recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ida Eva Noddack**, née **Ida Tacke** (\* 25 Februarie 1896 in Lackhausen, naby Wesel; † 24 September 1978 in Bad Neuenahr) was 'n Duitse chemikus en fisikus.

Sy is een van die eerste vrouens wat in Duitsland Chemie gestudeer het. Sy het in 1919 haar graad aan die Technische Hochschule Berlin behaal. Haar proefskrif het die titel *Über Anhydride höherer aliphatischer Fettsäuren* gehad en sy het eers in die nywerheid gewerk.

Later het sy saam met haar man Walter Noddack aan die *Physikalisch-Technische Bundesanstalt* navorsing oor die onbekende elemente 43 en 75 gedoen. Hulle het van 'n spesialis in X-strale, Otto Berg, hulp gekry. In 1925 het hulle in die tydskrif *Popular Science* die ontdekking van die elemente *Masurium* en *Renium* aangekondig. Die ontdekking van renium is later deur ander wetenskaplikes bevestig en hierdie element word steeds so genoem. "Masurium" word nou tegnesium genoem. Later werk kon egter nie die element isoleer en die ontdekking bevestig nie en daaroor het 'n bittere geskil met Emilio Segrè en Carlo Perrier ontstaan wat wel die element in 1937 geïsoleer het. Hulle het hierdie element in die produkte van 'n kernreaktor aangetref – dit ontstaan deur kernsplyting van uraan – en dit tegnesium genoem. Hierdie element besit geen stabiele isotope nie en het op aarde uitgesterf. Daarom is gedink dat Noddack dit onmoontlik het kon vind nie en die naam masurium is vergeet. In uraanertse kan egter spontane kernsplyting optree en dit beteken dat element 43 wel in uiters klein konsentrasie op aarde aangetref kan word.

Ida Noddack was die eerste wetenskaplike wat die moontlikheid van splyting vermoed het. Reeds in 1934 skryf sy: „*daß bei der Beschießung schwerer Kerne mit Neutronen diese Kerne in mehrere größere Bruchstücke zerfallen*". Dit is veral deur Enrico Fermi, wie se werk sy bekritiseer het, met ongeloof begroet. Eers in 1938/39 het Otto Hahn, Fritz Strassmann en Lise Meitner dit bevestig.

Ida Noddack is drie keer vir 'n Nobelprys vir Chemie genomineer, maar het dit, dalk omdat sy 'n vrou was of vanweë Hitler, nooit gekry nie.

Bronne
------

* *Noddack, Ida Eva.* In: *Lexikon bedeutender Chemiker* Winfried R. Pötsch; Annelore Fischer; Wolfgang Müller; Heinz Cassebaum. Bibliographisches Institut, Leipzig 1988, ISBN 3-323-00185-0, bl. 324
* Schubert, Fritz: *Die "deutsche Marie Curie"*. RP-Serie: Berühmte Niederrheiner, 36. Rheinische Post Düsseldorf, 15 Augustus 2009, bl. B 6 (met 3 s/w foto's)
Een van *CIWL* se slaapwaens
'n Oorspronklike roetebord wat in die Duitse spoorwegmuseum Bochum-Dahlhausen vertoon word
'n Oorsig oor die oorspronklike treinroetes
Orient-Express (1888)
Die **Oriënt-eksprestrein** was oorspronklik 'n luukse trein van die *Compagnie Internationale des Wagon-Lits (CIWL)* wat Parys met Konstantinopel (later Istanboel) verbind het.

Hierdie sneltrein, waarna dikwels as die "koning van treine" of "die trein van konings" verwys word, was die kernelement in 'n hele luukse passasierstreinstelsel wat veral Parys en seehawens langs die Engelse Kanaalkus met 'n verskeidenheid bestemmings in Sentraal- en Oos-Europa asook op die Balkan-skiereiland verbind het.

Ná die Tweede Wêreldoorlog het luukse treinreise minder gewild geraak, en die Oriënt-ekspres is tot 'n gewone sneltrein afgeskaal. Die laaste oorblyfsel van die oorspronklike treinroete was 'n trein wat as "Orient Express" vanaf Junie 2007 op die roete tussen Straatsburg en Wene gery het. Toe 'n nuwe treinrooster in Desember 2009 ingestel is, is ook hierdie laaste treinroete – en sodoende ná 126 jaar ook die Oriënt-ekspres as geskeduleerde treinroete – gekanselleer.

Sedert die middel van die 1970's bied 'n aantal spoorwegmaatskappye spesiale treinritte met gerestoureerde spoorwaens van die ou CIWL aan. Hierdie treine, wat nie op die treinroosters van Europese spoorwegmaatskappye gelys word nie, ry gedeeltelik op die tradisionele roetes van die historiese Oriënt-ekspres en sy sustertreine. Hul name is ook van die voormalige Oriënt-ekspres afgelei.

Die Oriënt-eksprestrein het ook sy weg tot die literatuur en filmwêreld gevind, veral met Agatha Christie se misdaadroman *Murder on the Orient Express*.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* LCCN: nb2005009658
* NDL: 01187105
* VIAF: 166729285
* WorldCat Identities: lccn-nb2005009658

 |
*Geheime Korrespondenz* *(geheime korrespondensie)*, deur Carl von Bergen
'n Grafsteenboodskap in die Britse Eerste Wêreldoorlog-begraafplaas in Jerusalem op die Berg Scopus
'n **Boodskap**is 'n afsonderlike kommunikasie-eenheid wat op verbruik deur 'n ontvanger of groep ontvangers gerig is. 'n Boodskap kan op verskillende maniere oorgedra word, insluitend per koerier, telegrafie, posduif en rekenaarbus. 'n Boodskap kan die inhoud van 'n uitsending uitmaak. Die Interaktiewe uitruil van boodskappe vorm 'n gesprek.

Een voorbeeld van 'n boodskap is 'n **communiqué** (uitgespreek /kəˈmjuːnᵻkeɪ/), 'n kort verslag of verklaring wat deur 'n owerheidsliggaam vrygestel word.

Rol in menslike kommunikasie
----------------------------

In kommunikasie tussen mense kan boodskappe verbaal of nieverbaal wees:

* 'n Verbale boodskap is die uitruil van inligting deur van woorde gebruik te maak. Voorbeelde sluit in persoonlike kommunikasie, telefoonoproepe, stempos ens.
* 'n Nieverbale boodskap word deur 'n handeling of gedrag gekommunikeer, bv. deur die gebruik van liggaamstaal.

In rekenaarwetenskap
--------------------

Daar is hoofsaaklik twee toepassings van die woord "boodskap" in rekenaarwetenskap: boodskappe tussen menslike gebruikers van rekenaarstelsels wat deur daardie rekenaarstelsels oorgedra word, en boodskappe wat tussen programme of tussen komponente van 'n enkele program uitgeruil word.

* Kitsboodskappe en e-pos is voorbeelde van rekenaarsagteware wat ontwerp is om menslik leesbare boodskappe, in geformatteerde of ongeformatteerde teks, tussen persone oor te dra.
* Boodskapoordrag (message passing) is 'n vorm van kommunikasie wat in gelyklopende en parallelle rekenaarkunde, objekgeoriënteerde programmering en interproseskommunikasie gebruik word. Kommunikasie geskied deur boodskappe aan ontvangers te stuur. In 'n verwante gebruik van hierdie vorm van boodskap, in objekgeoriënteerde programmeertale soos Smalltalk of Java, word 'n *boodskap* aan 'n objek gestuur, met 'n spesifieke *versoek* wat aksie verlang.

Sien ook
--------

* Radio
Morganucodon
Die **Mammaliaformes** is 'n klade wat alle regte soogdiere (Mammalia) en hulle naaste verwantes omvat.


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Cynodontia | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Tritylodontida |
|  |
| **Mammaliaformes** | 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sinoconodon |
|  |
|  | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Morganucodon |
|  |
|  | Megazostrodon |
|  |

 |
|  |
|  | 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Haramiyida |
|  |
|  | 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Docodonta |
|  |
|  | 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Hadrocodium |
|  |
|  | **Mammalia** |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

Die oudste Haramiyida stam uit die Laat Trias: *Thomasia* en *Haramiyavia*.
Mammaliaformess is bekend uit die Trias, die Jura en die vroeë Kryt en hulle het in 'n taamlik groot verskeidenheid voorgekom. Van die Haramiyida het in bome geleef en sommige het selfs soos die vlieënde lemurs kon sweef. Van die Docodonta het soos otters in die water geswem. Haramiyida en Docodonta het al 'n vag besit. Een van die anatomiese verskille is die struktuur van die middeloor, wat by regte soogdiere drie gehoorbeentjies het. Twee daarvan het uit bene van die Cynodonta-voorouers se onderkaak ontstaan. By Hadrocodium is hierdie transformasie amper kompleet.  Morganucodon het nog 'n dubbel kaakgewrig: een tussen *os squamosum* en *dentarium* en een tussen *os articulare* en *os quadratum*. In later soogdiere het die articulare en quadratum deel van die midde-oor geword.
**Michail Dmitrijewitsj Prochorof** (Russies: Михаи́л Дми́триевич Прóхоров; gebore 3 Mei 1965) is ’n Russiese miljardêr-oligarg en die eienaar van die Amerikaanse basketbalspan New Jersey Nets. Hy was een van die kandidate in die Russiese presidentsverkiesing van 4 Maart 2012 en het derde geëindig met 7,9 persent van die stemme.

Loopbaan
--------

Nadat Prochorof aan die Moskouse Finansiële Instituut gegradueer het, het hy naam in die finansiële sektor gemaak en een van die land se voorste nyweraars in edelmetale geword. Toe hy die hoof van Norilsk Nikkel was, het die maatskappy die grootste vervaardiger van nikkel en palladium geword. Hy was ook voorsitter van Poljoes Goud, Rusland se grootste goudvervaardiger, en president van die Onexim-groep. Hy het uit albei posisies bedank toe hy in Junie 2011 tot die politiek toegetree het.

Hy is die derde rykste man in Rusland en die 32ste rykste man in die wêreld volgens *Forbes* se 2011-lys, met ’n fortuin wat op $18 miljard (R140 miljard) geskat word.

Verkiesing
----------

Sy kritici beweer sy Regte Saak-party is ’n projek deur die Kremlin om ’n liberale alternatief te skep vir kiesers wat ontevrede is met die regerende Verenigde Rusland-party en hulle te lok om te stem vir ’n party wat die regering goedgesind is. In Desember 2011 het Prochorof aangekondig dat hy as ’n onafhanklike kandidaat sal staan.
**Secret Garden** (Afrikaans: *Geheime Tuin*) is 'n Iers-Noorse musiekgroep. Die groep bestaan uit die Ierse violiste Fionnuala Sherry en die Noorse komponis-pianis Rolf Løvland. Die groep het al meer as 3 miljoen albums verkoop.

In 1995 het hulle die Eurovisie-sangfees in Dublin gewen met hul liedjie *Nocturne*. Omdat Fionnuala Iers is en Ierland ook die sangfees in 1996 gewen het, beteken dit dat die land 5 jaar in 'n ry die sangfeeswenner gelewer het. *Nocturne* was vir die grootste gedeelte instrumenteel — dit bevat slegs 24 Noorse woorde. Swede het later hieroor gekla en gevolglik is die reëls verander sodat daar in die toekoms nie met só min woorde opgetree sal kan word nie. Op die sangfees is die groep deur die Noorse sangeres Gunnhild Tvinnereim bygestaan, wat andersins geensins met die groep geassosieer word nie. Løvland het in 1985 ook die eerste Noorse wenlied, *La Det Swinge*, gekomponeer.

Hul eerste album was 'n groot sukses en daar is meer as een miljoen kopieë verkoop. Dit het platinumstatus in Noorweë en Suid-Korea behaal, en goud in Ierland, Hong Kong en Nieu-Seeland.

Hul bekendste lied is *You Raise Me Up*, wat deur Brian Kennedy vertolk is en deur verskeie ander kunstenaars gecover is, waaronder Westlife en Josh Groban.

Diskografie
-----------

### Albums

* *Songs from a Secret Garden* (1996)
* *White stones* (1997)
* *Fairytales* (1998)
* *Dawn of a New Century* (1999)
* *Dreamcatcher* (2001)
* *Once in a Red Moon* (2002)
* *Dreamcatcher: Best Of* (2004, Australië)
* *Earthsongs' (2005)*
* *Inside I'm Singing* (2007)
* *Winter Poem* (2011)
* *Just the Two of Us* (2013)
* *Storyteller* (2019)

### Enkelsnitte


|  |
| --- |
| **Enkelsnitte** met trefferlysnotering in die Top 40 |
| Titel | **Datum vanvrystelling** | **Datum vanintrede** |  **Hoogste posisie** |  **Aantal weke** |  **Opmerkings**  |
| *Nocturne* | 1995 | 22-7-1995 | 13 | 4 |  |

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BIBSYS: 2106501
* BNF: cb13981543p (data)
* IMDb: nm1397920
* ISNI: 0000 0001 2342 6168
* LCCN: no97049664
* MusicBrainz: 4ac60dc3-8e50-4c70-be0e-4a4a1298f7ba
* NKC: xx0020960
* VIAF: 147943468
* WorldCat Identities: lccn-no97049664

 |
Die **Groot-Soenda-eilande** (Indonesies en Maleis: *Kepulauan Sunda Besar*) is 'n argipel van vier groot eilande binne die Maleise argipel langs die ewenaar wat saam met die Klein-Soenda-eilande die Soenda-eilande vorm. Die vier eilande is Borneo, Java, Soelawesi en Soematra, wat tot die grootste eilande ter wêreld behoort en deur 'n tropiese klimaat gekenmerk word. Die vier eilande is geleë tussen die Maleise Skiereiland in die noordweste, die Filippyne in die noorde, die Molukke in die ooste en die Klein Soenda-eilande in die suidooste. Die grootste van die Groot-Soenda-eilande is Borneo met 'n oppervlakte van 743 330 km², terwyl Java met 'n bevolking van 145 miljoen die mees bevolkte is. Java word ook as belangrikste van die vier Soenda-eilande beskou, aangesien hier die Indonesiese hoofstad Djakarta en ander groot stede lê.

Geografiese kaart van die Maleise argipel, bestaande uit die Groot-Soenda-eilande (rooi), Klein-Soenda-eilande (groen), Molukke (blou) en Filippyne (magenta)
Die Groot-Soenda-eilande word begrens deur die oop Indiese Oseaan in die suide en weste, die Suid-Chinese See in die noorde, die Sulu- en Celebesseë in die noordooste, die Molukkesee en Bandaseë in die ooste, asook die Flores- en Baliseë in die suidooste. Die Javasee is die belangrikste see binne-in die argipel.

Die grootste deel van die Groot-Soenda-eilande word deur die eilandnasie Indonesië beslaan. Die grootste deel van Borneo se kus langs die Suid-Chinese See vorm die oostelike deel van Maleisië met die klein eksklawe Broenei tussenin, terwyl die oorblywende deel van dié eiland aan Indonesië behoort. Aan die suidoostelike einde van die Straat van Malakka is die stadstaat Singapoer geleë.

Die Groot-Soenda-eilande het 'n bevolking van sowat 240 miljoen. Op die eilande word veral Maleis-Polinesiese tale gepraat, maar daar is ook 'n aansienlike Han-Chinese bevolking wat Chinees besig en die Tamils in Singapoer wat Tamil praat. Die belangrikste godsdiens is Islam wat in die drie lande Broenei, Indonesië en Maleisië die dominerende geloof is.

Borneo en Soematra is veral bekend vir hul reënwoude wat die enigste habitat van die Orangoetang vorm. As gevolg van sterk ontbossing word hierdie groot ape ernstig bedreig. Die Javaanse tier is reeds uitgestorwe en die Javaanse renoster word ernstig bedreig.
Die **Suurbergbroodboom** (*Encephalartos longifolius*) is 'n spesie van die genus *Encephalartos*.

Verspreidingsgebied
-------------------

Die spesie is endemies aan Suid-Afrika. Dit kom oor 'n wye gebied voor, dit begin wes van Joubertina in die Kougaberge tot by die Suuranysberge. Dit kom ook in die oostelike deel van die Baviaanskloofberge, die Elandsberg asook gedeeltes van die Groot-Winterhoekberge voor. Daar is ook populasies in die Klein-Winterhoekberge, die Suurberge en verder oos tot in die Grahamstad-distrik.

Die boom word vanaf 200 tot 1 500 m bo seevlak aangetref. Die jaarlikse reënval in die gebied waar dit voorkom wissel van 300 tot 1 250 mm.

Identifikasie
-------------

Vroulike eksemplaar in die Suurberge
Hierdie boom en *Encephalartos caffer* is reeds in 1772 geïdentifiseer deur Carl Peter Thunberg.

Die plant word tot 4,5 m hoog. Die boom is eenslagtig: manlike en vroulike plante is afsonderlike eksemplare. Die plant is gewild onder tuiniers en word bedreig deur onwettige verwydering (diefstal) uit hulle natuurlike omgewing. 

Die boom se FSA-nommer is 9. In Engels staan die broodboom as die *Suurberg cycad* bekend.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

Bronne
------

* PZA Sanbi
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q3724985
* ARKive: encephalartos-longifolius
* EoL: 630833
* GBIF: 2683759
* GRIN: 319383
* iNaturalist: 135958
* IPNI: 297110-1
* ITIS: 899756
* IUCN: 41935
* NCBI: 179211
* Plant List: kew-2788654
* Species+: 20048
* Tropicos: 9600018
* WCSP: 385211

 |
| **Suwon**수원시
 |
| --- |
| **Kaart** | **Wapen** |
|  |
|  |
|  |
| **Vlag** |
|  |
|  |
|  **Land** |  Suid-Korea |
|  **Streek** | Sudogwon |
|  **Koördinate** | 37°16′N 127°01′O﻿ / ﻿37.267°N 127.017°O﻿ / 37.267; 127.017 |
|  **Stigting** | 757 |
|  **Oppervlakte:** |   |
|  - Totaal | 121,04 vk km |
|  **Hoogte bo seevlak** | m |
|
|
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (2019) | 1 241 311 |
|  - Bevolkingsdigtheid | 10 255/vk km |
|  **Tydsone** | UTC +9 (KST) |
|
|  **Burgemeester** | Yeom Tae-Young |
|
|  **Amptelike webwerf** | *suwon.go.kr* |

**Suwon** (Koreaans: 수원시, [sʰu.wʌn], letterlik: "waterbron") is die sewende grootste stad naas die nasionale hoofstad Seoel, Busan, Incheon, Daegu, Daejeon en Gwangju in die suidweste van Suid-Korea en lê in die suidweste van die Koreaanse Skiereiland. Die stad het 'n bevolking van 1 241 311 in 2019 gehad en beslaan 'n oppervlakte van 121,1 km². Die stad is 48 km suidoos van die hoofstad Seoel geleë en omring die hoofstad se Metro. Dit was een van die gasheerstede tydens beide die FIFA Sokker-Konfederasiebeker in 2001 en FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002 wat Japan en Suid-Korea saam aangebied het.

Dit is die hoofstad en grootste stad van Gyeonggi-do, die digsbevolkte provinsie van Suid-Korea. Met 'n bevolking van byna 1,3 miljoen, is dit groter as Ulsan, hoewel dit nie as 'n metropolitaanse stad beheer word nie.

Geskiedenis
-----------

Vlae op Hwaseong Fort
Suwon bestaan in verskillende vorme in die geskiedenis van Korea, van 'n klein nedersetting tot 'n belangrike industriële en kulturele sentrum. Dit is die enigste heeltemal ommuurde stad in Suid -Korea. Die stadsmure is een van die gewildste toeristebestemmings in die Gyeonggi-provinsie. Samsung Electronics se hoofkwartier en navorsingsentrum is in Suwon. Die stad word bedien deur drie snelweë, die nasionale spoorwegnetwerk en die Seoul Metropolitan Subway. Suwon is 'n groot opvoedkundige sentrum, met elf universiteite.

Geografie
---------

Suwon lê in die noorde van die Gyeonggi-vlakte, net suid van Seoul. Dit grens aan Uiwang in die noordweste, Yongin in die ooste, die stad Hwaseong in die suidweste, en deel ook 'n kort grens met Ansan in die weste. Daar is 'n paar heuwels rondom Suwon. Die hoogste hiervan is Gwanggyosan in die noorde, op die grens met Yongin, hoewel dié in die ooste meer is. Gwanggyosan is 582 meter (1,909 vt) bo seespieël.

Die meeste strome wat deur Suwon loop, is afkomstig van Gwanggyosan of ander nabygeleë pieke. Aangesien Suwon begrens word aan die oostekant deur heuwels, klowe, en veral die Suwoncheon (en een noemenswaardige sytak synde die Jungbocheon), vloei dit suidwaarts deur die stad, en ledig uiteindelik in die Geelsee by Asanbaai. Die hele Suwon word op hierdie manier gedreineer.
Die **lansetvissies** (*Cephalochordata*) is 'n groep rugstringdiere sonder skedel, werwelkolom of kake.

Vandag is daar net twee families met drie genera en ongeveer twintig spesies, maar hierdie groep moet baie oud wees en 'n groter verskeidenheid gehad het. 'n Fossiele vorm van 500 miljoen jaar gelede *Pikaia* behoort dalk tot hierdie groep. Omrede hulle liggaam geen harde dele het nie, is fossiele seldsaam. Daar is daarom min bekend oor hulle geskiedenis.

Lansetvissies het 'n ingegrawe lewenswyse in die seebodem op dieptes tussen 5 en 30 meter. Hulle filter plankton uit die water. Hulle is tot 5 cm lank en het liggevoelige orgaantjies aan die sykante van die kop.

Vanweë hulle anatomie is hulle baie belangrik vir die kennis van die Chordata omdat hulle toon watter bou die eerste Chordadiere se liggaam oorspronklik gehad het. Hulle het 'n notochord wat 'n elastiese rugstring vorm wat strek van die neuspunt tot die stert en waaraan die spiere van hul lyf geheg is. Hulle het geen ledemate nie. 'n neurale buis lê bo die notochord. In die embrionale stadium van alle chordadiere kan so 'n notochord aangetref word.

Anatomie
--------


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **1** Breinagtige sentrale plek
**2** Chorda dorsalis
**3** Neurale buis
**4** Stert agter die anus
**5** Anus
**6** Spysverteringstelsel
**7** Hart en bloedvate |   | **8** Porus in die onderbuik
**9** Holte agter die keel
**10** Kieuspleet
**11** Keelholte
**12** Mondholte
**13** Mimosa
**14** Mondopening |   | **15** Geslagsorgane
**16** Liggevoelige sel
**17** Senuwee
**18** Onderbuik-laag of -plooi
**19** Leweragtige sak |
**Juventus Football Club** is 'n Italiaanse sokkerklub uit Turyn in die deelstaat Piemonte. Hulle speel in die Serie A. 

Die klub is in 1897 gestig en hulle speel hul tuiswedstryde by die Juventus-stadion in Turyn. Dit is die suksesvolste span in die geskiedenis van Italiaanse sokker. In totaal het die klub 51 amptelike trofeë gewen, meer as enige ander span in die land; 40 in Italië, wat ook 'n rekord is, en 11 in Europese en wêreldkompetisies. Dit is die derde suksesvolste klub in Europa en die sesde in die wêreld met die meeste internasionale titels wat amptelik erken word deur een van die ses kontinentale sokkerkonfederasies en FIFA. 

Die klub was die eerste Italiaanse klub om die UEFA-beker te wen. In 1985 het **Juventus**, die enigste span ter wêreld wat alle amptelike internasionale bekers en kampioenskappe gewen het, die eerste klub in die geskiedenis van Europese sokker geword wat al drie die groot UEFA-klubkompetisies gewen het.

In Italië is Juventus die klub wat die grootste aanhangersbasis het, met ook een van die grootste getalle ondersteuners ter wêreld, met 'n totaal van 170 miljoen Juventus-ondersteuners (Italiaans "tifosi") wêreldwyd. Die klub is 'n stigterslid van die Europese Klubvereniging, wat gestig is na die ontbinding van die G-14, 'n versameling van Europa se mees elite-klubs. Die Turynse span word ook erken vir sy groot bydrae tot die Italiaanse nasionale span.

Volgens die ranglys van alle tye gepubliseer in 2009 deur die International Federation of Football History & Statistics, 'n organisasie wat deur FIFA erken word, was Juventus Italië se beste klub en tweede in Europa van die 20ste eeu.

Bronne
------

* Arpino, Giovanni; Bàrberi Squarotti, Giorgio; Romano, Massimo (1992). *Opere* (in Italiaans en Piedmontese). Milan: Rusconi Editore. ISBN 88-18-06084-8.
* Bainer, Alan; Magee, Jonathan; Tomlinson, Alan, reds. (2005). *The Bountiful Game? Football Identities and Finances*. Oxford: Meyer & Meyer Sport. ISBN 1-84126-178-5.
* Canfari, Enrico (1915). *Storia del Foot-Ball Club Juventus di Torino* (in Italiaans). Tipografia Artale.
* Dolci, Fabrizio; Janz, Oliver (2003). *Non omnis moriar: gli opuscoli di necrologio per i caduti Italiani nella Grande Guerra; bibliografia analitica* (in Italiaans). Edizioni di Storia e Letteratura. ISBN 88-8498-152-2.

|  |
| --- |
| **Seria A 2007-2008**  |
| Atalanta - Cagliari Calcio - Calcio Catania - Empoli FC - ACF Fiorentina - Genoa CFC - Inter - Juventus FC - SS Lazio - AS Livorno  AC Milan - SSC Napoli - US Palermo - Parma FC - Reggina - AS Roma - Sampdoria - AC Siena - Torino FC - Udinese |

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4493359-9
* ISNI: 0000 0004 1795 824X
* LCCN: n79058447
* NKC: ko2016916873
* VIAF: 241856258
* WorldCat Identities: lccn-n79058447

 |
Harry Schwarz (links) saam met oudpresident George H.W. Bush (regs) in 1991.
Die destydse Suid-Afrikaanse ambassadeur tot die Verenigde State, Harry Schwarz, onthul die nuwe vlag van Suid-Afrika op 6 Mei 1994.
**Harry Heinz Schwarz** (Keulen, Republiek van Weimar, 13 Mei 1924 – 5 Februarie 2010, Johannesburg, Suid-Afrika) was 'n Suid-Afrikaanse politieke leier en leier van die kortstondige Reformisteparty.

Hy emigreer as seun na Suid-Afrika weens die toename in Jodehaat in Duitsland, waarna hy 'n leerder was aan die Laerskool Tamboerskloof, die SACS in die Kaap en die Hoër Seunskool Jeppe in Johannesburg. Na matriek het hy hom as regsgeleerde aan die Universiteit van die Witwatersrand en aan die Universiteit van Londen bekwaam.

Sy politieke loopbaan het in 1951 begin toe hy as kandidaat van die Verenigde Party lid van die Johannesburgse stadsraad word. In 1958 word hy tot die Transvaalse Provinsiale Raad verkies en word leier van die Amptelike Opposisie. Hy word in 1974 verkies as Volksraadslid vir Yeoville.

Schwarz verlaat die Verenigde Party vroeg in die parlementsitting van 1975 saam met vier ander Volksraadslede en stig saam met hulle op 11 Februarie 1975 die Reformisteparty. Ná geslaagde onderhandelings met die Progressiewe Party smelt die twee partye saam as die Progressiewe Reformisteparty op 25 Julie 1975 met Colin Eglin as leier. Hy bly daarna lewenslank lid van agtereenvolgens die Progressiewe Federale Party, Demokratiese Party en Demokratiese Alliansie.

Schwarz is deur sy ou skool, die Hoër Seunskool Jeppe in Johannesburg, aangewys as politikus van die eeu vir sy werk as lid van die verdediging in die Rivonia-verhoor.

Sedert 1991 en ook tydens die bewind van die Regering van Nasionale Eenheid was hy Suid-Afrika se ambassadeur in Washington, D.C. nadat hy deur president Nelson Mandela versoek is om in die posisie aan te bly tot in Januarie 1995.
Optog met vakkels op Calton Hill, Edinburg op 30 Desember
Hogmanay-vuurwerk in die Skotse hoofstad Edinburg
Die verbranding van 'n Wiking-langskip maak tradisioneel deel uit van Edinburg se Hogmanay-feesvieringe
Nuwejaarsdag en 2 Januarie is openbare vakansiedae in Skotland. Die meeste winkels en restaurante bly gesluit op Nuwejaarsdag, maar open hul deure op 2 Januarie. Die foto wys St Enoch-moltreinstasie, Glasgow, op Nuwejaarsdag 2018
**Hogmanay** (Skots: [ˌhɔɡməˈneː]; Engels: [ˌhɒɡməˈneɪ]) is die Skotse term vir die laaste dag van die jaar wat reeds sedert die 17de eeu algemeen as 'n sinoniem vir die Oujaarsaandfees in Skotland gebruik word. Feesvieringe daar duur soggens op Nuwejaarsdag voort, in sommige gevalle ook tot 2 Januarie ('n bankvakansiedag in Skotland).

Die oorsprong van Hogmanay is onbekend, maar moontlik het die fees sy oorsprong in Noorse en Gaeliese feesvieringe. Alhoewel elke Skotse landsdeel sy eie feesgebruike het, is daar landswye tradisies soos die gee van geskenke en besoeke by vriende en bure. Besondere aandag word geskenk aan die *first-foot*, die eerste gas van die nuwe jaar. Hy versinnebeeld alle voor- of teenspoed wat die huishouding in die nuwe jaar sal ervaar. Tradisioneel is die ideale gas 'n donkerharige man - eeue gelede, in die Wikingtydperk, was 'n blonde man wat teen middernag sy voet oor iemand se drumpel wou sit dikwels 'n voorbode van 'n dreigende rooftog.

Nogtans was dit Wikings wat die tradisionele Hogmanay-feesvieringe oorspronklik in die vroeë 8de en 9de eeu in Skotland ingevoer het. Die kortste dag van die jaar, die Wintersonstilstand, het sentraal gestaan in hierdie Skandinawiese fees. Op die Shetland-eilande, waar die Wiking-invloed besonder sterk was, word die Nuwe Jaar-feesvieringe steeds *the Yules* genoem - 'n term wat van die Skandinawiese woord vir die Midwinterfees afgelei is. Feesvieringe begin reeds 'n week voor 23 Desember, die eintlike *Yule Day*, en duur 'n hele maand.

Aangesien die viering van Kersfees in Skotland om godsdienstige redes sowat 400 jaar lank, vanaf die einde van die 17de eeu tot in die 1950's, feitlik verban was (dit is deur Skotse Protestante as 'n Rooms-Katolieke fees sonder Bybelse grondslag beskou), was die Kersdae vir baie Skotte gewone werkdae. So het mense eerder die Midwinterfees of Nuwe Jaar gevier waartydens familielede en vriende saam gekuier en geskenke uitgeruil het. Hogmanay val in die donkerste en koudste tyd van die jaar in Skotland en was tradisioneel vir andersins swygsame en taai Skotte 'n geleentheid vir geselligheid.
Die **Lockheed Martin F-22 Raptor** is 'n enkelsitplek, tweeling-enjin, taktiese vegvliegtuig met 'n hoë verrassingselement ("stealth") ontwikkel vir die Amerikaanse Lugmag (USAF). Na aanleiding van die USAF se Gevorderde taktiese vegvliegtuigprogram, is die vliegtuig hoofsaaklik ontwerp as 'n lugsuperioriteitsvegter, maar het bykomende vermoëns insluitende grondaanval, elektroniese oorlogvoering, en seinintelligensierolle. Lockheed Martin is die hoofkontrakteur en is verantwoordelik vir die meeste van die lugraam, wapenstelsels, en finale montering van die F-22, terwyl programvennoot Boeing die vlerke, agterromp, avionikaïntegrasie, en opleidingstelsels verskaf.

Die vliegtuig is amptelik in diens gestel in Desember 2005 as die F-22A. Ten spyte van uitgerekte ontwikkeling, sowel as operasionele kwessies, het die USAF die F-22 oorweeg as 'n belangrike komponent van sy taktiese lugslaankrag, en beweer dat die vliegtuig ongeëwenaard is deur enige bekende of geprojekteerde vegter. Die Raptor se kombinasie van sy verrassingselement ("stealth"), aerodinamiese prestasie, en situasiebewustheid gee die vliegtuig ongekende lug-tot-lug vermoëns. Hooflugmaarskalk Angus Houston, voormalige hoof van die Australiese Weermag, het in 2004 beweer dat "die F-22 die mees uitstaande vegvliegtuig ooit gebou sal wees."

Die hoë koste van die vliegtuig, 'n gebrek aan duidelike lug-tot-lug missies weens vertragings in die Russiese en Chinese vegterprogramme, 'n verbod op uitvoere, en die ontwikkeling van die veelsydiger en goedkoper Lockheed Martin F-35 Lightning II het gelei tot die staking van F-22-produksie. 'n Finale verkrygingsbehoefte van 187 operasionele produksievliegtuie is in 2009 verklaar en die laaste F-22 is in 2012 aan die Amerikaanse Lugmag gelewer.

Sien ook
--------

* Lys van vegvliegtuie
**Michail Petrowitsj Lazaref** (Russies: *Михаил Петрович Лазарев*) (3 November 1788 — 11 April 1851), Russiese vlootaanvoerder en verkenner, admiraal (1843).

Opleiding en begin van loopbaan
-------------------------------

Lazaref kom uit 'n ou Armeense familie. In 1800 skryf hy in by Rusland se Vlootkollege. Drie jaar later word hy na die Britse vloot gestuur, waar hy vir 'n ononderbroke navigasie-ekspedisie van vyf jaar sou bly. In 1808–1813, dien Lazaref in die Oosseevloot. Hy neem deel aan die Russies-Sweedse Oorlog van 1808–1809 en die Patriotiese Oorlog van 1812.

Loopbaan as ontdekkingsreisiger
-------------------------------

Lazaref seil in 1813–1816 vir die eerste keer om die aardbol, aan boord van die vaartuig Soeworof. Die ekspedisie begin by Kronstadt en doen ook Alaska aan. Tydens die vaart ontdek Lazaref die Soeworof-ringeiland.

As 'n aanvoerder van die skip *Mirni* en as Fabian von Bellingshausen se ondergeskikte op sy wêreldvaart in 1819–1821, het Lazaref deel aan die ontdekking van Antarktika en talle eilande. Op 28 Januarie 1820 (*Nuwe datumstyl*) ontdek die ekspedisie die Antarktiese vasteland waar hulle die Antarktiese kus nader by 'n punt met koördinate 69°21′28″S 2°14′50″W﻿ / ﻿69.35778°S 2.24722°W﻿ / -69.35778; -2.24722 en ysvelde daar waarneem.

In 1822–1825, seil Lazaref vir die derde keer om die aardbol op sy fregat *Kreiser* en onderneem hy omvattende navorsing op die gebiede meteorologie en etnografie.

Oorlogstydse bevelvoering
-------------------------

In 1826 word Lazaref bevelvoerder van die skip *Azof*, wat na die Middellandse See seil as deel van die eskadron onder bevel van admiraal Login Petrowitsj Geiden en neem deel aan die Slag van Nawarino in 1827. Hy ontvang die rang van skoutadmiraal vir uitnemendheid tydens die slag.

In 1828–1829 is hy in bevel van die Dardanelles-blokkade.

In 1830 keer Lazaref terug na Kronstadt en word hy 'n bevelvoerder van vlooteenhede van die Oosseevloot. Twee jaar later word hy as stafhoof van die Swartsee-vloot aangestel.

In Februarie tot Junie 1833 lei Lazaref 'n Russiese eskadron na die Bosporus en teken die Verdrag van Hunkar-Iskelesi met Turkye. In 1833 word hy aangestel as bevelvorder van die Swartsee-vloot, die Swartsee-hawens en ook as militêre goewerneur van Sewastopol en Nikolajef.

Invloed en nalatenskap
----------------------

Admiraal Lazaref was invloedryk in tegniese aangeleenthede en as mentor van jonger offisiere. Hy het die skep van 'n stoomaangedrewe vloot voorgestaan, maar Rusland se tegniese en ekonomiese agterstand was 'n groot hindernis. Hy het ook 'n aantal Russiese vlootbevelvoerders opgelei, onder andere Pawel Natsjimof, Wladimir Kornilof, Wladimir Istomin en Grigori Boetakof.

'n Ringeiland in die Stille Oseaan, kape in die Amoer-riviermond en op die Oenimakeiland, 'n eiland in die Aralmeer, 'n baai en hawe in die See van Japan en ander plekke dra Lazaref se naam.
Die **Groot Brand van 1869** in die Kaapkolonie was ‘n veldbrand wat tot ‘n nasionale ramp ontwikkel het.

Die jaar 1868 was ‘n goeie reënjaar. Dus was die plantegroei daarna besonder ruig. Helaas is dit gevolg deur die baie warm en droë somer van 1868-1869. Soos die gebruik was, het die boere die veld met beheerde brande skoongemaak. Op 9 Februarie kom ‘n onverwagte sterk bergwind wat veroorsaak dat die kleiner brande buite beheer raak. Skielik versprei ‘n reuse brand van Swellendam tot by Groenbossies, aan die buitekant van die huidige stad Gqeberha (Port Elizabeth). ‘n Kusstrook van 500 km tot in die omgewing van Oudtshoorn, De Rust, Langkloof, Gamtoosriviervallei en deur die Outeniquaberge en die Tsitsikammaberge staan in vlamme. Digte rookwolke hang selfs oor die see. 

Die dorpe George, Mosselbaai, Knysna en Oudtshoorn het wonderbaarlik geen skade gely nie. Op die plase was die skade egter baie groot: 31 mense sterf, honderde opstalle en werkershuise is in puin gelê, derduisende beeste, skape, varke, bokke, wildsbokke en ander wilde diere het gevrek, wingerde, tabaklande en ander oeste het in vlamme opgegaan. Telegraafverbindings is onderbreek. Ryk boere was oornag brandarm. Houtkappers was skielik werkloos. Oorlewende skape se wol was dikwels tot op die vel geskroei. As het op sekere plekke sentimeters diep gelê. 

Van die eens wydverspreide inheemse woude het slegs dele in klowe oorgebly. Maar van hierdie tydstip af is natuurbewaring ernstig opgeneem en is kapt. Christopher Harison (\*Seaford, Sussex, Engeland, ±1825 - †Knysna, 8 November 1897) as eerste boswagter aangestel.

Lees ook
--------

* Grootste rampe in Suid-Afrika

Bron
----

* Burman, Jose: Disaster struck South Africa. Kaapstad: Struik, 1971. ISBN 0-86977-010-1
Die Groot Donker Vlek, soos deur Voyager 2 gesien.
Die **Groot Donker Vlek** (ook bekend as **GDS-89**, vir *Great Dark Spot, 1989*) was een van ’n reeks donker vlekke op Neptunus, met ’n voorkoms soortgelyk aan dié van Jupiter se Groot Rooi Vlek. GDS-89 was die eerste Groot Donker Vlek wat op die planeet waargeneem is, in 1989 deur Nasa se ruimtetuig Voyager 2. Nes Jupiter se vlek is die Groot Donker Vlekke antisikloniese storms. Hulle binnekant is egter redelik wolkloos en dit lyk of hulle korter duur as Jupiter se Groot Rooi Vlek, wat al honderde jare bestaan. Volgens waarnemings deur Voyager 2 en sedertdien deur die Hubble-ruimteteleskoop lyk dit of Neptunus sowat die helfte van die tyd ’n Groot Donker Vlek het.

Eienskappe
----------

Die donker, ovaalvormige vlek (met aanvanklike afmetings van 13 000 × 6 600 km) van GDS-89 was omtrent dieselfde grootte as die Aarde en het nes Jupiter se Groot Rooi Vlek gelyk. Winde van tot 2 100 km/h is aan die rand van die vlek gemeet, wat die vinnigste winde is wat nog in die Sonnestelsel aangeteken is. Die Groot Donker Vlek is vermoedelik ’n gat in die metaanwolkkombers van Neptunus. Die vlek is op verskillende tye met verskillende vorms en groottes waargeneem.

Die Groot Donker Vlek het groot wit wolke geskep in of net onder die tropopouse, soortgelyk aan hoë cirruswolke op Aarde. Anders as die Aarde se wolke, wat uit yskristalle bestaan, bestaan Neptunus se cirruswolke uit kristalle van bevrore metaan. En terwyl cirruswolke gewoonlik binne ’n paar uur vorm en verdwyn, was die wolke in die Groot Donker Vlek nog sigbaar ná 36 uur, of twee rotasies van die planeet.

Neptunus se donker vlekke kom vermoedelik voor in die troposfeer by laer hoogtes as die ligter, boonste wolkkombers. Omdat hulle stabiele verskynsels is wat maande lank bestaan, is hulle vermoedelik werwelstorms.

Verdwyning
----------

’n Donker vlek op Neptunus in volkleur (links) en blou lig (regs).
Toe Hubble die vlek in November 1994 moes afneem, het dit heeltemal verdwyn. Wetenskaplikes het gedink dit het óf verdwyn óf is bedek. Die meegaande wolke wat steeds voorgekom het, het gewys sommige vorige donker vlekke kan steeds as siklone bestaan, al is hulle nie meer as donker vlekke sigbaar nie. Donker vlekke kan verdwyn as hulle te na aan die ewenaar kom, of andersins vanweë ’n ander, onbekende meganisme.

In 2016 het ’n feitlik soortgelyke vlek in Neptunus se noordelike halfrond ontstaan. Dié vlek, wat die **Noordelike Groot Donker Vlek** (**NGDS**) genoem word, was ’n paar jaar lank sigbaar. Dit is onbekend of die vlek steeds teenwoordig is, want waarnemings met Hubble is beperk.

Sien ook
--------

* Groot Rooi Vlek, ’n soortgelyke storm op Jupiter
* Groot Wit Vlek, ’n soortgelyke storm op Saturnus
* Klein Donker Vlek

Skakels
-------

* Neptune's Great Dark Spot of 1989, *Windows to the Universe*
* Neptune's Great Dark Spot: Gone But Not Forgotten, *Astronomy Picture of the Day*, 8 Mei 1996

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Groot Donker Vlek.

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
Die gerekonstrueerde helm van 'n 7de eeuse Angel-Saksiese heerser
**Sutton Hoo** is 'n beduidende argeologiese opgrawingsplek naby Woodbridge in die Engelse graafskap Suffolk.

Die gerekonstrueerde grafkamer van die Angel-Saksiese skeepsgraf
In 1939 het die plaaslike argeoloog Basil Brown hier langs die oewer van die Deben-rivier Angel-Saksiese twee begraafplase uit die 6de en vroeë 7de eeu ontdek waarvan een die skeepsgraf van 'n heerser (*warlord*) bevat het wat blykbaar nie deur grafrowers verstoor is nie. Die graf was gevul met 'n verskeidenheid unieke Angel-Saksiese kunsskatte van besondere kunshistoriese en argeologiese belang, met Ierse, Skandinawiese, Merowingiese en Oos-Mediterreense invloede, wat tans in die Britse Museum te Londen vertoon word.

Sutton Hoo is tans in besit van die *National Trust*. Die terrein, waar sommige van die oorspronklike grafheuwels herstel is, staan oop vir die publiek en word deur twee rondpaaie vir besoekers ontsluit. Naby die ingang is 'n museum opgerig waar 'n model van die koningsgraf vertoon word, net soos namaaksels van die argeologiese vondste van 1939, insluitende die befaamde goudhelm.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Sutton Hoo***. |
Die **Afrika-lepelaar** (*Platalea alba*) is 'n hoë, skraal waadvoël met 'n kenmerkende lepelvormige snawel. Die voël vlieg met sy nek uitgestrek, nie ingetrek soos reiers en witreiers nie. Die Afrika-lepelaar is sowat 90 cm lank en spierwit met 'n kuif op die agterkop. Die snawel en pote is rooierig. 

Die Afrika-lepelaar word oral in Suider-Afrika, behalwe in baie droë streke, by binnelandse damme en riviere aangetref. Hulle wei gewoonlik in klein groepe in vlak water. Die stapelkos is klein waterdiertjies en dit word verkry deur water met die snawel te skep en dan te sif deur die koppe ritmies heen en weer te beweeg. 

Wanneer Afrika-lepelaars slaap, staan hulle op een been met die kop tussen die skouervere. Hulle vlieg in formasie met uitgestrekte nekke en pote. Afrika-lepelaars broei saam met ibisse en ander waadvoëls in kolonies, maar hou hulle eenkant. 

Die 2 tot 3 eiers is wit en gespikkel en word in 'n vlak nes van riete of ander waterplante gelê. Die broeityd strek van April tot Desember.

In Engels staan die voël as die *African Spoonbill* bekend.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

Bron
----

* *Sasol Voëls van Suider-Afrika.* Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011. ISBN 978-1-77007-926-7
Eiers van *Threskiornis aethiopicus*
Die **skoorsteenveër** (*Threskiornis aethiopicus*) is 'n groot voël (lengte 64–82 cm; massa 1,5 kg), wat wydverspreid in Afrika voorkom. In Engels staan die voël bekend as die *African sacred ibis*.

Die heilige voël van die Egiptenare, waar dit "die vader van die sekel" genoem is, omdat dit in duisende op landerye na oorstromings deur die Nylrivier voorgekom het en as 'n aanduiding van 'n goeie oesjaar beskou was. Waterinsekte, paddas, visse, sprinkane, ensovoorts is hulle kos. Die naam skoorsteenveër het hy gekry vanweë sy gewoonte om die binnegoed van dooie diere uit te skraap.

Identifikasie
-------------

Die kop en nek is veerloos en swart van kleur. Die vlerke en rug is wit met 'n swart stert.

Habitat
-------

Damme, vleigebied, panne en moerasagtige areas. Hulle word ook op vullishope gevind, waar hulle aas na oorskietkos.

Verspreiding
------------

Antieke Egiptiese beeld van 'n skoorsteenveër in die Kopenhagen-museum
Skoorsteenveërs kom voor in Afrika suid van die Sahara, suid-Irak en (voorheen) in Egipte. Hulle is daarnaas ook eksoties ingevoer in Wes-Europa en Amerika.

Voortplanting
-------------

Skoorsteenveërs maak nes in boomkolonies, gewoonlik met ander waadvoëls soos reiers. Hulle bou neste van stokke, soms in 'n kremetartboom, en lê 2 tot 3 eiers.

### Suid-Afrikaanse voëls

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q208763
* ADW: Threskiornis\_aethiopicus
* Avibase: 550DE745B77C8079
* BioLib: 8413
* eBird: sacibi1
* EoL: 45513835
* Fauna Europaea: 96668
* Fossilworks: 373512
* GBIF: 2480764
* IBC: sacred-ibis-threskiornis-aethiopicus
* iNaturalist: 3739
* ITIS: 174943
* IUCN: 22697510
* NCBI: 100858
* WoRMS: 212673
* Xeno-canto: Threskiornis-aethiopicus

 |
**Suwalszczyzna**, Litaus *Suvalkų kraštas*, ook bekend as *Suwałkiland* of *Suwałki-gewes*, is 'n etnografiese en historiese streek rondom die stad Suwałki in die noord-ooste van Pole naby die grens met Litaue. Dit maak in administratiewe opsig deel uit van die Woiwodskap Podlachië.

Suwalszczyzna verskil nie net in etniese en godsdienstige opsig van ander Poolse streke - sy bevolking is 'n mengsel van Pole, Litauers en Russe (Ougelowiges) - nie, maar ook vanweë sy postglasiale landskapsvorme, sy geologiese besonderhede, sy klimaat en sy unieke flora en fauna.

Geografie en klimaat
--------------------

Sononder oor die Wigry-meer
Die Hańcza-meer
Na die noorde van Suwalszczyzna word soms as die "Alaska van Pole" verwys. Sy natuurskoon met golwende plato's, heuwels, talle riviere en mere, diep ravyne en swerfstene maak van die gebied 'n gewilde toeristebestemming. Die landskap is oorspronklik deur 'n gletser gevorm wat Europa gedurende die laaste koueperiode bedek het - morenes, heuwelterrasse en saggies golwende heuwels getuig steeds van die streek se langdurige vergletsering.

Ook sommige van Suwalszczyzna se 160 mere met oppervlakke van meer as een hektaar het hul ontstaan aan die gletser se smeltwater te danke. Hulle word meestal deur hul wye, ovale vorm en hul vlak oewers met talle baaie gekenmerk. Na die groot aantal kleiner mere word vanweë hulle ronde vorm, klein dieptes en plantegroei as "oë" verwys. Hul dieper eweknieë word "ketels" genoem. Baie van die streek se mere word deur riviere en varswaterstrome met mekaar verbind.

Die klassieke postglasiale landskapsvorme maak deel uit van die Suwałki-natuurpark met 'n oppervlakte van 6 284 hektaar wat in 1976 gestig is. Die Hańcza-meer (304 hektaar) aan sy westelike grens is met 108,5 meter die diepste in die hele Sentraal-Europese Vlakte. Opvallend is sy klipstrande (wat buite bergagtige streke uiters selde aangetref word), enkele skaaldierspesies wat gewoonlik net in Skandinawiese bergmere voorkom en sy hoë, steil oewers.

Suwalszczyzna se ruwe klimaat - met 'n jaarlikse gemiddeld van slegs 6 °C is dit naas Pole se berggebiede een van die koelste geweste in die land - word in sy unieke boreale (noordelike) flora weerspieël wat in ander dele van Pole nie aangetref word nie. Die oorspronklike oerwoude in die noorde van die streek het egter lankal verdwyn en plek gemaak vir wye velde met talle kleiner bosse. Ook die plaaslike fauna word - naas spesies wat inheems aan Pole is - deur 'n aantal noordelike diere aangevul.

Nog 'n unieke trekpleister in Suwalszczyzna is die bergpiek Góra Cisowa ("Taxusboomberg") waarna soms as die "Foedjijama van Suwałki" verwys word - al kan dit nog ten opsigte van sy hoogte (258 meter) nog ten opsigte van sy grootte met die Japannese bergreus meeding nie. Dit is eerder sy buitengewone natuurskoon wat van dié bergpiek die simbool van Suwalszczyzna gemaak het. Góra Cisowa rys bo-oor die steil helling van die Szeszupa-riviervallei en bied 'n panoramiese uitsig oor die natuurpark. Opvallend is sy ongewoonlike vorm - dié van 'n gelykvormige keël - waarvoor daar tans nog geen wetenskaplike verklaring is nie.
**Stephen Cole Kleene** (hy het sy van self as *kleinie* uitgespreek) (5 Januarie 1909 – 25 Januarie 1994) was 'n Amerikaanse wiskundige. Hy was een van die studente van Alonzo Church, soos ook Alan Turing, Emil Post en ander, en is veral bekend as 'n grondlegger van die vertakking van wiskundige logika wat as berekenbaarheidsteorie bekend staan, wat later aangewend sou word om 'n grondslag vir teoretiese rekenaarwetenskap daar te stel. Kleene se werk onderlê die ondersoeke na watter funksies berekenbaar is. Verskillende wiskundige konsepte is na hom vernoem, soos die Kleene-hiërargie (wat versamelings na gelang van hul kompleksiteit klassifiseer), Kleene-algebra ('n deels-geordende semiring), die Kleene-ster ('n eenduidige operator op versamelings, ens.), Kleene se rekursiestellings (vir vastepunte op berekenbare funksies) en die Kleene-vastepuntstelling (omtrent 'n vastepunt van monotone funksies). Hy het belangrike bydraes gelewer tot wiskundige intuïsionisme, en in 1956 ook regulêre uitdrukkings ingevoer, wat 'n karakterreeks as 'n soekpatroon definieer.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* ACM DL: 81100029226
* BNF: cb12281199v (data)
* DBLP: 09/6481
* GND: 136329632
* ISNI: 0000 0001 1471 1821
* LCCN: n79106427
* MGP: 8012
* NDL: 00445849
* NKC: jx20061215011
* NLP: A28744263
* NTA: 068466587
* The SBN id RAVV071503 is not valid.
* SELIBR: 193770
* SNAC: w65t4dzp
* SUDOC: 031634052
* VIAF: 41901318
* WorldCat Identities: lccn-n79106427

 |
**Vernon Koekemoer** (gebore **Cassie Booyse** in 1956) het in 2008 oornag internetroem verwerf toe iemand hom by 'n musiekfees afgeneem het, hom Vernon Koekemoer gedoop het en die foto daarna 'n meem op die internet geword het. Hy was eers 'n liggaamsbouer en met sy unieke sin vir mode sowel as 'n *mullet*-haarstyl, het hy aandag getrek. Duisende mense het die beroemde foto in ander foto’s ingelas en op die internet geplaas. Hy het so bekend geword dat hy in advertensies verskyn het, waaronder een vir Nando's saam met die Amerikaanse akteur Chuck Norris. Toe hy in 2008 bekend geword het was hy 'n tegniese skrywer wat vir die Suid-Afrikaanse Weermag gewerk het.

Kontroversie
------------

Sy bekendheid is ook beskryf as 'n tekenende voorbeeld van virale bemarking en die impak van die internet op die moderne kultuur. Volgens Booyse het dit alles begin toe hy by 'n bemarkingspartytjie vir 'n produk opgedaag het en 'n vrou hom genader het en 'n foto geneem het van hom met sy nou bekende vreemde drag en haarstyl.

Bryan Theunissen en Damian Armstrong beweer hulle is verantwoordelik vir die Vernon Koekemoer verskynsel. Koerante uit die Independent groep het blykbaar berig dat Theunissen, wat in die advertensie- en bemarkingswese werksaam is, Booyse herdoop het en sy foto as 'n eksperiment op die internet geplaas het. Armstrong is na berig word die persoon verantwoordelik vir die Facebook groep *Make Vernon Koekemoer famous*. Presies hoe die menere met die dame wat deur Booyse genoem word verbind word, is onduidelik. Van die maatskappye wat Booyse in hul bemarking gebruik het, ontken hul betrokkenheid by sy skielike bekendheid maar daar bestaan vermoedens dat daar dalk wel 'n advertensie-agentskap agter die verskynsel skuil. Ander beweer egter dat na die omstrede virale bemarkingstruuk vir die vierde idols seisoen dat groot maatskappye waarskynlik nie weer by so iets betrokke sal raak nie.

Bronne
------

* Media Online artikel oor Vernon Koekemoer.
* Nog 'n blog met voorbeelde van hoe Booyse se beeld gemanipuleer word.