recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Mpande kaSenzangakhona** (1798 - 1872) was vanaf 1840 tot sy dood in 1872 koning van die zoeloenasie gewees. Dit maak hom die langsheersende Zoeloekoning in die geskiedenis. Hy is 'n halfbroer van Shaka en Dingaan, wat hom beide as zoeloekonings voorafgegaan het. Hy is in Babanango in Zoeloeland gebore.

Mpande is as 'n swakkeling relatief tot sy tydgenote beskou en terwyl ander half-broers verwyder is, is hy toegelaat om te bly lewe. Nadat Dingaan sy hoof inDuna, Ndlela kaSompisi opdrag gegee het om hom te vermoor, het Ndlela herhaaldelik uitgestel, aangesien hy besef het dat Mpande die enigste seun met kinders was, en dat die voortsetting van die bloedlyn noodsaaklik is vir die stabiliteit van die Zoeloenasie. Vir sy gebrek aan optrede is Ndlela later deur Dingaan tot die dood toe gemartel.

In Januarie 1840 help Andries Pretorius vir Mpande in 'n opstand teen sy halfbroer Dingaan, waarna Dingaan na Swaziland (nou eSwatini) vlug en Mpande as koning van die Zoeloes getroon word.

Die reëls vir opvolging in die Zoeloe-monargie was nie duidelik gedefinieer nie, maar volgens tradisie is die eerste seun van die *Groot vrou* as die opvolger beskou. Die koning kon egter kies watter een van sy vroue die *Groot vrou* was, en kon selfs sy keuse verander, soos Mpande dan ook wel gedoen het.

Die opvolging is uiteindelik deur die Slag van Ndondakusuka tussen Cetshwayo en Mbulazi op die oewer van die Tugelarivier besleg. Cetshwayo wen, en alhoewel Mpande vir meer as 'n jaar daarna nog nie die mag oorgegee het nie, was Cetshwayo effektief reeds in beheer gewees.

Sien ook
--------

* Utrecht (Boererepubliek)


|
|  |
|
| Voorafgegaan deurDingaan | **Koning van die Zoeloenasie**1840 - 1872 | Opgevolg deur**Cetshwayo** |

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 132276445
* ISNI: 0000 0004 2338 5564
* LCCN: nb2008014123
* NTA: 363570152
* VIAF: 305858442
* WorldCat Identities: lccn-nb2008014123

 |
**Mpulungu** is Zambië se enigste hawe danksy sy ligging aan die Tanganjika-meer, vanwaar bote na Tanzanië en Burundi vertrek. Met slegs 9 545 inwoners (2009-skatting), is dit die Noordelike Provinsie se agtste grootste nedersetting.

Die hawe het 'n bedrywige vissersbedryf en die veerboot *MV Liemba* doen gereeld hier aan op sy vaarte op die meer. Toeriste kan oorbly in talle lodges in die omgewing, maar moenie dat die sandstrande en helder water hulle om die bos lei nie. Seekoeie en krokodille is volop en die waterslang, hier as die Tanganjika-kobra bekend, word ook af en toe opgemerk.

Al wat van Zambië se oudste kerk, by Niamkolo, oorgebly het, is 'n 15 m hoë kloktoring. Die Londense Sendinggenootskap het die kerk in 1895 2 km oos van die dorp voltooi, nadat hulle 'n sendingstasie hier gestig het in 1880 om 'n einde aan die Arabiese slawehandel te probeer bring. Die sendelinge moes die plek kort daarna verlaat weens die Arabiere se teenstand, maar danksy die Britte in Njassaland se suksesvolle optrede teen die handelaars, kon die sendelinge in 1887 terugkeer. Ene Alfred J. Swan het die kerk in 1893 begin bou ná hy 'n stuk grond vir die doel gekoop het. Die sendelinge moes die stasie egter in 1908 skuif weens die hoë voorkoms van slaapsiekte. Kort daarna het 'n brand die kerk in puin gelê. In 1963 is die mure wel herbou.

Die meer bied uitstekende hengelgeleenthede.
**Stercorariidae** of **roofmeeue** is 'n familie van seevoëls wat tot die orde *Charadriiformes* behoort. Die familie bestaan uit 'n enkele genus van sowat sewe spesies. Die familie lyk effens soos gewone meeue, maar is hoofsaaklik bruin. Kenmerkend vir hul leefwyse is dat hulle ander seevoëls jag en hulle van hul prooi beroof. Roofmeeue word ook langs die Suider-Afrikaanse kus aangetref. 

Roofmeeue is taamlike groot, bruin seevoëls met skerp, geboë kloue en met sterk snawels wat in 'n haak eindig. Hulle broei naby die Noord- en Suidpoolgebied en oorwinter in gebiede op die laer breedtegrade. Kenmerkend vir hierdie voëlfamilie, wat uit 4 spesies bestaan, is dat hulle hoofsaaklik van die prooi van ander seevoëls soos meeue, sterretjies en malgasse leef. 

Hulle val die voëls in skerp duikvlugte aan en agtervolg hulle totdat hulle hul prooi laat val of dit uitbraak. Roofmeeue vreet boonop ander voëls se eiers en kuikens en die bruinroofmeeu (*Stercorarius skua*) maak ook soms volwasse diere dood. 

Die roofmeeu is die algemeenste spesie langs die Suider-Afrikaanse kus. Die Arktiese roofmeeu (*Stercorarius* *parasiticus*) en die knopstertroofmeeu (*Stercorarius* *pomarinus*) word net in die somer in Suid-Afrika aangetref, terwyl die langstertroofmeeu (*Stercorarius longicaudus*) glad nie hier voorkom nie. Hul broei in die noordelike toendra en vreet hoofsaaklik lemmings.

Bronnelys
---------

* Wêreldspektrum, 1982, ISBN 0908409656, volume 24, bl. 104

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4388721-1
* NKC: ph589557

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q205323
* ADW: Stercorariidae
* Fauna Europaea: 10781
* Fossilworks: 39602
* GBIF: 9347
* iNaturalist: 71367
* ITIS: 176790
* NCBI: 54049
* WoRMS: 136990

 |
**Ruth Thomas** (gebore op 7 Julie 1967 in Horsmonden, Kent) is 'n Britse romansier en skrywer van kortverhale.

Biografie
---------

Thomas het Engelse literatuur by die Universiteit van Edinburgh gestudeer , en toe in verskeie administratiewe poste in die privaatsektor gewerk voordat sy haar aandag aan skryfwerk toegespits het. Haar eerste versameling kortverhale, *Sea Monster Tattoo*, was geplaas op die kortlys vir die John Llewellyn Rhys-prys en die Saltire Genootskap Literêre Toekennings. Haar tweede versameling, *The Dance Settee* het 'n Skotse Kunsteraad Boektoekenning gewen. Beide boeke was gepubliseer deur Polygon, wat nou 'n druknaam van Birlinn Beperk is. Haar eerste roman, *Things to Make and Mend*, was in 2007 gepubliseer deur die Faber and Faber uitgewersmaatskappy , en het 'n *Good Housekeeping* Boek-toekenning gewen. Haar nuutste versameling kortverhale, *Super Girl*, was in 2009 gepubliseer. (ook deur die Faber and Faber uitgewersmaatskappy) Van diè versameling was *Rock of Ages* die naaswenner vir die 2009 V. S. Pritchett-gedenkprys van die Koninklike Genootskap van Literatuur. Haar tweede roman, *The Home Corner*, was in 2013 gepubliseer.

Thomas woon in Edinburgh saam met haar drie kinders en eggenoot, Mike Norman.

Werke
-----

##### Romans

* *Things to Make and Mend* (2007), Faber & Faber Geargiveer 12 Mei 2014 op Wayback Machine. Vertaal na Nederlands onder die titel *Vaardigheden Voor Meisjes* deur Inge de Heer vir die uitgewersmaatskappy De Bezige Bij
* *The Home Corner* (2013), Faber & Faber Geargiveer 12 Mei 2014 op Wayback Machine

Versamelings van kortverhale
----------------------------

* *Sea Monster Tattoo* (1997) Birlinn Beperk
* *The Dance Settee* (1999) Birlinn Beperk
* *Super Girl* (2009) Faber & Faber Geargiveer 12 Mei 2014 op Wayback Machine

Ruth Thomas se werke word al sedert 1990 gebundel in verskeie versamelings. Haar verhale verskyn dikwels op BBC Radio.
**Spreewald / Błóta**

**Historiese kultuurlandskap en  
Unesco-biosfeerreservaat**

---

**Ligging**  
  

  
  

Brandenburg, Duitsland

---

**Oppervlakte**  

500 km²  
waarvan biosfeerreservaat: 488 km²

---

**Bevolking**  
  

  
  

50 000

---

**Tale**  

Duits, Neder-Sorbies

Die **Spreewald** (Neder-Sorbies: *Błóta*, "Moerasland") is 'n uitgestrekte laagland en historiese kultuurlandskap in die suidooste van die Duitse deelstaat Brandenburg, geleë in die administratiewe distrikte Dahme-Spreewald en Oberspreewald-Lausitz, sowat 100 kilometer suidoos van Berlyn. Die Spreewald vorm die noordelikste deel van Neder-Lausitz met Cottbus as die politieke en kulturele sentrum. Sy hoofkenmerk is die natuurlike vertakkings van die Spreerivier wat deur kunsmatige kanale aansienlik uitgebrei is. Die rivier- en moeraslandskap word sedert 1991 as Unesco-biosfeerreservaat beskerm.

Kaart van die Spreewald
Dit was veral die Sorbe, 'n Wes-Slawiese volk, wat hul stempel op die kultuurlandskap Spreewald afgedruk het. Die gebied het lankal tot een van die bekendste en gewildste toeristebestemmings in Brandenburg ontwikkel.

Soortgelyke landskappe in Europa
--------------------------------

* Marais Poitevin in die Franse geweste Nieu-Akwitanië en Pays de la Loire
**Sechemchet** (ook **Sekhemkhet** of **Djoserteti** en bekend onder die Hellenistiese naam **Tyreis** volgens Manetho) was ’n Egiptiese farao van die 3de Dinastie van die Ou Ryk. Hy het vermoedelik van omstreeks 2648 tot 2640 v.C. regeer. Hy was moontlik die broer of oudste seun van farao Djoser.

Bewind
------

’n Kleiseel van die eiland Elephantine wys Sechemchet se Horus- en Nebtyname.
Min is oor Sechemchet bekend, want sy bewind was kort: net ses of sewe jaar. Hy het egter in dié tyd ’n trappiramide by Saqqara laat bou en twee bekende rotsinskripsies by Wadi Maghareh in Sinai agtergelaat. Op die eerste een word hy twee keer uitgebeeld, met verskillende krone op. Op die tweede gryp Sechemchet ’n vyand aan sy hare en lig sy arm in ’n poging om hom met sy seremoniële septer dood te slaan.

Die teenwoordigheid van dié inskripsies dui daarop dat turkoois en koper in Sechemchet se tyd in Sinai gemyn is. Die myne was waarskynlik deur die hele 3de Dinastie aktief, want inskripsies van Djoser en Sanacht is ook daar ontdek.

Familie
-------

Sechemchet se vrou kon Djeseretnebti gewees het, maar dié naam verskyn sonder die titel van ’n koningin en Egiptoloë twyfel oor die ware betekenis en lees van die naam. Dit is ook al gelees as "Djeser-Ti" en geïdentifiseer met die cartouchenaam "Djeser-Teti" wat aangedui word as die direkte opvolger van Djoser. Sechemchet het vir seker kinders gehad, maar geen name is dusver gevind nie.

Piramide
--------

Sechemchet is onder sy piramide by Saqqara begrawe, naby dié van Djoser. Die piramide is van die begin af as ’n trappiramide beplan. As dit voltooi was, sou dit ses of sewe trappe gehad het. Nes Djoser s’n is Sechemchet se piramide van kalksteenblokke gebou.

Dit is nie voltooi nie, waarskynlik weens die koning se skielike dood. Net die eerste trap is voltooi en die monument het dus eerder die vorm van ’n groot mastaba.
’n Skematiese voorstelling van die haarsakkie en sebumkliere.
**Sebumkliere** of **talgkliere** is mikroskopiese kliere in die vel wat ’n olierige of wasagtige stof deur buise afskei. Die afskeiding word **sebum** of **talg** genoem. Die sebum smeer die vel en hare van soogdiere en maak dit waterdig. In mense kom die grootste aantal kliere aan die gesig en kopvel voor, maar ook aan ander dele van die vel behalwe die handpalms en voetsole. In die ooglede is ’n soort sebumkliere wat ’n spesiale sebum in trane afskei. Areolêre kliere om ’n vrou se tepels is nog ’n voorbeeld van sebumkliere. 

As die kliere te veel sebum afskei, kan dit verskeie mediese toestande veroorsaak, soos aknee of sebumsiste.

Ligging
-------

Sebumkliere kom aan alle dele van die vel voor buiten die handpalms en voetsole. Daar is twee soorte, dié wat aan haarsakkies verbind is en dié wat onafhanklik voorkom.

In die haarstreke kom een of meer kliere om elke haarsakkie voor. Die kliere is trosvormig en verskeie kliere se afskeiding loop saam in ’n enkele buis uit. Die kliere skei sebum op die hare af wat met die haarskag na die vel vervoer word.

Sebumkliere word ook in haarlose streke aangetref soos aan die ooglede, neus, penis, labia minora, die binneste slymvliesmembraan van die wange en die tepels. Sommige sebumkliere het spesifieke name – dié aan die lippe, geslagsdele en die binnekant van die wange word Fordycekliere genoem en dié aan die ooglede is bekend as Meibomkliere. Dié aan die bors word ook Montgomerykliere genoem.

Bronne
------

* Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb12007534t (data)
* GND: 4184383-6
* LCCN: sh85119389
* TA98: A16.0.00.030

 |
**John (Jack) Alexander Brymer** (27 Januarie 1915 – 15 September 2003) was 'n Engelse klarinettis. *The Times* het hom "die voorste klarinettis van sy generasie, miskien van die eeu" genoem. Hy was as speler grootliks selfgeleer en het as amateur opgetree voordat hy deur Thomas Beecham uitgenooi is om in 1947 by die Koninklike Filharmoniese Orkes aan te sluit. Hy het tot 1963 by die orkes gebly, te wete twee jaar na Beecham se dood.

Brymer het later in die BBC Simfonieorkes en London Simfonieorkes gespeel. Hy was ook geassosieer met verskeie kamermusiek ensembles en het 'n lewenslange behae daarin gehad om jazz te speel. Hy het van die tydperk van 1950 tot 1993 verskeie professorale poste gehou, eerste by die Koninklike Akademie van Musiek, daarna by die Koninklike Militêre Skool van Musiek, en uiteindelik by die *Guildhall School of Music and Drama*. Hy het dikwels as beide speler en aanbieder uitsendings gemaak, en opnames van solo-werke, sowel as werke saam met orkeste en kleiner groepe gemaak. Hy het twee volumes memoires en 'n boek oor die klarinet gepubliseer. 

Jack Brymer se graf by *St Peter's Church* in Limpsfield, Surrey.

Publikasies
-----------

### Boeke

* *Clarinet* (Yehudi Menuhin Music Guides). Londen: Macdonald and Jane's. 1976. ISBN 0-356-08414-0. (ook gepubliseer in Franse en Duitse uitgawes)
* *From Where I Sit*. Londen: Cassell. 1979. ISBN 0-304-30313-5.
* *In the Orchestra*. Londen: Hutchinson. 1987. ISBN 0-09-168450-1.

### Video

* *Play the Clarinet*. Londen: Novello and Co. 1990. OCLC 25931787.

Bronne
------

* Morrison, Richard (2004). *Orchestra – The LSO: A Century of Triumph and Turbulence*. London: Faber and Faber. ISBN 0-571-21584-X.
Verskillende trillingsmodusse dring deur tot verskillende dieptes binne die ster.
**Asteroseismologie** of **stellêre seismologie** is die wetenskap waarmee die interne struktuur van pulserende sterre bestudeer word. Dit geskied deur die ontleding van die frekwensiespektrum van die ster, wat kenmerkend is van die ster se inwendige eienskappe. Verskillende trillingsmodusse dring deur tot verskillende dieptes binne die ster. Hierdie trillings verskaf inligting oor die andersins onsigbare binnekant van sterre, op dieselfde manier as waarop seismoloë die binnekant van die aarde en ander soliede planete bestudeer deur middel van aardbewingtrillings.

Werking
-------

Deur middel van asteroseismologie word die eienskappe van trillings op die steroppervlak verbind met die inwendige struktuur van die ster. Klein wisselings in die ster se lig wat deur trillings veroorsaak word, word gemeet en in klanke omgeskakel. Dié klanke verskil na aanleiding van die ster se digtheid, druk, temperatuur, chemiese samestelling ensovoorts, en verskaf dus inligting oor die interne struktuur.

Asteroseismologie is ook nuttig by sterre wat moeilik op ander maniere waargeneem kan word, soos neutronsterre. Die Kepler-sending maak ook daarvan gebruik om die verskillende evolusiefases van nabygeleë rooireuse van mekaar te onderskei, iets wat voorheen onmoontlik was.

Dié wetenskap stem baie ooreen met helioseismologie, waarmee die Son ondersoek word.
**Assur** (Akkadies: *Aššur*, "Asjsjoer") was die hoofgod van die Assiriese panteon; hy is hoofsaaklik in die noordelike deel van Mesopotamië en dele van Noordoos-Sirië en suidoostelike Klein-Asië aanbid. 

Hy was ’n vergoddelikte vorm van die stad Assur, wat van die 3de millennium v.C. dateer en die hoofstad van Assirië was. As sulks het Assur nie oorspronklik in Suid-Mesopotamië ’n familie gehad nie, maar hy is later beskou as die Assiriese weergawe van Enlil, die hoofgod van Nippur. Enlil se vrou, Ninlil, het toe sedert die 14de eeu v.C. Assur se vrou geword, en Ninurta en Zababa sy seuns.

Toe Assirië Babilon in die 8ste tot 7de eeu v.C. verower, het Assiriese skribas begin om Assur se naam in Akkadiese wigskrif AN.SHAR te spel, letterlik "hele hemel" in. Dit lyk of hul bedoeling was om Assur aan die hoof te plaas van die Babiloniese panteon, waar hy en sy eweknie Kisjar ("hele aarde") selfs vir Enlil en Ninlil voorafgegaan het. In die latere weergawe van *Enuma Elish*, die Babiloniese skeppingsmite, word Marduk, die hoofgod van Babilonië, deur Assur vervang en is dit hy pleks van Marduk wat die chaosmonster, Tiamat, verslaan om die aarde en die mens te skep.

Assur en ’n paar ander Mesopotamiese gode is tot in die 3de en 4de eeu n.C. aanbid nadat Assirië reeds geval het, maar teen dié tyd was die meeste Assiriërs reeds Oos-Assiriese Christene.

Die stad Assur, wat na die god genoem is, was bewoon tot in die 14de eeu, toe die inwoners deur Tamerlane uitgemoor is. Assur is vandag nog ’n algemene naam onder Assiriërs.
Moulin Rouge in die nag.
Moulin Rouge, deur Henri de Toulouse-Lautrec.
**Moulin Rouge** (IFA: mulɛ̃ ʁuʒ; Frans vir "Rooi Meul") is ’n kabaret in Parys, Frankryk.

Die klub is in 1889 deur Charles Zidler en Joseph Oller gestig; hulle het ook die Paris Olympia besit. Dit is naby Montmartre geleë in die Paryse distrik Pigalle in die 18de arrondissement, en word uitgeken aan die rooi windmeul op sy dak.

Moulin Rouge is veral bekend as die geboorteplek van die moderne vorm van die dans cancan. Dit is aanvanklik bekend gestel as ’n verleidelike dans deur die courtesanes van die klub, maar het ontwikkel in ’n vermaakvorm van sy eie en het gelei tot die bekendstelling van kabarette oor die hele Europa. Die Moulin Rouge is vandag ’n besienswaardigheid wat musikale dansvermaak bied aan toeriste van oor die wêreld. Die klub se dekor beeld steeds in ’n groot mate die romanse van die Frankryk van die *fin de siècle* uit.

Sukses
------

Die Belle Époque was ’n tydperk van vrede en optimisme wat gekenmerk is deur industriële hoogtepunte. Die Eiffeltoring is ook in 1889 gebou, en dit was ’n toonbeeld van dié tyd se vooruitgang. Japonisme, ’n kunsbeweging wat deur die Ooste geïnspireer is en met Henri de Toulouse-Lautrec as een van sy bekendste dissipels, het ook in dié tyd gedy.

Montmartre, in die hart van ’n groter wordende en onpersoonlike Parys, het ’n dorpsatmosfeer behou, met plesier en skoonheid as belangrikste kenmerke. Moulin Rouge het op 6 Oktober 1889 in die Jardin de Paris, aan die voet van die Montmartre-heuwel, geopen. Zidler en Oller was uitstekende sakemanne wat die smake van die publiek verstaan het. Die doel van die klub was dat die rykes dekadent kon kom wees in die sjiek distrik Montmartre.

Die uitspattige terrein – die tuin was versier met ’n reusagtige olifant – het meegebring dat mense uit alle vlakke van die samelewing hier gemeng het. Werkers, inwoners van die Place Blanche, kunstenaars, die middelklas, sakemanne, elegante vroue en buitelanders het hier skouers geskuur.
| Inligtingsteorie |
| --- |
|  |
| * Entropie
* Differensiële entropie
* Voorwaardelike entropie
* Gesamentlike entropie
* Wedersydse inligting
* Voorwaardelike wedersydse inligting
* Relatiewe entropie
* Entropie koers
* Beperking van digtheid van diskrete punte
 |
| * Asimptotiese ekwipartisie-eienskap
* Tempo-vervorming teorie
 |
| * Shannon se bronkoderingstelling
* Kanaal kapasiteit
* Ruiserige-kanaal kodering stelling
* Shannon–Hartley stelling
 |
| * l
* b
* w
 |

'n Misleidende Venn diagram wat optel- en aftrekkingsverwantskappe toon tussen verskeie inligtingsmaatstawwe wat met gekorreleerde veranderlikes X en Y geassosieer word. Die area wat deur beide sirkels vervat is, is die gesamentlike entropie H(X,Y). Die sirkel aan die linkerkant (rooi en violet) is die individuele entropie H(X), waar die rooi die voorwaardelike entropie H(X|Y) is. Die sirkel aan die regterkant (blou en violet) is H(Y), waar blou H(Y|X) is. Die violet is die wedersydse inligting I(X;Y).
In Inligtingsteorie, is **Gesamentlike entropie** 'n maatstaf van die onsekerheid wat verband hou met 'n stel van ewekansige veranderlike.

Definisie
---------

Die gesamentlike Shannon entropie (in bisse) van twee diskrete ewekansige veranderlike {\displaystyle X} en {\displaystyle Y} met beelde {\displaystyle {\mathcal {X}}} en {\displaystyle {\mathcal {Y}}} word gedefinieer as:16

```
{\displaystyle \mathrm {H} (X,Y)=-\sum \_{x\in {\mathcal {X}}}\sum \_{y\in {\mathcal {Y}}}P(x,y)\log \_{2}[P(x,y)]}
```

waar {\displaystyle x} en {\displaystyle y} is besondere waardes van {\displaystyle X} en {\displaystyle Y}, onderskeidelik, {\displaystyle P(x,y)} is die gesamentlike waarskynlikheid van hierdie waardes wat saam voorkom, en {\displaystyle P(x,y)\log \_{2}[P(x,y)]} word gedefinieer as 0 as {\displaystyle P(x,y)=0}.

Vir meer as twee ewekansige veranderlikes {\displaystyle X\_{1},...X\_{n}} brei die uit na

```
{\displaystyle \mathrm {H} (X\_{1},...X\_{n})=-\sum \_{x\_{1}\in {\mathcal {X}}\_{1}}...\sum \_{x\_{n}\in {\mathcal {X}}\_{n}}P(x\_{1},...x\_{n})\log \_{2}[P(x\_{1},...x\_{n})]}
```

waar {\displaystyle x\_{1},...x\_{n}} is besondere waardes van {\displaystyle X\_{1},...X\_{n}}, onderskeidelik, {\displaystyle P(x\_{1},...x\_{n})} is die waarskynlikheid dat hierdie waardes saam voorkom, en {\displaystyle P(x\_{1},...x\_{n})\log \_{2}[P(x\_{1},...x\_{n})]} word gedefinieer as 0 as {\displaystyle P(x\_{1},...x\_{n})=0}.
**Imhotep** (ook gespel **Immutef, Im-hotep en Ii-em-Hotep**, en bekend onder die Hellenistiese naam **Imuthes**; omstreeks 2650–2600 v.C.) was ’n raadgewer van die Egiptiese farao Djoser, ’n argitek, ingenieur en dokter, asook ’n hoëpriester van die gode Ptah en Ra.

Hy was een van baie min gewone burgers wat ná sy dood goddelike status verkry het. Die ligging van sy selfgeboude grafkelder was van die begin af ’n geheim en is steeds onbekend, ondanks talle pogings om dit te soek. Daar word geglo dit is iewers by Saqqara versteek. Een van sy talle prestasies was dat hy die Piramide van Djoser ontwerp het. Hy was ook betrokke by die bou die piramide van sy opvolger, Sechemchet, maar werk aan laasgenoemde is gestaak ná die farao se kort bewind.

In die geskiedenis
------------------

Imhotep se bestaan word bevestig deur twee inskripsies uit sy leeftyd wat aan die voetstuk van een van Djoser se standbeelde aangebring is en ’n graffito op ’n muur om Sechemchet se onvoltooide trappiramide. Laasgenoemde inskripsie dui daarop dat Imhotep tot ’n paar jaar ná Djoser se dood gelewe het en betrokke was by die bou van sy opvolger, Sechemchet, se piramide.

Die Piramide van Djoser.

Vergoddeliking
--------------

Sowat 2 000 jaar ná sy dood is Imhotep se status opgehef tot dié van ’n god van medisyne en heling. Hy is eindelik gelykgestel aan Thoth, die god van argitektuur, wiskunde en geneeskunde. 

Hy is vereer in die omgewing van Thebe, in tempels wat aan Thoth gewy was. Die antieke Grieke het hom ook verbind met die Griekse god Asklepios.

Volgens mites was Imhotep se ma ’n gewone vrou met die naam Cheredoe-anch; sy is self later as ’n halfgod vereer as die dogter van die god Banebdjedet. Omdat Imhotep ook as die "Seun van Ptah" bekend was, is soms beweer sy ma was Sechmet, die beskermingsgodin van Bo-Egipte en die vrou van Ptah.

Die hongersnoodstele van Bo-Egipte, wat uit die Ptolemeïese tydperk (305-30 v.C.) dateer, bevat ’n inskripsie oor ’n hongersnood tydens Djoser se bewind wat sewe jaar geduur het. Imhotep kry die eer dat hy ’n belangrike element in die beëindiging daarvan was. Een van die priesters het die verband tussen die god Chnoem en die styging van die Nylrivier aan die koning verduidelik, en dié het toe ’n droom gehad waarin die Nylgod met hom praat en belowe om die droogte te beëindig.

As ’n aanvuurder van die Egiptiese kultuur het Imhotep se geïdealiseerde beeld tot goed in die Romeinse tydperk geduur.
**Skisofrenie** is ’n geestesteuring wat dikwels gekenmerk word deur abnormale sosiale gedrag en die onvermoë om te besef wat die werklikheid is. Algemene simptome sluit in valse oortuigings, gehoorhallusinasies, verwarde of onduidelike denke, onaktiwiteit en ’n verminderde vermoë van die persoon om sosiaal te verkeer en homself uit te druk. Diagnose is gebaseer op waarneming van die gedrag en die pasiënt se weergawe van sy ondervindings.

Simptome
--------

Dit lyk of genetika, die vroeë omgewing en psigologiese en sosiale prosesse belangrike bydraende faktore is en of sekere medisynes die simptome veroorsaak of vererger. Die baie moontlike kombinasies van simptome het die vraag laat ontstaan of die diagnose ’n enkele steuring of ’n aantal aparte steurings verteenwoordig. Ondanks die oorsprong van die term, van die Antieke Griekse stamme *skhizein* ("om te splits") en *phrēn* ("gees"), beteken skisofrenie nie "gesplete persoonlikheid" of "dissosiatiewe identiteitsteuring" nie; dit is toestande wat dikwels deur die publiek verwar word. Die term beteken eerder ’n "splitsing van geestelike funksies".

Behandeling
-----------

Die algemene behandeling van skisofrenie is antipsigotiese medikasie, wat veral dopamienreseptore onderdruk. Berading, werkopleiding en sosiale rehabilitasie is ook belangrike behandelings. In ernstiger gevalle – waar die persoon ’n gevaar vir homself of ander inhou – kan onvrywillige hospitalisasie nodig wees, hoewel verblyf in hospitale nou korter en minder dikwels is as voorheen.

Prognose
--------

Simptome begin gewoonlik in die adolessensie en sowat 0,3% tot 0,7% van mense word in hul leeftyd daardeur geraak. Die steuring tas hoofsaaklik die vermoë om te dink aan, maar dra ook gewoonlik by tot chroniese probleme wat betref gedrag en emosie. Mense met skisofrenie sal waarskynlik ook ander toestande hê, soos ernstige depressie- en angssteurings; die lewenslange voorkoms van middelmisbruik is byna 50%. Sosiale probleme, soos langtermyn-werkloosheid, armoede en dakloosheid, is ook algemeen. Die gemiddelde lewensverwagting van mense met die steuring is 12 tot 15 jaar minder as vir mense daarsonder. Dit is weens groter fisieke gesondheidsprobleme en ’n groter voorkoms van selfmoord (sowat 5%).
**Jana Luther** is ’n leksikograaf en teksredakteur wat spesialiseer in Afrikaans. Sy het in Johannesburg grootgeword, aan die Randse Afrikaanse Universiteit studeer en in 1991 'n MA-graad (Afrikaans en Nederlands) met lof behaal.

Sy werk sedert 2019 as mederedakteur aan die *Woordeboek van die Afrikaanse Taal*. Sy dien van 2013 af in die Taalkommissie (van 2019 af as sekretaris) en werk af en toe as fiksieredakteur, herskrywer en vertaler vir verskillende uitgewers. Van 1991 tot 1993 was sy jeugboekredakteur en daarna woordeboekredakteur by Tafelberg Uitgewers. Van 1996 tot 2006 werk sy bedags as woordeboekmaker by Pharos en saans en Sondae gereeld as nasienredakteur in die nagkantoor van *Die Burger*. Van 2007 tot 2017 was sy voltyds redakteur van die sesde uitgawe van die *Handwoordeboek van die Afrikaanse Taal* (*HAT 6*) by Pearson SA. In haar vrye tyd lees sy, skryf ’n tweeweeklikse rubriek vir *Beeld* en *Netwerk24* en versamel en bewerk intyds nuwe woorde, betekenisse, uitdrukkings, asook ouer vorme wat nog nie elders opgeneem is nie, in die *Woordeboek van Afrikaans Vandag*.
**Jana Cilliers** (1950-) is 'n bekroonde Afrikaanse verhoog-, TV- en rolprentaktrise. As rolprentaktrise is sy bekend vir haar spel in Plekkie in die son (1979) en sy word onthou vir die TV-reekse *Arende* (1992) en *Fees van die ongenooides* (2008).

Cilliers is in 1950 gebore. Haar moeder was die bekende skilder Bettie Cilliers-Barnard. Haar eerste huwelik was met die bekende akteur, rolprentregisseur en draaiboekskrywer Regardt van den Bergh in die tagtigerjare. Twee dogters, Lika en Leán, is uit die huwelik gebore. Sy is later met die akteur Bill Flynn getroud, wat in 2007 oorlede is.

Sy het nagraads aan die Royal Academy of Dramatic Art (RADA) in Londen gestudeer en is ewe tuis in Afrikaans en Engels. Reza de Wet het spesiaal vir haar die rol van Yelana geskryf. Onder regie van Mario Schiess en ná hom Mark Graham, het sy twee keer Esther Vilar se *Pous Johanna II* gespeel. Sy is ook dikwels in produksies van Marthinus Basson te sien, onder andere as Ariël in Shakespeare se *Die storm* (verwerk deur Tjaart Potgieter).

Filmografie
-----------

Enkele van die rolprente en TV-reekse waarin sy verskyn het:

* *Die Boekklub* (TV-reeks), 2016
* *Fees van die ongenooides* / *Feast of the Uninvited* (TV-reeks), 2008
* *The Good Fascist* as Suzannah Leal, 1992
* *’n Pot vol winter* as Die Vrou, 1992
* *Screen Two* (TV-reeks) as Stella, 1989
* *Quest for Love* as Alex, 1988
* *Niemand weint für immer* as Joanna Collins, 1984
* Boetie Gaan Border Toe!, 1984 as Dosent
* Blink Stefaans as Linda, 1981
* *Game for Vultures* as Ruth Swansey, 1979
* Plekkie in die son as Karen Viljoen, 1979
**Arthur M. Keppel-Jones** (1909–1996), historikus, is bekend vir verskeie geskiedkundige en politieke boeke oor Suidelike Afrika. In van sy politieke werke oor Suid-Afrika wat in die 1940–1950's publiseer is, ontleed hy die waarskynlike gevolge van die destydse rassebeleid, en ontwikkel 'n federale alternatief daarvoor.

Biografiese inligting
---------------------

Keppel-Jones het grootgeword in 'n familie van Britse afkoms. Hy het studeer aan die Universiteit van Kaapstad, en ook aan Universiteit van Oxford met 'n Rhodes-beurs. Hy het gewerk o.a. aan die Universiteit van die Witwatersrand en aan Natal Universiteit. In 1959 het hy met sy gesin emigreer na Kanada, waar hy werk tot en met sy aftrede aan Queen's Universiteit in die Ontario provinsie.

As outeur
---------

In die openbare sfeer het hy bekendheid verwerf met sy distopiese roman, *When Smuts Goes* (1946), waarmee hy skets hoe die toekoms in Suid-Afrika sou verloop as die Nasionale Party aan bewind kom. Onder meer voorspel hy in hierdie roman dat dit net 'n kwessie van tyd is dat die NP aan bewind kom, dat hul alle nie-blankes van die kiesersrol sal skrap, dat 'n Republiek uitgeroep sal word, die groeiende onrus onder die swart bevolking, internasionale eenkanting wat uitloop op 'n oorlog, die val van die blanke regering, verval insluitende 'n "plaag".

In 'n daaropvolgende boek *Friends or Foes? A point of view and a programme for racial harmony in South Africa* (1950) stel hy oplossings voor om die kommerwekkende tendense om te keer. Sy uitgangspunt is dat die keiharde rassepolitiek in Suid-Afrika te wyte is daaraan dat elk van die verskeie bevolkingsgroepe verstaanbaar ten byna alle koste wil verhoed om deur een of meer van die ander bevolkingsgroepe domineer te word. 'n Federale bestel sou volgens hom hierdie oorlewingsvrese grootliks uit die weg ruim. Sy voorstel sluit in dat die land in kleiner eenhede opgedeel word, met party federale state in Engelssprekende Suid-Afrikaner-, ander in die Afrikaner-, Indiese – of Swart bevolkingsgroepe se beheer, en een in gemengde beheer. In elkeen, behalwe laasgenoemde, van sy federale eenhede is die betrokke bevolkingsgroep in die meerderheid, alhoewel minderhede in 'n spesifieke staat beskerm sal word deur die federale grondwet en die feit dat hulle bevolkingsgroep in 'n ander staat 'n meerderheid is. Die eerste helfte van die boek diagnoseer die oorsake van die probleme en herinner die leser aan die onverdedigbare onregverdighede van die destydse rassebeleid; die tweede helfte is 'n gedetailleerde federale program met grondwet, federale kaart, en oorgansmaatreëls.

Ander boeke sluit in:

* *South Africa: A Short History*
* *Rhodes and Rhodesia: The White Conquest of Zimbabwe, 1884–1902*
* *Do we govern ourselves? Democracy vs. bureaucracy*
* *Phillips 1820; settler; his letters* (redakteur, 1960)
* *A Patriot in Search of a Country* (Nadoodse publikasie, 2003)

Bronne
------

* *Interview with Arthur Keppel-Jones*, South African Historical Journal, Volume 32 Uitgawe 1, 1995
* Webblad by Queen's University wat 'n deel van die Stauffer Library beskryf
**Cornelius Frederik (Cor) Delfos** (Rotterdam, 21 Junie 1868 – Pretoria, 23 Oktober 1933) was ‘n baanbreker in die Suid-Afrikaanse yster- en staalbedryf.

Delfos is in Nederland en Duitsland as passer-en-draaier en elektriese ingenieur opgelei. Hy en sy broer Johan besluit tydens 'n besoek aan Pretoria om daar 'n ingenieursbedryf te begin. Hulle werf vakmanne in Nederland en begin in 1892 die firma Gebroeders Delfos. Tydens die Tweede Vryheidsoorlog vervaardig en herstel die firma wapentuig en produseer ammunisie vir die ZAR. Gevolglik word Delfos na Nederland gedeporteer, maar keer na die oorlog na Pretoria terug.

Op hierdie stadium begin die firma kooks vervaardig en kry in 1916 vergunning van die stadsraad om ystererts by Waterval naby die stad te delf. Hulle stig hierop die maatskappy Pretoria Ystermyne Bpk. Steenkool is verkry van die Rogerstonmyn noord van die stad. Aanvanklik sukkel die bedryf weens die lae graad van beide die ystererts en die steenkool. In 1918 is die eerste hoogoond in bedryf gestel en in 1921 lewer dit reeds 4 000 ton yster. 

Daarna stig hy in 1920 die Suid-Afrikaanse Yster- en Staalkorporasie Bpk. in Pretoria-Wes. Die nuwe firma het ook die Pretoria Ystermyne Bpk. oorgeneem. Pogings om die nodige kapitaal in die buiteland te verkry om op ekonomiese skaal yster en staal in die land te produseer, was vrugteloos. Ook die Suid-Afrikaanse regering was nie bereid om die nodige kapitaal te verskaf nie. In 1924 kom daar egter 'n nuwe regering onder genl. J.B.M. Hertzog aan die bewind. Die nuwe regeerders is die ontluikende staalbedryf goedgesind en met Wet 11 van 28 Maart 1928 word Yskor gestig.

Die voorsitterskap van die nuwe Yskor word aan Delfos gebied, maar sy onselfsugtige aard laat hom terugstaan ten gunste van dr. H.J. van der Bijl. Delfos sterf enkele maande voordat Yskor die eerste staal lewer. Sy rol as Suid-Afrikaanse nywerheidspionier word erken met die naam van die Cor Delfos-stasie en die borsbeeld van hom deur Anton van Wouw in die munisipale gebou Munitoria in Pretoria. Hy was jarelank lid van die skoolraad van die stad.

Lees ook
--------

* Kruger se Hollanders

Bron
----

* Ploeger, Jan: Nederlanders in Transvaal 1850-1950. Pretoria: J.L. van Schaik, 1994. ISBN 0-627-02446-7
Prof. Hugo en mev. Cor du Plessis.
Prof. en mev. Du Plessis omstreeks 1960.
Prof. en mev. Du Plessis en hul gesin. Voor: C.M. (Cecilia) van der Walt met haar oudste dogter, Maria Cornelia (getroude van Van Rooy; noemnaam Corrie), prof. Du Plessis, mev. Du Plessis, Laurika Coetzee en Monica du Plessis. Agter: B.J. du Plessis, prof. I.J. van der Walt, M. van Rooyen, J.A. du Plessis en G.H.J. Coetzee.
**Maria Cornelia du Plessis** (noemnaam **Cor**, gebore De Klerk, Potchefstroom, 2 Junie 1904 – 23 November 1998) was van 1928 tot 1955 predikantsvrou in twee sendinggemeentes van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika, waarna haar man van 1956 tot 1959 dosent was aan die Hammanskraalse Teologiese Skool en van 1959 tot sy dood op 28 Desember 1971 hoogleraar aan die Teologiese Skool Potchefstroom.

Cor de Klerk was die dogter van Barend en Cecilia de Klerk van Potchefstroom. Sy was ’n tikster en snelskriftikster aan die PUK vir CHO voor haar huwelik. Later het sy gedien in die Boekekeurkomitee en was sy medewerker van die *Gereformeerde Vroueblad* vanaf 1956. Ook was sy voorsitter van die Gereformeerde Vrouesendingkring van Johannesburg sedert 1953, bestuurslid van die Gereformeerde Sendingwelsynsorganisasie van die Rand van 1955 af, instruktrise vir die opleiding van vroue van swart teologiese studente van 1956 af en ook in verband met welsynswerk was sy instruktrise in handwerk en godsdiens van swart buitekerklikes vanaf 1958.

Uit die huwelik is ses kinders gebore, onder wie Cecilia van der Walt, eggenote van dr. I.J. van der Walt (Johannesburg-Suid 1951–1958, Vanderbijlpark 1958–1967, sendeling van die vier Potchefstroomse kerke 1967–1977, professor aan die Teologiese Skool Potchefstroom 1978–1986; oorlede 28 Junie 1997).

Bronne
------

* (af)  Die Gereformeerde Vroueblad. 1959. *Die Gereformeerde vrou 1859-1959*. Potchefstroom: Potchefstroom Herald.
Die **Verkennersbeweging** is kultuur- en vryheidsbewegings in Suid-Afrika wat die belange van die Afrikaner-Boerevolk bevorder. Hulle sien hulself as polities neutraal, maar streef om 'n onafhanklike vaderland waarin die Boervolk vry kan voortleef.

Ontstaan
--------

Die Beweging het sy ontstaan gehad op 19 Oktober 1989 in die omgewing van Hekpoort. In 1990 het die Verkenners besluit, onder leiding van Steve Strydom, om die beweging landswyd bekend te stel weens die talle navrae wat hulle ontvang het.
Die Beweging het sy amptelike beslag gekry op 9 Februarie 1991 tydens sy stigtingskongres te Welkom.

Doelstellings
-------------

Die doelstellings van die beweging is daarin geleë, dat:

* die Christelike leefwyse met sy waardes en norme in die gemeenskap bevorder en beskerm sal word;
* Hy hom sal beywer vir die handhawing en uitbouing van die Boerevolk se taal, kultuur, leefwyse, tradisies en identiteit;
* Hy die trots van volkskap by die Boerevolk sal uitbou.
* Hy hom sal beywer vir die behoud van die Boerevolk se regte en erfenis;
* Hy Boerevolksbelange te alle tye en onvoorwaardelik in alles wat reg en billik is, eerste sal stel;
* Hy sal verken en as boodskapper sal uitdra, enige aspek wat die Boerevolk raak en tot sy behoud sal dien;
* Hy, sover dit in sy vermoë is, die Boeregemeenskap tot diens sal wees.

Die amptelike en enigste taal van die beweging sal Afrikaans wees.

Grondbeginsel
-------------

Die beweging berus op 'n Christelik volkseie grondslag met erkenning van die oppergesag van die Drie enige God en die gehoorsaamheid aan die Bybel, as die onfeilbare Woord van God, wat vir ons sal dien as enigste norm en rigsnoer.

Lidmaatskap
-----------

Lidmaatskap sal beperk wees tot Boerevolksgenote, wat: 

* Die Verkenners se grondslag en doelstellings hul eie gemaak het en dit ten volle onderskryf;
* Aan geen volksvreemde organisasie behoort nie en
* Aan geen Afrikaanse of ander organisasie behoort wat op enige wyse die regte of identiteit van die Boerevolk aantas of vervreem nie

Die beweging maak voorsiening vir Verkennersposlede en Individuele lede. Inskakeling kan soos volg geskied: 

### Poslede

'n Kandidaat se naam word aan die Pos voorgelê vir keuring. Inskakeling geskied dan by wyse van 'n instellingsformulier waartydens die Verkennersbelofte afgelê word.

### Individuele lede

'n Lid kan hierdie tipe van lidmaatskap verkry, indien daar; 

* Geen pos in 'n voornemende lid se omgewing is nie;
* Daar nie die moontlikheid bestaan dat die voornemende lid 'n pos op die been kan bring nie;
* 'n lid nie meer sy posverpligtinge weens grondige en aanvaarbare redes kan nakom nie;
* As 'n pos ontbind en daar lede is wat nie hulle lidmaatskap wil prysgee nie.
'n Vermeersiektebossie
**Vermeersiekte** is 'n veesiekte, veral onder skape, wat veroorsaak word deur die vreet van vermeersiektebossies, wat plante uit die genus *Geigeria* is.
In die droë weste van Suid-Afrika is dit veral *G. ornata* wat dit veroorsaak, in Gauteng is dit *G. burkei*, en *G. aspera* in die oostelike hoëveld.

Hierdie siekte is verantwoordelik vir groot verliese onder bokke, skape en beeste in Namibië. Dit veroorsaak dat die diere begin vomeer, dan volg verlamming en uiteindelik die dood. Die giftigheid van die veld hang van die reënval en die beweiding daarvan af. Oorbeweiding verminder die gesonde grasspesies en lei tot meer vermeersiekte.

Die siekte veroorsaak letsel aan die spiere van die skelet en van die slukderm deurdat dit die myofibrille aantas. Gedroogde plante behou waarskynlik hul giftigheid vir ongeveer vier jaar lank.

Die giftige stowwe is geïsoleer. Hulle is almal seskwiterpeen-laktons met 15 koolstofatome. Die belangrikste word *geigerien*, *geigerinien* en *vermeerien* genoem.
**Parys** is 'n dorp aan die oewer van die Vaalrivier, in die Vrystaat-provinsie van die Republiek van Suid-Afrika, sowat 120 kilometer suid van Johannesburg, met sowat 44 000 inwoners (indien die townships bygereken word). Die meerderheid van die bevolking is Sothosprekend, en 'n minderheid, hoofsaaklik in die dorpsentrum, praat Afrikaans.

Geskiedenis
-----------

Parys se NG moederkerk is in 1899 opgerig na die plan van Burnet Adams en ene Twiddy.
Die Gereformeerde kerk Parys (1955) is een van die argitek Johan de Ridder se bekendste kerkontwerpe en het baie aandag in die media geniet.
Die West Endvoorstad van Parys op die suidoewer van die Vaalrivier
In 1873 het die NG gemeente Kroonstad besluit om 'n nuwe gemeente noord van die Renosterrivier te stig. Daar is op die plaas Klipspruit besluit, wat 'n baie mooi uitsig oor die Vaalrivier gehad het. In 1880 is die inwoners se eerste petisie dat Parys 'n dorp moet word, van die hand gewys. Proklamasie het wel in 1882 gevolg. Munisipale status is in 1887 verwerf.

Die naam is 'n Afrikaanse vertaling van die Franse hoofstad *Paris*. Die naam is deur 'n Duitse opmeter gekies, wat tydens die Frans-Pruisiese Oorlog aan die beleg van Parys deelgeneem het. Blykbaar het die plek se ligging aan die oewer van die Vaalrivier hom herinner aan Parys en die Seine.

Parys is 'n gewilde bestemming vir binnelandse toerisme, en veral mense uit Gauteng doen naweke daar aan. Die dorp het uitstekende watersportgeriewe en 'n buitengewone geografiese ligging in die episentrum van die wêreld se grootste meteorietkrater, die Vredefortkoepel, wat sowat 2 miljard jaar gelede ontstaan het.

Vandag is Parys 'n deel van die Ngwathe Plaaslike Munisipaliteit met sowat 120 000 inwoners (2001).

Crater Cruise Bergfietswedren
-----------------------------

Die Crater Cruise is 'n jaarlikse bergfietswedren wat in Parys begin en eindig. Gewoonlik reël die gemeenskap ander sportbyeenkomste saam met die byeenkoms bv. 21 km hardloopwedren.

Distrik
-------

Die distrik is 929 km² groot. Terwyl tabak en mielies van die belangrikste bedrywighede in die distrik is, is gewasse soos sonneblomsaad, sorghum, grondbone en sagtevrugte ook belangrik. Daar is ook verskeie vervaardigingsbedrywighede op Parys.

Sien ook
--------

* Gereformeerde kerk Parys
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

Bronne
------

* Erasmus, B.P.J. *Op pad in Suid-Afrika*. Jonathan Ball Uitgewers. ISBN 1-86842-026-4.
* Rosenthal, Eric (red.). *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*. Londen en New York: Frederick Warne & Kie Bpk.
'n Reliëf op die "Heftalitiese bak" wat die skiet van 'n Partiese pyl uitbeeld.
Die **Partiese pyl** is 'n verrassingstaktiek in ligte ruitery wat beroemd gemaak is deur die Parters, 'n antieke Irannese volk. Terwyl hy sou voorgee om op die vlug te slaan, sou die berede boogskutter, terwyl hy in volle vaart voortgalop, sy lyf terugdraai om die agtervolgende vyand te skiet. Die taktiek vereis geweldige perdryvermoëns, want die ruiter se hande is besig met sy pyl en boog en sy lyf agtertoe gedraai. Aangesien stiebeuels nog nie teen daardie tyd ontdek was nie, moes die ruiter net op die druk van sy bene staatmaak om op die perd te bly en die perd te stuur.

Benewens die Parters en hulle opvolgers, die Sassaniede, is die taktiek ook gebruik deur die meeste Eurasiese nomades van die steppe, insluitende die Skitiërs, Hunne, Turke, Magjare, Mongole en Koreane, asook die die Comanche en die inwoners van Urartu.

Die Parters het groot sukses daarmee behaal om die Romeinse generaal Crassus te verslaan in die Slag van Carrhae.

Skakels
-------

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Partiese pyl.

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
**Burgernet** is 'n samewerkingsooreenkoms van burgers en polisie in Nieuwegein, Nederland. Dit is gestig om kinders op te spoor, kriminele op heterdaad te betrap, verdwaalde oumense te vind, gesteelde motors te vind, ens. By Burgernet deel die polisie met 'n meldkamerstelsel tegelyk met baie burgers inligting na aanleiding van noodroepe. Die burgers, wat tydens 'n Burgernetaksie gebel word, is mense wat hulle aangemeld het om aan die Burgenet-stelsel deel te neem en wat in die onmiddellike omgewing van die plek woon waar byvoorbeeld 'n inbreker pas gesien is of 'n kind verdwyn het. 

Sodra 'n Burgernetdeelnemer die misdadiger of die kind sien, word die meldkamer direk gekontak en 'n polisie-eenheid na die presiese plek gestuur, danksy aanwysings van die deelnemers. As die inbreker die sirkel verlaat wat deur die polisie vasgestel is, word daar eenvoudig 'n nuwe sirkel van deelnemers gebel. As 'n deelnemer na 'n melding die meldnommer bel, word dit deur sagteware in die meldkamer onmiddellik gemarkeer op 'n kaart, sonder dat die beller nog te woord moet staan. Sodoende kan die melding blitsig verwerk en die gesoekte persoon maklik gevolg word. Sodra die misdadiger in hegtenis geneem is, word alle deelnemers gebel. Hulle word ook ingelig oor die afloop van die speurtog en die aantal mense wat hierby hulle bystand verleen het. 

Die Burgernet-stelsel is in Nieuwegein suksesvol getoets. Alhoewel die stelsel tans net in hierdie dorp toegepas word, is daar planne om dit uit te brei na die res van Nederland en moontlik ook 'n aantal ander lande.
**Bunhill Fields**  


---

**Ligging**  

Borough of Islington  

Londen, Verenigde Koninkryk

---

**Gevestig in**  

1665

---

**Laaste teraardebestelling in**  

Februarie 1860

---

**Oppervlakte**  

4 hektaar

---

  

**Getal bewaarde grafstene en monumente**  

2 000

**Bunhill Fields** is 'n vroeëre begraafplaas in die Londense stadsdeel *Borough of Islington*, noord van die *City of London*, wat tans deur die Londense stadsregering (*City of London Corporation*) as 'n openbare groen ruimte en tuin bestuur word. Dit beslaan tans nog 'n oppervlakte van sowat vier hektaar (9,9 akkers), maar was oorspronklik aansienlik groter.

Quaker Gardens
'n Eekhorinkie poseer vir die fotograaf
Die laaste rusplek van William Blake en sy vrou Catherine Sophia
In die periode tussen 1665 en 1854 is sowat 123 000 oorledenes hier ter ruste gelê. Meer as 2 000 grafstene en monumente het tot vandag toe bewaar gebly. Bunhill Fields was veral onder nie-konformiste 'n gewilde begraafplaas en is die laaste rusplek van bekende persoonlikhede soos John Bunyan († 1688), die skrywer van *The Pilgrim's Progress*; Daniel Defoe († 1731), die skrywer van *Robinson Crusoe*; die digter, kunstenaar en mistikus William Blake († 1827); Susanna Wesley († 1742), die moeder van John Wesley; die statistikus en filosoof Thomas Bayes († 1761); en die komponis Isaac Watts († 1748), die "Vader van Himnologie". Ook Suid-Afrika se eerste Engelssprekende digter en kampvegter vir persvryheid Thomas Pringle (1789-1834) het hier sy laaste rusplek gevind. Sy sterflike oorskot is in 1970 in Suid-Afrika herbegrawe.

'n Nabygeleë Kwaker-begraafplaas, wat tussen 1661 en 1855 in gebruik was, het eweneens die naam *Bunhill Fields* gedra. Een van die bekendste oorledene Kwakers, wat hier ter aarde bestel is, is George Fox († 1691), een van die stigters van dié godsdienstige beweging. Die oorblyfsels van dié begraafplaas dien vandag ook as 'n openbare tuin (*Quaker Gardens*) wat deur die Londense Borough of Islington se distriksraad bestuur word.
**Burchell se rooivlerkie** (*Pseudobarbus burchelli*) is 'n varswatervis wat hoofsaaklik voorkom in die Breederivier in die Wes-Kaap, Suid-Afrika. Dit staan ook bekend as die *Breederivier-rooivlerkie* en in Engels as *Burchell's redfin*.

Voorkoms
--------

Die onvolwasse en jong volwasse visse is olyfbruin met verskeie vlekke en kolle, wat 'n gebroke streep vorm, op die lyf. Die gebroke streep eindig in 'n driehoek op die basis van die stertvin. Volwasse visse wat paar se kleur verdonker na 'n donker olyfbruin met die onderkant wat lig bly. Daar is twee pare baarde om die mond en volwasse visse het tuberkels op die kop. Die vis word tot 135 mm lank.

Habitat
-------

Die vis leef in poele en die dieper vloeiende gedeeltes van die groter sytakke en die hoofstroom. Hulle vreet detritus en klein organismes vanaf die bodem en paar in die somer. Die kleiner vissies leef in skole saam en die volwasse vissies in kleiner groepe.

Bewaringstatus
--------------

Die vis is 'n kritiek bedreigde spesie aangesien sy habitat verklein word as gevolg van die ontwikkeling van dorpe, landbou en industrieë. Ingevoerde eksotiese visse teer op die vis as prooi.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

Bron
----

* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. ISBN 978-1-86872-643-1