recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Die Kazan-katedraal nadat dit in 1993 herbou is.
Die **Katedraal van die Kazanse ikoon van Gods Moeder** (Собо́р Каза́нской ико́ны Бо́жией Ма́тери, *Sobor Kazanskoi ikoni Bozjnei Materi*) of **Kazan-katedraal** (Каза́нский собо́р, *Kazanski sobor*) is ’n Russies-Ortodokse kerk in die noordoostelike hoek van Rooiplein in Moskou. ’n Kerk het reeds sedert die 1620's op dié plek gestaan, eers van hout en later van stene. Die huidige katedraal is in 1993 herbou.

Oorsprong
---------

Die naam kom van die Kazanse Ikoon van Gods Moeder, wat eeue lank al deur die Russies-Ortodokse gelowiges geëerbiedig word. Nadat Koezma Minin en prins Dmitri Posjarski in 1612 ’n leër op die been gebring het om die Pole uit die Kremlin te verdryf, het die prins ’n kerk met sy eie geld laat bou. Hy het glo verskeie kere tot die ikoon gebid tydens die stryd teen die indringers.

Dit stem ooreen met die Russiese tradisie om kerke te laat bou om belangrike oorwinnings te vier, nes die geval was met die Sint Basilius-katedraal op die plein, wat gebou is om die Russe se oorwinning oor die Tartare te vier.

Nadat die aanvanklike kerk in 1632 deur ’n brand verwoes is, het die tsaar opdrag gegee dat ’n steenkerk op die plek gebou word. Dit is in Oktober 1636 ingewy. Dit is daarna soveel gerestoureer dat die oorspronklike ontwerp verlore gegaan het. In 1929–1932 is die kerk se buitekant heeltemal herbou volgens die oorspronklike ontwerp.

Herbouing
---------

Josef Stalin het die katedraal in 1936 saam met ’n paar ander historiese geboue laat sloop om plek te maak vir groot militêre voertuie tydens Sowjet-parades. Ná die verbrokkeling van die Sowjetunie was die Kazan-katedraal die eerste kerk wat herbou is. Dit is in 1993 voltooi.
**McCain Foods Limited** is 'n Kanadese maatskappy in privaatbesit wat in 1957 deur die broeders Harrison en Wallace McCain in Florenceville (provinsie Nieu-Brunswick) gestig is. McCains is die grootste vervaardiger van bevrore slaptjips (*french fries* of *pommes frites*) en ander oondklaar diepvrieskos ter wêreld.

Die maatskappy het 18 000 werknemers in diens en beskik oor 41 vervaardigingsaanlegte in twaalf lande wat oor ses vastelande strek. McCain Foods verwerk elke uur sowat een miljoen pond aartappelprodukte en verkoop wêreldwyd een derde van alle diepbevrore aartappelprodukte in meer as 160 lande. In 2000 het McCain Foods Irvin & Johnson se verwerkte voedsel-afdeling met 'n slaptjipfabriek in Delmas (provinsie Mpumalanga) asook twee verwerkingsaanlegte vir bevrore groente in Bedfordview (Johannesburg) oorgeneem en sodoende tot die Suid-Afrikaanse mark toegetree. Sy besighede in die land word deur *McCain Foods SA (Pty) Ltd.* bedryf.

Volgens die Kanadese dagblad *The Globe and Mail* se *Report on Business* was McCain Foods ten opsigte van sy verkope in 2014 die 19de grootste Kanadese maatskappy in privaatbesit.
**Ceratopsia** of **Ceratopia** (Antieke Grieks vir "horinggesigte") is ’n groep plantvretende dinosourusse met snawels wat tydens die Kryt-periode gefloreer het in wat nou Noord-Amerika, Europa en Asië is. Van hul voorsate het vroeër, in die Jura, geleef. Die vroegste bekende **seratopsiër**, *Yinlong downsi*, het tussen 161,2 en 155,7 miljoen jaar gelede geleef. Die laaste Ceratopsia-spesies het in die Kryt-Paleogeen-uitwissing 66 miljoen jaar gelede uitgesterf.

Vroeë lede van die groep, soos *Psittacosaurus*, was klein, tweevoetige diere. Latere lede soos *Centrosaurus* en *Triceratops*, het ontwikkel in baie groot viervoetige diere met oordadige gesighorings en krae wat oor die nek gestrek het. Hoewel die krae die dun nek kon beskerm het teen roofdiere, kon dit ook gebruik gewees het vir vertoon of vir die regulering van hitte. Hulle het gewissel van 1 m en 23 kg tot langer as 9 m en 5 400 kg.

*Triceratops* is onder die algemene publiek verreweg die bekendste seratopsiër. Genusname in die groep eindig dikwels in "*-ceratops*", maar nie altyd nie.

Naam
----

Reeds in die 1960's is gemeen die naam "Ceratopsia" is taalkundig verkeerd en dat dit eintlik "Ceratopia" moet wees. Laasgenoemde spelling word egter selde in wetenskaplike geskrifte gebruik, al is dit taalkundig korrek, en die meeste paleontoloë gebruik steeds "Ceratopsia".

Taksonomie
----------

’n Vroeë seratopsiër: *Psittacosaurus*.
’n Tipiese Protoceratopsidae: ’n *Protoceratops*-skelet in die Wyoming-dinosourussentrum.
*Triceratops*, een van die grootste seratopsiërs. Dit het ’n soliede kraag en lang horings gehad.
Na aanleiding van Marsh se klassifikasie word Ceratopsia gewoonlik beskou as ’n suborde in die orde Ornithischia. Terwyl geklassifiseerde taksonomie in ’n groot mate ongewild geraak het onder dinosouruskenners, gebruik sommige paleontoloë steeds so ’n klassifikasie, hoewel bronne verskil oor wat die rang is. Sommige beskou dit as ’n suborde, terwyl ander die rang verlaag het tot infra-orde.

Onderstaande lys van Ceratopsia-genera volg ’n klassifikasie deur Thomas R. Holtz jr. uit 2010.

* **Ceratopsia**
	+ *Albalophosaurus*
	+ *Micropachycephalosaurus*
	+ *Stenopelix*
	+ *Yinlong*
	+ **Familie Chaoyangsauridae**
		- *Chaoyangsaurus* -
		- *Xuanhuaceratops* -
	+ **Familie Psittacosauridae**
		- *Hongshanosaurus*
		- *Psittacosaurus* -
	+ **Neoceratopsia**
		- *Archaeoceratops* -
		- *Auroraceratops* -
		- *Helioceratops*
		- *Koreaceratops*
		- *Kulceratops*
		- *Liaoceratops*
		- *Microceratus*
		- *Yamaceratops*
		- **Familie Leptoceratopsidae**
			* *Asiaceratops*
			* *Cerasinops*
			* *Gryphoceratops*
			* *Leptoceratops*
			* *Montanoceratops*
			* *Prenoceratops*
			* *Udanoceratops*
			* *Unescoceratops*
			* *Zhuchengceratops*
		- **Familie Bagaceratopidae**
			* *Ajkaceratops*
			* *Bagaceratops*
			* *Bainoceratops*
			* *Gobiceratops*
			* *Lamaceratops*
			* *Magnirostris*
		- **Familie Protoceratopsidae**
			* *Graciliceratops*
			* *Protoceratops*
		- **Superfamilie Ceratopsoidea**
			* *Turanoceratops*
			* *Zuniceratops*
			* **Familie Ceratopsidae**
Die berg **Kazbek** of **Kazbegi** is 'n rustende stratovulkaan en een van die hoogste berge van die Kaukasusgebergte. Dit lê op die grens tussen Rusland en Georgië – in Rusland se streek Noord-Ossetië en Georgië se Kazbegi-distrik.

Die Kazbek is een van die 10 hoogste pieke in Rusland, die derde hoogste piek in Georgië en die sewende hoogste kruin in die Kaukasusberge. Dit is die tweede hoogste vulkaniese kruin in die Kaukasus, naas die berg Elbroes. 

Die Kazbek is Russies en was die naam van 'n plaaslike Ossetiese prins. Die berg se naam in Georgies is მყინვარწვერი, Mqinvartsveri, "Gletserspits" of "Ysspits". ('n Ander Georgiese naam is ყაზბეგი, Kazbegi.) Die Wainachse naam, Bashlam, beteken "Gesmelte Berg".

Ligging
-------

'n 19de-eeuse poskaart van die Georgiese Militêre Pad naby Kazbek.
Aan die oostelike voetheuwels van die Kazbek loop die Georgiese Militêre Pad deur die Darialpas van 2 378 m. Die streek is tektonies baie aktief, met verskeie klein aardbewings wat gereeld voorkom. 'n Aktiewe warmwaterbron kom ook voor. Kazbek is 'n potensieel aktiewe vulkaan met die vorm van 'n dubbele keël, waarvan die basis op 'n hoogte van 1 770 m lê.

Vanweë sy steil hange is die Kazbek se gletsers nie baie groot nie. Die totale gekombineerde oppervlakte van die gletsers is 135 km2. 'n Groot instorting van 'n gletser aan die berg se noordoostelike hang op 20 Augustus 2014 het tot sewe mense se dood gelei. Die gletser se instorting het die Terekrivier laat opdam en dit het die Georgiese Militêre Pad laat oorstroom.

Van 24 tot 28 Mei 2019 het die Kaukasiese Skitoernetwerk 'n ekspedisie georganiseer om die Kazbek se hoogte te herbepaal. Op 27 Mei 2019 is 'n GPS-ontvanger vir die eerste keer op die Kazbek se spits geplaas. Die nuwe hoogte is met 'n akkuraatheid van 5 mm bepaal op 5 053,927 m.

Legende
-------

Die berg Kazbek (Kazbegi) word in Georgiese folklore verbind met Amirani, die Georgiese weergawe van die Griekse Prometeus, wat aan 'n berg vasgeketting is as straf omdat hy vuur van die gode gesteel en dit vir mense gegee het. Die ligging van dié toneel het later die terrein geword van 'n Ortodokse kluisenaarshut in 'n grot met die naam "Betlemi" (Betlehem) op 'n hoogte van sowat 4 000 m. Volgens legendes het dié grot baie heilige relieke gehuisves, soos Abraham se tent en die kind Jesus se krip.
Pantocrator van Sant Climent de Taüll, MNAC
**Katalaanse kuns** is die artistieke kuns wat, in wat vandag die teenswoordige Katalonië is, voortgebring is. Dit het 'n parallelle evolusie met die res van die Europese kuns gehad en op 'n uiteenlopende manier die veelvuldige neigings gevolg wat in die konteks van die geskiedenis van die Westerse kuns plaasgevind het. Katalonië het deur die geskiedenis uiteenlopende kulture en beskawings gehad wat hul kunsbegrip bygedra het en hul nalatenskap gelaat het. Elke historiese tydperk het spesifieke en definieerbare kenmerke, gemeenskaplik aan ander lande en kulture, of uniek en gedifferensieerd, wat mettertyd ontwikkel het. 

Katalaanse kuns is die resultaat van die uiteenlopende sosiale en kulturele samesmelting wat teweeggebring is deur die uiteenlopende volke wat die grondgebied daarvan bewoon het: die eerste prehistoriese setlaars is opgevolg deur verskillende volke, soos Iberiërs wat tydens die brons- en ystertydperke hulle daar gevestig het; die volke het later saamgesmelt met die eerste koloniseerders uit die Mediterreense beskawings; die Grieke. Toe het die Romeine gekom, wat hul kuns en argitektuur oor die hele gebied versprei het. Na die val daarvan was Katalonië deel van die Visigotiese (Westerse Gote) koninkryk, en later is dit deur Islamitiese setlaars beset, wat vandag waargeneem kan word in die argitektuur van die suidelike helfte van die gebied. 

Die Middeleeue dui die begin van die Katalaanse kultuur as 'n gedefinieerde entiteit aan, met sy eie taal, afkomstig van Latyn, en die vorming van die Prinsdom Katalonië. Dit was 'n tydperk van vrugbaarheid en prag vir die Katalaanse kuns; die Romaanse en ook die Gotiese tydperke sou ook baie vrugbare tydperke wees vir die artistieke ontwikkeling van die prinsdom. Gedurende die vroeë moderne tyd, met die onderdanigheid aan die monargie van Spanje en die opeenvolging van verskillende ekonomiese krisisse, het Katalaanse kuns se prestige en uitset afgeneem. 

Die Renaissance- en Barokstyl was nie besonder opmerklik in die geskiedenis van Katalaanse kuns nie. Sedert die negentiende eeu, met die ekonomiese en kulturele herlewing, het kuns weer begin floreer; en Modernisme (verwant aan die Europese Art Nouveau) het een van die produktiefste en mees manjifieke tydperke van die Katalaanse kuns geword wat aan die wêreld verskeie belangrike figure gegee het soos onder andere Antoni Gaudí, Lluís Domènech i Muntaner en Ramon Casas. Die twintigste eeu het die verskillende style wat deur Katalaanse kunstenaars geproduseer is, en wat aansluit by internasionale neigings, geïnkorporeer; wat wêreldwyd kunstenaars soos Salvador Dalí, Joan Miró en Antoni Tàpies voortgebring het.

Bronne
------

* AA. VV. *Història de l'art català.* Edicions 62 (Barcelona, 2005) ISBN 84-297-1997-0
* Alonso Tejada, Anna en Grimal Navarro, Alexandre. *L'Art Rupestre del Cogul.* *Primeres imatges humanes a Catalunya.* Pagès Editors (Lleida, 2007) ISBN 978-84-9779-593-7
* DD. AA. (1998). Art de Catalunya. Edicions L'isard. ISBN. DD. AA. (1998).
**Jigme Namgyal** (Dzongkha: འཇིགས་མེད་རྣམ་རྒྱལ་, Wylie: *jigs med rnam rgyal*; 1825-1881) is ’n voorvader van die Wangchuck-dinastie van Bhoetan. Hy was van 1870 tot 1873 die 48ste Druk Desi, of sekulêre hoof, van Bhoetan en het ook die erflike titel 10de penlop van Trongsa gehad. Hy is die "Swart Heerser" genoem.

Lewe
----

Namgyal was die seun van Pila Gonpo Wangyal en sy tweede vrou, Sonam Pedzom. Hy is in 1825 in Lhuntse-dzong gebore. Omstreeks 1846 het hy aangesluit by die distrik Trongsa se administrasie, wat Sentraal-Bhoetan beheer het, en vinnig deur die range gevorder totdat hy in 1853 die penlop van Trongsa geword het.

Hoewel Bhoetan deur die 19de eeu oor die algemeen goeie betrekkinge met beide Tibet en Brits-Indië gehad het, het die uitbreiding van Britse mag aan Bhoetan se grense en Tibettaanse aanvalle in die Brits-Indiese staat Sikkim politieke magte in die land verdeel tussen pro-Brits en pro-Tibettaans. Hierdie tydperk van intense mededinging tussen Wes- en Sentraal-Bhoetan, tesame met eksterne invloede uit Tibet en veral Brittanje, het toestande geskep vir die opgang van die penlop van Trongsa.

Ná die Duar-oorlog met Brittanje (1864-'65) en groot grondverliese het gewapende konflik na binne gekeer. In 1870, te midde van voortdurende burgeroorloë, het Namgyal die 48ste Druk Desi geword. In 1879 het hy sy 17-jarige seun, Ugyen Wangchuck, as die 23ste penlop van Paro aangestel. Namgyal het tot met sy dood effektief beheer oor die land uitgeoefen.

Nalatenskap en dood
-------------------

Namgyal se belangrikste bydrae tot die land was die vestiging van vrede en die geleidelike vereniging van die land oor drie dekades, van die 1850's tot die 1870's. Die afname in interne konflik, veral ná 1878, het gehelp om die fondament vir die monargie te lê.

Namgyal is in 1881 dood en sy seun Ugyen het begin baklei vir die amp van penlop van Trongsa. In 1882 het hy dit gekry en daarna die mag in die land onder hom verenig. In November 1907 het ’n vergadering van geestelikes, amptenare en aristokratiese families hom eenparig gekies as erflike monarg.

Erfgename
---------

Jigme Namgyal was die pa van die eerste koning van Bhoetan, Ugyen Wangchuck, wat die Bhoetanese monargie in 1907 gestig het. Jigme Namgyal is dus die voorouer van al die konings van Bhoetan. Verskeie monarge het die naam Jigme gehad.

Die kroonprinse van Bhoetan het gewoonlik die titel penlop van Trongsa. Die huidige kroonprins, Jigme Namgyel Wangchuck, is na Namgyal genoem.
**David Botha** (1921–1995) was ’n Suid-Afrikaanse landskapskilder en grafiese kunstenaar in die tradisie van die realistiese impressionisme. Hy is veral bekend vir sy olieskilderye van die nat Kaapse strate. Sy Bolandse landskappe, hoofsaaklik van die Paarl en Stellenbosch, is stemmingsvolle uitbeeldings van veral wintertonele.

Lewensloop
----------

David Johannes Botha is in Desember 1921 in Graaff-Reinet in die Oos-Kaap gebore. In 1941 kwalifiseer hy as kunsonderwyser aan die Kaapstadse Onderwyskollege.

Botha het sy eerste (van vyftig) solo-uitstalling in 1944 in Kaapstad gehou. Tydens sy leeftyd het hy aan meer as 100 groepuitstallings in Suid-Afrika en in die buiteland deelgeneem.

Van 1946 tot 1979 het hy kuns by verskeie hoërskole in die Paarl aangebied. Van 1950 tot 1952 studeer Botha aan die Camberwell School of Art in Londen. Hy reis ook na Frankryk, Italië en Spanje gedurende hierdie tyd om sy kunsopvoeding te verryk. Hy het weer in 1967 na Europa en die Midde-Ooste gereis.

Botha was beide 'n skilder en grafiese kunstenaar. Hy het landskappe en seetonele, asook stillewe-komposisies geskep. Hy het verskeie media, insluitende olie, waterverf, ink, potlood, houtskool en verskillende grafiese media hieroor gebruik.

Hy is op 8 Augustus 1995 in die Paarl oorlede. Hy was 73 jaar oud.

Versamelings
------------

Van sy werke is in die volgende versamelings opgeneem:

* Hester Rupert Kunsmuseum, Graaff Reneit, Suid-Afrika
* Nasionale Museum, Bloemfontein, Suid-Afrika
* Pretoriase Kunsmuseum, Suid-Afrika
* Randse Afrikaanse Universiteit, Suid-Afrika
* Suid-Afrikaanse Kultuurhistoriese Museum, Kaapstad, Suid-Afrika
* Suid-Afrikaanse Nasionale Kunsmuseum, Kaapstad, Suid-Afrika
* Universiteit Stellenbosch, Suid-Afrika
* Willem Annandale Kunsgalery, Lichtenburg
Die kloaak en Wolffbuis van ’n menslike embrio van 25-27 dae oud.
Die **Wolffbuis** of **mesonefriese buis** is ’n orgaan wat in soogdiere, insluitende mense, voorkom tydens die ontwikkeling van die embrio. 

Die Wolffbuis verbind die primitiewe nier, die mesonefros, met die kloaak. Manlike urogenitale strukture wat daaruit ontstaan, sluit in die saadleiers, saadsakkies en ejakulasiebuise.

Ontwikkeling
------------

Tydens bevrugting voeg die sperm óf ’n X-chromosoom (vroulik) óf ’n Y-chromosoom (manlik) by die X-chromosoom in die eiersel. Dit bepaal die genetiese geslag van die embrio. In die eerste weke van ontwikkeling is geneties manlike en vroulike fetusse "anatomies ononderskeibaar", met primitiewe geslagskliere wat teen die sesde week begin ontwikkel. Die geslagskliere kan tot óf testikels (manlik) óf eierstokke (vroulik) ontwikkel, na gelang van die daaropvolgende gebeure. Tot in die sewende week lyk manlike en vroulike fetusse identies.

Teen die agtste week ná bevrugting begin die geslagskliere van die XY-embrio tot funksionerende testikels ontwikkel, wat testosteroon afskei. Eierseldifferensiasie, vir XX-embrio's, begin eers teen sowat 12 weke ná bevrugting. In ’n tipiese vroulike differensiasie ontwikkel die Müllerbuisstelsel in die baarmoeder, Fallopiusbuise en binneste derde van die vagina. 

In manlike fetusse veroorsaak die Müllerbuis-inhiberende hormoon (MIH) dat dié buisstelsel agteruitgaan. Hierna veroorsaak androgene dat die Wolffbuisstelsel ontwikkel. Daaruit ontstaan ’n stelsel verwante organe tussen die afvoerbuise van die testikels en die prostaat, naamlik die saadleiers, saadsakkies en ejakulasiebuise. Die prostaat ontstaan uit die urogenitale holte en die afvoerbuise uit die Wolffpypies. In volwasse mans is die funksie van dié stelsel om sperma te berg en bykomende semenvloeistof te verskaf.

In die afwesigheid van die Müllerbuis-inhiberende hormoon in vroue, gaan die Wolffbuisstelsel agteruit en ontwikkel die Müllerbuisstelsel verder.

Naam
----

Die stelsel is genoem na Caspar Friedrich Wolff, wat die mesonefros en sy buise in 1759 beskryf het.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 1069152463
* TE: E5.6.2.0.0.0.4

 |
Wolfgang Schmieder
**Wolfgang Schmieder** (\* 29 Mei 1901 in Bromberg, provinsie Posen; † 8 November 1990 in Freiburg im Breisgau) was 'n Duitse bibliotekaris en musiekkundige. 

Schmieder het musiekwetenskap, literêre geskiedenis en kunsgeskiedenis aan die Universiteit van Heidelberg studeer, waar hy sy doktorsgraad in 1927 ontvang het en tot 1930 as assistent by die musiekwetenskapinstituut gewerk het. In 1931 het hy die bibliotekaris-eksamen in Leipzig geslaag en daarna as bibliotekaris by die TH Dresden-biblioteek gewerk. Van 1933 tot 1942 was hy 'n argivaris en musiekbibliotekaris by Breitkopf–Härtel in Leipzig. Van 1942 tot sy aftrede in 1963 het hy by die Stad en Universiteitsbiblioteek in Frankfurt am Main gewerk en vanaf 1946 as hoof van hul nuutgestigte musiekdepartement. Vanaf sy aftrede tot sy afsterwe het hy in Freiburg in Breisgau geleef. 

Schmieder is veral bekend vir die Bach-Werke-Verzeichnis (BWV), wat hy geskep het tussen 1946 en 1950, waarin hy die werke van Johann Sebastian Bach gekatalogiseer het. Die Bach-Werke-Verzeichnis is sedertdien 'n feitlik wêreldwye standaard onder musikante en liefhebbers.

Werke
-----

* *Die ander Beethoven*. *Uit die papiere van 'n ou besigheids argief*, in: *Allgemeine Musikzeitung*, Jg. 63, No. 42 van die 16de. Oktober 1936, pp. 642-645
* *Hummel- dokumente uit 'n ou musiekuitgewersargief*, in: *Allgemeine Musikzeitung*, Jg. 64 (1937), p. 608f.
* *Musiek.* *Ou druk tot ongeveer 1750*, 2 volumes, Frankfurt am Main: Klostermann 1967 (= *Katalogusse van die Herzog-August-Bibliothek Wolfenbüttel*, Volumes 12 en 13)

Literatuur
----------

* Georg von Dadelsen en Kurt Dorfmüller (red.): *Bronstudies oor musiek.* *Wolfgang Schmieder op sy 70ste* *Verjaarsdag.* Peters, Frankfurt am Main 1972.
* *Duitse Biografiese Ensiklopedie.* Tweede Uitgawe Bd. 9, Saur, München 2008, p. 67.
Laatste Avondmaal, Gustave van de Woestyne, 1927, Groeningemuseum, 0040054000. 
 *Boerin*, ca. 1925, uit die versameling van die Phoebus-versameling 
**Gustave Van de Woestijne** (2 Augustus 1881 - 21 April 1947) was 'n Belgiese ekspressionistiese skilder. 

Hy behoort tot die sogenaamde "Eerste Groep van Latem", 'n groep kunstenaars wat in die plattelandse dorpie Sint-Martens-Latem aan die oewer van die Lys, naby Gent werksaam was. Hy was die broer van die Vlaamse digter Karel Van de Woestijne. Hy is begrawe in die begraafplaas van Campo Santo.

Eerbewyse
---------

* **1919**  : Ridder van die Orde van Leopold .

Werke wat in die Koninklike Museum van die Kunste in Antwerpen uitgestal word
-----------------------------------------------------------------------------

* Sint Bernard, 1901
* *Die Blinde Man*, 1910
* The Sleepers, 1918
* *Adrienne*, 1921
* *Die likeur drinkers*, 1922
* *Gaston en sy suster*, 1923
* *Azure*, 1928
* *Stillewe met druiwe*, 1937
* *Christus wys sy wonde*, 1921
* *De twee lentes*, 1910
Die **Simfonie in d mineur**, ook bekend as **"Die Nul"** (WAB 100), is 'n simfonie vir simfonieorkes uit 1869 van die Oostenrykse komponis Anton Bruckner.

Ontstaan
--------

Bruckner het die werk in 1869 gekomponeer. Toe die Weense Filharmoniese Orkes besig was met die repetisie van die openingsdeel het die dirigent, Felix Otto Dessoff, na die komponis gedraai met die vraag "waar het die eerste tema gegaan?". Vir die altyd onsekere Bruckner sou die opmerking die rede wees waarom hy dié simfonie, sy derde, wat geskryf is na die Simfonie in f (Bruckner) (Die Studiensimfonie of Simfonie in f mineur) en die amptelike "Eerste" (Die Simfonie nr. 1 (Bruckner)) nie sou opneem in die volgorde van genommerde simfonieë nie.

Toe Bruckner kort voor sy dood in 1895 sy simfonieë hersien het het hy weereens die simfonie in d mineur onder oë gekry. Hy het die simfonie ongeldig verklaar en 'n nul daarvoor op die partituur geskryf. Hy het nogtans die werk aan die Landes-biblioteek in Linz geskenk met die opmerking: "Diese symfonie ist ganz ungültig". Sodoende verkry die simfonie toe die bynaam "die Nul".

Betekenis
---------

Die première van die werk het eers in 1924 in Klosterneuburg plaasgevind, 'n jaar nadat die Studiesimfonie die eerste keer opgevoer is. Sedertdien word die belang van die "Nul" simfonie wel ingesien. Die werk word nou reëlmatig uitgevoer en opgeneem. Deurdat die werk tientalle jare verborge was is dit nooit aan die tallose wysigings blootgestel wat dit andersins sou ondergaan het nie. Sodoende gee die werk, meer as die gepaardgaande Simfonie nr. 1 en die tweede van 1871 waaraan Bruckner lank bly "skaaf" het, 'n verhelderende blik en insig wat Bruckner se vroeëre komposisionele ontwikkeling betref. Vergeleke met Bruckner se latere simfonieë is die simfonie relatief kort en eenvoudig. Tog neem mens reeds hier die kern waar van die persoonlikheid wat Bruckner later sou ontwikkel.

Dele
----

1. Allegro - poco meno mosso (in d)
2. Andante sostenuto (in Bes)
3. Scherzo: Presto - Trio: Langsamer und ruhiger
4. Finale: Moderato - Allegro vivace (in d)

Instrumentasie
--------------

* 2 dwarsfluite
* 2 Hobo's
* 2 klarinette
* 2 fagotte
* 4 Horing (blaasinstrument)
* 2 trompette
* 3 tromboon
* keteltrom en
* eerste en tweede viool
* altviool
* tjello
* kontrabas

Notas
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Nederlandse Wikipedia vertaal. | 

 |

Bronne
------

* Renate Ulm (red.): *Die Symphonien Bruckners. Entstehung, Deutung, Wirkung*. Bärenreiter, Kassel, 2002. ISBN 3761815905
* Harenberg Konzertführer 2001 blz 179 Dortmund

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb13927344p (data)
* GND: 300029934
* LCCN: n81053449
* MusicBrainz work: 4b7c68e0-50de-4f32-bfbc-d7b1a3efc121
* NLA: 35676956
* VIAF: 180634732
* WorldCat Identities (via VIAF): 180634732

 |
**Microsoft Windows RT**, waarna tydens die ontwikkelingsfase ook as *Windows on ARM* (kort: *WOA*) verwys is, is 'n weergawe van *Microsoft* se *Windows 8*-bedryfstelsel. Dit is vir mobiele toestelle soos tabletrekenaars ontwerp wat op die ARM-argitektuur baseer. Die sagteware, waarvan die finale weergawe op 1 Augustus 2012 vrygestel en vanaf 26 Oktober 2012 amptelik versprei is, uitsluitlik op nuwe toestelle beskikbaar en word nie as aparte sagteware aan verbruikers verkoop nie.

*Windows RT* toon baie ooreenkomste met *Windows 8* aangesien albei bedryfstelsels op dieselfde bedryfstelselkern baseer en dus ook grotendeels gebruik maak van dieselfde bronkode. In teenstelling met *Windows 8* kan verbruikers op *Windows RT*-toestelle uitsluitlik sagtewaretoepassings installeer wat spesifiek vir hierdie mobiele bedryfstelsel ontwerp of in *Microsoft* se *Windows Store*-aanlynwinkel afgelaai is.

Spesiale toepassings vir *Windows RT* sluit aangepaste weergawes van kantoorprogrammatuur in, waaronder *Word*, *Excel*, *PowerPoint* en *Outlook*, wat saam met die bedryfstelsel op nuwe toestelle versprei word. Die eerste tabletrekenaar, wat saam met Windows RT aangebied word, is *Microsoft* se *Surface*. Hierdie tabletrekenaar is met 'n *Tegra*-ARM-verwerker toegerus wat deur *Nvidia* vervaardig word. Daarenteen sal *Microsoft* se tweede tablet, *Surface Pro*, met 'n *Intel*-verwerker en die gewone weergawe van *Windows 8* toegerus wees.
| **Ville de Lévis**
 |
| --- |
| **Kaart** | **Wapen** |
|  |
|  |
|  |
| **Vlag** |
|  |
|  |
|  **Land** |  Kanada |
|  **Provinsie** |  Quebec |
|  **Koördinate** | 46°48′N 71°11′W﻿ / ﻿46.800°N 71.183°W﻿ / 46.800; -71.183 |
|  **Stigting** | 1861/2002 |
|  **Oppervlakte:** |   |
|  - Totaal | 443,65 vk km |
|  **Hoogte bo seevlak** | -- |
|
|
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (2008) | 130 006 |
|  - Bevolkingsdigtheid | 289,3/vk km |
|  **Tydsone** | UTC -5 (Oostelike tyd) |
|
|  **Burgemeester (2005-2009)** | Danielle Roy-Marinelli |
|  **Amptelike Webwerf** | ville.levis.qc.ca |
|

**Lévis** (amptelik **Ville de Lévis**) is 'n stad in die ooste van die Kanadese provinsie Quebec met 'n oppervlakte van 443,65 vierkante kilometer en 'n bevolking van 130 006 mense (2008). Die stad het in sy huidige vorm eers op 1 Januarie 2002 ontstaan toe tien stede en dorpe (waaronder die historiese stad Lévis wat in 1861 gestig is) saamgesmelt het.

Lévis is aan die suidoewer van die Sint-Laurensrivier, teenoor die provinsiale hoofstad Quebecstad en tussen Beaumont en Saint-Antoine-de-Tilly geleë. 'n Veerboot verbind die historiese stadskerne van Ou-Quebecstad (*Vieux-Québec*) en Ou-Lévis (*Vieux-Lévis*) met mekaar, terwyl twee brûe, Quebec-brug en Pierre-Laporte-brug, die westelike stadsdele van Lévis met Quebecstad verbind.

Lévis is ook die naam van die gewestelike distriksmunisipaliteit (Frans: *Municipalité régionale de comté*) in die administratiewe gewes Chaudière-Appalaches en sensusafdeling van die provinsie Quebec wat met die stadsgebied van Lévis ooreenkom. Lévis fungeer as administratiewe sentrum van die gewestelike distriksmunisipaliteit.

Lévis is die beduidendste nywerheidsentrum in die gewes Chaudière-Appalaches. Die grootste olieraffinadery van Oos-Kanada, *Ultramar*, is in die stadsdeel Saint-Romuald geleë. Die skeepswerf *Davie Québec Inc.* en die koeldrankvervaardiger *Frito-Lay Canada*, 'n dogtermaatskappy van *PepsiCo*, het hulle hoofkwartiere in die ooste van Lévis. Die *Mouvement des caisses Desjardins*, wat in 1900 deur Alphonse Desjardins in Lévis gestig is, is die grootste vereniging van koöperatiewe banke in Noord-Amerika en een van die beduidendste werkgewers in die metropolitaanse gebied van Quebecstad. Vir sy ekonomiese ontwikkeling is Lévis in 2005 as die "Stad van die jaar" aangewys.
**Leonid Fjodorowitsj Mjasin** (Russies: Леонид Фёдорович Мясин, \* 27 Julie / 9 Augustus 1895 in Moskou; † 15 Maart 1979 in Borken, Duitsland), beter bekend onder sy Frans getranskribeerde naam **Léonide Massine**, was 'n Russiese danser en choreograaf.

Lewe
----

Massine het sy dansopleiding by Enrico Cecchetti en Nicholas Legat ontvang. In 1914 het hy vir die eerste keer vir Sergei Diaghilef se *Ballets Russes* gedans. Een jaar later het hy sy eerste choreografie vir dié befaamde balletgeselskap behartig en was tot en met 1921 sy vernaamste choreograaf.

In 1926 het Massine na die Verenigde State geëmigreer. Vanaf 1932 was hy baie jare lank vir die *Ballets Russes de Monte Carlo* werksaam waar hy in 1933 as artistieke leier aangestel is.

In 1932 het Massine die choreografie vir die Londense première van Karl Gustav Vollmoeller se *The Miracle* behartig wat op 9 April van dié jaar in die *Lyceum Theatre* plaasgevind het. Hier het hy saam met Tilly Losch opgetree en die rol van die "speelman" gedans.
Voor 1930
---------

1902 A Trip to the Moon (Oospronklike titel *Le voyage dans la lune*)
1927 Metropolis
1929 Frau im Mond

1930's
------

1931 Frankenstein
1933 The Invisible Man
1936 Flash Gordon Serial
1938 Things to Come

1950's
------

1951 The Day the Earth Stood Still
1951 The Thing From Another World
1958 Plan 9 from Outer Space
1952 The War of the Worlds
1954 Godzilla
1956 Forbidden Planet
1954 This Island Earth
1957 The Incredible Shrinking Man
1958 The Blob
1959 Journey to the Center of the Earth

1960's
------

1960 The Time Machine
1963 Day of the Triffids
1964 Dr. Strangelove
1966 Fahrenheit 451
1966 Seconds
1968 2001: A Space Odyssey (rolprent)
1969 Colossus: the Forbin Project

1970's
------

1970 THX 1138
1971 A Clockwork Orange
1971 The Andromeda Strain
1971 The Omega Man
1972 Solaris
1973 Sleeper
1973 Soylent Green
1974 Dark Star
1975 Rollerball
1977 Star Wars
1977 Close Encounters of the Third Kind
1979 Star Trek: The Motion Picture
1979 Alien

1980's
------

1980 The Empire Strikes Back
1981 Outland
1981 Escape from New York
1982 E.T. the Extra-Terrestrial
1982 Blade Runner
1982 The Thing
1983 Return Of The Jedi
1983 Le Prix du Danger
1984 Dune
1984 The Terminator
1984 Starman
1984 Sexmisja
1985 Cocoon
1986 Aliens
1987 RoboCop
1988 Akira
1989 The Abyss

1990's
------

1990 Robocop 2
1991 Terminator 2:Judgment Day
1992 Alien 3
1993 Jurassic Park
1995 Twelve Monkeys
1996 Mars Attacks
1996 Independence Day
1997 Contact
1997 Gattaca
1997 Alien Resurrection
1999 The Matrix
1999 eXistenZ
1999 Star Wars Episode I: The Phantom Menace

2000's
------

2000 Mission to Mars
2001 A.I.: Artificial Intelligence
2002 Minority Report
2002 Star Wars Episode II: Attack of the Clones
2003 The Matrix Reloaded
2003 The Matrix Revolutions
2003 Terminator 3: Rise of the Machines
2003 Star Wars Episode III: The Revenge of the Sith
Kleuters in die skool se sandput.
Die **Centurion Reformia Onafhanklike Laerskool** (CROL) is 'n laerskool wat in Clubview, Centurion in Suid-Afrika geleë is. Die skool se naam is op 'n stadium verander vanaf "Laerskool Reformia" na "Centurion Christelike Laerskool", maar dieselfde waardes en gehalte onderwys word nog steeds aangebied.

Stigting
--------

Na 'n inligtingsessie in Oktober 2001 deur Pieter Bischoff (verbonde aan Dirk Postma Skool) oor wie Aksie Reformatoriese Skole Onderrig is en waarvoor dit staan, het belangstellende ouers besluit om so 'n skool te stig. Centurion Reformia het Januarie 2002 sy deure geopen vir 6 leerlinge in graad R en 2 in graad 1. Juffrou Wilma Kampman het aanvanklik beide graadgroepe hanteer, maar later daardie jaar het Renate van Wyk kom uithelp met die graad R’e. 

Teen die einde van 2002 het die belangstelling sodanig gegroei dat daar besluit is om tot graad 4 uit te brei. Op die eerste skooldag van 2003 was daar 28 leerders en 4 onderwyseresse. Soos die woord versprei het, het Centurion Reformia in 2004 gegroei tot 50 leerders en 6 onderwyseresse, en in 2007 tot 70 leerders met 10 onderwyseresse. Tans word al die grade van 00 tot 7 aangebied. Dit sluit ook 'n kleuterafdeling in.

Fasiliteite
-----------

Die skool het begin in die katkisasiegebou van die Gereformeerde kerk Lyttelton. Soos die skool gegroei het, het die fasiliteite te klein geraak. Na onderhandelinge met die regering is daar 'n langtermynhuurooreenkoms vir grond in die Clubview-omgewing verkry. Strukture is opgerig en die nuwe skoolgebou is aan die begin van 2008 in gebruik geneem. Die skool is tans geleë op die hoek van Cornellstraat en Edinburghlaan in Clubview.

Waardes en bestuur
------------------

Die skool is gegrond op 'n Christen- reformatoriese waardestelsel en beywer hom vir gehalte onderrig. 'n Uitkomsgebaseerde kurrikulum word gevolg wat ontwikkel is vir en deur die Aksie Reformatoriese Skole Onderrig (ARSO) groep van skole. Reformia is 'n ouerskool wat nie winsgerig is nie en wat geheel en al deur die ouers besit en bestuur word. Sport en kultuur vorm ook deel van die skool se geïntegreerde buitemuurse aktiwiteite.
Die **Quigleyskaal** is ’n beskrywende, visuele stelsel van fenotipiese gradering wat sewe grade gebruik tussen "ten volle vermanlikte" en "ten volle vervroulikte" geslagsdele. Dit is in 1995 deur die pediatriese endokrinoloog Charmian A. Quigley et al. voorgestel. Dit is soortgelyk aan die Praderskaal en word gebruik om geslagsorgane te beskryf in gevalle van androgene-insensitiwiteitsindroom, insluitende algehele, gedeeltelike en ligte insensitiwiteit.

Grade
-----

Die Quigleyskaal vir androgene-insensitiwiteitsindroom.
Die eerste ses grade van die skaal, 1 tot 6, dui die mate van genitale vermanliking aan. Graad 1 dui op ten volle vermanlikte uitwendige geslagsdele en ligte androgene-insensitiwiteitsindroom. Grade 6 en 7 dui op ten volle vervroulikte uitwendige geslagsdele en algehele androgene-insensitiwiteitsindroom.

Grade 2 tot 5 dui die grade van afnemende vermanliking aan, wat ooreenstem met gedeeltelike androgene-insensitiwiteitsindroom.

Graad 7 kan tot met puberteit nie van graad 6 onderskei word nie, en daarna deur die teenwoordigheid van sekondêre dik en lang (terminale) hare. Graad 6 is van toepassing as sekondêre terminale hare aanwesig is, en graad 7 as dit afwesig is.

Die skaal is redelik omstrede omdat die begrip dat atipiese geslagsdele noodwendig abnormaal is, betwis word. In 2015 het die Raad van Europa se hoë kommissaris vir menseregte aanbeveel dat die mediese klassifikasies van variasies van geslagseienskappe hersien word.

Sien ook
--------

* Interseks

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
Selfportret (1900)
**Arnold Genthe** (\* 8 Januarie 1869 in Berlyn; † 9 Augustus 1942 in New York) was 'n Amerikaanse fotograaf van Duitse afkoms wat veral bekendheid verwerf het met foto's wat San Francisco se Chinese buurt (*Chinatown*) en die aardbewing, wat San Francisco in 1906 getref het, gedokumenteer het, maar ook met sy fotoportrette van bekende persoonlikhede uit die openbare lewe en vermaaklikheidsbedryf.

Lewe en werk
------------

Genthe is in Berlyn gebore, die seun van 'n onderwyser in Grieks en Latyn. Hy het ook self filologie aan die Friedrich-Schiller-Universiteit in Jena gestudeer. In 1894 het hy sy doktorsgraad ontvang.

Genthe het in 1895 na San Francisco geëmigreer, nadat hy 'n tydelike onderwyspos aanvaar het. Omdat hy die beeld van die lewendige stad wou vasvang, het hy homself leer fotografeer. Hy het hom uiteindelik in San Francisco gevestig en omstreeks 1900 'n fotoateljee daar geopen. In die vroeë twintigste eeu het hy 'n later-beroemde reeks foto's in Chinatown geneem. In 1906 het hy 'n aantal wêreldberoemde foto's van die 1906 San Francisco-aardbewing geneem.

Nadat 'n aantal van sy foto's in plaaslike tydskrifte gepubliseer is, het Genthe ook naam gemaak as 'n portretfotograaf. Prominente inwoners van San Francisco en bekende figure soos Sarah Bernhardt en Jack London het hulself deur hom laat afneem. Hy was ook betrokke by artistieke fotografie, het vir 'n ruk by die kunstenaarskolonie in Carmel-by-the-Sea aangesluit en hoofsaaklik met kleur geëksperimenteer.

In 1911 het Genthe na New York verhuis, waar sy roem as portretfotograaf in die volgende dekades nog verder toegeneem het. Gedurende hierdie tydperk het hy onder andere foto's van Theodore Roosevelt, Woodrow Wilson, John D. Rockefeller en ander grotes geneem. Sy reeks portrette van Greta Garbo het alom bekend geword. In 1916 is 'n reeks foto's van die dansers Anna Pavlova, Isadora Duncan en Ruth St. Denis suksesvol gepubliseer in *The Book of the Dance*. In die 1920's het hy ook 'n reeks stadsbeelde in New Orleans gemaak.

Genthe is in 1942 aan 'n hartaanval dood.
**Simonstad** het Suid-Skiereiland in 1958 opgevolg as kiesafdeling in die mees suidelike deel van die Kaapse Skiereiland.

Die LV vir Suid-Skiereiland, Lewis Charles Gay, van die Verenigde Party, wat in 1953 daar onbestrede verkies is, kry ook in 1958 in Simonstad geen teenstand nie. Simonstad stem dan ook in die volkstemming van 1960 oorweldigend teen republiekwording met 9 229 nee-stemme en 2 591 ja-stemme. Gay kry in 1961 se algemene verkiesing 4 632 stemme meer as die nuwe Progressiewe Party se J. Beck. Gay bly tot 29 Maart 1966 LV vir Simonstad en word opgevolg deur John Wiley wat die setel vir die Verenigde Party behou met 2 268 stemme meer as die Nasionale Party se L.A. Pienaar, LV vir Bellville vanaf die tussenverkiesing op 28 Oktober 1970.

Wiley behou Simonstad in 1970, eweneens teen Pienaar, met 'n vergrote meerderheid van 3 796 stemme en in 1974 teen die N.P. se W.C. Dempsey met 'n meerderheid van 3 295. In die aanloop tot die ontbinding van die V.P. in 1977 om 'n breër opposisieparty te stig, word ses Volksraadslede op 19 Januarie 1977 uit die party geskors omdat hulle hul nie met sir De Villiers Graaff se inisiatief ("Red Suid-Afrika") kon vereenselwig nie. Wiley was een van hulle.

Die ses stig op 26 Maart 1977 die Onafhanklike Verenigde Party, waarvan die naam op 28 Mei 1977 na die Suid-Afrikaanse Party (die derde party met dié naam sedert 1910) verander word. Die party vaar verbasend goed in die verkiesing net ses maande na sy stigting. Wiley behou Simonstad en S.A.P-kandidate wen ook twee setels in Port Elizabeth – Sentraal en Walmer. Die eerste leier was Myburgh Streicher van Mei 1977 tot Januarie 1978 en die tweede en laaste Wiley van 21 Januarie 1980 tot en met die party se inlywing by die Nasionale Party onder leiding van P.W. Botha op 13 Junie 1980.

Sien ook
--------

Bellville, Claremont, Constantia, De Kuilen, Durbanville, Groenpunt, Groote Schuur, Kaapse Vlakte, Kaapstad-Hawe, Kaapstad-Kasteel, Kaapstad-Sentraal, Kaapstad-Tuine, Liesbeek, Maitland,Mowbray, Nuweland, Parow, Pinelands, Rondebosch, Seepunt, Soutrivier, Suid-Skiereiland, Tygervallei, Vasco, Woodstock, Wynberg

Bronne
------

* Potgieter, D.J. (ed.) 1972. *Standard Encyclopaedia of Southern Africa*. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery (Nasou).
* Schoeman, B.M. 1977. *Parlementêre verkiesings in Suid-Afrika 1910-1976*. Pretoria: Aktuele Publikasies.
’n **Sinaps** is in die senuweestelsel ’n struktuur wat neurone (of senuselle) toelaat om elektriese of chemiese seine aan ander neurone oor te dra, en volgens sommige skrywers ook aan nieneuronselle soos dié in die spiere en kliere.

Sinapse (ten minste chemiese sinapse) word in hul posisies gestabiliseer deur sinaptiese hegmolekules (SAM's) wat uit beide die pre- en postsinaptiese neuron (seinsturende en teikenneuron) steek en aan mekaar vassit waar hulle oorvleuel; SAM's kan ook help met die generering en werking van sinapse.

Die woord "sinaps" kom van die Griekse woorde *syn-* ("saam") en *haptein* ("vasmaak").

Sinapse is noodsaaklik vir neuronale werking: Neurone is selle wat gespesialiseer is om seine na individuele teikenselle te stuur, en hulle doen dit deur middel van sinapse. By ’n sinaps kom die plasmamembraan van die presinaptiese neuron naby die membraan van die postsinaptiese sel. Beide die presinaptiese en postsinaptiese streke bevat die molekulêre meganismes om die twee membrane te verbind om die seinproses uit te voer. In baie sinapse sit die presinaptiese deel aan die akson en die postsinaptiese deel aan ’n dendriet of selliggaam. Astrosiete ruil ook inligting uit met die sinaptiese neurone, reageer op sinaptiese aktiwiteit en reguleer senuoordrag.
JC (Kay) de Villiers
**Jacquez Charl (Kay) de Villiers** 7 Maart 1928, Klerksdorp, Tvl - 5 Junie 2018, Kaapstad was 'n Suid-Afrikaanse neurochirurg.

Hy was die derde kind van Carel (Callie) van der Merwe de Villiers en Susanna Johanna Joubert. Hy kwalifiseer as geneesheeer aan die Universiteit van Kaapstad, en werk as huisdokter in Swellendam, KP. Hierna studeer hy nagraads in die neurochirurgie onder sir Wylie McKissock by die *University College Hospital* in Londen, Engeland.

Na sy terugkeer na Suid-Afrika word hy aangestel in die personeel van die Fakulteit Geneeskunde aan die Universiteit van Kaapstad, waar hy in 1970 bevorder word tot voltydse hoof van die Departement Neurochirurgie, en in 1972 tot medeprofessor. In 1976 word hy die eerste bekleër van die *Helen en Morris Mauerberger leerstoel* in neurochirurgie. Hy was die ontvanger van talle toekennings en lid van verskeie wetenskaplike verenigings oor die wêreld, was besoekende professor aan verskeie akademiese departemente, sowel plaaslik as in die buiteland, ontvanger van twee ere-doktorsgrade, en aangestel as Spesiale Besoekende Wetenskaplike van die SAMNR (Suid-Afrikaanse Mediese Navorsingsraad).

Hy tree op 12 Desember 1952 op Stellenbosch in die huwelik met Christina (Kina) Meta Botha, wat hom in 1967 ontval. Die volgende jaar trou hy op 24 Maart 1968 te Rondebosch met Jeanne Marié Erica du Plessis, wat hom op 20 November 2016 ontval het. Hy word oorleef deur twee kinders, Charl Christian en Elfrida Susan, en vier kleinkinders.

Prof De Villiers het ‘n sterk belangstelling getoon in die Anglo-Boereoorlog en het wyd navorsing gedoen oor die mediese omstandighede tydens die oorlog. Sy gesaghebbende twee-volume mediese geskiedenis van die oorlog, getiteld *Healers, Helpers and Hospitals* - a history of Military Medicine in the Anglo-Boer War (uitgegee deur Protea Boekhuis, 2009) is deur die Universiteit van Kaapstad vereer met die prestige 2011 *UCT Book Award*. In 2011 het sy boek *Dwarstrekkers, Dwepers en Dokters* die lig gesien, met die subtitel *Merkwaardige vertellings uit die Anglo-Boereoorlog;* daarin skryf hy oor ’n hele aantal eksentrieke karakters wat hy tydens sy navorsing vir sy groot historiese werk teëgekom het. Hy is medeskrywer van *Yeoman of the Karoo* en was stigter van die *Kaapse Mediese Museum.* Die *Hugenote-Vereniging van SA* het hom in 2014 vereer met lewenslange ere-lidmaatskap vir sy jarelange diens as lid van die bestuur. Hy was ook bekend as ’n uithalerstorieverteller, ’n lewensgenieter en iemand wat wyd gelees het.

Prof Kay de Villiers is op 5 Junie 2018 in Kaapstad na 'n kort hospitaalverblyf oorlede.
Die suidelike aansig van Simonopetra.
Die klooster van die see af gesien.
Die **Simonopetra-klooster** (Grieks: Σιμωνόπετρα, letterlik "Simon se Rots"), ook gespel **Simonos Petra**, is ’n Oosters-Ortodokse klooster aan die suidkus van Berg Athos in Griekeland. Dit is 13de in rang van die skiereiland se kloosters. Daar is tans sowat 54 monnike.

Die skiereiland se ooskus is in die algemeen taamlik rotsagtig, maar die deel waarop die klooster staan, is uitsonderlik ru. Dit is op ’n groot rots gebou wat 330 meter bo die see uit ’n krans uitsteek.

Geskiedenis
-----------

Die klooster is in die 13de eeu gestig deur Simon van Athos, wat later ’n heilige van die Ortodokse Kerk geword het. Volgens tradisie het Simon, terwyl hy in ’n nabygeleë grot gewoon het, ’n droom gehad waarin die Teotokos hom opdrag gee om ’n klooster op die rots te bou. Sy het hom belowe dat sy hom en die klooster sou beskerm en in hul behoeftes voorsien. Simon het die oorspronklike klooster "Nieu-Betlehem" (Grieks: Νέα Βηθλεέμ) genoem en dit is steeds toegewy aan die geboorte van Jesus.

In 1364 het die Serwiese heerser Jovan Ugljesa geld gegee vir die restourasie en uitbreiding van die klooster. In 1581 is Simonopetra deur ’n brand verwoes waarin baie monnike dood is. Evgenios, die ab, het na die Donou-vorstedomme gereis in die hoop om geld te kry om die klooster te herbou. Die grootste skenker was Michael die Dappere, die prins van Wallachye, wat geld en groot stukke grond gegee het. Daar was ook in 1626 ’n brand, en ná die laaste brand in 1891 is die klooster herbou soos dit nou lyk.

In die afgelope eeue was die meeste monnike van Ionië in Anatolië. In die middel van die 20ste eeu het die aantal monnike aansienlik afgeneem en in 1973 het die Athos-gemeenskap besluit om nuwe monnike na die byna verlate klooster te bring. Die huidige broederskap is meestal van die Klooster van Groot Meteoron in Meteora.

Eienskappe
----------

Die klooster bestaan uit verskeie geboue van ’n paar verdiepings. Die hoofdeel is gebou op die plek van die oorspronklike klooster van Simon. Die monnike tel tradisioneel die verdiepings van bo na onder, dus is die boonste vloer die eerste verdieping. Die rots waarop die klooster gebou is, loop deur die onderste vloere.

Die koor van Simonopetra is gewild onder liefhebbers van Bisantynse musiek. Die klooster het ’n reeks versamelings van Bisantynse koormusiek gepubliseer, waarvoor die koor en klooster wyd erkenning gekry het.

Sien ook
--------

* Berg Athos
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Vrywaring: Die mediese inligting verskaf op Wikipedia dien slegs as 'n riglyn en dra geen waarborg van feitelike korrektheid nie. Enige vrae of klagtes oor u persoonlike gesondheid behoort na 'n dokter verwys te word.* |

Voorkoms van ingewandskoors:
   Sterk endemies

   Endemies

   Sporadiese gevalle

**Ingewandskoors** (ook bekend as buiktifus wat egter verwarring skep deurdat dit soos 'n onverwante siekte Tifus klink) is 'n siekte wat veroorsaak word deur die bakterium *Salmonella typhii*.

Verspreiding
------------

Dit kom wêreldwyd algemeen voor en word versprei deur water of voedsel wat besmet is met die ontlasting van 'n persoon wat daarmee aangesteek is.

Simptome
--------

Na 'n persoon aangesteek het kry hy simptome wat 'n hoë koors van 39 ° tot 40 °C wat stadig styg, 'n stadige polsslag (bradikardie), swakheid, kopsere, gebrekkige aptyt, ernstige diarree, maagkrampe, en 'n uitslag wat bestaan uit plat, rooskleurige vlekke – ook roosvlekke genoem. Uiterste simptome soos gaatjies in die ingewande of bloeding, hallusinasies en verwarring is ook moontlik.

Diagnose
--------

Diagnose word gemaak deur bloed-, beenmurg- of stoelgangkulture saam met die Widal-toets (wys teenwoordigheid van salmonella teenliggaampies teenoor antigene O-somaties en H-flagellaar) of in armer lande met die diazo-urinetoets.

Behandeling
-----------

In minder welgestelde lande word, nadat malaria, disenterie of longontsteking as oorsake uitgeskakel is, 'n terapeutiese toediening van chlooramfenikol gegee terwyl daar gewag word op die resultate van die Widal-toets en bloedkulture. Ingewandskoors kan noodlottig wees. Antibiotika soos ampisillien, chlooramfenikol, trimetopriem-sulfametoksasool en siprofloksasien word algemeen ingespan om **ingewandskoors** te behandel.

Asimptomatiese draers
---------------------

Dit kan ook gebeur dat mense asimptomatiese draers van **ingewandskoors** kan word, wat geen uiterlike simptome vertoon nie, maar in staat is om ander aan te steek.

In 1907 het Mary Mallon die eerste Amerikaanse draer geword om geïdentifiseer te word. Tussen 1901, toe Mary haar eerste aanval van ingewandskoors gehad het, en 1907 het sy in vier verskillende huishoudinge gewerk as kok. In elk van die huise het sy lede van die gesin aangesteek, soms met noodlottige gevolge. Sy het by hospitale as kok gewerk en was dan ook verantwoordelik vir ingewandskoors wat skielik uitbreek. Daar word vermoed dat sy tot 2 000 mense in haar lewe besmet het met die kiem.

Ongeveer 5% van die mense wat ingewandskoors opdoen, word as sulks draers van die siekte nadat hulle herstel het.

Tydsduur
--------

As **ingewandskoors** nie behandel word nie kan dit aangaan vir drie weke tot 'n maand. Sterfgevalle kom voor in tussen 10% tot 30% van onbehandelde gevalle. Inentings vir ingewandskoors is beskikbaar en word aanbeveel vir mense wat in streke reis waar die siekte algemeen voorkom (veral Asië, Afrika en Latyns-Amerika).

Ingewandskoors het al die lewens van verskeie beroemde mense geëis, onder andere Franz Schubert, Mark Hanna en Wilbur Wright.

Bronnelys
---------

* KENNIS,  vol 9, 1980, bl. 1710, ISBN 0 7981 0828 2