**AB Anykščių Vynas** is 'n Litause wynmakery wat in 1926 in Anykščiai gestig is en destyds met die industriële wynproduksie begin het. Tans vervaardig die aandelemaatskappy naas vrugtewyn ook sider, likeur, *trauktinė* ('n alkoholiese tinktuur wat in Pole en Rusland respektiewelik as *nalewka* of *nalivka* bekend staan), wodka, brandewyn, whiskey en 'n verskeidenheid gemengde en nie-alkoholiese dranke soos mineraalwater. *Anykščių Vynas* is die oudste en grootste wynmakery in Litaue en die Baltiese lande.

Vrugtewyne
----------

*Anykščių Vynas* spits hom onder meer op die produksie van vrugte- en bessiewyn toe waarvoor hoofsaaklik appels, swartbessies en swart lysterbesse verwerk word. Die produksiesiklus vir hierdie wyne kan tot een jaar neem voordat vrugtewyne met 'n besondere smaak en geur verkry word. Plaaslik vervaardigde appelwynsoorte sluit *Versme*, *Silelis* en *Saltupys* in wat danksy die ingewikkelde produksieproses verskillende geure ontwikkel. *Aronijos vynas* (vrugtewyn van swart lysterbesse) word deur 'n diep, ryk kleur en aangename geur gekenmerk. Swartbessies, wat in Litaue algemeen voorkom, lewer *Raudonuju serbentu vynas* op, 'n ligte vrugtewyn met 'n vars smaak en geur. Die appelsjerrie *Anykšta* word eksklusief deur *Anykščių Vynas* vervaardig. Danksy die aldehied- en asetielgehalte, wat tydens die fermentasieproses ontwikkel, het hierdie sjerrie 'n besondere geur en smaak.

Geskiedenis
-----------

Die ligging van Anykščiai in Litaue
Die wynmakery is deur die agronoom Balys Karazija, wat sy graad aan die Akademie vir Landbou in Anykščiai behaal het, oorspronklik in die kelder van 'n gehuurde huis gevestig waar hy met die fermentasie van appelwyn begin het. Sy geurige wyn, wat van vrugte en bessies gemaak is, het enkele jare later ook erkennings in die buiteland gekry. So het sy wyn *Birutė* in 1938 tydens 'n internasionale uitstalling in Parys die "Groot Prys" verower, terwyl die wyne *Senasis Vynas* (die "Ou Wyn") en *Banga* ("Golf") met goue medaljes bekroon is. Karazija se vrugtewyn het vinnig tot een van Litaue se gewildste dranke ontwikkel.

Swartbessies
Lysterbesse
Nadat die eienaar na Duitsland verhuis het, is die wynmakery in 1940 uiteindelik genasionaliseer. Talle spesialiste het ook ná die Duitse en Sowjet-besetting van Litaue in die land gebly en die wynmaakkennis bewaar. In die tyd ná die Tweede Wêreldoorlog het *Anykščių Vynas* die leidende wynmakery in Litaue geword en navorsing oor die uitbou van die plaaslike wynbedryf gedoen. Sy natuurlike vrugtewyne is verskeie kere met toekennings bekroon en op internasionale wynskoue in New York, Leipzig en Londen aan die publiek bekend gestel. So het wyn uit Anykščiai onder meer in 1969 in Londen groot sukses behaal.

Ná 'n herstruktureringsproses, wat sowat tien jaar voortgeduur het, het die wynmakery sy bedrywighede in die 1970's uitgebrei. Sy vrugtewyne is gereeld op internasionale skoue in die VSA, Denemarke, Tsjeggoslowakye, Mongolië, Pole en ander lande uitgestal. In 1979 het die jaarlikse wynproduksie al meer as twintig miljoen liter beloop.

As gevolg van Michail Gorbatsjof se anti-alkohol-veldtog, wat in 1985 van stapel gestuur is, is die wynmakery nog eens herorganiseer om homself op die vervaardiging van nie-alkoholiese dranke en lekkergoed toe te spits. Drie jaar later het die onderneming met die produksie van gekonsentreerde appelsap volgens 'n proses, wat in Switserland ontwikkel is, begin. Appelsap, appelgeur en ander appelgebaseerde produkte is na Duitsland en ander Wes-Europese lande uitgevoer.

In die laaste dekade van die 20ste eeu het die ou tradisie van vrugtewyn-vervaardiging met die installasie van ingevoerde produksielyne uit Duitsland en Italië herleef. Tussen 1994 en 1996 is die kennis, wat tot dusver met wynmakery opgedoen is, aangewend om nuwe soorte alkoholiese dranke soos brandewyn, likeur en wodka te ontwikkel. Danksy tegnologie, wat uit Italië ingevoer is, het *Anykščių Vynas* in 1997 ook met die produksie van vonkelwyn begin. 'n Stelsel van gehaltebestuur volgens ISO 9002 is in laat 1999 geïmplementeer. Twee jaar later is ook die siderproduksie hervat. Die onderneming was destyds die enigste aanbieder van sider in die land, maar het dié appeldrank vinnig tot een van die gewildste dranke by jongmense gemaak.

In 2001 is met die implementering van 'n innovatiewe koelproses 'n nuwe soort wodka, wat onder die handelsmerk *Ledo* ("Ys-wodka") bemark word, ontwikkel. Een jaar later het *Stumbrinė* gevolg - 'n wodka wat met plaaslike kruie gegeur word. In dieselfde jaar het die onderneming sy deure vir besoekers oop gegooi - onder die titel "Die Wynroete van Litaue" is 'n program van toere en wynproe ingestel.

In 2004 is die onderneming aan *JSC Alita* verkoop en geherorganiseer. Die vervaardigingsproses is geoptimaliseer en nuwe strategiese doelwitte vasgelê om die produksie van tradisionele natuurlike produkte van hoë gehalte te verseker. In die volgende jaar is 'n reeks nuwe dranke op die mark ingevoer - brandewyne (onder die handelsmerk *Labanoro*), likeurs met natuurlike vrugtesap (*Topi*) en vonkeldranke (*Bon Ton*).