recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Die Singhasari-ryk
Die **Singhasari** was 'n dinastie wat met die stad Malang op Oos-Java van 1222–1292 as hoofstad oor dele van die huidige Indonesië geheers het.

Die begin van hierdie dinastie is veral bekend uit die *Pararaton*-kroniek. Die laaste koning van Kediri, Kertajaya (1185–1222) was 'n tiran wat met religieuse leiers gebaklei het. Een van sy vasalle, Tunggal Ametung, die vors van Tumapel, die hoofstad van die vroeër koninkryk Janggala was ook 'n repressief heerser. Ken Arok, 'n jong man van lae afkoms ('n *sudra* die laagste Hindoe-kaste) dood Ametung en trou met Ken Dedes. Sy is deur Ametung ontvoer en gedwing sy vrou te word en sy is swanger van sy seun Anusapati. Ken Arok verslaan Kediri en stig die Singasari-dinastie in Malang. Hy regeer as koning Rajasa van 1222–1247 en word as 'n wyse koning beskou. In 1247 word hy nogtans deur sy stiefseun Anusapati vermoor.

Prajnaparamita
Die beeld van Prajnaparamita word as een van die beste kunsvoorwerpe uit hierdie tydperk beskou en koningin Ken Dedes wat as 'n groot skoonheid bekend is, het dalk die model gewees. Dit verbeeld waarskynlik die bodhisattva van deernis Kwan-non of Guanyin.

Die dinastie eindig met die vyfde koning Kertanagara. In sy dae word China beheers deur die Mongole en Khubilai Khan eis onderwerping van hom. Hy word nogtans in Mei 1292 deur Jayakatwang in 'n staatsgreep vermoor. Jayakatwang is die vors van Kediri wat die Kediri-koninkryk wil herstel. In November stuur die Yuan-dinastie 'n vloot van duisend jonks en Jayakatwang word gedood.
'n Afstammeling van Ken Arok en Ken Dedes en skoonseun van Kertanegara, Raden Wijaya verslaan die Mongoolse invallers en stig in 1293 die koninkryk Majapahit.
**Paul Stewart** is 'n Kanadese pianis. Hy het grootgeword in New Glasgow, Novia Scotia en het klavierlesse begin neem op die ouderdom van vyf jaar.

Hy het aanvanklik gestudeer onder leiding van 'n plaaslike onderwyser, en mettertyd onder Tietje Zonnefeld in Halifax, Novia Scotia. Op die ouderdom van agtien jaar het hy verhuis ten einde die McGill Universiteit in Montreal te kan bywoon, waar hy gestudeer het saam met Charles Reiner. Hy het later in Londen gestudeer saam met Kendall Taylor, en in Italië saam met Arturo Benedetti Michelangeli.

Stewart het sy orkestrale debuut in 1981 gemaak met die Toronto Simfonie. In 1996 het Stewart sy debuut gemaak in Londen se*Wigmore Hall* (deur die BBC gebeeldsend). Hy het Sergei Rachmaninoff se Vierde klavierkonsert gespeel in die Moskouse Konservatoria saam met die Moskou Radio Simfonieorkes. Die opvoering was regdeur Rusland uitgesaai via radio, en was daarna op CD vrygelaat. Paul Stewart speel as solis saam met orkeste, sowel as in solo uitvoerings en in kamermusiekorkeste in Kanada, die Verenigde State van Amerika, Europa en Asië. 

Sy opnames sluit Benjamin Britten se *Young Apollo*, uitgevoer saam met *I Musici de Montréal* (Chandos); *An die Musik* - liedere deur Schubert en hul transkripsies - (CBC Records); Sergei Rachmaninoff se Vierde klavierkonsert en Nikolai Medtner se Sonata No 7, "Nagwind" (Palexa) in, asook al Nikolai Medtner se werke vir klavier en viool in twee volumes by Naxos. Sedert 2002 is Paul Stewart Professor in klavierstudies by die Universiteit van Montreal.
**Luzon** (Engels: luister (hulp·inligting); Spaans: *Luzón*; Tagalog: [luˈson]), die wêreld se 15de grootste eiland, beslaan 'n oppervlakte van 109 965 km² en word begrens deur die Suid-Chinese See in die weste en die Filippynse See in die ooste. Luzon is die grootste, mees bevolkte en mees noordelike van die Filippynse eilande. Dit is ten noorde van die Visayas, oos van Indo-China, in die suidooste van die Volksrepubliek China en in die suide van die Republiek China op Taiwan geleë. Luzon vorm saam met Mindanao en die Visayas die eilandnasie Filippyne.

Nasa-satellietbeeld van Luzon
Kaart van Luzon
Luzon is met 'n bevolking van meer as 53 miljoen die vierde meesbevolkte eiland in die wêreld ná Java, Honsjoe en Groot-Brittanje, asook die belangrikste eiland van die Filippyne. In Luzon se suidweste is Manila, die Filippynse hoofstad, en Quezon Stad, die Filippyne se grootste stad, geleë.

Die term Luzon verwys ook na die argipel in die noorde van die Filippyne, wat die gelyknamige hoofeiland, die Batanes- en Babuyan-eilande in die noorde, die Polillo-eilande in die ooste en die afgeleë eilande Catanduanes, Marinduque, Masbate, Romblon, Mindoro en Palawan in die suide insluit.

Etimologie
----------

Die benaming *Luzon* is glo afgelei van die Tagalog-woord *lusong*, 'n groot houtstamper wat vir die stamp van rys gebruik is.

Die ou naam van dié eiland tydens die Spaanse Ryk was *Nueva Castilla*, letterlik "Nieu-Kastilië", genoem ná die Middeleeuse Koninkryk Kastilië in Spanje.

Voorgeskiedenis
---------------

Die eiland het waarskynlik reeds 700 000 jaar gelede 'n bevolking gehad. Dit is nie bekend watter soort mense dit was nie, maar *Homo erectus* is 'n goeie kandidaat.
**Eienskappe**| **Algemeen** |
| --- |
| Naam | Galaktitol |
| Struktuurformule van  |  |
| Chemiese formule |  |
| Molêre massa | 182.172 g/mol |
| CAS-nommer | 608-66-2 |
| **Fasegedrag** |
| Smeltpunt |  |
| Kookpunt |  |
| Digtheid |  |
| Oplosbaarheid |  |
| **Suur-basis eienskappe** |
| pKa |  |
| **Veiligheid** |
| Flitspunt |  |
| Tensy anders vermeld is alle data vir standaardtemperatuur en -druk toestande. |
|   |  |

**Galaktitol** (ook **dulsitol**) is 'n suikeralkohol, die reduksieproduk van galaktose. Dit het 'n effense soet smaak. Mense met 'n tekort aan die ensiem galaktokinase ontwikkel 'n vorm van galaktosemie, waar oortollige galaktitol in die lens van die oog vorm, wat algemeen tot katarakte lei.

Galaktitol word uit galaktose gevorm in 'n reaksie wat gekataliseer word deur aldose-reduktase.

Die ander algemene gebrek in galaktosemetabolisme is 'n onderaktiewe galaktose-1-fosfaat-uridilieltransferase-ensiem. Hierdie is 'n outosomale resessiewe toestand, wat ook veroorsaak dat galaktitol opbou as gevolg van verhoogde konsentrasies van galaktose-1-fosfaat en galaktose. Die toestand kan lei tot 'n vergrote milt en lewer, verstandelike gestremdheid, asook die katarakte wat veroorsaak word deur die opbou van galaktitol.
’n Voorstelling van die relatiewe snelheid tussen twee deeltjies.
Die **relatiewe snelheid** {\displaystyle {\vec {v}}\_{\mathrm {BA} }} (ook {\displaystyle {\vec {v}}\_{\mathrm {B/A} }} of {\displaystyle {\vec {v}}\_{\mathrm {BrelA} }}) is die snelheid van ’n voorwerp of waarnemer, **B**, in die russtelsel van ’n ander voorwerp of waarnemer, **A**. As dit konstant is,

{\displaystyle {\vec {v}}\_{\mathrm {BA} }=-{\vec {v}}\_{\mathrm {AB} }}
waar {\displaystyle {\vec {v}}\_{\mathrm {AB} }} die snelheid van **A** in die russtelsel van **B** is.

As albei voorwerpe of waarnemers beweeg, is die relatiewe snelheid nie noodwendig dieselfde as die verskilsnelheid nie.

**Voorbeeld 1**: Jannie en Sannie ry in dieselfde rigting. Jannie se snelheid is 90 km/h en Sannie s’n 110 km/h. As ons aanneem Jannie se snelheid is {\displaystyle {\vec {v}}\_{B}} en Sannie s’n {\displaystyle {\vec {v}}\_{A}}, dan is

{\displaystyle {\vec {v}}\_{A\mathrm {\ rel\ } B}=110-90=20{\text{ km/h.}}}
Dit is die snelheid wat deur Jannie waargeneem word. Jannie sien dat Sannie teen 20 km/h ry.

**Voorbeeld 2**: Jannie en Sannie ry in teenoorgestelde rigtings. Jannie se snelheid is 90 km/h en Sannie s’n 100 km/h. As ons aanneem Jannie se snelheid is
{\displaystyle {\vec {v}}\_{B}} en Sannie s'n {\displaystyle {\vec {v}}\_{A}}, dan is

{\displaystyle {\vec {v}}\_{A\mathrm {\ rel\ } B}=100-(-90)=190{\text{ km/h.}}}
Let op dat Jannie se snelheid negatief is, want hy ry in die teenoorgestelde rigting as Sannie. Dus:

{\displaystyle {\vec {v}}\_{A\mathrm {\ rel\ } B}=100+90=190{\text{ km/h.}}}
Dit is die snelheid wat deur Jannie waargeneem word. Jannie sien dat Sannie teen 190 km/h ry.
Galdea en sy buurlande.
Die **Galdeërs** (van Galdea, Grieks: Χαλδαία, Akkadies: *māt Kaldu/Kašdu*; ook gespel **Chaldeërs**) was ’n klein Semitiese nasie wat tussen die 10de en 9de eeu v.C. ontstaan en tot omstreeks die 6de eeu v.C. geduur het, waarna dit verdwyn het en die Galdeeuse stamme in die inheemse bevolking van Babilonië opgeneem is. Dit was in die verre suidoostelike hoek van Mesopotamië geleë en het vir ’n kort rukkie oor Babilon regeer.

Tydens ’n tydperk van swakheid in die Oos-Semitiese koninkryk Babilonië het nuwe, Wes-Semitiese volke tussen die 11de en 10de eeu v.C. van die Levant na die streek migreer. Die eerste golf het bestaan uit Suteërs en Arameërs, en hulle is ’n eeu later gevolg deur die *Kaldu*, ’n groep wat later as die Galdeërs of Chaldeërs bekend geword het. Die Hebreeuse Bybel gebruik die term כשדים (*Kaśdim*). Dit word in die ou vertaling van die Afrikaanse Bybel as "Chaldeërs" vertaal en in die nuwe vertaling as "Galdeërs". Daar is egter onsekerheid of die *Kaśdim* in werklikheid Galdeërs beteken. Hierdie migrasie het nie Assirië in die noorde geraak nie omdat hulle die migrante afgeweer het.

Die kortstondige 11de-eeuse dinastie van die konings van Babilon word gerieflikheidshalwe die Galdeeuse Dinastie genoem, hoewel die laaste heerser, Nabonidus, en sy seun, Belsasar, van Assirië afkomstig was.

Die streek waar die Galdeërs hulle gevestig het, was in die verre suidoostelike deel van Babilonië, hoofsaaklik aan die regteroewer van die Eufraat. Hoewel die naam Galdea later vir ’n kort ruk na die hele Suid-Mesopotamië verwys het, het die eintlike Galdea net bestaan uit die vlakte in die verre suidooste, sowat 640 km lank en 160 km breed.
Poorte op die Apple iBook (Vroeg 2003)
In rekenaarhardeware dien 'n **poort** as 'n koppelvlak tussen die rekenaar en ander rekenaars of toestelle in die vorm van 'n elektries bedrade hegstuk op 'n stuk toerusting waarin 'n prop of kabel gekonnekteer word. Hierdie hardeware poorte het verskillende fisiese vorme, groottes en eienskappe soos onder andere manlik, vroulik, rond, vierkantig, langwerpig ensovoorts. Daar bestaan verskeie standaarde ten opsigte van die fisiese eienskappe en funksies van poorte. Die meeste rekenaars het byvoorbeeld 'n poort vir 'n sleutelbord (tans meestal 'n ronde DIN6 vroulike poort).

Hardeware poorte kan bykans altyd in twee groepe verdeel word:

* Serie-poorte stuur en ontvang een bis op 'n slag deur 'n enkele draadpaar (Grond en +/-).
* Parallelle poorte stuur veelvuldige bisse op dieselfde tyd oor verskeie stelle drade.

Die stelselbus wat die stroombane insluit van 'n rekenaar se moederbord is 'n vorm van 'n parallelle poort.

Daar bestaan ook tegnologie om veelvuldige hardeware poorte in 'n enkele groep saam te voeg en sodoende 'n enkele verbinding te skep met 'n hoër bandwydte (Engels: Hardware port trunking of HPT). Hierdie tegnologie verskaf ook 'n hoër mate van foutspeling.

Sien ook
--------

* FireWire
* USB
* Bluetooth
* Wifi
* Parallelle poort
* Serie-poort

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* NKC: ph208159

 |
NGC 4565 van die kant af gesien.
’n Foto deur die Hubble-ruimteteleskoop van die sentrale gebied van NGC 4314, ’n sterrestelsel met ’n stervormende kernring.
’n **Galaktiese uitbulting** of **bol** (Engels: *bulge*) is die sentrale, bolvormige verdikking in spiraalsterrestelsels. Die historiese siening is dat sulke uitbultings elliptiese sterrestelsels is wat toevallig ’n skyf sterre om hulle het, maar hoëresolusiefoto's deur die Hubble-ruimteteleskoop het onthul dat baie van hulle eienskappe het wat meer met spiraalstelsels ooreenstem. Daar word nou geglo dat daar twee soorte uitbultings is, dié soos spiraalstelsels en dié soos elliptiese stelsels.

Klassieke uitbultings
---------------------

Uitbultings met eienskappe soos elliptiese stelsels word dikwels klassieke uitbultings genoem omdat hulle ooreenstem met die historiese siening. Hulle het hoofsaaklik ouer populasie II-sterre en daarom het hulle ’n rooi tint. Hul wentelbane is ook lukraak in vergelyking met die vlak van die sterrestelsel en dit gee die uitbulting ’n sferiese voorkoms.

Vanweë die gebrek aan gas en stof vind daar feitlik geen stervorming in dié uitbultings plaas nie.

Skyfagtige uitbultings
----------------------

Baie uitbultings het eienskappe wat meer ooreenstem met spiraalsterrestelsels. Hul sterre is in ’n geordende wentelbaan op dieselfde vlak as die buitenste skyf.

Navorsing deur middel van die Hubble-teleskoop wys dié uitbultings is nie heeltemal sonder stof nie, maar toon ingewikkelde strukture. Dit lyk dikwels soos ’n spiraalsterrestelsel, maar is baie kleiner. Daar vind ook stervorming plaas. Die tempo van stervorming stem ooreen met dié van skyf-sterrestelsels. Soms bevat skyfagtige uitbultings kernringe waar die tempo van stervorming hoër is as normaalweg in die skyf van sterrestelsels. Daar is nog geen uitsluitsel oor hoe dié soort uitbultings gevorm word nie.

Daar word geglo die meeste uitbultings en elliptiese sterrestelsels het ’n supermassiewe swartkolk in die middel. Die massa van die swartkolk is wederkerig in betrekking met die uitbulting se eienskappe.
Galblaas en lewer
Die galblaas
Die **galblaas** (of **vesica biliaris**) is 'n hol, peervormige orgaan net onder die lewer, agter, maar effens aan die regterkant van die lyf. Die orgaan is met 'n galbuis aan die lewer verbind. By die plek waar die lewerbuis en galbuis bymekaar aansluit, is 'n klein vertakking. Dit word die galblaaspyp genoem. Die galblaas vang die gal op, wat deur die sentrale galgang (of *ductus choledochus*) na die derm afgeskei word as vethoudende voedsel die derm binnekom. Gal bevat stowwe wat vet tot klein vetdruppels in 'n waterige oplossing kan verdeel (emulsifiseer). Ensieme kan die vet dan makliker verteer, omdat dit oor 'n groter oppervlak op die vet kan inwerk.

Die galblaas vorm 'n reservoir vir die galvloeistof wat deur die lewer geproduseer word. Die galblaas het 'n wateronttrekkende werking op die gal wat sodoende aangedik word en 'n tipiese groen kleur kry. Die hoeveelheid gal wat na die derm afgevoer word hang af van die hoeveelheid vet in die derm wat verteer moet word.

Nie alle soogdiere het 'n galblaas nie. Die rot, byvoorbeeld, het geen spesialiseer orgaan vir die stoor van gal nie. Hulle is juis daarom geskik as eksperimentele diere in die biochemie: hulle verteer voedsel meer direk, en hulle kan nie braak nie.

'n Mens se galblaas is omtrent 7-10 cm lank en bevat ongeveer 50 ml gal. Dit kan verwyder word. Die prosedure word cholesistektomie genoem. Mense wat nie 'n galblaas het nie kan nie vetterige kos inneem nie.

Galstene
--------

Soms kristalliseer die gal in die galblaas tot 'n gruis of stene van verskillende groottes. Dit kom redelik algemeen voor en tot 25% van mense het galstene wat gewoonlik grotendeels uit cholesterol bestaan. Galstene kan lewerontsteking en selfs -versaking veroorsaak. Verder kan hulle obstruksies die galbuise en derms vorm. Dit kan selfs die oorsaak van kanker wees.

Galstene kan met ultrasoniese golwe opgebreek en met medikasie opgelos word. In sommige gevalle moet die galblaas egter sjirurgies verwyder word.

Ontsteking
----------

'n Ontsteking van die **galblaas** heet *cholesistitis*; 'n bakteriële ontsteking van die galbuise staan as *cholangitis* bekend.
Die **sekelgras** (*Pogonarthria squarrosa*) is 'n grasspesie ins die Poaceae familie. Op die SANBI-rooilys is dit as 'veilig' (LC) gelys.

Verspreiding
------------

Die spesie is inheems is aan Suid-Afrika. Dit kom veral in die provinsies Noord-Wes, Vrystaat, Gauteng, Limpopo, Mpumalanga, KwaZulu-Natal en die ooste van Noord-Kaap voor. Dit is ook inheems in Angola, Benin, Botswana, Burundi, Eritrea, Eswatini, Ethiopië, Ghana, Ivoorkus, Kenia, Lesotho, Madagaskar, Malawi, Mosambiek, Namibië, Niger, Nigerië, Soedan, Tanzanië, Uganda, Zambië en Zimbabwe.

Beskrywing
----------

Dit is 'n meerjarige plant wat regop groei en 1,2 m hoog word. Dit het 'n opvallende bloeiwyse wat tot 40 cm lank kan word. Dit het 'n as wat reguit groei met talle kort en opwaarts gebuigde sytakkies, wat soos 'n visgraat lyk. Daarom heet dit in Engels die *herringbone grass*.

Sekelgras groei veral op versteurde grond. Dit is 'n harde en onsmaaklike subklimaksspesie en word as 'minder gewens' vir beweiding beskou.
Ds. James Edgar (1789-1848) was 18 jaar lank tot aan sy dood predikant van die NG gemeente Somerset-Wes. Hy is langs die dorp se eerste NG kerkgebou begrawe.
Somerset-Wes se eerste NG kerkgebou is in 1819 ingewy, dieselfde jaar wat die gemeente gestig is. In dié kerk het ds. Edgar van 1830 tot 1840 die Woord bedien.
Ds. **James Edgar** (Skotland, 19 Januarie 1789 - Somerset-Wes, 22 Maart 1848) was een van die 25 Skotse predikante van die Presbiteriaanse Kerk wat van 1818 tot 1836 en weer van 1862 tot 1867 na Suid-Afrika gekom het, aanvanklik om die tekort aan predikante in die Nederduitse Gereformeerde Kerk te help aanvul en veral die koloniale regering se verengelsingsbeleid stukrag te gee, maar later om die sogenaamde liberale neigings onder predikante wat in Nederland opgelei is, teë te werk. 

Hy kom in 1828 na die Kaap en word op 26 Mei 1828 as eerste leraar van wat toe as die gemeente Tijgerberg bekendgestaan het (die latere NG gemeente Durbanville), teen 'n salaris van £200 pond per jaar aangestel. Hy het gebots met die kerkraad omdat daar nie 'n pastorie was nie en hy dus sy eie huishuur moes betaal. Ook het hy moeilikheid met die koster en voorleser, H.F. Mellet, gehad en boonop kon die gemeentelede nie sy Hollands verstaan nie. Hy het dus die gemeente ná net twee jaar verlaat.

In sy tweede en laaste gemeente, die NG gemeente Somerset-Wes, waar hy ruim 17 jaar van 1830 tot aan sy dood gearbei het, was sy bediening blykbaar geseënd. Dit is nie bekend nie of hy reeds op Durbanville of eers op Somerset-Wes getrou het met Susanna Justina Malan, wat hom oorleef het.

Bronne
------

* Olivier, ds. P.L. *Ons gemeentelike feesalbum*. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers, 1952.
* Dreyer, eerw. A. 1924. *Eeuwfeest-Album van de Nederduits Gereformeerde-Kerk in Zuid-Afrika 1824 - 1924*. Kaapstad: Publikatie-kommissie van de Z.A. Bijbelvereniging.
* Hofmeyr, George (hoofred.), 2002. *NG Kerk 350*. Wellington: Lux Verbi.BM.
Die **Chimanimanibroodboom** (*Encephalartos chimanimaniensis*) is 'n broodboomspesie wat in die ooste van Zimbabwe en Mosambiek voorkom. Dit is 'n bedreigde spesie en is deur plaaslike versamelaars uitgeroei in Zimbabwe waar dit as uitgestorwe beskou word.

Status
------

Volgens 'n assessering in 2003 was daar tussen 500 and 1000 plante in die natuur oor, maar Capela (in 2006) het die bevolking geraam op 1200 volwasse plante te Makurupini, en 'n verdere 300 te Morambo, benewens enkele ander in geïsoleerde plekke.

Habitat
-------

Dit word aangetref in berggrasveld in hoëreënvalgebiede (meer as 1 800 mm per jaar), op 'n hoogte van sowat 1 000 meter bo seevlak. Dit word geassosieer met skis- en kwartsietsedimente in granietberge.

Bron
----

* Plants of the World Online

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q3724959
* APDB: 231642
* ARKive: encephalartos-chimanimaniensis
* EoL: 630761
* GBIF: 2683701
* GRIN: 319413
* iNaturalist: 136094
* IPNI: 871773-1
* ITIS: 899577
* IUCN: 41902
* NCBI: 179194
* Plant List: kew-2788603
* Species+: 20701
* Tropicos: 9600186
* WCSP: 385160

 |
Die oorspronklike binneruimte
Die **Sevens Center** is 'n winkelsentrum in Düsseldorf, Duitsland wat in Oktober 2000 in die bekende winkellaan Königsallee geopen is.

Konsepte
--------

Oorspronklik is elkeen van die winkelsentrum se sewe verdiepings volgens 'n tema ontwerp, van daar ook die naam "Sevens". In 2011 is egter begin om die sentrum se binneruimte te herbou. So is die sentrum onder meer van 'n nuwe roltrapstelsel voorsien voordat dit op 17 November 2011 heropen is.

Die sentrum is weer herbou om in die Kersseisoen van 2012 meer passante te lok en 'n verbinding met die nabygeleë winkelsentrum *Kö-Galerie* te skep.

Huurders
--------

Die elektronika-winkel Saturn, wat oor vyf verdiepings strek, is die ankerhuurder van die Sevens Center, terwyl die sogenaamde Mall in die eerste verdieping deur mode- en leefstyl-winkels oorheers word. Nege restaurants en kroeë het in die onderste verdieping ontstaan.

Vir die winkelruimte van altesaam 19 000 m² is daar 35 huurders, waaronder ontwerper-winkels soos *Philipp Plein* en Giorgio Armani asook *Desigual*.

Fotogalery
----------

* Die nuwe binneruimteDie nuwe binneruimte
* RoltrappeRoltrappe
Die **Shaker Museum | Mount Lebanon**, tans geleë in New Lebanon, is in 1950 deur John S. Williams, Sr. op sy plaas in Old Chatham in die Amerikaanse deelstaat New York gestig. 

Die huidige museum en navorsingsbiblioteek dek die geskiedenis van die Shakers, meer formeel bekend as die United Society of Believers in Christ's Second Appearing, 'n charismatiese Protestantse denominasie wat deur Ann Lee en haar volgelinge in 1774 in Amerika gestig is en daar 'n tiental utopiese nedersettings gevestig het. Die museum se versamelings van voorwerpe en boeke behandel die daaglikse lewe en kultuur van Shaker-gemeenskappe in 'n outentieke historiese omgewing.

Williams het vanaf die 1930's gereeld besoeke gebring aan destyds aktiewe Shaker-gemeenskappe om voorbeelde van hul kunswerke, nywerhede, huislike lewe en godsdienstige voorwerpe te koop en te versamel. Sy benadering was dié van van 'n antropoloog wat met sy werk die agteruitgang van 'n beskawing gedokumenteer het. Dikwels het Shakers hom aktief gesteun en versamelstukke aan hom geskenk.

Vandag word die Shaker Museum se versameling van voorwerpe en biblioteek met meer as 56 000 items as die omvattendste versameling oor die Shakers en as 'n primêre bron vir navorsing deur wetenskaplikes en kurators beskou. Sedert 1972 is die museum deur die Amerikaanse Vereniging van Museums (*American Association of Museums*) geakkrediteer.

In 2004 het die museum die eienaar en bestuurder van die North Family-terrein in Mount Lebanon Shaker Village geword, met elf oorblywende Shaker-geboue op 30 akkers wat deel uitmaak van die *Mount Lebanon Shaker National Historic Landmark*-distrik. 'n Bykomende 61 akkers, die sogenaamde North Pastures-weivelde, is in 2014 aangekoop. Die historiese Shaker-nedersetting word deur die Shaker Museum ontwikkel om sy versamelings te huisves en programme vir die breë publiek aan te bied.
**Giric** (volle naam: **Giric mac Dúngail**; Skots-Gaelies: *Griogair mac Dhunghail*; omstreeks 832-889) was van 878 tot 889 koning van Skotland. Hy het saam met sy broers- of pleegkind Eochaid regeer. Sy bynaam was **Mac Rath** ("Seun van Geluk"). Sekere Skotse kroniekskrywers het hom "Gregorius die Grote" genoem en vertel hy het die helfte van Engeland en ook Ierland verower. Ierse annale en Angel-Saksiese geskrifte noem hom egter nie.

Lewe
----

Die verwantskap tussen Giric en Eochaid is nie heeltemal duidelik nie. Eochaid word soms Giric se broers- of pleegkind genoem, en soms sy neef of kleinneef.

Eochaid kon nie koning word nie omdat hy deur die vroulike lyn van die Skotse konings afgestam het. Hy het blykbaar met Giric, seun van koning Donald I, saamgespan om koning Áed te vermoor. Giric het Eochaid daarna gedwing om sy heerskappy met hom te deel.

Min is bekend oor die lewe en bewind van Giric en die feite wat wel bekend is, is teenstrydig. Die enigste sekere inligting is dat hy tydens ’n veldslag deur sy broerskind Donald gedood is. Donald het Eochaid daarna verban en die troon bestyg as Donald II.
|  |
| --- |
| Jul - **Augustus** - Sept |
| So | Ma | Di | Wo | Do | Vr | Sa |
|   | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |   |
| 2007 dag rangskikkingAl die dae |

**Augustus** is die agtste maand van die jaar in die Gregoriaanse kalender, met 31 dae. Augustus is vernoem na Augustus Octavianus.

Die maand het 31 dae aangesien Augustus net soveel dae wou hê as Julius Caesar se Julie. Augustus het die maand in sy huidige posisie geplaas aangesien dit ook is wanneer Cleopatra gesterf het. Voor Augustus dit hernoem het as Augustus, is dit *Sextilis* genoem in Latyn, aangesien dit die sesde maand was van die Romeinse kalender, wat in Maart begin het.

Augustus begin in skrikkeljare op dieselfde dag van die week as Februarie.

* In die Ierse kalender word die maand genoem **Lúnasa** (moderne weergawe van Lughnasadh; dit is vernoem na die god Lugh) en 1 Augustus is die eerste dag van die herfs.
'n Stapel gipsborde
**Gipsbord** is 'n boumateriaal wat hoofsaaklik uit gips vervaardig word. Die bord bestaan uit 'n kartonbedekking weerskante met 'n gipskern wat gebruik word vir droëmuur-konstruksie, gewoonlik vir nie-lasdraende binneste verdeelmure van kantoorgeboue en in 'n ander vorm vir die konstruksie van plafonne.

Aanwending
----------

Vanweë verskeie eienskappe soos geringe gewig, eenvoudige en vinnige bewerking en hoë brandweerstand word gipsbord veral gebruik vir die bou van ligte, nie-lasdraende binnemure, dakbekleding of deklae. As gevolg van die lae water- en vogbestandheid van gipsbord, behoort dit slegs binnemuurs aangewend te word.

### Binnemure en Bekleding

Gipsbord kan gebruik word vir die oprig van nie-lasdraende binnemure, wat later maklik afgebreek of verander kan word. Gipsbord word ook aangewend as 'n droë versiering, waar die gipsbord as bekleding op rou mure met 'n bindmiddel geheg word. Dit word ook benut as bekleding om staal stutbalke en ander sodanige elemente van 'n konstruksie weg te steek. Dit kan dan ook gebruik word om elektriese installasies, loodgieterwerk, kombuistoerusting, ensovoorts te versteek. Openinge vir die uitvoer van onderhoud word in sulke gevalle sterk aanbeveel.

### Spesiale Aanwendings

Spesiale gipsborde wat vooraf met spesiale middels behandel is, word gebruik vir vogtige kamers. Vir brandbeskerming word spesiale glasveselversterkte borde gebruik.
’n Standbeeld van Aryabhata.
**Aryabhata** (Sanskrit: आर्यभट, *Āryabhaṭa*) of **Aryabhata I** (476-550 n.C.) was die eerste van die groot Indiese wiskundiges-sterrekundiges van die klassieke tydperk. 

Sy werke sluit die *Aryabhatiya* in. Daarin word ’n aantal innoverings in wiskunde en sterrekunde in versvorm voorgestel wat al baie eeue lank invloedryk is. 

Aryabhata was merkwaardig in die beskrywing van die relatiwiteit van beweging. Hy het relatiwiteit as volg beskryf: "Soos wat 'n man in 'n boot wat vorentoe vaar die stilstaande voorwerpe aan die oewer as terugbewegend sien, sien mense op die bewegende aarde niebewegende sterre asof hulle weswaarts beweeg".

Heliosentriese stelsel
----------------------

Aryabhata se berekeninge stem ooreen met die heliosentriese beweging van die planete om die son en 'n aarde wat om sy eie as draai. Hy was nie die eerste om dit te beweer nie, maar sy gesag was wel belangrik. Die vroeë Indiese sterrekundige tekste; Shatapatha Brahmana (ongeveer 9de-7de eeu v.C.), Aitareya Brahmana (ongeveer 9de-7de eeu v.C.) en die Vishnu Purana (ongeveer 1ste eeu v.C.) bevat vroeë elemente van 'n heliosentriese stelsel. Heraklides van Pontus (4de eeu v.C.) word soms beskou as die stigter van heliosentrisme. Aristarchus van Samos (3de eeu vC) word dikwels genoem as dat hy kennis van heliosentrisme gehad het. In antieke Indië was daar 'n boek oor antieke Griekse sterrekunde genaamd Paulisha siddhanta (moontlik geskryf deur Paulus van Alexandrië), maar daarin word geen melding gemaak van heliosentrisme nie. In die agtste eeu is die *Aryabhatiya* in Arabies vertaal, en die Arabiese weergawe is in die dertiende eeu in Latyn vertaal.

Aryabhata se berekening van die omtrek van die aarde was slegs 0,2% kleiner as die werklike waarde. Dit was 'n verbetering op Eratostenes se berekening (ongeveer 200 vC). Hy het ook geskryf dat maanlig 'n weerkaatsing van sonlig op die maan is.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb15106681z (data)
* GND: 118504584
* ISNI: 0000 0000 6313 6977
* LCCN: n50002561
* NKC: ola2002146944
* NTA: 097143995
* VIAF: 37213504
* WorldCat Identities: lccn-n50002561

 |
**Loretta Lynn** (14 April 1932 - 4 Oktober 2022) was ’n Amerikaanse countrysangeres.

Lynn was gebore as Loretta Webb in Butcher Hollow, Kentucky, as die oudste dogter van ’n steenkoolmyner. Op 10 Januarie 1948 is die 15-jarige Loretta met Oliver Vanetta (Doolittle) Lynn getroud nadat hulle mekaar ’n maand geken het. 

Toe sy sewe maande swanger was met die eerste van hul ses kinders het die jong egpaar na die bosbougemeenskap Custer in die deelstaat Washington verhuis. Die vreugde en hartseer van die eerste jare van hul huwelikslewe het van die liedjies geïnspireer wat Loretta gekomponeer het. 

Doolittle het in 1953 vir haar ’n kitaar van $17 gekoop, waarop sy haarself leer speel het. In die daaropvolgende drie jaar het sy haar kitaarspel algaande verbeter en met Doolittle se aanmoediging ’n orkes, Loretta and the Trailblazers, saam met een van haar broers begin. In Februarie 1960 is "I’m a Honky Tonky Girl", haar heel eerste plaat, uitgereik.
In die sestigerjare het sy deel van die musiektoneel in Nashville, Tennessee, geword en in 1967 die eerste van 16 no. 1-treffers gehad. 

Loretta het haar toegespits op vrouekwessies soos ontroue mans. Sy het die grense van die konserwatiewe genre van countrymusiek verskuif deur oor onder meer geboortebeperking, herhaalde geboortes, dubbele standaarde vir mans en vroue, en weduweeskap weens die Viëtnamoorlog te sing.

Countrymusiek-radiostasies het gereeld geweier om haar musiek te speel en altesaam nege van haar liedjies verbied, maar Loretta het volhard en eindelik een van countrymusiek se groot legendes geword. 

Haar blitsverkoper-outobiografie van 1976, *Coal Miner's Daughter*, is omskep in ’n Oscar-bekroonde fliek van 1980 met Sissy Spacek en Tommy Lee Jones in die hoofrolle. 
Pres. Barack Obama het haar in 2013 met die Presidential Medal of Freedom vereer, een van die twee hoogste burgerlike eerbewys in die VSA.

Lynn sterf in Hurricane Mills, Tennessee in 4 Oktober 2022. Sy was 90.
**Giorgio Armani** (gebore 11 Julie 1935) is 'n Italiaanse ontwerper. Hy is veral bekend vir sy manspakke, wat baie gesog en peperduur is. Sy bekendste handelsmerke is "Giorgio Armani" en "Emporio Armani". Naas klere sluit sy sakeryk ook brille, horlosies, skoonheidsmiddels, parfuum en juwele in. Sy ontwerpe is bekend vir hul skoon, gestileerde lyne.

Armani is in die Noord-Italiaanse dorpie Piacenza in Emilia-Romagna gebore. Hy studeer aanvanklik medisyne, maar verruil dit later vir fotografie. Hy begin sy maatskappy, *Armani*, in 1974. In 2001 is hy, met 'n jaarlikse omset van $1,691 triljoen, as die suksesvolste ontwerper wat Italië opgelewer het beskryf.

Armani se plaket op die *Rodeo Drive Walk of Style*.
In 1996 is Armani saam met verskeie ander mode-ontwerpers van korrupsie aangekla. Hy herstel van die terugslag en word in 2002 tot *Goodwill Ambassador* vir die Verenigde Nasies se vlugteling-program benoem. In September 2003 is hy in Beverly Hills met die eerste *Walk of Style Award* vereer vir sy bydraes tot die mode en vermaaklikheidswêreld. 'n Plaket met sy naam daarop is tydens die geleentheid op die nuwe *Rodeo Drive Walk of Style* aangebring.

Armani in 2009
In 2016 onderneem hy om nie meer pelse van diere in sy modereekse te gebruik nie, maar om na sintetiese alternatiewe oor te skakel.
**Gipuzkoa**| 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Vlag | Wapen |

 |
|  |
| Land |  Spanje |
| Outonome Gemeenskap |  Baskeland |
| Hoofstad | San Sebastián |
| Oppervlak – Totaal – % van Spanje | Gelys 50ste 1 980 km² 0,38% |
| Bevolking – Totaal (2014) – Bevolkingsdigtheid | Gelys 19de 715 148 360/km² |
| Parlementêre verteenwoordiging – Setels in die Spaanse Kongres – Setels in die Spaanse Senaat – Setels in die *Juntas Generales* |  6 (van 350) 4 (van 264)51 |
| President | Markel Olano (EAJ) |
| Gipuzkoako Foru Aldundia |

**Gipuzkoa** (Spaans: *Guipúzcoa*, Baskies: *Gipuzkoa*) is 'n provinsie van die Outonome Gemeenskap van die Baskeland in Spanje. Dit word begrens deur die provinsies Biskaje in die weste en Álava in die suide, die Outonome gemeenskap van Navarra in die ooste, die Franse département Pyrénées-Atlantiques in die noordooste, en die Golf van Biskaje in die noorde. Dit is aan die oostelike punt van die Kanteberiese See aan die Baai van of Biskaje geleë en beskik oor 66 km kuslyn.

Die provinsie se Atlantiese klimaat beteken dat die landskap oorwegend groen is. Die totale oppervlak van die provinsie is 1 980 km² wat beteken dat dit die kleinste provinsie in Spanje is. Die provinsie se bevolking is 682 977 (2002), waarvan omtrent 'n kwart in die hoofstad, San Sebastián, woon. Ander belangrike dorpe is Irun, Errenteria, Zarautz, Arrasate, Oñati, Éibar, Tolosa, Beasain en Pasaia. Gipuzkoa bestaan uit 'n reeks van ses byna parallelle valleie met ses ooreenkomstige riviere. Die belangrikste bevolkingssentra word aangetref waar die riviere in die see in vloei.

Die provinsie se ligging tussen die ander twee Baskiese provinsies het dit in staat gestel om die taal en tradisies van die Baske beter te bewaar as in die ander twee provinsies. Gipuzkera is 'n dialek van die Baskiese taal wat in die grootste deel van die gebied gepraat word, sowel as in die naburige dele van Navarra.

Geskiedenis
-----------

Die naam Gipuzkoa is van die einde van die 10de eeu vir 'n geografiese gebied gebruik. Gipuzkoa is in 1200 as 'n graafskap met Kastilië verenig. Die belangrikste dorpe is in die 13de en 14de eeue gestig of herbevolk. Die Gipuzkoa Broederskap is in 1397 in die Kerk van San Salvador van Getaria gestig. Die alliansie van villas en valleie sou die bron van die huidige gebied van Gipuzkoa word.

Gipuzkoa is in 1980 saam met Álava en Biskaje in die nuut gestigte Outonome Gemeenskap van die Baskeland, in Spanje opgeneem.
'n Wigskriftablet met die Atra-Hasis-verhaal in die Britse Museum.
***Atra-Hasis*** (Akkadiese wigskrif: 𒀜𒊏𒄩𒋀, *Atra-ḫasīs*) is 'n Akkadiese epiese gedig uit die 18de eeu v.C. wat in verskillende weergawes op kleitablette geskryf is. Dit is genoem na die protagonis, Atrahasis ("uiters wyse"). Die tablette sluit beide 'n skeppingsmite in en een van drie Babiloniese vloedmites wat bewaar gebly het. Die naam "Atra-Hasis" verskyn ook op een van die Sumeriese koningslyste as koning van Shoeroeppak in die tyd voor 'n vloed.

Beskrywing
----------

Die oudste bekende eksemplaar van die epiese tradisie oor Atrahasis (die verskeie weergawes is nie presies dieselfde nie) kan teruggespeur word na die tyd van Hammoerabi se agterkleinseun, Ammi-Saduqa (1646-1626 v.C.). Daar bestaan egter verskeie Ou Babiloniese fragmente en die gedig is nog tot in die 1ste millennium v.C. gekopieer. 

Die storie van Atrahasis bestaan ook in 'n latere Assiriese weergawe wat in die Biblioteek van Assurbanipal ontdek is, maar die tablette was in fragmente en bevat dubbelsinnige woorde. Die fragmente is egter versamel en vertaal deur die Assirioloog George Smith as *Die Chaldeeuse Weergawe van Genesis*. Heinrich Zimmern het in 1899 die held se naam gekorrigeer na *Atra-Hasis*.

In sy volledigste vorm beslaan die epiese gedig *Atra-Hasis* drie tablette in Akkadies, die taal van die Ou Babilonië.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4746266-8
* LCCN: n99021226
* VIAF: 181569707
* WorldCat Identities (via VIAF): 181569707

 |
Sallustius
**Gaius Sallustius Crispus** ca. 86 v.C. Amiternum - 35 v.C. was 'n Romeinse politikus, generaal en skrywer.

**Sallustius** word in 52 v.C.volkstribuun en het waarskynlik P. Clodius Pulcher ondersteun wat deur T. Annius Milo, die Optimates se man, in 52 v.C. op die Via Appia vermoor is. In 50 v.C. word Sallustius self deur die Optimates uit die senaat verwyder. Hy kry in 49 v.C. onder Julius Caesar die bevel oor 'n legioen. In 47 v.C. is hy *praetor* en probeer hy 'n opstand in Caesar se legioen te bedwing. Hy neem ook deel in Caesar se Africa-veldtogte, maar beëindig toe sy militêre loopbaan. Caesar maak hom die eerste goewerneur van die nuwe provinsie Africa Nova, die oostelike deel van Numidië. Hy het homself daar glo baie ryk gemaak en later het Caesar hom moet beskerm teen klagte oor dié gebeure. Hy het in Rome grond gekoop vir 'n landhuis in die beroemde *Horti Sallustiani*, 'n park wat later die keiser se eiendom sou word. Ná Caesar se dood in 44 v.C. trek hy hom terug uit die politiek en word skrywer.

Hy is veral bekend as skrywer van boeke wat as bronne vir die geskiedkunde belangrik is: die *Bellum Iugurthinum*, die *De Coniuratione Catilinae* en die *Historiae*. In sy *Historiae* beskryf hy die gebeure in Rome van 78 tot 67 v.C.. Ongelukkig het daar net dele daarvan oorgebly. Die *Bellum Iugurthinum* gaan oor die oorlog met Jugurtha en die *De Coniuratione Catilinae* oor die sameswering van Catilina. 

Tacitus en Quintilianus het later sy werk gebruik en gewaardeer, maar Livius het dit ook bekritiseer.
USS *Wasp* (CV-7)
Die **USS *Wasp* (CV-7)** was 'n vliegdekskip van die Amerikaanse Vloot wat in 1940 in diens gestel is en 1942 gesink het tydens die Slag van Guadalcanal. Die skip was die enigste in sy klas en gebou volgens die bepalings van die Vlootverdrag van Washington. Dit is in wese 'n verkleinde weergawe van 'n Yorktown-klas vliegdekskip se romp. Die skip was meer kwesbaar as enige ander Amerikaanse vliegdekskip toe die Tweede Wêreldoorlog uitgebreek het. Die *Wasp* is aanvanklik in die Atlantiese Oseaangebied ontplooi, die persepsie was dat kanse vir moontlike fatale skade aangerig deur die spilmoondhede minder was. Nadat die *Wasp* die inval van Ysland ondersteun het in 1941, het dit by die die Britse Vloot aangesluit in April 1942 en twee keer vliegtuie na Malta geneem.

In Junie 1942 is die *Wasp* oorgeplaas na die Stille Oseaangebied om verliese gely tydens die Slag van die Koraalsee en Slag van Midway te vervang. Nadat dit ondersteuning verskaf het tydens die Slag van Guadalcanal, is die *Wasp* op 15 September 1942 deur drie torpedos van die Japannese duikboot *I-19* getref. Die voltreffers het verskeie ontploffings tot gevolg gehad, onder andere is die waterpype vernietig en kragvoorsiening uit diens gestel. Dit het die skadebeheerspanne in 'n situasie geplaas waar hulle nie hul werk kon verrig nie en die brande aan boord het handuitgeruk. Almal aanboord het die skip verlaat en dit is gekelder deur torpedo's afgevuur deur die USS *Landsdowne* later die middag. 

Die skip se wrak is in 2019 gevind.
Die **Maanhaarbergroos** (*Protea witzenbergiana*) is 'n blomdraende struik wat hoort tot die bekende Protea genus. Die plant is endemies aan Suid-Afrika en kom voor vanaf die Sederberg tot Hexrivierberge en die Bokkerivierberge. Die plant is deel van die fynbos-bioom. Die struik sprei uit en word 3 m in deursnee en 50 cm hoog. Dit blom van Maart tot Junie met die hoogtepunt van April tot Mei.

'n Brand vernietig die boom maar die sade oorleef. Die saad word deur die wind versprei. Die plant is eenslagtig. Dit is onbekend wat vir die bestuiwing verantwoordelik is, moontlik knaagdiere. Die plant groei op bergagtige hellings op hoogtes van 750 - 1 800 m.

In Engels staan dit as die *Swan sugarbush* bekend.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome
* Lys van proteaspesies

Bronne
------

* REDLIST Sanbi
* Biodiversityexplorer
* Protea Atlas
* Plants of the World Online

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q18084271
* GBIF: 5636391
* iNaturalist: 592548
* IPNI: 706253-1
* IUCN: 113221698
* NCBI: 273555
* Plant List: tro-26500564
* Tropicos: 26500564

 |
John Key
**Sir John Phillip Key** (gebore 9 Augustus 1961) is 'n voormalige politikus in Nieu-Seeland wat van 2008 tot 2016 as die 38ste premier van Nieu-Seeland gedien het en van 2006 tot 2016 as leier van die Nieu-Seelandse Nasionale Party. Key het in Desember 2016 uit albei poste bedank en die politiek verlaat, en is as voorsitter in verskeie Nieu-Seelandse korporasies aangestel in die raad van direkteure.

Key is in Auckland gebore voordat hy in Christchurch verhuis het. Hy het die Universiteit van Canterbury bygewoon en in 1981 gegradueer met 'n Baccalaureus Commercie. Hy het 'n loopbaan in die buitelandse valutamark in Nieu-Seeland begin voordat hy oorsee getrek het om vir Merrill Lynch te werk, waarin hy in 1995 hoof van buitelandse valuta geword het, 'n pos wat hy ses jaar lank sou beklee. In 1999 word hy tot lid van die buitelandse valutakomitee van die Federale Reserwebank van New York aangestel tot hy in 2001 vertrek het.

Key het die Nieu-Seelandse parlement binnegekom wat die kiesers van Auckland van Helensville verteenwoordig het as een van die min nuwe nasionale parlementslede tydens die verkiesing van 2002 na die aansienlike nederlaag van die National in daardie jaar. In 2004 word hy as nasionale woordvoerder van die nasionale finansierder aangestel en het Don Brash uiteindelik as die leier van die Nasionale Party in 2006 opgevolg. Na twee jaar as leier van die opposisie het Key sy party tot die oorwinning by die algemene verkiesing in November 2008 gelei. Hy is daarna op 19 November 2008 as Eerste Minister ingetrek. Die nasionale regering het verder twee algemene verkiesings onder sy leiding gewen: in November 2011 en September 2014. Daar word verwag dat Key sou meeding vir 'n vierde ampstermyn op die 2017-generaal verkiesing, maar op 5 Desember 2016 bedank hy as premier en leier van die Nasionale Party. Hy is op 12 Desember 2016 opgevolg deur Bill English.

As premier het Key die vyfde nasionale regering van Nieu-Seeland gelei wat aan die begin van die resessie in die laat 2000's in 2008 in die regering toegetree het. In sy eerste termyn het Key se regering 'n styging in die GST en persoonlike belastingverlagings geïmplementeer. In Februarie 2011 het 'n groot aardbewing in Christchurch, die land se tweede grootste stad, die nasionale ekonomie aansienlik beïnvloed en die regering het die antwoord op die Canterbury-aardbewingherstelowerheid gevorm. In die tweede termyn het Key se regering 'n beleid van gedeeltelike privatisering van vyf ondernemings in staatsbesit geïmplementeer, terwyl kiesers in 'n referendum oor die kwessie wat deur die burgers geïnisieer is, teen die beleid gekant was. In die buitelandse beleid het Key Personeel van die Weermag van Nieu-Seeland onttrek uit hul ontplooiing in die oorlog in Afghanistan, die Wellington-verklaring met die Verenigde State onderteken en aangedring op meer lande om by die Trans-Stille Oseaan-vennootskap aan te sluit.
Die sandstrande van Trawbreaga Bay in die graafskap Donegal
Die **Wild Atlantic Way** (Iers: *Slí an Atlantaigh Fhiáin*) is 'n toerismeroete langs die weskus en dele van die noord- en suidkus van Ierland wat in Februarie 2014 deur die destydse Ierse staatsminister van toerisme en sport, Michael Ring T.D. amptelik bekend gestel is. Dit is Ierland se eerste langafstandroete met 'n padlengte van 1 553 myl en strek van die Inishowen-skiereiland in die graafskap Donegal (sy mees noordelike punt naby die grens met Noord-Ierland) tot Kinsale, 'n nedersetting in die suide van in die graafskap Cork. Die doelwit is om die belangstelling van toeriste vir langer rondreise te wek en sodoende meer werksgeleenthede vir landelike gemeenskappe langs die Ierse weskus te skep.

Hoofseksies
-----------

Die *Cliffs of Moher* is die bekendste kranse langs Ierland se Atlantiese kus
Keem Strand op Achill Island, graafskap Mayo
The Surf Coast: Uitsig oor die Dartry Mountains vanuit Mullaghmore Head
Vir bemarkingsdoeleindes word die roete - een van die langstes van sy soort ter wêreld - in ses seksies met spesifieke geografiese besonderhede onderverdeel:

* Northern Headlands,
* The Surf Coast,
* The Bay Coast,
* The Cliff Coast,
* Southern Peninsulas en
* The Haven Coast.

Aktiwiteite
-----------

Met die daarstelling van die Wild Atlantic Way as toerismeroete word 'n groot verskeidenheid toerismetrekpleisters en -aktiwiteite vir bemarking met mekaar verbind, waaronder meer as 500 besienswaardighede; meer as 1 500 verskillende aktiwiteite; 580 feeste en ander kulturele gebeurtenisse dwarsdeur die jaar; 17 kleiner roetes en 50 voetslaantoere; 53 blouvlagstrande en 120 gholfbane. Volgens die spesifieke belangstellings van besoekers word besienswaardighede en aktiwiteite gegroepeer om vir toeriste die gewenste reiservarings te bied:

* ***Exploring on the Edge***: gee vir die toeris 'n indruk van die unieke landskappe en mikroklimaatsones langs die weskus, sy flora en fauna, grotte en myne en verbind en versterk die natuurervaring met aktiwiteite soos walvis- en dolfynkyk, bootstoere na unieke seelandskappe en die proe van plaaslike kosspesialiteite.
* ***Culture at the Edge***: maak Ierland se unieke taal-, musiek- en danskultuur, sy unieke Gaeliese sportsoorte, tradisionele ambagte, groot feeste, eilandleefstyle, legendes en volksverhale toeganlik vir die besoeker.
* ***Active on the Edge***: bemark die Ierse weskus se gewildste branderplankryplekke, wêreldklas-gholfbane, kusstaproetes, hengelsport en perdesport.
**John Logie Baird** (1888–1946) was ’n Skotse ingenieur en uitvinder wat die eerste televisiestelsel ontwerp het. Hy het die eerste werkende TV-stel op 26 Januarie 1926 in Londen gedemonstreer. Hy het ook die wêreld se eerste ten volle elektroniese kleurtelevisiebuis uitgevind.

Baird is op 13 Augustus 1888 in Helensburgh, Dunbartonshire in Skotland gebore. Hy draf skool aan die Larchfield Academy in Helensburgh en studeer daarna aan die *Glasgow and West of Scotland Technical College* (wat later die Universiteit van Strathclyde sou word), asook die Universiteit van Glasgow. Hy staak egter sy studie met die uitbreek van die Eerste Wêreldoorlog.

Baie van Baird se eerste uitvindings was nie suksesvol nie. In sy twintigs probeer hy om diamante te maak deur grafiet te verhit, wat 'n kortsluiting in Glasgow se kragtoevoer veroorsaak het. Later maak Baird 'n skeermes van glas wat nie kon roes nie, maar dit het maklik gebreek.

John Logie Baird in 1925
Hoewel talle uitvinders aan die TV-stel gewerk het, het Baird groot vooruitgang op die gebied gelewer (veral in Brittanje). Baird was die eerste persoon om 'n lewendige, bewegende, swart-en-wit TV-beeld van weerkaatsende lig te beeldsend. Hy het dit reggekry deur 'n beter foto-elektriese sel te maak en die sein te versterk. Hy demonstreer sy TV met bewegende beelde in 1925 by die Selfridges-afdelingswinkel in Londen. In 1928 demonstreer hy die wêreld se eerste uitsending in kleur.

Hy is op 14 Junie 1946 ná 'n beroerte in Bexhill-on-Sea, Sussex, Engeland oorlede. Hy is saam met sy pa, ma en vrou in die Helensburgh-begraafplaas in Dunbartonshire begrawe. Die ou huis waarin hy die laaste jare van sy lewe gewoon het in 2007 afgebreek.
Tuisgemaakte maaskaas.
**Maaskaas** is ’n vars kaas wat van wrongel gemaak word en ’n matige smaak het. Dit het vermoedelik ontstaan toe mense dit tuis gemaak het van oorskietdikmelk ná die maak van botter.

Vervaardiging
-------------

Maaskaas word gedreineer, maar nie gepers nie; van die vloeistof (wei) bly dus agter en die individuele stukke wrongel (gestremde melk) bly los van mekaar. Die wrongel word gewoonlik gewas om surigheid te verwyder, wat ’n soet wrongelkaas tot gevolg het. Dit word nie verouder of gekleur nie. Verskeie soorte maaskaas word vervaardig na gelang van die vetinhoud van die melk en die grootte van die stukke wrongel. Maaskaas kan ook gepers word om ander soorte kaas te maak.

Wrongel
-------

Twee hoofsoorte maaskaas is dié met klein stukke wrongel, ’n hoë suurinhoud en sonder stremsel; en dié met groot stukke wrongel, stremsel en ’n lae suurinhoud. Stremsel is ’n preparaat uit die maag van sekere diere wat help om die melk te strem (suur te laat word) en keer dat die stukke wrongel opbreek. Die byvoeging van stremsel versnel die vervaardigingsproses, wat lei tot ’n laer suurinhoud en groter stukke wrongel. Minder wrongel word ook saam met die wei afgegooi.

Verbruik
--------

Maaskaas kan op verskillende maniere geëet word: alleen, met vrugte en suiker, met sout en peper, met vrugtepuree, op roosterbrood, met tamaties, in slaaie, as ’n doopsous, as ’n plaasvervanger vir mayonnaise of as ’n bestanddeel in nagereg. Dit kan ook in pastageregte gebruik word in die plek van ricotta. Maaskaas met min of geen vet word ook vervaardig.

Die kaas is gewild onder mense wat gesond eet of ’n dieet volg, asook onder sportlui vanweë die hoë inhoud van kaseïenproteïen (wat langer hou) en relatief lae vetinhoud. Anders as sommige ander kaassoorte is maaskaas ook veilig om te eet tydens swangerskap.