recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Grootvadersbosch** is 'n historiese plaas in die Overberg en tans 'n natuurreservaat aan die suidekant van die Boosmansbos-wildernisgebied.

Ligging
-------

'n Berglandskap in die Grootvadersbosch-natuurreservaat
Grootberg en die berglandskap van die Boosmansbos- en Grootvadersbosch-natuurreservate van die Langeberg
Flora van die Grootvadersbosch
Grootvadersbosch is in die voetheuwels van die Langeberg, oos van Oude Post en die Tradouwpas na Barrydale en noord van die grondpad van Swellendam oor Buffeljagsrivier en Suurbraak na Heidelberg. Beide die Slangrivier en die Duiwenhoksrivier ontspring in die gebied.

Natuurreservaat
---------------

Grootvadersbosch is die grootste oorblywende inheemse bos in die Langeberg. 'n Voetslaanpad en 'n bergfietsroete is in die reservaat ontwikkel.

Dierelewe
---------

In hierdie woud is die bosbok vir die eerste maal deur 'n Europese wetenskaplike gesien toe die Sweed Anders Sparrman die streek in 1776 besoek het. Nadat meer as 50 jaar daarna gesoek is, het John Visser in November 1969 die eiers van die paddaspesie *Heleophyryne purcelli orientalis* hier opgespoor.

Geskiedenis
-----------

VOC-soldate het reeds vroeg die hout in die bosse begin ontgin. Trekboere het hulle in die omgewing gevestig en in 1724 verkry Roelof Olofsz die plaas Grootvadersbosch. Daarna was Jacobus Steyn die eienaar. In 1744 stig goewerneur Hendrik Swellengrebel hier 'n skool en stuur sieketrooster Abraham Schietekat om as onderwyser diens te doen en na die geestelike versorging van die boere om te sien. Pionier-koloniseerder Benjamin Moodie verkry die plaas in 1817 en ontwikkel hierdie bakermat van die Moodie-familie in Suider-Afrika tot een van die vooraanstaande plase in die Overberg. Die plaas lewer hout, koring, vrugte, tabak, wyn en brandewyn. Deur die jare heen het verskeie bekende persone die plaas besoek: die plantkundiges Carl Peter Thunberg in 1772 en Francis Masson, die reisiger en avonturier Francois le Vaillant in 1782, die sendeling en plantkundige James Backhouse en in 1830 die sendeling dr. John Philip.

Bibliografie
------------

* Burrows, Edmund H.: Overberg Outspan. A chronicle of people and places in the south western districts of the Cape. Swelllendam: Swellendam Trust, 1988. ISBN 0-620-12930-1
| Millennium |
| --- |
| 1ste millennium v.C. |
| Eeue |
| 
* 6de eeu v.C.
* 5de eeu v.C.
* 4de eeu v.C.

 |
| Dekades: |
| 
* 490's v.C.
* 480's v.C.

* 470's v.C.
* 460's v.C.

* 450's v.C.
* 440's v.C.

* 430's v.C.
* 420's v.C.

* 410's v.C.
* 400's v.C.

 |
| 
Kategorieë |
| Geboortes – Sterftes |
| * l
* b
* w
 |

Die **5de eeu v.C.** het geduur van 500 tot 401 v.C.

Dekades en jare
---------------

Hierdie eeu het die vestiging van Pataliputra as hoofstad van die Magadharyk gesien. Hierdie stad sou later vir ongeveer duisend jaar die regerende hoofstad van verskillende Indiese koninkryke word. Hierdie tydperk het die opkoms van twee groot filosofiese skole van die ooste, Jainisme en Boeddhisme gesien. Mahavira en Boeddha het hul onderskeie leringe in die noordelike vlaktes van Indië versprei. Dit het in wese die sosio-kulturele en politieke dinamika van hierdie streek van Suid-Asië verander. Boeddhisme sou later een van die belangrikste wêreldgodsdienste word.

Hierdie tydperk het ook die werk gesien van Yaska, wat die Nirukta geskep het, wat die grondslag sou lê vir Sanskrit grammatika en is een van die oudste werke in grammatika wat aan die mensdom bekend is.

Hierdie eeu word ook tradisioneel erken as die klassieke tydperk van die Grieke , wat deur die 4de eeu v.C. tot die tyd van Alexander die Grote sou voortduur. Die lewe van Sokrates het 'n groot mylpaal in die Griekse filosofie verteenwoordig, hoewel sy leringe slegs oorleef deur die werk van sy studente, veral Plato en Xenophanes. Die treurspeldigters Aischulos, Sophokles en Euripides, sowel as die komediant Aristofanes dateer almal uit hierdie era en baie van hul werke word steeds as klassieke van die westerse teaterkanon beskou.

Die Persiese Oorloë, geveg tussen 'n koalisie van Griekse stede en die uitgestrekte Persiese Ryk was 'n deurslaggewende oomblik in die Griekse politiek. Nadat hulle die anneksasie van Griekeland deur die Perse suksesvol verhinder het, het Sparta, die oorheersende mag in die koalisie, geen voorneme gehad om verdere offensiewe optrede te neem nie en het die oorlog as verby beskou. Intussen het Athene 'n teenaanval gedoen en Griekse onderdane bevry van die Persiese Ryk. Spanning tussen Athene, en sy groeiende imperialistiese ambisies, en die tradisioneel dominante Sparta het gelei tot 'n uitgerekte dooiepunt in die Peloponnesiese Oorlog.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* NKC: ch460503

 |
**David Jude Heyworth Law** (gebore op 29 Desember 1972), professioneel beked as **Jude Law**, is ’n Britse akteur. Hy het benoemings gekry vir twee Oscars, twee Screen Actors Guild Awards, drie Golden Globes en twee Baftas, waarvan hy een gewen het. In 2007 het hy ’n ere-César ontvang en is hy aangewys as ’n *chevalier* van die Franse Orde van Kuns en Lettere.

Loopbaan
--------

Law, wat sy loopbaan op die Britse verhoog begin het, het internasionaal aandag getrek met sy spel in *The Talented Mr. Ripley* (1999), waarvoor hy die Bafta vir beste manlike byspeler gewen en ’n Oscar-benoeming gekry het. In 2004 is hy vir ’n Oscar, Golden Glone en Bafta benoem vir sy rol in die oorlogsprent *Cold Mountain* (2003). 

Sy ander noemenswaardige flieks sluit in *Gattaca* (1997), *Enemy at the Gates* (2001), *A.I. Artificial Intelligence* (2001), *Road to Perdition* (2002), *Alfie* (2004), *Closer* (2004), *The Holiday* (2006), *Contagion* (2011), *Hugo* (2011), *Anna Karenina* (2012), *Side Effects* (2013) en *The Grand Budapest Hotel* (2014). Hy was ook dr. Watson in Guy Ritchie se *Sherlock Holmes* (2009) en *Sherlock Holmes: A Game of Shadows* (2011).

Law het ook ’n suksesvolle loopbaan op die verhoog agter die rug. Hy is vir drie Laurence Olivier-pryse en twee Tonys benoem. Hy was in verskeie West End- en Broadway-produksies te sien.
**Beskrywing**is 'n ontwikkelingspatroon wat 'n woordprentjie van 'n voorwerp, 'n persoon, 'n situasie of 'n reeks gebeure skep. Saam met eksposisie, redenering en vertelling is dit een van die vier retoriese metodes (ook bekend as vorms van diskoers). Elkeen van die retoriese metodes kom in 'n verskeidenheid vorms voor en elk beskik oor 'n eie doel en konvensies. Beskrywing as handeling kan met dié van definisie

As fiksieskryf-metode
---------------------

Fiksie is 'n tipe narratief, een van die vier retoriese diskoersmetodes. Daar is ook fiksieskryf-metodes: handeling, eksposisie, beskrywing, dialoog, opsomming en oorgang. Die outeur Peter Selgin verwys na *metodes*, wat handeling, dialoog, denke, opsomming, tonele en beskrywing insluit. Binne die skryfgemeenskap is daar nog nie konsensus oor die hoeveelheid en samestelling van fiksieskryf-metodes en hulle gebruike nie.

Beskrywing as fiksieskryf-metode word gebruik om 'n "prentjie" van die besonderhede van 'n verhaal oor te dra. Saam met dialoog, vertelling, eksposisie en opsomming, is beskrywing een van die fiksieskryf-metodes wat die meeste erkenning geniet. Volgens *Writing from A to Z*, (red. Kirk Polking) is beskrywing meer as die opgaar van besonderhede; dit maak 'n verhaal lewendig deur woorde en frases versigtig te kies en te rangskik om die gewenste effek te verkry. Die mees gepaste en effektiewe tegnieke vir die aanbieding van 'n beskrywing bly 'n kwessie van bespreking onder skrywers en skryfafrigters.

Mooiskrywery
------------

In literatuurkritiek verwys mooiskrywery na 'n gedeelte of soms 'n hele werk wat so hoogdrawend, opgesmuk of bloemryk geskryf is dat dit die vloei onderbreek en die aandag op die taal self vestig. Mooiskrywery is meer sintuiglik evokatief as wat die konteks vereis.

Filosofie
---------

Wat filosofie betref, is die aard van beskrywing sedert Bertrand Russell se klassieke tekste 'n belangrike vraag.
Die Keiser (IV) in die Rider-Waite-tarotpak.
**Die Keiser** is die vierde troefkaart of Groot Arcana-kaart in 'n tradisionele pak tarotkaarte. Dit word in kaartspeletjies én waarsêery gebruik.

Beskrywing
----------

Die Keiser sit op 'n toon wat versier is met ramkoppe, die simbool van Mars. Nog 'n ramkop kan op sy mantel gesien word. Sy lang wit baard verteenwoordig wysheid. Hy hou 'n septer met 'n anch in sy regterhand en 'n bol, 'n simbool van oorheersing, in sy linkerhand. Sy troon staan op 'n kaal berg, 'n teken van "steriliteit van regulering en onwrikbare mag." Hy verteenwoordig die bopunt van die sekulêre hiërargie, die volmaakte man en die superego. Die keiser is die onvoorwaardelike heerser van die wêreld.

In astrologie word Die Keiser verbind met die manlike vuurteken van die Ram, die woningteken van Mars wat deur die ram gesimboliseer word.

Geskiedenis
-----------

Die basiese eienskappe van Die Keiser se kaart het min deur die eeue verander. Die Keiser beland soms midde-in die sensuur van Die Pousin (Die Hoëpriesteres) en Die Pous (Die Opperpriester), soos toe die kaartmakers in Bologna die Pousin, Pous, Keiserin en Keiser met vier More of Turke vervang het.

Vertolking
----------

Volgens A.E. Waite se boek van 1910 *Pictorial Key to the Tarot,* het Die Keiser verskeie verbintenisse in waarsêery:

> Die Keiser se sleutelwoorde
> 
> 
> REGOP: Mag, die establishment, struktuur, 'n vaderfiguur
> 
> 
> 
> OMGEKEER: Oorheersing, te veel beheer, 'n gebrek aan dissipline, onbuigsaamheid
> 
>

Skakels
-------

* Wikimedia Commons logo Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Die Keiser (tarotkaart).
* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

| * l
* b
* w
Die kaarte van die Groot Arcana |
| --- |
| 
* O Die Dwaas
* I Die Towenaar
* II Die Hoëpriesteres
* III Die Keiserin
* IV Die Keiser
* V Die Hoëpriester
* VI Die Verliefdes
* VII Die Strydwa
* VIII (XI) Geregtigheid
* IX Die Kluisenaar
* X Die Gelukswiel
* XI (VIII) Krag
* XII Die Gehangde Man
* XIII Die Dood
* XIV Matigheid
* XV Die Duiwel
* XVI Die Toring
* XVII Die Ster
* XVIII Die Maan
* XIX Die Son
* XX Oordeel
* XXI Die Wêreld

 |
Lomey (links), sy suster, Maxime Alix, en broer, Bryce Thompson, wat al drie in die buiteland as model werk.
Lomey (naasregs) en sy suster, Maxime Alix (regs), by hul pa, Jeff Lomey, en dié se vriendin, Angela Baillie van Vuuren, einde 2017.
**Levi Lomey** (Kaapstad, 31 Maart 1993) is ’n Suid-Afrikaaanse model wat in Londen woon en wêreldwyd werk. Hy is 189 cm lank, sy heupmaat is 79 cm, borsmaat 99 cm en sy skoengrootte 10. Hy het bruin hare en bruin oë.

Lomey, wat in 'n Joodse huis grootgeword het, is ’n boorling van die Kaapse voorstad Milnerton. Sy broer, Bryce Thompson, het die onderskeiding dat hy al meer as enigiemand anders op die tydskrif Men’s Health se voorblad verskyn het. Sy suster, Maxime Alix, werk ook as model in die buiteland. ’n Talentsoeker het Lomey reeds op 16 tydens ’n skoolmodeparade raakgesien, waarna hy sy internasionale debuut in 2009 in ’n artikel in die tydskrif Vogues Hommes Japan gemaak het. Thompson het hom gehelp om hom in die internasionale modelbedryf te vestig. Daarna het hy op die loopplank verskyn vir onder meer Dior Homme tydens die Paryse Modeweek tydens ’n skoolvakansie op ’n besoek wat sy broer gereël het, Kenzo, Michalsky, Top Man en in veldtogte vir Mr. Porter en Polo. Hy het ook vir Diesel, Steve Madden en Tom Ford gewerk. Hy het in ’n onderhoud in 2013 gesê die moesie op sy bolip onderskei hom van ander modelle en dit lyk asof kliënte daarvan hou. Vir hom is die hoogtepunte van sy werk die kans om te reis en die wêreld te sien.

Bronne
------

* (en)  Model Mondays; Levi Lomey, The Fashion Law Geargiveer 24 Oktober 2017 op Wayback Machine. URL besoek op 19 Desember 2017.
* (en)  twomanagement.com Geargiveer 11 Februarie 2018 op Wayback Machine. URL besoek op 19 Desember 2017.
**Austin Roberts** (3 Januarie 1883 – 5 Mei 1948) was 'n Suid-Afrikaanse dierkundige en ornitoloog. Hy is veral bekend vir sy *Birds of South Africa*, wat die eerste keer in 1940 gepubliseer is. Hy het ook die dierkunde van die streek bestudeer. Sy werk *The mammals of South Africa* is postuum in 1951 gepubliseer. Die 7de uitgawe van *Roberts' Birds of Southern Africa*, wat in 2005 verskyn het, is die standaard verwysingswerk oor die voëls van dié streek.

Biografie
---------

Austin, die seun van 'n predikant, is in Pretoria gebore en het in Potchefstroom grootgeword. Hy het baie van sy vroeë kennis van dierkunde van Thomas Ayres (1828–1913), een van Suid-Afrika se eerste amateur-ornitoloë, gekry. Roberts was in diens van die Transvaalse Museum tussen 1910 en 1946, vanwaar hy die voëls en soogdiere van Suid-Afrika bestudeer het. Om navorsing te bevorder, het hy 'n versameling van ongeveer 30000 voël- en 13000 soogdier-monsters by die museum gevestig. Hy is die outeur van verskeie manuskripte en artikels in wetenskaplike publikasies. In 1935 het die Universiteit van Pretoria 'n ere-doktorsgraad aan hom toegeken. Austin Roberts het op 5 Mei 1948 in 'n motorongeluk in Transkei gesterf.
Die Austin Roberts-voëlreservaat in Pretoria is na hom vernoem.

Bibliografie
------------

* *The Mammals of South Africa.* Johannesburg 1951–1954 (postuum)
* *Our South African Birds (Ons Suid-Afrikaanse voëls).* Cape Times, Kaapstad 1941.
* *The Birds of South Africa.* H.F.&G.Witherby Ltd. Londen, 1940.
* *Museums, higher vertebrate zoology and their relationship to human affairs.* Pretoria 1935.
* *Synoptic Check List of the Birds of South Africa.* Cambridge 1924
* *New Forms of African Birds.* Cambridge 1929
* *Egg-collecting in the Bushveld.* 1913
* *Ornithological Notes from Wolmaransstad, Transvaal.* 1906

Literatuur
----------

* *Charles Kimberlin Brain: Austin Roberts.* Kaapstad 1998. ISBN 0-620-22883-0

Bron
----

* Merendeels vertaal vanaf die Engelse Wikipedia

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 124509827
* ISNI: 0000 0000 8119 6578
* LCCN: n85341449
* NLI: 000112061
* NTA: 071066071
* SUDOC: 095290915
* VIAF: 40313951
* WorldCat Identities: lccn-n85341449

 |
Mercurius is die naaste planeet aan die Son en het geen natuurlike satelliet nie. In die vroeë 1970's was daar 'n hipotese dat 'n onontdekte maan om die planeet wentel, maar eindelik is besef dit was data van die ster 31 Crateris wat verkeerd vertolk is. Die waarneming van 'n maan om Mercurius sal moeilik wees omdat die planeet relatief naby aan die Son is. Merrcurius is byvoorbeeld eers in 1995 in die infrarooi spektrum waargeneem. Nasa se ruimtetuig MESSENGER, van 2011 tot 2015 om Mercurius gewentel het, het nie 'n maan bespeur nie. Mercurius se klein Hillsfeer (swaartekragsfeer van invloed) beperk die moontlikheid van die bestaan van 'n natuurlike satelliet.

Mariner 10-sending
------------------

Vir 'n kort tyd is geglo dat Mercurius wel 'n maan het. Op 27 Maart 1974, twee dae voordat Mariner 10 verby Mercurius gevlieg het, het instrumente 'n groot hoeveelheid ultraviolet straling in die omgewing van Mercurius begin registreer wat, volgens een sterrekundige, "geen reede gehad het om daar te wees nie". Teen die volgende dag het die straling verdwyn, maar dit het drie dae later weer verskyn en gelyk of dit van 'n voorwerp kom wat los van Mercurius was. Sommige sterrekundiges het gespekuleer dat dit 'n ster was, maar ander het gemeen dit moet 'n maan wees, omdat die straling uit twee verskillende rigtings gekom het en vanweë die geloof dat sulke hoë-energie-straling nie ver deur die interstellêre medium kon penetreer nie. Argumente ten gunste van 'n maan is versterk toe bereken is die voorwerp se snelheid is sowat 4 km/s, wat met die verwagte snelheid van 'n maan ooreengestem het.

### 31 Crateris

31 Crateris is dalk 'n verduisterende dubbelster.
'n "Maan" is in 1974 waargeneem wat weg van Mercurius beweeg, maar is eindelik geïdentifiseer as 'n agtergrondster, 31 Crateris. Die ster is 'n spektroskopiese dubbelster met 'n wentelperiode van 2,9 dae, en dit kon die bron gewees het van die ultraviolet straling wat in 1974 waargeneem is. Die identifikasie van die maan het gelei tot 'n belangrike ontdekking in sterrekunde: dat ultraviolet straling nie so goed deur die interstellêre medium geabsorbeer word as wat vroeër geglo is nie.

MESSENGER-sending
-----------------

In 'n Aprilgrap in 2012 het Nasa aangekondig die MESSENGER-ruimtetuig het 'n maan ontdek wat om Mecurius wentel. Hulle het dit grappenderwys "Caduceus" genoem, in verwysing na die caduceus, of Boodskapperstaf, die staf wat deur die Romeinse god  Mercurius gedra is. Die MESSENGER-sending is in 2011 en 2013 gebruik om na mane om Mercurius te soek, en het bevestig dat die planeet geen mane het nie.

Sien ook
--------

* Beweerde aardmane

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
’n Japannese verkenningsfoto van Marco Polo-brug tydens die voorval. Wanping is oorkant die rivier.
Die **Marco Polo-brug-insident**, ook bekend as die **Lugoubrug-insident** (vereenvoudigde Chinees: 卢沟桥事变; Tradisionele Chinees: 盧溝橋事變; pinyin: Lúgōuqiáo Shìbiàn) of die **Dubbel-Sewe Insident** (七七事;七七事; 七七事; Qīqī Shìbiàn; ), was 'n geveg in Julie 1937 tussen China se Nasionale Revolusionêre Leër en die Imperiale Japannese Leër.

Sedert die Japannese inval in Mantsjoerye in 1931 was daar baie klein voorvalle langs die spoorlyn wat Beijing met die hawe van Tianjin verbind, maar alles het bedaar. By hierdie geleentheid was 'n Japannese soldaat tydelik afwesig van sy eenheid oorkant Wanping, en die Japannese bevelvoerder het die reg geëis om die dorp vir hom te deursoek. Toe dit geweier is, is ander eenhede aan beide kante op gereedheid gestel, en met toenemende spanning het die Chinese weermag op die Japannese leër geskiet wat die situasie verder geëskaleer het, al het die vermiste Japannese soldaat na sy linies teruggekeer. Die Marco Polo-brug-insident word algemeen beskou as die begin van die Tweede Chinees-Japannese Oorlog.
Kaart wat die name vir Saterdag in Europese tale vertoon.
**Saterdag** is die weeksdag tussen Vrydag en Sondag. Die naam is uniek tussen al die ander dagname, omdat dit afkomstig is van die Romeinse god Saturnus, terwyl die ander ses afkomstig van Saksiese gode is. Die naam beteken "Saturnus se dag".he başım ağrıyor lütfen 🙏 o dan üzgünüm 

Tradisioneel vanaf antieke Jode is Saterdag die laaste dag van die week, en is steeds standaard in die Verenigde State van Amerika en die Verenigde Koninkryk, alhoewel moderne Europa deesdae Saterdag as die sesde (tweede-laaste) dag van die week sien - hierdie konvensie is geformaliseer deur ISO 8601.

In antieke Joodse tradisie is Saterdag die sabbat. Baie tale ontbreek aparte woorde vir "Saterdag" en "sabbat": Oosters Ortodokse kerke onderskei tussen die *sabbat* (Saterdag) en die *Here se dag* (Sondag), en Rooms-Katolieke Kerke plaas só min klem op die onderskeid dat die meeste onder hulle die Protestantse gebruik—ten minste in omgangstaal—volg deur Sondag die sabbat te noem. Niye böyle yapıyorsun ezel için 

In Skandinawiese lande word Saterdag "*Lördag*" of "*Löverdag*" genoem, wat afgelei is van die woord "*laugr*" wat "bad" beteken.

Die moderne Māori naam is "*Rahoroi*", wat "wasdag" beteken.

Saterdag is deel van die naweek, en tradisioneel 'n dag van ontspanning. Baie partytjies word ook dan gehou, juis omdat dit Sondag - nog 'n rusdag - voorafgaan, en klubs, kroeë en restaurante is gewoonlik later oop op Saterdae as ander weeksaande.

Saterdag is die algemene dag vir verkiesings in Australië.

Ander skakels
-------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Saturday***. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sien ***Saterdag*** in Wiktionary, die vrye woordeboek. |

* Sabbat of Sondag? Geargiveer 18 Maart 2005 op Wayback Machine
* Sabbat Bekentenisse Geargiveer 18 Maart 2005 op Wayback Machine
* 'n Sabbat Studie Geargiveer 18 Maart 2005 op Wayback Machine
* (en)  Where Saturday Got Its Name Geargiveer 12 Maart 2006 op Wayback Machine

Dae van die week
Sondag | Maandag | Dinsdag | Woensdag | Donderdag | Vrydag | Saterdag

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4275830-0

 |
| **Kalsiet** |
| --- |
|    |
| Yslandspaat  |
| Formule | CaCO3  |
| Onsuiwerhede | Mn,Fe,Zn,Co,Ba,Sr,Pb, Mg,Cu,Al,Ni,V,Cr,Mo  |
| Nickel-Strunz (10) | 5.AB.05    |
| Kleur | kleurloos, wit, geel, rooi, oranje, blue, groen, bruin, pers  |
| Streep | wit  |
| Glans | glasagtig, wasagtig, pêrelagtig   |
| Hardheid | 3 (Mohs)  |
| Digtheid | 2,7102(2) g/cm3  |
| **Optiese eienskappe**  |
| Dubbelbreking | eenassig (-)  |
| RI-waardes | nω = 1.640 - 1.660 nε = 1.486  |
| **Kristallografie**  |
| Kristalsisteem | trigonaal  |
| Ruimtegroep | R3c  |
| Strukturbericht-kode | G0₁  |
| Nommer | 167  |
| Eenheidsel | a = 4.9896(2) Å, c = 17.061(11) Å (heksagonaal)  |
|  |
| \* Lys van minerale |
| Portaal  Geologie |

**Kalsiet** (ook bekend as **kalkspaat**) is 'n mineraal met formule CaCO3. Dit is een van die vorms waarin kalsiumkarbonaat as mineraal aangetref word. Die ander een is aragoniet.

Struktuur
---------

Die kristalstruktuur van kalsiet is romboëdries en dit is die argetipe van die G0₁-struktuur van die strukturbericht-klassifikasie

In heksagonale beskrywing is die eenheidsel a = 4,99, b= 4,99 en c= 17,002 Å met gamma = 120 °. Die atoomposisies is:

Ca op (0,0,0)
C op (0,0,¼)
O op (x,0,¼) x=0,2593
Die struktuur kan as afgelei van die haliet-struktuur (B1) beskou word, deur die Cl-anione met karbonaatione te vervang en die struktuur in die rigting van een van die liggaamsdiagonale af te plat. Die kalsietstuktuur in eenassig en sy dubbelbreking is taamlik sterk. Dit was groot kristalle van Ysland wat tot die ontdekking van dubbelbreking gelei het
Die Nordiese Afrikainstituut in Uppsala, Swede
Die Nordiese Afrikainstituut in Uppsala, Swede
**Die Nordiese Afrikainstituut (NAI)** (Sweeds: Nordiska Afrikainstitutet) dien as ‘n navorsing-, dokumentasie- en inligtingsentrum insake moderne Afrika vir die Nordiese lande. Die instituut dryf onafhanklike, beleidrelevante navorsing, verskaf ontleding en inligting vir besluitneming, met die doel om navorsinggebaseerde kennis van hedendaagse Afrika te bevorder.

Die Nordiese Afrikainstituut is in 1962 gestig en word deur Swede, Finland en Ysland befonds. Denemarke en Noorweë was ook lede van die oorspronklike groep van stigter- en befondsing lande, maar hulle het onderskeidelik in 2013 en 2015 onttrek. Op administrasievlak funksioneer die NAI as ‘n Sweedse regeringagentskap wat verantwoording doen aan die minister van buitelandse sake. Dit is in Uppsala, Swede geleё.

Die Nordiese Afrikainstituut is deel van AEGIS, ‘n netwerk van Afrika Studies Sentra in Europa.

Aan die hoof van die instituut staan ‘n direkteur met ‘n program- en navorsingraad wat die taak het om die direkteur te adviseer.

Huidige en vorige direkteure van NAI
------------------------------------

* Therese Sjömander Magnusson, sedert 2019
* Iina Soiri 2013-2019
* Carin Norberg 2005-2013
* Lennart Wohlgemut 1993-2005
* Anders Hiort af Ornäs 1984-1993
* Carl Gösta Widstrand 1962-1984
***Weg!*** is 'n Afrikaanse taal buitelug- en reistydskrif. Dit is die eerste keer in April 2004 gepubliseer en word deur die Media24-afdeling van Naspers besit. Die tydskrif fokus op bekostigbare bestemmings in Suid-Afrika en die res van Afrika.

Benewens reisartikels, bevat die tydskrif ook fotografiese portefeuljes wat op natuur en resepte fokus, sowel as motor-, boek-, musiek- en buitelugtoerusting resensies.

Die oorspronklike naam van die tydskrif was Wegbreek, maar dit was gedwing om sy naam te verander na 'n hofsaak met Ramsay, Son & Parker, die uitgewers van die mededingende Getaway-tydskrif.

In Februarie 2006 het die tydskrif 'n sirkulasie van 77.174 behaal (soos geouditeer deur die Ouditburo van Sirkulasiesyfers van Suid-Afrika), wat dit die grootste buitelug- en reistydskrif in enige taal in Suid-Afrika maak. Hierdie posisie is gekonsolideer deur die bekendstelling van sy Engelse taal suster tydskrif, Go! in Junie van dieselfde jaar, wat gelei het tot 'n gesamentlike sirkulasiegetal van 113,248 teen November 2006.

In Desember 2006 is WegSleep, 'n voormalige karavaan- en kampaanvulling, as 'n onafhanklike tydskrif bekendgestel.

Die stigterredakteur van die tydskrif was Bun Booyens. Hy is in 2010-2013 deur Barnie Louw opgevolg as redakteur, en toe Pierre Steyn vroeg in 2014.

In 2011, Weg! het sy eerste losstaande reiskaart van die Baviaanskloof deur die in-huis kartograaf François Haasbroek vervaardig. Sedertdien het die tydskrif gedetailleerde reiskaarte van Namibië en die Krugerwildtuin gepubliseer.

Toekennings
-----------

Die tydskrif het verskeie toekennings ontvang, insluitend:

* By die 2006 Tydskrif Uitgewersvereniging van Suid-Afrika se Sappi Pica-toekennings:
	+ Die eerste Jane Raphaely-toekenning vir die redakteur van die jaar vir Booyens.
	+ Die beste tydskrif in die Reis, Wild en Bewaring kategorie.
	+ Die beste aanvulling, vir WegSleep.
* In beide 2005 en 2006 het reisredakteur en rubriekskrywer Dana Snyman die ATKVeertjie-toekenning van die Afrikaanse Taal en Kultuurvereniging vir tydskrifjoernalistiek gewen.
* By die 2006 ADvantage-toekennings van die Suid-Afrikaanse tydskrifbedryf:
	+ Beste algehele tydskrif.
	+ Tydskrifredakteur van die jaar.
	+ Beste tydskrif in die vryetydskategorie.
**Pous Theonas** (Grieks: Θεωνάς) was die 16de pous en patriarg van Alexandrië, hy het regeer vanaf 282 n.C. tot die jaar 300.

Lewe
----

Theonas was 'n geleerde wat 'n kerk gebou het in Alexandrië, Egipte, gewy aan die naam van die Maagd Maria, die *Theotokos* (let. God-baarder).

Voor sy tyd het die gelowiges gebid en hul dienste in huise en in grotte verrig uit vrees vir die ongelowiges. Pous Theonas het wys en sag met hulle omgegaan om te bereik wat hy wou doen. Hy het baie van hulle bekeer om in die Here Christus te glo en hulle gedoop.

Hy het in die eerste jaar van sy pousdom Petrus I gedoop, wat hom op die apostoliese troon van Markus opgevolg het. Daar is gesê dat hy Petrus op vyfjarige ouderdom as leser georden het, daarna het hy hom op twaalfjarige ouderdom tot diaken bevorder, toe as priester op sestien.

Terwyl sy heerskappy as patriarg het 'n man met die naam van Sabellius in Alexandrië verskyn wat geleer het dat die Vader, die Seun en die Heilige Gees een persoon is (*modalistiese monargianisme*). Theonas het hom geëkskommunikeer en hy het sy dwaalleer ongeldig gemaak deur oortuigende bewyse.

Butler se verslag
-----------------

Die hagiograaf Alban Butler (1710–1773) het in sy "*Lewens van die Vaders, Martelare en ander Hoofheiliges*" onder 23 Augustus geskryf:

> Sint Theonas, Biskop van Alexandrië, Belyder
> 
> 
> 
> HY het Sint Maximus in daardie patriargale setel in 282 opgevolg en dit byna negentien jaar beklee, terwyl hy homself, deur die skynende lig van sy heiligheid en geleerdheid, die grootste sieraad van daardie kerk was in 'n tyd toe dit in beide opsigte die meeste floreer het. Sint Pierius was toe priester en kategeet in daardie kerk, en het die hoë reputasie van sy skool ondersteun, om self as die jong Origenes gestileer te word. Onder die vele werke wat Pierius nagelaat het, het niks anders as enkele fragmente ons bereik nie. Fotius vertel ons dat hy in 'n boek wat hy oor Sint Lukas se evangelie geskryf het, bewys het dat die disrespek wat aan beelde getoon word, terugval op dit wat hulle verteenwoordig. Sint Theonas het self 'n nuttige brief van onderrig geskryf, hoe die Christene wat in die keiser se hof gewoon het, hulle behoort te gedra; dit was gerig aan Lucian, eerste kamerheer van die keiser Dioclesianus. Sint Theonas het in 300 gesterf, en is deur Sint Petrus opgevolg. Sint Aleksander het in daardie stad 'n kerk gebou wat aan God gewy is, onder die beskerming van Sint Theonas. Sien St. Hieronimus, Eusebius, Cave, Hist. Liter. p. 172. Ceillier, t. 3. Du Pin, Bibl. p. 156.
> 
>
’n Briefbom wat by die Nasionale Posmuseum (VSA) uitgestal word.
'n **Briefbom**. is 'n plofbare toestel wat via die posdiens gestuur word, en ontwerp is met die doel om die ontvanger te beseer of dood te maak wanneer dit oopgemaak word. Hulle is gebruik in terreuraanvalle soos dié van die Unabomber. Sommige lande het agentskappe wie se pligte die onderskepping van briefbomme en die ondersoek van briefbomme insluit. In die Verenigde State is die Posinspeksiediens verantwoordelik vir die ondersoek na die gebruik, of dreigement van gebruik, van briefbomme, skadelike chemikalieë en gevaarlike toestelle wat deur die posstelsel gestuur word. Die briefbom was moontlik in gebruik vir byna so lank as wat die gemeenskaplike posdiens bestaan het, so ver terug as 1764.

Beskrywing
----------

Briefbomme is gewoonlik ontwerp om onmiddellik te ontplof wanneer dit oopgemaak word, met die doel om die ontvanger ernstig te beseer of dood te maak (of dit nou die persoon aan wie die bom gerig is of nie). ’n Verwante bedreiging is pos wat ongeïdentifiseerde poeiers of chemikalieë bevat, soos in die 2001 miltsiekte-aanvalle.
**Javier Ángel Encinas Bardem** (Spaans: xaˈβjeɾ βaɾˈðen- Neem kennis dat Spaans nie nasale konsonante (nie-klinkers) in die lettergreep-afsluiting kontrasteer nie. Hulle assimileer na die volgende nie-klinker, en woord, - op die einde kom slegs /n/ voor; gebore op 1 Maart 1969) is 'n Spaanse akteur.

Bardem het die Oscar vir Beste Ondersteunende Rol gewen vir sy rol as die Psigopatiese sluipmoordenaar Anton Chigurh in die 2007 Coen-broers-olprent *No Country for Old Men*. Hy het ook kritiese lof ontvang vir sy rolle in rolprente soos *Jamón, jamón*, *Carne trémula*, *Vicky Cristina Barcelona*, *Boca a boca*, *Los lunes al sol*, *Mar adentro*, en *Skyfall*, waarvoor hy beide 'n BAFTA sowel as 'n *Screen Actors Guild*-nominasie vir Beste Ondersteunende Akteur ontvang het.

Bardem het ook 'n Screen Actors Guild-prys, 'n BAFTA, vyf Goya-Toekennings, twee Europese Rolprent-pryse, 'n *Prix d'interprétation masculine* by die Cannes-rolprentfees (ex-aequo met Elio Germano) en twee Volpi Bekers vir Beste Akteur tydens die Venesiaanse Rolprentfees vir sy werk ontvang. 

Hy is die eerste Spaanse akteur om genomineer te word vir 'n Oscar (Vir Beste Akteur, 2000, vir *Before Night Falls*), sowel as die eerste Spanjaard om een te wen vir Beste Ondersteunende Akteur in *No Country for Old Men*, 2008. 

Hy het sy derde *Oscar* nominasie ontvang, en sy tweede Beste Akteur nominasie, vir die rolprent *Biutiful*.
***The Phantom Ship*** (1839) is 'n Gotiese roman deur Frederick Marryat oor die legende van die skip Vlieënde Hollander. 'n Nederlandse vertaling, *Het spookschip De Vliegende Hollander*, het in dieselfde tyd (1838-'39) verskyn.

Storielyn
---------

Die storielyn het betrekking op die soeke van Philip Vanderdecken van Terneuzen in Nederland om sy vader te red wat verdoem is om vir ewig die kaptein van die spookskip die Vlieënde Hollander te wees nadat hy 'n oorhaastige eed afgelê en een van die bemanningslede vermoor het terwyl hy om die Kaap die Goeie Hoop probeer seil het. Toe Vanderdecken se moeder sterf, hoor hy daar is 'n manier om sy pa se rustelose siel weer te laat bedaar. Hy belowe om ter see te bly totdat hy persoonlik met sy pa gepraat en hom gehelp het.

Vanderdecken seil in verskeie skepe om die wêreld, in diens van die Verenigde Oos-Indiese Kompanjie, sodat hy vir sy vader die reliek van die Heilige Kruis wat hy om sy nek dra, kan gee. Sy soeke bring hom egter in konflik met aardse en onaardse magte, want die *Vlieënde Hollander* bring onheil oor almal wat die skip sien.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
{{Kursiewe titel}]

***The Fountainhead*** is 'n roman van 1943 deur die Russies-Amerikaanse skrywer Ayn Rand. Dit was haar eerste groot letterkundige sukses. Die roman se hoofkarakter, Howard Roark, is 'n onversetlike jong argitek wat baklei teen konvensionele standaarde en weier om toe te gee aan 'n argitektuurestablishment wat nie innovasie wil aanvaar nie. Roark verteenwoordig was Rand glo die ideale man is, en sy stryd weerspieël Rand se siening dat individualisme beter is as kollektivisme.

New Yorkse wolkekrabbers soos die McGraw Hill-gebou (links) en die Woolworthgebou het Rand geïnspireer om oor argitektuur te skryf.
Roark word teengestaan deur mense wat waarde heg aan konformasie eerder as onafhanklikheid en integriteit. Dit sluit Roark se voormalige klasmaat Peter Keating in wat sukses behaal deur gewilde style te volg, maar hom tot Roark wend vir hulp met ontwerpprobleme. Ellsworth Toohey, 'n sosialistiese argitektuurresensent wat sy invloed gebruik om sy politieke en sosiale agenda te bevorder, probeerom Roark se loopbaan te vernietig. Die uitgewer van 'n sensasiekoerant, Gail Wynand, probeer die openbare opnie vestig. Hy bevriend Roark, en verraai hom dan toe die openbare opinie in 'n rigting draai wat hy nie kan beheer nie. Die roman se mees omstrede karakter is Roark se minnares, Dominique Francon. Sy glo niekonformiteit kan nie wen nie, en daarom wissel sy tussen om Roark te help en te ondermyn.

Twaalf uitgewers het die manuskrip van die hand gewys voordat 'n redakteur by Bobbs-Merrill Company sy wek op die spel geplaas het om dit te publiseer. Resensies was uiteenlopend. Sommige resensente het die boek geprys as 'n kragtige loflied aan individualisme, terwyl ander gedink het dit is te lank en die karakters wek nie simpatie nie. Verkope was aanvanklik stadig, maar die boek het 'n gevolg opgebou deur mondelinge oordrag en het 'n topverkoper geword. Meer as 9 miljoen eksemplare van *The Fountainhead* is wêreldwyd verkoop en dit is in meer as 20 tale vertaal. Die roam het Rand as skrywer gewild gemaak en 'n blywende invloed gehad, veral onder argitekte en entrepreneurs.

Die roman is verskeie kere vir ander media verwerk. 'n Geïllustreerde uitgawe is in 1945 in koerante gepubliseer en Warner Bros. het dit in 1949 verfilm; Rand het die draaiboek geskryf Gary Cooper het die rol van Roark vertolk. Die prent het nie goeie resensies gekry nie en het nie sy geld by die loket terugverdien nie. In 2014 is dit deur die Belgiese verhoogregisseur in 'n toneelstuk verwerk, en dit het oor die algemeen positiewe resensies gekry.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
Die **Riviersonderend-tolbos** (*Leucadendron burchellii*) is 'n blomdraende struik wat tot die genus *Leucadendron* behoort en deel van die fynbos-bioom vorm. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap waar dit voorkom in die Riviersonderendberge vanaf Jonaskop tot by McGregor.

Die struik word 1,6 m hoog en blom in Augustus. Die plant vrek na 'n brand maar die sade oorleef. Die sade word geberg in 'n tol op die vroulike plant en val na die grond na twee maande. Die saad word hierna deur miere versprei wat dit na hulle neste toe dra. Die plant is eenslagtig en daar is afsonderlike plante met manlike- en vroulike blomme, wat deur die werking van klein kewers bestuif word. Die plant groei op noordelike hellings in klipperige of sanderige sandsteengrond op hoogtes van 800 tot 1000 m.

In Engels staan dit as die *Riviersonderend conebush* bekend.

Bronne
------

* REDLIST sanbi
* Protea Atlas
* Biodiversityexplorer
* Plants of the World Online

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q18079146
* GBIF: 5638333
* iNaturalist: 589049
* IPNI: 704733-1
* IUCN: 113166556
* NCBI: 299961
* Plant List: tro-26500650
* Tropicos: 26500650

 |
**Dire Tladi** (20 April 1975) is 'n Suid-Afrikaanse internasionale regsgeleerde. Hy was professor in internasionale reg by die Departement Publiekreg en die Instituut vir Internasionale en Regsvergelykende Reg in Afrika aan die Universiteit van Pretoria. Hy was ook buitengewone professor by die Departement Publiekreg van die Universiteit van Stellenbosch. Hy het gedien as die Hoof Staatsregsadviseur vir Internasionale Reg vir die Suid-Afrikaanse Departement van Internasionale Betrekkinge en Samewerking en as Regsadviseur vir die Suid-Afrika-sending na die Verenigde Nasies.

Sy hoof akademiese spesialisasies is in internasionale publiekreg, menseregtereg, omgewingsreg en internasionale strafreg. Op 1 Januarie 2012 het hy 'n vyfjaartermyn as lid van die Verenigde Nasies se Internasionale Regskommissie begin.

Onderwys en opleiding
---------------------

Dire Tladi het sy BLC- en LLB-graad *cum laude* aan die Universiteit van Pretoria, (Suid-Afrika), 'n LL.M. van die Universiteit van Connecticut (VSA) en 'n LLD (Internasionale reg) van die Erasmus Universiteit (Nederland).

Hy is mede-hoofredakteur van die *South African Yearbook of International Law*. Hy het op die redaksie van die *Pretoria University Law Press* (PULP)-tydskrif C*onstitutional Court Review* gedien. Hy dien ook op die redaksie van die *Journal of Practice of International Courts and Tribunals*.

Benewens meer as 50 wetenskaplike publikasies, het Dire Tladi ook 'n roman gepubliseer, *Blood in the Sand of Justice*, gebaseer op 'n fiktiewe weergawe van die sluipmoord op die Aanklaer van die Internasionale Strafhof.

Sedert sy aanstelling aan die einde van Mei 2015 lei professor Tladi die Verenigde Nasies se Internasionale Regskommissie as Spesiale Rapporteur om inhoud aan *Jus Cogens* te gee, deur te identifiseer hoe reëls en norme tot die status van *Jus Cogens* verhef word en die impak van hierdie norme te bepaal.

In 2020 is Tladi vanaf 2021 deur die Nasionale Navorsingstigting aangestel as die Suid-Afrikaanse Navorsingsleerstoel vir Volkereg.
**George Shepstone Bartlett** (gebore op 14 Maart 1931 in Port Shepstone, Natal, oorlede op 25 Maart 2010) was 'n Suid-Afrikaanse landbou-ingenieur en politikus. 

George Bartlett was opeenvolgend lid van die Verenigde Party (1974-1977), die Nuwe Republikeinse Party (1977-1984) en toe van die Nasionale Party (1984-1997). Hy was die Nasionale Minister van Vervoer, Openbare Werke en Grondsake (1989-1991), en laastens van Mynwese en Energie (1991-1994) in die kabinet van F.W. de Klerk. Hierna was hy lid van die KwaZulu-Natalse Provinsiale Wetgewer (1994-1998), waartydens hy die L.U.K. vir landbou was (1994-1996).

Lewensloop
----------

George Bartlett is in Port Shepstone in die Natalprovinsie gebore en het skoolgegaan in Pietermaritzburg. Na hy matrikuleer het, studeer hy landbou-ingenieurswese in Suid-Afrika en aan die Universiteit van Toronto in Kanada (1955-1957). Hy bekom sy eerste werk as 'n hidrouliese ingenieur vir die Ontario Ministerie van Ontwikkeling, waarna hy in 1959 na Suid-Afrika terugkeer om 'n suikerrietplantasie in Natal te bestuur.

### Politiek

Nadat hy 'n direkteur van Illovo Sugar Estates Natal (1969-1974) was, het hy 'n politieke loopbaan begin en is hy verkies tot verteenwoordiger vir die kiesafdeling Amanzimtoti (1974-1994) onder die vaandel van die Verenigde Party (opposisie). Na die ontbinding van laasgenoemde in 1977 sluit hy hom aan by die Nuwe Republikeinse Party, die politieke erfgenaam van die Verenigde Party. In 1984 sluit hy aan by die regerende Nasionale Party en word partyleier van die provinsiale tak in Natal (1989-1994).

Bartlett was adjunkminister van Ekonomiese Sake en Tegnologie (1986-1989) in die P.W. Botha-regering, daarna was hy Minister van Vervoer, Openbare Werke en Grondsake (1989-1991), en laastens Minister van Mynbou en Energie (1991-1994) in die kabinet van F.W. de Klerk.

Hy sterf in Maart 2010 op die ouderdom van 79 aan kanker.
Die **bergkatjiepiering** (*Leucadendron cordatum*) is 'n blomdraende struik wat tot die genus *Leucadendron* behoort en deel van die fynbos-bioom vorm. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap en is seldsaam. Dit kom voor in die Langeberg tussen Koo en Barrydale asook die Swartberg digby Klaarstroom. Die struik word 1 m hoog en dra blomme van Junie tot Julie.

Vuur vernietig die plant maar die sade oorleef. Die sade word geberg in 'n tol op die vroulike plant en val na die grond na twee maande. Die plant is eenslagtig en daar is manlike- en vroulike plante. Die aktiwiteite van klein torre en klein knaagdiere verseker dat die plante bestuif word. Die plant groei hoofsaaklik rotsagtige sandsteen grond op hoogtes van 500-1900 m.

In Engels staan dit as die *Droopy Conebush* bekend.

Bronne
------

* REDLIST Sanbi
* Biodiversityexplorer
* Protea Atlas
* Plants of the World Online


|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q15582878
* GBIF: 5638244
* iNaturalist: 589055
* IPNI: 704759-1
* IUCN: 113166942
* NCBI: 1482571
* Plant List: tro-26500670
* Tropicos: 26500670

 |
Die **wegkruipertje-tolbos** (*Leucadendron cryptocephalum*) is 'n blomdraende struik wat tot die genus *Leucadendron* behoort en deel van die fynbos-bioom vorm. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap en slegs twee populasies kom by Potberg en die Groenlandberg voor. Daar is min inligting beskikbaar oor die plant.

Die struik word 2 m hoog en blom van Maart tot Mei. Die plant vrek in 'n brand maar die sade oorleef. Die sade word in 'n tol op die vroulike plant geberg. Die plant is eenslagtig en daar is afsonderlike manlike en vroulike plante met hul blomme. Die plant groei op hoogtes van 60 - 360 m. 

In Engels staan dit as die *Concealed conebush* bekend.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

Bronne
------

* REDLIST Sanbi
* Biodiversityexplorer
* Protea Atlas
* Plants of the World Online

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q18078487
* GBIF: 5638209
* iNaturalist: 589058
* IPNI: 704769-1
* IUCN: 113167068
* NCBI: 1482573
* Plant List: tro-26500674
* Tropicos: 26500674

 |
GambiereilandeDie ligging van die Gambiereilande in die Stille Oseaan.
Die **Gambiereilande** of **Mangareva-eilande** (Frans: *Îles Gambier* of *Archipel des Gambier*) is ’n klein, bewoonde groep eilande, oorblyfsels van ’n kaldera, in Frans-Polinesië in die Stille Oseaan. Hulle lê net suidoos van die Tuamotu-argipel.

Inwoners word as ’n aparte groep van Tuamotu beskou omdat hul kultuur en taal met dié van die Marquesaseilande ooreenstem, en ook omdat Tuamotu uit ’n reeks koraal-atolle bestaan, terwyl Gambier ’n vulkaniese oorsprong het.

Vanweë hul nabyheid word die Acteongroep asook die nabygeleë atolle Maria Est, Morane, Marutea Sud en Temoe, wat almal onbewoon is, soms by die Gambiereilande ingesluit.

Administrasie
-------------

Die munisipaliteit Gambier bestaan uit die Gambiereilande (met die onbewoonde Temoe-atol, 40 km suidoos van die hoofgroep, ingesluit), die onbewoonde Acteongroep in die noordweste en die atolle Marutea Sud, Maria Est en Morane. Dié groep eilande en atolle beslaan ’n gebied van 35 km² Die hoofdorp is Rikitea op die grootste eiland, Mangareva.

Gambier bestaan uit:

* **Gambiergroep:** Papuri, Teauaone, Tepapuri, Puaumu, Vaiatekeue, Teauotu, Apou, Tuaeu, Totegegie, Tarauru Roa, Gaioio, Tenoko, Rumarei, Mangareva, Aukena, Tokorua, Taravai, Tepu Nui, Angakauitai, Motu-O-Ari, Makapu, Akamaru, Mekiro, Teohootepohatu, Atumata, Tauna, Tekava, Kouaku, Motu Teiku, Makaroa, Manui en Kamaka.
* **Acteongroep:** Tenararo, Vahanga, Tenarunga en Matureivavao.
* **Ander:** Marutea Sud, Maria Est, Morane en Temoe.

Geografie
---------

Die Gambiergroep word omring deur ’n koraalrif met drie deurgange na die oop see. Hulle het hoofsaaklik ’n vulkaniese oorsprong, hoewel ’n paar koraaleilande is. Die bevolking was in 2007 altesaam 1 641. Die hoogste punt is Berg Duff aan Mangareva se suidkus, wat 441 m hoog is.

Akamaru

Geskiedenis
-----------

Van omstreeks die 10de tot die 15de eeu het die Gambiereilande ’n paar duisend bewoners gehad wat handel gedryf het met ander eilandgroepe soos Marquesas, die Geselskapseilande en Pitcairneilande. Omdat te veel bome afgekap is, het Mangareva heeltemal ontbos geraak, en dit het rampspoedige gevolge vir die eiland se omgewing en ekonomie gehad.

Volgens oorlewering was daar ’n burgeroorlog en het kannibalisme voorgekom terwyl die eilandbewoners afgesny geraak het van die res van die wêreld, en daar is argeologiese bewyse daarvan. Vandag kan die eiland net ’n paar honderd mense onderhou.

In 1834 het Franse priesters ’n Rooms-Katolieke sending op die eilande begin. Hulle het daarna, in 1836, na Tahiti aanbeweeg.

Die eilande was ’n logistieke basis vir Frankryk se kernwapentoetse in Mururoa, ’n atol van die Tuamotu-argipel.

Galery
------

* Mangareva
* Aukena
* Mangareva
* Agakauitai
* Kouaku
* Manui
* Tarauru Roa
* Tauna
* Tepapuri
**William McChord Hurt** (20 Maart 1950-13 Maart 2022) was ’n Amerikaanse verhoog- en rolprentakteur. Hy het in die 1970's begin toneelspeel.

Loopbaan
--------

Hurt het sy rolprentdebuut in 1980 gemaak as ’n gekwelde wetenskaplike in die wetenskapsfiksieprent *Altered States* en het ’n Golden Globe-benoeming vir beste nuweling daarvoor gekry. Daarna het hy die manlike hoofrol teenoor Kathleen Turner gespeel in die neo-noir-prent *Body Heat* (1981).

In 1985 het hy groot lof en verskeie pryse ingepalm, onder meer ’n Oscar en ’n Bafta vir beste akteur vir sy rol as ’n gay man in *Kiss of the Spider Woman*. Hy het nog twee Oscar-benoemings gekry vir sy hoofrolle in *Children of a Lesser God* (1986) en *Broadcast News* (1987). Hy het deur die 1980's ook op die verhoog verskyn, onder meer in Off-Broadway-produksies soos *Henry V*, *Fifth of July*, *Richard II* en *A Midsummer Night's Dream*. Hurt het in 1985 sy eerste Tony-benoeming gekry vir die Broadway-produksie *Hurlyburly*.

Nadat hy in die volgende dekade uiteenlopende rolle gespeel het, het Hurt sy vierde Oscar-benoeming (vir beste manlike byspeler) gekry vir sy spel in die riller *A History of Violence* (2005). Ander noemenswaardige prente sluit in *A.I. Artificial Intelligence* (2001), *The Village* (2004), *Syriana* (2005), *The Good Shepherd* (2006), *Mr. Brooks* (2007), *Into the Wild* (2007), *The Incredible Hulk* (2008) en *Robin Hood* (2010).
Die **berggeelbos** (*Leucadendron gandogeri*) is 'n blomdraende struik wat tot die genus *Leucadendron* behoort en deel van die fynbos-bioom vorm. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap, waar dit voorkom in die Hottentots-Hollandberge, Kogelberg, Kleinmondberg, Groenlandberg, Babylonstoringberg, Kleinrivierberge en Bredasdorpberge. Die struik word 1.6 m hoog en dra blomme van Augustus tot September.

Vuur vernietig die plant maar die sade oorleef. Die sade word geberg in 'n tol op die vroulike plant en word vrygelaat na 'n brand, dit val na die grond en word deur die wind versprei. Die plant is eenslagtig en daar is gevolglik manlike en vroulike plante. Bestuiwing vind plaas deur die werking van klein torre. Die plant groei op rotsagtige berghellings in sandgrond op hoogtes vanaf seevlak tot 1 350 m.

In Engels staan dit as die *broad-leaf conebush* bekend.

Galery
------

* 
* 
* 
* 
*

Bronne
------

* REDLIST Sanbi
* Biodiversityexplorer
* Protea Atlas
* Plants of the World Online

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q15583462
* GBIF: 5638072
* iNaturalist: 568586
* IPNI: 704805-1
* IUCN: 113168270
* NCBI: 299979
* Plant List: tro-26500696
* Tropicos: 26500696

 |
Die **kleitolbos** (*Leucadendron lanigerum* var. *lanigerum*) is 'n blomdraende struik en variëteit van *Leucadendron elimense*, wat tot die genus *Leucadendron* behoort en deel van die fynbos-bioom vorm. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap waar dit voorkom op die Kaapse Vlakte, en Malmesburyvlakte vanaf die Strand en Dieprivier tot by Bainskloof en Dassenberg.

Die struik word tot 1.5 m hoog en spruit weer uit nadat dit gebrand het. Die struik blom van Julie tot September. Die sade word in 'n tol op die vroulike plant geberg, val grond toe nadat dit gebrand het en word deur die wind versprei, die sade het vlerkies. Die plant is eenslagtig en daar is afsonderlike plante met manlike en vroulike blomme en word bestuif deur klein kewers. Die struik groei in sand op hoogtes van 180 - 200 m. 

In Engels staan dit as die *Common shale conebush* bekend.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

Bronne
------

* REDLIST Sanbi
* Biodiversityexplorer
* Protea Atlas
* Protea Atlas
* Plants of the World Online

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q97096173
* GBIF: 8053768
* iNaturalist: 600078
* IUCN: 185424793
* NCBI: 1482579

 |