recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Austin Leslie se Kreoolse Broodpoeding is in die voormalige *Pampy's Restaurant* in New Orleans (Louisiana) met vanielje-whiskey-sous bedien
**Broodpoeding** is 'n gewilde nagereg in die kookkuns van Groot-Brittanje, die suidelike Verenigde State, België, Noord-Duitsland en Frankryk. In Frankryk word dit *pouding au pain* en in België *bodding* en *broodpudding* genoem. Broodpoeding word van ou snye brood, vet, eiers, suiker of stroop, speserye en droëvrugte gemaak. Die deurweekte snye brood word uitgedruk en met die ander bestanddele vermeng. Die mengsel word in 'n bak geplaas en in die oond gebak.

Broodpoeding word dikwels met 'n soet sous bedien, soos byvoorbeeld whiskey-, rum- of karamelsous, maar oorspronklik is dit net met suiker bestrooi, in stukkies gesny en koud voorgesit.

Geskiedenis
-----------

Mense het reeds in die prehistoriese tydperk brood gebak, en die vroegste bekende resepte van soet en geurige broodpoedings dateer uit die antieke tydperk. Dit was moontlik spaarsame kokke wat hul ou brood nog vir 'n gereg wou gebruik. Ou of harde brood is reeds vroeg onder meer as 'n soort houer gebruik waarin byvoorbeeld sop bedien is (Italiaanse sjefs het in die Middeleeue hiervoor veral foccaccia-brood gebruik), as 'n vulsel vir vleisgeregte en as 'n verdikker by poedings. In 19de eeuse kookboeke het resepte vir broodpoedings dikwels in die hoofstukke oor "Kos vir siekes" verskyn. Die resepte varieer volgens die broodsoorte wat gebruik word.
Die **Daugava-rivier** (Belarussies: Дзвіна, *Dzwina*; Russies: Западная Двина, *Sapadnaja Dwina*; Duits: *Düna*) is die beduidendste rivier in die Baltiese lande met 'n lengte van 1 020 kilometer. Die Russiese naam *Sapadnaja Dwina* beteken letterlik "Westelike Dwina" ter onderskeiding van 'n rivier met dieselfde naam, die Noordelike Dwina.

Die Daugava vloei oor 'n lengte van 347 kilometer vanuit Krāslava tot by sy monding in die Oossee deur Letland en vorm hier ook die grens tussen die Suid-Letlandse landskappe Zemgale en Latgale (Letgallen) en die historiese Lyfland.

Geskiedenis
-----------

Die Daugava in die geskiedkundige gewes Letgallen, Letland
Die Daugava het vroeër deel uitgemaak van die handelspaaie na Bisantium (Konstantinopel). Nadat die rivier as waterweg minder beduidend geword het, is dit - veral gedurende die Sowjet-tydperk - vir watervoorsiening en hidroëlektriese kragopwekking gebruik. Tussen Riga en Daugavpils het 'n aantal damme en waterkragsentrales ontstaan.

Die rivierlandskap langs die Daugava is deur die Sowjet-owerhede ingrypend verander, en riviervalleie, waardeur die Daugava gekronkel het, is oorstroom en in 'n reeks groot damme omgeskep waarin beduidende ou nedersettings en watervalle onherroeplik verdwyn het. Die bouvalle van Middeleeuse kastele, wat vroeër op bergspitse langs die rivier opgerig is, is tans op eilande geleë.

Die rivierloop word eers in Jēkabpils nouer. Stroomaf van die stad vloei die Daugava in nege kronkels deur 'n riviervallei. Perderitte langs die suidelike Daugava-oewer het intussen 'n gewilde toeriste-aktiwiteit geword.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4013207-9
* LCCN: sh90005158
* LNB: 000047422
* NKC: ge291083
* VIAF: 3148933613054302462
* WorldCat Identities: viaf-244062306

 |
**Datei** was die skuilnaam van die Afrikaanse skrywer Pieter Jordaan (\*1924 – †1953).

Lewe en werk
------------

Pieter Cornelius Johannes Jordaan is op 7 November 1924 op die Roggeveldse rante (naby Sutherland) gebore as een van vyf kinders. Die skrywer Anna Jordaan (wat onder andere *Iemand soos Tant Breggie* geskryf het) is een van sy susters. Hy skryf onder die skuilnaam Datei. Hy is ’n tengerige seun wat eers op vyfjarige leeftyd begin loop en regdeur sy kort lewe baie las het met sy gesondheid. Hy het skool gegaan aan die Hoërskool Sutherland. Die laaste jare van sy lewe bly hy weer op sy geboortedorp. Hy is op 3 Julie 1953 op Sutherland oorlede.

Skryfwerk
---------

Sy eerste verhaal, *Maak oop daardie deur*, word in 1951 in *Huisgenoot* gepubliseer en verwerf ook die toekenning as die beste verhaal van die maand. Daarna verskyn daar gereeld verskeie tydskrifverhale van hom en ook die gewilde *Ure*-reeks, wat in *Sarie Marais* gepubliseer word. Na sy dood word sy sketse in twee bundels versamel onder die titels *Ure met horings* (’n dag in die lewe van ’n vrou) en *Ure vol seesand* (’n dag in die lewe van ’n gesin). Dit is veral die lewensvreugde in hierdie sketse wat tref.

Publikasies
-----------

| Jaar | Publikasies |
| --- | --- |
| 1960 | Ure met horings |
| 1964 | Ure vol seesand |

Bronnelys
---------

### Boeke

* Kannemeyer, J.C. "Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 2" Academica, Pretoria, Kaapstad en Johannesburg. Eerste uitgawe. Eerste druk. 1983
* Nienaber, P.J,; Senekal, J.H en Bothma, T.C. "Mylpale in die geskiedenis van die Afrikaanse letterkunde" Afrikaanse Pers-Boekhandel. Tweede hersiene uitgawe. 1963

### Tydskrifte en koerante

* Buys, Junita: "Louw-huis" "Kakkerlak" Uitgawe 4, 2005

### Resensies

1. ↑  L.V. Die Burger 17 Julie 1964
| **Huis van Bernadotte** |
| --- |

Wapen van die Huis van Bernadotte

Die **Huis van Bernadotte**, die huidige koningshuis van Swede, regeer sedert 1818. Tussen 1818 en 1905 was dit ook die koningshuis van Noorweë.

Geskiedenis
-----------

Wapen van Jean-Baptiste Bernadotte, stigter van die Huis van Bernadotte.
Ná die Finse Oorlog in 1809 het Swede Finland verloor. Laasgenoemde land het eeue lank die oostelike helfte van die Sweedse Ryk uitgemaak. Die woede en griewe teenoor koning Gustaf IV Adolf het ’n staatgreep bespoedig en Gustav Adolf se oom, die kinderlose Karl XIII, het hom vervang. Dit was net ’n tydelike oplossing en in 1810 het die Sweedse Riksdag die Deense prins Christian August van Augustenborg as troonopvolger gekies. As Sweedse kroonprins het hy die naam Karl August aangeneem; hy is egter later dieselfde jaar dood.

Omdat Napoleon I keiser van Frankryk was en direk of indirek oor ’n groot deel van kontinentale Europa geheers het, het die Sweedse parlement gedink dit sou net prakties wees om ’n koning te kies wat Napoleon sou goedkeur. Op 21 Augustus 1810 het die Riksdag Jean-Baptiste Bernadotte, maarskalk van Frankryk, as nuwe troonopvolger gekies.

Bernadotte, wat gebore is in die dorp Pau in die provinsie Béarn, Frankryk, se suster was getroud met Joseph, Napoleon se ouer broer, en hy is in 1804 tot maarskalk van Frankryk bevorder.

As kroonprins van Swede het hy die naam Karl Johan aangeneem en amptelik as regent waargeneem tydens die res van Karl XIII se bewind. Hy het in 1814 ’n gedwonge vereniging tussen Swede en Noorweë bewerkstellig in die Veldtog teen Noorweë. Jean-Baptiste Bernadotte het van 5 Februarie 1818 tot met sy dood op 8 Maart 1844 as koning Karl XIV van Swede en Karl III Johan van Noorweë regeer.

Die Huis van Bernadotte het oor albei lande regeer tot in 1905 met die ontbinding van die unie tussen Swede en Noorweë. Prins Karl van Denemarke, ’n kleinseun van koning Karl XV, is toe as Noorweë se nuwe koning gekies.

Konings van Swede en Noorweë
----------------------------

Wapen van die Unie tussen Swede en Noorweë.
Koninklike wapen van Swede.

Swede| Naam | Van | Tot |
| --- | --- | --- |
| Karl XIV Johan | 1818 | 1844 |
| Oscar I | 1844 | 1859 |
| Karl XV | 1859 | 1872 |
| Oscar II | 1872 | 1907 |
| Gustaf V | 1907 | 1950 |
| Gustaf VI Adolf | 1950 | 1973 |
| Carl XVI Gustaf | 1973 | hede |
|

Noorweë| Naam | Van | Tot |
| --- | --- | --- |
| Karl XIV Johan | 1818 | 1844 |
| Oscar I | 1844 | 1859 |
| Karl XV | 1859 | 1872 |
| Oscar II | 1872 | 1905 |
|

Bron
----

* Jean-Marc Olivier, "Bernadotte Revisited, or The Complexity of a Long Reign (1810–1844)", in Nordic Historical Review, nommer 2, Oktober 2006, pp. 127-137.
**Enrique Guillart Zays** aka **Ricky Guillart** (Houston, Texas; 26 Januarie, 2004) is 'n model, Amerikaans televisiepersoonlikheid en internetberoemdheid. Hy is bekend vir sy rolle as Zack Underwood in die Disney Channel-animasiereeks Milo Murphy's Law (2016) en PBS se Barney & Friends.

Vroeë jare
----------

Ricky is gebore in Texas Mediese Sentrum, Houston, Verenigde State, op 26 Januarie 2004. Sy ouers is Elio Guillart en Dira Zays. Hy het 'n jonger broer. Hy het die Hoërskool Calabasas in Los Angeles en Kinder Hoërskool vir die Uitvoerende en Visuele Kunste in Houston bygewoon. Hy studeer tans besigheid aan die California State University, Long Beach.

Hy het sy eerste verfilming in 2010 by PBS-ateljees gemaak vir die animasiereeks Barney & Friends saam met Selena Gómez. Hy verskyn dan weer in 2016 die eerste seisoen van *Milo Murphy's Law* as Zack Underwood. Hy het saam met Jennifer López en Jimmy Fallon in die rolprent Marry Me van Universal Pictures in 2020 gespeel en in 2022 uitgesaai. 

Ricky doen 'n klomp projekte vir 2023 en 2024 soos Damsel, H! Die Hulu-aangebied Wood Show, Atlas, weer saam met Jennifer López en Paw Patrol: The Mighty Movie met **Kim Kardashian** en Marsai Martin, wat jou maat is.

Filmografie
-----------

### 2010/2023

* 2010 - B*arney & Friends*, Clifford
* 2020 - *trou met my, Ricky Guillart*
* 2021 - *Paw Patrol, Dick*
* 2022 - *Damsel, Sir Oded*
* 2023 - *H! Wood Show, Ricky Guillart*
**Dauphin-eiland** (Engels: **Dauphin Island**) is 'n rifeiland in die Golf van Meksiko, net suid van Bayou La Batre in Mobile County in die Amerikaanse deelstaat Alabama. Die eiland het in sy geskiedenis onder opeenvolgende Franse, Britse en Spaanse bewind gekom voordat dit deel van die Amerikaanse Alabama-gebied en uiteindelik in 1819 deel van die deelstaat Alabama geword het. 

Oorspronklik het die eiland as Massacre Island of "Slagtingeiland" bekend gestaan nadat die Franse ontdekkingsreisiger Pierre Le Moyne d'Iberville (1661-1706) hier in 1699 op talle menslike geraamtes afgekom het. Die vermeende slagveld was egter niks meer as 'n Indiaanse grafheuwel wat deur 'n orkaan opgebreek is nie. Later het die eiland ter ere van die seun en erfgenaam van koning Lodewyk XIV van Frankryk sy huidige naam gekry.

Die belangrikste nedersetting op die eiland is Dauphin Island wat in 1988 geïnkorporeer is. Die eiland is danksy sy sandstrande en ryk visgronde 'n gewilde bestemming vir toeriste en amateurvissers. Weens die groot swerms trekvoëls wat hier vergader, is Dauphin-eiland, wat amptelik tot natuurbewaringsgebied verklaar is, daarnaas 'n gewilde trekpleister vir voëlliefhebbers. Sedert 1982 verbind 'n padbrug, *Gordon Persons Bridge*, die eiland met die vasteland.

Geografie
---------

Dauphin-eiland is sowat drie myl suid van die Baai van Mobile geleë. Die eiland is sowat 14 myl lank met 'n maksimale wydte van 1 ¾ myl. Slegs die oostelike ses myl is bewoon, terwyl die westelike gedeelte met 'n lengte van agt myl in privaatbesit is en nie vir toerisme of ander doeleindes ontsluit word nie. Die eiland het sowat 1 300 permanente bewoners, maar word gedurende vakansies deur duisende toeriste besoek.

Nadat die trekbrug, wat die eiland oorspronklik met die vasteland verbind het, in 1979 deur die orkaan Frederic vernietig is, is 'n nuwe padbrug gebou wat in Julie 1982 ingewy is. 'n Motorveerboot doen gereeld in die ooste van die eiland aan.

Nadat groot dele van die eiland in 1979 deur die orkaan Frederic verwoes is, het ook orkaan Katrina in 2005 groot skade berokken en die onbewoonde westelike deel van die eiland afgesny. As gevolg van die *Deepwater Horizon*-olieramp het in 2010 teerbolle op die eiland se strande uitgespoel. In 2012 het orkaan Isaac die eiland getref. Die deelstaat Alabama het 'n deel van die skadevergoeding, wat van die Britse oliereus BP vir die *Deepwater Horizon*-ramp ontvang is, in 2014 gebruik om die skade, wat deur Katrina aangerig is, te herstel.
**Brian Bunting** (1920–2008) was 'n Suid-Afrikaanse aktivis, joernalis en skrywer. In 1952 was hy vir ’n jaar die sogenaamde Naturelleverteenwoordiger in die Volksraad vir die Wes-Kaapse distrik. Hy is egter weens sy lidmaatskap van die Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party (SAKP) geskors en verban, waarna hy in die vroeë 1960’s na Londen uitwyk. Hy is veral bekend vir sy beskrywing van die eerste jare van apartheid in *The Rise of the South African Reich*.

Lewensloop
----------

Brian Percy Bunting is op 30 November 1919 (volgens sommige bronne, in 1920) in Johannesburg gebore. Hy was die seun van Sidney Bunting, 'n stigterslid van die SAKP. Hy matrikuleer op 15 waarna hy aan die Universiteit van die Witwatersrand studeer en vir die kampuskoerant en die literêre tydskrif *Umpa* skryf.

Ná afloop van sy studies werk hy snags as subredakteur vir die Rand Daily Mail en Sunday Times terwyl hy sy honneurs-tesis voltooi. In 1942 sluit hy by die weermag aan, waar hy in Noord-Afrika en Italië as lugmeganikus en inligtingsbeampte dien.

Hy sluit in 1940 op 20-jarige ouderdom by die SAKP aan. In 1946 word hy tot die party se Johannesburgse distrikskomitee verkies en het later op die SAKP se sentrale komitee gedien. Ná die 1946-staking van mynwerkers is hy gearresteer, maar alle aanklagte teen hom is laat vaar.

Hy verhuis in 1946 op versoek van die SAKP na Kaapstad om *The Guardian* se redakteur by te staan. Van November 1952 tot Oktober 1953 dien jy as Naturelleverteenwoordiger in die Wes-Kaap se Volksraad, maar word vir sy betrokkenheid by die SAKP uitgeskop.

Hy het later die redakteur van *The Guardian* geword, maar staar al vanaf 1952 verbanning in die gesig. In 1960 word hy in hegtenis geneem en in 1962 onder huisarres geplaas. In 1963 is hy verbied om te publiseer.

In Julie 1963 emigreer hy na Engeland, maar keer in 1991 na Suid-Afrika terug en word in 1994 tot die parlement verkies.

Bunting is op 18 Junie 2008 in Kaapstad oorlede.
'n **Databasis** is 'n versameling inligting met 'n vasgestelde struktuur wat data genoem word. Alhoewel enige versameling inligting 'n databasis genoem kan word, is die term ontwikkel om spesifiek na 'n gerekenariseerde struktuur te verwys.

Beskrywing
----------

Die sagteware wat gebruik word om 'n databasis in stand te hou, word gewoonlik 'n databasisbestuurstelsel (DBBS) genoem. 'n Databasisstelsel kan op verskillende wyses saamgestel word. Programme wat klein databasisse vir 'n enkele gebruiker op 'n persoonlike rekenaar kan huisves, is volop. In groter databasisse, en waar daar meer gebruikers betrokke is, word daar gewoonlik van 'n aantal programme gebruik gemaak, wat gewoonlik 'n kliëntbedienermodel volg.

Die kliëntgedeelte word gebruik vir die invordering van data, om navrae (*queries*) oor die inligting in die databasis uit te voer, en verslaggewing. Die bediener is die stel programme wat beheer uitoefen oor hoe die data gestoor word en reageer ook op versoeke van die kliënte.

Agtergrond
----------

Charles Bachman was 'n baanbreker op die veld van moderne databasisse. Hy was nou betrokke by die opkoms van die netwerkmodel (ontwikkel deur CODASYL) en die hiërargiese model gedurende die 1960's. Hierdie databasismodelle het lank gewildheid geniet voordat hulle die knie moes buig voor die relasionele model wat in 1970 deur E.F. Codd voorgestel is. Die relasionele model maak dit moontlik om 'n databasis apart te implementeer en bestuur van die interaktiewe programme waarmee gebruikers inligting in die databasis onttrek, byvoeg of wysig. 'n Ander databasismodel wat baie aandag geniet is die objekgeoriënteerde model.

Diensgeoriënteerde integrasie
-----------------------------

Met die ontwikkeling van diensgeoriënteerde argitektuur word data soms deur middel van XML-dokumente vervoer tussen verskillende toepassings. Die onderliggende struktuur van 'n relasionele databasis verskil noemenswaardig van 'n XML-gebaseerde struktuur. Verskeie metodes word gebruik om die twee strukture te versoen in 'n diensgeoriënteerde argitektuur.

Sien ook
--------

* Databasisbestuurstelsel
* Rekenaarwetenskap
* Objekgeoriënteerde programmering
* Data-argitektuur
* Kliodinamika

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb11931023c (data)
* GND: 4113276-2
* LCCN: sh86007767
* NARA: 10634624
* NDL: 00865521
* NKC: ph114295

 |
Bertrand Bernstein.
**Bertrand Leon Bernstein** (13 Augustus 1907 – onbekend) was ’n Suid-Afrikaanse mynmagnaat, sakeman en gemeenskapsleier. Hy was kanselier van die Universiteit van die Witwatersrand van 1975 tot 1982.

Bernstein was die seun van G. Bernstein. Hy het sy naskoolse opleiding ontvang aan die Universiteit van die Witwatersrand, waar hy lid was van die eerste spanne vir krieket, roei en hokkie, en was lid van die Johannesburgse balie van 1929 tot '34. In 1935 het hy regsadviseur van Anglo Transvaal geword en in 1949 is hy aangestel as besturende direkteur. Tydens die Tweede Wêreldoorlog het hy in SA Infanterie van 1940 tot '43 met die rang kaptein gedien. Hy was die skrywer van *Tide Turned at Alamein* en *Tomorrow is Another Day*.

Op sakegebied was Bernstein, wat die grade B.A. (Hons.) en LL.B. verwerf het, besturende direkteur van Anglo Transvaal Consolidated Investment Company, voorsitter van Lorraine Gold Mine Bpk. Hartbeesfontein Gold Mine Bpk. en Zandpan Gold Mine Bpk. Hy was ook direkteur van etlike ander nywerheids- en mynboumaatskappye. 

In die openbare lewe was Bernstein voorsitter van Wits se raad, raadslid van die uitvoerende komitee van die Kamer van Mynwese en voorsitter van 1955–'56, raadslid van die Witwatersrandse Landbougenootskap. In 1929 het hy die Genootskap van Advokate se prys gewen. Hy was van 1953 tot '60 voorsitter van die Suid-Afrikaanse Instituut van Mediese Navorsing en ’n sindikaatlid van die Witwatersrandse Onderwysraad van 1953 tot '61.

Bernstein is op 18 Junie 1937 met Barbara, dogter van P.A. Leon, getroud. Hy was lid van die Randse Klub, die Johannesburgse Buiteklub en die Inanda-klub. Sy stokperdjies was die teel van rasegte friesbeeste op die Endebeni-stoetplaas, Lidgetton, Natal. Sy jonger broer, prof. Ralph Bernstein, was senior lektor in fisiologie aan Wits.

Bron
----

* (af)  (en)  Kruger, dr. D.F. 1963. *Wie is wie in Suid-Afrika*. Johannesburg: Vitae Uitgewers.
Sir **George Thomas Napier** (Londen, 30 Junie 1784 - Genève, 16 September 1855) was 'n Britse goewerneur.

Napier was die seun van kolonel George Napier en die oudste broer van die beroemde soldaat-skrywer van *History of the Peninsular War*. Hy sluit hom in 1800 op die ouderdom van 16 jaar aan by die Britse leër en dien van 1808 as *aide-de-camp* van sir John Moore in Portugal tydens die Skiereiland-oorlog teen Napoleon. In 1812 verloor hy sy regterarm in die slag van Ciudad Rodrigo in Portugal. Hy word dieselfde jaar tot luitenant-kolonel bevorder, in 1837 tot majoor-generaal en in 1846 tot luitenant-generaal. In 1837 stel die Britse regering hom aan as goewerneur en opperbevelvoerder aan die Kaap. Hy besoek die volgende jaar die Oosgrens en dring by die Britse regering aan op skadevergoeding vir die koloniste. Hy stuur maj. Charteris om Port Natal te beset. In 1839 word hy egter verplig om Charteris terug te roep omdat die Britse regering geen uitbreiding van sy gebied in Suider-Afrika wou hê nie. In 1842 stuur hy kapt. Smith om Natal te beset en word dit Britse gebied.

Napier keer in 1843 terug na Engeland, maar vestig hom in Nizza. Hy word in 1854 tot generaal bevorder en sterf in 1854 in Genève. Sy outobiografie, *Passages in the Early Military Life of General Sir G.T. Napier*, is uitgegee deur sy oorlewende seun, genl. William Craig Emilius Napier. Die dorpie Napier in die Wes-Kaap is na hom vernoem.

Sien ook
--------

* Lys van kommandeurs en goewerneurs van die Kaapkolonie

Bronne
------

* Albertyn, dr. C.F. (red.) 1962. *Die Afrikaanse Kinderensiklopedie*. Kaapstad, Bloemfontein, Johannesburg: Nasionale Boekhandel Bpk.
* Olivier, ds. P.L. (samesteller). 1952. *Ons gemeentelike feesalbum*. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers.
* Rosenthal, Eric. 1978. *Encyclopaedia of Southern Africa*. Cape Town and Johannesburg: Juta and Company Limited.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* ISNI: 0000 0004 4881 3764
* VIAF: 315944641
* WorldCat Identities: viaf-315944641

 |
**Venice** is 'n woonbuurt en seeoord in die Westside van Los Angeles, sowat drie myl suidoos van Santa Monica.

Venice is in 1905 deur die tabak-miljoenêr Abbot Kinney (1850–1920) as 'n seeoord en 'n Amerikaanse weergawe van die Italiaanse Venesië aan die Stille Oseaankus van Suid-Kalifornië gestig - en as 'n kunstenaarskolonie waar 'n kulturele herlewing, 'n Amerikaanse Renaissance, bewerkstellig sou word. Venice het tot 1926, toe dit met Los Angeles saamgesmelt het, as 'n selfstandige munisipaliteit bestaan. Oorspronklik is die nedersetting amptelik *Venice of America* genoem. 

St. Mark's Hotel, omstreeks 1905
'n *Gondoliere* in Venice of America in 1909. In 1907 is een outentieke gondel, wat deur Pietro Cipolato in sy Venesiaanse bootwerf gebou is, uit Italië ontvang
Een van Venice se rustige kanaalbuurte
Popargitektuur in Venice: *Chiat/Day Building* (ook *Binoculars Building* genoem) is 'n kantoorgebou wat deur die befaamde argitek Frank Gehry ontwerp is. Die verkyker het as «beeldhouwerk binne 'n beeldhouwerk» in samewerking met die popkuns-beeldhouer Claes Oldenburg ontstaan
Baie van die jong nedersetting se infrastruktuur en boukuns is deur die Italiaanse Venesië geïnspireer - so was daar 'n *Grand Canal Boathouse* waar Venice se gondels kon aandoen (hulle is in St. Loius, Missouri gebou) asook 'n *St. Mark's Hotel* - waar een van die eerste hysbakke in die Amerikaanse Weste geïnstalleer is en wat in 1958 as een van die tonele vir die rolprent *A Touch of Evil* gedien het waarin Orson Welles die hoofrol vertolk het.

Ná die ontdekking van olie in die gebied in 1929 is te midde van woonbuurte met die ontginning daarvan begin. In die laat 1950's het Venice tot die beatnik-hoofstad van Suid-Kalifornië ontwikkel, en later, gedurende die 1960's, tot 'n trekpleister vir aanhangers van die hippie-leefstyl. Vanaf die 1980's is inwoners van kanaalbuurte, onder wie digters, skrywers, kunstenaars en ander mense wat op lae huurgelde en eiendomspryse aangewese was, toenemend deur gentrifikasie bedreig en verdring.

Vandag staan Venice bekend vir sy kanale, sandstrande en die sirkusagtige voetgangerpromenade Ocean Front Walk met 'n lengte van 2,5 myl wat 'n gewilde uithangplek vir straatkunstenaars en smouse geword het.
Die **bultrugwalvis** of **boggel(rug)walvis** (*Megaptera novaeangliae*) is 'n baardwalvis en een van die groter vinwalvisspesies. Volwasse bultrugwalvisse het 'n lengte van 12–16 m en weeg ongeveer 36 000 kg. Die blouwalvis het 'n kenmerklike vorm, met uitsonderlike lang borsvinne en 'n bulterige kop. Dit is 'n akrobatiese dier wat dikwels bo die wateroppervlak spring en die water met sy vinne slaan. Mannetjies "sing" komplekse walvisgesange, wat elk tussen 10 en 20 minute duur en vir ure lank herhaal kan word. Die doel van hierdie singery is nog nie duidelik nie, alhoewel dit blyk 'n rol tydens paring te hê.

| **Sang van die bultrugwalvis** |
| --- |
| 1. Algemene bultrugwalvisgeluide op 'n winderige dag |
| 2. 'n Bultrugwalvis sing |
| 3. Nog 'n bultrugwalvis sing |
| Probleme? Sien *Mediahulp*. |

Bultrugwalvisse word in oseane en seë dwarsoor die wêreld aangetref en migreer elke jaar tipies tot 25 000 km. Hulle vreet slegs in die somer, in poolwaters, en migreer in die winter na tropiese of subtropiese waters om voort te plant en geboorte te gee. 

Bultrugwalvisse het 'n verskeidenheid vreetmetodes, waaronder die lugborrelmetode: 'n groep walvisse blaas lugborrels terwyl hulle in sirkels swem en skep sodoende 'n ring of "net" wat uit lugborrels bestaan. Die borrels omring 'n groep visse, wat in die gebied tussen die borrels vasgevang is. Soos die walvisse in kleiner en kleiner sirkels swem, word die ring al hoe kleiner en die visse meer vasgevang. Die walvisse sal dan skielik na bo swem, deur hierdie borrelnet, met hulle monde oop, en dan duisende visse in een hap vang. Hierdie metode is al waargeneem met borrelringe van tot 30 m wyd en die samewerking van 'n swetterjoel walvisse. Sommige walvisse blaas lugborrels deur hulle spuitgate, ander duik dieper om visse na die oppervlak te jaag en ander jaag die visse in die "net" in deur geluide te maak.

Die "net" van lugborrels
Soos ander groot walvisse, is die bultrugwalvis (beide tans en toe) 'n teiken vir die walvisvangsnywerheid. As gevolg van oorvangs het die bevolking met 'n beraamde 90% gedaal voordat regulasies in 1966 ingebring is. Die bultrugbevolkings het sedertdien gedeeltelik herstel, alhoewel verstrikking in visvanggereedskap, botsings met skepe en geraasbesoedeling steeds rede tot kommer is. Daar is vandag ten minste 80 000 wêreldwyd. Alhoewel hulle in die verlede deur jagters tot op die randjie van uitsterwing gejag is, is hulle vandag veral gewild onder toeriste wat veral na dele van Australië en die Verenigde State reis om hierdie diere in hulle natuurlik omgewing waar te neem.

Sien ook
--------

* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name
* Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes
**Luss** (Skots-Gaelies: *Lus*, afgelei van *lus* "kruid") is 'n nedersetting aan die wesoewer van die Skotse meer Loch Lomond, geleë in die Nasionale Loch Lomond en Trossachs-park. Administratief behoort die dorpie tot die Argyll & Bute-distriksraadgebied. Luss is langs die A82-grootpad geleë wat Loch Lomond met Loch Ness verbind.

Uitsig oor Loch Lomond vanuit *Luss Pier*, op 'n bitter koue dag in Januarie. Hier geniet 'n mens asemberowende uitsigte oor die meer en Ben Lomond, Skotland se mees suidelike *munro* ('n bergpiek wat hoër is as 3 000 voet)
*Luss Pier*
Tradisionele *cottages*, gebou van steen en leiklip, langs Luss se hoofstraat wat na Loch Lomond en *Luss Pier* lei
Frontaansig van die parogiekerk, opgerig in 1875 deur die Colquhoun-familie
Die ou kerkhof
11de eeuse Wiking-*hogsback*-grafsteen
Die nedersetting se geskiedenis strek terug tot in die 14de eeu. Volgens oorlewering is destyds 'n kerk aan Sint Kessog gewy, 'n Ierse sendeling wat sowat sewe honderd jaar vroeër sendingwerk in die gebied gedoen het. Die moderne dorpsbeeld en boukuns is sterk beïnvloed deur die Colquhoun-familie, plaaslike grondbesitters en bewoners van die nabygeleë Rossdhu-kasteel, wat groot dele van die nedersetting in die vroeë 19de eeu laat herbou het. Tradisionele steengeboue of *cottages* het onder meer werkers in die nabygeleë leiklipgroef gehuisves.

Die dorpie, sy aanlêplek en die uitsigte oor Loch Lomond is gewild by toeriste op pad na die Skotse Hoogland. Luss se Sint Kessog-parogiekerk van 1875 word omring deur 'n kerkhof wat betreklik ouer is, met grafstene uit die 7de en 8ste eeu. Die kerkhof se Wiking-*hogsback*-graf dateer uit die 11de eeu.
**Lutzville** is 'n klein maar groeiende dorp in die Matzikama munisipaliteit in die noordweste van die Wes-Kaap. Dit is 22 km noordwes van Vredendal en 45 km wes van Vanrhynsdorp geleë. 

Johann Lutz, seun van die bekende Japie Lutz, het in Augustus 1923 as verteenwoordiger van die Departement van Grondsake by Vlermuisklip aangekom met die opdrag om 'n dorp aan te lê en 'n besproeiingskema te begin. Die dorp is later na hom vernoem.

Die dorp is aan die benedeloop van die Olifantsrivier geleë in 'n landbougebied waar lusern en ander gewasse verbou word. Die naam van die dorp was eers Vlermuisklip, maar mettertyd gewysig om dieselfde as die plaaslike NG gemeente Lutzville te wees. Die naam van die spoorwegstasie, ook voorheen Vlermuisklip, is eers in 1950 na **Lutzville** verander.

Wapen
-----

Lutzville het op 'n stadium sy eie munisipaliteit gehad. Die raad het in 1980 'n wapen by die Buro vir Heraldiek geregistreer.

Die wapen is : *In blou, drie golwende versmalde silwer dwarsbalke en 'n goue paal, in die skildhoof belaai met 'n kampvuur en in die skildvoet met 'n gestingelde en geblaarde druiwetros, alles van natuurlike kleur*. Die helmteken is 'n goue ring tussen twee rooi vleuels, en die wapenspreuk is *Absque labore nihil*.

Opvoeding
---------

Daar is vier skole op en om Lutzville. Die Hoërskool Lutzville het in 2008 411 leerders van gr. 1 tot gr. 12 gehad en in 2016 424. Daar was 25 in die laagste graad en 36 in die hoogste graad in 2008 en in 2016 onderskeidelik 28 en 42. Die NGK primêre skool het in 2008 172 leerders van gr. 1 tot gr. 7 gehad, die Uitkyk Primêre Skool 714 van gr. 1 tot gr. 9 en die Klipheuwel Primêre Skool 30 van gr. 1 tot gr. 6. In 2016 het Uitkyk 838 leerders van gr. R tot 9 gehad, Klipheuwel 28 en die NGK Primêre Skool 270 van gr. R tot 7.

NG gemeente
-----------

**Lutzville** is in 1937 as die 200ste gemeente van die indertydse Kaapse Kerk gestig as 'n gedeelte van die gemeente Olifantsrivier. Die moedergemeente is nou Vredendal. Met die stigting van die gemeente was daar geen dorp nie, alhoewel die huise van die besproeiingskema plek-plek so na aan mekaar geleë was dat dit die indruk van dorpies geskep het. Op 17 Januarie 1939 is 'n besluit deur die Kaapse Dorpsraad geneem om 'n dorp aan te lê. Die eerste erwe is op 17 Januarie 1946 verkoop en op die terrein waar geen huise gestaan het nie, het die geboue stadig begin verrys.

Omdat alles feitlik van niks af opgebou moes word en die gemeenskap nie besonder vermoënd was nie, het die gemeente op geldelike terrein nie vinnig gevorder nie. 

Die sendinggemeente Ebenezer is net meer as 10 km van die dorp geleë, binne die grense van die moedergemeente, wat verder uitstrek tot aan die see en die gehuggies Doringbaai, Strandfontein en Papendorp en wat sowat 10 skaapplase insluit.

Sien ook
--------

* Lys van dorpe in Suid-Afrika

Bronne
------

* Olivier, ds. P.L. (samesteller), *Ons gemeentelike feesalbum*. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers, 1952.
* Raper, P.E. *Dictionary of South African Place Names*, Lowry Publishers, Johannesburg, 1987.
Charles Laval, *Selfportret*, 1888, olie op doek, Van Gogh-museum, Amsterdam.
**Charles Laval** (17 Maart 1862 – 27 April 1894) was ’n Franse skilder wat verbind word met die sintetistiese beweging en die Pont-Aven-skool.

Laval is in Parys, Frankryk, gebore en was ’n tydgenoot en vriend van Paul Gauguin en Vincent van Gogh. Gauguin het in 1886 ’n portret van hom, *Stillewe met Profiel van Laval*, geskilder waarop Laval na een van Gauguin se keramiekbeelde kyk.

Laval en Gauguin
----------------

Paul Gauguin se *Stillewe met Profiel van Laval,* 1886, Indianapolis-kunsmuseum.
Gauguin en Laval het in 1886 albei na Pont-Aven gegaan en vriende geword. In ’n soeke na ’n eksotisisme wat die sleutel tot kuns kon verskaf, het die twee kunstenaars in 1887 na Panama gereis. Om geld te maak het Laval akademiese portrette geskilder (almal verlore). ’n Reeks ongelukke het veroorsaak dat Laval en Gauguin van daar na die eiland Martinique, ’n Franse oorese gebied, is. Daar het hy ’n klein reeks landskappe met spikkels helder kleur geskilder waarvoor Gauguin in die verlede foutiewelik die eer gekry het. Laval is in 1894 op 32-jarige ouderdom dood aan tering.

Laval en Van Gogh
-----------------

Laval het sy selfportret geskilder ná ’n ooreenkoms tussen Van Gogh en van sy vriende. Hy het Laval, Gauguin en Émile Bernard gevra om vir hom ’n portret te stuur in ruil vir een van sy eie selfportrette.

Van Gogh was beïndruk deur Laval se bydrae. Hy het ’n klein tekening daarvan ingesluit by ’n brief wat hy aan sy broer, die kunshandelaar Theo van Gogh, gestuur het om aan hom ’n idee van die skildery te gee. Hy het dit beskryf as "kragtig, uitsonderlik en presies een van die skilderye waarvan jy praat: wat ’n mens besit voordat ander die talent raakgesien het".

Galery
------

* Vroue by die See.*Vroue by die See*.
* Oes in Bretagne.*Oes in Bretagne*.
* Op Pad na die Mark, Bretagne.*Op Pad na die Mark, Bretagne*.
* Bretons.*Bretons*.
**George Manneh Oppong Weah** (gebore op 1 Oktober 1966) is 'n Liberiese politikus en voormalige professionele sokkerspeler wat tans as die 25ste president van Liberië dien, sedert 2018 in die amp. Voor sy verkiesing tot die presidentskap, dien Weah as senator van Montserrado County. Tydens sy sokkerloopbaan het hy as 'n aanvaller gespeel. Sy produktiewe 18-jaarlange professionele loopbaan het in 2003 geëindig.

Nadat hy sy loopbaan in sy tuisland, Liberië, begin het, het hy 14 jaar vir klubs in Frankryk, Italië en Engeland gespeel. Arsène Wenger het hom eers na Europa gebring en hom in 1988 vir Monaco onderteken. Weah het in 1992 na Paris Saint-Germain verhuis waar hy die Ligue 1 in 1994 gewen het en die toppresteerder van die UEFA Champions League 1994-95 geword het. Hy het in 1995 by AC Milan geteken, waar hy vier suksesvolle seisoene deurgebring het en Serie A twee keer gewen het. Sy mees opvallende doel in Italië was toe hy die volle lengte van die veld teen Verona moes hardloop. Hy het aan die einde van sy loopbaan na die Premierliga verhuis, en het vir Chelsea en Manchester City gespeel. By eersgenoemde het hy die FA Cup gewen, voordat hy in 2001 vir Marseille gespeel het en daarna sy loopbaan in Al-Jazira beëindig het. 2003. FourFourTwo het Weah aangewys as een van die beste spelers wat nooit die UEFA Champions League kon wen nie.

Op internasionale vlak het Weah by twee geleenthede Liberië by die Afrikanasiesbeker verteenwoordig, terwyl hy 53 verkies is en 13 doele vir sy land aangeteken het. Hy het in 2018 in 'n internasionale vriendskaplike span gespeel, waar sy nommer 14-trui afgetree is. Scott Murray in *The Guardian* skryf dat Weah "in die Wêreldbeker-toernooi geknou is deur van 'n wêreldwye mis" te kom. Hy word beskou as een van die beste spelers wat nog nooit by die toernooi gespeel het nie.

Hy word in 1995 as FIFA se wêreldspeler van die jaar aangewys en is die Ballon d'Or, hy word die eerste en tot op hede enigste speler in Afrika wat hierdie toekennings verower het. In 1989, 1994 en 1995 word hy ook aangewys as die Afrika-sokkerspeler van die Jaar, en in 1996 word hy aangewys as Afrika-speler van die eeu. Benewens sy versnelling, snelheid en dribbelvermoë, is Weah benewens sy doelskop en afronding ook deur FIFA beskryf as 'die voorloper van die multifunksionele doelskieters van vandag'. In 2004 word hy deur Pelé op die FIFA 100-lys van die grootste lewende spelers ter wêreld aangewys.

Weah het ná sy uittrede uit sokker by die politiek in Liberië betrokke geraak. Hy het die Kongres vir Demokratiese Verandering op die been gebring en was in die 2005-verkiesing onsuksesvol as presidentskandidaat. In die verkiesing in 2011 het hy saam met Winston Tubman onsuksesvol as vise-president gestaan. Weah is daarna in die 2014-verkiesing tot die Liberiese senaat vir Montserrado County verkies. Weah is in die 2017-verkiesing tot president van Liberië verkies nadat hy die sittende vise-president Joseph Boakai verslaan het. Hy is op 22 Januarie 2018 ingesweer.
Charles Lanyon: Palmhuis in die botaniese tuin van Belfast
**Sir Charles Lanyon** (\* 6 Januarie 1813 in Eastbourne, Sussex, Engeland; † 31 Mei 1889 in Whiteabbey, graafskap Antrim, Ierland) was 'n Engelse argitek wat hoofsaaklik bekendheid verwerf het met sy ontwerpe vir openbare geboue in Belfast tussen 1840 en 1860. In 1862 het hy die amp van burgemeester van Belfast beklee en was tussen 1866 en 1868 afgevaardigde vir dié stad in die Britse parlement. In 1868 is hy tot ridder geslaan.

Lanyon het hom in die vroeë 1830's in Dublin gevestig. In 1835 is hy as opmeter in Kildare benoem en het in die volgende jaar noordwaarts verhuis om opmeter van Antrim te word - 'n pos wat hy tot en met 1860 beklee het. In dié tydperk het hy 'n aantal belangrike openbare bouprojekte verwesenlik soos die Glendun-padviaduk, die meeste spoorweë in Antrim asook dié graafskap se kuspad.

Daarnaas het Lanyon 'n aantal belangrike herehuise ontwerp of herontwerp, waaronder Drenagh (naby Limavady) en Ballywalter Park.
*Monumenta Germaniae Historica*
Die ***Monumenta Germaniae Historica*** (dikwels afgekort as **MGH** in bibliografieë en bronnelyste) is 'n omvattende reeks noukeurig geredigeerde en gepubliseerde bronne vir die studie van Duitse geskiedenis (in 'n breë opvatting) van die einde van die Romeinse Ryk tot 1500.

Die vereniging wat die reeks befonds is deur die Pruisiese hervormer Heinrich Friedrich Karl Freiherr vom Stein in 1819 gestig, en die eerste volumes het in 1826 en daaropvolgende jare die lig gesien. Die redakteur van 1826 tot 1874 was Georg Heinrich Pertz, wat opgevolg is deur Georg Waitz. Vele vooraanstaande middeleeukundiges uit Duitsland en, uiteindelik, ander lande, het by die projek aangesluit waarin manuskripte uitgesoek en vergelyk is, en geleerde uitgawes gepubliseer is. Die leuse wat deur Klein gekies is, *Sanctus amor patriae dat animum* ("Heilige liefde vir die vaderland verskaf die gees") is verklaar as 'n skakel tussen Romantiese nasionalisme en professionele geleerdheid.

Die versameling bestaan uit vyf hoofareas, *Antiquitates*, *Diplomata*, *Epistolae*, *Leges*, *Scriptores* asook *Necrologia*. Vele ondersteunende reekse is ook tot stand gebring, insluitend 'n reeks van meer kompakte volumes vir skoolgebruik (*Scriptores in usum scholarum*) en spesiale studies (*MGH Schriften*).

Die projek, 'n breedvoerige onderneming in geskiedenisgeleerdheid, word in die 21ste eeu voortgesit. In 2004 het die MGH, met die ondersteuning van die Deutsche Forschungsgemeinschaft, al hul gedrukte publikasies van meer as vyf jaar aanlyn beskikbaar gestel, in foto-digitale reproduksies, via 'n skakel op die MGH-webtuiste. 

Die instituut "Monumenta Germaniae Historica" is sedert 1949 in München gesetel, en beskik oor 'n groot gespesialiseerde biblioteek oor die middeleeuse geskiedenis van Duitsland en Europa, insluitend kerkgeskiedenis, benewens 130 000 monograwe en sowat 150 000 verwante geskrifte.
**Mooirivier** is 'n Afrikaanse rolprent wat op 6 Februarie 2015 in Suid-Afrika vrygestel is. Rene van Rooyen het die storie geskryf en die regie behartig. Dit is haar eerste vollengte rolprent. Die film is onder andere op die Potchefstroom-kampus van die Noordwes-Universiteit geskiet. Die film se slagspreuk is: *Liefde wen. Altyd.*

Genre
-----

Mooirivier is 'n alles-in-een romantiese komedie. Dit word as Suid-Afrika se eerste ensemble-film beskryf.
Die film het nie 'n ouderdomsperk nie, maar ouerleiding word aanbeveel. Dit is van Engelse onderskrifte voorsien.

Rolverdeling
------------

Anel Alexander, Tim Theron, Milan Murray, Hykie Berg, Heinz Winckler, Nadia Beukes, Danie Putter, Leandie du Randt, Bouwer Bosch, Anne Hirsch, Bennie Fourie, Sandi Schultz, Diaan Lawrenson, Greg Kriek, Suzzi Swanepoel, Zetske van Pletzen, Elmie Brits en Francois Viviers.

Storielyn
---------

Die rolprent het vyf aparte, dog verstrengelde storielyne van mense wat elkeen op hul eie, unieke ontdekkingsreis na ware liefde is. Hierdie storielyne ontvou tydens die aanloop na Paasfees in Suid-Afrika. Agt paartjies (van 12 tot 40 jaar oud) se reise na platoniese en romantiese liefde word uitgebeeld, met soms komiese en soms hartseer tonele.

Sien ook
--------

* Lys van Afrikaanse rolprente
**James Simon Wallis Hunt** (29 Augustus 1947 – 15 Junie 1993)  was 'n Britse renjaer wat die Formule Een Wêreldjaerskampioenskap in 1976 gewen het. Nadat hy in 1979 uit wedrenne getree het, het Hunt 'n mediakommentator en sakeman geword.

Met die begin van sy renloopbaan in toermotorrenne, het Hunt tot Formule Drie gevorder, waar hy die aandag van die Hesketh Racing-span getrek het en gou onder hul vlerk geneem is. Hunt se dikwels roekelose en aksiebelaaide wedervaringe op die baan het hom die bynaam "Hunt the Shunt" besorg (*shunt,* as 'n Britse term in motorrenne, beteken "ongeluk"). Hunt het vir die Formule Eenseisoen vann 1973 ingeskryf en 'n March 731 bestuur wat deur die Hesketh Racing-span ingeskryf is. Hy het voortgegaan om vir Hesketh te wen, met hul eie Hesketh 308-motor, in beide Wêreldkampioenskap- en nie-kampioenskaprenne, voordat hy aan die einde van 1975 by die McLaren-span aangesluit het. In sy eerste jaar by McLaren het Hunt die 1976 Wêreldjaerskampioenskap gewen, en hy het vir 'n verdere twee jaar by die span gebly, hoewel met minder sukses, voordat hy vroeg in 1979 na die Wolf-span verskuif het. Na 'n rits wedrenne waarin hy nie kon klaarmaak nie, het Hunt halfpad deur die 1979-seisoen uitgetree.

Nadat hy uit motorrenne getree het, het hy 'n loopbaan as motorrenkommentator vir die BBC gevestig. Hy is op 45-jarige ouderdom aan 'n hartaanval oorlede.
**Calais** is 'n dorp in die distrik Washington, Vermont (noordoostelike Verenigde State) met 'n bevolking van 1 529 volgens die sensus van 2000. Alhoewel die dorp na die Noord-Franse stad Calais vernoem is, word sy naam in Engels soos *palace* uitgespreek en nie soos *chalet* nie. Die dorp bestaan uit die wyke East Calais, North Calais, Kent's Corner, Maple Corner en Pekin.

Calais het vroeër 'n buurdorp met die naam Sodom gehad - blykbaar 'n verwysing na die feit dat hierdie dorpie nie oor 'n kerk besik het nie, maar wel oor 'n aantal steengroewe. Die inwoners het in 1905 'n petisie opgestel waarmee hulle die owerhede van Vermont versoek het om die dorp se naam na Adamant ("hard") te wysig - 'n verwysing na die harde granietgesteente van die omgewing.

Geskiedenis
-----------

Die Wheelock- en Parker-gesinne was in die laat 18de eeu die eerste setlaars in die gebied. Die omgewing van Calais is tot by die middel van die 19de eeu grootskaals ontbos om skaapweivelde vir die plaaslike wolbedryf aan te lê. Tydens die Amerikaanse Burgeroorlog (1861-1865) het baie vrywilligers van Calais in die Unie-regimente gedien.

Ná die oorlog het die landbouaktiwiteite in Calais op melkboerdery gekonsentreer, en nuwe boeregesinne het op die plase begin boer wat deur die families en weduwees van oorlogsveterane te koop aangebied is.

Calais was tot by die 1960's en 1970's soos 'n groot deel van Vermont 'n vesting van die Republikeinse Party, maar het intussen 'n oorwegend Demokratiese kiesafdeling geword. Die politieke verandering word toegeskryf aan nuwe burgers uit ander deelstate wat hulle hier gevestig het en ontevredenheid oor die Republikeinse Party se groeiende sosiale konserwatisme.

Geografie
---------

Volgens die Sesnsusburo van die Verenigde State het Calais 'n totale oppervlakte van 99,9 vierkante kilometer (38,6 vierkante myl), waarvan 1,5 vierkante kilometer (0,6 vierkante myl) water.

Demografie
----------

Van die dorp se bevolking is volgens die sensus van 2000 96,08 persent Blankes, 0,33 persent Swartes, 0,26 persent lede van die Eerste Nasies (Indiane), 0,2 persent Asiërs, 0,39 persent ander etniese groepe en 2,75 persent van gemengde etniese afkoms. 0,39 persent was, ongeag hulle ras, van Latyn-Amerikaanse afkoms. Die gemiddelde inkomste van 'n huishouding was 46 083 VSA-$ (331 200 ZAR, wisselkoers in Februarie 2007).
Die Pont de Normandie
Die **Pont de Normandie** (of Normandië-brug) is 'n kabelhangbrug wat die Seine-rivier in Normandië (Noord-Frankryk) oorspan en die hawestede Le Havre en Honfleur met mekaar verbind. Met 'n totale lengte van 2 143,21 meter is dit een van die langste brûe van sy soort in Europa.

Die Pont de Normandie is na 'n boutyd van sewe jaar op 20 Januarie 1995 ingewy. Op daardie tydstip was dit die langste kabelhangbrug ter wêreld, en ook die afstand van 856 meter tussen sy twee pilare was destyds ongeëwenaar. Eers in die jaar 1999 stel die Tatara-brug in Japan 'n nuwe rekord op, wat in 2004 deur die Rio-Antirioprojek verbeter is.

Die Pont de Normandie maak deel uit van die Franse grootpad (*autoroute*) A29 en bied naas vier rylane ook twee sypaadjies vir voetgangers. Die twee betonpilare is albei gevorm soos 'n "Y" wat onderstebo staan, met 'n totale massa van 20 000 ton en 'n hoogte van 214,77 meter. Meer as 19 000 ton staal en 184 kabels is vir die oprigting van die pilare gebruik.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb12173534g (data)
* GND: 4515304-8
* VIAF: 247377857
* WorldCat Identities: viaf-247377857

 |
Gesnyde wit- en bruinbrood
'n Franse witbrood
'n Bierbrood
**Brood** is 'n stapelvoedsel van kulture in Europa, Indië en die Midde-Ooste en word voorberei deur deeg te bak, te stoom of te braai. Brooddeeg bestaan uit ten minste meel en water; gewoonlik word daar ook sout bygevoeg asook 'n rysmiddel soos gis. Sommige brood bevat ook suiker, speserye, vrugte (soos rosyntjies, pampoen of piesangs), groente (soos uie of murgpampoen), neute, of sade (soos karwysaad, sesamsaad of papawersaad). Daar bestaan 'n enorm wye verskeidenheid brode, met voorkeure wat van streek tot streek verskil.

Vars brood word geniet weens die smaak en tekstuur daarvan en dit is belangrik dat brood vars moet wees om smaaklik te wees. Brood wat verouderd is, se smaak versleg en muf naderhand. Moderne brood word gereeld in papier of plastieksakke toegedraai of in lugdigte houers, soos broodhouers, geplaas om dit langer vars te hou. Muf word bevorder deur die brood in 'n warm omgewing te hou, maar 'n te koue omgewing, soos die yskas, sal veroorsaak dat die brood weer gou verouder.

'n Baksel brooddeeg vóór dit gerys het

Dieselfde brooddeeg as hierbo, ná dit 40 minute gerys het

Geskiedenis
-----------

Oorspronklik het navorsers aangeneem dat vleis in die Steentydperk nog die algemene stapelvoedsel was en mense nie oor die nodige kennis beskik het om meer ingewikkelde kos soos gebakte voedsel te berei nie. Maar toe Italiaanse antropoloë steenwerktuie uit Italië, Rusland en Tsjeggië ondersoek het, wat 30 000 jaar gelede as stampers en vysels gebruik is, het hulle nie net spore van styselkorrels ontdek nie, maar ook tekens van slytasie wat daarop dui dat met dié werktuie hoofsaaklik plantmateriaal gestamp en gemaal is. Steentydmense het blykbaar doelgerig enkele wilde plantsoorte versamel en hulle met steenwerktuie gemaal om meel te produseer.

Heel waarskynlik is varings en riet op dié manier verwerk - twee plantspesies wat oor eetbare ondergrondse stoororgane beskik. Die hoë styselinhoud het van hulle belangrike bronne van proteïene en koolhidrate gemaak. Hiervoor is die wortels geskil en gedroog om daarna gemaal te word. Vervolgens is die meel gekook of gebak om dit verteerbaar te maak. Hierdie ingewikkelde metode het blykbaar oor 'n lang tydperk ontwikkel en is vervolgens aan volgende generasies oorgelewer.

Omstreeks 8000 v.C. is graan steeds met stampers en vysels gemaal, en eers later is eenvoudige handmeule, wat van steen vervaardig is, in antieke Egipte ontwikkel. Daar is in dié tydperk reeds 'n verskeidenheid graansoorte verbou, maar aangesien suurdeeg en rysmiddels nog onbekend was, is meel uitsluitlik verwerk om plat brood te bak, soortgelyk aan huidige Indiese chapattis of Meksikaanse tortillas. Graanverbouing is tussen 5000 en 3700 v.C. in die vrugbare Egiptiese Nylvallei verder ontwikkel sodat graankos die stapelvoedsel van Egipte geword het van waar die kuns van graanverbouing en -verwerking tot ander wêrelddele soos Europa en die Balkanskiereiland versprei het.

Sien ook
--------

* Aartappelbrood
* Bremerbrood
* Burtonbrood
* Franse roosterbrood
* Stokbrood
Garnale-gumbo, 'n tradisionele Cajun-seekosbredie wat met rys bedien word
Na seldery, rissies en uie word as die *Holy Trinity* van Cajun-kookkuns verwys. Hulle vorm die basis vir baie geregte soos gumbo en jambalaya
**Cajun-kookkuns** (Frans: *Cuisine cadienne* [kɥizin kadjɛn]) is 'n sambreelterm vir die kooktradisies wat eie is aan die Acadiana-streek van die Amerikaanse deelstaat Louisiana. Dié oorwegend landelike kookkuns, wat deur Franssprekende Cajuns ná hulle verdrywing uit Akadië in Oos-Kanada na die Mississippi-rivierdelta saamgebring en aan plaaslike besonderhede aangepas is, maak hoofsaaklik gebruik van plaaslik beskikbare bestanddele en verskil merkbaar van Louisiana se twee ander kooktradisies, die meer gesofistikeerde Kreoolse kookkuns in stedelike gebiede soos New Orleans wat sy oorsprong in Franse en Spaanse eetgewoontes het, en die tradisionele Anglo-Amerikaanse Suidstate-kookkuns van Noord-Louisiana.

Verskille tussen die drie bogenoemde tradisies het al lank begin vervaag. 'n Outentieke Cajun-maaltyd word tradisioneel in drie kookpotte berei: een vir die hoofgereg; een vir gestoomde rys, besondere soorte worsies of seekos; en die derde vir 'n groentedis wat van seisoenale gewasse berei word. Garnale (*shrimps*) en varkwors is Cajun-stapelkosse wat vir 'n verskeidenheid geregte gebruik word.

Cajuns kook geurig met kruie en speserye. Drie fyngekapte geurige groentes en kruie - groen soetrissies (*green bell pepper* of *poivron* in Frans), uie en seldery - staan sentraal in die meeste disse sodat Cajun-sjefs na hulle skertsend as die "Heilige drie-eenheid" (*Holy Trinity*) van hul kookkuns verwys, vergelykbaar met die *mirepoix*-mengsel van fyngekapte uie, seldery en worteltjies in Frankryk se tradisionele kookkuns. 'n Vierde spesery, knoffel, word as die "pous" van Cajun-kookkuns beskou.