Hartsfield-Jackson Atlanta Internasionale Lughawe
Die **Hartsfield-Jackson Atlanta Internasionale Lughawe** (IATA: **ATL**; ICAO: **KATL**) is die internasionale lughawe van die stad Atlanta in die deelstaat Georgia in die suidooste van die Verenigde State van Amerika. Die lughawe se bedryfsmaatskappy is die *Department of Aviation of the City of Atlanta* (Lugvaartdepartement van Atlanta). Met omtrent 75,5 miljoen passasiers (2021) en 731 000 ton vrag jaarliks is Hartsfield-Jackson sedert 1998 die besigste ter wêreld. Die lughawe beskik oor 5 paralelle aanloopbane wat tussen 2 743 en 3 624 m lank is.
Verder is die lughawe die tuishawe en primêre spil van Noord-Amerika se grootste lugredery, Delta Air Lines, en van AirTran Airways. Delta se spil is die grootste ter wêreld.

Die lughawe het twee terminaalgeboue: die Noordterminaal en die Suidterminaal. Tussen die twee terminale lê die Hoofterminaal met inweeg-toonbanke en sekuriteitsbehere. In die Hoofterminaal bereik die reisigers die vertreksale T, A, B, C en D, E. Die terminaal E bedien internasionale vlugte en was spesiaal vir die Olimpiese Somerspele in 1996 ingerig.

Die meeste van die vertreksale is aanmekaar verbind met 'n stel gange, roltrappe en ondergrondse vervoerstelsel ("people mover"). Alhoewel die T-saal aan die E-saal grens is hulle nie direk aan mekaar verbind nie. Dit is gevolglik vir reisigers baie moeilik om van T na E oor te stap.

Inleiding
---------

Hartsfield–Jackson Atlanta Internasionale Lughawe is die primêre internasionale lughawe wat Atlanta, Georgia, Verenigde State bedien. Die lughawe is geleë 11 km suid van die Downtown Atlanta-distrik. Dit is vernoem na die voormalige burgemeesters van Atlanta, William B. Hartsfield en Maynard Jackson. Dit beslaan 1 902 ha grond en het vyf parallelle aanloopbane. Hartsfield-Jackson is sedert 1998 die wêreld se besigste lughawe volgens passasiersverkeer, behalwe toe dit kortstondig sy titel in 2020 verloor het weens die uitwerking van die Covid-19-pandemie in die Verenigde State, maar dit in 2021 teruggekry het.

Hartsfield–Jackson is die primêre middelpunt van Delta Air Lines. Met net meer as 1 000 vlugte per dag na 225 binnelandse en internasionale bestemmings, is die Delta-spilpunt die wêreld se grootste lugredery-spilpunt en word dit as die eerste mega-spilpunt in Amerika beskou. Benewens as gasheer vir Delta se korporatiewe hoofkwartier, is Hartsfield–Jackson ook die tuiste van Delta se Tegniese Bedryfsentrum, wat die lugredery se primêre instandhouding-, herstel- en opknappingsvleuel is. Afgesien van Delta, is Hartsfield-Jackson ook 'n fokusstad vir laekoste-lugrederye Frontier Airlines en Southwest Airlines. Die lughawe het internasionale diens binne Noord-Amerika en na Latyns-Amerika, Europa, Afrika, die Midde-Ooste en Oos-Asië. 

Die lughawe is meestal in ongeïnkorporeerde gebiede van Clayton County, maar dit vloei oor na die stadsgrense van Atlanta, College Park en Hapeville, in 'n gebied wat tot in Fulton County strek. Die lughawe se binnelandse terminaal word bedien deur MARTA se Rooi en Goue spoorlyne.

Geskiedenis
-----------

Hartsfield–Jackson Atlanta Internasionale Lughawe se lugverkeerbeheertoring
'n Loopgang wat terminaal A en B by Hartsfield-Jackson Atlanta Internasionale Lughawe verbind
Lugfoto van terminaal C
'n Uitsig oor die Internasionale loopgang E en beheertoring in die nag
### Candler Field/Atlanta Munisipale Lughawe (1925–1961)

Hartsfield-Jackson het begin met 'n vyf jaar vrye huurkontrak op 116 ha, dit was 'n verlate motorrenbaan met die naam The Atlanta Speedway. Die huurkontrak is op 16 April 1925 onderteken deur burgemeester Walter Sims, wat die stad daartoe verbind het om dit as 'n vliegveld te ontwikkel. As deel van die ooreenkoms is die eiendom herdoop na **Candler Field** na sy voormalige eienaar, Coca-Cola-magnaat en voormalige Atlanta-burgemeester Asa Candler.

Die eerste vlug na Candler Field was op 15 September 1926, 'n Florida Airways-posvliegtuig wat vanaf Jacksonville, Florida, gevlieg het. In Mei 1928 het Pitcairn Aviation diens aan Atlanta begin, gevolg in Junie 1930 deur Delta Air Service. Hierdie twee lugrederye, later bekend as onderskeidelik Eastern Air Lines en Delta Air Lines, sou albei Atlanta as hul hoofspilpunte gebruik. Die lughawe se weerstasie het die amptelike ligging geword vir Atlanta se weerwaarnemings op 1 September 1928, en met rekords gehou deur die Nasionale Weerdiens.

Atlanta was sedert sy ontstaan 'n besige lughawe, en teen die einde van 1930 was dit derde na New York Stad en Chicago vir gereelde daaglikse vlugte met sestien aankomste en vertrekke. Candler Field se eerste beheertoring is in Maart 1939 geopen. Maart 1939 se Amptelike Lugvaartgids toon veertien weekdag lugrederyvertrekke: tien deur Eastern en vier deur Delta.

In 1942 is Candler Field herdoop na Atlanta Munisipale Lughawe en teen 1948 het meer as een miljoen passasiers deur 'n oorlogsoortollige loods gegaan wat as 'n terminaalgebou gedien het. Delta en Eastern het uitgebreide netwerke van ATL gehad, hoewel Atlanta tot 1961 geen direkte vlugte buite Texas, St. Louis en Chicago gehad het nie. Southern Airways het ná die oorlog by ATL gevestig en het tot 1979 kortafstandroetes om die Suidooste bedien.

In 1957 het Atlanta sy eerste straalvliegtuig beleef: 'n prototipe Sud Aviation Caravelle wat deur die land getoer het, het vanaf Washington, DC aangekom. Die eerste trans-Atlantiese vlug was 'n Delta/Pan Am-wisselvlug DC-8 na Europa via Washington wat in 1964 begin het, die eerste geskeduleerde internasionale ononderbroke vlugte was Eastern-vlugte na Meksikostad en Jamaika in 1971–72. Direkte vlugte na Europa het in 1978 begin en na Asië in 1992–93.

Atlanta was Amerika se negende besigste lughawe volgens vlugte, met meer as twee miljoen passasiers in 1957; en daagliks tussen 12:00 en 14:00, het dit die wêreld se besigste lughawe geword.

### Oorspronklike stralerterminaal (1961–1980)

Aan die einde van 1957 is begin met werk aan 'n nuwe terminaal van $21 miljoen, wat op 3 Mei 1961 geopen is. Bestaande uit ses piergange wat uit 'n sentrale gebou uitgestraal het, was die terminaal die grootste in die land en kon meer as ses miljoen reisigers per jaar hanteer; die eerste jaar het nege en 'n half miljoen mense dit benut. In Maart 1962 was die langste aanloopbaan (9/27, nou 8R) 2 400 m; aanloopbaan 3 was 1 678 m en aanloopbaan 15 was 2 200 m lank.

In 1971 is die lughawe William B. Hartsfield Atlanta-lughawe genoem na die voormalige burgemeester van Atlanta, William B. Hartsfield, wat daardie jaar gesterf het. Ter erkenning van die groei van die lughawe se internasionale diens, is die naam later verander na **William B. Hartsfield Atlanta Internasionale Lughawe**.

### Midfield-terminaal (1980 – hede)

Uitsig oor terminale A en T
Konstruksie is in Januarie 1977 aan die huidige middelveldterminaal begin onder die administrasie van burgemeester Maynard Jackson. Dit was die grootste konstruksieprojek in die Suide, wat $500 miljoen gekos het. Die kompleks is ontwerp deur Stevens & Wilkinson, Smith Hinchman & Grylls, en Minority Airport Architects & Planners. Die nuwe terminaal, wat aanvanklik uit Gange A tot D en die noordelike helfte van die huidige Gang T (wat as die Internasionale Terminaal gedien het) bestaan het, het op 21 September 1980 op tyd en onder begroting geopen. Dit is ontwerp om tot 55 miljoen passasiers per jaar te akkommodeer en het 230 000 m2 beslaan. In Desember 1984 is 'n 2 700 m vierde parallelle aanloopbaan voltooi, en nog 'n aanloopbaan is tot 3 624 m verleng die volgende jaar.

In Mei 2001 het konstruksie van 'n langer as 2 700 m vyfde aanloopbaan (10–28) begin. Dit is voltooi teen die koste van $1,28 miljard en het op 27 Mei 2006 geopen. Dit oorbrug Interstate 285 (die Perimeter) aan die lughawe se suidekant, wat Hartsfield–Jackson die land se enigste tans-aktiewe burgerlughawe maak wat 'n aanloopbaan bo 'n interstaatlike roete het (hoewel aanloopbaan 17R/35L by Stapleton Internasionale Lughawe in Denver, Colorado Interstate 70 gekruis het tot daardie lughawe in 1995 gesluit het). Die massiewe projek, wat behels het dat opvulling op sommige plekke elf verdiepings hoog geplaas is, het sommige omliggende woonbuurte vernietig en die natuurskoon van Flat Rock-begraafplaas en Hart-begraafplaas, albei op die lughawe-eiendom, dramaties verander.

Die aanloopbaan is bygevoeg om te help om verkeersprobleme te verlig wat veroorsaak word deur die landing van klein- en middelgrootte vliegtuie op die langer aanloopbane wat deur groter vliegtuie soos die Boeing 777 gebruik word, wat langer aanloopbane benodig as die kleiner vliegtuie. Met die vyfde aanloopbaan is Hartsfield–Jackson een van slegs 'n paar lughawens wat driedubbele gelyktydige landings kan uitvoer. Die vyfde aanloopbaan sal na verwagting die kapasiteit vir landings en opstygings met 40% verhoog, van gemiddeld 184 vlugte per uur tot 237 vlugte per uur.

Saam met die vyfde aanloopbaan is 'n nuwe beheertoring gebou om die hele aanloopbaanlengte te kan sien. Die nuwe beheertoring is die hoogste in die Verenigde State, meer as 121 m hoog. Die ou beheertoring is in Augustus 2006 gesloop.

In April 2007 het 'n unieke "omkeer-taxilaan" geopen, Taxiway Victor. Dit sal na verwagting elke jaar 'n geraamde $26 miljoen tot $30 miljoen aan brandstof bespaar deur vliegtuie wat op die noordelikste aanloopbaan land toe te laat om na die hekgebied te taxi sonder om ander vliegtuie se opstyg te vertraag. Die taxilaan sak ongeveer 9 m vanaf aanloopbaanhoogte om opstygings te laat voortgaan.

Die lughawe het vandag sowat 55 300 personeellede vir lugrederye, grondvervoer, konsessiehouers, sekuriteit, die federale regering, die Stad Atlanta en lughawehuurders in diens en is die grootste indiensnemingsentrum in Georgia. Met 'n salarisrekening van $2,4 miljard het die lughawe 'n direkte en indirekte ekonomiese impak van $3,2 miljard op die plaaslike en streeksekonomie en 'n jaarlikse streeks-ekonomiese impak van meer as $19,8 miljard. Sedert die opening van Gang F in Mei 2012 het die lughawe nou 192 hekke wat die meeste by enige lughawe is.

In Desember 2015 het die lughawe die eerste lughawe in die wêreld geword wat 100 miljoen passasiers in 'n jaar kon bedien.

Fasiliteite
-----------

'n Reeks outomatiese en bemande kaartjietoonbanke vir Delta, Atlanta se grootste huurder-lugredery
### Terminale

Hartsfield–Jackson Atlanta Internasionale Lughawe het twee terminale en sewe gange met 'n totaal van 195 hekke, die grootste aantal hekke vir 'n enkele lughawe in die wêreld. Die binnelandse terminaal is aan die westekant van die lughawe geleë en die Maynard H. Jackson Jr. Internasionale terminaal is aan die oostekant van die lughawe. Die terminale en bane word verbind deur die Transportation Mall, 'n voetgangertonnel met 'n reeks bewegende wandelpaaie en The Plane Train, 'n outomatiese mensevervoerder. Alle internasionale aankomste word in Gange E en F verwerk; Gang F is die enigste loopvlak in die lughawe wat 'n hek het wat 'n Airbus A380, die grootste passasiersvliegtuig ter wêreld, kan ondersteun. Alle nie-Delta internasionale vervoerders bedryf hul ATL-vlugte vanaf hierdie terminaal, insluitend Delta se SkyTeam-vennote soos Aeroméxico, Air France, KLM, Korean Air en Virgin Atlantic.

### Landvervoer

Die binnelandse terminaal kan direk vanaf Interstate 85 by afrit 72 bereik word. Die internasionale terminaal word direk vanaf Interstate 75 by afrit 239 bereik. Hierdie snelweë verbind op hul beurt met die volgende bykomende snelweë binne 10 myl: Interstate 285, Interstate 675, Georgia State Route 166, Interstate 20.

Hartsfield–Jackson het sy eie treinstasie op die stad se vinnige vervoerstelsel, MARTA, wat deur die Rooi en Goue lyne bedien word. Die bogrondse stasie is binne-in die hoofgebou, tussen die noorde en suide binnelandse terminale aan die westekant. Die lughawestasie is tans die mees suidelike stasie in die MARTA-stelsel, alhoewel uitbreiding via metro of pendeltrein verder suid na Clayton County beplan word.

Die Hartsfield–Jackson Rental Car Centre, wat op 8 Desember 2009 geopen is, huisves al tien lughawehuuragentskappe met kapasiteit vir bykomende maatskappye. Die kompleks beskik oor 9 900 parkeerplekke wat verdeel is tussen twee vier-verdieping parkeerdekke wat saam 260 000 m2 dek, 'n 12 700 m2 kliëntedienssentrum, en 'n instandhoudingsentrum met 140 petrolpompe en 30 wasplekke wat toegerus is met 'n waterherwinningstelsel. 'n Geoutomatiseerde mensevervoerder, die ATL SkyTrain, loop tussen die huurmotorsentrum, die binnelandse terminaal, en die Gateway-sentrum van die Georgia International Convention Centre, terwyl 'n vierlaanpad wat oor Interstate 85 strek, die huurmotorsentrum met die bestaande lughawepadnetwerk verbind.

Statistiek
----------

### Top bestemmings

**Besigste binnelandse roetes vanaf ATL (September 2021 – Augustus 2022)**| Rang | Lughawe | Passasiers | Lugredery |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Orlando, Florida | 1 270 000 | Delta, Frontier, JetBlue, Southwest, Spirit |
| 2 | Fort Lauderdale, Florida | 1 143 000 | Delta, JetBlue, Southwest, Spirit |
| 3 | Miami, Florida | 946 000 | American, Delta, Frontier, Spirit |
| 4 | New York–LaGuardia | 939 000 | American, Delta, Frontier, Southwest |
| 5 | Tampa, Florida | 913 000 | Delta, Southwest, Spirit, Frontier |
| 6 | Los Angeles, Kalifornië | 877 000 | American, Delta, Frontier, Southwest, Spirit |
| 7 | Dallas/Fort Worth | 847 000 | American, Delta, Spirit |
| 8 | Denver, Colorado | 829 000 | Delta, Southwest, Spirit, Frontier, United |
| 9 | Las Vegas, Nevada | 766 000 | Delta, Frontier, Southwest, Spirit |
| 10 | Newark, New Jersey | 731 000 | Delta, JetBlue, Spirit, United |

**Besigste internasionale roetes vanaf ATL (Oktober 2021 – September 2022)**| Rang | Lughawe | Passasiers | Lugrederye |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Cancún, Meksiko | 736 508 | Delta, Frontier |
| 2 | Amsterdam, Nederland | 710 348 | Delta, KLM |
| 3 | Parys–Charles de Gaulle, Frankryk | 681 122 | Air France, Delta |
| 4 | Londen–Heathrow, Verenigde Koninkryk | 428 472 | British Airways, Delta, Virgin Atlantic |
| 5 | Meksikostad, Meksiko | 400 481 | Delta |
| 6 | Montego Bay, Jamaika | 371 122 | Delta, Frontier |
| 7 | Toronto–Pearson, Kanada | 355 042 | Air Canada, Delta |
| 8 | Punta Cana, Dominikaanse Republiek | 285 187 | Delta, Frontier |
| 9 | Seoul–Incheon, Suid-Korea | 227 839 | Delta, Korean |
| 10 | Rome-Fiumicino, Italië | 227 196 | Delta |
|

### Jaarlikse verkeer

Verkeer per kalenderjaar|  | Passasiers | Verandering | Lugbewegings | Vrag tonnemaat |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2000 | 78 092 940 | 02.77% | – | 935 892 |
| 2001 | 80 162 407 | 02.65% | 915 454 | 865 991 |
| 2002 | 75 858 500 | 05.37% | 890 494 | 735 796 |
| 2003 | 76 876 128 | 01.34% | 889 966 | 734 083 |
| 2004 | 79 087 928 | 02.88% | 911 727 | 802 248 |
| 2005 | 83 606 583 | 05.71% | 964 858 | 862 230 |
| 2006 | 85 907 423 | 02.75% | 980 386 | 767 897 |
| 2007 | 84 846 639 | 01.23% | 976 447 | 746 502 |
| 2008 | 89 379 287 | 05.34% | 994 346 | 720 209 |
| 2009 | 90 039 280 | 00.74% | 978 824 | 655 277 |
| 2010 | 88 001 381 | 02.23% | 970 235 | 563 139 |
| 2011 | 92 389 023 | 03.53% | 923 996 | 659 129 |
| 2012 | 94 956 643 | 03.10% | 952 767 | 684 576 |
| 2013 | 94 431 224 | 01.13% | 911 074 | 616 365 |
| 2014 | 96 178 899 | 01.85% | 868 359 | 601 270 |
| 2015 | 101 491 106 | 05.52% | 882 497 | 626 201 |
| 2016 | 104 258 124 | 02.73% | 898 356 | 648 595 |
| 2017 | 103 902 992 | 00.26% | 879 560 | 685 338 |
| 2018 | 107 394 029 | 03.33% | 895 682 | 693 790 |
| 2019 | 110 531 300 | 02.92% | 904 301 | 639 276 |
| 2020 | 42 918 685 | 061.17% | 548 016 | 599 179 |
| 2021 | 75 537 213 | 076.00% | 707 661 | 690 867 |
| Bron: *Hartsfield–Jackson Atlanta Internasionale Lughawe* |