recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Amedeo Clemente Modigliani** (1884–1920) was 'n Italiaanse skilder wat in Parys werksaam was en hoofsaaklik melankoliese portrette van vroue geskilder het. Kenmerkend van sy portrette is die slanke hals en gesig, amandelvormige oë en bruinerige gelaatskleur.

*Portret van Picasso*, 1915
Amedeo Modigliani is op 12 Julie 1884 in Livorno gebore. Hy het sy eerste skilderlesse op 14-jarige ouderdom aan die akademies in Florence en Rome ontvang. Hy het egter tuberkulose opgedoen en is gedwing om sy studies te laat vaar. Hy het 'n tyd lank in Suid-Italië gebly om aan te sterk en in 1906 is hy na Parys, waar hy tot met sy dood gewoon het.

Modigliani se bewondering vir die ou Italiaanse skilderkuns, in die besonder dié van die Siënese skilders en die Maniëriste, het 'n groot invloed op sy werk gehad. Sy vrouefigure met hulle slanke nekke en skuins koppe het hy aan die Maniërisme ontleen. 'n Belangrike uitstalling van Paul Cézanne (1839–1906) in 1907 het ook 'n diep indruk op hom gemaak en in die daaropvolgende jare 'n groot invloed op sy werk gehad.

In 1909 het Modigliani deur middel van die beeldhouer Constantin Brancusi (1876–1957), bekend geraak met Afrika-kuns. Van 1910 tot 1914 het Modigliani hom op beeldhoukuns toegelê en, hoewel hy nooit voortgegaan het met die eksperimente wat Brancusi aan hom voorgestel het nie, het die invloed van Afrika-kuns tog in sy skilderwerk tot uiting gekom.

In 1910 en 1911 het hy in die Salon des Indépendants uitgestal en die invloed van Cézanne kon nog duidelik gesien word. Cézanne se opvattings, waarvolgens die figuur met sy omgewing moes saamsmelt, het egter nie gestrook nie met Modigliani se ideaal om sy figure met besliste omlyning te skei van die agtergrond, wat meestal uit 'n paar kleurvlakke bestaan het.

Modigliani se liggaamlike en geestelike toestand het voortdurend verswak, gedeeltelik weens 'n oormatige gebruik van sterk drank, maar hy het voortgegaan met sy werk en portrette van bekende kunstenaars (Picasso en Soutine) en enigiemand wat gratis wou poseer, geskilder.

Hoewel al sy portrette feitlik identies Iyk omdat al sy figure dieselfde kenmerkende lang nek en gesig, hangskouers, melankoliese en amandelvormige oë en 'n lang neus gehad het, het hy tog iets van die poseerder se karakter laat deurskemer. Die Poolse digter en kunshandelaar Léopold Zborowski het in 1918 'n tentoonstelling van Modigliani se werk in die Berthe-Weill- galery gereël. Die tentoonstelling was 'n groot sukses, ondanks 'n opdrag van die polisie dat dit gesluit moes word omdat sy naakstudies aanstoot sou gee.

Modigliani is op 25 Januarie 1920 aan tuberkulose oorlede. Sy vrou, Jeanne Hébuterne, wat 'n student aan die Ecole des Beaux Arts was, het kort daarna selfmoord gepleeg.

Modigliani is 'n geïsoleerde figuur in die 20ste-eeuse kuns. Hy het geen leerlinge of navolgers gehad nie en het ook geen bepaalde tradisie nagevolg nie. Ondanks sy verbintenisse met verskillende kunstenaars wat saam met hom in Parys gewerk het, het sy werk meer gemeen met die Italiaanse maniërisme.

Bronnelys
---------

* Wêreldspektrum, Vol. 19, 124-125, ISBN 0 908409 60  5
'n Sammy Marks-tiekie wat in 1898 gemunt is.
Die Sammy Marks-tiekie.
'n **Tiekie** (ook bekend as 'n **trippens**) is 'n klein silwermuntstuk met die waarde van drie pennies (geskryf as 3d). Dit was 'n betaalmiddel in Suid-Afrika tot die ingebruikneming van die  desimale geldstelsel in 1961. Op die muntstuk was drie bondels hout en 'n protea afgebeeld.

Die herkoms van die woord is onseker, maar dit is moontlik afgelei van die Nguni-woord tiki vir klein of die Maleise woord tiga vir drie. Daar is ook teorieë wat dit verbind met die pataca (Portugees) of die Franse patac. Suid-Afrikaanse Engels het die woord *tickey* aan Afrikaans ontleen.

Bekende versamelmunte is die Sammy Marks-tiekies. Die Paul Kruger-tiekie van 1897 het ook versamelwaarde. Weens die Groot Depressie is daar in 1931 slegs 128 tiekies gemunt en daarom is die 1931-tiekie ook gewild onder versamelaaars.

In Afrikaans het die woord "tiekie" (gewoonlik met die betekenis van klein) gelei tot samestellings soos tiekiedraai ('n volksdans), tiekieboks (telefoonhokkie) en langtiekie ('n soort onwettige gebruik van die betaaltelefoon) sowel as die uitdrukkings "'n motor wat op 'n tiekie kan draai" en "as 'n mens vir 'n tiekie gebore is, word jy nooit 'n sikspens nie". Eric Hoyland, 'n geliefde klein sirkushanswors in Suid-Afrika oor verskeie dekades in die 20ste eeu, het die verhoognaam Tiekie (Tickey) gehad.

Ander name vir ou geldeenhede in die Suid-Afrikaanse geskiedenis is die riksdaalder, pond, sjieling, pennie, floryn, halfkroon, kroon, ghienie, sikspens, oulap, stuiwer, bokstert en oortjie.

Die 3d-munt was 'n Britse erfenis en is in verskillende ander lande van die Britse Ryk en latere Statebond gebruik, waaronder Brittanje self, asook Australië en Nieu-Seeland. Dit is daar die threepence genoem, wat op verskillende maniere uitgespreek is. In Suid-Afrikaanse Engels is dit thrupence (soos in thrah-pins) uitgespreek, wat as 'n sinoniem vir tickey in die spreek- en skryftaal gegeld het.

Sien ook
--------

* Tiekiedraai, 'n gehug in Fetakgomo, Limpopoprovinsie.
**Phnom Kulen** is ’n bergreeks in die provinsie Siem Reap, Kambodja.

Geografie
---------

Phnom Kulen is ’n geïsoleerde reeks klein bergplato's van gemiddelde hoogte. Dit strek sowat 40 km ver in ’n wesnoordwestelike tot ’n oossuidoostelike rigting en lê sowat 48 km noord van die stad Siem Reap. Die hoogste punt is 487 m hoog en die hoogte is redelik eenvormig, met ’n gemiddeld van 400 m.

Die bergreeks is uit sandsteen gevorm. In die tyd van die Khmer-ryk was dit ’n belangrike steengroef; die belangrikste steengroewe is in die suidoostelike hoek van die massief. Die Phnom Kulen Nasionale Park is ’n beskermde gebied. Die doel daarvan is om die natuurlike eienskappe van die berge, soos ’n paar beroemde watervalle, te beskerm.

Beskrywing
----------

’n Waterval op Phnom Kulen.
Die Phnom Kulen-bergreeks lê 30 km noord van Angkor Wat. Die naam beteken "Berg van die Lietsjies". Bo-op die bergreeks is ’n heilige terrein en die berg self word in Kambodja as heilig beskou. Hindoes en Boeddhiste onderneem bedevaarte daarheen. 

Vir Kambodjane is dit die geboorteplek van die antieke Khmer-ryk, want dit was hier waar koning Jayavarman II die land in 804 onafhanklik van Java verklaar het. Hy het ook die Devaraja-kultus van die konings begin.:99–101 Of dié Java die hedendaagse Java was of dalk die koninkryk Champa, is onseker, asook die legende dat die koning in Java aangehou is vir ’n losprys. In die tyd van die Khmer-ryk was die bergreeks bekend as *Mahendraparvata* (die Berg van die Groot Indra).

Die water van Phnom Kulen word ook as heilig beskou, want Jayavarman II het hier geswem. Hy het ook die rivier laat herlei sodat graverings in die klipbodem gemaak kon word. Graverings sluit in uitbeeldings van die Hindoegod Vishnu wat op sy slang, Ananta, lê met sy vrou Lakshmi aan sy voete. ’n Lotusblom met die god Brahma steek uit sy maag. 

Naby die bergreeks is Preah Ang Thom, ’n 16de-eeuse Boeddhisteklooster wat bekend is vir sy reusebeeld van ’n rustende Boeddha, die grootste in die land.

Die Khmer Rouge het die ligging as ’n laaste vesting gebruik toe hul regime in 1979 tot ’n einde gekom het.
**Ambrose Mandvulo Dlamini** (5 Maart 1968 - 13 Desember 2020) was 'n Swazi-sakeleier wat as tiende eerste minister van Eswatini gedien het vanaf Oktober 2018 tot en met sy dood op 13 Desember 2020.

Dlamini is in Eswatini se Manzini-streek gebore en het 'n graad aan die Universiteit van Swaziland en 'n MBA aan Hampton Universiteit behaal, waarna hy in die bank- en telekommunikasiesektore gewerk het. Sy loopbaan van meer as 18 jaar in hierdie sektore sluit in poste as besturende direkteur van Nedbank en as uitvoerende hoof van MTN Eswatini.

Premierskap
-----------

Na die dood van premier Barnabas Sibusiso Dlamini in 2018, is Dlamini deur koning Mswati III aangewys om hom op te volg. Hy was die jongste premier in die land se geskiedenis en het geen ervaring in die regering gehad nie. Sy werk in die regering het die besnoeiing van nie-wesenlike uitgawes ingesluit en planne beraam om die land se ekonomie te verbeter asook die gemak van sake doen. Hy was ook die hoof van die land se vigsraad.

Afsterwe
--------

Dlamini het aan diabetes gely,  en is positief getoets vir COVID-19 tydens die COVID-19-pandemie in Eswatini op 15 November 2020. Hy is agt dae later in die hospitaal opgeneem nadat hy ligte simptome gehad het.  Hy is vroeg in Desember na 'n hospitaal in Johannesburg oorgeplaas maar sterf daar op 13 Desember op 52-jarige ouderdom weens komplikasies van COVID-19. Hy was die eerste landheerser wat weens die pandemie in die amp gesterf het.
Amedeo Avogadro
**Amedeo Avogadro** of Graaf Lorenzo Romano Amedeo Carlo Avogadro di Quaregna e Cerreto (9 Augustus 1776 – 9 Julie 1856) was 'n Italiaanse juris, fisikus en chemikus.

Avogadro is in Piëmont gebore tydens de bewind van Viktor Amadeus III van die koninkryk Sardinië. Sy pa het in die regspraak van die Sardynse koninkryk gewerk en in Turyn gewoon. Amedeo het daar ook skoolgegaan en het in 1792 tot die regsfakulteit van die Universiteit van Turyn toegetree. Hy het in Maart 1798 afgestudeer en gewerk vir die *Avvocato dei Poveri* (die advokaat van die armes) en later die *Avvocatura Generale* (die algemene advokatuur) wat sy pa Filippo van 1777 tot 1787 gelei het.

In 1801 het hy *Secrétaire* van die nuwe Franse Departement van Eridanus geword, ná die Franse verowering en inlywing van Piëmont. Hy het egter belangstelling vir die natuurwetenskap gekry en begin om daaroor in sy vrye tyd te lees. In 1804 het hy lid van die Akademie van Wetenskappe van Turyn geword, nadat vader Antonio Vassalli Eandi twee van sy verhandelings oor elektrisiteit gelees het. Vassalli Eandi het die leerstoel vir fisika beklee. Avogadro het die werking van diëlektriese mediums bestudeer en het voorstel dat elektriese lading in die diëlektriese isolator net van een laag molekule op die ander een verplaas word. Hierdie denkbeelde is in 1806 en 1807 in die *Journal de Physique, de Chimie, d'Histoire Naturelle et des Arts* gepubliseer, maar is lank verwaarloos.

Die basis vir sy grootste bydrae tot die wetenskap was nogtans reeds met sy idee van *molekule* gelê. Daar was groot verwarring onder wetenskaplikes soos Berzelius, Dalton en Gay-Lussac oor die stoigiometrie van die waterreaksie, omdat hulle gedink het dat elemente net uit ondeelbare atome bestaan het. Avogadro het in 1811 voorgestel dat 'n reaksie tussen suurstof en stikstof nie geskryf moet word as 'n reaksie tussen atome nie:

{\displaystyle N+O\to NO}
Maar as 'n reaksie tussen molekule:

{\displaystyle N\_{2}+O\_{2}\to 2NO}
Merk op dat in die eerste weergawe die aantal deeltjies tydens die reaksie halveer, terwyl dit in die tweede gelyk bly.

Dit het nogtans nog 50 jaar geduur voordat die wetenskaplike gemeenskap aanvaar het dat elemente ook uit molekule kon bestaan.

In 1815 het Amedeo Avogado met Felicita Mazzia uit Biella getroud en hulle het sewe kinders gekry.

In 1816-17 het hy begin oor die warmtekapasiteit van gasse te publiseer. Sy werk aan gasse het hom (in 1811) gelei tot sy beroemdste reël:

*Gelyke volumes gas by gelyke temperatuur en gelyke druk het dieselfde aantal molekule.*
Hierdie Wet van Avogadro, soos dit nou bekend is, is die grondslag vir die getal van Avogadro en die mol-begrip, sonder wat die moderne chemie nie sou bestaan nie.  Hy publiseer in 1843 sy *Proposizione di un nuova sistema die nomenclatura chimica*, waarin hy 'n ander nomenklatuur vir die chemie voorstel omdat die kennis van hierdie gebied baie gegroei het.

Sien ook
--------

* Avogadriet, 'n mineraal wat na hom vernoem is.
**Rathlin** (afgelei van Iers: *Reachlainn*) is 'n eiland en *civil parish* langs die kus van die Noord-Ierse graafskap Antrim, geleë in die Noordkanaal. Dit is die mees noordelike punt van Noord-Ierland en sy enigste bewoonde see-eiland met 'n bevolking van sowat 150.

Rathlin het vanweë sy geografiese ligging historiese en kulturele bande met Noord-Ierland en Skotland en het oorspronklik deel uitgemaak van die koninkryk Dál Riata.

Geografie
---------

Rathlin se klein seehawe
Rathlin gesien vanuit die Mull of Kintyre in Skotland
Rathlin, 'n eiland van vulkaniese oorsprong, is die mees noordelike van die bewoonde eilande van Ierland. Dit het die vorm van 'n omgedraaide L en strek oor 'n afstand van vier myl (ses kilometer) in oos-westelike rigting, en 2,5 myl (vier kilometer) in noord-suidelike rigting langs die noordooskus van Ierland. Rathlin is net 15,5 myl (of 25 km) wes van die Mull of Kintyre af geleë, die suidpunt van Skotland se Kintyre-skiereiland. Die naaste landmassas in die suide is die graafskap Antrim, die Inishowen-skiereiland in die Ierse graafskap Donegal in die weste, en die eiland Islay (wat deel uitmaak van die Hebride-eilandgroep) in die noorde. 

Die hoogste punt op Rathlin is Slieveard, 440 voet (of 134 meter) bo seevlak.

Administratief val die eiland onder die Causeway Coast and Glens-distriksraad. Die grootste deel van Rathlin is in privaat besit en word vir boerderydoeleindes gebruik. Die eiland beskik oor 'n moderne infrastruktuur met vervoer- en kommunikasiegeriewe sowel as toeristefasiliteite.
**Annelize van Rooyen** is ’n Afrikaanse skrywer en joernalis.

Lewe en werk
------------

Annelize van Rooyen is op 1 Maart 1949 gebore. Sy bring haar kinderjare op ’n plaas in Zoeloeland in Natal deur en woon later in Pietermaritzburg en op ’n plaas naby Greytown in die Natalse Middeland. In 1966 matrikuleer sy aan die Hoër Meisieskool Oranje in Bloemfontein en studeer verder aan die Universiteit van Stellenbosch, waar sy ’n B.A.-graad behaal. Sy is vanaf 1973 joernalis by *Die Burger*, waarna sy in 1975 ’n kursus in die filmwese by die Pretoria Technikon aflê. In 1976 sluit sy by die kunsredaksie van *Beeld* aan, waar sy haar aanvanklik toelê op die nuwe televisiebedryf. Later word sy *Beeld* se rolprentresensent, hoof diepteverslaggewer en is dan die eerste redakteur van *Beeld* se vermaaklikheidsbylae, *Kalender*. In die vroeë tagtigerjare woon en werk sy vir twee jaar in Londen. Met haar terugkeer na Suid-Afrika werk sy eers by Leserskring en is daarna vir vier jaar redakteur van die mediese blad *Praktisyn*. Dan is sy werksaam by verskeie uitgewers in die boekbedryf, eers as redakteur, maar lê haar ook toe op boek- en omslagontwerp. Sy stig daarna saam met Etienne van Duyker die ontwerpateljee Alinea Studio. Sy woon deesdae in Mosselbaai.

Die roman "*Julia se broer*" skryf sy tydens ’n sewe maande verblyf in die Algarve in Portugal. Dit vertel die verhaal van Julia se broer Thys de Wet wat na haar selfdood deur haar persoonlike besittings soek in ’n poging om sin te maak van haar dood en lewe. Hulle was die enigste kinders maar nogtans was hulle verhouding nie baie heg nie. Thys raak nie veel meer wys oor sy suster nie, behalwe dat Julia se rekenaarlêer niks oor hom bevat nie en dat ’n ongetekende testament hom as enigste erfgenaam vervang het. Eindelik is die misterie van die lewe en ander mense se gevoelens steeds ’n geheimenis en word die roman die universele soeke na betekenis en sin, wat meestal op mislukking uitloop. Dit is in hierdie konteks wat die verhaal eindig met Thys se mislukte selfdoodpoging. Hierdie boek is in 1998 op die kortlys vir die toekenning van die M-Net-prys.

Sy skryf ook 'n naslaanwerk oor die herkoms en betekenis van Afrikaanse voorname. Die boek verskyn by drie verskillende uitgewers as "*Kies vir u kind die regte naam*", "*Die Afrikaanse naamboek*" en "*’n Naam vir my kind*".

Publikasies
-----------

| Jaar | Publikasies |
| --- | --- |
| 1987 | Kies vir u kind die regte naam |
| 1994 | Die Afrikaanse naamboek |
| 1997 | Julia se broer |
| 2002 | ’n Naam vir my kind |

Bronnelys
---------

### Boeke

* Kannemeyer, J.C. "Die Afrikaanse literatuur 1652-2004" Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria  Eerste uitgawe 2005

### Internet

* Stellenbosch Writers:
* Worldcat:

### Resensies

* Julia se broer
* Olivier, Fanie "Beeld" 10 November 1997
* Van Jaarsveld, A. "Die Volksblad" 30 Maart 1998

### Notas

1. ↑  Vir lewensbesonderhede sien veral Stellenbosch Writers:
**Elifasi Msomi**, ook bekend as die **Bylmoordenaar** en **Tokkelossiemoordenaar**, is ’n Suid-Afrikaanse reeksmoordenaar wat in 1955 skuldig bevind is aan 15 moorde. Hy het die doodstraf gekry. Sy slagoffers was almal van Umkomaas en Umzimkulu in KwaZulu-Natal.

Msomi was ’n Zoeloeman en ’n onsuksesvolle jong sangoma. Hy het professionele hulp gesoek en ’n ander sangoma geraadpleeg. Msomi het beweer ’n tokkelossie het hom in dié tyd binnegegaan. Hy het in Augustus 1953 op ’n 18 maande lange moordtog in die suide van KwaZulu-Natal gegaan onder bevel van die tokkelossie.

Moorde en vonnis
----------------

Msomi het aanvanklik ’n jong vrou in die teenwoordigheid van sy minnares verkrag en vermoor en haar bloed in ’n bottel gehou. Onbeïndruk deur sy nuwe kragte, het sy die polisie verwittig en Msomi is in hegtenis geneem. Hy het kort daarna ontsnap en die tokkelossie die eer daarvoor gegee. Hy het daarna vyf kinders vermoor voordat hy weer in hegtenis geneem is. Hy het weer ontsnap en is ’n maand later in hegtenis geneem vir diefstal. Van die gesteelde goed wat by hom gevind is, het aan sy slagoffers behoort en hy is van moord aangekla. 

Msomi het die polisie gehelp om van sy slagoffers se oorskot te vind, onder meer ’n vermiste skedel. Tydens sy verhoor het Msomi beweer hy was bloot ’n werktuig van die tokkelossie. Twee sielkundiges het gemeen Msomi het ’n hoër as gemiddelde intelligensie gehad en dat hy seksuele plesier geput het uit die toepassing van pyn. Hy is ter dood veroordeel en op 10 Februarie 1956 gehang.

Sien ook
--------

* Lys van Suid-Afrikaanse reeksmoordenaars
**Annelise Erasmus** is 'n Suid-Afrikaanse vryskutskrywer en seksuele filosoof. Sy studeer vanaf 1986 aan die Universiteit van Pretoria, waar sy in 1988 'n B.A.-graad in Sielkunde en Kriminologie verwerf. Sy skryf drie boeke onder die naam Annelise, maar skryf ook verskeie artikels (akademies sowel as populêr) en verhale onder haar volle naam en van. Sy verwerf in 2013 'n B.A. Honneursgraad in Filosofie aan die Universiteit van Pretoria en in 2017 'n Meestersgraad by dieselfde universiteit. Die titel van haar verhandeling is "Masters, slaves and spiritual sexuality."

Lewe en werk
------------

Na sy haar eerste graad ontvang werk sy van 1990 tot 1996 as joernalis by die Suid-Afrikaanse Kommunikasiedienste op die redaksie van die Suid-Afrikaanse Jaarboek. Na die geboorte van haar kinders word sy 'n voltydse ma en tuisteskepper. Wanneer haar kinders ouer is begin sy weer skryf asook later weer studeer. Vir gesinsgeoriënteerde tydskrifte skryf sy verskeie natuurartikels. Sy skryf ook meningsrubrieke vir die By, 'n bylaag van die Beeld. Haar boeke gee sy self uit onder die handelsmerk Goddess-Unlimited Communications, terwyl sy ook die erotiese webwerf www.kombiekiehier.co.za skep. Sy is getroud met Gustav. Die egpaar het twee kinders (Andine en Zander) en bly in Pretoria-Oos.

Skryfwerk
---------

Op jong ouderdom verskyn haar eerste gediggie in *Patrys*, die maandblad vir die jeug. Sy debuteer met die erotiese roman "***Maanvrug***". Die hoofkarakter is ŉ voorstedelike huisvrou wat worstel met haar seksualiteit en huwelik. Die opvolg hierop is "***Weerloos***", waarin met genres en mites ŉ erotiese droom  geskep word. Dakini was die priesteres van Inanna, die godin van liefde en seksualiteit. Die leser volg Dakini op ’n erotiese ontdekkingstog deur die Vroeëtyd en daarna.  Daarna volg "***Slavin***", waarin die tema van seksuele dissipline, pyn en masochisme (BDSM) blootgelê word, met mense wat genot daaruit put om pyn toe te dien en te ontvang. Tanika, ŉ enkelouer, feminis en skrywer doen navorsing oor BDSM en geleidelik word sy ingesleep om Meester Rudolf se seksslaaf te word. 

*Verbum et Ecclesia* publiseer in 2017 haar artikel "**When equal becomes the same. The spirituality of sex: Have we lost it**?"

Publikasies
-----------

* **2007** Maanvrug
* **2008** Weerloos
* **2010** Slavin

Ander Verwysings
----------------

* Diedericks, Erla-Mari "Vir kop en lyf" "Rapport" 3 April 2011
* Eloff, Karin "Pynlike plesier" "By" 1 Mei 2010
* Ferreira, Louise "Klere wys nooit ja vir verkragting" "Beeld" 26 September 2011
* Fitzpatrick, Marida "Godin van begeerte" "By" 28 April 2007
* Rossouw, Johann "Méér as net ŉ soete, erotiese vrug" "Beeld" 5 Mei 2007
* Erasmus, A & Lombaard, C.J.S "When equal becomes the same. The spirituality of sex: Have we lost it?" Verbum et Ecclesia, Vol 38, No 2 (2017)
**Philip Andre Rourke jr.** (gebore op 16 September 1952), bekend as **Mickey Rourke**, is ’n Amerikaanse akteur, draaiboekskrywer en afgetrede bokser wat te sien is in hoofrolle in drama-, aksie- en rillerprente.

In die 1980s' het hy in die komediedrama *Diner* (1982), die drama *Rumble Fish* (1983), die misdaadfliek *The Pope of Greenwich Village* (1984) en die erotiese drama *9½ Weeks* (1986) gespeel, en het groot lof ontvang vir sy spel in *Barfly* en *Angel Heart* (albei 1987). In 1991 het Rourke, wat vroeër jare boksopleiding gekry het, die rolprentbedryf verlaat en vir ’n tyd ’n professionele bokser geword.

In 1994 het hy die bokshandskoene opgehang en weer begin toneelspeel. Hy was daarna in verskeie flieks te sien in byspelerrolle, onder meer die drama *The Rainmaker* (1997), die komediedrama *Buffalo '66* (1998), die raaiselprent *The Pledge* (2001), die aksiefliek *Once Upon a Time in Mexico* (2003) en die aksieriller *Man on Fire* (2004).

In 2005 het Rourke sy terugkeer as hoofrolspeler gemaak in die neo-noir-aksieriller *Sin City*, waarvoor hy ’n paar pryse gewen het. In die 2008-fliek *The Wrestler* speel hy ’n ouer stoeier; hy het daarvoor ’n Golden Globe en Bafta gewen en ’n Oscar-benoeming gekry. Hy was meer onlangs ook te sien in kommersieel suksesvolle prente soos *Iron Man 2* en *The Expendables* (albei 2010).
Wapen van die Provinsie Maine
Die ligging van Maine in Frankryk
**Maine** is 'n historiese provinsie suid van Normandië (Noord-Frankryk), wat reeds in die Gallies-Romeinse tydperk as 'n afsonderlike streek bestaan het. Onder die Frankiese heerskappy vorm Maine 'n deel van Neustrië en word dit eers deur Karel die Grote by die Bretagne ingelyf. 

In die 9de eeu vorm die gebied 'n graafskap onder die heerskappy van 'n plaaslike gesin. Die oorheersing van Maine lei tydens die 11de eeu tot 'n politiese konflik tussen die hertoë van Normandië en die grawe van Anjou. Laasgenoemde annekseer Maine in die jaar 1101.

Danksy die sentrale ligging tussen Engeland, Normandië, Anjou en Akwitanië word Maine teen die tweede helfte van die 12de eeu een van die belangrikste gebiede van die Angevin-ryk. In 1203 verower koning Filips II van Frankryk die gebied en maak dit tot 'n deel van die kroondomein. 

Die wetgewende liggaam van die VSA-deelstaat Maine het in 2002 beslis dat die Amerikaanse deelstaat na dié provinsie vernoem is.
Die **Mail & Guardian** is 'n Suid-Afrikaanse koerant wat in 1985 begin is deur 'n groep joernaliste wat oortollig verklaar is na die sluiting van die *Rand Daily Mail* en die *Sunday Express*. 'n Ander groep van die personeellede het *Business Day* uit die *Rand Daily Mail* se sakeseksie begin.

Die koerant het aanvanklik bekend gestaan as die **Weekly Mail** en is weens finansiële oorwegings as 'n weekblad uitgebring. Die stigterslede het die redakteur Irwin Manoim en Anton Harber ingesluit. Die eerste uitgawe het op Vrydag 13 Junie 1985 verskyn. Die hoofartikel het gehandel oor die Suid-Afrikaanse Polisie se aanhouding van Mosambiekse werkers wat dan aan Renamo oorhandig is. Omrede die uitgewers nie die gebruiklike hoofstroomtegnologie kon bekostig nie, was die koerant een van die eerste gedrukte nuusmedia ter wêreld wat Apple Macintosh-lessenaarsetwerk gebruik het.

Die **Weekly Mail** het fel kritiek gelewer op die Nasionale Party-regering, die Apartheidbeleid en regeringsopterede wat daarmee gepaard gegaan het. Reeds in 1986 is 'n uitgawe van die winkelrakke verwyder as gevolg van verslaggewing oor die tweede noodtoestand wat deur president P.W. Botha verklaar is. In 1988 is die koerant dan ook vir 'n tyd lank verbied. Die koerant het tydens 1990 enkele maande lank as die dagblad *Daily Mail* verskyn, maar die koste het gou tot die einde van dié proefneming gelei. Daarna is teruggekeer tot die weeklikse uitgawe wat deurentyd Vrydae as *Weekly Mail* verskyn het.

In 1994 is *Mail & Guardian Online* gestig om die eerste Internet-nuuspublikasie in Afrika te word. Die Londen-gebaseerde Guardian Media Groep (GMG), uitgewer van die *Guardian* het in 1995 die hoofaandeelhouer geword en die koerant se naam is verander na *Mail & Guardian*. GMG het die meeste van die groep se aandele in 2002 aan die Zimbabwese koerantmagnaat Trevor Ncube verkoop. GMG besit steeds 10% van die maatskappy.

Die huidige redakteur van die *Mail & Guardian* is Ferial Haffajee en die hoof- uitvoerende beampte is Trevor Ncube. Die koerant se webwerf word geredigeer deur Riaan Wolmarans en die uitgewer is Matthew Buckland.

Toekennings
-----------

* 1995 – Britse IPD *Best International Newspaper Award*
* 1996 – Missouri *Medal for Distinguished Journalism*
* 2001 – Forbes.com het die Mail & Guardian Online gekies as een van die top 175 webwerwe ter wêreld
* 2005 – *Webby Worthy* eervolle vermelding.
Die stadion by Delphi waar die Pitiese Spele gehou is. Die kliptrappe links is deur die Romeine bygevoeg.
Die wegspringplek in die stadion, met gleuwe waarin die atlete se tone gepas het.
Die **Pitiese Spele** of **Putiese Spele** (Grieks: Πύθια *Pythia*), ook genoem die **Delphiese Spele**, is een van vier pan-Hellenistiese spele van Antieke Griekeland. Dit is elke vier jaar ter ere van Apollo gehou by sy heiligdom in Delphi. Dit is twee jaar ná elke Olimpiese Spele gehou en tussen elke Nemeïese en Istmiese Spele. Die Pitiese Spele is iewers in die 6de eeu v.C. gestig en het kompetisies in kuns en dans gehad. Dit is volgens mites deur Apollo begin nadat hy die slang Piton doodgemaak en die Orakel van Delphi in plek gestel het. Later is sportnommers bygevoeg.

Die wenners het ’n lourierkrans van die stad Tempe in Thessalië gekry omdat die lourier vir Apollo heilig was. Kleiner weergawes van die spele is in baie ander stede van die Levant en Griekeland gehou.

Mitologie
---------

Die Pitiese Spele het glo begin met die mitiese slang Piton. Die slang is deur die jaloerse Hera gestuur om te keer dat die godin Leto die lewe skenk aan Artemis en Apollo, haar tweeling by Zeus. Apollo het wraak gesweer en belowe om Piton dood te maak. Intussen het Piton na Delphi gevlug en daar weggekruip. Apollo het hom daarheen gevolg en ná ’n woeste geveg doodgemaak. Nadat hy Piton begrawe het, het hy die tempel oorgeneem en die Delphiese orakel, die Pitia, in plek gestel. Hy het egter ’n misdaad gepleeg deur Piton dood te maak en Zeus het hom gebied om die Pitiese Spele te stig as ’n manier van boetedoening.

Geskiedenis
-----------

Die historiese Pitiese Spele het in 582 v.C. begin toe beheer daaroor aan die einde van die Eerste Heilige Oorlog aan ’n raad van 12 Griekse stamme oorgedra is. Daarna het dit nie meer elke agt jaar plaasgevind soos in die verlede nie, maar elke vier jaar, twee jaar voor en ná elke Olimpiese Spele.

In die begin is net musiekkompetisies gehou. Dit was ook op die kleiner feeste belangrik, maar mettertyd is gimnastiek en strydwarenne bygevoeg.

Voorbereidings het ses maande voor die tyd begin. Nege burgers van Delphi, wat die Theoroi genoem is, is na al die Griekse stede gestuur om die begin van die spele aan te kondig en atlete te lok, sowel as om die tydperk van die Heilige Wapenstilstand aan te kondig; die doel was om nie net die Theoroi en atlete te beskerm wat na Delphi gereis het nie, maar ook die tempel van Apollo. As ’n stad in dié tyd in ’n gewapende konflik betrokke was, is sy inwoners verbied om na die heiligdom te kom, aan die spele deel te neem of die orakel te raadpleeg. Terselfdertyd het die wapenstilstand die beheerraad in staat gestel om vir die spele voor te berei. Dit het ingesluit herstelwerk aan al die strukture van die heiligdom, van die tempels tot die strate en fonteine. 

Ondanks die opkoms van die Christendom in die 4de eeu in die Romeinse Ryk, het Delphi ’n aktiewe heidense terrein gebly en die spele is tot minstens 424 n.C. gehou.
Buiteaansig van Mahlamba Ndlopfu in Pretoria
'n Skaalmodel van die huis omstreeks die tyd toe dit ontwerp is.
Dr. Hendrik Verwoerd neem sy vrou, Betsie, en 'n kleinkind af op sy verjaardag by Libertas.
**Mahlamba Ndlopfu** (voorheen **Libertas**) is die naam van die ampswoning van die President van Suid-Afrika in Bryntirion in Pretoria.

In 1935 is 'n kompetisie uitgeskryf om 'n huis vir die Eerste Minister in die Kaaps-Hollandse boustyl te ontwerp. Dit sou gebou word op 'n stuk grond aan die noordelike helling van Meintjieskop wat deur burgemeester Tom Jenkins aan die staat verkoop is. Gerard Moerdijk se inskrywing was die wenner en die huis het een van Moerdijk se bekendste ontwerpe geword. Hy is bygestaan deur Henry Watson.

Genl. J.C. Smuts en sy vrou was die eerste bewoners. Mev. Issie Smuts het die huis genoem na die historiese Libertas op Stellenbosch. Die premierswoning is gemeubileer met 18de-eeuse meubels uit Engeland, Frankryk en Nederland.

Sedert 1984 is dit die presidentswoning. In 1995 is die naam verander na **Mahlamba Ndlopfu**, Tsonga vir "nuwe dagbreek". Toe het ook 'n beskeie modernisering van die huis plaasgevind.

Die huis in Tom Jenkinsrylaan is op die hoogste punt van die Bryntirion-landgoed, omring deur mooi tuine en bied 'n wye blik oor die Magaliesberge. Die tuin is in 1994 tot 'n nasionale gedenkwaardigheid verklaar.

Sien ook
--------

* Tuynhuys
* Uniegebou

Koördinate: 25°44′16″S 28°13′36″O﻿ / ﻿25.73778°S 28.22667°O﻿ / -25.73778; 28.22667
Die  **Elisabethaanse Bybel** (Russies: Елизаветинская Библия, *Jelizawetinskaja Biblija*) is die goedgekeurde weergawe van die Bybel in die Russies-Ortodokse Kerk. Dit is die derde volledige gedrukte weergawe in Kerkslawies, en is in 1751 in Rusland gepubliseer onder, en met die hulp van, die Russiese keiserin Elisabeth. Die vorige weergawes was die Ostrogbybel van 1581 en die Moskoubybel van 1663. 

Keiser Pieter die Grote het in 1712 ’n oekase uitgereik waarin gelas is dat die gedrukte Kerkslawiese teks versigtig met die Grieks van die Septuagint vergelyk moet word en dat dit in elke opsig daarmee moet ooreenstem. Die hersiening is in 1724 voltooi en opdrag is gegee dat dit gedruk word. Pieter se dood in 1725 het dit egter verhoed. Die manuskrip van die Ou Testament van hierdie hersiening word in die sinodale biblioteek in Moskou gehou.

Onder keiserin Elisabeth is die hersieningswerk hervat kragtens ’n oekase van 1744, en in 1751 is ’n hersiene Elisabethaanse Bybel, soos dit genoem word, gepubliseer. Nog drie weergawes is in 1756, 1757 en 1759 gepubliseer, waarvan die een van 1756 effens hersien is.

Alle latere herdrukke van die Russiese kerk se Bybel is geskoei op die uitgawe van 1756, wat die goedgekeurde weergawe van die kerk is.

Sien ook
--------

Russiese Bybelvertalings
**Hidra** is die verste natuurlike satelliet van Pluto. Dit is in Junie 2005 saam met die maan Nix ontdek en is in Julie 2015 saam met Pluto besoek deur die ruimtetuig New Horizons. Hidra se oppervlak is waarskynlik bedek met waterys, die soort ys wat die meeste in die heelal voorkom. In die maan se helder streke is donkerder, ronde strukture waargeneem met ’n deursnee van sowat 10 km. Die persentasie lig wat van Hidra se oppervlak weerkaats word, is tussen dié van Pluto en Charon se oppervlak.

Ontdekking
----------

Hidra is ontdek deur die Hubble-ruimteteleskoop se Pluto-metgeselsoekspan met onder andere Alan Stern. Die ontdekkingsfoto's is op 15 en 18 Mei 2005 geneem; Nix en Hidra is onafhanklik deur Max J. Mutchler (op 15 Junie 2005) en Andrew J. Steffl (op 15 Augustus 2005) ontdek. Die ontdekkings is op 31 Oktober 2005 aangekondig. Die mane is voorlopig **S/2005 P 1** (Hidra) en S/2005 P 2 (Nix) genoem.

Naam
----

Foto van Pluto wat uitgereik is met die aankondiging van die mane se name.
Die naam Hidra is op 21 Junie 2006 deur die Internasionale Sterrekundevereniging aangekondig, saam met die amptelike naam, **Pluto III**. Dit verwys na Hidra, die negekoppige slang uit die Griekse mitologie waarteen Herakles geveg het. Die nege koppe van Hidra verwys na Pluto se destydse status as die negende planeet van ons Sonnestelsel; die aanvangsletter, H, verwys na die Hubble-ruimteteleskoop wat Hidra ontdek het en die New Horizons-sending wat die motivering vir die neem van die foto's was.

Die ander mane van Pluto (Charon, Styx, Nix en Kerberos) het ook name gekry uit die Griekse mitologie wat met die onderwêreld verband hou.

Wentelbaan
----------

Die maan wentel om die massamiddelpunt van die Pluto-stelsel op dieselfde vlak as Charon en Nix, op ’n afstand van sowat 65 000 km. Die eksentrisiteit van sy wentelbaan is 0,0059 en dus klein, maar die grootste van Pluto se klein mane.

Hidra is in ’n baanresonansie van 2:3 met Nix en van 6:11 met Styx (die verhoudings dui op die getal omwentelings per eenheidtyd).

Sy wentelperiode is 38,2 dae en sy wenteling is chaoties; dit tuimel soos Nix en Saturnus se maan Huperion.

Fisiese eienskappe
------------------

'n Bewerkte foto van Hidra.
Hidra is onreëlmatig gevorm. Sy spektrum is neutraal en dit bestaan hoofsaaklik uit waterys.

Verkenning
----------

Die enigste gedetailleerde nabyfoto van die maan is vanaf sowat 640 000 km deur die tuig New Horizons geneem tydens die tuig se verbyvlug van die Pluto-Charon-stelsel op 14 Julie 2015. Die tuig het ook Hidra se oppervlaksamestelling, weerkaatsing en ander basiese fisiese eienskappe bestudeer.
**Stacie Orrico** (gebore 3 Maart 1986) is 'n Amerikaanse sangeres, liedskrywer en aktrise. Sy onderteken in 1998 op twaalfjarige ouderdom 'n platekontrak met ForeFront Records. Haar debuutalbum, *Genuine*, word in 2000 vrygestel en verkoop 13 000 eksemplare in die eerste week van vrystelling.

Na *Genuine* onderteken sy 'n platekontrak met Virgin Records. Haar album *Stacie Orrico* word in 2003 vrygestel. Hierdie album debuteer op die 59ste posisie op die *Billboard* 200-albumtrefferlys en word met meer as 500 000 verkope in die Verenigde State goud gesertifiseer. Totale wêreldwyse verkope van *Genuine* beloop 3,5 miljoen eksemplare. Die eerste enkelspeler vanaf hierdie album, "Stuk", bereik nr. 52 op die *Billboard* Hot 100-trefferlys, maar geniet groter internasionale sukses. Die tweede enkelspeler, "(There's Gotta Be) More to Life", bereik nr. 30 op die *Billboard* Hot 100-trefferlys.

Orrico maak haar debuut as aktrise in dieselfde jaar as die vrystelling van haar eponimiese album met haar verskyning in twee eposidoes van die televisiereeks *American Dreams*. Sy is ook bekend vir haar rol in die rolprent *Robots* (2005).

In 2005 kanselleer ForeFront Records haar platekontrak. Orrico se derde album, *Beautiful Awakening*, word in 2006 vrygestel. Die eerste enkelspeler vanaf hierdie album, "I'm Not Missing You", word in 2006 vrygestel. Die tweede enkelspeler, "So Simple", bereik geen trefferlyste in die VSA nie.

Diskografie
-----------

* 2000: *Genuine*
* 2003: *Stacie Orrico*
* 2006: *Beautiful Awakening*

Filmografie
-----------

### Rolprente

* 2005: *Robots*

### Televisiereekse

* 2003: *American Dreams*

### Video's

* 2004: *Stacie Orrico: Live in Tokyo*
Koördinate: 31°46′25″N 35°14′08″E﻿ / ﻿31.77361°N 35.23556°O﻿ / 31.77361; 35.23556

**Stad van Dawid** (*City of David* - עיר דוד) is 'n argeologiese terrein in Jerusalem. Dit is langs die suidoostelike hoek van die mure van die Ou Stad van Jerusalem. Die terrein behels die paleis van koning Dawid, en sluit 'n watertonnel in wat deur koning Hiskia gebou is.

Oorsprong van naam
------------------

Die Stad van Dawid of die Dawidstad het sy naam gekry toe Dawid die Jebusiete daaruit verdryf het volgens 2 Samuel 5:4-9:

> (4)Dawid was dertig toe hy koning geword het, en hy het veertig jaar geregeer. (5)In Hebron was hy sewe en 'n half jaar koning oor Juda, en in Jerusalem drie en dertig jaar oor die hele Israel en Juda. (6)Die koning en sy manskappe het teen Jerusalem opgetrek. Die Jebusiete het hierdie gebied bewoon. Daar is aan Dawid gesê: "Hier sal jy nie inkom nie. Blindes en kreupeles sal jou hier uithou." Ja, daar is beweer: "Dawid sal hier nie inkom nie!" (7)En tog het Dawid die Sionsvesting ingeneem. Dit is nou die Dawidstad. (8)Op daardie dag het Dawid gesê: "Elkeen wat 'n Jebusiet wil verslaan, moet eers die watertonnel, en die blindes en kreupeles in die hande kry." Dawid het hulle blywend gehaat. Dit is waarom gesê word 'n blinde of 'n kreupele mag nie in die tempel inkom nie. (9)Dawid het in die vesting gaan woon en dit Dawidstad genoem. Sy bouwerke het gestrek van die terras af in die rigting van die paleis.
>
Die **hidjra** (Arabies: الهجرة) was die reis van die profeet Mohammed en sy volgelinge van Mekka na Medina. Die jaar waarin die hidjra plaasgevind het, word ook geïdentifiseer as die tydperk van die maanhidjri en sonhidjri; die datum stem ooreen met 16 Julie 622 van die Juliaanse kalender. Die Arabiese woord *hidjra* beteken onder meer "vertrek" of "migrasie". In Middeleeuse Latyn is dit ook as **hegira** getranslitereer.

Beskrywing
----------

In die vroeë dae van Mohammed se preke van Islam het sy volgelinge sy naaste familie en vriende ingesluit. Ná die verspreiding van sy godsdiens het verskeie uitdagings Mohammed en sy klein groep Moslems in die gesig gestaar, insluitend 'n boikot van Mohammed se clan, marteling, moord en ander vorme van godsdienstige vervolging deur die inwoners van Mekka. Teen die einde van die dekade is Aboe Talib, Mohammed se oom wat hom te midde van die leiers van Mekka ondersteun het, dood. Eindelik het die leiers van Mekka gelas dat Mohammed deur 11 mans met swaarde tereggestel word.

In Mei 622, ná samespreking met leiers van Medina, het Mohammed in die geheim van sy huis in Mekka gevlug en na Media getrek saam met sy vriend, skoonpa en metgesel Aboe Bakr. Mohammed is in Medina verwelkom en die stad is hernoem van *Yathrib* na *Al Madinah Al Munawwarah* (Arabies: المدينة المنورة‎, "Die Verligte Stad"), algemeen vereenvoudig as Medina (Arabies: المدينة, "Die Stad").

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb131668986 (data)
* GND: 4252024-1
* LCCN: sh85088282
* NKC: ph388305
* SUDOC: 035098589
* TDVİA: hicret

 |
Die Stade de France in Parys
Die Croke Park-stadion in Dublin, Ierland.
'n Moderne **stadion** is 'n plek waar sport beoefen of konserte of ander geleenthede aangebied word. 'n Stadion bestaan oor die algemeen uit 'n plat oppervlak omring deur 'n struktuur wat ontwerp is om toeskouers te laat sit of staan.

Stadions het reeds in die antieke Griekse tye bestaan waar dit tydens die oorspronklike Olimpiese Spele gebruik is. 

In stede word stadions soms betaal om 'n produk se naam by die stadion se naam te voeg. 'n Voorbeeld hiervan is Loftus Versfeld wat op 'n tyd al as *Securicor Loftus Versfeld* en *Minolta Loftus* bekend gestaan het.

Sien ook
--------

Voorbeelde van groot stadions in Suid-Afrika:

* Ellispark-stadion in Johannesburg, Suid-Afrika
* Nuwelandstadion in Kaapstad, Suid-Afrika
* Vodacompark in Bloemfontein, Suid-Afrika
* Volledige lys van stadions in Suid-Afrika.

Voorbeelde van groot internasionale stadions:

* Stade de France naby Parys in Frankryk.
* Beijing Nasionale Stadion in Beijing, China.
'n Mineraalwaterbron
**Mineraalwater** is water uit 'n mineraalbron wat 'n sekere aantal minerale soos soute en swawelverbindings bevat. Dié minerale word deur die water tydens sy roete deur die aarde geabsorbeer. Die presiese samestelling word bepaal deur die bron en die rotse waardeur die water vloei. Byna eenhonderd verskillende minerale kom in mineraalwater voor. 

Gebottelde mineraalwater
Natuurlike mineraalwater bevat soms ook koolsuur- of ander gasse; hierdie soort water word spuitwater genoem. Die koolsuur in mineraalwater het sy oorsprong in koolstofdioksied (CO2) wat uit die binneste van die aarde opstyg, veral in gebiede met vulkanisme. Sodra die opstygende gas met water in aanraking kom, word dit daarin opgelos en koolsuurgas begin vorm.

Mineraalwater word vanweë sy beweerde genesende eienskappe tradisioneel by sy bron gedrink of vir badbehandelings gebruik. Sodoende het plekke met mineraalwaterbronne tot gewilde herstellingsoorde ontwikkel. Vandag word mineraalwater meestal naby sy bron gebottel en bemark. Tans is daar wêreldwyd meer as 3 000 verskillende handelsmerke van kommersieel gebottelde mineraalwater.
**Gaia** (Grieks: Γαῖα; "grond" of "aarde") was in die Griekse mitologie die dogter van die heel eerste god, Chaos, die leemte waaruit die heelal ontstaan het. Sy was die verpersoonliking van die aarde. Haar eweknie in Romeinse mitologie is Terra Mater of Tellus.

Mite
----

In Hesiodus se *Teogonie* (116ff) word vertel hoe Gaia heel eerste uit Chaos ontstaan het. Sy het Uranos, die lug en die sterre, uit haar eie voortgebring, asook die heuwels en die see Pontos. Daarna het sy en haar seun Uranos saam Okeanos, Koios, Krios, Huperion, Iapetos, Teia, Rea, Temis, Mnemosune, Foibe en Tetis gehad. Sy het ook die lewe geskenk aan Kronos, die jongste en "verskriklikste van haar kinders", en hy het sy pa gehaat.

Hesiodus noem ook Gaia en Uranos se ander kinders: eers die reusagtige eenoogsiklope, toe die drie verskriklike honderdhandige reuse, elk met vyftig koppe. Uranos het dié jongste kinders in Tartaros versteek sodat hulle nie die lig sou sien nie, en hy was baie in sy skik met dié wrede daad. Gaia was hartseer en maak toe ’n sekel, roep haar ander seuns en vra hulle om hul pa te ontman. Net Kronos was dapper genoeg om dit te doen. Uit die semen of bloed wat op Gaia gespat het, het nog kinders ontstaan: die sterk Eriniërs, die Gigante en die boomnimfe die Meliae.

Uit Uranos se genitalieë wat in die see gegooi is, het Afrodite te voorskyn gekom. Daarna het Gaia Echidna en Tufon by Tartaros gehad. Sy het ook vyf seegode by Pontos gehad en die godin van luiheid, Ergia, by Eter.

In die kuns
-----------

In die klassieke kuns word Gaia op twee maniere uitgebeeld. Op Atheense kruike is sy ’n stewige vrou wat halfpad uit die aarde verrys. in latere mosaïekwerk is sy op die aarde neergevlei en omring deur ’n klomp Karpi, kindgode van die vrugte van die aarde.
**Stadstatus** word in die Verenigde Koninkryk deur die Britse monarg aan sekere munisipaliteite verleen. In 2014 was daar altesaam 69 nedersettings met stadstatus in die land, waarvan 51 in Engeland, 6 in Wallis, 7 in Skotland en 5 in Noord-Ierland. Stadstatus behels geen besondere regte nie, behalwe dat 'n nedersetting hom amptelik *city* (stad) mag noem. Nogtans is dit 'n gesogte titel vanweë die aansien wat 'n nedersetting met stadsregte geniet.

Daar is geen besondere kriteria vir die toekenning van stadsregte nie, alhoewel stadstatus in Engeland en Wallis tradisioneel aan nedersettings met diosesaankatedrale verleen is. Hierdie tradisie gaan terug tot die vroeë 1540's toe koning Hendrik VIII dioseses in ses Engelse nedersettings met katedrale gestig en stadsregte aan hulle toegeken het.

In Ierland is stadstatus net aan 'n betreklik klein aantal nedersettings verleen. So was daar in die gebied van die huidige Noord-Ierland voor die 19de eeu slegs twee stede. In Skotland het stadstatus nog tot in die 19de eeu geen besondere erkenning deur die staat geniet nie. In dié tyd het die tradisie om stadsregte aan bepaalde nedersettings toe te ken herleef. Engeland het die voortou in dié verband geneem deur stadstatus aan nedersettings met nuutgeboude katedrale te verleen. Skotland en Ierland het die Engelse voorbeeld later gevolg.

Vanaf die 20ste eeu was stadstatus nie langer tot katedraalstede beperk nie. Stadsregte is sedertdien volgens 'n verskeidenheid van kriteria, waaronder die inwonertal, aan nedersettings toegeken.
**Mindanao** (Engels: luister (hulp·inligting)), die wêreld se 19de grootste eiland, beslaan 'n oppervlakte van 104 530 km² en word begrens deur die Celebessee in die suidweste, die Sulusee in die weste, die Filippynse See in die ooste en die Molukkesee in die suide. Mindanao is die tweede grootste, tweede mees bevolkte en mees suidelike van die Filippynse eilande. Dit is in die suide van die Visayas asook in die noorde van Borneo, Sulawesi en die Molukke geleë. Mindanao vorm saam met Luzon en die Visayas die eilandnasie Filippyne.

Berg Apo, 'n vulkaan op Mindanao
Topografiese kaart van Mindanao
Die term Mindanao verwys ook ná die argipel in die suide van die Filippyne, wat die gelyknamige hoofeiland, Basilan, Jolo, Tawitawi, Bucas, Grande, Dinagat, Siargao, Samal en Camiguin insluit.

Etimologie
----------

Die benaming *Mindanao* is afgelei van die Spaanse verderwing van die eienaam van die Maguindanao-volk, die dominante hersende etniese groep in die Sultanaat Maguindanao in die suidwestelike Mindanao tydens die Spaanse koloniale bewind. Die eienaam beteken "mense van die see (Lanao)", alhoewel dit in moderne bronne as "mense van die vloedvlaktes" vertaal word.

Die ou naam van dié eiland tydens die Spaanse Ryk was *Gran Moluccas*, letterlik "Groot Molukke", genoem ná die eilandgroep Molukke, ook bekend as "Spesery-eilande", verder suid.
Die **Laeveldkurper** (*Serranochromis meridianus*) is 'n varswatervis wat voorkom in die Sabierivier en kusmere van suidelike Mosambiek en die noorde van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Lowveld largemouth*.

Voorkoms
--------

Die volwasse visse is olyfbruin tot geel met gelerige vinne en donkerrooi kolletjies. Die mannetjie se dorsalevin se rant is geel en die anale vin het oranje eierkolletjies op. Die onvolwasse vissie is bruin aan die bokant, silwer aan die sye en die onderkant. Daar is swart vertikale strepe oor die lyf en die middel van die skubbe is rooi en daar is donker rooi-swart kolletjies op die dorsale-, stert- en anale vinne. Die vis word tot 31 cm lank en weeg ongeveer 1,2 kg.

Habitat
-------

Die vis leef in staande water of poele waar die water stadig vloei met min plantegroei in en floreer in beskermde water. Die vis vreet klein vissies, insekte en ander ongewerweldes, insluitende slakke. Die mannetjie maak 'n nes skoon en trek voornemende wyfies aan met 'n *bewerasie* vertoning. Die eiers word met 'n reeks pogings gelê en dan bevrug alvorens die wyfie dit bymekaar maak om uit te broei.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van visse
* Kurper
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

Bron
----

* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. ISBN 978-1-86872-643-1