recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Standbeeld van 'n persoon wat die Olimpiese saluut uitvoer.
Kinders salueer die Amerikaanse vlag.
Die **Romeinse saluut**, **Bellamy-saluut**, **Nazi-saluut** of **Olimpiese saluut** is 'n saluut met 'n uitgestrekte arm en die hand na onder. Die saluut is onder ander deur antieke Romeine, Hitler se Nazi's, en vir die Amerikaanse Getrouheidseed (*Pledge of Allegiance*) gebruik. Dit is ook tydens die Olimpiese spele gebruik en verskeie instansies gebruik dit steeds as groetvorm of as gebaar van vriendskap en getrouheid.

Romeinse saluut
---------------

Die Romeinse saluut (Italiaans: "Saluto Romano") is tydens die 17de of 18de eeu deur toneelspelers gebruik en is so met die Romeine geassosieer. Tydens die regering van die Italiaanse diktator Benito Mussolini word die groet afgestof en in sekere gevalle selfs as verpligtend voorgeskryf. Die saluut is vergesel met die woord "ave" (Latyns vir "gegroet").

Olimpiese saluut
----------------

Die Olimpiese saluut is 'n variasie van die Romeinse saluut. Die arm word gewoonlik hoër en effens uitwaarts na regs gelig. Hierdie groetvorm is sigbaar op die amptelike plakkate van die Spele van 1924 in Parys en die van 1936 in Berlyn.

Bellamy-saluut
--------------

Skoolkinders wat die Bellamy-saluut in Mei 1942 uitvoer.
Francis Bellamy, wat die Amerikaanse Getrouheidseed opgestel het, het die Bellamy-saluut daarmee saam beskryf. Gedurende die tyd wat dit gebruik is, het dié gebaar ook as die vlag-saluut bekend gestaan. Gedurende die 1920's en 1930's begin Italiaanse fasciste en Nazi's 'n saluut met dieselfde vorm gebruik. Dit lei tot omstredenheid in die Verenigde State en die saluut word op 22 Desember 1942 deur die Kongres na die "hand-oor-hart"-saluut gewysig.

Nazi-saluut
-----------

Die Nazi-saluut word deur kinders van die Hitler-jeugbeweging in Duitsland uitgevoer.
Die Nazi-saluut is as 'n groetvorm in Nazi-Duitsland gebruik. Dit word saam met die woorde "Sieg Heil!" of "Heil Hitler!" gebruik. Dit is in die 1930's deur die Nazi-party ingestel om onderdanigheid aan die party se leier, Adolf Hitler te demonstreer. Die saluut was verpligtend vir burgerlikes, maar meestal opsioneel vir militêre personeel, wat die tradisionele militêre saluut tot kort ná die mislukte aanslag op Hitler in 1944 behou het.

Sedert die Tweede Wêreldoorlog word die gebruik van die saluut as 'n kriminele oortreding in Duitsland, Oostenryk en Tsjeggië beskou. Die saluut word egter steeds deur Neo-Nazi en neo-Fascistiese bewegings gebruik.

Omstredenheid
-------------

Sommige mense ervaar die saluut (in al sy vorme) as negatief omdat hulle dit met Hitler en die wreedhede van die tyd koppel. Ander sien dit weer as 'n oordrewe reaksie wat eerder met die baie positiewe gebruike daarvan geassosieer moet word. Dit word ook soms deur politici as 'n politieke speelbal gebruik om teenstaanders, wat gewoonlik niks met Naziïsme te doen het nie, verdag te maak. Soortgelyk word dit dikwels deur joernaliste ingespan om sensasie te skep.

Sien ook
--------

* Swartmag-saluut
Die kleur se naam kom van Navajo se vlag af.

|  |
| --- |
| #FFDEAD |

**Navajowit** is 'n kleur, 'n oranje tintsel van wit of pastel oranjegeel, en kry sy naam van die ooreenkoms met die agtergrondkleur van die Navajo-landsvlag. Die naam "Navajowit" word gewoonlik slegs gebruik wanneer daar na verf verwys word. Sedert die 1970's tot die 1990's was dit, saam met die kleur "been", een van die standaardbinnenshuise verfkleure wat in baie huurhuise en veral woonstelkomplekse in die Verenigde State van Amerika gebruik is, omrede, soos die kleur "been", vlekke van sigaretrook of vingerafdrukke nie maklik uitgewys word nie. In onlangse jare het dit aansien verloor teen ander skakerings van beige, grys, en pastelkleure.

In 1987 is die kleur "Navajowit" in die X11-kleurlys ingesluit, wat na die uitvinding van die wêreldwyeweb in 1991, bekend staan ​​as die X11-kuberkleure.

Kleurkoördinate
---------------

Volgens verskeie kleurskemas word **Navajowit** as volg voorgestel:

| Model | Koördinate |
| --- | --- |
| *Heksadesimale kode* | #FFDEAD |
| RGB-kleurmodel | (255, 222, 173) |
| CMYK | (0, 13, 32, 0) |
| HSV | (36°, 32%, 100%) |

Sien ook
--------

* Lys van kleure

  


| * l
* b
* w
Kleurskakerings van wit |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Wit | Beige | Bloeiselwit | Eierdopwit | Ivoor | Linne | Navajowit | Room | Sneeu | Spookwit |  |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal. | 

 |
**Basin Street** (Frans: **Rue Bassin**) is 'n straat in New Orleans, Louisiana. Dit loop parallel met Rampart Street een blok binnelands (of "lakeside") van die grens met die Franse Wyk (Engels: French Quarter), en loop vir vyf blokke vanaf Canal Street teen die Saint Louis-begraafplaas af. Dit draai daarna tans in die rigting van die meer en word deel van Orleans Avenue.

Die naam is afkomstig van die omdraaibekken van die Carondelet-kanaal wat voorheen langs die straat was, waar dit nou by die Munisipale Ouditorium by Orleans Avenue aansluit. 

In die laat 19de en vroeg 20ste eeu het treinspore parallel met die kanaal geloop en dan in Basin Street ingedraai en oor die "neutrale grond" (soos wat straatmediane plaaslik genoem word) tot by een van die stad se hoofspoorlynstasies op Canal Street gegaan. 

Hoewel in 'n stadium een van die stad se beste woonbuurtstrate, het dit in 1870 'n rooiligsone geword. Tussen 1897 en die Eerste Wêreldoorlog was die agterkant van Basin Street die voorkant van die Storyville-rooiligdistrik, met 'n ry spoggerige kroeë en herehuise wat aan musiek toegewy is.

Ná Storyville tot niet gemaak is, is Basin Street tydelik na *North Saratoga* herdoop. Die grootste deel van Storyville is gesloop en met Iberville-projekte vervang.

Basin Straat het voorheen aan die ander kant van Canal Street aangehou tot in Common Street, wat vandag Elk Place heet en ná twee blokke aan die boonste kant van Common Street Loyola Avenue word. Die ooreenstemmende straat parallel aan Rampart een blok terug aan die ander kant van Louis Armstrong-park in die Treme-woonbuurt heet Saint Claude.

Basin Street is vereer in die lied *Basin Street Blues* wat Spencer Williams in 1926 gepubliseer het en in 1929 deur Louis Armstrong opgeneem is; die honderde opnames van dié jazz-standaardwerk sluit ook 'n weergawe van Miles Davis van 1963 in.

Daar is 'n reeks monumente op die neutrale grond van Basin Street, insluitend standbeelde van Simón Bolívar, Benito Juárez en Francisco Morazán, en 'n metaalteken wat Storyville gedenk.
**Tony Smit** (née Robertson) was 'n Suid-Afrikaanse Springbok-atleet. Sy begin haar atletiekloopbaan in 1934 met 'n OP hoogspringrekord. Daarna verbeter sy verskeie spiesgooi-rekords. Sy was die enigste vrou in die Suid-Afrikaanse span wat aan die Rykspele van 1938 in Sydney deelgeneem het. In 1987 begin sy om aan veterane-atletiek deel te neem. In 1990 en 1995 kry sy Springbok-kleure. Daarna verbeter sy die wêreldrekord in spiesgooi 'n verdere twee keer. Sy het in 1996 uit atletiek uitgetree.

Biografie
---------

A. H. (Tony) Robertson is op 19 Desember 1916 in die George-distrik gebore. Sy begin haar skoolloopbaan in 'n plaasskool en gaan later na die meisieskool op George. Haar ouers, mnr. en mev. Jimmy Robertson, verhuis gedurende 1930 na Middelburg en vestig hulle op Ravensbourne. Tony voltooi haar skoolopleiding hier op Middelburg.

Tony tree in 1943 in die huwelik met mnr. Piet Smit van Barrydale. Piet Smit was 'n boer, winkelier en ook die burgemeester van Barrydale. Hy is in 1976 oorlede.

Haar loopbaan as atleet begin op Rosmead. Die skoolhoof daar was mnr. J.J. Bruwer. Hy was 'n eertydse WP-atleet, toe onderwyser op Colesberg en sedert Julie 1932 skoolhoof op Rosmead. Hier stig hy die Rosmead-atletiekklub en 'n atletiekbaan word in 1933 aangelê. Tony en ander atlete van die omgewing sluit by die klub aan. Vanaf 1934 tot 1937 word die Oostelike Provinsie se jaarlikse atletiekkampioenskappe op Uniedag (31 Mei) op Rosmead aangebied. Hier lei Tony se sportprestasies haar tot groot hoogtes:

* 1934: Tydens die OP-kampioenskappe op Rosmead wen sy die 80-meter hekkies en die spiesgooi vir dames.

* 1936: Tony stel 'n nuwe Britse Ryksrekord op deur die spies oor die 130 vt. te slinger. Die ou rekord was 123 vt. en 1 duim. Sy wen ook die hoogspring, die 100-treë, die 80-meter hekkies en die diskus (voorgee).

In hierdie jaar word sy 'n Springbok. Sy verteenwoordig Suid-Afrika by die Britse Rykspele in Sydney, Australië, en is saam met Wally Hayward die enigste twee verteenwoordigers vir die OP. Sy en Wally ontmoet mekaar op Rosmead onderweg na Australië waar sy tweede gekom het in spiesgooi en Wally die ses myl wedloop wen. Haar S.A.-rekord vir spiesgooi is eers 16 jaar later deur 'n onderwyseres van Pretoria, mej. Swanepoel, verbeter.

Op 73-jarige ouderdom het sy steeds aan atletiek deelgeneem. Sy was lid van die S W D Meesters Atletiekvereniging (70 - 74 jaar groep). In 1988 stel sy die SA-rekord in spiesgooi en gewigstoot op. Sy wen ook die diskusgooi. Sedert 1987 het sy 18 medaljes in die Meesters-Atletiek verower.
**Kifose** of **hiperkifose** (van Grieks: κυφός *kyphos*, "boggel"), ook bekend as ’n **boggelrug**, is ’n abnormale konvekse kromming van die rug, en meer spesifiek in die streek van die borswerwels en heiligbeen. Daarteenoor staan ’n abnormale konkawe kromming van die nek- en lendestreek bekend as lordose (of holrug). 

Kifose kan die resultaat van onder meer degeneratiewewerwelsiekte, ontwikkelingsafwykings (veral Scheuermann se siekte), osteoporose of trauma wees. Normale borswerwels strek van T1 tot T12 en behoort ’n effense kifotiese hoek te hê (van 20° tot 45°). ’n Kromming van meer as 45° word hiperkifose genoem. Scheuermann se siekte is die algemeenste vorm van kifose en is die gevolg van vasgeknelde werwels wat tydens adolessensie ontwikkel. Die oorsaak van die siekte, wat meer dikwels in mans as vroue voorkom, is tans onbekend.

Terwyl die meeste gevalle van kifose gematig is en net roetinemonitering benodig, kan ernstige gevalle uitmergelend wees, baie pyn en ongemak veroorsaak, asemhaling en spysvertering bemoeilik, kardiovaskulêre en neorologiese probleme veroorsaak en, in uiterste gevalle, ’n mens se lewensduur aansienlik verkort. Konserwatiewe behandeling help dan gewoonlik nie en rugoperasies is amper altyd nodig.

Sien ook
--------

* Boggelrug van Notre-Dame
| **Niesiklopedia** |
| --- |
|  |
| Tipe webblad | Wiki |
| Taal(e) | Afrikaans, Engels en meer |
| Registrasie | Opsioneel |
| Eienaar | Uncyclomedia Foundation (vir Niesiklopedia) |
| Outeur | Jonathan Huang en "Stillwaters" |
| Opgerig | 20 Julie 2011 (Niesiklopedia), 5 Januarie 2005 (Uncyclopedia) |
| Huidige status | Aktief |
| URL | niesiklopedia.org |

**Niesiklopedia** (Engels: *Uncyclopedia*) is 'n inhoudvrye ensiklopedie. Dit is 'n satiriese parodie van Wikipedia en is in Afrikaans, Engels en verskeie ander tale beskikbaar. Die wiki verskaf humoristiese en satiriese artikels van spesifieke temas en is gerig op vermaak eerder as om betroubare inligting weer te gee.

Geskiedenis
-----------

Die Engelstalige Uncyclopedia is op 5 Januarie 2005 begin deur Jonathan Huang, oftewel "Chronarian", en 'n anonieme helper wat as "Stillwaters" bekend staan. Uncyclopedia en later Niesiklopedia se kenteken is 'n uitgeholde aartappel in teenstelling met Wikipedia se aardbol. Huang het die domein *uncyclopedia.org* op 10 Julie 2006 aan Wikia oorgedra sonder die konsensus van die ander webbeheerders. Sedertdien het daar baie interne debatte gewoed oor die eienaarskap van Wikia.

Die Afrikaanse Niesiklopedia is deur die onafhanklike internasionale organisasie "Uncyclomedia Foundation" in die somer van 2011 van stapel gestuur, maar dit het maar min artikels in Afrikaans.

In die begin van 2013 het daar 'n breuk tussen Uncyclopedia en Wikia gekom en loop die projek 'n onafhanklike koers in onder die URL uncyclopedia.co.
| **Nieu-Taipei**新北
 |
| --- |
| **Kaart** | **Seël** |
|  |
|  |
|  |
| **Vlag** |
|  |
|  |
|  **Land** |  Republiek China |
|  **Administratiewe gewes** | Noord-Taiwan |
|  **Koördinate** | 25°0' N 122°1' O*[dooie skakel]* |
|  **Stigting** | Desember 2010 |
|  **Oppervlakte:** |   |
|  - Totaal | 2 052,6 vk km |
|  **Hoogte bo seevlak** | - m |
|
|
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (Oktober 2010) | 3 893 740 |
|  - Bevolkingsdigtheid | 1 897/vk km |
|  - Metropolitaanse gebied | 6 870 357 |
|  **Tydsone** | UTC +8 (CST) |
|
|  **Burgemeester** | Hou You-yi (KMT) |
|  **Amptelike Webwerf** | *New Taipei City Government* Geargiveer 23 April 2013 op Wayback Machine |
|

**Nieu-Taipei**, soms ook **Xinbei** genoem, amptelike Engelse naam: **New Taipei City** (Chinees: 新北市, Pinyin: Xīnběi Shì, Pe̍h-ōe-jī: Sin-pak-chhī) is die hoogsbevolkte stad van die Republiek China op die eiland Taiwan met sowat 3,9 miljoen inwoners. Nieu-Taipei het in Desember 2010 met die samesmelting van alle 29 stede en munisipaliteite in die voormalige landelike Taipei-distrik ontstaan en word regstreeks deur die nasionale regering bestuur.

Sy stadsgebied behels 'n aansienlike deel van Taiwan se noordelike kuslyn en omsluit die Taipei-bekken met die hoofstad Taipei. Dit word in die noord-ooste deur Keelung, die Yilan-distrik in die suid-ooste en die Taoyuan-distrik in die suid-weste begrens.
**Gendun Gyatso** (Tibettaans: དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ།; lekenaam **Yonten Phuntsok**; 1475–1542) is nadoods aangewys as die 2de Dalai Lama. Hy is naby Shigatse by Tanak, Sentraal-Tibet, gebore as die seun van Kunga Gyaltsen (1432–1481), ’n bekende meester van die Nyingma-tantra, en Machik Kunga Pemo. Sy naam word ook geskryf Gendün Gyatso of Gedun Gyatsho.

Lewe
----

Volgens legende het hy kort nadat hy leer praat het vir sy ouers vertel sy naam is Péma Dorje, die geboortenaam van die 1ste Dalai Lama, Gendun Drup (1391–1474), en sy pa is Lobsang Drakpa, die oorspronklike naam van Je Tsongkhapa, stigter van die Gelug-Boeddhisteskool. Toe hy vier jaar oud was, het hy na bewering vir sy ouers vertel hy wil in die Tashilhunpo-klooster (langs Shigatse en in 1447 deur Gendun Drup gestig) gaan woon om by sy monnike te wees.

Hy is as ’n jong seun (sommige sê op vier, ander op agt) verklaar as die reïnkarnasie van die 1ste Dalai Lama. Hy het op 10 jaar ’n nuwelingmonnik geword en daarna ’n monnik met die naam Gedun Gyatso. Hy is daarna na Lhasa om te studeer.

Hy was ’n bekende geleerde en digter, het uitgebreid gereis en het die ab van die grootste Gelug-klooster, Drepung, geword wat daarna nou met die Dalai Lamas verbind is. Gedun Gyatso is in 1542 op 67 jaar tydens ’n diep meditasie dood.
Schiller-monument en Franse Domkerk
Gendarmenmarkt: Konsertgebou (links) en Franse Domkerk (regs)
Die Schiller-monument is deur Reinhold Begas geskep
Die konsertgebou *Konzerthaus Berlin* in 2015
Die **Gendarmenmarkt** is een van die mooiste Berlynse pleine. Dit word oorheers deur twee Protestantse domkerke aan weerskante.

Die plein het aan die einde van die sewentiende eeu ontstaan as 'n markplein van die nuwe voorstad *Friedrichstadt*. Dit is vernoem na die *Regiment Gens d'Armes* wat hier hul kaserne gehad het. In 1950 is die plein, wat in die destydse Oos-Berlyn geleë was, hernoem na *Platz der Akademie*, maar met die hereniging van Berlyn in 1990 is die oorspronklike naam herstel.

In die sentrum van die plein, voor die ingang van die konsertgebou, is 'n monument ter ere van die digter Friedrich Schiller opgerig. Die konsertgebou (*Konzerthaus*) is tussen 1818 en 1821 deur die Berlynse argitek Karl Friedrich Schinkel gebou en het oorspronklik as skouburg gedien.

Die twee kerke aan weerskante van die plein sien met eerste oogopslag eenders uit, maar verskil wel. Die Franse Domkerk (*Französischer Dom*) aan die regterkant van die konsertgebou is tussen 1701 en 1705 vir Franse Hugenotevlugtelinge gebou wat hulle in Berlyn gevestig en hier hul eie gereformeerde gemeente gestig het. Die *Deutscher Dom* ("Duitse Domkerk") is in 1708 vir die Duitssprekende gemeente opgerig.

Geskiedenis
-----------

Die plein is teen die einde van die 17de eeu volgens planne van Johann Arnold Nering aangelê - op 'n tydstip toe Franse immigrante, hoofsaaklik Hugenote, hulle in die buurt gevestig het. Die plein, waar 'n mark gehou is, het verskeie kere van naam verander. So is dit - in chronologiese volgorde - Esplanade, Lindenmarkt, Friedrichstädtischer Markt en Neuer Markt genoem. In 1799 het dit sy huidige naam Gendarmenmarkt ontvang - na aanleiding van die garderegiment *Gens d'armes*. Die regiment se waghuis en perdestalle was tussen 1736 en 1782 hier geleë.
'n Glas Amontillado-sjerrie met olywe.
**Sjerrie** is 'n gefortifiseerde wyn gemaak van wit druiwe wat verbou word naby die dorp van Jerez de la Frontera in Andalusië, Spanje. Sjerrie word in 'n verskeidenheid van droë style gemaak, hoofsaaklik van Palomino druiwe. Dit wissel van ligte wyn soortgelyk aan wit tafelwyne, soos Manzanilla en Fino, tot donkerder en swaarder weergawes wat toegelaat is om te oksideer en te verouder in houtvate, soos Amontillado en Oloroso. Soet desertwyn word ook gemaak van muskadeldruiwe en word soms gemeng met Palomino-gebaseerde sjerries.

Binne in 'n ou wynmakery van Jerez, waar die verspreiding van die vate op verskillende hoogtes en gegroepeer in rye gesien kan word as 'n ouer stelsel.
Nadat die fermentasie verloop het, word basiswyne versterk met druiwespiritus ten einde hul finale alkoholinhoud te verhoog. Wyn wat geskik is vir veroudering as Fino en Manzanilla word versterk tot 'n alkoholinhoud van 15,5 persent per volume. Soos hulle verouder in die vat, ontwikkel dit 'n laag van gis-agtige groei ("flor") wat die wyn beskerm teen oormatige oksidasie. Die wyne wat geklassifiseer word om veroudering te ondergaan as Oloroso, word versterk om 'n alkoholinhoud van ten minste 17 persent te bereik. Hulle flor ontwikkel nie en oksideer net effens soos hulle ouer word, dan kry hul 'n donkerder kleur. Omdat die versterking plaasvind na fermentasie, is meeste sjerries aanvanklik droog, met versoeting wat later bygevoeg word. In teenstelling hiermee word portwyn gefortifiseer halfpad deur die fermentasieproses, wat die proses tot stilstand dwing, so word nie al die suiker na alkohol omgeskakel nie.

Die "Sherry"-handelsmerk
------------------------

Spaanse wynprodusente het die name ***Jerez/Xérès/Sherry*** as handelsmerk geregistreer en sal produsente van soortgelyke versterkte wyne van ander lande vervolg indien hulle dieselfde naam gebruik. In 1933 is artikel 34 van die Spaanse *Estatuto del Vino* (wynwette) uitgereik om die grense van sjerrieproduksie uitsluitlik binne Spanje te plaas. Vandag word sjerrie se amptelike status verder erken deur wyer EU-wetgewing. Sjerrie moet uit die driehoekgebied van die provinsie van Cádiz tussen Jerez de la Frontera, Sanlucar de Barrameda, en El Puerto de Santa María kom. Des nieteenstaande word die naam "sherry" gebruik as 'n semi-generiese benaming in die Verenigde State van Amerika, waar dit gemerk moet word met 'n streek van oorsprong soos die Amerikaanse sjerrie of Kaliforniese sjerrie. Sulke wyne kan egter nie uitgevoer word na die EU nie. Australiese wynmakers gebruik nou die term **apera** in plaas van sjerrie, terwyl die Australiese verbruikers steeds die term sjerrie gebruik.
’n Lys van stede by die Tempel van Karnak wat in die Nabye-Ooste deur Sjesjonk verower is.
Hedjcheperre Setepenre **Sjesjonk I** (ook bekend as **Sjesjonq I** of **Shoshenq I**) was die eerste farao en stigter van Antieke Egipte se 22ste Dinastie. Hy het van omstreeks 943 tot 922 v.C. regeer. Hy was van Libiese afkoms.

Sjesjonk was die seun van Nimlot A, opperhoof van die Ma, en sy vrou, wat self ’n dogter van die opperhoof was. Hy word dalk in die Bybel genoem as Sisak (1 Kon 14:25; 2 Kro 12:1-12).

Bewind
------

Die Libiese konsep van regering was die parallelle bestaan van leiers wat deur bloed of huwelike verbind was. Sjesjonk en sy onmiddellike opvolgers het op dié manier hul houvas oor die hele Egipte gekonsolideer. Hy het die erflike opeenvolging van die hoëpriesters van Amoen beëindig; hy en sy opvolgers het eerder mense, meestal hul eie seuns, in die posisie aangestel. Dié praktyk sou ’n eeu lank gevolg word

Teen die einde van sy bewind het hy ’n aggressiewe buitelandse beleid in die Midde-Ooste gevolg. Dit blyk onder meer uit die basis van ’n standbeeld met sy naam op wat in Bublos, Libanon, ontdek is asook lyste stede in die streek wat op die mure van tempels van Amoen by al-Hibah en Karnak uitgekerf is.

Daar is egter geen melding van ’n aanval teen Jerusalem nie, en dit laat sommige geleerdes twyfel of hy wel die Bybelse Sisak was. Van die verowerde stede sluit wel die name van Antieke Israeliese forte in.

Sjesjonk het ook veldtogte in Nubië en Palestina gevoer en verskeie stede in laasgenoemde verower.
Vivekananda in September 1893 in Chicago.
**Swami Vivekananda** (12 Januarie 1863 - 4 Julie 1902), gebore as **Narendranath Datta**, was ’n Indiese Hindoemonnik. Hy was ’n hoofdissipel van die 19de-eeuse Indiese mistikus Ramakrishna. Hy was ’n sleutelfiguur in die bekendstelling van die Indiese filosofieë van Vedanta en Yoga aan die Westerse wêreld, en kry die krediet daarvoor dat hy ’n bewuswording tussen godsdienste aangewakker het en Hindoeïsme in die laat 19de eeu tot die status van ’n groot wêreldgodsdiens opgehef het. Hy was ’n belangrike figuur in die hedendaagse Hindoehervormingsbewegings in Indië en het bygedra tot die begrip "nasionalisme" in koloniale Indië. Vivekananda is dalk die bekendste vir sy toespraak wat begin het met die woorde "Susters en broers van Amerika ..." waarin hy Hindoeïsme in 1893 bekend gestel het voor die Parlement van Wêreldgodsdienste in Chicago.

Vivekananda is in ’n aristokratiese familie van Kalkutta gebore en was altyd geneig tot spiritualiteit. Hy is deur sy ghoeroe, Ramakrishna, beïnvloed; van dié het hy geleer dat alle lewende wesens ’n verpersoonliking van die goddelike self is. Diens aan God kan dus gelewer word deur diens aan die mensdom. Ná Ramakrishna se dood het Vivekananda deur die Indiese subkontinent getoer en eerstehandse kennis opgedoen oor die toestande in Brits-Indië. Hy het later na die VSA gereis en Indië in 1893 by die Parlement van Wêreldgodsdienste verteenwoordig. Vivekananda het honderde openbare en private lesings en klasse gegee om leerstellings van Hindoefilosofie in Amerika, Engeland en Europa te versprei. Hy word in Indië as ’n patriotiese heilige beskou; sy verjaarsdag word as Nasionale Jeugdag gevier.

Sien ook
--------

* Baranagore Ramakrishna Missie Ashrama Hoërskool

Skakels
-------

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Swami Vivekananda.

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BIBSYS: 90891844
* BNE: XX832910
* BNF: cb121727683 (data)
* CANTIC: a10242296
* CiNii: DA03812603
* GND: 118805533
* ISNI: 0000 0003 6857 3748
* LCCN: n80032751
* LNB: 000031445
* MusicBrainz: 9fc29b29-73e3-484c-ac91-59c22198bd3d
* NDL: 00459810
* NKC: jn19990210655
* NLA: 35583282
* NLG: 163695
* NLI: 000138291
* NLK: KAC201405895
* NLP: A10316887
* NSK: 000037096
* NTA: 177285974
* RERO: 02-A000173352
* The SBN id SBLV190478 is not valid.
* SELIBR: 299638
* SNAC: w6611mwh
* SUDOC: 030277019
* Trove: 1003724
* VIAF: 89471868
* WorldCat Identities: lccn-n80032751

 |
**Swabies** (Duits: *Schwäbisch*) is een van die Alemanniese dialekte van Hoogduits, wat in die Swabestreek gepraat word. Swabe dek 'n groot deel van Duitsland se suidwestelike *Bundesland* (deelstaat) Baden-Württemberg (insluitend die hoofstad Stuttgart en 'n landelike gebied wat bekend staan as die Swabiese Alb) en die suidweste van die *Bundesland* Beiere.

Die dialek wissel van 'n 'standaard' Swabies wat in Stuttgart gepraat word tot effens anders en 'dikker' vorme wat in kleiner dorpies in die platteland aangetref word. Ouer mens kan baie keer bepaal van watter dorpie iemand af kom deur na hulle aksent te luister.

Swabies is soos ander Alemanniese dialekte moeilik verstaanbaar vir sprekers van Standaardduits. Dit bevat woordeskat wat geheel en al van Standaardduits verskil (b.v.. Standaardduits *Marmelade* is *Gsälz* in Swabies).

In 2009 is die woord *Muggeseggele*, ’n Swabiese idioom wat die skrotum van ’n huisvlieg beteken, in ’n lesersopname deur die *Stuttgarter Nachrichten*, Stuttgart se grootste koerant, aangewys as "die mooiste Swabiese woord". Dit word op ’n ironiese manier gebruik om ’n klein maateenheid aan te dui en word as geskik beskou om voor kinders te gebruik.

Eienskappe
----------

### Taalkundig

Eienskappe (in vergelyking met Standaardduits) sluit in:

* Die Middel-Hoogduitse monoftonge *î* en *û* het [e͡i] en [o͡u] geword, nie [a͡ɪ] en [a͡ʊ] nie.
* die "-et" agtervoegsel vir werkwoorde in die 3rd persoon meervoudsvorm
* soos in ander Alemanniese dialekte, die uitspreek van "s" voor konsonante soos [ʃ] (b.v.. *Fest* 'fees' word uitgespreek as *Fescht*)
* die verkleiningsvorm agtervoegsel "-le" (baie vinnig uitgespreek, b.v. *Haus* kan *Häusle* word, *Bisschen* kan *Bissle* word) en "-la" vir meervoud (b.v. *Spätzle* word *Spätzla*)

Klank
-----

Die Swabiese dialek word met 'n unieke melodie gepraat wat ook teenwoordig is wanneer Swabiese sprekers Standaardduits praat.

Variasie
--------

Die Swabiese dialek bestaan uit talle sub-dialekte waarvan elkeen sys eie variasies het. Hierdie sub-dialekte kan gekategoriseer word volgens die verskil in die vorm van die verlede deelwoord 'sein' (om te wees) na *gwä* en *gsi.* Die Gsi groepe is nader aan die ander Alemanniese dialekte soos Switserse Duits.

Drie Swabiese variante kan onderskei word van Wes na Oos in Swabe:

| Wes-Swabies (*Weschtschwäbisch*) | Sentraal-Swabies (*Mittelschwäbisch*) | Oos-Swabies (*Oschtschwäbisch*) |
| --- | --- | --- |
| bròad, noa | broid, noi | broed/braed, … |
| raod, Sai | raod/rood, Sai/See | ròad, Sea |
| Schlòòf | Schlòòf | Schlaof |

Daar is nie 'n beduidende verskil tussen die Swabiese Duits wat deur Katolieke en Protestante sprekers gepraat word nie.

Swabiese dialek skrywers
------------------------

* Sebastian Sailer (1714–1777)
* August Lämmle
* Sebastian Blau
* Peter Schlack, b. 1943
Die **Swart-Mfolozirivier** (Swart-Umfolozirivier, *Imfolozi emnyama*) is 'n rivier in KwaZulu-Natal.

Oorsprong
---------

Hierdie rivier ontspring op 'n hoogte van 1500 m bo seespieël, ongeveer 20 km oos van Vryheid by 27° 48′ 23″ suid en 31° 2′ 16″ oos.

Stroom
------

Die rivier is opvallend kronkelrig en loop deur savanneveld, met lae bome en welige plantegroei. Op die suidoostelike hoek van die Hluhluwe-iMfolozipark sluit dit by die Wit-Mfolozirivier aan om die Mfolozirivier te vorm. Die Mbhekamuzi- Thake-, Sikwebezi- en die Vunariviere is die grootstes van 'n groot aantal sytakke.

Warmbron
--------

Die Thangami-warmbron is suidoos van die dorpie Swart-Umfolozi en wes van die dorpie KwaCeza, op die noordelike oewer geleë.

Naam
----

Umfolozi is 'n Zoeloe-woord met die betekenis "die dwalende een". Dit verwys na die baie kronkels in die rivier. Waarskynlik het die opvallende hoeveelheid donker klippe in die rivierbedding tot die voorvoegsel swart aanleiding gegee.

Lees ook
--------

* Collywobbles
* Warmwaterbronne van Suid-Afrika

Bibliografie
------------

* Bate, G.C. Whitfield, A.K. en Forbes, A.T.: A review of studies on the Mfolozi estuary and associated flood plain, with emphasis on information required by management for future reconnection of the rivier to the St. Lucia system. wrc.org.za
* portfoliocollection.com
* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 9. Kaapstad: Nasou, 1973. ISBN 0-625-00325-X
* Wannenburgh, Alf: The natural wonder of Southern Africa. Kaapstad: Struik, 1984. ISBN 0-86977-088-8
**Thor Heyerdahl** (6 Oktober 1914 – 18 April 2002) was ’n Noorse avonturier en etnograaf met ’n agtergrond in soölogie, botanie en geografie. Hy het bekend geraak vanweë sy Kon-Tiki-ekspedisie in 1947, waarin hy 8 000 km ver oor die Stille Oseaan geseil het in ’n met die hand geboude vlot – van Suid-Amerika tot die Tuamotu-eilande. Die doel was om te wys antieke volke kon oor lang afstand gevaar en kontak tussen verskillende kulture bewerkstellig het.

In Mei 2011 is die Thor Heyerdahl-argief by Unesco se "Memory of the World"-register gevoeg. Dit dek die jare 1937 tot 2002 en sluit sy fotoversameling, dagboeke, privaat briewe, planne, koerantuitknipsels, ’n boek en artikels in.

Fatu Hiva, Paaseiland en Azerbeidjan
------------------------------------

Die *Ra II*, een van die bote waarmee Heyerdahl gevaar het (Kon-Tiki-museum, Oslo, Norweë).
Die gebeure rondom sy verblyf op die Marquesaseilande in die Stille Oseaan, hoofsaaklik Fatu Hiva, word vertel in sy boek *På Jakt etter Paradiset* ("Soektog na die Paradys") (1938), wat in Noorweë gepubliseer is, maar weens die Tweede Wêreldoorlog nooit vertaal is nie en grootliks vergete geraak het. Hy het later ’n nuwe weergawe van dié reis gepubliseer in die boek *Fatu Hiva* (Londen: Allen & Unwin, 1974).

In 1955 en 1956 het hy op Paaseiland gewoon en ’n argeologiese ekspedisie gelei. Hulle het al die belangrike argeologiese terreine op die eiland nagevors en die eilandbewoners gehelp om hul groot standbeelde, die moai, te restoureer en op hul platforms terug te plaas nadat almal op die grond gelê het. Hy het ook belangrike plekke soos Orongo en Poike besoek.

Die span het twee volumes oor hul werk gepubliseer. Sy gewilde boek oor die onderwerp, *Aku-Aku*, was ’n internasionale topverkoper.

Heyerdahl het Azerbeidjan vier keer besoek, in 1981, 1994, 1999 en 2000. Hy is lank gefassineer deur die rotskuns wat dateer van omstreeks die 8ste tot 7de millennium v.C. by Gobustan, sowat 48 km wes van Bakoe. Hy was oortuig daarvan die kunsstyl stem baie ooreen met die graveerkuns wat in sy vaderland, Noorweë, voorkom.

Hy het sy navorsing op verskeie gepubliseerde werke geskoei en voorgestel ’n antieke gemeenskap het in Azerbeidjan gewoon en op waterweë noord migreer tot in die hedendaagse Skandinawië.

Van die talle ander plekke wat hy besoek het, is Maledive, die Kanariese Eilande, Pakistan, Marokko en Bolivië.

Dood
----

Hy is op 18 April 2002 op 87-jarige leeftyd dood weens ’n breingewas.
Die **Thraciese Dinastie** of **Huis van Leo** het van 457 tot 518 n.C. oor die Oos-Romeinse Ryk regeer. Die dinastie is gestig deur keiser Leo I, ’n offisier wat deur die hoof van die leër gekies as keiser ná keiser Marcianus se dood. Hy was die eerste Bisantynse heerser wat deur die Patriarg van Konstantinopel gekroon is.

Hy is opgevolg deur sy kleinseun, Leo II, die seun van sy dogter Ariadne en haar man, Zeno. Hy het eers "caesar" geword en in 473 medekeiser. Met Leo I se dood in 474 het die sewejarige keiser geword. Hy het sy pa as medekeiser en regent gekroon en is kort daarna oorlede. Zeno was toe die alleenheerser. 

Zeno is deur Basiliscus, ’n generaal en swaer van Leo I, onttroon in ’n opstand omdat hy ongewild was. Basiliscus is egter eindelik deur Zeno verslaan en laasgenoemde se bewind is herstel. 

Ná Zeno se dood in 491 is Anatasius, ’n paleisamptenaar, deur die keiserlike weduwee Ariadne as haar man en die nuwe keiser gekies. Hy is in 518 sonder kinders dood en is opgevolg deur Justinus I, ’n offisier wat deur die leër en volk verkies is. Dit was die begin van die Justiniaanse Dinastie.

Keisers van die Thraciese Dinastie
----------------------------------

* Leo I – 457–474
* Leo II – 18 Januarie 474 – 17 November 474
* Zeno – 9 Februarie 474 – 9 Januarie 475
* Basiliscus – 9 Januarie 475 – Augustus 476
* Zeno – Augustus 476 – 9 April 491
* Anatasius – 11 April 491 – 9 Julie 518
Die **Ster van Suid-Afrika** is die eerste groot diamant wat 'n internasionale diamantstormloop na Suid-Afrika ontketen het. Die wit diamant het 83,5 karaat geweeg. Die diamant is in Maart 1869 op die plaas Sandfontein by die Oranjerivier deur 'n Griekwa met die naam van Swartbooi opgetel. Die diamant is deur 'n familielid van Swartbooi aan Schalk van Niekerk aangebied. Hy het dit onmiddellik as 'n diamant herken. Hy bied al sy lewende hawe aan as betaling, naamlik 500 skape, 10 beeste en 'n perd. Hy verkoop die diamant aan die firma *Lilienfeld Brothers* op Hopetown vir £11 200. Die firma verkoop weer die diamant aan 'n Londense firma *Hunt en Roskeld* vir 'n onbekende gedrag. 

Die diamant word in 'n peervorm geslyp en weeg nou 47,69 karaat. Die Hertog van Dudley koop dit vir £25 000. Op 2 Mei 1974 word die diamant vir £552 000 in Genève opgeveil.

Trivia
------

Die Cullinan I diamant wat uit die Cullinan-diamant geslyp is staan bekend as die *Groot ster van Afrika*.

Sien ook
--------

* Lys van beroemdste diamante

Bron
----

* *Die ontdekking van Rykdom* Diko van Zyl. 2013 ISBN 978 1 86806 343 7
**Derek Lyle Keys** (30 Augustus 1931–29 April 2018) was 'n Suid-Afrikaanse sakeleier wat van 1992 tot September 1994 in die kabinette van F.W. de Klerk en Nelson Mandela as minister van finansies gedien het.

Vroeë lewe
----------

Hy is in Johannesburg gebore en het aan die Universiteit van die Witwatersrand studeer waar hy in 1950 'n Baccalaureus Commerciale graad behaal het. In 1954 bekwaam hy hom as geoktrooieerde rekenmeester.

Loopbaan
--------

Keys het in 1956 by die Nywerheidontwikkelingskorporasie (NOK) van Suid-Afrika aangesluit. In die daaropvolgende agt jaar was hy betrokke by die ontwikkeling van baie van die belangrikste Suid-Afrikaanse bedrywe. Tot in 1986 het Keys hoofsaaklik 'n adviserende rol gespeel vir verskeie internasionale en plaaslike ondernemings wat in Suid-Afrika bedrywig was as bestuurskonsultant. Gedurende hierdie 21 jaar het hy onder meer op Asea, Sandvik en Sappi se direksies gedien. 

Voordat hy 'n kabinetsminister geword het, was hy die uitvoerende voorsitter van die mynhuis Gencor van 1986 tot 1991.

In Desember 1991 word Keys as Minister van Ekonomiese Koördinering en van Handel en Nywerheid aangewys.  In Mei 1992 is die portefeulje van Minister van Finansies ook aan Keys toevertrou. Hy het voorheen in regeringsliggame in 'n adviserende hoedanigheid gedien, waaronder die Kommissie vir elektrisiteit, die Belastingadvieskomitee en die Staatspresident se Ekonomiese Adviesraad.

Keys bedank as minister op 6 Julie 1994 en word op 19 September deur die bankier Chris Liebenberg opgevolg.
**Harry Stratford Caldecott** (bekend as **Strat Caldecott**; 1886–1929) was ’n Suid-Afrikaanse skilder wat sy opleiding in Parys ontvang en ’n voorste eksponent van die Impressionisme geword het. Hy het landskappe vol lig en atmosfeer geskep. Sy vrou, die Britsgebore Florence Zerffi (1882–1962), was ook ’n gerekende skilder van hoofsaaklik stillewes.

Lewensloop
----------

Harry Stratford Caldecott is op 27 Mei 1886 in Kimberley gebore. Hy studeer in 1912 aan die *Académie Julia* in Parys en in 1913 aan die *École des Beaux-Arts*, onder Gabriel Ferrier, ook in Parys.

Daarna woon en werk hy vir meer as tien jaar in Parys voordat hy hom in 1923 in Suid-Afrika hervestig. Hy het eerstehandse kennis en begrip van Franse Impressionistiese skildertegnieke na Suid-Afrika gebring. Baie van Caldecott se skilderye is egter nie onderteken of gedateer nie.

In 1924 trou hy met die kunstenaar Florence Zerffi. Die egpaar het deur die jare gereeld saam uitgestal, met hul eerste gesamentlike uitstalling in 1925. Hulle style was volkome teenoorgesteld – Zerffi s’n was die resultaat van haar Duitse opleiding, terwyl Caldecott s’n invloede van die Franse
skool getoon het.

Caldecott is met kanker gediagnoseer en is op 12 Desember 1929 in Wynberg oorlede. Hy was 43 jaar oud.

Fotogalery
----------

* CliftonClifton
* HeligersteegHeligersteeg
* Die uitstappieDie uitstappie
* In die Maleise buurtIn die Maleise buurt
* Sandduine, ValsbaaiSandduine, Valsbaai
* Uitsig oor die baaiUitsig oor die baai

Verder naleeswerk
-----------------

* Scholtz, J. du P.; *Strat Caldecott 1886–1929*, A.A. Balkema: Kaapstad, 1970
* *Stel van ses afdrukke van skilderye deur Strat Caldecott, Pranas Domsaitis, Wolf Kibel, Alexis Preller, Irma Stern en Jean Welz*; Suid-Afrikaanse Nasionale Kunsmuseum, OCLC 86034445
* L. Alexander & E. Cohen; *150 South African paintings, past and present*; Kaapstad; 1990
* Alexander, Bedford & Cohen; *Paris and South African artists 1850–1965*, Kaapstad, 1988
Die **Lockheed S-3 Viking** is 'n Amerikaanse verkenningsvliegtuig van die Amerikaanse Vloot. Die S-3 is een van die suksesvolste vliegtuie wat op vliegdekskepe diens gedoen het. Dit kan in verskeie rolle aangewend word insluitende dag-/nagverkenning, elektroniese teenmaatreëls, beheer/kommunikasie/bevelsentrum tydens oorlogvoering asook soek-en-vindoperasies. Die veelsydigheid het dit die naam *Switserse knipmes van vlootlugvaart* laat kry. 

In die laat 1960's het die Sowjetunie kernkragaangedrewe duikbote ontplooi wat diep kon duik wat die Amerikaanse Vloot genoop het om 'n spesifikasie op te stel vir 'n opvolger vir die *Grumman S-2 Tracker*. Die vliegtuig moes vanaf vliegdekskepe diens kon doen. Lockheed, saam met *Vought Aeronautics*, het die S-3A voorgestel wat die *Viking* geword het.

Om die vliegtuig so aërodinamies as moontlik te maak om sy spoed te verbeter is die meeste toestelle wat moet uitsteek wanneer hulle in gebruik is, so ontwerp dat hulle terugtrek in die romp wanneer dit nie gebruik word nie. Dit sluit in die invlughervulstang, magnetiese bespeurtoestel in die stert en sommige sensors. Die vliegtuig se vlerke kan opvou wat dit geskik maak vir gebruik op vliegdekskepe. Dit benodig 'n bemanning van vier.

Toerusting aan boord sluit in die nuutste radarstelsel, sonarboei-ontplooiingstoerusting en monitering daarvan asook oorlogvoeringbeheertoerusting. Die vliegtuig het sy nooiensvlug op 21 Januarie 1972 voltooi en model S-3A is in Februarie 1974 in diens gestel in die Amerikaanse Vloot. Veertien eskaders was toegerus met dié vliegtuig.

Gedurende die middeltagtigerjare was die vliegtuig opgegradeer en gemoderniseer om ook die *Harpoon*-missiel te kan dra. Alle verbeterde modelle is S-3B genoem. Terwyl die S-3A gebruik was vir teenduikbootoorlogvoering was die S-3B gebruik vir verkenning en ook om te dien as platvorm vir presisieteikenleiding vir die vloot.

Tegniese besonderhede
---------------------

Besonderhede van die Lockheed S-3 Viking:| Item | Statistiek |
| --- | --- |
| Aantal motors | 2 |
| Tipe motor | Straalmotor |
| Vervaardiger | General Electric TF-34-GE-400B turbowaaier |
| Kraglewering per motor | 4 211 kg stukrag |
| Vlerkspan | 20,93 m |
| Lengte | 16,26 m |
| Hoogte | 6,93 m |
| Vlerkoppervlakte | 55,55 m2 |
| Maks. opstygmassa | 23 852 kg |
| Maks. snelheid | 834 km/h |
| Operasionele hoogte | 12 200 m |
| Togafstand | 3 706 km |
| Klimvermoë | 1 280 m per minuut |
| Bewapening | Maksimum bomvrag van 1 793 kg
insluitend AGM-84 Harpoon, AGM-65 Maverick
AGM-84 SLAM missiele, torpedo's, vuurpyle en bomme |

Bron
----

* Crosby, Francis: *THE WORLD ENCYCLOPEDIA OF FIGHTERS & BOMBERS*. 2015. ISBN 978-1-84476-917-9
Spreuerhofstraße
Die **Spreuerhofstraße** is 'n stegie in Reutlingen, Baden-Württemberg, Duitsland, se ou middestad. Dit is slegs 50 meter lank en vurk by sy noordelike end na drie naburige huise, waar die westelike arm luidens die *Guinness Book of Records* die "smalste straat ter wêreld" is. Die breedte van die straat is gemiddeld 40 sentimeter, en sy nouste punt is 31 sentimeter breed.

Die spleet, of eerder, die wandelgebied naaste aan die gebou met die huisnommer 9, het 'n lengte van 3,80 meter. Omrede die stegie op munisipale grond geleë is, kan dit amptelik as 'n openbare pad gereken word. Vandaar die moontlikheid vir die titel as die smalste straat.

Geskiedenis
-----------

Die stegie is gebou ná die brand van 1726, waar bykans 80 persent van die woonhuise en die meeste openbare geboue vernietig is; dit is in 1820 as plaaslike pad met die straatnommer 72 aangewys. Die Spreuerhof was oorspronklik 'n graanpakhuis vir die Reutlingen-hospitaal en het vermoedelik as 'n ontsnappingsroete gedien. Ná pogings deur Reutlingen se Toerismebestuurderes van stadsbemarking word dit in 2007 as die smalste straat ter wêreld in die *Guinness Book of Records* aangeteken. Tevore dra Parliament Street in die Suid-Engelse stad Exeter hierdie titel. Tans is Spreuerhofstraße 'n besienswaardigheid van Reutlingen en dit is ook bewandel deur die voormalige Staatspresident van die Volksrepubliek van China, Hu Jintao.

Die aangrensende huis met die nommer 9 is tans in 'n bouvallige toestand. Weens die verrotte balke neig dit steeds toenemend tot versmalling van die stegie. Die afstand tussen die dakgeute en die aangrensende gebou is nou minder as een sentimeter. Omrede die eienaar die huis nie mag moderniseer nie en die rekordtitel deur sloping bedreig sal word, is daar tans die oorweging om die huis te verkoop. Private beleggers het reeds belangstelling getoon om die huis te koop en te restoureer.

Ander
-----

Die plaat word met spesiale skroewe beveilig
Nadat meer as 20 van die bordjies gesteel is wat die rekord van die nouste straat ter wêreld aanwys, is die laaste een met spesiale verseëling eerder as eenvoudige skroewe gemonteer.
Die Gemini 3-ruimtetuig.
**Gemini 3** was die eerste bemande sending van NASA se Gemini-program. Op 23 Maart 1965 het ruimtemanne Gus Grissom en John W. Young driekeer om die aarde gewentel in 'n lae wentelbaan in die Gemini 3-ruimtetuig, wat hulle *Molly Brown* gedoop het. Dit was die negende bemande vlug van NASA, insluitende twee X-15 vlugte hoër as 100 km, d.w.s. hoër as die Kármán-lyn. Dit was die 17de bemande ruimtevlug, insluitend die agt ruimtevlugte van die Sowjetunie. Dit was ook die laaste keer dat die vlugbeheer vanaf die Kaap Kennedy Lugmagbasis gedoen is voordat dit na Houston, Texas verskuif is.

Bemanning
---------


| Posisie | Ruimteman |
| --- | --- |
| Bevelvoerder | Gus GrissomTweede ruimtevlug |
| Vlieënier | John W. YoungEerste ruimtevlug |

| * l
* b
* w
Gemini-program |
| --- |
| 
* Gemini 1
* Gemini 2
* Gemini 3
* Gemini 4
* Gemini 5
* Gemini 6A
* Gemini 7
* Gemini 8
* Gemini 9A
* Gemini 10
* Gemini 11
* Gemini 12

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* SNAC: w6844fw7

 |
'n Vertikale tuin.
**Hortologie** (van Latyn: "hortus" = tuinplant) of **tuinbou** is die tak van landbou wat handel oor die kuns, wetenskap, tegnologie en besigheid van plantverbouing.

Die Wintertuin
--------------

### Hou streng by saaidatums

Ten einde 'n suksesvolle groentetuin te verbou tydens die wintermaande moet daar streng gehou word by die aanbevole saaidatums vir bv koolgewasse, wortels en beet. Daarby moet alle ander bestuurspraktyke noulettend uitgevoer word. Saaidatums is belangrik omdat die hitte van die mid- en laatsomer die grondslag lê vir die sukses van die wintertuin.

### Voordele van 'n wintertuin bo 'n somertuin

Die koue van die wintermaande (Meimaand tot Augustus in die grootste deel van Suid-Afrika) werk soos 'n koelkas: dit hou groente in 'n puik toestand. Kopkool, wortels, beet en raap kan te enige tyd geoes word. Daarby het blomkool en broccoli 'n goeie twee weke pluktyd, in teenstelling met uiters twee dae gedurende die someraande.

As die tuin eers gevestig is, is die werk in die wintertuin baie min. Water hoef bv slegs eenmaal per week toegedien te word.

### Geskikte gewasse

#### Uie

Uie word in twee hoofgroepe verdeel, nl. kortdag-kultivars soos bv Texas Grano, en langdag-kultivars soos Australian Brown en Caledon Globe. In omgewings soos bv Bloemfontein/Brandfort, waar aanplantgebiede vir langdag- en kortdaguie oorvleuel, moet die huistuinier katvoet loop met sy saaidatums, ten einde saadskiet tot die minimum te beperk.

Breedtegraad speel 'n bepalende rol by uieproduksie. Kortdag-uiesoorte word by die laer breedtegrade geplant, in teenstelling met die langdag-kultivars wat weer by die hoër breedtegrade geplant word, soos bv in die Wes-Kaap.

Texas Grano kan met groot sukses gesaai word gedurende April en Mei. Australian Brown word weer vanaf 1 Mei tot 20 Mei gesaai. Dit geld vir die Bloemfontein-omgewing. Saai op saadbeddings wat diep nat is, en hou die beddings klam. Tydens koue weer neem uiesaad tot drie weke om te ontkiem. Moenie toelaat dat die saailinge deur onkruid ingeneem word nie.

#### Kool

Spuit koolplantjies elke drie weke teen larwes van die ruitrugmot. Gebruik Malasol of Durstban. Voed plantjies weekliks met 'n goeie gebalanseerde voeding soos bv Multifeed. Volg die voorskrifte.

#### Peulgroente

Saai ertjies en boerboontjies die laaste week van Mei en die eerste week van Junie, sodat hierdie twee groentesoorte nie in blom moet kom tydens Augustusmaand nie, omdat daar dan nog 'n besliste gevaar van ryp is.

#### Radyse

Saai radyse gedurende Mei.

#### Vrugte

Hou vrugtebome en druiwestokke nog diep nat gedurende Mei en Junie. Wag met die snoeiwerk tot minstens Juniemand.
Die twee oë kyk na ’n voorwerp.

Die kubus skuif na regs in die beeld van die linkeroog.
Die kubus skuif na links in die beeld van die regteroog
Ons sien ’n enkele beeld, wat saamgestel is uit die beelde van die twee oë.
**Stereopse** (van die Griekse στερεο- *stereo-*, "solied", en ὄψις *opsis*, "voorkoms" of "sig") is ’n term wat meestal gebruik word om te verwys na die waarneming van diepte en driedimensionele struktuur deur die twee oë van mense met normale binokulêre visie. Omdat mense, en baie diere, se oë in verskillende laterale posisies geleë is, lei binokulêre visie tot twee effens verskillende beelde wat na die retina van die oë geprojekteer word. Die verskille lê hoofsaaklik in die relatiewe horisontale posisie van voorwerpe in die twee beelde. Hierdie verskille in posisie word horisontale dispariteite genoem, of meer algemeen binokulêre ongelykhede. Die verskille word in die brein verwerk om dieptewaarneming moontlik te maak. Terwyl binokulêre ongelykhede natuurlik is wanneer met twee oë na ’n driedimensionele toneel gekyk word, kan dit ook nagemaak word deur twee verskillende beelde apart aan elke oog te wys deur ’n metode wat stereoskopie genoem word. Die waarneming van diepte in sulke gevalle word ook "stereoskopiese diepte" genoem.

Hoewel die waarneming van diepte en driedimensionele struktuur ook met een oog moontlik is, is die waarneming nie so goed as wanneer binokulêre dispariteite ’n rol speel nie.

Die term "stereopse" (of "stereoskopiese diepte") kan dus spesifiek verwys na die unieke indruk van diepte wat met binokulêre visie verbind word; dit is wat algemeen "in 3D" genoem word.