recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Die Kaskenades van Dr. Kwak** is 'n swart en wit Afrikaanse rolprent wat op 5 April 1945 uitgereik is.

Genre
-----

Die rolprent is 'n komedie.

Hoofrolspelers
--------------

* Pierre de Wet as dr. Hendrikus Kwak
* Gert van den Bergh as Poggenpoel
* Paula Styger
* Jan Cronjé
* Helen Faul
* Stanley Raphael
* Ben Havenga
* Susan Roos
* Francis Coertze
* Bernabe van Alphen
* Al Debbo
* James Norval
* Schalk Theron
* Rynhard Smit
* Gerhard Mol

Storielyn
---------

'n Jong dokter, vars uit die mediese skool, koop 'n praktyk vir 'n appel en 'n ei op 'n klein dorpie in die middel van nêrens. Met sy aankoms ontvang hy skokkende nuus van die dorpsmense: "*Niemand op die dorp raak ooit siek nie, en die vorige dokter het van aalmoese geleef. Niemand het ooit 'n dokter, apteker of begrafnisondernemer nodig nie.*" vertel hulle hom.

Maar Dr Kwak weier om dit te glo, en kom met die apteker en die onderwyser bymekaar. Hy benadruk die belangrikheid daarvan dat die mediese wetenskap na die mense gebring moet word en dat hulle bewus gemaak moet word van die verskriklike gevare wat kieme inhou. Kort nadat Kwak aankondig dat hy Maandae gratis konsultasies aanbied, is sy spreekkamers vol, die plaaslike hotel is omskep in 'n hospitaal, en die hele dorp is in die bed. Dr Kwak, die hoteleienaar (nou matrone van die hospitaal) en die apteker glimlag almal breed. Maar geregtigheid seëvier in die gestalte van die ou dokter.

Sien ook
--------

* Lys van Afrikaanse rolprente
Leeus is groot vleiseters; en vereis tot soveel as sewe kilogram vleis per dag. Groot soogdiere, soos hierdie Buffel maak 'n belangrike deel van hul dieet uit.
'n **Karnivoor** of **vleiseter** (vanuit die Latyn *carne* vir 'vlees' en *vorare* wat 'vreet' beteken) is 'n organisme wat 'n dieet het wat hoofsaaklik uit diere bestaan, hetsy dit van lewende diere (vir jagdiere) of dooie diere (vir aasdiere) afkomstig is.

In die algemeen kan 'n mens diere as karnivore beskou as hulle hoofsaaklik ander diere vreet eerder as om plante te vreet. Daar bestaan ook ongewerweldes wat prooi eet soos spinnekoppe en hottentotsgotte asook verskeie spesies land- en seeslakke. Diere wat uitsluitlik vleis eet word ware karnivore genoem.

Plante wat insekte vang en verteer word karnivoorplante genoem.

Klassifikasie
-------------

Die Venus vlieëvanger, 'n welbekende karnivoorplant
Karnivore wat hoofsaaklik insekte en soortgelyke ongewerweldes vreet word insektevore genoem, terwyl die wat hoofsaaklik vis eet piskivore genoem word. Karnivoorgedrag wat die vreet van lede van 'n organisme se eie spesie insluit word kannibalisme genoem.

Die woord karnivoor word soms gebruik om na die soogdierorde Carnivora te verwys, maar dit kan misleidend wees. Baie diere uit die orde Carnivora is uitsluitlik vleiseters maar nie almal nie. Bere is byvoorbeeld lede van die orde Carnivora maar is nie karnivore wat hul dieet betref nie en pandas is herbivore. Ander diere soos dolfyne wat vleiseters is, is nie lede van die Carnivora orde nie.

### Ware karnivore

Hierdie tier se skerp tande en kake is klassieke eienskappe van vleisetende jagdiere
'n *Ware karnivoor* is 'n dier wat vleis *moet* eet om te kan lewe. Ware karnivore se fisiologie het nie die vermoë om plantaardige materiale te verteer nie. Die huiskat is 'n goeie voorbeeld van 'n ware karnivoor, soos al die ander diere in die familie Felidae (katfamilie). Karnivore se spysverteringskanale is gewoonlik relatief kort omdat hulle nie die taai sellulose van plantmateriaal hoef te verteer nie.

Sien ook
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sien ***karnivoor*** in Wiktionary, die vrye woordeboek. |

* Herbivoor
* Omnivoor
* Lys van soorte -vore
**Raymond Herman "Ray" Mordt** (gebore op 15 Februarie 1957 in Kaapstad, Suid-Afrika) is 'n voormalige Zimbabwiese/Suid-Afrikaanse rugbyvoetbalspeler wat sy land in rugbyunie verteenwoordig het voordat hy na die Engelse professionele rugbyligaklub, Wigan, verhuis het, saam met wie hy die kampioenskap gedurende die 1986–87-seisoen gewen het. Hy is die oom van die Engelse Sewesspeler Nils Mordt.

Lewe
----

Mordt het grootgeword en begin rugby speel in Rhodesië (nou Zimbabwe). Hy was 'n leerling aan die Hoërskool Churchill in Salisbury.

Hy het later vleuel vir die Springbokke gespeel waar hy die span drie keer (twee keer as 'n plaasvervanger) van 1980 tot 1984 aangevoer het. Hy het sy debuut teen die Suid-Amerikaanse Jaguars op 26 April 1980 in die Wanderersstadion in Johannesburg gemaak. Suid-Afrika het dié wedstryd met 24–9 gewen.

As speler is hy dalk veral bekend daarvoor dat hy drie drieë teen die All Blacks in die bekende "meelbom"-toets op Edenpark in Auckland, Nieu-Seeland, op 12 September 1981 gedruk het. Suid-Afrika het dié wedstryd met 22–25 verloor.

Ray Mordt het altesaam 18 toetse (plus sewe toerwedstryde) vir die Springbokke gespeel en twaalf drieë gedruk vir 'n totaal van 48 punte.

Mordt het Curriebekerrugby vir Zimbabwe, Transvaal en Noord-Transvaal gespeel en 35 loopbaandrieë gedruk.

Toekennings
-----------

Tydens sy rugbyunie speelloopbaan is Mordt genomineer vir die SA Rugby Jong Speler van die Jaar in 1978 en SA Rugby Speler van die Jaar in 1981, 1983 en 1984.

Rugbyliga
---------

Mordt het hom by die Engelse rugbyligaklub Wigan aangesluit en sy debuut vir hulle op die vleuel gemaak op Sondag 5 Januarie 1986 teen Swinton.

Bofbal
------

Mordt het Rhodesië ook in die 1978 interprovinsiale toernooi in Durban, Suid-Afrika, verteenwoordig.

Afrigtingsloopbaan
------------------

Ná sy aktiewe loopbaan is Mordt as afrigter vir die Springbokke en ander spanne aangestel. In 1994 het die Internasionale Rugbyraad Mordt verbied om by Suid-Afrika se toer na Wallis, Skotland en Ierland as fiksheidsinstrukteur aan te sluit weens sy tyd wat hy rugbyliga gespeel het.

As afrigter het Mordt die Curriebeker in 1994 gewen en Transvaal afgerig. Hy het ook 'n deurslaggewende rol in die Rugbywêreldbeker 1995-bekroonde afrigtingsopset van Kitch Christie gespeel.
Raytheon Sentinel

aircraft model| Subklas van | Bombardier Global, surveillance aircraftWysig |
| Land van oorsprong | Verenigde State van AmerikaWysig |
| Operateur | Britse LugmagWysig |
| Vervaardiger | RaytheonWysig |
| Nooiensvlug | 26 Mei 2004Wysig |
| Ontwikkelaar | RaytheonWysig |

Sentinel R.1 ZJ692 5 Sqdn. RAF land by RAF Waddington
Die **Raytheon Sentinel** is 'n slagveld- en grondtoesigvliegtuig wat voorheen deur die Britse Lugmag (RAF) bedryf is. Dit is gebaseer op die Bombardier Global Express ultralangafstand-sakestraler, en die hoofkontrakteur vir die Sentinel was die Amerikaanse verdedigingsfirma Raytheon, wat die meeste van die sendingstelsels verskaf het en die integrasiewerk verrig het.

Oorspronklik bekend as die **ASTOR** (Airborne STand-Off Radar)-program, het verkryging van die tipe gedurende 1999 begin. Na sy aflewering in 2007, is die Sentinel-vloot deur 'n RAF-eskader bestuur wat deur beide lugmag en Britse Leërpersoneel beman is. Die Sentinel is wedersyds bruikbaar met ander verwante stelsels soos JSTARS en die NAVO Alliance Ground Surveillance (AGS) stelsel. Sentinels is by verskeie geleenthede in die buiteland ontplooi, soos ter ondersteuning van die Britse leër in Afghanistan, koalisiemagte in Libië, en om Franse magte wat in Mali ontplooi is, by te staan. Die tipe is ook op kleiner skaal in Ghana ontplooi en het selfs binnelands ramphulpoperasies bygestaan.

In 2010 het die Britse regering se Strategiese Verdediging en Sekuriteitsoorsig (SDSR) sy voorneme aangekondig om die Sentinel-grondtoesigvliegtuig uit die lug te onttrek sodra dit nie meer nodig is om bedrywighede in Afghanistan te ondersteun nie. Die 2010-besluit is in 2014 deur premier David Cameron omgekeer en in die 2015 SDSR het die Britse regering aangekondig dat die tipe se onttrekking vertraag sal word en dat dit "tot die volgende dekade" in diens sal bly. Weens die herhaalde twyfel oor sy toekoms, het die Sentinel nie opgraderings gedurende sy dienslewe ontvang nie. Die tipe is in Maart 2021 uit diens onttrek.

 'n Nabyskoot van die Sentinel se voorkant.
 Vooraansig van 'n Sentinel
'n Franse uitgawe
Jules Massenet se opera Cendrillon
**Aspoestertjie** of in Engels, *Cinderella*, is 'n sprokie deur Charles Perrault. Dit is vir die eerste keer anoniem gepubliseer in Parys in 1697 as *Histoires ou contes du temps passé* (Stories of verhale van lank gelede), 'n bundel van agt feëverhale deur Perrault.

Die storie handel oor 'n mishandelde dogtertjie wat, met die hulp van haar fee peettante, na 'n dansparty met 'n pampoenkoets reis. Sy vlug van die bal teen middernag en verloor haar glas dameskoentjie. 'n Prins, wat op haar verlief geraak het, vind haar verlore skoentjie en gebruik dit om haar op te spoor.

Soortgelyke Europese verhale kan in *Bonaventure des Periers's (New Recreations and Joyous Games) (1558)* gevind word. Die Broers Grimm se weergawe van Aspoesterjie was "Aschenputtel", in die bundel *Children's and Household Tales* (1812).

Sprokies soortgelyk aan Aspoestertjie bestaan in Chinese, Indiese, Afrika, Javanese, Australiese en Japannese letter- en volkskunde. Die verhaal is menige kere verwerk vir teater, rolprente, televisie en ander media.
**Michiel de Swaen** (\* 20 Januarie 1654 in Duinkerken, Spaanse Nederlanden, † 3 Mei 1707 in Duinkerken, Koninkryk van Frankryk) is 'n snykundige en in die 17de eeu een van die bekendste rederykers van Vlaandere. 

In 1687 word hy *prince* van de rederykerskamer *De Kersauwe* (tewens is hy ook lid van die kamer *Sint-Michiel* in Duinkerken). 

Sy gedigte is dikwels religieus-geïnspireer en vermoedelik deur Jacob Cats en Joost van den Vondel beïnvloed. Daarnaas skryf hy geleentheidsverse en toneelstukke. De Swaen is saam met Maria Petyt en Edmond de Coussemaker een van die belangrikste historiese verteenwoordigers van die Nederlandstalige kultuur in Frankryk. 

Die Frans-Vlaamse kulturele beweging "Michiel de Swaenkring" is na hom vernoem.

Werke
-----

* Catharina
* Mauritius
* Andronicus
* De gecroonde leersse (1688)
* De menschwording (1688)
* Het leven en de dood van Jesus Christus (1694)
* Neder-duitsche digtkonde of rym-konst (omtrent 1702)
* De zedighe doot van Carel den Vijfden (omtrent 1704)

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BIBSYS: 90603750
* BNF: cb12841402p (data)
* BPN: 61835813
* GND: 118979418
* IMDb: nm2488806
* ISNI: 0000 0000 4902 7125
* LCCN: n2004042371
* NLI: 004106352
* NTA: 071514228
* SUDOC: 138499519
* VIAF: 39505412
* WorldCat Identities: lccn-n2004042371

 |
Die NG kerkgebou op Kanoneiland.
**Kanoneiland** is die grootste eiland in die Oranjerivier. Weens sy vrugbare grond en volop water is dit 'n vooruitstrewende besproeiingsgebied. Die eiland is 25 km suidwes van Upington en 12 km noordoos van Keimoes.

Eiland en boerdery
------------------

Die eiland is 14 km lank, op sy breedste 3 km en het 'n oppervlakte van 2 500 ha waarvan twee derdes onder besproeiing is. Daar word hoofsaaklik met wingerd geboer, maar pekanneute, lusern, katoen en vrugte (hoofsaaklik sultanas) kom ook voor. Periodieke vloede soos dié van 1934, 1957, 1967 en 2011 het dele van die eiland oorstroom en skade aangerig, maar 'n laag vrugbare grond agtergelaat.
Kanoneiland is die grootste bevolkte eiland in die land. Op die hoogste punt is 'n klein dorpie met 'n NG kerk, skool, polisie- en poskantoor, 'n paar winkels en verskeie huise.

Korana
------

Vroeg in die 19de eeu was die digbegroeide eiland die skuilplek van die Korana onder Klaas Pofadder. Hulle het nie alleen ander stamme in hul omgewing gepla nie, maar ook die blanke veeboere suid van die rivier wat al meer noord getrek het agter weiveld aan. Vanaf 1868 tot 1879 het die Cape Mounted Riflemen, polisie en burgerkommando's verskeie male teen die Koranna opgetree en hulle uiteindelik verdryf.

Depressiejare
-------------

Die vestiging van blanke boere dateer uit die jare 1927 tot 1932. Ontbossing is begin en op 5 Maart 1928 het 52 grondhonger setlaars wederregtelik Kanoneiland beset. Aangesien dit staatseiendom was, staan die staat die "plakkery" teen en stuur sers. A. Coetzee van Louisvale om die landdiewe te verwilder. Coetzee ondersteun egter die setlaars. Hulle vlyt en deursettingsvermoë beïndruk die regering so dat die boere toegelaat word om die besette stukke grond te koop.

Brûe
----

Aanvanklik het die inwoners hul tuiste met 'n vlot, later met 'n boot en nog later met 'n pont bereik. Vanaf 1940 het die enkellaan Eendragbrug die eiland met die suidelike oewer verbind. Die dubbellaan Manie Conradiebrug is in 1954 oor die noordelike loop van die Oranje oopgestel. Net stroomop van elke brug is 'n stumeer.

Sien ook
--------

* Lys van kruisings oor die Oranjerivier

Bibliografie
------------

* Green, Lawrence G.: To the river's end. Kaapstad: Howard B. Timmins, s.j.
* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, vol. 6. Kaapstad: Nasou, 1972. ISBN 0-625-00322-5
* Strydom, J.J.: Kanoneiland – oorwinning deur volharding. Pretoria: Afrikaanse Persboekhandel, 1949.
* van Niekerk, A.A.J.: Kanoneiland 50 – 1928-1978. Kanoneiland: Feeskomitee, 1978. ISBN 0-620-03065-8
| **Helgoland**
 |
| --- |
| **Kaart** | **Wapen** |
|  |
|  |
|  |
| **Vlag** |
|  |
|  |
|  **Land** |  Duitsland |
|  **Deelstaat** |  Sleeswyk-Holstein |
|  **Koördinate** | 54°11′N 7°53′O﻿ / ﻿54.183°N 7.883°O﻿ / 54.183; 7.883 |
|  **Stigting** | 7de eeu |
|  **Oppervlakte:** |   |
|  - Totaal | 1,7 vk km |
|  **Hoogte bo seevlak** | 40 m |
|
|
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (31 Desember 2020) | 1 307 |
|  - Bevolkingsdigtheid | 769/vk km |
|  **Tydsone** | UTC +1 (MET) |
|
|  **Burgemeester** | Jörg Singer |
|  **Amptelike webwerf** | *helgoland.de* |
|

'n Lugfoto van Helgoland
Die lange Anna
**Helgoland** (Noord-Fries: *Deät Lun*, Engels: *Heligoland*) is 'n argipel in die Noordsee, 70 km van die kus van Duitsland. Dit is in ongeveer 4 000 v.C. gevorm en was reeds vroeg in die Neolitikumtydperk bewoon. 

In die vroeë Middeleeue het die Friese daar gewoon en die huidige bevolking praat steeds 'n Noord-Fries dialek. Later het Denemarke dit in besit geneem en in die tyd van die Hanse was dit 'n tuiste vir seerowers.

Ná die groot storm van 1720 is dit verdeel in twee eilande: die Oberland (1 km²) wat uit klippe bestaan en die Duin (0,7 km²) wat uit sand bestaan.

Geografie
---------

Helgoland is geleë 46 kilometers van die Duitse kus, en bestaan uit twee eilande: die bevolkte driehoekige 1 km2 hoof-eiland (Hauptinsel) aan die weste, en Düne (Heligolandies: de Halem) aan die ooste. Helgoland verwys gewoonlik na die hoof-eiland. Düne is ietwat kleiner by 0.7 km2, laer, en omring deur sandstrande. Dit word nie permanent bewoon nie, maar is vandag die ligging van Helgoland se lughawe.

Helgoland lê in die Helgolandbaai. Die eiland is nie 'n Waddesee-eiland nie, maar word in die volksmond wel tot die Noord-Friese Eilande gereken.

Geskiedenis
-----------

Hierdie strategies belangrike eiland het van 1814 aan Brittanje behoort (*Heligoland*). Die Slag van Helgoland, tussen Oostenryk en Denemarke op 9 Mei 1864 tydens die Schleswigoorlog, was die laaste seegeveg wat met linies van houtskepe gevoer is. Na 1890 was die eiland 'n basis vir die Duitse vloot. Die slag van Helgolandbaai op 28 Augustus 1914 was die eerste seegeveg van die Eerste Wêreldoorlog, en tydens dié oorlog is die bevolking ontruim. 

### Tweede Wêreldoorlog

Tydens die Tweede Wêreldoorlog is die bevolking weer geteiken. Meer as 'n duisend bomwerpers het Helgoland op 18 April 1945 aangeval. Die bevolking is na die oorgawe weer gedeporteer en die Britse Lugmag het die eiland gebruik vir skietoefeninge. Presies twee jaar later het die Britse Vloot 6 800 ton plofstof op die eiland laat ontplof om die eiland se bunkers op te blaas. In 1952 is die eiland weer aan die Duitsers teruggegee.

Dit is nou deel van Sleeswyk-Holstein, met ongeveer 1 307 inwoners en is 'n gunstelingplek vir toeriste en veral voëlliefhebbers.

Sien ook
--------

* Helgolandbaai se eilande (Waddesee-eilande in die Helgolandbaai)

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4024291-2
* LCCN: n82151430
* MusicBrainz: 1bfeb261-693e-45ca-abb6-66678fe28e53
* NKC: ge129242
* NLI: 000995920
* VIAF: 133719208
* WorldCat Identities: lccn-n82151430

 |
**Walter Hubert Annenberg** (13 Maart 1908 - 1 Oktober 2002) was 'n Amerikaanse uitgewer, filantroop en diplomaat.

Koninklike besoek op Sunnylands: Walter (heel regs) en Leonore Annenberg (tweede van links) saam met koningin Elizabeth II van die Verenigde Koninkryk en Prins Philip, Hertog van Edinburg, in Februarie 1983
As entrepreneur het Walter Annenberg die sakebelange van sy familie, wat oorspronklik tot gedrukte media beperk was, uitgebrei om ook radio- en televisiestasies in te sluit. Nadat sy vader in die 1930's in 'n aantal skandale betrokke geraak het, waaronder belastingontduiking, het Walter Annenberg moeite gedoen om die reputasie van sy familie te herstel. So het hy sy lewe lank ruim skenkings aan kunsgalerye en ander publieke en onderwysinstellings gemaak waarvan die totale waarde op VSA-$2 miljard beraam is.

Annenberg het nooit geskroom om met sy media by politieke debatte betrokke te raak en sy eie standpunte te bevorder nie. Hy het mediaveldtogte ten gunste van die VSA se ekonomiese herstelplan ná die Tweede Wêreldoorlog, die Marshall-plan, en teen die heksejag op kommuniste en vermeende kommuniste in die McCarthy-tydperk gevoer.

Annenberg het 'n luukse leefstyl geniet. In Sunnylands, sy uitgestrekte landgoed en villa in 'n Suid-Kaliforniese woestynstreek naby Rancho Mirage en Palm Springs, het hy saam met sy eggenote Leonore koninklike gaste, staatshoofde en baie ander bekende persoonlikhede onthaal. As die Verenigde State se ambassadeur in die Verenigde Koninkryk - 'n pos wat hy tussen 1969 en 1974 beklee het - het Annenberg baie gewild geraak en is as Ridderkommandeur met die tweede seniorklas van die Orde van die Britse Ryk vereer.

Sien ook
--------

* Annenbergstigting
Die Augrabieswaterval in vloed.
Augrabies- waterval is in Suid-AfrikaAugrabies- watervalAugrabies- watervalLigging van die Augrabies-waterval in Suid-Afrika.

Die **Augrabieswaterval** is 'n loodregte waterval in die Oranjerivier naby Augrabies in die Noord-Kaap, Suid-Afrika. Dit is by verre Suid-Afrika se grootste waterval in terme van volume met 'n gemiddelde volume van 313 m3/s. Die waterval is 56 m hoog met 'n gemiddelde wydte van 24 m. Die bevestigde maksimumvloei tydens 'n vloed is 14 159 m3/s.

Die naam Augrabies is afgelei van die Korana Khoi-khoi se woord *aukurabis* wat 'die water wat donder' beteken.

Die Augrabieswaterval is nie die hoogste nie maar wel een van die grootste watervalle van Suid-Afrika. Dit kom in die Benede-Oranjerivier voor, omtrent 125 km wes van Upington en 40 km stroomaf van Kakamas. 

Die Nederlandse ontdekkingsreisiger Hendrik Wikar het in 1778 vir die eerste keer die bestaan van die waterval opgeteken. Alhoewel die Engelse ontdekkingsreisiger George Thompson 1824 die waterval die naam ‘The Cataract of King George' gegee het, word dit vandag Augrabies genoem, wat afgelei is van die oorspronklike Namawoord. 

Die hoofwaterval van die Augrabies is 93 m hoog, maar as die reeks stroomversnellings hoër op bygereken word, stort die water meer as 190 m na benede. Die reeks valle is geleë in 'n rotsskeur van 220 m diep, 150 m breed en minstens 12 km lank. Die water het deur die eeue heen maalgate in die graniet ingevreet. Sommige van die gate is 5 tot 10 m diep. Die kloof onderkant die waterval is 'n uitstekende voorbeeld van granietverwering en bied 'n groot verskeidenheid van interessante rotsformasies.

Sien ook
--------

* Augrabies
* Augrabiesplatakkedis
* Augrabies Nasionale Park

Galery
------

* Die Augrabieswaterval.Die Augrabieswaterval.
* Die waterval in vloed.Die waterval in vloed.
* Die waterval vanaf die besigtigingsplatform.Die waterval vanaf die besigtigingsplatform.

* Die "maanrotse" in die Augrabies Nasionale Park.Die "maanrotse" in die Augrabies Nasionale Park.
* 'n Dassie bak in die oggendson.'n Dassie bak in die oggendson.
* Voetpaadjies tussen die platforms.Voetpaadjies tussen die platforms.

Bron
----

* Wêreldspektrum, 1982, ISBN 0908409435, volume 2, bl. 119,120

Koördinate: 28°35′29″S 20°20′27″O﻿ / ﻿28.59139°S 20.34083°O﻿ / -28.59139; 20.34083
'n **Isoglos** is die grens van 'n gebied waarin 'n sekere taalverskynsel voorkom soos byvoorbeel die uitspraak van 'n vokaal, die betekenis van 'n woord, of die gebruik van 'n sintaktiese eienskap. Dit is dus is 'n lyn wat die grens vorm tussen dialekgroepe, op grond van 'n bepaalde dialekskeidingskriterium.

Die naam is geïnspireer deur kontoerlyne soos isobare, ens.; isoglosse skei egter, eerder as wat dit punte met gelyke taal verbind (miskien kan mens sê dit verbind punte met onbepaalde taal).

Wanneer verskillende isoglosse saamval, praat ons van 'n isoglosbundel. Dialekte word tipies afgebaken deur isoglosbundels

* Die Benratherlyn vorm die skeiding tussen die Vasteland-Wesgermaanse dialekte wat wel die Hoogduitse klankverskuiwing ondergaan het, en die dialekte waarvoor dit nie geld nie.

* Die skön/skwon-isoglos skei die dialekte van die Fries Zuidwesthoek van die van die Klei en die Wouden.

* Belangrike isoglosse in die Limburgse taalgebied is die stoottoon-sleeptoonlyn, die Uerdingerlyn, die Panninger Seitenlyn, die Panningerlyn en die Benratherlyn.

* Die La Spezia-Rimini Lyn skei die oostelike Romaanse tale van die westelikes.
Die Bertram Huis
Die **Bertram Huis** op die Hiddinghkampus van die Universiteit van Kaapstad in die Goewermentslaan in die Tuine is die enigste oorblywende voorbeeld van 'n dubbelverdiepinghuis in ongeverfde rooibakstene in die Georgiaanse argitektuur wat eers algemeen in Kaapstad voorgekom het. Hierdie huis het 'n besondere plek in die geskiedenis van die ontwikkeling van die argitektuur in Suid-Afrika. Dit is in 1962 tot nasionale monument verklaar, en word vandag beskerm as 'n provinsiale erfenisterrein in gevolge van die Wet op Nasionale Erfenishulpbronne (25/1999).

In 1839 het John Barker, 'n prokureur wat in 1823 uit Yorkshire na die Kaapkolonie verhuis het, die erf gekoop. Hy laat die gesinswoning tussen 1839 en 1854 bou en noem dit na sy vrou, Ann Bertram Findlay, wat hom reeds in 1838 ontval het. Nadat verskeie gesinne die huis bewoon het, het die Universiteit van Kaapstad dit vanaf 1903 as kantore gebruik. In 1930 word die gebou staatseiendom en in 1976 is dit tot die beskikking gestel van die Suid-Afrikaanse Kultuurhistoriese Museum.

In 1983 en 1984 is die gebou grondig gerestoureer. Sierstene is ingevoer en leiklip is uit Wallis verkry om die fasade tot sy oorspronklike glorie te herstel. Terselfdertyd is die interieur herstel tot die oorspronklike donkergroen en oker. Die ontvangskamers is versier in die Regency-styl. Sedertdien is dit as museum in gebruik.

Hierdie museum huisves die **Ann Lidderdale-nalatenskap** wat bestaan uit Georgiaanse meubels en Engelse en Chinese porselein om aan te toon hoe die welvarende Engelse families vroeg in die 19de eeu aan die Kaap geleef het. Die doel daarmee is om die Engelssprekende Suid-Afrikaners te herinner aan hulle kulturele erfenis.

Teenswoordig word hier ook kralewerk en posseëls uitgestal en word die gebou gebruik vir boekbekendstellings en musiekkonserte.

Bibliografie
------------

* Oberholster, J.J.: Die historiese monumente van Suid-Afrika. Kaapstad: Die Kultuurstigting Rembrandt van Rijn vir Die Raad vir Nasionale Gedenkwaardighede, 1972. ISBN 0-620-00191-7

Koördinate: 33°55′50″S 18°24′49″O﻿ / ﻿33.93056°S 18.41361°O﻿ / -33.93056; 18.41361
Die **Russiese Sosialistiese Federale Sowjetrepubliek** (Russies: Российская Советская Федеративная Социалистическая Республика [РСФСР], *Rossijskaja Sowjetskaja Federatiwnaja Sotsialistitsjeskaja Respoeblika [RSFSR]*), ook genoem die **Russiese SFSR** en die **RSFSR**, was die grootste en digs bevolkte van die vyftien republieke van die voormalige Sowjetunie en het ná die verbrokkeling van laasgenoemde land die Russiese Federasie geword. Dit was verreweg die grootste subnasionale entiteit in die wêreld wat oppervlakte betref en die tweede grootste wat bevolking betref (ná Uttar Pradesh, Indië). Die hoofstad was Moskou, wat ook die hoofstad van die Sowjetunie was.

Die RSFSR is op 7 November 1917 gestig en die 1918-Sowjetgrondwet is op 10 Julie 1918 aanvaar. Tussen 1917 en 1922 is die land in Russiese dokumente "die Russiese Republiek" (Russies: Российская Республика, *Rossijskaja Respoeblika*) en "Sowjetrepubliek" (Russies: Советская Республика, *Sowjetskaja Respoeblika*) genoem. Die Russiese Republiek is internasionaal net deur ’n handvol state erken: die Ierse Republiek, Estland, Finland, Letland en Litaue.

Die RSFSR het in 1922 deel van die Sowjetunie geword (die 1924-Sowjetgrondwet het dit formeel gemaak).

Die Kongres van Sowjette van die RSFSR het op 12 Desember 1991 gestem om aan die Sowjetunie te onttrek. Die land is op 25 Desember tot die Russiese Federasie hernoem.

Bevolkingsamestelling
---------------------

In 1970 het sowat 83% van die bevolking van die RSFSR uit etniese Russe bestaan, 3% uit Oekraïners en 7% uit Turkse en Persiese volke. Die res het bestaan uit lede van talle kleiner bevolkingsgroepe.

Outonome republieke in die RSFSR
--------------------------------

Binne die RSFSR was daar twintig Outonome Sosialistiese Sowjetrepublieke (OSSR'e):

* Basjkierse OSSR
* Boerjatiese OSSR
* Krimse OSSR
* Dagestanse OSSR
* Jakoetiese OSSR
* Kabardino-Balkarse OSSR
* Kalmoekse OSSR
* Kareliese OSSR
* Komi-OSSR
* Mari-OSSR
* Mordowiese OSSR
* Noord-Ossetiese OSSR
* Oedmoert-OSSR
* Tataarse OSSR
* Tsjetsjniese OSSR
* Tsjoewas-OSSR
* Toewa-OSSR
* Kirgiese OSSR
* Sowjet-bergrepubliek (Berg-OSSR)
’n Opgerolde kondoom.
’n **Kondoom** is ’n buisvormige voorbehoedmiddel wat tydens seks oor die penis gedra word. Dit kan ook seksueel oordraagbare infeksies voorkom. Dit word oor die erekte penis afgerol en vang die semen op tydens ejakulasie.

Kondome word ook tydens orale seks gebruik, of om semen op te vang vir vrugbaarheidsbehandeling. Hulle word deesdae meestal van lateks gemaak, maar is ook in ander materiale beskikbaar, soos poliuretaan, poli-isopreen of skaapderm. Vroulike kondome word gewoonlik van nitrielrubber gemaak.

’n Afgerolde kondoom ter illustrasie. Die kondoom moet oor die erekte penis afgerol word.
As ’n metode van geboortebepeking het kondome die voordeel dat hulle goedkoop is, maklik is om te gebruik, min newe-effekte het en beskerming teen geslagsiektes bied. Met die korrekte gebruik kan swangerskap so min as in 2 persent van gevalle voorkom. Met tipiese gebruik is die kans op swangerskap sowat 18 persent.

Kondome word al langer as 400 jaar gebruik. In die 16de eeu het die Italiaanse geneesheer Gabriele Falloppio ’n verhandeling geskryf oor sifilis, wat in die 1490's die eerste keer in Europa aangemeld is. Dit is die vroegste bekende geskrif oor die gebruik van kondome; dit beskryf hoe ’n linneomhulsel in ’n chemiese oplossing laat lê is en wanneer dit droog was, is dit oor die eikel van die penis getrek en met ’n rekkie op sy plek gehou.

Volgens Falloppio het ’n proeflopie bewys dit beskerm mense teen sifilis.

Van die 19de eeu af is hulle een van die gewildste metodes van geboortebeperking.
**Kraal Uitgewers** is ’n klein, maar gespesialiseerde uitgewersmaatskappy wat hoofsaaklik op die publisering van gehalte-boeke in Afrikaans oor Afrikanerkultuur en geskiedenis fokus. Kraal Uitgewers publiseer hoofsaaklik niefiksie.

Kraal Uitgewers is in 1999 gestig, kort nadat Suid-Afrika die 100-jarige herdenking van die uitbreek van die Anglo-Boereoorlog gevier het. Dit was, volgens die webblad van die uitgewery, die liefde en passie vir spesifiek die geskiedenis van die Anglo-Boereoorlog van Paul Alberts, een van Suid-Afrika se bekendste joernalistieke fotograwe, en kol. Frik Jacobs, voormalige direkteur van die Oorlogsmuseum in Bloemfontein wat uiteindelik tot die stigting van hierdie unieke uitgewershuis gelei het.

Kraal Uitgewers is sedert 2010 deel van die Solidariteit Beweging. Die inskakeling van Kraal Uitgewers as deel van die Beweging speel ’n belangrike rol, aangesien Kraal as ’n uitgewershuis ’n kragtige instrument is om idees in die gemeenskap uit te bou.

Kraal Uitgewers sit sy funksie as uitgewer van geskiedkundige Africana werke voort binne die *Solidariteit Beweging*, maar plaas nou ook ’n sterk fokus op aktuele werk wat binne die Afrikanergemeenskap waardevolle bydraes tot prominente debatte maak.

Buiten werke oor geskiedenis, word daar ook al meer op Afrikaanse letterkunde gefokus.

Enkele van die titels wat uitgegee word deur Kraal Uitgewers is *Die Eerste Vryheidsoorlog, 1880-1881* deur dr. J.E.H. Grobler, *Bondgenote en dwarstrekkers: Die Transvaalse en Vrystaatse regerings in die Anglo-Boereoorlog, 1899-1902* deur Leopold Scholtz (redakteur prof. Fransjohan Pretorius), *Verset en opbou. Skrywers en politici as aktiviste vir Afrikaans* deur prof. J.C. Steyn en *Wes-Transvaal: Militêre brandpunt van die Anglo-Boereoorlog*, deur Pieter de Jager (redakteur prof. Andries Raath). Kraal Uitgewers is ook die uitgewers van reekspublikasies, onder andere die Erwe van ons vaad’re en Kraal Histories reekse. 

Kraal Uitgewers staan ook onafhanklike skrywers en uitgewers by met die bemarking van hulle publikasies en produkte wat binne die raamwerk van Kraal se fokus val.

Die gehalte van Kraal Uitgewers se werk word erken deur befondsers soos die Hiemstra Trust en Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns wat dikwels finansieel tot die publikasies bydra.  Dr. J.E.H. Grobler se *Die Eerste Vryheidsoorlog, 1880-1881* is aangewys as wenner van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns se Protea Boekhuisprys vir 2019.
**Tiger Airways Singapore Pte Ltd**, wat as **Tigerair** handel gedryf het, was 'n laekosteredery met sy hoofkwartier in Singapoer. Dit het vlugte aangebied na plaaslike bestemmings in Suidoos-Asië, Australië, China en Indië vanaf sy belangrikste basis by Lughawe Singapoer Changi.

Sy hoofkantoor was in die Honeywell-gebou in Changi, Singapoer, en was 'n volfiliaal van Tiger Airways Holdings.

Tigerair het die CAPA "Laekostelugredery van die Jaar"-toekenning in 2006 en 2010 ontvang.

Samesmelting met Scoot
----------------------

Op 4 November 2016 het die moedermaatskappy van Tigerair, Singapore Airlines 'n samesmelting van Tigerair en Scoot aangekondig met Tigerair wat in die Scoot-handelsmerk opgeneem sou word. Dit het beide lugdienste in staat stel om sinergieë in tariefkoste en inkomste te bewerkstellig en onder dieselfde lugoperateursertifikaat of AOC te funksioneer.

Tigerair het amptelik met Scoot saamgesmelt en op 25 Julie 2017 onder die Scoot-handelsmerk begin opereer, terwyl die handelsmerkverandering die gesamentlike onderneming van Tigerair Australia en Tigerair Taiwan ongeskonde sou laat as Tigerair Australia wat 100% deur Virgin Australia besit word (Virgin Australia behou die Tigerair-naam en verkry die handelsmerkregte vir Tigerair om na sommige internasionale bestemmings vanaf Australië te werk), terwyl Tigerair Taiwan medebesit is deur China Airlines (80%) en sy filiaal Mandarin Airlines (10%) (met Tigerair wat 10% hou).

Vloot
-----

Ten tye van sy samsmelting met Scoot op 25 Julie 2017 het die vloot van Tigerair bestaan uit:

* 2 Airbus A319-100
* 21 Airbus A320-200
*Die soen van Judas* (tussen 1304 en 1306, deur Giotto di Bondone) beeld Judas se soen uit om Jesus te verraai in die Tuin van Getsemane.
**Judas Iskariot** (Koine: Ἰούδας Ἰσκαριώτης; Klassieke Siries: ܝܗܘܕܐ ܣܟܪܝܘܛܐ; oorlede omstreeks 30 of 33 n.C.) was 'n dissipel en een van die oorspronklik 12 apostels van Jesus Christus. Volgens al vier evangelies het Judas Jesus aan die priesterhoofde veraai in die Tuin van Getsemane deur hom op die wang te soen en hom as "Rabbi" aan te spreek om hom in die donker te identifiseer aan die skare wat gekom het om hom gevange te neem. Sy naam word dikwels gebruik in verband met verraad.

Markus verskaf geen motief vir Judas se verraad nie, maar sê Jesus het die verraad voorspel op die paasmaaltyd, 'n gebeurtenis wat ook in al die ander evangelies beskryf word. Volgens Matteus het Judas dit gedoen in ruil vir 30 silwermuntstukke. Lukas en Johannes beweer Satan het in Judas ingevaar. Volgens Matteus 27:1-10 het Judas, nadat hy gehoor het Jesus word tot die dood veroordeel, probeer om die geld terug te gee wat hy vir sy verraad gekry het en selfmoord gepleeg deur hom op te hang. Die priesterhoofde het die geld gebruik om 'n stuk grond te koop om vreemdelinge in te begrawe. Hulle het dit "Akeldama" (Bloedgrond) genoem omdat dit met bloedgeld gekoop is. Handelinge 1:18 haal Petrus aan wat sê Judas het self die stuk grond gekoop. "Daar het hy vooroor geval en oopgebars, en al sy ingewande het uitgepeul." Sy plek onder die 12 apostels is later deur Mattias ingeneem.

Weens sy berugte rol in al die evangelies bly Judas 'n omstrede figuur in die Christelike geskiedenis. Sy verraad word beskou as die begin van die gebeure wat tot Jesus se kruisiging en opstanding gelei het, en dit het volgens die Christelike teologie redding vir die mensheid bewerkstellig. Volgens die Gnostiese Evangelie volgens Judas – wat deur die proto-ortodokse Kerk as kettery verwerp word – het Judas sy dade uitgevoer omdat hy gehoorsaam was aan opdragte wat Jesus aan hom gegee het, en was hy die enigste dissipel wat Jesus se ware leringe geken het. 

Sedert die Middeleeue is Judas soms uitgebeeld as 'n verpersoonliking van die Joodse volk en sy verraad is gebruik om Christelike antisemitisme te regverdi

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

| * l
* b
* w
Twaalf Apostels van Jesus |
| --- |
| Apostels | 
* Andreas
* Bartolomeus
	+ Nathanael
* Jakobus
	+ die Mindere
* Jakobus, seun van Sebedeus
* Johannes
* Judas Iskariot
* Judas Taddeus
* Matteus
* Filippus
* Simon Petrus
* Simon die Kananeër
* Tomas

 |
| Later | 
* Paulus

 |
| Verwant | 
* Handelinge
	+ Pinkster
* Apostoliese Geloofsbelydenis

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BIBSYS: 90229398
* BNC: 000057420
* BNE: XX983970
* BNF: cb16604390m (data)
* GND: 118558536
* ISNI: 0000 0001 0784 1951
* LCCN: n82053231
* LNB: 000224884
* NDL: 01085698
* NKC: jn20000700812
* NLG: 45857
* NLK: KAC201624565
* NSK: 000349425
* NTA: 142185051
* SELIBR: 252941
* SNAC: w6ns1vvk
* SUDOC: 028874560
* VIAF: 78757239
* WorldCat Identities: lccn-n82053231

 |
**Agaat** is 'n veelkleurige rotsformasie wat hoofsaaklik uit melksteen en kwarts bestaan. Agaat word meestal in vulkaniese en metamorfe gesteentes gevorm. Die ornamentele gebruik van agaat dateer uit antieke Griekeland in verskillende juweliersware en in die seëlstene van Griekse krygers.

Etimologie en geskiedenis
-------------------------

Agaat het sy naam gekry van Theophrastus, 'n Griekse filosoof en natuurkenner, wat die klip langs die oewer van die Achates- (Oudgrieks : Ἀχάτης) rivier in Sisilië ontdek het, tussen ongeveer die 4de en 3de eeu v.C.

Antieke gebruik
---------------

Agaat is een van die mees algemene materiale wat in die kuns van kerfwerk gebruik word en is op 'n aantal antieke terreine herwin. Dit dui op die wydverspreide gebruik daarvan in die antieke wêreld. Die argeologiese opgrawing by die Knossos- terrein in Kreta illustreer byvoorbeeld die rol daarvan in die Minoïese kultuur uit die Bronstydperk.

Vorming en eienskappe
---------------------

Agaatminerale het die neiging om op of binne bestaande rotse te vorm, wat dit moeilik maak om hul vormingstyd akkuraat te bepaal. Hul gasheergesteentes het meestal al in die Argeïese Eon gevorm. Agate kom meestal voor as klonte in die holtes van vulkaniese gesteentes. Hierdie holtes is gevorm uit gasse wat vasgevang is in vloeibare vulkaniese materiaal en blase dan as gevolg daarvan in die gasheergesteentes gevorm het. 

Die holtes is later gevul met silika-ryke vloeistowwe uit vulkaniese materiaal. Lae materiaal is op die wande van die holte neergelê en het oor lang tydperke stadig na binne gewerk. Die eerste laag wat op die holtes geplaas word staan ​​algemeen bekend as die grondlaag. Variasies in die oplossing se aard of in die voorwaardes vir afsetting kan 'n ooreenstemmende variasie in die opeenvolgende lae veroorsaak. Hierdie variasies in lae lei tot bande in melksteen wat dikwels, afwisselend met lae van kristallyne kwarts, gebande agaat vorm.

Hol agate kan ook ontstaan ​​as gevolg van die afsetting van vloeistofryke silika wat nie diep genoeg in die holte binne gedring het om dit volledig te vul nie. In so 'n geval sal agaatkristalle vorm binne die verminderde holte, met die bopunt van elke kristal wat na die middel van die holte wys. Die grondlaag is dikwels donkergroen, maar kan deur ysteroksied verander word na 'n roesagtige voorkoms. 

Agaat is baie duursaam en word dikwels los van sy eroderende gasheergesteente of matriks gesien. Sodra dit verwyder is kan gesien word dat die buitenste oppervlak daarvan ontpit en grof is terwyl dit sy voormalige matriks gevul het.

Agate word ook in sedimentêre gesteentes aangetref soos kalksteen of dolomiet. Hierdie sedimentêre gesteentes kan holtes daarin kry van ontbinde takke van- of ander begrawe organiese materiaal. As vloeistowwe ryk in silika hierdie holtes binnedring kan agate gevorm word.

Bronne
------

* Agaat (halfedelsteen). etymologiebank.ivdnt.org. Besoek op 3 November 2020 .
'n Boeing 737-400ie van Kulula.com.
**kulula.com** was 'n Suid-Afrikaanse laekosteredery wat op groot binnelandse roetes vanaf die O.R. Tambo Internasionale Lughawe en Lanseria-lughawe naby Johannesburg gevlieg, en dit ook as basis vir hulle bedrywighede gebruik.. Die woord *kulula* beteken "dis maklik" in die Nguni-tale Zoeloe en Xhosa. Die redery het hoofsaaklik binnelandse lugroetes bedien en meegeding met die ander plaaslike laekostelugrederye.

Geskiedenis
-----------

Kulula is op 6 Julie 2001 gestig en het in Augustus begin opereer as Suid-Afrika se eerste "geen-fieterjasie"-lugvervoerder. Die verklaarde doel was om kulula.com as meer as net 'n lugredery-handelsmerk te posisioneer, maar om bespreking, betaling en die volledige reiservaring bekostigbaar te maak.

In 2010 is kulula deur FIFA gedwing om 'n veldtog te staak wat homself beskryf het as die "nie-amptelike nasionale draer van die jy-weet-wat", wat plaasgevind het "nie volgende jaar nie, nie verlede jaar nie, maar êrens tussenin ", verwysend klaarblyklik na die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010 wat destyds in Suid-Afrika plaasgevind het. 'n Ander advertensie het "bekostigbare vlugte [aan] almal behalwe Sepp Blatter" (die FIFA-president) aangekondig, wat 'n gratis sitplek aangebied is "vir die duur van die ding wat nou gebeur".

In Julie 2012 het kulula aangekondig dat hy die eerste van sewe splinternuwe Boeing 737-800's bedryf, met drie wat voor die einde van die jaar in gebruik sou wees, en die oorblywende vier wat in 2015 en 2016 afgelewer sou word.

Korporatiewe sake
-----------------

### Eienaarskap

kulula.com was nie 'n aparte maatskappy nie, maar was 'n handelsnaam van Comair, wat ook vlugte bedryf het as konsessiesaak van British Airways. Die hoofkantoor van die lugredery was naby O.R. Tambo in die Bonaero Park-gebied van Kempton Park in Gauteng geleë.

### Besigheidstendense

Finansiële en bedryfsresultate vir kulula.com was nie afsonderlik openbaar gemaak nie, maar volledig opgeneem in die finansiële jaarresultate vir Comair (vir jare geëindig 30 Junie). 

Die kulula.com Boeing 737-800 *Flying 101*
'n Voormalige Kulula MD-82, wat in 2004 deur die lugdiens verkry is.

Bestemmings
-----------

Teen Januarie 2020 het kulula.com die volgende bestemmings bedien:

Vlag van Suid-Afrika Suid-Afrika

* Johannesburg:
	+ O.R. Tambo Internasionale Lughawe **Spil**
	+ Lanseria-lughawe **Spil**
* Kaapstad – Kaapstad Internasionale Lughawe **Fokusstad**
* Durban – Koning Shaka Internasionale Lughawe **Fokusstad**
* Port Elizabeth – Port Elizabeth-lughawe
* Oos-Londen – Oos-Londenlughawe
* George – George-lughawe

Bankrotskap
-----------

kulula.com het hul sakebedrywighede beëindig op 9 Junie 2022.
|  |  |
| --- | --- |
| Á | á |
| É | é |
| Í | í |
| Ó | ó |
| Ú | ú |
| Ý | ý |

'n **Akuut-aksentteken** is 'n diakritiese teken wat as 'n skuinsstreep bo-op vokale geplaas word. Die streep loop van links na regs, laag na hoog. Dus lê dit vorentoe.

Die akuut-aksent dui die beklemtoning van 'n woord of 'n spesifieke lettergreep in 'n woord aan in 'n spesifieke konteks. Tydens spraak word die woord (of deel) dan harder, amper met 'n plofgeluid, uitgespreek. Woorde kan ook sonder die akuut-aksent geskryf word wanneer die spesifieke klem nie nodig is nie, anders as woorde met gravis-aksenttekens wat altyd daarmee geskryf moet word.

Die akuut-aksent word in verskeie moderne tale, wat op die Latynse en Griekse alfabet gebaseer is, gebruik.

Voorbeelde
----------

* na - ná
* nie - nié (met "ie" word die aksentteken slegs op die "e" geplaas.)
* die - dié
* hierdie - hiérdie
* boonop - bóónop (word op beide letters geplaas)
* Jy moet óf rooi óf blou kies.
* Nóg dit, nóg dat.
* André (Name is 'n uitsondering. "André" word met die aksentteken gespel, maar 'n akuut-aksentteken word gebruik, nie die gravis nie)
* Dit is sý hond.

ASCII kodes
-----------

| Kleinletters | Hoofletters |
| --- | --- |
| á | 160 / 0225 / E1 | Á | 0193 / C1 |
| é | 130 / 0233 / E9 | É | 144 / 0201 / C9 |
| í | 161 / 0237 / ED | Í | 0205 / CD |
| ó | 162 / 0243 / F3 | Ó | 0211 / D3 |
| ú | 163 / 0250 / FA | Ú | 0218 / DA |

Hou die Alt-sleutel in terwyl hierdie syfers ingesleutel word in Microsoft Windows.

In Microsoft Word kan jy Ctrl en ' druk en dan die letter.

'n Ander alternatief is ook om op die Windows-knoppie links onder te druk en in die soekblokkie "character" te tik en enter te druk. Daar kan feitlik enige simbool verkry word.

Die heksadesimale karakters kan op Linux gebruik word deur CTRL + SHIFT + U saam te druk, en dan die heksadesimale kode, bv. E1 te gebruik om vir 'n *á* te gee.

Kyk ook
-------

* Handwoordeboek van die Afrikaanse Taal (HAT)
* Woordeboek van die Afrikaanse Taal (WAT)
* Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels
* Afrikaanse Woordelys en Spelreëls
* Grondbeginsels van die Afrikaanse spelling
* Wikipedia:Algemene spelfoute
* Speltoetser
* Spelling
* Woordeboek
* Hoofletter
* Koppelteken
* Deelteken
* Kappie (leesteken)
* Gravis-aksentteken
* Afkappingsteken
'n Getekende voorbeeld van 'n *padrão*
**Kwaaihoek** is 'n rotsagtige skiereiland wat halfpad tussen die dorpe Boesmansriviermond en Boknes aan die suidkus van die provinsie Oos-Kaap van Suid-Afrika geleë is. Die naam verwys na die sterk wes- en ooswinde van die Indiese Oseaan wat op die hoogste plato van die skiereiland waai.

Op 12 Maart 1488 het die Portugese seevaarder Bartolomeu Dias tydens sy terugvaart na Portugal hier 'n kalksteenkruis (Portugees: padrão) opgerig sodat Kwaaihoek as die oudste monument in Suid-Afrika beskou word.

Met die oprigting van kruise het die Portugese verkondig dat hulle die eerste was wat nuwe waters binnegevaar het. Die gebruik van hierdie kruise, wat uit Portugese kalksteen gebeitel en in Lissabon gegraveer is, is deur koning João II ingestel.

Presies 500 jaar na die eerste kruis op Suid-Afrikaanse grondgebied in Kwaaihoek geplaas is, is op 12 Maart 1988 weer 'n swaar kruis na die plek van die oorspronklike monument gedra. Die replika-kruis is op inisiatief van Joaquim Seiro de Brito, vise-president van die Portugese Ontdekkersraad gekap en ter geleentheid van die vyfeeufees ter herdenking van Dias se landing aan die Kaaplandse kus aan boord van 'n replika-karveel na Suid-Afrika verskeep.

Fragmente van die oorspronklike Dias-kruis is kort voor die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog deur 'n jong geskiedenisnavorser, Eric Axelson, ontdek. Axelson het later professor aan die Universiteit van Kaapstad en 'n internasionale gesaghebbende oor die reise van Portugese seevaarders om die Kaap geword.

Axelson het Portugees aangeleer en twee jaar lank navorsingswerk in Lissabon, Londen, Parys en die Vatikaanstad gedoen om materiaal te versamel. Ongelukkig is baie waardevolle geskrifte in die groot aardbewing, wat Lissabon in 1755 getref het, vernietig. Nadat Axelson ou land- en seekaarte en manuskripte, waaronder *rutters* of seil-instruksies deurgewerk. Een gedetailleerde beskrywing van die Suid-Afrikaanse kus uit die vroeë 16de eeu het die ligging van die oorspronklike *padrão* aangegee. Die Portugese dokument het na iets verwys wat soos 'n eiland voorgekom het, maar dit was in werklikheid met sand en duine aan die vasteland verbind. 'n Moderne kaart uit die jaar 1938 het *"False I or Kwaai Hoek"* as die aangeduide posisie aangegee.

Ná sy terugkeer na Suid-Afrika het Axelson saam met sy broer Charles die gebied stelselmatig fyngekam en fragmente van 'n pienk-wit, kristalagtige stof gevind wat soortgelyk aan marmer en plaaslik onbekend was. 'n Groot deel van die suil, wat met oesters, mossels en seewier oordek was, is aan die voet van die krans ontdek. Die Universiteit van die Witwatersrand in Johannesburg het Axelson versoek om 'n wetenskaplike opgrawing by Kwaaihoek te doen, en saam met plaaslike inwoners het Axelson byna 5 000 stukkies en brokkies van die Portugese kruis opgespoor. Die herboude kruis is in besit van die universiteit.

Bibliografie
------------

* Dias 88. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 37, nr. 1, Januarie 1988
'n Kaart wat die grondgebiede wys wat die Balkanstate eindelik in die Balkanoorloë gebuit het.
Die **Tweede Balkanoorlog** was 'n konflik wat uitgebreek het toe die koninkryk Bulgarye, wat ontevrede was met sy deel van die oorlogsbuit in die Eerste Balkanoorlog, sy voormalige bondgenote Serwië en Griekeland op 16 Junie 1913 aanval. 

Serwiese en Griekse leërs het die Bulgaarse aanval afgeweer en Bulgarye terugaangeval. Omdat Bulgarye ook voorheen in territoriale dispute met Roemenië in die noorde betrokke was en die grootste deel van die Bulgaarse mag in die suide bedrywig was, het die vooruitsig van 'n maklike oorwinning Roemenië aangespoor om Bulgarye binne te val. Die Ottomaanse Ryk het ook die geleentheid benut om gebiede wat hulle in die vorige oorlog verloor het, te herwin. 

Toe Roemeense soldate die hoofstad, Sofia, nader, het Bulgarye 'n wapenstilstand gevra, wat gelei het tot die Verdrag van Boekarest waarvolgens Bulgarye dele van sy buit in die Eerse Balkanoorlog moes afstaan aan Serwië, Griekeland en Roemenië. In die Verdrag van Konstantinopel moes dit Adrianopel aan die Ottomane afstaan.

Skakels
-------

* Wikimedia Commons logo Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Tweede Balkanoorlog.
* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.