recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
’n Foto deur die Hubble-ruimteteleskoop van NGC 6397, met ’n paar helder bloudwaalsterre.

Hertzsprung-Russell-diagram
Spektraaltipe
Bruin-  
dwerge
Wit-  
dwerge
Rooi-  
dwerge
Subdwerge
Hoofreeks  
("dwerge")
Subreuse
Reuse
Helder reuse
Superreuse
Hiperreuse
Absolute
magni-
tude
(MV)

’n **Bloudwaalster** of **blou-agterblyer** is ’n hoofreeksster in ’n oop of bolvormige sterreswerm wat helderder en blouer as ander sterre in die swerm is. Dit is in 1953 die eerste keer ontdek deur Allan Sandage in die bolswerm Messier 3.

Volgens teorieë van sterevolusie behoort die posisie van ’n ster op die Hertzsprung-Russell-diagram feitlik alleenlik bepaal te word deur die aanvanklike massa van die ster en sy ouderdom. In ’n sterreswerm word sterre almal min of meer op dieselfde tyd gevorm en al die sterre behoort dus op die H-R-diagram op ’n duidelik gedefinieerde kurwe te lê wat bepaal word deur die ouderdom van die swerm, met die posisie van individuele sterre op die kurwe alleenlik na gelang van hul aanvanklike massa. Met massas van twee tot drie keer dié van die res van die hoofreekssterre in ’n swerm, lyk dit of bloudwaalsterre ’n uitsondering op die reël is. Die rede is waarskynlik ’n interaksie tussen twee of meer sterre in die digte omgewing van die sterreswerm waarin die bloudwaalsterre hulle bevind.

Teorieë
-------

Verskeie teorieë bestaan oor die vorming van bloudwaalsterre. Die eenvoudigste is dat hulle later as die res van die swerm ontstaan het, maar daar is min bewyse daarvoor. ’n Ander teorie is dat bloudwaalsterre nie werklik tot die swerm behoort nie of dalk deur die swerm aangetrek en vasgevang is. Dit lyk ook onwaarskynlik, aangesien hulle hulle dikwels in die middel van die swerm bevind. Nog ’n teorie is dat dit sterre is wat te na aan ’n ander ster of liggaam met dieselfde massa gekom en daarmee gebots het.

Die twee moontlikste verduidelikings het albei te doen met interaksies tussen sterre in die swerm. Een verduideliking is dat hulle huidige of voormalige dubbelsterre is wat besig is om saam te smelt of reeds saamgesmelt het. Die samesmelting van twee sterre kan ’n enkele, massiewer ster tot gevolg hê wat moontlik ’n groter massa het as die ander hoofreekssterre in die swerm. Die teorie word deur baie sterrekundiges aanvaar omdat bloudwaalsterre blykbaar meer algemeen in digte gebiede van swerms voorkom, veral in die kern. Ramings van die verwagte aantal botsings in swerms stem ook ooreen met die aantal bloudwaalsterre wat waargeneem word.

Die ander verduideliking is die oordrag van massa tussen twee sterre wat in ’n dubbelster-stelsel ontstaan. Die grootste ster sal eerste ontwikkel en massa sal daarna na die kleiner ster oorgedra word.

Ander tipes
-----------

Geel- en rooidwaalsterre word ook aangetref. Dit kan bloudwaalsterre wees wat reeds in reusesterre ontwikkel het.
*Hierdie artikel behoort versmelt te word met H.J.M. Redelinghuys.*

**H.J.M. Redelinghuys** (1894-onbekend) was ’n Afrikaanse skrywer en dramaturg.

Lewe en werk
------------

Hermanus Johannes Martinus Redelinghuys is op 21 Februarie 1894 op Riebeeck-Kasteel gebore. Hy gaan op sy geboortedorp en later op Kuilsrivier in medium Engels skool. In 1915 kwalifiseer hy as boekhouer by die Metropolitan Handelskollege in Kaapstad. Hy volg hierdie beroep hierna regdeur sy werkloopbaan, met die uitsondering van drie jaar wat hy as afdelingshoof in die produktehandel werk. In 1927 studeer hy buitemuurs vir die B.Com.-graad. Hy het in Bellville gebly.

Skryfwerk
---------

Sy eerste letterkundige pogings is in 1922 wanneer van sy verhale in *Die Huisgenoot* en *De Goede Hoop* gepubliseer word. Hy skryf onder die skuilnaam Hermanus die drama in drie bedrywe "*Verlief, verloof en daarna of Die waarde van ’n ware vriend*". Hy stel ook die "*Nuwe Afrikaanse handboek vir debats- en Christelike jongeliedeverenigings*" saam en vertaal Lew Wallace se klassieke verhaal "*Ben-Hur*" in Afrikaans. Die boekie "*Agter die vyeblare*" verskyn ook onder die skuilnaam Hermanus by die S.A. Bybelvereniging.

In 1924 verkoop hy nog ’n manuskrip aan H.A.U.M. maar hierdie boek is nooit uitgegee nie. In hierdie tyd bestempel P.C. Schoonees hom as ’n traktaatjieskrywer en ’n promoverende doktor in Nederland beskryf sy werk as ’n prul, waarna hy ophou met skryf Sy suster bemoedig hom egter om weer te begin en vanaf 1936 verskyn daar weer verskeie werke uit sy pen en een van sy romans verwerf die eerste prys in ’n romanwedstryd. Die hooftema in sy werk is die armes se stryd vir voortbestaan, ’n tema wat inslag by hom vind nadat hy in 1921 gereeld werk in die agterbuurtes van Kaapstad moes doen en hy ’n maatskaplike werker se motiverende toespraak oor hierdie onderwerp bygewoon het. "*Josef in Memfis*" is die verhaal van die Bybelse Josef, oorvertel vir kinders

Publikasies
-----------

| Jaar | Publikasies |
| --- | --- |
| 1922 | Agter die vyeblare (Hermanus) |
| 1923 | Verlief, verloof en daarna of Die waarde van ’n ware vriend (Hermanus) |
| 1938 | Josef in Memfis |
|  | Nàära |
| 1941 | Die uiterste draai |
| 1942 | Tekeninge op my kladboek |
|  | Uit al my bande |
| 1943 | Die laaste skipper |
| 1944 | Die familie Richter-Meus |
| 1946 | Eers die koninkryk |
|  | Die leë brik |
|  | Uit ’n vrou |
|  | Samesteller |
| 1923 | ’n Nuwe Afrikaanse handboek vir debats- en Christelike jongeliede-verenigings |
|  | Vertaler |
| 1924 | Ben-Hur – Lew Wallace |

### Boeke

* Nienaber, P.J. "Hier is ons skrywers!" Afrikaanse Pers-Boekhandel Johannesburg Eerste uitgawe 1949

### Internet

* Worldcat:

### Ander verwysings

1. ↑  Lewensbesonderhede volgens P.J. Nienaber se "Hier is ons skrywers!", bladsye 345-347
2. ↑  P.J. Nienaber se "Hier is ons skrywers!", bladsy 346
Milkman

literêre werk| Outeur | Anna Burns |
| Land van oorsprong | Noord-Ierland |
| Taal van werk of naam | Engels |
| Publikasiedatum | 20 September 2018 |

**Milkman** is 'n roman geskryf deur Anna Burns. Dit het die 2018 Man Booker-prys vir fiksie gewen, die eerste keer dat 'n Noord-Ierse skrywer die prys ontvang het.

Tydens die politieke probleme in Noord-Ierland volg die verhaal 'n 18-jarige meisie wat geteister word deur 'n ouer getroude man, bekend as die "melkman". Die roman het positiewe resensies gekry van *The Guardian*, *The Daily Telegraph* en *The Irish Times*.

Ontvangs
--------

### Kritiese reaksie

Die boekresensie saamestelling webwerf *Book Marks* het berig dat 63% van die kritici die boek 'n "uitstekende"-oorsig gegee het, terwyl 25% en 4% van die kritici onderskeidelik "positiewe" of "gemengde" indrukke uitgedruk het. Nog 8% van die kritici het die boek "afgekeur", gebaseer op 'n steekproef van 24 resensies.

### Toekennings

Die roman het die 2018 Man Booker-prys gewen. Haar roman het die 50ste roman geword om die Man Booker-prys te wen.

Kwame Anthony Appiah, Voorsitter van beoordelaars het hierdie kommentaar gelewer:

```
‘Die taal van Anna Burns se *Milkman* is eenvoudig wonderlik; dit begin met die kenmerkende en konsekwent gerealiseerde stem van die snaakse, veerkragtige, slim, duidelik uitgesproke, eerstepersoon-protagonis. Van die openingsblad trek haar woorde ons in die daaglikse geweld van haar wêreld - dreigemente van moord, mense wat vermoor word deur staatsmoordbendes - terwyl sy reageer op die alledaagse realiteite van haar lewe as 'n jong vrou, wat 'n weg moet baan tussen die eise van familie, vriende en minaars in 'n verontrustende tyd. Die roman skitter in die afbakening van die mag van skinder en sosiale druk in 'n noue-gemeenskap, en toon aan hoe beide gerugte en politieke lojaliteit in die diens van 'n meedoënlose veldtog van individuele seksuele teistering gestel kan word. Burns maak gebruik van die ervaring van Noord-Ierland tydens die tydperk van "Moeilikhede" om 'n wêreld uit te beeld wat individue toegelaat word om die mag wat deur 'n gemeenskap verleen word aan diegene wat die staat namens hulle weerstaan, te misbruik. Tog is dit nooit 'n roman oor net een plek of tyd nie. Die plaaslike is in diens van 'n verkenning van die universele ervaring van samelewings in 'n krisis.’
```
Gustav Preller, stigterslid van die Afrikaanse Taalgenootskap.
Jan Hendrik Hofmeyr.
**Afrikaanse Taalgenootskap** (afgekort ATG) is op 13 Desember 1905 op 'n kongres in Pretoria onder leiding van Gustav Preller gestig. Die doel van die Afrikaanse Taalgenootskap was om mense aan te moedig om Afrikaans te skryf en te praat, om Nederlands te leer en albei te kan lees. Die stigting van die Afrikaanse Taalgenootskap, saam met die Afrikaanse Taalvereniging, is as die aanvang van die Tweede Afrikaanse Taalbeweging beskou. Die Volkstem, waar Preller 'n assistentredakteur was, dokumenteer meeste van die genootskap se werksaamhede en vordering.

Geskiedenis
-----------

Die toespraak wat Onze Jan Hofmeyr op 6 Maart 1905 voor ‘Ons Spreekuur’ op Stellenbosch gelewer het, het aanleiding gegee tot die stigting van die genootskap. Hierin het hy gevra: ‘Is 't ons Ernst?', en het 'n sterk pleidooi gelewer het vir die belange van Nederlands in die private en openbare lewe, in die onderwys en in die staatsdiens. Sy toespraak is in *De Zuid-Afrikaan* gepubliseer en ook in pamflette uitgegee. Dit het oral in die land groot belangstelling gaande gemaak.

As teenreaksie hierop het dr. Gustav Preller 'n pleidooi gelewer vir Afrikaans. Preller het in *De Volksstem* van 19 April tot 14 Junie 1905 'n reeks artikels geskryf onder die opskrif: "Laat 't ons toch ernst wezen", en sy aksie teen Nederlands gerig met die leuse: "Afrikaans schrijven en spreken, Hollands leren, albei lezen".

Statute
-------

Die volgende is uittreksels van die statute, soos goedgekeur op die eerste jaarvergadering in 1907:

### Naam

Daar bestaan 'n vereniging met die naam van *Die Afrikaanse Taalgenootskap*.

### Doel

Doel van die Genootskap is:

1. Afrikaners te oortuig dat Afrikaans deur Afrikaners as hul spreek- en skryftaal behoort gebruik te word;
2. ontwikkeling van die Afrikaanse Taal in suiwere vorm;
3. aankweking en ontwikkeling van 'n suiwere Suid-Afrikaanse nasionaliteitsgevoel.

### Middele

Die Genootskap sal trag om sy doel te bereik:

1. deur Afrikaners aan te moedig om Afrikaans te praat, te lees en te skryf;
2. deur te werk vir die oprigting van 'n Afrikaanse tydskrif;
3. deur aanmoediging van verenigings vir die studie van die Afrikaanse taal en geskiedenis;
4. deur behulpsaam te wees met die uitgifte en verspreiding van goedkoop Afrikaanse boeke en ander geskrifte;
5. deur pryse uit te loof of eervolle onderskeiding toe te ken vir opstelle en geskrifte in Afrikaans;
6. deur die versameling van ou en hedendaagse Afrikaanse letterkunde en publikasie daarvan na gelang van omstandighede;
7. deur die onderwys in die Nederlandse taal en Suid-Afrikaanse geskiedenis op die skole te help bevorder;
8. deur samewerking met andere vereniginge wat dieselfde doel beoog;
9. deur alle andere middele ter hand te neem wat kan help om die doel van die Genootskap op wetlike en behoorlike wyse te bevorder.

Sien ook
--------

* Geskiedenis van Afrikaans
* Afrikaanse Taalbeweging
Kenteken van die *Afrikaanse Kinderensiklopedie*
Die *Afrikaanse Kinderensiklopedie*, Deel I van 1959; destyds uitgegee deur Nasionale Boekhandel Bpk.
Die **Afrikaanse Kinderensiklopedie** is 'n ensiklopedie wat vir Afrikaanssprekende kinders geskryf is, alhoewel enige persoon met Afrikaanse taalkennis dit dalk inligtend kan vind. Die ensiklopedie is onder redaksie van die Ensiklopedie-afdeling van die *Nasionale Opvoedkundige Uitgewery Beperk* (Nasou) saamgestel.

Die stof in die ensiklopedie is in die volgende hoofrubrieke ingedeel:

* *Lewensverhale*
* *Die mens en sy bedrywighede*
* *Die verhaal van Suid-Afrika*
* *Aarde en heelal*
* *Die diereryk*
* *Die planteryk*
* *Die mens: sy liggaam en verstand*
* *Wondere van die wetenskap*
* *Lande en volke*

Indeling van artikels
---------------------

Die stof in die rubrieke is oor die algemeen sistematies gerangskik, dit wil sê van die laagste tot die hoogste vorme (in die geval van plant- en dierkunde), of van die vroegste tye tot die hede (in die geval van historiese onderwerpe). Hierdie stelsel is nie in een van die rubrieke, genaamd *Die mens en sy bedrywighede*, gevolg nie, omdat dit oor onderwerpe soos godsdiens, kleredrag, taal, kunsvorme, wapens, sport, ens. handel. Hierdie onderwerpe kan egter maklik gevind word deur in die inhoudsopgawe voor in elke deel (buiten die eerste en tweede dele), of in die Sistematiese Inhoudsopgawe in die twaalfde deel, te raadpleeg.

Die meeste rubrieke begin in deel drie en word in die daaropvolgende dele voortgesit. Die uitsonderings is die rubrieke *Lewensverhale*, wat in dele een en twee afgehandel word, en *Die Verhaal van Suid-Afrika*, wat in deel sewe begin.

Voor in elke deel verskyn daar 'n opgawe van die inhoud van die betrokke boekdeel, met 'n aanduiding van die onderwerpe wat in vorige dele behandel is.

'n Volledige bladsyindeks van sleutelwoorde verskyn saam met kinderverhale in deel 10. 'n Opgedateerde deel 11 is later gepubliseer.
**Izak Jacobus Marthinus van Niekerk** (12 Julie 1978 — 30 Maart 2012) was 'n Afrikaanse sanger en musikant wat ligte vermaakliedjies gesing en die mondfluitjie bespeel het. Hy was bekend vir treffers soos *Lekkerkry*, *Ramkat*, *Lekker in Suid-Afrika*, *Jantjie de Wet* en *Borrels In My Bier*.

Biografie
---------

Van Niekerk is op 12 Julie 1978 op Springbok in die Noord-Kaap gebore, waar hy ook sy skoolloopbaan voltooi. In sy hoërskool-jare het hy reeds sy eie orkes bedryf. 

Tydens sy matriek-jaar is hy vir die *Kanaries*, die SANW se kerkkoor en konsertgroep, gekeur. Aan die einde van sy eerste jaar word die afdeling egter gesluit, en gaan studeer hy 'n jaar in die Kaap waar hy in dieselfde jaar 'n platekontrak losslaan.

Sy debuutalbum word op 14 Januarie 1999 vrygestel, toe hy nog net 19 jaar oud was. In 2000 bring hy sy tweede album uit. Daarna toer hy vir ongeveer 3 jaar deur die land en tree in verskeie plekke vir 'n inkomste op.

In 2003 teken hy 'n kontrak met Leo-musiek. Sy album *Lekkerkry* word uitgereik (wat Goue status bereik het) en daarna volg verskeie ander albums, soos *Byt my* en *Oe Na Na*.

Hy het sy eerste DVD, *Zak maak Twak (Live) by Maders* in 2006 opgeneem en sy tweede, *Gatskop in die Baai* by Danskraal in Port Elizabeth in 2007. 

Van Niekerk is op 30 Maart 2012 in 'n motorbotsing op pad na die Klein Karoo Nasionale Kunstefees op die R59 naby Sasolburg oorlede. Hy laat sy vrou, Sonja, en twee kinders agter.

Diskografie
-----------

* *Bekfluit Boogie*, 1999
* *Springbok Toe*, 2000
* *Lekkerkry*, 2003
* *Dans Met Die Bekfluitjie*, 2004
* *Ramkat*, 2007
* *Umfaan-Skoffel*, 2008
* *Wit Sneltrein*, 2008
* *Gatskop In Die Baai* DVD, 2008
* *Fototjie*, 2009
* *Rig Jou Hande Na Bo*
* *Live*
* *Zak maak twak* DVD
* *4 CD stel (Oe Na Na CD, Worsie Visser huldeblyk CD, Lekkerkry CD en 'n CD met stories)*
* *Oe Na Na / Worsie Visser* huldeblyk
* *Byt My*

Sien ook
--------

* Lys van Suid-Afrikaanse musikante
| **Montmorilloniet** |
| --- |
|    |
| Die gelaagde struktuur van montmorilloniet.  |
| Formule | (Na,Ca)0.3(Al,Mg)2Si4O10(OH)2.nH2O   |
| Kleur | wit, geel, groen, soms pienk tot rooi (met Mn)  |
| Streep | wit  |
| Hardheid | 1-2  |
| Kristalsisteem | monoklinies  |
| Ruimtegroep | B2/m  |
| Eenheidsel | a = 5.17 Å, b = 8.94 Å, c = 9.95 Å
β = 99.54° |
| \* Lys van minerale |

Montmorilloniet.
**Montmorilloniet** is 'n kleimineraal wat in bentoniete voorkom. Dit is 'n gehidrateerde aluminosilikaat, wat tot die groep van die smektiete behoort.

Dit het 'n gelaagde struktuur wat bestaan uit 'n laag aluminiumione in oktaëdriese omringing van suurstof en hidroksiel-groepe, in die middel van twee lae van silikon in tetraëdriese omringing. Hierdie pakket van drie lae word van die volgende pakket geskei deur 'n laag water atome met metaalione soos natrium of kalium. Hierdie laag kan meer water en ione opneem. Hierdie proses word *interkalasie* genoem. Die mineraal kan daardeur swel en ione met sy omgewing uitwissel.

Die mineraal is genoem na die dorp Montmorillon, in die Franse département Vienne in Nieu-Akwitanië.
**Audio Engineering Society**  


---

**Hoofkwartier**  

New York, New York  
 Verenigde State  


---

**Stigting**  

1948  


---

**Tipe**  

Nie-regeringsorganisasie (NRO)  
Ingenieurs-vereniging

---

**Voorsitter**  

Nadja Wallaszkovits

Agnieszka Roginska **(***President-Elect*)

---

**Ledetal**  

14 000+

---

**Webtuiste**  

*www.aes.org*

Die **Audio Engineering Society (AES)** is 'n internasionale beroepsvereniging van lede uit die klankbedryf soos klankingenieurs, wetenskaplikes en ander professioneles wat by dié bedryf betrokke is of belang daarin stel. Die meeste lede is navorsings- en ontwikkelingsingenieurs uit die oudiobedryf of professioneles uit die musiekbedryf.

Die DTS-stalletjie tydens die 124ste AES-kongres wat in 2008 in Amsterdam, Nederland gehou is
Die AES, wat in 1948 gestig is en sy hoofkwartier in New York het, het verenigings in 41 lande en geografiese streke dwarsoor die wêreld. Dit is die enigste internasionale vereniging wat hom uitsluitlik op klanktegnologie toespits. Die AES ontwikkel, bespreek, beoordeel en publiseer tegniese standaarde vir die klank- en verwante bedrywe, soos die digitale koppelvlak AES3 (ook bekend as AES/EBU). 

Jaarliks word twee kongresse (*AES Conventions*) georganiseer wat om die beurt in gasheerstede in Europa (in die lente) en die Verenigde State (in die najaar) gehou word. Gasheerstede van die respektiewelik 148ste en 149ste kongres in 2020 sal Wene in Oostenryk (in Mei) en New York, NY (in Oktober) wees. Uitstallings maak deel uit van die kongresse. Konferensies oor spesifieke onderwerpe word onreëlmatig deur die AES of sy streeks- of nasionale verenigings gehou. Die AES publiseer daarnaas sedert 1953 'n wetenskaplike joernaal, die *Journal of the Audio Engineering Society (JAES)*, met aanvanklik vier en sedert 1971 tien uitgawes per jaar.

Britse AES-vereniging
---------------------

Die grootste AES-vereniging buite die Verenigde State is die *Audio Engineering Society UK* in die Verenigde Koninkryk met sowat 900 lede. Die Britse vereniging gee 'n maandelikse nuusbrief uit en hou gereeld lesings (gewoonlik in Londen). Soms word besoeke gebring aan klankateljees en ander plekke en instellings van belang. Lesings word meestal opgeneem en beskikbaar gestel as MP3-lêers wat afgelaai mag word en soms van begeleidende skyfies in PDF-formaat voorsien.
**Townhall** is 'n Amerikaanse polities-konserwatiewe webblad en radionuusdiens. Dit is voorheen gepubliseer deur die *Heritage Foundation*, maar word tans besit en bedryf deur Salem Communications. The webblad bevat meer as 80 rubrieke (beide gesindikeerd en eksklusief) deur 'n verskeidenheid skrywers en kommentators, wat dikwels verskyn as gaskommentators op die Fox News kanaal. Townhall voorsien ook om-die-klok nuusuitsendings van vyf minute lank, wat nasionale- en wêreldnuus bevat. Hierdie nuusuitsendings kry elke uur lugtyd op radiostasies wat deur Salem Communications besit word, sowel as op Salem Radio Network affiliate en die Sirius XM Patriot-kanaal 125.

Geskiedenis
-----------

Townhall.com is in 1995 op die been gebring as een van die eerste konserwatiewe internetgemeenskappe. In 2005 het Townhall.com afgebreek van The Heritage Foundation. In Mei 2006 het Salem Communications Townhall.com gekoop en die webtuiste van stapel gestuur, met potgooie, kletsprogramme en blogs deur Salem se aanbieders. Enige gebruiker kon ook 'n webjoernaal begin op die Townhall.com netwerk. Die webtuiste voorsien 'n groot aantal rubrieke en nuusitems wat vanaf 'n konserwatiewe oogpunt aangebied word. In January 2008 het TownHall.com *Townhall Magazine* begin uitgee, 'n maandelikse konserwatiewe nuustydskrif. Behalwe vir eksklusiewe inhoud, bevat Townhall Magazine bydrae van Townhall.com se lesers. In Februarie 2011 het TownHall.com TownhallFinance.com begin uitgee, 'n daaglikse finansiële- en beleggingsblad onder redakteurskap van John Ransom wat konserwatiewe finansiële kommentaar bied. In 2018 het Jerry Bowyer redakteur van die blad geword. Die blad het ook finansiële kommentaar van CNBC se Larry Kudlow gepubliseer. Kudlow het later hoof van die president se raad van ekonomiese adviseurs geword, waarna sy bydrae gestaak is. Die blad publiseer ook bydrae deur Fox Business Network se Charles Payne, die voormalige redakteur John Ransom, en die Cato Instituut se ekonomiese kenner, Daniel J. Mitchell.

Rubriekskrywers
---------------

TownHall.com bevat kommentaar deur verskeie konserwatiewe rubriekskrywers asook gaskommentaar deur politici. Weeklikse bydraers sluit onder andere in: Kurt Schlichter, Ben Shapiro, Michelle Malkin, Rachel Marsden, Ann Coulter, Marina Medvin, John Stossel en Dennis Prager. Van Townhall se vorige gasbydraers sluit in Eric Trump, Donald Trump jr. en Lara Trump.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal. | 

Klik vir info oor hierdie sjabloon.
 |
**Dorothea Gosen** was ’n Voortrekker wat godsdienstige gedigte skryf, wat later gepubliseer is.

 Lewe en werk
-------------

Dorothea Magdalena Goosen was op 16 Desember 1774 gebore, waarskynlik in die distrik Graaff-Reinet. Sy is die jongste van nege kinders van Willem Johannes Goosen en Sara Gous. Reeds op nege maande ouderdom is haar vader oorlede, wat die gesin in groot armoede dompel. In hierdie omstandighede ondergaan sy geen formele skoling nie. Sy het egter ’n groot begeerte om te leer en ten einde raad huur haar moeder op veertienjarige ouderdom ’n ou skoolmeester wat self swak gekwalifiseer was om haar te leer lees en skryf. By hom kry sy vir ongeveer drie maande klas en begin onder sy leiding om die Bybel van voor deur te lees. Op agtienjarige leeftyd word sy in die kerk op Graaff-Reinet aangeneem en sewe jaar later kom sy in aanraking met die predikant en skrywer M.C. Vos, wat ’n heilsame invloed op haar het. Sy trou op 25-jarige leeftyd op 2 Oktober 1800 op Stellenbosch met Theunis Christoffel Botha en is sy derde vrou. Hulle het vier dogters, naamlik Cornelia Margaretha, Dorothea Magdalena Josina, Sibella Elizabeth en Anna Johanna. Sy neem deel aan die Groot Trek. Dit is onbekend waar en wanneer sy oorlede is.

Skryfwerk
---------

Sy skryf godsdienstige gedigte in ’n fyn handskrif en dit word in ’n leergebonde boek in die Voortrekkermuseum in Pietermaritzburg bewaar, vanwaar dit later uitgegee is. Die tema van haar verse is uitsluitlik godsdienstig. Haar gedig "*Een gebed*" word opgeneem in Gerrit Komrij se bloemlesing "*Die Afrikaanse poësie in ’n duisend en enkele gedigte*".

Publikasies
-----------

| Jaar | Publikasies |
| --- | --- |
| 1904 | Een nalatenschap |
|  | Verborgen omgang met God |

Bronnelys
---------

### Boeke

* De Villiers, Anna "Vrouegalery" Nasionale Boekhandel Kaapstad Eerste druk 1962

### Internet

* Geni:
* Yumpu:

### Ander verwysings

1. ↑  Wisselvorms van die spelling van die van kom voor, met Gosen en Goosen wat beide gebruik word.
2. ↑  Sommige bronne gee die geboortejaar as 1775, maar dit is waarskynlik die doopjaar. In hierdie tyd was registrasie van kinders nie so effektief as deesdae nie, met die eerste registrasie van ’n kind wat gereeld eers by doop plaasgevind het.
3. ↑  Anna de Villiers se "Vrouegalery" maak melding van slegs vier dogters, net soos die Yumpu-webwerf, wat ook ’n uittreksel uit die SA Geslagsregisters Deel 2 bl. 481 bevat oor Dorothea Magdalena Goosen (b2c3s4e1) wat dit staaf.  In teenstelling hiermee toon die Geni-webwerf vyf kinders aan. ’n Aanhaling van Goosen self in die Yumpu-webwerf staaf ook dat sy een van nege kinders was, in stede van een van tien soos aangedui in die Geni-webwerf.
**Nahas Gideon Angula** (gebore op 22 Augustus 1943) is 'n Namibiese politikus, wat as eerste minister van Namibië tussen 2005 en 2012 gedien het. Hy beklee sedert 2012 die amp as minister van verdediging.

Politieke loopbaan
------------------

Angula is gebore in Onyaanya, Osjikoto, in die destydse Suidwes-Afrika. Hy was in ballingskap buite Namibië tussen 1965 en 1989. Gedurende hierdie tydperk het hy tussen 1973 en 1976 vir Radio Zambië gewerk en vir die Verenigde Nasies as staatsamptenaar tussen 1976 en 1980 gedien voordat hy in 1980 'n SWAPO-organiseerder geword het. Hy was in beheer van SWAPO se kieserregistrasie in 1989. Onmiddellik voor onafhanklikheid, Angula was 'n SWAPO-lid van die grondwetgewende vergadering, wat in plek was vanaf November 1989 tot Maart 1990. Hy is 'n lid van die Nasionale Vergadering sedert 1990, en was minister van onderwys, sport en kultuur tussen 1990 en 1995 en minister van hoër onderwys vanaf 1995 tot 2005.

Angula het die hoogste aantal stemme, 395 (gelyk met Jerry Ekandjo), in die verkiesing tot die Sentrale Komitee van SWAPO by die party se kongres in Augustus 2002 verkry. Hy was een van die drie kandidate wat SWAPO genomineer het as die party se presidensiële kandidaat in Mei 2004. Hy het die derde plek in die eerste ronde bereik, waar hy 137 stemme ontvang het, terwyl Hifikepunye Pohamba 213 stemme ontvang het en Hidipo Hamutenya 166, en hy dus uitgesluit is van die tweede ronde. Diegene wat Angula ondersteun het gerugsteun Pohamba byna sonder uitsondering in die tweede ronde van die verkiesing, en Pohamba het oorwin.

Op 21 Maart 2005, toe Pohamba ingesweer is as president van Namibië, het hy aangekondig dat hy Angula as eerste minister van Namibië sal aanstel.

Nadat Hage Geingob op 2 Desember 2012 herkies is as SWAPO se adjunkpresident, en dus bevestig is as SWAPO se 2014 presidensiële kandidaat, het president Pohamba op 4 Desember 2012 Angula benoem om Geingob as eerste minister te vervang. Angula is in plaas aangestel as minister van verdediging.

Onderwys en persoonlike lewe
----------------------------

Angula het 'n meestersgraad in onderwys van die Universiteit van Columbia ontvang. Hy is 'n lid van die Lutherse kerk.
Die **William Nagle-dam** in die Umgenirivier verskaf water aan Durban.

Ligging
-------

Panorama van die William Nagle-dam
Die tweelaanpad oor die damwal
Die dam lê by die Tafelberg in die Vallei van 'n Duisend Heuwels en op die kruispunt van die lyne 29° 36' suid en 30° 38' oos. Dit is ‘n paar kilometer bo die invloei van die Musunduzirivier, noord van Cato Ridge en 50 km noordwes van Durban.

Dam
---

Die dam is in 1950 gebou deur die munisipaliteit van Durban. Die lengte van die wal is 390 m en dit staan 45 m hoog bo die rivierbedding. As die dam vol is, is die hoefystermeer wat gevorm word 162 ha groot en dit bevat dan ‘n 25 miljoen m³ water. ‘n Geskatte 470 miljoen m³ loop van die opvanggebied van 2 530 km² na die rivier af. Dus is die kapasiteit van die dam besonder laag vergeleke met die hoeveelheid afloopwater. ‘n Pypleiding van 39 km bring die water met tonnels en akwadukte deur die Vallei van die Duisend Heuwels na die watersuiweringswerke. Ongeveer ‘n 230 miljoen liter water word daagliks aan Durban gelewer.

Slik
----

Weens die besondere ligging van die dam in ‘n draai in die rivier sowel as die unieke ontwerp van die damwal word verhoed dat vloedwater met te veel slik die dam bereik. Dus is die water redelik helder en word verwag dat die dam lank gebruik kan word. Ook die goeie plantegroeibedekking van die opvanggebied dra hiertoe by.

Ontspanning
-----------

Die dam en die terrein daaromheen is ‘n natuurreservaat. Watersport, roei, visvang en kampeer word toegelaat.

Verstedeliking
--------------

Sedert die Tweede Wêreldoorlog het Durban baie ontwikkel en veral die fabrieke benodig baie water. Hierdie nywerheidsontwikkeling en die gepaardgaande bevolkingsgroei het voortgesit. Daar was nog meer water nodig as wat die Nagledam kon lewer. Daarom is die Midmardam gebou.

Bibliografie
------------

* du Plessis, Andries: Die Bewaring van ons Erfenis. Kaapstad: Human & Rousseau, 1974.
* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 8. Kaapstad: Nasou, 1973. ISBN 0-625-00324-1
Model van Itokawa

**25143 Itokawa** is 'n asteroïde. Dit is 'n naby-aarde-voorwerp (NAV).

Sy grootte is 535x294x209 m. Die gemiddelde deursnee is 320 meter. Die wentelperiode is 12,1 uur, die digtheid 1,9 cm3 en dit wentel in retrograde rigting. Die onreëlmatige vorm van die kleinplaneet word soms met 'n drywende seeotter s'n vergelyk. Die grootste klip meet omtrent 50x30x20 meter. Dit lê naby die "regtervoet" van die "liggaam" en word Yoshinodai genoem.

Hayabusa
--------

Op 20 November 2005 het die Japannese ruimtetuig Hayabusa die eerste poging aangewend om op die kleinplaneet te land maar het baie probleme ondervind. Op 25 November volg die tweede poging. Die landing en die latere vertrek het geslaag, maar die projektiel wat vir die monsterneming benodig was het nie afgevuur nie. Gelukkig is deur statiese elektrisiteit tog deeltjies versamel wat op 13 Junie 2010 op aarde aangekom het. Die missie het ondanks baie probleme tog uiters waardevolle inligting opgelewer.

Eienskappe
----------

Die resultate van die sigbare en naby-infrarooi-spektra wys dat Itokawa kenmerkend is vir 'n S-tipe-asteoïde met 'n breë absorpsieband naby 1 um. Dit bevestig wat vanaf die aarde reeds gesien is. Die materiaal waaruit die kleinplaneet bestaan kom met 'n LL5-6 chondriet ooreen. Die wentelperiode het toegeneem van 6,5 uur omtrent 100 000/180 000 jaar gelede deur die sogenaamde YORP-effek en daar is aanwysings dat Itokawa uit twee verskillende liggame saamgestel is wat taamlik in digtheid verskil het (omtrent 1750 en 2850 kg/m3). Die huidige kleinplaneet is eintlik net 'n hoop puin wat oorgebly het van 'n katastrofale botsing. 

Die stofdeeltjies wat die missie na die aarde gebring het is met talle wetenskaplike tegnieke ondersoek. Hulle bestaan hoofsaaklik uit die minerale olivien, Ca-ryke en Ca-arme pirokseen, plagioklaas en troiliet met klein hoeveelhede kamasiet, taeniet, chromiet, kaliumveldspaat, apatiet en merrilliet. Die chemiese samestelling en die suurstofisotoopanalise kom ooreen met 'n LL chondriet wat in ewewig is. Die yster II/III-verhouding in plagioklaas is omtrent 50-50 wat wys dat die materiaal onder taamlik oksiderende omstandighede gevorm is. Dit is normaal vir LL-chondriete.

Die kleinplaneet het waarskynlik ontstaan uit 'n groter LL-chondrietliggaam van 20 km-deursnee wat deur radioaktiewe verhitting veroorsaak deur die nou uitgestorwe oerisotoop aluminium-26 'n temperatuur van omtrent 800 °C bereik het. Die maksimum temperatuur is dalk na 4 miljoen jaar bereik. Later het 'n katastrofale botsing plaasgevind en puin daarvan het deur die swaartekrag weer saamgekom, eers as 'n binêre stelsel. Later het die kop en die liggaam een geheel gevorm.

Itokawa het deur ν6-sekulêre resonansie uit die hoofgordel van die asteroïde in 'n baan naby die aarde gekom en is nou waarskynlik reeds 60-75 jaar daar teenwoordig.
Die **Crompton-versameling** van hoofsaaklik briewe in die staatsargief van kwaZulu-Natal gee ‘n beeld van die mense en geskiedenis van die streek tussen 1857 en 1880.

John Lake Crompton is in November 1815 in Norwich, Engeland gebore en het in Maart 1857 in die kolonie Natal aangekom. In Pinetown was hy ‘n Anglikaanse priester, sakeman, groot grondbesitter, boer, politikus, vrederegter en aandeelhouer in die Natal Railway Company.

Die briewe handel onder meer oor sy leierskapsrol in die stryd teen en rondom biskop John William Colenso, maar ook oor sy ander aktiwiteite. Sekere briewe gaan oor die lewenstoestande in Natal toe hy daar aankom, sy indrukke van die kultuur van die Zulu-volk, sy mening oor die invoer van Indiër-arbeiders in Natal en oor vrygestelde slawe. In nagelate dokumente van sy vrou, Harriette Phelps, blyk dit dat sy ‘n vroeë stryder vir vrouregte was.

Bibliografie
------------

* Leverton, B.J.T.: The Crompton Collection. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 25, nr. 3, Maart 1976
**Lelies**, van die genus ***Lilium***, is kruidagtige plante met groot blomme wat van bolle gekweek word. Hulle is in groot dele van die wêreld belangrik in die kultuur en letterkunde. Die meeste spesies kom natuurlik voor in die gematigde streke van die Noordelike Halfrond, hoewel van hulle ook in die noordelike subtropiese klimaatstreke voorkom. *Lilium* is die ware lelies; baie ander plante het "lelie" in hul naam, maar is nie werklik lelies nie.

Eienskappe
----------

Die *Lilium longiflorum*-blom. 1. Stempel. 2. Styl. 3. Meeldrade. 4. Helmdraad. 5. Blomdekblaar.
Lelies is hoë, meerjarige plante van 60 tot 180 cm hoog wat van bolle groei, hoewel sommige wortelstokke met verskeie bolle het. Sommige spesies ontwikkel uitlopers.

Die blomme is groot en dikwels geurryk, en blom in die laat lente of in die somer. Daar is ’n verskeidenheid kleure, onder meer wit, geel, oranje, pienk, rooi en pers. Merke sluit in kolle en strepe. Blomme kom in trosse of ’n skerm aan die punt van die stingel voor en het ses blomdekblare. Die blare is vrystandig en vorm nektar by die basis. Die vrugbeginsel is bostandig en die vrug is ’n kapsel (saaddoos) met drie selle.

In die koeler klimaatstreke is die blomme eenjarig en dormant in die winter.

Galery
------

* Lilium canadense.*Lilium canadense*.
* 'n Lelie met gekleurde punte.'n Lelie met gekleurde punte.
* Lilium 'Cappuccino'.*Lilium* 'Cappuccino'.
* Lilium 'Slate Morning'.*Lilium* 'Slate Morning'.
* Lilium 'African Queen'.*Lilium* 'African Queen'.
* Lilium 'Dizzy'*Lilium* 'Dizzy'
* Lilium 'Red Alert'.*Lilium* 'Red Alert'.
* Meeldrade vol stuifmeel.Meeldrade vol stuifmeel.
* Lilium 'Centerfold'.*Lilium* 'Centerfold'.
* Lilium 'Matrix'*Lilium* 'Matrix'
Die **lelkraanvoël** (*Bugeranus carunculatus*) is 'n grondlopende voël in die familie Gruidae, en die enigste lid van die genus Bugeranus (Gloger, 1842).

Dit is die grootste en skaarsste van die kraanvoëlspesies in Afrika en is kwesbaar-bedreigd.

Identifikasie
-------------

Dit is 'n baie groot kraanvoël met 'n algemene lengte van 120 cm en kenmerkende lelle wat weerskante van die ken afhang, maar by jonges ontbreek.

Habitat
-------

Pare en groepies kom yl versprei in vleie, moerasse, aan die oewers van groot mere en in hoogliggende grasveld voor. Die grootste aantal boer in die vleilande van Botswana. Hulle loop dikwels in vlak water op soek na kos. Die voëls is uiters waaksaam en laat 'n mens nie toe om naby hulle te kom nie.

Verspreiding
------------

Hulle kom voor in Oos- en Suider-Afrika, moeras- en vleigebiede in Botswana, Sentraal-Zimbabwe en die noordoostelike dele van Namibië.

Hoewel hulle redelik algemeen in sekere dele van Suider-Afrika voorkom, het hierdie kraanvoël se getalle in Suid-Afrika self baie afgeneem; die spesíe word in die Republiek as 'n bedreigde spesie beskou.

Geluid
------

Die voëls is meestal stil, maar uiter soms 'n harde, uitgerekte, klokhelder "horuk".

Ander name
----------

* Engelse naam: *wattled crane*
* Wetenskaplike naam: *Bugeranus carunculatus*

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

Bronnelys
---------

* Newman se Voëls van Suider-Afrika. ISBN 1-86872-982-6
Generaal-majoor Sir **Henry Timson Lukin** (1860–1925) was 'n Suid-Afrikaanse soldaat. Hy is in 1860 in Londen gebore. Hy kom in 1879 in Suid-Afrika aan en veg in die Anglo-Zoeloeoorlog. Na 'n kort besoek aan Engeland keer hy in 1880 terug en sluit aan as luitenant by die *Cape Mounted Riflemen*. Hy veg in Basoetoeland, bly jare lank in Oos-Kaapland en neem deel aan die krygsverrigtinge teen hoofman Galishwe in Betsjoeanaland en aan die Langebergveldtog van 1897. Tydens die Tweede Vryheidsoorlog voer hy bevel oor die artillerie in die Koloniale-afdeling en neem deel aan die beleg van Wepener en talle ander gevegte. Hy word bevorder tot luitenant-kolonel en kry 'n D.S.O. Na die oorlog word hy Kolonel in Bevel van die *Cape Mounted Riflemen* en later Kommandant-generaal van die Koloniale Magte in die Kaap.

In 1911 woon hy die kroningsplegtigheid van Koning George V by en met die stigting van die Unie-Verdedigingsmag in 1912 word hy aangestel as Inspekteur-generaal. Tydens die Eerste Wêreldoorlog veg hy in Duits-Suidwes-Afrika en Egipte. In Frankryk was hy in bevel van die Suid-Afrikaanse magte by Delvillebos en doen gasvergiftiging op. Hy word bevorder tot Generaal-majoor en is in 1925 oorlede.

Bronne
------

* Rosenthal, Eric (red.). *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*. Londen en New York: Frederick Warne & Kie Bpk.
**Henryk Iwański** (1902-1978), kodenaam *Bystry*, was 'n lid van die Poolse versettingsbeweging tydens die Tweede Wêreldoorlog. Hy is ook bekend as die leier van een Armia Krajowa se heldhaftigste missies ter ondersteuning van die Warskou Ghetto Opstand. 

Voor die Tweede Wêreldoorlog het Iwański die rang van kaptein in die Poolse leër bereik. Hy het 'n sleutelrol gespeel in die vorming van die Joodse Gevegsorganisasie kort na die inval van Pole deur Nazi-Duitsland en die begin van die Sjoa. Saam met die res van sy familie het Iwański homself toegewy aan die ondersteuning van die Jode, veral in medewerking met die Poolse versetting (Armia Krajowa). Hy was ook een van die AK-lede wat in direkte kontak met die Jode was: hy het hulle voorsien van wapens, ammunisie en gebruiksaanwysings wat deur die riole of saam met kratte wat lym en sement na die ghetto gebring het gesmokkel is.

Van die begin van die Warskou Ghetto Opstand het die AK volgehoue kontak met die Joodse vegters gehad en hulle probeer ondersteun deur hulle van voorraad te voorsien en ondersteunende aanvalle teen die Duitsers te loots. Na een van die bevelvoerders van 'n Joodse gevegseenheid, Dawid Apfelbaum, 'n boodskap aan die AK gestuur het om die Pole in te lig dat hy gewond was en vooraad en ammunisie benodig, het Iwański 'n eenheid van die AK geneem, die Państwowy Korpus Bezpieczeństwa, (die sekuriteitskorps) en hulle deur 'n tonnel na die ghetto gelei sodat hulle die Joodse vegters direk kon ondersteun. Hulle het ook ammunisie en ander voorraad saam met hulle geneem. Die eenheid het uit 18 lede bestaan, waaronder sy Henryk Iwański se broer, Wacław, en Henryk se seun, Roman. Hulle het die ghetto op 27 April, 1943, vegtend binnegetreë en het meteen by 'n geveg teen die Duitsers op Muranowski Plein aangesluit, saam met die oorblywede lede van die ŻZW. Wacław het in dié geveg gesterf, Henryk was swaargewond en Roman noodlottig gewond. Een van Henryk se ander seuns, Zbigniew, het op Karmelicka Straat in die ghetto geveg en gesterg op 3 Mei, 1943, terwyl hy besig was om 'n groep Jode uit die ghetto te lei. 'n Gewonde Henryk Iwański was later uit die ghetto geneem, onder leiding van 'n groep Poolse en Joodse vegters. Tussen hulle was Ber Mark, wat later 'n boek oor die Warskou Ghetto Opstand sou skryf. Iwański het nietemin ten minste nog een maal na die ghetto teruggekeer en saam met hom nog ammunisie en voorraad gebring.

Iwański is na die oorlog geëer met 'n medalje van die "Geregtiges onder die nasies": 'n toekenning deur die Staat van Israel wat gegee was aan nie-Jode wat hulle eie lewe gewaag het om Jode te beskerm tydens die Sjoa.
Venesiaanse *risi e bisi* (risotto met ertjies)
*Risotto alla milanese*
Italiaanse Arborio-rys
**Risotto** [riˈzɔtto] of [riˈsɔtto] is 'n Noord-Italiaanse rysgereg wat in verskillende variante en geurkombinasies (onder meer met witwyn, sampioene, seekos, vleis, groente, kruie en kaas) berei word. Gewoonlik word vir die basiese resep aftreksel by gesoteerde rys en uie gevoeg.

Rys het reeds in die Middeleeue ingang gevind tot die Europese kookkuns en is danksy Arabiese invloed nog voor 1000 n.C. op die eiland Sisilië verbou. Danksy die Republiek Venesië se handelsbetrekkinge en doeltreffende landboubeleid is rys vanaf die Renaissance-tydperk (omstreeks 1450) in die Noord-Italiaanse Po-riviervlakte, veral in die omgewing van Verona, verbou waar die Po en ander riviere met hul bestendige watervlakke die watertoevoer vir rysvelde verseker het. Tot in die 19de eeu, toe nuwe soorte van die Filippyne ingevoer is, was *Nostrale* die enigste soort rys wat verbou is. Later het nuwe ryssoorte met kort korrels soos *Arborio*, *Vialone* en *Carnaroli*, wat aan die gereg sy romerige tekstuur verleen, gewild geraak vir die bereiding van risotto.
Die **De Havilland Sea Vixen** is 'n tweesitplek vegvliegtuig van die Britse Vloot. Toe die vliegtuig in diens gestel was dit op gelyke voet met enige landgebaseerde vegvliegtuig van sy tyd. Dit was die Britse Vloot se eerste swiepvlerk, tweesitplek, alle-weer vegvliegtuig en was verder ontwikkel van *de Havilland* se D.H.110 ontwerp vir beide die Britse Lugmag en vloot. Dit het ook die tweestert ontwerp gevolg soos die De Havilland Vampire en De Havilland Venom maar was 'n nuwe, meer moderne vliegtuig. Ontwikkeling was egter vertraag weens die tragiese ongeluk van 'n prototipe tydens die Farnborough lugskou in 1952 en is eers in 1958 in diens gestel deur die Britse Vloot. Hierna was dit vir 'n dekade lank die belangrikste vegvliegtuig van die vloot. Dit was ook die eerste Britse onderskeppingsvliegtuig wat slegs toegerus is met lug tot lug missiele, dit was nie toegerus met masjiengewere nie.

Model FAW Mk.1 is toegerus met 'n radarkoepel in die neus en vlerke wat kon opvou. Die kajuit was egter aan die bakboord kant om te verseker dat die radaroperateur oor genoeg spasie beskik om sy take te verrig aan die stuurboord kant. Die FAW Mk.2 was 'n verbeterde model en kon ander andere meer brandstof dra; die tweestertrompe was verleng net voor die vlerke. Model Mk.2 kan vier *Red Top* lug-tot-lug missiele dra in stede van die *Firestreaks* missiele wat die Mk.1 kan dra.

Die *Sea Vixen* was 'n formidabele alle-weerstoestand onderskepping vegvliegtuig vir die Britse Vloot totdat dit uit diens gehaal was in 1972.

Tegniese besonderhede
---------------------

Besonderhede van die De Havilland Sea Vixen FAW.Mk 2:| Item | Statistiek |
| --- | --- |
| Aantal motors | 2 |
| Tipe motor | Straalmotor |
| Vervaardiger | Rolls-Royce Avon 208 turbostraal |
| Kraglewering per motor | 5 049 kg stukrag |
| Vlerkspan | 15,54 m |
| Lengte | 16,94 m |
| Hoogte | 3,28 m |
| Vlerkoppervlakte | 60,2 m2 |
| Maks. opstygmassa | 16 793 kg |
| Maks. snelheid | 1 110 km/h |
| Operasionele hoogte | 14 640m |
| Togafstand | 1 287km |
| Klimvermoë | 12 200 m in 8.5 minute |
| Bewapening | Vier Red Top-missiele
twee hegpunte in neus vir 28x51mm vuurpyle |

Sien ook
--------

* Lys van vegvliegtuie

Bron
----

* Crosby, Francis: *THE WORLD ENCYCLOPEDIA OF FIGHTERS & BOMBERS*. 2015. ISBN 978-1-84476-917-9
*Ada*, een van die groot tonnelboormasjiene wat vir die projek gebruik word, in 2012 op pad na Royal Oak Portal
**Crossrail** is 'n nuwe spoorlyn in die suide van Engeland oor 'n afstand van 118 km (73 myl) wat tans in aanbou is. Dit sal na verwagting in 2018 voltooi wees en vir pendelaars en ander treinpassasiers 'n nuwe roete bied wat in oos-westelike rigting deur Groter Londen sal loop. Boubedrywighede vir die sentrale gedeelte van die lyn - 'n tonnel deur Sentraal-Londen asook verbindings tot bestaande lyne wat later deel van Crossrail sal uitmaak - het in 2009 begin. Crossrail is een van Europa se grootste spoorweg- en infrastruktuurprojekte.

Crossrail se doelwit is om vir pendelaars en ander passasiers op besige treinroetes meer treindienste met groter kapasiteite aan te bied. Die nuwe spoorlyn, wat deur Sentraal-Londen sal loop, sal dele van Berkshire en Buckinghamshire met Essex en Suidoos-Londen verbind en sodoende die druk op moltreindienste soos *London Underground* se *Central* en *District Line* (tans die besigste moltreinroetes in oos-westelike rigting) en die Heathrow-tak van *Piccadilly Line* gedurende spitstye verlig.

'n Reeks nuwe tonnels oor 'n totale afstand van 42 km (26 myl) staan sentraal in die projek. Die hooftonnels sal vanaf die omgewing van Paddington-stasie deur Sentraal-Londen en Liverpool Street-stasie tot Stratford in Oos-Londen strek. 'n Nuwe taklyn, wat die Teemsrivier kruis, sal vanaf Whitechapel in Oos-Londen tot Canary Wharf en Abbey Road loop. Vir dié taklyn sal 'n nuwe stasie in Woolwich gebou word.

Die nuwe Crossrail-spoorlyn volgens amptelike planne
**Icelandair** is Ysland se grootste lugredery wat in 2007 sy 70ste verjaardag gevier het. Die Icelandair Group is vandag 'n internasionale onderneming wat twaalf filiaalmaatskappye in die lugvaart- en toerismebedryf behels en oor 'n personeel van 3 000 mense beskik. Die groep is 'n privaat maatskappy in besit van enkele duisend Yslandse aandeelhouers.

Met 'n vloot van 19 Boeing-vliegtuie het Icelandair in 2007 25 bestemmings in Europa en Noord-Amerika met 160 weeklikse vlugte bedien.

Geskiedenis
-----------

'n Boeing 757-200-straler van Icelandair
Icelandair se oorsprong dateer terug tot die jaar 1937 toe 'n klein lugredery, Flugfélag Akureyrar, in die stad Akureyri aan Ysland se noordkus gestig is. Die maatskappy het sy hoofkwartier in 1943 na die hoofstad Reykjavík verskuif en sy naam gewysig tot Flugfélag Íslands. Later het die lugredery die internasionale Engelse handelsnaam Icelandair aangeneem.

Flugfélag Íslands se eerste internasionale vlugte in die jaar 1945 het Skotland en Denemarke bedien. 'n Tweede Yslandse lugredery, Loftleidir, het sy eerste internasionale bestemmings in 1947 bedien en 'n pioniersrol gespeel met sy goedkoop vlugte op die Noord-Atlantiese roete wat in 1953 begin het.

In 1973 het Flugfélag Íslands en Loftleidir saamgesmelt om 'n nuwe gemeenskaplike maatskappy, Flugleidir, te vorm. In Oktober 1979 het Flugleidir die twee oorspronklike lugrederye se operasionele verantwoordelikhede oorgeneem en besluit om die naam Flugleidir nog slegs op die binnelandse mark te gebruik, terwyl Icelandair as die maatskappy se internasionale handelsnaam gebruik is.

Internasionale bestemmings
--------------------------

Internasionale bestemmings wat vanuit Ysland se internasionale Keflavík-lughawe met direkte vlugte bedien word (2007)
### Europa

* **België**: Brussel, Luik (albei net lugvrag)
* **Denemarke**: Kopenhagen-Kastrup
* **Duitsland**: München, Frankfurt International Airport, Berlyn-Schönefeld, Keulen (slegs lugvrag)
* **Frankryk**: Parys, Lughawe Parys-Charles de Gaulle
* **Noorweë**: Bergen en Oslo

### Noord-Amerika

* **Kanada**: Halifax (Nova Scotia), Toronto (vanaf 2 Mei 2008)
* **Verenigde State**: New York Stad, Baltimore, Boston, Minneapolis, Orlando
**Murat IV Ghazi** (Ottomaanse Turks: مراد رابع, moderne Turks: IV.Murat; 26/27 Julie 1612 – 8/9 Februarie 1640) was van 1623 tot 1640 sultan van die Ottomaanse Ryk.

Hy was bekend vir die herstel van die mag van die staat asook die wreedheid van sy metodes. Murat was die seun van sultan Ahmet I en Kösem Sultan. Hy het in 1623 aan die bewind gekom ná ’n paleis-sameswering toe hy sy oom Mustafa I opgevolg het. Hy was net 17 jaar oud toe hy sultan word.

Bewind
------

Sy ma het vir ’n lang tyd namens hom regeer. Ná opstande en ’n rebellie deur die paleiswag was Murat bang hy sou soos sy ouer broer, Osman II, vermoor word en het besluit om sy mag te laat geld.

Hy het korrupsie probeer stopsit en alkohol, koffie en tabak in Istanboel verbied. Enigiemand wat die verbod verbreek het, is tereggestel. Hy het self saans die strate in burgerlike klere gepatrolleer. Hy was ’n groot, lang en dapper man wat self sy leërs aangevoer het.

Murat IV, wat alkohol verbied het, is in 1640 dood aan sirrose van die lewer. Op sy sterfbed het hy opdrag gegee dat sy broer, Ibrahim, vermoor word. Dit sou die einde van die Ottoman-lyn gewees het. Die opdrag is egter nie uitgevoer nie en Ibrahim het hom opgevolg.
**Automobiles Martini** is 'n vervaardiger van Formule renmotors in Frankryk. 

Die firma is in 1965 deur Renato "Tico" Martini gestig, toe Martini en sy vennoot Bill Knight die *Winfield Racing School* by die Nevers Magny-Cours-renbaan in Frankryk op die been gebring het. Martini se eerste renmotor was die MW3, 'n Formule Drie-motor wat in 1968 gebou is.

'n 1995 Formule Renault 2000 motor (Martini MK71)
Alhoewel hulle meer bekend is vir hul suksesvolle pogings in Formule Drie, Formule Renault en ander laer formules gedurende die 1970's en 1980's, is hulle ook bekend daarvoor dat hulle aan die nege rondes van die 1978 Formule Een-seisoen deelgeneem het met die enkele MK23-onderstel, waarmee René Arnoux (later 'n jaer vir Renault en Ferrari) sy debuut in Formule Een gemaak het. Toekomstige viermalige wêreldkampioen, Alain Prost, het ook 'n Renault-aangedrewe Martini gebruik om die Franse Formule Drie-kampioenskap van 1978 en 1979 te wen terwyl hy vir die Franse span Oreca gejaag het.