recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Die westewindgordels (blou pyle) en passaatwinde (geel en bruin pyle).
Die **passaatwinde** is oostewinde wat in die trope voorkom binne die laer deel van die aarde se atmosfeer naby die ewenaar. Die winde waai hoofsaaklik uit die noordooste in die Noordelike Halfrond en uit die suidooste in die Suidelike Halfrond, en word sterker in die winter en wanneer die Arktiese ossillasie in sy warm fase is. Die winde is eeue lank deur die kapteins van seilskepe gebruik om oor die oseane te vaar en het bygedra tot koloniale uitbreiding na die Amerikas en die vestiging van handelsroetes in die Atlantiese en Stille Oseaan.

In meteorologie sorg die passaatwinde vir tropiese storms oor die Atlantiese, Stille en suidelike Indiese Oseaan en waai dit oor land in onderskeidelik Noord-Amerika, Suidoos-Asië, en Madagaskar en Oos-Afrika. Dit waai ook stof weswaarts oor die Atlantiese Oseaan na die Karibiese See en dele van suidoostelike Noord-Amerika. Vlak cumuluswolke kan in passaatwindstelsels gesien word. Hoe swakker die passaatwinde word, hoe groter reënval kan oor naburige landmassas verwag word.
**Orlando di Lasso** (\* 1532 in Mons, Hainaut, Boergondiese Nederlande; † 14 Junie 1594 in München, Hertogdom Beiere), soms ook *Orlande* of *Roland de Lassus*; Latyns *Rolandus Lassus* (Orlando het briewe en dokumente self in 'n mengvorm van hierdie naamvariante onderteken) was een van die beduidendste komponiste van die Hoog-Renaissance. 

Orlando di Lasso het reeds in sy kinderjare as koorseun in aanraking met musiek gekom. In 1545 het hy Ferrante Gonzaga na Italië gevolg waar hy hom met die wêreldlike musiek van adellike kringe vertroud gemaak het. Nadat hy enkele jare lank as reisende kunstenaar werksaam was, het hy in 1551 in Rome aangekom waar hy twee jaar later as kapelmeester van die San Giovanni in Laterano-kerk aangestel is. 

In 1555 het hy Rome weer verlaat en het ná 'n kort verblyf in Antwerpen in 1556 'n lid van die hertoglike hofkapel in München geword. Vanaf 1562 het hy as kapelmeester gefungeer, 'n amp wat hy tot sy afsterwe beklee het. In 1570 is hy deur keiser Maximiliaan II geadel. Orlando di Lasso is in 1594 in München oorlede. 

Di Lasso se musikale nalatenskap van ongeveer 2 000 komposisies sluit geestelike werke (soos misse en passiemusiek) asook wêreldlike musiek (soos madrigale, Duitse en Franse liedere) in wat meestal in 'n polifoniese styl geskryf is. Di Lasso het hierdie styl tot volmaaktheid gebring en van die Münchense hofkapel een van die beduidendste orkeste in Europa gemaak.
Wêreldkaart van lande volgens die *Fragile States Index* in 2018:

   10-Volhoubaar

   20

   30

   40-Bestendig

   50

   60

   70-Gewaarsku

   80

   90

   100-Wees bedag

   110

   120

   Geen data/omstrede gebied

Wêreldkaart van lande volgens die *Fragile States Index*, 2005–2013*:*

   Wees bedag

   Gewaarsku

   Bestendig

   Volhoubaar

   Geen data/omstrede gebied

'n **Mislukte staat** (Engels: *failed state*) is 'n staat wat nie daarin slaag om sy fundamentele funksies as soewereine staat in die moderne wêreldstelsel uit te voer nie. So 'n staat kan nie sy binnelandse orde verseker deur sy gesag uit te oefen nie en het nie meer die monopolie op die gebruik van wettige mag binne sy landsgrense nie.

Die dinamiek wat lei tot die mislukking van 'n staat is baie wyd en kan onder meer veroorsaak en gekenmerk word deur faktore soos roofbewind, die uitbuiting van burokratiese mag, etniese geweld, burgeroorlog of krygsheerskappy. Voorbeelde van mislukte state sluit in Kambodja, Haïti, Rwanda, Liberië, Sierra Leone, die Republiek die Kongo en Somalië.

Die staatsorde van 'n mislukte staat verkrummel omdat dit nie meer as 'n lewensvatbare politieke eenheid kan funksioneer nie. Dit veroorsaak dat staatsinstellings ineenstort en die samelewing kort daarna.

Die staat se bestuursvermoë word dus drasties ingeperk wat voorkom dat sy administratiewe en organisatoriese take uitgevoer word asook sy hulpbronne effektief bestuur word. Só 'n staat kan dikwels ook nie meer as 'n lewensvatbare ekonomiese eenheid funksioneer nie omdat dit nie bevoeg is om vir sy landsburgers te sorg nie, dit nie meer oor 'n funksionerende infrastruktuur beskik en nie meer 'n beter lewe en aanvaarbare dienste aan die samelewing kan waarborg nie.

'n Staat wat veronderstel is om as geheel te regeer misluk dan in sy taak en misken op dié manier die sosiale kontrak met sy mense.

Sodoende glo die burgery dat hul regering nie meer wettig regeer nie en word hierdie staat as onwettig deur die internasionale gemeenskap gesien.

Alhoewel min state heeltemal ineenstort, is daar 'n groot hoeveelheid mislukte state wat skaars funksioneer en gevaarlik naby aan ineenstorting is.

Hierdie state het dikwels nie net probleme binne hul grense nie, maar veroorsaak gereeld ook streeksonstabiliteit deurdat daar 'n uitvloeiing van vlugtelinge is, 'n toevlugsoord vir dwelmsmouse ontstaan en wapensmokkelaars en terroriste-organisasies floreer. Dit lei dan daartoe dat daar dikwels van eksterne rolspelers verwag word om in hierdie mislukte state in te gryp om humanitêre verligting te bring en vrede te probeer bewaar.

Bronne
------

* Duvenhage, A. *Politieke verval as 'n patroon van politieke verandering: 'n teoreties-verkennende perspektief*.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb15612409s (data)
* GND: 7687452-7
* LCCN: sh2007004473
* SUDOC: 126936900

 |
**Björn** (bewind tradisioneel 882-932)) was volgens Noorse sagas 'n legendariese Sweedse koning. Volgens die *Hervarar saga* en *Harald Skoonhaar se saga* was hy die vader van Olof (II) Björnsson en Erik die Oorwinnaar. Hy was glo die seun van 'n Erik wat teen Harald Skoonhaar geveg en die broers Björn at Haugi en Anund Uppsale opgevolg het:

Koning Önund het 'n seun met die naam Erik gehad, en hy het die troon van Upsala ná sy vader bestyg. Hy was 'n ryk koning. In sy tyd het Harald Skoonhaar koning van Noorweë geword. Hy was die eerste een wat die hele land verenig het. Erik het by Upsala 'n seun Björn gehad wat die troon ná sy vader bestyg en lang regeer het. Björn se seuns, Erik die Oorwinnaar en Olaf het konings geword ná hulle vader.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Voorganger**← Erik Anundsson** | **Legendariese Sweedse koning** | Opvolger**Erik die Oorwinnaar (histories) →** |
**Gentil Theodoor Antheunis** (9 September 1840 - 5 Augustus 1907) was 'n Vlaamse digter. Hy was die skoonseun van Hendrik Conscience; hy het in 1870 met sy enigste dogter Maria getrou. Hy is gebore in Oudenaarde.

Van 1859 tot 1860 was hy onderwyser aan die kollege van Oudenaarde, en in 1861 word hy 'n leerkrag in Dendermonde. Na sy vroeë loopbaan as onderwyser studeer hy regte aan die Universiteit van Gent, waar hy in 1866 gradueer. Hy word op 1 Januarie 1868 regter in Oostrozebeke, later in Torhout, en op 15 Julie 1877 word hy regter in Halle en uiteindelik in Brussel.

Hy het liedjies en gedigte in verskeie koerante en tydskrifte gepubliseer, waarvan verskeie deur Willem De Mol getoonset is, soos *Lentelied*, *Ik ken een lied*, *Droeve tijden* en *Bethlehem*. Dit is in 1873 in een volume gepubliseer. In 1874 word hy bekroon vir 'n minnelied deur die Antwerpense Rederykerkamer *De Olijftak*. Bykomend hiertoe skryf hy *Uit het hart'*, *Liederen en gedichten* (Dendermonde en Leiden, 1875); *Liederkrans uit de Loverkens* deur die Duitse digter Hoffmann von Fallersleben, met sy eie musiek (Gent, 1877); *Leven, lieven en zingen* ( Gent, 1879) en *Naar wijd en zijd* (1905, getoonset deur François-Auguste Gevaert ). Een van sy bekendste liedjies is *Mijn Vlaanderen heb ik hart'lijk lief*, op lirieke van Theofiel Coopman. Hy is begrawe in Oudenaarde, waar die *Gentiel Antheunisplein* na hom vernoem is.

Antheunis is in 1907 in Elsene oorlede.

Sien ook
--------

* Vlaamse literatuur

Bronne
------

* 't Zijn droeve tijden as the oorlog woedt (Nederlands)
* Gentil Theodoor Antheunis (Nederlands)

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNE: XX5646281
* BNF: cb16042743h (data)
* ISNI: 0000 0000 6159 5301
* LCCN: no2007005440
* MusicBrainz: b4eeeef3-cb36-422c-aeac-de37d937d6ef
* NKC: mzk2013757471
* NTA: 06986201X
* SUDOC: 119020238
* VIAF: 53917783
* WorldCat Identities: lccn-no2007005440

 |
Koning Björn se Heuwel by Håga naby Uppsala. Die pleknaam "Håga" ("Die Heuwel") kom waarskynlik van die woord vir heuwel uit die Noorse Bronstydperk, en dit is gebruik as die bynaam *at Haugi* ("by die heuwel") vir die koning. As gevolg daarvan is die heuwel in die 17de/18de eeu verkeerdelik na die koning genoem.
**Björn at Haugi** ("Björn by die Heuwel", uit die Oudnoorse woord *haugr*, "heuwel"), **Björn på Håga**, **Björn II** of **Bern** was volgens die *Hervarar saga* 'n legendariese Sweedse koning en die seun van Erik Björnsson. Hy het saam met sy broer, Anund Uppsale, regeer.

In die *Hervarar saga*
----------------------

Die *Hervarar saga* is 'n Yslandse bron uit die 13de eeu. Aan die einde van die saga word 'n kort lys van konings gegee waarin Björn genoem word.

"Die seuns van Björn Ysterkant was Erik en Refil. Laasgenoemde was 'n vegterprins en seekoning. Koning Erik het ná sy pa oor die ryk regeer en net kort gelewe. Toe het Erik die seun van Refil die troon bestyg. Hy was 'n goeie vegter en baie magtige koning. Die seuns van Erik Björnsson was Önund van Upsala en koning Björn. Toe is die ryk weer onder broers verdeel. Hulle het die troon bestyg ná die dood van Erik Refilsson. Koning Björn het 'n huis met die naam 'Heuwel' gebou en hy self is Björn van die Heuwel genoem. Koning Önund het 'n seun met die naam Erik gehad, en hy het die troon van Upsala ná sy pa bestyg. Hy was 'n magtige koning. In sy tyd het Harald Skoonhaar koning van Noorweë geword. Hy was die eerste een wat die hele land verenig het."

Die saga plaas koning Björn in die eerste helfte van die 9de eeu, want sy broerskind Erik Anundsson het in dieselfde tyd as Harald Skoonhaar gelewe.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Voorganger**← Erik Refilsson** | **Legendariese Sweedse koning** | Opvolger**Erik Anundsson →** |
**Ekonomie van skaal** is 'n kenmerk van 'n vervaardigingsproses waarin 'n toename in die skaal van die onderneming, 'n afname in die langtermyn-gemiddelde koste van elke vervaardigde eenheid teweeg bring.

Ondernemings van enige grootte kan die voordele benut van ekonomie van skaal wanneer bedryfshandelinge uitbrei word. Die algemene voordele word verkry uit:

* Aankope (massa aankope van materiale deur middel van langtermyn kontrakte)
* Bestuur (toenemende spesialisasie van bestuurders)
* Finansieel (verkryging van laer rente en toegang tot 'n groter verskeidenheid finansiële hulpmiddele)
* Bemarking (verspreiding van advertensiekostes oor 'n groter verskeidenheid kanale in die media)

Elkeen van hierdie faktore verminder die langtermyn gemiddelde koste van vervaardiging. Die begrip moet nie verwar word met die toenemende skaalvoordeel nie, waar die uitset vergroot word binne die bestaande kapasiteit en die korttermyn koste per eenheid verminder word nie. In werklikheid is daar gewoonlik nie onbeperkte voordele met toenemende skaal nie en bestaan daar 'n optimale produksievolume.
Die **Slagting in die Medwedef-woud** (Russies: Медве́девский расстре́л, *Medwedefski rasstrjel*), of die **Orjol-slagting** (Орло́вский расстре́л, *Orlofski rasstrjel*), was 'n massateregstelling in die Sowjetunie wat op 11 September 1941 deur die destydse Sowjetse geheime polisie, die NKWD, uitgevoer is. Dit het plaasgevind skaars drie maande ná Nazi-Duitsland se inval in die land tydens die Tweede Wêreldoorlog. 




Twee van die gevangenes wat tereggestel is, Fritz Noether (links) en Dmitri Pletnjof.

Altesaam 157 politieke gevangenes wat in die Orjol-gevangenis aangehou is, is in die Medwedef-woud net buite die stad Orjol op bevel van Josef Stalin doodgeskiet. Dit was een van die baie slagtings onder gevangenes deur die NKWD in 1941 net voor die Duitse besetting van gebiede.

Die teregstelling
-----------------

In 1941 het die Orjol-gevangenis sowat 5 000 politieke gevangenes gehad. Op 5 September 1941 het die NKWD op bevel van Lawrenti Beria 'n lys van 170 Orjol-gevangenes opgestel wat tereggestel moes word. Beria het beweer hulle is die "kwaadste deel van die gevangenes" en dat hulle "onrus aangestook en ontsnappings probeer reël het met die doel om ondergrondse bedrywighede te hervat". Die lys is na Stalin gestuur en hy het dit goedgekeur. Op 8 September het drie regters 161 mense amptelik ter dood veroordeel. Teen die tyd van die teregstelling het van die mense op die lys reeds gesterf, terwyl ander oorgeplaas of vrygelaat is. 

Baie van die tereggesteldes was buitelandse burgers, soos die beroemde Duitse wiskundige Fritz Noether, wie se vrylating selfs deur Albert Einstein geëis is. Nog 'n beroemde slagoffer was die Sowjetgeneesheer Dmitri Pletnjof, wat voorheen op vals aanklagte tot 25 jaar tronkstraf gevonnis is.

Skakels
-------

* Hoofstuk 3 van "The Orel Massacres, the Killings of Senior Military Officers"

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
Die Slagtersnek-rebellie word deur vier gedenktekens in herinnering geroep. Hulle het 'n beduidende rol gespeel in die ontwaking van Afrikaner-nasionalisme.

Freek Bezuidenhout
------------------

Prof. dr. S.P. Engelbrecht.
Op 10 Oktober 1815 is Frederik Cornelis (Freek) Bezuidenhout op die plaas Silverbrook langs die Baviaansrivier deur 'n pandoer doodgeskiet. By die klipskeur waarin Bezuidenhout geskuil het, is 'n monumentjie opgerig en op sy graf lê 'n granietblok. Die twee gedenktekens is ongeveer 200 m van mekaar geleë en 16 km noord van die historiese plaas Glen Lynden op die pad tussen Bedford en Tarkastad. Die oprigting van die monumente en die ontwikkeling van die terrein was op aanbeveling van dr. E.G. Jansen en prof. S.P. Engelbrecht. P.S.M. de Klerk, 'n boer van die kontrei, het die ontwerp gedoen en die eerste steen is op 10 Oktober 1946 deur prof. J.C. van Rooy voor 'n skare van 400 gelê. Sedertdien is die feesterrein o.a. gebruik vir volksfeeste op Krugerdag, Heldedag en Geloftedag gereël deur die Reddingsdaadbond, die Voortrekkers en Rapportryers. Op 30 Oktober 1949 het Voortrekker-eeufeesvierings hier plaasgevind. Die NG gemeente Glen Lynden (Bedford) is eienaar van die terrein.

Hans Bezuidenhout
-----------------

Op 10 Oktober 1972 het die Rapportryers van Tarkastad 'n gedenkteken aan Johannes Jurgen (Hans) Bezuidenhout onthul.

Gedenknaald
-----------

Ongeveer 10 km suid van Kookhuis (Cookhouse) op die plaas en by die spoorweghalte Long Hope, op die pad van Cradock na Port Elizabeth staan 'n eenvoudige gedenknaald wat die vyf vryheidsvegters herdenk wat op daardie plek tereggestel is. Die naald is opgerig met geldelike bydraes deur die publiek en onthul op 9 Maart 1916, presies 'n eeu na die tragiese gebeure daar. By die geleentheid was die sprekers dr. D.F. Malan en ds. M.L. de Villiers, toe predikant te Bedford en latere toonsetter van Die Stem. De Villiers se lied Slagtersnek is by hierdie onthulling vir die eerste maal deur 'n koor uitgevoer. Op 26 September 1938 tydens die Simboliese Ossewatrek is 'n Voortrekkerwa hier verby en is kranse aan die voet van die naald gelê. Die werklike Slagtersnek is 16 km noord van hierdie punt.

Bibliografie
------------

* Van der Merwe, Gerdrie: Deur dít alles het die Here ons gedra. Nederduitse Gereformeerde Gemeente Glen Lynden (Bedford) 1829–1979. Bedford: Die Kerkraad, 1979.
Die Vilnius-uitgawe van die Babiloniese Talmoed se eerste bladsy, Traktaat Beragot, folio 2a. Die eerste 13 reëls in die middel van die bladsy onder die titelwoord bevat die Misjna en die volgende 21 reëls die Ghemara, omring deur opmerkings rakende die Misjna
'n Aantal Pasoekim (reëls) van die Misjna uit die Kaufmann-manuskrip, ca. 12de eeu. Dit word as een van die belangrikste publikasies van die Misjna beskou
Die **Misjna** (Hebreeus: מִשְׁנָה, "herhaling", "afskrif", "studie"; afgelei van die werkwoord *sjana*, שנה, "om te herhaal", "om deur herhaling te leer") is die eerste groterige versameling in skrifvorm van die Joodse mondelingse tradisies wat bekend staan as die "Mondelingse Tora" en as grondslag vir die latere Ghemara dien. Misjna en Ghemara vorm saam die Talmoed. Dit is die eerste groot werk van die rabbynse letterkunde, en word soms ook "kodeks van die wet" genoem. Die Misjna is in die 1ste en 2de eeu n.C. deur die Tannaïete (Misjna-geleerdes, Hebreeus: תנאים, *Tannaïm*; letterlik: "onderwysers") neergeskryf; die eindredaksie is deur Jehoeda haNasi aan die begin van die 3de eeu n.C. in Galilea gedoen.

Volgens die Joodse tradisie het God aan Moses sowel 'n skriftelike Tora (die vyf boeke van die Pentateug) asook 'n mondelingse Tora geopenbaar. Die Misjna is neergeskryf in 'n tyd van vervolging toe daar gevrees is dat die mondelingse tradisies in vergetelheid kon raak en was dus 'n poging om die mondelingse Tora in skrif vas te hou.

Die taal van die Misjna is Hebreeus, met enkele sinne en woorde in Aramees asook hier en daar 'n Griekse of Latynse leenwoord.

Die Misjna bestaan uit ses ordes (*sedarim*, enkelvoud: *seder*, סדר), elk met sewe tot twaalf traktate (*masegtot*, enkelvoud: *maseget*, מסכת; letterlik: "weefsel"), altesaam 63, wat verder verdeel is in hoofstukke (*perakim*, enkelvoud: *perek*, פרק) en paragrawe (*misjnajot*, enkelvoud: *misjna*). Die term *Misjna* verwys dus na beide die hele werk asook na 'n enkele leerstelling.
Oggendmis in die Dijlevallei naby Leuven, België.
**Mis** (of **newel**) kom die hele jaar voor, maar veral in die lente of herfs. Ons praat van mis as die sig deur piepklein waterdruppeltjies beperk is. Hierdie waterdruppeltjies (of wolkdruppeltjies) is ongeveer 1 tot 10 mikrometer groot terwyl 'n reëndruppel kenmerkend 'n duisend keer so groot is. 

Die atmosfeer bevat altyd 'n bepaalde hoeveelheid waterdamp, waarvan 'n gedeelte meestal op kondensasiekerne gekondenseerd is, soos fynstof, stuifmeel en veral soutkristalle. Hoe vogtiger die lug, hoe hoër sal die relatiewe humiditeit wees en hoe meer kondensasie sal plaasvind. In die atmosfeer kan daar al by 'n relatiewe humiditeit van ongeveer 35% vloeibare water rondom kondensasiekerne aangetoon word, veral as daar baie wateraantrekkende (higroskopiese) kerne aanwesig is. As daar meer waterdamp is sal die druppeltjie groei en meestal die oorspronklike kondensasiekern oplos. 

*Mis* en *newel* word in Afrikaans afwisselend vir dieselfde verskynsel gebruik.
**Georg Ostrogorsky** (Russies: Георгий Александрович Острогорский / *Georgi Alexandrowitsj Ostrogorski*; \* 19 Januarie 1902 in Sint Petersburg; † 24 Oktober 1976 in Belgrado) was 'n Joego-Slawiese bisantinis van Russiese afkoms wat veral in die ekonomiese geskiedenis van die Bisantynse Ryk belang gestel het.

Lewe
----

Gedurende die Russiese Oktoberrewolusie het Ostrogorsky se gesin na Finland geëmigreer. Hy het in Frankryk en Duitsland gestudeer, aan die Universiteit van Heidelberg gepromoveer en Duitse burgerskap verwerf. Vanaf 1928 was hy as dosent aan die Universiteit van Breslau werksaam, maar is in 1933 ontslaan. Hy het hom in Praag gevestig en is as leier van die *Seminarium Kondakovianum* aangestel wat na Belgrado verskuif is. 

Ostrogorsky het vervolgens die leerstoel in bisantinistiek aan die Universiteit van Belgrado oorgeneem en in 1948 die Instituut vir Bisantinistiek van die Serwiese Akademie van Wetenskappe en Kunste gestig. Ostrogorsky het as voorsitter van dié instituut gefungeer wat naas Parys, München en Dumbarton Oaks as een van die leidende navorsingsinstellings van sy soort beskou word. Sy hoofwerk oor die "Geskiedenis van die Bisantynse staat" is in 'n groot verskeidenheid tale vertaal en is oor 'n lang tydperk as een van die standaardwerke geag. Intussen is dit egter in baie opsigte verouderd. Ostrogorsky, wat as een van die beduidendste bisantiniste beskou word, is in 1966 met die lidmaatskap in die *Pour le Mérite*-orde vir Wetenskappe en Kunste vereer. Hy was daarnaas korresponderende lid van die Akademie van Wetenskappe te Athene en die Oostenrykse Akademie van Wetenskappe in Wene.

Belangrike werke
----------------

* *Die ländliche Steuergemeinde des Byzantinischen Reiches im X. Jahrhundert*, in: Vierteljahrsschrift für Sozial- und Wirtschaftsgeschichte 19 (1927) (herdruk in 1969) [dissertasie]
* *Studien zur Geschichte des byzantinischen Bilderstreites*. Breslau 1929 (herdruk in 1964) [habilitasie]
* *Geschichte des byzantinischen Staates*. Handbuch der Altertumswissenschaft XII.1.2, C. H. Beck, München 1940, 3de uitgawe 1963, ISBN 3-406-01414-3. - Spesiale uitgawe sonder akademiese bylaes *Byzantinische Geschichte 324 bis 1453*, C. H. Beck, München 1965 en herdrukte uitgawes, ISBN 3-406-39759-X.

Literatuur
----------

* Herbert Hunger: *Georg Ostrogorsky. Nachruf.* In: *Almanach der Österreichischen Akademie der Wissenschaften.* 127, 1977, 0378-8644, bl. 538–544.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BIBSYS: 90283061
* BNE: XX1387682
* BNF: cb11918254g (data)
* CiNii: DA01109468
* GND: 122112881
* ISNI: 0000 0001 0906 9213
* LCCN: n98006538
* NDL: 00841586
* NKC: js2008439236
* NLA: 35402739
* NLG: 147620
* NLK: KAC201900728
* NLP: A10457537
* NSK: 000181488
* NTA: 069962081
* RERO: 02-A000126393
* SELIBR: 196379
* SUDOC: 027054128
* Trove: 940290
* VIAF: 61550369
* WorldCat Identities: lccn-n98006538

 |
Die **dirac-vergelyking** is 'n relatiwistiese kwantummeganiese golffunksie, wat in 1928 deur die Britse natuurkundige Paul Dirac geformuleer is. Die vergelyking bied 'n beskrywing aan van die elementêre spin-½-deeltjies, soos elektrone, wat in ooreenstemming is met sowel die beginsels van die kwantummeganika as met die van die spesiale relatiwiteitsteorie. Dit was die eerste teorie gewees om op volledige wyse die omvang van kwantummeganika te beskryf.

Die dirac-vergelyking beskryf op 'n volledig en streng wiskundige wyse die fynere details van die Waterstof-spektrum.

Die vergelyking dui ook op implisiete wyse die bestaan aan van 'n nuwe vorm van materie, te wete die sogenaamde anti-materie, wat tot op daardie stadium nog onvermoed en onopgemerk was. Die dirac-vergelyking gaan dus die eksperimentele bevestiging van die bestaan van antimaterie vooraf.

Dirac-vergelyking
-----------------

Die vergelyking in sy oorspronklike vorm sien soos volg daaruit:

{\displaystyle (c{\boldsymbol {\alpha }}\cdot \mathbf {\hat {p}} +\beta mc^{2})\psi =\mathrm {i} \hbar {\frac {\partial \psi }{\partial t}}}
met {\displaystyle \psi =\psi (\mathbf {r} ,t)} 'n veld vir fermione (Dirac stel {\displaystyle \psi } voor as die golffunksie van die elektron), {\displaystyle \mathbf {r} } en {\displaystyle t} is die ruimte- en tyd-koördinate, {\displaystyle m} is die rusmassa van die elektron, {\displaystyle {\hat {p}}=-\mathrm {i} \hbar \nabla } is die impulsoperator, {\displaystyle c} is die ligsnelheid, en {\displaystyle \hbar } is die gereduseerde Konstante van Planck ({\displaystyle h/2\pi }). Verder is {\displaystyle {\boldsymbol {\alpha }}} 'n Vektoroperator met as komponente 4×4-matrikse {\displaystyle \alpha \_{i}}: {\displaystyle {\boldsymbol {\alpha }}=(\alpha \_{1},\alpha \_{2},\alpha \_{3})} en {\displaystyle \beta } is ook 'n 4×4-matriks. Dit voldoen aan ({\displaystyle i,j=1,2,3;\;I} is die 4×4-eenheidsmatriks)

{\displaystyle \beta \beta =I,\quad \alpha \_{i}\alpha \_{i}=I,\quad \alpha \_{i}\beta =-\beta \alpha \_{i},\quad \alpha \_{i}\alpha \_{j}=-\alpha \_{j}\alpha \_{i},\;i\neq j}
In die relatiwistiese kwantummeganika is relatiwistiese eenhede nou gebruiklik sodat {\displaystyle \hbar } en {\displaystyle c} die waarde 1 het, genoteer as

{\displaystyle \gamma ^{0}=\beta ,\;\;\gamma ^{i}=\beta \alpha \_{i}}
Dus {\displaystyle \gamma \_{i}\gamma \_{i}=\beta \alpha \_{i}\beta \alpha \_{i}=-\alpha \_{i}\beta \beta \alpha \_{i}=-\alpha \_{i}\alpha \_{i}=-I}, ens. sien gamma-matrikse.

Die Dirac-vergelyking neem dan 'n kompakte vorm aan naamlik:

{\displaystyle (\mathrm {i} \gamma ^{\mu }\partial \_{\mu }-m)\psi =0}
opsommend: {\displaystyle \mu =0,1,2,3;\quad \partial \_{\mu }=\partial /\partial x^{\mu },\;x^{0}=t}.

Sien ook
--------

* lagrangiaan in kwantumelektrodinamika.

Notas
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Nederlandse Wikipedia vertaal. | 

Klik vir info oor hierdie sjabloon.
 |
**Bjarte Engeset** (gebore op 25 Augustus 1958, in Ørsta) is 'n Noorweegse dirigent van klassieke musiek.

Biografie en loopbaan
---------------------

Bjarte Engeset (regs) en die konsertpianis Hakon Austbo in Meksikostad in 2015.
Bjarte Engeset het musiek by die Universiteit van Georgia, *Grieg Akademiet* in Noorweë en die Sibelius Akademie in Finland in 1988 onder Jorma Panula studeer. Hy het daarna die somer van 1989 by die Tanglewood Musieksentrum Seminaar van Dirigente spandeer, waar hy onder Seiji Ozawa, Gustav Meier, Simon Rattle, Marek Janowski en andere studeer het.

Engeset was Musikale Direkteur (hoofdirigent) van die Tromsø Simfonieorkes en die Noorweegse Wind Ensemble, artistieke direkteur van Noord-Noorweë se Noordelike Ligte-fees en die Opera Nord, en permanente gas-dirigent van die Vlaamse Radio-orkes. Engeset is sedert 2007 hoofdirigent en Artistieke Direkteur van Swede se DalaSinfonietta. Hy het wyd getoer, te wete in Skandinawië, Brittanje, Duitsland, België, die Tsjeggiese Republiek, Roemenië, Slowakye, Estland en die Verenigde State. Hy het saam met verskeie orkeste saamgewerk, insluitende die Baltimore Simfonieorkes, Bergen Filharmoniese Orkes, Bournemouth Simfonieorkes, Moskou Radio-simfonieorkes, Malmø Simfonieorkes, NDR Filharmoniese Orkes, Washington NGA Simfonieorkes, Oslo Filharmoniese Orkes, Koninklike Skote Nasionale Orkes, en die Sint Petersburg Filharmoniese Orkes en andere. Engeset het reeds verskeie CD's opgeneem vir die Naxos, EMI, en *Classic Produktion Osnabrück* plate-etikette. Hy het veral opnames van musiek deur Skandinawiese komponiste soos Grieg, Sibelius en Tveitt gemaak.

Eerbewyse
---------

* 1996: Nordlysprisen
Clement Attlee, Harry Truman en Joseph Stalin by die Potsdam-konferensie, 28 Julie – 1 Augustus 1945.
Die **diplomatieke geskiedenis van die Tweede Wêreldoorlog** sluit die belangrikste buitelandse beleide en interaksies binne die opponerende koalisies, die Geallieerdes van die Tweede Wêreldoorlog en die Spilmoondhede, tussen 1939 en 1945 in.

Hoëvlakdiplomasie het begin sodra die oorlog in 1939 begin het. Britse premier Winston Churchill het noue bande met Frankryk gesmee en noue bande met die Verenigde State nagestreef, veral deur sy verhouding met president Franklin D. Roosevelt. Toe die Sowjetunie in Junie 1941 by die oorlog aangesluit het, het die Geallieerde Alliansie uitgebrei na 'n driemagverhouding tussen Churchill, Roosevelt en Joseph Stalin. 

Die Amerikaanse diplomasie is versterk nadat die land in Desember 1941 tot die oorlog toegetree het en is verder gerugsteun deur groot hoeveelhede finansiële en ekonomiese hulp, veral nadat die leen-en-pagwet (*Lend-Lease Act*) gedurende 1943 volle momentum begin bereik het. Die Sowjetunie se hoof diplomatieke doelwit was aanvanklik bloot om steun te wen om hulself teen die massiewe Duitse inval te verdedig. Met die oorwinning in sig teen 1944, het Moskou satellietstate begin skep, eerstens in Pole en Oos-Duitsland. Die belangrikste Britse doelwitte was om die Duitse bedreiging te verslaan, Britse invloed in Sentraal- en Oos-Europa te behou en die Britse Ryk te beskerm. Die Britse dominiums en Indië het beduidende bydraes tot oorloggevegte gelewer, maar het nie 'n stem in groot Geallieerde besluite gehad nie. Roosevelt was gekant teen die Britse, Franse en ander ryke, maar is deur Churchill gedwing om inmenging in Indië uit te stel. Roosevelt se hoofdoel teen 1943 was die skepping van 'n naoorlogse Verenigde Nasies, beheer deur die Groot Drie moonthede, met groot rolle ook vir China en Frankryk. China en Frankryk het egter net klein rolle in oorlogstydse diplomasie gehad. Roosevelt was laat in die oorlog toenemend ontsteld oor die Sowjetunie se aggressiewe voornemens, maar het besluit dat met die Verenigde Nasies in plek, en sy eie oortuigende persoonlike verhouding met Stalin, probleme na die oorlog bestuur sou kon word.

Vir die Spilmoonthede was diplomasie 'n geringe faktor. Die alliansie van Duitsland, Italië en Japan was altyd informeel, met minimale bystand of koördinasie. Hitler het volle beheer gehad oor Duitse diplomatieke beleid en het sy wil op sy bondgenote in Oos-Europa afgedwing, en ook so met die marionetregime in Noord-Italië na 1943. Japan se diplomate het 'n geringe rol in die oorlog gehad, aangesien die weermag in volle beheer was. 'n Dramatiese mislukking was die onvermoë van Japan om die formules vir sintetiese olie uit Duitsland te verkry totdat dit te laat was om die ernstige tekort aan brandstof vir die Japannese oorlogsmasjien te oorkom. Feitlik al die neutrale lande het voor die einde van die oorlog bande met Duitsland gebreek en daardeur hulself in staat gestel om by die nuwe Verenigde Nasies aan te sluit.
Die **R375** is 'n streeksroete in Suid-Afrika wat die noordelike gedeelte van Noordwes, al langs die Botswana grens, met die N14-nasionale pad by Sannieshof verbind. Die roete begin waar dit by die Makopong-grenspos met die R376-streeksroete aansluit. Hiervandaan gaan die roete parallel met die grens. Die R378 sluit by die roete aan, die R375 gaan deur Bray, dan Paddon en gaan weg van die grens in 'n suidoostelike rigting en gaan deur 'n nedersetting genaamd Vergeleë. Daarna gaan dit deur Gemsbokvlakte en Houtbos, kruis die N18-nasionale pad, verby Marietsane en Vaalplaats en eindig in Sannieshof waar dit by die N14 aansluit.

Sien ook
--------

* Lys van streeksroetes in Suid-Afrika
* Genommerde roetes in Suid-Afrika

Bron
----

* Dept. Transport

| * l
* b
* w
Genommerde roetes in Noordwes |
| --- |
| Nasionale roetes | 
* N4
* N10
* N12
* N14
* N18

 |
| Provinsiale roetes | 
* R30
* R49
* R52
* R53

 |
| Streeksroetes | 
* R372
* R375
* R376
* R377
* R378
* R502
* R503
* R504
* R505
* R506
* R507
* R509
* R510
* R556
* R560
* R565
* R708

 |
P.J. Olivier in 1952 toe hy administrateur van Kaapland was.
P.J. Olivier se handtekening.
**Philippus Jacobus (P.J.) Olivier** (distrik Fauresmith, 11 Januarie 1911 - Kaapstad, 27 Maart 1958) was goewerneur van Kaapland.

Hy gaan boer op 23-jarige ouderdom op die plaas Sendelingsfontein in die distrik Fauresmith. Tydens die tussenverkiesing in Kuruman op 7 Februarie 1940 verslaan hy as kandidaat van die Nasionale Party vir T.J.B. Melville van die Verenigde Party met 3 255 teenoor 2 452 stemme en word Volksraadslid. In die verkiesing van 1943 vergroot hy sy meerderheid in Kuruman tot 1 078 teen C.H. Badenhorst van die V.P. en J.J. Moorcroft van die Afrikanerparty. In 1948 vaar hy selfs beter teen die V.P. se L.H. Fick en wen met 1 678 stemme om die derde keer agtereenvolgens Volksraadslid vir Kuruman te word. In 1951 word hy egter as administrateur van Kaapland aangestel, waarna H.R.H. du Plessis onbestrede vir die N.P. in Kuruman verkies word in die tussenverkiesing op 10 September 1951.

Die enigste Afrikaanse hoërskool, wat ook uit 'n laerskoolafdeling bestaan, in Grahamstad is na hom genoem asook die Kunssentrum P.J. Olivier op Stellenbosch.

Bronne
------

* Albertyn, dr. C.F. (red.) 1962. *Die Afrikaanse Kinderensiklopedie*. Kaapstad, Bloemfontein, Johannesburg: Nasionale Boekhandel Bpk.
* Schoeman, B.M. 1977. *Parlementêre verkiesings in Suid-Afrika 1910-1976*. Pretoria: Aktuele Publikasies.
Die ***Handbook of the Birds of the World*** (HBW) is ’n reeks van 16 volumes wat deur die Spaanse uitgewer Lynx Edicions uitgegee word in samewerking met BirdLife International. Dit is die eerste handboek wat elke bekende lewende voëlspesie (of elke spesie in enige klas) illustreer en in besonderhede bespreek. 

Die materiaal in elke volume is eerstens gerangskik volgens familie, met ’n beskrywing van elk, en dan spesies (taksonomie, subspesies en verspreiding, beskrywings, habitat, kos, broeimetodes, bewegings, status en bewaring, en bibliografie). Meer as 200 kenners en 35 illustreerders van meer as 40 lande het al bydraes gelewer, sowel as 834 fotograwe van oor die wêreld.

As aanvulling tot die *Handbook of the Birds of the World*, en met die uiteindelike doel om ’n magdom inligting te versamel oor al die voëls van die wêreld, het Lynx Edicions in 2002 die **Internet Bird Collection** (IBC) begin. Dit is ’n gratis (maar nie vryelisensie-) oudiovisuele aanlyn biblioteek van die wêreld se voëls met die doel om video's, foto's en klankgrepe te verskaf wat ’n verskeidenheid biologiese aspekte van elke spesie sal wys. Die is ’n projek sonder winsbejag waarvan die materiaal deur meer as 100 bydraers van oor die wêreld verskaf word.
Die **Departement van Internasionale Betrekkinge en Samewerking** (Engels: *Department of International Relations and Cooperation* - **DIRCO**) is die ministerie van buitelandse sake van die Suid-Afrikaanse regering. Dié departement is verantwoordelik vir die buitelandse betrekkinge van Suid-Afrika en dus die land se verhoudings met die buiteland en internasionale organisasies, sowel as die bestuur van Suid-Afrika se diplomatieke missies in die buiteland. Die departement word gelei deur die Minister van Internasionale Betrekkinge en Samewerking, tans Naledi Pandor.

Voorheen was die department bekend as die Departement van Buitelandse Sake. Dit is dit in Mei 2009 herdoop tot die Departement van Internasionale Betrekkinge en Samewerking deur president Jacob Zuma. In die nasionale begroting van 2010 het dit 'n begroting van 4 824,4 miljoen rand ontvang, en het dit 4 533 werknemers gehad.

Sien ook
--------

* Buitelandse betrekkinge van Suid-Afrika
* Lys van diplomatieke missies van Suid-Afrika
* Lys van diplomatieke missies in Suid-Afrika
**Hande vashou** toon fisieke intimiteit tussen twee of meer mense. Dit kan romanties van aard wees of nie.

'n Paartjie hou hande vas
George W. Bush en Koning Abdullah van Saoedi Arabië se hande vashou het die VSA ontstig.
Of vriende hande vashou hang van kultuur en geslag af: In die Westerse kultuur word dit hoofsaaklik beoefen deur vroue en kinders (soms om beheer uit te oefen), egpare en romantiese paartjies. In Arabiese lande, Afrika en sekere dele van Suid-Asië hou ook mans en/of seuns as teken van vriendskap en/of respek hande vas. Dit is 'n redelik algemene gesig in die Weste vir tienermeisies om vriendskaplik hande vas te hou, maar nie soseer onder tienerseuns nie.

Hierdie gebruik onder mans kan ongemak onder gemeenskappe veroorsaak wat nie daaraan gewoond is nie, soos onder die Amerikaners toe oudpresident George Bush en die destydse kroonprins Abdullah van Saoedi-Arabië in die openbaar hande vasgehou het.

Mense hou hande vas of neem 'n ander se hand in syne/hare om die volgende redes:

* in verskeie rituele

* handdruk
* tydens sekere godsdiensgebruike, om te bid
* tydens verskeie godsdienstige rituele

Vriendskap of liefde?
* om vriendskap of liefde uit te druk
* om fisieke intimiteit te geniet (nie noodwendig eroties van aard nie)
* om emosionele steun
* leiding ('n kind, blinde, in donkerte, ens.)
* aandrang om te volg
* om bymekaar te hou (binne 'n skare of in duisternis)
* om ander te help om te loop, staan of op te klim
* om samehorigheid te toon
* om te dans
* om jou balans te hou
* om arm te druk
* vir veiligheid wanneer die straat oorgesteek word
* tydens valskermspring
* in reddingspogings, om iemand na veiligheid te trek
* om 'n hand se vorm of grootte met 'n ander s'n te vergelyk

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Holding hands***. |
Hefboom vir 'n handratkas, ook genoem 'n ratkierie
'n DAW-vragmotor se geopende ratkas
'n BMW-motorfiets se geopende ratkas
'n **Handratkas** is 'n soort transmissie wat in motorvoertuie gebruik word. Dit maak gebruik van 'n wrywingkoppelaar wat deur die bestuurder van die voertuig bedryf word. Dit word gekoppel en ontkoppel deur 'n voetpedaal (by 'n motor) of handhefboom (by 'n motorfiets), vir die regulering van die wringkrag wat die enjin na die dryfwiele oordra; en 'n ratkieser met die hand (motor) of met die voet (motorfiets).

'n Konvensionele, 4 of 5-gang-handratkas is dikwels die standaard-toerusting op 'n basismodelmotor; ander opsies sluit 'n outomatiese ratkas (dikwels 'n manumatic), 'n semi-outomatiese ratkas, of 'n palwisselratstelsel (CVT) in. Die aantal ratte word dikwels uitgedruk vir 'n outomatiese ratkas, bv. 3-gang outomaties, maar sonder 'n kwalifiseerder impliseer dit gewoonlik 'n handratkas.

Gebruiksgemak
-------------

Omdat 'n handratkas die werking van 'n ekstra pedaal vereis, en die motor te alle tye in die regte rat gehou moet word, vereis dit goeie konsentrasie, veral in swaar verkeersituasies. Die outomatiese ratkas, aan die ander kant, vereis net dat die bestuurder moet versnel of rem wanneer dit nodig is, met die motor wat self die toepaslike rat kies. 

'n Handratkas plaas ook 'n groter werklas op die bestuurder in swaar verkeersituasies, omrede die bestuurder die koppelaarpedaal dikwels moet intrap om die ratte te wissel. Die koppelaarpedaal kan aansienlike inspanning verg, veral op groot vragmotors, a.g.v. die lang pedaalafstand in vergelyking met die rem of die versneller. Soms vereis dit die verskuiwing van die hele been, nie net die voet naby die enkel nie. Dus kan 'n handrat gou moegheid veroorsaak, en is moeilik vir swak of beseerde mense om te bedryf.

Sketse van 'n paar skakelpatrone
* 
* 
*

Sien ook
--------

* Outomatiese ratkas
* Palwisselratstelsel
* Dubbelkoppelaarratkas
Die skoenlappergenus *Heliconius* bevat spesies wat slegs met groot moeite van mekaar onderskei word.
In biologie is 'n **spesiekompleks** 'n groep naverwante organismes wat sodanig eenders is dat hul onderlinge skeidslyne dikwels onduidelik is. Terme wat identies of in samehang gebruik word, maar eintlik meer presiese betekenisse toegeken word, is **kriptiese spesies** vir twee of meer spesies wat onder een spesienaam verskuil bly, **susterspesies** vir twee kriptiese spesies wat mekaar se naaste verwante is, en **spesieswerm** vir 'n groep naverwante spesies wat dieselde habitat bewoon. As informele taksonomiese range, is **spesiegroep**, **spesieaggregaat**, **makrospesie**, en **superspesie** ook in gebruik.

Twee of meer taksa wat eens as konspesifies beskou is (d.w.s. behorend tot dieselde spesie) mag later in infraspesifiese taksa onderverdeel word (d.w.s. taksa binne 'n spesie, soos bakteriese lyne of plantvariëteite), wat wel 'n kompleks vorm, maar nie 'n spesiekompleks nie.

'n Spesiekompleks vorm meestal 'n monofiletiese groep met 'n gemeenskaplike voorouer, maar daar is ook uitsonderings. Dit mag 'n vroeë stadium na spesiasie verteenwoordig, maar mag ook vir 'n lang tyd reeds geïsoleerd wees sonder dat daar morfologiese verskille ontwikkel het. Hibriedspesiasie kan 'n komponent in die ewolusie van 'n spesiekompleks wees.

Spesiekomplekse word in alle groepe organismes aangetref, en word uitgewys deur die noukeurige bestudering van verskille tussen die indiwiduele spesies deur sekuur te let op morfologiese detail, gebruik te maak van toetse of reproduktiewe isolasie, of van DNA-gebaseerde metodes waaronder molekulêre filogenetika en DNA-strepieskodes. Die bestaan van besonder eenderse spesies kan ten gevolg hê dat lokale en globale spesiediversiteit onderskat word. Die herkenning van eenderse maar tog onderskeibare spesies is belangrik vir voorkomende gesondheidsorg, pesbeheer en in bewaringsbiologie alhoewel die opstel van skeidslyne tussen spesies inherente problematiek oplewer.
**Handjietennis** is 'n baie gewilde skoolspeletjie wat grootliks in Suid-Afrika gespeel word. Dit behels 'n bal (gewoonlik 'n tennisbal), en oor die algemeen 2 of 4 blokke en 2 of 4 spelers onderskeidelik. Alhoewel daar soms met 3 blokke of ander hoeveelhede gespeel word.

*Doel*
------

Die doel is om "King" te word en solank moontlik in die speletjie te bly sonder om: "direk" te slaan, "direk uit" te slaan, die bal twee keer in die blok te laat hop en nie die bal twee keer te raak nie.

*Reëls*
-------

Die reëls van Handjietennis is nie amptelik nie en dus verskil dit effens van plek tot plek en ook van speler tot speler. Hierdie is slegs die algemeenste reëls. Die area waarop gespeel word, word in vier of meer blokke gedeel. Die blokke is genoem "King" (die hoogste rang), "Queen" (Tweede hoogste), "Jack" (derde hoogste) en "Ace"(die laagste en soms ook genoem "Toiletvis" of "Donkie"). Die res van die oorblywende blokke het geen spesifieke naam nie. Ter wille van gemak om die reëls te verduidelik is die persoon wat die bal ontvang die "ontvanger" en die persoon wat die bal slaan die "diener".

### Die reëls is die volgende

* Die spelers besluit of net die "King" dien en of dit "anyone's serve" is wat beteken dan enige deelnemer die bal mag dien.
* Die bal mag nie twee of meer keer in 'n blok hop nie, anders is die persoon uit.
* Die diener, sowel as enige ander speler, mag nie die bal oor die lyn slaan nie, anders is dit "direk" en die persoon is uit. Die bal mag ook nie oor die lyn hop, sonder dat die bal eers indie huidige speler se eie blok gehop het nie, die reël geld ook gedurende spel.
* As die diener sowel as enige ander speler die bal uit die speel area uit slaan is dit "Direk uit" en is die diener of betrokke speler dan uit.
* Die bal mag nie twee of meer keer aan geraak word gedurende die ronde nie. Dié oortreding staan bekend as "Double touch."
* As die bal tussen die blokke hop, dan is dit lyn en die spel gaan voort soos normaal.
* "Rebounds" is wanneer die bal teen die muur geslaan word, dié reël is opsioneel
* As die speler uit is op enige van die bogenoemde maniere, skuif hy tot in die laaste beskikbare blok.

Soos die spelers uitgehaal word, skuif die spelers op in rang. As die "King" uit is dan skuif die "King" na die heel laaste blok toe, die "Queen" na die "King" toe, die "Jack" na die "Queen" toe en die "Ace" na die "Jack" toe. As dit nie die "King" is wat uit is nie, dan beweeg die speler wat uit is na die heel laaste beskikbare blok. Die oop spasies word dan gevul soos bogenoem. Slegs die speler wat uit is en die range laer as hy skuif op. Byvoorbeeld as die "Queen" uit is bly die "King" op sy posisie, maar die "Queen" word gevul met die "Jack", die "Jack" met die "Ace" en die "Ace" met die volgende persoon in die blok agter daardie persoon.

Sien ook
--------

* Lys van kinderspeletjies
Kol. F.H.P. Creswell van die Arbeidersparty.
**Denver**, in die ooste van Johannesburg rondom die gelyknamige voorstad, Denver, was 'n kiesafdeling van die Suid-Afrikaanse Volksraad vanaf die eerste algemene verkiesing op 15 September 1910 ná Uniewording op 31 Mei daardie jaar tot voor die algemene verkiesing van 1933.

In die eerste verkiesing wen die Unionisteparty se D. Maccaulay met 'n meerderheid van 214 stemme teen die Arbeidersparty se T. Landye. Vyf jaar later behou W.J. Parrack Denver vir die Unionisteparty toe hy met 'n meerderheid van 485 stemme wen teen die Arbeidersparty se C.H. Hayward, wat ook in Commissionerstraat verloor het.

Die Arbeiders slaag uiteindelik om Denver in 1920 te wen toe T.E. Drew 996 stemme op hom verenig, vergeleke met die 667 vir die dienende Unionis, Parrack, en 541 stemme vir die Nasionale Party se S.P. van Wijk. Drew dien egter skaars 'n jaar as Volksraadslid, want in 1921 klop C.E. Nixon (Suid-Afrikaanse Party) hom met 'n meerderheid 265. J.J.B. Pohl van die N.P. is derde met 585 stemme.

In 1924 kom die leier van die Arbeidersparty, kol. F.H.P. Creswell in Denver staan en wen met 750 stemme teen die S.A.P. se P.D.V. Alexander, wat 800 stemme gekry het. Die onafhanklike S. Scott is derde met 23 stemme. Creswell behou Denver in 1929 met 'n meerderheid van 209 bo die S.A.P. se H.J. Hofmeyr. Dit was die laaste verkiesing in die kiesafdeling, want met die herafbakening voor die 1933-verkiesing is dit afgeskaf.

Partye en kandidate gewen
-------------------------

* 1910 - D. Maccaulay van die Unionisteparty
* 1915 - W.J. Parrack Denver van die Unionisteparty
* 1920 - T.E. Drew van die Arbeidersparty
* 1921 - C.E. Nixon van die Suid-Afrikaanse Party
* 1924 en ook 1929 - Kol. F.H.P. Creswell van die Arbeidersparty

Bronne
------

* Schoeman, B.M. 1977. *Parlementêre verkiesings in Suid-Afrika 1910-1976*. Pretoria: Aktuele Publikasies.
Jacobus Uys se ontvangs van die Bybel word ook op die tweede paneel van die marmerfries in die Voortrekkermonument uitgebeeld. Die Bybel wat die hele trek in die wakis meegemaak het, kan vandag nog by die Voortrekkermonument besigtig word. Die model vir die figuur regs was Oumatjie Stoffberg.
Die **Bybelmonument** in Grahamstad herdenk die goeie verhoudinge wat daar geheers het tussen die Britse setlaars en die grensboere.

In April 1837 het 'n geselskap Voortrekkers onder Jacobus Uys op 'n uitspanning by Grahamstad oorgestaan op pad om die Kaapkolonie te verlaat. 'n Groep van 100 Engelssprekende inwoners onder leiding van William Rowland Thompson en Thomas Philipps het die trekkers daar besoek en 'n Nederlandse Bybel as afskeidsgeskenk aan hulle oorhandig.

Die monument staan op die plek van die destydse uitspanning en bestaan uit twee klipmure in die vorm van 'n regopstaande geopende Bybel. En die geopende teks wys in die trekrigting. Leonard William Thornton-White was die argitek. Ivan Mitford-Barberton was verantwoordelik vir die beeldhouwerk op die twee bronsplate. Op een plaat is die drie Setlaarleiers uitgebeeld en op die ander staan Uys, sy vrou en hul seun Piet.

Hierdie monument is op 17 Desember 1962 onthul deur staatspresident C.R. Swart. Dr. D. Dugmore van die Metodiste kerk en dr. A.J. van der Merwe van die N.G. kerk het ook by die geleentheid opgetree. Die monument lê in Strowanweg, aan die noordwestekant van die stad.

Bibliografie
------------

* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 2. Kaapstad: Nasou, 1970.
* www.artefacts.co.za
**Slangstene** word sedert antieke tye in die volksgeneeskunde van verskeie dele van die wêreld gebruik vir die behandeling van slangbyt.

Primitiewe volkere het geglo dat so ‘n slangsteentjie vassuig aan die wonde waar ‘n slang, skerpioen, insek of ‘n hondsdol dier gesteek of gebyt het of ‘n plek in die liggaam waar ontsteking voorkom en die gif dan uittrek. As so ‘n steen vol is, val dit van die wond af. Word die steen daarna in melk geplaas, trek die gif in die melk in en kan die steen opnuut gebruik word. So ‘n steen was gewoonlik poreus, plat soos ‘n klein munt, swart van kleur en baie goed gepoleer. Die egtheid daarvan is getoets deur te kyk of dit aan die verhemelte vassuig. Alhoewel dit ‘n steen genoem word, is dikwels ‘n stuk been van ‘n dier gebruik. Dit kon ook ‘n harde voorwerp wees afkomstig uit die maag van ‘n herkouer. In ander gevalle was dit weer ‘n glasagtige voorwerp wat bestempel is as die verharde spoeg van ‘n adder. In sekere ou families is 'n slangsteen as 'n kosbare erfstuk bewaar en kom dit volgens die familielegendes dikwels nog saam uit Nederlands Oos-Indië. Ook onder die Khoikhoi was dit bekend en selfs Carl Peter Thunberg en Frederick Courtney Selous het hul vertroue daarin uitgespreek.

Daar bestaan geen wetenskaplike navorsing wat bewys dat ‘n slangsteen die eienskap besit wat in die folklore daaraan toegeskryf word. Wetenskaplikes beskou dit bloot as **bygeloof**.

Lees ook
--------

* Giftigheid

Bibliografie
------------

* nebi.nlm.nih.gov
Die **slankevlambos** (*Mimetes pauciflorus*) is 'n blomdraende struik wat tot die genus *Mimetes* behoort en deel van die fynbos vorm. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap en Oos-Kaap, waar dit voorkom in die Outeniekwaberge en Tsitsikammaberge. Die struik is 'n lank en regop en word 4 m hoog. Die struik dra blomme van Augustus tot November, maar hoofsaaklik in September.

'n Brand vernietig die plant maar die sade oorleef. Twee maande nadat dit geblom het, val die vrugte af en miere versprei die sade. Hulle stoor die sade in hul neste. Die plant is tweeslagtig. Bestuiwing vind plaas deur die werking van voëls. Die plant groei op bergagtige, suidelike hellings op hoogtes van 450-1 400 m.

In Engels staan dit as die *Three-flowered Pagoda* bekend.

Bronne
------

* REDLIST Sanbi
* Protea Atlas
* Biodiversityexplorer
* Plants of the World Online

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q25695118
* ARKive: mimetes-pauciflorus
* IPNI: 705241-1
* IUCN: 113181147
* NCBI: 379261
* Plant List: tro-26500327
* Tropicos: 26500327

 |