recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Statsi Riglyn nr. 1/76 oor die ontwikkeling en hersiening van operasionele prosedures
**Zersetzung** (Duits vir "ontbinding") is 'n sielkundige oorlogvoeringstegniek wat deur die Ministerie van Staatsveiligheid (Stasi) gebruik was om politieke teenstanders in Oos-Duitsland gedurende die 1970's en 1980's te onderdruk. *Zersetzung* het daartoe gelei dat hulle beweerde en werklike andersdenkendes op 'n koverte manier bestry het, met behulp van geheime metodes van misbruikte beheer en sielkundige manipulasie om anti-regeringsaktiwiteite te voorkom.

Zersetzung is sedert die vyftigerjare informeel in Oos-Duitsland gebruik onder leiding van algemene sekretaris Walter Ulbricht in die gereelde wetstoepassing en regstelsel teen andersdenkendes. In 1971 het die aanstelling van Erich Honecker as sekretaris-generaal die hervorming van "operasionele prosedures" (*Operative Vorgänge*) tot gevolg gehad, weg van die openlike terreur van Ulbricht na 'n meer subtiele form van *Zersetzung*, wat in 1976 geformaliseer is na die uitreiking van Riglyn nr. 1/76 oor die ontwikkeling en hersiening van operasionele prosedures. Die Stasi het operasionele sielkunde en sy uitgebreide netwerk van informele medewerkers (*inoffizielle Mitarbeiter*) gebruik om persoonlike sielkundige aanvalle teen teikens te loods om hul geestesgesondheid te beskadig en die kanse op 'n "vyandige optrede" teen die staat te verlaag.

Die gebruik van *Zersetzung* is goed gedokumenteer as gevolg van Stasi-lêers wat ná die Oos-Duitse *Wende* gepubliseer is, met etlike duisende of tot 10 000 individue wat na raming slagoffers geword het:217, en 5 000 van hulle het onomkeerbare skade opgedoen. Spesiale pensioene vir restitusie is vir die slagoffers van *Zersetzung* geskep.
**Zelda la Grange** is die voormalige privaatsekretaresse van Nelson Mandela. Sy het nie net sekretariële werk vir hom gedoen nie, maar was ook sy woordvoerder, reisgenoot en 'n vertroueling wat 19 jaar saam met hom gewerk het.

Biografie
---------

La Grange is op 29 Oktober 1970 in Pretoria, Suid-Afrika gebore. Haar vader was 'n uitvoerende bestuurder by Suid-Afrikaanse brouerye en het later sy eie slaghuis bedryf. Haar moeder was 'n onderwyseres. Beide haar ouers was nasionaliste. Hulle het in Wonderboom-Suid gewoon, waar sy op 20-jarige ouderdom vir die eerste keer van Mandela se bestaan te wete gekom het.

Sy het 'n "uitvoerende sekretariële diploma" van die destydse Technikon Pretoria ontvang. Vanaf 1994 tot 1996 werk sy as 'n tikster vir Mary Mxadana, destyds Nelson Mandela se privaatsekretaresse. In 1996 word sy tot assistent-privaatsekretaresse bevorder en in 1999 word sy die *Privaatsekretaris van die Kantoor van die President*. Sedert 1999, na Mandela se uittrede, het sy hom tot sy dood in Desember 2013 bygestaan en help versorg.

Sy sien haarself as 'n ere-kleindogter van Mandela, 'n stelling wat Mandela self beaam het. Na Madiba se afsterwe het sy R50 000 van hom geërf (soos al sy persoonlike werknemers), en voortgegaan om sy humanitêre werk te koördineer en te koester.

Bronne
------

* "Zelda la Grange oor Festival voor het Afrikaans 2018". *LitNet*. 13 September 2018. Besoek op 16 September 2018.
'n Sappige kaasburger.
'n Reusagtige kaasburger met aartappelskyfies.
'n **Kaasburger** is ’n hamburger met kaas bo-op die vleisflappie. Die benaming is ’n kofferwoord, asook ’n samestelling vanuit die woorde "kaas" en "hamburger".
Die kaas word gewoonlik gesny, waarna dit net voor die hamburger heeltemal gaar is, bygevoeg word, sodat dit kan smelt. Kaasburgers word dikwels met vulsels soos blaarslaai, tamatie, uie, agurkies, mosterd, mayonnaise of tamatiesous bedien.
By kitskoseetplekke is die kaas wat kenmerkend gebruik word, verwerkte kaas, hoewel afwisseling kan voorkom, soos Cheddar, Mozzarella, Pepper Jack sowel as Switserse en bloukaassoorte.
Die kaas binne-in die kaasburger kan aansienlik van voedingswaarde verskil: 'n Enkele snytjie Cheddar kan 95 kalorieë en 5 gram versadigde vette by 'n burger voeg.  Ander soorte en hoeveelhede kaas sal verskille tot gevolg hê, afhangend van hul onderskeie voedingswaardes.

Geskiedenis
-----------

Tydens die mid-1920s en 1930s het die kaasburger amptelik die lig gesien; gepaardgaande hiermee is daar etlike aansprake wat gemaak word oor wie nou eintlik die eerste kaasburger gemaak het.
Daar word gereken dat Lionel Sternberger die kaasburger uitgevind het toe hy by sy pa se toebroodjiewinkel in Pasadena, Kalifornië, as braaikok gewerk en "proefondervindelik ’n reep Amerikaanse kaas op ’n sputterende hamburger gevoeg het". 
’n Ander eetplek, Kaelin’s Restaurant, in Louisville, Kentucky, voer aan dat hulle die kaasburger (as húl breinkind) in 1934 aan die publiek begin verkoop het. 
In 1935 is die handelsnaam ("cheeseburger") egter aan ’n ander eienaar, Louis Ballast van die Humpty Dumpty Drive-In, in Denver, Colorado, toegeken.

Bedieningswisselvorme
---------------------

Die bestanddele wat op die kaasburgers gebruik word, wissel op dieselfde wyse as wat die verskeidenheid soorte hamburgers van plek tot plek verskil.

Gewilde vulsels sluit spek, avokado of guacamole, gekerfde pangebraaide sampioene, kaassous en/of rissiesous in. Heinz 57-sous is veral gewild onder burgerliefhebbers. Aan die meer skamele kant word gebakte eier, roereier, salsa, pynappel, jalapeno’s, verskeidenheid rissies, ansjovis, stukkies ham of bologna, peperwortel, suurkool, gerookte of teriyaki-gekruide beesvleis, Tartaarse sous, uieringe of slaptjips gebruik.

’n Kaasburger kan meer as een hamburgervleisflappie hê. ’n Twee-stapel word ’n dubbelkaasburger genoem; ’n trippel/driedubbele kaasburger beskik oor drie vleisflappies en ’n ‘‘quadruple’’/viervoudige kaasburger beskik oor vier.
Melt Brink.
**Aurora** was 'n rederykerskamer wat van 1866 tot 1887 in Kaapstad bestaan het.

Om die destydse regering se verengelsing van die Kaapse bevolking teen te werk het 'n groep Nederlandssprekende inwoners oorgegaan tot die vorming van 'n rederykerskamer. Die doel was om die Nederlandse taal- en letterkunde te bevorder deur opleiding te verskaf in die skryf, opvoer en voordra van gedigte, toneelstukke en toesprake. Vyf Nederlandse immigrante het die kamer op 4 Oktober 1866 gestig en dit het 'n ledetal van tot 500 gehad. Melt Brink het vir 20 jaar as sekretaris, skrywer, regisseur en akteur 'n leidende rol in die beweging gespeel. Alhoewel gewoonlik stukke opgevoer is wat uit Nederland afkomstig was, is daar tog dikwels stukke aangebied wat deur die lede self geskryf is. In die tyd van sy bestaan het Aurora 'n 900 oefeningsbyeenkomste gehad en 103 aanbiedings aan die algemene publiek gebied, meesal in die Templer’s Hall in Pleinstraat.

Na die ontdekking van diamante en goud het 'n beduidende aantal rederykers na die noorde van die land vertrek. In Kimberley het selfs 'n tyd 'n Diggers’ Aurora bestaan. Vanaf 1891 tot 1899 was daar in Pretoria die rederykerskamer Onze Taal met as doel "welsprekendheid in de Hollandsche taal". Bekende rederykers onder sy lede was Jan F.E. Celliers, Anton van Wouw en P.H.C. Pohl. Die rederykerskamer Oefening Baart Kunst het probeer om toneelstukke en musiekspele van 'n hoër standaard aan die publiek van Pretoria te bied.

Al hierdie verenigings het verdwyn met die verheffing van Afrikaans tot skryftaal en weens die veranderde tydsgees wat meer klem gelê het op sport as tydverdryf. Op inisiatief van die Algemeen Nederlands Verbond het Aurora tussen 1909 en 1914 'n kortstondige herlewing gehad.

Bibliografie
------------

* Kultuurgeskiedenis van die Afrikaner. Kaapstad: Nasionale Boekhandel Bpk.1968.
* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 1. Kaapstad: Nasou, 1970.
Die **ree** of **reebok** is ’n Europese hertsoort. Hulle is relatief klein, rooierig en grysbruin, en aangepas by koue omgewings. Reebokke kom wydverspreid in Europa voor, van die Middellandse See-gebied tot in Skandinawië, en van Brittanje tot die Kaukasus. Hulle verskil van die ietwat groter Siberiese ree.

Verspreiding
------------

In Europa kom die ree in die meeste gebiede voor, buiten die mees noordelike dele van Skandinawië en sommige van die eilande, veral Ysland, Ierland en die eilande van die Middellandse See. In die Middellandse See-gebied is hulle beperk tot bergstreke. 

In Engeland en Wallis het die reebevolkings taamlik uitgebrei in die laaste helfte van die 20ste eeu en die begin van die 21ste eeu. Dit lyk of die toename in getalle ook die bosland-ekostelsels beïnvloed.

Eienskappe, habitat en dieet
----------------------------

’n Reeboklam van twee tot drie weke oud.
Die ree is ’n taamlik klein hert van sowat 95 tot 135 cm lank, met ’n skouerhoogte van 65 tot 75 cm en ’n gewig van 15 tot 35 kg. Net die mannetjies het gewei. Dit is redelik kort en regop. 

Die dier het ’n rooierige kleur met ’n grys gesig. Sy pels is goudrooi in die somer en word donkerder en selfs swart in die winter. Die stert is baie kort, 2 tot 3 cm, en skaars sigbaar. 

De ree is baie vinnig en grasieus en hou in woude, hoewel hulle soms in die grasvelde en yl woude voorkom. Hulle eet hoofsaaklik gras, blare, bessies en jong lote. Hulle hou veral van jong, sagte gras met baie vog, soos gras wat die vorige dag reën gehad het.

Voortplanting
-------------

Die ree word in die natuur tot sowat 10 jaar oud. Wanneer hulle skrik, blaf hulle baie soos ’n hond. Ooie gee ’n hoë tjank om ramme te lok tydens die paarseisoen (in Julie en Augustus). Die ooi soek gewoonlik ’n ram en kan hom na haar gebied lok. 

Die ramme bots in die vroeë somer oor hul gebiede en in die vroeë herfs oor paring. Ooie is 10 maande lank dragtig en skenk gewoonlik die lewe aan twee lammers van verskillende geslagte. Die lammers bly in die gras om vir roofdiere weg te kruip totdat hulle gereed is om by die res van die trop aan te sluit. Volwasse reebokke versaak dikwels hul kleintjies as hulle agterkom of ruik daar was ’n ander dier of mens naby hulle.
**Zelia Myer** was die skuilnaam van Elizabeth Murray (1890–1988), ’n Afrikaanse skrywer van populêre romans.

Lewe en werk
------------

Elizabeth Murray is op 2 Julie 1890 op Swellendam gebore as die oudste dogter van die NG predikant George Murray. Haar ma was ’n nooi Meiring, wat kort na haar geboorte oorlede is, waarna haar pa weer trou, met Catharina Louw. Uit haar pa se tweede huwelik het sy tien halfbroers en –susters, naamlik Andrew, Adrian Jacobus, Charlotte, George Stegmann, Louis John, Maria Francis, Henry William, Harold Reitz, Helen en Margaretha. Sy kwalifiseer as musiekonderwyseres en trou met die predikant Johan Reyneke. Die egpaar het vyf kinders. Op 11 Oktober 1988 is sy oorlede.

Skryfwerk
---------

Onder die skuilnaam Zelia Myer skryf sy ontspanningsleesstof, wat hoofsaaklik deur boekklubs uitgegee word. "***Die silwer rand***" is ’n Christelike roman.

Publikasies
-----------

| Jaar | Publikasies |
| --- | --- |
| 1942 | Nalatenskap |
| 1945 | Herinnerings |
| 1947 | Die silwer rand |
| 1950 | Anna van Skeweberge |
|  | Egte silwer |
| 1952 | Winterson |
| 1953 | Die bergstroom |
| 1957 | Maar die grootste hiervan |
| 1961 | Kasper en Jasper en ander verhale |
|  | Laerdal |
| 1967 | Uit gebreekte erts |

Bronnelys
---------

### Internet

* Geni:
* Worldcat:

### Ander verwysings

1. ↑  Geni-webwerf:
**Zenon se paradokse** is 'n stel probleme wat volgens algemene beskouing deur Zenon van Elea saamgestel is, ter ondersteuning van Parmenides se lering van "alles is een" en dat, in teëstelling met sintuiglike getuienis, die geloof in meervoudigheid en verandering onjuiste bevindings is, en meer spesifiek dat beweging niks meer as 'n denkbeeld is nie. Dit word gewoonlik aanvaar, gebaseer op Plato se *Parmenides* 128c-d, dat Zenon die opstel van hierdie teëstellings onderneem het as 'n projek, weens die paradokse wat ander filosowe opgestel het teen Parmenides se siening. Zenon kan daarom vertolk word as sou hy sê dat om meervoudigheid te aanvaar, selfs meer absurd is as handhawing van slegs "die Een". (*Parmenides* 128d). Volgens Plato sou Sokrates dit stel dat Zenon en Parmenides effektief een en dieselde mening sou huldig (*Parmenides* 128a-b).

Sekere van Zenon se nege oorlewende paradokse (soos oorgelewer in Aristoteles se *Fisika* en in Simplicius se kommentaar daarop) is effektief ekwivalent aan mekaar. Aristoteles het wel weerleggings van enige daarvan gelewer. Drie van die sterkste en mees beroemde —dié van Achilles en die Skilpad, die tweeledigheid-argument, en dié van 'n pyl in vlug— word hieronder in meer detail voorgelê.

Zenon se argumente is miskien die eerste voorbeelde van 'n bewysmetode bekend as *reductio ad absurdum*, ook bekend as bewys deur weerspreking. Hulle word ook aangegee as aanleidend tot die dialektiese metode wat deur Sokrates gebruik is.

Sekere wiskundiges, soos Carl Boyer, meen dat Zenon se paradokse bloot wiskundige probleme is, en hulle voer aan dat moderne kalkulus 'n wiskundige oplossing verskaf. Vele filosowe egter, sien Zenon se paradokse en die variasies daarop (sien Thomson se lamp) as relevante metafisiese probleme.

Die oorspronge van die paradokse is iewat onduidelik. Diogenes Laërtios, 'n vierde bron van inligting omtrent Zenon en sy leringe, siteer Favorinus deur te sê dat Zenon se onderwyser Parmenides, die eerste was om die Achilles en die Skilpad argument voor te stel. Maar in 'n latere strofe, skryf Laërtius die paradoks se oorsprong aan Zenon toe, en verduidelik dat Favorinus op hierdie punt verskil.
**Ray Alexander Simons** (née Alexandrowich; 1913–2004) was 'n Suid-Afrikaanse aktivis, feminis en sosialis wat 'n beduidende rol in die organisering van swart vakbonde gespeel het. Die ANC het die Isithwalandwe-prys in 2004 aan haar toegeken vir haar bydrae tot die vryheidstryd.

Beknopte biografie
------------------

Rachel Esther Alexandrovich is op 12 Januarie 1913 in Letland gebore. Sy kom op 6 November 1929 as 15-jarige Joodse vlugteling in Suid-Afrika aan. Vyf dae later sluit sy by die Kommunistiese Party aan.

In 1937 trou sy met Eli Weinberg, maar hulle skei en sy trou in 1941 met prof. Jack Simons, 'n toegewyde kommunis en dosent in Afrika Studies.

Sy was verbind tot die opheffing van vroue en was 'n medestigter van die *Federasie van Suid-Afrikaanse Vroue* (FEDSAW) in 1954 (saam met Helen Joseph, Lilian Ngoyi en Florence Mkhize). Sy het ook met die opstel van die Vrouemanifes, wat later in die Vryheidsmanifes opgeneem is, gehelp.

Simons word in 1952 deur die destydse regering ingeperk en wyk in 1965 na Zambië uit. In 1969 word sy en haar man (as die eerste blankes) genader om by die ANC aan te sluit. Sy het opleiding by Umkhonto we Sizwe, 'n deel van die ANC se militêre vleuel, in hulle vrouebataljon ontvang. Die omvang van haar betrokkenheid in die gewapende stryd is egter onbekend. In 1990 word sy en haar man die eerste politieke uitgewekenes om na Suid-Afrika terug te keer.

Sy was 'n medeskrywer aan die boek, *Class and Colour in South Africa: 1850–1950*, 'n ontleding van hoe klas en ras Suid-Afrika se politieke en maatskaplike landskap gevorm het.

Simons is op 12 September 2004, op 91-jarige ouderdom, oorlede.
Ds. T.J. van Rooyen was Kemptonpark-Oos se eerste predikant.
Die **NG gemeente Kemptonpark-Oos** is die tweede oudste gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die Oos-Randse stad Kempton Park.

Besoek vandag die se webblad NGKPO hier Geargiveer 5 September 2019 op Wayback Machine.

Stigting
--------

Die gemeente is op 3 Mei 1949 gestig en het bestaan uit die buitewyke van twee moedergemeentes, Benoni-Noord en Kempton Park. Dit was uniek, deurdat dit uitsluitlik uit landbouhoewes van 1,5 tot 5 morg groot bestaan het. So 'n omgewing het probleme en kenmerke eie aan homself gehad. Die bevolking het hoofsaaklik uit ambagsmanne bestaan wat werksaam was op verskeie plekke op die Rand, en daar was hoogstens vyf persone wat van hulle stukkie grond vir hul lewensbestaan afhanklik was.

Beginjare
---------

Die eerste beroep is eers ses maande ná afstigting uitgebring en het ds. T.J. van Rooyen, voorheen van Nigel, die beroep hierheen aangeneem. Gedurende die laaste naweek van November 1949 is hy ontvang en bevestig. Die gemeente het nie 'n eie toringkerk gehad nie, maar wel 'n saalkerk en twee kerksale. Deur die koop en herbou van 'n appelpakhuis wat sentraal geleë was, het hulle 'n saalkerkie van sitplek vir sowat 400 aanbidders bekom, en 'n kerksaal met sitplek vir ongeveer 300. Meermale is kerkgeboue verkoop en vir pakdoeleindes gebruik, maar hier is pakhuis gekoop en tot 'n geestelike en sosiale herberg herskep. 

In 1951 berig *Ons gemeentelike feesalbum*: "Daar is nog geen pastorie in die gemeente nie, maar die aanbou van een word reeds oorweeg. Die tye is duur en die gemeente klein, maar die geloof ontbreek nie. Ná 'n aantal jare sal ons beskou kan word as 'n gevestigde gemeente van ons Kerk in Suid-Afrika, en sal daar meer gedoen kan word as om net na ons eie behoeftes te kyk."

NGKPO vandag
------------

Die NG Kempton Park Oos Gemeente is vandag groter as ooit te vore. Daar is reeds deur die jare twee pastorieë gebou deur die kerk. Die hoof pastorie is na die 2000s in 'n satelliet huis verander, wat om en by 10 kinders huiswes met twee huis ouers. 

In Julie maand van 2019 het 1517 mense fisies na die woord kom luister by die NGKPO. Daar word ook preke deur middel van CDs en 'n webblad versprei. Aan die begin van 2019 was daar 8 preke per dag afgelaai, versprei oor 12 maande. Wêreldwyd skakel mense in en luister na hierdie kerk se bediening.

Oudleraars
----------

* Dr. T.J. van Rooyen
* Ds. Gert Erasmus
* Ds. Charl Colijn
* Dr. Willie Koen
* Ds. Pierre de Villiers
* Ds. Braam Klopper
* Prop. Otto Clasen
* Ds. Gawie Snyman
* Ds. Johan
* Ds. Werner Smal

Bronne
------

* (af)  Olivier, ds. P.L. (samesteller), *Ons gemeentelike feesalbum*. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers, 1952.
* NG Gemeente Kempton Park Oos 50 Jaar Reunie 3 Mei 1949 - 1999, Gedenkuitgawe. 1999.
Chequers
**Chequers** is die amptelike plattelandse woning van die Britse premier. Die herehuis is sowat 65 km noordwes van Londen, naby Ellesborough in die Engelse graafskap Buckinghamshire, geleë. Dit word sedert 1921 as die amptelike landgoed van die Britse eerste minister gebruik en is op Engeland se Nasionale Erfenislys gelys.

Geskiedenis
-----------

Die herehuis, wat uit die 16de eeu dateer, is oor die eeue deur verskeie adellike families besit. In 1912 kom dit in die hande van die egpaar Arthur en Ruth Lee. Tydens die Eerste Wêreldoorlog dien dit as 'n veldhospitaal. Die kinderlose egpaar besluit na afloop van die oorlog om die huis aan die staat (as landgoed vir die destydse eerste minister) te bemaak. Ná lang besprekings met die toenmalige premier David Lloyd George het die laerhuis die skenking in 1917 met die *Chequers Estate Act* aanvaar.

Literatuur
----------

* Norma MAJOR, met foto's deur Mark FIENNE, *Chequers: The House and its History: The Prime Minister's Country House and its History*, Londen, Harper Collins, 1996, ISBN 978-0-00-470875-1 en sagteband ISBN 978-0-316-85844-1
Die "Abbot Academy Courant" se Redaksionele raad in 1951.
Die **redaksionele raad** is 'n groep mense, gewoonlik by 'n publikasie, wat die toon en rigting bepaal wat die publikasie se redaksionele beleid sal neem.

Massamedia
----------

By 'n koerant bestaan die redaksionele raad gewoonlik uit die redaksionele bladredakteur en redaksionele skrywers. Sommige koerante sluit ook ander personeel in. Redaksionele rade vir tydskrifte kan kenners in die vakgebied waarop die tydskrif fokus, insluit, en groter tydskrifte mag verskeie redaksionele rade hê wat volgens vak gegroepeer is. 'n Uitvoerende redaksie kan toesig hou oor hierdie vak rade, en sluit gewoonlik die uitvoerende redakteur en verteenwoordigers van die vak-fokus rade in.

Redaksionele rade ontmoet gereeld om die nuutste nuus- en meningsneigings te bespreek en te bespreek wat die koerant oor 'n verskeidenheid sake moet sê. Hulle sal dan besluit wie sal watter redaksies skryf, en vir watter dag. Wanneer so 'n redaksie in 'n koerant verskyn, word dit beskou as die institusionele mening van die koerant. By sommige koerante sal die redaksie ook draaddiens en gesindikeerde kolomme vir insluiting op die redaksionele bladsy, of opinie bladsy hersien. Sommige koerante, veral kleiner koerante, het nie 'n redaksionele raad nie, en verkies om eerder te staatmaak op die uitspraak van 'n enkele redaksionele bladsy redakteur.

Boek- en tydskrifuitgewers sal dikwels hul redaksionele rade gebruik om manuskripte of artikels te hersien of te kies, en soms om feite na te gaan. Boekuitgewers kan ook van redaksionele rade gebruik maak, deur vakkundiges te gebruik om manuskripte te kies.

Akademiese joernale
-------------------

Byna alle akademiese tydskrifte het 'n redaksionele raad wat bestaan uit geselekteerde, onbetaalde kundiges op die akademiese gebied wat deur 'n tydskrif gedek word. Dit is byna altyd 'n ere posisie, alhoewel raadslede soms portuur oorsig van voorleggings gee. 'n Lid kan gevra word om verskeie manuskripte per jaar te hersien en mag 'n spesiale uitgawe wysig. Die lede kan ook geraadpleeg word met betrekking tot nuwe regulasies by die joernaal. Dit is van hulle verwag om die tydskrif onder hul portuurgroep te bevorder.

Politieke veldtogte
-------------------

Die redaksionele raad beheer die endossement proses vir die koerant tydens veldtogte. Kandidate sal voor die redaksionele raad kom vir 'n groep onderhoud wat vir 'n paar uur kan duur, afhangende van die kantoor. Tydens die vergadering vra die raad die kandidaat 'n verskeidenheid vrae oor verskeie kwessies en gebruik die vergadering as 'n manier om te besluit watter kandidaat te ondersteun. Kandidate kan vroegtydig in hul veldtogte gereeld met die redaksionele raad vergader om hul menings te gee aan die koerant se besluitnemers. Dit is 'n manier om media dekking te bestuur en om die finale endossement te beïnvloed.
Die kerkperseel, waarskynlik kort nadat die nuwe kerk voltooi is.
Die huidige NG kerk Hendrina is in 1942 ingewy.
Die inwyding van die eerste kerkgebou op 1 Februarie 1918.
Ds. J.W.G. Strasheim, die leraar van 1918 tot sy aftrede in 1926.
Ds. en mev. J.H.M. Stofberg, die pastoriepaar van 1926 tot omstreeks 1936.
Ds. H.J. Piek was leraar hier van 1936 tot omstreeks 1942.
Ds. J.J. Driescher, leraar van 1942 tot 1947.
Ds. Paul Nel jr. leraar van 1948 tot 1956.
Die **NG gemeente Hendrina** is 'n gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die provinsie Mpumalanga en in die Kerk se Oostelike Sinode.

Die besluit om die dorp Hendrina aan te lê is op 30 April 1915 geneem en reeds op 1 September van dieselfde jaar, nog voor die dorp aangelê is, besluit die NG lidmate van die omgewing om 'n gemeente te stig. Die gemeente Hendrina word dan ook op 4 Oktober 1916 uit die gemeentes Middelburg, Ermelo, Bethal en Carolina gestig. Die Ringskommissie van Lydenburg, bestaande uit di. A.P. Burger (voors.), Paul Nel en J.H.M. Stofberg (scriba) neem die stigting waar en tot konsulent word ds. Paul Nel van Ermelo benoem. 

Die jong gemeente toon dadelik sy lewenskrag daarin dat onmiddellik planne beraam word om 'n kerk te bou, of soos die notule dit stel, "een noodkerk te bouwen". Vol ywer word nou te werk gegaan en die eerste dankoffer bring die pragtige som van £1 700 in. Intussen gaan die gemeente ook oor tot die beroep van 'n leraar en op 2 Februarie 1918 word ds. J.W.G. Strasheim tot herder en leraar van die gemeente bevestig. Op die dag voor die bevestiging van sy eerste leraar, word ook 'n doeltreffende kerkgebou ingewy. Onder die kragtige leiding van ds. Strasheim vorder die gemeente pragtig. 

Ds. Strasheim is op 28 Augustus 1926 opgevolg deur daardie groot sendingyweraar, ds. J.H.M. Stofberg, die latere sendingsekretaris van Transvaal. Dit is dan ook vanselfsprekend dat die gemeente besonder sendingbewus sou word en in 1935 word hier ook 'n sendinggemeente gestig. 

Op 1 Februarie 1936 volg ds. H.J. Piek, die latere armesorgsekretaris van Transvaal, ds. Stofberg op. Ds. Piek sit die geseënde werk van sy voorgangers met toegewydheid en liefde voort, en onder sy bekwame leiding word 'n sierlike kerk in 1942 sonder skuld ingewy. Dis in die Neo-Bisantynse ontwerp die Geers & Geers. Ds. J.J. Driescher word op 24 Oktober 1942 hier bevestig, en gedurende sy ywerige bediening kon die gemeente sy eerste sendeling, eerw. H.A. Muller, op 17 Februarie 1945 ontvang. Die volgende leraar, ds. Paul Nel, is op 14 Maart 1948 bevestig, en op 15 Mei 1950 is 'n mooi en doelmatige pastorie in gebruik geneem. Op geestelike gebied het die gemeente toe reeds veel bereik en tot in 1952 het nie minder nie as 12 van sy seuns hul vir die evangeliebediening bekwaam.

Enkele leraars
--------------

* Frans Lodewyk Cloete, 1960 – 1964

Bronne
------

* (nl)  Maeder, ds. G.A. en Zinn, Christian. 1917. *Ons Kerk Album*. Kaapstad: Ons Kerk Album Maatschappij Bpkt.
* (af)  Olivier, ds. P.L. 1952. *Ons gemeentelike feesalbum*. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers.

Sien ook
--------

* Gereformeerde kerk Hendrina
**Granby** is 'n nedersetting in die suidweste van die Franssprekende Kanadese provinsie Quebec. Die Kanadese sensus van 2011 het sy bevolking as 63 433 bepaal, terwyl dit in 2014 op 66 030 beraam is. Granby, wat 84 km suidoos van Montreal en sowat 48 km van die Amerikaanse grens af aan die Yamaska Nord-rivier geleë is, is die administratiewe setel van die La Haute-Yamaska-streeksdistrik (*Municipalité régionale de comté de la Haute-Yamaska*).

Volgens sy inwonertal is Granby die vierde grootste nedersetting in die Montérégie-streek na Longueuil, Saint-Jean-sur-Richelieu en Brossard. Dit is vernoem na John Manners, markies van Granby, 'n Engelse dorp in die graafskap Nottinghamshire. Die vroegste bewoners in die gebied was Britse setlaars en Lojaliste, maar vandag is Granby se bevolking merendeels Franssprekend.

Granby was nog tot in die 1940's die middelpunt van 'n landbougebied, maar het sedertdien tot 'n belangrike nywerheidstad in Quebec se *Eastern Townships (Estrie)* ontwikkel.
Die NG kerkgebou op Kareedouw.
Ds. Paul Louw.
Ds. P.H.H. van Huyssteen, leraar van 1908 tot 1922.
Ds. Jan Malan en sy gesin. Hy was leraar alhier van 1939 tot 1945, die presiese duur van die Tweede Wêreldoorlog.
Die **NG gemeente Kareedouw** is 'n gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die Oos-Kaaplandse Sinode.

Stigting
--------

Die gemeente is op 17 Oktober 1905 deur 'n Ringsbesluit (waarskynlik die Ring van Uitenhage) tot 'n afsonderlike gemeente van die NG gemeente Humansdorp (gestig in 1848) afgestig van die begin van 1906 af. Die eerste kerkraadsvergadering is gehou op 7 Mei 1906 onder voorsitterskap van die konsulent, ds. J.D. Horak, leraar van die moedergemeente.

Op 11 Mei 1907 besluit die kerkraad om 'n kerk op Kareedouw van klip te laat bou. Ds. D.J. Pienaar van Uitenhage het die hoeksteen gelê. Die kerk, wat vandag nog in gebruik is, is op 14 Februarie 1909 ingewy. Die vergadering van die gekombineerde kerkraad beroep op 27 Junie 1907 prop. P.H.H. van Huyssteen teen 'n salaris van £250 per jaar met gratis losies. Hy neem die beroep aan en sy plegtige ordening en bevestiging vind plaas op 8 Februarie 1908.

Tydens sy 14-jarige arbeid was ds. Van Huyssteen die grondlegger van veel wat vir die gemeente heilsaam was. Deur sy inisiatief en ywer is 'n ambagskool in 1919 gestig. In 1943 is die ambagskool gesluit en die gebou as 'n losiesinrigting vir dogters van die hoërskool oorgeneem en die Van Huyssteen-tehuis gedoop. Mev. Van Huyssteen het die hoeksteen van die pastorie op 3 Junie 1911 gelê en in 1921 is die gemeente se kerksaal voltooi. Ds. Van Huyssteen se vrugbare bediening loop ten einde toe hy op 28 Februarie 1922 sy demissie ontvang en na Lindley in die Vrystaat vertrek.

Latere leraars
--------------

Ds. P.F. Burger bearbei die gemeente van 1921 tot 1925 en word op 12 Februarie 1926 opgevolg deur ds. P.L. Louw, ook 'n digter. Hy het met sy organisasietalent, sy opgewektheid en vriendelikheid, sy heldere en pakkende evangeliebediening die gemeente so met moed besiel en aan hom gebind dat hulle hom gewillig gevolg het.

Enkele leraars
--------------

* Petrus Herodus Hildebrand van Huyssteen, 1908–1922
* P.F. Burger
* Paul Louw

Bronne
------

* Rosenthal, Eric. 1978. *Encyclopaedia of Southern Africa*. Cape Town and Pretoria: Juta and Company Limited.
* Olivier, ds. P.L. (samesteller), 1952. *Ons gemeentelike feesalbum*. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers.
**Bernardus van Clairvaux** (Latyns: *Bernardus Claraevallensis*, \* omstreeks 1090 in die kasteel Fontaine-lès-Dijon naby Dijon, Frankryk; † 20 Augustus 1153 in Clairvaux naby Troyes) was 'n middeleeuse Franse ab, kruistogprediker en mistikus. As een van die mees vooraanstaande monnike van die Cisterciënser-orde het hy 'n beslissende rol by die uitbreiding van dié orde en sy hervormingsgedagtes in heel Europa gespeel.

Bernardus se talent as prediker was merkwaardig en kon in opdrag van pous Eugenius III maklik geïnstrumentaliseer word om mense vir deelname aan nuwe kruistogte te werf. Orals in Europa het toehoorders emosioneel opgesweep geraak deur sy Christelike retoriek en sy beweerde wonderdade. Bernardus het na Noord-Frankryk, Vlaandere en die Rynland gereis. In 1146 het hy in Vézelay tot die Tweede Kruistog opgeroep - 'n boodskap wat in heel Frankryk met golwe van religieuse geesdrif ontvang is. Naas medestryders uit sy eie land, Vlaandere en Duitsland was ook koning Lodewyk VII van Frankryk vasbeslote om na die Heilige Land te trek.

Om vir Christus in die stryd teen heidense magte te sneuwel is deur Bernardus tot ridderlike ideaal verhef. Volgens hom kon ridders in die diens van die Here teenstryders met 'n goeie gewete doodmaak - en ook self met 'n goeie gewete voor God sterf. Dit was nie net mense in die Nabye Ooste vir wie Bernardus se kruistog-retoriek rampsalige gevolge sou hê nie. Die eerste slagoffers van misleide religieuse yweraars was die middeleeuse Joodse gemeentes in Europa. Die mislukking van die kruistog het Bernardus hewig ontstel. Sy hernieude kruistog-inisiatief in 1150 het vrugteloos gebly.
Die kerkgebou van die eertydse gemeente Kimberley-Noord op Grewerplein, einde 2017.
Die kerkgebou huisves nou 'n gemeente van die Apostoliese Geloofsending.
Ds. J.J.K. van der Merwe was Kimberley-Noord se eerste leraar.
Die **NG gemeente Kimberley-Noord** was ’n gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die Noord-Kaapse stad Kimberley, maar dit het op 25 Oktober 1999 met Kimberley-Suid en Kimberley-Militêr gesmelt as Kimberley-Harmonie.

Op 4 Mei 1950 het sowel Kimberley-Noord as -Wes van die moedergemeente afgestig. Met slegs 'n bruidskat van £3,600 in die vooruitsig (wat meer as 'n jaar daarna ontvang is), sonder enige verdere besittings en boonop herderloos, het die nuut aangewese kerkraad dadelik die leisels opgeneem. 'n Emeritus-leraar is onverwyld gevind om die herderlike werk te verrig en toe is daar dadelik oorgegaan tot die beroep van 'n eie leraar. Nadat die eerste twee beroepe leraars bedank het, was die gemeente gelukkig om ds. Johannes J.K. van der Merwe van Lady Grey as eerste herder en leraar van die gemeente te kry. 

Die ywerige kerkraad het hulle uit die staanspoor beywer om 'n geskikte gebou te vind waar die eredienste gehou kan word; om 'n pastorie aan te koop en om 'n bouperseel vir die toekomstige kerk te vind. Hulle het daarin geslaag om die mooi skoolsaal van die Laerskool Diamantveld vir die dienste te kry wat sitplek gebied het aan ongeveer 450 mense. Ook kry die kerkraad die Grewerplein kosteloos van die stadsraad om 'n kerk op te bou; hulle koop verder 'n tweedehandse gebou wat tot 'n pastorie omgeskep word. Daarbenewens het die kerkraad dadelik met hul insamelings begin. 'n Dankoffer-basaar, wat op 8 September 1951 gehou is, bring die mooi som van £562 byeen. Saam met die maandelikse insamelings kom die netto-inkomste aan die einde van 1950 op £2 200 te staan. 

Onmiddellik ná die bevestiging van ds. Van der Merwe is besluit om 'n boufonds te stig met die oog daarop om 'n Godshuis ter waarde van omtrent £30 000 te bou; hierdie fonds het vinnig gestyg. 'n Sustersdankofferbasaar is op 8 Junie gehou en bring die mooi som van £900 byeen. 

Die gemeente Kimberley-Noord het minder as twee jaar ná sy stigting ongeveer 1 200 lidmate getel, en by die dienste was die saal tot oorlopens toe vol; daar het selfs by geleentheid tot oor die 200 mense in die koue winteraande na die verkondiging van die evangelie staan en luister.

Bron
----

* (af)  Olivier, ds. P.L. (samesteller), 1952. *Ons gemeentelike feesalbum*. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers.
**Auregnais** (Frans: *L'auregnais*, Auregnais: *aoeur'gnais/auregnais*) is die dialek van die Normandiese Oïltaal wat te vore op die Kanaaleiland Alderney gepraat is.

Auregnais is vir ongeveer 'n duisend jaar op die eiland gepraat maar het in die 20ste eeu uitgesterf. Baie min van die taal het in geskrewe vorm behoue gebly. Dit was naby verwant aan die dialekte van die ander Kanaaleilande, Guernésiais, Jèrriais en Sercquiais sowel as die Normandiese dialekte wat op die vasteland in Frankryk gepraat word. 

Hoewel die taal nou uitgestorwe is bly daar spore behoue in baie plekname op die eiland, 'n paar woorde wat in die plaaslike Engels opgeneem is soos *vraic* (seewier-bemesting) en die uitspraak van plaaslike name en vanne soos Dupont en Simon wat uitgepreek word as /dipõ/ en /symõ/ eerder as in die standaard Franse uitspraak van Parys.

Daar is verskeie redes vir die uitsterf van die dialek. Veral die invoer van werkers uit die Verenigde Koninkryk beur die Britse regering vir die abortiewe oprig van 'n hawe en fortifikasies sowel as die stasionering van 'n beduidende Britse garnisoen in die klein eiland bevolking het daartoe gelei dat Auregnais se status as kommunikasie medium verlore gegaan het. Reeds in 1880 het die Guernsey koerant *Le Bailliage* verslag gedoen dat kinders opgehou het om die taal ondermekaar te praat. Verder word die ontruiming van byna die hele inheemse eiland bevolking an die Verenigde Koninkryk tydens die Tweede Wêreldoorlog gesien as die finale nekslag. Die taal het ook gelei onder die instroming van Britse belastingvlugtelinge sowel as amptelike verwaarlosing.

Frans was 'n amptelike taal van die eiland tot 1966. Die Frans wat op die eiland gepraat is verskil effens van die Frans van Metropolitaanse Frankryk. Die gebruik van Standaard Frans het saam met Auregnais afgeneem.
**Lucius Domitius Aurelianus** was 270-275 keiser van die Romeinse Ryk. 

Hoewel hy net vyf jaar geregeer het, het hy 'n belangrike rol gespeel in die hereniging van die ryk en die beeindiging van wat die krisis van die derde eeu genoem word.

Bronne
------

Uit sy eie tyd is ongelukkig min oor hom bekend. Aurelius Victor Eutropius en die *Historia Augusta*, wat taamlik onbetroubaar is, stam van 'n eeu later. Daarnaas is Zosimus (5de-6de eeu) en Zonaras (11de-12de) belangrike Bisantynse bronne.

Soldaat
-------

Aurelianus is waarskynlik 9 September 214 of 215 in Sirmium of Dacia ripensis op die Balkanskiereiland gebore. Hy was van taamlik lae afkoms, maar het in die Romeinse leër 'n loopbaan gehad. 

Hy word as militêre tribuun in Moguntiacum geleër by die Sesde Legio Gallicana en in 254-258 help hy in Gallië om 'n inval van die Franke te onderdruk. Hy raak bekend om sy hardheid en genadeloosheid. Sy rol onder Gallienus is duidelik nie, maar Vopiscus skryf dat Aurelianus onder Claudius omtrent 267-269 teen die Gote en Heruli optree en die opperbevel kry.

Keiser
------

Die verdeelde ryk in 271
Keiser Claudius II het in September 270 van die pes gesterf en sy broer Quintillus het geprobeer om hom op te volg. Die soldate van Sirmium het in opstand gekom en pleks van hom Aurelianus as keiser uitgeroep. Aurelianus het Quintillus verslaan. Die omstandighede van Quintillus se dood is nie duidelik nie. Aurelianus het homself as Claudius se opvolger gesien.

Hy het onmiddellik begin om die keiserlike mag in die chaotiese ryk te herstel. Hy onderdruk opstande van mededingers om die troon soos Septimius, Urbanus, Domitianus en Felicissimus. In Noord-Italië en naby die Donau verslaan hy die Vandale, die Juthungi en die Sarmatiers. 

In sy tyd het die oostelike provinsies rond Palmyra die ryk van Zenobia gevorm. In 272-273 verower hy hierdie gevaarlike mededinger. In die weste bestaan sedert 260 die Galliese ryk van Tetricus. In 274 word ook hierdie ryk opnuut by Rome ingelyf. Zenobia het dalk nog naby Rome geleef en Tetricus het corrector in Lucania geword.

Herstel
-------

In 274-275 het die keiser geprobeer om die vertroue in die Romeinse munt die *antoninianus* te herstel en het hy ook op godsdienstige vlak geprobeer om die eenheid van die ryk te versterk deur die godheid *Sol Invictus* tot die amtelike hoofgod van die ryk te maak.

Dood
----

Aurelianus het gedink dat die Romeinse Ryk nou opnuut sterk genoeg is om met sy grootste vyand, die Sassaniediese Perse in die ooste af te reken. Hy word egter op die pad na die ooste tussen Perinthus en Bisantium deur sy eie soldate gedood. 'n Korrupte sekretaris wat angs gehad het dat die keiser hom wou bestraf, het glo vir die soldate gesê dat hulle tereggestel gaan word.

Sien ook
--------

* Lys van Romeinse keisers
**Bernardo Provenzano** (31 Januarie 1933 – 13 Julie 2016) was ’n lid van die Sisiliaanse Mafia en is daarvan verdink dat hy die baas was van die Corleonesi, ’n Mafiafaksie wat op die dorp Corleone ontstaan en ander families oorgeneem het, en dus die *capo di tutti capi* (baas van base) van die hele Sisiliaanse Mafia tot met sy inhegtenisneming in 2006.

Sy byname was **Bernie die Trekker** omdat hy, in die woorde van een informant, mense "in die grond in geploeg het"; **oom Bernie**; en **Die Rekenmeester** vanweë die stil en subtiele manier waarop hy sy misdaadryk beheer het, ten minste in vergelyking met van sy gewelddadige voorgangers.

Mafialoopbaan
-------------

Tydens die bewind van Salvatore Riina as baas van base het Provenzano vermoedelik agter die skerm gewerk en die finansiële sy van die Mafia se bedrywighede beheer, veral heroïensmokkelary.

Riina is in Januarie 1993 in hegtenis geneem en tot lewenslange tronkstraf gevonnis vir tientalle moorde, insluitende dié op die anti-Mafiamagistrate Giovanni Falcone en Paolo Borsellino wat die Maxiverhoor van Mafialede in die middel 1980's begin het. Provenzano het hom toe opgevolg as baas van base. Onder sy leierskap het die Mafia minder bloeddorstig geword en die veldtog van geweld is vervang met ’n veldtog van stilte bekend as die *Pax Mafiosa*.

Hy het risiko's vermy en, in plaas daarvan om die telefoon te gebruik, sy bevele met klein handgeskrewe aantekeninge uitgedeel. Hy het baie van sy aantekeninge met Christelike seëninge afgesluit en sy optrede het al hoe godsdienstiger geraak. Hy het Bybelverse onderstreep en in sy aantekeninge gebruik. Hy het ook dikwels na God verwys en gesê "mag Hy ons help om die regte ding te doen" of "met God se wil".

Inhegtenisneming
----------------

Provenzano was ’n voortvlugtige vandat hy in 1963 aan moord skuldig bevind is tot met sy arres in 2006. Hy was vir ’n rekord van 43 jaar voortvlugtig. Toe hy in hegtenis geneem is, was hy net bekend volgens foto's uit die 1950's; die laaste bekende foto is in 1959 geneem.

Op 25 Januarie 2005 het die polisie ’n strooptog op verskeie huise in Sisilië uitgevoer en 46 Mafiaverdagtes in hegtenis geneem wat daarvan verdink is dat hulle Provenzano help om die owerhede te vermy. Hoewel hulle hom nie gevang het nie, het die polisie van sy handgeskrewe notas gevind, wat bewys het die 72-jarige Provenzano is steeds lewend en in beheer van die Mafia. Twee maande later is nog 80 mafiosi aangekeer, maar weer was Provenzano nie onder hulle nie.

Provenzano is eindelik op 11 April 2006 naby sy huis in Corleone gearresteer.

Dood
----

Hy is op 13 Julie 2016 op 83-jarige ouderdom in die hospitaal van sy tronk in Milaan dood weens komplikasies van blaaskanker.
**Bernette Bergenthuin** is ’n advokaat en skrywer van Afrikaanse liefdesromans.

Lewe en werk
------------

Bernette Bergenthuin is op 14 Oktober gebore. Na skool studeer sy verder aan die Universiteit van Stellenbosch, waar sy in 2010 die B.Acc. en LL.B.-grade verwerf. Sy is ’n gekwalifiseerde advokaat wat in Maart 2013 tot die Pretoria Balie toegelaat word. Haar vrye tyd verwyl sy met die skryf van liefdesverhale. Sy bly in Pretoria.

Skryfwerk
---------

"*Lam in wolfsklere*" verower in 2012 die tweede prys in LAPA se Lekkerlit-toekenning vir beste ontspanningsleesstof. Amie is ’n prokureur in Kaapstad en gaan uit met een van die hubaarste jong mans in die stad. Wanneer sy besef dat hy haar nie gaan vra om te trou nie, gaan sy terug na haar ouers in Bloemfontein. Haar pa besluit om self vir haar ’n skoonseun te soek, terwyl sy ook by die gay paartjie Anthony en Kobus se mal planne betrokke raak. Caro is Kobus se broer en hy probeer om tot sy broer se redding te kom. "*Glansheld en die koerantprinses*" is in 2013 op die kortlys vir die toekenning van die ATKV-prys vir romanses. Die joernalis Sonja weet sy moet nie betrokke raak by glanshelde nie, veral as dit Dawid van Wijk, die nasionale swemheld met ’n reputasie is.  Sy besluit tog om hom hierdie een aand na ’n prystoekenning te vergesel. In "*Flenters vir lint*" besluit Katinka om van Christiaan Reynecke te vergeet. Daarom raak sy verloof aan Hannes Swartz, die een man teen wie Christiaan haar destyds gewaarsku het. Sy vind gou uit sy moes eerder na Christiaan geluister het. "*Stiletto’s van staal*" se hoofkarakters is die drie susters Lona, Vanessa en Sienna, dogters van ’n Italiaanse ma en Afrikaanse pa. Lona is ’n jong getroude vrou met twee klein kinders, Vanessa is ’n werkoholis wat onlangs van vakansie teruggekeer het uit Venesië, waar sy ’n onverwagte vakansieromanse gehad het waarvan sy niemand wil vertel nie; en Sienna is ’n student wat twyfel oor haar kursus en wie se liefdesverhouding tot niet is. Soos die titel aandui, is al drie gedugte vroue, wat eindelik kry wat hulle wil hê. "*Stiletto’s van staal*" is in 2014 op die kortlys vir die toekenning van die Lekkerlit-prys van LAPA Uitgewers en in 2015 op die kortlys vir die ATKV-prys vir ’n liefdesroman. CC wil in "*Als oor kop*" glad nie met skape boer soos haar pa wil hê nie. Sy wil eerder klere ontwerp, solank dit net nie ’n trourok vir haarself is nie. Haar pa benoem egter die buurman, ’n beeldhouer, as vennoot in haar erfdeel.

 Publikasies
------------

| Jaar | Publikasies |
| --- | --- |
| 2011 | Lief vir jou |
| 2012 | Lam in wolfsklere |
|  | Glansheld en die koerantprinses |
|  | Flenters vir lint |
| 2014 | Als oor kop |
|  | Stiletto’s van staal |

Bronnelys
---------

### Internet

* Facebook:
* Romanzalesers:
* Roux, J.B. LitNet:
* SA Bar:  Geargiveer 29 November 2017 op Wayback Machine

### Resensies

1. ↑  Opperman, A.J. "Beeld" 10 November 2014
Die **Negauhelm** verwys na een van 28 brons helms (waarvan 23 bewaar gebly het) wat terugdateer tot c. 400 v.C. en wat in 1811 in Zenjak, naby Negau, nou Negova, Slowenië ontdek is. Die helms het 'n tipies Etruskiese  vorm, soms beskryf as die **Negau tipe**. Dit is ongeveer 50 v.C. begrawe, kort voor die Romeinse inval in die gebied.

Op een van die helms ("Negau B") is daar 'n inskripsie in 'n Etruskiese alfabet. Die inskripsie dateer nie noodwendig van 400 v.C, maar is waarskynlik later deur die eienaar daarvan aangebring in ongeveer die 2de eeu v.C. of later. Dit word gelees as 

///
*harigastiteiva///ip*,
Dit kan beteken "aan Harigast die god (priester?)", maar 'n ander voorstel deur Åke Ström lees dit as "Harigasti Tei V A III Il" geïnterpreteer as "eiendom van Harigast, seun van Teus, derde Illiriese hulp-afdeling", terwyl Jost Gippert dit lees: *harigastiz fefakit* "Harigast (het dit) gemaak". (Dit sou 'n interessante oplossing wees aangesien *Harigast* ooglopend Germaans is, terwyl die werkwoord Italiaans is. Aangesien die helms reeds twee eeue oud was toe die inskripsie aangebring is, is die bewering dat "Harigast dit gemaak het" óf 'n leuen óf 'n erkenning aan 'n mistiese vakman. (Harigast kon moontlik gebruik gewees het as die naam vir die god wat later bekend sou staan as Woden, kyk Lys van name van Odin). Die mees onlangse interpretasie is deur T.L. Markey (*Journal of Indo-European Studies* 2001) wat die inskripsie as 'Harigast die priester' lees, aangesien nog 'n helm met inskripsies op die terrein gevind is met verskeie name (meestal Kelties) gevolg deur godsdienstige titels.

Die Germaanse naam *Harigast* word egter universeel gelees. Voorheen het sommige vakkundiges die inskripsie as 'n vroeë voorbeeld van die runiese alfabet gesien, maar dit word nou aanvaar dat dit Noord-Etruskies is en dat dit die ontwikkeling van die Runiese alfabet voorafgegaan het. *Harigast* verteenwoordig 'n attestasie van die Eerste Germaanse klankverskuiwing, waarskynlik die vroegste bewaarde voorbeeld, sowat twee eeue voor Tacitus.

Die vier diskrete inskripsies op die helm wat gewoonlik "Negau A" genoem word, word deur Markey gelees as: *Dubni banuabi* 'of Dubnos die groot slagter'; *sirago turbi* 'astrale priester van die troep'; *Iars'e esvii* 'Iarsus die goddelike'; en *Kerup*, waarskynlik 'n afkorting vir 'n Keltiese naam soos Cerubogios.

Helms van die Negau-tipe is destyds tipies deur priesters gedra. Dit lyk dus of dit vir seremoniële redes by die Zenjakterrein begrawe is. Nazi argeoloë was behep met die dorpie Zenjak en het dit selfs kortstondig na Harigast herdoop tydens die Tweede Wêreldoorlog. Die terrein is nooit behoorlik opgegrawe nie.
Neil Oliver in 2006 in Windsor Quay, Cardiff. Sy Skotse aksent en lang hare het 'n persoonlike handelsmerk geword
**Neil Oliver** (\* 21 Februarie 1967 in Ayr, Skotland) is 'n Britse televisie-aanbieder, argeoloog, omgewingsbewaarder en skrywer. 

In 1988 het Oliver 'n graad in argeologie aan die University van Glasgow behaal. Nogtans het hy sy loopbaan as joernalis begin en was vir 'n verskeidenheid Skotse en Engelse dagblaaie werksaam, waaronder *The Scotsman*, *The Herald*, *The Guardian*, *The Edinburgh Evening News*, *The Evening Times*, *The Sun* en *The Daily Record*, waar hy algemene nuusartikels bygedra, maar ook op argeologiese onderwerpe gefokus het. Ná sy televisie-debuut in 2002 het hy bekendheid verwerf met 'n verskeidenheid dokumentêre reekse oor geskiedenis en argeologie wat deur die BBC vervaardig is, waaronder *A History of Scotland*, *Vikings* en *Coast*. In 2017 is hy as president van die *National Trust for Scotland* benoem, die grootste lidmaatskap-organisasie in Skotland met meer as 380 000 lede.

Neil Oliver woon met sy vrou Trudi en drie kinders in Stirling, Skotland.
Die **Aurora-nagslang** (*Lamprophis aurora*) is 'n nie-aggressiewe wurgslang wat in Suid-Afrika aangetref word. Die slang is hoofsaaklik snags aktief en kan uitgeken word aan die kenmerkende geel-oranje streep op sy rug.

*Lamprophis aurora* kan tot 'n maksimum lengte van 90 cm groei, maar korter lengtes rondom 60 cm is meer algemeen. Onvolwasse slange lyk op die kousbandjie en het 'n opvallende oranjebruin kleur, wat verdonker tot olyfgroen namate hulle ouer word.

Die slang word aangetref op die grond in grasvelde, beboste kusgebiede en fynbosgebiede; hulle waag dit nie in bome nie. Hulle word ook naby mense se wonings aangetref. Die slang se gewildheid as troeteldier, wat beteken dat dit in isolasie aangehou word, asook stedelike uitbreiding en boerebedrywighede vorm 'n bedreiging vir die slang. Natuurlike bedreigings sluit ander slange en roofvoëls in.

Volwasse Aurora-nagslange eet hoofsaaklik klein knaagdiere, terwyl jong slange se dieet tot akkedisse beperk is.

Die wyfie lê 5 tot 12 eiers vroeg in die somer. Die eiers broei in Desember tot Januarie uit en die kleintjies het 'n gemiddelde lengte van 20 cm.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van slange

Bronnelys
---------

* *Slange* (1986), deur Rod Patterson. Eerste uitgawe. Struik uitgewers: Kaapstad. ISBN 0869772880
* *Slange en Slangbyte in Suid-Afrika**[dooie skakel]* (1999), deur Johan Marais, Helena Reid en Jan Moodie. Struik uitgewers: Kaapstad. ISBN 1868724743, 9781868724741
* *Lamprophis aurora Geargiveer 18 Oktober 2009 op Wayback Machine* by die webwerf van *Reptilia Denmark* Geargiveer 14 Februarie 2009 op Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q2704934
* ADW: Lamprophis\_aurora
* GBIF: 2455875
* iNaturalist: 29764
* ITIS: 1081913
* IUCN: 174096
* NCBI: 932702

 |