recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Gebruikerservaringsontwerp** (**UXD**, **UED** of **XD**) is die proses om gebruikersgedrag te manipuleer deur bruikbaarheid, toeganklikheid en wenslikheid wat voorsien word in die interaksie met 'n produk. Gebruikerservaringsontwerp omvat tradisionele mens-rekenaar-interaksie-ontwerp (*human–computer interaction* - HCI) en brei dit uit deur alle aspekte van 'n produk of diens soos deur gebruikers beskou, aan te spreek. Gebruikerservaringontwerp is die praktyk van die ontwerp van produkte, prosesse, dienste, gebeure, meerkanaal-ondersoeke en omgewings, met die klem op die kwaliteit van die gebruikerservaring en kultuurrelevante oplossings. Ervaringsontwerp word nie deur 'n enkele ontwerpdissipline gedryf nie. In plaas daarvan vereis dit 'n perspektief van 'n dissipline wat verskeie aspekte van die handelsmerk / besigheid / omgewing / ervaring van produkte, verpakkings en kleinhandelomgewing in ag neem tot die kleding en houding van werknemers. 

Ervaringsontwerp poog om die ervaring van 'n produk, diens of gebeurtenis volgens een of al die volgende dimensies te ontwikkel:

Duur (inisiasie, onderdompeling, gevolgtrekking en voortsetting)

Intensiteit (refleks, gewoonte, betrokkenheid)

Breedte (produkte, dienste, handelsmerke, benamings, kanale / omgewing / promosie, en prys)

Interaksie (passief ↔ aktief ↔ interaktief)

Snellers (alle menslike sintuie, konsepte en simbole)

Belangrikheid (betekenis, status, emosie, prys en funksie)
Jonathan Ive
Sir **Jonathan Paul (Jony) Ive**, KBE (\* 27 Februarie 1967 in Chingford, Londen) is 'n Britse ontwerper wat 'n beslissende bydrae gelewer het tot die ontwerp van baie produkte van die Amerikaanse rekenaar- en tegnologiereus Apple, Inc.

As Apple se hoofontwerper was hy ook betrokke by die ontwerp van die grafiese koppelvlak van sagteware, die verpakking van produkte, groter argitektoniese Projekte soos die hoofkwartier *Apple Park* en Apple-winkels dwarsoor die wêreld. Meer as 5 000 patente is aan Ive toegeken, net soos pryse in die ontwerpbedryf. So is Jonathan Ive aangewys as die Londense Ontwerpmuseum (*London Design Museum*) se eerste Ontwerper van die Jaar (in 2003). Daarnaas is die *Design and Art Direction (D&AD) President’s Award*  (in 2005) en die *Cooper-Hewitt National Design Museum’s Product Design Award* (in 2007) aan hom toegeken.

Op 27 Junie 2019 het hy aangekondig dat hy na byna dertig jaar uit sy pos sal bedank om sy eie kreatiewe besigheid, *LoveFrom*, te vestig - met Apple, Inc. as een van sy vernaamste klante. Ive sal opgevolg word deur Evans Hankey (ontwerp van hardeware) en Alan Dye (sagteware).

Biografie
---------

Jonathan Ive is in 'n familie van ingenieurs en ambagslui gebore. Sy grootvader was 'n ingenieur, terwyl sy pa, 'n silwersmid, as dosent aan die *Middlesex Polytechnic* (tans *Middlesex University*) verbonde was. Een van die kersgeskenke, wat Jonahan van sy pa ontvang het, was 'n dag in sy ateljee waar hy iets volgens sy eie wens kon vervaardig - mits hy die projek vooraf sorgvuldig beplan en gedetailleerde tekeninge daarvan gemaak het. Toe hy 13 of 14 jaar oud was, het Jonathan besluit om self 'n beroepsloopbaan in 'n kreatiewe veld te volg - iets «met die tekenpen in die hand».

Hy het sy skoolopleiding aan die *Chingford Foundation School* en *Walton High School* in Staffordshire, Engeland gevolg en vervolgens in industriële produkontwerp aan die *Northumbria University* se *Newcastle Polytechnic Art School* gestudeer. Hier het hy in 1989 sy BA-graad behaal. Ives het sy loopbaan in die ontwerpateljee *Tangerine* te Londen begin waar hy onder meer die produkontwerp vir internasionale ondernemings soos Nokia en Samsung Electronics behartig het.
Die **Gedenkschool der Hugenoten** (Hugenote-gedenkskool) was die eerste Christelik-nasionale Afrikaanse skool in Suid-Afrika. Dit herdenk die vestiging van die Franse Hugenote aan die Kaap en is ‘n lewende monument vir Afrikaans as taal en moedertaalonderrig.

Liggging
--------

Die skool lê tussen koejawelboorde op die plaas Augusta Kleinbosch aan Kleinboschweg in Daljosafat by die Paarl. Dit is by die koördinate 33° 41′ 25″ suid en 19° 1′ 34″ oos.

Geskiedenis
-----------

Die Genootskap van Regte Afrikaners onder leiding van ds. S.J. du Toit het die belangrikheid van moedertaalonderrig in die opvoeding van die kind besef. Op 14 Maart 1883 is die skool in ‘n ou wynkelder op die plaas De Kleyne Bosch geopen om moedertaalonderrig aan die kinders van Daljosafat en Klein Drakenstein te bied. In November 1910 is die skool weer gesluit toe die staatskole ook Afrikaans as medium van onderrig ingevoer het. Die GRA het gereeld in die skool vergader. Boonop het die Afrikanerbond, Die Patriot, Ons Klyntji sowel as die Eerste Taalbeweging en die Tweede Taalbeweging hul ontstaan hier gehad.

Doelstellings
-------------

Die GRA wou hê die skool moes ‘n regte Hugenote-skool wees waarin die gees van die Hugenote-voorouers bewaar en vereer kon word. Daar moes eerbied vir die voorgeslagte, liefde vir die volk, kennis van die volk se geskiedenis en ‘n ware nasionalteitsgevoel aangekweek word. Die strewe was ‘n regte Afrikaanse skool waar alles wat tot ‘n beskaafde opvoeding behoort, geleer sou word. Christelike beginsels moes die grondslag vorm. Boonop moes die skool optree as ‘n normaalskool vir die opleiding van Afrikaanssprekende onderwysers. Om vry te wees van regeringsinmenging is geen gebruik gemaak van regeringssubsidies nie.

Onderwysers en leerlinge
------------------------

Onder die oud-leerlinge is die taalstryders Totius, D.F. Malherbe, P.J. du Toit en A.G. Visser en sy twee ouer broers. Ander bekende leerlinge van die skool was Abraham Izak Perold, die stigter van die KWV, en D.F. Malherbe, medestigter van Onderstepoort. Oom Lokomotief (D.F. du Toit) was die eerste onderwyser. Ander bekende name onder die onderwysers was Rocco de Villiers en bogenoemde A.G. Visser.

Restourasie
-----------

Na 1910 het die skoolgebou verval en was gesluit. Met ‘n skenking van die Helpmekaar Studiefonds is ’n servituut oor die murasie en omliggende erf geregistreer. Op inisiatief van W.A. de Klerk is die Hugenote-gedenkskool Trust in 1987 gestig. Met behulp van o.a. Die Burger, Naspers, KWV, FAK, die Rapportryers en die publiek is geld ingesamel vir die restourasie onder leiding van die argitek Gawie Fagan. Op 25 Maart 2002 is die gebou ingewy. Op die boonste verdieping is ‘n lesinglokaal wat as slypskool en konferensiesentrum vir die bevordering van Afrikaans sowel as museum benut word. Die museum beeld die geskiedenis van die GRA en die skool uit en huisves ‘n versameling boeke deur W.A. de Klerk. Die onderste verdieping is ’n gastehuis.

Lees ook
--------

* Kleinbosch-begraafplaas

Bibliografie
------------

* Hugenotegedenkskool
Die **Jong Ottomane** (Turks: *Yeni Osmanlılar*) was ’n geheime beweging wat in 1865 deur ’n groep Turkse intellektuele gestig is wat ontevrede was met die moderniseringshervormings vanaf 1839 in die Ottomaanse Ryk omdat hulle geglo het dit is nie ver genoeg gevoer nie.

Geskiedenis
-----------




Namık Kemal (links) en İbrahim Şinasi, twee van die vooraanstaande lede van die Jong Ottomane.

Die Jong Ottomane wou die Ottomaanse gemeenskap hervorm deur die ryk te behou, maar die Europese tradisie van ’n grondwetlike regering in te stel. Hoewel die groep dikwels van mekaar verskil het, het hulle saamgestem dat ’n nuwe grondwetlike regering steeds sy wortels in die Islam moes hê om klem te lê op "die voortdurende en noodsaaklike bekragtiging van Islam as die basis van die Ottomaanse politieke kultuur" en die samesmelting van Islamitiese ideale met liberalisme en parlementêre demokrasie. Onder die vooraanstaande lede van die beweging was skrywers en uitgewers soos İbrahim Şinasi, Namık Kemal, Ali Suavi, Ziya Pasha en Agah Efendi.

In 1876 het die Jong Ottomane hulle sin gekry toe sultan Abdülhamid II teen sy sin die Ottomaanse grondwet van 1876 afkondig – dit was die eerste poging om ’n grondwetlike regering in die Ottomaanse Ryk te vestig en die begin van die Eerste Grondwetlike Tydperk. Dit was van korte duur en in 1878 het Abdülhamid die grondwet en parlement afgeskaf en teruggekeer na ’n absolute monargie met hom aan die hoof. Die Jong Ottomane se invloed het egter tot aan die einde van die ryk se bestaan voortgeduur.

Verskeie dekades later, in 1908, sou nog ’n groep Ottomaanse hervormers, die Jong Turke, die pogings van die Jong Ottomane herhaal. Dit het gelei tot die Jong Turke-rewolusie en die begin van die Tweede Grondwetlike Tydperk.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb16689397w (data)
* GND: 4162900-0
* VIAF: 91144648300335761875
* WorldCat Identities: viaf-91144648300335761875

 |
**Jonathan Isaac Kaplan** (gebore op 7 November 1966 in Durban, Suid-Afrika), is 'n voormalige internasionale rugbyskeidsregter en hou die wêreldrekord vir die meeste internasionale rugbywedstryde as skeidsregter.

Kaplan begin as skeidsregter in 1984, terwyl hy nog 'n hoërskoolstudent is. Hy maak sy eersterangse debuut in 1991 en word in 1993 aangestel op Suid-Afrika se nasionale skeidsregterspaneel. Op 4 Mei 1996 maak hy sy internasionale debuut in 'n wedstryd tussen Namibië en Zimbabwe in Harare.

In Oktober 2009 blaas hy vir die vyfde keer in die eindstryd van Suid-Afrika se premiertoernooi, die Curriebeker.

Kaplan kondig op 12 Februarie 2013 sy uittrede aan as rugbyskeidsregter, aan die einde van die 2013-seisoen.

Rekords
-------

Kaplan hou verskeie rekords as internasionale en Suid-Afrikaanse rugbyskeidsregter. Hy het 68 toetse beheer — wat 'n wêreldrekord is — sy 13 Wêreldbeker-toetse en sy vier Wêreldbeker-toernooie – 1999, 2003, 2007, 2011 – as wedstrydbeampte is wêreldrekords en sy 107 Superwedstryde hou die rekord, wat die eindstryde van 2005, 2006 en 2009 insluit. Die 161 Absa Curriebekerwedstryde wat hy geblaas het is ook ’n rekord, sowel as sy 422 eersterangse wedstryde.

Oud-kollegas
------------

* Craig Joubert
* Marius Jonker
* Jason Jaftha
* Rasta Rasivhenge
* Lourens van der Merwe
* Stuart Berry
25-paar kleurkode Kaart
10BASE-T Kabel
**Gedraaide Draadpaarkabels** (Engels: *Twisted Pair*) is 'n algemene vorm van bedrading waar twee geleiers om mekaar gewen word met die doel om elektromagnetiese steuring uit te skakel wat oorspraak tot gevolg kan hê.

Die aantal draaie per meter maak 'n belangrike deel uit van die spesifikasie van 'n gegewe soort kabel. Hoe groter die aantal draaie, hoe meer word oorspraak verminder. Die draai van die drade verminder steurings omdat:

* Die gebied tussen die kabels (wat die magnetiese koppeling na die sein bepaal) word soveel moontlik verminder.
* Die rigting van die stroom wat deur 'n eenvormige magnetiese veld geskep word, word met elke draai omgekeer sodat die strome in opeenvolgende draaie mekaar uitkanselleer.

Kabelsoorte
-----------

Afgeskermde gedraaide draadpaarkabel
### Afgeskermde Gedraaide Draadpaar (*STP*)

Hierdie kabel het 'n geweefde geleier of foelie omhulsel vir elke paar en bied teoreties baie goeie beskerming teen steuring en oorspraak. Dit is voorheen algemeen gebruik vir token ring netwerke. Afgeskermde koeksisterpaarkabels (Engels: *Shielded Twisted Pair* of *STP*) word egter deesdae min gebruik omdat die potensiële verhoging in werkverrigting bo dié van Onafgeskermde gedraaide draadpare (Engels: *Unshielded Twisted Pair* of *UTP*) nie die veel hoër koste regverdig nie.

Onafgeskermde gedraaide draadpaarkabel
### Onafgeskermde Gedraaide Draadpaar (*UTP*)

Onafgeskermde gedraaide draadpaarkabel (Engels: UTP, Unscreened Twisted Pair) is nie met enige afskerming omring nie. Dit is die soort kabel wat hoofsaaklik gebruik word vir die plaaslike gedeelte van telefoonnetwerke en is baie algemeen in rekenaarnetwerke veral omdat die kabels baie buigbaar is en maklik is om te lê.

Koeksisterpaarkabels word gestandaardiseer in verskeie kategorieë volgens nommer wat verskeie integriteitseienskappe van die sein aandui. Kategorie 4 kabel en Kategorie 5 kabel word algemeen gebruik in Ethernet netwerke met 10BASE-T of 100BASE-TX. Vir nuwe installasies word deesdae pleks van 'n Kategorie 5 kabel - die verbeterde Kategorie 5e kabel, (Engels: *Cat5e* = *enhanced*) gebruik.

Kategorieë
----------

* Kategorie 1 kabel (*Cat1*)
* Kategorie 2 kabel (*Cat2*)
* Kategorie 3 kabel (*Cat3*)
* Kategorie 4 kabel (*Cat4*)
* Kategorie 5 kabel (*Cat5*/*Cat5e*)
* Kategorie 6 kabel (*Cat6*)
* Kategorie 7 kabel (*Cat7*)

Telefoonkabels
--------------

Vir telefonie-toepassings word onafgeskermde gedraaide draadpaarkabels gegroepeer in stelle van 25 pare volgens 'n standaard 25-paar kleurkode wat oorspronklik deur AT&T ontwikkel is. 'n Tipiese substel van hierdie kleure (wit/blou, blou/wit, wit/oranje, oranje/wit) kom in die meeste onafgeskermde gedraaide draadpaarkabels voor. Daar word tans telefoonkabels van tot 200 en meer pare gebruik. Die draadpaarkabels moet met verskillende draaie per meter vervaardig word om kruisgeraas (Engels: *crosstalk*), te voorkom.
**Jonathan Larson** (4 Februarie 1960 – 25 Januarie 1996) was 'n Amerikaanse komponis.

Biografie
---------

Larson is in White Plains, New York, gebore. Hy het van kleins af in musiek belang gestel en het dit ook op hoërskool gespeel. As student het hy eers vir klein produksies begin komponeer.

Larson het later toneelstukke begin skryf. Sy eerste musiekblyspel was *Sacraimmorality*. Gedurende die 1980's is dit opgevoer onder die naam *Saved on 42nd Street*.

Tussen 1983 en 1990 het Larson *Superbia* geskryf, 'n futuristiese rockmusiekblyspel. Hierdie rock-musiekblyspel was gegrond op 'n vroeëre poging van Larson om 'n musiekblyspel van George Orwell se Nineteen Eighty-Four te maak, maar Larson het nie die nodige regte hiervoor verkry nie. *Superbia* is nog nooit as 'n musiekblyspel opgevoer nie.

Larson se volgende projek was 'n rockmonoloog; *Boho Daya*. Die titel het later verander na *30/90* en staan nou bekend as *Tick, Tick... BOOM!*. Hierdie stuk was in reaksie op die weiering van die industrie om sy stuk *Superbia* te laat opvoer. Die vertoning is op buite-Broadway vertoon. Hierdeur het hy vir Stephen Sondheim, ‘n bekende komponis ontmoet, wat hom by baie vervaardigers sou aanbeveel.

Die skrywer Billy Aronson het in 1988 'n moderne weergawe van *La Bohème* geskryf. Vanaf 1989 het Larson saam met hom begin werk. In 1991 het hy gevra of hy die projek heeltemal kan oorneem, want hy wou ook ervaring uit sy lewe daarin sit.

Die musiekblyspel, *RENT*, het in 1996 begin en 'n groot sukses geword. Larson kon nie die sukses van die musiekblyspel beleef nie, aangesien hy op 25 Januarie 1996 dood is aan 'n aorta disseksie, veroorsaak deur Marfan se sindroom.
Wits se Origins-sentrum langs die M1-hoofweg
Die **M1**, amptelik bekend as die *De Villiers Graaff-motorweg* is 'n metropolitaanse motorweg en belangrike snelweg deur die kern van die megastad Johannesburg. Die snelweg verbind die suidelike gebiede (insluitend Booysens, Eldorado Park en Soweto) met die middestad en gaan ook verder noord deur Sandton en verbind verder met die Ben Schoeman-hoofweg.

Konstruksie
-----------

Konstruksie aan die M1-hoofweg het in 1962 begin en het tot gevolg gehad dat verskeie eiendomme en huise in die historiese Parktown gesloop moes word. Die konstruksie is erg bemoeilik weens die steil Witwatersrand waaroor die 6-laanroete gebou moes word. Verkeer is via Oxfordweg na Sandton herlei terwyl die snelweg deur 'n nek tussen Parktown en Braamfontein in die omgewing van die Universiteit van die Witwatersrand voltooi is.

Gautrein
--------

Byna 50 jaar later is weereens konstruksieprobleme ondervind toe die laaste deel van die Gautrein, tussen Rosebank en Parkstasie, onderdeur dieselde bergrif gebou is. Hierdie keer was dit die deursyfering van groot hoeveelhede onwelkome water wat tydens die horisontale tonnelboordery siviele ingenieurs laat kopkrap het, en gedreig het om die projek te verongeluk. Uiteindelik is deurgedruk en sukses is behaal met die finale indiensstelling van die ondergrondse spoorlyn op 7 Junie 2012.
’n Kylix deur Euergides (c. 500 v.C.) in die Britse Museum.
Die onderkant van ’n kylix.
’n **Kylix** (Grieks: κύλιξ; meervoud: κύλικες, **kylikes**) was in Antieke Griekeland ’n soort wynkelk. Dit was groot en vlak, met ’n kort steel en twee handvatsels. 

Die buitekant van die kelk was dikwels versier, maar die binnekant, of *tondo*, het die belangrikste versiering bevat. Aangesien dit met wyn bedek was, sou die tonele mettertyd ontbloot word terwyl iemand daaruit drink. Kylikes is dikwels ontwerp met dié feit in gedagte; tonele is so geskep dat die drinker eindelik verras of vermaak sou word wanneer die glas leeg was.

Die woord beteken "kelk" in Grieks en is verwant aan die Latynse woord *calix,* die aanvanklike bron van die Afrikaanse woord "kelk" – maar nie aan die soortgelyke Griekse woord *calyx* nie; laasgenoemde beteken "blomkelk".

Doel
----

Die hoofdoel van die kylix was die drink van wyn (gewoonlik met water gemeng en dikwels ook met geurmiddels) op ’n simposium, ’n kuieraand van die manne in Antieke Griekeland. Hulle was dus dikwels versier met tonele van ’n humoristiese of seksuele aard wat net sigbaar sou word wanneer die glas leeg was. Dionysos, die god van wyn, en sy saters was gewilde onderwerpe. Die buitekant was dikwels ook versier. Die vorm van die kelk het ’n mens in staat gestel om te drink terwyl jy agteroorlê, wat die geval was op simposiums. Dit het die mans ook in staat gestel om *kottabos* te speel – dit was ’n spel waartydens wynmoer onder in die kylix na teikens gegooi is.

Hulle het gewoonlik sowat 250 ml wyn gehou, hoewel dit grootliks verskil het volgens die grootte en vorm.

Subtipes
--------

Daar is talle subtipe kylikes wat verskil van vorm, die ligging van die geverfde tonele, die plek van vervaardiging of dikwels ’n kombinasie hiervan. Hier volg ’n paar voorbeelde:

* Tipe A, met ’n las aan die bopunt van ’n kort steel.
* Tipe B, met geen las nie; die kylix loop dus glad van bo tot onder.
* Strookkelk, met ’n toneel in ’n smal strook geverf.
* Droop-kelk.
* Oogkelk, met groot oë aan die buitekant geverf.
* Kassel-kelk.
* Komast-kelk.
* Lakoniese kelk.
* Randkelk, met die hooftoneel net onder die rand.
* Siana-kelk, soortgelyk aan die komast en aan die binnekant geverf.
* Merrythought-kelk, met handvatsels in die vorm van wensbeentjies.
**Lüderitzbaai** (Duits: *Lüderitzbucht*), ook bekend as **Angra Pequena** (Portugees: [ˈaŋgɾa peˈkena], "klein inham"), is 'n baai op die kus van Namibië. Die stad van Lüderitz is aan die rand van die baai geleë.

Geografie
---------

Die baai is ingekeep en met 'n komplekse struktuur. Dit open na die Atlantiese Oseaan in die weste. Die stad Lüderitz is in die suidelike oewer van die binneste oostelike baai geleë en maak oop na die noorde. Verder wes *Griffithbaai*, 'n diep inlaat, strek suidwaarts in die suidelike deel.

Die baai wes van *Angra Point* staan bekend as *Shearwater Bay*, is die ligging van 'n voorgestelde hawe vir die uitvoer van steenkool, onder andere, vanaf Botswana. Dit vereis die konstruksie van die 1600 km lank Trans Kalahari-spoorweg.

Daar is 'n paar eilande wat vanaf Agate-strand in die noordoostelike deel van die baai gesien kan word, die Pikkewyn-eilande en Rop-eiland.

Geskiedenis
-----------

Die oostelike deel van die baai is *Angra Pequena* genoem deur die Portugese ontdekkingsreisiger Bartolomeus Dias toe hy dit vir die eerste keer in 1487 gekarteer, hoewel dit op sommige kaarte verskyn het as *Angra de São Christóvão*. In 1883 is die baai-omgewing omgeskep in 'n handelsstasie deur die Duitse handelaar Adolf Lüderitz. Hy het die gebied na homself vernoem, en verdrae gesluit met die naburige hoofmans wat groot dele van die land aan die nuwelinge gesedeer het. Onder die oortuiging dat Brittanje op die punt was om die gebied as protektoraat op te eis, het Lüderitz sy regte oor die baai op 24 April 1884 aan die Duitse keiserlike regering oorgedra, en op 7 Augustus het kanselier Otto von Bismarck 'n Duitse protektoraat uitgeroep oor die stasie en omgewing.

Die Duitsers het die baai *Lüderitzbucht* (Lüderitzbaai) hernoem, en die ligging word toe 'n vlootbasis vir Duits-Suidwes-Afrika, die hedendaagse Namibië.

Die twee eilande langs *Agate Beach*, ryk in guano afsettings, is geannekseer deur Groot-Brittanje in 1867 en is bygevoeg aan die Kaapkolonie in 1874 as deel van die die buitelandse gebied bekend as die Pikkewyn-eilande.

Sien ook
--------

* Lüderitz
* Walvisbaai
**Sir Arthur John Gielgud** OM CH (14 April 1904 – 21 Mei 2000) was ’n Britse akteur en teaterregisseur met ’n loopbaan wat oor agt dekades gestrek het. Hy, Ralph Richardson en Laurence Olivier was die driemanskap wat die Britse verhoog vir ’n groot deel van die 20ste eeu oorheers het.

Loopbaan
--------

’n Publisiteitsfoto van Gielgud vir die rolprent *Secret Agent* (1936).
Gielgud was lid van die Terry-teaterfamilie en het sy eerste betaalde rol in 1922 in sy niggie Phyllis Neilson-Terry se toneelgeselskap gekry. Nadat hy drama studeer het, het hy in repertoire-teater en die West End gewerk voordat hy in 1929–'31 in Shakespeare-stukke gespeel het.

In die 1930's was Gielgud in nuwe en klassieke werke in die West End en op Broadway te sien. Hy het ook toneelstukke begin regisseer en het sy eie geselskap in Londen gestig. Hy is deur baie beskou as die beste Hamlet van sy tyd en was bekend vir komedierolle, soos dié van John Worthing in *The Importance of Being Earnest*. In die 1950's was hy lank bekend vir sy eenman-Shakespeare-stuk, *The Ages of Man*. 

Hoewel hy sy rolprentdebuut in 1924 gemaak het, het hy rolprente lank nie ernstig opgeneem nie. Hy was al in sy 60's voordat hy werklik ’n rolprentloopbaan begin het. Tussen *Becket* in 1964, waarvoor hy sy eerste Oscar-benoeming gekry het, en *Elizabeth* in 1998 het hy in meer as 60 flieks verskyn. Vir sy rol van Hobson met die skerp tong in *Arthur* (1981) het hy die Oscar vir beste manlike byspeler gewen.

Gielgud het nie veel erg aan pryse gehad nie, en tog is hy een van min akteurs wat ’n Oscar, Emmy, Grammy en Tony gewen het. Hy was van die begin van sy loopbaan af bekend vir sy stem en meesterlike hantering van Skakespeare se werke. Hy was tussen 1929 en 1994 in meer as 100 radio- en TV-dramas en het kommersiële opnames van baie toneelstukke gemaak, insluitende 10 van Shakespeare s'n. Hy is in 1953 tot ridder geslaan en die Gielgud-teater in die West End is na hom genoem.
Die **M'basherivier** (ook Bashee en Mbhashe) is een van die groot riviere in die Oos-Kaap, Suid-Afrika. Die rivier ontspring op 2 600m hoog in die Drakensberge en vloei in 'n suidoostelike rigting. Dit het 'n opvanggebied van 6 030 km². Die M'bashe word deur die Xuka-, Mgwali-, Dutywa- en die Mnyolo-riviere gevoed en vloei deur 'n indrukwekkende kloof. Besonder opvallend is die baie kronkels wat die rivier in die omgewing van Collywobbles maak. Die rivier mond naby die M’bashe Pointvuurtoring, suid van Mhlanganisweni in die Indiese Oseaan uit.

Die rivier vorm die suidgrens van Tembuland.

Geskiedenis
-----------

Die Portugese skip, die *São Bento* strand in 1554 by die rivier se monding. Slegs 98 Portugese en 224 slawe oorleef die stranding.

Nelson Mandela is in 1918 in Mvezo, 'n dorpie langs die rivier gebore.

Ekologie
--------

Van die visse wat hier gevang word, sluit in kleinbek-geelvis (*Labeobarbus aeneus*), goud-ghieliemientjie (*Barbus pallidus*), dikkop-ghieliemientjie (*Barbus anoplus*), varswater-harder (*Myxus capensis*), Madagaskar-bontpaling (*Anguilla marmorata*) en geelbekpaling (*Anguilla mossambica*). Die geelbekpaling is 'n indringerspesie wat nou wydverspreid in die rivierstelsel voorkom.

Sytakke
-------

* Dutywarivier
* Candurivier
* Mgwalirivier
* Mnyolorivier
* Mtenturivier
* Xukarivier
* Zalala
**Boesmansriviermond** (wat deur die plaaslike bewoners dikwels net **Boesmans** genoem word) is 'n dorp en strandoord by die mond van die Boesmansrivier in die Suid-Afrikaanse provinsie Oos-Kaap met sowat 3 500 inwoners. Boesmans is sowat 120 km oos vanaf Gqeberha en 140 km wes van Oos-Londen. Die naaste dorp, Port Alfred is 25 km weg terwyl die onmiddelike buurdorpie Kenton-on-Sea is. Boesmans val binne die Ndlambe Plaaslike Munisipaliteit se gebied.

Geografie
---------

Die Boesmansrivier is die tweede grootste rivier in Suid-Afrika wat deur die getye van die see geraak word. Kwaaihoek, die plek waar die Portugese seevaarder Bartolomeu Dias in 1488 'n klipkruis opgerig het, is sowat ses kilometer van die dorp af geleë, maar kan slegs tydens ebgety op 'n staproete van drie kilometer langs die strand bereik word. Die kruis merk die mees oostelike punt van Dias se vaart om die Kaap. Die kruis is in 1938 deur dr. E. Axelson, destyds van die Universiteit van die Witwatersrand, herontdek.

Geskiedenis
-----------

Boesmansriviermond was oorspronklik net 'n kampeerplek vir boere van die omgewing en bewoners van die nabygeleë dorp Alexandria wat op grond in besit van die voormalige Departement Bosbou ontstaan het. Die departement het uiteindelik sy toestemming verleen vir die oprigting van permanente hutte in die bosbougebied naby die rivierstrand. Die dorp soos dit vandag daar uitsien, het langs die rivier ontwikkel op 'n gedeelte van Thomas Futter se plaas wat aan die bosbougebied grens. Gedurende die 1970's is vir die eerste keer elektrisiteit aan die bewoners verskaf, nadat hulle aanvanklik gas gebruik het.

Die dorpsgebied het later uitgebrei om ook Riversbend, 'n ontwikkeling wat stroomop van Boesmansriviermond geleë is, in te sluit. In die vakansieseisoen huisves die dorp meer as 10 000 mense. Boesmansriviermond beskik oor 'n algemene handelaar in die ou dorp en verskeie ander besighede veral in die nywerheidsgebied.

Boesmans se huiseienaars en inwoners word ondersteun deur 'n aktiewe belastingbetalersvereniging.

Sien ook
--------

* Lys van dorpe in Suid-Afrika
**Cecil Blount DeMille** (12 Augustus 1881 – 21 Januarie 1959) was ’n Amerikaanse rolprentregisseur en -vervaardiger. Tussen 1913 en 1956 het hy 70 rolprente, sonder en met klank, gemaak. Hy word erken as ’n medestigter van die Hollywoodse rolprentbedryf en die kommersieel suksesvolste vervaardiger-regisseur in die geskiedenis. Sy prente het uitgestaan danksy hul epiese skaal en sy filmtalent. Hy het stilprente in elke genre gemaak: sosiale, morele en geskiedkundige dramas, komedies, westerns en klugte.

Die van DeMille
---------------

Daar is verskeie spellings van DeMille se van. Sy familie se oorspronklike Nederlandse van was "de Mil", wat later "de Mille" geword het. As volwassene het hy die spelling "DeMille" vir professionele doeleindes aangeneem, maar steeds "de Mille" in sy private lewe gebruik. Ook sy kinders en broer gebruik laasgenoemde spelling.

Loopbaan
--------

DeMille omstreeks 1920.
DeMille het sy loopbaan in 1900 as ’n verhoogakteur begin. Hy het later teaterproduksies geskryf en geregisseer, sommige saam met Jesse Lasky. Sy eerste rolprent, *The Squaw Man* (1914), was die eerste wat in Hollywood geskiet is. Die liefdesverhaal oor die kleurgrens heen het dit ’n enorme treffer gemaak en het "Hollywood op die kaart geplaas". Sy voortdurende sukses het gelei tot die stigting van Paramount Pictures saam met Lasky en Adolph Zukor. 

Sy eerste epiese Bybelprent, die 1923-stilprent *The Ten Commandments*, was onder resensente en by die loket ’n treffer; dit het 25 jaar lank die rekord gehou as Paramount se grootste geldmaker. In 1927 was hy die regisseur van *The King of Kings*, ’n biografie van Jesus. Dit is geprys vir sy sensitiwiteit en het meer as 800 miljoen mense na rolprentteaters gelok. *The Sign of the Cross* (1932) was die eerste klankprent wat alle aspekte van filmtegniek gebruik het. *Cleopatra* (1934) was sy eerste prent wat vir ’n Oscar benoem is. Ná meer as 30 jaar in Hollywood het DeMille die hoogtepunt van sy loopbaan bereik met *Samson and Delilah* (1949), ’n epiese Bybelprent wat ’n kommersiële rekordsukses was.

Benewens sy Bybelse en historiese prente, het hy ook flieks geregisseer wat neig na "neo-naturalisme", prente wat die mens se wette probeer uitbeeld terwyl hy teen die natuurkragte veg. Hy het sy eerste Oscar-benoeming vir beste regisseur gekry vir sy sirkusdrama *The Greatest Show on Earth* (1952), wat die prys vir beste prent gewen het. 

Sy laaste en bekendste fliek, die 1956-prent *The Ten Commandments* met Charlton Heston en Yul Brynner, is tans die prent wat die heel meeste geld ingebring het as inflasie in ag geneem word. Hy het die Oscar vir beste prent gewen en ook ’n ereprys vir sy lewenslange bydrae ontvang. Verder het hy die Palme d'Or (nadoods) vir *Union Pacific* ontvang, ’n Amerikaanse Regisseursgildeprys vir sy lewenslange bydrae en die Irving G. Thalberg-herdenkingsprys. Hy was ook die eerste ontvanger van die Golden Globes se Cecil B. DeMille-prys, wat later na hom genoem is.
**Cecilia** (Cecilia word ook gespel **Cecily**; 3de eeu n.C. Rome [Italië]; feesdag - 22 November) is die beskermheilige van musiek, een van die bekendste Romeinse martelaars van die vroeë kerk, en histories gesien een van die mees bespreekte martelaars en heiliges. 
Volgens ‘n laat-5de eeuse legende, was sy ‘n adelike Romeinse burger wat as kind haar maagdelikheid aan God beloof het. Toe sy teen haar wil getroud was met die toekomstige Valerian (heilige), wat toe nog ‘n heiden was, het sy hom vertel dat ‘n engel van God wou hê dat sy ‘n maagd moet bly. Hy het hierop belowe om die wens te eerbiedig indien hy toegelaat sou word om die engel te sien. In antwoord hierop het sy gesê dat hy die engel sou kon waarneem indien hy gedoop sou word. 
By sy terugkeer van die doop af het hy op Cecilia afgekom waar sy in gesprek met die engel was. Sy het daarna sy broer Tiburtius bekeer, wat ook die engel gesien het. Beide mans sou voor haar, as martelaars sterf. Sy het haar besittings aan die armes uitgedeel, wat die Romeinse prefek Almachiusm ontstig en woedend gemaak het, waarna hy beveel het dat sy verbrand word. Toe dit egter wou voorkom asof die vlamme haar nie skade berokken nie, was sy onthoof. 
Cecilia was begrawe in die katakombe van die heilige Callistus naby Rome. Aan die begin van die 9de eeu het Pous Paschalis I haar relieke in die katakombe van die heilige Praetextatus ontdek, en dit na ‘n basiliek in Trastevere, Rome laat neem wat na haar vernoem is. Sy het die beskermheilige van musici en musiek geword. In kuns word sy dikwels voorgestel terwyl sy die orrel bespeel.
**Koeblai Khan** (Mongools: Хубилай хаан, Chinees: 忽必烈; 23 September 1215 – 18 Februarie 1294), ook bekend as **Koebilai Khan**, was die kleinseun van Djengis Khan, ’n Mongoolse leier en die stigter van die Chinese Yuan-dinastie.

Agtergrond
----------

Koeblai was die seun van Toloei Khan, wat ’n seun was van Djengis Khan. In sy jeug het hy die Chinese kultuur bestudeer en ’n voorliefde vir Chinese kunste ontwikkel. In 1251 het sy broer, Möngke, die Groot Khan van die Mongoolse Ryk geword en Koeblai die goewerneur van die suidelike gebiede. Gedurende sy jare as goewerneur het hy die handel en landbou verbeter.

In 1259 is Möngke dood en in 1260 is Koeblai sowel as sy jonger broer, Ariq Böke, verkies tot Groot Khan. Ná drie jaar van burgeroorlog het Koeblai algehele beheer oor die Mongoolse Ryk oorgeneem.

Mongoolse Ryk
-------------

Marko Polo ontmoet Koeblai Khan.
Die Mongoolse Ryk was in vier khanate verdeel, en elkeen is regeer deur ’n khan wat onderverbonde aan die Groot Khan was. Die Kiptsjak-khanaat het oor die Russe regeer, die Ilkhanaat oor die Midde-Ooste, die Tsjagatai-khanaat oor Sentraal-Asië en die Groot Khan oor Mongolië en China. In 1271 het Koeblai die Yuan-dinastie gestig en Dadu Beijing as hoofstad aangewys.

Om China te verenig het Koeblai Khan ’n groot offensief teen die oorblywende Song-dinastie gevoer. Hy was ’n goeie leier en het baie verbeterings in China aangebring, soos om die gebruik van papiergeld in te stel. Koeblai het twee keer probeer om Japan aan te val, maar die samoerai het die Chinese soldate met hul vegkuns verslaan. Tydens die tweede aanval het ’n storm die Chinese vloot gesink. Dr. Kenzo Hayashida, ’n mariene argeoloog, het oorblyfsels van die Mongoolse vloot aan die weskus van Japan gevind en volgens sy bevindings het Koeblai Khan sy enorme vloot binne een jaar gebou – ’n taak wat 5 jaar moes neem en sodoende skepe van swak gehalte opgelewer het.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BIBSYS: 10014234
* BNC: 000563246
* BNF: cb12116822s (data)
* CANTIC: a11346516
* GND: 118747037
* ISNI: 0000 0001 2212 3878
* LCCN: n50050841
* NDL: 00624531
* NKC: jx20060714001
* NLI: 000079090
* NLP: A19739795
* NTA: 073603252
* SELIBR: 346731
* SUDOC: 029570077
* ULAN: 500252532
* VIAF: 72189401
* WorldCat Identities: lccn-n50050841

 |
**Cecil Boyle** (?? – Januarie 1901) was ’n Britse luitenant tydens die Tweede Vryheidsoorlog in Suid-Afrika. Met die Britse beleg van Dewetsdorp in die Vrystaat tydens die oorlog het Boyle ’n skrikbewind gevoer deur die vroue en kinders met 'n sweep aan te ja na konsentrasiekampe. Genl. Christiaan de Wet het hiervan gehoor en besluit om Dewetsdorp te ontset. Hy het sy hoofadjudant, Barry Richter, opdrag gegee om twee makkers saam te vat en Boyle in die nag in hegtenis te neem. Dit het hulle gedoen, en Boyle en ’n klompie ander Britse soldate ure lank gevange gehou tot die Boere die dorp die middag bevry het.

Naby Senekal het De Wet vir Boyle aan genl. Philip Botha, ouer broer van genl. Louis Botha, oorhandig. Botha het net daarna aan ’n paar Boere opdrag gegee om Boyle dood te skiet. Botha moes daaroor voor 'n Boerekrygsraad in Bethlehem verskyn. Op pad daarheen sterf hy in 'n skermutseling met die Engelse. 

Kmdt. Barend Cilliers, wat Boyle tereggestel het, is wel ná die oorlog van moord aangekla. Hy het op 3 Julie 1901 voor ’n krygsraad verskyn en is onskuldig bevind. Ná die oorlog is die saak weer aanhangig gemaak en dit het op 20 Februarie 1903 voor regter Fawkes in Bloemfontein gedien. Op 23 Februarie is Cilliers onskuldig bevind en ontslaan.
Die **Koeboebessie** (*Mystroxylon aethiopicum*) - voorheen *Cassine aethiopica* - is 'n plant wat wissel van 'n groot bos tot 'n middelgroot boom. In Engels staan die boom bekend as die *Kooboo-berry* of *Bushveld cherry*. Die boom kom voor aan die suidkus van Suid-Afrika vanaf Mosselbaai, die ooskus, noorde van Gauteng en Noordwes, Mpumalanga, Limpopo en sentraal Zimbabwe. Die vrugte is tot 2 cm lank en eetbaar en soet. Die blaarrand is getand met 'n klein, bruin kliertjie aan die punt van elke tand.

Subspesies
----------

Ryp vrugte van die hoëveldkoeboebessie, *Mystroxylon aethiopicum* subsp. *burkeanum*, is pienkerig of oranje.

* blomme, midsomerblomme, midsomer
* ryp vrugte, Aprilryp vrugte, April

Ryp vrugte van die bosveldkoeboebessie, *Mystroxylon aethiopicum* subsp. *schlechteri*, is helderrooi.

* stamstam
* groen vrugte, herfsgroen vrugte, herfs
* ryp vrug, winterryp vrug, winter

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

Bron
----

* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. ISBN 1-86872-527-8

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q17252559
* APDB: 175243
* EPPO: MYYAE
* GBIF: 7265777
* GRIN: 24927
* iNaturalist: 429473
* IPNI: 834947-1
* NCBI: 353138
* Tropicos: 6600058

 |
Die **Kodiakbeer** (*Ursus arctos middendorffi*) is die grootste subspesie van die bruinbeer. Sommige individue is selfs groter en swaarder as die ysbeer. Die bere kom in Alaska en op die Noord-Amerikaanse eilande Afognak, Shuyak en Kodiak voor, waarvan die beer se naam ook afgelei is.

Kodiakbere is die grootste bere en ook die grootste landroofdiere op aarde. Die mannetjies weeg gemiddeld 400 kg, terwyl die wyfies ietwat kleiner is. Die swaarste individu in ballingskap het 757 kg geweeg. Ondanks hulle grootte kan hulle snelhede van tot 50 km/h bereik en vir lang tye volhou. Mense het al gesien hoe 'n Kodiakbeer 'n perd agternasit, inhaal en doodmaak.

In die somer vreet hulle hoofsaaklik plantaardige voedsel, soos bessies en wortels. Daarbenewens jag hulle op takbokke. In die herfs vreet hulle hoofsaaklik salm. Hierdie tyd van die jaar moet hulle baie eet, sodat hulle genoeg vet kan opbou om hulle deur hul winterslaap te hou.

Bere is gewoonlik alleenlopers. Hulle kom net bymekaar om te paar, of by spruite om salm te vang. Byna al die mannetjies het letsels op hulle koppe van al die gevegte waarin hulle betrokke is.

Daar is normaalweg min kontak tussen mense en Kodiakbere. Die gebied waarin hulle leef is nog relatief ylbevolk. As gevolg hiervan is daar min aanvalle op mense, hoewel enkele aanvalle al aangeteken is, veral as daar te min voedsel in die veld is.

* Kodiakbere in die Emmen-diereparkKodiakbere in die Emmen-dierepark
* Kodiakbeer in Emmen-diereparkKodiakbeer in Emmen-dierepark
* 'n Opgestopte Kodiakbeer in die Buffalo Bill Center of the West'n Opgestopte Kodiakbeer in die *Buffalo Bill Center of the West*
**John Pierpont "J.P." Morgan** (\* 17 April 1837, † 31 Maart 1913) was 'n Amerikaanse finansierder, bankier, filantroop en kunsversamelaar wat in sy tyd 'n oorheersende posisie in maatskappyfinansiering en nywerheidskonsolidasie ingeneem het. In 1892 het hy die weg gebaan vir die samesmelting van *Edison General Electric* en *Thomas-Houston Electric Company* tot *General Electric*. Nadat hy die stigting van die staalmaatskappy *Federal Steel Company* befonds het, het hy sy onderneming in 1901 met *Carnegie Steel Company* en verskeie ander staal- en ystervervaardigers, waaronder *Consolidated Steel and Wire Company* in besit van William Edenborn, saamgesmelt om die *United States Steel Corporation* te vorm.

Op die hoogtepunt van sy loopbaan in die vroeë 20ste eeu het Morgan en sy sakevennote finansiële beleggings in baie groot maatskappye gehad. So was hy, ondanks die skip se Britse registrasie en vlag, deur middel van sy redery-kartel *International Mercantile Marine Co.* die eienaar van die noodlottige luukse passasierskip *RMS Titanic*. Die beslissende invloed van Morgan en sy vennote op die hoë finansies van die Verenigde State het kritiek uitgelok. Morgan het die bankkoalisie bestuur wat gemoedere ná die Paniek van 1907 gekalmeer het. Morgan was die leidende finansier van die Progressiewe Era, en sy toewyding aan doeltreffendheid en modernisering was 'n belangrike bydrae tot die hervorming van die Amerikaanse sakewêreld.

Morgan is in 1913 in Rome, Italië in die ouderdom van 75 in sy slaap oorlede. In sy testament het hy sy fortuin en sakebelange aan sy seun John Pierpont "Jack" Morgan nagelaat, terwyl sy huis en boekeversamelings aan die Morgan-biblioteek en -museum te New York bemaak is.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BIBSYS: 98006523
* BNE: XX1450400
* BNF: cb11969305t (data)
* CANTIC: a10220252
* CiNii: DA0577307X
* GND: 118784889
* ISNI: 0000 0000 8385 399X
* LCCN: n85073820
* LNB: 000158095
* NDL: 00621163
* NKC: xx0042557
* NLA: 49283422
* NLI: 000095267
* NLP: A19449483
* NTA: 068939027
* RKD: 353863
* SELIBR: 322705
* SNAC: w6348pxj
* SUDOC: 027708330
* Trove: 1492732
* ULAN: 500322851
* VIAF: 57410770
* WorldCat Identities: lccn-n85073820

 |
Sir **John Gilbert Kotzé** (1849 – 1940) was 'n hoofregter van die Zuid-Afrikaansche Republiek. Hy is op 5 November 1849 in Kaapstad gebore. Hy studeer aan die Suid-Afrikaanse Kollege en Londense Universiteite. Hy word tot die *Inner Temple* toegelaat in 1847 en keer in dieselfde jaar terug na Kaapstad om met sy praktyk te begin. Hy verhuis in 1876 na Grahamstad. In 1877 word hy aangestel as regter van die Hoërhof van Transvaal en word bevorder tot Hoofregter in 1881. In 1897 kom hy in konflik met president Paul Kruger en in 1899 gaan hy terug na die Kaapkolonie. 'n Jaar later word hy aangestel as Prokureur-generaal van Rhodesië. Hy word senior advokaat in 1902 en word in 1903 aangestel as regter van die Hof van die Oostelike Distrikte waar hy in 1904 Regter-president word. In 1913 word hy aangestel as onderregter in die Kaap en Regter-president in 1920. In 1922 sluit hy aan by die Appélafdeling en tree in 1927 af. Hy sterf op 1 April 1940 in Kaapstad.

Sien ook
--------

* Hoofregter van Suid-Afrika

Bron
----

* *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*, Eric Rosenthal, 1967.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* ISNI: 0000 0003 9944 0657
* LCCN: no2006110855
* NTA: 074096885
* VIAF: 293797833
* WorldCat Identities: lccn-no2006110855

 |
**Koeffisiënte** en **magswortels** is wiskundige konsepte.

Die rasionele wortelstelling (of rasionele zero-stelling) sê dat as die koëffisiënte van 'n polinoom heelgetalle is, dan kan mens al die moontlike rasionale wortels vind deur elke faktor van die voorste koëffisiënt met elke faktor van die konstante term te verdeel.

Koeffisiënt
-----------

'n Koeffisiënt is 'n getal wat met 'n veranderlike in 'n algebraïese uitdrukking vermenigvuldig word.

In die algebraïese uitdrukking:

*8x + 18x2 + 5y* is 8 die koeffisiënt van x, 18 is die koeffisiënt van  x2 en 5 is die koeffisiënt van y.

12a beteken 12 keer a of twaalf vermenigvuldig met a. "a" is die veranderlike en 12 is dus die koeffisiënt.

'n Veranderlike met geen getal,  het 'n koeffisiënt van 1. Byvoorbeeld y beteken eintlik 1y.

Partykeer staan 'n letter in vir 'n syfer.

Byvoorbeeld: In ax2 + bx + c.

 "x" is die veranderlike en "a" en "b" die koeffisiënt.

Magswortel
----------

As 'n getal byvoorbeeld 5 met homself vermenigvuldig word, dui die mag van die getal aan hoeveel keer 5 op hierdie manier vermenigvuldig moet word. Die mag word as 'n klein getalletjie (eksponent) regs bokant die getal wat met homself vermenigvuldig moet word, geskryf. Dit word as '5 tot die mag...' gelees.

Vir die mag 2 is daar 'n spesiale naam: 'n Getal wat tot die mag 2 vermenigvuldig word, word 'gekwadreer'.

* 7 x 7 = 72

Dit beteken 7 word twee keer met homself vermenigvuldig, wat as '7 tot die mag 2' of '7 kwadraat' gelees word.

* 15 x 15 x 15  = 153

Dit beteken 15 word drie keer met homself vermenigvuldig, wat as '15 tot die mag 3' gelees word.

* 4 x 4 x 4 x 4 = 44

Dit beteken 4 word vier keer met homself vermenigvuldig, wat as '4 tot die mag 4' gelees word.

'n Getal in eksponensiaalvorm bestaan uit 2 dele:

Die teenoorgestelde van 'n eksponent of mag is 'n wortel:
Die **Potchefstroom Koekoek** is ’n Suid-Afrikaanse hoenderras  wat in die 1960’s aan die Potchefstroomse Landboukollege in die stad van Potchefstroom deur professor Chris Marais ontwikkel is. Dit is uit kruisings tussen die Swart Australorp, en Wit Leghorn, om spesifieke eienskappe van elk te behou en in die proses die ras meer geskik te maak vir Suid-Afrikaanse omstandighede, en die verekleur stem ooreen met die gestreepte Plymouth Rock. Die hoenderras is later deur P.J. Serfontein en J.P. Botha verbeter.

Die ras is as ’n dubbeldoel, vrylopende hoender bestem met uitstekende lê-kwaliteite, asook ’n liggaamstruktuur geskik vir vleisproduksie. Opregte Koekoeke het uitsluitlik ’n swart-en-wit gestreepte ("barred") vering, heldergeel bene en snawel, en ’n bloedrooi kam. Die kuikens se geslag kan op ’n jong ouderdom reeds bepaal word te danke aan unieke geslagskenmerke. Potchefstroom koekoeke is ook bekend daarvoor dat hulle goed lê, ten spyte van swak kwaliteit of nie-genoegsame voeding.

Sien ook
--------

* Hoender
* Landbou in Suid-Afrika
**John Gaspard Gubbins** (6 Januarie 1877 Upham, Hampshire - 12 November 1935 Johannesburg) was 'n Africana-versamelaar en skrywer. Hy was die seun van 'n rektor Richard Shard Gubbins (1 Desember 1826 St. Marylebone, Londen - 23 Oktober 1884 Herne Hill, Londen) en Ellen Rolls (30 Augustus 1845 Monmouthshire, Wallis 1902 Kensington, Londen) wat op 21 November 1865 getroud is.

Gubbins is opgelei by Haileybury en Clare College in Cambridge. Hy het in 1902 na Suid-Afrika gekom en naby Ottoshoop begin boer op 'n plaas wat hy Malemani aka Malmani genoem het na die oorspronklike seTswana-naam van die gebied, "Molemane", wat "plek van baie water" beteken. Vloeispaat is op sy plaas ontdek.

Gubbins het sy lewe spandeer om Africana saam te stel in die vorm van ou boeke, prente en manuskripte. 'n Rampagtige brand op Oukersaand 1931 by die Witwatersrand Universiteit het 35 000 boeke vernietig, en die helfte van Gubbins se Africana-versameling. Uit vrees vir die veiligheid van sy versameling op die plaas weens grasbrande, het Gubbins begin om die versameling na Johannesburg te skuif. Gubbins en sy beskermhere het dadelik begin met 'n nuwe versameling wat uiteindelik die Gubbins-biblioteek en die kern van Johannesburg se Africana-museum geword. Hy was tot sy dood direkteur van hierdie museum. Die Universiteit het 'n ere- D.Litt. aan hom toegeken.

Werke
-----

* *Three-dimensional thinking* - John Gaspard Gubbins (1924)

Sien ook
--------

* Gubbins-versameling
Die **poumantisgarnaal** (*Odontodactylus scyllarus*) is 'n mantisgarnaal wat in die westelike Stille- en Indiese oseane voorkom; vanaf Guam tot by die ooskus van Afrika suidwaarts tot by KwaZulu-Natal in water wat tot 50 m diep is. In Engels staan die seedier bekend as die *Peacock mantis shrimp*.

'n Kenmerk van die seedier is die breë en kleurvolle stert. Die seedier word tot 180 mm lank, die mannetjies is smaraggroen terwyl die wyfies meer olyfkleurig is. Daar is tieragtige kolletjies op die kante van die lyf tot by die kop. Daar is twee groot oë boaan die blou kop. Tussen die oë is twee paralelle lyne. Die antennas en bene is rooi-oranje met groen areas. Die dier leef in gate wat hulle selfmaak en sanderige en rommel areas. Die mantisgarnaal verdedig sy gebied aggressief. Dit het ook die vinnigste kloue ooit waarmee slagoffers aangeval word; tewens die dier het al die glas van akwariums gekraak. Die kloue word gebruik om krappe, slakke, wurms en vis dood te maak. Die spesie kom algemeen voor.

Bron
----

* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 ISBN 978-1-77584-018-3

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q43735
* ADW: Odontodactylus\_scyllarus
* GBIF: 4316608
* iNaturalist: 119395
* NCBI: 120888
* WoRMS: 220297

 |
Ontwerp vir maksimum-snelheid - die Britse teeklipper *Cutty Sark* (1869) se skeepsromp
'n Kwaai storm steek op tydens een van die Amerikaanse klipper *Flying Cloud* se vaarte rondom Kaap Hoorn  
James E. Buttersworth: *The American Clipper Flying Cloud running before a gale off Cape Horn*. Skildery (1854), olie op doek, 20x32 duim
'n **Klipper** was 'n baie vinnige seilskip wat teen die middel van die 19de eeu ontwikkel is om premiumprys-goedere en betalende passasiers op belangrike oorsese seeroetes soos die Klipperroete, meestal rondom Kaap Hoorn en Kaap die Goeie Hoop, te vervoer. Hulle is as lang en smal, byna seiljagagtige skepe ontwerp, met drie maste, 'n betreklik groot seiloppervlak en 'n raseil. Hul doelwit was om beperkte hoeveelhede vrag in die kortste moontlike tyd na hul bestemmings te vervoer.

Klippers is hoofsaaklik op Britse en Amerikaanse skeepswerwe ontwerp en gebou, alhoewel sommige van dié seilskepe ook op werwe in Frankryk, Brasilië, Nederland en elders ontstaan het. Klippers het op alle oseane gevaar, maar is veral ingespan op handelsroetes tussen die Verenigde Koninkryk en sy kolonies in die ooste, op transatlantiese handelsroetes, en op die roete tussen New York en San Francisco rondom Kaap Hoorn - 'n vaarroete wat veral tydens die Kaliforniese goudstormloop gewild was. In Nederland is klippers vanaf die 1850's gebou vir die teehandel en vervoer van passasiers na Java.

Die bloeitydperk van klippers het in 1843 begin met die stygende vraag na tee uit China wat in die kortste moontlike tyd afgelewer moes word. Die goudstormlope in Kalifornië (1848) en Australië (1851) het die behoefte aan die vinnige vervoer van delwerpassasiers laat ontstaan. Die ontwikkeling van stoomskepe, wat nie meer op sterk waaiende winde soos die Suidelike Halfrond se *Roaring Forties* tussen die 40ste en 50ste breedtegrade en gunstige seestrominge aangewese was nie, en die opening van die Suezkanaal in 1869 en die Panamakanaal in 1914 het klippers oorbodig gemaak.