**Málaga-lughawe,**, sedert Junie 2011 amptelik **Malaga–Costa del Sol-lughawe**, (Spaans: Aeropuerto de Málaga-Costa del Sol) is die vierde besigste lughawe in Spanje naas Madrid–Barajas, Barcelona en Palma de Mallorca. Dit is betekenisvol vir Spaanse toerisme as die belangrikste internasionale lughawe wat die Costa del Sol bedien. Dit is 8 km suidwes van Málaga en 5 km noord van Torremolinos. Die lughawe het vlugverbindings na meer as 60 lande wêreldwyd, en het meer as 14,4 miljoen passasiers in 2015 bedien, en in 2017 het meer as 18,6 miljoen passasiers deur die Málaga-lughawe beweeg.

Die lughawe beskik oor drie terminale (Tans word net twee bedryf). Die derde terminaal langs die vorige twee het op 15 Maart 2010 geopen, en 'n tweede aanloopbaan is op 26 Junie 2012 geopen.

Málaga-lughawe is die besigste internasionale lughawe van Andalusië, wat verantwoordelik is vir 85% van die outonome gemeenskap se nie-binnelandse verkeer. Dit bied 'n wye verskeidenheid internasionale bestemmings. Die lughawe, wat gekoppel is aan die Costa del Sol, het daaglikse verbindings met twintig stede in Spanje en meer as honderd stede in Europa. Direkte vlugte vlieg na Afrika, die Midde-Ooste en ook na Noord-Amerika in die somerseisoen. Lugrederye met 'n basis by die lughawe is Air Europa, Norwegian, Scandinavian Airlines, Ryanair, Vueling en EasyJet wat 'n seisoenale basis bedryf.

Beheertoring by die Málaga-lughawe, gebou in 2002
Málaga Lughawe
Málaga-lughawe is op 9 Maart 1919 geopen en is een van die oudste Spaanse lughawens wat steeds op sy oorspronklike ligging geleë is. Ná die uitvoer van toetsvlugte, het die eerste geskeduleerde lugdiens op 1 September 1919 vanaf Málaga vertrek, toe Didier Daurat met gereelde vlugte tussen Toulouse, Barcelona, Alicante, Tangier en Casablanca begin het.

Die enkele aanloopbaan is in die 1960's verleng, en 'n nuwe terminaal is in die middel van die terrein opgerig. Gedurende hierdie tydperk van ontwikkeling is nuwe navigasietoerusting geïnstalleer, insluitend 'n radarstelsel in 1970.

Die lughawe het sy huidige titel in 1965 gekry. In 1968 is 'n nuwe passasiersterminaal geopen, en in 1972 'n tweede terminaal om spesifiek vir nie-geskeduleerde verkeer voorsiening te maak. 'n Toename in maatskappye wat pakketvakansies aanbied (ongeveer 30 teen 1965), het bygedra dat hierdie soort verkeer 'n toenemende deel van die lughawe se passasiersbesigheid verskaf het. 

Die terminaal is soortgelyk aan dié wat in Palma de Mallorca, Alicante, Ibiza en Girona gebou is.

Terminale
---------

Málaga-lughawe beskik oor drie aangrensende terminale, alhoewel slegs twee tans in gebruik is.

### Terminaal 1

Terminaal 1 (T1 genoem) is op 30 Junie 1972 geopen en was vir vlugte na nie-Schengen-bestemmings gebruik, saam met vlugte na Ceuta en Mellila.

Hierdie diens is sedert Maart 2010 na terminaal 2 en terminaal 3 verskuif. Terminaal 1 is nou gesluit vir die publiek.

### Terminaal 2

Terminaal 2
Terminaal 2 (T2 genoem) is op 30 November 1991 geopen, en staan bekend as die Pablo Ruiz Picasso-terminaal. Die gebou is ontwerp deur die argitek Ricardo Bofill, en is gebou om in kombinasie met die reeds bestaande passasiersterminaal bedryf te word. Dit het drie verdiepings asook 'n kelder, die tweede verdieping is vir vertrekke en die grondvloer is vir aankomste. Die kelder huisves die toonbanke van motorhuurfirmas. Om die terminaal te voltooi, is 'n gebou opgerig vir parkeerplek en motorhuur, wat reg langs die ingang van die vertrek- en aankomssale gebou is.

### Terminaal 3

Pier D het op 15 Maart 2010 geopen
Terminaal 3 (gestileer as T3) is 'n nuwe terminaal by die Málaga-lughawe. Bouplanne het in 2001 begin en bouwerk in 2004. Die konstruksie is deur Ferrovial uitgevoer. Die terminaal is op 15 Maart 2010 deur koning Juan Carlos geopen.

### Algemene lugvaartterminaal

Die algemene lugvaartterminaal by die Málaga-lughawe (ook bekend as die private lugvaartterminaal) is langs die N-340-snelweg geleë, naby aanloopbaan 31. Die terminaal is gevorm uit die ou passasiersterminaalgebou, en is sedertdien vernuwe en opgeknap. Dit is op 29 Januarie 1968 geopen en word deur private stralers gebruik.

### Vragterminaal

Die vragterminaal is in 1996 geopen, met 16 laaiplekke vir padvervoervoertuie. Dit het 'n oppervlakte van 5 700 vk m en bevat vier koelstoorkamers, 'n kluis vir waardevolle goedere, en 'n area vir gevaarlike en radioaktiewe materiale. Dit is geleë op die noordelike deel van die lughawe, genaamd "Carga Aena" in Spaans.

Statistiek
----------

Passasiersgetalle by Málaga het van 6 miljoen in 1995 tot 13,6 miljoen passasiers toegeneem in 2007, maar in 2009 weer tot 11,6 miljoen gedaal, met die aantal vliegtuigbewegings wat met 13,6% verminder het tot 103 536. Passasiersgetalle het in 2013 tot 12,9 miljoen toegeneem. Vragbedrywighede neem egter elke jaar af.

### Jaarlikse verkeer

Jaarlikse verkeer|  | Passasiers | Vliegtuigbewegings | Vrag (ton) |
| --- | --- | --- | --- |
| 2000 | 9 443 872 | 92 930 | 9 920 |
| 2001 | 9 932 975 | 98 174 | 9 365 |
| 2002 | 10 429 439 | 101 519 | 8 670 |
| 2003 | 11 566 616 | 110 220 | 6 837 |
| 2004 | 12 046 277 | 116 047 | 6 811 |
| 2005 | 12 669 019 | 123 959 | 5 493 |
| 2006 | 13 076 252 | 127 776 | 5 399 |
| 2007 | 13 590 803 | 129 698 | 5 828 |
| 2008 | 12 813 472 | 119 821 | 4 800 |
| 2009 | 11 622 443 | 103 536 | 3 400 |
| 2010 | 12 064 616 | 105 631 | 3 064 |
| 2011 | 12 823 117 | 107 397 | 2 992 |
| 2012 | 12 581 944 | 102 162 | 2 711 |
| 2013 | 12 922 403 | 102 359 | 2 661 |
| 2014 | 13 748 976 | 108 261 | 2 498 |
| 2015 | 14 404 170 | 108 897 | 2 472 |
| 2016 | 16 672 776 | 123 700 | 2 288 |
| 2017 | 18 628 876 | 137 092 | 2 866 |
| 2018 | 19 021 704 | 141 313 | 2 768 |
| 2019 | 19 858 656 | 144 939 | 3,080 |
| 2020 | 5 161 636 | 59 668 | 912 |
| 2021 | 8 874 635 | 92 248 | 1 500 |
| 2022 | 18 457 194 | 144 107 | 2 193 |
| *Bron: Aena Statistiek* |

### Besigste roetes

**Besigste internasionale roetes vanaf AGP (2022)**| Rang | Bestemming | Passasiers | Verander 2021/22 |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Londen-Gatwick | 885 608 |  506% |
| 2 | Dublin | 644 495 |  165% |
| 3 | Amsterdam | 643 655 |  49% |
| 4 | Kopenhagen | 540 749 |  75% |
| 5 | Manchester | 534 118 |  225% |
| 6 | Stockholm-Arlanda | 473 044 |  87% |
| 7 | Brussel | 470 128 |  50% |
| 8 | Parys-Orly | 397 094 |  75% |
| 9 | Londen-Luton | 381 610 |  196% |
| 10 | Oslo-Gardermoen | 364 574 |  260% |
| *Bron: Estadísticas de tráfico aereo* |

**Besigste Spaanse roetes vanaf AGP (2022)**| Rang | Bestemming | Passasiers | Verander 2021/22 |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Barcelona | 778 527 |  50% |
| 2 | Madrid | 527 212 |  132% |
| 3 | Palma de Mallorca | 332 194 |  76% |
| 4 | Bilbao | 277 521 |  48% |
| 5 | Melilla | 219 240 |  14% |
| 6 | Gran Canaria | 200 084 |  59% |
| 7 | Tenerife-Noord | 179 598 |  67% |
| 8 | Santiago de Compostela | 169 455 |  62% |
| 9 | Ibiza | 133 275 |  32% |
| 10 | Asturië | 104 830 |  86% |
| *Bron: Estadísticas de tráfico aereo* |

Landvervoer
-----------

Twee paaie verskaf toegang tot die lughawe - die MA-21 (Torremolinos–Málaga), en 'n toegangspad vanaf die MA20.

### Vervoerspilpunt

Vervoerspilpunt
Málaga-lughawe beskik oor 'n groot vervoersentrum buite terminaal 3 met beide aankoms- en vertrekvlakke. Die busstasie en die voorstedelike treinstasie en motorparkeerplek kan vanaf die spilpunt bereik word.

### Voorstedelike spoorlyn

 Nuwe spoorwegstasie
Die lughawe het 'n ondergrondse spoorwegstasie wat Cercanías Málaga -pendeltreine met Málaga verbind. Die stasie is op 10 September 2010 geopen en is by die aankomsgebied van Terminaal 3 geleë. Treine ry elke 20 minute tussen Málaga City en Fuengirola via Málaga-lughawe.

### Busstasie

Daar is 'n ondergrondse busstasie. Daar is ook 'n bushalte buite die vragterminaal.

### Motorparkeerplekke

Voordat die nuwe terminaal geopen is, het die lughawe net een groot parkeerterrein gehad, genaamd P2. Die lughawe het nou twee, met 3 700 parkeerplekke. Alle buiteruimtes is bedek. Hulle kan deur die vervoersentrum bereik word.