recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*Hierdie artikel handel oor die taal in Oos-Asië. Vir die etniese groep, sien Japanners, en vir die taalfamilie, sien Japannese tale.*

**Japannees** (日本語 / にほんご , *Nihongo (hulp·inligting)*?), [nihõŋɡo] of [nihõŋŋo]) is die amptelike taal van Japan en word deur sowat 128 miljoen mense in Japan as eerste taal gepraat en deur meer as een miljoen as tweede taal. Dit word ook deur Japannese immigrantegemeenskappe in verskeie dele van die wêreld gepraat. Die totale aantal Japannese sprekers word op 130 miljoen geskat wat dit die negende grootste taal ter wêreld maak. Japannees vorm saam met die Ryukyu-tale die Japannese tale.

Die woord *Nihongo* ("Japannees") geskryf in die Japannese skryfstelsel
Japannees is 'n agglutinatiewe taal en word gekenmerk deur 'n ingewikkelde stelsel van beleefdheidsvorme, genaamd keigo, wat die hiërargiese struktuur van die Japannese samelewing reflekteer, met werkwoordvorme en besondere woordeskat wat afhang van die relatiewe status van die spreker, luisteraar en die persoon wat in die gesprek genoem word. Die klankinventaris van Japannees is betreklik klein en dit het 'n leksikaalbepaalde toonaksentstelsel. Kennis oor vroeë Japannees is hoofsaaklik gegrond op die taal in die 8ste eeu, toe drie belangrike werke in Oud-Japannees saamgestel is; maar kleiner stukke ouer materiaal, hoofsaaklik inskripsies, bestaan wel. Klassifikasie van die Japannese taal en van die Japannese tale met betrekking tot ander tale is tans onseker. Die vroegste getuienis van Japannees is in 'n Chinese dokument uit 252 n.C.

Die Japannese taal word met 'n kombinasie van drie verskillende tipes skrif wat die Japannese skryfstelsel opmaak geskryf: Chinese karakters genaamd kanji (漢字 *かんじ*), en twee lettergrepige skrifte wat bestaan uit aangepaste Chinese karakters, hiragana (平仮名 *ひらがな*) en katakana (片仮名 *カタカナ*). Die Latynse alfabet, *romaji*, word ook baie keer in moderne Japannees gebruik, veral vir maatskappyname en kentekens, advertensies, en wanneer Japannees op rekenaars gebruik word. Westerse styl Arabiese syfers word oor die algemeen vir getalle gebruik, maar tradisionele Chinees-Japannese syfers is ook algemeen.

Japannese woordeskat is sterk beïnvloed deur leenwoorde uit ander tale. 'n Reuse aantal woorde is uit Chinees geleen, of is geskep opgrond van Chinese modelle, oor 'n tydperk van ten minste 1 500 jaar. Sedert die laat 19de eeu het Japannees 'n aansienlike aantal woorde uit Indo-Europese tale, veral Engels oorgeneem. As gevolg van die spesiale handelsverhouding tussen Japan en eers Portugal in die 16de eeu, en daarna hoofsaaklik Nederland in die 17de eeu, het Portugees en Nederlands ook heelwat invloed uitgeoefen. Die Duitse taalkundige Johann Joseph Hoffmann het 'n stelselmatige ooreenkoms tussen Japannees, Mongools en die Mantjoe-taal opgemerk.

Sien ook
--------

* Japannese Wikipedia
* Lys van gedrukte Afrikaans-vreemdtalige woordeboeke
'n Boksie vlugsout.
**Vlugsout** is ‘n middel wat gebruik word om mense wat flou geword het weer by te bring en die bewussyn aan te wakker.

Die aktiewe bestanddeel van vlugsout is ammoniumkarbonaat. Gewoonlik kom dit voor as wit kristalle. Vir die gerief van en om die reuk meer aanvaarbaar te maak word dit gewoonlik as ‘n vloeistof geparfumeer met laventel- of bloekomolie bemark. 

Vlugsout is ‘n snel vervlietende sout wat ammoniumgas vrystel. Dit het ‘n skerp prikkelende geur wat die slymvliese van die mond, neus en longe irriteer. Daardeur stimuleer dit die spiere wat die asemhaling beheer. Daarom gebruik atlete vlugsout as ‘n stimulant om hul prestasie te verhoog. Boksers wat uitgeslaan word, gebruik dit om vinnig hul bewussyn te herwin. Die gebruik van hierdie gas in groot hoeveelhede oor ‘n lang tydperk kan vir die mens egter gevaarlik wees. 

Vroeër dae het vlugsout ook bekendgestaan onder die name hertshoring (hartshorn) en **sal volatile**. Die woord vlugsout is dus ‘n direkte vertaling uit Latyn: *sal* is sout en *volatile* is vlugtig.
'n Tradisionele semi-elliptiese Hotchkiss bladveer.
'n **Bladveer** is 'n eenvoudige tipe veer en word algemeen ingespan in die veringstelsel van motorvoertuie. Dit is ook een van die oudste vorms van vere en is reeds in die middeleeue ingespan.

Daar word somtyds na die tipe veer as 'n **semi-elliptiese veer** of **waveer** verwys. Dit neem die vorm aan van 'n slanke boogvormige staaf met 'n reghoekige deursnee wat uit veerstaal vervaardig word. Die as word aan die middelpunt van die boog ondersteun, terwyl daar gate aan elke punt is, waar die veer met boute aan die onderstel geheg word. Vir swaarvoertuie kan die bladveer bestaan uit verskeie blaaie wat in lae opmekaar gestapel word.

Bladvere was tot en met die 1970's nog algemeen in gebruik in motorvoertuie, toe die verskuiwing na voorwielaandrywing en meer gesofistikeerde veringstelsel-ontwerpe deur motorvervaardigers. Bladvere word egter nog steeds gebruik in kommersiële swaarvoertuie soos bakkies en vragmotors en treinwaens.

'n Meer moderne tipe vorm is die paraboliese bladveer. Hierdie ontwerp word gekenmerk deur minder blaaie waarvan die dikte volgens 'n paraboliese kromme variëer vanaf die middel tot by die punte. Met hierdie ontwerp is wrywing tussen die blaaie ongewens en daarom is dit belangrik dat die enigste kontak tussen die blaaie by die punte, en in die middel waar die as ondersteun word, plaasvind. Skeiplate ward gebruik om kontak op enige ander punt tussen die vere te vermy. Buiten die massabesparing is die hoofvoordeel van paraboliese vere hul groter soepelheid, wat 'n verbeterde ritervaring byna soortgelyk aan dié van spiraalvere meebring. Die dravermoë van die ontwerp is egter laer as dié van die konvensionele bladveer.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Leaf springs***. |
**Lydia Lindeque** (1912-1997) was een van die pioniers van die Afrikaanse toneelkuns onder Paul de Groot en André Huguenet. Sy was met onder andere Uys Krige getroud. Sy het twee kinders, Eulalia en Tai, gehad.

Lindeque is in 1912 op Ficksburg gebore as **Alida Lindeque**. Sy wou eerder toneelspeel as skoolgaan en op 14-jarige ouderdom het sy aan Paul de Groot geskryf. Hy het haar genooi om by sy toneelgeselskap aan te sluit en sy het dadelik die hoofrol gekry in *Die Rosekrans*, sonder enige toneelopleiding. De Groot het aan Alida haar verhoognaam, Lydia, gegee.

Lydia Lindeque
Hy was verlief op die jong Vrystaatse nooi, maar die romanse het nie gevlot nie. In 1937 het sy en Uys Krige stilletjies voor die magistraat getrou terwyl sy opgetree het in 'n stuk met die naam *Die Gevaarlike Huwelik*. 

Lindeque se outobiografie, *Trek op die skerm!*, het in 1941 verskyn. Tydens die Tweede Wêreldoorlog het sy, Siegfried Mynhardt en ’n klompie ander akteurs in Noord-Afrika opvoerings vir Suid-Afrikaanse soldate gehou. 

Haar eerste Engelse rol was as Viola in *Twelfth Night*. In die vyftigerjare het sy die titelrol van *Yerma* (ook in Engels) vir die Cape Town Theatre Productions gespeel. Krige was so begeester deur die sukses van die Engelse opvoering dat hy *Yerma* vertaal het. Dit is 1952 in drie aflewerings in die literêre tydskrif *Standpunte* gepubliseer. Toe dit in 1963 in boekvorm verskyn, het Krige dit opgedra "Aan Lydia Lindeque wie se Yerma ek nooit sal vergeet nie".

In 1958 is Lindeque en Krige geskei en sy het daarna met John Mantel, 'n sakeman, getrou. Hulle het in Andorra, tussen Frankryk en Spanje, gewoon.
Die **olyfslang** (*Lycodonomorpus inornatus*) is 'n slang wat hoofsaaklik aan die kusgebied en onmiddellike binneland voorkom van noord van Kaapstad, ooswaarts deur die Oos-Kaap, KwaZulu-Natal, Mpumalanga, die Oos-Vrystaat, Gauteng, Limpopo en eSwatini. Die slang is inheems aan Suidelike Afrika. Dit staan ook bekend as die "olyfhuisslang" en "nagslang".

Identifikasie
-------------

Die rug is effekleurig olyfgroen, ligbruin, bruinswart of swart. Die pens is dieselfde kleur of effens ligter, veral die ken, keel en voorlyf. Die slang leef in grasvelde, vogtige savanne, laaglandwoude en fynbos. Die slang word ook in huise aangetref. Dit verkies klam plekke en hou van rommel en rotstuine. Dit is 'n nagslang wat die prooi aktief jag en kan goed klim. 

Die slang kan verwar word met die swartmamba en die bruin waterslang. Sy natuurlike vyande is roofvoëls, vleisetende soogdiere en ander slange. Sy voedsel bestaan uit akkedisse, knaagdiere en ander slange.

Dit is ovipaar en lê 5 tot 15 eiers in die somer. Die kleintjies is 19 tot 24 cm lank. Sy gif hou geen gevaar vir die mens in nie.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van slange

Bron
----

* Slange & slangbyt in Suider-Afrika. Johan Marais. Struik Nature. 2014 ISBN 978 1 77584 024 4
**Blackburn** [ˈblækbərn] is 'n groot katedraal- en nywerheidsdorp in die ooste van die nie-metropolitaanse seremoniële Engelse graafskap Lancashire, noord van die West Pennine Moors teen die suidelike rand van die Ribble-vallei geleë, 13 km oos van Preston en 34 km noordwes van Manchester. Saam met Darwen in die suide val Blackburn administratief onder die beheer van die unitêre owerheid (*unitary authority*) *Blackburn with Darwen*. Blackburn dien as die administratiewe setel van hierdie plaaslike owerheid.

Wesaansig van Blackburn se katedraal
Die bevolking van Blackburn is in 2018 op sowat 120 000 beraam van wie sowat 70 persent van Engelse afkoms is. Grootskaalse immigrasie van Islamitiese Indiërs en Pakistani's het van Blackburn een van die etnies en godsdienstig mees verdeelde nedersettings in die land gemaak.

Lancashire was gedurende die Middeleeue een van die armer streke van Engeland met min groter nedersettings. So was ook Blackburn oorspronklik 'n betreklik klein nedersetting wat eers in die 16de eeu tot 'n markdorp ontwikkel het. Naas weeklikse markte is met *Blackburn Fair* 'n jaarmark gehou wat besoekers van dwarsoor Lancashire gelok het. In 1514 is Blackburn se gimnasium gestig.

Blackburn het danksy die nywerheidsomwenteling vanaf die laat 18de eeu merkwaardige ekonomiese en bevolkingsgroei ervaar. Die eerste sensus in 1801 het sy bevolking as 11 000 bepaal. Gedurende die bloeitydperk van die tekstielbedryf was Blackburn die grootste wewersdorp ter wêreld waaraan Mahatmi Gandhi in 1931 'n besoek gebring het om die plaaslike tekstielnywerheid te bestudeer. In April 1865 is Blackburn se katoenbeurs geopen waar weekliks op Woensdae 'n garingmark gehou is. Die katoenhandel is later na Manchester verskuif. Voorbeelde van vroeë tekstielmasjiene en weefstoele, waaronder James Hargreaves se *Spinning Jenny* en die kaardmasjien, wat hy in 1760 ontwikkel het, word in die *Blackburn Museum & Art Gallery* vertoon. Die museum beskik daarnaas oor eersterangse versamelings van muntstukke (waarvan die oudstes sowat 3 000 jaar oud is), handskrifte en boeke.

Die Anglikaanse diosees Blackburn is in 1926 geskep. Die plaaslike *St Mary's Church*, wat in 1826 opgerig is, dien sedertdien as die biskop van Blackburn se katedraal.

Blackburn word tans onder meer verbind met die Thwaites-brouery, met 'n geskiedenis wat meer as 200 jaar terug strek, en die sokkerklub *Blackburn Rovers F.C.*
**Bryanston Parallelmediumskool** in ’n staatslaerskool in Bryanston, Gauteng, wat onderrig tot gr. 7 bied aan Afrikaanse en Engelse leerders in afsonderlike klasse. 

Dis die enigste staatskool tussen die Laerskool Rooihuiskraal in Centurion in die noorde en die Laerskool Unika en Hoërskool Randburg in die suide, ’n afstand van amper 30 km, wat onderrig deur medium Afrikaans bied, ten spyte daarvan dat Midrand volgens die sensus van 2011 5 881 inwoners gehad het wat hul huistaal as Afrikaans aangedui het. In daardie stadsgebied is wel in 2013 die privaat Midrand Afrikaanse Akademie gestig. 

Die Laerskool Bryanston het in 1970 met onderrig begin nadat ’n behoefte aan ’n Afrikaanse primêre skool in die ontwikkelende gebied van Bryanston ontstaan het. S.J. Coetzer het tot 1971 as hoof waargeneem. In Januarie 1972 het J. Oosthuizen die leisels as eerste permanente hoof opgeneem en dié amp tot April 1976 beklee. J. Branders was die hoof van toe tot Desember 1985. ’n Vrou, M. Snyman, was daarna waarnemende hoof, tot A. Viljoen in Januarie 1987 oorgeneem het. Hy het gebly tot Junie 1990. Nog ’n waarnemende hoof, B. de Klerk, was van Augustus 1990 tot April 1992 aan die stuur van sake. A. Potgieter was van toe tot Desember 1999 die laaste hoof van die Laerskool Bryanston. 

Van Januarie 2000 af het die skool oorgeskakel na ’n parallelmediummodel nadat die dalende getal Afrikaanssprekende leerders dié verandering genoodsaak het. Mev. A. Senekal is van Januarie tot April 2000 aangestel as waarnemende hoof. R.J.A. Kachelhoffer het in April 2000 die permanente hoof geword.

Die leerlingtal het sedert 2000 meer as verdubbel. Bykomende sportvelde is onder meer in gebruik geneem, nog 19 klaskamers is gebou, ’n nuwe kantoorblok is opgerig en die oue in ’n personeelkamer en musieksentrum omskep. ’n Moderne rekenaarsentrum is geskep waar alle leerders van gr. 1 tot 7 rekenaaropleiding ontvang. Ook is ’n nasorgsentrum met huiswerkklasse begin.

Bronne
------

* (af)  Die geskiedenis van die skool op sy webtuiste. URL besoek op 12 Februarie 2018.
Murlough-strand in Newcastle, graafskap Down, op 'n Oktoberdag, met die Mourne Mountains in die agtergrond
'n Uitsig oor die reeks se hoogste piek, Slieve Donard, en Newcastle vanuit Murlough-strand
Die **Mourne Mountains** [ˈmɔərn], ook die **Mournes** of **Mountains of Mourne** genoem, is 'n graniet-bergreeks in die graafskap Down in die suidooste van Noord-Ierland, 31 myl (50 km) suid van Belfast en 62 myl (100 km) noord van Dublin. Dit bevat die hoogste pieke in Noord-Ierland en die historiese Ierse provinsie Ulster. Die hoogste piek is Slieve Donard (850 m bo seevlak).

Die Mournes word as 'n landskap van buitengewone natuurlike skoonheid beskou, en daar is voorgestel om 'n nasionale park in die gebied te skep wat tans gedeeltelik in besit van die *National Trust* is en jaarliks 'n groot getal besoekers lok. Die bergreeks word deur deur 'n uitgebreide netwerk van paaie en staproetes deurkruis.

Die naam *Mourne* (wat vroeër *Morne* gespel is) is van 'n Gaeliese *clan* afgelei, die *Múghdhorna*. Die bergreeks het wyer bekendheid verwerf danksy 'n liedjie, *The Mountains of Mourne*, wat deur die Ierse kunstenaars en komponiste William Percy French en Houston Collisson in 1896 geskryf is.
Die **British Aircraft Corporation TSR-2** was 'n bomwerper wat ontwerp is vir taktiese bombardering; aanvanklik ontwerp om die Canberra te vervang. Die projek is egter in 1965 gekanselleer, 'n kontroversiële besluit. Vir sommige was dit die doodsteek vir die Britse lugvaartindustrie wat op daardie tyd reeds onder druk was.

Spesifikasie
------------

Die TSR-2 (*Tactical Strike and Reconnaissance*) was aanvanklik ontwerp na aanleding van 'n 1957 Britse Lugmagspesifikasie vir die vervanging van die Canberra taktiese bomwerper. Dit moes ook oor terreinvolg radar en gevorderde navigasie beskik asook teen supersoniese snelheid op lae hoogtes en op hoë hoogtes teen Mach 2 kan vlieg. Laastens moes dit van kort, robuuste vliegvelde kon opstyg.

Die ontwerp is voortdurend aangepas soos die vliegtuig ontwikkel het, tewens nuwe lugvaartstelsels moes ontwerp word vir die vliegtuig. Die stelsels was nuut vir die Britse lugvaartindustrie. Die vliegtuig was langer as die Avro Lancaster maar met 'n kleiner vlerkspan as die Spitfire. Die kort vlerke was nodig om teen supersoniese snelhede op lae hoogtes te kon vlieg. Dit het egter 'n probleem geskep om vanaf kort aanloopbane op te styg.

Tegniese besonderhede
---------------------

Besonderhede van die BAC TSR-2:| Item | Statistiek |
| --- | --- |
| Aantal motors | 2 |
| Tipe motor | Straalmotor |
| Vervaardiger | Bristol Siddeley Olympus turbostralers |
| Kraglewering per motor | 14 982 kg stukrag |
| Vlerkspan | 11,28 m |
| Lengte | 27,13 m |
| Hoogte | 7,32 m |
| Vlerkoppervlakte | 65,03 m2 |
| Maks. opstygmassa | 188 000 kg |
| Maks. snelheid | 2 390 km/h |
| Operasionele hoogte | 17 080m |
| Togafstand | 4 827km |
| Klimvermoë | 15 250 m per minuut |
| Bewapening | Tot 1 816 kg wapens onder die vlerkeontwerpte bomvrag van 2 724 kg |

Bron
----

* Crosby, Francis: *THE WORLD ENCYCLOPEDIA OF FIGHTERS & BOMBERS*. 2015. ISBN 978-1-84476-917-9
**Moyamoya** is 'n siekte wat in die 1960's in Japan bekend geword het, maar seldsaam in die res van die wêreld is. Die siekte veroorsaak dat die bloedvate na die brein vernou en verdik. Omdat brein die bloed nodig het, ontstaan 'n netwerk van kapillêre bloedvaatjies om die vernoude bloedvate. As die brein geskandeer word lyk dit soos 'n rookwolk. In Japannees beteken "moyamoya" dan ook "rookwolkie".

Die siekte kom meestal by kinders tussen 0 en 10 jaar voor. Volwassenes kan dit ook opdoen, veral die tussen 30 en 40 jaar.

Omdat die brein te min bloed (suurstof) kry, kom *verbygaande isgemiese aanvalle* voor, wat met tydelike verlamming gepaard kan gaan. As die netwerk van kapillêre bloedvaatjies uiteindelik nie meer die bloedtoevoer kan hanteer nie, tree beroertes in.

Moyamoya kan nie genees word nie, maar daar is wel behandeling daarvoor beskikbaar. 'n Neurochirurg kan 'n nuwe slagaar in die gebied met te min bloed aanlê (aaromleiding) om sodoende die bloedtoevoer na die brein te verbeter.
Oleum damp in lug.
**Oleum** (Latyn *oleum*, beteken olie),  is 'n term wat verwys na die oplossings van verskeie komposisies van swaweltrioksied in swaelsuur, of soms meer spesifiek aan piroswaelsuur. Oleum is geïdentifiseer deur die CAS-nommer 8014-95-7 (EC/Lys nommer: 616-954-1 ; ECHA InfoCard: 100.116.872).

Oleums kan beskryf word deur die formule *y*SO3·H2O waar *y* die totale molêre massa van swaweltrioksied inhoud. Die waarde van *y* kan gevarieer word om verskillende oleums in te sluit. Hulle kan ook beskryf word deur die formule H2SO4·*x*SO3 waar *x* nou gedefinieer word as die molêre vrye swaweltrioksied-inhoud. Oleum word oor die algemeen beoordeel volgens die gratis SO3 inhoud volgens massa. Dit kan ook uitgedruk word as 'n persentasie van swaelsuursterkte; vir oleum konsentrasies, wat meer as 100% sal wees. Byvoorbeeld, 10% oleum kan ook uitgedruk word as H2SO4·*0.13611*SO3, *1.13611*SO3·H2O of 102.25% swaelsuur. Die omskakeling tussen % suur en % oleum is: % suur = 100 + 18/80 × % oleum

Vir *x* = 1 en *y* = 2 is die empiriese formule H2S2O7 vir piroswaelsuur verkry. Pure piroswaelsuur is 'n vaste stof by kamertemperatuur, smelt by 36 °C en word selde in die laboratorium of industriële prosesse gebruik.

Produksie
---------

Oleum word in die kontakproses vervaardig, waar swawel geoksideer word na swaweltrioksied wat daarna in gekonsentreerde swaelsuur opgelos word. Swaelsuur self word geregenereer deur verdunning van 'n deel van die oleum.

Die lood kamer proses vir swaelsuurproduksie is laat vaar, deels omdat dit nie direk swaweltrioksied of gekonsentreerde swaelsuur kon produseer nie as gevolg van korrosie van die lood, en absorpsie van NO2 gas. Totdat hierdie proses deur die kontakproses uitgedien is, moes oleum verkry word deur middel van indirekte metodes. Histories het die grootste produksie van oleum gekom van die distillasie van ystersulfaate by Nordhausen, waarvan die historiese naam Nordhausen-swaelsuur afgelei is.
**Mount Townsend** is met 'n hoogte van 2 209 meter die tweede hoogste berg op die vasteland van Australië ná die nabygeleë Mount Kosciuszko. Die berg is in die deelstaat Nieu-Suid-Wallis in die Australiese Alpe van die Groot Skeidingsgebergte geleë.

*Noordoostelike uitsig oor Mount Kosciuszko se noordelike bergspits*, skildery van Eugene von Guérard (1811–1901), olie op doek, 1863
Mount Townsend is in 1840 deur die Poolse ontdekkingsreisiger Paweł Strzelecki ontdek en vir die eerste keer bestyg. Die berg is in 1885 deur Robert Lendlmayer von Lendenfeld na 'n regeringsamptenaar Mr. Townsend genoem.

Naby Mount Townsend is Mount Kosciuszko geleë, met 'n hoogte van 2 228 meter ietwat groter. Die name Mount Kosciuszko en Mount Townsend is oorspronklik toegewys aan hierdie berge. By hermeting is uitgevind, dat die as-hoër-beskoude Mount Kosciuszko kleiner is as Mount Townsend. Sodat Mount Kosciuszko die hoër berg kon bly, het die New South Wales Lands Department later die name van die twee berge omgeruil.
| Periode/sisteem | Epog/serie | Tydsnede/etage | M. jaar gelede |
| --- | --- | --- | --- |
| Perm | Sisuralium | Asselium | **jonger** |
| Karboon | Pennsylvanium | Gzhelium | 298,9–303,7 |
| Kasimovium | 303,7–307,0 |
| Moskovium | 307,0–315,2 |
| Bashkirium | 315,2–323,2 |
| Mississippium | Serpukhovium | 323,2–330,9 |
| Viséum | 330,9–346,7 |
| Tournaisium | 346,7–358,9 |
| Devoon | Laat | Famennium | **ouer** |
| Die verdeling van die Karboon (IKS). |

Die **Kasimovium** is ’n chronostratigrafiese etage sowel as ’n geologiese tydsnede in onderskeidelik die sisteem en periode Karboon (epog/serie Pennsylvanium). Dit verwys dus na ’n tydperk sowel as die gesteentes wat in dié tydperk gevorm het. 

Die Kasimovium was van sowat 307 tot 303,7 miljoen jaar gelede. Dit is voorafgegaan deur die etage/tydsnede Moskovium en gevolg deur die Gzhelium.

Naam en definisie
-----------------

Die etage is genoem na die Russiese stad Kasimof. Die basis van die Kasimovium word gedefinieer deur die basis van die sone van die Fusulinida *Obsoletes obsoletes* en *Protriticites pseudomontiparus* of die eerste voorkoms van die ammonietegeslag *Parashumardites*, en die bokant deur die eerste voorkoms van die Fusulinida-geslagte *Daixina*, *Jigulites* en *Rugosofusulina* of van die Conodonta *Streptognathodus zethu*.

Die tipeligging van die basis is nog nie vasgestel nie.

### Biostratigrafie

In die biostratigrafie word die etage met behulp van Conodonta ingedeel in die volgende drie biosones:

* die sone van *Idiognathodus toretzianus*
* die sone van *Idiognathodus sagittatus*
* die sone van *Streptognathodus excelsus* en *Streptognathodus makhlinae*

Bronne
------

* (ru)  Dan'shin, V.M.; **1947**: *Geology and Mineral Resources of Moscow and its Surroundings*, Izdat. Moskov. Obshch. Isp. Prir. Moskou. 308 pp.
* (en)  Gradstein, F.M.; Ogg, J.G.; Schmitz, M.D. & Ogg, G.M.; **2012**: *A Geologic Time Scale 2012*, Elsevier, ISBN 0444594256.
* (ru)  Teodorovich, G.I.; **1949**: *On the subdivision of the Upper Carboniferous into stages*, Dokl. Akad. Nauk SSSR **67**(3), pp 537–540.
|  |
| --- |
| **Kaart** | **Vlag** |
|  |
|  |
|  |
| **Wapen** |
|  |
|  |
|  **Land** |  Tsjeggië |
|  **Streek** |  Olomoucký kraj |
|  **Koördinate** | 49°35′46″N 17°15′37″O﻿ / ﻿49.59611°N 17.26028°O﻿ / 49.59611; 17.26028 |
|  **Stigting (eerste verwysing)** | 1017 |
|  **Oppervlakte:** |   |
|  - Totaal | 103,36 vk km |
|  **Hoogte bo seevlak** | 219 m |
|
|
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (2017) | 100 378 |
|  - Bevolkingsdigtheid | 971,1/km² |
|  - Metropolitaanse gebied |  |
|  **Tydsone** | UTC +01:00 |
|
|  **Burgemeester** | Antonín Staněk (ČSSD) |
|

**Olomouc** ([ˈolomou̯t͡s], Duits: *Olmütz*) is die sesde grootste stad van Tsjeggië en die setel van die administratiewe streek Olomoucký kraj, die tweede oudste universiteit, een van die land se twee hooggeregshowe en die Rooms-Katolieke aartsbisdom Olomouc. Tot 1641 was Olomouc die hoofstad van Morawië met 'n bevolking wat tot 1945 merendeels Duitssprekend was. Dit is tans 'n belangrike administratiewe, kulturele en handelsentrum in die ooste van die Tsjeggiese Republiek.

Olomouc het sy eerste bloeitydperk onder biskop Bruno von Schauenberg beleef, die belangrikste politieke raadgewer van koning Wenceslaus I en Přemysl Otakar II. Die Hongaarse koning Matthias Corvinus, wat Morawië in 1468 verower het, het homself op 3 Mei 1490 in Olomouc se Metropolitaankerk tot koning van Boheme laat kroon.

Die Tweede bloeitydperk het met die Teenreformasie gekom. In 1566 is 'n Jesuïete-akademie in Olomouc gevestig wat elf jaar later tot 'n universiteit verhef is. Vanaf 1855 is hierdie tersiêre instelling egter beperk tot 'n teologiese fakulteit, en eers in 1946 het dit sy vroeëre status as universiteit herwin.
Die **Inaccessible-eilandriethaan** (*Atlantisia rogersi*) is 'n klein voël in die familie van riethane. Dit is die enigste spesie in die genus *Atlantisia*. Die eilandriethaan is die wêreld se kleinste lewende voëlspesie wat nie kan vlieg nie. Daar was al kleiner spesies wat nie kon vlieg nie, soos die Stephens-eilandrotswinterkoning, maar hulle het reeds uitgesterf.

Beskrywing
----------

'n Inaccessible-eilandriethaan
Die eilandriethaan weeg gemiddeld 30 g en is 17 cm lank. Hulle is donker-roesbruin bo en donkergrys onder, met 'n kort swart snawel en rooi oë. Dit is 'n uiters lawaaierige voël. Hulle is baie nuuskierig en verlaat maklik hul skuiling om vreemde voorwerpe te ondersoek. Hulle vreet erdwurms, motte, bessies en sade. Twee eiers word tussen Oktober en Januarie gelê. Die kuikens is kwesbaar vir predasie deur die Tristanlyster (*Turdus eremita*).

Verspreiding en habitat
-----------------------

'n Eilandriethaan in sy natuurlike habitat
Die Inaccessible-eilandriethaan kom slegs op Inaccessible-eiland in die suidelike Atlantiese Oseaan voor. Die eiland is 'n rustende vulkaan, sowat 29 km suidwes van Tristan da Cunha, wat eers in 1982 volledig gekarteer is. Dit was aanvanklik moeilik om die binneland van die eiland te bereik, vandaar die naam. Die eiland is as 'n wêrelderfenisgebied verklaar en is 'n belangrike broeiplek vir seevoëls.

Die enigste rede hoekom dié spesie sedert die ontdekking van die eiland deur mense oorleef het, is omdat dit nog nie deur soogdiere soos muise en rotte binnegedring is nie. Soogdiere is 'n ernstige bedreiging vir voëls op geïsoleerde eilande, soos blyk uit die verwoesting wat huismuise op die nabygeleë Gougheiland gesaai het.
Fasade van die herboude Berlynse kasteel
'n Driedimensionele voorstelling van die herboude kasteel
Die Berlynse kasteel omstreeks 1900, met die Nasionale Keiser-Wilhelm-monument aan die regterkant
Die **Berlynse kasteel** (Duits: *Berliner Schloss*, dikwels ook *Berliner Stadtschloss*) was die hoofwoning en winterresidensie van die markgrawe en keurvorste van Brandenburg, later ook van die Pruisiese konings en Duitse keisers. Die kasteel was op die Spreeriviereiland in die huidige Berlynse stadsdistrik Mitte geleë.

Ná die Novemberrewolusie van 1918 en die laaste Duitse keiser Wilhelm II se bedanking het die kasteel as museum gedien en ook ander instellings gehuisves soos byvoorbeeld die *Kaiser-Wilhelm-Gesellschaft* en die *Notgemeinschaft der deutschen Wissenschaft*. Nadat dit in die Tweede Wêreldoorlog ernstig beskadig is, is 'n tyd lank uitstallings in die kasteel gehou wat nou in Oos-Berlyn geleë was.

In 1950 het die sekretaris-generaal van die sentrale komitee van die Sosialistiese Eenheidsparty van Duitsland (SED), Walter Ulbricht, die besluit geneem om die kasteel op te blaas en sodoende plek te skep vir 'n groot sentrale plein waar groot optogte gehou kon word. Die kasteel is tussen 7 September en 30 Desember 1950 afgebreek. In 1959 is ook die nabygeleë kleiner kasteel in die Monbijou-park gesloop.

Tussen 1973 en 1976 het op die terrein van die Berlynse kasteel die nuwe *Palast der Republik* ("Paleis van die Republiek") ontstaan, 'n veeldoelige gebou waar Oos-Duitse afgevaardigdes vergader het, konserte en feeste plaasgevind het. Die paleis is ná die Duitse hereniging tussen 2006 en 2008 weens asbesbesmetting afgebreek.

In 2007 het die *Bundestag* (die Duitse parlement) en die deelstaat Berlyn besluit om die Berlynse kasteel vanaf 2010 herop te bou. Weens besuinigings in die nasionale begroting is die begin van boubedrywighede in Junie 2010 met vier jaar vertraag. Die herboude kasteel is op 16 Desember 2020 ingewy.

Die nuwe gebou pronk aan drie kante met die herboude historiese fasades en huisves onder die naam Humboldt-Forum naas 'n biblioteek van die nabygeleë Humboldt-universiteit ook versamelings van die *Stiftung Preußischer Kulturbesitz*.
Oliviero Toscani (2007)
**Oliviero Toscani** (\* 28 Februarie 1942 in Milaan) is 'n Italiaanse fotograaf en artistieke direkteur wat tussen 1982 en 2000 internasionale bekendheid verwerf het met sy kontroversiële advertensieveldtogte vir die Italiaanse mode-etiket Benetton. Toscani het daarnaas korporatiewe identiteite vir die mode-etikette *Fiorucci* en *Esprit* asook die visuele kommunikasie vir die Italiaanse meubelvervaardiger *B & B Italia* ontikkel en ontwerp.

In 2000 het Toscani sy samewerking met Benetton tydelik gestaak nadat 'n advertensieveldtog met fotoportrette van ter dood veroordeeldes in Amerikaanse gevangenisse geloods is. Toscani, 'n politieke aktivis en felle teenstander van die doodstraf, het met hierdie veldtog in moeilikhede beland, net soos sy werkgewer Benetton. In die Verenigde State het sommige afdelingswinkels Benetton-mode uit hul rakke verwyder. Luciano Benetton het toe besluit om die kontrak met Toscani te beëindig. In 2007 het hy sy werk vir Benetton hervat.
**Manetho** (of **Manethon**; Grieks: Μανέθων, *Manethōn* of Μανέθως, *Manethōs*) was ’n historikus en priester van Antieke Egipte wat tydens die Ptolemeïese Tydperk omstreeks die 3de eeu v.C. geleef het.

Hy het die *Aegyptiaca* ("Geskiedenis van Egipte") geskryf. Sy werk is van groot belang vir Egiptoloë en word dikwels as verwysing gebruik om die chronologiese volgorde vas te stel van die farao's se regeringstye. Die vroegste en enigste verwysing na Manetho se *Aegyptiaca* wat behoue gebly het, is die Joodse historikus Josephus in sy werk *Teen Apion*.

Lewe en werk
------------

Manetho was waarskynlik ’n priester van die songod, Ra, by Heliopolis en ook ’n kenner van die kultus van Sarapis (’n afleiding van Osiris en Apis).

Die *Aegyptiaca* was waarskynlik sy grootste en beslis sy belangrikste werk. Dit is in drie volumes verdeel en chronologies gerangskik, en sy verdeling van die farao's in verskillende dinastieë was innoverend. Hy het nie die term in die moderne sin (na aanleiding van bloedlyne) gebruik nie, maar ’n nuwe dinastie begin telkens wanneer hy die een of ander onderbreking gevind het in geografie (die 4de Dinastie van Memphis; die 5de Dinastie van Elephantine) of genealogie. Hy het telkens na ’n farao verwys as "die seun van" die vorige farao om "kontinuïteit" aan te dui.
Chochloma-skilderwerk van naby gesien.
**Chochloma** (Russies: хохлома́) is ’n Russiese houtskilderstyl met helder blom- en ander plantpatrone in hoofsaaklik rooi en goud op ’n swart agtergrond. As dit vir houteetgerei of meubels gebruik word, gee dit die voorwerpe ’n swaarder, metaalagtige voorkoms.

Dit is ook bekend as **chochloma-skilderwerk** (хохломская роспись, *chochlomskaja rospis*).

Geskiedenis
-----------

’n Houtlepel met die chochloma-motief.
Dit is in die tweede helfte van die 17de eeu die eerste keer gemaak in wat vandag bekend is as die Kowerninski-distrik van die Nizjni Nowgorod-oblast. Dit is genoem na Chochloma, ’n handelsnedersetting in dieselfde oblast wat tussen die 18de en vroeë 20ste eeu bekend was vir die inwoners se kunsvlytartikels. Die maak van chochloma is in 1659 die eerste genoem in ’n brief van ’n bojaar met die naam Morozof aan sy rentmeester, met ’n bestelling vir 100 geverfde borde en 60 wynbekers.

Die kunsvorm het sy oorsprong onder die Ougelowiges, wat van hul vervolgers gevlug en in die plaaslike woude geskuil het. Onder hulle was ikoonskilders wat dié skildertegniek aan die plaaslike inwoners geleer het.

’n Oorspronklike tegniek om hout ’n goue kleur te verf sonder dat regte goud gebruik word, is tipies van chochloma. Artikels wat uit hout gekerf is (meestal eetgerei), het gewoonlik ’n grondlaag van klei, vlasolie en tinpoeier gekry (deesdae word aluminium gebruik). ’n Blompatroon is dan met ’n kwas op die grondlaag geskilder. Daarna het die artikel ’n laag vlasolie gekry (deesdae word sintetiese olie gebruik) en is dit by ’n hoë temperatuur verhard. ’n Kombinasie van rooi, swart en goue kleure word meestal gebruik. 

Dit het gelyk of chochloma se gewildheid in die vroeë 20ste eeu afgeneem het, maar dit het in die Sowjettyd ’n herlewing ondervind toe twee fabrieke by Chochloma en Semjonof die middelpunt geword het vir die maak van tafelgerei, eetgerei (veral lepels), meubels, aandenkings, ens. In 1972 het die Chocloma-museum sy deure in Semjonof geopen.

Galery
------

* Chochloma-vervaardigingsproses.Chochloma-vervaardigingsproses.
* Chochloma-ware.Chochloma-ware.
* ’n Groot chochloma-lepel.’n Groot chochloma-lepel.
* Chochloma-kombuisware op ’n Sowjet-posseël.Chochloma-kombuisware op ’n Sowjet-posseël.
**Eve Boswell** (1922–1998) was ’n Suid-Afrikaanse sangeres wat in Hongarye gebore is. Sy en haar gesin kom in 1939 saam met die Boswell-sirkus na Suid-Afrika, en sy verander later haar van na Boswell. Ná ’n tydperk van werk in Engeland keer sy na Suid-Afrika terug en vestig haar in Durban. Van haar treffers sluit in "*Sugarbush*" (Suikerbossie), "*Daar lê die ding*" en "*Mamma, ’k wil ’n man hê*".

Lewensloop
----------

Eva Edith Keleti is op 11 Mei 1922 in Boedapest, Hongarye gebore. Haar ouers was professionele musikant wat wêreldwyd getoer het. Sy is in Switserland geskool en studeer klavier in Boedapest voordat sy by haar ouers as die *Three Hugo* begin toer. Met die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog verlaat hulle Brittanje met die Boswell-sirkus. Sy trou en word as Eva Boswell 'n gewilde sang-ster in Suid-Afrika.

In 1949 oorreed Geraldo (Gerald Bright) haar om na Brittanje terug te keer om in sy orkes te sing. Die groep is gereeld op BBC-radio gehoor. Boswell en Geraldo se paaie skei in 1952, waarna sy 'n solo-loopbaan begin. Sy behaal haar eerste treffer in dieselfde jaar met "*Sugar Bush*", wat sy deels in Afrikaans sing.

In 1956 behaal haar treffer "*Pickin' a Chicken*" ('n Suid-Afrikaanse wysie, met nuwe woorde) die negende plek op die VK se treffersparade. Haar veeleisende program van radiowerk en toere het tot verskeie ineenstorting gelei.

Sy keer in 1960 na Suid-Afrika terug, waar sy op 14 Augustus 1998 in Durban oorlede is. Sy was 76 jaar oud.
**Petri Jacobs** (\*4 Julie 1956-) is ’n Afrikaanse jeugverhaalskrywer en digter, sy debuteer in 1986 as **Petri Prinsloo** met *Nag van die nonnetjie-uil*. Haar daaropvolgende jeuromans verskyn onder die naam Petri Jacobs. Sy dig en skryf steeds as Petri Jacobs op webwerwe soos Woes en LitNet.

Lewe en Werk
------------

Petri Jacobs is op 4 Julie 1956 gebore. Sy matrikuleer aan die Hoërskool Erasmus op Bronkhorstspruit. Vanaf Oktober 1994 is sy die besturende direkteur van die Bougainvilla Lodge en Fig Tree Lodge in Thohoyandou in Venda, naby Louis Trichardt.

Skryfwerk
---------

*As alles anders was* ’n jeugroman waarin die hoofkarakter, Henk Kruger, die soort ou is waaroor meisies droom. Hy is akademies goed, kaptein van die eerste rugbyspan en het wonderlike ouers en vriende. ’n Vreemdeling wat baie na hom lyk krap egter alles deurmekaar en hy moet leer dat deur verandering en pyn ook waardevolle lewenslesse geleer kan word. Hierdie boek is in 1992 ’n naaswenner van die ATKV Kinderboek-toekenning vir die ouderdomsgroep 13-15 jaar.

In *Wanneer die musiek ophou* is die hoofkarakter Jannes ’n rebel wat reeds gedruip het, alkohol misbruik en ’n seksuele verhouding met ’n ouer meisie het. Sy ouers verbied hom om verder vir sy rockgroep Kaleidoscope kitaar te speel, wat die tuisverhoudings verder versuur. Wanneer sy beste vriend verdwyn moet hy besluite neem oor lojaliteit en eerlikheid. Hierdie boek word vir skole voorgeskryf.

Verskeie van haar gedigte word gepubliseer op die webwerwe van Woes en LitNet, terwyl sy ook kortverhale in tydskrifte publiseer.

Publikasies
-----------

| Jaar | Titel van publikasie |
| --- | --- |
| 1986 | *Nag van die nonnetjie-uil* (Petri Prinsloo) |
| 1991 | *As alles anders was* (Petri Jacobs) |
| 1992 | *Wanneer die musiek ophou* (Petri Jacobs) |
Die **Choctaw** (ook gespel as Chahta, Chactas, Tchakta, Chocktaw en Chactaw) is 'n inheemse Amerikaans-Indiaanse etniese groep wat oorspronklik gebiede in die suidooste van die Verenigde State (die huidige deelstate Mississippi, Florida, Alabama en Louisiana) bewoon het. Hul taal, ewenens Choctaw genoem, maak deel uit van die Muskogee-taalfamilie.

'n Kaart wys die gedwonge verskuiwings van Indiaanse bevolkings
Die Choctaw is nakomelinge van Indiaanse volke wat deel uitgemaak het van die Hopewell- en Mississippi-beskawings in die oostelike Mississippiriviervallei en langs sy takriviere. 'n Belangrike argeologiese nalatenskap van die Hopewell-beskawing, die groot mensgemaakte Nanih Waiya-aardeheuwel wat sowat 1 700 jaar gelede ontstaan het, word deur die Choctaw as die bakermat van hul volk beskou en steeds as heiligdom vereer. Die heuwel is in 2008 aan die *Mississippi Band of Choctaw Indians*, een van die Choctaw-stamme wat deur die federale regering amptelik erken word, teruggegee.

Vroeë Spaanse verkenners het teen die middel van die 16de eeu op Choctaw-gemeenskappe van die Mississippi-beskawing afgekom wat in dorpe gehuisves en deur hoofde geregeer is. Volgens die antropoloog John Swanton het die Choctaw hul naam van een van hul vroeë leiers afgelei, terwyl die geskiedkundige Henry Halbert dit as 'n afleiding van *Hacha hatak* beskou, die Choctaw-term vir "riviervolk".

Sien ook
--------

* Indiane
**Lucien Petipa**
Die broers **Lucien en Marius Petipa** was van die beste balletdansers van die 19e eeu. Marius Petipa het veral as choreograaf uitgeblink en hy word as die vader van die klassieke ballet beskou. Die beroemde balletfamilie Petipa was uit Frankryk afkomstig, waar Jean Antoine Petipa (1796- 1855) as choreograaf aan die Théâtre de Bordeaux verbonpe was. 

Nadat hy in Brussel, Parys en Madrid gewerk het, het hy na St. Petersburg vertrek, waar hy in 1848 dosent geword het aan die Keiserlike Balletskool. Sy seuns Lucien Petipa (1815- 1898) en veral Marius Petipa (1819- 1910) het daar wêreldroem verwerf. Lucien het van sy vader balletonderrig ontvang en sy debuut in 1840 in die Paryse Opera gemaak. Hy was een van die beste dansers van sy tyd, en sy belangrikste dansmaat was Carlotta Grisi (1819- 1899). 

Lucien het die ballet *Sakountala* (1858) geskep. In 1865 het hy leier van die balletgeselskap by die Paryse Opéra geword en vir die geselskap die ballet *Namouna* op musiek van Lalo geskep (1882). Marius Petipa word oor die algemeen beskou as die vader van die klassieke ballet. Hy is ook deur sy vader onderrig en het in 1838 in Nantes sy debuut gemaak. In 1847 het hy 'n eenjaarkontrak met die Marijinskiteater in St. Petersburg aangegaan, waar hy vir die res van sy loopbaan gebly het. 

In 1854 is hy met Marie Soerovsjikova (1836- 1882) ‘n leerling aan die Keiserlike Balletskool, getroud, en in dieselfde jaar het hy dosent aan hierdie balletskool geword. In 1858 het Marius Petipa sy eerste oorspronklike ballet vir die Marijinskiteater geskep, naamlik *Un* *mariage sous la régence*. In 1862 het hy Jules Perrot as eerste choreograaf opgevolg, 'n stap wat die regstreekse gevolg was van die oorweldigende sukses wat hy met sy ballet *La fifle du pharaon* behaal het. 

Marius Petipa word as een van die beste choreograwe van alle tye beskou. Hy het altyd die verwerkingsmoontlikhede van onderwerpe ondersoek en vir elke produksie het hy 'n uitgebreide skema opgestel. Hy het die komponiste van gedetailleerde planne voorsien oor die aantal mate, instrumentasie en aksente in die balletmusiek. Hy is as 'n tiran beskou en was gevolglik nie baie gewild onder sy kollegas nie. 'n Baie begaafde choreograaf soos sy assistent Ljel Ivanovitsj Ivanof (1834-1901), skepper van *Casse-Noisette* ("Die Neutkraker"; 1892) en *Le lac des* *cygnes* ("Swanemeer"; 1895), het voortdurend in die skadu van Petipa geleef. 

**Marius Petipa**
Nog 'n belangrike assistent van Petipa was Enrico Cecchetti (1850-1928). Petipa het meer as 60 ballette geskep en vir heel party verwerkings van ander ballette gesorg. Hy is in 1903 gedwing om hom aan die balletwêreld te onttrek vanweë die mislukking van sy ballet *Le miroir* *magique* ("Die towerspieël").

Bronnelys
---------

* Wêreldspektrum, 1982, ISBN 090840963X, volume 22, bl. 175
Die **Evangelie van Philippus** behoort tot die apokriewe en Gnostiese evangelies van die Nuwe Testament. Die teks dateer uit die 3de eeu, maar het eeue lank verlore gegaan voordat dit toevallig in Desember 1945 in Egipte as deel van die Nag-Hammadi-geskrifte herontdek is.

Die evangelie is saam met ander belangrike Gnostiese tekste, waaronder die Evangelie van Tomas (die sogenaamde Tomas-boek) en die Evangelie van Maria (Magdalena), in 1945 deur boere naby Nag Hammadi in Sentraal-Egipte ontdek. Die tekste, wat in 'n verseëlde kruik bewaar is, gee 'n indruk van die vroeg-Christelike geloofswêreld en bewys dat daar 'n sirkel van vroulike dissipels van Jesus Christus was. Selfs in die Nuwe Testament is dit opvallend dat Maria Magdalena aan die kruis van Jesus en ook by sy graf verskyn.

Die teks is net soos die Evangelie van Thomas 'n versameling van spreuke wat aan Jesus Christus toegeskryf word. Die sakramente, veral dié van die huwelik, neem 'n belangrike plek in die Evangelie in. Die Evangelie van Philippus het veral bekendheid verwerf as een die vroegste historiese bronne, wat die teorie steun dat Jesus met Maria Magdalena getroud was - alhoewel dit in die teks nie letterlik beweer word nie. Die teks verwys na Maria Magdalena as Jesus se mees geliefde dissipel, wat hy eerder as Petrus as sy opvolger verkies het, en beskryf hulle erotiese verhouding.

Die benaming van die teks is nie histories nie; die moderne titel verwys net na die feit dat Philippus die enigste dissipel van Jesus Christus is na wie in die Evangelie verwys word (in 73,8). In die teks word nie beweer dat dit deur Philippus geskryf is nie.

Weens hulle Gnostiese leerstellings en agtergrond is die tekste van Nag Hammadi oorspronklik nie by die kanoniese boeke van die Heilige Skrif gevoeg nie.

Inhoud
------

Die Evangelie van Philippus is veral 'n samestelling van verskillende spreuke oor die sakramente, wat hulle betekenis en waarde bespreek. Die teks is sterk deur Valentiniaanse leerstellings beïnvloed en maak gebruik van verskillende literêre vorme soos byvoorbeeld aforismes, gelykenisse, analogieë, pareneses, polemieke, narratiewe samesprake, spreuke van Jesus van Nasaret, Bybelinterpretasies en dogmatiese bewerings.
Voorblad van die digbundel, *Skerf.*
**Petronella Johanna (Petra) van Blerk** is ’n Suid-Afrikaanse skryfster. Sy is op 25 Oktober 1954 in Ermelo gebore as die oudste kind van die bekende skrywer H.S. van Blerk en Petronella Johanna Snyman.

Lewe en werk
------------

Sy het twee broers (Hendrik en Willem) en ’n suster (Elizabeth). Sy word groot aan die Oos-Rand in die omgewing van Benoni en matrikuleer in 1972 aan die Hoërskool Brandwag in Benoni. Vanaf 1973 studeer sy verder aan die Universiteit van Pretoria en behaal aan die einde van 1975 ’n B.A.-graad en later ’n Hoër Onderwysdiploma. In 1982 verwerf sy haar B.A. Honneurs-graad in Afrikaanse en Nederlandse letterkunde aan die Universiteit van Suid-Afrika. Sy gee eers vir ongeveer ses jaar onderwys in die Johannesburg-Oos-Rand omgewing en werk daarna as vertaler op ’n vryskutbasis by die Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie. Na ’n mislukte eerste huwelik (wanneer sy mev. Duvenhage word), trou sy in 1984 met Mark Stuart Courtney en uit die huwelik word op 5 Julie 1985 ’n seun (Sean Patrick) en op 12 November 1986 ’n dogter (Sinead Lesley) gebore. Die gesin woon in Engeland.

Skryfwerk
---------

Reeds op skool skryf sy gedigte en prosa wat in die skooljaarblaaie verskyn en van haar werk word ook later in universiteitspublikasies opgeneem. In 1982 wen sy met *Eerste Oes* ’n kontantprys vir ongepubliseerde gedigte in ’n wedstryd uitgeskryf deur die Departement van Nasionale Opvoeding. Daarna verskyn van haar gedigte in 1983 in *Standpunte* en in 1984 verskyn haar debuutbundel *Skerf*, waarin sy gedigte opneem wat handel oor die digkuns, die natuur en die persoonlike emosies, veral na aanleiding van die verraderlikheid van die minnaar. Sy poog om ekstra dimensies van betekenis in die gedigte te laai (byvoorbeeld ’n religieuse dimensie in ’n gegewe, of sin in die kuns, of die groter magte wat agter landskappe lê), hoewel hierdie pogings nie altyd suksesvol is nie. ’n Aantal gedigte is egter nie sonder bekoring nie en in sommige beeld sy die nood van die vrou oortuigend uit. Dit is veral gedigte oor spesifieke landstreke wat uitstaan, soos *Golden Gate*, *Blyderivier* en *Namakwaland*. Hierdie bundel word eervol vermeld tydens die toekenning van die Ingrid Jonker-prys in 1985. 

Van haar gedigte word in verskeie versamel bundels opgeneem, insluitende *Groot verseboek*, *Die Afrikaanse poësie in ’n duisend en enkele gedigte*, *Goudaar*, *Kraaines* en *Die mooiste Afrikaanse liefdesgedigte*. 

Sy skryf ook prosa en ’n skets van haar, *Lissabon – die onverganklike stad*, word in 1986 in die Suid-Afrikaanse Lugdiens se tydskrif, *Die Vlieënde Springbok*, gepubliseer.

Publikasies
-----------

**1984** - *Skerf*

Bronne
------

* Van Coller, H.P. (red.) Perspektief en Profiel Deel 2. J.L. van Schaik-Uitgewers. Pretoria. Eerste uitgawe, 1999.
* Van Blerk, Petra. Lewenskets. Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum (NALN) Bloemfontein 30 Junie 1986 (ongepubliseerd)
**Lyfeienskap** was 'n vorm van knegskap en persoonlike afhanklikheid van 'n leenheer waaraan kleinboere sonder eie grondbesit in die Middeleeuse feodale stelsel onderworpe was. Lyfeienskap het in sommige plattelandse gebiede van Europa nog tot in die moderne tydperk voorgekom, en in Bhoetan nog tot 1956. In Rusland is dit in 1861 afgeskaf, hoewel die eintlike slawerny reeds in 1723 afgeskaf is.  Die status van lyfeienskap is deur 'n mens se geboorte bepaal en was feitlik onveranderlik. In die Suid-Afrikaanse en ander kontekste word die terme lyfeienskap en lyfeienes dikwels as sinonieme vir slawerny en slawe gebruik.

Lyfeienes en hul gesinne het met lyf en lewe aan 'n heer behoort en was aan sy regspraak onderworpe. Hulle was verplig om op die landgoed van hul heer te woon en werk vir hom te verrig. Ook vir 'n huwelik is die toestemming van die heer benodig. Lyfeienes is dikwels toegelaat om 'n stuk van die leenheer se grond te bewerk vir hul eie behoeftes, maar was dan verplig om in ruil daarvoor bepaalde werk te verrig en 'n deel van hul oes aan die leenheer af te staan.
Lydia van der Vyver, van 1946 tot 1970 predikantsvrou in vier Gereformeerde gemeentes.
Dr. G.C.P. van der Vyver, Lydia van der Vyver se eggenoot van 1946 tot sy oorlye in 1975.
**Lydia van der Vyver** (\*Reddersburg, Oranje-Vrystaat, datum onbekend – plek en datum onbekend) was ’n vroueleier in die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika.

Lydia du Plessis was ’n dogter van mnr. en mev. L.J. du Plessis van Reddersburg. Sy het aan die Potchefstroomse Universiteit studeer en die B.A. en Uniale Onderwysdiploma behaal. Sy het ook ’n diploma in musiek verwerf en dikwels as orreliste opgetree. In 1946 is sy met dr. G.C.P. van der Vyver getroud en uit dié huwelik is twee dogters gebore. Mev. Van der Vyver was agtereenvolgens pastoriemoeder van Colesberg (waar haar man leraar was van 1943 tot die jaar van hul huwelik), Innesdal (1946–'49), Pretoria-Brooklyn (1949–'55) en Bloemfontein-Suid (1955–'70). Hierna het sy en haar man na Potchefstroom verhuis waar hy van 1971 tot sy dood op 2 September 1975 aan die Gereformeerde Kerke se Teologiese Skool verbonde was.

Van der Vyver is omstreeks 1958 verkies tot voorsitster van die provinsiale komitee van die Sustersorganisasies van die Oranje-Vrystaat.

Bron
----

* (af)  Die Gereformeerde Vroueblad. 1959. *Die Gereformeerde vrou 1859-1959*. Potchefstroom: Potchefstroom Herald.