recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Falkland-paleis
Die paleis vanaf die tuin
**Falkland-paleis** (Engels: *Falkland Palace*) in Fife, Skotland, is ’n voormalige koninklike paleis van die Skotse monarge. Dit is vandag ’n toeriste-attraksie.

Geskiedenis
-----------

Die Skotse koningshuis het Falkland-kasteel in die 14de eeu gekoop. Tussen 1501 en 1541 het Jakobus IV en Jakobus V die ou kasteel in ’n pragtige paleis omskep en die tuin laat verbeter. Falkland met sy groot woude was daarna ’n gewilde rusplek vir al die Stewart-monarge.

Ná die vereniging van die Engelse en die Skotse kroon het Jakobus VI en I, Karel I en Karel II almal Falkland besoek. Oliver Cromwell se leër het die paleis aan die brand gesteek tydens hul inval in Skotland, en dit het toe verwaarloos geraak. In 1887 het John Crichton-Stuart, die 3de Markies van Bute, herstelwerk aan die paleis laat doen.

Die Crichton-Stuarts, die opsigters van die paleis, het die Nasionale Trust van Skotland in die vroeë 1950's aangestel om die paleis te versorg. Die trust hou nou die paleis en tuin in stand.

Beskrywing
----------

Die paleis het twee vleuels wat in ’n L-vorm geleë is en wat die suidelike en oostelike vleuels genoem word. Die binnehof word bereik deur die hekhuis aan die westekant van die suidelike vleuel. Oos van die kapel is daar ’n klein reghoekige toring wat aavanklik ’n ronde trap gehuisves het.

Die oostelike vleuel, buiten die binnehof-fasade, is ’n ruïne. In die sentrale toring, die Crosshouse, is die koning en koningin se slaapkamers herskep. Die suidelike en oostelike binnehof-fasades is tussen 1537 en 1542 versier met pilare in die Franse renaissance-styl. Die plafon van die kapel dateer van die tyd van Jakobus V en is in 1633 herversier vir die besoek van Karel I.
Die **seeroogblommetjie** (*Hypoestes aristata*) is 'n struikagtige meerjarige wat in die herfs oortrek word met are klein, buisvormige ligpers blommetjies met donker pers strepies. Die blare is sag, effens harig en heldergroen. Hierdie plant vorm 'n ronde bos tot 1.5 meter hoog en 1 meter wyd.

Die Seeroogblommetjie staan ook soms bekend as die Lintbos – afgelei van die Engelse naam "Ribbon Bush" wat verwys na die manier hoe die blomme se kroonblare omkrul soos bloemistelint. Die gewone Afrikaanse naam, seeroogblommetjie, verwys na die tradisionele gebruik van die gekneusde blare as 'n behandeling vir seer oë.

Fotogalery
----------

* Die Seeroogblommetjie, Hypoestes aristataDie Seeroogblommetjie, Hypoestes aristata
* Die Seeroogblommetjie, Hypoestes aristataDie Seeroogblommetjie, Hypoestes aristata

Verspreiding
------------

Woude, ruigtes en klam plekke in die Oos-Kaap, KwaZulu-Natal, Mpumalanga en Limpopo.

Ekologie
--------

Die blomme word besoek deur vlieë, bye en ander klein insekte wat insekvretende voëls lok soos die Sneeubal, Suidelike waterfiskaal, janfrederike, houtkappers en lysters.

Tuinbou
-------

Hierdie immergroen meerjarige verkies halfskadu, maar kan ook in 'n sonnige posisie oorleef. Dit is veral geskik om in massas onder bome aan te plant en verg min instandhouding. Dit groei vinnig, maar hoef net een keer per jaar hard gesnoei te word nadat dit klaar geblom het.

Die Seeroogblommetjie vereis vrugbare, komposryke grond met baie water in die somer, maar min in die winter.

Voortplanting geskied deur saad of steggies. Saad moet in Augustus gesaai word en saailinge sal dikwels vanself in die tuin verskyn. Steggies vorm maklik wortels in klein potjies sand.

Bronne
------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Hypoestes aristata***. |

* Die Suid-Afrikaanse watter blom is dit? Kristo Pienaar. 2000. Struik Uitgewers. ISBN 1-86872-442-5
* Skeppende tuinmaak met inheemse plante. Pitta Joffe. 2003. Briza Publikasies. ISBN 1-875093-36-2
* Begin Inheems. Anneke Kearney. 2008. Metz Press. ISBN 978-1-919992-93-8
* Keith Kirsten se volledige tuingids vir Suid-Afrika. Keith Kirsten. 1992. Human & Rousseau. ISBN 0-7981-2924-7

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q5905797
* APDB: 177204
* FloraBase: 38381
* GBIF: 7264156
* iNaturalist: 146786
* IPNI: 49834-1
* IUCN: 186077
* NCBI: 141314
* Plant List: kew-2859302
* Tropicos: 102095

 |
*Rêverie* (*Dagdroom*), 1901 deur Paul César Helleu.
**Fantasie** in ’n sielkundige sin verwys na iets wat die teenoorgestelde is van realiteit (iets wat deur enige van die sintuie ervaar word). ’n Fantasie is ’n situasie wat deur ’n individu verbeel word om sekere begeertes uit te druk. Die situasies is dikwels hoogs onwaarskynlik; maar dit kan ook realisties wees. Fantasieë kan ook ’n seksuele aard hê. 

’n Fantasie kan ook ’n **dagdroom** genoem word. In die alledaagse lewe dink mense dikwels aan iets wat hulle wens hulle kan doen of kon gedoen het, iets wat soms onmoontlik in die werklike lewe is. Dit kan ook ’n afweermeganisme wees om negatiewe emosies teen te werk of verveling te verdryf.

Fantaseer kan ook belangrik wees, want dit is ’n manier om te leer, of om te begryp hoe die wêreld in mekaar steek. Dit is dus vir baie mense ’n belangrike bron van inspirasie. Sommige navorsers meen fantasie kan ’n helende effek hê of dat mense wat die mees ontwikkelde fantasielewe het, dikwels dié is wat op die skeppendste manier daaraan kan uiting gee in kuns, letterkunde of meer tradisionele beroepe.

Te veel fantasieë kan iemand se alledaagse bestaan negatief beïnvloed. Buitensporige fantasieë kan ook ’n teken van narsisme wees.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Nederlandse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* NKC: ph120133

 |
*Vir ’n artikel oor die oblast met dieselfde naam, sien Kemerowo-oblast.*

**Kemerowo** (Russies: Ке́мерово) is ’n nywerheidstad in Rusland. Dit is aan die Tom-rivier geleë, oosnoordoos van Nowosibirsk, en is die administratiewe hoofstad van die Kemerowo-oblast in die groot steenkool-mynboustreek van die Koeznetsk-kom. Dit word aan Noord-Rusland verbind met die Transsiberiese Spoorlyn. Die inwonertal is 544 006 (2014-sensus).

Geskiedenis
-----------

Kemerowo is ’n samesmelting van verskeie ouer Russiese nedersettings, soos Werchotomsk-ostrog (gestig in 1657), Sjtsjeglowo (1701), Jewsejewo, Krasni Jar en Borowaja. In 1721 is steenkool in die gebied ontdek en die eerste steenkoolmyne is in 1907 begin. Teen 1917 het die bevolking van Sjtsjeglowo reeds tot sowat 4 000 gegroei.

Die bou van ’n spoorlyn het bygedra tot die verdere ontwikkeling van die streek en in 1918 het Sjtsjeglowo stadstatus gekry. Dit word beskou as die stigtingsdatum van Kemerowo, destyds nog ’n klein dorpie, omdat dit toe deel van die Sjtsjeglowo-munisipaliteit geword het. In 1932 is Sjtsjeglowo herdoop tot Kemerowo en in 1943 het dit die hoofstad van die Kemerowo-oblast geword.

Beelde
------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Mtunzini se strand
Umlalazi-lagune teen skemer
**Mtunzini** is 'n kusdorpie aan die N2-nasionale pad ongeveer 140 km noord van Durban in KwaZulu-Natal. Dit lê een uur per motor van Hluhluwe-Imfolozipark en iSimangaliso-vleilandpark. Dit is gewild by binnelanders oor die skoolvakansies, veral as gevolg van matige temperature tydens die wintermaande. Die naam is afgelei van ’n Zoeloe-woord wat "in die skadu" beteken.

Permanente inwoners: ongeveer 2 200 (ongeveer 34% is Afrikaanssprekend).

Ekonomie
--------

Die dorp het geen groot nywerhede nie, maar wel enkele kleiner ondernemings. Die meeste inwoners werk in omliggende dorpe. In die verlede het akademici en afgetrede suikerboere hulle hier gevestig. Die toerisme- en vakansiebedryf lewer ’n aansienlike inkomste. Gereelde kragonderbrekings en sporadiese waterskaarste kom voor. Daar is ook 'n aanbod van werk uit die naasliggende stamgebiede.

Ligging
-------

Die naaste dorpe is: Ezikhawini (22 km by Universiteit van Zoeloeland); Empangeni (37 km); Richardsbaai (47 km) en Eshowe (44 km). Die reis van Johannesburg na Mtunzini duur ongeveer 6 uur per motor via Standerton, Volksrust en Vryheid. Soos die kraai vlieg, is Mtunzini die naaste kusdorp aan Johannesburg. Dit is een van die redes waarom Telkom se SAFE optiese veselkabel van die Ooste (Singapoer) en SEACOM se optiese veselkabel vanaf Oos-Afrika hier aanland.

Mtunzini beslaan Wyk 9 van die uMlalazi Plaaslike Munisipaliteit, met hoofkantoor in Eshowe.

Besienswaardighede en vermaak
-----------------------------

Die Raphiapalm opelug-monument is die tuiste van die bedreigde Witaasvoël (*Gypohierax angolensis*). Oor die 860 voëlsoorte is al in die inheemse kusbos opgemerk. Daar is ook die Umlalazi-natuurreservaat met 'n besienswaardige wortelboommoeras en -ekostelsel. Gewilde aktiwiteite is perdry, visvang, waterski, diepseehengel, die gebruik van die wandelpaaie in die kusbos en die benutting van die swemstrand (20 km skoon strande). Die dorp het ook 'n buiteklub met muurbal- en gholfbane.

Distrik
-------

Die distrik is 1 100 km2 groot. Die belangrikste ekonomiese aktiwiteit is suikerriet en denneplantasies.
Exxaro, 'n Suid-Afrikaanse mynmaatskappy, het gedurende 2012 bekend gemaak dat hy 'n lisensie bekom het om die Fairbreeze-myn, suid van Mtunzini, tot stand te bring. Die plaaslike gemeenskap staan dit teen.

Leesstof
--------

Sien boek *The history of Mtunzini*, volume 1 en 2, deur F.A. van Jaarsveld.

Sien ook
--------

* Lys van dorpe in Suid-Afrika
*Erica junonia* in die Compton Herbarium
*Gardenia thunbergia* in die Compton Herbarium
*Disa purpurascens* in die Compton Herbarium
Die **Compton Herbarium** is 'n herbarium aan die bopunt van die kanferlaan in Kirstenbosch, Suid-Afrika. Dit is op een na die grootste herbarium in suidelike Afrika.

Doel
----

Hierdie herbarium is 'n navorsingsinstelling en dokumenteer en identifiseer hoofsaaklik die plantverskeidenheid van die winterreënvalstreek. Ongeveer 'n 250 000 gedroogde plante word hier bewaar. Navorsing word deur plaaslike en buitelandse plantkundiges onderneem veral oor proteas, ericas, amarillas en orgideë. Ook word hulp verleen aan o.a. natuurbewaarders, bosbouers, insektekundiges en fabrikante van plaagdoders en kunsmisstowwe. 'n Groot biblioteek met boeke oor die plantkunde is hier vir navorsers beskikbaar.

Geskiedenis
-----------

Die Compton Herbarium is gestig nadat die Bolus Herbarium van Kirstenbosch na die kampus van die Universiteit van Kaapstad verskuif is. Prof. Robert Harold Compton, die tweede direkteur van Kirstenbosch, het vanaf 1937 'n klein herbarium in sy kantoor gehad. In 1940 is dit verskuif na die lokale wat die Bolus Herbarium vakant gelaat het. Later is die Suid-Afrikaanse Museum Herbarium en die Staatsherbarium Stellenbosch ook hierheen oorgeplaas. Sedert 1996 word dit in 'n nuwe moderne navorsingskompleks gehuisves.

Suid-Afrikaanse Museum Herbarium
--------------------------------

Hierdie herbarium bevat baie waardevolle plante van oor die hele wêreld heen, is die oudste herbarium in die land en van die oudstes in die suidelike halfrond. In 1825 het die Duitse botanikus C.F. Ecklon 325 spesies na die museum gebring. Dr. K.W.L. Pappe kom in 1855 in beheer van die versameling en word in 1858 as koloniale botanikus aangestel. Pappe het egter ook in sy privaat hoedanigheid 'n herbarium opgebou en die herbarium van Karl Zeyher aangekoop. Na Pappe se dood koop die koloniale owerheid die Pappe- en Zeyher-versamelings aan. Vanaf November 1956 word die drie herbaria by Kirstenbosch saam met die Compton Herbarium gehuisves, maar dit bly as 'n aparte eenheid bestaan. Eers in 1988 het dit die eiendom van die Nasionale Botaniese Instituut geword.

Staatsherbarium Stellenbosch
----------------------------

Hierdie herbarium is in 1902 deur dr. Ave Duthie gestig. In 1960 is dit deur die Universiteit van Stellenbosch aan die staat oorgedra en sedertdien onder hierdie naam bekend. In 1996 is dit na Kirstenbosch verskuif en met die Compton Herbarium saamgesmelt.

Bronne
------

* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 3. Kaapstad: Nasou, 1971.
* www.sabonet.org.za
Die **Pylwurms** of **Chaetognatha** is 'n klein dierefilum van ongeveer 200 spesies wat in die see of in riviermondings voorkom. Ongeveer 20% van hulle is seebodemdiere en het uitskeidings waarmee hulle aan 'n substraat vasgeplak is. Ander leef hoofsaaklik vry in die plankton. Hulle is 1 mm tot 12 cm lank, gewoonlik deursigtig en het 'n slank en simmetriese lyf met gepaarde syvinne en 'n stertvin.

Talle spesies kom in die waters naby Suider-Afrika voor. Tydens navorsing in die Benguela-opwelling naby Walvisbaai (Namibië) het Bohata en Koppelmann 17 spesies aangetref. Een spesie uit die familie Pterosagittidae, vier uit die Eukrohniidae en die res Sagittidae uit die genus *Sagitta*, soos *S. tasmanica* en *S. serratodentata*.

Anatomie
--------

Hulle mond het uitstekende hake, wat die grondslag van die naam Chaetognatha is. Hulle maak jag op klein diertjies soos Copepoda of vislarwes en trek elke dag vertikaal deur die waterkolom. Chaetognata is hermafrodiete. Hulle het 'n sentrale senuweestelsel met 'n groot serebrale ganglion wat dorsaal van die farinks geleë is. Hulle het ook 'n paar samegestelde oë, maar geen lense nie.

Taksonomie
----------

Die taksonomiese posisie van hierdie filum is onduidelik. Dit word meestal in of by die Protostomia geplaas. Hoewel hulle ook eienskappe met die Deuterostomia deel, soos die ontwikkeling van die embrio, dui die mitochondria se genoom daarop dat hulle Protostomia is. Dit beteken dalk dat die vroeë ontwikkeling van die Bilateria nog steeds nie goed verstaan word nie.

Geskiedenis
-----------

Pylwurms het net sagte liggaamsdele en hulle vorm selde fossiele. 'n Fossiel uit die Burgess-skalie, wat bekend is vir sy skouspelagtige fossiele van organismes met sagte liggame, het nogtans in 1911 'n fossiel opgelewer: *Oesia disjuncta*, wat in 2005 as 'n pylwurmspesie erken is. Die Burgess-skalie is van die Middel-Kambrium, wat aandui dat die pylwurms taamlik oud is. *Oesia* lyk die meeste soos huidige diepseespesies soos *Archeterokrohnia* en *Heterokrohnia*, wat deur navorsers dikwels as primitiewer spesies pylwurms beskou word.
In 2017 is *Capinator preatermissus* van die Kambriese Burgess-skalie gemeld. Hierdie pylwurm was taamlik groot, amper 10 cm en met vinne, en het 'n indrukwekkende stel van 25 hake besit. Hierdie hake is eers met Conodonta verwar en is volop in hierdie skalie.
Deursnit van 'n aar wat die klep wys wat terugvloei verhoed
In biologie is 'n **aar** 'n bloedvat wat bloed vanaf die liggaam na die hart terugvoer. Are maak deel uit van die bloedsomloopstelsel. Die vate wat bloed weg van die hart vervoer staan bekend as slagare.

Biologiese aar
--------------

Are het eenrigtingkleppe om terugvloei deur swaartekrag te verhoed. In die bloedsomloopstelsel word suurstofarme bloed vanaf die kappilêre bloedvate deur are na die regterkant van die hart vervoer. 'n Uitsondering hierop is met die bloedsomloopstelsel deur die longe waar die longare vanaf die longe, suurstofryke bloed bevat. 'n Ander spesiale aar is die poortaar wat bloed ryk in verteringsprodukte vanaf die dunderm na die lewer vervoer.

Name van belangrike are:

* longare
* Poortaar
* Groter vena cava
* Mindere vena cava
* Femuraar
* Groot beenaar

Are word in die geneeskunde gebruik om toegang tot die bloedstroom te verkry, om bloedmonsters te neem vir toetsdoeleindes, om vloeistowwe soos elektroliete, voedingstowwe en medikasies in te spuit. Laasgenoemde word dikwels na verwys as **binne-aarse** toediening. Dit kan gedoen word deur gebruik te maak van 'n inspuiting met 'n inspuitnaald of deur die insit van 'n kateter ('n buigbare buis).

As 'n binne-aarse kateter ingesit moet word, word dit gedoen deur dit by 'n oppervlakkige aar in te sit. Sommige hoogs gekonsentreerde vloeistowwe of medikasies wat irritasie veroorsaak moet in die groter sentrale are invloei. Kateters kan in die groter vena cava vir sodanige doeleindes ingestoot word. Vir langtermyn gebruik word meer permanente toegangspunte snykundig voorsien. Die presiese ligging van are wissel baie meer van persoon tot persoon as in die geval van slagare.

Sien ook
--------

* Diep aar
* Diep aar trombose
* Oppervlakkige aar
* Spataar

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb11962562h (data)
* GND: 4187475-4
* LCCN: sh85142544
* LNB: 000161155
* NDL: 00575032
* TA98: A12.0.00.030

 |
**Gloucester** is ’n tradisionele, halfharde kaas wat sedert die 16de eeu in Gloucestershire, Engeland, gemaak is, op ’n tyd slegs van die melk van die eens byna uitgestorwe Gloucesterbees.

Soorte
------

Cotswold en kraakbeskuitjies.
Daar is twee soorte gloucesterkaas: enkel en dubbel. Albei soorte het ’n natuurlike buitelaag en ’n halfharde tekstuur. Die enkelkaas is egter krummelriger, ligter van tekstuur en het ’n laer vetinhoud. Die dubbelkaas word vir langer verouder en het ’n sterker, gekruider smaak. Dit is ook effens harder. Albei word in ronde vorms vervaardig, maar dubbelgloucester is groter. Tradisioneel was die dubbelkaas duurder en is dit uitgevoer, terwyl die enkelkaas gewoonlik in Gloucestershire self geëet is.

Dubbelgloucester word dikwels met ander bestanddele gemeng. Een variëteit word gemaak deur dit met gras- en sprietuie te meng; dit word bemark as cotswoldkaas, hoewel dit nie ’n tradisioneel Engelse kaasnaam is nie. Dié kaas het na bewering dieselfde kleur as Cotswoldsteen, ’n Jurassiese kalksteen.

Name
----

Die rede hoekom die twee soorte kaas "enkel" en "dubbel" genoem word, is nie seker nie. Die hoofteorieë is: 

* dat die romerige melk twee keer afgeroom moes word vir die dubbelvariëteit;
* dat die room van die oggend se melk by die aand se melk gevoeg is; of
* dat die dubbelvariëteit gewoonlik twee keer so hoog soos die enkelvariëteit is.
Die **Lippeblomsuikerbos** (*Protea subvestita*) is 'n blomdraende struik wat aan die bekende Proteagenus behoort. Die plant is inheems aan Suid-Afrika en kom voor op die eskarp van die Wakkerstroom in Mpumalanga, Vrystaat, KwaZulu-Natal, Lesotho, die Oos-Kaap (tot by Somerset-Oos) en die Klein Swartberg. Die struik is groot en regop, word tot 5 m hoog en blom hoofsaaklik van Januarie tot Maart.

Die plant gaan dood na 'n brand maar die sade oorleef. Die saad word in 'n doppie geberg, vrygelaat na hulle ryp is en word deur die wind versprei. Die plant is eenslagtig. Bestuiwing vind plaas deur die werking van voëls. Die plant groei op bergland suurveld en fynbos op hoogtes van 1 200 - 2 300 m.

In Engels staan dit as die *Waterlily sugarbush* bekend. Die plant se FSA-nommer is 98.

Galery
------

* 
* 
*

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome
* Lys van proteaspesies

Bronne
------

* PlanZAfrica
* Protea Atlas
* Biodiversityexplorer
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
**Charles Bronson** (3 November 1921 – 30 Augustus 2003) was 'n Amerikaanse akteur van Litause oorsprong. Hy is bekend vir sy gewelddadige flieks, onder meer *Death Wish* (1974), waarin hy verskyn het. Sy meeste optredes was rolle soos dié van 'n brutale polisiespeurder, 'n vigilante, 'n gewapende stryder, wag, bokser of "dief" van die Mafia. Hy was ook te sien in *The Magnificent Seven* (1960), *The Great Escape* (1963) en *The Dirty Dozen* (1967).

Biografie
---------

Sy regte naam was Charles Dennis Buchinski. Hy is op 3 November 1921 in Ehrenfeld, Pennsilvanië gebore. Charles was die elfde uit 'n gesin van 15 kinders. Sy ouers was Litause immigrante van Tataarse oorsprong. Hy het saam met sy broers in 'n steenkoolmyn gewerk om sy familie te ondersteun.

In 1943 het Charles teen die Japannese geveg tydens die Tweede Wêreldoorlog, waar hy diens gedoen het in 'n bomwerper. Met sy terugkeer bring hy twee jaar in 'n amateur-teater in Philadelphia deur, gevolg deur 'n paar klein rolle in Hollywood, soos die een wat geskep is deur Gary Cooper in die film *You're in die Navy Now* (1951).

Uit sy eerste huwelik, met Harriet Tendler, is twee kinders gebore. In 1968 trou hy met die Britse aktrise Jill Ireland, wat ook 'n paar keer sy medespeler op die skerm was. Hulle was getroud vanaf 1968 tot met haar dood in 1990. Sy derde huwelik is in 1998 voltrek met Kim Weeks, by wie hy vier kinders gehad het.

In 1957 het Charles Bronson 'n rol in "Machine-Gun Kelly", deur die regisseur Roger Corman, vertolk. Met sy ruwe manlike voorkoms, is hy gespesialiseerde rolle toegeken van die "harde" wraakgeoriënteerde polisieman.

In 1968 was sy groot sukses die rol van Hamonica in *Once Upon a Time in the West*, onder leiding van die Italiaanse filmregiseur Sergio Leone.

Op 30 Augustus 2003 sterf hy aan longontsteking, in die Cedars-Sinai Mediese Sentrum. Hy was ook 'n slagoffer van Alzheimer se siekte in sy laaste jare.

Ironies genoeg, ten spyte van sy ruwe, taai beeld, is Bronson opreg waardeer deur sy medewerkers as 'n sagte mens, wat ook aan skilderkuns toegewy was, sê die *New York Times*.
**Distimie** (van die Antieke Griekse δυσθυμία, "melancholie"), ook **chroniese depressie** genoem, is ’n gemoedstoestand wat dieselfde geestes- en fisieke probleme veroorsaak as depressie, met minder maar langerdurende simptome. Die naam is in die laat 1970's geskep deur dr. Robert Spitzer as plaasvervanger vir die term "depressiewe persoonlikheid".

Volgens die diagnostiese handleiding DSM-IV van 1994 word distimie beskou as ’n ernstige toestand van chroniese depressie wat langer as twee jaar duur (een jaar vir kinders en adolessente); dit is minder ernstig as kliniese depressie. Omdat distimie ’n chroniese toestand is, kan iemand jare lank daaraan ly voordat dit gediagnoseer word, indien dit gediagnoseer word. Hulle kan dink dit is deel van hul karakter en dit nie eens bespreek met hul dokter, familie of vriende nie.

Distimie kom dikwels voor saam met ander geestesteurings. ’n "Dubbele depressie" is episodes van kliniese depressie saam met distimie. Periodes van distimie en hipomaniese gemoedstoestande kan mekaar afwissel en lei tot ’n ligte variasie van bipolêre gemoedsteuring.

Die DSM-5, die vyfde uitgawe van die , is in Mei 2013 gepubliseer en sluit ’n paar veranderings in. Daarvolgens word distimie vervang met **volhardende depressiewe steuring**. Dié nuwe toestand sluit beide kliniese depressie en die vorige diagnise van distimie in. Die rede daarvoor is dat daar geen bewyse is van ’n verskil tussen die twee toestande nie.
'n Skets van Draakasemgat in 1986.
**Draakasemgat** (Drachenhauchloch) is 'n grot geleë op die plaas Hariseb in die Otaviberge, wes van die pad tussen Grootfontein en Tsumeb, 46 km noordwes van Grootfontein en noordwes van die Hoba-meteoriet in die Otjozondjoepa-streek van Namibië. Dit was in 1986 ontdek, en is vernoem na die klam lug wat by sy ingang opkom.

Onder in die grot bekend is die grootste bekende onderaardse meer in die wêreld.

Die oppervlakte van die meer is 2,61 ha en is sowat 80 m onder die oppervlakte van die aarde. 'n Presiese diepte van die meer is nog nie vasgestel nie, maar dit word op minstens 100 m geskat. Die damp wat uit die bek van die grot opstyg, is 'n aanduiding van die natuurwonder in die plat doringveld en het die naam aan die grot gegee. In 1986 het lede van die Transvaalse afdeling van die Suid-Afrikaanse Speleologiese Vereniging die meer ontdek.

Alhoewel daar gerapporteer is dat die skaars visspesies, *Clarias cavernicola*, in die meer in Draakasemgat woon, is dit inkorrek. Dit is slegs gevind in die nabygeleë Aigamasgrot.

Lees ook
--------

* Heitsi-eibib

Bronne
------

* Rudd, Sandy en John Gibbs: Dragon's breath adventure: a Namibian story. Windhoek: New Namibia Books, 2000. ISBN 978-99916-31-06-6
* www.lochstein.de
* www.verticaltrip.it
***Van den vos Reynaerde*** (Afrikaanse titel: *Reinard die Vos*) is die Middelnederlandse weergawe van die verhaal van Reinard, soos geskryf deur Willem die Madoc maecte. Die gedig dateer uit ongeveer 1250. Dit word beskou as 'n belangrike werk uit die Middelnederlandse letterkunde en word "die hoogtepunt van die Gotiese literatuur in Nederland" genoem.

Bronne
------

Willem het vir die verhaal van *Van den vos Reynaerde* op die Franse epiese gedig *Le Plaid* gesteun, te wete die eerste verhaal van 'n groter versameling vos-verhale wat bekend staan as die *Roman de Renard* - geskryf deur Pierre de Saint-Cloud in 1160.  Hy het die oorspronklike bron vrylik aangepas en ontwikkel, en dit "so behendig en met soveel vryheid en oorspronklikheid gedoen dat sy verwerking universeel beskou word as die beste voorbeeld van die genre in enige taal."

Inhoud
------

Dit is 'n satiriese stuk oor 'n vos wat andere doodmaak en boelie en daarmee wegkom. Die res van die samelewing is egter nie veel beter af nie. Die adel word uitgebeeld as lui en dikwels dom. Geestelikes is seksueel aktief. Die algemene bevolking is dikwels gewelddadig en wreed. Baie vroue is seksueel losbandig en sluit prostitute in.

Betekenis
---------

André De Vries skryf dat die werk 'n allegorie is van die Nederlandse politiek van die dag, aan die hof van Philip I van Namur, bekend as *Philip die Edele*: 

>  Die veronderstelling is dat Willem *Van den Vos Reynaerde* geskryf het om Siger III, van die graafskasteel in Gent, aan te moedig, wat omstreeks 1210 onregverdig van sy pos ontneem is deur Philip die Edele, graaf van Namen en Regent van Vlaandere. Dit wil voorkom asof die figuur van die opsigtelike en wispelturige Edele die Leeu, gebaseer is op Philip, wat die koning van Frankryk se bevele slaafs navolg en twee prinsesse as gyselaars aan sy meester oorhandig. Reinard se kasteel is eintlik Siger III se landelike toevlugsoord by Destelbergen, wat op latere kaarte met dieselfde naam verskyn as Reinard se den, *Malpertuus*, wat die "Hekke van Hel" beteken.  
> 
> 

 De Vries voer aan dat die dierekarakters hertoë verteenwoordig wat teen die graaf van Vlaandere saamgesweer het. Hy word van verskillende misdade beskuldig, maar bewimpel en ontwyk gewoonlik die beskuldigers. Desondanks word hy uiteindelik in ballingskap weggestuur.

Gewildheid
----------

 Monument van Reinard die Vos in Hulst, Nederland
Willem se *Reynard* is in Latynse vers vertaal deur 'n tydgenoot. 'n Ander, onbekende, digter het 'n vervolg daarop geskryf en die oorspronklike uitgebrei tot 'n volledige, agtduisend reël-weergawe. Hierdie weergawe, wat in 1487 gedruk is, was baie gewild in Europa. Dit was die grondslag vir die meeste latere Nederlandse, Duitse en Engelse weergawes, insluitend dié van William Caxton, Goethe en FS Ellis.
**Lake Placid** (afgelei van die Engelse byvoeglike naamwoord *placid*: "kalm", "rustig", "vreedsaam") is die naam van 'n dorp en 'n meer in die Adirondack-gebergte in Essex County (New York, Verenigde State). Lake Placid het 'n bevolking van 2 357 in 2019 gehad. Die dorp is na die meer vernoem.

Die Whiteface Mountain-skigebied – terrein van twee Olimpiese Winterspele – gedurende somer. Whiteface is in die naburige dorpie Wilmington, NY, geleë.
Die dorp Lake Placid, 'n gewilde skioord, is naby die stadsentrum van North Elba geleë, sowat 40 myl suidwes van Plattsburgh. Die meer vorm saam met die nabygeleë Saranac Lake en Tupper Lake die sogenaamde Tri-Lakes-gebied.

Lake Placid het internasionale bekendheid verwerf as die gasheerdorp van die Olimpiese Winterspele in 1932 en 1980. Dit is saam met St. Moritz in Switserland en Innsbruck in Oostenryk een van slegs drie plekke waar die Olimpiese Winterspele twee keer gehou is. Naas Los Angeles is Lake Placid die enigste plek in Noord-Amerika wat twee keer as gasheerstad van Olimpiese Spele opgetree het.

Geografie
---------

### Die meer

'n Huis op Buck Island
Die Lake Placid-meer is in die Adirondack-gebergte in die noorde van die deelstaat New York geleë en het 'n oppervlakte van sowat 2 170 akkers met 'n gemiddelde diepte van 50 voet. Die meer word deur bronne en bergstrome gevoed.

Die noordelike gedeelte van die dorp Lake Placid is aan die oewer van die meer geleë wat die dorp se hoofbron van drinkwater is. Die bewaring van die watergehalte is van groot belang vir die dorp. Die meeste van die sowat driehonderd huise langs die oewer word nie heeltyds bewoon nie sodat waterbesoedeling voorkom word, en hulle kan grotendeels net per boot bereik word.

Die plaaslike owerhede het suksesvolle pogings onderneem om die verspreiding van uitheemse akwatiese indringerspesies te voorkom, en motorbote word by 'n plaaslike stasie skoongemaak voordat hulle in die meer te water gelaat word. In Lake Placid is reeds rekord-forelle gevang.
**John Jeffries** (5 Februarie 1744 – 16 September 1819) was 'n Amerikaanse geneesheer, wetenskaplike en militêre chirurg in die Britse leër in Nova Scotia en New York tydens die Amerikaanse Revolusie. Hy is veral bekend daarvoor dat hy die Franse uitvinder Jean-Pierre Blanchard op sy 1785-ballonvlug oor die Engelse Kanaal, vergesel het.

Biografie
---------

Gebore in Boston, het Jeffries aan Harvard College in die klas van 1763 gegradueer en sy mediese graad aan die Universiteit van Aberdeen verwerf. Dr. Jeffries het 'n rol gespeel in die verhoor van die Boston-slagting, as 'n getuie vir die verdediging. Hy was die chirurg vir Patrick Carr, wat een van die Amerikaners was wat tydens daardie voorval geskiet is.

Tussen 1771 tot 1774 was Jeffries 'n chirurg aanboord van 'n eskader Britse skepe in die Boston-hawe en het die gewonde Britse soldate op 17 Junie 1775 by die Slag van Bunker Hill gehelp.

Jeffries word beskou as een van Amerika se eerste weerwaarnemers. Hy het begin om daaglikse weermetings in 1774 in Boston te neem, asook om weerwaarnemings in 'n ballon oor Londen te neem in 1784.   

*National Weatherpersonsday* word ter ere van hom gevier op 5 Februarie, sy verjaardag. Die Argief en Spesiale Versamelings by Amherst College hou 'n versameling van sy werke, insluitend 'n brief wat hy tydens sy historiese ballonvlug laat val het, wat as die oudste stuk lugpos beskou word. 

Hy het in 1776 na Halifax, Nova Scotia gevlug en later na Engeland 1779, en was gedurende hierdie tyd in diens van die Britse Kroon.

Op 30 November 1784 het hy saam met die Franse uitvinder Jean-Pierre Blanchard 'n kort vlug in 'n waterstofgevulde ballon van Londen se Redarium Garden, wes van Grosvenor Square, na Ingress in Kent gemaak (die maksimum styging was 2837 meter).

Toe neem hy deel aan die beroemde vlug van Engeland na Frankryk saam met Blanchard, die wêreld se eerste vlug oor die Engelse Kanaal, wat 2½ uur geduur het. Die vlug het op 7 Januarie 1785 plaasgevind en het vanaf die Dover-kasteel na Guin plaasgevind.

Jeffries het van 1779 tot 1790 in Engeland gewoon. Ten spyte daarvan dat hy in die Massachusetts Banishment Act genoem is, het hy teruggekeer na sy privaatpraktyk in Boston en daar gebly tot sy dood in 1819.
| **City of Laguna Beach**
 |
| --- |
| **Ligging in Kalifornië** | **Wapen** |
|  |
|  |
|  |
| **Orange County** |
|  |
|  |
|  **Land** |  Verenigde State |
|  **Deelstaat** |  Kalifornië |
|  **County** | Orange County |
|  **Koördinate** | 33°32′N 117°46′W﻿ / ﻿33.533°N 117.767°W﻿ / 33.533; -117.767 |
|  **Stigting** | 1887 |
|  **Geïnkorporeer op** | 29 Junie 1927 |
|  **Oppervlakte:** |   |
|  - Totaal | 25,2 vk km |
|  **Hoogte bo seevlak** | 6 m |
|
|
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (Sensus 2010) | 22 723 |
|  - Bevolkingsdigtheid | 890/vk km |
|  **Tydsone** | PST (UTC -8)  Somertyd: PDT (UTC -7) |
|
|  **Klimaat** |   |
|  - Tipe | Subtropiese klimaat |
|  - Gemiddelde jaarlikse temperatuur | 16,6 °C |
|  - Gem. temp. Januarie/Julie | 7-19 / 15-25 °C |
|  - Gemiddelde jaarlikse neerslae | 344 mm |
|  **Burgemeester** | Bob Whalen |
|  **Amptelike Webwerf** | *Laguna Beach* Geargiveer 1 Mei 2012 op Wayback Machine |
|

Een van Laguna Beach se strande saans teen skemertyd. Die nedersetting is gewild by strandlopers en voëlkykers
Een van die strandoord se minder bekende besienswaardighede - 'n Britse rooi telefoonhokkie
**Laguna Beach** is 'n klein strandoord en kunstenaarskolonie in die suide van die administratiewe distrik Orange County, Kalifornië, Verenigde State, halfpad tussen Los Angeles en San Diego geleë, en sowat 31 kilometer suidwes van Santa Ana, die distrik se setel.

Die stad het sy oorsprong in 'n Mormoonse nedersetting wat in die 1870's aan die Stille Oseaankus gestig is. Die natuurskoon van die omgewing met lang sandstrande wat oor 'n afstand van sewe myl strek, canyons en 'n heuwelreeks, wat langs die kus loop, het van Laguna Beach al in die vroeë 20ste eeu 'n gewilde toeristebestemming en 'n trekpleister vir Kaliforniese landskapskilders gemaak. Die eerste kunstenaar, wat aangetrokke gevoel het tot die Suid-Kaliforniese strandlandskap, was die waterverfskilder Norman St. Clair (1865−1912), 'n boorling van Banbury in die Engelse graafskap Oxfordshire wat hom in die Verenigde State gevestig het en hier as argitek werksaam was. Daarnaas het die nedersetting bekendheid verwerf danksy die musiekkanaal MTV se werklikheids-program *Laguna Beach: The Real Orange County* wat vanaf 2004 gebeeldsend is.

Vandag lok Laguna Beach, een van die welvarendste nedersettings in die deelstaat, jaarliks drie miljoen besoekers. Sy klein winkelbuurt, wandellane en openbare vervoerstelsel met trems maak van die stad 'n unieke paradys vir voetgangers in Suid-Kalifornië. Danksy die *Pageant of the Masters-*kunsfees, wat jaarliks in die somer plaasvind, en die Laguna-kunsmuseum, wat hom op Kaliforniese kuns toespits, is Laguna Beach steeds 'n stad van kuns.
Laika, die eerste hond wat na die ruimte gelanseer is, op 'n seël van Roemenië, 1957,
**Laika** (Russies: Лайка; omstreeks 1954 – 3 November 1957) was 'n Sowjet-ruimtehond wat een van die eerste diere in die buitenste ruimte geword het, en die eerste dier wat om die aarde wentel. Laika, 'n verdwaalde baster (moontlik 'n kruising tussen 'n Samojeed en 'n terriërtipe hond) uit die strate van Moskou, is gekies om die insittende van die Sowjet-ruimtetuig Spoetnik 2 te wees wat op 3 November 1957 in 'n lae wentelbaan gelanseer is. Geen kapasiteit vir haar herwinning en oorlewing was beplan nie, en sy het gesterf aan oorverhitting of versmoring kort voordat sy vergiftig sou word.

Voorstelling van Laika in die ruimtetuig.
Min was bekend oor die impak van ruimtevaart op lewende wesens ten tyde van Laika se sending, en die tegnologie vir omwenteling van die Aarde was nog nie ontwikkel nie, so Laika se oorlewing is nooit verwag nie. Sommige wetenskaplikes het geglo dat mense nie die lansering of die toestande van die buitenste ruimte sou kon oorleef nie, daarom het ingenieurs vlugte deur diere as 'n noodsaaklike voorloper van menslike missies beskou. Die eksperiment het ten doel gehad om te bewys dat 'n lewende passasier kan oorleef om in 'n wentelbaan gelanseer te word en 'n mikro-g-omgewing te verduur, wat die weg gebaan het vir menslike ruimtevlug en wetenskaplikes van van die eerste data verskaf oor hoe lewende organismes op ruimtevlugomgewings reageer.

Laika is binne enkele ure dood weens oorverhitting, moontlik veroorsaak deur 'n mislukking van die sentrale R-7-onderhouer om van die loonvrag te skei. Die ware oorsaak en tyd van haar dood is eers in 2002 bekend gemaak, wat weens oorverhitting en stres was, voor die vierde omwenteling verby was. Vroeër was daar wyd berig dat sy gesterf het toe haar suurstof op dag ses opgeraak het of, soos die Sowjet-regering aanvanklik beweer het, dat sy vergiftig was voor die finale suurstofuitputting in die tuig.

Op 11 April 2008 het Russiese amptenare 'n monument vir Laika onthul. ’n Klein monument ter ere van haar is naby die militêre navorsingsfasiliteit in Moskou gebou wat Laika se vlug na die ruimte voorberei het. Dit het 'n hond uitgebeeld wat bo-op 'n vuurpyl staan. Sy verskyn ook op die Monument vir die veroweraars van die ruimte in Moskou.

Bibliografie
------------

* Dickson, Paul (2009), *Sputnik: The Shock of the Century*, Bloomsbury Publishing USA, ISBN 978-0-8027-1804-4,
* Siddiqi, Asif. A. (2000), *Challenge to Apollo: The Soviet Union and the Space Race, 1945–1974*, NASA  SP-2000-4408. Part 1 (page 1-500), Part 2 (page 501-1011).
**Ahmoses I** was ’n farao van Antieke Egipte en die stigter van die 18de Dinastie. Hy was lid van die Thebaanse koningshuis: die seun van farao Seqenenre Tao en die broer van die laaste koning van die 17de Dinastie, Kamose. Tydens die bewind van sy pa of oupa het Thebe in opstand gekom teen die heerskappy van die Hyksos, die heersers van Benede-Egipte. Toe hy sewe jaar oud was, is sy pa vermoor, en hy was omtrent tien toe sy broer ná ’n bewind van net drie jaar aan onbekende oorsake dood is.

Bewind
------

Ná die dood van sy broer het Ahmoses farao geword. Hy het die Hyksos verslaan en uit die Nyldelta verdryf, die Thebaanse bewind oor die hele Egipte herstel en die Egiptiese mag hervestig in die voormalige Egiptiese gebiede Nubië en Kanaän. Hierna het hy die land se administrasie gereorganiseer, steengroewe heropen, myn- en handelsroetes herstel en enorme bouprojekte begin aanpak waarvan die omvang laas in die Middelryk gesien is. Hy het onder meer die laaste piramide deur ’n plaaslike farao laat bou.

Ahmoses se bewind het die fondamenst gelê vir die Nuwe Ryk, waartydens Egiptiese mag ’n hoogtepunt bereik het.
'n Lahar vloei met 'n riviervallei in Guatemala af naby die Santa María-vulkaan, 1989
Die nasleep van 'n lahar weens die uitbarsting van Galunggung, Indonesië, in 1982.
'n **Lahar** (van die Javaanse ꦮ꧀ꦭꦲꦂ) is 'n gewelddadige soort moddervloed wat uit 'n pappery van hoofsaaklik vulkaanpuin en water bestaan. Die materiaal vloei van 'n vulkaan af, gewoonlik met 'n riviervallei langs.

Lahars is uiters verwoestend: Hulle kan teen tientalle meters per sekondes vloei, kan tot 140 m diep wees en kan enige struktuur in hulle pad verwoes. Noemenswaardige lahars sluit dié in by die berg Pinatubo en Nevado del Ruiz; laasgenoemde het duisende mense van die stad Armero doodgemaak.

Beskrywing
----------

Die woord "lahar" is 'n algemene term wat gebruik word om 'n vloeibare mengsel van water en vulkaanpuin te beskryf; dit verwys nie na 'n sekere soort konsentrasie nie. Lahars kan normale strome wees met 'n sedimentkonsentrasie van minder as 30%, hipergekonsentreerde strome met 'n sedimentkonsentrasie van tussen 30 en 60%, of puinstrome met 'n sedimentkonsentrasie van meer as 60%. Die gedrag van 'n lahar kan wissel na gelang van tyd en plek, selfs binne 'n gegewe voorval, vanweë veranderings in sediment- en watertoevoer.

Lahars kan saam met vulkaniese aktiwiteit voorkom of daardeur veroorsaak word, of kan sonder vulkaniese aktiwiteit voorkom as gevolg van byvoorbeeld reën terwyl die vulkaan rustend is.

Lahars kan in 'n groot mate in grootte en intensiteit wissel. Klein lahars van minder as 'n paar meter breed en 'n paar sentimeter diep kan teen 'n paar meter per sekonde vloei. Groot lahars wat honderde meters breed en tientalle meters diep is, kan teen 'n paar tientalle meters per sekonde vloei: te vinnig dat mense daarvoor kan weghardloop. Teen steil hellings kan lahars teen vinniger as 200 km/h beweeg. Lahars kan verder as 300 km ver loop en kan dus katastrofiese verwoesting saai.

Die Osceola-lahar wat sowat 5 600 jaar gelede deur die berg Rainier in Washington veroorsaak is, het gelei tot 'n moddermuur van 140 m diep in die Witriviercanyon wat 'n gebied van meer as 330 km2 bedek het met 'n totale volume van 2,3 km3. Lahars van Nevado del Ruiz in Colombia se uitbarsting in 1985 het 'n geraamde 23 000 mense in Armero gedood toe die stad onder modder en puin van 5 m diep begrawe is.

'n Lahar kan feitlik enige struktuur in sy pad verwoes of kan selfs onstewige huise laat bly staan terwyl hulle met modder bedek word voordat die modder so hard soos sement word. As dit reën, kan 'n lahar in dryfsand verander wat klam en papperig bly en reddingstogte weke lank in die wiele ry.

Skakels
-------

* Wikimedia Commons logo Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Lahar.
* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
**Mstislav Leopoldovich "Slava" Rostropovich** (Russies: Мстисла́в Леопо́льдович Ростропо́вич, Mstislav Leopol'dovič Rostropovič, uitgespreek [rəstrɐˈpovʲɪtɕ]; \* 27 Maart 1927 – † 27 April 2007) was 'n Sowjettjellis en -dirigent.

Hy word beskou as een van die grootste tjelliste van die 20ste Eeu. Bykomend tot sy interpretasies en sy tegniek, is hy bekend daarvoor dat hy nuwe werke geïnspireer en aangevra het van komponiste, op welke wyse die tjello repertoire meer as enige ander tjellis voor of na sy tyd vergroot is.

Hy het meer as 100 werke geïnspireer en dit die eerste keer gespeel; en in die proses langdurige vriendskappe en artistieke vennootskappe met komponiste soos Dmitri Sjostakowitsj, Sergei Prokofiëf, Henri Dutilleux, Witold Lutosławski, Olivier Messiaen, Luciano Berio, Krzysztof Penderecki, Alfred Schnittke, Norbert Moret, Andreas Makris, Leonard Bernstein en Benjamin Britten gevorm.

Rostropovich was internasionaal erken as 'n stoere ondersteuner van menseregte, en het in 1974 die Toekenning van die Internasionale Liga van Menseregte ontvang. Hy was getroud met die sopraan Galina Vishnevskaya, en het twee dogters gehad, naamlik Olga and Elena Rostropovich.
**Asaph Hall** (1829-1907) was 'n Amerikaanse sterrekundige. Hy is bekend vir die ontdekking van Mars se mane in 1877, Fobos en Deimos. Hy het ook die bane van ander planete en dubbele sterre se satelliete bepaal en die rotasie van Saturnus en die massa van Mars bereken.

Biografie
---------

Hall is op 15 Oktober 1829 in Goshen, Connecticut in die Verenigde State van Amerika gebore. Op 13-jarige ouderdom begin hy, na die dood van sy ouers, as 'n vakleerling by 'n timmerman te werk. Hy het 'n groot passie vir wiskunde gehad. In 1856 kry hy 'n werk by die sterrewag van die Harvard-universiteit in Cambridge, Massachusetts, waar hy vinnig as 'n kenner in die berekening van die wentelbane van hemelliggame bekend raak.

In 1862 word Hall 'n assistent-sterrekundige aan die *U.S. Naval Observatory* in Washington DC, waar hy binne 'n jaar na sy aankoms as professor aangestel is. In 1875 word die 66-cm *Great Equatorial Refracting Telescope* onder sy verantwoordelikheid geplaas. Dit was die grootste teleskoop van sy soort in daai tyd gewees.

In 1884 bewys hy dat die elliptiese baan van Huperion, 'n maan van Saturnus, 'n "afwyking" van +-20° per jaar toon.

Hall se goue medalje.
Hy ontvang 'n goue medalje van die *Royal Astronomical Society* van Groot Brittanje in 1879, asook verskeie ander toekennings oor sy lewe.

Hall is op 22 November 1907 in Annapolis, Maryland oorlede. Die Hall-krater op die maan is na hom vernoem.
Links na regs: Mud, skepel, kop.
Rekening uit 1916 vir graan in mud gelewer..
**Mud** is ‘n ou inhoudsmaat vir droë ware.

Reeds in 1681 het die VOC standaarde neergelê vir inhoudsmate. Met die Britse oorname van die gesag het die Nederlandse stelsel van mate en gewigte bly bestaan, alhoewel die Britse stelsel in die dorpe stadig in gebruik gekom het. Soos die boere na die binneland getrek het, is die Nederlandse stelsel ook daar toegepas. Eers met die aanvaarding van die Wet op Mate en Gewigte in 1922 het Suid-Afrika werklike eenvormigheid ten opsigte van mate en gewigte gekry. Met Wet nr. 76 van 1973 het Suid-Afrika die metrieke stelsel van mate en gewigte aanvaar.

Die ou Nederlandse mate wat vir droë ware soos koring, meel en aartappels op die Suid-Afrikaanse platteland gebruik is, was die volgende:

* 1 mud
* =3 **boesel**
* =4 **skepel**
* 1 skepel= 2 emmers
* 1 boesel = 2 blikke

Die gewig van ‘n mud het gewissel tussen die 75 en 100 kilogram, afhangende van die produk, tyd in die geskiedenis en die plek waar daar geweeg is. ‘n Emmer is gebruik as inhoudsmaat vir meel en het ongeveer 11,3 kilogram geweeg.

Bibliografie
------------

* Briel, Rudi: Albertinia. 100 jaar. 1902-2002. Albertinia: Lourette, 2002. ISBN 0-620-28944-9
* *Standard Encyclopaedia of Southern Africa*, deel 11. Kaapstad: Nasou, 1975. ISBN 0-625-00327-6
Die skildmaagd Brunnhild, deur Gaston Bussière (1897).
'n **Skildmaagd** (Oudnoors: *skjaldmær*) was 'n vroulike vegter uit die Noorse en Skandinawiese mitologie. Hulle word dikwels genoem in sagas soos *Hervarar saga ok Heiðreks* en in *Gesta Danorum*. Hulle kom ook voor in verhale van ander Germaanse volke, soos die Gote. Die mitiese Walkures kan op sulke skildmaagde geskoei wees.

Historiese bestaan
------------------

Daar is al debatte gevoer oor die historiese bestaan al dan nie van skildmaagde. Volgens die mees onlangse geskrifte het hulle wel bestaan. Ander geleerdes, soos professor Judith Jesch, meen daar is 'n gebrek aan bewyse vir opgeleide of gereelde vroulike vegters.

Daar is historiese bewyse dat vroue uit die Wikingtydperk aan oorloë deelgeneem het. Die Bisantynse historikus John Skylitzes het berig vroue het geveg toe Swjatoslaf I van Kiëf die Bisantyne in 971 in Bulgarye aangeval het. Toe die Warangiërs 'n groot nederlaag gely het in die Slag van Dorostolon, was die oorwinnaars verstom toe hulle vroue onder die gesneuwelde vegters kry.

Toe Leif Erikson se swanger halfsuster Freydís Eiríksdóttir in Winland was, het sy na berig word 'n swaard opgeneem en aanvallende magte kaalbors verjaag. Daar word van die geveg vertel in die *Groenlandse Saga*, wat nie eksplisiet na Freydís as 'n skildmaagd verwys nie.

Saxo Grammaticus het berig dat skildmaagde in die jaar 750 aan die kant van die Dene geveg het in die Slag van Brávellir.

Skakels
-------

* Wikimedia Commons logo Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Skildmaagd.
* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
'n Lugfoto van Pearl Harbor, met Ford Island in die middel. Die U.S.S. Arizona-monument ter herdenking aan die oorlogskip wat met 1 177 bemanningslede tydens die Japanse bomaanval in 1941 vergaan het, verskyn as 'n klein wit kolletjie aan die regterkant digby Ford Island
Die *USS Arizona* sink tydens die aanval
**Pearl Harbor** is 'n hawe op die eiland Oahu van die Amerikaanse deelstaat Hawaii en wes van die hoofstad Honolulu. Die naam "Pêrelhawe" is afgelei van die plaaslike pêreloesterbedryf wat hier tot laat in die 19de eeu gefloreer het.

Pearl Harbor word grotendeels deur die Amerikaanse Vloot as 'n militêre diepseehawe gebruik en dien ook as die hoofbasis van die Verenigde State se Stille Oseaan Vloot. Die Keiserryk van Japan se lugaanval op Pearl Harbor op 7 Desember 1941 het die Verenigde State genoop om tot die Tweede Wêreldoorlog toe te tree.

Die Japannese aanval op 7 Desember 1941
---------------------------------------

Die Japannese Keiserlike Vloot se verrassingsaanval op die Amerikaanse Vloot in die Stille Oseaan was daarop gemik om die VSA nog voor Japan se beplande militêre optrede teen die Verenigde Koninkryk, die VSA as 'n Pasifiese seemag uit te skakel. Dit het egter daartoe gelei dat die VSA tot die Tweede Wêreldoorlog toegetree het. Twee reekse van lugaanvalle met altesaam 353 vliegtuie is vanuit ses Japannese vliegdekskepe geloods.

Die aanval het twee oorlogskepe, 'n mynlêer en twee duikbootjagters, asook 188 vliegtuie verwoes. 2 388 Amerikaanse Vlootlede het hul lewens verloor en 1 178 is gewond. 'n Aantal ander skepe is ernstig beskadig, terwyl belangrike brandstoftenks, skeepswerf- en herstelgeriewe en die hoofkwartier nie deur die aanvalle geraak is nie. Die Japanse verliese was beperk tot 29 vliegtuie en vyf duikbote, terwyl 65 weermaglede gesneuwel het of gewond is.

Twee van die groot oorlogskepe, wat tydens die bomaanval vergaan het, die *USS Arizona* en die *USS Utah*, is nooit gelig nie en ter herdenking aan die bemanningslede wat hulle lewens verloor het tot nasionale monumente verklaar. Oor die *Arizona*, wat tans op 'n diepte van slegs twaalf meter lê, is die spierwit *USS Arizona Memorial* as 'n "drywende" oorlogsgedenkteken opgerig.

Die Amerikaanse en Japannese vlote het hierna eers weer by die Slag van die Koraalsee slaags geraak gedurende Mei 1942.