recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Bepaaldheid** in grammatika is 'n eienskap van naamwoordfrases en onderskei tussen entiteite wat spesifiek en identifiseerbaar is in 'n gegewe konteks (bepaalde naamwoordfrase) en entiteite wat nie is nie (onbepaalde naamwoordfrases).

Daar bestaan heelwat wisseling in die uitdruk van bepaaldheid in verskillende tale. In sommige tale, soos Afrikaans, word 'n bepaalde (die) of onbepaalde ('n) lidwoord gebruik om bepaaldheid aan te dui. In die algemeen kan 'n lidwoord vrye vorm hê, 'n frasale klitikum wees, of 'n affiks (toevoeging) tot die selfstandige naamwoord om die bepaalde naamwoordfrase te merk. Voorbeelde sluit in:

* Vrye vorm: Afrikaans *die seun*;
* Frasale klitikum: soos in Baskies: Cf. *emakume* ("vrou"), *emakume-a* (vrou-LIDWOORD: "die vrou"), *emakume ederr-a* (vrou mooi-LIDWOORD: "die mooi vrou")
* Selfstandige naamwoord affiks: soos in Roemeens: *om* ("man"), *om-ul* (man-LIDWOORD: "die man"); *om-ul bun* (man-LIDWOORD goed: "die goeie man")
* Voorvoegsel op beide selfstandige naamwoord en byvoeglike naamwoord: Arabies *al-kitāb al-kabīr* *الكتاب الكبير* met twee voorkomste van al- (BEPAALD-boek BEPAALD-groot, letterlik, "die boek die groot")

Germaanse, Romaanse, Keltiese, Semitiese, en hulptale het gewoonlik 'n bepaalde lidwoord, wat soms as 'n postposisie gebruik word. Baie ander tale het nie 'n bepaalde lidwoord nie. Sommige voorbeelde daarvan is Chinees, Japannees, Fins, en die Slawiese tale behalwe Bulgaars en Macedonies. Indien nodig, mag sulke tale bepaaldheid aandui deur ander meganismes soos aanwysende voornaamwoorde.

Bepaaldheid koppel dikwels met die merk van naamvalle in sekere sintaktiese kontekste. In heelwat tale verkry direkte voorwerpe duidelike merke slegs wanneer dit bepaald is. In Turks byvoorbeeld, word die direkte voorwerp in die sin *adamları gördüm* ("Ek het die mans gesien") gemerk met die agtervoegsel *-ı* om bepaaldheid aan te dui. Die gebrek aan die agtervoegsel sou beteken dat die direkte voorwerp onbepaald sou wees ("Ek het mans gesien").

In Serwo-Kroaties, en tot 'n mindere mate in Sloweens, kan bepaaldheid morfologies uitgedruk word op prenominale byvoeglike naamwoorde. Die verkorte vorm van die byvoeglike naamwoord word geïnterpreteer as onbepaald (***nov** grad* "'n nuwe stad"), terwyl die lang vorm bepaald en/of spesifiek is (***novi** grad* "die nuwe stad, 'n sekere nuwe stad").

In Japannees, 'n taal wat selfstandige naamwoord funksies met postposisies aandui, kan die onderwerpmerker (wa) bepaaldheid insluit. Byvoorbeeld, "*uma wa*" kan beteken "die perd", terwyl "*uma ga*" kan beteken "'n perd".

In sommige tale affekteer die bepaaldheid van die voorwerp die oorganklikheid van die werkwoord.
Die **Verenigde Federale Party** (in Engels *Union Federal Party*) was een van twee partye wat in 1953 van die Verenigde Party afgestig het. Die ander was die Liberale Party, onder leiding van mev. Margaret Ballinger.

Stigting
--------

Hoewel die VP in 1953 alles in die stryd gewerp het om die Nasionale Party te verslaan, het die N.P. wat die verbeelding van meer en meer Afrikaners aangegryp het met sy beleid van afsonderlike ontwikkeling, sy meerderheid vergroot. Besorgdheid en ontnugtering oor die uitslag het gelei tot die afstigting van twee partye. Die een was die Verenigde Federale Party van sen. Heaton Nicholls van Natal in 1953, en die Liberale Party in die dieselfde jaar, die ander.

Beleid
------

Die party het 'n herverdeling van die magte van die regering sodat meer mag aan die provinsies toegestaan moes word, in wese 'n meer federale stelsel. Die party het voortgebou op die gees en tradisie van die Unionisteparty en die Dominiumparty, wat albei ook hulle groot steun in Natal geniet het.

Die einde
---------

Die party het nooit 'n impak op die kiesers gehad nie, want 'n jaar of wat later het hy stil-stil van die politieke toneel verdwyn.

Bronne
------

* Van der Spuy, D.C. (hoofred.), *Amptelike Jaarboek van die Republiek van Suid-Afrika* (Eerste Uitgawe), Departement van Inligting, Pretoria, 1975.
* Van Wyk, Bertie (hoofred.), *Official Yearbook of the Republic of South Africa 1979*, Chris van Rensburg Publications (Pty) Limited, Johannesburg, 1979.
* Mostert, J.P.C. *Politieke Partye in Suid-Afrika*, Instituut vir Eietydse Geskiedenis, U.O.V.S. Bloemfontein, 1986.
Kaart van Brits-Indië, die Brits-Indiese Ryk
Beweging van vlugtelinge tydens die verdeling van Indië
Die **Verdeling van Indië** (ook **Partisie van Indië** genoem) van 1947 het Brits-Indië in twee lande, Indië en Pakistan, verdeel. Hierdie verdeling het die einde van die Britse heerskappy op die Indiese subkontinent beteken. Die verdeling is gedeeltelik deur die Tweenasieteorie veroorsaak. Dié teorie is deur Syed Ahmed Khan, as gevolg van godsdienstige kwessies, aangebied. Pakistan het 'n Islamitiese republiek geword, terwyl Indië 'n sekulêre republiek met 'n hoofsaaklik Hindoe-bevolking geword het. Een van die belangrikste leiers van die verdeling was Muhammad Ali Jinnah, wat die eerste goewerneur-generaal van Pakistan geword het.

Die verdeling was 'n bloedige gebeurtenis en dit het die grootste migrasie in die geskiedenis sowel as die dood van talle mense veroorsaak. Dit het ook verskeie oorloë tussen Indië en Pakistan veroorsaak.

Tydlyn
------

Vlugtelinge op 'n treindak tydens die partisie

| Jaar | Gebeurtenis |
| --- | --- |
| 1947 | Verdeling |
| 1948 | Hyderabad deur Indië geannekseer |
| 1950 | Barisal-onluste |
| 1956 | Pakistan word 'n Islamitiese republiek |
| 1964 | Onluste oor die Hazratbal-insident |
| 1971 | Bangladesj bevrydingsoorlog |
Hertzsprung-Russell-diagram
Spektraaltipe
Bruin-  
dwerge
Wit-  
dwerge
Rooi-  
dwerge
Subdwerge
Hoofreeks  
("dwerge")
Subreuse
Reuse
Helder reuse
Superreuse
Hiperreuse
Absolute
magni-
tude
(MV)

Nog ’n voorbeeld van ’n Hertzsprung-Russell-diagram.
Die **Hertzsprung-Russell-diagram** is ’n grafiese voorstelling wat die verhouding aandui tussen sterre se absolute magnitude of helderheid en hul spektraaltipe of effektiewe temperatuur. Verskeie weergawes van die diagram bestaan. Op die vertikale as word die helderheid aangedui en op die horisontale as die spektraaltipe en/of die oppervlaktemperatuur, soos die B-V-kleurindeks. Die temperatuur neem af van links na regs.

Die diagram is omstreeks 1910 onafhanklik van mekaar deur Ejnar Hertzsprung en Henry Norris Russell ontwerp.

Sterre op die diagram
---------------------

### Die hoofreeks

Sowat 90% van die sterre kom in ’n nou strook van links bo na regs onder voor. Dit is die hoofreeks. Die groot voorkoms van sterre daar is vanweë die feit dat ’n ster sowat 90% van sy lewensduur deurbring in die stabiele fase, wanneer fusie van waterstof tot helium in sy kern plaasvind. Daar is in dié stabiele fase ’n streng verband tussen temperatuur, ligsterkte, massa en radius. Hierdie vier parameters styg of daal saam, maar ’n vyfde parameter, die totale lewensduur van die ster, wat ook met die ander vier verband hou, varieer omgekeerd: Hoe warmer, helderder, swaarder en groter die ster is, hoe korter is die lewensduur.

Ons Son is op die hoofreeks en is 'n geeldwerg van medium grootte.

### Reuse en superreuse

Regs bo in die diagram kom die rooireuse en superreuse voor. Hulle word rooi genoem omdat hulle ’n relatief lae effektiewe temperatuur van tipies so 3 000 kelvin het, en reuse omdat hul radius ’n faktor 100 tot 1 000 groter is as by ’n hoofreeksster van dieselfde temperatuur. Dié sterre is in die eindfase van hul lewensduur; hul buitelae is geweldig versprei, maar yl. Verdere massaverlies kom voor weens sterrewind.

Links bo op die hoofreeks is die bloureuse. Dit is sterre met ’n baie hoë massa, tot ’n paar dosyn keer dié van die Son. Die blou kleur is ’n gevolg van hul hoë temperatuur (tienduisende kelvin). Die hoër massa gaan gepaard met ’n nog hoër ligsterkte, wat veroorsaak dat die totale lewensduur drasties laer is as by ’n ster soos die Son.

### Witdwerge

Onder die hoofreeks lê die witdwerge. Hulle is die eindproduk van sterre met ’n lae massa soos die Son. Die min energie wat hulle nog uitstraal, is termiese afkoeling. In dié sterre vind geen kernfusie meer plaas nie.
Die Doornfontein-sinagoge in 1907, twee jaar nadat dit voltooi is.
Die mynmagnaat Carl Hanau, wat grootgeword het op Victoria-Wes, was in 1905 die sinagoge se eerste president.
Die **Doornfontein-sinagoge** of **Leeue-sinagoge** is die oudste sinagoge in Johannesburg wat nog as sodanig gebruik word.

Die sinagoge is geleë by Siemertweg 120, Nieu-Doornfontein, twee straatblokke vanaf Ellispark. Dis in 1905 opgerig teen ’n koste van £4 000 en die Leeue-sinagoge (Lions Shul) genoem na die twee leeus van gegote yster wat waghou aan weerskante van die ingang. Die argitek was Morrie Jacob Harris. ’n Brand het die gebou in 1930 in puin gelê. Dit is volledig gerestoureer, maar so is die gebou se oorspronklik voorkoms verander.

Links van die sinagoge was ’n saal wat die Joodse gemeente vir geleenthede gebruik het. Dit is later verkoop en omskep toe die gemeente se lidmate afgeneem het weens die verhuising van inwoners na aangenamer voorstede.

Bronne
------

* (en)  Johannesburg 1912. URL besoek op 14 November 2017.
Doodskrone in die dorpskerk van Herzberg, distrik Oder-Spree in die Duitse deelstaat Brandenburg
Doodskrone in St. Marien, Bernau, Brandenburg
Die **doodskroon** was 'n tradisionele versiering by die begrafnis van baba's, kinders of ongetroudes wat op 'n jong leeftyd oorlede is. Dit het op 'n simboliese manier die bruidskroon vervang wat die oorledene nooit meer sou kon dra nie. Doodskrone is tussen die laat 16de en die 19de eeu, soms ook nog tot in die 20ste eeu orals in Europa vervaardig.

Gebruik van die doodskroon
--------------------------

Doodskrone was oorspronklik grafgifte wat in die oorledene se hand of arm of naas sy hoof geplaas is. Hoe kosbaarder doodskrone mettertyd geword het, des te meer het dit later gebruiklik geword om die doodskroon net vir die begrafnisplegtigheid van die kerk te leen en daarna terug te gee. 

Doodskrone is soms in die binneruimtes van kerke uitgestal om as muurversiering te dien. In Brandenburgse kerkgeboue is die krone egter in die 19de eeu dikwels verwyder om weer 'n eenvoudige voorkoms aan die kerksale te gee.
**Thomas Robert Malthus** (gebore in Rookery, naby Dorking op 14/17 Februarie 1766; sterf St Catherine, naby Bath op 23 Desember 1834) was 'n Britse demograaf, ekonoom en pastoor. Hy is bekend vir sy pessimistiese (Malthus was 'n misantroop) maar baie invloedryke opinies. In 1805 word Malthus aangestel as professor in ekonomie aan Cambridge-universiteit.

Malthus het beroemdheid verwerf omdat hy die moontlike gevare van bevolkingsgroei uitgewys het: "Die vermoë van die mens tot bevolkingsgroei is oneindig veel groter as die vermoë van die aarde om vir die mens 'n bestaan te produseer". As Anglikaanse predikant het Malthus hierdie situasie beskou as die wyse waarop God deugsame gedrag aan die mens opgelê het: hy beskou optimistiese idees van sosiale hervorming as gedoem tot mislukking. Hy het dus aan sy lesers 'n negatiewe wêreldbeskouing gegee, in teenstelling met die utopieë van skrywers soos Jean-Jacques Rousseau en William Godwin. Die ramp wat plaasvind wanneer die groei van beskikbare hulpbronne nie byhou met die bevolkingsaanwas nie staan bekend as 'n malthusiese ramp.

'n Essay oor die beginsel van bevolking
---------------------------------------

*An Essay on the Principle of Population,* uitgawe van 1826 deur Thomas Malthus
In 1798 publiseer Malthus die pamflet *An Essay on the Principle of Population*, waarin hy verklaar dat die bevolkingsgroei groter sal wees as ekonomiese groei; het hy op grond van 'n eenvoudige model voorspel dat hongersnood op groot skaal sal voorkom.Volgens hom sal die wêreld se bevolkingsaanwas eksponensieel wees, maar dié van voedselproduksie lineêr. Dit het bekend gestaan as die malthusiese plafon vir die maksimum grootte wat die bevolking kan bereik in verhouding tot die beskikbare grond, en die malthusiese ramp weens die situasie waarin 'n oorbevolkte samelewing homself herbalanseer deur verhoogde sterftes. Malthus het gedink dat die 'positiewe kontrole', die 'natuurlike' kwessies wat die menslike bevolkingsgetalle beperk, soos epidemies en oorlog, onvoldoende was om die eksponensiële groei van die bevolking reg te stel in vergelyking met die lineêre groei van voedselproduksie. Daarom het Malthus 'morele selfbeheersing' gesien as die enigste oplossing vir die oorbevolking; arm mense wat weet dat hulle nie 'n gesin kan onderhou nie, moet nie 'n gesin begin nie, het hy gesê.
**Jump**, oftewel **jumpstyle**, is 'n Belgiese substyl in die dance- en elektroniese musiekgenres, kenmerkend vir sy fokus op die harde bass. In die begin is jump beskou as 'n variant van die sneller en harder harcore, maar hierdie traer variant (toe so 'n 135 tot 140 bpm) het heel snel gegroei tot 'n waardige genre.

Die jumpgenre het ontstaan uit die oldschool, jungle en harcore van die jare begin '90. Daar is toe reeds al plate gemaak wat mens as jump sou kon omskryf (soos Speedy J - Pullover) (hierdie plate is destyds betiteld as oldschool of jungle), maar 'n aparte styl was jump toe nog nie. Dit het waarskynlik gebeur teen die einde van die jare '90 toe Da Boy Tommy en Da Rick saam die top 10-treffer "Ready to Rumble" uitgebring het. Einde 2004 het jump ook in Nederland langsaam opgekom. Omdat die sterk verwante musiekgenre hardstyle toe in Nederland gewild was, is jump in Nederland *jumpstyle* genoem, waarna België ook hierdie benaming hier en daar oorgeneem het. In die eerste jare van sy bestaan, was jump slegs in die Lae Lande gewild, maar later het sy aanhang ook na andere lande soos Frankryk en Duitsland versprei.

Jumpstyle verwys sowel na die musiek as die dans wat daarby gekom het en in baie lande word die genre jump meestal *jumpstyle* genoem. Beide benaminge word aanvaar. Huidig is jump besig om 'n herlewing te ondergaan. Deur die jare heen het die snelheid van die musiek toegeneem tot ongeveer 140 tot 145 bpm.

Kenmerke
--------

Jump word gekenmerk deur 'n tamelik harde bass waar veel nadruk op lê. Soms bevat jumpliedjies 'n geluidsopname - *sample* - van 'n bekende rolprent of 'n manlike stem. Deurgaans val hierdie samples of stemme vlak voor die hoogtepunt van die liedjie, waarna dit heeltemal losbars. Deur nie-kenners word jump ook verwar met hardstyle, hardcore, of rave. Die probleem is dat hierdie genres mekaar gewoonlik heel dig benader of selfs in mekaar oorvleuel.

Jump
----

Die dansstyl wat onlangs met jump geassosieerd geword het, is geëvolueerd uit 'n variant op die hakke, via werklik (rond)spring tot die vandag bekende *ski*. Daar is verskillende maniere om te jump. By elk van hierdie maniere is dit die bedoeling dat by elke ritme 'n ander beweging (met die bene) gemaak word.

* Die ski: die "skimove" is so bekend dat daar op die internet 'n wildgroei ontstaan het van videos waarin jonges "ski" en hul jumpmoves toon. Soms gaan dit saam met parodieë waarby gewilde videospeletjies- of TV-programpersoonlikhede gebruik word as jumpers.

Kleding
-------

Kenmerkende kledinghandelsmerke vir aanhangers van die jumpgenre is Sergio Tacchini (veral veste) en Lacoste (veral pette), De Puta Madre 69 en Nike Air Max.


|  |  |
| --- | --- |
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Nederlandse Wikipedia vertaal. | 

 |
**Mensa** is ‘n wêreldwye vereniging vir die intelligentste lede van die mensdom.

Lede
----

Lidmaatskap van die organisasie word beperk tot die boonste 2% van die wêreldbevolking met die hoogste intelligensiekwosiënt (IK). Wêreldwyd het dit 120 000 lede in 100 lande en lede kom in byna alle beroepe voor. Alle lede word gelyk beskou en ras, geloof, ouderdom, politieke affiliasie, opvoedkundige vlak, sosiale agtergrond, opleiding en prestasies speel geen rol nie.

Doel
----

Die doel van Mensa is om mense met ‘n hoë intelligensie te identifiseer en te ontwikkel tot voordeel van die gemeenskap. Navorsing oor die aard, eienskappe en benutting van intelligensie word aangewakker. Sosiale en kulturele byeenkomste word deur Mensa vir sy lede gereël.

Organisasiestruktuur
--------------------

Lande met 'n nasionale Mensa-groep
Mensa International bestaan uit ongeveer 134 000 lede in 100 lande en in 54 nasionale groepe. Die nasionale groepe reik tydskrifte uit, soos *Mensa Bulletin*, die maandelikse publikasie van American Mensa, en *Mensa Magazine*, die maandelikse publikasie van Britse Mensa. Individue wat in 'n land woon met 'n nasionale groep sluit by die nasionale groep aan, terwyl diegene wat in lande woon sonder 'n erkende afdeling direk by Mensa International kan aansluit.

### Suid-Afrika

In Suid-Afrika het Mensa 1300 lede versprei oor takke in Johannesburg, Kaapstad, Stellenbosch, Somerset-Wes en KwaZulu-Natal.
*Hierdie artikel handel oor die betekenis van die woord "mensdom". Vir ander soortgelyke betekenisse, soos "die mens "as 'n spesie, en "menslikheid" volg die betrokke skakel.*
Die **mensdom** is 'n versamelnaam vir alle mense. Die mensdom is in staat om oor homself na te dink en ook om homself in andere se posisie in te dink. Voorts is die mensdom in staat tot die ontwikkeling van tegnologie, asook die daarstelling van wetenskaplike teorieë. Meer as enige ander biologiese spesie is die mensdom in staat om sy omgewing te verander, meestal tot sy eie voordeel. So kontroleer die mensdom byvoorbeeld lopende water deur middel van die konstruksie van damme, sekuriteit deur die bou van huise, hongersnood deur landbouproduksie, en siekte deur geneeskunde. Een van die belangrikste eienskappe van die mensdom is die ontwikkeling van taal om te kan kommunikeer. Die tegnologiese ontwikkelinge in die twintigste eeu het die mensdom in staat gestel om wêreldwyd, en omtrent onmiddellik, met mekaar te kommunikeer. 

Die mensdom het verskillende kulture. Verskille in die kulture het al tot oorloë gelei en die grootskaalse uitwissing van medemense. 

Die mensdom bestaan in 2006 na skatting uit 7 miljard mense. Dié hoë syfer behou nadele vir die omgewing in: besoedeling neem toe, en ander biologiese spesies sterf uit. Aan die ander kant, bevoordeel die mensdom se ekologiese sukses sekere spesies, soos die rot, die huiskat en diere waarmee geboer word, soos die skaap en bees.

|  |  |
| --- | --- |
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Nederlandse Wikipedia vertaal. | 

Klik vir info oor hierdie sjabloon.
 |
**Mosambiekeiland** (Portugees: **Ilha de Moçambique**) is 'n eiland en stad in Mosambiek met 54 315 inwoners (2005), wat deel uitmaak van die provinsie Nampula. Mosambiekeiland, wat sy naam ook aan die voormalige Portugese kolonie en huidige onafhanklike republiek in die suid-ooste van Afrika verleen het, is danksy sy historiese geboue deur die UNESCO in 1991 tot wêrelderfenisgebied verklaar.

Geografie
---------

Die smal eiland met 'n oppervlak van een-en-'n-halwe vierkante kilometer het sy ontstaan aan 'n koraalrif te danke. Mosambiekeiland lê enkele kilometer van die vasteland af oorkant 'n seestraat. 'n Brug met 'n lengte van drie kilometer, wat net vir motors, maar nie busse of vragmotors geskik is nie, verbind die eiland sedert 1960 met die hawestad Lumbo.

Geskiedenis
-----------

'n Kerk op Mosambiekeiland
Fort São Sebastião
Mosambiek het al vroeg 'n belangrike rol gespeel vir Islamitiese handelaars uit Zanzibar en hulle handelsbetrekkinge het tot by Asië gestrek.

Die Portugese seevaarder en ontdekkingsreisiger Vasco da Gama was in 1498 die eerste Europeër wat die eiland se sjeik, Moussa Ben Mbiki, ontmoet het. Die sjeik het ook die naamgewer van die eiland geword. In 1506 het die Portugese Tristão da Cunha en Alfonso d' Albuquerque die eilandstad beset.

Alfonso d' Albuquerque het in 1508 die fort São Sebastião op die mees noordelike punt van die eiland teen aansienlike koste opgerig; daar is genommerde stene vir die fort uit Europa ingevoer. In 1607 en 1608 het die eiland Nederlandse aanvalle weerstaan.

Danksy die florerende slawehandel en gunstige geografiese ligging ontwikkel die stad tot een van die grootste en belangrikste hawens in Mosambiek. Ook goud en speserye is van hier uitgevoer. Met die opening van die Suezkanaal begin die ekonomiese agteruitgang van die eiland. Mosambiekeiland het tot met die jaar 1898 as die hoofstad van Mosambiek gedien; die setel van die koloniale regering is daarna verskuif na Lourenço Marques (die huidige Maputo) in die suide van die land.

Tot aan die einde van die 19de eeu was die stad, wat ook as 'n belangrike sentrum vir Christelike sendelinge gedien het, die setel van die goewerneur-generaal en van 'n biskop. Sy pragtige historiese geboue sluit die goewerneurspaleis, die katedraal, 'n doeanekantoor, 'n tuighuis en die stylvolle kantore van Franse, Switserse en Duitse handelshuise in.

Die stad se bevolking het uit sowat 150 Europeërs (meestal Portugese), enkele honderd Baniane (wat die handel met Indië oorheers het), 'n aantal Sjinese en Arabiere en tussen 4 000 en 5 000 Makoea bestaan. Mosambiekeiland het sedert die einde van die 19de eeu en weens die gevolge van die Mosambiekse burgeroorlog, toenemend verval.

Bevolking
---------

Tans is oorbevolking een van die grootste probleme van die eilandstad: Daar is een inwoner per 27,6 vierkante meter. Die oorgrote meerderheid van die bevolking woon in die riethuise van Makutistad in die suide van die eiland.
Christoph Wilhelm Alheit
Eerw. **Christoph Wilhelm Alheit** (Mühlhausen, Thüringen, Duitsland, 13 November 1817 - Tulbagh, Suid-Afrika, 21 Februarie 1882) was 'n Rynse sendeling in Suid-Afrika en die stamvader van die Alheits in Suid-Afrika.

Alheit was die seun van Wilhelm Alheit en Anna Rebecca Pappe. Ná sy opleiding as sendeling in Barmen kom hy in 1842 na Suid-Afrika. Sy proeftydperk maak hy deur onder eerw. G.A. Zahn op Tulbagh. Op Kersfees 1847 neem hy sy eerste sendingstasie, Schietfontein, oor. Hier het die Kaapse koloniale regering in die 1840's 'n rondtrekkende swart stam gevestig. Sy gemeente vir swart lidmate was die eerste en enigste van dié aard van die Rynse Sendinggenootskap en later kom vestig Kleurlinge en Basters hulle ook daar. Deur sy bemoeiinge word 'n groot plaas deur die regering aangekoop en vir die gekleurde inwoners gereserveer, en aan die Genootskap word 'n groot stuk grond as eiendom gegee. Hierdie grond, waaruit die dorp Carnarvon sou ontstaan, laat Alheit in erwe uitmeet en verkoop.

Deur die verkoop van die erwe word die gemeente selfstandig en met die opbrengs kon Alheit die nodige kerk- en skoolgebou oprig. Hy slaag daarin om die vertroue van die omliggende boere te wen en met die hulp van eerw. J.M. Dönges word 'n skool vir blanke kinders opgerig.

Vanweë Alheit se belangstelling in die onderwys word hy in 1864 na Stellenbosch verplaas om 'n skool vir die kinders van Rynse sendelinge te stig. Hy bly egter aan as onderwyser en die seuns van die sendelinge ontvang gratis opleiding aan sy skool. Hy het ook 'n groot aandeel gehad aan die stigting van die Rynse Meisieskool in die Eikestad. Gedurende 1873 volg hy eerw. J.F. Budler op Saron op waar hy met vrug werk tot hy aan beserings sterf wat hy in 'n perdekarongeluk opdoen.

Uit sy huwelik op 14 September 1847 op Tulbagh met Magchel Johanna Sanetta Vos (7 Oktober 1817 - 13 Junie 1906), 'n dogter van Tulbagh se bekende ds. M.C. Vos, is 'n seun, die latere ds. Wilhelm Adolph Alheit, en twee dogters gebore. Een van die dogters, Maria Petronella Wilhelmina, is later getroud met eerw. Johann Gerdener (1841-1891). Hulle was die ouers van o.a. prof. dr. G.B.A. Gerdener en Elisabeth Anna Luise, wat getrou het met Pierre Daniel Rousseau, seun van ds P.D. Rossouw, die leraar van onder meer die NG gemeente Fraserburg.

Bronne
------

* Krüger, prof. D.W. 1976. *Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek Deel III*. Pretoria: Nasionale Raad vir Sosiale Navorsing, Departement van Hoër Onderwys.
**Menes** (Egipties: *Mnj*, waarskynlik uitgespreek maˈnij; Grieks: Μήνης; Arabies: مينا) was ’n farao van die Vroegdinastiese Tydperk van Antieke Egipte. Hy kry gewoonlik die eer dat hy Bo- en Benede-Egipte verenig het en as die stigter van die 1ste Dinastie.

Daar word steeds druk gedebatteer oor die identiteit van Menes, hoewel die meeste Egiptoloë reken hy was die protodinastiese farao Narmer of die 1ste-dinastiese Hor-Aha. Albei farao's word in verskillende bronne genoem as die koning wat Antieke Egipte verenig het.

Die algemeen gebruikte naam "Menes" kom uit die pen van die Egiptiese historikus Manetho, wat tydens die Ptolemeïese Ryk geleef het. Hy het die vorm Μήνης (Mênês) gebruik. Menes beteken "hy wat volhard" en Edwards (1971) glo dit was dalk ’n bloot beskrywende titel "vir ’n semi-legendariese held wie se naam verlore gegaan het".

Narmer en Menes
---------------

Die feitlik algehele afwesigheid van die naam Menes in die argeologiese rekord en die talle meldings van die naam Narmer, ’n protodinastiese figuur wat vereenwelwig word met vooruitgang en ’n groot aanspraak het op die vereniging van Bo- en Benede-Egipte, het aanleiding gegee tot die teorie dat hulle dieselfde persoon was.

Die hoofverwysing na Menes is ’n ivooretiket van Naqada met die Horusnaam *Aha* (die farao Hor-Aha) langs ’n gebou waarin die Nebtynaam *mn* (waarskynlik Menes) voorkom. Die volle titel van die farao's was tradisioneel albei name, maar soms is net een gebruik. Hieruit het die teorie ontstaan dat Menes en Hor-Aha dieselfde persoon of opeenvolgende farao's was.

Die Turynse en die Abydos-koningslys, wat gewoonlik as korrek aanvaar word, gebruik net die Nebtyname van farao's en nie hul Horusname nie, en dit is moeilik om die verskillende rekords te laat ooreenstem: die Nebtyname van die koningslyste, die Horusname van die argeologiese rekords en die aantal farao's in die 1ste Dinastie volgens Manetho en ander historiese bronne.

Petrie het dit eerste probeer en *Iti* verbind met Djer as die derde farao van dié dinastie, *Teti* (Turyn) – of nog ’n *Iti* (Abydos) – met Hor-Aha as die tweede farao, en Menes (’n Nebtynaam) met Narmer (’n Horusnaam) as die eerste farao. Lloyd (1994) dink dié volgorde is "hoogs moontlik", en Cervelló-Autuori (2003) stel dit kategories dat "Menes Narmer is en die 1ste Dinastie met hom begin het". Seidlmayer (2004) glo egter dis veilig om te aanvaar Menes was Hor-Aha.

Datums
------

Egiptoloë, argeoloë en geleerdes van die 19de eeu het verskillende datums voorgestel vir die era van Menes, of die begin van die 1ste Dinastie. Die moderne konsensus is dat die dinastie tussen omstreeks 3100 en 3050 v.C. ontstaan het; sommige meen dit was omstreeks 3000 v.C.

Bronne
------

* Heagy, Thomas C. (2014), "Who was Menes?", *Archeo-Nil* **24**: 59–92 .

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* ISNI: 0000 0000 8223 1785
* LCCN: n92057284
* VIAF: 41035011
* WorldCat Identities: viaf-41035011

 |
**Christo Compion** is ’n Suid-Afrikaanse toneelspeler en draaiboekskrywer. Hy het drama aan die Universiteit van Kaapstad gestudeer en daarna vir die destydse Swaruk (Suidwes-Afrikaanse Raad vir die Uitvoerende Kunste) en Sukovs (Streeksraad vir die Uitvoerende Kunste van die Oranje-Vrystaat) gewerk, onder meer as verhoogbestuurder vir Cobus Rossouw en Sandra Kotzé.

Hy het in verhoogproduksies soos *Die Goue Kring* (1976), *Die Goeie Mens van Sezuan* (1976) en die *Twaalfde Nag* (1984) gespeel. In *Harold en Maude* (1986), wat onder regie van Hannes Horne in Windhoek en verskeie sentra in Suid-Afrika aangebied is, het hy meegespeel om die tagtigste verjaardag van Anna Neethling-Pohl te herdenk. In 1990 is hy as voltydse akteur by Sukovs aangestel, waar hy uitgeblink het as Claire in Jean Genet se *Diensmeisies* (1991; verwerk deur Wim Vorster) en in die titelrol van Reza de Wet se *Nag, Generaal* (1991) onder spelleiding van Ernst Eloff.

Hy het ook die draaiboeke van Susanna van Biljon en Egoli: Afrikaners is plesierig geskryf.
**Apriës** (Grieks: Ἁπρίης) is die naam waarby Herodotus en Diodorus **Wahibre Haaibre** genoem het; hy was van 589 tot 570 v.C. die vierde farao van die 26ste Dinastie van Antieke Egipte. Manetho het hom **Waphres** genoem en korrek aangeteken dat hy 19 jaar lank regeer het. Apriës word ook **Gofra** genoem in Jeremia 44:30.

Bewind
------

Apriës het die troon in Februarie 589 v.C. geërf van sy pa, Psamtik II, en het sy pa se geskiedenis van buitelandse inmenging in die sake van Palestina voortgesit. Hy het baie gebou en het aanbouings laat doen aan verskeie tempels.

Apriës se bewind was vol interne probleme. In 588 v.C. het hy ’n leër na Jerusalem gestuur om dit teen Babiloniese invalle deur Nebukadnesar II te beskerm. Sy leër is gou verslaan en Jerusalem is ná ’n beleg van 18 maande in óf 587 óf 586 v.C. deur die Babiloniërs verwoes. Ná nog ’n onsuksesvolle poging om in die politiek van Juda in te meng het soldate van die strategies belangrike Aswan-garnisoen gemuit.

Ook ’n poging om Libië teen Griekse invallers te beskerm het geboemerang toe sy soldate feitlik uitgewis is. Daarna het ’n burgeroorlog uitgebreek en die Egiptenare het hul steun toegesê aan ’n suksesvolle generaal, Amasis II. Amasis het homself in 570 v.C. tot farao verklaar en Apriës het na die buiteland gevlug. Toe hy die troon in 567 v.C. wou terugeis, is hy waarskynlik in ’n veldslag deur Amasis se soldate doodgemaak.
**Menahem Pressler** (gebore op 16 Desember 1923, Magdeburg) is 'n Duits-gebore Israels-Amerikaanse pianis.

Na Kristallnacht het Pressler en sy gesinslede in 1939 uit Nazi-Duitsland gevlug. Hulle het hulle aanvanklik in Italië bevind, en toe in die Palestynse Mandaatgebied. Sy grootouers, ooms, tannies, niggies en nefies het almal in konsentrasiekampe omgekom. Sy loopbaan het stoom opgetel nadat hy in 1946 eerste prys tydens die Debussy Internasionale Klavierkompetisie in San Francisco gewen het. Sy Carnegie Hall buiging het hierop gevolg, met die Philadelphia Simfonieorkes onder leiding van Eugene Ormandy.

Foto geneem in Jerusalem in Julie 1947, na 'n uitvoering van Schumann se Klavierconcerto. Pressler staan regs van die mikrofoon.
Pressler gee sedert 1955 by die klavierfakulteit van Indiana-universiteit se Jacobs Musiekskool klas, waar hy as die houer van die Charles Webb Stoel die posisie van buitengewone professor van musiek hou. Sy buiging as kamermusikant het plaasgevind tydens die 1955 Berkshire-fees, waar hy verskyn het as die pianis van die Beaux Arts Trio met Daniel Guilet (viool) en Bernard Greenhouse (tjello). Alhoewel hy 'n junior vennoot in die Beaux Arts Trio by die ontstaan daarvan was, sou hy die enigste oorspronklike lid wees wat vir die geheel van die trio se bestaan, tot die ontbinding daarvan in 2008, gespeel het (welke verskeie veranderinge in lidmaatskap ingesluit het). In 2010 het hy tydens die Rheingau Musik-fees saam met Antônio Meneses, die laaste tjellis van die Beaux Arts Trio, gespeel en in die reeks *Rendezvous* verskyn.

Pressler het in 2008 tydens die geleentheid van die 70ste herdenking van Kristallnacht na Duitsland teruggekeer. In Januarie 2014 het hy op die ouderdom van negentig jaar sy buiging met die Berliner Philharmoniker gemaak. Sy uitvoering met die Berliner Philharmoniker en Simon Rattle tydens die orkes se 2014 Nuwejaarskonsert was regoor die wêreld uitgesaai. Die Beaux Arts Trio het 'n uitgebreide reeks opnames vir die Philips plate-etiket gemaak. Bykomend hiertoe het Pressler ook kommersiële opnames van solo klaviermusiek vir die La Dolce Volta plate-etiket en Deutsche Grammophon gemaak, lg. synde 'n opname van Franse musiek wat gewy is aan sy metgesel Annabelle Whitestone. Hy het reeds teen die begin van die 1950's oor 'n uitgebreide diskografie van solo klaviermusiek beskik, asook oor 'n uitgebreide klavier - en orkestrale diskografie vir die Amerikaans-gebaseerde plate-etiket MGM.
Die Firth of Forth
Die padbrug oor die Forth
Die **Firth of Forth** (Skots-Gaelies **Abhainn Dhubh**, letterlik "Swart Rivier") is die monding (*firth*) van die Skotse rivier Forth. Die rivier mond hier tussen Fife in die noorde en West Lothian, Edinburgh en East Lothian in die suide in die Noordsee uit. Getye kom tot by Stirling in en uit, maar in die algemeen word die Kincardine-brug as die grenspunt van die monding se binnelandse gedeelte beskou.

'n Groot aantal stede en dorpe lê langs die oewers van die *Firth*, asook die petrochemiese aanleg van Grangemouth, die skeepsdokke van Leith, die olieplatform-konstruksieterrein van Methil, die skeepsslopery van Inverkeithing en die Britse Vloot se dokke in Rosyth. Talle ander nywerheidsones lê in die gebied, soos byvoorbeeld Forth Bridgehead, Burntisland, Kirkcaldy, Bo'ness en Leven.

Die Kincardine-brug en die beroemde Forth-padbrug en Forth-spoorwegbrug is die belangrikste verbindings oor die Firth.

Die binnelandse gedeelte van die monding tussen die Kincardine- en Forth-brûe het sowat die helfte van die gebied, wat vroeër deur die getye geraak is, as gevolg van landaanwinningsprojekte kwytgeraak. Hier het landbou- en nywerheidsterreine ontstaan, maar veral uitgestrekte asstrandmere om die oorskot van die Longannet-steenkoolkragsentrale naby Kincardine.

Die Firth speel ook 'n belangrike rol as natuurbewaringsgebied. Die riviermonding is 'n broeiplek vir jaarliks sowat 90 000 seevoëls. Daar is 'n uitkykpunt vir voëlliefhebbers op die May-eiland.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4275620-0
* LCCN: sh87001156
* VIAF: 246205568
* WorldCat Identities (via VIAF): 246205568

 |
Michelangelo se *David*
Uprerican, 1818 - 1881)
Kaal krygers in 'n geveg, deur Antonio Pollaiuolo
In estetika, behels die **menslike figuur** of **menslike vorm** in kuns, beeldhouwerk en ander kunsvorme 'n studie van en waardering van die skoonheid van die menslike liggaam in sy uitbeelding of voorstelling. Die studie behels 'n waardering van die liggaamsvorm, insluitend menslike posisies: sit, staan of selfs slaap en bewegings: loop, hardloop, dans ens. Immanuel Kant verwys na die menslike figuur as die ideaal van skoonheid. Die menslike figuur voldoen baie goed aan die wet wat bepaal dat vorm funksie volg, wat geglo is om die gevolg van evolusie oor duisende geslagte te wees.

Studie
------

Die menslike figuur is 'n algemene aspek in die visuele kunste. Baie min kunsvorme is nie verwant aan die menslike figuur nie, soos musiek, al is daar figure in die lirieke. 'n Studie van die menslike figuur sluit 'n gedetailleerde studie in van die volgende vakke:

* Beeld is soortgelyk aan figuurtekening.
* Figuurtekening behels die uitbeelding van die liggaam in verskillende posisies of in beweging.
* Literatuur behels die beskrywing van die menslike figuur om sy seksuele aantrekkingskrag, te impliseer, asook fisiese vermoë en mentaliteit.
* Dans is 'n kunsvorm wat die beweging van die liggaam behels, gewoonlik ritmiese en op die maat van musiek, wat gebruik word as 'n vorm van uitdrukking, sosiale interaksie of in 'n geestelike of opvoering.
* Liggaamstaal behels liggaamshouding, gebare, gesigsuitdrukkings, en oogbewegings.
* Mode en bykomstighede.
* Ergonomika handel oor geslagsgelykheid tot die menslike figuur.
* 3D animasie

Liggaamlike proporsies
----------------------

*Liggaamlike proporsies* is die studie van die verhouding van die menslike liggaam, of in die algemeen, dierlike liggaam, dele wat aan mekaar pas en aan die geheel pas, is noodsaaklike vir die uitbeelding van die algehele figuur.

Beeldhouwerk en figuurtekening
------------------------------

Kaalstudie, deur Openlucht Carracci
'n Figuurtekening is 'n studie van die menslike vorm in sy verskillende vorms en posisies. Dit is 'n studie of gestileerde uitbeelding van die menslike vorm, met die lyn en vorm van die menslike figuur as die primêre doel, eerder as die persoon as onderwerp. Dit is 'n saamgestelde beeld van die onderwerp in 'n stil posisie. 'n Lewendige tekening is 'n werk wat gedoen word deur na 'n lewendige model as voorbeeld te waar te neem.

Sien ook
--------

* Liggaam proporsies

Bronne
------

* 
* Estetiese Voorkeur vir Menslike Figure
**Menkaoehor** (ook bekend as **Menkaoehor Kaioe** en onder die Hellenistiese naam **Mencheres** volgens Manetho) was ’n Egiptiese farao van die 5de Dinastie tydens ’n tydperk bekend as die Ou Ryk. Hy het koning Nioeserre opgevolg. Sy troonnaam beteken "Ewigdurend is die siele van Horus".

Familie
-------

Menkaoehor was dalk ’n seun van Nioeserre. Reliëfwerke in die dodetempel van Chentkaoes II dui moontlik daarop, maar dit is nie seker nie.

Daar word gemeen koningin Meresanch IV kon Menkaoehor se vrou gewees het. Sy kon dalk ook Djedkare se vrou gewees het. Nog ’n voorstel is koningin Choeit I, maar dis ook nie seker nie.

Menkaoehor se opvolger, Djedkare, was moontlik sy seun. Ander moontlike kinders sluit in prinsesse Raemka en Chaemtjenent, maar hulle kon ook Djedkare se dogters gewees het en dan was hulle dalk Menkaoehor se kleinkinders.

Bewind
------

Die Turynse Koningslys dui Menkaoehor se bewind aan as agt jaar. Hy was die laaste farao wat ’n sontempel laat bou het. Sy piramide is dalk in 1842 deur die Duitse argeoloog Karl Richard Lepsius by Saqqara ontdek. Lepsius het dit nommer 29 of die "Koplose Piramide" genoem. Dit is daarna deur sand toegewaai en eers in 2008 herontdek.

Menkaoehor is naas Sjepseskare die geheimsinnigste farao van die 5de Dinastie. Al wat aandui dat hy wel bestaan het, is ’n reliëfwerk van ’n amptenaar met die naam Tjoetjoe wat hom bewonder, ’n steengroef-inskripsie by Wadi Maghara in Sinai uit sy bewind, ’n enkele seel met sy naam op en ’n klein standbeeld.
"**Hansie Slim**" is die Afrikaanse weergawe van die oorspronklike Duitse kindervolksliedjie "**Hänschen klein**" deur Franz Wiedemann (1821–1882). Dit dateer van die 19de eeu.

Die oorspronklike liedjie het gegaan oor ’n jong seun wat die wêreld invaar en as ’n man na sy gesin terugkeer. Dit het omstreeks 1900 in gewildheid toegeneem toe die onderstaande aangepaste weergawe gebruik is om vir kinders te leer. Dit gaan nou oor ’n seuntjie wat weggaan, maar dadelik na sy huis terugkeer omdat sy ma, wat alleen agtergelaat is, begin huil. 

Die seuntjie wat bergklim, is ’n Afrikaanse aanpassing.

\relative c''{ g4 e4 e2 | f4 d4 d2 | c4 d4 e4 f4 | g4 g4 g2 |
               g4 e4 e2 | f4 d4 d2 | c4 e4 g4 g4 | c,1 |
               d4 d4 d4 d4 | d4 e4 f2 | e4 e4 e4 e4 | e4 f4 g2 |
                g4 e4 e2| f4 d4 d2| c4 e4 g4 g4 | c,1 \bar "|."}
\addlyrics {
   Häns -- chen klein | ging al -- lein | in die wei -- te | Welt hin -- ein. |
   Stock und Hut | stehn ihm gut, | ist gar wohl -- ge -- mut. |
   A -- ber Mut -- ter | wei -- net sehr, | hat ja nun kein | Häns -- chen mehr! |
   Da be -- sinnt | sich das Kind, | läuft nach Haus ge -- schwind.
}
Audio playback is not supported in your browser. You can download the audio file.

Liriek
------

> 
> Hansie slim, berg wil klim, gaan die wye wêreld in.  
> 
> Stok en hoed pas hom goed, hy is vol van moed.  
> 
> Maar sy ma wil hom gaan haal, Hans het dalkies al verdwaal!  
> 
> Moeder sug, so bedug: "Hansie kom tog t'rug".  
> 
>   
> 
> Hansie swoeg, baie moeg, hoog geklim, dit is genoeg!  
> 
> Omdraai nou, 'k sê vir jou, bergklim nie weer gou!  
> 
> Tuis smeer ma die salfies aan, Hans voel gou weer pure man!  
> 
> Eerste keer, les geleer, eendag weer probeer!
> 
> 
> 

Die verkorte Duitse weergawe uit omstreeks 1899 lui:

> 
> *Hänschen klein ging allein in die weite Welt hinein.*
> *Stock und Hut stehn ihm gut, ist gar wohlgemut.*
> *Aber Mutter weinet sehr, hat ja nun kein Hänschen mehr.*
> *Da besinnt sich das Kind, kehrt nach Haus geschwind.*
> 
> 
>
Die **Honda Ballade** was 'n kompakte motor wat deur Honda van Japan gebou is. Dit het begin as 'n vierdeur hoëtoerustingvlakweergawe van die Honda Civic in 1980. Die Ballade is op dieselfde tyd as die Honda Vigor ontwikkel, wat 'n hoër inhoudsvlak as die Honda Accord gehad het. Die Ballade is in Japan uitsluitlik verkoop deur Honda Verno-handelaars saam met die Vigor, Honda Prelude, CR-X, en Honda Quinto. In die Verenigde Koninkryk is dit op dieselfde tyd vrygestel as die soortgelyke Triumph Acclaim wat 'n Hondageboude enjin gehad het.

Die naam van die motor is die Franse woord vir 'n "ballade". Die Ballade het in Japan meegeding met die Toyota Sprinter, die Nissan Laurel Spirit en Nissan Sunny.

Honda Civic
-----------

*("Honda Ballade" in Suid-Afrika)*

Vir 1987 is die **Honda Civic** aansienlik herontwerp, met 'n wêreldwye vrystelling in 1988. Die suspensie het 'n radikale opset wat Honda "dubbelmikveringsuspensie" noem op al vier hoeke, die asafstand het ook toegeneem tot 2500 mm. Die bakwerk is ten volle herontwerp met 'n laer enjinkaplyn en meer glasoppervlak, wat heelwat minder sleur tot gevolg gehad het. Die agtervering kan meer akkuraat beskryf word as 'n multi-skakel sleeparmsuspensie, aangesien die boonste beheerarm slegs 'n enkele anker het.

### Kragtiger enjins

Die basismodel van die vierde geslag Civic het 'n 1.3 L enkelbonokas gehad, maar hierdie enkelvergasserenjin was nie beskikbaar vir die Japannese en Amerikaanse markte nie.

Die 1.5 L enkelbonokas-enjin is in 'n wye verskeidenheid van modelle vrygestel, met óf tweelinginspuiting, óf 'n enkelvergasser, óf 'n dubbelvergasser. Hierdie kragtiger enjins was beskikbaar in die Japannese mark as die 25X en 25XT. 

Maar daar was meer om te kom, en teen die einde van 1989 was die topmodel-luikrug die nuwe **SiR**, toegerus met 'n 1.6 L, 160 PS (118 kW; 158 pk) teen 7600 opm "B16A" DBNA-VTEC-enjin. Dit was die eerste B-enjin, en ook die bekendstelling van Honda se veranderlike kleptydreëling en elektroniese klepbeheertegnologie, of VTEC. Deur die verskaffing van twee verskillende nokasprofiele - een vir brandstofekonomie, en een vir prestasie - het die VTEC-enjins 'n hoë-toere, natuurlik geaspireerde presedent vir toekomstige prestasievariante van die **Honda Civic** daargestel.

Met sy ligte gewig, onafhanklike vering en kragtige enjin is die motor goed ontvang oor die wêreld heen. Die Civic wen die "Golden Steering Wheel Award" van die Duitse koerant *Bild am Sonntag*, en die eerste plek in Frankryk se *l'Automobile* tydskrifopname vir motorgehalte en -etroubaarheid in 1989.

Die Europese model, aangewys as die "1.6i-VT", gebruik 'n effens minder kragtige B16A1 enjin, wat 112 kW lewer by sy rooilyn van 8200 opm.
**Ptolemeus XII Neos Dionusos Filopator Filadelfos** (Grieks: Πτολεμαῖος Νέος Διόνυσος Φιλοπάτωρ Φιλάδελφος, "Ptolemeus nuwe Dionusos, vaderliefhebber, sibbeliefhebber"; omstreeks 117 - 51 v.C.) was farao van die Ptolemeïese Ryk van Egipte wat van 80 tot 58 v.C. regeer het en toe weer van 55 v.C. tot met sy dood in 51 v.C. Hy was algemeen bekend as **Auletes** (Grieks: Αὐλητής, "die Fluitspeler"), wat verwys na sy liefde vir die speel van die fluit op feeste van Dionusos. As lid van die Ptolemeïese dinastie was hy 'n afstammeling van Ptolemeus I Soter.

Ptolemeus XII was die buite-egtelikse seun van Ptolemeus IX by 'n onbekende moeder. In 116 v.C. het Ptolemeus IX die mederegent van sy moeder, Cleopatra III, geword. Hy het egter in 'n burgeroorlog met sy ma en broer Ptolemeus X betrokke geraak en hy is in 107 v.C. verban. Cleopatra III het haar keinseuns in 103 v.C. na die eiland Kos gestuur om hulle te beskerm. 

Nadat hulle vader in 81 v.C. dood is, het Ptolemeus XII se halfsuster Berenike III die troon bestyg. Sy is gou vermoor deur haar neef en medeheerser, Ptolemeus XI, wat toe ook vermoor is. Ptolemeus XII is uit bannelingskap teruggeroep en tot farao verklaar terwyl sy broer, ook Ptolemeus, as koning van Siprus aangestel is.

Ptolemeus XII het met Cleopatra V, waarskynlik een van sy susters of niggies, getrou en hulle het minstens een kind, Berenike IV, gehad – en dalk ook 'n tweede dogter, Cleopatra VII. Die koning se drie jongste kinders, Arsinoe IV, Ptolemeus XIII en Ptolemeus XIV, se moeder is onbekend. Om te voorkom dat Rome Egipte annekseer, het Ptolemeus 'n bondgenootskap met Rome gesluit. Rome het Siprus in 58 v.C. geannekseer, en dit gelei tot die selfmoord van Ptolemeus van Siprus.

Kort daarna is Ptolemeus XII deur die Egiptenare van die troon gesit en sy oudste dogter, Berenike IV, het die troon bestyg. Met Romeinse befondsing en militêre hulp het Ptolemeus XII Egipte herower en Berenike IV in 55 v.C. laat vermoor. In 52 v.C. het hy sy ander dogter, Cleopatra VII, as sy medeheerser aangestel. Hy is die volgende jaar dood en is as medeheersers opgevolg deur Cleopatra VII en haar broer Ptolemeus XIII.

Skakels
-------

* Wikimedia Commons logo Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Ptolemeus XII Auletes.
* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 118793578
* ISNI: 0000 0000 4676 3178
* LCCN: no2006060997
* VIAF: 45098366
* WorldCat Identities: lccn-no2006060997

 |
**Ptolemeus V Epiphanes** (bewind: 204–181 v.C.) was die vyfde koning van Antieke Egipte se Ptolemeïese Ryk. Hy was die seun van Ptolemeus IV Philopator en sy vrou, Arsinoe III, en het in 204 v.C. op vyfjarige ouderdom aan die bewind gekom ná sy pa se dood. ’n Reeks regente het die ryk lamgelê.


|  |
| --- |
|  |
| Ptolomeusin hiërogliewe |

’n Opstand wat in 197 v.C. begin het, is wreed onderdruk; in sommige weergawes word Epiphanes self as ’n tiran beskryf. Die oorlog tussen noord en suid sou tot in 185 v.C. duur.

Op die broemde Rosettasteen en ander steles is Ptolemeus V se bewind in drie tale bevestig en is aangekondig dat hy ’n god geword het. Die Rosettasteen sou linguiste later help om Egiptiese hiërogliewe te ontsyfer.

Sy oudste seun, Ptolemeus VI Philometor (181–145 v.C.), het hom as kind opgevolg onder die regenstakp van sy ma, Cleopatra I.

Bronne
------

* Bevan, Edwyn Robert (1927). *A History of Egypt Under the Ptolemaic Dynasty*. Methuen. OCLC 876137911.
* Clayton, Peter A. (2006). *Chronicles of the Pharaohs: The Reign-by-Reign Record of the Rulers and Dynasties of Ancient Egypt*. Thames & Hudson. ISBN 0-500-28628-0.
* Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Die Quebecstad-Windsor-korridor. Distrikte, wat in rooi verskyn, lê in die korridor, terwyl die aangrensende groen distrikte weens hulle ekonomiese bande by die korridor gereken word Die **Quebecstad-Windsor-korridor**, wat oor 'n afstand van 1 150 kilometer strek, is die mees digbevolkte en hoogs geïndustrialiseerde gebied in Kanada. Met meer as 16 miljoen inwoners behels hierdie geografiese korridor die helfte van die Kanadese bevolking en drie van die vier grootste stede in die land. 'n Groot aantal aangrensende stedelike gebiede mag vanweë hulle sterk bande met die Quebecstad-Windsor-korridor by hierdie streek gereken word, waaronder Sherbrooke, Quebec; Buffalo, New York en Detroit, Michigan. Met hierdie gebiede het die korridor 'n totale bevolking van meer as 25 miljoen mense. Met sy groot belangrikheid vir die land se ekonomiese en politieke infrastruktuur, toon die korridor baie ooreenkomste met die gebied langs die Noordoos-korridor in die Verenigde State.

Die naam is afgelei van die stede aan weerskante van die korridor en is oorspronklik deur die spoorwegmaatskappy *VIA Rail* gewild gemaak, wat hier 'n groot aantal daaglikse passasierstreine laat loop. *VIA Rail* verwys na die gebied dikwels as "The Corridor". Net soos in die geval van die Amerikaanse Noordoos-korridor is die term uitgebrei om ook na die geografie en demografie van die gebied te verwys, waardeur die korridor loop.

Geografie
---------

Die Ambassador-brug verbind die sakesentrums van Windsor (Kanada, links) en Detroit (VSA) met mekaar
Die korridor strek van Quebecstad in die noordooste tot by Windsor, Ontario, net suid van die Amerikaanse stad Detroit, Michigan, in die suidweste en loop noord van die Sint-Laurensrivier, Ontariomeer en Eriemeer.

Die belangrikste stedelike gebiede langs die korridor is (in oos-westelike rigting) Quebecstad, Trois-Rivières, Drummondville, Montreal, Cornwall, Brockville, Kingston, Belleville, Oshawa, Toronto, Hamilton, Kitchener-Waterloo, London, Chatham en Windsor. Daarnaas maak ook Sherbrooke, Ottawa, Peterborough, Guelph, Brantford, St. Catharines, Niagara Falls, Fort Erie, Barrie en Sarnia deel uit van die korridor se vervoerstelsel van hoofpaaie en spoorweglyne.

Stede in die Amerikaanse deelstaat New York en in die suidooste van Michigan behoort nie regstreeks by die korridor nie, maar het beduidende kulturele, politieke en ekonomiese bande met die stedelike gebiede oorkant die grens (soos die Goue Hoefyster en Windsor). As hulle by die korridor gereken word, bereik die gebied 'n inwonertal van meer as sewe miljoen.