recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ds. **Hendrik Johannes Stephanus Venter** (Bloemfontein, 26 Augustus 1922 – Warmbad, Transvaal, 23 Desember 1976) was tussen 1964 en sy dood predikant in drie gemeentes van die Gereformeerde Kerk.

Vroeë lewe
----------

Venter is in die Vrystaatse hoofstad gebore as die oudste seun van 'n gesin van ses kinders. Sy skoolloopbaan het hy aan Grey-kollege in sy geboortestad voltooi en het hom daarna bekwaam as 'n handsetter. In dié hoedanigheid het hy gewerk by *Die Volksblad* en *The Friend*, die destydse twee dagblaaie in die stad.

Hy is in 1948 getroud met Margaretha Jansen en twee dogters is vir hulle uit die huwelik gebore. Begin 1957 verhuis die gesin na Potchefstroom waar hy inskryf vir 'n B.A.-graad met die oog op predikantstudie. Hy was 16 jaar as handsetter in die drukkersbedryf werksaam en het tydens sy studiejare gereeld nog in Potchefstroom se drukkerye gewerk om die studiekoste te bestry en sy gesin te versorg. 

Omdat hy al 33 was toe hy begin studeer, het sy klasmaats dadelik van "Oom Hennie" begin praat en dié aanspreekvorm het gebly tot met sy dood. Sy vrou, Retha, het as verpleegsuster in Potchefstroom gewerk en die gesin se vriendelikheid, die aantreklikheid van die huislikheid en die koffie en beskuitjies wat altyd beskikbaar was, het oom Hennie en tannie Retha se huis daar langs Oom Schoonhoven se haarkappery, 'n welkome toevlugsoord vir menige jong student gemaak, skryf ds. J.J. de Jager in ds. Venter se lewensberig in die *Almanak* van 1980.

Gemeentebediening
-----------------

In 1963 behaal hy die Th.B.-graad en in 1964 word hy bevestig as predikant van die Gereformeerde kerk Messina. In 1967 neem hy die beroep aan na Bultfontein en in 1975 na Warmbad, waar hy net 3½ jaar gearbei het. Vroeg die oggend van 23 Desember 1978 is hy skielik oorlede náa vyftien jaar in die bediening en 30 jaar van 'n gelukkige huwelikslewe.

Waardering
----------

Ds. De Jager skryf: "Sy ervaring het van die begin van sy studie af, vir hom ’n vertrouensposisie verwerf onder die jong studente met wie hy saam gestudeer het. Hy was menige dag 'n vader vir die jong mense met hulle probleempies. Dit was ook kenmerkend van sy bedieningsjare: Hy was 'n ware herder. Sy rustige geaardheid en gelykmatige temperament het van hom 'n geliefde vertroueling van sy lidmate gemaak. ’n Mens kon nie help om vir hom lief te wees nie. 

"Oom Hennie was 'n nederige dienskneg van die Here wat met groot roepingsbesef en geloof op 'n laat stadium van sy lewe besluit het om predikant te word. Die 15 jaar dat hy kon dien, het hy optimaal benut. Hy het gewerk soos een wat geweet het dat die tyd min is. Met dankbaarheid teenoor die Here sal 'n mens altyd aan Hendrik Venter dink."

Bronne
------

* (af)  De Jager, ds. J.J. in De Bruyn, ds. F.R.P. et al. 1979. *Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 1980.* Potchefstroom: Administratiewe Buro.
**Rocco Cartorzina de Villiers** (Paarl, Kaapkolonie, 27 Februarie 1838 – Paarl, 21 Mei 1902) was ’n Kaapse komponis.

Tydens sy kinderjare was daar nog geen hoërskole in die Paarl nie, maar hy het 'n deeglike opvoeding ontvang van die onderwyser P. J. du Toit. Vroeg reeds het sy musikale talent voor die dag gekom en dit is ontwikkel deur prof. J.S. de Villiers. In 1861 is hy getroud met Maria Louw, en die volgende jaar is hy na Caledon om daar as orrelis op te tree. Hier het hy ook 'n handelaarsbesigheid gehad; daarom het hy die meeste van sy komposisies en musikale skryfwerk gedurende die nag gedoen. Tydens 'n vakansie aan Mosselrivierstrand het hy sy later bekendgeworde koraalboek geskryf. 

Rocco de Villiers was baie belese en kon Duits en Frans vloeiend praat. Drie keer het hy 'n besoek aan Europa gebring. Nadat hy 22 jaar op Caledon deurgebring het, het hy in 1883 na die Paarl teruggekeer. Hier was hy orrelis van die Paarl-gemeente, en gedurende die week het hy musieklesse gegee. Daarby het hy ook 'n handelaarsbesigheid in musiekinstrumente gehad. Een van sy seuns, prof. P.K. de Villiers, het sy musiektalent geërf.

Bronne
------

* (af)  Nienaber, P.J. 1947. *Afrikaanse Biografiese Woordeboek*, deel I. Johannesburg: L. & S. Boek- en Kunssentrum.
Die meridiaan aan die hemelbol. ’n Waarnemer se "boonste meridiaan", ’n halfsirkel, loop deur hulle senit en die noord- en suidpunt van hul horison (die geel deel op die illustrasie); die waarnemer se "plaaslike meridiaan" is die halfsirkel wat sy senit en albei hemelpole bevat.
Die **meridiaan** is in sterrekunde die groot sirkel wat deur die hemelpole loop, sowel as deur die senit (die punt reg bo ’n waarnemer se kop) en nadir (die punt reg onder sy voete). Dit bevat dus ook die ware noord- en suidpunt aan die horison, en dit is loodreg met die hemelewenaar en horison. ’n Hemelmeridiaan is dus die geografiese meridiaan wat teen die hemelbol geprojekteer word. Die getal meridiane is daarom oneindig.

Die hemelmeridiaan is ongedefinieer wanneer die waarnemer op die geografiese pole is, want by dié twee punte is die senit en nadir by die hemelpole en enige groot sirkel wat deur die hemelpole loop, loop ook deur die senit en nadir.

Daar is verskeie maniere om die meridiaan in halfsirkels te verdeel. In die horisontale koördinaatstelsel word die waarnemer se meridiaan verdeel in helftes wat deur die horison se noord- en suidpunt bepaal word. ’n Waarnemer se **boonste meridiaan** loop deur die senit en die **onderste meridiaan** deur die nadir. Daar is ook die **plaaslike meridiaan**, die halfsirkel wat die waarnemer se senit en albei hemelpole bevat, en die teenoorgestelde halfsirkel, wat die nadir en albei hemelpole bevat.

Enige dag of nag sal dit lyk of hemelliggame oor die meridiaan beweeg terwyl hulle skynbaar van oos na wes beweeg vanweë die Aarde se rotasie. Hulle bereik hul hoogste posisie, of kulminasie, wanneer hulle die meridiaan oorsteek.

Die term "meridiaan" kom van die Latynse woord *meridies*, wat beide "middag" en "suid" beteken, aangesien die hemelewenaar in die Noordelike Halfrond lyk of dit suidwaarts kantel.
**William L. Abler** (algemeen bekend as Bill Abler) is 'n Amerikaanse paleontoloog wat meestal die tande van dinosourusse bestudeer het. Hy het tirannosourus tande bestudeer en het tot die gevolgtrekking gekom dat Tyrannosourus besmetlike speeksel gehad het wat dit kon help om prooi dood te maak. In moderne diere kan hierdie speeksel gesien word in baie akkedisse, soos Varanus komodoensis, algemeen bekend as die Komodo-draak. Hy het artikels en boeke oor paleontologie geskryf, een van hulle is *The Teeth of the Tyrannosaurs*.  Hy het ook 'n boek geskryf oor die mens se plek in die natuur, *Structure of Matter, Structure of Mind: Man's Place in Nature, Reconsidered*.

Lewe
----

William L. Abler of bloot bekend as Bill Abler was 'n paleontoloog wat meestal die tande van dinosourusse bestudeer het en ook 'n radikale teorie van menslike taal voorgestel het wat dieselfde fundamentele beginsels as wiskunde en algebra deel. 

Sy belangrikste studieveld is 'n dekade lange ondersoek na die aard van menslike verstand, taal en wiskunde, wat hy as verenig en onderworpe aan dieselfde eerste beginsels sien. Vanaf 1989 tot en met sy 2005-boek *Structure of Matter, Structure of Mind: Man's Place in Nature, Reconsidered* stel Abler 'n teorie van taal voor wat gebaseer is op die gemeenskaplikhede daarvan met algebra en rekenkunde, en gesentreer op sinsimmetrie en hul ekwivalensie met wiskundige vergelykings. Abler, wat na sy teorie as die *getallelynbeginsel* verwys, verwerp die dominante aanname dat taal as gevolg van natuurlike seleksie by mense ontstaan ​​het. 

Abler se teorie, beskryf as van "buitengewone oorspronklikheid," dit het tot op hede nie wydverspreide aandag of ondersteuning gevind nie.

Sien ook
--------

* Paleontologie
* Geologie
Die vulsel word voorberei Die pastei is klaar om in die oond gebak te word
Tradisionele Franse Kanadese varkvleistert
Die term **tourtière** verwys na 'n maalvleispastei, wat sy oorsprong in die Kanadese provinsie Québec het en van varkvleis, kalfsvleis of beesvleis gemaak word. Die naam is afgelei van die Franse woord *tourte* - 'n soort wilde duif, wat aanvanklik vir die gereg gebruik is, maar teen die begin van die 20ste eeu uitgesterf het. Tourtière is 'n tradisionele Kersfees- en Oujaarsaand-gereg in Québec, maar dit word ook die hele jaar deur in kruidenierswinkels aangebied.

Die pastei word ook deur Frans-Kanadese in ander dele van Kanada geniet en het danksy die vestiging van talle Kanadese immigrante lankal in die Amerikaanse Nieu-Engeland-state Vermont, New Hampshire en Maine as 'n tradisionele Ou Kersaand-gereg gewild geraak.

Saguenay-Lac-Saint-Jean
-----------------------

In die Saguenay-Lac-Saint-Jean-streek staan hierdie soort vleispastei as *pâté à la viande* (letterlik "vleispastei") bekend.
In hierdie streek is verskillende soorte vleis (waaronder ook wildsvleis), wat in blokkies gesny word, aartappels en tamaties die belangrikste bestanddele. Hierdie variant word in Québec en ander dele van Kanada soms ook *tourtière du Lac Saint-Jean* genoem.
Die sel van 'n anachoreet in die Engelse dorp Skipton
'n **Anachoreet** (afgelei van Grieks ἀναχωρέω, *anachōreō* "terugtrek") was 'n verteenwoordiger van een van die vroegste vorme van die Christelike kloosterlewe. Sy roeping was vergelykbaar met dié van 'n hermiet (kluisenaar). In die Rooms-Katolieke Kerk word die anachoretedom sedert die Tweede Vatikaanse Konsilie as een van die erkende vorme van 'n gewyde lewe (Latyns *vita consecrata*) gereël.

In teenstelling met die sogenaamde koinobiete, wat in kloosterlike gemeenskappe geleef het, het anachorete 'n eensame en teruggetrokke lewe gevoer. Hulle het die nabyheid van God in afgeleë gebiede soos woestyne, gebergtes of digte bosse, soms ook op eensame eilande langs die kus, gesoek waar hulle in klein hutte of grotte gebly het om hier op die betekenis van hulle geloof te besin. Sommige anachorete het die voorkeur aan 'n nomadiese leefwyse gegee.

Antonius die Grote (omtrent 251-356), wat ook die Kluisenaar genoem word, word as die stigter van die Christelike anachorete-beweging beskou wat oorspronklik veral in Egipte en Sirië uitgebrei het. Die anachorete se gemeenskappe, wat onder die invloed van die eremietevolgeling Pachomius uit Bo-Egipte en biskop Basileios die Grote uit Caesarea sedert die 4de eeu in die oostelike Klein-Asië ontstaan het, was losse groepe van eremiete wat min of meer geskei van mekaar geleef het. In die 4de tot 6de eeu was die Thebaïese Woestyn een van die sentrums van die anachorete-beweging.

In die Middeleeuse Europa, veral in Engeland, is soms selle by kerke aangebou. Die selle se toegange is toegemessel, en die anachorete, wat hier gebly het, het slegs oor 'n klein vensteropening in die kerk se muur beskik waardeur hulle na die Heilige Mis kon luister en die Heilige Kommunie kon ontvang. 'n Tweede klein vensteropening aan straatkant is gebruik om hulle van lewensmiddele te voorsien.

Bronne
------

* *Lexikon der Weltgeschichte*. Wiesbaden: F. Englisch Verlag 1977
**William Lassell** (1799 - 1880) was 'n Engelse handelaar en sterrekundige. Lassell het verskeie mane in die Sonnestelsel ontdek. Die krater genaamd *Lassell* op die Maan, 'n krater op Mars, die *asteroïde 2636 Lassell* en 'n ring van Neptunus is na hom vernoem.

Biografie
---------

Lassell is op 18 Junie 1799 in Bolton, Lancashire in Engeland gebore en is in Rochdale opgevoed. Na sy pa se dood was hy van 1814 tot 1821 'n vakleerling van 'n handelaar in Liverpool. Daarna het hy 'n fortuin as 'n bierbrouer gemaak, wat hy gebruik het om sy belangstelling in sterrekunde uit te brei.

Hy wen in 1849 die *Royal Astronomical Society* se goue medalje, en dien van 1870 vir twee jaar as president van die organisasie. Hy is ook in 1849 as 'n genoot (*fellow*) van die Royal Society aangewys en wen in 1858 hulle Royal-medalje.

Lassell is op 5 Oktober 1880, op 81-jarige ouderdom in Maidenhead oorlede. Hy het 'n fortuin van £ 80 000 agtergelaat (ongeveer 8,8 miljoen Amerikaanse dollars in vandag se terme). Sy teleskoop is aan die *Royal Observatory* in Greenwich geskenk.

Ontdekkings
-----------

Op 10 Oktober 1846 ontdek hy Triton, die grootste maan van die planeet Neptunus.

Hy ontdek Huperion, een van die mane van Saturnus, in 1848. Hy het die maan onafhanklik van William Cranch Bond ontdek.

Op 24 Oktober 1851 ontdek hy Umbriël en Ariël, twee mane van die planeet Uranus.
Die **Touwsrivier** is 'n rivier in die Klein-Karoo. Hierdie rivier ontspring op die oostelike hellings van Matroosberg in die Hexrivierberge in die omgewing van De Doorns op 'n hoogte van 2200 m bo seespieël.

By die dorp Touwsrivier sluit die Smalblaarrivier aan en vloei die rivier oossuidooswaarts deur die Koegaberge. Dan sluit die Skurwebergrivier uit die suidweste aan. Verder vloei dit deur die Anysberg-natuurreservaat. Die R62-pad kruis die rivier met die A.J. van der Vyverbrug. Agtereenvolgens sluit stroomafwaarts die Brakrivier, Bosvlakterivier, Doringrivier en die Brandrivier aan. Net na die aansluiting van die Brandrivier vloei die Touwsrivier by 33° 42′ suid en 21° 10′ oos in die Grootrivier, wat op sy beurt in die Gouritsrivier vloei.

Die Touwsrivier en sy takke het 'n opvanggebied van 6 200 km² en vier groot damme is daarin geleë, naamlik die Verkeerdevlei, Prinsrivierdam, Bellairdam en die Miertjieskraaldam.

Bibliografie
------------

* Swartberg & Klein-Karoo. www.slingsbymaps.com

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* VIAF: 128234487
* WorldCat Identities (via VIAF): 128234487

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Hierdie artikel bevat nie ’n bronnelys nie, wat beteken dat die inhoud nie geverifieer kan word nie. Enige bevraagtekende inligting mag dus ook mettertyd verwyder word. Help Wikipedia deur betroubare bronne tot die artikel by te voeg.
 |

谢盛友 You Xie in 2020
**You Xie** (謝盛友) (gebore op 1 Oktober 1958 in Hainan, China) is 'n Duitse politikus, kandidaat vir die verkiesing tot die Europese Parlement in 2019, joernalis en skrywer van Chinese oorsprong.

In 2010 is You Xie deur die Chinese koerant Southern Weekly onder die "Top 100 Chinese openbare intellektuele" gekies. Op 20 April 2013 kies die lede van die Christelike Sosiale Unie (CSU) in Bamberg Xie tot die landraad. Hy het 141 van 220 stemme gekry, die beste resultaat van alle raadslede. In 2014 is Xie verkies tot die stadsraad van Bamberg met die meeste stemme van alle CSU-kandidate.

Xie is vise-president van die Vereniging van Sjinese taalskrywers in Europa en woon saam met sy vrou Shenhua Xie Zhang in Bamberg, waar hy die China Fan-snackbar bestuur. Hy is sedert 2010 'n Duitse burger.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 1037887964
* VIAF: 305118818
* WorldCat Identities: viaf-305118818

 |
| **Ys** |
| --- |
|    |
| 'n Ysberg.  |
| Formule | H2O  |
| Nickel-Strunz (10) | 4.AA.05    |
| Hardheid | 1½  |
| Digtheid | 0,9167 g/cm3  |
| Dubbelbreking | Eenassig (+)  |
| Ruimtegroep | P6₃/mmc  |
| Eenheidsel | a = 4.498 Å, c = 7.338 Å  |
|  |
| \* Lys van minerale |

Sneeukristalle.
**Ys** is 'n mineraal. Dit is die vaste vorm van water en kan uiteenlopende vorme soos sneeu, vriesreën, hael, gletsers of ysberge aanneem.

Tegnies gesproke is ys een van die 15 kristalfases van water.

Ys en die Aarde
---------------

Die teenwoordigheid van water op die planeet aarde bepaal die lewe, ook die mense se lewe. Ongeveer 10% van die planeet se landoppervlakte is tans met ys bedek, maar in die planeet se lang geskiedenis het dit anders gewees. In die Eoseen was daar dalk hoegenaamd geen landys nie, in die Kriogenium het dit amper die hele planeet bedek. Daar is tans ook -afhanklik van die seisoen- ongeveer 5% van die see se oppervlak met ys bedek rondom die twee pole. Hoeveel ys die planeet het, hang van twee ewewigte af.

Die eerste ewewig is die balans tussen die hoeveelheid straling wat die son ontvang en die hoeveelheid wat dit weerkaats. Die teenwoordigheid van ys self beïnvloed dit, omdat ys 'n hoë *albedo* (weerkaatsingsvermoë) het. Die albedo van die oseaan is ongeveer 0,06, terwyl ys ongeveer 'n albedo van 0,5 tot 0,7 het. Dit beteken dat 50% tot 70% van die invallende energie weerkaats word pleks van 6%.

Die tweede ewewig is die verdamping van water van die oseaan wat as sneeu op die poolgebiede val en die vloei van die gletserys terug na die oseaan. Indien die pool in die midde van 'n kontinent lê, soos Antarktika vandag, kan daar groot hoeveelhede ys opgehoop word. Vanweë die plaattektoniek het dit nogtans gewissel in die aarde se geskiedenis.

Sien ook
--------

* Ysgrond

Fotogalery
----------

* Ys op die Pole.Ys op die Pole.
* 'n Gevriesde meer.'n Gevriesde meer.
* 'n Blok ys (ongeveer 20 cm in deursnee).'n Blok ys (ongeveer 20 cm in deursnee).
* Die Perito Moreno-gletser in Argentinië.Die Perito Moreno-gletser in Argentinië.
**YouTube Creator Rewards** (Engels vir  *skeppertoekennings*), meer algemeen bekend as **YouTube Play Buttons** (speelknoppies), is 'n erkenning deur YouTube vir die mees populêre kanale op die platform. Dit is apart van die *YouTube-toekennings* wat bedoel is om die beste gehalte-video's te erken; die YouTube Skepperbelonings is uitsluitlik gebaseer op 'n kanaal se intekenaartal.

Daar is drie vlakke van belonings —

1. Die **Diamandspeelknoppie**, vir kanale met 10,000,000 intekenaars
2. Die **Goue-speelknoppie**, vir kanale met 1,000,000 intekenaars
3. Die **Silwerspeelknoppie**, vir kanale met 100,000 intekenaars

Geskiedenis
-----------

By VidCon 2012 se bedryfsdag, het YouTube se uitvoerende hoof, Tim Shey, die *Goue-speelknoppie* bekendgestel. Dit word toegeken aan die skeppers met meer as een miljoen intekenaars. Tydens die aankondiging het 78 kanale gekwalifiseer vir die toekenning. Daarbenewens het Shey aangekondig dat kanale met meer as 100,000 mense 'n $500 geskenkkaart sal ontvang en 'n DSLR-kamera. Kanale met meer as 100,000 mense sou later in aanmerking kom om 'n Silwerspeelknoppie te ontvang.

Drie jaar later, tydens die VidCon 2015, het YouTube se vise-president vir produkbestuur, Matthew Glotzbach aangekondig dat die Diamand-speelknoppie bekendgestel is, en dat dit toegeken sal word aan kanale met meer as tienmiljoen intekenaars.
Rooi = Somerdriehoek, blou = Somerseshoek.
Die **Somerseshoek** is ’n asterisme in die vorm van ’n seshoek met die hoekpunte Rigel, Aldebaran, Capella, Pollux, Procyon en Sirius. In die Noordelike Halfrond is dit bekend as die "Winterseshoek".

’n Kleiner en meer simmetriese asterisme is die **Somerdriehoek** (ook die **Groot Suidelike Driehoek** genoem en in die Noordelike Halfrond bekend as die "Winterdriehoek"). Dit is ’n feitlik regte driehoek wat twee hoekpunte, Sirius en Procyon, met die groter asterisme deel. Die derde hoekpunt van die driehoek is Betelgeuse, wat naby die middel van die seshoek lê. Hierdie drie sterre is van die helderste 10 voorwerpe buite die Sonnestelsel van die Aarde af gesien. Betelgeuse is ook maklik om op te spoor, want hy lê in die skouer van die Jagter, wat sterkykers help om die driehoek te vind. Sodra die driehoek opgespoor is, kan die groter seshoek gevind word.

Die sterre van die seshoek is in ses verskillende sterrebeelde geleë. Hulle is antikloksgewys, van Rigel af, die Jagter, Bul, Koetsier, Tweeling, Klein Hond en Groot Hond.

Sien ook
--------

* Winterdriehoek
**Solomon Laurent Juneau**, soms ook **Laurent-Salomon Juneau**, (9 Augustus 1793 - 14 November 1856) was 'n Kanadees-gebore Amerikaanse pelshandelaar, spekulant en politikus, wat 'n belangrike rol by die stigting van die stad Milwaukee (Wisconsin) gespeel het. Juneau was 'n boorling van Repentigny (Québec). 

Juneau het hom in 1818 in 'n gebied oos van die Milwaukeerivier gevestig, wat destyds Juneautown genoem is. Die nedersetting het later met George H. Walker se Walker's Point en Byron Kilbourn se Kilbourntown verenig en is as die Stad Milwaukee geïnkorporeer. In 1837 het hy die dagblad *Milwaukee Sentinel* gestig, die oudste sakeonderneming in Wisconsin wat nog steeds bestaan. Juneau het tussen 1846 en 1847 as Milwaukee se eerste burgemeester en ook as sy eerste posmeester gedien.

Solomon Juneau het in 1820 met Josette Vieau getrou. Sy was die dogter van Jacques Vieau, 'n pelshandelaar, wat jare tevore 'n handelspos bo-oor die Menomonee-riviervallei gestig had. Juneau is op die Calvary Cemetery-begraafplaas in Milwaukee ter ruste gelê.
'n **Kalsium-aluminiumryke insluitsel  *CAI*** (Engels: *calcium aluminium rich inclusion*) is 'n stofdeeltjie wat deel uitmaak van 'n chondriet en hoofsaaklik uit oksiede of silikate van aluminium, kalsium, magnesium en titaan bestaan. Ander elemente wat hulle soms ook bevat is litofiel soos Sc, Y, Zr, Hf en die Ln-elemente asook siderofiele elemente van die platinumgroep. Hulle is nogtans gewoonlik arm in vlugtige elemente soos water of alkali-elemente asook yster.

Minerale
--------

Gewoonlik bevat dit minerale soos spinel, meliliet (ook in gewone chondriete en enstatiet-chondriete), hiboniet, anortiet, pirokseen, perovskiet of soms grossiet (veral in CH en CR-chondriete) of korund. Talle ander vastestowwe is ook aangetref, maar hulle is skaars.

Grootte
-------

Hulle vorm gewoonlik <5% van die massa van die chondriet en is gewoonlik kleiner as 1 mm, hoewel in een soort chondriete (CV3) CAIs aangetref word wat 2-3 cm groot kan word. CAIs word in alle soorte chondriete behalwe die CI-klas gevind.

Datering
--------

CAIs is uitsonderlik oud. (Uit die Hiperitium van Goldblatt se chronologie) 'n Uiters noukeurige bepaling met Pb/Pb-isotoopverhoudings het 'n datering van 4,5672±0,0006 Ga vir die Efremovka CV3-meteoriet gelewer. Hulle is die enigste materiaal wat nog die spore van die uitgestorwe oerisotope 41Ca en 10Be wys wat taamlik kort halfleeftye besit. Hulle wys ook die hoogste oorspronkelike 26Al/27Al-verhouding van alle materiale.
Straattoneel in Haight Street, een van die twee naamgewende strate van Haight-Ashbury (2008)
Die **Somer van Liefde** (Engels: *Summer of Love*) was 'n maatskaplike verskynsel wat in die somer van 1967 ontwikkel het toe 100 000 mense in San Francisco se Haight-Ashbury-buurt vergader en 'n kulturele en politieke rebellie begin het. Terwyl daar ook byeenkomste van hippies in New York, Los Angeles, Philadelphia, Seattle, Portland, Washington, DC, Chicago, Montreal, Toronto, Vancouver en dwarsoor Europa plaasgevind het, het die hippierewolusie hom in San Francisco afgespeel – in 'n smeltkroes van musiek, psigoaktiewe dwelmmiddels, seksuele vryheid, kreatiewe uitdrukking en politiek.

Die Somer van Liefde was 'n beslissende oomblik in die 1960's waartydens die hippieteenkultuur vir die eerste keer openbare aandag getrek het. Hierdie ongekende byeenkoms van jongmense word dikwels as 'n sosiale eksperiment beskou – veral vanweë die alternatiewe lewenstyle wat tydens die somer van 1967 en in die volgende jare algemeen voorgekom het. Hierdie lewenstyle het kommunale leefwyses; die vrye en gemeenskaplike gebruik van hulpbronne, dikwels deur vreemdelinge; en vrye liefde behels.

Die gewelddadigste onluste in Amerikaanse stede ooit, wat in dieselfde somer uitgebreek het, het met die bogenoemde vreedsame gebeure gekontrasteer. So het rasse-onluste onder meer in Detroit en Newark ontvlam. Na hierdie aspek van die somer van 1967 word dikwels as "Die Lang, Warm Somer" verwys. Die geweldpleging word algemeen toegeskryf aan rassediskriminasie teen Afro-Amerikaners en die ontevredenheid en woede wat dit onder swart burgers veroorsaak het.
|  |
| --- |
| **Solomens** |
| 'n Beeld van die fossiel. |
| 

---

 |
| Algemene naam | Solomens |
| Spesie | *Homo erectus soloensis* |
| Ouderdom | 108 000 tot 117 000 jaar |
| Plek ontdek | Solorivier, Java, Indonesië |
| Datum ontdek | 1931-'33 |
| Ontdek deur | Willem Oppenoorth Carel ter Haar Gustav von Koenigswald |

Die **Solomens** of **Solo-mens** (***Homo erectus soloensis***) is 'n subspesies van *H. erectus* wat sowat 117 000 tot 108 000 jaar gelede, in die laat Pleistoseen, aan die Solorivier in Java, Indonesië, gewoon het. Dié bevolking is die laaste bekende rekord van die spesie. Dit is bekend van 14 skedeldakke, tibias en 'n stuk van die bekken wat naby die dorp Ngandong ontdek is, asook moontlik drie skedels van Sambungmacan en 'n skedel van Ngawi, na gelang van klassifikasie.

Geskiedenis
-----------

Die Ngandong-terrein, wat sowat 40 m bo die seevlak is, is van 1931 tot 1933 die eerste keer uitgegrawe onder leiding van Willem Oppenoorth, Carel ter Haar en Gustav von Koenigswald, maar verdere navorsing is in die wiele gery deur die Groot Depressie, die Tweede Wêreldoorlog en die Indonesiese Onafhanklikheidsoorlog. In ooreenstemming met historiese rassebegrippe, is dié Indonesiese subspesie van *H. erectus* oorspronklik geklassifiseer as die direkte voorouers van die Australiese Aborigines. Daar word egter nou geglo die Solomens het geen lewende nakomelinge gehad nie, want die oorblyfsels is veel ouer as die moderne mens se migrasie na die gebied, wat rofweg 55 000 tot 50 000 jaar gelede begin het.

Die Solomens se skedel is ovaalvormig van bo af gesien, met swaar wenkbroue, hoë wangbene en 'n prominente staaf van been wat om die rug gedraai is. Die breinvolume was nogal groot en het gewissel van 1 013 tot 1 251 cm3, in vergelyking met dié van 'n moderne man van 1 270 cm3 en 'n moderne vrou van 1 130 cm3. Een potensiële vroulike lid van die subspesie was dalk 158 cm lank en het moontlik 51 kg geweeg. Mans was waarskynlik baie groter as vroue. Die Solomens stem in baie opsigte ooreen met die Javamens (*H. e. erectus*) wat vroeër op Java gewoon het, maar was veel minder argaïes.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
Die Benguelastroom aan die weskus van Afrika (regs bo).
Die **Benguelastroom** is 'n koue seestroom in die Atlantiese Oseaan aan die suidwestelike kus van Afrika. Die seestroom het sy oorsprong in die ysige waters rondom Antarktika wat in 'n noordwaartse rigting langs die Weskus (Atlantiese kus) van Suid-Afrika en Namibië tot aan die suide van Angola vloei.

Die stroom word gedryf deur suidoostewinde en is bekend vir die opwelling-ekostelsel wat hier voorkom. Die koue seestroom beïnvloed egter ook die weer aan die Weskus. Die opwelling het tot gevolg dat koue, voedselryke water na die oppervlak gebring word wat tot gevolg het dat groot skole pelagiese vis met groot kommersiële waarde hier leef. Visse soos ansjovis, stokvis en sardyne word gesien as groot hulpbronne vir beide Suid-Afrika en Namibië.

As gevolg van die koue see, bevat lug wat van die see na die land inwaai nie veel vog nie, en dus is reën baie skaars. Dit het tot gevolg dat die weskus van Suid-Afrika en Namibië droë halfwoestyngebiede is.

Die stroom is vernoem na Benguela in Angola.

Sien ook
--------

* Agulhasstroom, seestroom aan die ooskus van Afrika.

Bron
----

* *Die verhaal van Lewe & die Omgewing, 'n Afrika-perspektief.* Jo van As, Johann du Preez, Leslie Brown en Nico Smit. Struik Nature. 2013. ISBN 978-1-77007-586-3
’n Kunstenaarsvoorstelling van die botsing tussen die Aarde en "Theia" wat gelei het tot die vorming van die maan.
Volgens die **reuse-impakhipotese** het die maan gevorm uit materiaal wat oorgebly het ná ’n groot botsing sowat 4,5 miljard jaar gelede tussen die Aarde en ’n ander hemelliggaam omtrent so groot soos Mars. Dié planeet word soms **Theia** genoem.

Bewyse
------

Die groot-impakhipotese is tans die gewildste wetenskaplike hipotese oor die ontstaan van die maan. Bewyse wat dit ondersteun, sluit in: die Aarde se draaiing en die maan se wentelbaan het dieselfde oriëntasie, monsters van die maan wys die oppervlak was eens gesmelt, die maan se relatief klein kern en lae digtheid in vergelyking met die Aarde, bewyse van soortgelyke botsings in ander sterstelsels wat afvalskywe gevorm het en die feit dat reuse-botsings ooreenstem met teorieë oor die vorming van die Sonnestelsel (die newelhipotese). Die verhoudings van stabiele isotope in maan- en aardrotse is ook dieselfde, wat dui op ’n gemeenskaplike oorsprong.

Dié model skep egter ook onbeantwoorde vrae. Die energie wat in die botsing opgewek is, moes ’n wêreldwye see van magma tot gevolg gehad het, maar daar is geen bewyse van planetêre differensiasie (van die swaarder materiaal wat in die Aarde se mantel weggesink het) nie. Daar is tans geen model wat die hele proses van die botsing tot met die vorming van ’n enkele maan verduidelik nie. Nog vrae is wanneer die maan sy deel van vlugtige stowwe verloor het en hoekom Venus, wat soortgelyke botsings tydens sy vorming beleef het, nie ’n soortgelyke maan het nie.

Theia
-----

Die naam van die hipotetiese protoplaneet wat met die Aarde sou gebots het, kom van die Titaniese godin Theia in die Griekse mitologie. Sy was die ma van die maangodin, Selene. Dié naam is in 2000 die eerste keer deur die Britse geochemikus Alex N. Halliday voorgestel en word sedertdien algemeen aanvaar in die wetenskapgemeenskap.

Volgens moderne teorieë oor planeetvorming was Theia een van talle Mars-grootte liggame wat 4,5 miljard jaar gelede in die Sonnestelsel voorgekom het. Een van die aspekte wat die hipotese gewild maak, is juis die feit dat die vorming van die maan inpas by die konteks van die vorming van die Aarde: daar word geglo die Aarde het tydens sy vorming dosyne botsings met sulke planeetgrootte liggame beleef. Die botsing wat die maan tot gevolg gehad het, sou net een so ’n reuse-impak gewees het – moontlik die laaste een.
**William Mulholland** (\* 11 September 1855 in Belfast, Ierland; † 22 Julie 1935 in Los Angeles, Verenigde State) was 'n selfgeleerde siviele ingenieur wat met die bou van Los Angeles se gesofistikeerde stelsel van waterleidings verbind word - 'n grootskaalse infrastruktuurprojek waarsonder die groei van dié stad tot een van die wêreld se grootste metropole ondenkbaar sou gewees het.

As hoofingenieur van die historiese voorganger van Los Angeles se huidige Departement van Waterwese en Kragvoorsiening het Mulholland die Los Angeles-akwaduk ontwerp, 'n waterleidingstelsel wat rivierwater uit die Owensvallei oor 'n afstand van 233 myl (375 km) na die San Fernando-vallei voer, en toesig oor die boubedrywighede gehou. Die akwaduk se bou en bedryf was van begin af omstrede en het die aanleiding tot die sogenaamde Kaliforniese Wateroorloë (*California Water Wars*) gegee.

William Holland se ingenieursloopbaan het in Maart 1928 skielik tot 'n einde gekom toe die St. Francis-dam gebreek het - net twaalf ure nadat hy saam met sy assistent 'n veiligheidsinspeksie uitgevoer het. In Los Angeles is bouwerke en paaie na hom vernoem soos die Mulholland-dam in die Hollywood Hills, Mulholland Drive, Mulholland Highway en Mullholland Middle School.

'n Gesaghebbende biografie is in 2000 deur Mulholland se kleindogter Catherine gepubliseer.
'n Bajonet wat gebruik word deur die Amerikaanse Marinierskorps.
'n **Bajonet** (*geweerdolk*) is 'n mes- of dolkvormige gevegsswapen wat ontwerp is om op of oor die loop van 'n geweer of ander vuurwapen gemonteer te word, wat dit in staat stel om as 'n spiesagtige wapen gebruik te word.

Geskiedenis
-----------

In die middel van die sewentiende eeu was daar gereeld konflik in Frankryk. In die tyd het die burgers van die suidelike Franse stad Bayonne hul dolke oor die loop van hul muskette (Frans: mousquet, Duits: muskete) gemonteer om 'n soort lans te maak.

Die voordeel van so 'n veeldoelige wapen het gou duidelik geblyk. Vroeë muskette het nie so 'n hoë tempo van vuur gehad as moderne wapens nie (ongeveer een skoot per minuut) en was onbetroubaar. Die bajonette was derhalwe 'n nuttige toevoeging. Die nadeel was natuurlik dat jy nie meer met 'n musket wat 'n mes oor die loop gemonteer gehad het kon skiet nie. As gevolg hiervan is daar gou modelle ontwikkel wat onder (langs) die loop gemonteer is, wat die loop oop gelaat het om te skiet.

In die 18de en 19de eeu is baie met bajonette geëksperimenteer. Bajonette is selfs tydens die Amerikaanse Burgeroorlog aan pistole geheg, maar dit het geblyk nutteloos te wees. Die beroemde Friedrich Wilhelm von Steuben het die nou reeds bekende bajonetoefeninge in 1776 bekendgestel. Die kapmes het mettertyd die funksie van die bajonet as steekwapen oorgeneem.

Selfs in moderne oorlogvoering word bajonette steeds as 'n steekwapen gebruik. Britse troepe het hierdie wapen byvoorbeeld gebruik tydens die Falklandoorlog en die Irakese oorlog in 2003.

Sien ook
--------

* Swaard
* Piek
* Lans

Notas
-----

|  |  |
| --- | --- |
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Nederlandse Wikipedia vertaal. | 

Klik vir info oor hierdie sjabloon.
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4221983-8
* LCCN: sh85012512
* NARA: 10665126
* NKC: ph118945

 |
Ligging van die Baikonoer-kosmodroom
**Baikonoer** is die tradisionele lanseersentrum (kosmodroom) van die Sowjetse en Russiese ruimtevaart in die steppe van Kasakstan.

Baikonoer is die grootste lanseersentrum ter wêreld en beslaan vandag 'n oppervlakte van 125 by 85 kilometer, beskik oor dosyne van lanseerplatforms en vyf kontrolesentrums.

Baikonoer ontstaan tussen 1955 en 1957 naby die dorpie Tjoeratam, 'n klein kruispunt van twee spoorlyne, wat as basiese infrastruktuur gebruik word om binne 'n kort tyd die sentrum op te rig. Die Sowjetunie benodig in hierdie tydperk 'n lanseerterrein vir sy nuwe interkontinentale ballistiese missiele, soos byvoorbeeld die R-7.

'n Sojoes-TMA-3-missiel word na die lanseerplatform vervoer
Die eerste R-7 word op 15 Mei 1957 vanaf Baikonoer gelanseer. Binne vyf maande volg 'n variant van hierdie missiel, wat die eerste satelliet ter wêreld, Spoetnik 1, suksesvol lanseer. Vier jaar later beskik die Sowjetunie met Joeri Gagarin oor die eerste ruimtevaarder.

Alhoewel die Verenigde State met die eerste maanlanding presteer, behaal die Sowjetunie vanaf die sewentigerjare weer 'n oorwinning in die "ruimtewedloop" met die Amerikaners. Die bemande ruimtestasies *Saljoet* en *Mir*, wat in hierdie tydperk ontstaan, behoort tot die mees ambisieuse projekte van die moderne ruimtevaart.

Die Sojoes-TMA-5-ruimtetuig word gelanseer (14 Oktober 2004)
Na die einde van die Sowjetunie lê Baikonoer in die onafhanklike staat Kasakstan, en Rusland moet die terrein teen 'n jaarlikse bedrag van VSA-$115 miljoen huur. Die lanseersentrum word egter 'n kommersiële sukses, en die robuste Russiese ruimtetuie van die Sojoes-reeks dien as pendeltuig vir die Internasionale Ruimtestasie ISS.

Weens die kommersiële karakter van die Russiese ruimtevaart word "ruimtetoeriste" soos die Amerikaner Dennis Tito en die Suid-Afrikaner Mark Shuttleworth toegelaat om teen 'n betaling besoek aan die ruimtestasie ISS af te lê.

Die besonderhede van 'n ramp, wat Baikonoer op 24 Oktober 1960 getref het, word eers met die nuwe Perestrojka-beleid van 1989 bekend gemaak. Die oorhaastige lansering van die nuwe interkontinentale missiel R-16 lei tot 'n ontploffing, waarin meer as 90 mense dood is.
**Bakbos** of **oondbos** (*Nidorella ivifolia* DC.) is 'n struik en kruidplant wat inheems is aan Suid-Afrika, Lesotho en Eswatini. Op die SANBI-rooilys is dit as 'veilig' (LC) gelys. Die plant kom in groot dele van die Wes-Kaap en Oos-Kaap voor, asook in die hoër dele van KwaZulu-Natal, Mpumalanga en Limpopo. Dit groei in vogtige habitatte, soos langs stroompies en bosrande.

Taksonomiese status
-------------------

Sedert 2018 is die aanvaarde naam vir die takson *Nidorella ivifolia*.

Identifikasie
-------------

Die plant is 'n struikie met 'n behaarde stam wat 1,2 m hoog word. Die blare groei aan slanke blaarstele wat 1 cm lank kan word. Hulle is ellipties tot lansvormig en 6 x 2 cm groot. Die blomhofies word 8 mm in deursnee en kom in oop trosse aan die bopunt van die plant voor.

Gebruik
-------

Die blare word versamel en kan op die mark gevind word. Hulle is sag en het 'n aangename aromatiese reuk. Dit word uitwendig gebruik vir swere en ontstekings en inwendig teen koors en diarree.

Daar is min bekend oor die farmakologiese werking van hierdie kruid, maar navorsing het getoon dat dit geen alkaloïede, sianogene of van antrakwinoon-afgeleide stowwe bevat nie. Sommige hartglikosiede, saponiene en tanniene is wel aanwesig, asook diterpeensure soos koniskabraansuur, hautriwaansuur, nidoresedaansuur en printziaansuur.
**Gweru** (voorheen **Gwelo**) is die hoofstad van Zimbabwe se sentrale provinsie en ook die land se vierde grootste stad, naas Harare, Bulawayo en Mutare.

Die stad is in 1894 gestig, verkry in Julie 1914 munisipale status en het stadstutus in 1971 verwerf. Die belangrikste bedryf om die stad is boerdery terwyl nywerheidsontwikkeling baie tot die stad se voorspoed bygedra het tot met die ineentsorting van die land se ekonomie ná 2000.

In 1960 was die stad se bevolking 27 290, waarvan 8 110 wit was, 500 bruin en Indiërs, en 18 680 swart. Die geraamde bevolking in 2007 was 148 935.

NG gemeente
-----------

Voor die afstigting van Gwelo is dit as buitepos van die Bulawayo-gemeente bedien. Op 6 November 1920 vergader die ringskommissie van die Ring van Bulawayo op Gwelo in 'n sinkkerkie en 'n hele dag se beraadslaging, veral oor die vaslegging van grense, is tot die afstigting van die gemeente oorgegaan. Dit was maar die vyfde gemeente in die destydse Suid-Rhodesië.

Ds. J.N. Geldenhuys van Bulawayo is vir die tweede maal beroep en op 3 Junie 1922 bevestig. Hy vetrek weer in Oktober 1925 waarna sewe vrugtelose beroepe uitgebring word voor ds. G.J. van Zyl op 3 Februarie 1927 bevestig is. Hy het die land na 16 jaar as 'n gebroke man weens swak gesondheid verlaat. Dit is heel te verstane aangesien hy in der waarheid sewe gemeentetjies (met al die buiteposte) moes bedien.

Ds. H. Botha volg ds. Van Zyl op 9 Januarie 1944 op. Ná 'n bedrywige bediening van meer as se jaar verlaat hy en sy vrou die land om na die NG gemeente Fauresmith te gaan. Ds. en mev. Botha was nie net vir Gwelo nie, maar vir die hele Suid-Rhodesië van onskatbare waarde op geestelike sowel as tydelike gebied en het 'n groot aandeel aan die opbou van Noord-Rhodesië (Zambië) vir die kerk gehad.

Soos die ander gemeentes in die land het Gweru se lidmaattalle na onafhanklikheid dramaties afgeneem van 391 in 1978 tot 128 in 1994, 50 in 2006 en 3 in 2008.

Bronne
------

* Olivier, ds. P.L. (samesteller), *Ons gemeentelike feesalbum*. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers, 1952.
* George, K.J. (red.), *Official South African Municipal Year Book 1961-1962*, Pretoria, 1962.
* Mayhew, Vic (red.), *Reader’s Digest Illustrated Guide to Southern Africa*, The Reader’s Digest Association South Africa (Pty.) Limited, Kaapstad, 1980.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4513735-3
* LCCN: n89289755
* VIAF: 125612201
* WorldCat Identities: lccn-n89289755

 |
’n **Kwark-gluonplasma** (KGP) is ’n vermoedelike fase van materie wat ontstaan by uiters hoë temperature en digthede. Daar word vermoed dit het voorgekom in die eerste 20 tot 30 mikrosekondes ná die Oerknal.

Teoretiese beskrywing
---------------------

Die bestaan van kwark-gluonplasmas word veronderstel op grond van die kwantumchromodinamika. Hierdie teorie beskryf hoe hadrone opgebou is uit kwarke en gluone. Laasgenoemde deeltjies sorg vir die wisselwerking tussen kwarke en is vermoedelik die oorsaak daarvan dat geen "vrye" kwarke onder "normale" omstandighede waargeneem word nie. Kwarke kom voor óf as kwark-antikwarkpare (mesone) óf as deeltjies wat bestaan uit drie kwarke of drie antikwarke (barione). Dié eienskap staan bekend as kleurinperking. Die kwantumchromodinamika voorspel dat kwarke en gluone net onder uiterse omstandighede (soos met die botsings van deeltjies in deeltjieversnellers) nie in hadrone ingeperk sal wees nie en dus "vry" sal voorkom.

Eksperimente
------------

Eksperimente word reeds sedert die 1980's en 1990's by CERN in Genève gedoen om KGP's te skep. Hulle en ander eksperimente met die Relativistiese Swaarioonversneller van die Brookhaven- Nasionale Laboratorium in die VSA was egter slegs gedeeltelik suksesvol. Die ondersoek na die eienskappe van kwark-gluonplasmas sal voortgesit word met drie nuwe eksperimente wat met die Groot Hadronversneller van CERN beplan word.
**Yskor**, of die **Suid-Afrikaanse Yster en Staal Industriële Korporasie Beperk**, is in 1928 deur Hendrik van der Bijl begin as 'n staatsorganisasie ingevolge die Yster- en Staalwet, Nr. 11 van 1928, met sy eerste werke in Pretoria. Dit is gestig as 'n statutêre parastatale organisasie met die doelstelling om yster en 'n reeks staalprodukte te vervaardig en werksgeleenthede te skep vir gemeenskappe wat naby sy bedrywighede is. Die eerste staal is op 4 April 1934 by die Pretoriawerke vervaardig. Die wêreld se behoefte aan staal en die plaaslike vervaardiging van talle benodigdhede het 'n skerp toename in die vraag na staal tot gevolg gehad wat die uitbreiding van die onderneming genoodsaak het.

Vanderbijlpark staalwerke
Die plaatfabriek by Vanderbijlpark Works is in 1943 in gebruik geneem hoofsaaklik vir die vervaardiging van swaar plate vir skeepsherstelwerk en die vervaardiging van gepantserde voertuie vir die oorlogspoging van Suid-Afrika. Direk na die oorlog vroeg in 1947 het die maatskappy besluit om 'n volledig-geïntegreerde staalwerke in Vanderbijlpark te bou. Yskor het in 1947 begin handel dryf.

Die konstruksie van 'n geïntegreerde staalwerke in Newcastle het in 1971 begin. In November 1989 is Yskor geprivatiseer en Yskor Beperk-aandele is in die *Steel and Allied Sector* van die Johannesburgse aandelebeurs genoteer. Yskor het teen middel 1991 die staalafdeling van USCO (vandag Vereeniging Works) gekoop.

'n Gesamentlike onderneming met die *Industrial Development Corporation* is in 1996 begin om die Saldanha-staalfabriek (Saldanha Steel Mill) te bou. Saldanha-Staal is in 1998 in gebruik geneem en produksie het in 1999 begin. In Desember 2001 is Yskor se staal- en myngroepe in twee afsonderlik genoteerde mynbou- en staalondernemings ontbondel, naamlik *Kumba Resources* en *Yskor*. Ten tyde van die ontbondeling het die myne wat deur Yskor ontwikkel is vir steenkool, sink en sekere industriële minerale wat in staalproduksie gebruik word, saam met sy twee ysterertsmyne sowel as sy swaarmineraalbelange deel geword van Kumba Resources. Einde 2002 het Yskor volle beheer oor die Saldanha-staalfabriek verkry.

In Februarie 2003 het LNM Holdings beheer oor Yskor Beperk geneem deur 'n gedeeltelike uitkoop van R1,8 miljard en in Augustus 2004 is die maatskappy herdoop tot *Ispat Iscor Limited*.

In Desember 2004 het *Ispat International NV* (die moedermaatskappy van Ispat Iscor) *LNM Holdings NV* verkry. Na die verkryging is die naam van die saamgesmelte maatskappy verander na *Mittal Steel Company NV*. Ispat Iscor Limited het in Maart 2005 met die nuwe naam *Mittal Steel South Africa Limited* begin handel dryf.

Na die samesmelting tussen Mittal Steel en Arcelor, het Mittal Steel Suid-Afrika in Oktober 2006 onder die nuwe naam, *ArcelorMittal South Africa*, begin verhandel.

Lees ook
--------

* Cor Delfos
* H.J. van der Bijl
* Vanderbijlpark
Die **27ste Dinastie** (ook **Dinastie XXVII** geskryf; 525–402 v.C.) of **Eerste Persiese Satrapie** was ’n tydperk toe Antieke Egipte ’n provinsie van die Persiese Ryk was. Dit word beskou as deel van die Laat Tydperk.

Geskiedenis
-----------

Die laaste farao van die 26ste Dinastie, Psamtik III, is in 525 v.C. deur Cambyses II van Persië in die oostelike Nyldelta verslaan. Egipte het toe saam met Siprus en Fenesië die sesde satrap van die Persiese Ryk gevorm. Dié tyd van Persiese heerskappy oor Egipte, bekend as die 27ste Dinastie, het tot omstreeks 402 v.C. geduur.

Ná ’n tydperk van onafhanklikheid, waartydens drie inheemse dinastieë (die 28ste, 29ste en 30ste Dinastie) oor Egipte regeer het, het Artaxerxes III van Persië (358-338 v.C.) die Nylvallei vir ’n kort tweede periode herower. Dié sowat ’n dekade was bekend as die 31ste Dinastie.

  



|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Voorafgegaan deur**← 26ste Dinastie** | **27ste Dinastie** | Opgevolg deur**28ste Dinastie →** |
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Vrywaring: Die mediese inligting verskaf op Wikipedia dien slegs as 'n riglyn en dra geen waarborg van feitelike korrektheid nie. Enige vrae of klagtes oor u persoonlike gesondheid behoort na 'n dokter verwys te word.* |

**Kwashiorkor** (kwasjiorkor) is 'n kindersiekte veroorsaak deur ondervoeding of wanvoeding.

Oorsake
-------

Kind met 'n uitgestrekte gesig as gevolg van kwashiorkor
Ongeskiktheids-aangepaste lewensjaar vir kwashiorkor per 100 000 inwoners in 2002:

   Geen data

   <10

   10–100

   100–200

   200–300

   300–400

   400–500

   500–600

   600–700

   700–800

   800–1000

   1000–1350

   >1350

Die siekte kom gewoonlik voor by voorskoolse kinders wat 'n dieet volg met 'n kroniese tekort aan goeie proteïene (dus byvoorbeeld mielies) en te veel koolhidrate. Dus is armoede en onkunde in die minderbevoorregte gemeenskappe die onderliggende oorsaak. Ook in tye van hongersnood weens oorloë, droogtes, misoeste of ander rampe ontstaan die kwaal dikwels. As 'n baba gespeen word weens 'n volgende swangerskap van die moeder kry die gespeende kind dikwels skielik te weinig proteïene vir sy of haar ouderdom. In sekere tradisionele landelike gemeenskappe in Afrika geniet die voeding van suigelinge en jong kinders 'n lae prioriteit. Volwassenes moet uitgaan om te gaan werk en het dus kos nodig om die krag daarvoor te hê. In ontwikkelde nywerheidsgeiede kom die siekte selde voor.

Kenmerke
--------

Eerste eienskappe van die siekte is 'n algemene vermoeidheid, lusteloosheid en slaperigheid. Die kind het 'n patetiese voorkoms. Later kom haarverlies en haarverkleuring en ook veranderinge in die vel voor. Voete, enkels, hande, gesig en die onderbuik swel dikwels. op. Die kind raak ook prikkelbaar. Bloedarmoede, wegkwyning van die spiere, 'n vergrote lewer en 'n te lae gewig vir die pasiënt se ouderdom raak opvallend. Dit kan op die lange duur lei tot verlangsaming van die groei en 'n vertraagde fisiese en psigiese ontwikkeling. In ernstige gevalle lei die lewersiekte tot die dood.

Voorkoming en behandeling
-------------------------

Maatskaplike opvoeding is die beste voorkomende maatreël. Die beteken die verbetering van die algemene gesondheidstoestand van die minderbevoorregte klasse in die samelewing. 'n Inname van 100 ml melk per dag verhoed kwashiorkor. Is die siekte reeds onderlede, moet die dieet onverwyld reggestel word deur langsaam die proteïen-inname te verhoog. Sedert 1963 is kwashiorkor in Suid-Afrika 'n aanmeldbare siekte.

Etimologie
----------

Die naam kwashiorkor vir hierdie voedingsiekte kom uit 'n taal van Ghana. Dit beteken "as die tweede kind gebore is, begin die eerste siek word". Die oudste kind kry nie meer borsvoeding as die nuwe kind gebore word en kry dus minder proteïene.

Lees ook
--------

* marasmus

Bibliografie
------------

* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 6. Kaapstad: Nasou, 1972. ISBN 0-625-00322-5
Kwark
Poolse *twaróg* (kwark)
Duitse kwark het 'n romerige tekstuur. Dit word as maer en roomkwark bemark
**Kwark** is 'n soort heel vars kaas wat van aangesuurde gepasteuriseerde melk vervaardig word. Dit is 'n voorproduk van die hardekaasvervaardiging wat nog ontwater moet word voordat dit as kaas ryp kan word. Kwark is veral in Sentraal- en Oos-Europa 'n gewilde suiwelproduk wat onder meer as nagereg geniet of vir soet en pikante geregte gebruik word.

Dit moenie met maas- of roomkaas verwar word nie.

Etimologie en geskiedenis
-------------------------

Die term "kwark" (Duits *Quark*) is in die Laat-Middelhoogduitse taalperiode as *twarc*, *quarc* en *zwarg* uit die Nedersorbiese Slawiese taal ontleen waar dit as *twarog* bekend staan (vergelyk Pools *twaróg*, Russies *tworog* en Tsjeggies *tvaroh*). Die vroegste Middelduitse bronne dateer uit die 14de eeu. Die Hongaarse *túró* is eweneens uit die Slawiese taalgebied oorgeneem.

Die Beiers-Oostenrykse term *Topfen* kom reeds in 13de eeuse bronne voor en verwys moontlik na die potte (Duits *Topf*) wat vir die kaasvervaardiging gebruik is, of na die wit kaas se destydse kenmerkende ronde vorm.

Die Romeinse skrywer Tacitus noem 'n soort gefermenteerde melk (Latyns *lac concretum*) as deel van die Germaanse voeding. Dit is tans nie duidelik of *lac concretum* kwark, dikmelk of 'n ander soort vars kaas was nie.