philosophy: the limits of enquiry*
* McGinn, Colin – *The Mysterious Flame*
* Blackburn, Simon – *Think: A compelling introduction to philosophy*, Hoofstuk Twee
* Flanagan, Owen – *The Science of the Mind* (1991) 2ed MIT Press, Cambridge
* Horgan, John – *The Undiscovered Mind* (1999), Phoenix, ISBN 0-7538-1098-0