recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Boy George** (1961-) is ’n Britse popsanger en liedjieskrywer wat in die vroeë 1980’s saam met die groep *Culture Club* sukses behaal het. Hy was bekend vir sy androgene voorkoms met 'n groot hoed, los klere en baie grimering wat hy gedra het. Onder sy treffers tel *Do You Really Want to Hurt Me?* en *Karma Chameleon*. Sy dwelmverslawing was byna noodlottig in 1986, waarna hy dit afgesweer het.

Lewensloop
----------

George Alan O'Dowd is op 14 Junie 1961 in Eltham, Londen gebore. Hy het in 'n groot Ierse werkersklas-familie grootgeword.

In die 1980's verwerf hy bekendheid as die hoofsanger van die musiekgroep *Culture Club*. Hy lewer sy grootste treffers saam met die groep, waaronder *Do You Really Want to Hurt Me?*, *Time* en *Church Of The Poison Mind*. Sy enkelspeler van 1983, *Karma Chameleon*, het die bes verkoopte snit in lande soos Engeland geword.

Ná die aanvang van sy solo-loopbaan was hy vir 'n tyd die leier van die *Jesus Loves You*-groep, waarna hy sy sololoopbaan voortgesit het. Hy bring die meeste van sy album as solo-kunstenaar uit, met verskeie treffers, waarvan *Everything I own* uit 1987 die grootste was.

Hy was ook 'n professionele platejoggie (DJ) en het 'n reeks gemengde musiek-albums uitgebring. Hy het ook saam met verskeie kunstenaars gewerk, insluitende *Antony and the Johnsons*, *Faithless*, *Sash!* en *Erick Morillo*.

In 2009 het hy vier maande van 'n vyftien-maande vonnis vir die aanranding en gevangehouding van 'n manlike metgesel uitgedien.

Sy eerste biografie, *Take It Like a Man* is deur Spencer Bright geskryf en in 1995 deur Harper Collins gepubliseer. Dit was 'n topverkoper in die Verenigde Koninkryk gewees. Sy tweede biografie, *Straight* is deur Paul Gorman geskryf en in 2005 deur Century gepubliseer.

Diskografie
-----------

Boy George in 2013
### Albums

Geen kompilasie-albums is in die lys ingesluit nie.
* *Sold* (1987)
* *Tense Nervous Headache* (1988, nie in die VSA.)
* *Boyfriend* (1989, nie in die VSA)
* *The Martyr Mantras* (as *Jesus Loves You*) (1990)
* *Cheapness and Beauty* (1995)
* *The Unrecoupable One Man Bandit* (1998)
* *U Can Never B2 Straight* (2002)
* *Yum Yum* (as *The Twin*) (2004)
* *Ordinary Alien* (2010)
* *This Is What I Do* (2013)

### Enkelspelers

Slegs enkelspelers wat onder die naam *Boy George* uitgebring is en relatief gemaklik verkrygbaar is word hier gelys.
* *Everything I Own* (1987)
* *Keep Me in Mind* (1987)
* *Sold* (1987)
* *To Be Reborn* (1987)
* *Live My Life* (1987)
* *No Clause 28* (1988)
* *Don't Cry* (1988)
* *Don't Take My Mind on a Trip* (1989)
* *You Found Another Guy* (1989)
* *The Crying Game* (1992)
* *Sweet Toxic Love* (1992)
* *Funtime* (1995)
* *Il Adore* (1995)
* *Same Thing in Reverse* (1995)
* *Yes We Can* (2008)
* *Somebody to Love Me* (2011)
* *King Of Everything* (2013)
**Matthys Michael Louw** (1906 - 1988) was 'n Springbokrugbyspeler.

Rugbyfamilie
------------

Boy is gebore in die Wellington distrik, een van veertien kinders waarvan tien seuns was. Hy was in 'n rugbyfamilie gebore: hy en sy broer Fanie en sy oom Japie het vir Suid-Afrika gespeel. Sy neef Cyril en broers Elinor en Japie speel vir Transvaal terwyl sy ander broers, Jan, en P.K. vir die Westelike provinsie gespeel het.

Rugbyloopbaan
-------------

Toe hy agtien was speel hy vir Paarl Boys High se eerste span en ook vir die Westelike Provinsie. Hy was 22 jaar oud toe hy Suid-Afrika vir die eerste keer verteenwoordig het in 1928 - teen die All Blacks. Op die 1931/32 toer na die Britse Eilande speel hy in negentien van die ses-en-twintig wedstryde. In 1933 speel hy teen die Wallabies in Suid-Afrika en in 1937 weer teen hulle en die All-Blacks in Australasië. Tragies is sy broer, Fanie, dood na 'n wedstryd vir Westelike Provinsie teen Transvaal in 1940 weens hartprobleme. 

Nadat hy uitgetree het as rugbyspeler word hy 'n skeidsregter maar weens 'n kniebesering moet hy ook daarmee ophou. Hy word betrokke by afrigting en was afrigter van die Springbokke in 1960 en 1965. Daarna was hy betrokke by Westelike Provinsie as keurder en bestuurder. 

Boy was 'n bestuurder vir Standard Bank. Hy sterf op 3 Mei 1988 in Belville.

Bron
----

* 30 Super Springboks. Paul Dobson. 1995. ISBN 0-7981-3411-9
**André Fourie** (gebore op 15 Maart 1944 in Pretoria) is 'n afgetrede Suid-Afrikaanse politikus, agtereenvolgens lid van die Verenigde Party, Nasionale Party, Nuwe Nasionale Party en die Vryheidsfront Plus. Fourie was 'n lid van die Volksraad vir Turffontein (van 1971 tot 1974, en weer van 1981 tot 1994), daarna van die Nasionale Vergadering van die Parlement (1994-1999), en was minister van streke en grondsake in die Kabinet van F.W. de Klerk. Laastens was hy 'n munisipale raadslid (VF+) van die stad Kaapstad van Maart 2009 tot Augustus 2016.

Biografie
---------

André Fourie begin sy nasionale politieke loopbaan in 1971 as LP vir Turffontein (distrik Johannesburg) onder die vlag van die Verenigde Party voordat hy in die Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 1974 deur Marais Steyn verslaan is. Nadat hy tydelik uit die politiek getree het, is hy in 1981 herkies, hierdie keer onder die kleure van die Nasionale Party.

André Fourie word later die leier van die Nasionale Party en daarna van die Nuwe Nasionale Party (NNP) van Noord-Transvaal. In 1999 was hy die topkandidaat van die NNP in sy provinsie, maar hy is nie verkies nie, en onttrek uit die politieke lewe. Hy het lojaal gebly aan die NNP totdat die ontbinding daarvan in 2004 deur Marthinus van Schalkwyk aangekondig is, wat hy teëgestaan het. Fourie weier toe om by die African National Congress aan te sluit en nadat hy dit selfs oorweeg het om 'n nuwe hersaamgestelde Nasionale Party te lei, het hy hom by die Vryheidsfront Plus aangesluit.

In Maart 2009 volg André Fourie Dirk Smit op as die enigste verkose lid van die Vryheidsfront Plus in die Kaapstadse stadsraad waar hy 'n lid was van die munisipale meerderheidsregering onder leiding van Helen Zille.
**André-Marie Ampère** (20 Januarie 1775 - 10 Junie 1836) was 'n Franse fisikus en word algemeen beskou as een van die hoofontdekkers van elektromagnetisme. Die eenheid van elektriese stroomsterkte, die ampère, en die wet van Ampère is na hom vernoem.

Vroeë dae
---------

Ampère is gebore in Lyon (Frankryk), naby sy vader se landhuis in Poleymieux-au-Mont-d'Or. As 'n jong kind het hy reeds 'n liefde ontwikkel vir kennis, en dit word gesê dat hy groot wiskundige bewerkings gemaak het met klein spoelklippe voor hy nog enige syfers geken het. Sy vader het hom Latyn begin leer, maar daarmee gestaak nadat hy Ampère se groter talente vir wiskundige studies ontdek het. Die jong Ampère het tog gou weer begin Latyn leer wat hom in staat gestel het om die werk van Euler en Bernoulli te bemeester.

In 1796 het hy Julie Carron ontmoet en 'n verbintenis het tussen hulle ontstaan. Hulle is in 1799 getroud. Vanaf om en by 1796 het Ampère privaatlesse by Lyon in wiskunde, chemie en tale aangebied; en in 1801 het hy verhuis na Bourg-en-Bresse, as professor van fisika en chemie en los sy vrou en seun (Jean Jacques Ampère) agter in Lyon. Sy is oorlede in 1804 en hy het nooit herstel van haar dood nie. Hy is in dieselfde jaar aangewys as professor van wiskunde by 'n hoërskool in Lyon.

Bydrae tot fisika en ander studies
----------------------------------

Ampère se roem lê hoofsaaklik in sy bydrae tot die wetenskap met die verhoudings tussen wetenskap en elektromagnetisme, of, soos hy dit genoem het, elektrodinamika. Op 11 September 1820 hoor hy van H. C. Ørsted se ontdekking dat 'n voltaïse 'n reaksie op 'n magnetiese naald veroorsaak. Slegs 'n week later op 18 September lê hy 'n voorstel voor wat 'n veel meer volledige verklaring gee aan hierdie buitengewone gebeurtenis.

Sien ook
--------

* SI-eenhede vernoem na mense

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BIBSYS: 90600955
* BNC: 000163554
* BNE: XX1193285
* BNF: cb12050947m (data)
* CANTIC: a10040055
* CiNii: DA01728062
* GND: 118645048
* ISNI: 0000 0001 1058 9312
* LCCN: n85803043
* LNB: 000204613
* The Léonore id LH//32/1 is not valid.
* NKC: ola2002113871
* NLG: 156467
* NLI: 000009945
* NLP: A18022236
* NTA: 069843074
* RERO: 02-A006036166
* RKD: 110491
* SELIBR: 300446
* SNAC: w62n53gd
* SUDOC: 028694171
* VIAF: 41858701
* WorldCat Identities: lccn-n85803043

 |
**Cecil Aronowitz** (1916–1978) was 'n Suid-Afrikaansgebore altviolis van Russies-Litause afkoms. In 1950 vorm hy die Melos Ensemble, wat tydens die première van Benjamin Britten se *War Requiem* debuteer. Britten het *Curlew River* (1964) en Lachrymae (1976) spesifiek vir hom gekomponeer. In 1976 lewer hy en sy vrou, die pianis Nicola Grunberg, die eerste openbare uitvoering van Dmitri Sjostakowitsj se "*Sonate vir altviool en klavier*" buite Rusland.

Aronowitz is op 4 Maart 1916 in King William’s Town gebore. In 1933 begin hy viool by Stirling Robbins in Durban studeer. Twee jaar later vertrek hy op 'n oorsese studiebeurs na Engeland om sy studies aan die *Royal College of Music* in Londen voort te sit. In 1939 is sy studies deur die Tweede Wêreldoorlog onderbreek en dien hy die volgende ses jaar in die weermag. Toe hy na Engeland teruggekeer, het hy na die altviool oorgeskakel.

Hy sterf op 7 September 1978 in Ipswich, Engeland nadat hy die vorige dag 'n beroerte tydens 'n opvoering gehad het.
**Soho** is 'n stadsdeel van die City of Westminster wat deel uitmaak van Londen se West End. Dit is een van die Britse hoofstad se tradisionele vermaakdistrikte wat vir die grootste deel van die 20ste eeu met nagtelike aktiwiteite, sekswinkels en die rolprentbedryf verbind is.

Vanaf die vroeë 1980's het die distrik 'n merkwaardige transformasie tot 'n gesogte buurt ondergaan waar topgehalte-restaurante en mediakantore gevestig is, terwyl die aantal seksplekke aansienlik gekrimp het. Vandag word Soho as 'n klein multikulturele kwartier in Sentraal-Londen waargeneem waar sowel welgesteldes asook armer dele van die bevolking gehuisves word. 

Chinatown, Gerrard Street
The Glassblower, 'n kroeg in Glasshouse Street, Piccadilly
Die plaaslike ekonomie steun op nywerhede, handelsondernemings en die kultuur- en vermaaklikheidsbedryf. Soho se klubs en kroeë lok Londenaars en besoekers, terwyl koffiewinkels, wat op naweke tot laat snags oop is, aan die buurt 'n besondere atmosfeer gee.

Die kwartier rondom Berwick Street is 'n mekka vir plateversamelaars, met bekende winkels soos *Blackmarket Records* en *Vinyl Junkies*. Londen se *Chinatown* is in die suide van Soho rondom Gerrard Street geleë, terwyl vermaakplekke vir gays en lesbiërs in dele van die distrik, veral rondom Compton Street, saamgetrek is.

Aangesien die buurt op naweke wemel van besoekers, het Westminster se stadsraad 'n aantal strate teen die middel van die 1990's in voetgangerlane omgeskep - 'n besluit wat later herroep is nadat winkels besware oor dalende omsetsyfers aangeteken het.
Adventskrans met 'n pienk kers vir die *Gaudete*-Sondag
Die aartsengel Gabriël kondig vir die Maagd Maria die naderende koms van die Here aan. Olieverf deur Robert Campin, 1420–1440, Brussel
Kerkdiens tydens Advent in die Sint-Vituskatedraal, Praag, Tsjeggië
Wierook tydens die Adventvesper
**Advent** (Latyn: *adventus*, letterlik: "naderende koms"), afgelei van *adventus Domini* (Latyn vir: "naderende koms van die Here"), is die tydperk, waarin Christene hulself vir Kersfees, die geboortefees van Jesus voorberei. Daarbenewens herinner dié tydperk Christene aan die verwagte wederkoms van Jesus. Die Advent begin volgens Rooms-Katolieke en Protestantse tradisies met die Vesper op die vooraand van die eerste Adventsondag en vervolgens ook die nuwe liturgiese jaar.

Tussen die konfessie van die Adventiste en die Adventtydperk bestaan 'n indirekte verband, omdat albei benamings na die verwagte (weder)koms van Jesus verwys.

Geskiedenis
-----------

Die benaming "Advent" kan as 'n vertaling na die Griekse term ἐπιφάνεια *epipháneia* ("Verskyning", sien Epifanie) teruggevoer word en het in die Romeinse Ryk na die naderende koms, teenwoordigheid of besoek van 'n ampsdraer, veral dié van 'n koning of keiser (*adventus Divi*, "naderende koms van die goddelike heerser") verwys. Dié term kon egter ook na die naderende koms van 'n God in sy tempel verwys. Die eerste Christene het hierdie betekenis oorgeneem om hul betrekking met Jesus te beklemtoon; die Vulgaat gebruik *adventus* om na sy inkarnasie (menswording) asook sy eindelike wederkoms te verwys. Dit is as 'n leenwoord in die meeste moderne Europese tale oorgeneem.

Nes die Vastyd voor Paasfees was die Adventstyd oorspronklik 40 dae lank en het rondom die Sint-Maartenfees op 11 November begin.

Elkeen van die vier Adventsondae het sy eie betekenis:

* Die 1ste Sondag dien as voorbereiding vir die naderende koms van die Here, veral in die Protestantse kerke is dié Sondag aan Jesus se intog in Jerusalem gewy.
* Die 2de Sondag dien as voorbereiding vir die koms van die Verlosser.
* Die 3de Sondag is aan Johannes die Doper gewy.
* Die 4de Sondag is in die Rooms-Katolieke Kerk aan die Maagd Maria gewy, terwyl in die Protestantse kerke dié Sondag aan die naderende geboorte van Jesus gewy is.

Datums
------

Die Adventstyd se verskillende lengtes het sy oorsprong in die bepaling van die begin op 'n weeksdag, Sondag, terwyl die einde aan 'n maanddag, 24 of 25 Desember, geheg is. Die vierde en laaste Sondag kan net voor 25 Desember wees, vervolgens is die vroegste moontlike termyn vir die laaste Sondag volgens die Gregoriaanse kalender 18 Desember en die laaste moontlike 24 Desember. Dus kan die Adventstyd net tussen 27 November en 3 Desember begin.

| Adventsondag | Vroegste datum | Laatste datum | Kerklied |
| --- | --- | --- | --- |
| 1ste Sondag 🕯 | 27 November | 3 Desember | *Levavi* |
| 2de Sondag 🕯🕯 | 4 Desember | 10 Desember | *Populus Sion* |
| 3de Sondag 🕯🕯🕯 | 11 Desember | 17 Desember | *Gaudete* |
| 4de Sondag 🕯🕯🕯🕯 | 18 Desember | 24 Desember | *Rorate* |
Sol Invictus en Mithras
**Deus Sol Invictus** (die onoorwonne songod) was 'n belangrike songod wat in die tydperk van die Romeinse Keiserryk die grootste mededinger van die Christendom was, toe die Mithras-kultus reeds in betekenis verminder het.

Die verering van die songod in Rome was baie oud. Marcus Terentius Varro (116 - ong. 26 v.C.) het reeds geskryf dat die boere naas Jupiter en Tellus veral Sol en Luna (die son en die maan) vereer het.  Maar hierdie verering was deel van die politeïsme van die Romeinse religie. 
Die later kultus van Sol Invictus was egter essensieel monoteïsties en talle ouer gode soos Jupiter, Mithras en Serapis is gesien as sinonieme vir die een god Sol. Sy groot bekendheid het begin in die tyd van die keiser Elagabalus wat priester van die Siriese songod Elagab was en sy kultus in Rome ingevoer het, maar die groot bloeityd het later gekom onder die bewind van Aurelianus wat dit in die tradisionele kultuur van die stad ingepas het. Aurelianus het in 274 die verering van Sol Invictus tot staatsgodsdiens verhef. In sy tyd het dit 'n uitdrukking van *Romanitas*, die Romeinse nasionale konserwatisme geword. 

Die belangrikste feesdag vir Sol Invictus was 25 Desember: *Dies Natalis Solis Invicti*. Hierdie feesdag is deur Aurelianus ingestel en is nog tot 390 gevier tot Theodosius die Christendom die enigste godsdiens gemaak het. Die naam Sondag vir die eerste dag van die week kom dalk ook hiervan. 
Die christendom van die tyd voor Konstantyn die Grote probeer soms om die ikonografie van Sol Invictus te assimileer deur Jesus nes Sol voor te stel met strale wat van sy kop skyn in 'n *biga* ('n strydwa met twee perde) wat hoog in 'n geel hemel voortbeweeg.

Galery
------

* Skyf met Sol InvictusSkyf met Sol Invictus
* Beeldjie van Sol InvictusBeeldjie van Sol Invictus
* Sol Invictus met sy stralende kroonSol Invictus met sy stralende kroon
* Munt van Trajanus met Sol InvictusMunt van Trajanus met Sol Invictus
Die South African Native National Congress se delegasie in Londen, Junie 1914. Van links tot regs: Thomas Mapike, eerw. Walter Rubusana, eerw. John Dube, Saul Msane, Sol Plaatje.
**Solomon Tshekisho (Sol) Plaatje** (9 Oktober 1876 – 19 Junie 1932) staan internasionaal bekend as 'n veeltalige Suid-Afrikaanse joernalis, skrywer en politikus wat 'n stigtingslid van die SANNC (South-African Native National Congress) is, nou bekend as die ANC. 

Die boorling van Boshof, Oranje-Vrystaat, is 'n eersterangse taalkenner, wat naas sy moedertaal Tswana, die hooftaal van Botswana, ook Engels, Afrikaans, Nederlands, Frans, Duits, Sotho, Zoeloe en Xhosa kon praat. Hy vertaal 'n aantal werke van Swart skrywers in Europese tale, en Engelse werke, met name dié van William Shakespeare, in Tswana.

Tydens die Tweede Vryheidsoorlog (Anglo-Boereoorlog) van 1899 tot 1902 werk hy as 'n oorlogsjoernalis, later as uitgewer van die koerante *Koranta ea Becoana* (1901–1908) en *Tsala ea Batho* ("Volksvriend", sedert 1912). Hy dien as sekretaris-generaal van die African National Congress (ANC) en reis as aktivis van die Swart burgerregte-beweging verskeie keer na Kanada (1920), die Verenigde State (1921) en Europa. Hy is op 19 Junie 1932 in Johannesburg oorlede. 

In 2007 stel die Engelse Akadamie van Suid-Afrika die Sol Plaatje Prys vir Vertaling tot sy nagedagtenis in.

### Vroeë lewe

Solomon Tshekisho Plaaitjie, is gebore in Doornfontein, naby Boshof, Oranje-Vrystaat, (nou bekend as die Vrystaatprovinsie) sesde kind van agt vir Johannes en Martha, van die Tswanastam. Sy oupa se naam was Selogilwe Mogodi (1836-1881), maar sy werksverskaffer, 'n boer met die van Groenewald het hom die bynaam van Plaaitjie gegee. Sy familie het dit toe later gebruik as 'n van. Toe Solomon vier was, het sy familie na Pniel toe getrek, in die Kaapkolonie, om vir 'n Duitse sendeling, Ernst Westphal en sy vrou, Wilhelmine, te werk. Daar het hy 'n sendelingonderwys ondergaan. Toe hy sy mede-studente verbygesteek het, het Wilhelmine hom persoonlik onderrig, en hom viool en klavier leer speel, asook sang. Toe hy 15 was het hy as 'n skolier-onderwyser begin werk, en het die pos vir twee jaar gehou.

Nadat hy skool verlaat het, het hy na Kimberley verhuis, en begin werk as 'n telegrafie-boodskapper vir die poskantoor. Daarna het hy die klerkeksamen geskryf en deurgekom, (die hoogste in die kolonie) met hoër punte as enige ander kandidaat in tik asook in Nederlands. As 'n persoon wat ouer as 21 was en in Nederlands en Engels kon lees en skryf, het hy stemreg ontvang soos dit in die Kaapkolonie gegeld het, 'n reg wat hy verloor het toe Britse beheer beëindig is.

Hy het op 19 Junie 1932 aan longontsteking gesterf en is in Kimberley begrawe.

Werke
-----

* *Mhudi*, 'n historiese roman (1913)
* *Native Life in South Africa* (1914)
* *Sechuana Proverbs and Their European Equivalents* (1916)
* *Sechuana Phonetic Reader* (1916)
* *Bantu Folk-Tales and Poems*
Sogdië
**Sogdië** of **Sogdiana** was 'n land in Sentraal-Asië tussen die riviere Amoedarja (Oxus) en Sirdarja (Jaxartes). Sy hartland was die 740 km lang dal van die Zarafsjanrivier wat 'n groot oase in die woestyngebied vorm. Hierdie rivier ontstaan in die huidige Tadjikistan en stroom na die weste langs Rarz, Dardar en Panjikent in die provinsie Sughd van Tadjikistan, na Samarkand in die huidige Oesbekistan en langs Navoi na Bukhara. Ewewydig aan hierdie rivier is die Kashka Darya suidelik van Samarkand, waar twee belangrike nedersettings was Kisj aan die ooskant en Nasaf in die weste.

Die taal was hier gepraat is, heet Sogdies, 'n oos-Iraanse taal waarvan vandag nog 'n klein gemeenskap 'n verwante dialek praat, die Yaghnobi. Dit is geskrewe in sy eie Sogdiese skrif.

Geskiedenis
-----------

Die eerste keer dat Sogdië genoem word is as 'n satrapie van die Achaimeense Ryk in die vyfde eeu v.C. Die gebied lê oostelik van die landbougebied van Khwarizm en is minder blootgestel aan invalle. In die Seleukiediese tyd word dit as die oostelikste satrapie beskryf. In die tyd van Alexander is die belangrikste stad die oostelikste stad wat deur die Grieke gestig is die stad Alexandria Eschate, wat vandag Khojand heet en in die noorde van Tadjikistan lê. 
In die middel van die 3de eeu v.C. is dit saam met Baktrië een koninkryk onder Diodotus I. Sogdië het dalk omstreeks 200 v.C. onder Euthydemus I onafhanklik van Baktrië geword. Later is dit nie heeltemal in die Kushan-ryk opgeneem nie, maar die Heftalitiese Hunne het dit beset. Ná hierdie tyd het dit belangrike skakel van die syroete geword en het die Sogdiërs ook kolonies gestig in ander streke soos in Dunhuang. 'n Belangrike sentrum was Afrasiab, die huidige Samarkand, Panjikent en Varaksja. 
Die einde van die Sogdiërs kom deur die Arabiese inval van 705 – 715 wat die hele gebied aan die Islam onderwerp het.
**Cecil Edwin Frans Skotnes** (1 Junie 1926 in Oos-Londen – 4 April 2009 in Kaapstad) was 'n Suid-Afrikaanse kunstenaar.

Skotnes is op 1 Junie 1926 in Oos-Londen gebore en het sy skoolopleiding in Johannesburg ontvang. Terwyl hy gedurende die Tweede Wêreldoorlog in Italië militêre diens gedoen het, het hy in 1945 vir ses maande tekenonderrig in Florence ontvang. Na sy terugkeer het hy vir 'n jaar aan die kunsskool van die Witwatersrandse Tegniese Kollege en daarna (1947) aan die Universiteit van die Witwatersrand gestudeer.

Hy het die BA-graad in die skone kunste in 1950 behaal. In 1951 het hy op 'n studiereis na Europa vertrek, waar die werk van veral Pablo Picasso en Henry Moore hom beïnvloed het. In 1952 het hy direkteur van die Polly Street Kunssentrum in Johannesburg geword, ’n pos wat hy tot in 1966 beklee het. Skotnes se deeglike kennis van die Westerse kuns en sy sterk aanvoeling vir die Afrika-tradisie en die sogenaamde Afrika-idioom het hom in staat gestel om die twee kulture in sy kuns te verenig.

Skotnes se grootste bydrae tot en grootste invloed op die Suid-Afrikaanse kuns was dan ook die opleiding wat hy aan Swart kunstenaars tydens sy verbintenis met die Polly Street Kunssentrum verskaf het (onder andere aan Louis Maqhubela, Ephraim Ngatane, Leonard Matsoso, Sydney Kumalo, Dumile Feni en Ezrom Legae). Hoewel Skotnes ook die landskap as onderwerp gebruik, spits hy hom hoofsaaklik toe op die menslike figuur, wat as bron van inspirasie dien vir die half-abstrakte, verwronge en later ook kubistiese vorme wat hy met 'n besliste Afrika-element weergee.

Na 1966 het Skotnes sterker kleure gebruik en hom, benewens die houtsnykuns, ook op ander media toegelê (olieverf en houtskool). Hy stel besonder belang in die legendes en geskiedenis van die Swart stamme van Afrika en een van die temas wat hy intensief behandel het, was die van die Zoeloekoning Shaka.

In 1973 het hy 'n hele verhalende reeks van die historiese figuur in hout gemaak. Skotnes het al talle openbare opdragte uitgevoer, waaronder ’n fries en gravering vir die African Life-sentrum in Kaapstad, 'n muurpaneel vir 'n gebou in Mafikeng en versierings vir die altaarmuur in ’n Rooms-Katolieke kerk in Welkom.

In 1979 het Skotnes na Kaapstad verhuis, waar hy tot sy dood gewoon het. Hy is op 4 April 2009 oorlede op die ouderdom van 82.

Toekennings
-----------

Hy is in 2003 die Orde van Ikhamanga (Goud) toegeken deur die Suid-Afrikaanse regering vir sy bydrae tot die Suid-Afrikaanse kuns.

Bronnelys
---------

* *Wêreldspektrum*, 1982, ISBN 0-908409-66-4, volume 25, bl. 191

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb13592105s (data)
* GND: 128686677
* ISNI: 0000 0001 1437 1572
* LCCN: n88655179
* NTA: 071288554
* RKD: 330188
* SNAC: w6gr4pcg
* SUDOC: 050508369
* ULAN: 500123984
* VIAF: 144149294106380520872
* WorldCat Identities: lccn-n88655179

 |
**Johannes Petrus Botha** (gebore 30 Desember 1917) is ’n onderwyser en Afrikaanse skrywer van dierverhale.

Lewe en werk
------------

Johannes Petrus Botha is op 30 Desember 1917 op die plaas Outhomasseloop in die Rustenburgse voor-Bosveld gebore. Omdat skole in die omgewing skaars is, moet hy sy hele skoolloopbaan in koshuise tuisgaan. Op sewejarige ouderdom begin hy skoolgaan op Holfontein-Rietfontein en later gaan hy na die plaasskool Moedwil tussen Rustenburg en Swartruggens. Hierdie skool word later die Paul Kruger-skoolplaas. Vanaf 1932 tot 1935 gaan hy na die Hoërskool Rustenburg, waar hy matrikuleer. In 1936 begin hy sy studies aan die Pretoria Normaalkollege en bekwaam hom as onderwyser in 1938. Hierna gee hy vir twee jaar aan die Watervalskool in die distrik Witbank onderwys, wat op die plaas van generaal J.B.M. Hertzog geleë was. Hy verhuis dan na die Rand en gee eers vir ses jaar skool aan die Albertskroonskool en daarna gee hy Geskiedenis aan Crosby Hoërskool. In Desember 1940 trou hy met Jeanette Senekal van Rustenburg en ’n seun en twee dogters word uit die huwelik gebore.

Skryfwerk
---------

Reeds as student skryf hy dierverhale om ekstra sakgeld te bekom en hierdie verhale word meesal in *Die Huisgenoot* en *Die Burger* gepubliseer. Later verskyn ’n keur van sy dierverhale as "*Langs die Toelanie*". Van sy gedigte word in *Standpunte* gepubliseer en hy is medewerker aan die "*Ons Maats Jaarboek*" van 1947 en 1948.

Publikasies
-----------

| Jaar | Publikasies |
| --- | --- |
| 1952 | Langs die Toelanie |

Bronnelys
---------

### Ongepubliseerde dokumente

* Botha, J.P. "Kort lewenskets" Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum (NALN)
* Bloemfontein 5 Februarie 1953
In Wiskunde is 'n **polinoom** 'n uitdrukking wat saamgestel word uit een of meer veranderlikes en konstantes deur gebruik te maak van optel, aftrek, vermenigvuldiging en konstante positiewe heelgetaleksponente. {\displaystyle x^{2}-4x+7\,} is 'n voorbeeld van 'n polinoom, maar {\displaystyle x^{2}-4/x+7x^{3/2}\,} is nie omdat dit deling met 'n veranderlike insluit en 'n eksponent bevat wat nie 'n positiewe heelgetal bevat nie.

Polinome is een van die belangrikste begrippe in algebra en wiskunde in die algemeen en vind baie toepassings in die wetenskap. Hulle word gebruik om polinoomvergelykings te vorm, wat 'n wye reeks probleme kan voorstel, vanaf elementêre woordprobleme tot ingewikkelde probleme in die wetenskap; hulle word gebruik om polinoomfunksies te definieer wat gebruik word in vakgebiede wat wissel van chemie, fisika tot by ekonomie en word gebruik in analise en numeriese analise om ander vergelykings te benader. Polinome word gebruik om polinoomringe saam te stel, een van die kragtigste begrippe in algebra en algebraïse meetkunde.

Oorsig
------

'n Polinoom is óf nul óf kan uitgedruk word as die som van een of meer nie-nul terme ('n veelterm). Die getal terme is beperk. Hierdie terme bestaan uit 'n konstante (wat die koëffisiënt van die term genoem word) wat vermenigvuldig word met nul of meer veranderlikes (gewoonlik deur letters verteenwoordig). Elke veranderlike kan 'n eksponent hê wat 'n nie-negatiewe heelgetal is. Die eksponent van 'n veranderlike in 'n term is gelyk aan die orde van daardie veranderlike in die term. Aangesien {\displaystyle x=x^{1}}, is die orde van die veranderlike sonder 'n eksponent gelyk aan een. 'n Term met geen veranderlikes word 'n konstante term genoem, insluitende fraksies, irreële getalle, negatiewe getalle en komplekse getalle.

Byvoorbeeld,

{\displaystyle -5x^{2}y\,}
is 'n term. Die koëffisiënt is –5, die veranderlikes is *x* en *y*, die orde van *x* is twee en die orde van *y* is een.

Die orde van die term in sy geheel is die som van die ordes van elke veranderlike daarin. In die voorbeeld hierbo is dit 2 + 1 = 3.

'n Polinoom is 'n som van terme. Onderstaande is byvoorbeeld 'n polinoom:

{\displaystyle 3x^{2}-5x+4\,.}
Dit bestaan uit drie terme: die eerste se orde is twee, die tweede se orde is een en die derde se orde is nul. Hier staan "− 5x" vir "+ (−5)x", dus is die koëffisiënt van die middelste term −5.

Wanneer 'n polinoom in een veranderlike gerangskik word in die tradisionele volgorde, word die terme met die hoër orde geskryf voor die terme met die laer ordes. In die eerste term hierbo is die koëffisiënt 3, die veranderlike is *x* en die eksponent is 2. In die tweede term is die koëffisiënt –5. Die derde term is 'n konstante. Die **orde** van 'n nie-nul polinoom is die hoogste orde van enige van die terme. In bostaande voorbeeld is die polinoom 'n 2de orde polinoom.

Kyk ook
-------

* Faktorisasie
* Kwadratiese vergelyking
* Derdegraadse vergelyking
'n **Polimeer** is 'n chemiese stof wat baie groot molekule bevat wat uit herhaalde kleiner eenhede, die monomere, opgebou is.

Polimerisasie
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Die struktuur van stireen | Die struktuur van polistireen |

'n Goeie voorbeeld van 'n polimeer is polistireen. Die syketting van die stireenmolekuul bevat 'n dubbelbinding wat in teenwoordigheid van 'n geskikte katalisator kan polimeriseer. Die π-binding van die syketting kan oopgemaak word en 'n binding met 'n tweede molekuul veroorsaak. Hierdie proses kan baie kere herhaal word wat die monomere aan mekaar ryg. Hierdie proses van kettingvorming word polimerisasie genoem.

Depolimerisasie
---------------

Depolimerisasie deur verhitting van polistireen
Soms kan ook die omgekeerde proses plaasvind, wat depolimerisasie genoem word. Vir polistireen gebeur dit deur die polimeer eenvoudig te verhit. By die meeste polimere is dit egter nie moontlik nie en lei verhitting net tot degradasie en verkoling onder vrystelling van dikwels skadelike dampe.

Taktisiteit
-----------

Die monomeereenheid binne die polistireenketting bestaan uit twee koolstofatome waaraan vier groepe geheg is. Drie daarvan is waterstofatome H-, een daarvan is 'n fenielgroep (benseenring). Die posisie van die fenielgroepe in 'n polimeerketting kan egter verskil. Hierdie verskynsel word taktisiteit genoem. In ander polimere kan die sygroep wat anders as 'n fenielgroep wees en dit word algemeen met R- weergegee.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Indien die R- groepe ewekansig oor die vier beskikbare posisies verdeel is, spreek mens van 'n ataktiese polimeer. | Indien die posisie van die R-groep altyd dieselfde is, word dit isotakties genoem. | Indien die posisie sistematies afwissel, spreek mens van sindiotakties. |
| 'n Ataktiese ketting | 'n Isotaktiese ketting | 'n Sindiotaktiese ketting |

Watter taktisiteit die gevormde polimeer verkry hang af van watter katalisator vir die polimerisasiereaksie aangewend word. Die eienskappe van die gevormde polimeer kan baie verskil afhanklik van sy taktisiteit.

Dispersiteit
------------

Die polimerisasiereaksie lewer gewoonlik 'n mengsel van molekule van verskeie lengtes. Die gevormde stof besit daarom gewoonlik nie een molêre massa nie, maar 'n massaverdeling. Sulke polimere word *polidisperse* genoem. 'n Uitsondering hierop vorm die biopolimere, soos die proteïene. Hulle vorming is deur die DNS voorgeprogrammeer en die gevormde molekule het altyd dieselfde struktuur en lengte. Sulke polimere heet *monodisperse.*
Die Polikarpof I-15 tydens 'n vertoonvlug
Die **Polikarpof I-15** is 'n Russiese dubbeldekker vegvliegtuig wat in die vroeë 1930's ontwikkel is. Dit is ontwikkel vanaf die *Polikarpof I-5*. Dit het ook in die eerste twee jaar van die Tweede Wêreldoorlog diens gedoen aan verskeie fronte. Die prototipe, *TsKB-3*, het sy nooiensvlug in Oktober 1933 voltooi en produksie het in 1934 begin en vir drie jaar geduur. Die *Polikarpof I-15* was ook gebruik deur die Republikeine gedurende die Spaanse Burgeroorlog waar dit die bynaam *Chato* (platneus) gekry het.

Die eerste vliegtuie het in Oktober 1936 in Spanje gearriveer en gou 'n reputasie as 'n formidable vegter opgebou. Die Spaanse Regering het ook 287 eenhede van die vliegtuig gebou onder lisensie en die vliegtuie het in die hande van die Nasionaliste geval toe die oorlog tot 'n einde gekom het in Maart 1939. Die verbeterde *I-15bis* is vroeg in 1937 getoets; die masjienkap was langer omrede dit met 'n kragtiger enjin toegerus was. Die onderstel was ook bedek met vaartbelynde vorms. Daar was meer as 2,400 eenhede gebou teen die tyd dat produksie tot 'n einde gekom het in 1939. Teen hierdie tyd was die vliegtuig ook reeds in aksie teen Japan in Mantsjoerye. Hier het die vliegtuig soms tweede viool gespeel teen sommige van die Japannese monovlerk vliegtuie. Teen die middel van 1941 was daar nog meer as 1000 van die vliegtuie in diens van die Sowjet Lugmag. Hulle was egter net gebruik vir grondaanvalle. Teen 1942 was die vliegtuig slegs gebruik vir grondaanvalle.

Die *I-15bis* was ook gebruik teen Finland tydens die Winteroorlog. 'n Paar het ook in Spanje diens gedoen en is die *Superchato* genoem.

Tegniese besonderhede
---------------------

Besonderhede van die Polikarpof I-15bis:| Item | Statistiek |
| --- | --- |
| Aantal motors | 1 |
| Tipe motor | Skroef |
| Vervaardiger | M-25V stermotor |
| Kraglewering per motor | 775 perdekrag |
| Vlerkspan | 10,2 m |
| Lengte | 6,27 m |
| Hoogte | 2,19 m |
| Vlerkoppervlakte | 22,53 m2 |
| Maksimum opstygmassa | 1 900 kg |
| Maksimum snelheid | 370 km/h |
| Operasionele hoogte | 9 500 m |
| Togafstand | 530 km |
| Klimvermoë | 765 m per minuut |
| Bewapening | Vier 7 ,62 mm-masjiengeweremet maksimum bomvrag van 150 kg. |

Sien ook
--------

* Lys van vegvliegtuie

Bron
----

* Crosby, Francis: *THE WORLD ENCYCLOPEDIA OF FIGHTERS & BOMBERS*. 2015. ISBN 978-1-84476-917-9
Die ***Politecnico di Milano*** (akroniem: ***PoliMi***) is 'n openbare universiteit in die Noord-Italiaanse metropool Milaan wat in 1863 gevestig is. As 'n wetenskaplik-tegnologiese tersiêre instelling fokus PoliMi met sy akademiese opleiding en navorsing op drie makrovelde − ingenieurswetenskappe, argitektuur en industriële onderwerp. In al drie velde is die PoliMi, wat sy huidige naam sedert 1937 dra, een van die voorste tersiêre instellings in Europa. 'n Vrugbare samewerking met die sakewêreld en nywerheidsektor is op die basis van eksperimentele navorsing, tegnologie-ontwikkeling en -oordrag gevestig.

In April 2019 het *Wikimedia Italia* die kursus *Wikipedia, scienza e tecnologia per tutti* («Wikipedia, wetenskap en tegnologie vir almal») in samewerking met die *Politecnico di Milano* aangebied. Ingenieurstudente van PoliMi ut verskeie vakrigtings is uitgenooi om een of meer Wikipedia-artikels in Italiaans te skryf
PoliMi beskik oor twee kampusse in Milaan, geleë in Bovisa en Città Studi, met 'n netwerk van verdere kampusse en skole in die administratiewe streke Lombardye en Emilia-Romagna − in Como, Cremona, Lecco, Mantua (Mantova) en Piacenza. 'n Oorsese kampus is in samewerking met die Universiteit Tongji in Sjanghai in die Volksrepubliek China gevestig.

Bekende oudstudente
-------------------

* Gae Aulenti (argitektuur)
* Vittorio Gregotti (argitektuur, stadsbeplanning en argitektuurteorie)
**FX** is 'n Amerikaanse betaaltelevisiekanaal wat besit word deur die Walt Disney Television-eenheid van The Walt Disney Company deur FX Networks, LLC. Dit is gebaseer op die Fox Studios-erf in Century City, Kalifornië. FX is oorspronklik op 1 Junie 1994 van stapel gestuur. Die oorspronklike programmering van die netwerk streef na die standaarde van premium kabelkanale met betrekking tot volwasse temas en inhoud, skryf, regie en toneelspel van hoë gehalte. Sisterkanale FXM en FXX is onderskeidelik in 1994 en 2013 bekendgestel. FX het ook herhalings van teaterfilms en sitcoms op die landnetwerk. Advertensievrye inhoud was beskikbaar via die FX+ premium-intekeningdiens totdat dit op 21 Augustus 2019 gesluit is.

Vanaf September 2018 is FX beskikbaar vir ongeveer 89,2 miljoen televisiehuishoudings (96,7% van huishoudings met kabel) in die Verenigde State. Benewens die Amerikaanse vlagskip-netwerk, is die naam "FX" gelisensieer aan 'n aantal verwante betaaltelevisie-kanale in verskillende lande regoor die wêreld.
Elektroökulogramme vir die linkeroog (LEOG) en die regteroog (REOG) vir die tydperk van REM-slaap.
**Polisomnografie** (**PSG**), ’n soort slaapnavorsing, is ’n veelvoudige toets wat in die bestudering van slaap en as ’n diagnostiese tegniek in slaapmedisyne gebruik word. Die uitslag word ’n **polisomnogram** genoem en afgekort as PSG. 

Tipe I-polisomnografie is ’n slaapstudie wat oornag uitgevoer word terwyl ’n persoon voortdurend gemonitor word. Dit is ’n omvattende vaslegging van die biofisiologiese veranderings wat gedurende slaap voorkom. Dit word meestal snags gedoen, wanneer die meeste mense slaap, maar sommige laboratoriums akkommodeer bedags mense wat nagskof werk of sirkadieseritmeslaapsteurings het. Die PSG monitor baie liggaamsfunksies gedurende slaap, insluitend breinaktiwiteit (EEG), oogbewegings (EOG), spieraktiwiteit (EMG) en hartritme (EKG). 

Ná die identifisering van die slaapsteuring slaapapnee in die 1970's is asemhalingstoetse ingesluit. Polisomnografie sluit nie meer die toets van nagtelike penisswellings in vir die monitering van erektiele disfunksie nie, want na berig word kry alle manlike pasiënte ereksies tydens REM-slaap, ongeag die inhoud van hulle drome. Tipe II-IV-polisomnografie, tuistoetse sonder toesig, is ook moontlik. 

Gewoonlik kan baie inligting verkry word met polisomnografie; ’n deel daarvan hou direk verband met slaap, soos slaapaanvangslatentheid, REM-slaapaanvangslatentheid, die hoeveelheid kere dat ’n mens wakker word gedurende die slaaptydperk, die totale slaapduur, en die persentasie en duur van elke slaapstadium. Daar is egter ook baie ander inligting wat nie direk met slaap te doen het nie, soos bewegings, asemhaling, en hartbloedvatparameters. Ander faktore, soos liggaamstemperatuur, kan ook gemeet word na gelang van die pasiënt of studie se behoeftes.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
**Polenta**

**Tradisionele stapelkos van Noord-Italië**

---

**Italië**

---

**Tradisionele bereiding**

*Paiolo*  
 (koper- of gietysterketel)

**Polenta** is 'n soort mieliepap wat vanaf die 17de eeu – nadat Christophorus Columbus mielie as voedsame en produktiewe graansoort uit Sentraal-Amerika na Europa geneem het – in Noord-Italië en die suidelike Alpevalleie 'n stapelkos geword het. Hier word gekookte polenta, nadat dit afgekoel en 'n vaster tekstuur gekry het, ook gebak of gebraai.

Pietro Longhi: *La polenta*  
Olie op doek, 1735-1741. Museo del Settecento Veneziano
Polenta het antieke voorlopers wat van inheemse graansoorte berei is. Graan is in Europa tradisioneel eerder as pap genuttig. So is mielie behandel soos ander graansoorte – dit is gedroog en fyngemaal tot griesmeel waarvan polenta berei kon word. Polenta is nog tot in die 1930's as stapelkos van laer inkomstegroepe beskou, maar het lankal ingang gevind tot die gesofistikeerde kookkuns.

In die Noordoos-Italiaanse streek Veneto, en hier veral in die provinsies Treviso, Padua en Venesië, word daar 'n onderskeiding gemaak tussen geel (*polenta gialla*) en wit polenta (*polenta bianca*). Wit polenta word van 'n helder soort geskilde mielie berei. Dit het 'n minder intensiewe smaak as die geel variant en word in Veneto sodoende dikwels as bygereg saam met vis en ander seekos of groente bedien, maar pas ook uitstekend by wilds- en hoender- of selfs beesvleis. Vanweë sy sagte tekstuur is dit ook geskik vir soet nageregte. 

In Lombardye en Piëmont word die voorkeur aan polenta uit growwe mieliemeel gegee. *Bramata* is 'n soort polenta wat eweneens van growwe mieliegries berei word en veral in Italiaanssprekende Switserland gewild is. 

Buite die noorde van Italië het polenta ook deel van die kookkuns van Oostenrykse streke (soos Tirol, Karintië en Stiermarke), dele van Switserland (veral die Italiaanssprekende kanton Ticino, die kanton Grischun/Graubünden/Grigioni, en die Rynvallei van St. Gallen), Provence, Spanje, Moldowa, Roemenië en ander streke op die Balkanskiereiland geword. As *grits* word dit in die Amerikaanse Suide saam met garnale, kaas of vleisbredies bedien.

Sien ook
--------

* Mieliepap, 'n Suid-Afrikaanse variant van polenta.
'n **Polemiek** is omstrede retoriek wat bedoel is om 'n spesifieke posisie te ondersteun deur reguit aansprake en die ondermyning van die opponerende posisie. Polemiek word meestal gesien in argumente oor kontroversiële onderwerpe. Die beoefening van sulke beredenering word polemieke genoem. 'n Persoon wat gereeld polemieke skryf, of wat polemies praat, word 'n polemikus genoem. Die woord is afgelei van Antieke Grieks πολεμικός (polemikos), wat "oorlogagtig, vyandig" beteken en van πόλεμος (polemos), wat "oorlog" beteken.

'n Polemiese skryfstyl was algemeen in Antieke Griekeland, soos in die geskrifte van die historikus Polybius. Polemiek het in die Middeleeue en vroeë moderne tyd weer algemeen geword. Sedertdien het beroemde polemici soos die satirikus Jonathan Swift, die Franse Verligtingskrywer, historikus en filosoof Voltaire, die Christelike anargis Leo Tolstoy, die sosialistiese filosowe Karl Marx en Friedrich Engels, die romanskrywer George Orwell, die dramaturg George Bernard Shaw, die sielkundige Noam Chomsky, die sosiale kritikus Christopher Hitchens, die eksistensiële filosoof Søren Kierkegaard, en Friedrich Nietzsche, skrywer van *On the Genealogy of Morality: A Polemic* ingesluit.

Polemiese geskrifte was algemeen in die Middeleeuse en vroeë moderne tyd. Gedurende die Middeleeue het polemiek 'n godsdienstige dimensie gehad, soos in Joodse tekste wat geskryf is om Joodse gemeenskappe te beskerm en te weerhou om tot ander godsdienste oor te skakel. Middeleeuse Christelike geskrifte was ook dikwels polemies; byvoorbeeld in hul meningsverskille oor Islam. Die 95 stellings van Martin Luther, wat aan die deur van die kerk in Wittenberg vasgespyker is, was 'n polemiek teen die Katolieke Kerk. Robert Carliell se verdediging van die nuwe Kerk van Engeland en veroordelings teen die Rooms-Katolieke Kerk uit 1619 was 'n 250-reël gedig getitld: *Britaine's glorie, or An allegoricall dreame with the exposition thereof: containing The Heathens infidelitie in religion...*

Polemiek word gewoonlik gerig op belangrike sake in godsdiens en politiek. Polemiese joernalistiek was algemeen in die vasteland van Europa in 'n tyd toe lasterwette nie so streng was soos nou nie. 'n Britse navorsingsprojek het duisende polemiese pamflette uit die era op die internet geplaas ter ondersteuning van die studie van die kontroversies van die 17e-19de eeu.

Besprekings rondom ateïsme, humanisme en Christendom het in die 21ste eeu polemies gebly; In 2007 het Brian McClinton aangevoer dat boeke teen godsdiens soos Richard Dawkins se *The God Delusion* deel uitmaak van die polemiese tradisie. Die humanistiese filosoof A. C. Grayling het in 2008 'n boek gepubliseer met die titel *Against All Gods: Six Polemics on Religion and an Essay on Kindness.*
**Geel Trui vir 'n Wenner** is 'n Afrikaanse rolprent wat op 1 Desember 1983 uitgereik is. Die rolprent bou voort op die suksesvolle TV-reeks, *Skooldae*, wat in die 1980’s uitgesaai is.

Genre
-----

Die rolprent is 'n aksiebelaaide drama.

Hoofrolspelers
--------------

* Deon van Zyl as Victor van Rhyn, 'n matriekleerling aan die Hoërskool Akademie (een van die broers).
* *Ray Storm* as Dirk van Rhyn, 'n beroepsfietsryer (die ander broer).
* Claudia Turgas as Louise, 'n Amerikaanse uitruilstudent en die meisie waarop beide verlief raak.
* Ben Kruger as die geskiedenisonderwyser, mnr. Christo de Wet.
* Dulcie van den Bergh as die sekretaresse, mev. Duvenage.

Die bokser, Pierre Coetzer vertolk die rol van mnr. Nel. Bekende beroepsfietsryers soos Alan van Heerden, Ertjies Bezuidenhout en Robbie McIntosh is ook in die rolprent te sien.

Storielyn
---------

Die rolprent speel af tydens die jaarlikse internasionale Rapport Toer in fietsry. Twee broers ding soos Kain en Abel teen mekaar mee. Nie alleen vir die gesogte wennerstrofee nie, maar ook vir 'n meisie wat altwee se harte gesteel het. 'n Jong kampioen moet oornag leer om die wrede werklikheid van die grootmenslewe te aanvaar.

Sien ook
--------

* Lys van Afrikaanse rolprente
Geelbaadjie protes op 17 November 2018 in Vesoul (Haute-Saône) 
**Geelbaadjie-** of die **geel glimbaadjie-beweging** (Frans: *les gilets jaunes*, genoem na die dra van geel glimbaadjies) is 'n protesbeweging wat ontstaan het in Frankryk in November 2018. Die beweging het geen leiers nie en streef diverse eise na.

Die Geelbaadjie-beweging is 'n protesbeweging wat in Mei 2018 aanlyn begin het en het gelei tot betogings wat Saterdag 17 November 2018 in Frankryk begin het en vinnig versprei het na Wallonië, die vroeër swaar geïndustrialiseerde suidelike deel van België. Die geel glimbaadjie is gekies as 'n simbool, want al die motoriste word deur die wet (sedert 2008) vereis om 'n hoë sigbaarheidsbaadjie in hul voertuie te hê wanneer hulle ry (as 'n veiligheidsmaatreël). As gevolg hiervan is glimbaadjies algemeen beskikbaar, goedkoop en simbolies. Reeds vroeg in Desember 2018 is hierdie simbool algemeen aangewend deur protesbewegings vanaf Europa tot Irak, en die hoë sigbaarheidsglimbaadjies het die aandag op hul agendas gevestig.

Die beweging is gemotiveer deur stygende brandstofpryse, die hoë lewenskoste en bewerings dat die belastinghervormings die werkers en middelklas die meeste benadeel (veral dié in landelike en semi-stedelike gebiede). Betogers eis die vermindering van brandstofbelasting, die herinstel van "solidariteitsbelasting" op die rykes, die verhoging van die minimumloon en die bedanking van die president van Frankryk, Emmanuel Macron. Die beweging het tydens die COVID-19-pandemie van 2020 tot stillstand gekom.
Die **Chevrolet/Opel Commodore** is 'n limousine wat deur Opel vervaardig is vanaf 1967 tot 1982. Dit is die sessilinderweergawe van die Opel Rekord met stileringsverskille. Die Commodore-naamplaat is vanaf 1967 tot 1982 deur Opel gebruik, maar die naam het voortgeleef met die Australiese Holden Commodore. Die laaste geslag is in die Verenigde Koninkryk verkoop as die Vauxhall Viceroy, hoewel Opelmodelle ook verkoop is.

Commodore B (1972–1977)
-----------------------

Die Commodore B was gebaseer op die Rekord D, en in 1972 vrygestel. Soos die vorige geslag, was vier modelle aangebied: 2500 S, 2500 GS, 2800 GS en 2800 GS/E, as 'n vierdeursedan en tweedeur hardekapkoepee. Krag het gewissel van 85-118 kW. Die Rekord en Commodore is ook in België en Switserland gemonteer as CKD boustelle in die 1970s. Hierdie motors het die naam Ranger gedra en verskil van die oorspronklike model deur verskillende sierroosters en afwerking, en is ook uitgevoer na verskeie lande. Commodore B produksie het geëindig in 1977.

**Opel Commodores** is ook tussen 1973 en 1976 in Iran gebou onder die naam "Chevrolet Iran" of "Chevrolet Royale" 2800 en 2500 met beide 2.5 L en 2.8 L enjins deur Iran General Motors Company.

Dit is ook in Suid-Afrika gebou as die Chevrolet 3800 en 4100, en was 'n topverkoper in die mark. Hierdie modelle het almal inlynsessilinderenjins van Chevroletoorsprong gehad.

Commodore C (1977–1982)
-----------------------

Die nuwe model is gekenmerk deur 'n soortgelyke voorkant as die groter Senator. Dit is in die VK verkoop onder die naam Vauxhall Viceroy, met die Viceroy 'n effens luukser weergawe van die Carlton. Dit was die Opel Commodore en Vauxhall Viceroy wat die basis gevorm het vir die eerste Holden Commodore in Australië, en in Suid-Afrika as die Chevrolet Commodore verkoop is tot 1982, toe dit hernoem is na Opel. Die Suid-Afrikaanse Commodore is in Julie 1978 vrygestel, op dieselfde tyd as die Rekord E daar. Hierdie motors het oorspronklik Chevroletenjins gehad, en wel stoostang-inlynsesse van 3.8 of 4.1 liter.

'n Stasiewaweergawe ("Voyage" genoem in Duitsland) was deel van die Opelreeks van 1979-1982. Dit het 'n staatmaker in die Holdenreeks in Australië geword, en was ook beskikbaar in die Chevroletreeks in Suid-Afrika.