**Catherina Howard** (c. 1518–1524 – 13 Februarie 1542) was die vyfde vrou van Hendrik VIII van Engeland. Daar is verskeie spellings van haar naam in Engels, soos Katherine en Katheryn. Haar enigste handtekening wat behoue gebly het, spel haar naam "Kathryn", maar dié archaïese spelling word nou selde gebruik.

Die datum van Catherina se geboorte is nie bekend nie, maar word geskat op tussen 1518 en 1525. Sy is op 28 Julie 1540 met Hendrik VIII getroud, feitlik onmiddellik ná die nietigverklaring van sy huwelik met Anna van Kleef. Sy is egter ná ’n huwelik van korter as twee jaar onthoof op aanklagte van verraad omdat sy owerspel gepleeg het terwyl sy met die koning getroud was.

Vroeë lewe
----------

Catherina Howard was die dogter van lord Edmund Howard en sy vrou, Joyce, en die niggie van Anna Boleyn, Hendrik se tweede vrou. Sy was die kleindogter van Thomas Howard, 2de Hertog van Norfolk en dus van aristokratiese afkoms, maar haar pa was nie welaf nie.

Catherina het by haar stiefouma grootgeword en het nie ’n goeie opvoeding gehad nie. Sy kon wel goed genoeg lees en skryf vir dié tyd. Sy was lewendig en vrolik. Sy het op ’n jong ouderdom ’n seksuele verhouding met haar musiekonderwyser, Henry Mannox, gehad. Dit is in 1538 beëindig toe sy en Francis Dereham, ’n sekretaris in die huishouding, minnaars geword het. Die verhouding het blykbaar in 1539 geëindig toe haar stiefouma daarvan uitvind.

Catherina se oom, Thomas Howard, 3de Hertog van Norfolk, het vir haar werk in die huishouding van die koning se vierde vrou, Anna van Kleef, gekry. As ’n jong, aantreklike diensmeisie is sy vinnig opgemerk deur Hendrik, wat van die begin af nie in Anna belanggestel het nie.

Huwelik
-------

Toe Hendrik sy huwelik met Anna op 9 Julie 1540 nietig laat verklaar, was daar gerugte dat Catherina swanger was met sy kind. Hul vinnige troue net drie weke ná die beëindiging van sy vorige huwelik, wys hoe gretig Hendrik was om wetlike seuns te hê. Hy het net een, Edward, gehad. Hendrik was teen dié tyd amper vyftig jaar oud en taamlik vet en hy het sy nuwe bruid met juwele en rykdom oorlaai.

Vroeg in 1541 het Catherina ’n verhouding aangeknoop met ’n howeling, Thomas Culpeper.


| Die vroue van Hendrik VIII |
| --- |
|  Catharina van Aragon |
|  Anna Boleyn |
|  Jane Seymour |
|  Anna van Kleef |
|  Catharina Howard |
|  Catharina Parr |

In die somer van 1541 het Hendrik en Catharina saam deur Engeland getoer. In dié tyd het ’n storm egter oor Catharina se kop gedreig. Mense wat van haar ontrou geweet het, het haar begin kontak vir gunste in ruil vir hul stilswye. Baie van hulle is in haar huishouding aangestel. Catharina het ook haar voormalige minnaar, Francis Dereham, as haar persoonlike sekretaris aangestel op aandrang van haar stiefouma.

Teen laat 1541 het John Lascelles, ’n Protestantse hervormer, van Catharina se seksuele eskapades gehoor en inligting daaroor aan Thomas Cranmer, die aartsbiskop van Kantelberg (Canterbury) en een van Hendrik se getrouste raadgewers, oorhandig. Cranmer het ’n brief met aantygings teen Catharina op 1 November 1541 aan die koning oorhandig. Hy wou dit eers nie glo nie, maar het Cranmer nogtans opdrag gegee om dit te ondersoek. Binne dae is bewyse gevind, onder meer getuienis van Dereham en Culpeper nadat hulle waarskynlik in die Londense Tower gemartel is.

Catherina is van verraad aangekla, maar het nooit haar ontrou beken nie. Sy is op 23 November van haar koninklike titel gestroop en is deur die winter van 1541 gevange gehou. Culpeper en Dereham is op 10 Desember 1541 tereggestel.

Catherina self is aangehou tot die parlement op 7 Februarie 1542 ’n nuwe wet deurgevoer het. Kragtens dié wet was dit verraad, strafbaar met die dood, as ’n koningin-gemaal nie binne 20 dae van haar huwelik haar seksuele geskiedenis aan die koning openbaar nie, of as sy iemand uitlok om owerspel met haar te pleeg. Catharina is verhoor en op 13 Februarie onthoof. Sy is in ’n ongemerkte graf begrawe in die Kapel van Sint Peter ad Vincula, waar haar neef en niggie, Anna en George Boleyn, ook begrawe is.