recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Die twee kante van ’n 1-ngultrum-munstuk.
Die **ngultrum** (Dzongkha: དངུལ་ཀྲམ, IFA: ŋýˈʈúm, simbool: **Nu.**, kode: **BTN**) is die geldeenheid van Bhoetan. Dit word verdeel in 100 chhertum (Dzongkha: ཕྱེད་ཏམ, IFA: pt͡ɕʰɛ́ˈtám, tot in 1979 op munte gespel "chetrum"). Die ngultrum is tans teen pariteit aan die Indiese roepee vasgepen. Die term "ngultrum" kom van die Dzongkha woord *ngul*, "silwer", en die Hindi-leenwoord *trum*, "geld".

Geskiedenis
-----------

100 ngultrum noot
Tot 1789 het die muntstukke van die Cooch Behar-munt in Bhoetan gesirkuleer. Hierna het Bhoetan begin met die uitreiking van sy eie munte, bekend as chetrum, meestal silwer ½ roepies. Gehamerde silwer- en kopermuntstukke was die enigste soorte wat tot 1929 uitgereik is, toe moderne silwer ½ rupee-muntstukke in die moderne styl in sirkulasie gebring is, gevolg deur brons 1 paisa in 1931 (gedateer 1928). Nikkel ½ rupee-muntstukke is in 1950 bekendgestel. 

Terwyl die Cooch Behar-muntstukke saam met Bhoetan se eie muntstukke gesirkuleer is, is desimalisasie in 1957 ingestel, toe Bhutan se eerste uitryking van muntstukke in naya paisa gedenomineer is. Die uitgawes van 1966 was 25 naya paisa, 50 naya paisa en 1 rupee-muntstukke, wat in koper-nikkel vervaardig is.

Terwyl Bhoetan se ekonomie in die 1960's ontwikkel het, het monetisering in 1968 gelei tot die stigting van is die Bank van Bhoetan in 1968. Tydens geldhervormings in 1974 het die ngultrum amptelik die geldeenheid geword, verdeel in 100 chhetrum gelyk aan 1 ngultrum. Die ngultrum is vasgepen op gelyke waarde met die Indiese roepee, wat die Bhutanse muntstukke gehandhaaf het.

Die Bhoetanese departement van finansies het die eerste nuwe banknote in 1974 uitgegee met die waardes Nu.1, Nu.5, Nu,10 en Nu.100. Nadat die Koninklike Monetêre Owerheid van Bhoetan in 1982 gevestig is as die land se sentrale bank, het dit die uitreiking van banknote by die regering oorgeneem. In 2006 is die jongste reeks note uitgereik, met waardes van Nu.1, Nu.5, Nu.10, Nu.20, Nu.50, Nu.100, Nu.500 en Nu.1000.

Huidige Munte
-------------

In 1974 is aluminium Ch.5 en Ch.10, aluminium-brons Ch.20 en cupro-nikkel Ch.25 en Nu.1 bekendgestel. Die Ch.5 was vierkantig en die Ch.10 was kammosselvormig. 'n Nuwe muntstuk is in 1979 bekendgestel, bestaande uit brons Ch.5 en Ch.10, en koper-nikkel Ch.25 en Ch.50 en Nu.1 en Nu.3. Ch.25 van aluminium-brons is ook in 1979 uitgereik. Die Ch.5 en Ch.10 het grotendeels opgehou om te sirkuleer. Tans is muntstukke beskikbaar in die denominasies van Ch.20, Ch.25, Ch.50 en Nu.1.

Bronne
------

* Panish, Charles K: "Early Coinage of Bhutan". *The American Numismatic Society, Museum Notes 17*, New York 1971, p. 247-254 and plates XLVII-XLVIII.
* Rhodes, Nicholas:*The Coinage of Bhutan*. Oriental Numismatic Society, Information Sheet no 16, January 1977.
* Rhodes, Nicholas: "Coinage in Bhutan".*Journal of Bhutan Studies.*. The Centre of Bhutan Studies, vol. 1, no. 1, Thimphu, Autumn, 1999, p. 84-113.
* Rhodes, Nicholas: "The Monetisation of Bhutan". *Journal of Bhutan Studies.*. The Centre of Bhutan Studies, vol. 2, no. 1, Thimphu, Winter 2000, p. 85-103.
**Walter Bayley Madeley** (Woolwich, Engeland, 28 Julie 1873 - Boksburg, 12 Mei 1947) was 'n leier van die Arbeidersparty in Suid-Afrika en kabinetsminister.

Madeley ontvang sy skoolopleiding in Indië aan die Bombay Cathedral High School en word in 1889 'n vakleerling aan die Woolwich Arsenal, maar immigreer in 1896 na Suid-Afrika waar hy 'n passer word op 'n myn op die Rand. Hy word 'n heftige vakbondlid en neem aan verskeie stakings deel. Gou word hy beskou as 'n vooraanstaande figuur in die Arbeidersparty danksy sy uitsonderlike bekwaamheid. Hy word in 1910 tot die eerste Unie-Volksraad verkies tot Arbeiderlid vir Springs en later Benoni (wat eers deel was van sy oorspronklike kiesafdeling). Hy behou laasgenoemde setel dertig jaar lank.

Genl. J.B.M. Hertzog se Pakt-regering ('n koalisie tussen die Nasionale Party en die Arbeidersparty kom in 1924 aan bewind toe hulle saam daarin slaag om genl. Jan Smuts se Suid-Afrikaanse Party te verslaan ná dié die Unionisteparty ingelyf het. In November 1925 tree Madeley toe tot die kabinet as minister van pos- en telegraafdienste en openbare werke. Selfs as minister verkondig hy 'n gevorderde soort sosialisme wat dikwels sy kollegas in die verleentheid gestel het. In 1928 ontvang hy, teen die uitdruklike wil van genl. Hertzog, 'n afvaardiging van 'n onerkende organisasie met betrekking tot die werksomstandighede van die swart werknemers in sy departemente. Genl. Hertzog vra hy moet bedank, maar toe hy weier, bedank die eerste minister self en stel 'n nuwe kabinet saam waaruit hy Madeley weglaat. 'n Skeuring ontstaan in die Arbeidersparty, waarvan kol. F.H.P. Creswell die een leier is en Madeley die ander, maar uiteindelik kry Madeley se faksie die oorhand en so word hy Arbeiderleier.

Met die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog stem die Arbeiders teen genl. Hertzog se mosie van neutraliteit en werk hulle nou saam met die Verenigde Party van genl. Smuts. Madeley word minister van arbeid en beklee die amp tot sy aftrede in 1945.

Bronne
------

* Potgieter, D.J. (ed.) 1972. *Standard Encyclopaedia of Southern Africa*. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery (Nasou).
* Schoeman, B.M. 1977. *Parlementêre verkiesings in Suid-Afrika 1910-1976*. Pretoria: Aktuele Publikasies.
**Bibron se erdslang** (*Typhlops bibronii*) is 'n onskadelike, primitiewe erdslang wat in Suider-Afrika voorkom. 

Bibron se erdslang het 'n donker, geskubde vel wat van nut is by die slang se ondergrondse habitat. Die oorvleulende skubbe is fyn, glad en glansend en dek die hele liggaam. Die stomp kop bevat die slang se oë - twee donker klein kolletjies of vlekkies - en 'n halfmaanvormige mond, met 'n tandlose onderkaak, aan die onderkant. Die kort, stomp stert eindig in 'n kort sekel, 'n eienskap wat ook by ander erdslange voorkom.

Dié erdslang kom meestal in die hoëvelde en kusgrasvelde van die oostelike dele van Suider-Afrika voor.

Die slang se dieet bestaan uit insekte, veral termiet- en mierlarwes. Hy jag hoofsaaklik ondergronds en word slegs bo-gronds waargeneem na swaar reëns.

Die wyfie lê telkens tussen vyf en twaalf eiers wat binne 'n week uitbroei.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van slange

Bronnelys
---------

* *Slange* (1986), deur Rod Patterson. Eerste uitgawe. Struik uitgewers: Kaapstad. ISBN 0-86977-288-0
* *Die Natuurlewe van Suider-Afrika* (2000), deur Vincent Carruthers. Struik uitwegewers. ISBN 1-86872-452-2

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q2718307
* ADW: Typhlops\_bibronii
* GBIF: 7788052
* iNaturalist: 32696
* ITIS: 634599
* IUCN: 22476160
* NCBI: 760001

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Hierdie artikel bevat nie ’n bronnelys nie, wat beteken dat die inhoud nie geverifieer kan word nie. Enige bevraagtekende inligting mag dus ook mettertyd verwyder word. Help Wikipedia deur betroubare bronne tot die artikel by te voeg.
 |

**ADI Global Distribution** is 'n groothandelverspreider van sekuriteits- en laespanningprodukte vir kontrakteurs, installeerders en herverkopers. Die maatskappy het meer as 200 verspreidingsplekke in Noord-Amerika, Puerto Rico, Europa, die Midde-Ooste en Afrika. ADI se voorraad sluit produkte in soos videobewaking, toegangsbeheer vir geboue, huisindringing, brandveiligheid en alarmstelsels sowel as professionele en residensiële oudio/video-toerusting soos kommersiële luidsprekers en videoskerms, netwerktoerusting, datakommunikasie-oplossings, gereedskap, draad en bekabeling.

ADI se hoofkwartier is in Melville, New York, geleë. ADI het in 2018 'n afdeling geword van Ademco Inc. 'n filiaal van die Honeywell-afwentel Resideo Technologies, Inc. In Suid-Afrika is ADI geregistreer as Ademco (Edms.) Bpk.
Projekbestuur in die konstruksiebedryf is een van AECOM se besigheidsvelde. Die Lakhta-sentrum in Sint Petersburg, tans die hoogste wolkekrabber in die Russiese Federasie, is een van die onderneming se prestigeprojekte op die Russiese mark
Die kragvoorsiening- en verwarmingstelsel vir die Noord-Ierse hoofstad Belfast se *Titanic Belfast*-museum is deur AECOM ontwerp en beplan
Die Moses Mabhida-stadion in Durban, Suid-Afrika is deur AECOM ontwerp en tydens die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010 bedryf
Die Antarktiese navorsingstasie Halley VI, wat deur *British Antarctic Survey* bedryf word, is deur AECOM in samewerking met BAS, Hugh Broughton Architects en die kontrakteur Galliford Try ontwerp en deur 'n Suid-Afrikaanse konsortium in Kaapstad gebou. Dit is die eerste beweeglike wetenskaplike stasie ter wêreld wat op 'n soort gesofistikeerde hidrouliese ski-stutte verskuif kan word. Belangrike navorsing oor die aarde se atmosfeer en die Antarktiese osoongat word hier gedoen
**AECOM** [eɪ.iːˈkɒm] (vroeër bekend as ***AECOM Technology Corporation*** - die naam is 'n akroniem vir AECOM se vyf hoofsaaklike besigheidsvelde ***A**rchitecture, **E**ngineering, **C**onsulting, **O**perations and **M**aintenance*) is 'n multinasionale Amerikaanse ingenieursonderneming wat sy hoofkwartier in Los Angeles het. Die maatskappy, wat in 1990 gestig is, het ongeveer 87 000 medewerkers wêreldwyd in diens en het in 2019 die 157ste plek op die Fortune 500-ranglys van Amerikaanse ondernemings met die grootste bedryfsinkomste beklee.
**AGD Interactive (AGDI), LLC** is 'n nie-winsgewende maatskappy wat gelisensieer is om hermake van Sierra Entertainment se populêre avontuur-rekenaarspeletjies van die 1980's en 1990's te her-produseer en te versprei.

Geskiedenis
-----------

Die maatskappy is in 2001 deur Britney K. Brimhall en Christoper T. Warren gestig onder die naam *Tierra Entertainment*. Die groep maak gebruik van Adventure Game Studio en het veral opspraak gemaak met die hermaak van *King's Quest I: Quest for the Crown*.

Op 10 Desember 2003 het die groep die naam *Tierra Entertainment* verander na *AGD Interactive (Anonymous Game Developer Interactive.)* 

AGDI-ontwikkelaars-lede is versprei reg oor die wêreld: Verenigde State van Amerika, Kanada, Australië, Engeland, Holland, Suid-Afrika en ander lande. Die meeste van die lede het mekaar nog nooit fisies ontmoet nie en produksie vind hoofsaaklik oor besprekingsforums en e-posse plaas.

Die stigters, *Brimhall* en *Warren*, het ook 'n kommersiële maatskappy, *Himalaya Studios*, gestig wat fokus op oorspronklike, mik-en-druk avontuur speletjies met hoë resolusie grafieka.

Vrygestelde Speletjies
----------------------

### King's Quest I VGA

AGDI se eerste vrystelling was die mik-en-druk hermaak van King's Quest I: Quest for the Crown, wat beskikbaar is vir gratis aftrek, op 8 Augustus 2001. Die hermaak is bekend as King's Quest I VGA. In die maand van die vrystelling het die verkope van Sierra se offisiële King's Quest VIII die hoogtes in geskiet.

Op 17 Januarie 2009 het AGDI weergawe 4.0 vrygestel, wat insluit verbeterde agtergrond en karakter kuns. Verder is volle mondelingse vertel en karakter stemme ingevoeg. 'n Opsie is bygevoeg om die speler 'n keuse te gee of hy doodloop-spel wil deaktiveer. In die oorspronklike was dit moontlik om 'n doodloop-straat te beleef as jy vroeër in die spel 'n item misgeloop of verloor het.

### King's Quest II+: Romancing the Stones

Een jaar na die oorspronlike vrystelling van King's Quest I Remake, op 3 Desember 2002, het AGDI hul sukses opgevolg met die vrystelling van hul tweede gratis hermaak, 'n totaal herverwerkde weergawe van King's Quest II: Romancing the Throne. Hierdie hermaak staan bekend as King's quest II+: Romancing the Stones. Die veranderinge sluit in 'n totale herskryfde en verbeterde storielyn. Op 14 Maart 2009 is weergawe 3.0 vrygestel wat verbeterde agtergrond grafika. Volle mondelingse vertelling en karakter stemme is ook bygevoeg.

### Quest for Glory II VGA Remake

AGDI se mees gesogte vrystelling was die mik-en-druk weergawe van Quest for Glory II: Trial by Fire, waaraan die span vanaf 2000 tot 2008 gewerk het. Na 'n lang beta-fase wat 'n lang lys van probleme uitsorteer het, is QfG2 op 24 Augustus 2008 beskikbaar gestel vir gratis aflaai.
*’n Sitar moenie met ’n siter verwar word nie.*
’n Sitar.
’n **Sitar** is ’n snaarinstrument uit Indië met ’n baie tiperende klank. Die instrument het benewens vier melodiesnare en twee ritmesnare ook twaalf tot veertien resonansiesnare. Laasgenoemde word gestem in die toonleer van die spesifieke "raga", of musiekraamwerk waarbinne ’n stuk gespeel word. Die sitar kom tradisioneel uit die Hindoestaanse musiek.

Dit het in die 1960's in die Weste bekend geword danksy die Beatles en ander popgroepe wat dit soms gebruik het. Die bekendste sitarspeler ter wêreld was Ravi Shankar. Hy het onder meer in 1967 op die Monterey-popfees opgetree. Dit was ’n groot rede daarvoor dat musiek uit Indië, en sitarmusiek spesifiek, algemeen bekend geword het. Shankar is op 11 Desember 2012 oorlede.

Sien ook
--------

* Lys van musiekinstrumente

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Sitars***. |

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4181587-7
* MusicBrainz: 9290b2c1-97c3-4355-a26f-c6dba89cf8ff
* NDL: 01160054

 |
Die **septeeboom** (*Cordia caffra*) is 'n boom wat merendeels as 'n struik groei maar word 'n middelgroot boom op die rante van woude. Hulle aard nie in woude nie want hulle het genoegsame lig nodig om te groei. Die spesie kom vanaf die Oos-Kaap, KwaZulu-Natal, Mpumalanga tot by Limpopo voor. Dit is ook inheems in Botswana, Eswatini, Madagaskar, Mosambiek en Namibië. Die boom se FSA-nommer is 652.

Botswana, Cape Provinces, KwaZulu-Natal, Madagascar, Mozambique, Namibia, Northern Provinces, Swaziland

Blare en vrugte
---------------

Die blare is enkelvoudig, afwisselend en word op lang, dun blaarstele gedra. Die boom het 'n welriekende, wit, klokvormige blom van sowat 10 cm lank. Die vrug is 1,2 cm in deursnee en is oranje wanneer dit ryp is. Die vrug word omsluit deur die blomkelk wat dikwels aan die boom bly nadat die vrug afgeval het.

Bas
---

Die bas is glad en lyk asof dit geverf of vernis is - kenmerkend van die boom. Die bas skilfer ook onreëlmatig af sodat dit herinner aan 'n lekkerbreek of koejawelboom.

Fotogalery
----------

* BasBas
* Loof en blommeLoof en blomme
* BlommeBlomme
* VrugteVrugte

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

Bronne
------

* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. ISBN 1-86872-527-8
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q13036024
* APDB: 77128
* GBIF: 5660072
* iNaturalist: 362173
* IPNI: 114017-1
* IUCN: 146302878
* NCBI: 992670
* Plant List: kew-2736616
* Tropicos: 4001327

 |
**ABBA** (1972–1983) was 'n Sweedse popmusiekgroep. Hulle bly tot vandag toe die suksesvolste Sweedse musiekgroep en was een van die gewildste sanggroepe in die wêreld. Die groep het die topposisies op musieklyste wêreldwyd gedurende die middel-tot-laat 1970's en vroeë 1980's gedomineer, en het treffer-enkelsnitte en -albums verkoop. ABBA se verkope word wêreldwyd op 100 tot 500 miljoen kopieë geraam (daar blyk geen betroubare bron vir hierdie inligting te wees nie), wat hulle die tweede suksesvolste musiekgroep van alle tye, na die Beatles, sou maak. Hulle was die eerste musiekgroep van die Europese vasteland wat gereelde plekke op die Britse, Amerikaanse en Australiese musieklyste beklee het, en hulle sukses het ook deure vir ander Europese musiekgroepe oopgemaak. Hulle blywende nalatenskap is die bevordering van die Sweedse musiekbedryf tot 'n hoofstroomkompeteerder.

"ABBA" is 'n akroniem gevorm uit die eerste letter van elk van die groeplede se naam. Dit word gewoonlik geskryf as "ABBA" maar word ook soms geskryf as 'n woord, Abba. Die eerste 'B' in die embleemweergawe van die naam is sedert 1976 omgekeer (ᗅᗺᗷᗅ) op die groep se reklamemateriaal en is 'n geregistreerde handelsmerk.

Geskiedenis
-----------

Een van ABBA se lede, Agnetha Fältskog, tydens 'n optrede in 1977
Anni-Frid Lyngstad in 1976 op die Schiphol-lughawe
ABBA is in 1972 gevorm met Björn Ulvaeus, Benny Andersson, Agnetha Fältskog, en Anni-Frid Lyngstad (bynaam: "Frida"). Hulle het wydbekend geword nadat hulle die Eurovision-sangfees in 1974 met hulle liedjie, *"Waterloo"*, gewen het. Die groep het uit twee paartjies bestaan, Björn en Agnetha tesame met Benny en Frida. ABBA se lede het aan die begin van 1983 saam besluit om 'n blaaskans te vat. En hulle het tot vandag toe nog nooit weer saam 'n opname gemaak nie.

Daar is tans ander sangsterre in verskeie lande wat weer ABBA-trefferliedjies sing en optredes doen ter ere aan die goue ABBA-jare.

Benny Andersson in 2006
Björn Ulveaus in 2007

Albums
------

ABBA het agt albums tussen 1973 en 1981 opgeneem, en het ook 'n paar kompilasie-albums vrygestel.

* *Ring Ring* (1973)
* *Waterloo* (1974)
* *ABBA* (1975)
* *Arrival* (1977)
* *ABBA: The Album* (1977)
* *Voulez-Vous* (1979)
* *Super Trouper* (1980)
* *The Visitors* (1981)
* *Voyage* (2021)

Bekende liedjies
----------------

* *Waterloo* (1974)
* *Mamma Mia* (1975)
* *Fernando* (1976)
* *Dancing Queen* (1976)
* *Money Money Money* (1976)
* *Chiquitita* (1978)
* *Gimme Gimme Gimme* (1979)
* *The Winner Takes It All* (1980)
**Barend Hendrik Strydom**, ook bekend as die *Wit Wolf*, is 'n veroordeelde massamoordenaar. Hy het op 15 November 1988 op Strijdomplein in Pretoria met 'n 9mm Beretta-pistool op swartmense losgebrand. Tydens die voorval is sewe mense doodgeskiet en 'n verdere 15 gewond. Hy het vroeër ook 'n vrou in 'n oefenlopie ter voorbereiding vir die slagting doodgemaak en 'n ander beseer.

Strydom was ten tye van die misdaad 23 jaar oud en het beweer dat hy die leier van die Wit Wolwe was. Die polisie het later bevind dis slegs 'n versinsel van sy verbeelding. Strydom het beweer dat hy 'n Christen is, en het lank nagedink en vir 'n aantal dae gebid voordat hy die misdaad gepleeg het. Hy het later beweer dat God geen teken aan hom gegee het om *nie* met sy planne voort te gaan nie.

Hy is aanvanklik ter dood veroordeel, maar die Suid-Afrikaanse regering het in 1990 'n moratorium op die doodstraf geplaas. Op 28 September 1992 word hy deur president F.W. de Klerk as een van 150 politieke gevangenes vrygestel. Robert McBride, 'n moordenaar van die teenoorgestelde kant van die politieke spektrum, is ook hiertydens vrygelaat.

Strydom het later, na die eerste volledige demokratiese verkiesing van 1994, amnestie vir sy dade van die Waarheid-en-versoeningskommissie ontvang. In 1991 skryf hy 'n brief waarin hy die Wit Wolwe-organisasie "*ter wille van eenheid in regse geledere*" ontbind, en die tuig as *president-generaal van die Wit Wolwe* neerlê.

Verdere naleeswerk
------------------

* *Die wit wolf: 'n Belydenis* deur Barend Strydom, 1997, ISBN 0958406197

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* LCCN: n98051603
* VIAF: 18996742
* WorldCat Identities: lccn-n98051603

 |
Jupiter (bo), Venus (links onder) en Mercurius (regs onder) bo die La Silla-sterrewag in Chili (26 Mei 2013).
**Sisigie** (van die antieke Griekse σύζυγος suzugos, "saamstaan")) of **samestand** is in sterrekunde wanneer drie of meer hemelliggame in ’n swaartekragstelsel in min of meer ’n reguit lyn lê. Die woord word meestal gebruik in verwysing na die Son, Aarde en die Maan of ’n ander planeet wanneer laasgenoemde in konjunksie of opposisie is. Sons- en maansverduisterings, asook oorgange en okkultasies, kom voor tydens sisigie. The term word dikwels gebruik wanneer die Son en Maan in konjunksie (donkermaan) of opposisie (volmaan) is.

Ander gebruike
--------------

Die term "sisigie" word dikwels ook gebruik vir ’n interessante konfigurasie van hemelliggame in die algemeen. So ’n voorval het op 21 Maart 1894 voorgekom toe Mercurius voor die Son verbybeweeg het soos gesien sou kon word van Venus af, en Mercurius en Venus saam voor die Son verbybeweeg het soos van Saturnus af sigbaar sou wees. Dit word soms ook gebruik wanneer al die planete aan dieselfde kant van die Son is, al kom hulle nie noodwendig in ’n reguit lyn voor nie, soos op 10 Maart 1982.

Op 3 Junie 2014 het die Curiosity-verkenningstuig op Mars waargeneem hoe Mercurius voor die Son verbybeweeg – dit was die eerste keer dat ’n oorgang vanaf ’n ander liggaam as die Aarde gesien is.

Okkultasies, oorgange en verduisterings
---------------------------------------

Sisigie veroorsaak soms ’n okkultasies, oorgang of verduistering.

* ’n Okkultasie is wanneer ’n skynbaar groter liggaam voor ’n skynbaar kleiner liggaam inbeweeg (of wanneer hulle ewe groot lyk), soos tydens ’n sonsverduistering.
* ’n Oorgang is wanneer ’n kleiner liggaam voor ’n groter liggaam verbybeweeg soos van die Aarde af gesien, soos wanneer Mercurius of Venus tussen die Aarde en die Son inbeweeg en die drie liggame in ’n reguit lyn lê.
* ’n Verduistering is wanneer ’n liggaam gedeeltelik of heeltemal uit sig verdwyn, óf tydens ’n okkultasie soos ’n sonsverduistering óf omdat dit deur die skaduwee van ’n ander liggaam beweeg soos met ’n maansverduistering.

Getywisselings
--------------

Sisigie veroorsaak die tweeweeklikse verskynsel spring- en dooigety. Tydens donker- en volmaan is die Son en Maan in sisigie. Hulle getykragte versterk mekaar en daarom is hoogwater hoër as gewoonlik. Tydens eerste en derde kwartier is hulle posisies reghoekig en is die laagwater laer as gewoonlik. Getywisselings kan ook in die aardkors gemeet word en dit kan die voorkoms van aardbewings beïnvloed.

Skakels
-------

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Sisigie.

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
**Birgit Nilsson** (17 Mei 1918 – 25 Desember 2005) was 'n gevierde dramatiese sopraan van Swede wat gespesialiseer het in opera- en simfoniewerke. Haar stem was bekend om die oorweldigende omvang, ryklike krag en die klokhelder duidelikheid van die boonste register.

Nilsson het uit 'n plattelandse agtergrond gekom en moes hard werk om aanvaarding in die musiekwêreld, maar haar indruk in baie rolle was so groot dat hulle begin bekend staan het as die "Nilsson repertorium". Sy het die operas van Richard Strauss gesing en gespesialiseer in Puccini se "turandot", maar dit was die musiek van Richard Wagner wat haar beroemd gemaak het. Op die kruin van haar loopbaan het Nilsson gehore verstom met die ongedwonge krag van haar stem, wat altyd kon uitstyg bo 'n orkes en met haar merkwaardige asembeheer, wat haar in staat gestel het om note geweldig lank aan te hou. Namate haar loopbaan ontwikkel het, het haar interpretasievermoë ook gegroei en so het sy 'n roerende kunstenaars asook 'n vokale verskynsel geword. Onder haar kollegas het sy beroemd geraak om haar spelerige humorsin.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BIBSYS: 11471
* BNE: XX871697
* BNF: cb125275959 (data)
* CANTIC: a1076043x
* CiNii: DA04029274
* GND: 119450038
* IMDb: nm0632169
* ISNI: 0000 0001 1082 9638
* LCCN: n80122960
* LNB: 000067496
* MusicBrainz: f389484d-2610-4a31-b587-94585f1220f4
* NDL: 01137924
* NKC: js20060331014
* NLP: A25133536
* NSK: 000091522
* NTA: 070706611
* RERO: 02-A012334318
* SELIBR: 206287
* SUDOC: 034709851
* Trove: 1100003
* VIAF: 110792038
* WorldCat Identities: lccn-n80122960

 |
Die **Sishen-Saldanha-spoorlyn** (soms ook na verwys as die OREX-lyn) is gebou as 'n swaarvragspoorlyn om ystererts van die myne op Sishen na Saldanhahawe te vervoer. Die lengte van die spoorlyn is 861 km en is in 1976 voltooi. Die spoorlyn is geëlektrifiseer en word bedryf as 'n 50 kV-wisselstroomspoorlyn.

'n Kombinasie van ses Klas 15E (elektriese) en drie Klas 34-diesel-elektriese eenhede trek treine met tot 342 trokke met 'n kapasiteit van 100 ton elk. Die kapasiteit van die spoorlyn was na indiensstelling 18 miljoen ton per jaar. Na 'n opgraderingsprojek is die kapasiteit tans 41 miljoen ton per jaar. Daar is tans ook 'n omgewingsimpakstudie onderweg om die kapasiteit na 95 miljoen ton per jaar te vergroot.

Gedurende die week van 16 Julie 2009 is 'n rekord 919 000 ton ystererts tussen Sishen en Saldanha vervoer.

Roete van spoorlyn
------------------

Die spoorlyn begin op Sishen in die Noord-Kaap en loop dan suidoos. Dit kruis die N14 en hou steeds suidoos. Dit roete hou noord van die Langberg verby en kruis die N10 nasionale pad noord van Groblershoop. Suidoos van Groblershoop kruis dit die hoofspoorlyn vanaf De Aar na Namibië by 'n nedersetting met die naam Kleinbegin.

Hiervandaan hou die roete suidoos deur Boesmanland. Dit loop noord van Kenhardt en die Grootvloerpan verby, deur die Bokkeveldberge tot in Namakwaland. Die roete hou steeds suidoos, oor die N7 nasionale pad, tot in die Olifantsriviervallei. Dit gaan noord verby Vredendal, kruis die Olifantsrivier en swaai dan suid.

Nou hou die roete parallel met die Weskus, verby Lambertsbaai, Elandsbaai, Laaiplek, waar dit oor die Bergrivier loop, tot by Saldanhabaai. By Elandsbaai gaan die spoorlyn deur die Bobbejaansbergtonnel.

Panorama van 'n ertstrein op die Sishen-Saldanhaspoor.

Sien ook
--------

* Spoorvervoer in Suid-Afrika
'n Satellietfoto van die Siriese woestyn
Die **Siriese woestyn** (Arabies: بادية الشام, bādiyat ash-shām), ook bekend as die **Hamadwoestyn**, is 'n kombinasie van steppe en ware woestyn wat 'n area van 5 000 000 km² van die Midde-Ooste beslaan, insluitend dele van suid-oostelike Sirië, noordoostelike Jordanië, noordelike Saoedi-Arabië en westelike Irak. In die suide grens dit aan, en vloei oor na die Arabiese woestyn.

Die omgewing is 'n oop, gruiserige woestyn (hoekige tot geronde rotsdeeltjies wat wissel van korrels tot keistene), met valleie (Wadi-Hebreeus en Arabies vir vallei) wat plek-plek in die landskap insny.

Ligging en Naam
---------------

Die woestyn word omgrens deur die Orontesvallei en die Harrat al-Shamah se vulkaniese veld aan die weste, en die Eufraatrivier in die ooste. In die noorde skakel die woestyn oor na meer vrugbare areas met gras, en in die suide beweeg dit oor na die woestyne van die Arabiese Skiereiland.

Daar is nog nie ooreenstemming oor die presiese ligging/grense van die Siriese woestyn nie, met sommige groepe wat die Siriese woestyn beskou as die "Hamadwoestyn", met ander wat die naam 'Hamadwoestyn" beperk tot die suidelike sentrale plato, terwyl nog 'n groep die Hamadwoestyn as die hele streek sien, met die Siriese woestyn as die noordelike gedeelte.
Die Siriese woestyn is ook al die *Shamiyah* genoem.

Geografie
---------

Foto van die Siriese woestyn.
In die middel van die woestyn is daar 'n 700–900 m hoë streek, die Hamadplato. Dit is 'n redelik klipperige semi-woestyn wat bestaan uit 'n kalksteenrotsbodem, wat met 'n chert-gruis bedek word. Die bietjie reën wat op die plato val, vloei in soutpanne in. Die hoogste pieke op die plato is die 1000+ m hoë Khawr um Wual in Saoedi-Arabië, en die 960 m hoë Jebel Aneiza, by die grens tussen Jordanië, Saoedi-Arabië en Irak. Hierdie woestyn, tesame met die woestyne van die Arabiese skiereiland, word beskryf as van die droogste woestyne in die wêreld.

Natuurlewe
----------

Die Siriese Marmot is afkomstig uit die Siriese woestyngebied. Die seisoenale mere word deur 'n verskeidenheid voëls besoek. Klein knaagdiere kom algemeen hier voor, en die roofdiere wat natuurlik op hulle prooi soos slange, skerpioene en kameelspinnekoppe. Voorheen het diere soos wildsbokke, wolwe, jakkalse, rooikatte, volstruise, jagluiperds, hartbeeste en Asiatiese wildedonkies (ook bekend as "Onager") hier voorgekom, maar het nou verdwyn, vermoedelik a.g.v. mense wat hulle gejag het.

Geskiedenis
-----------

'n Pa en seuntjie van die Bedoeïen-stam.
Histories het Bedoeïen-stamme die area bewoon, en baie stamme woon nog in dorpe en nedersettings naby verskillende oases. Sommige van die Bedoeïene voer nog steeds hul tradisionele leefwyse in die woestyn voort.

Safaitiese inskripsies, proto-Arabiese tekste wat deur geletterde Bedouine geskryf is, kan in die Siriese woestyn gevind word. Hulle dateer vanaf ongeveer die eerste eeu v.C. tot ongeveer 400 n.C..

Die Siriese woestyn is in 1919 vir die eerste keer per motor oorgesteek.

Sien ook
--------

* Woestyn
* Lys van woestyne
**Janusz Waluś** (uitspraak: Janoesj Waloes; gebore 1953 in Zakopane, Klein-Pole) is 'n Poolse immigrant met Suid-Afrikaanse burgerskap wat die voorsitter van die Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party Chris Hani op 10 April 1993 vermoor het. Hy is steeds in aanhouding in die Kgosi Mampuru-gevangenis in Pretoria.

Waluś is op 14 Januarie 1953 in 'n kommunistiese Pole gebore. Hy emigreer in 1981 na Suid-Afrika, ontvang 'n permanente verblyfpermit, en sluit hom by sy pa en broer in Suid-Afrika aan. In 1987 ontvang hy Suid-Afrikaanse burgerskap.

Die tydsberekening van die moord, net voor die eerste demokratiese verkiesing in Suid-Afrika, het aansienlike politieke spanning in die land veroorsaak. Slegs Nelson Mandela se persoonlike pleidooi vir kalmte kon uiteindelik die situasie ontlont.

Die moord het uiteindelik nie die onderhandelinge en die oorgang na 'n nuwe bedeling beïnvloed nie. Waluś en sy medepligtige, Clive Derby-Lewis is beide ter dood veroordeel, maar die vonnis is later na lewenslank verander nadat doodstraf in 1995 in Suid-Afrika afgeskaf is. Toe Waluś sy straf hoor, het hy die volgende oor die ANC te sê gehad:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Hulle (die ANC) is kommuniste en hulle sal hierdie wonderlike land vernietig. Hulle sal alles wat met moeite deur wittes opgebou is opmors. Dit is vir my 'n pyn om te dink dat alles hier vernietig gaan word in die naam van 'n veelrassige utopia wat nooit sal werk nie. Hulle wil vryheid en demokrasie hê – oor 'n paar jaar is vryheid en demokrasie al wat hulle sal oorhê. |  |

In November 2022 het Raymond Zondo, die President van die Konstitusionele Hof die Ministerie van Justisie en Korrektiewe Dienste beveel om voorwaardelike vrylating aan Janusz Walus toe te staan, na byna 30 jaar in die tronk toe hy vir twintig jaar in aanmerking gekom het en dat sy vorige versoeke verwerp is. Twee dae voor sy vrylating op parool is Walus deur 'n medegevangene van die Kgosi Mampuru-gevangenissentrum in Pretoria gesteek..
Gustave Doré: *Dispuut tussen Jesus en die Fariseërs*.
Die **Fariseërs** (Hebreeus: פְּרוּשִׁים, Pərūšīm) was 'n Joodse sosiale beweging en gedagterigting in die Levant tydens die tydperk van die Tweede Tempel. Ná die vernietiging van die Tweede Tempel in 70 n.C. het die Fariseërs se geloofsoortuigings die fundamentele, liturgiese en ritualistiese basis vir Rabynse Judaïsme gevorm.

Konflikte tussen die Fariseërs en Sadduseërs het plaasgevind in die konteks van heelwat breër en langduriger sosiale en godsdienskonflikte onder Jode, wat deur die Romeinse verowering vererger is. Een konflik was kultureel, tussen dié wat vergrieksing voorgestaan het (Sadduseërs) en dié wat dit teengestaan het (Fariseërs). Nog een was juridies-godsdienstig, tussen dié wat die belangrikheid van die tempel met sy rites en dienste beklemtoon het en dié wat klem op die Wet van Moses gelê het. 'n Spesifiek godsdienstige rede vir konflik was verskillende vertolkings van die Tora en hoe om dit op die Joodse lewe van destyds toe te pas – met die Sadduseërs wat net die geskrewe Torah erken en ander leerstellings verwerp het.

Josephus (omstreeks 37-100 n.C.), wat volgens baie historici vermoedelik 'n Fariseër was, het geraam daar was omtrent 6 000 Fariseërs voor die val van die Tweede Tempel. Hy het beweer die Fariseërs se invloed oor die gewone mense was so groot dat enigiets geglo is wat hulle teen die koning of hoëpriesters gesê het, oënskynlik in teenstelling met die meer elitistiese Sadduseërs, wat van die hoër stand was. Die Fariseërs het beweer hulle het Moses se gesag vir hulle vertolking van die Joodse godsdiensreg, terwyl die Sadduseërs die priesterlike mag verteenwoordig het wat sedert Salomo se bewind gegeld het.

Fariseërs is ook bekend uit baie verwysings uit die Nuwe Testament. Hoewel die skrywers vyandelikhede tussen die Fariseërs en Jesus noem, is daar ook verskeie verwysings na Fariseërs wat in Hom geglo het. Dit sluit in Nikodemus, wat gesê het dit is bekend dat Jesus 'n leermeester is wat van God af gekom het,, Josef van Arimatea, wat sy dissipel was, en 'n onbekende getal van "die gelowiges wat vroeër Fariseërs was". Onder hulle was die apostel Paulus – selfs nadat hy 'n dissipel van Jesus geword het. Hy het die Sanhedrin gewaarsku om Jesus se dissipels teen te staan kan gelykstaande wees daaraan om teen God te stry.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb11946251k (data)
* GND: 4174130-4
* LCCN: sh85100582
* NKC: ph548938

 |
Korporatiewe en straatbordontwerpe deur Misha Black


Straatbord in Londen se Carnaby Street

British Rail Class 52

London Underground - moltreinwaens uit die 1967-reeks

**Sir Misha Black** OBE (\* 16 Oktober 1910 in Bakoe, Azerbeidjan, Russiese Ryk as ***Moisey Tcherny***; † 11 Oktober 1977 in Londen, Verenigde Koninkryk) was 'n Britse argitek en ontwerper wat beslissende invloed op die ontwikkeling van die 20ste eeuse Britse argitektuur en ontwerpkuns uitgeoefen het. Baanbrekend was Black se konsep van adviesburos as nuwe organiesasievorm vir ontwerpers.

Saam met sy vennote het Black in 1933 die organisasie gevestig wat later as *Artists' International Association* bekend sou staan. In 1943 het hy saam met Milner Gray en Herbert Read die Londense onderneming *Design Research Unit* gestig wat as een van die eerste interdissiplinêre praktyke op argitektuur, grafiese ontwerp en binnenshuise ontwerp gefokus het. Black het veral bekendheid verwerf met sy ikoniese ontwerpe vir straatborde in die *City of Westminster*, Londen asook sy korporatiewe ontwerpe vir *London Transport* en *British Railways*.

Tussen 1959 en 1975 was hy professor in nywerheidsontwerp aan die *Royal College of Art (RCA)* te Londen - as eerste hoogleraar wat vir dié nuutgeskepte leerstoel benoem is. Black het die leerstoel tot sy aftrede beklee. Naas sy akademiese betrokkenheid by die RCA het Black 'n aktiewe rol by Unesco gespeel en was ook betrokke by die stigting van die *International Council for the Societies of Industrial Design (ICSID)* in 1959. Black het 'n *Fellow of the Chartered Society of Designers* geword en is met dié organisasie se hoogste toekenning vereer, die Minerva-medalje. Vir sy bydrae tot die ontwikkeling van ontwerp en nywerhede in die Verenigde Koninkryk is hy in 1972 tot ridder geslaan. In die laaste jare van sy loopbaan is hy as voorsitter van die *Design & Industries Association (DIA)* benoem - 'n pos wat hy vanaf 1974 tot 1976 beklee het.
**Aviv Kochavi**, Hebreeus: אביב כוכבי , (gebore 23 April 1964) is 'n Israelse generaal. Hy was van 15 Januarie 2019 tot 16 Januarie 2023 die bevelvoerder van die Israelse Weermag (*Ramatkal*). Hy het Gadi Eisenkot opgevolg en is op sy beurt deur Herzi Halevi opgevolg.

Kochavi het in sy geboortedorp, Kiryat Bialik, opgegroei, 'n stad noordoostelik van Haifa.

In 1982 het hy in die militêre diens getree, by die valskermbrigade aangesluit en 'n offisier geword.

Hy het aan die Eerste en die Tweede Intifada deelgeneem, die oorloë in Libanon in 1982 en 2006 asook aan militêre operasies in die Gasastrook.

Kochavi was die bevelvoerder van verskeie eenhede. So was hy in 2005 die Gasa divisie se bevelvoerder gewees en het die divisie se operasies gelei. Van 2010 tot 2014 was hy die hoof van die militêre intelligensiediens Aman gewees, van 2014 tot 2017 van die noordelike kommando en van 2017 tot 2019 die weermag se adjunk-bevelvoerder.

Kochavi het filosofie aan die Hebreeuse Universiteit van Jerusalem studeer. Hy het ook bestuurskunde aan die Harvard-universiteit en internasionale betrekkinge aan die Johns Hopkins-universiteit studeer.

Hy is getroud, het drie dogters en is 'n vegetariër.
**Avenues des Champs-Élysées**

---

**Ligging**

8ste Arrondissement  

Parys, Frankryk

---

**Lengte**

1 910 meter

---

**Wydte**

70 meter

Die **Avenue des Champs-Élysées** [avəˌnydeˌʃɑ̃zeliˈze] in Parys, dikwels kort *Champs-Élysées* of, in die omgangstaal, ook *Les Champs* genoem, is 'n belangrike straat in Parys wat na die Arc de Triomphe lei, vol duur winkels en straatkafees. Dit is een van die bekendste en mees gesogte praglane ter wêreld. Die laan is in die 8ste Arrondissement in die noordweste van die Franse hoofstad geleë en loop tussen die pleine *Place de la Concorde* en *Place Charles de Gaulle*.

Die Avenue des Champs-Élysées
Avenue des Champs-Élysées in Junie 2014
Rolprentteaters, koffiehuise en luukse winkels verskaf 'n wye verskeidenheid vermaak, terwyl ook bekende monumente en toeristetrekpleisters soos die Paryse Triomfboog (*Arc de Triomphe*) en die fonteine van *Place de la Concorde* langs die laan geleë is. Die Avenue des Champs-Elysées maak deel uit van Parys se *Axe historique* of "Koninklike Pad", 'n reguit lyn wat van die befaamde Louvre-museum tot die sakebuurt La Défense met sy wolkekrabbers loop en waarlangs baie van Parys se bekende monumente en historiese geboue geleë is.
**Virginia Davids** is 'n Suid-Afrikaanse sopraan. Davids het haarself as 'n operasanger van formaat onderskei en talle toekennings daarvoor ingepalm.

Davids het haar eerste sanglesse van die Eoan Groep ontvang. Sy het later musiek aan die Universiteit van Kaapstad gestudeer en uiteindelik aan die Konservatorium vir Musiek aan die Universiteit van Stellenbosch gegradueer. Sy is 'n sangstudent van Nellie du Toit.

Sy sluit in 1986 by Kruik aan en maak haar solo-debuut in 1988, waar sy die titelrol van Verdi se *Aida* in Kaapstad vertolk. Teen Julie 1989 was sy die Kruik-operageselskap se hoofsopraan.

In 1990 sit sy haar studies in Europa voort en tree in Wene op. Daarna het sy gereeld saam met al die Suid-Afrikaanse Kunsterade, asook Roodepoort Opera, opgetree. In 1995 was sy die solis in die Londense Filharmoniese Orkes se uitvoering van Beethoven se Koorsimfonie, wat met optredes dwarsoor Suid-Afrika opgevolg is. In 1996 is sy genooi om *Tosca* in Harare op te voer, die eerste operaproduksie in Zimbabwe sedert sy onafhanklikheidswording, waar sy 'n groot bydrae in 'n raadgewende hoedanigheid gelewer het. In 1998–1999 was sy een van drie hoogs aangeskrewe "divas", 'n uitstaande sukses in Johannesburg, Kaapstad, Durban en Port Elizabeth.

Sy het verskeie toekennings oor haar loopbaan ontvang, insluitende:

* Drie Nederburg Opera-pryse
* Twee toekennings van die "Vriende van die Nico Malan-opera"
* Drie FNB Vita-pryse (twee vir opera en een vir musiekteater)
* Rapport/Rentmeester Prestige-toekenning vir Vroue presteerders
**Walter Sisulu-universiteit** (**WSU**) is 'n universiteit vir tegnologie en wetenskap geleë in die stede Mthatha, Oos-Londen (Buffalo City), Butterworth en Komani (Queenstown) in die Oos-Kaap, Suid-Afrika, wat op 1 Julie 2005 tot stand gekom het as gevolg van 'n samesmelting tussen Grens Technikon, Oos-Kaap Technikon en die Universiteit van Transkei. Die universiteit is vernoem na wyle Walter Sisulu, 'n prominente figuur in die stryd teen apartheid.

Geskiedenis
-----------

Die Universiteit van die Transkei is in 1976 in die tuisland van Transkei gestig, aanvanklik as 'n tak van die Universiteit van Fort Hare op versoek van die tuislandregering. Die Grens Technikon en Oos-Kaapse Technikon is in die laat 1980's en vroeë 1990's gestig.

As een van ses omvattende universiteite in Suid-Afrika, is WSU 'n ontwikkelingsuniversiteit wat op stedelike vernuwing en landelike ontwikkeling fokus deur te reageer op die sosio-ekonomiese behoeftes van die gemeenskap, handel en nywerheid deur wetenskap, tegnologie en innovasie.

Administrasie en organisasie
----------------------------

Die universiteit word volgens kampus en dan volgens fakulteit georganiseer:

* **Buffalo City (Oos-Londen)**
	+ Fakulteit Natuurwetenskappe, Ingenieurswese en Tegnologie
	+ Fakulteit Bedryfswetenskappe
* **Butterworth**
	+ Fakulteit Ingenieurswese en Tegnologie
	+ Fakulteit Bedryfswetenskappe
	+ Fakulteit Opvoedkunde
* **Komani (Queenstown)**
	+ Fakulteit Opvoedkunde en Skoolontwikkeling
	+ Fakulteit Ekonomie en Inligtingstegnologiestelsels
* **Mthatha**
	+ Fakulteit Gesondheidswetenskappe
	+ Fakulteit Opvoedkundige Wetenskappe
	+ Fakulteit Geesteswetenskappe, Sosiale Wetenskappe en Regte
	+ Fakulteit Natuurwetenskappe
	+ Fakulteit Handel en Administrasie

Akademiese programme
--------------------

Die universiteit se 175 akademiese programme is ten volle geakkrediteer deur die Raad op Hoër Onderwys wat hoër onderwysgehalte regoor Suid-Afrika monitor. Daarbenewens is baie van die programme ook geakkrediteer deur hul onderskeie professionele liggame. Daar is programme wat in die volgende velde aangebied word:

* Ingenieurswese - Meganiese Ingenieurswese, Elektriese Ingenieurswese, Siviele Ingenieurswese, Bou-omgewing ens.
* Wetenskap
* Gesondheid
* Inligtingstegnologie
* Besigheidsbestuur
* Onderwys
* Mode en Kuns
* Joernalistiek en uitsaaiwese
* Toerisme en Gasvryheidsbestuur
Die **Sandslangetjie** (*Ophisurus serpens*) is 'n vis (daar word na die vis verwys as 'n paling) wat voorkom in die oos Atlantiese Oseaan, die Indies-Pasifiese area en reg rondom die kus van Suider-Afrika. In Engels staan die paling bekend as die *Serpent eel*.

Voorkoms
--------

Hierdie is een van die langste palings - tot 2.5 m. Die lyf is lank en dun en die paling het 'n lang snoet. Die stertpunt is hard en is nie 'n vin nie. Die pektorale vinne is uitkenbaar maar die dorsale en anale vinne is bykans nie sigbaar nie. Die kop en lyf is olyfgroen of bruin aan die bokant terwyl die onderkant ligter is. Daar is 'n ry swart kolletjies op die kante van die paling.

Habitat
-------

Die paling verkies sanderige en modderige areas om in te woon maar hulle is ook al waargeneem tot by 300 m diep. Hulle eet klein vissies en skaaldiere. Die paling versteek sy lyf in die sand en net sy kop steek bo die sand uit.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

Bron
----

* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. ISBN 1-920033-01-7
**Walter Campbell Short** (30 Maart 1880 - 3 September 1949) was 'n luitenant-generaal in die Amerikaanse weermag en die Amerikaanse militêre bevelvoerder verantwoordelik vir die verdediging van Amerikaanse militêre installasies in Hawaii ten tyde van die Japannese aanval op Pearl Harbor op 7 Desember 1941.

Vroeë lewe
----------

Short is in 1880 in Fillmore, Illinois, gebore. Hy is 'n seun van 'n dokter en studeer aan die Universiteit van Illinois in 1901.

Hy is op 13 Maart 1902 aangestel as 'n tweede luitenant en dien by die Presidio van San Francisco, 'n militêre fort. Hy dien voorts in die Filippyne en later Alaska, en neem deel aan die ekspedisie na Mexiko met die 16de Infanterieregiment in 1916. Gedurende die Eerste Wêreldoorlog dien hy op die generale staf van die 1ste Divisie en as assistent-stafhoof van die 3de Leër.

Na die oorlog het Short 'n lid geword van die Generale Staf van die Oorlogdepartement en het hy tot 1924 by die Verre-Ooste seksie van die Militêre Intelligensie-afdeling gedien. Hy het daarna die Leër Oorlogskollege bygewoon en na sy graduering as instrukteur gedien. Short was bevelvoerder van die 1ste Divisie in Fort Hamilton, New York, van 1938 tot 1940, voor hy bevelvoerder was by die 4de Leër Korps en die 1ste Leër Korps. Generaal George Marshall het hom op 8 Februarie 1941 in die bevel van die Hawaii-bevelstruktuur aangestel. Hy het die Uitnemende Diensmedalje verwerf en word beskou as 'n suksesvolle loopbaan tot op daardie stadium te gehad het, veral in die lig van sy bevorderings gedurende vredestyd.

Japannese aanval
----------------

Op 17 Desember 1941 is generaal Short verwyder van die bevel van die Amerikaanse weermag se Hawaiiaanse departement as gevolg van die Japannese aanval op Pearl Harbor in die Hawaii-eilande. Short is deur George Marshall na Washington, D.C. ontbied. In onguns is hy van sy tydelike rang van luitenant-generaal tot sy permanente rang as majoor-generaal in rang verlaag, aangesien sy tydelike rang onderhewig was aan sy bevel. In 1942, nadat hy uit die weermag uitgetree het, was hy die hoof van die verkeersafdeling by 'n Ford Motormaatskappy-fabriek in Dallas, Texas. Hy het in 1946 afgetree en is in 1949 in Dallas aan chroniese hartsiekte oorlede.

Nalatingskap
------------

Op 25 Mei 1999 het die Amerikaanse senaat 'n nie-bindende resolusie aanvaar wat Husband Kimmel en Short met 52 tot 47 stemme vrygestel het van enige skuld vir die aanval op Pearl Habour. In die resolusie is gesê dat hulle hul pligte "bekwaam en professioneel" verrig het en dat die Japannese aanvalle "nie die gevolg van die pligsversuim was nie." "Hulle is lewensbelangrike intelligensie geweier wat in Washington DC beskikbaar was," het senator William V. Roth, jr. (R-DE), gesê dat hulle deur die Pentagon tot sondebokke gemaak is. Senator Strom Thurmond (R-SC) noem Kimmel en Short "die twee laaste slagoffers van Pearl Harbor." Die Kongres in Oktober 1999 het president Bill Clinton versoek om Kimmel en Short in hul volle oorlogstyd range te herstel. Nóg Clinton nóg een van sy opvolgers het op die resolusie aksie geneem.
**Walter Matthau** (gebore as **Walter John Matthow**; 1 Oktober 1920 – 1 Julie 2000) was ’n Amerikaanse akteur van Joodse afkoms, wat die bekendste was vir sy rol as Oscar Madison in *The Odd Couple* en sy gereelde samewerking met sy medester Jack Lemmon.

Loopbaan
--------

Matthau het toneelklasse geloop by die Duitse regisseur Erwin Piscator. Hy was jare lank ’n gerespekteerde verhoogakteur en het in 1962 die Tony vir beste akteur in ’n toneelstuk gewen.

Matthau in *Charade* (1963).
Hy het sy rolprentdebuut in 1955 gemaak in *The Kentuckian* teenoor Burt Lancaster. In 1958 was hy saam met Elvis Presley in *King Creole. Ander prente in die laat 1950's sluit in* Ride a Crooked Trail *en* Onionhead*. In 1962 was hy saam met Kirk Douglas in* Lonely are the Brave *en in 1963 saam met Audrey Hepburn in* Charade*.*

Hy het ook dikwels op televisie verskyn, in onder meer die reeks *Naked City*, ’n episode van *The Eleventh Hour* en *Dr. Kildare*, en ’n paar keer in *The DuPont Show of the Week*. In dié tyd het Matthau nie eintlik in komedies verskyn nie, maar meestal in dramas soos *Fail Safe* (1964). 

In 1965 het Neil Simon hom in die toneelstuk *The Odd Couple* laat speel. Hy het dié rol later in die rolprent met dieselfde naam herhaal, saam met Jack Lemmon. Hy was daarna ook in die komedie *The Fortune Cookie* (1966) saam met Lemmon en het ’n Oscar vir beste manlike byspeler gewen – dit was die eerste van baie kere dat hy saam met Billy Wilder gewerk het. Ook vir *Kotch* (1971) en *The Sunshine Boys* (1975) is hy vir ’n Oscar benoem, en vir laasgenoemde het hy ’n Golden Globe gewen.

Hy het daarna in nog filmweergawes van toneelstukke gespeel, soos *Hello, Dolly!* en *Cactus Flower* (albei 1969), asook *Plaza Suite* (1971) en die opvolg, *California Suite* (1978).

In 1994 het hy die rol van Albert Einstein vertolk in die prent *I.Q.* Sy samewerking met Lemmon was een van die suksesvolstes in Hollywood. Hulle het in altesaam 10 prente saam verskyn – 11 as ’n mens *Kotch* bytel waarin Lemmon in ’n kameerol verskyn. Hulle was ook albei in die drama *JFK* (1991), maar verskyn nie saam in tonele nie. Matthau was in 1992 die verteller in die Dr. Seuss-prent *How the Grinch Stole Christmas!* en in 1993 het hy die rol van mnr. Wilson vertolk in *Dennis the Menace*.

Matthau en Lemmon het weer saamgewerk in die komedie *Grumpy Old Men* (1993) en sy opvolg, *Grumpier Old Men* (1995). Verder was hulle saam in *Out to Sea* (1997) en *The Odd Couple II* (1998). Matthau se laaste verskyning in ’n rolprent was in 2000 in *Hanging Up*, met Diane Keaton as regisseur.