recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Die **Nieuport 28** is 'n Franse dubbeldekker vegvliegtuig wat in die Eerste Wêreldoorlog gebruik is. Dit het sy nooiensvlug voltooi op 14 Junie 1917. Dit was die eerste vliegtuig wat die *American Expeditionary Forces* (AEF) gebruik het in die oorlog. Tydens die tweede patrollie van die AEF op 14 April 1918 behaal hulle twee oorwinnings. Luitenante Alan Winslow en Douglas Campbell van 94 Eskader het 'n vliegtuig elk afgeskiet. Campbell was die eerste Amerikaans opgeleide bobaasvlieënier.

Die *Nieuport 28* het aansienlik verskil van die *Nieuport 17*; die onderste vlerk was net so groot soos die boonste een terwyl by vorige modelle die onderste vlerk smaller was. Terwyl die vliegtuig in diens was het die nuwe *SPAD S.XIII*, wat in diens gestel is, dit oortref in vermoë. Nogtans het die Amerikaanse vlieëniers sukses bly behaal met die vliegtuig. Alhoewel die vliegtuig meer beweegbaar was die *SPAD* kon dit nie soveel straf verduur nie. Daar was ook 'n geneigdheid van die boonste vlerk se materiaal om los te skeur wanneer die vliegtuig duik. Die Amerikaanse bobaasvlieënier Edward Rickenbacker het van sy 26 oorwinnings in die vliegtuig behaal.

Tegniese besonderhede
---------------------

Besonderhede van die Nieuport 28:| Item | Statistiek |
| --- | --- |
| Aantal motors | 1 |
| Tipe motor | Skroef |
| Vervaardiger | Gnome 9N suierenjin |
| Kraglewering per motor | 160 perdekrag |
| Vlerkspan | 8,0 m |
| Lengte | 6,2 m |
| Hoogte | 2,48 m |
| Vlerkoppervlakte | 20,00 m2 |
| Maksimum opstygmassa | 740 kg |
| Maksimum snelheid | 195 km/h |
| Operasionele hoogte | 5 200 m |
| Uithouvermoë | 400 km |
| Klimvermoë | 5,000 m in 21 minute en 15 sekondes |
| Bewapening | Twee 7,7 mm masjiengewere. |

Sien ook
--------

* Lys van vegvliegtuie

Bron
----

* Crosby, Francis: *THE WORLD ENCYCLOPEDIA OF FIGHTERS & BOMBERS*. 2015. ISBN 978-1-84476-917-9
Moderne hoefysters van staal word vasgespyker deur die onsensitiewe hoefmuur.
'n **Hoefyster** is 'n mensgemaakte produk, ontwerp om 'n perd se hoef te beskerm teen slytasie. Dit word gewoonlik van metaal vervaardig, maar soms gedeeltelik of in sy geheel van moderne sintetiese materiale. Hoefysters word op die plat oppervlakke van die hoewe aangeheg, gewoonlik vasgespyker deur die onsensitiewe *hoefmuur* (wat anatomies soortgelyk is aan die menslike toonnael, hoewel baie groter en dikker).

Hoefsmid
--------

Die pas van hoefysters is 'n professionele beroep, wat deur 'n **hoefsmid** beoefen word. Hy spesialiseer in die voorbereiding van hoewe, ondersoek potensieel verlammende kwessies, en pas gepaste skoene, insluitend remediërende funksies waar nodig. In sommige lande, soos die Verenigde Koninkryk, word die pas van hoefysters wetlik beperk tot mense met spesifieke kwalifikasies en die nodige ondervinding. In die Verenigde State egter, waar professionele lisensiëring nie wetlik vereis word nie, verskaf professionele organisasies sertifiseringsprogramme wat gekwalifiseerde individue in die openbaar identifiseer.

* Pas van 'n hoefyster,
* beslaan van die perd
* en netjies afgewerk.
* Hoefspykers

Soorte ysters
-------------

Hoefysters is beskikbaar in 'n wye verskeidenheid van materiale en style ontwikkel vir verskillende tipes perde en vir die werk wat hulle doen. Die mees algemene materiale is staal en aluminium, maar gespesialiseerde hoefysters kan gebruik maak van rubber, plastiek, magnesium, titaan of koper. Staal word in ruitersport verkies waar 'n sterk, duursame skoen nodig is, soos polo, driegangitems, perdespring, en "westerns". Aluminiumskoene is ligter en veral geskik vir perdewedrenne, waar 'n ligter skoen verlang word. Dikwels fasiliteer sekere tipes hoefysters die gewenste beweging, so bevoordeel dit die dissipline van dressuur. Sommige hoefysters het uitsteeksels op die tone of hakke van die skoen, of beide, om bykomende vastrap aan die perd te verleen.

'n Verskeidenheid van hoefysters, insluitend aluminiumrenskoene (lig gekleur).

As 'n gelukbringer
------------------

Daar word gesê dat 'n hoefyster wat as 'n deurbehangsel aangebring is, goeie geluk aan die huisbewoners bring. Sommige mense glo dat deur dit op te hang met die punte wat na boontoe wys goeie geluk bring, want dit dien as 'n stoorhouer vir enige goeie geluk: terwyl deur dit op te hang met die punte wat af wys, bring slegte geluk want al die geluk sal uitval. Ander glo dat die hoefyster op die ander manier gehang moet word (met die punte wat af wys), want dit sal dan die geluk aan die mense rondom dit vrystel. 'n Gestileerde variasie van die hoefyster word gebruik vir 'n gewilde gooispel: "Hoefysters".
**Hong Kong Dragon Airlines Limited** (Chinees: 港龙 航空 有限公司), handeldrywend as **Cathay Dragon**, is 'n internasionale lugredery met sy hoofkwartier in Cathay Dragon House op die Hongkong Internasionale Lughawe, Hongkong. Op 30 Junie 2018 het die lugredery 'n geskeduleerde passasiersnetwerk na 48 bestemmings in 13 lande en gebiede in Asië bedryf. Daarbenewens het die lugredery 3 kodedeelooreenkomste op roetes wat bedien word deur vennootrederye. Dit beskik oor 'n vloot van 47 uitsluitlik-Airbusvliegtuie, bestaande uit A320s, A321s en A330s. 

Cathay Dragon is 'n volfiliaal van Hongkong se vlagdraer, Cathay Pacific, en is 'n geaffilieerde lid van die Oneworld lugrederyalliansie. Die lugredery is op 24 Mei 1985 deur Chao Kuang Piu gestig, die lugredery se huidige ere-voorsitter. Sy eerste vlug vertrek uit Hongkong na Kota Kinabalu, Maleisië na die toekenning van 'n lugoperateursertifikaat deur die Hongkongregering in Julie 1985. In 2010 het Dragonair, tesame met Cathay Pacific, meer as 138 000 vlugte onderneem, byna 27 miljoen passasiers en meer as 1,8 miljoen ton se vrag en pos vervoer.
"∠", die simbool vir 'n hoek. In meetkunde en driehoeksmeting, is 'n **hoek** die beeld wat op 'n plat vlak gevorm word deur twee strale wat 'n gemeenskaplike eindpunt het. Hierdie eindpunt word die verteks van die hoek genoem. Die grootte van die hoek is die "hoeveelheid rotasie" wat die twee strale skei en kan gemeet word deur die lengte van boog te meet wat deur die punt van een straal gevorm word as dit rondom die verteks geroteer word om saam te val met die ander straal.

Inleiding
---------

'n Hoek is 'n dimensielose grootheid wat tradisioneel uitgedruk word in grade (°). 'n Hoek wat 'n hele sirkel vorm se grootte is 360°. As twee strale van 'n hoek loodreg ten opsigte van mekaar staan is die hoek tussen hulle 90°. 'n Graad word onderverdeel in 60 *minute* (') en 'n minuut kan weer in 60 *sekondes* (") word. 'n Hoek van 34 grade, 25 minute en 16 sekondes word as volg aangedui: 34°25'16". In die SI-stelsel word 'n hoek in radiale gemeet. By die meet van hoeke is die wiskundige eenheid **pi** (**π**) belangrik. 'n Sirkel is gelyk aan 2π radiale. In ruimtemeetkunde bestaan daar 'n analoë begrip genaamd ruimtehoek.

Hoeke word gemeet in óf grade (°) óf radiale (rad) gemeet. (180° = π rad).

Geskiedenis
-----------

Hoeke is reeds deur die Babiloniërs (4000 tot 300 vC) bestudeer en gebruik in sterrekunde en boukunde. Die Babiloniërs het 'n getallestelsel gebruik wat op die getal "60" gebaseer was. Die toenmalige wiskundiges het die (3 gelyke) hoeke van 'n gelyksydige driehoek in 60 eenhede verdeel, wat vandag as *grade* bekend staan. Die graad is toe op soortgelyke wyse verder in 60 minute verdeel en die minute verder in 60 sekondes verdeel.

Die antieke Grieke het aan die hand van hulle kennis van hoeke reeds die omtrek van die Aarde asook die afstand na die Maan. Pythagoras het aangetoon dat die som van die hoeke in 'n driehoek 180° is.

* Die SI-eenheid waarin 'n hoek gemeet word is die **radiaal** (rad).

'n Regtehoek {\displaystyle ={\frac {\pi }{2}}} rad.
'n Sirkel omvat {\displaystyle 2\pi } rad.

* Meer dikwels in alledaagse gebruik word die **graad** (°) gebruik.

'n Regte hoek = 90°.
'n Sirkel omvat 360°.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb14519948f (data)
* GND: 4189964-7
* LCCN: sh85005042

 |
Die **Langbaard-ghieliemientjie** (*Barbus unitaeniatus*) is 'n varswater vis wat wydverspreid voorkom en wel in die Kongorivier in die Zambië area, die Kunenerivier, die Okavangorivier, die boonste gedeelte van die Zambezirivier, die Limpoporivier suidwaarts tot by die Pongolarivier maar nie in die Buzi-, Pungwe- en Saveriviere nie. In Engels staan die vis bekend as die *Longbeard barb*.

Voorkoms
--------

Die vis is deurskynend bruin en silwer aan die onderkant met 'n kenmerkende donker horisontale streep oor die middel van die lyf. Daar is *chevron* merke op die sylyn en die dorsale vin se punt en agterste rant is swart. Die vis het groot oë en daar is twee pare baarde om die mond. Die vis word tot 140 mm lank.

Habitat
-------

Die vis leef in 'n verskeidenheid habitatte insluitende vloeiende en staande water. Hulle gedy egter in dam en mere. Die vis vreet water ongewerweldes en grassade en broei na die reën in die somer. Hulle kan in akwariums en visdammetjies aangehou word.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

Bron
----

* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. ISBN 978-1-86872-643-1
Moraingy is ’n tradisionele gevegskuns van Madagaskar.
**Moraingy** (Malgassies) of **Moringue** (Frans) is ’n tradisionele kaalvuistipe vegkuns wat tydens die Maroseranana-dinastie (1675-1896) van die Sakalava-koninkryk van die weskus van Madagaskar ontstaan het. Dit het sedertdien oor die hele eiland gewild geraak, veral in die kusstreke, maar ook in naburige eilande van die Indiese Oseaan soos Réunion, Mayotte, Comore, Seychelle en Mauritius. 

Die sportsoort was eens beperk tot jong mans sodat ouer lede van die gemeenskap hul fisieke krag en fiksheid kon beoordeel, terwyl dit aan die mans die geleentheid gegee het om prestige te verkry en hul vermoëns te toets. Vandag is die gemiddelde ouderdom van die deelnemers steeds tussen 10 en 35, maar jong mense van albei geslagte mag deelneem. Deelnemers word *kidabolahy* ("jong mans") genoem, of *kidabo mpanao moraingy* ("jong mense wat moraingy beoefen"). Hulle word algemeen gerespekteer en selfs gevrees. 

Moraingy-gevegte moet volgens tradisie deur musiek vergesel word om die deelnemers en toeskouers in ’n soort beswyming te plaas, en dit dra by tot die spirituele en sosiale ondervinding. As deel van dié ondervinding doen deelnemers ook danse tydens en tussen gevegte – dit tart die teenstander se ondersteuners uit.

Beskrywing
----------

’n Tipiese moraingy-kompetisie bestaan uit ’n reeks gevegte tussen twee vegters, gewoonlik van verskillende dorpe. Elke geveg duur net een ronde en eindig wanneer een vegter uit die arena gaan, flou word, homself nie meer kan verdedig nie, duidelik nie in staat is om verder te baklei nie of ernstig beseer is. Die beoordelaars wys ’n wenner aan en die beslissing is finaal. Albei deelnemers word deur die skare toegejuig vir hul poging.

Moraingy bestaan hoofsaaklik uit houe, maar sekere skoppe word ook toegelaat. Nie die aanvalle of verdediging is gestandaardiseer nie, en dit sorg vir groter afwisseling as by byvoorbeeld boks.

Hoewel moraingy hoofsaaklik in die kusstreke van Madagaskar beoefen word waar dit ontstaan het, het Malgassiese migrante die sport saam met hulle oorsee geneem. Op Réunion, sowat 500 km oos van Madagaskar waarheen die Franse talle Malgasse geneem het om as slawe in suikerplantasies te werk, het die sportsoort onder die naam *moringue* gewild geraak. Hoewel dit anvanklik beperk was tot die werkerskwartiere van die plantasies, het die eiland se regering dit in 2005 as ’n amptelike sportsoort erken. Réunion se weergawe is minder gewelddadig. Die gebruik van spronge en voetstampe maak dit skouspelagtig.
Die **Palmiet diastella** (*Diastella fraterna*) is 'n blomdraende struik wat tot die genus *Diastella* behoort en deel van die fynbos vorm. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap en kom in die Palmietriviervallei en die hellings van die Kogelberg en Kleinmond voor. Die struik is rond en regop en word slegs 10 cm hoog en 100 cm in deursnee en blom regdeur die jaar.

Vuur vernietig die plant maar die sade oorleef. Twee maande nadat dit geblom het, val die vrugte af en miere versprei die sade. Hulle stoor die sade in hul neste. Die plant is eenslagtig. Bestuiwing vind plaas deur die werking van bye. Die plant groei in sandgrond op hoogtes van 0- 450 m.

Die plant is skaars en in Engels staan dit as die *Palmiet silkypuff* bekend.

Galery
------

* 
* 
* 
*

Bronne
------

* REDLIST Sanbi
* Protea Atlas
* Biodiversityexplorer
* Plants of the World Online

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q15575457
* EoL: 5510511
* GBIF: 5638494
* iNaturalist: 566324
* IPNI: 703386-1
* IUCN: 112605604
* NCBI: 1598105
* Plant List: kew-2765408
* Tropicos: 26500340

 |
Die **Verowerde Gebied** is ‘n historiese naam vir die oostelike en noordelike deel van die Vrystaat wat aan Lesotho grens.

Dit beslaan die berggebied van Witsieshoek (Phuthaditjaba) , die omgewing van Harrismith en Bethlehem en die westelike oewer van die Caledonrivier met die dorpe Fouriesburg, Ficksburg, Clocolan, Thaba Nchu, Ladybrand, Wepener tot by Zastron.

Blanke boere het net na 1840 hulle in die gebied gevestig en gevolglik met die Basoeto’s in botsing gekom. Drie Basoeto-oorloë is gevoer met genl. J.I.J. Fick en kommandant Louw Wepener as bekendste leiers. Dit het gelei tot die Verdrag van Thaba Bosigo van 3 April 1866 en verskeie Verdrae van Aliwal-Noord (o.a. in 1858 en 1869). Met die laaste verdrag is ‘n Britse protektoraat oor Basoetoland afgekondig en die gebied wes van die Caledonrivier aan die Vrystaat toegeken. Sedertdien het die landstreek bekendgestaan as die Verowerde Gebied. Reeds in 1867 stig die Vrystaatse Volksraad die dorpe Ladybrand, Ficksburg en Wepener om as buffer teen die Basoeto te dien.

Hierdie Verowerde Gebied sluit van die beste landbougebied (veral vir koring) in suidelike Afrika in. Daarom het die regering van Lesotho in die 1970’s verskeie male gevra dat die gebied aan Lesotho terugbesorg word.

Sien ook
--------

* Lys van streeksname in Suid-Afrika

Bibliografie
------------

* Ensiklopedie van die wêreld, deel 10. Stellenbosch: Albertyn-uitgewery, 1993. ISBN 0-949948-24-1
* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 3. Kaapstad: Nasou, 1971.
* Raper, P.E.: Streekname in Suid-Afrika en Suidwes. Naamkundereeks, nr. 1. Kaapstad: Tafelberg vir die S.A. Naamkundesentrum van die Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing se Instituut vir taal, lettere en kuns, 1972. ISBN 0-624-00182-2
Die **Stephens-eilandrotswinterkoning** (*Xenicus lyalli*) is 'n uitgestorwe sangvoël. Dit was die enigste sangvoël wat nie kon vlieg nie. Die voël het op die klein Stephens-eiland naby Nieu-Seeland voorgekom.

Beskrywing
----------

Lionel Walter Rothschild beskryf die spesie in 1894 as *Traversia lyalli*, waarvoor hy die nuwe genus, *Traversia* skep. Hy vernoem die spesie na Lyall, die wagter van die vuurtoring op Stephens-eiland. Vier maande later beskryf Walter Lawry Buller dieselfde spesie as *Xenicus islandicus*.

Uitwissing
----------

Die totale bevolking is in 1894 deur die vuurtoringwagter se kat uitgeroei. Die dier het al die monsters wat vir die beskrywing van die spesie gedien het gevang. Die toringwagter het die voëls ontdek, maar nie presies geweet wat dit is nie. Na 'n tyd is dit as 'n nuwe sangvoëlspesie geïdentifiseer. Ondertussen het die kat onder die voëls gemaai en die hele bevolking uitgemoor. Die Stephens-eilandrotswinterkoning is die enigste gedokumenteerde diersoort, sover bekend wat nie deur mense nie, maar deur die huiskat uitgeroei is. Rothschild vermoed dat die spesie vroeër dalk ook op ander eilande en op Nieu-Seeland self voorgekom het, maar was reeds daar deur rotte, katte en ander siektes uitgeroei.
Van de Woestijne   
(portret deur Henri van Straten)
**Carolus Petrus Eduardus Maria** "**Karel**" **van de Woestijne** (Nederlandse uitspraak:ˈkaːrəl vɑn də ʋuˈstɛinə; Gent, 10 Maart 1878 – Zwijnaarde, 24 Augustus 1929) was 'n Vlaamse skrywer, digter en broer van die skilder Gustave van de Woestijne. Hy het die *Koninklijk Athenaeum* by die Ottogracht in Gent bygewoon. Hy het ook Germaanse filologie aan die Universiteit van Gent gestudeer, waar hy in kontak gekom het met die Franse simbolisme. Hy het van April 1900 tot Januarie 1904, en weer vanaf April 1905 tot November 1906 by Sint-Martens-Latem gewoon. Hier het hy *Laetemsche brieven over de lente* vir sy vriend Adolf Herckenrath geskryf. (1901) In 1907 het hy na Brussel verhuis, en in 1915 na Pamel, waar hy *De leemen torens* saam met Herman Teirlinck geskryf het.

Die huis in Brussel waar Karel van de Woestijne gewoon het.
Hy was vanaf 1906 die korrespondent van die *Nieuwe Rotterdamsche Courant* in Brussel. Tussen 1920 en 1929 hey hy klas gegee in die geskiedenis van die Nederlandse letterkunde aan die Universiteit van Gent. Hy was opeenvolgend die redakteur van die geïllustreerde tydskrifte *Van Nu en Straks* (tweede reeks, 1896-1901) en *Vlaanderen* (1903-1907). Hy het in 1906 sekretaris van die redaksie van *Vlaanderen* geword. Van 1925 tot sy afsterwe in 1929 het hy gewoon in Zwijnaarde naby Gent. Hy is begrawe in die begraafplaas van *Campo Santo* in Gent.

Eerbewyse
---------

* **1923**: Offisier in die *Orde van die Kroon* (België).

Werke
-----

Van de Woestijne (deur die kunstenaar *Ramah*), 1920
### Prosa

* *Janus met het dubbele voorhoofd* (1908)
* *Afwijkingen* (1910)
* *Goddelijke verbeeldingen* (1918)
* *De bestendige aanwezigheid* (1918)

### Simbolies-impressionistiese liriek

* *Het vader-huis* (1903)
* *De boomgaard der vogelen en der vruchten* (1905)
* *De gulden schaduw* (1910)
* *De boer die sterft*

### Spiritualistiese drieluik

* *De modderen man* (1920)
* *God aan zee* (1926)
* *Het bergmeer* (1928)

### Kunstkritiese en letterkundige essays

* *De Vlaamsche primitieven: hoe ze waren te Brugge* (1903)
* *Kunst en geest in Vlaanderen* (1911)
* *De Nieuwe Esopet* (1933) met 'n tekening deur Jozef Cantré
* *Over schrijvers en boeken* (1933-1936, postuum)

### Epiese poësie

* *Interludiën I en II* (1912-1914)
* *Zon in de rug* (1924)

### Brieweromans in samewerking met Herman Teirlinck

* *De Leemen Torens. Vooroorlogse kroniek van twee steden* (1928)

Sien ook
--------

* Vlaamse letterkunde

Notas
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Nederlandse Wikipedia vertaal. | 

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal. | 

 |

Bronne
------

* Karel van de Woestijne
* Karel van de Woestijne
**Katrina** is 'n Afrikaanse rolprent wat in 1969 vrygestel is. Die regisseur was Jans Rautenbach. Die draaiboek is geskryf deur Emil Nofal en Jans Rautenbach en die rolprent is gebaseer op die boek *Try for white* deur Basil Warner. Dit handel oor die lewe van bruin mense.

Genre
-----

Die rolprent is 'n romantiese drama. Dit het geen ouderdomsperk nie.

Hoofrolspelers
--------------

* Katinka Heyns as Alida Brink
* Jill Kirkland as Catherine Winters / Katrina September
* Don Leonard as Kimberley
* Cobus Rossouw as Adam September
* Joe Stewardson as vader Alex Trewellyn
* Carel Trichardt as mnr. Brink

Storie
------

Katrina en haar seun, Paul, lyk en leef soos wit mense, maar is bruin. Paul, wat pas teruggekeer het van Engeland en 'n werk aangebied is as dokter by die Groote Schuur-hospitaal in Kaapstad, weet nie dat hy bruin is nie. 'n Nuwe pastoor, Alec Trevellan, arriveer en raak verlief op Katrina. Hy het ook 'n donker verlede. Katrina se broer, Adam, waarsku beide Katrina en Alec om nie te trou nie. Hy nooi Alec om die dorpie te besoek waar Katrina grootgeword het.

Sien ook
--------

* Lys van Afrikaanse rolprente
Sir Langham Dale.
Borsbeeld van Langham Dale in die Oppenheimer Biblioteek, Universiteit van Kaapstad
Sir **Langham Dale** (22 Mei 1826, Kingsclere, Hampshire – 12 Januarie 1898, Mowbray, Kaapstad) was die Kaapkolonie se tweede superintendent-generaal van onderwys.

Dale het in 1847 met lof gegradueer aan die Queen's College, Oxford, en is die volgende jaar 'n professoraat in die klassieke aan die Suid-Afrikaanse Kollege in Kaapstad aangebied deur sir John Herschel. Dié amp het hy tot 1858 beklee. Tydens 'n besoek aan Engeland in daardie jaar het hy 'n eredoktorsgraad van die Universiteit van Glasgow ontvang en met sy terugkeer na die Kaap in 1859 is hy aangestel as opvolger van James Rose-Innes as superintendent-generaal van onderwys.

Terwyl hy gedien het as voorsitter van die raad van openbare eksaminatore (1859–'72) het hy die oprigting van 'n universiteit voorgestel as opvolger van die Raad van Eksaminatore, waarna hy in 1873 die eerste vise-kanselier van die Universiteit van die Kaap die Goeie Hoop geword het. Hy het opgetree as voorsitter van die Staatsdienskommissie van 1886-'87, was 'n genoot van die Royal Geographical Society en het talle wetenskaplike, klassieke en letterkundige artikels tot die *Cape Monthly Magazine* bygedra. In 1890 is hy verkies as kanselier van die universiteit. Hy was meer as 30 jaar lank 'n trustee van die Suid-Afrikaanse Openbare Biblioteek, en het opgetree as voorsitter van die komitee van die Vereniging vir Skone Kunste en gedien in die komitee van die Botaniese Tuin. In 1899 is die KCMG aan hom toegeken.

Met sy aftrede in 1892 het die Kaapse Parlement 'n pensioen aan hom toegeken wat gelykstaande was aan sy volle salaris as huldeblyk vir sy groot bydrae tot die onderwys in die Kaapkolonie. Sy opvolger was die uiters bekwame sir Thomas Muir.

Dale-kollege op King William's Town is na hom genoem.

Bronne
------

* (af)  De Kock, W.J. 1968. *Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek, deel I*. Kaapstad: Nasionale Boekhandel Beperk.
* (en)  Potgieter, D.J. (ed.) 1972. *Standard Encyclopaedia of Southern Africa*. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery (Nasou).
Die **Langeberg-rankaalwyn** (*Aloiampelos decumbens*), voorheen *Aloe decumbens*, is 'n rankaalwyn wat endemies is aan die Wes-Kaap, in die Riversdalomgewing. Hier groei dit saam met fynbos op sandsteenkranse en steil hange van die Langeberg op hoogtes van 500 tot 1 000m. Hierdie plant blom regdeur die jaar. Die blomme is helderrooi en silindries en word tot 33 mm lank. 

Die plant is 'n struik wat tot 75 cm hoog word en het dun stamme wat na 'n brand uit 'n dik houtagtige knol groei. Die stamme kan tot 1 m lank word en lê eerder op die grond as om regop te staan. Dit is houtagtig by die basis. Dit word ook dig bedek met blare; die blare is heldegroen met dowwe strepe op. Daar is klein, wit, skadelose tande van sowat 1 op die blaarrande. Die plant is naverwant aan *Aloiampelos gracilis*.

Die plant word maklik gekweek in die fynbosstreek. Dit kan met stingelsteggies verbeter gekweek word maar moet in die winter teen ryp beskerm word en in die somer droog gehou word.

Sien ook
--------

* Lys van aalwynspesies

Bronne
------

* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
* *Gids tot die Aalwyne van Suid-Afrika*, Ben-Erik van Wyk & Gideon F. Smith, Briza Publikasies, 2014, ISBN 978-1-920217-39-6

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q2649929
* GBIF: 2777247
* IPNI: 77091525-1
* ITIS: 950417
* Plant List: kew-372157
* Tropicos: 100145338
* WCSP: 372157

 |
**Langalibalele** (c 1814 – 1889) was die hoofman van die Amahlubistam in Natal en leier van die Langalibalele-rebellie in 1873. Hy het saam met sy volgelinge tussen Cathkinpiek en Giant's Castle in die Drakensberge naby die oorsprong van die Boesmansrivier gewoon. Na die stigting van Kimberley het baie van sy jong mense werk in die diamantmyne gekry en uit hulle verdienste gewere gekoop. Die plaaslike magistraat het vir Langalibalele versoek om hierdie gewere terug te besorg maar ten spyte van herhaalde versoeke het hy nie gehoor daaraan gegee nie. 

In Oktober 1873 is 'n mag, bestaande uit 300 vrywilligers uit Natal en 6 000 lojale swartmanne uit, uitgerus met twee kanonne, gemobiliseer om hom te onderwerp. Sir Theophilus Shepstone en sir Benjamin Pine, die luitenant-goewerneur, het die mag vergesel. Na 'n moeilike tog het 'n afdeling van die *Natal Carbineers* en die *Royal Engineers* die hoofman se kraal bereik, maar moes uitvind dat hy na Basoetoeland gevlug het. Hy is eindelik naby Leribe gevang en vir verhoor na Pietermaritzburg geneem. 

Langalibalele is gevonnis tot lewenslange ballingskap en sy volgelinge is swaar strawwe opgelê. Biskop John William Colenso het tussenbeide getree en die vonnis, van ballingskap na Robbeneiland, is gewysig. Hy het in 1886 na Natal teruggekeer waar hy drie jaar later oorlede is.

Langalibalele as gevangene.

Bron
----

* Rosenthal, Eric. 1967. *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* ISNI: 0000 0000 2686 7340
* LCCN: n86042910
* VIAF: 43318052
* WorldCat Identities: lccn-n86042910

 |
**Nicoline van der Sijs** (Heerlen, 1 April 1955) is 'n Nederlandse taalkundige en etimoloog.

Lewe en werk
------------

Van der Sijs het haar meestersgraad in Slawiese studies in 1979 aan die Universiteit van Utrecht behaal. Sy het in Slawiese studies doseer as universiteitsdosent totdat die departement daarvan omstreeks 1985 gesluit is. Daarna het sy oorgeskakel na Nederlandse historiese taalkunde, die veld waarin sy haar PhD aan die Universiteit van Leiden in 2001 verwerf het.

Sy publiseer hoofsaaklik oor die geskiedenis van Nederlands en die etimologie van Nederlandse woordeskat. As onafhanklike navorser het Van der Sijs 'n aantal boeke oor taalhistoriese onderwerpe gepubliseer; hierdie boeke word gekenmerk deur die feit dat die materiaal op 'n wetenskaplike vlak en in verstaanbare taal aangebied word. Sy was verantwoordelik vir die etimologie in die 12de, 13de, 14de en 15de uitgawes van die *Grote Van Dale*.

In April 2006 sluit sy by die redaksie van die *Nederlandse Etimologiese Woordeboek* aan en was mede-outeur van die *Van Dale Etimologiese Woordeboek*. Daarbenewens het sy 'n groot aantal artikels in die tydskrif *Onze Taal* gepubliseer en bygedra tot verskeie volumes van die *Onze Taal Taalkalender*.

Vroeg in 2010 het Van der Sijs die inisiatief geneem om die etymologiebank.nl-webwerf op te rig, wat in November daardie jaar aanlyn gegaan het as 'n opvolg van die Nederlandse Etimologiese Woordeboek. Hierdie webwerf bring soveel moontlik etimologiese naslaanwerke bymekaar, sodat belangstellendes en navorsers maklik 'n oorsig kan kry van die stand van kennis oor 'n woord of uitdrukking. Boonop sal nuwe etimologiese bevindings op die etimologiebank gepubliseer word. Die woordeboeke is deur vrywilligers onder toesig van Van der Sijs geskandeer en reggemaak. Die webwerf is ontwikkel in samewerking met die Meertens Instituut, die Prins Bernhard Kultuurfonds en die Kiliaan Stigting.

Sedert 1 Januarie 2013 is sy projekleier van Nederlab, 'n laboratorium wat die patrone van verandering in die Nederlandse taal en kultuur bestudeer, waarvoor sy 'n aansoek vir die Beleggings NWO-groot program geskryf het namens die Meertens-instituut. 

Nederlab sal navorsers in staat stel om langtermynveranderinge in die Nederlandse taal, letterkunde, kultuur en samelewing op te spoor. Alle Nederlandse tekste vanaf die agtste eeu tot vandag kan deursoek word via die Nederlab-webwerf met teksontledingsagteware wat binne Nederlab ontwikkel is. In die projek werk die Meertens Instituut saam met die Huygens Instituut van Nederlandse Geskiedenis, die Instituut van Nederlandse Leksikologie, alle geesteswetenskappe fakulteite, en groot dataverskaffers soos die Digitale Biblioteek vir Nederlandse Letterkunde, die Koninklijke Bibliotheek (Nederland) en 'n aantal universiteitsbiblioteke.

Nicoline van der Sijs is sedert 1 Januarie 2013 'n persoonlike professor in historiese Nederlandse taalkunde in die digitale wêreld aan die Radboud Universiteit Nijmegen. Boonop was sy tot Februarie 2020 ’n senior navorser by die Meertens-instituut. In Februarie 2020 is sy oorgeplaas na die Instituut voor de Nederlandse Taal (INT) in Leiden.
██ Europese lande met 'n gendarmerie ██ Europese lande sonder 'n gendarmerie
'n **Gendarmerie** (verbastering van die Franse *gens d' armes*, krygsvolk, letterlik *mense met wapens*) is 'n gewapende diens wat algemene polisietake uitvoer en (van oorsprong) 'n onderdeel van die weermag is. Hierdie polisiesoldate is oorspronklik verspreid oor die platteland in kasernes gehuisves. Voor telefoon- en radioverbindings kon sulke eenhede (veral snags) vinnig en in groot getalle gemobiliseer word. Dit is veral effektief teen die bestryding van misdaadbendes aangewend.

Voorbeelde
----------

'n Lid van die Turkse gendarmerie op wagdiens.
* België: *Rijkswacht/Gendarmerie* (opgehef na eenwording van die polisiedienste in 2001)
* Frankryk: *Gendarmerie Nationale*
* Italië: *Carabinieri*
* Spanje: *Guardia Civil*
* Portugal: *Guarda Nacional Republicana*
* Nederland: *Koninklijke Marechaussee*
* Roemenië: *Gendarmerie Romania*

Bovermelde lande (met uitsondering van België) maak deel uit van 'n gesamentlike Europese Gendarmerie (*Eurogendfor*).

* Oostenryk: *Bundesgendarmerie* (opgehef in 2005)
* San Marino: *Gendarmeria*
* Turkye: *Jandarma*
Die Nidaros-domkerk Die **Nidaros-domkerk** (Noors: *Nidarosdomen* of *Nidaros domkirke*) in Trondheim is een van Noorweë se beduidendste sakrale geboue. Die domkerk, wat in die Romaanse en Gotiese boustyle uitgevoer is, word as 'n nasionale heiligdom beskou en het eeue lank as die land se kroningskerk gedien. Ook die Noorse Grondwet van 1814 het bepaal dat die heersers van die Koninkryk Noorweë in Trondheim bekroon moes word. Die laaste kroning van 'n Noorse monarg, wat hier in 1906 plaasgevind het, was dié van koning Haakon VII. Nadat die Noorse parlement kroningsplegtighede in 1908 afgeskaf het, is Noorse heersers hier geseën. Daarnaas is ook die Noorse kroonregalia hier bewaar. Vandag dien die Nidaros-domkerk hoofsaaklik as Evangelies-Lutherse gemeentekerk.

Gedurende die Middeleeue het die domkerk die bynaam *Cor Norvegiae* ("Hart van Noorweë") gekry aangesien dit die grafkerk van Sint Olav was. 'n Meer gebruiklike Noorse naam was *Kristkirken i Nidaros*. Ondanks sy sterk verbintenis met Sint Olav was die kerk nie aan hom gewy nie, maar aan die "Heilige Drieënigheid".
Dr. **Josias Hendrik Otto du Plessis** (23 Februarie 1907 – 28 April 1960) was ‘n dinamiese leier op kulturele en politieke gebied in die middel van die 20ste eeu.

Otto du Plessis is op Vanrhynsdorp gebore, het skoolgegaan in Bredasdorp en studeer aan die Universiteit van Stellenbosch. Vanaf 1931 is hy joernalis by Die Burger en daarna direkteur van staatsinligting, van 1937 tot 1946 die stigter en eerste redakteur van Die Oosterlig in Port Elizabeth. In 1948 en 1949 is hy redakteur van Die Volksblad in Bloemfontein, van 1949 tot 1953 lid van die Suid-Afrikaanse afvaardiging na die Statebondskonferensie en van 15 April 1953 tot 11 Mei 1959 die Volksraadslid vir Stellenbosch. Op 12 Mei 1958 word hy benoem tot administrateur van Kaapland. Hierdie pos beklee hy tot die dag van sy dood.

Du Plessis was ‘n leiersfiguur by die organisasie van die Simboliese Ossewatrek en weer by die Van Riebeeck-fees. Hy was as redakteur van Die Oosterlig nou betrokke by die kultuurstryd van die Afrikaner in die Baai. Tydens die Tweede Wêreldoorlog was hy Nazi-gesind en het in Januarie 1941 by die Nuwe Orde van Oswald Pirow aangesluit.

Uit erkentlikheid vir sy bydrae tot die ontwikkeling van Suid-Afrika kom sy naam nog dikwels voor. Voorbeeld hiervan is die Otto du Plessis-pas, Otto du Plessis-pad, Otto du Plessis-brug, Otto du Plessis-rylaan, Hoërskool Otto du Plessis in Algoapark en die Otto du Plessis Hospitaal in Bredasdorp.

Bronne
------

* Ensiklopedie van Suidelike Afrika, Eric Rosenthal, 1967
* Wallis, F. (2000). Nuusdagboek: feite en fratse oor 1000 jaar, Kaapstad: Human & Rousseau
Die Chishimba-watervalle
Die **Chishimba-watervalle** (soms Chisimba) is 33 km noordwes van Kasama in die Kasama-distrik in die noorde van Zambië.

In net meer as 300 m is daar in die Luomberivier, 'n sytak van die Lukulurivier, twee watervalle en twee behoorlike katarakte. Hulle lê op 'n hoogte van 1318 m bo seevlak by die koördinate 10°6′30″S 30°55′3″O﻿ / ﻿10.10833°S 30.91750°O﻿ / -10.10833; 30.91750Koördinate: 10°6′30″S 30°55′3″O﻿ / ﻿10.10833°S 30.91750°O﻿ / -10.10833; 30.91750.

Die boonste stroomversnelling is bekend as die Chipondo. Net stroomaf is die Mutumena-waterval met 'n hoogte van 20 m. Daarna kom die Kaelo-katarak waartydens die rivierbeddding 10 m aan hoogte verloor. Die Chishimba-waterval is 'n 30 m hoog.

Op die rivieroewer is 'n klein reënwoud te danke aan die sproeinewel van die valle. By die watervalle is 'n hidroëlektriese kragsentrale. Net suidoos van die valle is die Chilubula-sendingstasie van die White Fathers.

Omdat dit moeilik bereikbaar is, word die watervalle min besoek. Daar is 'n kampeerterrein en 'n voetslaanpad. Die valle is in 1949 tot natuurmonument verklaar.

Bibliografie
------------

* 
* rovos.com
* zambiatourism.com
Die **Marie-se-roossuikerbos** (*Protea vogtsiae*) is 'n blomdraende struik wat aan die bekende Protea genus behoort. Die plant is endemies aan Suid-Afrika en kom in die Outeniekwa-, Kouga- en Baviaanskloofberge voor waar dit deel van die fynbos-bioom is. Die struik is klein en het 'n deursnee van 50 cm en word net 25 cm hoog en blom hoofsaaklik van Augustus tot November.

Die plant vrek in 'n brand maar die sade oorleef. Die saad word geberg in 'n doppie, na twee jaar vrygelaat en deur die wind versprei. Die plant is eenslagtig. Bestuiwing vind plaas deur die werking van knaagdiere. Die plant groei op steil, rotsagtige, suidelike hellings in sandsteengrond op hoogtes van 1 000 - 1 500 m.

In Engels staan dit as die *Kouga sugarbush* bekend.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome
* Lys van proteaspesies

Bronne
------

* Biodiversityexplorer
* Protea Atlas
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q18083890
* GBIF: 5636408
* iNaturalist: 592546
* IPNI: 706248-1
* IUCN: 113221570
* NCBI: 273566
* Plant List: tro-26500555
* Tropicos: 26500555

 |
'n Nguni koeikudde
Die **Nguni-beesras** is uniek aan Suider-Afrika. Die ras is 'n baster van verskillende Indiese en later Europese beesrasse. Die Nguni-beesras het sy ontstaan te danke aan die oorspronklike inwoners van Suider-Afrika tydens hul migrasie uit die noorde van die kontinent. Die beesras is van mediumgrootte en is aangepas vir hoëveldse weiding.

Eienskappe
----------

Ngunibeeste is bekend vir hul vrugbaarheid en weerstand teen siektes. Hierdie eienskappe van die beesras maak dit een van die gunstelingrasse in Suider-Afrika (Suid-Afrika, eSwatini, Namibië, Zimbabwe, Botswana en Angola). Die Nguni word gekenmerk deur hul veelkleurige vel met verskillende patrone. Hul neuse het altyd 'n swart punt. Hulle is 'n afstammelinge van die Sanga beeste, wat ontstaan het as basters van Seboebeeste in Oos-Afrika. DNS-ontledings het getoon dat hulle 'n kombinasie van Seboe (*Bos indicus*) en *Bos taurus* is, met die Europese en sommige ander rasse van die plaaslike beeste geteel uit Seboes.

Behalwe vir die verskillende kleur velpatrone het die ras ook 'n verskeidenheid van horingvorms. Al die verskillende kombinasies is in die begin van die eeu deur 'n Suid-Afrikaanse beeswagter opgeteken. Hierdie werk het 'n *Ngunibeesregister* geïnspireer. Dit is 'n versameling van terme wat Nguni koeie en bulle volledig beskryf. Bulle weeg tipies tussen 500 en 600 kg, terwyl koeie tussen 300 en 400 kg weeg.

Oorsprong
---------

Die voorgeslagte van die Ngunibeeste is tussen 600 en 1400 n.C. deur die Ngunimense (Zoeloes, Xhosas, Ndebele en Swazi's) na Suider-Afrika gebring tydens hul migrasie. Hierdie beesras het 'n belangrike sosiale en ekonomiese rol in die ontwikkeling van hierdie samelewings gespeel. Die beeste word onder andere gebruik as 'n bruidskat (lobola). Die aantal diere wat deur 'n gemeenskap of individu besit word speel 'n belangrike rol in hulle status. Koning Shaka van die Zoeloes het die kulturele en ekonomiese belangrikheid van die bees verstaan, en beslag gelê op Nguni-beeste onder sy heerskappy. Shaka het Ngunis geteel volgens kleurpatrone. Sy persoonlike lyfwagte is uitgeken aan die suiwer wit Nguni-velle wat hulle gedra het, die sogenaamde *inyonikayiphumuli*.

Huidkleur
---------

Die beeste het baie verskillende kleure en patrone, soos wit, bruin, goudgeel, swart, of gespikkeld.

Bibliografie
------------

* van de Pypekamp, Hans: Nguni-beeste - kenmerkende raseienskappe en funksionele doeltreffendheid. Kaapstad: Landbouweekblad, 2013.
**Nezami**  

**Persiese digter**  
  


---

**Gebore**   

1141   

in Ganja, tans Azerbeidjan

---

**Oorlede**   

1209   

in Ganja

---

**Literêre stroming**  
  

Romantiese Persiese epiese digkuns, liriek, wysheidsliteratuur

---

**Bekende werke**  
  

  

*Layla en Majnun*  

*Die Vyf Juwele* (*Panj Ganj*)

**Nezami Ganjavi** (Persies: نظامی گنجوی, *Nezāmi-ye Ganjavi*; Koerdies: نیزامی گه‌نجه‌وی, *Nîzamî Gencewî*; Azerbeidjans: نظامی گنجوی, *Nizami Gəncəvi*; \* 1141, † 1209; 6de Hejri-eeu), meestal volgens sy digtersnaam kort **Nezami** genoem (sy geboortenaam was *Jamal ad-Dīn Abū Muḥammad Ilyās ibn-Yūsuf ibn-Zakkī*), was 'n 12de eeuse Persiese digter. Hy word as die grootste romantiese epiese digter in die Persiese literatuur beskou. Een van sy belangrikste literêre prestasies was die oorgang tot 'n realistiese styl en die gebruik van die algemene standaardtaal in sy gedigte. 

Naas literatuur het Nezami ook oor 'n uitgebreide kennis van wiskunde, sterrekunde, geneeskunde, regspraak, geskiedenis, filosofie, musiek en skone kunste beskik. Sy skoliere het die bynaam *Hakīm* ("wyse", "geneeskundige") aan hom verleen.

Nezami het al vroeg 'n weeskind geword en is deur sy oom aan moederskant, Chwadja Umar, grootgemaak. Sy ma Ra'isa was Koerdies, en daar word aangeneem dat sy pa Yusūf in 'n gesin uit Qom (tans Iran) gebore is. Nezami was drie keer getroud. Min is bekend oor Nezami se lewe wat hy, behalwe vir 'n enkele reis, in sy geboortestad Gəncə deurgebring het. Volgens oorlewerings was hy die gunsteling-digter van die Seldjoeke-vorste wat destyds in Azerbeidjan geregeer het. 

Sy literêre werk en erfenis word steeds hoog geskat en gedeel deur Afghanistan, Azerbeidjan, Iran, die streek Koerdistan en Tadjikistan.
Die jaar 1991 is deur Unesco tot Nezami-jaar verklaar.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BIBSYS: 90064106
* BNE: XX1110884
* BNF: cb119176174 (data)
* CiNii: DA00341941
* GND: 118785958
* ISNI: 0000 0001 2117 8439
* LCCN: n80115655
* LNB: 000058038
* MusicBrainz: f0afc9b0-183d-4606-82d9-a4a38ec83a23
* NDL: 00451393
* NKC: jn19990210463
* NLA: 35688398
* NLI: 000099996
* NLP: A18397372
* NSK: 000370743
* NTA: 071414398
* RERO: 02-A000121843
* SELIBR: 80375
* SNAC: w6pn996d
* SUDOC: 028365259
* Trove: 1043317
* VIAF: 2474895
* WorldCat Identities: lccn-n80115655

 |
Die **Catalogue of Galaxies and of Clusters of Galaxies**, ook kortweg die **Zwicky-katalogus** genoem, is ’n katalogus wat deur die Switserse sterrekundige Fritz Zwicky en kollegas saamgestel is van sterrestelsels en sterrestelselswerms. Die afkorting "CGCG" en "ZWG" word in die katalogus vir die voorwerpe gebruik.

Tussen 1961 en 1968 het Zwicky ses volumes van die katalogus by die Kaliforniese Instituut vir Tegnologie gepubliseer. Dit is gebaseer op foto's van die lugruim en bevat sowat 30 000 sterrestelsels en sowat 10 000 swerms. Die doel was om alle sterrestelses helderder as 15,5 mag noord van 30° suidelike breedtegraad te lys, asook alle helder, sterrestelselryke swerms in dié gebied. Die posisies en helderheid van die sterrestelsels word aangegee en die swerms word geklassifiseer volgens soort. Die ledetal, posisie, grootte en geskatte afstand word ook aangegee.

Bronne
------

* Herzog, E. Wild, P. Zwicky, F.: *A New Catalogue of Bright Galaxies and Clusters of Galaxies.* In: *Publications of the Astronomical Society of the Pacific.* 69. 1957, 409.
* Zwicky F. et al.: *Catalogue of galaxies and of clusters of galaxies.* California Institute of Technology, 1961–1968, 6 volumes
Die herboude Tacoma Narrowsbrug, foto in 2006
Die ou brug stort ineen, November 1940
Die **Tacoma Narrowsbrugramp** het plaasgevind op 7 November 1940 toe die hangbrug se dek ineengestort het tydens 'n storm. Die brug het Seattle en Tacoma verbind oor 'n nou seestraat in die deelstaat Washington. Die brug het bestaan uit twee maste weerskante van die seestraat waaraan groot kabels geheg is waarvan die dek hang. Vier maande nadat die brug geopen is, was daar 'n yslike storm met winde wat tot 60 km/h bereik het. Die brug het begin ossilleer; dit het op en af gewip deur nege golwe te vorm wat ongeveer een meter hoog was. Die brug kon nie die aanslag weerstaan nie en het ineengestort. Mense op die brug is net betyds na veiligheid geneem, die enigste ongeval was 'n hond.

'n Ondersoek het aan die lig gebring dat die kante van die brug nie genoeg wind deurgelaat het nie en die kleiner kabels wat die dek dra en aan die hoofkabels gekoppel was, nie sterk genoeg was nie.

Bron
----

* *Quest*, Academy of Science of South Africa, 2014, Vol 10, Number 3 ISSN 1729-830X
*Muṣḥaf al-tajwīd*, 'n uitgawe van die Koran gedruk in gekleurde letters om tadjwid te vergemaklik.
**Tadjwid** (Arabies: تجويد *tajwīd*, "voordrag") is in verband met die voorlees van die Koran 'n stel reëls vir die korrekte uitspraak van al die letters en die toepassing van verskeie tradisionele voordragmetodes. 

Die term is afgelei van die stam wat beteken "versterking" of "om iets uitstekend te maak". Tegnies beteken dit om elke letter sy regmatige plek in die voordrag van die Koran te gee.

In Islam is tadjwid 'n wetenskap wat 'n mens leer om die Koran se woorde soos die profeet Mohammed uit te spreek. Tadjwid as 'n wetenskap het begin toe die Islamitiese staat in die derde eeu van die hidjra uitgebrei en foute ingesluip het omdat soveel nie-Arabiere hulle tot die Islam bekeer het. Die geleerdes het dus die voordrag- en intonasiereëls begin neerskryf. Na berig word, was die eerste persoon wat die wetenskap van tadjwid in 'n boek opgeneem het, imam Abu 'Ubaid al-Qāsim bin Salām (774-838 n.C.) in die derde eeu van die hidjra.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* TDVİA: tecvid--kuran

 |
**Tedi Papavrami**, (gebore op 13 Mei 1971) is 'n Albanese professionele violis.

Biografie
---------

Papavrami was gebore in Tirana in 1971 en het begin om op die leeftyd van vier jaar die viool te speel. Hy het saam met sy vader studeer, te wete die bekende Professor Robert Papavrami, wat 'n groot rol gespeel het in die artistieke toekoms van sy seun. Teen die ouderdom van agt jaar het die jong Papavrami reeds Pablo de Sarasate se *"Arie Bohemienne"* saam met die Filharmoniese Orkes van Tirana geïnterpreteer en gespeel, en drie jaar later Niccolò Paganini se eerste vioolconcerto. In September 1982, danksy die fluitspeler Alain Marion, het die Franse regering aan Papavrami 'n beurs gebied ten einde aan die *Conservatoire de Paris* onder die leiding van Pierre Amoyal te kan speel. In 1985 het hy die Internasionale Rodolfo Lipizer Vioolkompetisie in Gorizia gewen, en in 1986 het hy met 'n eensydige stem die "Eerste Prys" van die Paryse Konservatoria van Parys gewen. In 1987 het hy 'n graad ontvang van die Lausanne Konservatoria. Papavrami het daarna voortgegaan met sy musikale studies onder die leiding van Zino Francescatti en Viktoria Mullova. In 1992 het hy die prys wat deur Sacem "George Enescu" toegeken word en in 1993 die eerste prys en spesiale prys tydens die "Internasionale Kompetisie Sarasate" in Pamplona, gewen.

Bykomend tot sy internasionale loopbaan as violis het Papavrami ook verskyn in *Les Liaisons dangereuses* (TV minireeks), 'n 2003 Franse rolprent wat vir televisie gemaak is, in die rol van Raphael Danceny, die musikale tutor van Cécile de Volanges (gespeel deur Leelee Sobieski). Hy het ook sedertdien die dood van Jusuf Vrioni die Franse vertaler van Ismail Kadaré se literêre werke geword. Tedi Papavrami het reeds in Europa, Suid-Afrika, Turkye, Japan, Israel, en wat betref orkeste saam met die Simfonieorkes van Bologna, die *Bamberger Symphoniker*, die *Orchestre de Paris* en andere gespeel. Hy het onder dirigente soos Kurt Sanderling, C.Hogwood, Antonio Pappano, L.Langree, G.Varga, Z.Macal en Jean-Claude Casadesus gespeel. Tydens the 2000-2001 seisoen het hy saam die *Orchestre de Nice*, die *Orquesta Sinfonica de Galicia*, die Orchestre Philharmonique de Liege en andere gespeel. Hy het op verskeie toere in Japan gegaan met die speel van die "24 capricci" van Paganini. Tedi Papavrami speel gereeld saam met kamermusiekvennote soos P.Bianconi, H.Sermet, M.Rubackyte, P.Meyer, E.Lesage, Raphaël Oleg en G.Hoffman.

Diskografie
-----------

* Franck & Faure, Sonates pour violin et piano (met Nelson Goerner) 2016
* Prokofiëf, Vioolconcertos Nos. 1 en 2, Sonate vir solo viool saam met die Poolse Nasionale Radio-simfonieorkes onder leiding van Antoni Wit, Naxos
* Paganini 24 caprices (1997 opgeneem by die *Theatre des Quatres saisons a Gragignan*) CD-(geen etiket word genoem nie)
**Sony PsP** (Playstation Portable) is 'n klein draagbare rekenaartjie waarop mens speletjies kan speel, musiek, foto’s en video’s kan stoor en die internet kan gebruik.

Die PSP is beskikbaar in die volgende modelle: PSP 1000, PSP 2000, PSP 3000 en die nuutste model, PSP Go. Die PSP 1000 het op 12 Desember 2004 in Kanada verskyn. Die PSP 2000 het in September 2007 verskyn. Die PSP 3000 het in Oktober 2008 gevolg en die PSP Go in Oktober 2009.

Die PSP is beskikbaar in elf kleure naamlik swart, wit, silwer, yssilwer, pienk, rooi, goud, blou, groen, pers en metaalblou.

PSP 2000
--------

Die PSP 2000 is 33% ligter en 19% dunner as die PSP 1000. Dis ook helderder.

PSP 3000
--------

Die PSP 3000 het 'n ingeboude mikrofoon en die model het in Japan, Asië, Europa, Noord-Amerika en Australasië verskyn in Oktober 2008.

PSP Go
------

Die PSP Go is die nuutste model. Dit het ook Bluetooth en is 43% ligter as die gewone PSP. Dit het ook 16 gigagrepe geheuespasie.

Verkope
-------

Teen Maart 2007 is 25,39 miljoen eenhede wêreldwyd verkoop. In 2006 is 4 miljoen- en in 2007 3,1 miljoen eenhede verkoop. In Amerika het hulle 10,47 miljoen eenhede in Januarie 2008 verkoop.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 7553671-7

 |
Sophia Snyman en haar gesin met haar skoonseun ds. Willem Postma (links). Haar seun, dr. Flippie Snyman, staan tussen haar en haar man. Sy het haar man en enigste seun in onderskeidelik April en Mei 1915 verloor.
Sophia Snyman.
Venterstad met die Gereformeerde kerk links voor, in die tyd toe Sophia Snyman se man hier predikant was.
**Sophia Aletta Susara Snyman** (1854–1930) was 37 jaar lank pastoriemoeder van die Gereformeerde kerk Venterstad.

Haar eggenoot, ds. Willem Jacobus Snyman sr. (gebore 28 Augustus 1852) is in 1877 in die gemeente bevestig, sy enigste, en het sy emeritaat in 1913 aldaar ontvang. Hy is op 2 April 1915 oorlede. Sophia Snyman het aktief in die sending wat destyds daar begin is, belanggestel. Afgesien van die stille krag wat van haar in die gemeente uitgegaan het, het sy 'n veelbewoë lewe gehad. Van die 11 kinders wat vir hulle gebore is, het net vier volwassenheid bereik. 

Kenmerkend van haar was haar kinderlike geloofsvertroue, onderworpenheid en haar blymoedige geloofsversekerdheid. Dit het weer duidelik geblyk toe sy in die tyd van ses weke haar man (op 2 April) sowel as haar enigste seun, dr. Flippie Snyman van Steynsburg (op 9 Mei) in 1915 aan die dood moes afstaan. Ná die dood van haar skoondogter, Truitjie (geb. Van Rooy, ’n dogter van die Van Rooy-stamvader, Johannes Cornelis van Rooy) in 1919 het sy die sorg van die wese wat toe op Potchefstroom woonagtig was, op haar geneem. Hiermee het die bejaarde ou moeder volgehou tot haar oudste kleinseun, die latere teologiese prof. W.J. Snyman, in 1924 klaar studeer het.

Bron
----

* (af)  Die Gereformeerde Vroueblad. 1959. *Die Gereformeerde vrou 1859-1959*. Potchefstroom: Potchefstroom Herald.