recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Die Oftotfjord in April
'n Britse kaart wat die posisie van skeepswrakke wys
Die **Ofotfjord** (['ufut-], Noors *Ofotfjorden*) is 'n fjord in Noord-Noorweë met 'n lengte van 78 kilometer en 'n diepte van tot by 553 meter. Die belangrikste hawestad is Narvik aan die oostelike ent van die Ofotfjord.

Die fjord se naam is afgelei van die Oudnoorse pleknaam *Ófóti* en *fót* ("voet") en verwys moontlik na sy vorm. Die landskap Ofoten is na die fjord vernoem.

Fauna en flora
--------------

Die Ofotfjord word deur bergspitse met 'n maksimale hoogte van 1 700 meter omring. Teen hulle hange groei veral berke tot by die woudgrens teen 'n hoogte van sowat 500 meter. Die fjord se visbron sluit veral kabeljou en makriele tydens die somer en harings as tipiese wintervisse in. Die Ofotfjord is daarnaas 'n belangrike habitat vir seearende en otters.

Geskiedenis
-----------

In April 1940 was die Ofotfjord die toneel van hewige seegevegte tussen torpedojaers van die Duitse Vloot, wat tydens die *Operasie Weserübung* (die besetting van Noorweë) bergjaers na Narvik vervoer het om die stad te beset, en Britse oorlogskepe, waaronder die *HMS Warspite*.

Al tien Duitse asook twee Britse torpedojaers is tydens die seegevegte tot sink gebring of het die grond geraak. Die skeepswrakke is tans gewilde duikbestemmings. Sommige van die wrakke is deur die Noorse regering tot seegrafte verklaar en word deur die wet beskerm.

Bronne
------

* *www.ofotfjord.com* Geargiveer 4 Julie 2008 op Wayback Machine
* *Axis History Factbook: German destroyers in Narvik 1940*
Die ‘’’Aandenk-boorgat’’’ was die eerste prospekteerboorgat in die Vrystaat en het direk aanleiding gegee tot die ontdekking van die gebied se goudvelde.

Net suid van Allanridge het Archibald Megson in 1904 'n aanduiding van goud op die plaas Aandenk gevind en 'n boorgat gesink. Hy kon toe egter geen belangstelling en finansiële steun vind om met ontginning te begin nie. 'n Dertig jaar later stig hy met Fritz Marx en Ephraim Woolff as vennote die maatskappy Wits Extensions Ltd. maar hulle vind nie winsgewende hoeveelhede erts nie. Kort daarna gebruik dr. Alex du Toit en dr. Hans Merensky die modernste prospekteermetodes en mynboutegnologie beskikbaar en kry in November 1938 op die naburige plase St. Helena en Uitsig 'n ryk goudrif. Die Anglo-American Corporation of South Africa Ltd. het in 1945 die Aandenk-gat 'n 120 m dieper laat boor en kry toe wel winsgewende neerslae.

Die monument by die Aandenkgat is in die vorm van 'n sleutelgat om die ontsluiting van die Vrystaatse goudvelde te simboliseer. Dit is in 1960 tot gedenkwaardigheid verklaar.

Bibliografie
------------

* Oberholster, J.J.: Die Historiese Monumente van Suid-Afrika. Kaapstad: Kultuurstigting Rembrandt van Rijn vir die Raad vir Nasionale Gedenkwaardighede. 1972. ISBN 0-620-00191-7
Jacquère in Viala & Vermorel
**Jacquère** is 'n wit druifsoort wat hoofsaaklik in die Savoie-wynboustreek van Frankryk verbou word. Dit lewer 'n hoë opbrengs, en word gebruik om ligte, verfrissende en sag-aromatiese wyn te maak, soos byvoorbeeld Vin de Savoie. Jacquère word ook gebruik in Apremont-wyn, en word gewoonlik gedrink saam met kaasfondue ('n gereg uit dieselfde streek). Dit word ook gebruik om Bugey-wyn te maak.

Jacquère word ook verbou in sommige Condrieu-wingerde, maar dit mag nie gebruik word om Condrieu *Appellation d'Origine Contrôlée*-wyn te maak nie.

Na verhoogde aanplantings in Frankryk in die 1980's, het aanplantings van die druifsoort sedert die 1990's op ongeveer 1000 hektaar gestabiliseer.

Verhouding met ander druifsoorte
--------------------------------

Gouais blancis is uitgeken as een van die druifsoort se voorlopers, maar die andere is onbekend. Kenners is van mening dat Jacquère van Franse oorsprong is.

In die 20ste eeu het die ampelograwe Louis Levadoux en (dekades later) Linda Bisson Jacquère gekategoriseer as 'n lid van die Pelorsien eko-geogroep, saam met Bia blanc, Béclan, Dureza, Exbrayat, Durif, Joubertin, Mondeuse blanche, Peloursin, Servanin en Verdesse.

Sinonieme
---------

Vin de Savoie Apremont wyn, wat van Jacquère gemaak word.
Sinonieme vir die druifsoort sluit in Altesse de Saint-Chef, Blanc des Ecoutoux, Buisserate, Cherche, Coufe Chien, yCugnete, Cugnette, Cugniette, Jacquère Blanche, Jacquèrre, Jacquière, Martin Cot, Martin Cot Blanc, Molette de Montmelian, Patois Rossette, Plant de Myans, Plant des Abymes, Redin, Robinet, Rossettin, Roussette, en Roussette de Montmelian.
Die **Percy Fyfe-natuurreservaat** in die Bosveld is 'n teelstasie vir skaars en bedreigde wildsoorte.

Ligging
-------

Hierdie reservaat van ongeveer 2500 ha is by nagnoeg 24° 5′ noord en 29° 15′ oos. Dit lê tussen die Kuschke-natuurreservaat en die Witvinger-natuurreservaat, noordoos van Mokopane en suidwes van Polokwane in Limpopoprovinsie.

Gebruik
-------

In die reservaat kom bastergemsbokke, basterhartbeeste, swartwildebeeste, Kaapse buffels, koedoes en sebras voor. Aangeteelde diere word aan wildboere en ander reservate verskaf. Omdat die area nie die natuurlike verspreidingsgebied van die blesbok en swartwitpens is nie, is hulle uit die reservaat verwyder. Hierdie reservaat is nie toeganklik vir die publiek nie. 'n Kampeerterrein is ingerig vir jeuggroepe vir buitelugopvoeding, perdry, fietsry en hengel. Voëlwaarneming vind plaas.

Geskiedenis
-----------

Percy Poynton Fyfe het die plaas Lunsklip in 1912 gekoop en in 1930 met wildboerdery begin. Die kinderlose egpaar Fyfe het die plaas aan die Transvaalse Provinsiale Administrasie geskenk en in 1954 is dit tot natuurreservaat verklaar. Daarna is nog paaie gebou, wildkampe omhein, suipplekke vir die wild ingerig en 'n kampeerterrein uitgelê.

Bibliografie
------------

* percyfyfe.org
* Die Percy Fyfe-natuurreservaat. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 20, nr. 4, Junie 1971.
**Jacques Joseph Charles Villeneuve** (Saint-Jean-sur-Richelieu (Quebec, Kanada), 9 April 1971) is 'n afgetrede Kanadese motorrenjaer, wat in 1997 wêreldkampioen in Formule Een geword het. Jacques is die seun van Gilles Villeneuve, 'n renjaer wat in 1982 tydens kwalifisering op die Zolder-renbaan in België verongeluk het.

Loopbaan
--------

Die laaste foto van Jacques Villeneuve as Formule 1-renjaer, Duitsland 2006
Villeneuve het in Monaco groot geword, waar hy onder mentorskap van Craig Pollock vordering getoon in verskeie Formule 3-kampioenskappe. In 1994 skuif hy oor na die IndyCar-klas.

Ná hy in 1995 as kampioen in die IndyCar-reeks gekroon is, teken Villeneuve 'n kontrak vir 1996 met die Formule 1-span van Williams. In sy eerste ren beklee hy reeds die voorste wegspringplek, maar weens 'n tegniese probleem eindig Villeneuve toe tweede. In sy vierde ren behaal hy sy eerste Grand Prix-oorwinning. Hy moes ongelukkig die wêreldtitel aan Damon Hill afstaan, en Villeneuve eindig dié seisoen tweede met elf keer op die podium en 'n totaal van 78 punte. In 1997 wen Villeneuve die wêreldkampioenskap op die Jerez-renbaan, ná 'n omstrede botsing met Michael Schumacher.

In 1998 is daar 'n nuwe enjinleweransier vir Frank Williams se span. Uiteindelik blyk dit dat die Mecachrome-enjin nie kragtig genoeg is nie. Dit word 'n teleurstellende jaar vir Villeneuve sonder 'n Grand Prix-oorwinning. Na dié seisoen teken Villeneuve by die nuwe span van British American Racing. Villeneuve kon daar ook maar min regkry en in 2003 maak die span bekend dat hulle hom nie meer in 2004 sal benodig nie.

Villeneuve maak 'n  terugkeer deur aan die einde van 2004 drie renne vir Renault te jaag. Teen die einde van 2004 teken hy 'n kontrak van twee jaar met Sauber, vir 2005 en 2006.

In 2005 eindig Villeneuve in 'n teleurstellende 14de plek in die wêreldkampioenskap tydens sy eerste seisoen by Sauber. Toe hy in 2006 in die Duitse Grand Prix vir 'n ongeluk beskuldig word, besluit Villeneuve om uit die span te bedank, omdat BMW die jaer Robert Kubica vir drie renne wou toets. Vroeg in 2007 maak hy bekend dat hy vir Peugeot in die *Le Mans 24-uur* sal jaag.

In Februarie 2007 maak Villeneuve bekend dat hy permanent na sy geboorteland, Kanada, gaan terugkeer.

Villeneuve neem op 8 Oktober 2007 aan sy eerste NASCAR-ren op die Talladega-baan deel in 'n UNICEF-geborgde Toyota. Hy spring laaste weg al het hy beter gekwalifiseer, om nie in die weg te staan van die ervare jaers nie. Desondanks eindig hy 21ste van die 43 jaers.

In 2015 keer Villeneuve terug na 'n volledige kampioenskap, toe hy in Formule E vir die span "Venturi Grand Prix" jaag.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb14021347v (data)
* GND: 119385562
* IMDb: nm0971299
* ISNI: 0000 0001 1438 9414
* LCCN: n97022196
* MusicBrainz: 297dcc13-60ad-4735-98a7-34dbbeeb14ae
* NDL: 00651531
* Trove: 811538
* VIAF: 18030707
* WorldCat Identities: lccn-n97022196

 |
Die **sosiale kontrak** is ‘n vrywillige ooreenkoms wat tusen individue gemaak word en waardeur daar ‘n georganiseerde samelewing of staat ontstaan.
Die sosiale kontrak word nie as ‘n historiese gebeurtenis beskou nie maar eerder as ‘n manier om die waarde van regering en die grondslag van politiese verpligtinge aan te dui; sosiale-kontrak teoretici wil sien dat individue optree asof hulle in persoon self die kontrak gesluit het.
Die sosiale kontrak is as ‘n teoretiese konstruk gebruik deur teoretici soos Thomas Hobbes, John Locke en Jean-Jacques Rousseau.

Oorspronklik is dit deur dié teoretici gebruik in ‘n poging om die waarde en doel van ‘n georganiseerde regering uit te wys deur die voordele wat dit vir die burgerlike samelewing inhou, en dit te vergelyk met ‘n natuurstaat.

Dit bring ons by die drie elemente van die klassieke vorm van die sosiale kontrak teorie. Eerstens veronderstel dit ‘n hipotetiese staatlose samelewing waarin daar totale afwesigheid van ‘n regerende gesag is.
Dit gee aanleiding tot die algehele onbeperkte vryheid van die natuurstaat, en is deur Thomas Hobbes as volg beskryf: "Die beginsels van reg en verkeerd, geregtigheid en onreg het geen plek hier nie. Waar daar geen gemeenskaplike vorm van mag is nie, is daar geen wet nie, waar daar geen wet is nie, is daar geen geregtigheid nie. Geweld en korrupsie is die twee kardinale deugde wat met mekaar in stryd is." 
Verder vergelyk Hobbes dit met ‘n konstante oorlog van almal teen almal waarin die lewe van ‘n mens eensaam, arm, wreed, onintelligent en kort sal wees.

Die tweede element van die sosiale kontrak veronderstel dat individue poog om weg te kom uit hierdie natuurstaat en hulself aan ‘n sosiale kontrak te verbind, deur toe te gee dat net ‘n soewereine mag die orde, stabiliteit en sekuriteit van die gemeenskap kan verseker.
Kortliks sal die inhoud van die kontrak soos volg wees: lede van die gemeenskap kom ooreen oor reëls wat deur almal daarin nagekom word. Indien sekere individue nie die reëls nakom nie, sal ander individue in die gemeenskap by magte wees om hulle te dwing om die reëls na te kom. Daar sal natuurlike leiers in die gemeenskap wees wat in beheer van die gemeenskap sal wees en elke generasie sal weer hul eie leiers verkies.

Derdens verplig hierdie sosiale kontrak dan burgers om hierdie staat te respekteer en hul vrywilliglik aan die staat se gesag te onderwerp, in dankbaarheid vir die stabliteit en sekuriteit wat deur die proses en sisteem van politiese heerskappy gelewer word.
**Ariq Böke** (Mongools: Аригбөх, Chinees: 阿里不哥; omstreeks 1219–1266), soms ook Arig of Boeka gespel, was die sewende en jongste seun van Toloei Khan, ’n seun van Djengis Khan.

Verkiesing
----------

Ná die dood van sy broer Groot Khan Möngke het Ariq Böke vir ’n kort tyd die bewind oorgeneem in sy ouer broers Koeblai en Hülegü se afwesigheid. Toe Koeblai in 1260 terugkeer vir ’n verkiesing, kon strydende faksies nie ooreenstem oor wie die volgende Groot Khan moes wees nie en Koeblai en Ariq Böke is op twee verskillende *koeroeltais* verkies. Dit het gelei tot ’n verdeling van die Mongoolse Ryk en ’n oorlog tussen die twee broers. Ariq Böke is deur die tradisionaliste in die ryk gesteun en Koeblai deur die senior prinse van Noord-China en Mantsjoerye.

Oorgawe
-------

Namate die oorlog tussen Koeblai en Ariq Böke gevorder het, het laasgenoemde se magte verswak. Koeblai het ’n sterk mag van Alans, Turke en Chinese gehad. Sy ondersteuner Kadan, ’n seun van Ögedei Khan, het Ariq Böke se leër eindelik verslaan en Ariq Böke het twee keer beheer oor die hoofstad, Karakoroem, verloor. Koeblai het ook alle handel van Noord-China af geblokkeer om so kosvoorrade af te sny. Ariq Böke het op 21 Augustus 1264 aan Koeblai oorgegee.
Riccardo Muti
**Riccardo Muti** (\* Napels, 28 Julie 1941 - ) is 'n Italiaanse dirigent, wat veral bekend is as musiekdirekteur van die Teatro alla Scala in Milaan (1986 - 2005).

Muti het die *Cantelli Prys* vir jong dirigente in 1967 gewen. 'n Jaar later word hy aangestel as leier van *Maggio Musicale Fiorentino*. Vanaf die begin van die sewentigerjare het Muti gereeld vir die Philharmonia Orkes verskyn; en na die vertrek van Otto Klemperer geword hy benoem tot hoofdirigent van die orkes.

Vanaf 1980 tot 1992 neem Muti die leiding oor van die Philadelphia Simfonieorkes, waarmee hy aan 'n aantal internasionale kompetisies deelneem. Daarnaas tree hy as gasdirigent vir die Berliner Philharmoniker en die Wiener Philharmoniker op. In 1993, 1997, 2000, 2004 en 2018 dirigeer hy die simfonieorkes tydens die Nuwejaarskonsert.

Op 16 Maart 2005 neem die orkes en personeel van die Teatro alla Scala 'n mosie van wantroue teen Muti aan. Ten grondslag hiervan lê 'n geskil tussen Muti en die algemene direkteur Carlo Fontana wat 'n maand vroeër gelei het tot die bedanking van Fontana. Op 2 April bedank Muti by La Scala.

Op 13 Oktober 2011 neem Muti die Birgit Nilsson prys in Stockholm in ontvangs, waartydens koning Karel XVI Gustaaf van Swede en koningin Silvia van Swede ook aanwesig was. Dié prys behels 'n geldbedrag van 1 miljoen dollar.

Platelys
--------

| **Dvd's met toptreffers in die DVD Top 30** | **Datum van verskyning** | **Datum van binnenkoms** | **Hoogste posisie** | **Aantal weke** | **Opmerkings** |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| *Nuwejaarskonsert 2018* | 2018 | 03-02-2018 | 6 | 5 | met Wiener Philharmoniker |

Notas
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Nederlandse Wikipedia vertaal. | 

 |
| **Arlington**
 |
| --- |
| **Kaart** | **Wapen** |
|  |
|  |
|  |
| **Vlag** |
|  |
|  |
|  **Land** |  Verenigde State |
|  **Deelstaat** |  Texas |
|  **Koördinate** | 32°42′N 97°07′W﻿ / ﻿32.700°N 97.117°W﻿ / 32.700; -97.117 |
|  **Stigting** | 1876 |
|  **Oppervlakte:** |   |
|  - Totaal | 258,2 vk km |
|  **Hoogte bo seevlak** | 184 m |
|
|
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (2016) | 392 772 |
|  - Bevolkingsdigtheid | 1 472/vk km |
|  **Tydsone** | SST (UTC -6) |
|  **Somertyd** | SDT (UTC -5) |
|
|  **Burgemeester** | Jeff Williams (R) |
|  **Amptelike Webwerf** | *arlingtontx.gov* |
|

**Arlington** is 'n hoofstad in die Amerikaanse deelstaat Texas, geleë in Tarrant County. Dit is deel van die Middelstedestreek van die Dallas–Fort Worth–Arlington metropolitaanse gebied, ongeveer 19 km oos van die middestad van Fort Worth en 32 km wes van die middestad van Dallas.

BY&T Stadion – Mei 2009
Volgens die Amerikaanse Sensusburo se skatting het die stad 'n bevolking van byna 379 577 aan die einde van 2013 gehad, wat dit die derde grootste munisipaliteit in die metropolitaanse gebied maak. Arlington is die 48ste digsbevolkte stad in die Verenigde State van Amerika en die sewende grootste stad in die deelstaat Texas.

Arlington grens aan Kennedale, Grand Prairie, Mansfield en Fort Worth. Arlington is gestig in 1876 langs die Texas-Pasifiese-spoorlyn. Die stad is genoem na Generaal Robert E. Lee se Arlingtonhuis in Arlington County, Virginië. Arlington het gegroei as 'n katoenboerderysentrum, en is geïnkoropreer op 21 April 1884. Die stad kon spog met lopende water, elektrisiteit, natuurlike gas en telefoondienste teen 1910, asook 'n openbare skoolstelsel. Teen 1925 is die bevolking op 3 031 geskat, en dit het aangegroei tot meer as 4 000 voor die Tweede Wêreldoorlog.

Grootskaalse industrialisasie het in 1954 gevolg, met die opening van 'n General Motors-monteeraanleg. Die motor en ruimtevaartontwikkeling het die stad een van die land se grootste bevolkingsgroeikoerse tussen 1950 en 1990 besorg. Arlington is een van die "boomburbs", die uiters vinnig-groeiende voorstede van die post-Tweede Wêreldoorlog-era. Die Amerikaanse Sensusburo se bevolkingsyfers vir die stad vertel die storie: 7 692 (1950), 90 229 (1970), 261 721 (1990), 365 438 (2010) en byna 374 000 teen 2011. Tom Vandergriff het as burgemeester gedien van 1951 tot 1977 gedurende 'n tydperk van sterk ekonomiese ontwikkeling. Die temapark "Six Flags Over Texas" is in 1961 in Arlington geopen.
'n Standbeeld van Richard Bourke staan buite die Staatsbiblioteek van Nieu-Suid-Wallis in Sydney.
Generaal sir **Richard Bourke** (4 Mei 1777 – 13 Augustus 1855) was 'n Britse goewerneur.

Hy is in Dublin, Ierland, gebore en kry sy opvoeding in Westminster en studeer in die regte aan Christ College, Universiteit van Oxford. Hy sluit op 22 November 1798 by die Britse leër aan en doen diens in Nederland met die hertog van York voor hy na Suid-Amerika verplaas word in 1807 en deelneem aan die beleg en bestorming van Montevideo. Hy word in 1821 bevorder tot majoor-generaal. Ná die Skiereiland-oorlog in Portugal tree hy uit die leër en gaan woon op sy landgoed in Ierland, maar versoek uiteindelik om 'n amp in die Britse regering te kry om sy inkomste aan te vul. Hy word in die Kaapkolonie aangestel as luitenant-goewerneur vir die Oostelike Provinsie, maar neem ook waar as goewerneur vir die Oostelike sowel as die Westelike Provinsie.

In 1831 word hy aangestel om sir Ralph Darling as goewerneur van Nieu-Suid-Wallis op te volg. Hy beklee die amp tot 1837 en word in 1851 tot generaal bevorder. Hy sterf in 1855 naby Limerick, Ierland.

Sien ook
--------

* Lys van kommandeurs en goewerneurs van die Kaapkolonie
Borsbeeld van Aristofanes
**Aristofanes** of **Aristofanus** (Grieks: Ἀριστοφάνης, [aristopʰánɛːs]; 457–385 v.C.) was 'n Antieke Griekse dramaturg wat komiese toneelstukke geskryf het en as die voorste skrywer van Griekse komedies beskou word. Hy het 40 toneelstukke geskryf, waarvan slegs 11 in hul geheel oorleef het. Ten minste twee hiervan, *Die paddas* en *Lusistrata*, is in Afrikaans vertaal. Sy satiriese stukke is teen die beroemdes van sy dag gemik en beskryf die swakhede van gewone mense.

Antieke Griekse teater is aanvanklik in kompetisies-formaat op die Dionisiese fees ter ere van die god Dionysos aangebied. Dit is interessant dat Aristofanes nie altyd hierdie kompetisies gewen het nie, maar omdat die toneelstukke verlore geraak het, kan dit nie vandag met mekaar vergelyk word nie.

Van die elf blyspele wat behoue gebly het is die eerste, *Die Acharniërs*, in 425 v.C. aangebied, en die laaste, *Rykdom*, in die jaar 388 v.C. ná die val van Athene, in die tyd van die Spartaanse besetting. Sy werk strek dus deur die tydperk van die Peloponnesiese oorlog, deur die laaste jare van die glorieryke imperiale stad tot aan die finale nederlaag, en gee 'n duidelike beeld van die faktore wat tot die vernietiging van Athene bygedra het.

Sy bekendste stuk, *Lusistrata*, handel oor 'n groep vroue wat teen oorlog protesteer. Hulle besluit om omgang met hulle mans te weier tot die oorlog verby is.

Afrikaanse vertalings
---------------------

Van sy werke wat in Afrikaans vertaal is:

* *Lusistrata* (vertaling van *Λυσιστράτη*), Johannes Petrus Jansen van Rensburg, 1970, OCLC 86063597
* *Die paddas* (vertaling van *Βάτραχοι*, Merwe Scholtz, 1978, OCLC 637855819

Vir 'n kritiese bespreking van Aristofanes se 11 oorblywende komedies kan Gerrit van Wyk Kruger se boek, *Die Griekse ou Komedie - Aristophanes* (2019, Naledi Uitgewers), geraadpleeg word.
Die kunstenaar Etha Fles in haar ateljee in Rome
**Margaretha "Etha" Tekla Johanna Fles** (1857-1948) was 'n Nederlandse kunstenaar en kunskritikus.  Sy was bekend vir haar skilderwerk, etse en skryfwerk.

Biografie
---------

Fles is op 1 Mei 1857 in Utrecht gebore. Sy het die *Rijksakademie van beeldende kunsten* (Staatsakademie vir Beeldende Kunste) in Amsterdam bygewoon. Sy studeer by August Allebé, Adrianus van Everdingen en Anton Mauve.  Sy was een van die eerste vroue wat tot die Akademie toegelaat is saam met JH Derkinderen-Besier, Grada Hermina Marius en Wally Moes.  Fles was 'n lid van Arti et Amicitiae, die Nederlandse etsklub, die Pulchri Studio, en die *Vereeniging Voor de Kunst Utrecht*.

Nadat sy *die Rijksakademie van beeldende kunsten* verlaat het, het Fles in Impressionisme begin belangstel saam met die kontemporêre kritiek van William Morris en John Ruskin. Sy het in 1900 na Parys gereis om Arti et Amicitiae by die Exposition Universelle te verteenwoordig. In Parys ontmoet sy Medardo Rosso (1858-1928), 'n Italiaanse beeldhouer met wie sy 'n vriendskap behou het tot sy dood toe. Sy was 'n beskermheer en mentor en het in 1909 na Rome verhuis om haar eie ateljee op te rig. Sy het van 1915 tot 1917 vir 'n paar jaar na Nederland teruggekeer en na Italië teruggekeer waar sy tot 1934 gewoon het. 

Sy het haar in Bergen gevestig waar sy voorheen 'n villa gebou het. Sy het in die villa gewoon tot 1943 toe dit tydens die Tweede Wêreldoorlog deur die Duitsers gekonfiskeer is. Sy het daarna in 'n klooster in Limburg gewoon tot die Bevryding in 1945 toe sy na Bergen teruggekeer het. Sy is op 31 Januarie 1948 in Bergen oorlede.

Haar werk is opgeneem in die versamelings van die Kröller-Müller Museum,  die Rijksmuseum  en die Drents Museum.

Galery
------

* Skilderye deur Etha Fles
* Ou hek in RothenburgOu hek in Rothenburg
* RothenburgRothenburg
* Onze Lieve Vrouwekerk in DordrechtOnze Lieve Vrouwekerk in Dordrecht
* Kasteel in 'n bosKasteel in 'n bos
Die **oranje stekel-eenhoringvis** (*Naso elegans*) is 'n vis wat wydverspreid voorkom in die Indiese Oseaan, die Rooisee, Oman en aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by die suide van KwaZulu-Natal. Die vis is ook al opgemerk by die Aliwal-bank. In Engels staan die vis bekend as die **Orange-spine unicorn**.

Identifikasie
-------------

Die vis word tot 45 cm lank. Anders as die meeste eenhoringvisse het dit geen horing of knop op die voorkop nie. 'n Kenmerk van die vis is die kop se hoekige voorkoms. Die vis se lyf is donkerbruin met swart en oranje merke op die gesig, amper soos grimering. Die dorsale vin is geel met 'n blou rant en daar is twee, prominente helder oranjegeel kielplate op die stertvin se basis. Die mannetjies ontwikkel lang filamente op die stertvin.

Hulle leef in aflandige koraal- en soms rotsriwwe in water wat 1 tot 70 m diep is. Hulle skuil in die rommel, koraal en rotsareas. Die vis is gewoonlik enkellopend maar kan ook in klein groepe saamwoon. Hulle vreet hoofsaaklik alge.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

Bron
----

* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 ISBN 978-1-77584-018-3

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q83720
* FishBase: 60074
* GBIF: 5209095
* iNaturalist: 52452
* ITIS: 623266
* IUCN: 178004
* NCBI: 238058
* WoRMS: 278005

 |
**Sima Qian** (Tradisionele Chinees: 司馬遷; Vereenvoudigde Chinees: 司马迁) (ca. 145 – ca. 86 v.C.) was 'n belangrike Chinese historikus en skrywer. Hy was die samesteller van die Shiji, die eerste Chinese werk wat die bekende Chinese geskiedenis beskryf het. Hy word dan ook gesien as die "vader van Chinese geskiedenisskrywing".

Hofhistorikus
-------------

Sima Qian kom uit 'n familie van astroloë wat ook historiese gebeure opteken. Sy pa, Sima Tan, was tussen 140 en 110 vC. in diens van keiser Wu as *taishi ling* (太史令), die hofsterrekundige, hofastroloog en hofhistorikus, drie funksies wat oorvleuel het. Sima Qian is gebore in Longmen (龍門), naby die huidige Hancheng in Shaanxi. Volgens sy eie outobiografie (*Juan* 130) kon hy reeds op tienjarige ouderdom antieke tekste opsê. Vanaf die ouderdom van 20, finansieel ondersteun deur sy pa, het hy uitgebreide reise in die Yangzirivier-gebied onderneem. Hy was veral geïnteresseerd in historiese plekke. Na 'n tydperk van studie in die hoofstede Qi en Lu, is hy aangestel as 'n hofbeampte (Langzhong, 郎中, 'Heer van die Paleis'). Hy het militêre ekspedisies vergesel om die weste en suidweste te onderwerp. Op hierdie manier het hy Kunming in die huidige Yunnan in 111 bereik. Sy rapport is na sy terugkeer aan die keiser oorhandig.

In 110 vC. is sy pa, Sima Tan, oorlede. As hoof van die Imperiale Biblioteek het hy begin om historiese materiaal te versamel, waaruit hy uiteindelik 'n historiese oorsig wou saamstel. Sima Qian is deur hom opdrag gegee om daardie werk te voltooi. In 108, wat sy pa opgevolg het, is hy as *taishi ling* aangestel. Van daardie oomblik af het Sima Qian self bronne begin versamel, beide uit die keiserlike argiewe en uit private biblioteke. Hieruit het hy uiteindelik die Shiji saamgestel. Met betrekking tot 'n belangrike historiese bron, die Boek van Dokumente (*shujing*), is hy geadviseer deur Kong Angguo (孔安國), 'n direkte afstammeling van Konfusius en redakteur van die guwen-weergawe van daardie werk.

Bronne
------

* Chin, Tamara (Desember 2010). "Defamiliarizing the Foreigner: Sima Qian's Ethnography and Han-Xiongnu Marriage Diplomacy". *Harvard Journal of Asiatic Studies*. **70** (2): 311–354. doi:10.1353/jas.2010.0004. JSTOR 40930904. S2CID 153189373.
* de Crespigny, Rafe (2007). *A Biographical Dictionary of Later Han to the Three Kingdoms (23–220 AD)*. Leiden: Brill. ISBN 978-90-04-15605-0.
* Hughes-Warrington, Marnie (2000). *Fifty Key Thinkers on History*. London: Routledge.
* Knechtges, David R. (2014). "Sima Qian 司馬遷". In Knechtges, David R.; Chang, Tai-ping (reds.). *Ancient and Early Medieval Chinese Literature: A Reference Guide, Part Two*. Leiden, South Holland: Brill. pp. 959–965. ISBN 978-90-04-19240-9.
* Watson, Burton (1958). *Ssu-ma Ch'ien: Grand Historian of China*. New York, NY: Columbia University Press.
**Toljatti** of **Togliatti** (Russies: Тольятти, [tɐˈlʲjætʲɪ], luister (hulp·inligting)), vanaf 1737 tot 1964 *Stawropol aan die Wolga* (moenie verwar word met Stawropol in die Stawropol-krai nie), is 'n belangrike nywerheidstad in die Russiese oblast Samara. Met 'n bevolking van 719 632 volgens die 2010-sensus is dit die tweede grootste en tweede belangrikste stad van die oblast na die hoofstad Samara. Dit is die grootste stad in Rusland wat nie as 'n administratiewe hoofstad van 'n federale deelgebied dien nie. Toljatti staan veral vir die Ladafabriek bekend.

Gebou van Toljatti se stadsdoema
AftoWAZ se hoofkantoor in Toljatti
Toljatti is sowat 1 000 km suidoos van Moskou en 75 km noordwes van Samara aan die Wolga geleë. Die stad is in 1737 volgens 'n dekreet van keiserin Anna van Rusland deur Wassili Nikititsj Tatisjtsjef vir gekerstende Kalmikiërs gestig en het in 1780 stadstatus ontvang. In 1955 het die historiese stad in die nuut opgerigte Koeibisjef-opgaardam versink en 'n nuwe stad is aan die linke Wolgaoewer opgerig. In 1964 is die stad na die Italiaanse kommunis Palmiro Togliatti in Toljatti herdoop. Vanaf 1966 het Toljatti weens die oprigting van die Italiaanse motorvervaardiger Fiat SpA se Ladafabriek 'n sterk ekonomiese groei ervaar.

Na die ontbinding van die Sowjetunie is Toljatti deur georganiseerde misdaad geteister en is as een van Rusland se stede met die hoogste misdaad beskou. Onder ander is hier Sergei Iwanof, leier van *Lada*-TV, op 3 Oktober 2000 in sy woonstelgebou vyf keer in die kop en bors geskiet, Aleksei Sidorof van die koerant *Toljatinskoje Obozrenije* is op 9 Oktober 2003 vermoor soos sy voorganger Waleri Iwanof, wat in April 2002 geskiet is.

Internasionale verhoudings
--------------------------

### Susterstede

* Vlag van Azerbeidjan Mingecevir, Azerbeidjan
* Vlag van Bulgarye Kazanlak, Bulgarye
* Vlag van Duitsland Wolfsburg, Duitsland
* Vlag van Verenigde State van Amerika Flint, Verenigde State
* Vlag van Volksrepubliek China Luoyang, Volksrepubliek China
* Vlag van Volksrepubliek China Shenzhen, Volksrepubliek China
* Vlag van Italië Piacenza, Italië

### Vennootskappe

* Vlag van Frankryk Colmar, Frankryk
* Vlag van Hongarye Nagykanizsa, Hongarye
Rotse wat in die Moho gevorm is, is hier op die oppervlak sigbaar in die Gros Morne Nasionale Park in Newfoundland in Kanada
Die letter A toon die ligging van die Mohorovičić-diskontinuïteit aan
Die **Mohorovičić-diskontinuïteit**, soms kortweg die **Moho** genoem, is die grens tussen die aarde se kors en die mantel. Die Moho vorm die skeiding tussen die oseaan- en kontinentale kors en die mantel. Dit lê meestal heeltemal in die litosfeer; slegs onder die midde-oseaanrif vorm die Moho ook die skeiding tussen die litosfeer en die astenosfeer. Die Mohorovičić-diskontinuïteit is vir die eerste keer geïdentifiseer deur 'n Kroatiese seismoloog. Ofioliete is dele van die oseaankors en moontlik ook mantelrots wat in die kontinentale kors opgestoot is deur plaatbeweging.

Die Mohorovičić-diskontinuïteit is ongeveer 5 km onder die oseaanbodem en 30 tot 50 km onder tipiese kontinente. Dit is die diepste onder die Tibettaanse plato, waar dit ongeveer 75 km onder die oppervlak lê.

Tydens die laat 1950's en 1960's is daar in die VSA 'n voorstel voorgelê om 'n gat deur die oseaanbodem te boor om hierdie laag te bereik. Die Mohole-projek het egter nooit voldoende ondersteuning geniet nie en is in 1967 deur die Amerikaanse Kongres gekanselleer. Dit bly egter steeds 'n belangrike wetenskaplike doelwit. Die Sowjetunie het ook 'n poging aangewend om die laag te bereik en het oor 'n tydperk van 15 jaar tot op 'n diepte van 12 260 meter geboor (die wêreld se diepste gat op daardie tydstip) voordat daar ook van die poging afgesien is.

Meer onlangs is 'n voorstel gemaak vir 'n onbemande, selfaangedrewe tuig vervaardig uit wolfram wat radiogeniese warmte sal gebruik om die aarde se dieptes te verken tot naby die Moho-diskontinuïteit asook die boonste deel van die aardmantel.

Die Moho-diskontinuïteit word in een van die boeke in die bekende Fritz Deelman-avontuurreeks van Leon Rousseau, *Fritz Deelman en die Woestynrowers*, genoem.

Bronne
------

* Harris, P. (1972). "The composition of the earth". In Gass, I.G. (red.) (red.). *Understanding the earth: a reader in the earth sciences*. Horsham: Artemis Press for the Open University Press. ISBN 0-85141-308-0.
* "Schlumberger Oilfield Glossary". Schlumberger. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 2008-07-17. Besoek op 2008-07-17.
* Dixon, Dougal (2000). *Beginner's Guide to Geology*. New York: Bounty Books. ISBN 0-7537-0358-0.
Abendkleid von Christian Dior mit passenden Handschuhen
Debütantinnen mit weißem Abendhandschuh beim Chrysanthemenball (2012)
Dames **aandhandskoene** is lang handskoene wat deur vroue as formele drag gedra word, gewoonlik aan 'n formele uitrusting soos 'n aandrok of trourok. Onder hulle word die langste aandhandskoene "operahandskoene" genoem. Die deel "elmbooglengte of langer" is die sleutel; handskoene wat 'n groot deel van die onderarm bedek, tot net onder die elmboog, kan wettiglik "lang handskoene" of "aandhandskoene" genoem word, maar nooit "Opera-handskoene" nie. In hierdie geval het die term "Opera" waarskynlik meer te doen met die lengte as die geleentheid, soos ook gesien word in "Opera Length Handschoenen" en "Opera Length Pearls".

Baie Westerse seremoniële rokke is afkomstig van Christelike rituele kostuums, veral in die Katolieke Kerk, die grootste Christelike denominasie waar rituele streng gedissiplineer word, en dit was nodig om blootstelling aan die vel te verminder. In reaksie op hierdie neiging, in die Westerse wêreld, moet kortmou- of moulose rokke, soos nagklere, met lang handskoene tot by die elmboog gedra word, selfs by amptelike geleenthede en sosiale kringe in die hoër klas. Daarom het dit 'n sterk betekenis as 'n formele rok op 'n heilige en streng plek, en word daar gesê dat dit 'n gesofistikeerde rok van 'n netjiese en skoon dame is.

Dameshandskoene vir formele en semi-formele drag is in drie lengtes vir vroue: pols, elmboog en opera (oor die elmboog, gewoonlik tot by die biceps, maar soms tot die volle lengte van die arm). Die edelste handskoene van die operalengte is spesiaal gemaak van wit bontvel. Baie ander soorte leer, gewoonlik sagte variëteite van beesvel, word gebruik om handskoene van opera lengte te maak; lakleer en suede is veral gewild as alternatiewe vir bontvel, en is dikwels bekostigbaarder as bontvel. Satyn- en rek satynmateriaal is uiters gewild, en daar is ook massaprodusente. Meer ongewone handskoenmateriale sluit in leer gemaak van salm, luislang en pypvleis.
| ***Il deserto dei Tartari*** |
| --- |
| **Outeur** | Dino Buzzati |
| **Land** |  Italië |
| **Taal** | Italiaans |
| **Onderwerp** | Geskiedenis |
| **Genre** | Roman |
| **Uitgewer** | Rizzoli |
| **Uitgegee** | 1940 |
| Letterkunde-portaal |

**Il deserto dei Tartari** (Italiaans letterlik : **Die woestyn van die Tartare** of **Die Tartaarse Steppe**) is 'n roman deur die Italiaanse skrywer Dino Buzzati, gepubliseer in 1940. Die roman vertel die verhaal van 'n jong beampte, Giovanni Drogo, wie sy lewe daaraan wy om die Bastiani-vesting te bewaak, 'n ou, toenemend vervalle grensvesting. Die Engelse vertaling (*The Tartar Steppe*) is deur Stuart C. Hood gedoen. Die roman is as 29ste op die Le Monde se 100 boeke van die eeu-lys gelys.

Storielyn
---------

Dino Buzzati
Die storielyn van die roman is Drogo se lewenslange wag vir 'n groot oorlog waarin sy lewe en die bestaan van die fort sy nut kan bewys. Die mens se behoefte om lewensbetekenis te gee en die soldaat se begeerte vir glorie, is temas in die roman. Drogo is gepos na die afgeleë buitepos met uitsig oor 'n verlate Tartar-woestyn; hy spandeer sy loopbaan en wag vir die Tartaarse horde wat volgens gerugte buite die woestyn woon. Sonder om op te merk, vind Drogo dat gedurende sy wag oor jare in die fort dekades laat verbygaan het en dat, terwyl sy ou vriende in die stad kinders gehad het, getroud was en volle lewens geleef het, het hy niks anders as solidariteit met sy mede-soldate in hul lang, geduldige waaksaamheid, gehad het. Wanneer die aanval deur die Tartare uiteindelik kom, word Drogo siek en die nuwe opperhoof van die vesting dank hom af. Drogo, op pad terug huis toe, sterf eensaam in 'n herberg.

Aanpassing
----------

In 1976 is die roman aangepas in 'n rolprent (bekend in Engels as *The Desert of the Tartars*) wat deur die Italiaanse regisseur Valerio Zurlini vervaardig is en met Jacques Perrin as Drogo met Max von Sydow as Ortiz en Vittorio Gassman as Filimore gespeel. Die film laat sekere dele van die roman uit, veral dié wat verband hou met die lewens van Drogo se vriende in sy tuisdorp.

Nalatenskap
-----------

Die roman was 'n belangrike invloed op die Suid-Afrikaanse gebore skrywer J. M. Coetzee se 1980-roman *Waiting for the Barbarians*, waarvan die titel geneem is uit die gedig van Constantine P. Cavafy met dieselde naam.

Die roman word beskryf as die gunsteling boek van die skrywer van *The Black Swan*, Nassim Nicholas Taleb. Taleb gebruik die protagonis van *The Tartar Stepp*e om ons menslike natuur te beskryf.

Quebec skrywer Gilles Archambault, in *Une demarche de chat: Notes sur une façon de vivre*, sê dat hierdie roman 'n groot invloed op hom gehad het.

Ander skrywers wat van hul verpligting aan die roman gepraat het, sluit in Yann Martel, Alberto Manguel en Tim Parks, wat die inleiding tot die 2000 Penguin-uitgawe geskryf het.

Hierdie boek was invloedryk in die ontwikkeling en bevordering van die literêre styl bekend as magiese realisme.

Bron
----

* Hierdie artikel is vertaal vanuit die Engelse Wikipedia
'n **Aandeleblokskema** is 'n vorm van eiendomsbesit in Suid-Afrika. In 'n aandeleblokskema het eienaars sekere gebruikersregte op bepaalde blokke van eiendom in hul besit, terwyl 'n aandeleblokmaatskappy die hele eiendom besit. Die eienaars is aandeelhouers van hierdie aandeleblokmaatskappy en die gebruikersregte op 'n bepaalde deel van die eiendom is verskans in hul aandele.

Geskiedenis
-----------

Aandeleblokskemas is in die 1970s en 1980s ontwikkel en is gereguleer met die **Wet op die Beheer van Aandeleblokskemas, wet 59 van 1980**. Die doel is om die ontwikkeling van gedeelde eiendom te vergemaklik, aangesien die ontwikkeling van gedeelde eiendom in 'n deeltitelskema moeiliker was. So hou ontwikkelaars in die begin groter invloed hou oor die eiendom, aangesien hy steeds die meeste aandele besit. Namate meer aandeleblokke (en dus aandele) van die eiendom verkoop is, raak die aantal aandele in die hande van die ontwikkelaar en dus sy invloed minder.

Voordele van 'n aandeleblokskema
--------------------------------

Die grootste voordeel van 'n aandeleblokskema ten opsigte van voltitel-eiendomme is dat daar 'n beheerraad ingestel mag word. Die beheerraad mag, anders as byvoorbeeld 'n huiseienaarsvereniging, sekere verpligtings oplê aan sy aandeelhouer-eienaars. 'n Beheerraad mag heffings instel, bepaal wanneer aandeleblokke onderverdeel word, waar en wanneer nuwe aandeleblokke geskep word en mag toegang aan mense weier. Ook 'n deeltitelskema mag 'n beheerraad instel, maar die beheerraad mag geen nuwe deeltitels uitsit of bestaande deeltitels onderverdeel nie.

Gebruik
-------

Aandeleblokskemas word veral gebruik om die eienaarskap van woonstelle in woonstelblokke te reël. Soms word aandeleblokskemas ook gebruik om die eienaarskap van landgoedere, privaat dorpe of sekuriteitskomplekse te reël.

Dit is verbode om 'n aandeleblokskema te vestig op landbougrond. Hoewel die aandele in 'n aandeleblokmaatskappy wetlik gesien as onderpand vir lenings kan dien, aanvaar baie banke geen aandeleblokke as onderpand vir lenings nie. 

Veral langs die kus van KwaZulu-Natal is aandeleblokke 'n populêre vorm van eiendomsbesit. Ook die Afrikanerdorp Orania is in die besit van een aandeleblokmaatskappy *Vluytjieskraal Aandeleblok* (VAB), wat gesamentlik deur die aandeelhouer-huiseienaars besit word. Orania het die probleem dat baie banke die aandele nie as sekuriteit vir lenings aanvaar nie opgelos deur sy eie bank te stig. Mede danksy die groei van Orania (en benodigde lenings vir die koop van aandeleblokke) is die *Orania Spaar en Krediet Koöperatiewe Bank* die grootste koöperatiewe bank in Suid-Afrika. Die Afrikanerdorp Kleinfontein is tans in die transisie om 'n aandeleblokmaatskappy op sy eiendom te vestig.

Sien ook
--------

* Deeltitelskema
* Orania
**Christopher Nupen** (30 September 1935-19 Februarie 2023) was 'n Suid-Afrikaans gebore rolprentmaker wat woonagtig in die Verenigde Koninkryk was en spesialiseer het in biografiese dokumentêre rolprente oor musikante.

Nupen is gebore in Suid-Afrika uit 'n gesin van Noorweegse afkoms. Sy vader, *E.P. Nupen* (1902-1977) was 'n kriekettoetsspeler. Sy moeder was Claire (Doombie) Nupen, née Meikle.

In 1962 het hy die dokumentêr *High Festival In Siena* gemaak oor die somermusiekskool by die *Accademia Musicale Chigiana* in Sienna vir BBC Radio Three. Hy is gevolglik uitgenooi deur Huw Weldon om rolprente vir die BBC te maak. Met die gebruikmaking van die nuut ontwikkelde, geruislose 16mm rolprentkameras, het hy 'n nuwe, intieme styl van biografiese rolprente ontwikkel, beginnende met *Double Concerto* in 1966, welke 'n samewerkingspoging was deur Vladimir Ashkenazy en Daniel Barenboim. In 1968 was hy die medestigter van *Allegro Films*, wat een van die vroegste onafhanklike televisie produksiemaatskappye in die Verenigde Koninkryk was. Nupen sou voortgaan om meer as 80 rolprent- en televisieproduksies oor musiek te maak.

*The Trout*, sy rolprent van 'n opvoering van Schubert se Forelkwintet deur Jacqueline du Pré, Daniel Barenboim, Itzhak Perlman, Pinchas Zukerman en Zubin Mehta op 30 Augustus 1969 by die Queen Elizabeth Saal in Londen, het die maatstaf van die klassieke musiek-uitsaaiwese geword. Die rolprent is geskiet in 'n enkele week in Augustus 1969. *The Trout* het waarskynlik die mees uitgesaaide klassieke musiek rolprent geword. The Trout het die *TZ Rose* in 1973 gewen.Nupen het ook die dokumentêre rolprent *The Greatest Love and The Greatest Sorrow* gemaak, wat fokus op Schubert se verstommende prestasies gedurende die laaste 20 jaar van sy lewe.Na die dood van Schubert se "god", Beethoven, het Schubert die vraag gevra: "*Wer vermag, nach Beethoven, noch etwas zu machen?*" (Wie sal waag om nog enigiets te doen, na Beethoven?). Die antwoord op hierdie vraag was natuurlik, Franz Peter Schubert.*The Greatest Love and The Greatest Sorrow* is genomineer tydens die Banff en het in 1994 die *Czech Crystal* prys gewen in Praag. Sommige is van oordeel dat dit *Allegrofilms* se beste film van alle tye is.

Sy noue vriendskap met baie van die kunstenaars wat die onderwerpe van sy rolprente was het hom boonop in staat gestel om op briljante wyse die 'gees' van die kunstenaar se werk weer te gee, soos die geval is met *Jacqueline Du Pré In Portrait*.

Sy 2004 rolprent *We Want The Light* eksploreer die betekenis van musiek as deel van die menslike ondervinding, met die fokus op verhoudinge tussen Jode en Duitsers.

In Januarie 2008 was hy 'n gas op die program *Private Passions* op BBC Radio 3.
**Kollektiewe sekuriteit** of **kollektiewe veiligheid** kan verstaan word as 'n veiligheidsreëling, polities, streeks- of wêreldwyd, waarin elke staat in die stelsel aanvaar dat die veiligheid van een die bekommernis van almal is, en daarom verbind tot 'n kollektiewe reaksie op dreigemente vir en oortredings van vrede. Kollektiewe sekuriteit is meer ambisieus as stelsels van alliansieveiligheid of kollektiewe verdediging deurdat dit poog om die totaliteit van state binne 'n streek of inderdaad wêreldwyd te omvat, en om 'n wye reeks moontlike bedreigings aan te spreek. Terwyl kollektiewe sekuriteit 'n idee met 'n lang geskiedenis is, het die implementering daarvan in die praktyk problematies geblyk. Daar moet aan verskeie voorvereistes voldoen word om 'n kans te hê om te werk. Dit is die teorie of praktyk van state wat onderneem om mekaar te verdedig om aggressie af te skrik of om 'n oortreder te teiken indien internasionale orde geskend is.

Daar word ook na kollektiewe sekuriteit verwys met die frase "'n aanval op een is 'n aanval op almal". Die gebruik van hierdie frase verwys egter ook gereeld na Artikel 5 van die Noord-Atlantiese Verdrag, die kollektiewe veiligheidsbepaling in NAVO se handves.

Geskiedenis
-----------

### Vroeë vermeldings

Kollektiewe sekuriteit is een van die mees belowende benaderings vir vrede en 'n waardevolle instrument vir magbestuur op 'n internasionale skaal. Kardinaal de Richelieu het in 1629 'n skema vir kollektiewe veiligheid voorgestel, wat gedeeltelik in die 1648 Vrede van Wesfale weerspieël is. In die agtiende eeu is baie voorstelle gemaak vir kollektiewe veiligheidsreëlings, veral in Europa.

Die konsep van 'n vreedsame gemeenskap van nasies is in 1795 in Immanuel Kant se *Perpetual Peace: A Philosophical Sketch* uiteengesit. Kant het die idee van 'n liga van nasies uiteengesit wat konflik sal beheer en vrede tussen state sal bevorder. Hy pleit egter vir die vestiging van 'n vreedsame wêreldgemeenskap nie in 'n sin dat daar 'n wêreldregering moet wees nie, maar in die hoop dat elke staat homself sal verklaar as 'n vrye staat wat sy burgers respekteer en buitelandse besoekers as mede-rasionele wesens verwelkom. Sy sleutelargument is dat 'n unie van vrye state vreedsame samelewing wêreldwyd sal bevorder: daarom kan daar, na sy mening, 'n ewigdurende vrede wees wat deur die internasionale gemeenskap gevorm word eerder as deur 'n wêreldregering.
Soesji
Soorte soesji
**Soesji** (Hiragana: す し, Kanji: 寿司, 鮨) is 'n gereg uit die Japannese kookkuns met 'n deursnit van 'n paar sentimeter. Dit bestaan altyd uit (afgekoelde) gekookte rys (鮨 飯, *sushi-Meshi*) wat met rysasyn ingesuur is. Dit word gewoonlik gekombineer met ander bestanddele (ネ タ, *neta*) soos vis of seekos, gebakte eier, groente en soms tropiese vrugte. Die bestanddele en aanbieding van soesji is uiteenlopend, maar rys is die bestanddeel wat alle soesji in gemeen het (ook bekend as *shari* (し ゃ り) of *sumeshi* (酢 飯)).

Soesji kan met óf bruin- of witrys voorberei word. Soesji word dikwels berei met rou seekos, maar sommige algemene variante maak gebruik van gekookte bestanddele. Rou vis (of soms vleis) in snye en bedien sonder rys word *sashimi* genoem.

Soesji word dikwels bedien met gemmer, wasabi en sojasous.

Soesji het altyd verskeie bestanddele, waarin rys altyd voorkom en die res van die bestanddele aanvullend is.

Rys as hoofbestanddeel
----------------------

Die gebruiklike rys word *Meshi* (飯) genoem en het kort, dik korrels wat baie taai is, sodat die rys goed kleefbaar is en die eetgoed aanmekaar plak. Die rys proe effens suur omrede die toevoeging van rysasyn tydens die voorbereiding. Daar word dikwels ook 'n soet ryswyn (mirin genoem) bygevoeg wat 'n soutsmaak aan die rys verleen. Die rys kan heeltemaal koud maar ook lou opgedis word.

Nori
----

By baie soorte soesji word seewier gebruik, *nori* (海苔) genoem, wat in dun velletjes verwerk word. Die seewier wat vir nori gebruik word is die purperwier. Dit is oorspronklik in Japan geoes deur die wier van die hawe se kaai af te skraap en dan in die son te laat droog word. Deesdae word die plante op uitgespande nette ter see gekweek, meganies geoes en dan in dun velle gedroog, waarna dit uiteindelik kant-en-klaar op maat gesny word.

Vis en ander
------------

Van die res van die bestanddele is rou vis en wasabi verreweg die mees bekende. Die rou vis is altyd uit die see afkomstig, omdat riviervisse skadelike bakterieë kan bevat. Indien daar wel vis uit 'n rivier gebruik word, moet dit eers vooraf lig gebraai of gekook word. In Europa is salm, tuna en makriel die mees gebruikte visspesies.

Behalwe vis word ook ander seekos gebruik as bestanddele vir soesji, soos garnale, krap en pylinkvis. Tewens kom selfs viskuit, die ryp eiers van 'n vis, in sommige soesji voor. Benewens vis en ander seekos word ook baie groente gebruik, met wortels, komkommer, avokado, aspersies en mielies die bekendste name in die Weste.

Voorbeelde van geregte
----------------------

* SoesjiSoesji
* Gunkan-makiGunkan-maki
* Maki-soesjiMaki-soesji
* 'n Volledige soesji-maaltyd'n Volledige soesji-maaltyd
Die **Soetendalsvlei** in die Strandveld by Bredasdorp is die grootste en mees suidelike natuurlike varswatermeer in Suid-Afrika.

Stroomgebied
------------

Die Nuwejaarsrivier loop van noordwes verby Elim in die Soetendalsvlei. Op sy beurt neem die Heuningnesrivier die vlei se water na sy mond in die De Mond-natuurreservaat.

Strandveld
----------

Die Strandveld lê 'n 30 tot 45m bo seevlak. In hierdie kusgebied is die Soetendalsvlei verreweg die grootste van 'n aantal vlak mere. Veral Voëlvlei, 'n paar kilometer na die noordweste, is die tuiste van verskeie soorte watervoëls. Ander panne in die vleilandgebied is Varkvlei, Soutpan, Waskraalvlei, Langpan, Brakpan, Melkbospan, Vispan en Zeekoeivlei. Dus is die hele gebied gewild onder voëlkykers.

Plaas
-----

Die plaas Soetendalsvlei het 'n plaashuis wat dateer uit ongeveer 1816. Bekende Overbergse boere soos Reitz, Van Reenen, Van Breda, Joubert, Swart, Lourens en Albertyn het die eerste merinoskape in Suid-Afrika hier geteel. Dit is dus die geboorteplek van die Suid-Afrikaanse wolbedryf. Ook word daar met perde en koring geboer. In die vroegste tye is daar al in die riviere en mere visgevang. Ook die groot sandsteenblokke waarmee die Kaap Agulhasvuurtoring gebou is, kom van hier.

Naam
----

Die vlei ontleen sy naam aan die VOC-skip Zoetendaal wat oos van Kaap Agulhas gestrand het.

Bibliografie
------------

* Burrows, Edmund H.: Overberg Odyssey. People, roads and early days. Swellendam: Swellendam Trust, 1994. ISBN 0-620-18780-8
* Burrows, Edmund H.: Overberg Outspan. A chronicle of people and places in the south western districts of the Cape. Kaapstad: Swellendam Trust, 1988. ISBN 0-620-12930-1
* Kaart: Slingsby's Overberg whale coast. Muizenberg: Slingsby Maps, April 2010. 5de uitgawe.
* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 10. Kaapstad: Nasou, 1974. ISBN 0-625-00326-8.