recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Maria Popova by PopTech 2014.
**Maria Popova** (Bulgaars: Мария Попова; gebore 28 Julie 1984) is 'n Bulgaars-gebore, Amerikaans-gebaseerde essayis, digter, en skrywer van literêre en kunskommentaar en kulturele kritiek. Haar werk vind groot aanklank vir die visuele stilistiek wat daarmee gepaard gaan.

In 2006 het sy die webjoernaal *Brain Pickings* begin, 'n aanlyn publikasie wat sy poog om advertensievry te hou. Die webjoernaal, is herdoop na *The Marginalian* op sy 15de verjaardag in 2021, bevat haar skryfwerk oor boeke, die kunste, filosofie, kultuur en ander onderwerpe.

Benewens haar skryfwerk en verwante toesprake, het sy gedien as 'n MIT Futures of Entertainment Fellow, as die redaksionele direkteur by die hoër onderwys sosiale netwerk Lore, en het sy geskryf vir *The New York Times*, *The Atlantic*, *Wired UK,* en ander publikasies. Sedert 2010 woon sy in Brooklyn, New York. Sy is die skepper van "*The Universe in Verse*", 'n grootskaalse jaarlikse viering van die wetenskap en die natuurlike wêreld deur poësie.
Ds. L.P. Vorster het Albert verteenwoordig van 1915 tot 1921, toe hy met 172 stemme verloor teen die SAP-kandidaat. Hy was LV vir Albert tot 1920 en daarna vir die gekombineerde Albert-Aliwal tot 1921.
**Albert** in die noordooste van die huidige Oos-Kaap (setel Burgersdorp) was 'n kiesafdeling van die Suid-Afrikaanse Volksraad vanaf die eerste algemene verkiesing op 15 September 1910 ná Uniewording op 31 Mei daardie jaar.

In die eerste algemene verkiesing word Henry Burton van die Regerende Party onbestrede verkies. In 1915 kom die Gereformeerde predikant ds. Louis Petrus Vorster van die Nasionale Party te staan teen die Suid-Afrikaanse Party se Henry Burton, destyds minister van finansies, maar wen met 'n meerderheid van 239 stemme. Daar was 2 851 geregistreerde kiesers waarvan 91,7% gestem het. Albert word in 1920 gekombineer met Aliwal en dié keer wen die Nasionale Party se Vorster met slegs 17 stemme teen die dienende Volksraadlid vir Aliwal, Constantine Alexander Schweizer. In 1921 word die bordjies in die gekombineerde kiesafdeling egter verhang toe Vorster met 172 verloor teen die Suid-Afrikaanse Party se Charles Arthur Augustus Sephton. Van 1924 af word die twee kiesafdelings geskei en toe wen Sephton in Aliwal, maar in Albert rook die N.P. weer die pyp toe Lourens Jacobus Steytler vir D.G.A. Falck van die S.A.P. verslaan met 'n meerderheid van 739 stemme. Hy vergroot sy meerderheid in 1929 en wen met 997 meer as die S.A.P. se P.E. Scholtz. Steytler word in 1933 die derde keer verkies toe hy as N.P.-Koalisie-kandidaat staan en 1 578 meer stemme kry as die onafhanklike T.P.N. Coetsee.

In 1938 word Albert weereens gekombineer, maar nou met Colesberg. Die Nasionalis dr. Frederik Hendricus Boltman kry 'n skamele 34 stemme meer as die Verenigde Party se H.A.J. Wium, wat 2 850 stemme op hom verenig. In die derde plek is die Arbeidersparty se J.G. van Buuren met 69 stemme. Boltman behou die gekombineerde kiesafdeling in 1943 met 'n meerderheid van 693 stemme bo L.D. de Jager van die V.P. Dit sou die laaste verkiesing in Albert wees, want in 1948, '53, '58, '61 kombineer Colesberg met De Aar, waarna dit weer twee afsonderlike kiesafdelings word in 1966. In 1974 verdwyn Colesberg, maar De Aar bestaan voort tot 1994.

Bronne
------

* Schoeman, B.M. 1977. *Parlementêre verkiesings in Suid-Afrika 1910-1976*. Pretoria: Aktuele Publikasies.
**Maria Ramos** is 'n Suid-Afrikaanse besigheidsvrou en openbare finansiële administrateur van Portugese herkoms. Sy is in 2008 met die Suid-Afrikaanse politikus Trevor Manuel getroud.

Lewensloop
----------

*Maria da Conceição das Neves Calha Ramos* is op 22 Februarie 1959 in Lissabon in Portugal gebore. Nadat haar ouers na Mosambiek en daarvan na Suid-Afrika geëmigreer het toe sy slegs 6 jaar oud was, het sy aanvanklik in die bankwese en toe ekonomie gestudeer en later ook die vak by die Universiteit van Suid-Afrika en die Universiteit van die Witwatersrand gedoseer. Sy het 'n *Baccalaureus Commercii* in ekonomie aan die Universiteit van die Witwatersrand en 'n ​​meestersgraad in ekonomie van die Universiteit van Londen verwerf.

Sy was 'n lid van die ANC-span wat aan die fiskale aspekte van Suid-Afrika se Tussentydse Grondwet van 1993 gewerk het. Sy verwerf bekendheid in die middel tot laat 1990's as direkteur-generaal van Suid-Afrika se Nasionale Tesourie.

Sy word later as uitvoerende hoof van Transnet aangestel. In 2009 word sy die hoof uitvoerende beampte van die Absa-groep, een van Suid-Afrika se grootste finansiële dienstemaatskappye.

*Fortune magazine* het haar in 2009 as een van die top tien vroulike leiers ter wêreld aangewys.
**Albert Ball** (14 Augustus 1896 – 7 Mei 1917) was die eerste Britse bobaasvlieënier uit die Eerste Wêreldoorlog. Hy was besig met ingenieurswese studies toe die oorlog begin het en was verplaas van die Britse Leër na die *Royal Flying Corps* in 1915. Van sy aankoms in Frankryk in Februarie 1916 het hy 'n reputasie opgebou as 'n vreeslose vlieënier en uitstekende skut. Hy behaal sy eerste oorwinning in Junie 1916 en in slegs drie maande tydens die Slag van die Somme behaal hy 30 oorwinnings. Toe die Royal Aircraft Factory S.E.5 bekend gestel is, moes hy afstand doen van sy *Nieuport XVII*. Hy behaal sy laaste en 44ste oorwinning op 6 Mei 1917, 'n *Albatros D.III*.

Op die laatmiddag van 7 Mei 1917 het Ball se vlug Manfred von Richthofen se rooi *Jasta 11* eskader teëgekom. Ball was laas gesien toe hy in 'n donderwolk ingevlieg het. Volgens 'n Duitse offisier het hy Ball gesien in 'n onbeskadigde vliegtuig in 'n omgekeerde posisie met sy skroef wat stil gestaan het sowat 61m bokant die grond voordat hy verongeluk het. Die Victoriakruis is postuum aan hom toegeken.

Hy het op getree as raadgewer vir *Austin Motor Company* tydens die ontwerp van die *Austin-Ball A.F.B.1*.

Bron
----

* Crosby, Francis: *THE WORLD ENCYCLOPEDIA OF FIGHTERS & BOMBERS*. 2015. ISBN 978-1-84476-917-9

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb155624236 (data)
* GND: 119405806
* ISNI: 0000 0000 4066 6289
* LCCN: nb90058110
* VIAF: 29846965
* WorldCat Identities: lccn-nb90058110

 |
Frans in die Verenigde State Die Franse taal is in 'n aantal gebiede van die Verenigde State ingevolge die immigrasie van Franstaliges en die Franse kolonisasie ingeburger. Volgens die 2000 sensus praat 1,6 miljoen Amerikaners ouer as vyf Frans as huistaal. Verder praat byna 'n half miljoen Franse Kreool. Frans word veral in die deelstaat Louisiana en in Nieu-Engeland (Maine, New Hampshire en Vermont) gepraat. 

Meer as 13 miljoen Amerikaners is van Franse afkoms, tog is daar net sowat 1,6 miljoen mense wat Frans kan praat. 'n Groot Haïtiaanse gemeenskap bestaan in Miami (Florida), terwyl ook baie afgetredenes uit die Franstalige Kanadese provinsie Québec hulle in Florida gevestig het.

Daar is min Franstaliges in ander dele van die VSA.

Nieu-Engeland
-------------

Tussen 1840 en 1930 vestig 'n half miljoen Franstalige Kanadese hulle in Nieu-Engeland, en tot by die middel van die 20ste eeu bestaan daar 'n Franstalige gemeenskap met naastenby een miljoen sprekers. Met die agteruitgang van die plaaslike nywerhede is talle frankofone woonbuurte aan geleidelike verengelsing blootgestel, en tussen 1970 en 1990 het die aantal Franse moedertaalsprekers in die gebied van 906 000 tot 339 000 gedaal.

Louisiana
---------

In die 16de eeu verken Spaanse ekspedisies die gebied van die huidige Louisiana, tog word dit in 1682 deur Robert Cavelier de la Salle as 'n Franse kolonie in besit geneem. In 1763 word die gebied aan Spanje oorgedra. 

Die oorspronklike Franse kolonistebevolking van Louisiana groei danksy die vestiging van tussen 3 000 en 5 000 Akadiërs, wat deur die Britte uit Kanada verdryf is.

As gevolg van die slaweopstande in Haïti vlug in die tydperk tussen 1791 en 1810 sowat 10 000 blankes en swartes na Louisiana, wat tussen 1800 en 1803 nog 'n keer onder Franse bewind kom. Napoléon Bonaparte verkoop die kolonie daarna aan die VSA.

Die huidige Franstalige bevolking van Louisiana bestaan uit drie groepe:

* Die **Creoles (Blancs)** is die nakomelinge van die eerste Franse setlaars met tans 3 000 tot 4 000 Franssprekendes.
* Die **Cajuns** is die nakomelinge van die Akadiese vlugtelinge en immigrante uit onder meer Italië, Duitsland en Ierland, wat met hulle vermeng het. Volgens die sensus van die jaar 2000 praat 194 000 mense in Louisiana die sogenaamde Cajun-Frans.
* Die **Creoles (Noirs)** is die 40 000 nakomelinge van slawe, wat tussen 1791 en 1810 van die Karibiese eilande na Louisiana gekom het.

Die status van die Franse taal
------------------------------

Die Engelstalige omgewing oefen vir 'n lang tyd 'n groot invloed op die Franse taal in die VSA uit en begin dit geleidelik verdring. Sedert die sewentigerjare van die 20ste eeu erken die owerhede die belangrike bydrae van die Franse taal en kultuur. Staatsinstellings soos die *Council for the Development of French in Louisiana* (CODOFIL, "Raad vir die Ontwikkeling van Frans in Louisiana") bevorder die gebruik van Frans, wat ook as die tweede ampstaal van Louisiana dien.
Die **kool** is 'n eetbare plant uit die kruisblomfamilie. Dit word as 'n verskeidenheid uiteenlopende plantrasse gekweek, waarvan sommige goed ontwikkel het. Kool is ook baie gewild as wintergroente, en as gevolg van 'n vinnige groeityd was dit voorheen in arm gebiede 'n gewilde voedselbron.

Eienskappe
----------

Die meeste koolsoorte het in gemeen dat hulle blomhoofde, voordat hul oopskiet om saad vry te stel, eers 'n kompakte samestelling van lepelvormige blare vorm. Dié deel van die kool word deur die mens geoes en gekook. Suurkool is veral baie ryk aan vitamien C. Uiteraard het sagter soorte kool soos broccoli, brusselspruit en blomkool 'n veel korter bereidingstyd nodig ('n paar minute), as die harder koolsoorte bv. wit- en rooikool.

Herkoms
-------

Wetenskaplikes is nog steeds nie seker watter soort kool oorspronklik tot die hedendaagse kultivars ontwikkel het nie, en of dit nog êrens voorkom nie. Wat alle wetenskaplikes wel oor saamstem is dat die koolplant lank gelede 'n inheemse plant op sanderige kusgebiede was. Die plant moes bestand gewees het teen hoë soutkonsentrasies asook sterk wind. Daar word ook aanvaar dat die plant op erg-verarmde grond gegroei het. Die leeragtige blare beskerm die plant teen klipslag en skadelike sandstorms.

Soorte Kool
-----------

* blomkool (wit en groen rasse)
* boerkool
* broccoli en brusselspruite
* Chinese kool
* rooikool
* savooiekool (groen en geel rasse)
* spitskool
* spruitkool (groen en rooi rasse)
* witkool (hiervan word suurkool gemaak)

* Kopkool (cabbage)Kopkool (*cabbage*)
* Blomkool (cauliflower)Blomkool (*cauliflower*)
* BoerkoolBoerkool
* RooikoolRooikool

* BlomkoolBlomkool
* SpitskoolSpitskool
* SpruitkoolSpruitkool
* KohlrabiKohlrabi
* Wildekool in die veldWildekool in die veld

Broccoli en Brusselspruite
* Romanesco broccoliRomanesco broccoli
* BroccoliBroccoli
* BroccoliBroccoli
* BrusselspruiteBrusselspruite

Siektes en peste
----------------

* RupsenvraatRupsenvraat
* Groot koolwitjeGroot koolwitje
* KooluilKooluil
* KoolbladrollerKoolbladroller

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Brassica oleracea***. |

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q146212
* APDB: 78038
* BioLib: 39213
* EoL: 583899
* EPPO: BRSOX
* FloraBase: 2997
* FNA: 200009266
* FoC: 200009266
* GBIF: 3042845
* GRIN: 7668
* iNaturalist: 54516
* IPNI: 279435-1
* ITIS: 23062
* IUCN: 170110
* NCBI: 3712
* Plant List: kew-2682457
* PLANTS: BROL
* Tropicos: 4100070
* VASCAN: 3924
* WoRMS: 993759

 |
**Alapaʻi** (volle naam: **Alapaʻinuiakauaua**; ook bekend as **Alapaʻi I** of **Alapaʻi Nui**, "Alapaʻi die Grote"; oorlede 1754) was 'n hoof van die eiland Hawaii in antieke Hawaii. Hy was 'n troonrower, maar is as 'n goeie heerser beskou, een wat lief was vir die gewone mense. Daar is egter 'n storie dat hy verwantwoordelik was vir die dood van opperhoof Keōua. Alapaʻi se titel in Hawais was *aliʻi*.

Biografie
---------

### Familie

Alapaʻi was die seun van hoof Kauaua-a-Mahi en sy vrou, Kalanikauleleiaiwi. Alapaʻi se broer was Haae-a-Mahi, en sy halfbroers, wat ook sy neefs was uit 'n ander huwelik van sy pa, was onder andere Kekuʻiapoiwa I en Kalanikeʻeaumoku. Die eiland se koning was Keaweʻīkekahialiʻiokamoku. Alapaʻi het as hoof van Kohala regeer as 'n ondergeskikte van die koning.

### Bewind

Ná die dood van sy oom Keaweʻīkekahialiʻiokamoku en die daaropvolgende burgeroorlog het Alapaʻi as oorwinnaar uit die stryd getree en die troon van Hawaii geroof. Hy het tydens een van die bloedigste tydperke van Hawaii se geskiedenis geheers waarin geveg is om oorheersing van die naburige eilande.

Tydens 'n deel van sy bewind het die oorlog tussen die eiland Hawaii en die naburige Maui voortgeduur, maar later was sy betrekkinge met Maui vriendskaplik. In sy bewind was daar ook 'n bitter konflik tussen Hawaii en Oahu oor laasgenoemde se inval op die eiland Molokai, waar Alapaʻi se familie regeer het. Alapaʻi het in 1736 Oahu se koning Kapiiohookalani verslaan en die eiland verower.

Toe sy broerskind Kekuʻiapoiwa II swanger was met Kamehameha I, het sy lus gehad vir die oogbal van 'n haai, 'n teken dat die kind 'n moordenaar van hoofde sou wees. Alapaʻi het in die geheim planne gemaak om die kind te laat vermoor, maar dit is in die wiele gery. Hy het later vrede met die baba gemaak en toegelaat dat hy aan sy hof grootword. Hy het hom in die sorg van sy gunstelingvrou, Keaka, geplaas.

Skakels
-------

* Hawaii Under Alapaʻi-nui

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
Die **Hebreeuse Universiteit van Jerusalem** (Hebreeus: הַאוּנִיבֶרְסִיטָה הַעִבְרִית בְּיְרוּשָׁלַיִם, Ha-Universita ha-Ivrit bi-Yerushalayim; Arabies: الجامعة العبرية في القدس‎, Al-Jami'ah al-Ibriyyah fi al-Quds; afgekort tot HUJI) is Israel se tweede oudste universiteit, met 'n hoeksteen wat in 1918 gelê is, te wete dertig jaar voor die totstandkoming van die Staat van Israel. Toe die instelling sy deure op 1 April 1925 geopen het, was dit nog 'n navorsingsentrum, maar reeds drie jaar later is met 'n onderrigprogram begin.

Die Hebreeuse Universiteit het drie kampusse in Jerusalem en een in Rehovot Die wêreld se grootste biblioteek van Joodse studies is geleë op die universiteit se Edmond J. Safra Givat Ram kampus.

Die universiteit het vyf geaffilieerde onderrig-hospitale, insluitende die Hadassah Mediese Sentrum, sewe fakulteite, meer as honderd navorsingsentrums, en drie-honderd-en vyftien akademiese departemente. Met ingang 2018 het 'n derde van al die doktorale kandidate in Israel by die Hebreeuse Universiteit gestudeer. 

Die eerste raad van goewerneurs het Albert Einstein, Sigmund Freud, Martin Buber, en Chaim Weizmann ingesluit. Vier van Israel se presidente en vier van Israel se eerste ministers is alumni van die universiteit. Met ingang 2018 was daar reeds vyftien Nobelprys wenners, twee *Fields medaljewenners*, en drie Turing-prys wenners geaffilieer met die universiteit.
Die Sonkoningin (*Reina del Sol*) in 2009.
Die Plaza de Toros Roman Eduardo Sandia in Mérida, waar die Sonfees plaasvind.
Die Circo Monumental in voorbereiding vir die verkiesing van die Sonkoningin.
Die **Feria del Sol** (Sonfees), ook bekend as die **Carnaval Taurino de America**, is 'n internasionale kultuurfees in die stad Mérida in Venezuela.

Besonderhede
------------

Die fees vind in Februarie plaas en sluit stiergevegte, kultuuruitstallings, konserte, optogte, sportgeleenthede en die verkiesing van die Sonkoningin (*Reina del Sol*) in.

Geskiedenis
-----------

Mérida is een van die oudste stede van Venezuela. Die stad het nie soos baie ander stede ’n eie fees gehad nie en daarom het ’n groep amateurs ’n arena vir stiergevegte bewerkstellig. Die fees het aanvanklik begin Desember plaasgevind as die viering van die Onbevlekte Ontvangenis van Maria.

In 1968 het die fees nie plaasgevind nie, maar ’n stiergevegtoernooi is gehou op 4 April, Heilige Saterdag. Weens reën is besluit om die fees voortaan in Februarie te hou. Sedertdien het die fees en stiergevegte al hoe gewilder geword in Venezuela.
'n Fermatuurvlokkie op 'n moederbord.
'n TV se afstandbeheer is 'n voorbeeld van 'n produk wat fermatuur bevat. Die fermatuur monitor die knoppies, beheer die LED-liggies en aktiveer die IR-sender. Trouens, 'n TV se moederbord bevat self komplekse fermatuur.
**Fermware** of **fermatuur** (ook harde programmatuur) is 'n rekenaarprogram wat in hardeware ingeprogrammeer is. Dit kan op 'n eenmalige basis geskied, maar moderne tegnieke soos flitsgeheue (*flash memory*) maak dit ook moontlik om fermatuur te vervang of op te dateer. Tydens die proses word 'n rekenaarvlokkie (*microchip*) tipies met nuwe programme gelaai.

Fermatuur word dikwels as bestuurstelsel vir elektronika en ingebedde rekenaarstelsels gebruik waar 'n sentrale verwerker (SVE) aanwesig is. Voorbeelde hiervan is motorvoertuie, huishoudelike toestelle, elektroniese apparate en rekenaars.

Die voorvoegsel "ferm-" dui daarop dat die inhoud ferm, stewig, hard en nie veranderlik is nie. Dit sit dus tussen die sagteware (wat maklik gewysig kan word) en die hardeware (wat in beginsel nie gewysig kan word nie).

Ander faktore word by die ontwerp van fermatuur (in teenstelling met die ontwerp van algemene sagteware) in ag geneem. Om 'n paar te noem: energieverbruik, hittevrystelling, kosprys, geheueverbruik, snelheid en effektiwiteit. Die grens tussen klassieke programmering en fermatuur is egter besig om in sekere gebiede te vervaag. Vroeër is baie spesifieke bedryfstelsels vir fermatuur gebruik, terwyl algemene bedryfstelsels soos Linux toenemend hiervoor ingespan word (byvoorbeeld in horlosies, selfone, DVD-spelers, ens).

Dit is soms moontlik om fermatuur na 'n nuwe weergawe op te dateer. Dit is egter 'n riskante proses. As iets tydens die opgradering verkeerd gaan, sit die apparaat sonder 'n geldige fermatuur, wat beteken dat dit nie meer sal werk nie. Vir die rede word sommige apparate met twee fermatuurkomponente toegerus, sodat die toestel nog met die ou weergawe kan werk as die opgradering faal of die nuwe weergawe foutief is. Sommige duurder moederborde het byvoorbeeld dubbele BIOS-vlokkies.
**Laerskool Bakenkop** is 'n Afrikaansmedium-laerskool in Wierdapark, Centurion, Suid-Afrika. 

Die skool se visie is: "Om ons leerders se volle potensiaal te ontwikkel".

Van die sportaktiwiteite wat by die skool aanbied is: atletiek, netbal, fietsry, gholf, skaak, landloop, hokkie, boogskiet, jukskei, krieket en minikrieket. 

Van die kultuuraktiwiteite wat by die skool aangebied word is: koor, revues, redenaars, toneelgroep en Voortrekkers.

Geskiedenis
-----------

Die Laerskool Bakenkop het in Januarie 1982, onder die dak van Laerskool Wierdapark begin. Die skool het toe bekend gestaan as die Tweede Laerskool Wierdapark onder leiding van die waarnemende hoof, mnr P.S.N. Swart.

Op 23 April het die laerskool hulle eie gebou betrek by Underbergstraat 5 in Wierdapark. In Oktober 1982 het die skool sy naam, Laerskool Bakenkop, gekry.

Mnr Willie Fourie is die huidige skoolhoof (2022).

Skoollied
---------

Die skoollied is deur Koos du Plessis geskryf en getoonset:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **Trou aan ons eie rig Bakenkop**
**Trots, maar in ootmoed 'n baken op**
**Baken van kennis geloof, hoop en moed**
**Op aarde gekoop met ons bloed.**
**Laat ons met wysheid ons land deurdrenk**
**Met al die gawes wat u ons skenk**
**Gee dat ons dade u raadsplan sal dien**
**Ons oë U koninkryk sien.**
**Neerlae en seges vul elke dag**
**Maar ons streef hoër, want Hoër Krag**
**Vul ons met ywer, met vreugde en trots**
**Want Bakenkop staan op 'n Rots.** |  |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Hierdie artikel bevat nie ’n bronnelys nie, wat beteken dat die inhoud nie geverifieer kan word nie. Enige bevraagtekende inligting mag dus ook mettertyd verwyder word. Help Wikipedia deur betroubare bronne tot die artikel by te voeg.
 |

Ferdinand Sassen
**Ferdinand Léon Rudolphe Sassen** (13 Augustus 1894 - Lugano, 16 September 1971) was 'n Nederlandse priester, filosoof en hoogleraar in filosofie aan die Katolieke Universiteit Nijmegen en die Rijksuniversiteit Leiden.

Biografie
---------

Ferdinand Sassen word gebore in Nijmegen in 1894 en stam uit 'n patrisiërsfamilie wat verskillende wetenskaplikes, politici en bestuurders voortgebring het. Sy vader was siviele ingenieur by die Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen. Hy woon die laerskool in Breda en die Canisiuscollege te Nijmegen by. Vanaf 1912 studeer hy filosofie in Fribourg, Switserland, waar hy in 1915 promoveer op die proefskrif *De theoria cognitionis Plotini cetero ejus systemati comparata.* Daarna studeer hy teologie aan die biskoplike seminarie in Roermond. In 1919 word hy tot priester beroep.

Hy was dosent in Rolduc van 1919 tot 1931. Van 1929 tot 1945 was hy hoogleraar filosofie in Nijmegen en van 1946 tot 1964 in Leiden. In 1936 word hy lid van die Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Na 1940 het hy hom verder toegelê op die geskiedenis van die filosofie en van die filosofie-onderwys in Nederland.

As priester van die bisdom Roermond het hy hom sy lewe lank sterk met hierdie bisdom en met die provinsie Limburg verbind gevoel en hom steeds vir die belange van hulle beide ingeset: byvoorbeeld vir die erkenning van staatsweë van die nuut opgerigte Hogeschool voor Theologie en Pastoraat te Heerlen en by die voorbereidings tot oprigting van 'n Universiteit van Maastricht.

Publikasies
-----------

Saasen skryf vele artikels en 'n tiental boeke oor kennisteorie in die Griekse en Romeinse oudheid, Italiaanse letterkunde en regsfilosofie. 'n Selekse:

* 1917. De theoria cognitionis Plotini cetero ejus systemati comparata
* 1921. Het Gioacchino-vraagstuk der Divinia Commedia
* 1933. Thomas van Aquino
* 1934. Waarheid en zekerheid\*
* 1934. Overheidsgezag en revolutie.

Spesifiek op die gebied van die geskiedenis van die filosofie.

* 1928. Geschiedenis van de wijsbegeerte der Grieken en Romeinen.
* 1928. Geschiedenis der patristische en middeleeuwsche wijsbegeerte.
* 1931. De middeleeuwsche wijsbegeerte in de Nederlanden.
* 1933. Geschiedenis van de nieuwere wijsbegeerte tot Kant.
* 1934. Geschiedenis van de wijsbegeerte der negentiende eeuw.
* 1940. Wijsbegeerte van onzen tijd.
* 1941. Wijsgeerig leven in Nederland in de twintigste eeuw.
* 1959. Geschiedenis van de wijsbegeerte in Nederland: tot het eind der negentiende eeuw. Elsevier.

Oor Sassen
* C.E.M. Struyker Boudier (1997). Een man van de geest. Hoofdstukken over leven en werken van Ferdinand Sassen. Valkhof Pers. ISBN 90-5625-016-7
**Leonardo Wilhelm DiCaprio** (\* 11 November 1974) is 'n Amerikaanse akteur en rolprentvervaardiger wie se loopbaan afgeskop het met sy rol in die televisiesitkom *Growing Pains* en vinnig na rolprente oorgeslaan het. Sy kritiese deurbraakrolprentvertoning het in *This Boy's Life* gekom en is gou deur *What's Eating Gilbert Grape* gevolg. Sy vertolking van die rol van die verstandelik gestremde broer van Johnny Depp (in die titelrol) het hom nominasies vir die Golden Globe en Academy-toekennings vir "Beste Ondersteunende Akteur" besorg. Hy het roem verwerf vir sy vertolking van Jack Dawson in *Titanic* en het in verskeie ander suksesvolle rolprente verskyn, insluitende *Romeo + Juliet*, *Catch Me If You Can*, en *Blood Diamond;* hy is vir laasgenoemde vir die Academy-toekenning vir "Beste Akteur" genomineer.

'n Verdere Academy-nominasie het gekom vir sy rol as Howard Hughes in *The Aviator*, deur Martin Scorsese geregisseer. Hy het voortgegaan om met Scorsese in rolprente soos *Gangs of New York* en *The Departed* te werk. Hierdie samewerkingsvennootskap is vergelyk met die vroeëre werksverhouding tussen Scorsese en akteur Robert de Niro, wat ook rolle in Scorsese se rolprente tydens sy vroeë loopbaan vertolk het. DiCaprio het daarbenewens nog ook twee Bafta-nominasies, drie Screen Actors Guild-nominasies, en 'n Silver Bear-toekenning ontvang.

In 2016 het DiCaprio die Oscar vir "Beste Akteur" gewen vir sy rol in *The Revenant*.
**Renato Manfredini Filho**, bekend as **Renato Russo** (27 Maart 1960, Rio de Janeiro - 11 Oktober 1996) was 'n Brasiliaanse sanger.

Kinderjare
----------

Tot die ouderdom van ses, het Renato in Rio de Janeiro met sy familie gewoon. Hy begin studeer by die College vroeë Olavo Bilac, op Ilha do Governador. In daardie tyd sou geskryf het 'n pragtige essay genoem "Old House, in puin ...", wat ook beskikbaar is in sy geheel.

Adolessensie
------------

In 1973 het die gesin verskuif van Rio de Janeiro na Brasília, gaan woon in die Suid-vleuel in 1975 op die ouderdom van vyftien, Renato begin ondervind een van die moeilikste fases van sy lewe en nuuskierig wanneer uit epiphysiolysis gediagnoseer is met 'n siekte been. Deur te weet die uitslag, dokters ondergaan die operasie vir die inplanting van die drie-gaffel platinum wasbak. Harde Renato gely siekte, bly ses maande in die bed met byna geen verkeer.

Loopbaan
--------

Sy eerste band was die Aborto Elétrico, saam met die broers Felipe Lemos (BR) (tromme) en Flavio Lemos (bas) en Suid-Afrikaanse Andre Pretorius (kitaar). Die groep het vier jaar, 1978-1982, eindig 'n stryd tussen Renato en so gedoen. Aborsie Electric was die saad wat gelei het tot Legião Urbana en Aanvanklike Capital (wat gevorm word deur Flavio en so gedoen, saam met kitaarspeler en sanger Loro Jones dinho Ouro Preto).

Dood
----

Toe Renato Russo gesterf het, weeg hy slegs 45 pond as gevolg van komplikasies van VIGS (hy was MIV-positief is sedert 1989), maar nooit in die openbaar geopenbaar sy siekte. Toe hy gesterf het hy het 'n seun, Giuliano Manfredini, met slegs 7 (sewe) jaar oud. Renato se liggaam is veras en sy as gegooi oor die tuin van die terrein van Roberto Burle Marx.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb17771366s (data)
* GND: 1076883281
* IMDb: nm1543823
* ISNI: 0000 0000 5444 1953
* LCCN: nr98034321
* MusicBrainz: 8ce64b67-8535-45cf-9caf-87734a09b3fd
* VIAF: 4845087
* WorldCat Identities: lccn-nr98034321

 |
Die ligging van Andorra in Europa.
**Andorra** bestaan uit sewe gemeenskappe bekend as **gemeentes** ((ca) **parròquies**, enkelvoud – **parròquia**). Tot relatief onlangs was daar slegs ses gemeentes; die sewende, Escaldes-Engordany, is in 1978 gestig.

Sommige gemeentes het verdere gebiedsindelings. Ordino, La Massana en Sant Julià de Lòria is onderverdeel in *quarts* (kwartiere), terwyl Canillo onderverdeel is in 10 *veïnats* (buurte). Dit stem meestal ooreen met dorpies, wat in al die gemeentes gevind kan word.

Elke gemeente het sy eie verkose burgemeester wat ook die nominale hoof is in die plaaslike regering, bekend as 'n *comú* in Katalaans.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **No.\*** | **Gemeentes** | **Area km²** | Bevolking |
| **1990** | **2000** | **2007** |
| 1 |  Canillo | 121 | 1 290 | 2 706 | 5 422 |
| 2 |  Encamp | 74 | 7 119 | 10 595 | 14 029 |
| 3 |  Ordino | 89 | 1 289 | 2 283 | 3 685 |
| 4 |  La Massana | 65 | 3 868 | 6 276 | 9 357 |
| 5 | Andorra la Vella\* | 12 | 19 022 | 21 189 | 24 574 |
| 6 |  Sant Julià de Lòria | 60 | 6 012 | 7 623 | 9 595 |
| 7 |  Escaldes-Engordany | 47 | 12 235 | 15 299 | 16 475 |
|   |  **Andorra** | 468 | 50 835 | 65 971 | 83 137 |

*\* Hoofstad van Andorra*

|  |
| --- |
| Kaart van die gemeentes van Andorra |

Sien ook
--------

* en:ISO 3166-2:AD

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Andorra***. |

|  |  |
| --- | --- |
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal. | 

Klik vir info oor hierdie sjabloon.
 |
Dr. Hendrik Christoffel de Wet, leraar van 1918 tot 1921.
Ds. Jacobus Delarey Conradie was leraar van Meru van 1927 tot 1929 en van 1929 tot 1936 van die NG gemeente Philipstown.
Ds. J.J. Booysen, leraar van 1938 tot 1939.
Ds. P.A.M. Brink, leraar van 1955 tot 1960.
Die **NG gemeente Meru** was die enigste gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die destydse Tanganjika. Dit het 'n gebied so groot soos die Vrystaat beslaan.

Ná die Anglo-Boereoorlog het Afrikaners om verskeie redes na die destydse Duits-Oos-Afrika (Tanzanië) as 'n nuwe nedersettingsoord gegaan. Die eerste groep, bestaande uit 41 siele, is omstreeks Januarie 1904 daarheen. In 1905 volg 'n tweede trek en in dieselfde jaar is ds. A.P. Burger van Middelburg, Transvaal namens die Transvaalse Kerk daarheen om die eerste (en uiteindelik enigste) gemeente van die Kerk in Duits-Oos-Afrika te stig.

Die gemeente is vernoem na die berg Meru, wat ongeveer 60 km van Kilimandjaro geleë is en aan die voet waarvan plase aan Afrikanerboere toegesê is. 

Daar is geen vaste leraar beroep nie, maar die gemeente sou vir die grootste deel van sy bestaan deur die konsulent (gewoonlik die leraar van 'n aangrensende gemeente) of tydelike werkkragte bearbei word. Die eerste besoekende leraar wat die sakramente aan die lidmate in Duits-Oos-Afrika kom bedien het, was ds. J.M. Louw van Boksburg wat in 1908 na Oos-Afrika gekom het om die tweede gemeente, op die dorpie Nakuru, sowat 160 km noord van Nairobi, te stig. Op 'n vraag of die mense nie reeds ver genoeg getrek het nie, is die gemeente se naam Vergenoeg gegee. 

Maar die man wat die diepste spore in Oos-Afrika nagelaat het, was ds. M.P. Loubser. Hy was eers van 1909 tot 1914 tydelik in Vergenoeg werksaam en toe van 1925 - '35 die vaste leraar daar. 

Meru het eers in 1945 sy eerste voltydse leraar gekry, maar intussen het die volgende konsulente of tydelike werkkragte die lidmate bearbei: ds. C.F. Mynhardt (1916-'17), dr. H.C. de Wet (1918-'21), di. G.J. van Zyl (1921-'24), J.D. Conradie (1927-'29), A.M. Murray (1930), B.J.K. Anderssen (1932-'35), J.J. Booysen (1937-'39). 

Ds. Abraham Hugo Malan was die eerste voltydse leraar en staan in die gemeente van 1945 tot '48. Na sy vertrek bedien ds. J.H. Louw van Loubser die gemeente as konsulent en daarna ds. Chris Murray, wat na Loubser beroep is as medeleraar met opdrag om Meru as konsulentgemeente te bedien.

Enkele leraars
--------------

* Dr. Hendrik Christoffel de Wet, 1918 - 1921
* Jacobus Delarey Conradie, 1927 - 1929
* Balthazar Johannes Kloppers Anderssen, 1932 - 1935 (hulpprediker)
* Jan Jonathan Booysen, 1938 - 1939
* Abraham Hugo Malan, 1945 - 1948 (eerste bevestigde leraar van die gemeente)
* Philippus Albertus Myburgh Brink, 1955 - 1960
* Daniël Joachem Jacobus Dannhauser, 1963 - 1964 (in samewerking met Loubser)

Sien ook
--------

* Sinode van Midde-Afrika

Bronne
------

* Olivier, ds. P.L. *Ons gemeentelike feesalbum*. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers, 1952.
*The Guardian* se kenteken
Kings Place in die *London Borough of Islington* huisves sedert Desember 2008 *The Guardian* se hoofkantoor in Londen
*The Guardian* se hoofkantoor in Londen
***The Guardian***, vroeër (tussen 1821 en 1959) bekend as *The Manchester Guardian*, is 'n invloedryke Britse dagblad wat in Londen uitgegee word en onder die Verenigde Koninkryk se voorste koerante gereken word.

Die koerant is oorspronklik in 1821 in Manchester as 'n weekblad gestig, maar verskyn daagliks met die uitsondering van Sondae nadat die Britse regering in 1855 die belasting op dagblaaie (die sogenaamde *stamp tax*) opgehef het. Die verwysing na Manchester in die koerant se naam is in 1959 geskrap om die *Guardian* se status as nasionale dagblad van gehalte te weerspieël. Die redaksiekantore is in 1964 na Londen verskuif.

Die dagblad word deur die *Guardian Media Group* gepubliseer wat aan die *Scott Trust* behoort.

Geskiedenis
-----------

Die koerant is in 1821 deur tekstiel-verkopers en handelaars in Manchester gestig as *The Manchester Guardian*.
Die koerant is as 'n orgaan van die middelklas beskou, of soos deur C.P. Scott se seun Ted gestel: "'n koerant wat tot die einde bourgeois sal bly". "Ek skryf vir die *Guardian*," sê Sir Max Hastings in 2005, "omdat dit deur die nuwe establishment gelees word", 'n aanduiding van die koerant se groeiende invloed.

*The Observer*
--------------

Die Sondagkoerant *The Observer* behoort sedert 1993 aan die *Guardian Media Group*. Ongeag die naam, is die koerant soortgelyk aan *The Guardian*, maar word slegs op Sondae gepubliseer.

Politieke oriëntasie
--------------------

Mense wat die dagblad lees het gewoonlik 'n links-liberale politiese oriëntasie. Volgens 'n stemming in 2004 stem 44% van die lesers vir die Arbeidersparty en 37% vir die Liberaal-Demokrate.
Uitsig oor die Jan Marais-natuurreservaat in Stellenbosch met die pieke van die Jonkershoekvallei op die agtergrond.
Die **Jan Marais-natuurreservaat** van 23 ha in die sentrale dorpsgebied van Stellenbosch het 'n opvoedkundige doel en dien ook as 'n ontspanningsplek vir die publiek.

Geskiedenis
-----------

In 1915 het Johannes Henoch Marais geld in sy testament aan die munisipaliteit van die dorp nagelaat om 'n veldblompark tot stand te bring.

Ligging
-------

Cluver- en Maraisstraat vorm die skeiding tussen die reservaat en die kampus van die Universiteit Stellenbosch aan die westekant. Jannaschstraat skei dit aan die oostekant van die Hoërskool Stellenbosch en die Laerskool Stellenbosch.

Flora
-----

In die reservaat is die enigste oorblywende voorbeeld van natuurlike Bolandgranietfynbos en Swartlandskalierenosterveld. Daar kom meer as 150 plantsoorte, insluitende 'n indrukwekkende versameling proteaceae, in die reservaat voor. Blombeddings is gevestig waar spoorsalie en ander skaduplante ten toon gestel word.

Fauna
-----

Die reservaat bied 'n veilige tuiste aan klein soogdiere, voëls en reptiele in 'n stedelike gebied. Verskeie muis- en skilpadspesies, die vlakhaas, die Kaapse grysbok en die grysmuishond is al waargeneem.

Ontspanning en kuns
-------------------

Weens sy ligging net oos van groot universiteitskoshuise is die reservaat 'n belangrike ontspanningsgebied. Dit word benut vir draf, fietsry, stap en piekniek op die groot grasperke. Daar is ook 'n groot skaakbord en 'n labirint aangelê. Verskeie kunswerke word in die reservaat vertoon.

Navorsing
---------

Die reservaat word deur studente as 'n terrein vir navorsing in plant-, voël-, insekte- en grondkunde gebruik.
Die **N14** is een van die nasionale paaie in Suid-Afrika. Die pad verbind Springbok, Noord-Kaap, met Pretoria, Gauteng, nadat dit deur die Noordwesprovinsie gegaan het.

Noord-Kaap
----------

Die N14 begin in Springbok en hou noordoos. Springbok is op die rand van Namakwaland en gou is die reisiger in die Boesmanland. Die pad is lank en reguit vir 103 km tot by Aggeneys se afdraai waar die N14 verby hou. Aggeneys is sowat 9 km padlangs van die N14 af. Na ’n verdere 53 km gaan die N14 deur Pofadder. Die volgende nedersetting is Bladgrond 58 km verder en nou betree die reisiger die Benede-Oranjeriviervallei. Na nog 64 km is die afdraai na Augrabieswaterval. Kakamas is 10 km verder, waar die N14 oor die Oranjerivier gaan. Nou bly die N14 net noord van die Oranjerivier se oewer en 46 km verder is Keimoes. Buite Keimoes sluit die R27-hoofpad by die N14 aan en nog 45 km verder is die reisiger in Upington. Hier word die N10 nasionale pad gekruis.

Die N14 hou noordoos en parallel vir 40 km langs die Oranjerivier. Die Oranje hou suidoos en die N14 hou dan vir 118 km reguit tot by Olifantshoek, die reisiger is nou in die streek bekend as die "Groot Noordweste". Na ’n verdere 22 km word die afrit na Sishen verbygery; net voor die afrit kruis die reisiger die Sishen-Saldanha-spoorlyn en die R385 hoofpad. Na ’n verdere 28 km word Kathu verbygery en Kuruman is 48 km verder. Hier word die R31-hoofpad gekruis. Vryburg is ’n 140 km noordoos, die pad is nog steeds lank en reguit. Ongeveer halfpad word die Noordwesprovinsie binnegegaan.

Noordwes
--------

In Vryburg word die N18 gekruis. Die natuur verander vinnig en die reisiger is nou in die Wes-Transvaalstreek. Mielielande en graansilo’s is oral te sien. Delareyville is 82 km verder, nog steeds hou die pad noordoos. Op pad na Sannieshof, wat 41 km verder is, word verby Barberspan gery. By Barberspan is die Barberspan Nasionale Reservaat. Die Hartsrivier loop parallel met die N14 tot by Biesiesvlei, 18 km verder. Nou swaai die N14 oos, kruis die Hartsrivier en 47 km verder word Coligny deurgery, met Ventersdorp nog 53 km verder oos. Die N14 swaai nou geleidelik noordoos, gaan verby die Klerkskraaldam en kruis die R500-streeksroete na 60 km. Nou gaan die N14 Gauteng binne.

Gauteng
-------

Die reisiger is nou in die streek bekend as die Hoëveld. Vir die volgende 40 km loop die N14 langs die Wieg van die Mensdom verby, hou noordoos verby Krugersdorp en swaai dan meer noord by Muldersdrift. Die N14 is nou ’n snelweg oppad na Pretoria, net 65 km verder. Die N14 gaan verby Lanseria lughawe en net hierna word die Jukskeirivier gekruis. Die N14 gaan dan by Diepsloot verby en kruis die R55 hoofpad en by die Brakfonteinwissellaar draai die N14 skerp-noord op die Ben Schoeman-hoofweg tot in Pretoria. Die N14 kruis die Gautrein spoorlyn tweekeer voor Pretoria bereik word. Die Voortrekkermonument is ook nou duidelik sigbaar. Die N14 eindig net voor die Kgoši Mampuru II-bestuursgebied-gebou (die ou Pretoria Sentrale Gevangenis) in Potgieterstraat teëgekom word.

Sien ook
--------

* Nasionale paaie in Suid-Afrika
Die **Franse Wes-Indiese Kompanjie** (Frans: ***Compagnie des Indes Ocidentales Françaises***) is in 1664 deur die destydse Franse Minister van Finansies Jean-Baptiste Colbert (1619-1683) gestig om handel met die Franse kolonies in Amerika te dryf. As opvolger van die *Compagnie de la Nouvelle-France* was die Wes-Indiese Kompanjie ook verantwoordelik vir die administrasie en kolonisasie van Nieu-Frankryk. Die kompanjie se tuishawe was Le Havre.

Die hoofsaaklke handelsvennote in Amerika was die kolonies Nieu-Frankryk en Saint Dominique. Aan die kompanjie is vir 'n tydperk van veertig jaar sowel die eiendomsreg ten opsigte van die Franse besittings langs die Atlantiese kuste van Afrika en Amerika asook die monopolie vir die handel met Amerika oorgedra.

Die Franse kompanjie se inruilpryse is egter deur die Franse setlaars op die Wes-Indiese Antille-eilande as onbetaalbaar geag, en die koloniste het hulle gevolglik liewer tot smokkelhandel met die Nederlanders gewend.

Die Frans-Nederlandse Oorlog van 1672 tot 1679 het die Franse Wes-Indiese Kompanjie se handel ernstig begin ontwrig. Nadat die kompanjie in 1674 ontbind is, het die Franse Kroon die kolonies regstreeks begin administreer.
"**Jan Pierewiet**" is ’n Afrikaanse volksliedjie. Daar is ’n tradisionele weergawe en een met drie verse deur C.J. Langenhoven.

Liriek
------

### Tradisioneel

> 
> Jan Pierewiet, Jan Pierewiet, Jan Pierewiet, staan stil;  
> 
> Jan Pierewiet, Jan Pierewiet, Jan Pierewiet, staan stil.  
> 
> Goeie môre my vrou, hier's 'n soentjie vir jou.  
> 
> Goeie môre my man, daar is koffie in die kan.
> 
> 
> 

### Langenhoven-weergawe

> 
> Jan Pierewiet, Jan Pierewiet, Jan Pierewiet, staan stil;  
> 
> Jan Pierewiet, Jan Pierewiet, Jan Pierewiet, draai om.  
> 
> Hy draai om en hy leen van sy ouma 'n bril,  
> 
> en hy soek met die bril na 'n vroutjie vir hom.
> 
> 
> 

> 
> "Tant Hettie", sê Pierewiet, "gee Lettie vir my,  
> 
> of Bettie of Nettie, wie ek kan kry.  
> 
> En al is ek ook arm, en so lelik daarby,  
> 
> gee vir my tog 'n skapie dan troos dit vir my."
> 
> 
> 

> 
> "Jan Pierewiet", sê Hettie, "Jan Pierewiet, loop slaap.  
> 
> En droom jy't 'n skapie gesoek by 'n skaap.  
> 
> En tog darem 'n apie gekry by 'n aap  
> 
> – maar die apie se ma het gesien jy's 'n swaap."
> 
> 
>
Die **N17** is een van die nasionale paaie in Suid-Afrika. Die pad verbind Johannesburg, Gauteng, met Mbabane, eSwatini, via die Oshoekgrenspos.

Gauteng
-------

Die N17 begin naby Wemmerpan, suid van City Deep. Die pad gaan suidoos en later oos tot dit onder deur die N12 nasionale pad gaan. Dit kruis dan die N3 nasionale pad by die Germiston/Randse Lughawe Wissellaar. Nou gaan die N17 verder oos en gaan suid van Germiston, Brakpan en Springs verby. Die N17 hou steeds oos verby Devon en gaan dan Mpumalanga binne.

Mpumalanga
----------

Nou gaan die pad verby Leandra tot in Kinross. Die N17 hou steeds oos, verby Secunda en Trichardt tot in Bethal. Na ’n verdere 55 km bereik die N17 die dorp Ermelo. Hier kruis die pad die N11 nasionale pad en die beginpunt van die N2 nasionale pad. Die N17 swaai nou noordoos, kruis die Vaalrivier, amper by sy oorsprong, en gaan deur Chrissiesmeer. Warburton is 24 km verder oos en Lochiel 36 km verder. Hiervandaan is dit ongeveer 25 km tot by die Oshoekgrenspos.

Sien ook
--------

* Nasionale paaie in Suid-Afrika
**Frederik III van Sakse** (Torgau, 17 Januarie 1463 – Lochau, 5 Mei 1525), *die Wyse* genoem, was die oudste seun van keurvors Ernst van Sakse en Elisabeth van Beiere.

In 1486 het hy op 23-jarige leeftyd sy afgestorwe vader as Keurvorstedom Sakse opgevolg, maar die bestuur van die uitgebreide gebied is ook deur sy jonger broer Johan behartig.

In 1493 het Frederik in die geselskap van verskeie ander Duitse adel 'n pelgrimstog na die Heilige Land onderneem. Hiertydens is hy in Jerusalem tot ridder in die Orde van die Heilige Graf geslaan. In sy eie land het hy Lucas Cranach as hofskilder in diens geneem.

In 1502 het hy in Wittenberg die universiteit opgerig waar onder andere Martin Luther gedoseer het. Luther se idees aangaande die geldsugtige pousdom, benewens die ongebreidelde magslus van keiserlike gesag, het sodanig by Frederik III byval gevind dat hy tot steunbetuiging van, en hulpverlening aan Martin Luther oorgegaan het. Daartoe is hy eerder uit politieke oorwegings as 'n ooreenstemming met Luther se teologiese idees beweeg, wat Frederik minder kon onderskryf.

Hierdie oogmerke het bygedra tot sy weiering om Luther se veroordeling as ketter te erken, en sy optrede as Luther se beskermheer toe Luther in 1521 voor die Ryksdag gedaag is.

Alhoewel hy die protestantse hervorming ondersteun het, sou hy sy lewe lank 'n oortuigde Katoliek bly. By sy dood het hy egter die nagmaal-sakrament in albei vorme (brood en wyn) geneem, wat as 'n bekentenis van protestantisme beskou is. Danksy Frederik se politiek kon die hervorming standhou.

Frederik III het ongetroud gebly en is met sy dood in 1525 deur sy jonger broer Johan opgevolg.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNE: XX1306907
* BNF: cb150771128 (data)
* GND: 11853579X
* ISNI: 0000 0001 2095 9153
* LCCN: n84234352
* NKC: xx0003224
* NLA: 35756989
* NLP: A35093948
* NTA: 070394296
* SUDOC: 123236673
* Trove: 1073541
* VIAF: 34745882
* WorldCat Identities: lccn-n84234352

 |
'n NER 1903 Petrol-elektriese spoorwa in Filey-stasie
Die **NER 1903 Petrol-elektriese spoorwa** was 'n prototipe van 'n vroeë elektriese trein wat in 1903 deur die Britse spoorwegmaatskappy *North Eastern Railway (NER)* in York gebou is.

Vincent Raven, die adjunk-hoof meganiese ingenieur van *NER*, was 'n vooruitdenkende ontwerper wat die voordele van elektriese trekkrag raakgesien het. Moderne elektriese tremwaens, wat destyds as openbare vervoermiddel in die Verenigde Koninkryk ingevoer is, het gewys dat elektriese krag in vergelyking met stoomenjins beter versnelling gebied het en 'n meer geskikte aandryf vir roetes met opwaartse hellings was.

Twee eksperimentele treine is van petrolenjins voorsien wat die krag vir twee elektriese enjins op die draaistel onderaan opgelewer het. In plaas van oorhoofse kraglyne, wat hoër koste veroorsaak het en moeilik was om te installeer, het Raven se spoorwaens oor hul eie klein kragsentrale beskik – 'n petrolenjin wat 'n dinamo aangedryf en sodoende die enjins van krag voorsien het. Hierdie aandryfstelsel was die eerste van sy soort in 'n bedryf wat dusver slegs stoomlokomotiewe ingespan het en is later verder ontwikkel tot die diesel-elektriese tegnologie wat vandag steeds baie lokomotiewe aandryf.

Die twee spoorwaens is genommer 3170 en 3171 en was 53,5 voet lank met 'n gewig van sowat 35 ton. Die 80-perdekrag-petrolenjin is binne 'n kompartement met 'n lengte van 13,25 voet gemonteer. Die res van die lengte is deur die spoorwa se ingang, die bestuurders- en die passasierskompartement met 52 sitplekke beslaan. In 1908 is een paar sitplekke verwyder om die ingang te vergroot.

Spoorwa nommer 3170 is in 1923 met 'n kragtiger 225-perdekrag-enjin toegerus sodat dit 'n tweede nie-selfaangedrewe spoorwa kon trek. Dit was sodoende 'n vroeë voorloper van moderne treinstelle. Die maksimum-spoed was slegs 36 myl per uur, maar dit kon binne 30 sekondes versnel of rem. Die spoorwaens het baie soos enkeldekkertrems gelyk. Die *NER* het hulle dus *autocars* genoem aangesien hulle van albei ente bestuur kon word soos huidige passasierstreine.

Die spoorwaens is oor hul hele tegniese leeftyd op spoorweglyne in Yorkshire gebruik wat Scarborough, Harrogate en Selby verbind het. Hulle is in 1930 en 1931 buite diens gestel.

Bewaring
--------

Spoorwa 3170 tydens restourasie
Nr. 3170 het 70 jaar lank as vakansiehuis gedien en is in 2003 deur 'n spoorwegentoesias uit Yorkshire gekoop. 'n Trust is gevorm om die voertuig en 'n treinwa te restoureer. Die treinstel is dubbel so oud soos die meeste ander historiese spoorwegvoertuie in die Verenigde Koninkryk. Die trust het verskeie skenkings ontvang om sy doelwit te bereik, waaronder 'n bedrag van £465 800 wat in Maart 2011 deur die *Heritage Lottery Fund* beskikbaar gestel is.

*PRISM* (die Fonds vir die Bewaring van Industriële en Wetenskaplike Toerusting) het £20 000 vir die restourasie van die twee waens se bakwerk bygedra, terwyl die *Ken Hoole Trust* £5 000 geskenk het wat vir die vervanging van verslete houtdele aangewend is.

Bronne
------

* *The N.E.R. 1903 Electric Autocar Trust*
Die **Engelse Renaissance** is 'n onlangse term wat gebruik word om 'n kultere en kunssinnige beweging te beskryf wat in die vroeë 16e tot vroeë 17e eeu in Engeland plaasgevind het. Dit word geassosieer met die Europese Renaissance wat, volgens spekulasie, in Noord-Italië begin het in die 14e eeu. Daar word ook soms na dié tydperk in Engelse kulturele geskiedenis verwys as "die tydperk van Shakespeare" of "die tydperk van Elizabeth"; die twee name verwys na die Engelse renaissance se bekendste skrywer en belangrikste monarg. Die twee benamings is egter ietwat misleidend: Shakespeare was nie besonders beroemd in sy eie leeftyd nie en die Engelse Renaissance dek 'n tydperk voor en ná Elizabeth I se heersing.

Digters soos Edmund Spenser en John Milton het werke geproduseer wat 'n toenemende belangstelling in Engelse Christelike geloof getoon het, soos byvoorbeeld die allegoriese voorstelling van die Tudor-stamhuis in *The Faerie Queen* en die hervertelling van die sondeval in *Paradise Lost*; toneelskrywers, soos Christopher Marlowe en William Shakespeare het uitbeelding van die Engelse interpretasie van lewe, die dood en geskiedenis geskep. Nader aan die einde van die heersing van die Tudor-stamhuis het filosowe soos sir Thomas More en sir Francis Bacon hulle eie idees oor menswees en die aspekte van die perfekte samelewing gepubliseer, in 'n tydperk waarin die analise van die mens se denkpatroon nie wyd bestudeer was nie.

Engeland het ook in die tyd hulle astroloë en alchemici afgeskaf en nader aan moderne wetenskap beweeg met die Bacon-metode, 'n voorloper van die wetenskaplike metode.
Die Roland Garros baan
Gustavo Kuerten tydens die 2005 Franse Ope.
Die **Franse Ope** is 'n groot tenniskampioenskapstoernooi wat jaarliks oor twee weke tussen middel Mei en vroeg Junie in Parys, Frankryk, besleg word in die *Roland Garros*-stadion. Die stadion se bane is van rooi klei en kan ongeveer 37 000 toeskouers huisves. Die program sluit mans- en vroue-enkels, sowel as mans-, vroue- en gemengde dubbels in.

Geskiedenis
-----------

Roland Garros, die oorlogsheld.
Die eerste Franse Ope is in 1891 gehou, maar die eerste vrouekampioenskappewas eers in 1897. In 1927 is die baan genoem na die Franse vlieënier en oorlogsheld Roland Garros (1888–1918).

Onlangse kampioene sluit in: die Spanjaard Rafael Nadal en die Belg Justine Henin wat beide die toernooi jaarliks vanaf 2005 gewen het.

In Maart 2007 is aangekondig dat dieselfde prysgelde vir die eerste keer vir alle rondtes aan beide mans- en damesspelers oorhandig sal word.

Rekords en statistieke
----------------------

**Meeste enkeltitels**

* Mans:
	+ vanaf die begin van die ope-era: Björn Borg (Swede) – 6 (1974, 1975, 1978, 1979, 1980 en 1981).
	+ voor die ope-era: Max Decugis (Frankryk) – 8 (1903, 1904, 1907, 1908, 1909, 1912, 1913 en 1914).
* Vroue: Chris Evert (VSA) – 7 (1974, 1975, 1979, 1980, 1983, 1985 en 1986).