In die lewensiklus van organisasies kom hulle dikwels voor verskeie uitdagings te staan. Een daarvan is wanneer die organisasie se bedrywighede sodanig versleg dat dit op die rand van totale ineenstorting of bankrotskap staan. Sommige instansies slaag daarin om die uitdaging die hoof te bied en bankrotskap af te weer. Die proses wat vir dié doel gevolg word, staan as ’n omkeerstrategie bekend.

’n **Omkeerstrategie** is ’n proses of ingreep wat beplan, ontwikkel en in werking gestel word ten einde ’n  volhoubare verbetering in die prestasie of resultate van ’n organisasie te bewerkstellig. Dit is ’n proses wat die negatiewe, afwaartse neigings in ’n organisasie verander na positiewe, opwaartse neigings, of wat aktiwiteite van ’n organisasie van swak of onbevredigend na beter of bevredigend omskakel.

Die definisie is van toepassing op enige toestand of situasie, hetsy persoonlik of ten opsigte van ’n sake-entiteit met ’n winsmotief of ’n diensleweringsinstansie soos ’n munisipaliteit of ’n staatsdepartement.

Oorsake wat aanleiding gee tot die implementering van 'n omkeerstrategie
------------------------------------------------------------------------

Risiko’s en die neem daarvan is sinoniem aan organisasies met ’n winsmotief. Aangesien sulke instellings nie in ’n steriele omgewing bestaan en funksioneer nie, is die instansie onderworpe aan gebeurtenisse wat die winsgewendheid en dus voortbestaan bedreig.

Die volgende faktore kan aanleiding gee tot die implementering van ’n omkeerstrategie in ’n winsgedrewe sake-instansie.

Twee hoofkategorieë kan geïdentifiseer word, te wete interne en eksterne faktore:

|  | Interne faktore | Eksterne faktore |
| --- | --- | --- |
| **1** | Oneffektiewe direksie | Ongunstige ekonomiese toestande |
| **2** | Swak bestuurspraktyke | Onverwagte veranderings in markte se behoeftes |
| **3** | Nie-mededingende produkte of dienste | Gebrek aan finansies |
| **4** | Onvanpaste prysstruktuur | Tegnologiese veranderings |
| **5** | Swak finansiële beheermeganismes | Bestaande en veranderende regeringsbeleid |
| **6** | Verouderde tegnologie | Mededingers en mededingingspraktyke |
| **7** | Gebrek aan bemarkingsvermoë | Skommelinge in die pryse van kommoditeite |
| **8** | Te wyd gediversifiseerde onderneming | Veranderings op sosiale gebied |
| **9** | Lomp inligtingstelsels | Dramatiese wisselkoersskommelinge |
| **10** | Swak aankope en aankoopbeleid | Fiskale beleid van ’n regering |
| **11** | Ontoepaslike en ontoereikende finansiële beleid | Stakings |
| **12** | Beloftes van die "groot slag" in sake transaksies | Ongelukke en onvoorsiene omstandighede |
| **13** | Oor-verhandeling in aankope of verkope | Industrie-spesifieke faktore |
| **14** | Traagheid van die organisasie om by verandering aan te pas | Omgewingsveranderlikes |

Uit al die oorsake wat hierbo genoem is, is die een enkele faktor wat algemeen aanvaar word as die belangrikste oorsaak vir ’n omkeerstrategie swak bestuurspraktyke.

Verskil tussen organisasievernuwing en 'n omkeerstrategie
---------------------------------------------------------

Hoewel organisasievernuwing en ’n omkeerstrategie of ingreep nie sinoniem is nie, is daar wel ooreenkomste tussen die twee prosesse.

Organisasievernuwing poog om ’n hoë vlak van absolute sakeprestasies te bewerkstellig. In die geval van ’n omkeerstrategie word gepoog om ’n volhoubare vlak van lewensvatbaarheid of winsgewendheid vir die organisasie te bekom en op die lang duur in stand te hou.

Ten einde die verskil tussen die twee konsepte beter te verstaan kan die volgende beskrywende voorbeeld uit die wêreld van die mediese sorg gebruik word.

Stel jou voor ’n pasiënt wat moeg en afgemat is klop by ’n dokter om hulp aan. Die pasiënt kla dat hy gereeld verkoue kry, futloos is en sy lewenslus verloor het. Ná ’n diagnose beveel die dokter ’n program van gereelde oefening en ’n gebalanseerde dieet aan. Hy skryf ook medikasie voor wat hoofsaaklik uit vitamienaanvullings bestaan.

Die terapie is daarop gerig om ’n resultaat te behaal, te wete ’n skraler pasiënt wie se gewig met behulp van ’n skaal gemeet kan word. Sodoende is ’n bepaalde, absolute resultaat behaal. Hier is dus sprake van ’n vernuwingsproses.

Indien ’n omkeerstrategie gevolg is, sou dieselfde pasiënt wat by die dokter aangemeld het in ’n veel swakker gesondheidstoestand verkeer het. Moontlik met dubbele longontsteking en ’n gepaardgaande hoë koors. Die siektetoestand sou maklik die dood van die pasiënt kan veroorsaak.

Die terapie waarop die dokter besluit is om die pasiënt in die intensiewesorgeenheid op te neem. Die medikasie bestaan hoofsaaklik uit gevorderde tablette, inspuitings en die hulp van ’n fisioterapeut.

Uit die beskrywing is dit duidelik dat organisasievernuwing hoofsaaklik uit ’n aantal minder dramatiese ingrepe bestaan, terwyl ’n omkeerstrategie uit meer intensiewe en doelgerigte ingrepe bestaan.