**Düsseldorf Lughawe** (Duits: *Flughafen Düsseldorf*; IATA: **DUS**) is die internasionale lughawe van Düsseldorf, die hoofstad van die Duitse deelstaat Noordryn-Wesfale. Dit is ongeveer 7 km noord van die middestad van Düsseldorf, en sowat 20 km suidwes van Essen in die Ryn-Ruhr-gebied, Duitsland se grootste metropolitaanse gebied.

Düsseldorf is die vierde grootste lughawe in Duitsland en het byna 8 miljoen passasiers hanteer in 2021. Dit is 'n spilpunt vir Eurowings en 'n fokusstad vir verskeie ander lugrederye. Die lughawe het drie passasiersterminale en twee aanloopbane en kan wyerompvliegtuie, insluitend die Airbus A380, hanteer.

Agtergrond
----------

Düsseldorf-lughawe is die grootste en primêre lughawe vir die Ryn-Ruhr-metropolitaanse streek – die grootste metropolitaanse streek in Duitsland en onder die grootste metropolitaanse gebiede ter wêreld. Die lughawe is in Düsseldorf-Lohausen geleë. Die grootste nabygeleë sakesentrums is Düsseldorf en Essen; ander stede binne 'n 20 kilometer radius is Duisburg, Krefeld, Mülheim an der Ruhr, Neuss en Wuppertal. Die lughawe strek oor 'n kompakte 6,13 vk km grond – klein in vergelyking met lughawens van 'n soortgelyke kapasiteit, maar ook 'n rede waarom Düsseldorf bekend staan as 'n lughawe van kort afstande. Die lughawe het meer as 18 200 werknemers.

Met 18,99 miljoen passasiers wat in 2010 hier deurgereis het, was die lughawe die derde besigste in Duitsland, na Frankfurt-lughawe en München-lughawe, en die 23ste besigste lughawe in Europa. Oorstappassasiers en diegene wat op langafstandvlugte vanaf die lughawe gereis het, het in 2010 ongeveer 13% van alle passasiers uitgemaak.

### Eienaarskap

Die stad Düsseldorf besit die helfte van die lughawe, met die ander helfte in besit van verskeie kommersiële entiteite, insluitend ARI wat self deur die Ierse regering besit word. Düsseldorf-lughawe is 'n publiek-private vennootskap met die volgende eienaars:

* 50% stad Düsseldorf
* 50% Airport Partners GmbH (eienaars: 40% AviAlliance GmbH, 40% Aer Rianta International cpt, 20% AviC GmbH & Co. KGaA)

Geskiedenis
-----------

### Vroeë jare

 ’n Alitalia Caravelle by die Düsseldorf-lughawe in 1973
Die huidige lughawe is op 19 April 1927 geopen, na twee jaar se konstruksie. Die eerste internasionale roete is in 1929 deur SABENA tussen Brussel, Antwerpen, Düsseldorf en Hamburg ingewy.

Aan die begin van die Tweede Wêreldoorlog is die burgerlike gebruik van die lughawe in September 1939 gestaak en die vliegveld is deur die weermag oorgeneem. Na die einde van die oorlog is die lughawe in 1948 vir siviele gebruik heropen. Met die gebied onder Britse administrasie, is die eerste internasionale vlugte deur British European Airways na Londen uitgevoer.

Sedert 1950 word die lughawe deur 'n staatsbeheerde bedryfsmaatskappy besit.

Op 1 April 1955 het Lufthansa dienste tussen Düsseldorf, Frankfurt am Main en München begin, wat vandag nog bestaan. In 1959 het die eerste geskeduleerde straalvliegtuig in Düsseldorf op Scandinavian Airlines se roete Kopenhagen - Khartoem geland. In 1961 het LTU sy tuisbasis vanaf Keulen Bonn-lughawe verskuif en in dieselfde jaar het Düsseldorf-lughawe vir die eerste keer meer as 1 miljoen passasiers hanteer.

### Düsseldorf Lughawebrand

Op 11 April 1996 het die Düsseldorf-lughawebrand, wat die ergste strukturele lughawebrand tot nog toe wêreldwyd is, uitgebreek. Dit is veroorsaak deur sweiswerk op 'n verhewe pad voor Terminaal A bo sy aankomsgebied. Onvoldoende strukturele brandbeskerming het die brand en veral die rook vinnig laat versprei, so dit het groot dele van die passasiersgebiede van die lughawe vernietig. Sewentien mense is dood, meestal weens rookinaseming, met baie meer gehospitaliseer. Die brand was destyds die grootste openbare ramp in die geskiedenis van Noordryn-Wesfale. Skade aan die lughawe was na raming in die honderde miljoene, Terminale A en B moes heeltemal herbou word. Terwyl herstelwerk aan die gang was, is passasiers in groot tente gehuisves.

Fasiliteite
-----------

### Terminale

 Die terminaalgeboue
 Die hoof-inkloksaal
Düsseldorf-lughawe het drie terminale wat deur 'n sentrale ruggraat verbind is, al is die terminale in wese binne 'n enkele terminaalgebou. Die huidige terminaalgeboue kan tot 22 miljoen passasiers per jaar hanteer.

#### Terminaal A

Terminaal A is in 1977 geopen en het 16 hekke (A01–A16) wat gebruik word deur Lufthansa en Eurowings, sy lugrederyvennote en Star Alliance-lede, All Nippon Airways, Austrian Airlines, Croatia Airlines, LOT Polish Airlines, Scandinavian Airlines, TAP Portugal, en Swiss International Air Lines. Terminaal A huisves twee Lufthansa-sitkamers. Dit is vir twee jaar na die brand in 1996 algeheel opgeknap. Vanaf 21 Julie 2016 het Singapore Airlines Terminaal A begin gebruik.

#### Terminaal B

Terminal B is oorspronklik in 1973 ingewy en het 11 hekke (B01–B11) wat gebruik word vir binnelandse en EU-vlugte deur 'n paar Star Alliance-lede soos Aegean Airlines, maar hoofsaaklik deur SkyTeam- en Oneworld-lede soos Alitalia, British Airways, KLM, Finnair, Iberia en Air France. Ook binne hierdie terminaal is ontspanningsdiensverskaffers soos TUIfly en Condor geleë. Terminaal B huisves 'n waarnemingsdek en lugredery-sitkamers van Air France en British Airways. Ná die brand in 1996 is die hele terminaalgebou afgebreek en herbou. Dit is in 2001 heropen.

#### Terminaal C

Terminaal C is in 1986 geopen en het 8 hekke (C01–C08) wat uitsluitlik vir nie-Schengen-vlugte deur nie-Star Alliance lugrederye (behalwe Turkish Airlines) gebruik word. Dit is langafstandvlugte – onder meer – deur Emirates, Etihad Airways en Mahan Air. Terminaal C het direkte toegang tot Airport City se *Maritim Hotel*, deel van 'n Duitse hotelketting, en huisves sitkamers wat deur die lughawe en Emirates bedryf word. Terminaal C was die terminaal wat die minste geraak is ná die brand in 1996. Dit is nog in 1996 heropen ná intensiewe instandhoudingswerk. Vir 'n paar jaar was dit die enigste bruikbare terminaal by die Düsseldorf-lughawe. Terminaal C beskik oor die lughawe se enigste parkeerposisie wat toegerus is met drie lugbrûe om die Airbus A380 te hanteer.

### Aanloopbane en randstrook

Düsseldorf het twee aanloopbane, wat 3000 m en 2700 m lank is. Daar is planne om die 3000 m aanloopbaan tot 3600 m te verleng, maar die dorp Ratingen het die uitbreiding versper, aangesien dit binne die vluglyn van die aanloopbaan lê. Daar is 107 vliegtuigparkeerposisies op die randstrook beskikbaar.

### Lughawestad

'n Gebied van 23 hektaar suidwes van die lughaweterminaal was sedert 2003 onder herontwikkeling as Düsseldorf Airport City met 'n verwagte bruto vloeroppervlakte van 250 000 vk m wat teen 2016 voltooi sou wees. Reeds gesetel by Düsseldorf Airport City is korporatiewe kantore van Siemens en VDI, 'n groot Porsche-sentrum en vertoonlokaal, 'n Maritim-hotel en kongressentrum en 'n Sheraton-hotel. Messe Düsseldorf is naby Düsseldorf Airport City geleë.

Statistiek
----------

 Oorsig van die parkeerstrook
 Beheertoring

|  | Passasiers | Bewegings | Vrag (ton) |
| --- | --- | --- | --- |
| 2000 | 16.03 miljoen | 194 016 | 59 361 |
| 2001 |  15.40 miljoen |  193 514 |  51 441 |
| 2002 |  14.75 miljoen |  190 300 |  46 085 |
| 2003 |  14.30 miljoen |  186 159 |  48 419 |
| 2004 |  15.26 miljoen |  200 584 |  86 267 |
| 2005 |  15.51 miljoen |  200 619 |  88 058 |
| 2006 |  16.59 miljoen |  215 481 |  97 000 |
| 2007 |  17.83 miljoen |  227 899 |  89 281 |
| 2008 |  18.15 miljoen |  228 531 |  90 100 |
| 2009 |  17.79 miljoen |  214 024 |  76 916 |
| 2010 |  18.98 miljoen |  215 540 |  87 995 |
| 2011 |  20.39 miljoen |  221 668 |  81 521 |
| 2012 |  20.80 miljoen |  210 298 |  86 820 |
| 2013 |  21.23 miljoen |  210 828 |  110 814 |
| 2014 |  21.85 miljoen |  210 732 |  114 180 |
| 2015 |  22.48 miljoen |  210 208 |  90 862 |
| 2016 |  23.52 miljoen |  217 575 |  93 689 |
| 2017 |  24,62 miljoen |  214 714 |  102 107 |
| 2018 |  24.28 miljoen |  218 820 |  74 524 |
| 2019 |  25.27 miljoen |  225 876 |  115 476 |
| 2020 |  6.58 miljoen |  78 805 |  33 500 |
| 2021 |  7.90 miljoen |  82 186 |  41 730 |

Lugrederye en bestemmings
-------------------------

### Besigste roetes

Besigste binnelandse en internasionale roetes na en van Düsseldorf Lughawe (2018)| Rang | Bestemming | Passasiershanteer |
| --- | --- | --- |
| 1 | Palma de Mallorca | 1 495 562 |
| 2 | München | 1 419 069 |
| 3 | Berlyn | 1 197 615 |
| 4 | Istanboel | 1 068 462 |
| 5 | Londen | 895 346 |
| 6 | Antalya | 848 617 |
| 7 | Wene | 735 520 |
| 8 | Zürich | 732 520 |
| 9 | Doebai | 532 407 |
| 10 | Hamburg | 525 614 |

### Grootste lugrederye

Grootste lugrederye deur passasiers hanteer  
by Düsseldorf-lughawe (2018)| Rang | Lugdiens | Passasiershanteer |
| --- | --- | --- |
| 1 | Eurowings/Germanwings | 8,3 miljoen |
| 2 | Lufthansa | 1,7 miljoen |
| 3 | Condor | 1,6 miljoen |
| 4 | TUIfly | 992 000 |
| 5 | SunExpress | 728 000 |

Landvervoer
-----------

Düsseldorf Lughawestasie
Monorail *Sky Train*
### Spoor

Düsseldorf-lughawe het twee spoorwegstasies:

* Die S-Bahn-stasie, Düsseldorf Lughawe-terminaalstasie is geleë onder die terminaal. Dit word bedien deur die S11 voorstedelike lyn, wat sy noordelike terminus daar het.

* Die hoofstasie, 2,5 km vanaf die terminaal, word bedien deur alle ander kategorieë spoorweë, insluitend ICE-hoëspoedtreine. 'n Voloutomatiese gehangde monorail genaamd SkyTrain verbind hierdie stasie met die lughaweparkeerareas en die passasiersterminale en dien ook as 'n interterminale verbinding.

### Pad

Die lughawe kan bereik word via sy eie snelweggedeelte wat deel is van die snelweg A44 (België – Kassel, afrit *Düsseldorf-Flughafen*) wat ook met die snelweë A52, A57 en A3 verbind is. Daar is ook verskeie plaaslike buslyne wat die lughawe met nabygeleë gebiede en Düsseldorf se middestad verbind.

Voorvalle en ongelukke
----------------------

* Op 22 Desember 1955 het 'n Manx Airlines Douglas C-47 op 'n posisioneringsvlug by DUS neergestort tydens 'n visuele benadering eerder as 'n instrumentlandingsbenadering in lae wolke. Die vliegtuig het te laag gedaal en bome getref en sowat drie myl van die aanloopbaan af neergestort. Al drie insittendes is dood.

* Op 3 November 1957 het 'n Karl Herfurtner Düsseldorf Douglas C-54 in 'n woongebied 4,5 km suid van DUS neergestort na opstyg weens wanbestuur van die vlug deur die hoofvlieënier. Daar was ses sterftes uit die 10 aan boord en een dood op die grond.