**Hazrat Shahjalal Internasionale Lughawe** (Bengaals: হযরত শাহ্‌জালাল আন্তর্জাতিক বিমানবন্দর, Geromaniseer: *Hôzrôt Shahjalal Antôrjatik Bimanbôndôr*), (IATA: **VGHS**), is die belangrikste internasionale lughawe wat Dhaka, die hoofstad van Bangladesj, bedien. Dit is geleë in Kurmitola, 17 km vanaf die middestad, in die noordelike deel van Dhaka. Die lughawe word ook as basis van die Bangladesj Lugmag gebruik. Die lughawe het 'n oppervlakte van 802 ha. Die Burgerlugvaartowerheid van Bangladesj (CAAB) bedryf en onderhou die lughawe. Dit het bedrywighede in 1980 begin en by Tejgaon-lughawe oorgeneem as die belangrikste internasionale lughawe van die land. Die lughawe was voorheen bekend as *Dacca Internasionale Lughawe* en later as *Zia Internasionale Lughawe*, voordat dit genoem is ter ere van Shaj Jalal, 'n gerespekteerde Soefi-heilige van Bangladesj. Die IATA-kode van die lughawe *"DAC"* is afgelei van "Dacca", wat voorheen die gebruikte spelling vir "Dhaka" is.

Dit is die primêre spilpunt van die meeste lugrederye in Bangladesj, insluitend Air Astra, Novoair, US-Bangla Airlines en die nasionale vlagskip Biman Bangladesh Airlines. Die jaarlikse hanteringskapasiteit van die lughawe is 18,5 miljoen passasiers, en hierdie passasiershanteringskapasiteit word deur CAAB voorspel om tot 2026 voldoende te wees. In 2014 het die lughawe 9,1 miljoen passasiers en 248 000 ton vrag hanteer. Gemiddelde vliegtuigbewegings per dag is ongeveer 190 vlugte. Grondhantering by die lughawe word verskaf deur Biman Ground Handling, wat 'n volfiliaal van Biman Bangladesh Airlines is. Die lughawe het volledige Wi-Fi-internetdekking en al die terminale van die lughawe het verskeie eersteklas- en sakeklas- luukse sitkamers wat deur vyfsterhotelle bedryf word, soos Intercontinental Dhaka; Bangladesj maatskappye soos Eastern Bank Skylounge of City Bank American Express Lounge; sowel as plaaslike en buitelandse lugrederye. Passasiers wat met eersteklas- of besigheidsklasvliegkaartjies reis, sowel as ekonomiese passasiers wat Priority Pass-kaarthouers is, het gratis toegang tot hierdie uitgesoekte sitkamers.

Ligging en verbindings
----------------------

Die lughawe is geleë in Kurmitola, 20,4 km noord van die middestad van Dhaka. Dit kan bereik word met die agtlaan-lughawepad. Ten noorde van die lughawe lê Uttara-gebied en Gazipur-stad, terwyl die stad Dhaka in die suide daarvan lê. Daar is 'n spoorwegstasie direk buite die lughawe genaamd Airport Railway Station. Baie Bangladesjse en internasionale rydeel- en rit-apps of maatskappye bestuur voertuie na en van die lughawe soos Obhai, Pathao, Shohoz, Uber, ens. Daar is ook 'n taxi-kiosk naby die uitgangshek van die internasionale aankomssaal geleë, waar 'n mens 'n taxi kan bestel en die taxifooi vooraf betaal. Die hotel naaste aan die lughawe is die Radisson Blu Dhaka Water Garden Hotel, gevolg deur Le Méridien Dhaka Hotel en die Dhaka Regency Hotel. 'n Best Western Hotel het in 2014 geopen. Die lughawe word amper deur die stad verswelg, as gevolg van die uitbreiding en ontwikkelingswerk deur eiendomsmaatskappye en die regering, wat die owerhede aangespoor het om 'n derde terminaal te bou en te oorweeg om nog 'n internasionale lughawe elders in die Dhaka-distrik te bou.

Geskiedenis
-----------

 Die internasionale terminaal
 Uitsig oor die aanloopbaan
In 1941, tydens die Tweede Wêreldoorlog, het die Britse regering 'n landingstrook by Kurmitola, etlike kilometers noord van Tejgaon, gebou as 'n ekstra landingstrook vir die Tejgaon-lughawe, wat destyds 'n militêre lughawe was, om oorlogsvliegtuie na die oorlogsvelde van Kohima (toe in Assam) en Birmaanse oorlogsteaters te bedryf.

Na die totstandkoming van Pakistan in 1947, het die Tejgaon-lughawe die eerste burgerlike lughawe geword in die destydse Oos-Pakistan (die huidige Bangladesj). Tydens die Indies-Pakistanse Oorlog van 1965 is die destydse verlate landingstrook deur die Indiese Lugmag gebombardeer, onder die indruk dat die Tejgaon-lughawe die lugbasis was.

In 1966 is 'n projek deur die destydse Pakistanse regering onderneem om 'n nuwe lughawe te bou, en die huidige terrein noord van Kurmitola is gekies. 'n Tender is vir die bou van die terminaalgebou en die aanloopbaan uitgereik met tegniese ondersteuning van Franse deskundiges. 'n Spoorwegstasie (die huidige lughawestasie) is ook naby die terrein gebou vir die vervoer van konstruksiemateriaal. Die nuwe landingstrook was egter eers halfpad klaar toe die Bangladesj-bevrydingsoorlog in 1971 uitgebreek het. Tydens die oorlog het die landingstrook ernstige skade opgedoen.

Na onafhanklikheid het die regering van Bangladesj weer werk begin wat deur die vorige kontrakteurs en konsultante tydens die oorlog laat vaar is. Die regering het besluit om die lughawe die land se belangrikste internasionale lughawe te maak en het Aéroports de Paris van Frankryk as sy nuwe konsultant aangestel. Die lughawe het in 1980 begin werk nadat die hoofaanloopbaan en sentrale gedeelte van die huidige terminaalgebou formeel geopen is deur die destydse president van Bangladesj, Ziaur Rahman, as *Dacca Internasionale Lughawe.* Die projek het 'n verdere drie jaar geneem om te voltooi, waartydens Ziaur Rahman in 1981 vermoor is. Dus, na die voltooiing daarvan in 1983, het destydse president Abdus Sattar die lughawe weer as *Zia Internasionale Lughawe* ingehuldig.

In Desember 1993 het Biman Bangladesh Airlines 'n roete na New York via Delhi, Doebai en Amsterdam geloods. McDonnell Douglas DC-10's het die vlug onderneem. Vanaf Julie 2006 het die uitgaande vlug in Doebai en Brussel geland, terwyl die inkomende vlug net in Brussel gestop het. Die maatskappy het die diens daardie maand gestaak. In 2010 het die regering die lughawe se naam weer verander, van Zia Internasionale Lughawe na die huidige naam van Shahjalal Internasionale Lughawe, ter ere van Shaj Jalal, een van die mees gerespekteerde Soefi-heiliges van Bangladesj.

Op 6 Desember 2011 het 'n Boeing 787-9 (vlug ZA006) by Shahjalal Internasionale Lughawe vir brandstofvulling geland tydens 'n afstand-, spoed- en uithourekordpoging. Hierdie vliegtuig, aangedryf deur General Electric GEnx -enjins, het 19 830 km ononderbroke gevlieg vanaf Boeing Field in Seattle, Washington ooswaarts na Shahjalal Internasionale Lughawe, wat 'n nuwe wêreldafstandrekord opgestel het vir vliegtuie in die gewigsklas van die 787.

Biman het in Julie 2022 'n roete na Toronto ingewy met Boeing 787's. Alhoewel die vlug van Dhaka na Toronto 'n tegniese stop in Istanboel gemaak het, was die inkomende diens ononderbroke. Vier maande later het die lugredery laasgenoemde ook deur Istanboel herlei.

Binnekant die terminaal
 Instapgang by die lughawe.

Terminale
---------

 Nagblik oor Hazrat Shahjalal Internasionale Lughawe
### Terminaal 1, Terminaal 2 en Binnelandse Terminaal

Die lughawe het drie groot terminale. Terminaal 1 (T1) en Terminaal 2 (T2) is vir internasionale vlugte, albei binne dieselfde gebou geleë. T1 is die internasionale aankomssaal en T2 die internasionale vertreksaal. 'n Derde aangrensende terminaalgebou, bekend as die Binnelandse Terminaal, is vir binnelandse vlugte. In die eenverdieping binnelandse terminaal is beide die aankomssaal en die vertreksaal op dieselfde vloer.

### Terminaal 3

'n Derde internasionale terminaal is in aanbou en dit sal na verwagting in 2024 gereed wees. Volgens die projekontwerp sal die derde terminaal 26 instapbrûe en 12 vervoerbande hê. Die terminaal sal 115 inkloktoonbanke en 59 immigrasietoonbanke hê.

### BBP terminaal

'n BBP-terminaalgebou is regs van die internasionale terminale geleë. Die BBP-terminaal is net sowat 200 meter van die hoofhek af gebou.

### Vragterminaal

Die vragterminaal by die lughawe beskik oor 'n kapasiteit van 200 000 ton per jaar. Dit sal verhoog word tot 500 000 ton ná die voltooiing van die deurlopende opknappings- en uitbreidingsprojek.

Ongelukke en voorvalle
----------------------

* Op 28 September 1977 is 'n Japan Airlines-vlug 472 wat van Mumbai na Tokio onderweg was, kort ná opstyg deur 5 Japannese Rooi Leër-terroriste gekaap wat die vliegtuig gedwing het om by die destydse Zia Internasionale Lughawe te land. Die terroriste se eis van $6 miljoen en vrylating van 6 JRA-terroriste uit 'n Japannese tronk is deur die Japannese premier nagekom. Die Bangladesj Lugmag is ontplooi om die situasie op die grond te beheer en om onderhandelinge te vergemaklik.
* Op 5 Augustus 1984 het 'n Biman Bangladesh Airlines-vlug vanaf Chittagong in die moerasse naby Zia Internasionale Lughawe neergestort. Al 45 passasiers en 4 bemanningslede van die Fokker F27 het gesterf, wat dit die ergste lugvaartramp van Bangladesj maak.