recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Lunar Orbiter 3**, gelanseer op 5 Februarie 1967, was 'n onbemande ruimtetuig as deel van NASA se maanwentelprogram. Die hoofdoelwit was om die Maan se oppervlakte te fotografeer om geskikte landingsplekke vir die ruimtetuie van die Surveyor- en Apollo-programme te kies. Dit was ook toegerus om maangrond, radiasie intensiteit en mikro-meteoroïdise impak data te versamel.

Die ruimtetuig was in 'n vrye-terugkeer baan na die maan gestuur en by die maan in 'n elliptiese wentelbaan om die maan geplaas, amper op die maan se ewenaar, op 8 Februarie. Die ruimtetuig se wentelbaan was 210.2 by 1,801.9 km. teen 'n inklinasie van 20.9 grade en met 'n periode van 3 ure 25 minute. Na 25 omwentelings in vier dae is die wentelbaan verklein na 55 by 1,847 km. Die ruimtetuig het foto's geneem vanaf 15 tot 23 Februarie1967 en terug na die Aarde gestuur tot 2 Maart 1967. Die meganisme wat die film aanrol het wisselvallige gedrag begin toon en daar is besluit om die data vroeër na die Aarde te stuur as wat beplan was. Die foto's is suksesvol gelees tot 4 Maart toe filmaanrol motor uitgebrand het met 25% van die foto's wat verlore gegaan het.

Die ruimtetuig se wentelbaan en fotografiese dekking van die naby kant (links) en verkant (regs)
Daar was in altesaam 477 hoë-resolusie en 149 medium-resolusie foto's na die aarde gestuur met die meeste van uitstekende kwaliteit met 'n resolusie van tot 1 m. In een foto kon Surveyor 1 se landingsplek gesien word en die ruimtetuig kon uitgeken word. Daar was ook akkurate data vanaf die ander eksperimente verkry regdeur die duur van die sending. Die ruimtetuig het aanhou opnames maak totdat dit met die maan gebots het na 'n instruksie uitgereik is op 9 Oktober 1967. Die impak plek was by 14.3 grade N breedtegraad en 97.7 W lengtegraad.

Notas
-----

1. ↑  'n Baan wat verseker dat die maan se aantrekkingskrag die ruimtetuig terug slinger na die aarde.
Die maanknope uitgebeeld met 'n oordrewe inklinasie tussen die sonnebaan (of ekliptika) en maanbaan
’n **Maanknoop** is waar die wentelbaan van die maan die sonnebaan kruis. Die **klimmende knoop** of noordknoop is wanneer die maan die sonnebaan van "onder" na "bo" kruis (dus van suid na noord) en die **dalende knoop** of suidknoop wanneer dit die sonnebaan van "bo" na "onder" kruis (dus van noord na suid).

Verduisterings vind net plaas wanneer die maan deur een van die knope beweeg: ’n sonsverduistering wanneer die beweging deur die knoop tydens die nuwemaan plaasvind en ’n maansverduistering tydens die volmaan.

Drakoniese maand
----------------

Die gemiddelde tyd tussen twee opeenvolgende deurgange van die maan deur die klimmende knoop word ’n drakoniese maand of nodale tydperk genoem. 

Die maan se wentelbaan vertoon vanweë die aantrekkingskrag van die son ’n presessie. Die maansknope neem dus geen vaste posisie in nie, maar maak in 18,6 jaar ’n volledige omwenteling oor die sonnebaan, in ’n teenoorgestelde rigting as wat die maan om die Aarde draai. ’n Drakoniese maand, van 27,212 dae, is daarom korter as ’n sideriese maand, en wel ongeveer 2,5 uur.

Sien ook
--------

* Sonsverduistering
* Maansverduistering
Die **Suidelike rooibekneushoringvoël** (*Tockus rufirostris*) is 'n neushoringvoëlspesie in die Bucerotidae-familie. Dit kom algemeen voor in die savanne en halfdorre boomveld van Suider-Afrika. In die droë boswoude van westelike Namibië word 'n nabyverwante spesie, die Damararooibekneushoringvoël, aangetref. Die Suidelike rooibekneushoringvoël is 38 – 45 cm lank en weeg 100 – 170 g. In Engels staan die voël bekend as die *Southern red-billed hornbill*.

Gewoontes
---------

Die voël se roep bestaan uit 'n reeks versnellende note: *kuk kuk kuk...* wat eindig in 'n crescendo van dubbelnote, *kuk-we kuk-we*. Anders as ander rooibekneushoringvoëls lig hulle nie hul vlerke op tydens die pronkroep nie.

Verspreiding
------------

Dit word aangetref in Malawi en Zambië tot in die suide van Angola, noordoostelike Namibië, Botswana, Zimbabwe, oostelike Eswatini en noordelike Suid-Afrika (Transvaal en Noord-Natal).

Fotogalery
----------

* Rooi snawelRooi snawel
* op 'n tak enop 'n tak en
* op die grondop die grond

Sien ook
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Tockus rufirostris***. |

WikispeciesWikispecies
Wikispecies het meer inligting oor: **Tockus rufirostris**

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

Bron
----

* *Sasol Voëls van Suider-Afrika.* Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011. ISBN 978-1-77007-928-1

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q2933618
* Avibase: 73A7F4D02EC91FF6
* BioLib: 915415
* eBird: srbhor1
* GBIF: 6095271
* iNaturalist: 144663
* ITIS: 1174541
* NCBI: 1303330
* Xeno-canto: Tockus-rufirostris

 |
Yamaha se OX10A enjin is in sommige Formule 1-motors gebruik
Die **Yamaha Motormaatskappy** (Japannees:ヤマハ発動機株式会社, Yamaha Hatsudōki KK; Engels: Yamaha Motor Co. Ltd.) is 'n Japannese vervaardiger van motorfietse, vierwielfietse, bromponies en mariene enjins, insluitend buiteboordenjins, wat deel is van die Yamaha-konglomeraat en gesetel in Iwata.

Geskiedenis
-----------

Die Japannese handelsmerk is deur die orrelbouer Taraguchi (of Torakusu) Yamaha gestig. Sy maatskappy Nippon Gakki, wat sedert 1897 musiekinstrumente vervaardig het, het in 1954 begin om motorfietse te bou. Die eerste was die 48cc en 125cc tweeslag, basies kopieë van die DKW RT 125. Dit het die Yamaha YA 1 Red Dragonfly geword. Later was daar 'n kopie van die Adler MB 250, die YD 1.

'n Nuwe fabriek is in Iwata gebou. Die tweeslag is teen 'n vinnige pas ontwikkel: in 1961 is renmasjiene met roterende inlate bekend gestel, in 1964 is membraaninlate en outomatiese smering (*autolube*) bekend gestel. Groot sukses is behaal in padrenne met ietwat swaarder tipes, en vierslag is ook in 1969 vanaf die XS 650 tweesilinder bekendgestel.

In 1983 het Yamaha die sukkelende Motobécane oorgeneem. Dié Franse tweewielreus was op daardie stadium een van die grootste motorfiets- en bromponievervaardigers ter wêreld. In 1984 het Yamaha die Motobécane-handelsnaam na MBK verander.

Tans
----

Vandag is Yamaha een van die grootste motorfietsvervaardigers, met masjiene in alle klasse en kategorieë, insluitend sport. Die handelsmerk is 'n leier in vierslag-uithou-, veldry- en allepad-masjiene. Waar die handelsmerk egter in die 1970's en 1980's ook 'n belangrike markaandeel in die 50cc-klas in Nederland gehad het met byvoorbeeld die tweeslag FS-I ('n groot mededinger van Honda se legendariese vierslag SS 50) en die DT-50, verkoop die handelsnaam Yamaha tans amper uitsluitlik bromponies in hierdie klas.

Yamaha het vanaf modeljaar 2018 die handelsnaam MBK gestaak, en die naverkope en onderdeleverskaffing vir Motobécane en MBK bromponies word voortgesit deur die Yamaha-handelaarsnetwerk. Die MBK-fabriek in Saint-Quentin, Frankryk, sal ook motorfietse en bromponies met die Yamaha-handelsnaam vir die hele Europese mark vervaardig.
| ***Gulag: A History*** |
| --- |
| Applebaum by die bekendstelling van haar boek. |
| **Outeur** | Anne Applebaum |
| **Onderwerp** | Goelag |
| **Uitgewer** |  |
| **Uitgegee** | 2003 |
| **Bladsye** | 720 |
| **ISBN** | 978-0767900560 |
| Letterkunde-portaal |

***Gulag: A History***, ook gepubliseer onder die titel ***Gulag: A History of the Soviet Camps***, is 'n niefiksieboek oor die geskiedenis van die Sowjetunie se Goelagstelsel. Dit is deur die Amerikaanse skrywer Anne Applebaum geskryf en in 2003 deur Doubleday gepubliseer. *Gulag* het in 2004 die Pulitzerprys vir algemene niefiksie en die Duff Cooperprys gewen. Dit is ook vir twee ander pryse benoem.

Die boek stippel die geskiedenis van die Goelagorganisasie uit, van sy begin onder Wladimir Lenin en die Solofki-gevangeniskamp, deur die bou van die Witsee-Oossee-kanaal, sy geweldige groei tydens die Groot Suiwering en die Tweede Wêreldoorlog, tot met sy afskaling ná die dood van Josef Stalin en eindelike sluiting in die 1980's. 'n Groot deel van die boek word gewy aan die lewens en sterftes van gevangenes, insluitende hulle gevangeneming, ondervraging, verhoor, vervoer, besonderhede oor hulle werk- en woonomstandighede, hulle verhongering en siektes, en die omstandighede van hulle eindelike sterfte. Die boek leun swaar op argiewe uit die Sowjetera en die dagboeke en ander geskrifte van oorlewendes van die kampe.

Skakels
-------

* Applebaum se bladsy oor *Gulag* op haar webtuiste
* "'Gulag': The Other Killing Machine". Resensie: *Gulag: A History*. *The New York Times*. 11 Mei 2003.
* "'Gulag': First Chapter". *The New York Times*. 11 Mei 2003.
* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
President Reagan word oor Abu Nidal ingelig.
**Abu Nidal** (1937–2002) was een van die mees gesoekte en gevreesde Palestynse terroriste ter wêreld. Nidal het lughawens, vliegtuie, busse en openbare geboue aangeval en soms selfmoord-bomaanvallers hiervoor gebruik. Hy word vir 'n totaal van 90 aanvalle in 20 lande verantwoordelik gehou. Hierdie aanvalle het hoofsaaklik tussen die middel 1970's en vroeë 1990's plaasgevind. Die naam *Abu Nidal* beteken "vader van die stryd".

Biografie
---------

Abu Nidal is in Mei 1937 in die hawestad Jaffa, tans 'n deel van die munisipaliteit Tel Aviv-Jaffa, as *Sabri al-Banna*, gebore. Vanweë die Nakba (verdrywing van Arabiere uit Palestina) vlug sy familie eers na 'n kamp vir ontwortelde persone in die Gasastrook en later na Nablus. In die 1960's sluit hy by Yasser Arafat se Fatah-groep aan, wat later deel van die Palestynse Bevrydingsorganisasie sou word.

In 1974 breek Nidal van die Fatah-groep af weg, omdat hulle 'n twee-staat-oplossing nagevolg het. Hierna stig hy sy eie organisasie, genaamd die Abu Nidal Organisasie (ANO).

Nidal was omstrede in Arabiese kringe. Hy is by verstek (*in absentia)* deur Palestynse, Libanese en Jordaniese howe ter dood veroordeel.

Op 19 Augustus 2002 is Abu Nidal dood by sy huis in die Irakse hoofstad, Bagdad, aangetref. Daar word aangeneem dat hy sedert 1998 daar gewoon het. Hy het aan leukemie gelei. Die Irakse owerhede het sy dood as selfmoord bestempel. Hulle verklaring word egter in twyfel getrek, omdat hy met skietwonde aangetref is.
Die **Genootskap vir die Handhawing van Afrikaans** (**GHA**) is ‘n organisasie wat hul ten doel stel om Afrikaans te handhaaf en te beskerm.

Agtergrond
----------

Die GHA het op 29 Januarie 1994 in die [[Bereapark}Berea-saal]] in Pretoria deur dr J Basson, mevrou N Clark, dr G F Marais, mnr J A Marais, dr P Möller, mnr M Peters, mnr J Pretorius, mev N Reinecke, mnr J Stephens, L Strydom, H van de Graaf, dr P van der Dussen, en mnre. P van der Spuy, D Varkevisser en J D Versfeld gestig. Die organisasie was ‘n herlewing van die Genootskap vir die Handhawing van Afrikaans, wat op 26 November 1965 deur doktor Hennie Terblanché gestig is, maar ná sy dood geleidelik doodgeloop het. Die aanvoorwerk vir die stigting van die GHA het reeds teen die middel van 1993 begin. 

Nadat besluit is om die GHA te stig, is vergaderings met kort tussenposes daarna gehou om die Genootskap se Grondwet, Manifes en Doelwitverklaring op te stel. Die GHA hou jaarliks ‘n digkompetisie af met ’n verskeidenheid van 11 afdelings/temas.

In November 2023 was die GHA ook een van die stigterslede van die Beyweraars vir die Afrikaanse Wikipedia. Hierdie groep se hoofdoel is om ondersteuning te gee om toe te sien dat die somtotaal van mensekennis op 'n vrye Afrikaanse digitale ensiklopedie beskikbaar sal wees as nalatenskap vir Afrikaanssprekendes nou en in die toekoms.

Bronne
------

• Genootskap vir die Handhawing van Afrikaans,  .Besoek 21 Februarie 2024.
**Verhaal van die waterfront** (*Shuihu zhuan*) is 'n Chinese roman uit die 14de eeu, een van die vier klassieke romans van die Chinese letterkunde. Verder is dit ook verfilm in 'n Japannese reeks wat gebaseer is op hierdie roman, waarvan die omgewing ou China van die Song-dinastie was, byna duisend jaar gelede. Dit is geskryf deur Shi Nai'an en moontlik geredigeer deur Luo Guanzhong.

Die verhaal van die reeks fokus op 108 helde wat regeringskorrupsie beveg en daarom self buite die wet beland. Hulle probeer, byvoorbeeld om besittings wat alreeds van arm burgers gesteel is deur onregmatige belasting, vir die mense terug te kry. Die hoofskurk is goewerneur Kao Chiu. Hy is deur en deur ambisieus, korrup en sleg. Die belangrikste held en protagonis, Lin Chung, is aan die begin van die regverdige verset. Geleidelik vergader al hoe meer helde in die middelpunt van die weerstand, Liang Shan Po, en wat met 'n man se weerstand begin, word die weerstand van 'n groep helde wat uiteindelik tot 'n leër van heldhaftige stryders groei. Amptelik is dit egter 'n soort bandietleër, miskien ietwat soortgelyk aan dié van Robin Hood. 'n Belangrike aanhaling uit die reeks wat telkens herhaal word is dus:

"Kyk nie neer op die slang nie, omdat hy geen horings het nie, want wie weet of dit nie 'n draak sal word nie?"

'n Ander belangrike aanhaling is:

"'n Onreg kan 'n volk beweeg, en 'n volk wat onreg aangedoen is, kan die wêreld beweeg ... so kan een regverdige man 'n leër word."

Die verhaal is legendaries. Die helde blyk bomenslik te wees tydens gevegte, soos die geval is met meer legendariese wushu-films: hulle kan tien meter hoog en ver spring en letterlik so vinnig soos die wind hardloop. Volgens die verhaal was die helde gedurende hul leeftyd legendaries. Hulle geregtigheid maak hulle selfs onoorwinlik.

Die Japannese televisiereeks bestaan uit 26 episodes en is aan baie lande verkoop.
| ***Institusie van die Christelike godsdiens*** |
| --- |
|  |
| **Oorspronklike titel** | *Institutio Christianæ Religionis* |
| **Outeur** | Johannes Calvyn |
| **Vertaler** | A. Duvenhage (1951) & dr. H.W. Simpson (1980) |
| **Land** | Vlag van Switserland Switserland |
| **Taal** | Latyn (oorspronklik) |
| **Onderwerp** | Hervorming |
| **Genre** | Teologie |
| **Uitgewer** |  |
| **Uitgegee** | 1536 (oorspronklik) |
| Letterkunde-portaal |

Die ***Institusie van die Christelike godsdiens*** (Latyn: *Institutio Christianæ Religionis*) is die hoofwerk van die kerkhervormer Johannes Calvyn, oorspronklik geskryf in 1536, die vyfde en laaste weergawe in 1559.

Ontwikkeling
------------

In sy *Institusie* lê Calvyn uit wat die Hervorming volgens hom werklik beoog het. Hy skryf die eerste weergawe van die boek op 'n jong ouderdom: dit word in 1536 te Basel uitgegee toe hy pas 26 jaar oud was. Calvyn het die *Institusie* geskryf omdat hy op daardie oomblik diep geskok was deur die maatreëls wat in sy geboorteland Frankryk teen die Protestante (Hugenote) ingestel is. Hy rig daarom as inleiding op die *Institusie* 'n brief aan koning Frans I.

Met die jare het Calvyn sy werk gereeld aangepas en uitgebrei. Hy het vyf Latynse weergawes van die boek uitgegee (in 1536, 1539, 1543, 1550 en 1559), asook Franse vertalings uitgegee of by die vertaling daarvan meegewerk. In die laaste uitgawe, wat 5 jaar voor sy dood uitgegee is, het die boek heelwat dikker geword: vanaf 6 tot 80 hoofstukke.

Nederlandse en Afrikaanse vertalings
------------------------------------

Voor die Afrikaanse vertaling is daar dikwels gesteun op die Nederlandse vertalings. Daar is verskillende Nederlandse vertalings van die *Institusie*, waaronder dié van dr. A. Sizoo (1931-'32) en C.A. de Niet e.a. (2009), gegrond op die laaste weergawe uit 1559; vroeë vertaling kan teruggevoer word na 1650, 1865-'68 en 1919.

In die Afrikaanse taal het Ds. A. Duvenhage slegs 'n verkorte weergawe van die finale (1559-) uitgawe van Calyn se *Institusie* vertaal. Hierdie vertaling is in 1951 deur SACUM te Bloemfontein uitgegee en in 1967 deur Pro Rege, Potchefstroom en in 1978 deur die NG Kerkboekhandel, Pretoria herdruk. Die vertaling heet *Die institusie van Calvyn*.

Die eerste Afrikaanse vertaling van die heel eerste uitgawe (1536) is in 1980 vertaal deur dr. H.W. Simpson, hoof van die Departement Latyn aan die Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys. Hy moes teen 'n geweldige tempo werk om die vertaling spesiaal vir die eerste Calvynkongres in Afrika (12-14 Augustus 1980 te Pretoria) gereed te kry. Vier boekdele is tussen 1984–1991 met die medewerking van L.F. Schulze en C.M.M. Brink vertaal en deur die Calvyn Jubileum Boekefonds te Potchefstroom uitgegee.
Dataversameling vanaf 'n sonarboei onder 'n skip vasgemaak.
**Data** verwys na gegewens, wat byvoorbeeld mates, waarnemings en veranderlikes insluit. Data-elemente kan bestaan uit getalle, woorde of beelde.

Osmslsms sks.wl.wlw.wl ekwmplw elwmwllsmlmelwlmwlwlw.lw.lwmke kd sllmslamlmwlsmls.slmal.sl.wkmwkwmwk.amksmala.a LM. Am.lsmlsllmwlosmslpa
Aaknwbs on s sm sos s pm wl wls.lsnw OK smosmksmknsms OK malqmakamakannai smsn OK OK wkwksjsjwnwkwmwwmwnwjwniwmlwwnjwbownwpwkwjwbosbjwbajva slmsks.sns is sos.ps s km sj jhhhh ha ah wjw wjw q in jqjwbq qbqbhqoq qhq qoqkqbqownqjqnq in wkwmieienlwmhw OK mwkwnehvsosmjwvwg wjebwkeijenowmw OK e eh VB epwpkwwibwwkwj omq OK wk wj wkuejlwmiwimwpkeheunpwhwbpkwhebphveoehebkkwoiveuejppemunwowmubwmwibieniwbiwnwinwineienimepeijeeuevpmwhbwpwuwbwlwubwlpwmhwnwomobwlwpbehe alpwmwvsusisps susbsopsa laksbusbsla.ajhs OK diebeoemhebwoleneujsps wmhbepwisnwiwnueblwowmuebwopwmwijneowmssownuvpwpwhbspakwhw wkkwmw spsmsineueh skmsdbusbsosmsjbeisnwoowmwkkwomeienwowowmj ehbeejebieebebieuegwusshushvwue OK sjbskalamsbusnjwmkwmjwmsn uh nakamjqbqjbw OK iiwmwismaowhbsomksmksiwmppwmwimwiwnommwjbwww HB VBA pwvewl OK wnwhbwpwnwhbwowhwnwomwhebwoeubeikekmeunwpwvpwlwwl

Sien ook
--------

* Statistiek
* Datastruktuur
* Databasis
Vlag van die president van Duitsland
Die **president van Duitsland**, amptelik die **federale president van die Bondsrepubliek Duitsland** (Duits: *Bundespräsident der Bundesrepublik Deutschland*), is die staatshoof van Duitsland.

Onder die grondwet van 1949 (Basiese wet) het Duitsland 'n parlementêre regeringstelsel waarin die kanselier (soortgelyk aan 'n premier of minister-president in ander parlementêre demokrasieë) die regeringshoof is. Die president het verreikende seremoniële verpligtinge, maar ook die reg en plig om polities op te tree. Hy kan rigting gee aan algemene politieke en samelewingsdebatte en het 'n paar belangrike 'reserwebevoegdhede' in geval van politieke onstabiliteit (soos die bepalings van artikel 81 van die basiese wet). Die president het ook die voorreg om namens die federasie kwytskelding te verleen. Die Duitse presidente, wat tot twee opeenvolgende termyn van vyf jaar verkies kan word, het 'n wye diskresie oor hoe hulle hul amptelike pligte uitoefen.

Kragtens artikel 59, lid 1, van die basiswet (Duitse grondwet), verteenwoordig die president die Bondsrepubliek Duitsland in sake van internasionale reg, sluit hy verdrae met buitelandse state namens hom en akkrediteer hy diplomate. Verder moet alle federale wette deur die president onderteken word voordat dit in werking kan tree, maar hulle sal gewoonlik slegs 'n wet teenstaan as hulle glo dat dit die grondwet oortree.

Die president verteenwoordig deur sy optrede en openbare optredes die staat self, die bestaan, legitimiteit en eenheid daarvan. Die president geniet 'n hoër posisie by amptelike funksies as die kanselier, aangesien hy die eintlike staatshoof is. Die president se rol is integrerend en sluit die beheerfunksie van die handhawing van die wet en die grondwet in. Dit is 'n kwessie van politieke tradisie - nie wettige beperkings nie - dat die president nie gereeld kommentaar lewer op kwessies in die nuus nie, veral as daar 'n kontroversie tussen die politieke partye is. Hierdie afstand van die daaglikse politiek en daaglikse regeringsaangeleenthede stel die president in staat om 'n bron van toeligting te wees, om openbare debat te beïnvloed, kritiek te lewer, opsies te bied en voorstelle te maak. Om hierdie mag uit te oefen, tree hulle tradisioneel bo party-politiek op.

Die 12de en huidige amptenaar is Frank-Walter Steinmeier wat op 12 Februarie 2017 verkies is en op 19 Maart 2017 met sy eerste termyn van vyf jaar begin het.
| ***The Catcher in the Rye*** |
| --- |
|  |
| **Skrywer** | J.D. Salinger |
| **Omslagontwerper** | E. Michael Mitchell |
| **Land** | Vlag van Verenigde State van Amerika Verenigde State |
| **Taal** | Engels |
| **Onderwerp** | Roman |
| **Genre** | Realistiese fiksie, Komende-fiksie |
| **Uitgewer** | Little, Brown and Company |
| **Uitgegee** | 16 Julie 1951 |
| **Medium** | Druk |
| **Bladsye** | 214 |
| **ISBN** | 978-0-241-95042-5 |
| Letterkunde-portaal |

***The Catcher in the Rye*** is 'n boek deur J.D. Salinger oor ’n seun, Holden Caulfield, wat uit die skool wegloop en New York toe gaan. Die boek, waarvan die titel geïnspireer is deur een van die Skotse digter Robert Burns se gedigte, *Comin' Thro' the Rye*, is die eerste keer in 1951 in die Verenigde State gepubliseer. Dit is veral gewild onder jong mense omdat dit oor die probleme en ervarings van adolessente gaan.

Die boek was veral in die 1950's omstrede vanweë die growwe taalgebruik en die vrye behandeling van seks en prostitusie daarin. Sommige mense het ook gedink dat dit ander tot die pleeg van misdade sou oorhaal. Terwyl baie mense glad nie van die boek hou nie, vereenselwig jongmense (veral seuns) hulle met die storie. Om hierdie rede vereis baie skole dat hul studente die boek lees.

Ongeveer 1 miljoen kopieë van die boek word jaarliks verkoop, met totale verkope wat al oor die 65 miljoen strek. Die boek is in amper al die groot tale van die wêreld vertaal. Dit het die protagonis (hoofkarakter) van die roman oor die wêreld heen 'n ikoon van tieneropstand gemaak.

Storie
------

Holden Caulfield is 'n sestienjarige, depressiewe jong man van New York wat nie met homself oor die weg kan kom nie. Hy word uit 'n eksklusiewe voorbereidende skool in Pennsilvanië geskors omdat sy punte nie goed genoeg is nie. Ná 'n rusie met sy kamermaat besluit Holden om die nag vroegtydig te vertrek en weg te loop. Hy kan egter nog nie huis toe gaan nie, omdat die skool nog nie sy ouers ingelig het dat hy uitgeskop is nie. So swerf hy verskeie dae doelloos in New York rond.

In die boek vertel Holden wat in hierdie dae met hom gebeur, waaraan hy dink en hoe hy daaroor voel. Dit word 'n soektog na homself, 'n tuiste en maniere om weer geluk te vind. Daar is herhaaldelike insinuasies oor (die bedreiging van) seksuele misbruik, onder andere in hoofstuk 24. Sy neerslagtigheid lei uiteindelik tot 'n soort senuwee-ineenstorting.

Soos die storie vorder is daar aanduidings dat hy in 'n hospitaal vir sielsiekes is. Uit die laaste hoofstuk (26) blyk dit dat Caulfield sy storie aan 'n psigoanalis vertel. Die boek sluit uiteindelik in 'n psigiatriese inrigting in Kalifornië (waar hy behandel word) af.

Sien ook
--------

* Le Monde se 100 boeke van die eeu
Die **Pakistanse Krieketraad** (Engels: *Pakistan Cricket Board*, afgekort "PCB"; Oerdoe: پاکستان کرکٹ بورڈ), voorheen bekend as die **Raad vir Beheer van Krieket in Pakistan** (*Board of Control for Cricket in Pakistan*, "BCCP"), is die bestuursliggaam wat krieket in Pakistan beheer en is by die Gaddafistadion in Lahore gesetel. Die beheerliggaam is op 1 Mei 1949 gestig. Sedert 1952 verteenwoordig dit Pakistan by die Internasionale Krieketraad (IKR) as ’n volle lid en sedert 1983 ook by die Asiatiese Krieketraad (*Asian Cricket Council*, ACC).

Geskiedenis
-----------

Nadat Pakistan onafhanklik geword het van die Britse Ryk in 1947, het professionele en amateurkrieket in dieselfde jaar begin, aangesien plaaslike infrastruktuur reeds gevestig was toe die land deel was van die Britse Raj. Die Pakistanse Krieketraad is op 1 Mei 1949 as Raad vir Beheer van Krieket in Pakistan gestig. Op 28 Julie 1952 het Pakistan – op aanbeveling van Indië – ’n volle lid van die Internasionale Krieketraad (IKR) geword en mag dus toetskrieket speel, wat na die belangrikste en vernaamste internasionale krieketwedstryde verwys. Daarbenewens was die Pakistanse beheerliggaam in 1983 ’n stigtingslid van die Asiatiese Krieketkonferensie (*Asian Cricket Conference*, ACC; nou Asiatiese Krieketraad).

Taak
----

Die provinsiale streke van die Pakistanse Krieketraad
Die Pakistanse Krieketraad organiseer verskeie nasionale spanne, insluitend Pakistan se nasionale seniorkrieketspan vir mans (die *Shaheens*, *Green Shirts*, *Men in Green* of *Cornered Tigers*), vroue en jeug. Hulle is ook verantwoordelik vir die bestuur en organisasie van toets-, EDI- en T20I-reekse teen ander spanne, en vir die reëling van internasionale wedstryde tuis. Daarbenewens is die Pakistanse Krieketraad verantwoordelik vir inkomsteverkryging deur die verkoop van kaartjies, borgskappe en uitsaairegte, veral in verband met die Pakistanse span.

Daarbenewens bestuur die beheerliggaam kinder- en jeugkrieket in Pakistan. Net soos ander krieketlande beskik Pakistan oor ’n o/19-nasionale span wat aan die o/19-krieketwêreldbeker deelneem. Pakistan A, oftewel *Pakistan Shaheens*, is die tweede nasionale span van Pakistan en van hul wedstryde geniet eersterangse of A-lys-status.

Die beheerliggaam reël ook die plaaslike kompetisies. Die belangrikste krieketligas in Pakistan is die Quaid-e-Azam-trofee in eersterangse krieket (agt spanne), die Pakistanse Beker in A-lys-krieket (ses spanne) en die Pakistanse Superliga in T20-krieket (ses spanne).

Die Pakistanse Krieketraad organiseer ook gereeld internasionale toernooie. Hulle het al opgetree as gasheer van die krieketwêreldbekertoernooie in 1987 (saam met Indië) en 1996 (saam met Indië en Sri Lanka). Pakistan sal ook die komende Kampioenetrofee 2025 aanbied.

Kenteken
--------

Pakistan se spankenteken is ’n ster, gewoonlik in die kleure goud of groen, met die woord "Pakistan" (پاکِستان) in die middel in Oerdoe, Pakistan se nasionale taal.
Die **Baviaanskloofrivier** is 'n rivier wat deur die Kaapse Plooiberge van die Wes-Kaap vloei tot uiteindelik in die Oos-Kaap van Suid-Afrika. Die rivier se oorsprong is aan die oostekant van die Klein Karoo, en volg 'n vallei tussen die berge ooswaarts. Dit eindig by 'n samevloeiing met die Kougarivier, sowat 80 km van sy oorsprong.

Dit word omring deur die Baviaanskloofberge na die noorde en die Kougaberge in die suide, en dit ontvang talle klein sytakke aan beide kante. Landbounedersettings langs die rivier sluit Studtis en Sandvlakte in. Die vallei is sowat 35 km noord van die Langkloof, wat vergelykbaar is maar effe groter.

Die Kougarivier, wat deur die Langkloof vloei het die geïsoleerde Baviaanskloofrivier as sy belangrikste sytak. Die Baviaanskloofrivier is deel van die Vis-na-Tsitsikama Waterbestuursgebied. Daar was 'n groot vloed in die kloof op 5 Mei 1916; die Campbell-monument is opgerig ter ere van die slagoffers.

Baviaan, wat bobbejaan beteken, is 'n vertaling van die rivier se oorspronklike Khoikhoinaam, *i Ncwama*​​, wat glo ook "bobbejaan" beteken.
**Carl Heinrich Hermann** (17 Junie 1898 in Lehe (Bremerhaven) - 12 September 1961 in Marburg) was 'n Duitse fisikus en professor in kristallografie.

Lewe
----

Carl Hermann kom uit 'n familie van predikante wat nog uit die Hervormingstydperk dateer. Tydens sy studies is hy beïnvloed deur die fisikus Max Born, onder wie hy in 1923 sy doktorsgraad in Göttingen ontvang het, asook deur sy studiekontak met Werner Heisenberg.

Later, van 1925 tot 1935, word hy assistent van P. P. Ewald in Stuttgart , waar hy kennis maak met Laue se ontdekking van X-straalinterferensie in kristalle. In 1931 doen hy sy habilitasie in Stuttgart en daar ontwikkel hy ook saam met C. Mauguin die Hermann-Mauguin-simbole om die 32 kristalklasse en 230 ruimtegroepe te beskryf, wat nou wêreldwyd in kristallografie en verwante wetenskappe gebruik word. Met Ewald rig hy "Strukturbericht" op, 'n tydskrif wat hom ontwikkel tot 'n naslaanwerk vir alle strukture wat nagevors is. Die strukturbericht-klassifikasie is Ewald en Hermann se werk.

In 1929 was hy die eerste om die tweesydige oppervlakornamente te lys (ook op ongeveer dieselfde tyd behandel deur Leonhard Weber en Heinrich Heesch).

Toe die NSDAP gestig is, moes hy die universiteit verlaat omdat hy geweier het om in dié gees aan politieke aktiwiteite deel te neem en hy nie 'n ooreenstemmende verbintenis aangegaan het nie. Hermann het na die IG-farbenindustrie in Ludwigshafen am Rhein gegaan, waar hy saam met Brill, Grimm en Peters 'n reeks artikels gepubliseer het oor die opbou van kristallyne materiale , wat verskillende moontlike tipes Chemiese binding bevat. Hier is hy en sy vrou Eva Hermann later gearresteer en tot 'n lang tronkstraf gevonnis omdat hulle talle Joodse medeburgers beskerm het teen die deportasie van Duitse Jode. Hermann en sy vrou het hulle gehelp om te ontsnap. Slegs sy roem as wetenskaplike en die aksies van sy vriende het hulle vir 'n doodvonnis behoed.

Aan die einde van die oorlog is hy bevry en gerehabiliteer. Vir 'n kort tydjie werk hy as dosent aan die TH Darmstadt en in 1947 word hy aangestel as die nuwe leerstoel in kristallografie aan die Universiteit van Marburg. Daar het hy verdere reeks ondersoeke gelei en ook simmetrie-moontlikhede in ruimtes van alle dimensies beskryf.

Die Duitse Vereniging vir Kristallografie ken die Carl Hermann-medalje toe as sy hoogste toekenning.

Op 19 Januarie 1976 is Hermann postuum vereer as Righteous Among the Nations, saam met sy vrou wat nog in lewe was

Bronne
------

* *Hermann, Carl; Hermann, Eva*. In: Daniel Fraenkel, Jackob Borut (Hrsg.): *Lexikon der Gerechten unter den Völkern. Deutsche und Österreicher*. Wallstein Verlag, Göttingen 2005, S. 148–149 ISBN 3-89244-900-7.
* Angela Borgstedt: *Eva (1900-1997) und Carl Hermann (1898-1961) – zwei Mannheimer Quäker halfen Juden*. In: Angela Borgstedt u. a. (Hrsg.): *Mut bewiesen. Widerstandsbiographien aus dem Südwesten* (= *Schriften zur politischen Landeskunde Baden-Württembergs*, hg. von der Landeszentrale für politische Bildung Baden-Württemberg, Bd. 46), Stuttgart 2017, ISBN 9783945414378, S. 229–238.
**Giep van Zyl** is ‘n Suid-Afrikaanse produksievervaardiger en bestuurder van die uitvoerende kunste.

Bydrae tot Suid-Afrikaanse teater
---------------------------------

Hy was 'n stigterslid en eerste Feesbestuurder van die Aardklop Kunstefees (1998 - 2005), het daarna besturende direkteur van Packed House Productions (2005 - 2007) geword voordat hy op 1 Oktober 2007 besturende lid van GZ Productions gestig en geword het. 

Hy het die draaiboek *Die Laaste Strooi* saamgestel uit die werke van C.J. Langenhoven (KKNK 1998). 

Met Marintha Labuschagne, was hy betrokke by die produksie en publisiteit van verskeie grootskaalse produksies, soos *My Fair Lady* (Staatsteater, Pretoria), *Soweto Story* (Nelson Mandela Teater), *Fiddler on the Roof* (Nelson Mandela Teater), *A Funny Thing Happened on the Way to the Forum* - Tesson Teater, en *Dis hoe dit was - Die Steve Hofmeyr Storie* (Staatsteater, Pretoria).

Van Zyl is aangestel as die nasionale koördineerder van die Afrikaans 100-projek om die taal se eeufees in 2025 te vier.

Bronne
------

* 
* 
*
"**The Man in the Black Suit**" is 'n kortverhaalriller deur die Amerikaanse skrywer Stephen King. Dit is oorspronklik op 31 Oktober 1994 in die tydskrif *The New Yorker* gepubliseer.

In 1995 het dit die World Fantasy Award en die O. Henry-prys gewen vir die beste kortfiksie. In 1997 is dit in die versameling *Six Stories* gepubliseer.

Volgens King het die verhaal ontwikkel uit een wat 'n vriend aan hom vertel het, waarin die vriend se oupa van aangesig tot aangesig met Satan gekom het in die vorm van 'n gewone man. Dit is in 2004 verwerk in 'n kortrolprent met dieselfde naam.

Storielyn
---------

Die verhaal speel af op die fiktiewe dorp Motton, Maine, en vertel die verhaal van Gary, 'n negejarige seun wie se broer kort tevore van 'n bysteek dood is. Eendag gaan Gary visvang en raak aan die slaap. Toe hy wakker word, sit daar 'n by op die punt van sy neus. Hoewel Gary nie, soos sy broer, allergies vir bysteke is nie, is hy bang. Skielik hoor hy 'n klap en die by is dood. Toe hy omdraai, sien Gary 'n man met skerp oë wat vir hom kyk. Die man het 'n swart driestukpak aan, hy het 'n bleek vel en klouagtige vingers. Toe hy grynslag, ontbloot hy lelike, haaiagtige tande. 

Die man vertel vir Gary vreeslike goed: dat sy ma dood is terwyl hy weg was, dat sy pa hom wil molesteer en dat hy (die man) hom gaan eet. Eers glo Gary hom nie. Hy besef egter dit is die duiwel. Om die man te oorreed om hom nie te eet nie, gee Gary hom 'n vis wat hy gevang het, en die man sluk dit heel in. Hy vertel vir Gary hy is steeds honger en Gary ontsnap. Hy hardloop huis toe.

Gary sien sy ma in die kombuis en besef die man het gejok. Sy pa kan sien hy is ontsteld, maar oorreed hom om terug te gaan na die woud om die res van sy hengelgereedskap te gaan haal. Hulle kom by die plek aan waar Gary die man gesien het en sy pa sien die gras is swart waar die man gelê het en daar is 'n snaakse reuk. Gary kan sien sy pa glo hom dat iets snaak gebeur het. Sy pa sê ook vir hom hy moenie weer na die plek teruggaan nie.

Die storie word vertel deur Gary, wat as 'n ouer man op die gebeure terugkyk. Hy word gery deur die geloof dat hy deur blote geluk van die duiwel ontsnap het. Namate die storie na 'n einde toe loop, kom ons agter Gary is bang oor die gedagte aan sy naderende dood en die moontlikheid van 'n tweede ontmoeting met die man in die swart pak. Gary weet hy sal nie op sy ouderdom weer van hom kan wegkom nie.

Kortprentverwerking
-------------------

Die boek is in 2004 tot 'n kortprent verwerk, met die akteur/skrywer en komediant John Viener in die titelrol.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
PocketBook Pro 902/903
**PocketBook** is 'n reeks e-boeklesers wat deur *PocketBook International*, 'n Hongkong-gebaseerde multinasionale maatskappy met sy hoofkwartier in Kijif, Oekraïne, vervaardig word.

Die handelsmerk is in 2007 ingevoer, terwyl die vervaardiging van e-boeklesers in laat 2008 begin is. Die toestelle is aanvanklik deur die Taiwannese maatskappy *Netronix* vervaardig, maar sedert middel-2010 word hulle deur *Foxconn* geproduseer. In Oos-Europa het *PocketBook* se markaandeel reeds meer as veertig persent bereik.

Aangesien die vervaardiging van sy hardeware uitgekontrakteer is, spits *PocketBook* hom op die ontwerp van e-lesers en sagteware-ontwikkeling toe. Wat die aantal teksformate betref wat op sy e-boeklesers gelees kan word, is *PocketBook* lank reeds die markleier, alhoewel vreemde e-boek- en ander lêerformate ook met behulp van sagteware omgeskakel kan word. 

*PocketBook*-e-boeklesers beskik oor 'n eenvoudige webblaaier, en dit is ook moontlik om na oudioboeke of MP3-titels te luister.
Die Lunar Orbiter 1
Die Lunar Orbiter 1 se wentelbaan
Die **Lunar Orbiter 1** was 'n onbemande, robotiese ruimtetuig wat die eerste sending van NASA se Maanwentelprogram was met die doelwit om in 'n wentelbaan om die Maan te gaan. Die ruimtetuig is op 10 Augustus 1966 gelanseer. Dit was ontwerp om hoofsaaklik die egaliger kant van die maan se oppervlakte te fotografeer sodat moontlike veilige landingsplekke vir die Surveyor- en Apollo-tuie geïdentifiseer en bevestig kon word. Dit was ook toegerus om maangrond, stralingsintensiteit en mikro-meteoritiese impakdata te versamel.

Grondbeheer het die ruimtetuig eers in 'n parkeer wentelbaan om die Aarde geplaas op 10 Augustus 1966 om 19:31 UTC. Om 20:04 is die enjins ontbrand om die ruimtetuig na die Maan te stuur. Die ruimtetuig het 'n tydelike probleem gehad, dit het sig van die ster Canopus verloor wat benodig is vir navigasie, waarskynlik weens verstrooide sonlig. Die ruimtetuig het ook oorverhit tydens sy reis na die Maan. Die Canopus-probleem is oorkom deur die maan te gebruik as 'n verwysing en die oorverhitting is oorkom deur die tuig 36° weg van die son af te draai om die temperatuur te verlaag.

Lunar Orbiter 1 was in 'n elliptiese wentelbaan geplaas naby die maan se ewenaar 92,1 ure na lansering. Die aanvanklike wentelbaan was 189,1 by 1 866,8 km met 'n periode van 3 uur 37 minute en 'n inklinasie was 12,2 grade. Op 21 Augustus was die perikintion verklein na 58 km en op 25 Augustus na 40,5 km. Die ruimtetuig het fotografiese data versamel van 18 Augustus tot 29 Augustus en sending na die Aarde het tot 14 September 1966 geduur.

Daar was 42 hoëresolusie en 187 mediumresolusie foto's geneem en na die Aarde gestuur; dit het 5 miljoen km² van die Maan se oppervlakte gedek. Dit was 75% van die beplande doelwit, sommige van die eerste foto's was gesmeer. Dit het ook die eerste twee foto's van die Aarde vanaf die Maan geneem. Daar was ook akkurate data vanaf die ander eksperimente regdeur die duur van die sending verkry.

Wentelbaan nasporing van die ruimtetuig het daarop gedui dat die Maan ietwat peervormig was gebaseer op die swaartekrag veld. Geen mikro-meteoroïdise impakt gebiede is gevind nie. Die ruimtetuig is nagespoor totdat dit op die maan se verkant neergestort het by 7 grade N breedtegraad en 161 O lengtegraad op 29 Oktober 1966 tydens sy 577ste omwenteling.

Die vroeë neerstorting van die ruimtetuig was as gevolg van 'n tekort aan posisiebeheergasse en ander verslegtende toestande; dit was so beplan om steurings met die Lunar Orbiter 2 te vermy.

Galery
------

* Die eerste beeld van die Aarde vanaf die Maan soos op 23 Augustus 1966.Die eerste beeld van die Aarde vanaf die Maan soos op 23 Augustus 1966.
* Dieselfde foto nadat dit verwerk is deur LOIRP in 2008.Dieselfde foto nadat dit verwerk is deur LOIRP in 2008.
Genl. Louis Botha, vir wie die huis oorspronklik gebou is.
Annie Botha tydens die Tweede Vryheidsoorlog.
**Botha Huis** was die amptelike vakansiehuis van die eerste ministers van Suid-Afrika. Nou is dit 'n spoggerige klein hotel.

Ligging
-------

Botha Huis lê in die Umdoni Park net suid van die dorpie Pennington aan die Natalse suidkus. Die huis word omring deur gholfbane, parke met wandelpaaie en die see.

Geskiedenis
-----------

Suikerboer en politikus sir Frank Reynolds was goed bevriend met genl. Louis Botha. Reynolds het die groot koloniale gewelhuis met luukse binneversiering en met 'n puik see-uitsig vir Botha laat bou. Botha is egter oorlede voor die huis voltooi is, maar sy weduwee, Annie Botha, het die huis op 15 Mei 1920 betrek en daar gewoon tot met haar dood in 1937. Daarna het dit eers die vakansiehuis geword van die volgende premiers van die Unie van Suid-Afrika. Tydens die Tweede Wêreldoorlog is die huis tydelik gebruik as hersteloord vir offisiere. Vroeg in die 1950's was die huis in die nuus toe voorbereidings getref is vir die gebruik daarvan deur koning George VI. Hy was toe ernstig siek en was van plan om in die rustige omgewing van Umdoni Park te herstel. Sy dood op 5 Februarie 1952 het sy koms verhoed. Reynolds het met sy dood in September 1930 die huis sowel as 'n som geld vir die onderhoud daarvan aan die volk van Suid-Afrika bemaak.

Ander ampswonings
-----------------

Ander bekende ampswonings van goewerneurs, administrateurs, goewerneurs-generaal, presidente en premiers in Suid-Afrika is Groote Schuur, Krugerhuis, Genadendal (voorheen Westbrooke), Highstead, Mahlamba Ndlopfu (vroeër Libertas), Oliver Tambo Huis (eers bekend as Over-Vaal), John L. Dube Huis (dit was King's House), Leeuwenhof, Highclere en Oliewenhuis.

Bibliografie
------------

* Amptelike webtuiste
**Koemkwate** of **kumkwate** (soms verkeerdelik gespel: koemkwart of kumkwart) (*Fortunella japonica* of *Citrus japonica*) is 'n groep van kleinerige sitrusbome. Hulle behoort óf tot die genus *Fortunella* óf tot die genus *Citrus* sensu lato. Hulle dra eetbare vrugte wat baie soos lemoene lyk, maar is kleiner en ovaalvormig. Die vrugte is gewoonlik suur, maar die skil is soet. Gevolglik word dit gewoonlik met skil en al geëet. Dit is ook geskik vir die kook van konfyt en ander kossoorte. Die naam "koemkwat" is afgelei van die Kantonese woord "gam gwat".

Koemkwate is stadiggroeiende immergroen struike of korterige bome. Hulle word van 2,5 tot 4,5 meter hoog en het digte blare. Die blomme is wit soos die van ander sitrus-spesies. Afhangende van die plant se grootte kan dit honderde of selfs duisende vrugte per jaar dra.

Die plant is inheems aan die suidelike en kus-gedeeltes van Asië. Die eerste historiese verwysing na koemkwate verskyn in die 12de eeu in Chinese letterkunde. Hulle word al 'n geruime tyd in Japan, Taiwan, die Filippyne en Suidoos-Asië verbou. Dit is in 1846 deur Robert Fortune na Europa geneem, en kort daarna na Noord-Amerika.

Fotogalery
----------

* Jong koemkwatplantjies.Jong koemkwatplantjies.
* Koemkwatbome in potte.Koemkwatbome in potte.
* Vrugte.Vrugte.
* Koemkwate word in sakkies te koop aangebied.Koemkwate word in sakkies te koop aangebied.
* Likeur van koemkwate.Likeur van koemkwate.
* Snye koemkwattert.Snye koemkwattert.
* Jellie en botter van koemkwate.Jellie en botter van koemkwate.
Kaptein **Oliver John Hindon** (20 April 1874 – 19 Maart 1919), bekend as *Jack*, was 'n Boereverkenner tydens die Tweede Vryheidsoorlog. Hy is in Engeland gebore en sluit by die Britse leër aan as 'n trommelaar. Hy kom na Suid-Afrika as 'n veertienjarige toe sy regiment na Zoeloeland verplaas word. Hy en 'n paar seuns dros nadat sy sersant-majoor hulle sleg behandel het. Hulle gaan na die Transvaal waar hulle 'n tydlank op die myne werk. Hy word later 'n suksesvolle bouer en boer op Middelburg. Hy staan die ZAR by tydens die Jameson-inval en burgerskap word aan hom toegeken as erkenning vir sy diens. Hy sluit aan by die Republikeinse Berede Polisie.

Met die uitbreek van die Tweede Vryheidsoorlog sluit hy aan by die Boeremagte. Hy werk saam met Danie Theron en word 'n legendariese figuur as gevolg van sy dapperheid en waaghalsigheid. Tydens die Slag van Tabanyama op 20 Januarie 1900 word hy, Henri Slegtkamp en De Roos bekend toe hulle drie alleen generaal Buller se magte terughou. Jack, Henri en Albert het op eie inisiatief die kop uitgeklim en die Britte se linkerflank onder hewige geweervuur gebring. Die Britte het gedink dat die kop baie sterk beman was en het teruggetrek. Dit het die Boeremagte se moreel so versterk dat die kop weer beset is. So is die weg gebaan vir die glorieryke oorwinning by Spioenkop vier dae daarna. 

Later was hy in bevel van sy eie korps en het groot skade aangerig deur onder andere Britse spoorweglyne op te blaas. Op 28 Junie 1901 blaas hy die spoorlyn op digby Uitkyk stasie, omgewing Balmoral, op 4 Julie 1901 ontspoor hy 'n trein suid van Naboomspruit en op 31 Augustus ontspoor hy 'n trein tussen Waterval en Hammanskraal. Hy word platgetrek met koors net voor die oorlog tot 'n einde kom en was nooit gevang nie en word as 'n Bittereinder gereken. Hy is in Pretoria oorlede.

Sien ook
--------

* Suid-Afrikaanse militêre dekorasies: 1952–1975

Bronne
------

* *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*, Eric Rosenthal, 1967
* *The War Reporter*. J.E.H. Grobler. Jonathan Ball Publishers. 2004. ISBN 978-1-86842-186-2
Kaart van Bora Bora toon die ligging van Vaitape
Vaitape
**Vaitape** is die grootste stad van Bora Bora-eiland in Frans-Polinesië. Dit het 'n bevolking van 4 927, die helfte van die eiland se bevolking wat ongeveer 10 605 is. Dit is ongeveer 210 km noordwes van Papeete geleë, die hoofstad van Frans-Polinesië. Die hooftaal van Vaitape is Frans, hoewel 20 persent van die bevolking Tahitiaans praat.

Geskiedenis
-----------

Die gebied is in die 9de eeu deur vroeë Polinesiërs gevestig. Die vroeë Polinesiërs het grashutte gebou en vis met spiese en stokke gejag. Die Tahitiane het die Frans-Tahitiese Oorlog en die Leeward-eilandeoorlog verloor, sodat Tahiti en al die ander eilande daarom aan Frankryk behoort. Tydens die Kaliforniese Goudstormloop het baie mense Vaitape verlaat op soek na goud. Teen die 1900's het die bevolking van die gebied aansienlik gegroei, en gedurende die Tweede Wêreldoorlog het dit as 'n militêre voorraadbasis gedien, en dit het 'n oliedepot, 'n landingstrook en 'n vliegbootbasis gehad.

Geografie
---------

Coca-Cola-masjien in Vaitape aan die kus
 Berg Otemanu, Bora Bora
Vaitape is aan die westekant van die hoofeiland Bora Bora geleë. Dit het 'n uitsig oor die westelike deel van die Bora Bora-strandmeer. Dit is ongeveer 3200 km oos van Sydney, Australië. Dit het ook 'n uitsig oor Bora Bora se hoogste berg, Otemanu. Dit word omring deur eilandjies wat die einde van die Bora Bora-strandmeer aandui. Die stad is ongeveer 6 meter bo gemiddelde seevlak geleë. Mount Pahia is nog 'n groot berg naby Vaitape.

### Klimaat

Bora Bora het 'n tropiese moesonklimaat. Temperature is relatief konstant regdeur die jaar, met warm dae en warm nagte. Die droë seisoen duur van Junie tot Oktober, maar neerslag word steeds regdeur hierdie tydperk waargeneem.

Die meeste reënval kom gedurende die somermaande (November tot April) voor en gaan gepaard met hoë humiditeit.

Vervoer
-------

Bora Bora-lughawe is 'n lughawe buite Vaitape op Motu Mute in die noordelike deel van Bora Bora. Klein bote verlaat die vasteland en vaar oor die Bora Bora-strandmeer. Verskeie veerbote vaar na Tahiti en Moorea.

### Lug

Bora Bora-lughawe bedien die eiland Bora Bora. Die lughawe dien as 'n oorstop op pad na ander bestemmings in Frans-Polinesië. Alhoewel die lughawe gereeld gebruik word deur privaat stralers wat gaste na die eiland bring, is Air Tahiti die enigste gereelde lugredery wat vir die algemene publiek beskikbaar is. As inwoners 'n internasionale vlug wil onderneem, moet hulle Air Tahiti na Faa'a Internasionale Lughawe neem, wat in Faaa, Tahiti geleë is, en die enigste lughawe in Frans-Polinesië is wat internasionale vlugte bied.

### See

Bora Bora is een van die hoofhaltes vir seevaartuie wat vanaf Papeete vertrek. Kleiner bote kan gehuur word vir toere om Bora Bora se eilandjies te ontdek en tussen die koraalriwwe te gaan snorkel. Klein veerbote vervoer passasiers van die lughawe na Vaitape en luukse hotelle rondom die eiland. 'n Veerboot vertrek verskeie kere per week vanaf Vaitape na die eilande Tahaa en Raiatea.
’n Rosenbauer- lughawe-ongeluktender by Londen Heathrow-lughawe
 'n Rosenbauer Simba 8x8 HRET in aksie by Frankfurt-lughawe.
'n Nuwe Qantas A380 ontvang 'n waterkanonsaluut by Doebai Internasionale Lughawe in 2013
 Spuitstuk in gebruik op 'n lughawe-ongeluktender
'n **Lughawe-ongeluktender** (ook bekend as 'n **vliegtuigreddings- en brandweervoertuig**) is 'n gespesialiseerde brandweerwa wat ontwerp is vir gebruik in vliegtuigbrandbestryding op vliegvelde, lughawens en militêre lugbasisse.

Beskrywing
----------

Lughawe-ongeluktenders bied relatief goeie versnelling vir hul grootte en massa, en is in staat om rowwe terrein buite die lughawegebied te betree. Hulle dra 'n groot kapasiteit water en brandbestrydingskuim, is toegerus met kragtige hoë-kapasiteit pompe en water/skuim kanonne, en is in staat om brandbestrydingsmedia oor lang afstande te lewer. Hulle kan op 4x4, 6x6, of selfs 'n 8x8 wielonderstel gemonteer word. Om hul draairadius te verminder, kan al vier die voorwiele aan 'n 8x8-wieleenheid stuurbaar wees.

Nuwer lughawe-ongeluktenders bevat ook dubbelmiddel-spuitpunte /inspuitingstelsels om 'n stroom "Purple-K" droë chemikalieë in die AFFF- brandbestrydingskuimstroom in te spuit, wat help om 'n brand vinniger te blus. Sommige het ook Halotron-tenks met handlyne vir situasies wat vereis dat 'n skoon middel gebruik moet word. Hierdie kenmerke gee die lughawe-ongeluktenders die vermoë om 'n vliegtuig vinnig te bereik, en vinnig groot brande te blus waar vliegtuigbrandstof moontlik mag uitlek.

Sommige tenders het 'n lang, verlengde blusarm, wat die moontlikheid bied om 'n water-/skuimkanon tot 'n hoogte van 20 meter op te lig, wat deur oppervlakstrukture van 'n vliegtuig kan breek om 'n brand in die romp te bestry.

Sommige arms het 'n versterkte spuitstuk, genoem 'n *snozzle*, wat volgens die VSA se Nasionale Vervoerveiligheidsraad 'n "deurdringende mondstuk op die brandweerwa is, wat gebruik word om 'n vliegtuig se romp binne te dring en AFFF uit te reik om 'n brand binne die kajuit of vragarea te blus."