recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Die **Lawotsjkin La-5** is 'n Russiese vegvliegtuig wat ontwikkel is uit die *Lawotsjkin LaGG-3* en tydens die Tweede Wêreldoorlog diens gedoen het. In 1941 is die *LaGG-3* se V12-motor vervang met 'n tweery, M-82 14-silinderstermotor en dit het gelei tot die *La-5*. Daar was ook ander verbeteringe aangebring wat gelei het tot beter vermoë en togafstand.

Die *Lawotsjkin La-5FN* was ook feitlik uit hout gebou, tog was dit een van die beste Russiese vegvliegtuie van die Tweede Wêreldoorlog. Die Shvestov M-82 motor het oor 'n tweestadium superaanjaer beskik wat 'n maksimumsnelheid van 648 km/h verseker het. Die vliegtuig was beweeglik, rats en kon beter presteer as alle ander Russiese vegvliegtuie asook die meeste Duitse vliegtuie. Dit was toegerus met twee 20 mm kanonne. Die *La-5FN* was vir nog 'n dekade in gebruik na die Tweede Wêreldoorlog totdat hulle vervang was met straalvliegtuie.

Daar was verdere ontwikkeling met die *La-5FN* gedoen in 1943, die gewig is verminder, die aerodinamika verbeter en dit het gelei tot die *Lawotsjkin La-7* onderskepping vliegtuig, waarvan 5,500 gebou was.

Tegniese besonderhede
---------------------

Besonderhede van die Lawotsjkin La-5FN:| Item | Statistiek |
| --- | --- |
| Aantal motore | 1 |
| Tipe motor | Skroef |
| Vervaardiger | Shvetsov M-82A 14-silinder dubbelry stermotor |
| Kraglewering per motor | 1,330 perdekrag |
| Vlerkspan | 9,8 m |
| Lengte | 8,46 m |
| Hoogte | 2,84 m |
| Vlerkoppervlakte | 17,5 m2 |
| Maks. opstygmassa | 3 360 kg |
| Maks. snelheid | 648 km/h |
| Operasionele hoogte | 9 500 m |
| Togafstand | 765 km |
| Klimvermoë | 5 000 m in 4 minute en 42 sekondes |
| Bewapening | Twee 23 mm kanonne en bomme onder die vlerke |

Sien ook
--------

* Lys van vegvliegtuie

Bron
----

* Crosby, Francis: *THE WORLD ENCYCLOPEDIA OF FIGHTERS & BOMBERS*. 2015. ISBN 978-1-84476-917-9
**Lawrence George Durrell** (27 Februarie 1912 – 7 November 1990) was 'n Britse romanskrywer wat bekendheid vir sy reisverhale, poësie, toneelstukke en jeuglektuur verwerf het. Die grootste deel van sy lewe het hy buite Engeland gewoon en is internasionaal bekend vir sy romansiklus *The Alexanderia Quartet.*

Lawrence George Durrell is van Ierse afkoms en is op 27 Februarie 1912 in Punjab, Brits-Indië, gebore. In die jare twintig het die gesin na Engeland teruggekeer. Durrell het vroeg in sy lewe al begin skryf en in die kunstenaarskringe in Londen en Parys beweeg. Die Amerikaans-Kubaanse skryfster Anaïs Nin en Henry Miller het 'n groot invloed op hom uitgeoefen.

Van 1935 tot 1956 was hy predikant en diplomatieke amptenaar op Corfu, Rhodus, Ciprus en die Griekse vasteland. Gedurende die Tweede Wêreldoorlog het hy in Alexandrië gewoon en ná die oorlog ook in Argentinië en die destydse Joego-Slawië. In 1956 het hy 'n tyd lank in Dorset, Engeland, gewoon en *Justine* en *Bitter Lemons* geskryf. Daarna het hy hom in Provence, Frankryk, gevestig.

Durrell se poësie wissel van kort, liriese gedigte tot beskrywende en satiriese werk. Net soos W.H. Auden gebruik hy graag 'n landskap as simboliese agtergrond om aan 'n *gevoel* uitdrukking te gee. Sy naam as digter is in 1943 *gevestig* met die bundel *A private Country.* In 1950 het sy versdrama *Sappho* verskyn en in 1960 sy *Collected Poems.* Sy ervarings in die buitelandse diens het hy in die satiriese verhalebundels *Esprit de corps* (1957) *Stift upper Lip* (1958) en *Sauve qui peut (1966) verwerk,* terwyl sy ervarings in die Middellandse Seegebied weergegee word in boeke soos *Reflections on a* *marine Venus* (1953) en *Bitter Lemons.*

Durrell se belangrikste romans, wat saam *The Alexandria Quartet* vorm, is *Justine* (1957), *Balthazar, Mountolive* (albei 1958) en *Clea* (1960), wat hulle almal afspeel teen die agtergrond van die dekadente Alexandrië ná dekolonisasie. Die tema van 'n beskawing se *verval* word *voortgesit* in *Tunc* (1968) en *Nunquam* (1970). Verder het hy ook die jeugroman *White Eagles over Serbia* (1957), die roman *The dark Labyrinth* (1958) en die toneelstukke *An Irish Faustus* (1963) en *Acte* (1964) geskryf.

Gedurende die sewentigerjare het hy weer begin met 'n aantal aaneengeskakelde romans, waarvan *Monsieur* (1974) die eerste was.

Durrell was vier keer getroud en het ’n dogter by elk van sy eerste twee vroue gehad. Hy het baie jare aan emfiseem gely en in November 1990 het hy in sy huis in Sommières aan ’n beroerte oorlede.

Bronnelys
---------

* *Wêreldspektrum*, Vol. 5, 180, ISBN 0 908409 46 X
| Periode/sisteem | Epog/serie | Tydsnede/etage | M. jaar gelede |
| --- | --- | --- | --- |
| Paleogeen | Paleoseen | Danium | **jonger** |
| Kryt | Laat | Maastricht | 66,0–72,1 |
| Campanium | 72,1–83,6 |
| Santonium | 83,6–86,3 |
| Coniakium | 86,3–89,8 |
| Turonium | 89,8–93,9 |
| Senomanium | 93,9–100,5 |
| Vroeg | Albium | 100,5–~113,0 |
| Aptium | ~113,0–~125,0 |
| Barremium | ~125,0–~129,4 |
| Hauterivium | ~129,4–~132,9 |
| Valanginium | ~132,9–~139,8 |
| Berriasium | ~139,8–~145,0 |
| Jura | Laat | Titonium | **ouer** |
| Die verdeling van die Kryt (IKS). |

Die **Kryt** is die derde en laaste geologiese periode van die Mesosoïese Era en strek van die einde van die Jura sowat 145 miljoen jaar gelede tot die begin van die Paleogeen, die eerste periode van die Kainosoïese Era, sowat 66 miljoen jaar gelede. Die naam kom van die Duitse woord *Kreide*. Dit strek oor 79 miljoen jaar en is die langste periode van die Fanerosoïese Eon. Die Kryt is ook ’n chronostratigrafiese sisteem van die Mesosoïese erateem.

Die Kryt was ’n periode met ’n relatief warm klimaat, wat gelei het tot hoë oseaanvlakke en talle vlak binnelandse seë. Hierdie oseane en seë is bewoon deur seereptiele, ammoniete en rudiste, terwyl dinosourusse steeds op land oorheers het. Terselfdertyd het nuwe soorte soogdiere en voëls ontstaan, sowel as blomplante. Die Kryt het geëindig met ’n groot katastrofe, die Kryt-Paleogeen-uitwissing, waarin baie groepe, insluitende nie-vlieënde dinosourusse, pterosourusse en groot seereptiele, uitgewis is. Die einde van die Kryt word gekenmerk deur die K–Pg-grens, wat verbind word met die massauitwissing tussen die Mesosoïese en die Kainosoïese Era.

Die Kryt is in 1822 die eerste keer as ’n aparte periode geïdentifiseer deur die Belgiese geoloog Jean d'Omalius d'Halloy en is genoem na die groot kalkbodems wat gevorm is uit die skulpe van see-ongewerweldes wat in Wes-Europa gevind word.
Die **bloumarlyn** (*Makaira nigricans*) is die bekendste sportvis en kom in al drie oseane van die wêreld voor. In Suid-Afrika kom die vis meer aan die ooskusgebiede voor, veral noord van Durban, met Sodwanabaai een van die bekendste plekke van waar die vis gevang word. Die vis word beskou as die vinnigste van die marlyne. In Engels staan die vis bekend as *Blue marlin*.

Voorkoms
--------

Die vis is groot met 'n lang lyf wat donkerblou aan die bokant is terwyl die sye en pens silwerwit is. Die pektorale vinne kan weggevou word. Die swaard is lank en skerp en kan langer wees as die swartmarlyn se swaard. Daar is ook ligblou, vertikale lyne op die kant van die vis wat verdwyn na die vis gevrek het. Die swaarste bloumarlyn wat in Suid-Afrikaanse waters gevang is, het 219 kg geweeg.

Gewoontes
---------

Die vis is alleenlopend en swem oor die oseane heen. Hulle vreet tussen die oseaan se oppervlakte en middeldiepwater en eet kleiner tuna en pensstreep-tuna. Soos alle swaardvisse gebruik hulle ook hul swaarde om hul prooi te verlam, beseer of selfs te dood. Hulle vreet vroeg tot laat in die oggende. Die vis is ook 'n gesogte eetvis.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

Bron
----

* Top Angling Fishes of Southern Africa. Hennie Crous. 2010. ISBN 978 1 77007 403 3
| **Beverly Hills**
 |
| --- |
| **Ligging in Kalifornië** | **Seël** |
|  |
|  |
|  |
| **Vlag** |
|  |
|  |
|  **Land** |  Verenigde State |
|  **Deelstaat** |  Kalifornië |
|  **County** | Los Angeles County |
|  **Koördinate** | 34°4′23″N 118°23′58″W﻿ / ﻿34.07306°N 118.39944°W﻿ / 34.07306; -118.39944Koördinate: 34°4′23″N 118°23′58″W﻿ / ﻿34.07306°N 118.39944°W﻿ / 34.07306; -118.39944 |
|  **Stigting** | 1914 |
|  **Geïnkorporeer op** | 28 Januarie 1914 |
|  **Oppervlakte:** |   |
|  - Totaal | 14,79 vk km |
|  **Hoogte bo seevlak** | 79 m |
|
|
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (skatting 2015) | 34 870 |
|  - Bevolkingsdigtheid | 2357,7/vk km |
|  **Tydsone** | PST (UTC -8)  Somertyd: PDT (UTC -7) |
|
|  **Klimaat** |   |
|  - Tipe | Mediterreense klimaat |
|  - Gemiddelde jaarlikse temperatuur | 17,7 °C |
|  - Gem. temp. Januarie/Augustus | 14 / 22,4 °C |
|  - Gemiddelde jaarlikse neerslae | 374 mm |
|  **Burgemeester** | Julian A. Gold |
|  **Amptelike Webwerf** | *Beverly Hills* |
|

**Beverly Hills** is ’n onafhanklike welvarende voorstad van Los Angeles, Kalifornië, waar baie beroemde rolprentsterre woon. Volgens algemene reg is dit 'n stad en munisipaliteit in die distrik Los Angeles County van die Amerikaanse deelstaat Kalifornië. Sy stadsgebied word volledig omsluit deur die buurstede Los Angeles en West Hollywood (wat self ook byna volledig deur Los Angeles omsluit word).

Die gebied het oorspronklik deel uitgemaak van 'n Spaanse plaas en is vir die verbouing van limabone aangewend. In 1914 is Beverly Hills deur 'n groep beleggers geïnkorporeer wat op soek na 'n oliebron was, maar in plaas daarvan op water afgekom en besluit het om die plek as 'n nedersetting te ontwikkel.

Europees geïnspireerde kommersiële boukuns in die voetgangerslaan van Rodeo Drive
Beverly Hills se raadsaal in die Spaanse Koloniale Herlewingstyl (*Spanish Colonial Revival*) dateer van 1932
Styl en status op vier wiele - Italiaanse luukse motors in Beverly Hills
In 2015 het Beverly Hills, waarna ook dikwels as "90210" verwys word (na aanleiding van een van sy hoofsaaklike poskodes), 'n bevolking van 34 870 gehad. Die stad, wat as een van die welvarendstes in die Verenigde State beskou word, staan onder meer bekend vir sy Rodeo Drive-winkeldistrik en die Beverly Hills-olieveld, een van min wat temidde van 'n stadsgebied geleë is en steeds ontgin word.

Beverly Hills se ekonomiese basis vergelyk gunstig met dié van groter nedersettings met enkele honderdduisend inwoners. Saam met pendelaars, wat bedags na die stad stroom, het Beverly Hills tydens dagure 'n bevolking van tussen 150 000 en 200 000. As 'n sogenaamde voldiens-gemeenskap verskaf die munisipaliteit aan sy burgers alle dienste soos polisie, brandweer, watervoorsiening en -suiwering, afvalverwydering en bouinspeksie. Beverly Hills het daarnaas sy eie skooldistrik met sommige van die beste skole in die hele Verenigde State.
**Teresa Cristina** (14 Maart 1822 – 28 Desember 1889) was die keiserin-gemaal van keiser, vrou van Pedro II van Brasilië, wat van 1831 tot 1889 regeer het. Die prinses is per gevolmagtigde met Pedro getroud II in 1843. Haar eggenoot se verwagtinge is verhoog toe 'n portret aangebied is wat Teresa as 'n geïdealiseerde skoonheid uitgebeeld het, maar hy was ontevrede oor sy bruid se eenvoudige voorkoms op hul eerste ontmoeting later daardie jaar. 

Die huwelik tussen Teresa en Pedro II Ek het nooit passievol romanties geword nie, alhoewel 'n band op grond van familie, wedersydse respek en voorliefde ontwikkel het. Die keiserin was 'n pligsgetroue eggenoot en het die keiser se standpunte onfeilbaar ondersteun en het nooit in die openbaar met haar eie sienings ingegryp nie. 

Teresa, saam met die oorblywende lede van die Imperiale Familie, is in ballingskap gestuur ná 'n staatsgreep wat in 1889 deur 'n kliek weermagoffisiere uitgevoer is. 

Die 17-jarige Pedro II was op sy beurt duidelik en groot teleurgesteld.  Sy eerste indrukke was net van haar fisiese gebreke - en van hoeveel haar voorkoms verskil van die portret wat aan hom gestuur is.  Fisies het sy donkerbruin hare  en bruin oë gehad,   was kort, effens oorgewig, het met 'n uitgesproke slap geloop en, hoewel nie lelik nie, was sy ook nie mooi nie. 

Photographic portrait of a woman seated and wearing a dark dress trimmed in dark lace, with her hair pulled back into a bun and no jewelry except for a simple ring on her left hand Teresa c. 1851
Die **bloureier** is 'n standvoël van die familie *Ardeidae* en inheems aan die matige klimaat dele van Europa en Asië asook dele van Afrika. Die bloureier se Engelse naam is *Grey heron*.

Identifikasie
-------------

Die bloureier is 'n groot voël: 90–100 cm lank met 'n 175–195 cm vlerkspan en 'n massa van 1–2 kg. Sy vere is meestal blou-grys bo-op en 'n vuilwit aan die onderkant. Volwassenes het 'n wit kop met 'n breë wit voorkop, terwyl jong voëls 'n grys kop het. Die voël het 'n kragtige pienk-geel bek, wat breër is by parende volwassenes. Die bloureier vlieg stadig, met sy lang nek in 'n "S"-vorm teruggetrek.

Habitat
-------

Die spesie paar in kolonies in bome naby mere, die strand of ander moeraslande. Reiers sal ook soms hul nesse in die riete in rivierbeddings bou. Die nes is groot en lywig en word uit stokkies gebou.

Verspreiding
------------

Die bloureier verkies 'n matige klimaat en word dus in die dele van Europa gevind wat so 'n klimaat bied, sowel as Asië. Dit word ook in die suidelike en westelike dele van Afrika gevind. Baie voëls sal egter migreer tydens die winter om ys in kouer areas te vermy.

Gedrag
------

Die bloureier jag in vlak water, waar dit visse of paddas vang met sy lang bek. Soms sal dit ook klein soogdiere of ander voëls vang. Die reier wag gewoonlik vir sy prooi om stil te staan voor hy dit vang, of sal dit baie stadig agtervolg.

Die voël maak 'n lang "fraaank" geluid.

Subspesies
----------

* *Ardea cinerea cinerea*. Linnaeus, 1758. Europa, Afrika, Wes-Asië.
* *Ardea cinerea jouyi*. Clark, 1907. Oos-Asië.
* *Ardea cinerea firasa*. Hartert, 1917. Madagaskar.
* *Ardea cinerea monicae*. Jouanin & Roux, 1963. Mauritanië.

Galery
------

* 'n Bloureier wat visvang'n Bloureier wat visvang
* 'n Onvolwasse reier'n Onvolwasse reier
* 'n Vlieënde bloureier'n Vlieënde bloureier
* 'n Bloureier in vlak water'n Bloureier in vlak water
* SkedelSkedel
* EiersEiers

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

Bronne
------

* Newman se Voëls van Suider-Afrika, ISBN 1-86872-982-6
* Handbook of the Birds of the World. Josep del Hoyo, Andrew Elliott en Jordi Sargatal (red). 1: 405. Lynx Edicions.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* LCCN: sh85056579
* LNB: 000296025

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q25273
* ADW: Ardea\_cinerea
* Avibase: 6AC87967DC86D7EE
* BioLib: 8405
* eBird: graher1
* EPPO: ARDECI
* Fauna Europaea: 96658
* Fossilworks: 83488
* GBIF: 9797180
* iNaturalist: 4954
* ITIS: 174781
* IUCN: 22696993
* NCBI: 30390
* WoRMS: 212668
* Xeno-canto: Ardea-cinerea

 |
’n Toneel uit die lokprent vir *The Big Combo* (1955).
**Film noir** (IFA: fɪlm nwaʁ) is ’n rolprentterm wat hoofsaaklik gebruik word om stylvolle Hollywood-misdaaddramas te beskryf, veral dié wat klem lê op siniese houdings en seksuele motivering. Hollywood se klassieke film noir-tydperk word gewoonlik beskou as tussen die vroeë 1940's en laat 1950's. Sulke prente word verbind met ’n swak verligte, swart-wit visuele styl wat sy oorsprong het in Duitse Ekspressionistiese kinematografie. Baie van die tipiese stories en houdings van die klassieke film noir kom van die misdaadfiksie wat tydens die Groot Depressie in Amerika ontstaan het.

Die term film noir, Frans vir "swart rolprent" (letterlik) of "donker rolprent" (meer korrek), is in 1946 die eerste keer vir Hollywood-prente gebruik deur die Franse resensent Nino Frank. Dit is in dié tyd feitlik nooit in Amerika gebruik nie. Voordat die term in die 1970's algemeen aanvaar is, is na baie klassieke film noir-prente verwys as "melodramas". Geleerdes debatteer steeds daaroor of film noir kwalifiseer as ’n aparte genre in die rolprentbedryf.

Film noir behels ’n verskeidenheid storielyne: die sentrale karakter kan 'n privaat speurder wees (*The Big Sleep*), ’n polisieman in burgerlike klere (*The Big Heat*), ’n ouerwordende bokser (*The Set-Up*), ’n ongelukkige swendelaar (*Night and the City*), ’n wetsgehoorsame burger wat verlei word tot ’n lewe van misdaad (*Gun Crazy*) of bloot ’n slagoffer van omstandighede (*D.O.A.*). 

Hoewel die term eens net betrekking op Amerikaanse flieks gehad het, is prente wat so genoem word later oor die wêreld heen gemaak. Baie rolprente wat sedert die 1960's uitgereik is, het soortgelyke temas en gebruik dikwels dieselfde konvensies. Sommige verwys na sulke hedendaagse prente as neo-noir.

Bronne
------

* Ballinger, Alexander, and Danny Graydon (2007). *The Rough Guide to Film Noir*. Londen: Rough Guides. ISBN 978-1-84353-474-7
* Biesen, Sheri Chinen (2005). *Blackout: World War II and the Origins of Film Noir*. Baltimore: Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-8217-3
* Hirsch, Foster (2001 [1981]). *The Dark Side of the Screen: Film Noir*. New York: Da Capo. ISBN 978-0-306-81039-8
* Naremore, James (2008). *More Than Night: Film Noir in Its Contexts*, 2de uitg. Berkeley, Los Angeles en Londen: University of California Press. ISBN 978-0-520-25402-2
* Schatz, Thomas (1981). *Hollywood Genres: Formulas, Filmmaking, and the Studio System*. New York: Random House. ISBN 978-0-07-553623-9
* Silver, Alain, and Elizabeth Ward (1992). *Film Noir: An Encyclopedic Reference to the American Style*, 3de uitg. Woodstock, N.Y.: Overlook Press. ISBN 978-0-87951-479-2 (Sien ook: Silver, Ursini, Ward, en Porfirio [2010]. *Film Noir: The Encyclopedia*, Overlook. ISBN 978-1-59020-144-2)
**Richard Karl Freiherr von Weizsäcker** (Duitse: [ˈʁɪçaɐ̯t fɔn ˈvaɪtszɛkɐ] (luister); 15 April 1920 - 31 Januarie 2015) was 'n Duitse politikus (CDU), wat van 1984 tot 1994 as president van Duitsland gedien het (van Wes-Duitsland 1984–1990 en van die herenigde Duitsland 1990–1994). Hy is gebore in die Weizsäcker-familie, wat deel was van die Duitse adel, en neem sy eerste openbare ampte in die Evangeliese Kerk in Duitsland.

Hy is 'n lid van die CDU sedert 1954 en word in 1969 tot parlementslid verkies. Hy het voortgegaan om 'n mandaat te hou as lid van die Bundestag totdat hy regerende burgemeester van Wes-Berlyn word na die verkiesing in 1981. In 1984 word Richard von Weizsäcker tot president van die Bondsrepubliek Duitsland verkies en in 1989 word hy vir 'n tweede termyn herkies. Hy is nogtans saam met Theodor Heuss, een van slegs twee presidente van die Bondsrepubliek Duitsland, wat twee volledige termyn van vyf jaar bedien het. Tydens sy tweede termyn as president op 3 Oktober 1990 sluit die vyf deelstate van die voormalige Duitse Demokratiese Republiek en Oos-Berlyn by die Bondsrepubliek Duitsland (*Duitse hereniging*) aan, wat von Weizsäcker die eerste demokratiese gelegitimeerde staatshoof van Duitsland as 'n heel sedert die Rykse president Paul von Hindenburg op 2 Augustus 1934 in sy amp gesterf het.

Hy word beskou as die gewildste van die presidente van Duitsland, wat veral met sy onpartydigheid in ag geneem word. Sy optrede het hom dikwels in stryd met sy partykollegas, veral jarelange kanselier Helmut Kohl, gesien. Hy was veral bekend vir sy toesprake, veral die een wat hy gelewer het tydens die 40ste herdenking van die einde van die Tweede Wêreldoorlog in Europa op 8 Mei 1985. Na sy dood is sy lewe en politieke werk baie geprys, met *The New York Times* wat na hom verwys as "'n bewaarder van die nasie se morele gewete".
Kaart wat Fingoland aandui.
**Fingoland** (Mfenguland) is 'n historiese naam vir die gebied tussen die Groot-Keirivier en die Mbhasherivier en beslaan dele van die distrikte van Butterworth, Nqamakwe, Tsomo en Dutywa. Dit lê suid van Tembuland, wes van Galekaland en noord van Brits-Kaffraria.

Die Fingo's (Amafengu) was oorblyfsels van ander stamme wat tydens die Mfecane versplinter is. Op uitnodiging van die goewerneur van die Kaapkolonie, sir Philip Wodehouse, het 'n groep van hierdie vlugtelinge hulle in 1865 hier kom vestig. Op 1 Oktober 1879 is die streek by die Kaapkolonie ingelyf onder kapt. M.L. Blyth as eerste hooflanddros. Op daardie datum het die Fingo's dus Britse onderdane geword.

Die amaFengu was bekend as goeie skuts.
Die heuwelagtige landskap leen hom tot bees- en skaapboerdery. Net meer as 3 km oos van Nqamakwe is die bekende Blythswood, 'n voormalige Skotse sendingstasie en tans skool.

Bibliografie
------------

* Raper, P.E.: Streekname in Suid-Afrika en Suidwes. Kaapstad: Tafelberg vir die R.G.N. 1972. (Naamkundereeks nr. 1) ISBN 0-624-00182-2
* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 4. Kaapstad: Nasou, 1971. ISBN 0-625-00320-9

Sien ook
--------

* Lys van streeksname in Suid-Afrika
| Periode/sisteem | Epog/serie | Tydsnede/etage | M. jaar gelede |
| --- | --- | --- | --- |
| Neogeen | Mioseen | Aquitanium | **jonger** |
| Paleogeen | Oligoseen | Chattium | 23,03–28,1 |
| Rupelium | 28,1–33,9 |
| Eoseen | Priabonium | 33,9–38,0 |
| Bartonium | 38,0–41,3 |
| Lutetium | 41,3–47,8 |
| Ipresium | 47,8–56,0 |
| Paleoseen | Tanetium | 56,0–59,2 |
| Selandium | 59,2–61,6 |
| Danium | 61,6–66,0 |
| Kryt | Laat | Maastricht | **ouer** |
| Die verdeling van die Paleogeen (IKS). |

Die **Lutetium** is ’n chronostratigrafiese etage sowel as geologiese tydsnede van onderskeidelik die sisteem en periode Paleogeen (serie/epog Eoseen). Dit verwys dus na ’n tydperk sowel as die gesteentes wat in dié tydperk gevorm het. 

Die tydperk was van sowat 47,8 tot 41,3 miljoen jaar gelede. Dit is voorafgegaan deur die Ipresium en gevolg deur die Bartonium.

Naam en definisie
-----------------

Die Lutetium is in 1883 deur Albert de Lapparent genoem na Lutetia, die Latynse naam vir Parys. Die oorspronklike tipeligging is in die omgewing van dié stad; ’n globale stratotipepunt is nog nie vasgestel nie.

Die basis van die etage word gedefinieer deur die laaste voorkoms van die Foraminifera-genus *Hantkenina* en die bokant deur die verdwyning van die nannoplankton *Reticulofenestra reticulata*.

Bronne
------

* (en)  Gradstein, F.M.; Ogg, J.G.; Schmitz, M.D. & Ogg, G.M.; **2012**: *A Geologic Time Scale 2012*, Elsevier, ISBN 0444594256.
'n Peilmerk in Kanada.
'n **Peilmerk** is 'n landmerk wat vir geodetiese opmeting gebruik word. Peilmerke word gewoonlik deur regerings opgerig, en die koördinate en hoogte van die peilmerk word dan gepubliseer. Dit is meestal in die vorm van 'n ronde metaalplaatjie wat in 'n teerpad of in klip of beton geplaas word, maar die vorm daarvan verskil van land tot land. Die term word algemeen gebruik vir enige item wat gebruik word om 'n punt te merk as 'n hoogteverwysing.

Die hoogte van 'n peilmerk word bereken relatief tot die hoogtes van nabygeleë peilmerke in 'n netwerk wat ontstaan uit 'n fundamentele peilmerk. 'n Fundamentele peilmerk het 'n bekende hoogte, gewoonlik hoogte bo gemiddelde seevlak. Die posisie en hoogte van elke peilmerk word gewoonlik op topografiese kaarte aangedui.

Geskiedenis
-----------

Die term **peilmerk** is afkomstig van die Engelse term *bench mark*, wat verwys na die horisontale beitelmerke wat opnemers gemaak het in klipstrukture, waarin 'n hoekyster geplaas kon word om 'n "bank" te vorm vir nivelleringsapparate, om sodoende te verseker dat 'n nivelleringsapparaat akkuraat geposisioneer kon word.

Peilmerke in Suid-Afrika
------------------------

Peilmerke vorm deel van 'n ou opnamestelsel, wat ongeveer 24 000 stadspeilmerke in 122 dorpe en stede in Suid-Afrika insluit, asook duisende peilmerke wat oorspronklik langs spoorlyne in 'n betonbasis geplaas is, maar ook later langs paaie en snelweë. Peilmerke in Suid-Afrika word deur die Departement van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming bestuur. Peilmerke word beskou as 'n passiewe stelsel aangesien 'n peilmerk slegs die koördinate en hoogte wat aan hom toegewys is verteenwoordig, en geen rol speel in die opdatering of monitering van sy posisie of hoogte nie. Hierdie opnamestelsel word geleidelik vervang deur aktiewe GPS-stasies, wat in Suid-Afrika bekend staan as *TrigNet*. Die voordeel van die nuwe GPS-gebaseerde stelsel is dat dit lewendige data voorsien, en die data kan elektronies gestoor word om later verwerk te word.

Peilmerkjag
-----------

Peilmerkjag (Engels: *benchmarking*) is 'n stokperdjie waarin deelnemers peilmerke moet vind. Tegnies, word die term "peilmerk" gebruik net as verwysing na peilmerke wat 'n hoogteverwysing aanwys, maar amateurs gebruik dikwels die term om ook trigonometriese bakens of ander verwysingspunte in te sluit. Deelnemers vind die teiken gewoonlik op 'n webblad. Soos met Geocaching, het die aktiwiteit gewild geword sedert ongeveer 1995, na aanleiding van die beskikbaarheid van data oor die ligging van peilmerke op die internet.

Fotogalery
----------

* 'n Peilmerk in Frankryk.
* 'n Peilmerk in Duitsland.
* 'n Peilmerk in Hongarye.
* 'n Peilmerk in Italië.
* 'n Peilmerk in Japan.
* 'n Peilmerk in Swede.
* 'n Peilmerk in Taiwan.
* 'n Peilmerk in die VSA.

Sien Ook
--------

* Trigonometriese baken
'n Venetiese helm uit die 5de eeu v.C. wat in Oppeano, provinsie Verona, opgegrawe is  
*Nasionale Argeologiese Museum, Florence*
Die **Veneters** was 'n antieke volk in die noordooste van die huidige Italië. In Italiaans word na hulle verwys as *Paleoveneti* om verwarring te voorkom met die benaming vir die bewoners van die moderne administratiewe streek Veneto, *Veneti*. Die Veneters was naamgewers vir sowel Veneto asook dié streek se administratiewe setel, Venesië. Die Adriatiese Veneters (Latyn: *Veneti*) moenie verwar word met die Keltiese Veneters in Gallië (Latyn: *Veneti* of *Venetes*) nie.

Die Veneters was 'n Indo-Europese volk met 'n taal wat nou verwant was aan Latyn en het in die 10de eeu v.C. oor die oostelike Alpe na Noord-Italië getrek. Hier het hulle 'n gebied bewoon wat in die weste tot die Athesis (antieke naam vir die rivier *Etsch* of *Adige*), volgens ander bronne tot die Adda; in die noorde tot die Alpe en in die ooste tot Timavo in die huidige Frioelië gestrek het. In hierdie gebied was Patavium (die latere Padua) en Ateste (Este, destyds nog aan die oewer van die Etsch/Adige geleë) die belangrikste politieke en kulturele sentrums.

Die twee nedersettings het 'n dorpsagtige karakter gehad en hoofsaaklik uit eenvoudige leemhutte bestaan. Oorledenes is in verstrooide grafte of in nekropole begrawe wat rondom die nedersettings aangelê is. Die Veneters het handel gedryf met die Villanova-beskawing en die opvolgende Etruskers in die suide, maar ook verder afgeleë gebiede soos die Griekse Micene. Van daar, maar ook uit Tiryns en Pylos, is ivoor en volstruis-eierskille uit Afrika ingevoer. In die laasgenoemdes is salwe en rare kos bewaar. Uit Etrurië is metale soos yster, koper en tin, maar ook verwerkte goedere en tegniese vaardighede (wat onder meer vir bronsvervaardiging benodig is) ingevoer. Ook is die Etruskiese alfabet oorgeneem. Venetiese handelsgoedere was barnsteen, wat oor die Barnsteenroete uit Noord-Europa ingevoer is, en bronsvoorwerpe. In Romeinse bronne word ook na perdeteelt verwys.

Toe Keltiese stamme verskeie kere die Venetiese gebied binnegeval het, het die Veneters Rome om militêre bystand versoek. Die bande met Rome is gaandeweg verstewig. In 89 v.C. is met die *Lex Pompeia* Romeinse burgerreg aan die Veneters verleen en 'n assimilasieproses aan die gang gesit wat tot die versmelting met die Romeinse kultuur gelei het. Patavium, die geboortestad van die geskiedskrywer Titus Livius, word gedurende die regentskap van Augustus as die welvarendste nedersetting in Italië naas Rome beskryf danksy 'n florerende see- en binnelandse handel en die vervaardiging van wolprodukte. Die Venetiese gebied het later deel geword van die administratiewe *Regio X Venetia et Histria* waarna in die laat Keisertyd net as *Venetia* verwys is.
Oudl. J.P.L. Labuschagne.
**J.P.L. Labuschagne** (plaas Elandsrivier, distrik Cradock, Kaapkolonie, 26 September 1832 – plaas Rietvlei, distrik Rietvlei, Heidelberg, Transvaal, Suid-Afrika, 19 November 1905) was Volksraadslid van die Zuid-Afrikaansche Republiek (ZAR) en jare lange ouderling van die Gereformeerde kerk in Heidelberg, ZAR (teenwoordig in die Gauteng-provinsie).

Labuschagne het van sy geboortedistrik saam met sy ouers na Natal getrek en (moontlik ná die Britse anneksasie, ná Transvaal. In 1851 het hy hom op sy woonplaas, Rietvlei, in die distrik Heidelberg gevestig, waar hy tot op 73-jarige leeftyd gewoon het.

Labuschagne het hom reeds met die herstigting van die Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika onder leiding van ds. Dirk Postma op 11 Februarie 1859 op Rustenburg by dié kerk aangesluit. Hy is dadelik gekies tot diaken van die nuwe Gereformeerde kerk Pretoria, wat indertyd nog Heidelberg omvat het. Vele male het hy ds. Postma met die ossewa van Potchefstroom na Pretoria vervoer, ’n afstand van sowat 200 km. By die stigting van die Heidelbergse Gereformeerde kerk in 1890 is hy tot ouderling gekies en het die gemeente getrou gedien tot kort voor sy dood toe hy eervolle ontslag ontvang het.

In die tyd van sy ouderlingskap was hy ’n hele tyd land lank lid van die Transvaalse Volksraad. Deur sy bemoeiing het die gemeente sekere erwe en ’n plaas ontvang. In die 1935 uitgawe van die GKSA se *Almanak'* skryf ene N.W. waarskynlik ds. N.H. van der Walt, die redakteur: "Sy nagedagtenis word deur sy kinders en kindskinders in eer gehou, van wie daar nog ’n hele aantal aan Heidelberg se gemeente behoort."

Bron
----

* (af)  Van der Walt, N.H. (hoofred.). 1934. *Almanak vir Die Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika vir die jaar 1934. Sestigste Jaargang.* Potchefstroom: Adm. Buro.
Ds. J.A.R. du Toit was die NG gemeente Namakwaland se vierde leraar en het daar gearbei van 1910 tot 1918. Dié foto is omstreeks 1916 of '17 geneem.
Ds. **Jacobus Arnoldus Retief du Toit** (distrik Graaff-Reinet, 26 Julie 1880 - Dealesville, 4 Augustus 1930) was 'n predikant in die Nederduitse Gereformeerde Kerk.

Ds. Du Toit is op die plaas Uitkoms in die distrik Graaff-Reinet gebore en het sy opleiding tot die evangeliebediening aan die Kweekskool op Stellenbosch ontvang, waarna hy in 1907 gelegitimeer is. Terwyl hy nog studeer het, het die Tweede Vryheidsoorlog uitgebreek. Hy het sy studie tydelik gestaak en hom by die Boeremagte aangesluit. Hy het egter later na aan sy geboorteplek in die hande van die vyand beland en is toe as krygsgevangene verban. 

By die sluiting van vrede in 1902 het hy na die Kweekskool teruggegaan en sy studie in 1907 voltooi. Op 12 Junie 1908 is hy as hulpprediker van die NG gemeente Paarl georden. Sy eerste eie gemeente was die NG gemeente Namakwaland, waarvan hy op 12 Februarie 1910 op Bowesdorp bevestig is. 

In 1918 het hy na die intussen ingelyfde gemeente Marydale in Noord-Kaapland vertrek waar hy werksaam was tot 1918, toe hy daardie standplaas verwissel het vir Dealesville in die Vrystaat. Hier is hy onverwags op 4 Augustus 1930 aan hartverlamming oorlede is terwyl hy tennis gespeel het. Eerw. Andries Dreyer skryf in sy in memoriam-stukkie hy was sowel "in die Kaapse as die Vrystaatse Kerk ... hooggeag om sy toegewyde lewenswandel en die deeglikheid waarmee hy sy werk gedoen het".

Bronne
------

* (af)  Dreyer, eerw. A. 1931. *Jaarboek van die Nederduits-Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 1931*, Kaapstad: Jaarboek-Kommissie van die Raad van die Kerke.
'n Koekepan in die Assegaaibosch-natuurreservaat waarmee damme vir die teel van forelle en grootbekbaars gebou is
'n **Koekepan** (ook bekend as 'n *ghollowan* vanaf die Xhosawoord *ingolovane*), is 'n klein spoorgebonde waentjie of trollie. Dit word gebruik vir die vervoer, meestal oor korter afstande, van erts, steenkool, gruis, grond, klippe, sand, graan, vrugte, suikerriet, en dies meer.

Aanwending
----------

'n Koekepan kan met die hand of deur 'n lokomotief getrek of gestoot word, en kan ook aanmekaar geskakel word om 'n trein te vorm. Vervoer oor ongelyke terrein deur middel van 'n sweefspoor of lugkabel kom ook voor. Hiervoor kan 'n dwarsbalk met 'n pen daaraan gebruik word. Leë koekepanne op staalwiele wat op spore loop, weeg sowat twee ton en kan tot vier ton rots vervoer.

Ontwerp
-------

Dit word van metaal vervaardig, met 'n stewige onderstel en vier geflensde wiele. Die oop metaalbak is bo reghoekig gevorm met 'n U-vorm na onder. Soms is daar klappe vir storting van die vrag.

Etimologie
----------

Die oorsprong van die woord *koekepan* is onduidelik. Wat wel taamlik seker is, is dat die woord sy eerste verskyning op die Suid-Afrikaanse myne gemaak het. Dit laat die vermoede ontstaan dat *koekepan* 'n vervorming is van die Zoeloewoord *ingqukubhana* (wat na dieselfde voorwerp verwys) om te klink soos die Nederlandse *koekepan* (of *koekenpan*): 'n pan waarin koek gebak word. So gesien is dit dus 'n volksetimologiese vervorming.

Galery
------

* Koekepanne by 'n steenfabriekKoekepanne by 'n steenfabriek
* 'n Tieptrollie'n Tieptrollie
* 'n 0.85 m3 koekepan, afkomstig van die United States Bureau of Mines.'n 0.85 m3 koekepan, afkomstig van die *United States Bureau of Mines*.

Bronne
------

* HAT 5. *Verklarende handwoordeboek van die Afrikaanse taal*, F.F. Odendal; R.H. Gouws.
* EWA. *Etimologiewoordeboek van Afrikaans*, G. van Wyk et al.
Ingang tot die Chris Hani Baragwanath-hospitaal
Die **Chris Hani Baragwanath-hospitaal** is ’n hospitaal geleë in Soweto, suid van Johannesburg, Suid-Afrika. Dit is die grootste hospitaal in Afrika en die suidelike halfrond en die vierde grootste hospitaal ter wêreld met ’n oppervlakte van 0,7 km² en met 3 200 beddens en 6 760 personeellede. Dit is een van die veertig Gautengse provinsiale hospitale en word deur die Gautengse Provinsiale Gesondheidsdepartement gefinansier.

Die hospitaal in 1942.
Die hospitaal is in 1941 deur eerste minister, genl. Jan Smuts, as die Royal Imperial Hospital, Baragwanath geopen en het as militêre hospitaal vir die Imperiale Britse magte gedien wat in die Midde-Ooste geveg het. Die hospitaal het vanaf 1948 as die Baragwanath-hospitaal bekendgestaan, genoem na John Baragwanath, 'n Corniese immigrant wat die grond besit het waarop die hospitaal vandag staan. Die naam Chris Hani is in 1997 by die hospitaal se naam gevoeg om die vermoorde ANC- en SAKP-lid te herdenk.

Meer as tweeduisend pasiënte meld daagliks by die hospitaal aan, en bykans die helfte van hulle is MIV-positief.

Bronne
------

* Die hospitaal se geskiedenis volgens die hospitaal Geargiveer 3 Augustus 2012 op Wayback Machine
**Religieuse en  
LaVeyaanse Satanisme**  

**Organisasies wat met Satanisme geassosieer word**  

Kerk van Satan   

Eerste Sataniese Kerk  

**Bekende figure**  

Anton LaVey | Blanche Barton | Peter H. Gilmore | Peggy Nadramia | Karla LaVey

**Verwante konsepte**  

Die Pad van die Linkerhand | Pentagonale Revisionisme | Suitheisme | Oorlewing van die Sterkste | Objektivisme | Might Is Right

**Boeke en publikasies**  

*The Satanic Bible* | *The Satanic Rituals* | *The Satanic Witch* | *The Devil's Notebook* | *Satan Speaks!* | *The Black Flame* | *The Church of Satan* | *The Secret Life of a Satanist* | *The Satanic Scriptures*

**Peggy Nomeupau Nadramia** is 'n Amerikaanse redakteur van tydskrifte en 'n administrateur van die Kerk van Satan waar sy tans ook die amp van Hoëpriesteres beklee. Haar amptelike titel is Magistra Nadramia. 

Sy is op 30 April 2002 deur die vroeëre Hoëpriesteres Blanche Barton benoem en het reeds sedert Mei 2001 as Magistra Templi Rex gedien.

Aanhaling
---------

"... *ons* sal definieer wat 'n Satanis is, nie Bob Larson of enige ander buitestander, Christen of ander, nie. Ons is die eerste groep in die geskiedenis van die mensdom wat onder daardie titel verenig en dit gebruik het om na onsself te verwys; ons is die argivarisse van die Sataniese geskiedenis en die oppassers van Sataniese filosofie, en ons sal nie toelaat dat ander mense Sataniste of Satanisme definieer, afbaken of kategoriseer nie." —Peggy Nadramia, in *The Black Flame* (volume 5, nommers 1 & 2)

Werke
-----

* *Narcopolis & Other Poems* (red.) (Hell's Kitchen Productions, ISBN 0-9623286-1-8, November 1989), 'n antologie van grieselige digkuns wat deur verskeie kunstenaars van illustrasies voorsien is
Die **Westdenedam-ramp** is 'n busongeluk wat op 27 Maart 1985 in Westdene, Johannesburg, Suid-Afrika plaasgevind het. Die bestuurder het beheer oor die bus verloor en deur die versperring om die dam gebars en in die dam beland. Die bus het skoliere van Hoërskool Vorentoe vervoer. Die ramp het die lewens van 42 kinders geëis. Die meeste van die kinders het waarskynlik verdrink, aangesien die impak van die botsing nie so groot was nie.

Ongeluk
-------

Op 27 Maart 1985 omstreeks 13:30 het die bus wat die skoliere huis toe vervoer het, deur die damversperring gebars en in die dam ingery. Enkele oomblikke later het omstanders, onderwysers en medeskoliere soveel moontlik leerders probeer red totdat die nooddienste opgedaag het. Die oorlewende kinders is almal na die JG Strydom-hospitaal (nou die Helen Joseph-hospitaal) geneem vir behandeling.

Ondersoek
---------

Daar was geen ander voertuie in die ongeluk betrokke nie. Die bestuurder, Willem Horne, kon nie onthou wat gebeur het nie aangesien hy kort voor die ongeluk sy bewussyn verloor het. Die ondersoek het getoon dat geen misdaad vermoed word nie en dat die bestuurder nie onder die invloed of nalatig was nie en is gevolglik vrygespreek.

Sterftes
--------

Die volgende kinders het hul lewe in die ramp verloor:

 

|  |  |
| --- | --- |
| * Blignaut, Anna
* Botha, Anne-Lize
* Botha, Henrietta
* Bruin, Caroline
* Coetzee, Denise
* Dreyer, Hendrik
* Du Plooy, Linda
* Du Plooy, Reinette
* Du Toit, Francois
* Els, Jacobus
* Erasmus, Karen
* Fritz, Francina
* Horing, Adriana
* Hurwitz, Jacqueline
* Jacobs, Anel
* Jooste, Lelanie
* Kleinhans, Adre
* Koen, Petrus
* Kruger, Clasina
* Kruger, Maria
* Lira, Riaan

  | * Ludick, Madeleine
* Mans, Cornelius
* Marshall, Elmarie
* Marx, Conrad
* McLaughlin, Belinda
* Meyer, Catharina
* Myl, Mary-Ann
* Morris, Anna
* Ouwenkamp, Albertus
* Pieters, Tanya
* Pretorius, Connie
* Pretorius, Elizabeth
* Rautenbach, Thelma
* Reynders, Hester
* Strydom, Charl
* Swanepoel, Vinette
* Swart, Andries
* Van der Westhuizen, Petrus
* Van Heerden, Elsa
* Van Tonder, Anna
* Venter, Deon

  |

\*Die Du Plooy-familie het hul twee dogters in die ramp verloor: Reinette en Linda. Pieter Koen het 5 medeskoliere gered, maar het self verdrink terwyl hy besig was om 'n sesde slagoffer te help. Vyf-en-dertig kinders is in die Westparkbegraafplaas begrawe.

Toekennings vir dapperheid
--------------------------

Pieter Koen en Danie Theron is albei die Woltemadedekorasie vir Dapperheid-Silver toegeken vir hulle optrede tydens die ramp. Danie Theron het in 1989, vier jaar na die ongeluk, sy eie lewe geneem.
Verskeie voorblaaie van die *Cape Times*, Januarie 2011.
Die Burgstraatse kant van die gebou waar onder andere die Cape Times en Cape Argus saamgestel word en tot 2011 gedruk is.
Die ***Cape Times*** is 'n Kaapstadse oggendblad wat op 27 Maart 1876 deur F.Y. St. Leger as die eerste dagblad in die land opgerig is. Dit was die eerste dagblad in Suid-Afrika en die enigste tot en met die verskyning van die *Natal Mercantile Advertiser* (tans die *Daily News*) twee jaar later.

Sirkulasie
----------

Die koerant het jare lank om sirkulasie met *Die Burger* meegeding, maar die stryd uiteindelik laat in die 20ste eeu verloor. Die sirkulasie was in 1974 byvoorbeeld 77 262 (toe een uit elke 14 Kapenaars dit gekoop het), maar in 2008 net 51 258 (toe net een uit elke 68 Kapenaars dit nog gekoop het). In die derde kwartaal van 2012 het dit 'n nuwe laagtepunt in die naoorlogse tydperk bereik met gemiddelde daaglikse verkope van 34 523

Die koerant het tradisioneel die Verenigde Party en met die party se verdwyning die Progressiewe Federale Party ondersteun, hoewel sy huidige standpunt meer onafhanklik is. Dit word tans uitgegee deur Independent News & Media.

Sien ook
--------

* Lys van Suid-Afrikaanse dagblaaie

Bronne
------

* Rosenthal, Eric, *Encyclopaedia of Southern Africa*, Juta and Company Limited, Kaapstad en Johannesburg, 1978.
| **KLM Vlug 861**
Dieselfde Boeing 747-206B van KLM in 1988 |
| --- |
| **Datum**: | 25 November 1973 |
| **Tipe voorval**: | Vliegtuigkaping |
| **Plek**: | Doebai |
| **Sterftes**: | 0 |
| **Beserings**: | Geen |
| **Vliegtuigtipe**: | Boeing 747-206B |
| **Vliegtuig-stertnommer**: | PH-BUA |
| **Oorsprong**: | Lughawe Schiphol, Amsterdam |
| **Halte 1**: | Ellinikon Int. Lughawe, Athene, Griekeland |
| **Halte 2**: | Beirut–Rafic Hariri Lughawe, Beiroet |
| **Halte 3**: | Palam Lughawe, Delhi, Indië |
| **Bestemming**: | Haneda Int. Lughawe, Tokio |
| **Passasiers**: | 247 |
| **Bemanning**: | 17 |
| **Oorlewendes**: | 264 (almal) |

**KLM Vlug 861**, bedryf met 'n Boeing 747 geregistreer as PH-BUA en met die naam *Mississippi*, is op 25 November 1973 deur drie jong Arabiere oor die Irakse lugruim gekaap op 'n geskeduleerde vlug van Amsterdam na Tokio met 247 passasiers aan boord.

Voorval
-------

KLM Vlug 861, met kaptein Issac Risseeuw in bevel, was 'n geskeduleerde vlug van Amsterdam (AMS) na Tokio-Haneda (HND) met beplande haltes in Athene (ATH), Beiroet (BEY) en Delhi (DEL). Die vliegtuig was onderweg oor Irak toe dit deur drie passasiers gekaap is wat beweer het dat hulle lede van die Arabiese Jeugorganisasie vir die Bevryding van Palestina is. Hulle het die vliegtuig na Damaskus, Nicosia, Tripoli, Malta en uiteindelik Dubai, gedwing, waar die kapers hulle aan die owerhede oorgegee het.

Nadraai
-------

Die Arabiese nasionalistiese jeugorganisasie het verantwoordelikheid aanvaar vir die kaping. Die vlugnommer word steeds gebruik vir die direkte roete van Amsterdam na Tokio.
Die Burgstraatse kant van die gebou waar onder andere die Cape Argus saamgestel en gedruk is tot die gebou in 2011 vir R86 miljoen aan 'n eiedomsontwikkelaar verkoop is. Die drukkery is geruime tyd voor die verkoping gesluit toe die Independent sy drukwerk uitgekontrakteer het.
***Cape Argus*** is 'n poniegrootte-dagblad in Kaapstad wat op 3 Januarie 1857 deur Brian Henry Darnell en R.W. Murray opgerig is.

Dit was aanvanklik 'n oggendblad, maar het in 1883 'n middagblad geword. Die firma Saul Solomon & Co. het die koerant in 1862 oorgeneem, maar beland in die besit van die Argus Printing and Publishing Company in 1886 toe Francis Dormer dié maatskappy stig en die vorige eienaar bankrot speel. Vandag is die Argus Printing and Publishing Company Independent News & Media. Die koerant is op 1 Desember 1969 hernoem tot net *The Argus*. Die naam het egter nie inslag gevind nie en is in die nuwe millennium weer *Cape Argus* gemaak.

Die koerant was jare lank 'n teenstander van die destydse Nasionale Party, hoewel nie so uitgesproke soos die Engelse, Kaapstadse oggendblad, die *Cape Times*, nie. Die *Cape Times* het destyds tot dieselfde groep (SAAN) as die *Rand Daily Mail* behoort, waarskynlik die grootste teenstander van Apartheid onder die dagblaaie. Nadat SAAN in die middel jare tagtig finansiële probleme ervaar het, het die Argus Printing and Publishing Company die *Cape Times* bekom, sodat sowel Media24 as Independent News & Media in 2008 elk drie dagblaaie in Kaapstad uitgegee het. Die Engelse uitgawe van die *Son* is intussen gestaak.

Sirkulasie
----------

Die koerant het lank die grootste sirkulasie van enige dagblad in die destydse Kaapprovinsie gehad, maar is sedertdien verbygesteek deur sowel *Die Burger* as *Die Son*. *Cape Argus* se sirkulasie het afgeneem tot sowat 75 000 eksemplare per dag in 2008, vergeleke met byvoorbeeld 120 000 in 1974 – 'n afname van 37,5%. Dit beteken terwyl meer as een uit elke nege mense in 1974 in Kaapstad die koerant elke dag gekoop het, het net een uit elke byna 47 mense dit elke dag in 2008 gekoop omdat die bevolking met 218% van 1,1 miljoen tot 3,5 miljoen toegeneem het. Die koerant is weliswaar steeds die grootste dagblad in die Kaapse Skiereiland, omdat *Die Burger* en *Die Son* baie gewild op die Wes-Kaapse platteland is.

Selfs nadat die koerant in 2012 in 'n ponieformaat herontwerp is, het die sirkulasie bly daal tot sowat 33 000 in die derde en 32 000 in die vierde kwartaal van 2012.

Sien ook
--------

* Lys van Suid-Afrikaanse dagblaaie

Bronne
------

* "Africa South of the Sahara", Europa Publications, London, 1975.
Babilonstoring
**Babilonstoring** (voorheen Babylonstoren, Babylons Toren of Babylonsche Tooren) is 'n alleenstaande keëlvormige koppie in die Drakensteinvallei. Aan die voet van die heuwel lê Babylonstoren, een van die oudste plase in die Boland. Teenswoordig huisves die plaas 'n vakansieoord bestaande uit 'n hotel, verskeie restaurante, 'n spa en 'n gimnasium, maar ook 'n mooi tuin, vrugteboord, groentetuin, wingerd en 'n wynkelder.

Ligging
-------

Hierdie plaas lê 6 km van Klapmuts en 4 km van Simondium aan die hellings van Simonsberg. Die kop is 253 m bo seevlak en is nagenoeg by 33° 49' suid en 18° 56' oos geleë.

Ontwikkeling
------------

Na bewering het die Hugenote hul eerste kerkie êrens op hierdie plaas gebou. In 1692 het Simon van der Stel 33 morg grond hier aan Pieter van der Byl toegeken en 6 jaar later nog 28 morg daaraan toegevoeg. Van der Byl het die eerste wingerd hier aangeplant. Petrus Johannes de Villiers het die plaas waarskynlik in 1777 gekoop. Hy bou 'n huis rondom die aanvanklike huis van Van der Byl. Aan die einde van die 19de eeu is die oorspronklike gewels afgebreek om by die heersende Victoriaanse styl aan te pas. Vanaf 1878 tot 2007 was die plaas in besit van die Louw-familie. Tydens die Tweede Vryheidsoorlog was die Louws openlik pro-Boergesind. Daarom is hulle deur die Kaapkolonie se regering hier onder "plaasarres" geplaas. In 1931 het verdere restourasiewerk plaasgevind en is die gewels weer opgebou. Nou bestaan die ou opstal uit 'n H-vormige huis, mooi buitegeboue met gewels, 'n tipiese klokkestoel en mooi toegangspoorte tot die plaaswerf. Dit het sedert 2007 groter bekendheid verwerf toe die plaas in die besit van die joernalis Karen Roos gekom het, wat dit tot 'n plesieroord ontwikkel het.

Naam
----

Die plaas se naam is ontleen aan Genesis 11. Babel beteken verwarring. Babilon lê aan die Eufraatrivier in Irak. Noord van Hermanus is ook 'n piek met dieselfde naam wat 'n hoogte van 1167 m bo seespieël bereik. Ook in die omgewing van Nieu-Bethesda en Cradock in die Oos-Kaap is daar 'n Babilonstoring.

Bibliografie
------------

* Fransen, Hans: A guide to the old buildings of the Cape. A survey of extant architecture from before c1910 in the area of Cape Town, Calvinia, Colesberg, Uitenhage. Kaapstad: Jonathan Ball, 2004. ISBN 1-86842-191-0
* McGregor, Lindsaye en Erica Moodie: Wineries of the Cape. The essential companion to touring the winelands. Kaapstad: Sunbird, 2013. ISBN 978-1-920289-70-6
* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 1. Kaapstad: Nasou, 1970.
* Vertue, Eric: Op reis met Eric Vertue. Nuweland: Ou Mutual, 1976.
* www.babylonstoren.com