recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Caral** of **Caral-Chupacigarro** was 'n groot nedersetting in die Supevallei naby Supe in die Barrancaprovinsie van Peru. Dit is sowat 200 km noord van Lima en 25 km oos van die Stille Oseaan se kus geleë. Caral is die oudste bekende Indiaanse nedersetting in die Amerikas en 'n deeglik bestudeerde argeologiese terrein van die Norte Chico-beskawing.

Piramides in Caral
Struktuur in Caral
Caral se ouderdom is deur middel van rietsakke met die radiokoolstofmetode op 'n ouderdom van sowat 5000 jaar bepaal en dit behoort dus tot die Andes se voorkeramiektydperk IV-VI, soos die nedersettings en tempelkomplekse van Salinas de Chao (3300 v.C.), La Galgala (3000 v.C.) en die effens jonger Chuquitana. Caral se bloeitydperk stem ooreen met die aanvangsfase (1800–1000 v.C.), waartydens die hele Andesruimte 'n groot opswaai beleef het, soos dit uit die gebruik van keramiek blyk. Caral se ouderdom is vergelykbaar met die eerste groot beskawings in die menslike geskiedenis soos Mesopotamië, Antieke Egipte en Indusvalleibeskawing, maar kon nie dié beskawings se belangrikheid bereik nie. Caral beslaan 'n gebied van sowat 60 hektaar en bestaan uit twee kringvormige, in die grond ingelate sentras.

Caral word deur ses plat, piramidale bouwerke, waarvan die grootste 160 m lang, 150 m breed en 18 m hoog is. Langs die ingang van die Piramide staan twee 3,5 m hoë monoliete gemaak uit graniet. Die oorsprong van die gesteentes is nie seker nie. Die kleinste Piramide is 60 m lang, 45 m breed en 10 m hoog. Die oppervlaktes wat in die grond ingelate is, herinner aan 'n amfiteater.

Versterkte geboue, loopgrawe of -mure en wapens, soos hulle elders in Peru algemeen voorkom, is in Caral egter nie gevind nie. Die argeoloog van Caral, Ruth Shady Solis, vermoed, dat die kusgebiede deur die klimaatverskynsel El Niño gereeld met oorstromings geteister is en die inwoners gedwing het om na die woestyn uit te wyk. Die hele vallei is met besproeiingskanale deurtrek wat die verbouing van komkommer, boontjies en veral katoen vergemaklik het. As gevolg van die see se nabyheid kon die inwoners van Caral vis as voedsel gebruik. Tydens die opgrawings is visgrate, slakdoppe en skulpe, soortgelyk aan dié van die Amasonerivier, gevind.

Die bevolking van Caral was volgens skattings egter min, vir die bloeitydperk word dit op sowat 1 000 geskat. Die verskillende argitektoniese style van die geboue getuig van 'n sosiale stratifikasie. Tot dusver kon slegs twee geraamtes van kinders in die stad gevind word; 'n begraafplaas is egter nog nie gevind nie. Die stad was omtrent 1200 v.C. verlate, die rede daarvoor is egter onbekend.

Die Heilige Stad Caral-Supe is in 2009 deur Unesco as 'n wêrelderfenisgebied gelys.

Panorama van Caral
360° Panorama van Caral

Sien ook
--------

* Lys van Wêrelderfenisgebiede
|  |
| --- |
| **Staatskundige geskiedenisvan die Nederlande** |
| Noordelike Nederlande | Suidelike Nederlande | Heilige Romeinse Ryk &Duitse Bond |
| Goue van Oos-Francië | Goue van Wes-Francië | Goue van Oos-Francië |
| Gelre
Utrecht
Friesland
Groningen
Ommelanden | Vlaandere
Brabant
Heneg.-Holland
(e.a.) | Luik
Loon
Stavelot-Malmedy
Ravenstein
Horn
Thorn
Bouillon
Gronsveld
(e.a.) |
| 1384 Boergondiese Nederlande |
| 1482 Habsburgse Nederlande |
| 1543 Sewentien Provinsies(vanaf 1566 in opstand) |
| 1588 Republiekdie Sewe Verenigde Nederlande | 1585 Spaanse Nederlande |
| 1713 Oostenrykse Nederlande |
| 1795 Bataafse Republiek | 1794 Eerste Franse Republiek |
| 1806 Koninkryk Holland |
| 1810  | 1804  |
| Eerste Franse Keiserryk |
| 1813 Vorstendom die Nederlande | 1814Generaal-Goewernement |
| 1815 Verenigde Koninkrykdie Nederlande | 1815 Groothertogdom Luxemburg |
| 1830 Koninkryk die Nederlande | 1830 Koninkryk België | 1848 & 1867 Groothertogdom Luxemburg |

Die Oostenrykse Nederlande in 1786
Die **Suidelike Nederlande** is die naam van die vorstedomme wat na die Tagtigjarige Oorlog onder Spaanse gesag gebly het. 

Oor die algemeen word die onderstaande gebiede bedoel. Die meeste hiervan behoort nou tot België, maar enkele maak tans deel uit van Frankryk, Nederland of Luxemburg. Kleiner dele lê ook in Duitsland.

* Artesië
* Brabant en Limburg (VS)
* Doornik en die Doornikse (VS)
* Opper-Gelre of Gelder (VS)
* Henegouwen (VS)
* Luxemburg
* Mechelen (VS)
* Namen (VS)
* Rijsels-Vlaanderen met die stede Lille (*Rijsel*), Douai en Oorschie
* Vlaandere (VS)
* later ook Wes-Vlaandere (VS)

Die Boergondiese hertoë, en later die keisers, was onderskeidelik hertog, Graaf of heer in elk van die gebiede. Daar was 'n begin van gesamentlike bestuur; daarby behoort die Grote Raad van Mechelen as hoogste regsraad. Na die Spaanse Opvolgingsoorlog in 1713 kom die Suidelike Nederlande onder die gesag van 'n Oostenrykse tak van die Habsburgers en word hulle min of meer afhanklikhede van Oostenryk.
Onder Louis XIV word enkele van die vorstedomme (Rijsel, Artesië en dele van Vlaandere en Henegouwen) deur Frankryk ingepalm en geanneekseer. 

In 1790 roep meeste van die oorblywende provinsies (hierbo aangedui met VS) onafhanklikheid uit as die republiek van die Verenigde Nederlandse State. Teen die einde van die jaar is Oostenrykse gesag weer herstel, maar nie vir lank nie.

In die Franse tyd (1792-1815) word die Prinsbisdom Luik, die Prinsdom Stavelot-Malmedy, die Hertogdom Bouillon, en nog 'n paar klein selfstandige gebiede, wat nooit tot die Oostenrykse Nederlande behoort het nie, met die Suidelike Nederlande verenig.

Die eerste Belgiese vlag in 1830
Na die Kongres van Wene in 1815 word die gebiede 'n onderdeel van die Verenigde Koninkryk van die Nederlande. 
In 1830 roep hulle onafhanklikheid onder die naam België uit. Dit word in 1839 deur Nederland in 'n verdrag erken. Daarby kry België ook die Franstalige deel van Luxemburg. In praktyk moes België eers die Duitstalige deel teruggee aan Willem I, saam met die huidige Limburg (Nederland).
Dié Nieu-Assiriese silinderseël bevat twee gode met vlerke. Walters-kunsmuseum.
’n Silinderseël uit die Uruk-tydperk en ’n afdruk daarmee, omstreeks 3100 v.C. Louvre.
’n Silinderseël van die Eerste Dinastie van Ur, gevind in koningin Puabi se graftombe, omstreeks 2600 v.C. en ’n afdruk daarmee.
Verskeie groottes, met afdrukke by.
’n **Silinderseël** is ’n klein, ronde silinder wat gewoonlik omtrent 2 tot 3 cm lank is en gegraveer is met óf geskrewe karakters óf figuurtonele óf albei. Dit is in antieke tye gebruik om ’n afdruk op ’n tweedimensionele oppervlak te maak, meestal nat klei. 

Volgens sommige bronne is silinderseëls omstreeks 3500 v.C. in die antieke Nabye Ooste ontdek, in Uruk in Suid-Mesopotamië of effens later in Susa in Suidwes-Iran, en volg dit op die ontwikkeling van stempelseëls in die Halaf-beskawing of effens vroeër. Hulle word verbind met laasgenoemde se skryf in wigskrif op kleitablette.

Volgens ander bronne dateer die vroegste silinderseëls terug na ’n veel vroeër tyd, die laat Neolitikum (7600-6000 v.C.), honderde jare voor die uitvinding van skryf. Hulle is gebruik as ’n soort administratiewe werktuig, ’n vorm van handtekening, sowel as op juweliersware en magiese geluksteentjies. In latere tydperke is hulle op verskeie soorte kleidokumente gebruik. Grafte en ander terreine met waardevolle items soos goud, silwer, krale en edelstene, het dikwels een of twee silinderseëls ingesluit as ereblyk.

Beskrywing
----------

Die silinderseëls is gewoonlik van halfedelstene gemaak, of soms van glas of keramiek, soos in antieke Egipte. Omdat Mesopotamië nie self goeie stene vir kerfwerk gehad het nie, is die groot stene van die vroegste silinderseëls waarskynlik uit Iran ingevoer. Die meeste seëls het ’n gat wat in die lengte deur loop en is vermoedelik aan ’n ketting om die nek gedra sodat dit altyd beskikbaar sou wees.

Die meeste Mesopotamiese silinderseëls vorm ’n reliëfbeeld wat deur die uitgekerfde dele van die silinder op ’n materiaal soos klei afgedruk word, maar ander gebruik ink om verhewe beelde af te druk; laasgenoemde is nie in Mesopotamië ontdek nie, maar in die hedendaagse Mexikaanse staat Tabasco. Dit is gebruik om beelde op onder meer kledingstowwe af te druk.

Redelik baie silinderseëls het bewaar gebly en is belangrik as kuns, veral uit die Babiloniese en vroeë Assiriese tydperke. Indrukke op ’n sagte materiaal kan maklik gemaak word sonder om die seëls te beskadig en hulle word dikwels in museums uitgestal saam met afdrukke op ’n smal strook.

Ander argeologiese terreine waar silinderseëls ontdek is, sluit in stede in die Akkadiese Ryk, antieke Egipte, Mitanni, Persië, Sumer, Sirië en Mexiko.

Skakels
-------

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Silinderseël.

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4178421-2
* LCCN: sh85035128

 |
**Meshuggah** is 'n Sweedse progressiewe metal band van Umeå, wat gevorm was in 1987. Meshuggah bestaan uit die stigterslede sanger Jens Kidman en hoofkitaarspeler Fredrik Thordendal, tromspeler Tomas Haake, wat aangesluit het in 1990, ritme kitaarspeler Mårten Hagström, wat aangesluit het in 1993 en baskitaarspeler Dick Lövgren sedert 2004.

Meshuggah - Rock am Ring 2018
Meshuggah het eerste internasionale aandag gelok met die 1995 vrylating *Destroy, Erase, Improve* vir die samesmelting van death metal, thrash metal, progressiewe metal en jazz fusion elemente. Meshuggah het bekend geword vir hul innoverende musikale styl en komplekse lied strukture. Meshuggah was bestempel as een van die tien belangrikste hard rock en heavy metal bands deur *Rolling Stone* en as die belangrikste band in metal deur *Alternative Press*. In 2018, was Meshuggah genomineer vir 'n Grammy-Toekenning vir hul liedjie "Clockworks" onder die "Beste Metal Prestasie" kategorie.

Lede
----

* Jens Kidman - voorsang (1987–hede)
* Fredrik Thordendal - kitaar (1987–hede)
* Tomas Haake - tromme (1990–hede)
* Mårten Hagström - kitaar (1993–hede)
* Dick Lövgren - baskitaar (1994–hede)

Diskografie
-----------

### Ateljeealbums

* *Contradictions Collapse* (1991)
* *Destroy Erase Improve* (1995)
* *Chaosphere* (1998)
* *Nothing* (2002)
* *Catch Thirtythree* (2005)
* *obZen* (2008)
* *Koloss* (2012)
* *The Violent Sleep of Reason* (2016)
* *Immutable* (2022)
Die **Messerschmitt Me 410** is 'n Duitse tweemotorige vegvliegtuig wat tydens die Tweede Wêreldoorlog diens gedoen het. Die *Me 410* was ontwerp om die Messerschmitt Bf 110 te vervang. Die eerste ontwerp om die *Bf 110* te vervang was die *Messerschmitt Me 210*. Die vliegtuig was egter onstabiel en moeilik om te hanteer; dit het geneig om te tol en te stol. Tog is daar 200 van die vliegtuie gebou maar later verwerp ten gunste van 'n nuwe *Messerschmitt Bf 110's*. Die *Me 210* se ontwerp is verbeter met 'n langer romp en leidende klappe aan die voorkant van die vlerke om stolling teen te werk. Die vliegtuig is ook toegerus met kragtiger motors. Die nuwe ontwerp is die *Me 410 Hornisse* genoem. Die eerste *Me 410's* het die front in Januarie 1943 bereik en die Dornier Do 217's en Junkers Ju 88's vervang.

Hulle is eers gebruik as nagvegter/bomwerpers oor Brittanje en later as bomwerpers in die Middellandse Seearea. Vanaf die lente in 1944 het die *Me 410's* die *Bf 110's* vervang in die bomwerper (*Zerstörer*) eenhede wat Duitsland moes verdedig. Hulle het ook aan die oosfront diens gedoen.

Die *Messerschmitt Me 410A-1/U4* was toegerus met 'n 50 mm kanon onder die romp. Die kanon het 900 kg geweeg en het 'n terugslag gehad van sewe ton. Dit kon slegs 21 rondtes dra. Die *Me 410* was egter nie beter as die *Messerschmitt Bf 110* wat dit moes vervang nie. Produksie van die vliegtuig is in September 1944 gestaak.

Tegniese besonderhede
---------------------

Besonderhede van die Messerschmitt Me 410A-1/U2:| Item | Statistiek |
| --- | --- |
| Aantal motore | 2 |
| Tipe motor | Skroef |
| Vervaardiger | Daimler-Benz DB 603Aomgekeerde V-12 suiermotors |
| Kraglewering per motor | 1 850 perdekrag |
| Vlerkspan | 16,35 m |
| Lengte | 12,48 m |
| Hoogte | 4,28 m |
| Vlerkoppervlakte | 36,2 m2 |
| Maks. opstygmassa | 9 650 kg |
| Maksimumsnelheid | 625 km/h |
| Operasionele hoogte | 10 000 m |
| Togafstand | 1 690 km |
| Klimvermoë | 6 700 m in 10 minute, 42 sekondes |
| Bewapening | Vier 20 mm kanonne,twee 7,93  mm masjiengewere,
twee 13 mm afstandbeheerdetru masjiengewere in die flanke. |

Sien ook
--------

* Lys van vegvliegtuie

Bron
----

* Crosby, Francis: *THE WORLD ENCYCLOPEDIA OF FIGHTERS & BOMBERS*. 2015. ISBN 978-1-84476-917-9
**Ernst Bezuidenhout** (13 Oktober 1955, Vanderbijlpark - 29 Februarie 2012, Pretoria) was 'n bekende Suid-Afrikaanse fietsryer wat algemeen onder sy bynaam, Ertjies, bekend was.

Bekende fietsryer
-----------------

Bezuidenhout het die Rapport Toer in 1984 gewen en het ook die Argus-fietswedren drie keer gewen in 1981, 1982 en 1986. Ertjies was 'n sterk klimmer en het die *Koning van die Berge*-titel verskeie kere gewen in die Rapport Toer. Ander bekende fietryers van sy era is Alan van Heerden en Robbie McIntosh.

Tydens sy studentejare aan die Potchefstroomse Universiteit (rondom 1976-1978) het hy baie hard geoefen aan fietsry. Op koshuis was dit vir hom geen moeite om op 'n Woensdagmiddag sy wasgoed per fiets van Potchefstroom na Vanderbijlpark, waar sy ouers gewoon het, te neem, en weer terug nie. Dit was vir hom dan net 'n kort *oefensessie*.

Hy het ook in die rolprent Geel Trui vir 'n Wenner verskyn.

Sterfte
-------

Hy is skielik in sy middeljare oorlede nadat hy 'n lewensgevaarlike beroerte opgedoen het tydens 'n strawwe fietsrykompetisie in Februarie 2012. Ertjiesberg op die R500-hoofpad tussen Fochville en Parys is na hom vernoem; hy het gereeld hier geoefen.

Bronne
------

* , besoek op 2 Maart 2012
* Ertjies Bezuidenhout sterf Geargiveer 2 Maart 2012 op Wayback Machine, Beeld, 29 Februarie 2012
Agterkant van die Suid-Afrikaanse 10-rand-banknoot
Die **Ernst de Jong** (1934 – 15 Februarie 2016) was ’n Suid-Afrikaanse kunstenaar. Hy is bekend as die persoon wat die diere op die Suid-Afrikaanse banknote geskilder het.

Suid-Afrika se eerste banknote het die afbeelding van Jan van Riebeeck, die eerste Nederlandse goewerneur van die Kaap die Goeie Hoop, gedra. In die 1980’s is die note herontwerp met afbeeldings van inheemse diere, soos die renoster, olifant, leeu, buffel, luiperd, ens. De Jong was vir hierdie ontwerpe verantwoordelik.

Hy het ook sy Springbokkleure verwerf in sierduik (3 m) in 1960 en later ’n duikafrigter geword.

De Jong is in Pretoria gebore, waar hy ook sy skoolopleiding ontvang het. ’n Sportbeurs wat aan hom toegeken is, het hom in staat gestel om na Amerika te gaan, waar hy vier jaar se opleiding aan die kunsskool van die Universiteit van Oklahoma ontvang het en ’n graad in Beeldende Kuns aan hom toegeken is. Daar het hy onder John O’Neill, Eugene Baninger en Emilio Amero gestudeer. Ernst de Jong het in 1958 na Suid-Afrika teruggekeer en was tot in 1961 lektor in inligtingontwerp aan die Pretoriase Tegniese Kollege. Hy bied eenmantentoonstellings in Pretoria (1958, 1961, 1965, 1966), Johannesburg (1960, 1964, 1966) en Milaan (1964) aan, en neem ook deel aan verskeie groeptentoonstellings.

Hy besit ’n reklame-ontwerpateljee in Pretoria, waar hy ontwerpe maak vir nywerhede, uitstallings, advertensies, films en posseëls. Sy openbare opdragte sluit verskeie grafiese werke vir onder meer die Transvaalse Provinsiale Administrasiegebou in Pretoria en die Kernnavorsingsentrum by Pelindaba in. Van sy werk is in die Museum vir Skone Kuns in Oklahoma en in Johannesburg en Pretoria ten toon gestel, en is ook in besit van die Schlesinger-organisasie en die Rembrandt-kunsstigting.

Sien ook
--------

* Suid-Afrikaanse Rand

Bronne
------

* *Wêreldspektrum*, 1982, ISBN 0-908409-53-2 band
Johan Michiel Dautzenberg
**Johan Michiel Dautzenberg** (6 Desember 1808, Heerlen – 4 Februarie 1869, in Elsene) was 'n Vlaamse skrywer. Op professionele vlak was hy agtereenvolgens sekretaris, klerk, onderwyser, privaat tutor en boekhouer.

Hy het gedigte oor die natuur en liedjies, romans en gedigte oor die Vlaamse beweging geskryf. Volgens August Vermeylen was hy die eerste bewustelik Vlaamse skrywer. Met sy *Beknopte prosodie der Nederduitsche taal* probeer hy sy mededigters oortuig om terug te keer na die klassieke poësie-maatstawwe. Sy werk toon 'n sterk Duitse literêre invloed, en hy vertaal *Loverkens* deur Hoffmann von Fallersleben.

Sy eerste bundel getiteld *Gedichten* verskyn in 1850. Die jaar daarna verskyn die eerste uitgawe van sy *Beknopte Prosodia der Nederduitsche Taal*. Verskeie gedigte, liedjies en literêre studies het hierop gevolg. In 1857 stig hy en 'n paar vriende die opvoedkundige tydskrif *De Toekomst*.

Hy vertaal die *Odes* deur Horatius, wat in 1923 gepubliseer word. 'n Bloemlesing van sy gedigte is in 1869 na sy dood deur sy skoonseun Frans de Cort as *Verspreide en nagelaten gedichten gepubliseer*.

Vertalings van vyftig Horatiese odes is in 1910 herontdek en daarna gepubliseer. Later is nog 70 briewe wat in die Plantin-Moretus Museum, Antwerpen geberg was gepubliseer.

Bibliografie
------------

* Gedichten (1850)
* Beknopte prosodie der Nederduitsche taal (1851)
* Loverkens (1852)
* De doop (1867)
* De moriljen (1867)
* Verspreide en nagelaten gedichten (1869)
* Oden (1923)

Sien ook
--------

* Vlaamse literatuur

Bronne
------

* Johan Michiel Dautzenberg
* Johan Michiel Dautzenberg
* T. Verschaffel, *Belg deur inborst, door neigingen, door zeden*, Handel. Kon. Zuid-Ned. Mij voor Taal- en Letterkunde 54 (2000), pp. 335–355.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 172483166
* NTA: 069908591
* VIAF: 195250117
* WorldCat Identities: viaf-195250117

 |
**David John Maynier** (gebore 22 Oktober 1968) is 'n Suid-Afrikaanse politikus en lid van die Demokratiese Alliansie. Hy het van Mei 2019 tot Mei 2022 as die Wes-Kaapse Provinsiale Minister van Finansies en Ekonomiese Geleenthede gedien en is daarna aangestel as Provinsiale Minister van Onderwys. Hy is 'n dienende lid van die Wes-Kaapse Provinsiale Parlement en was 'n lid van die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika vanaf Mei 2009 tot Mei 2019. Maynier was die party se skaduminister van verdediging en militêre veterane vanaf 2009 tot 2015 en die skaduminister van finansies tussen 2015 en 2019.

Akademiese kwalifikasies
------------------------

Maynier het 'n Baccalaureus Artium-honneursgraad aan die Universiteit van Kaapstad behaal en daarna 'n meestersgraad in openbare administrasie aan Harvard-universiteit verwerf.

Politieke loopbaan
------------------

Maynier is in 1999 as 'n navorser by die DA aangestel. Hy het gou die hoofnavorser geword. In Augustus 2000 het hy Tony Leon se stafhoof geword. Maynier het daardie amp tot Junie 2004 behou toe hy as die assistent van die voorsitter van die federale uitvoerende raad benoem is. In 2005 het hy die party se fondsinsamelingshoof geword en het 'n toekenning vir sy werk in 2007 behaal. In 2008 is Maynier as die DA se adjunk-HUB aangestel.

Maynier by die DA se 2010–verkiesingskongres
Vir die Mei 2009-verkiesing was Maynier die DA se veldtogbestuurder in die Wes-Kaap. Die party het die provinsie gewen. Maynier is tot die Nasionale Vergadering verkies. Die destydse parlementêre leier van die DA, Athol Trollip, het hom as die skaduminister van verdediging en militêre veterane aangewys. Hierna het die nuutverkose parlementêre leier Lindiwe Mazibuko haar skadukabinet in 2012 aangekondig en Maynier in sy pos behou. Hy is in 2014 vir 'n tweede termyn herkies. Mmusi Maimane het hom eers as die skaduminister van verdediging en militêre veterane behou en hom toe in 2015 as die skaduminister van finansies aangewys.

In die verkiesing van Mei 2019 is Maynier tot die Wes-Kaapse Provinsiale Parlement verkies. Die nuutverkose premier Alan Winde het hom as die Provinsiale minister van finansies en ekonomiese geleenthede aangewys, en in Mei 2022 herontplooi as Wes-Kaapse Provinsiale minister van onderwys, na die bedanking van Debbie Schäfer.
**Niemandsland** was die oorspronklike naam vir Griekwaland-Oos, 'n distrik wat in noordoostelike deel van Kaapland was, maar in 1978 aan die destydse Natal, sedert 1994 KwaZulu-Natal, oorgedra is.

In 1862 het sowat 2 000 Griekwas onder kaptein Adam Kok III hulle daar vestig. Hulle het van Griekwastad af gekom, op Philippolis in die Vrystaat gewoon en toe deur Basoetoeland, nou Lesotho, getrek met die meeste van hul 20 000 stuks vee en 300 waens na dié onbewoonde maar vrugbare hoogland. Met hul hoofkwartier op Kokstad was die Griekwas deels onafhanklik en het papiergeld uitgereik (tans uiters seldsaam) in 1868 en ook munte, maar druk van nabygeleë swart stamme en van die naderende wit nedersetters was te sterk. In 1878 het Griekwaland-Oos deel van die Kaapkolonie geword en is dit onder 'n magistraat geplaas, wat die orde help herstel het.

In 1880 het die Griekwas in opstand gekom, maar sedertdien het die gebied vooruitgegaan en het dit eindelik een van Suid-Afrika se belangrikste suiwel- en beesgebiede geword.

Bronne
------

* Rosenthal, Eric. 1978. *Encyclopaedia of Southern Africa*. Cape Town and Johannesburg: Juta and Company Limited.
**David Sunny Mungoshi** (1949 - 29 Augustus 2020) was 'n Zimbabwiese skrywer, akteur, digter en onderwyser.

Vroeë lewe
----------

Hy is in 1949 in Bulawayo, Zimbabwe gebore. Hy kon Shona, Ndebele en Engels vlot praat. Hy het ook Zoeloe op skool geleer, soortgelyk aan Ndebele, wat destyds nie as 'n onderskeie taal erken is nie.

Loopbaan
--------

In 1970 begin hy onderrig aan die Laerskool St Annes Goto in Hwedza. Hy het aan die begin van sy skrywersloopbaan gesukkel, en sommige het geglo dat hy skryf bloot omdat sy broer, die destydse gevestigde Charles Mungoshi, geskryf het, of dat sy broer selfs vir hom geskryf het. In 1975 skryf hy in vir 'n BA-graad in Engels en Geskiedenis aan die Universiteit van Rhodesië. Mungoshi was vir die grootste deel van sy lewe 'n onderwyser en het onderrig gegee aan verskillende instellings, insluitend die Universiteit van Zimbabwe. 

Mungoshi was ook 'n akteur en het tot 2011 in die plaaslike sepie *Studio 263 verskyn*, asook die kortfilm *The Postman* en die film *Secrets*.

Hy het in Gweru gewoon na sy aftrede.

Toekennings
-----------

Hy het in 2010 die *National Arts Merit Award* vir 'n uitstaande fiksieboek gewen met *The Fading Sun*

Dood
----

Hy sterf op 29 Augustus 2020.

Werke
-----

* *Stains on the Wall* (1992)
* *Live like an Artist*
* *Broken Dream And Other Stories*
* *The Fading Sun* (2009)
**Hollywood in my Huis** is 'n Afrikaanse rolprent wat op 26 Junie 2015 in Suid-Afrikaanse teaters begin draai het. Die film is hoofsaaklik in Vasco en aan die Hoërskool Brackenfell geskiet. Tonele is ook in Fisantekraal, Observatory en Kaapstad verfilm. Dit is aanvanklik op 31 Augustus 2014 tydens die kykNET Silwerskermfees in Kampsbaai vertoon, waar dit met drie pryse bekroon is: die "*Kenners-keuse*", die "*Gehoor-gunsteling*" en die "*Gehoor-gunsteling aktrise*" (Christia Visser).

Genre
-----

Die rolprent is 'n romantiese komedie wat teen die agtergrond van 'n matriekafskeid in 2004 afspeel. Dit het 'n ouderdomsperk van 7–9 OL (ouerleiding vir taal) en is van Engelse onderskrifte voorsien. Die rolprent se slagspreuk is: "*Soms moet jy net aanvaar dat jou familie en almal om jou eintlik jou Hollywood is...*"

Hoofrolspelers
--------------

Christia Visser, Edwin van der Walt, Leandie du Randt, Brandon Fourie, Nicola Hanekom, Louw Venter, Francois Jacobs en Marga van Rooy.

Storielyn
---------

Jana van Tonder (Christia Visser) is 'n doodgewone matriekmeisie. Sy woon saam met haar ouers, Beatrice en Tos van Tonder (Nicola Hanekom en Louw Venter) aan die verkeerde kant van die treinspoor. Haar pa is werkloos en haar ma bedryf ‘n skoonheidsalon vanuit ‘n karavaan in die voortuin.

Dit is 2004 en haar matriekafskeid is om die draai. Wanneer sy op TV sien hoe Charlize Theron die Oscar wen, besluit sy om haar matriekafskeid in 'n Hollywood-glansgeleentheid te omskep.

Haar beste vriend is Frikkie (Edwin van der Walt), wat saam met sy ouma woon, maar sy is heimlik op Brandon (Viljé Martiz) verlief. Brandon is die skool se hartbreker en tenniskampioen. Sy is vasbeslote om hom te vra om haar na die matriekafskeid te vergesel. Jana ontsien geen moeite nie en kom nie eens agter dat haar beste vriend, Frikkie sy gevoelens vir haar probeer wys nie...

Sien ook
--------

* Lys van Afrikaanse rolprente
Die **Mitsubishi A5M** was 'n Japannese, vliegdekskipgebaseerde vegvliegtuig wat deur die Japannese Keiserlike Vloot gebruik is tydens die Tweede Wêreldoorlog. Die vliegtuig is die voorganger van die A6M Zero vegvliegtuig en die Geallieerdes het dit die *Claude* genoem. Die vliegtuig is ontwikkel na aanleiding van 'n spesifikasie wat uitgereik is deur die Japannese Keiserlike Vloot in 1934 vir 'n vliegtuig wat vinniger as 350 km/h kan vlieg. Dit was 'n moeilike spesifikasie om aan te voldoen destyds. 

Mitsubishi se prototipe, die Ka-14, wat in Februarie 1935 sy eerste vlug voltooi het, het 'n topsnelheid van 450 km/h gehad. Dit was ontwerp met minimum wrywing in gedagte: klein frontale area, gelykvlakkige klinknaels en die vaste landingswiele het vaartbelynde bedekkings gehad. Maar die ontwerp blyk te kompleks te wees: die omgekeerde seemeeu-vlerkontwerp is vervang met 'n meer konvensionele ontwerp. Dié model was toegerus met 'n Kotobuki 2-KAI-1 motor van 585 perdekrag en geproduseer as die *Vloot Tipe 96 vliegdekskipvegtermodel 1* (Mitsubishi A5M1) en word in diens gestel vroeg in 1937. Die volgende twee modelle A5M2a (met 'n 610 perdekrag KAI-3 enjin) en die A5M2b (met die 640 perdekrag Kotobuki 3-enjin) word Japan se belangrikste vegters tydens hulle oorlog met China. Tot op daardie stadium het Japan groot verliese gely maar die koms van die A5M2a het beheer oor die lugruim verseker. Die A5M2b het 'n toe kajuit en 'n drielemskroef gehad. Die kajuitluik was egter later verwyder op aandrang van die vlieëniers. Die A5M2's was egter so suksesvol dat die Chinese al hul vliegtuie onttrek het buite bereik van die Japannese vegters. In antwoord hierop het die Japannese die A5M4 bekendgestel wat 'n nog groter togafstand gehad het.

Die A5M4 lyk nes die A5M2b maar het die Nakajima Kotobuki 41-enjin van 710 perdekrag gehad en kon 'n afvaltenk van 160 liter dra. Dit is in 1938 in diens gestel en met sy groter togafstand het hulle die Chinese vliegtuie nog verder weg uit die oorlogsone verdryf. Toe die Tweede Wêreldoorlog uitbreek is die vliegtuig egter onttrek vir sekondêre diens omrede die nuwer geslag Geallieerde vegvliegtuie hulle oorheers het. Teen die einde van die oorlog was die A5M4's gebruik vir kamikaze sendings.

Tegniese besonderhede
---------------------

Besonderhede van die Mitsubishi A5M4:| Item | Statistiek |
| --- | --- |
| Aantal motore | 1 |
| Tipe motor | Skroef |
| Vervaardiger | Nakajima Kotobuki 41 9-silinder stermotor |
| Kraglewering per motor | 710 perdekrag |
| Vlerkspan | 11,0 m |
| Lengte | 7,55 m |
| Hoogte | 3,2 m |
| Vlerkoppervlakte | 17,8 m2 |
| Maks. opstygmassa | 1 707 kg |
| Maksimum snelheid | 440 km/h |
| Operasionele hoogte | 10 000 m |
| Togafstand | 1 200 km |
| Klimvermoë | 850 m per minuut |
| Bewapening | Twee 7.7 mm masjiengewere bo motor
en twee 30 kg bomrakke onder vlerke |

Sien ook
--------

* Lys van vegvliegtuie

Bron
----

* Crosby, Francis: *THE WORLD ENCYCLOPEDIA OF FIGHTERS & BOMBERS*. 2015. ISBN 978-1-84476-917-9
*Hollywood Walk of Fame*
Die Hollywood La Brea Gateway-monument is nie onomstrede nie - en deur die Los Angeles Times as *disgustingly awful* beskryf
**Hollywood** is 'n distrik in Los Angeles, Kalifornië, Verenigde State van Amerika. Die naam word ook gebruik om na die Amerikaanse rolprentindustrie te verwys - alhoewel die meeste groot rolprentateljees (behalwe vir Paramount Studios) lankal na ander stadsdele soos Burbank en Culver City verskuif is.

Hollywood is oorspronklik in 1857 as 'n onafhanklike stad gestig en is in 1903 by Los Angeles ingelyf. In 1910 het dit 'n distrik van Los Angeles geword. 'n Referendum is in November 2002 gehou om Hollywood van Los Angeles af te skei, maar die voorstel is met 'n oorweldigende meerderheid verwerp.

Die naam *Hollywood* word ook gebruik om na die filmindustrie in en om Hollywood te verwys. Die eerste ateljee is in 1911 deur David Horsley (1873–1933) ingerig, 'n boorling van Engeland wat as een van die baanbrekers van die Amerikaanse rolprentbedryf beskou word. In dieselfde jaar is 'n verdere 15 onafhanklike ateljees daar oopgemaak. Die gebied is ideaal vir rolprentproduksie vanweë die goeie weer en langer dae.

Besienswaardighede
------------------

Die volgende besienswaardighede is in die gebied te sien:

* Griffith-sterrewag
* Griffith Park
* Hollywood Sign
* Sunset Strip
* Hollywood Bowl
* Eggo Lake
* Grauman's Chinese Theatre
* Hollywood Walk of Fame
* Beverly Hills
* Dolby Theatre

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNC: 000051134
* BNE: XX451456
* BNF: cb13162783x (data)
* GND: 4099817-4
* LCCN: n50038252
* LNB: 000254363
* MusicBrainz: 96bbe327-f9cd-42e0-a689-eb9febe1693f
* NARA: 10046061
* NDL: 00628954
* NKC: ge134220
* NLI: 000971569
* NSK: 000354396
* SUDOC: 027382702
* VIAF: 167948520
* WorldCat Identities: lccn-n50038252

 |
**Conegliano** ([koneʎˈʎaːno]; Venesiaans: *Conejàn*) is 'n munisipaliteit (*comune*) in die provinsie Treviso, geleë in die Noord-Italiaanse administratiewe streek Veneto. Met 'n bevolking van 35 203 (soos op 30 November 2018) is Conegliano die tweede grootste nedersetting in die provinsie. Die stad, wat aan die Monticanorivier en aan die voet van die heuwelreeks Colli Veneti geleë is, net noord van Veneto se digbevolkte vlakte, word oorheers deur 'n kloktoring, die laaste oorblyfsel van 'n 10de eeuse kasteel wat op 'n heuwelpiek opgerig is en oorspronklik in besit van die biskop van Vittorio Veneto was.

Die tyd het sy spore gelaat aan Conegliano se ryk versierde fasades: Palazzo Piutti, Contrada Granda
Die historiese middestad of *Centro storico* van Conegliano is teen 'n heuwelhelling geleë, terwyl die nuwe stadsdele uitgebrei het oor die vlakte teen die voet daarvan.

Conegliano is die geboortestad van die Renaissance-skilder Giambattista Cima da Congeliano (1460−1517) wie se werke in die *Accademia dell'Arte* te Venesië, elders in Italië en die buiteland, waaronder Londen se *National Gallery*, uitgestal word. Vandag is wynbou die belangrikste bron van inkomste. Saam met Valdobbiadene vorm Conegliano die sentrum van die Venetiese prosecco-wynboustreek. Hier is in 1877 ook die oudste wynbouskool in Italië gevestig. Conegliano vorm die beginpunt van die *Strada del Vino Prosecco*, Italië se eerste wynroete wat in 1966 ingerig is en deur die prosecco-wyngebiede in die omgewing loop. Die Prosecco-heuwels van Conegliano en Valdobbiadene (*Colline del Prosecco di Conegliano e Valdobbiadene*) is in 2019 deur Unesco as 'n wêrelderfenisgebied gelys.

Feeste
------

Die hoogtepunte van Conegliano se feeskalender sluit die blommeskou *Conegliano in fiore* in die lente en die sogenaamde *Dama Castellana* in, ook *Dama Vivente* genoem, 'n reusedambordspel wat jaarliks in Junie ná 'n feesoptog in historiese kostuums op die plein Piazza Cima met menslike figure gespeel word – met deelnemers uit alle stadsdele. Die fees word ter herinnering aan 'n militêre oorwinning oor Treviso in 1241 gehou.

Vervoer
-------

Treine van *Trenitalia* verbind Conegliano met die provinsiale hoofstad Treviso en Venesië. Die treinstasie is net buite die historiese middestad geleë. Dit is 'n gewilde bestemming vir daguitstappies.

Sien ook
--------

* Lys van Wêrelderfenisgebiede
**Temple-universiteit** (Temple of TU) is 'n staatsverwante navorsingsuniversiteit wat geleë is in Philadelphia, Pennsilvanië. Dit was gestig in 1884 deur die by Baptiste Priester, Russell Conwell. In 1882 het Conwell na Pennsilvanië vertrek om die Grace Baptist Church te lei; en terselfdertyd begin om klas te geen aan werkersklas burgers in die aand, ten einde hul werkskedules te akkommodeer. Hierdie studente, wie later genoem is "naguile", het opleiding in die kelder van Comwell se Baptist Temple ontvang, en daarom dan die oorsprong van die universiteit se naam, en gelukbringer. Teen 1907 het die instelling sy status hersien, en was dit geïnkorporeer as 'n universiteit.

Teen 2017 was daar meer as 40,000 voorgraadse, nagraadse en professionele studente ingeskryf in meer as 500 akademiese graad-programme, wat aangebied word in liggings vanoor die wêreld, insluitende agt kampusse regoor Pennsilvanië, Rome en Tokio. Temple Universiteit is een van die grootste verskaffers van professionele opvoeding, (Regte, geneeskunde [medisyne], podiatrie, aptekerswese, tandheelkunde en argitektuurstudies) en berei die grootste aantal professionele praktisyns in Pennsilvanië op.
’n Loopgraaf in die Eerste Wêreldoorlog.
Loopgraaf tydens die Slag van Magersfontein.
’n **Loopgraaf** is ’n soort sloot of gang wat deur soldate in die grond gegrawe word om hulle teen vyandelike vuur te beskerm. Hoewel loopgrawe veral bekend is vanweë hul grootskaalse gebruik in die Eerste Wêreldoorlog, word hulle al eeue lank gegrawe. Die leërs van Julius Caesar het byvoorbeeld al loopgrawe gebruik in die Beleg van Alesia in 52 v.C.

Loopgraafoorlog
---------------

In ’n loopgraafoorlog grawe albei partye hulle in loopgrawe in wanneer nie een party daarin kan slaag om deur die vyandelike linies te breek nie en ’n vorm van skaakmat dus bereik word. Dit word veral gedoen wanneer die terrein baie gelyk is en soldate nie die vyand kan omsingel sonder om gesien te word nie.

Die doel van ’n loopgraaf is nie net om die soldate te beskerm teen vyandelike geweerkoeëls nie, maar ook teen kanonkoeëls. ’n Kanonkoeël moet byvoorbeeld in of baie naby ’n loopgraaf val om skade aan te rig; as hy verder weg val, beskerm die loopgraaf die soldate.

Eerste Wêreldoorlog
-------------------

Die bekendste loopgrawe is dié wat in die Eerste Wêreldoorlog gebruik is. Toe die Duitse leërs België en Frankryk in 1914 binneval, het alles aanvanklik goed verloop vir hulle. Die Duitsers moes egter divisies onttrek om die oprukkende Russe in die ooste te stuit en so het hulle hul oormag aan die wesfront verloor. Daarna het Brittanje ook tot die stryd toegetree, en so het ’n magsewewig ontstaan. Die gevolg was dat ’n groot deel van die oorlog geveg is in loopgrawe, wat al langs die wesgrens gestrek het, van die Noordsee tot by Switserland.

Hierdeur was die ou taktiek om ’n vyand te omsingel en van agter af aan te val, onmoontlik. Ondanks die defensiewe aard van loopgrawe het dit in die Eerste Wêreldoorlog tot die verlies van talle soldate gelei, enersyds weens die bombardement van mekaar se loopgrawe en andersyds omdat die soldate die loopgrawe moes verlaat om die vyand te kon aanval. Weens die grootskaalse ingrawing was dit vir albei partye moeilik om veld te wen en is stellings keer op keer ingeneem en dan weer verloor.

Moderne gebruik
---------------

Vandag word loopgrawe veral in die Derde Wêreld nog gebruik waar die strydende partye oor moderne vuurwapens beskik, maar selde oor voertuie soos tenks en vliegtuie. ’n Loopgraafoorlog is byvoorbeeld in ’n groot mate aan die einde van die 20ste eeu nog gevoer tussen Ethiopië en Eritrea, asook tussen Iran en Irak.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Trench warfare***. |

 Hierdie artikel is vertaal uit die Nederlandse Wikipedia
Die ligging van La Rioja, Spanje se hoofprodusent van die Tempranillo-kultivar
Tempranillo-wynDie **Tempranillo** is die belangrikste Spaanse kultivar (druifsoort) wat veral in die gebied La Rioja verbou word; ander belangrike gebiede is Penedés, Ribera del Duero en La Mancha. In Spanje word die kultivar op sowat 31 000 ha verbou. Die Tempranillo lewer duursame, donker soorte rooiwyn met 'n pikante smaak en talle ekstrakte op. Hulle bevat baie min suur, is eerder lig en bekend vir hulle vrugtige boeket. Fynproewers waardeer die ouer Tempranillo-wyne wat in eikevate bewaar word. Pure Tempranillo-wyne is skaars; meestal word die Tempranillo-kultivar met klein hoeveelhede Garnacha- en Carinena-kultivare gemeng. Die tipiese Tempranillo-wyn van La Rioja bevat sowat 60-80% Tempranillo-kultivare. 

Die kultivar is minder bestand teen siektes, plae, hitte en droogte en eerder geskik vir die gematigde landbougebiede.

'n Tipiese kenmerk van die taamlik klein Tempranillo-druifsoort is sy dik skil. Die naam is afgelei van die Spaanse *temprano* ("vroeg"), aangesien die kultivar vroeër ryp word dan ander soorte. Ander name vir die Tempranillo is Aragonez, Tinto fino (in Ribera del Duero), Cencibel (in La Mancha en Valdepeñas), Ull de Llebre (in Katalonië), Tempranilla (in Argentinië) en Tinta Roriz (in Portugal).
**Adolf Loos**

**Oostenrykse argitek**

---

**Skool**

Moderne Internasionale Argitektuur

---

**Beduidende projekte**

  

Loos-huis in Wene   

   

Villa Müller in Praag

---

**Adolf Loos** (\* 10 Desember 1870 in Brno, Oostenryk-Hongarye; † 23 Augustus 1933 in Kalksburg, Oostenryk) was 'n Oostenrykse argitek en invloedryke teoretikus van moderne boukuns. In sy essay *Ornament und Verbrechen* ("Ornament en misdaad", 1908) het hy 'n sterk pleidooi gelewer vir gladde en ongekunstelde oppervlakke - in teenstelling met die uitbundige versierings van Fin de siècle-boukuns en die meer moderne estetiese beginsels van die Wiener Secession. Met sy omvattende werk, waarin hy 'n teoretiese grondslag lê vir moderne argitektuur en ontwerp, maar ook kritiek daarop lewer, het hy een van die baanbrekers van modernisme asook een van die wegbereiders van funksionalisme geword.

Dikwas was Loos sy tyd vooruit. Toe hy 'n sakegebou in Wene, waarna as "Loos-huis" verwys is, in Julie 1910 van die eerste tot die vierde verdieping van 'n gladde witgeverfde fasade sonder enige muurafwerkings of ander versierings voorsien het, was die Weense publiek - net soos keiser Frans Josef wie se Hofburg-paleis net teenoor die projek geleë was - só geskok dat die owerheid die boubedrywighede voorlopig laat stopsit het. Eers nadat Loos in 1912 ingestem het om die vensters van die gebou met bronsblomkaste te versier, kon die bouwerk hervat word.

Loos se privaat lewe was ewe onstuimig. Sy drie huwelike is almal deur egskeiding ontbind. Nie alleen was sy algemene gesondheidstoestand swak nie, hy is ook verder belemmer deur 'n oorgeërfde gehoorgebrek. Adolf Loos is op 23 Augustus 1933 in Kalksburg naby Wene oorlede.
Kol. Deneys Reitz, Volksraadslid vir Barberton van 1929 tot 1942, toe hy die Unie van Suid-Afrika se hoë kommissaris in Londen word.
**Barberton** was 'n kiesafdeling van die Suid-Afrikaanse Volksraad vanaf die eerste algemene verkiesing op 15 September 1910 ná Uniewording op 31 Mei daardie jaar. 

In die heel eerste algemene verkiesing wen die Regerende Party se maj. Joseph Petrus Jooste met 'n meerderheid van 323 teen die Unionisteparty se D. Drew, maar bedank op 1 Oktober 1910 toe hy terugstaan vir minister Henry Charles Hull, wat in Georgetown verslaan is deur die Unionis sir George Herbert Farrar. Jooste is eers weer in 'n tussenverkiesing op 22 Januarie 1930 verkies in Bethal, toe hy die Nasionale Party se G.E. Haupt met 50 stemme klop en dien daar as Verenigde Party-Volksraadslid tot 1938. Hulle word onbestrede verkies in die daaropvolgende tussenverkiesing op 20 Oktober 1910. 

In 1915 wen die Suid-Afrikaanse Party se Johannes Hermanus Grobler in Barberton met 'n meerderheid van 602 teen die N.P. se J.L. Malan. Malan staan weer as Nasionale Party-kandidaat in 1920, maar verloor nou teen Joachim Christoffel Fourie van die Suid-Afrikaanse Party met 200 stemme. Hy probeer 'n derde keer in 1921, maar Fourie verslaan hom met 277 stemme. In 1924 wen die N.P. uiteindelik in Barberton toe Fourie met 49 stemme verloor teen Willem Hendrik Rood. Kol. Deneys Reitz, voorheen Volksraadslid vir Bloemfontein-Suid van Maart tot Desember 1920 en vir Port Elizabeth-Sentraal van 1921 tot 1929, wen Barberton in 1929 terug vir die Suid-Afrikaanse Party met 'n meerderheid van 363 stemme teen die Nasionale Party se C.L. Worral. Reitz word in 1933, nadat die N.P. en S.A.P. 'n koalisie gesluit het, onbestrede in Barberton. Hy behou die setel in 1938 vir die Verenigde Party met 'n meerderheid van 1 381 stemme teen die Nasionale Party se W.C.J. Brink. In 1942 word Reitz die Unie se hoë kommissaris in Londen. 

Louis Johannes Raubenheimer behou Barberton egter in 1943 vir die Verenigde Party met 'n meerderheid van 1 267 stemme teen Rood (LV van 1924 tot 1929), wat nou as onafhanklike staan. Op 26 Mei 1948 verloor Raubenheimer met 639 stemme teen die Nasionalis Wessel Hendrik Faurie, wat in 1958 met 'n kleiner meerderheid van 445 teen die Verenigde Party se H. Tucker wen. 

Barberton is ná 'n sitting van die afbakeningskommissie in 1957 in Pretoria afgeskaf omdat die kiesafdeling nie langer sy bestaan kon regverdig nie ween die ontwikkeling van die Laeveld in ander rigtings. By die volgende verkiesing is Barberton by Nelspruit gevoeg, net om weer in 1974 sy opwagting te maak toe C. Uys met 'n meerderheid van 3 353 stemme teen die V.P. se C.J. Bothma te wen. Die Herstigte Nasionale Party se P.S. Kruger was derde met 1 196 stemme, oftewel 13,5% van die totale uitgebragte stemme.

Bronne
------

* Potgieter, D.J. (ed.) 1972. *Standard Encyclopaedia of Southern Africa*. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery (Nasou).
* Schoeman, B.M. 1977. *Parlementêre verkiesings in Suid-Afrika 1910-1976*. Pretoria: Aktuele Publikasies.
* Van Rooyen, Jan J. 1971. *Ons politiek van naby*. Kaapstad en Johannesburg: Tafelberg-Uitgewers Bpk.
**Barbican Centre for Arts and Conferences**  


---

**Ligging**  

*City of London*, Londen  
 Verenigde Koninkryk  


---

**Geopen in**  

1982

---

**Tipe**  

Konferensie- en kunssentrum

---

**Webtuiste**  

*barbican.org.uk*

Die **Barbican Centre** is 'n sentrum vir konferensies en uitvoerende kunste in die *City of London*. Die kunssentrum, wat in Silk-straat, tussen Aldersgate- en Moorgate-straat, geleë en ná 'n boutyd van tien jaar op 3 Maart 1982 deur Haar Majesteit koningin Elizabeth II amptelik ingewy is, is die grootste van sy soort in Europa. Die boukoste het destyds ₤161 miljoen beloop (wat gelykstaan aan ₤480 miljoen volgens die 2014-geldwaarde). Die koningin het tydens die openingsplegtigheid na die kunssentrum verwys as "een van die moderne wonders van die wêreld".

Die sentrum, wat in die brutalistiese styl uitgevoer is, maak deel uit van die *Barbican Estate*-kompleks, 'n groot behuisingsprojek vir 6 000 mense wat onder meer in drie woonsteltorings op 'n hoogte van sowat 120 meter gehuisves word. In die kuns- en konferensiesentrum, wat jaarliks deur byna 1,8 miljoen mense besoek word, word klassieke en popkonserte aangebied, net soos toneelopvoerings, rolprentvertonings en kunsuitstallings. Die Barbican Centre huisves daarnaas ook 'n biblioteek, drie restaurante en 'n musiekkonserwatorium.

Die sentrum se konsertsaal is die tuissaal van twee internasionaal bekende orkeste, die *London Symphony Orchestra* en die *BBC Symphony Orchestra*. Sedert 2013 word ook die Londense opvoerings van die Koninklike Shakespeare-toneelgeselskap (*Royal Shakespeare Company*) hier gehou.

Die Barbican Centre is in besit van en word ook bestuur en befonds deur die *City of London Corporation*, die derde grootste befondser van kunsprojekte in die Verenigde Koninkryk.
**Provokasie** is een van die laterale denktegnieke wat deur Edward de Bono ontwikkel is. Die tegniek behels die opstel van 'n doelbewuste prikkeling/uitdaging in 'n argument of probleem. Anders as met logiese denke hoef die prikkeling nie sin te maak nie en is die doelwit daarvan eerder om van die gevestigde denkpatroon te ontsnap. Die doelwit is dus nie om, soos baie maal misverstaan word, laf te wees nie, maar om vore te sny dwarsoor die landskap (wat die brein se werking verteenwoordig) waar die riviere in gevestigde groewe vloei. Wanneer daar byvoorbeeld gedink word aan die ontwerp van die kajuit in 'n nuwe vliegtuig kan mens byvoordeeld 'n provokasie daarstel deur te sê: "die vliegtuig moet onderstebo vlieg".

Anders as met normale logika is die doelwit nie hier om die voor- en nadele van 'n vliegtuig wat onderstebo vlieg te debatteer nie, maar om die provokasie te gebruik om beweging te bewerkstellig. Dit beteken dat 'n mens sy verbeelding inspan en die provokasie gebruik om vars idees te stimuleer. 'n Mens kan jouself byvoorbeeld voorstel hoe dit sal wees om hierdie vliegtuig te land - hoe 'n mens 'n uitstekende uitsig op die aanloopbaan gaan hê as 'n mens kom land.
| Periode/sisteem | Epog/serie | Tydsnede/etage | M. jaar gelede |
| --- | --- | --- | --- |
| Kwartêr | Pleistoseen | Gelasium | **jonger** |
| Neogeen | Plioseen | Piasensium | 2,588–3,600 |
| Zancleum | 3,600–5,332 |
| Mioseen | Messinium | 5,332–7,246 |
| Tortonium | 7,246–11,608 |
| Serravallium | 11,608–13,65 |
| Langhium | 13,65–15,97 |
| Burdigalium | 15,97–20,43 |
| Aquitanium | 20,43–23,03 |
| Paleogeen | Oligoseen | Chattium | **ouer** |
| Die verdeling van die Neogeen (IKS). |

Die **Zancleum** is ’n chronostratigrafiese etage sowel as geologiese tydsnede van onderskeidelik die sisteem en periode Neogeen (serie/epog Plioseen). Dit verwys dus na ’n tydperk sowel as die gesteentes wat in dié tydperk gevorm het. 

Die tydperk was van sowat 5,332 tot 3,6 miljoen jaar gelede. Dit is voorafgegaan deur die Messinium en gevolg deur die Piasensium.

Naam en definisie
-----------------

Die Zancleum is in 1868 deur Giuseppe Seguenza genoem na Zancla, die oorspronklike naam van die Italiaanse stad Messina. Die globale stratotipepunt vir die etage lê in die omgewing van die ou Griekse stad Heraclea Minoa op Sisilië.

Die basis van die etage word gedefinieer deur die einde van die magnetiese chronosone C3r, die eerste voorkoms van die nannoplankton *Ceratolithus acutus* en die uitsterwing van die nannoplankton *Triquetrorhabdulus rugosus*; die bokant word gedefinieer deur die begin van die magnetiese chronosone C2An en die uitsterwing van die Foraminifera-spesies *Globorotalia margaritae* en *Pulleniatina primalis*.

Bronne
------

* (en)  Gradstein, F.M.; Ogg, J.G.; Schmitz, M.D. & Ogg, G.M.; **2012**: *A Geologic Time Scale 2012*, Elsevier, ISBN 0444594256.
* (fr)  Seguenza, G.; **1868**: *La Formation Zancléenne, ou recherches sur une nouvelle formation tertiaire*, Bulletin de la Societé Géologique de France, séries 2 **25**, pp. 465-485.
* (en)  Van Couvering, J.A.; Castradori, D.; Cita, M.B.; Hilgen, F.J. & Rio, D.; **2000**: *The base of the Zanclean Stage and of the Pliocene Series*, Episodes **23(3)**, pp. 179-187.