recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Tulbagh** is 'n dorp in die Witzenberg Plaaslike Munisipaliteit van die provinsie Wes-Kaap (Suid-Afrika) met bykans 9 000 inwoners (2011), Dit is sowat 125 kilometer noord-oos van Kaapstad geleë en is genoem na Ryk Tulbagh, die Kaapse goewerneur van 1751 tot 1771. Tulbagh is die sentrum van 'n wynboustreek.

Geskiedenis
-----------

Baie van die dorp se geboue in Kerkstraat dateer van die tweede helfte van die 18de eeu. Op 29 September 1969 het 'n aardbewing, wat 6,5 op die Richterskaal gemeet het, die dorp verwoes en nege menselewens geëis. Tulbagh lê regstreeks op 'n breuk in die ondergrondse rots wat die sterkte van die aardbewing verklaar. Die heropbou en restourasie van Tulbagh was die grootste projek van dié soort wat tot dusver in Suid-Afrika aangepak is.

Wapens
------

**Drostdy** — Die Kaapse regering het in 1804 heraldiese seëls aan die plaaslike owerhede toegewys. Die Tulbagh-drostdy het Ryk Tulbagh se familiewapen gekry, nl. 'n silwer skild met drie afgesnede Turkkoppe daarop. 'n Anker is agter die wapen geplaas. Die regering het egter in 1814 besluit dat drostdye voortaan eerder die Britse koningswapen moet gebruik.

Die **Munisipaliteit**, wat in 1861 gestig is, het jare lank Ryk Tulbagh se wapen gebruik. 'n Gedifferensieerde weergawe daarvan is in 1984 by die Buro vir Heraldiek geregistreer: *In blou, drie gebaarde afgesnede Turkkoppe van natuurlike kleur, getulband van silwer*. Die helmteken was 'n uitkomende gepantserde regterarm wat 'n kromswaard met die hand swaai.

Ekonomie
--------

Die historiese wynplaas *Montpellier de Tulbagh* naby Tulbagh.
Tulbagh se ou NG kerkgebou.
Die vrugtebedryf is een van die belangrikste plaaslike werkgewers. Vrugte word veral in die noordelike en suidelike dele van die Tulbaghvallei verbou en sluit appels, pere, pruime, perskes, appelkose en sitrusvrugte in. Die grootste deel van die vrugteopbrengs word na Europa, Noord-Amerika en Asië uitgevoer, maar 'n aansienlike gedeelte word ook plaaslik verwerk as droë- of geblikte vrugte.

Wynbou het al lank 'n groot rol in die Tulbaghvallei gespeel, maar dié bedryf het sedert die negentigerjare van die 20ste eeu die vinnigste gegroei. Daar is nou 'n groot aantal wynplase, waarvan sommige wêreldroem geniet. Danksy die topgehalte van plaaslike wyne, wat na bestemmings orals ter wêreld uitgevoer word, is baie nuwe wingerde aangeplant, en nuwe wynkelders het ontstaan. Baie van die wynkelders maak nou deel uit van Tulbagh se Wynroete, een van die gewildste toeristebestemmings in die Wes-Kaap.

Besienswaardighede
------------------

* Die **Oude Kerk Volksmuseum** behandel die geskiedenis van Tulbagh.
* Verskeie wynplase in die omgewing.

Sien ook
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Tulbagh***. |

* NG gemeente Kruisvallei
* Steinthal-landgoed, 5 km van die dorp.
* Lys van dorpe in Suid-Afrika
* Grootste rampe in Suid-Afrika
*Rostocker Pfeilstorch*
Die term ****Pfeilstorch**** (Duits vir "pylooievaar") word gegee aan ooievaars beseer deur 'n pyl terwyl die in Afrika oorwinter, voordat hulle terugkeer na Europa met die pyl vas in hul liggame. Tot op datum is ongeveer 25 **Pfeilstörche** gedokumenteer.

Die eerste en mees bekende **Pfeilstorch** was 'n wit ooievaar gevind in 1822 naby die Duitse dorp van *Klütz*, in die staat van *Mecklenburg-Vorpommern*. Dit het 'n pyl uit sentraal-Afrika in sy nek gehad. Die monster is gestop en kan vandag in die dieretuin versameling van die Universiteit van Rostock gesien word. Dit word dus na verwys as die **Rostocker Pfeilstorch**.

Hierdie **Pfeilstorch** is van kardinale belang in die begrip van die migrasie van Europese voëls. Voor migrasie verstaan is, het mense geen ander verduideliking vir die skielike jaarlikse verdwyning van voëls soos die wit ooievaar en die Europese swael. Sommige teorieë van die tyd het voorgestel dat hulle in muise verander het, of dat hulle gedurende die winter aan die onderkant van die see gewag het. En sulke teorieë is selfs deur dierkundiges van die tyd versprei. Die **Rostocker Pfeilstorch** in die besonder het bewys dat voëls lang afstande migreer na wintergrond.
***Muraltia decipiens*** is 'n struik wat deel is van die *Polygalaceae* familie. Die spesie is endemies aan Suid-Afrika en kom in die Wes-Kaap van Mamre tot by Wellington, Franschhoek en die Kaapse Vlakte voor. Die plant het 'n voorkomsgebied van 2 2380 km² en is ook deel van die fynbos en renosterveld. Die spesie het reeds meer as 80% van sy habitat afgestaan aan ontwikkeling op die Kaapse Vlakte, die aanplanting van plantasies op die laer hellings van die berge rondom Franschhoek en die uitbreiding van landbou tussen Atlantis, Paarl en Wellington asook in die Bergriviervallei tussen Franschhoek en die Paarl.

Die totale populasie is minder as 600 plante groot met die grootste subpopulasie wat tussen 100 en 200 plante groot is. Die populasie se getalle verminder voortdurend weens habitat verlies.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

Bronne
------

* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q17467506
* GBIF: 4050833
* iNaturalist: 590326
* IPNI: 690785-1
* NCBI: 292074
* Plant List: tro-25900753
* Tropicos: 25900753

 |
**Lichterfelder FC**|  |
| **Volledige naam** | Lichterfelder Fußball-Club Berlin 1892 e.V. |
| **Stigtingsdatum** | 20 Maart 1892 |
| **Tuisveld** | Stadion Lichterfelde,  Berlyn |
| **Kapasiteit** | 4 300 |
| **Kompetisie** | Oberliga Noordoos-Noord |
|

**Lichterfelder FC** is 'n sokkerklub uit die hoofstad van Duitsland, Berlyn. *Lichterfelde* is 'n distrik in die suidweste van Berlyn.

Die klub is oorspronklik gestig as *FV Brandenburg Berlyn* op 20 Maart 1892. In die vroeë 1900’s het *TuFV Helvellia Berlyn* van die klub afgestig, maar in 1905 is die oorspronklike klub herstel. Die klub is ernstig verswak deur die Eerste Wêreldoorlog en het byna verdwyn, maar in 1919 het die klub met *Berliner SC 09 Brandenburg* saamgesmelt om *SV Brandenburg Berlyn* te vorm. In 1921 is daar weer met *BBC 03 Berlyn* saamgesmelt om *BBC-Brandenburg Berlyn* te vorm. Die klub het in die 1920’s vir twee seisoene op die hoogste vlak meegeding.

Teen 1929 was die klub se naam *FV Brandenburg Berlyn* en in 1933 is daar met *FC Eintracht Lankwitz* saamgesmelt. Tydens die Tweede Wêreldoorlog was die klub verplig om tydelik met *Rot-Weiß-Schöneberg* saam te smelt om 'n span in die veld te kon stoot. Na die oorlog is die klub deur die Geallieerdes ontbind, maar laat in 1945 is die klub herstig as *SG Steglitz-Friedenau* en in 1950 is die klub herdoop as *FV Brandenburg Berlyn*.

In 1971 het die span met *FC Lichterfelde* (gestig in 1912) saamgesmelt om *FV Brandenburg Lichterfelde* te vorm en in 1988 is daar weer met *Lichterfelder Sport-Union* saamgesmelt om *VfB Lichterfelde 1892* te vorm. Die huidige naam is in 2004 aangeneem.

Stadion
-------

Die klub se tuisveld is die Stadion Lichterfelde in die stadsdeel Steglitz. Die stadion is tussen 1926 en 1929 gebou en was tussen 1933 en 1945 bekend as die Adolf Hitler-stadion.

Onlangse ligaposisionering
--------------------------

|  |  |
| --- | --- |
| * 1990/91 (III) Oberliga Berlyn 13de
* 1991/92 (III) Oberliga Noordoos Sentraal 9de
* 1992/93 (III) Oberliga Noordoos Sentraal 12de
* 1993/94 (III) Oberliga Noordoos Sentraal 8ste
* 1994/95 (IV) Oberliga Noordoos Noord 2de
* 1995/96 (IV) Oberliga Noordoos Noord 2de
* 1996/97 (IV) Oberliga Noordoos Noord 5de
* 1997/98 (IV) Oberliga Noordoos Noord 8ste
* 1998/99 (IV) Oberliga Noordoos Noord 11de
* 1999/00 (IV) Oberliga Noordoos Noord 7de
 | * 2000/01 (IV) Oberliga Noordoos Noord 8ste
* 2001/02 (IV) Oberliga Noordoos Noord 11de
* 2002/03 (IV) Oberliga Noordoos Noord 12de
* 2003/04 (IV) Oberliga Noordoos Noord 16de
* 2004/05 (V) Verbandsliga Berlyn 5de
* 2005/06 (V) Verbandsliga Berlyn 1ste
* 2006/07 (IV) Oberliga Noordoos Noord 6de
* 2007/08 (IV) Oberliga Noordoos Noord
 |
’n **Tornyn** of **bruinvis** (*Phocoena phocoena*), vroeër ook ’n "seevark" genoem, is ’n soogdier uit die orde van tandwalvisse (Odontoceti). Die vis se wetenskaplike naam is oorspronklik in 1758 as *Delphinus phocoena* aangegee deur Carl Linnaeus. Die dier is hoogstens 1,8 m lank en weeg op die meeste 60 kg. Dit is die walvissoort wat die meeste in die Noordsee voorkom. Hulle is nou verwant aan die dolfyne (Delphinidae).

Terminologie
------------

Die term "tornyn" vir dié soort walvis (van die Nederlandse *tonijn*, ’n soort tuna) het in Afrikaans ontwikkel deurdat die benaming, as gevolg van die grootte van die tornyn, ook op die walvis toegepas is.

Die naam "bruinvis" val vreemd op, want die diere is nie visse nie en is ook nie bruin nie.

Uiterlike voorkoms
------------------

Tornyne het ’n stomp neus, lae driehoekige rugvin en (soos alle Walvisagtiges) ’n plat, horisontale stertvin. Die rug is donkergrys en die buik helderwit. Hulle het spatelvormige tande: 22 tot 28 paar in die bokaak en 21 tot 25 paar in die onderkaak. Hiermee "wei" hulle op die seebodem, waarna hulle die vissies wat hulle kry, na binne suig.
**Abstraksie** in rekenaarwetenskap is die proses waarop die oortollige kenmerke en gedagtes oor 'n spesifieke onderwerp gestroop word sodat slegs die noodsaaklike eienskappe wat direk van toepassing is op die probleem onder oorweging op daardie tydstip oorbly.

Om die begrip 'n bietjie meer toe te lig met 'n alledaagse voorbeeld kan 'n mens dink aan 'n geval waar een persoon vir 'n ander vra om vir hom 'n poskaart te stuur as hy by sy bestemming aankom. Dit is nie nodig vir die twee persone om aan 'n spesifieke soort poskaart te dink nie. Altwee partye verstaan goed wat 'n poskaart is in breë terme as 'n versameling voorwerpe wat gewoonlik 'n prentjie/foto aan die een kant het en 'n plek vir 'n adres en 'n nota op die keersy. Die besonderhede is nie belangrik nie. 'n Abstraksie kan dus gesien word as 'n *begrip of idee wat nie met 'n spesifieke geval verband hou nie*.

Abstraksie maak dit moontlik om komplekse probleme makliker op te los. Gewoonlik word daar van verskeie lae of vlakke van abstraksie gebruik gemaak. Eerstens word die probleem eers in breë trekke beskou en sodoende kan 'n duideliker beeld gevorm word van hoe die probleem aangepak behoort te word. Indien 'n mens dadelik deur die fynere besonderhede van implementering oorweldig sou word, sou dit veel moeiliker wees om die probleem op te los.

Sien ook
--------

* Abstraksielaag
**Toros Universiteit** is 'n onlangs gestigte universiteit in Mersin, Turkye.

Dit is amptelik gestig op 23 Julie 2009 deur die Mersin Onderwys Stigting (Sjabloon:Lang-tr), 'n stigting gestig 40 jaar gelede en aktief in die stigting van hoërskole. Dit is 'n private nie-wins (Sjabloon:Lang-tr) universiteit. Dit is vernoem na die Taurus-Berge, 'n bergreeks wat strek vanaf oos na wes in die suide van Turkye.

Vandag, is daar twee universiteite in Mersin Provinsie; Mersin Universiteit is 'n openbare universiteit en Çağ Universiteit is nog 'n private universiteit.

Akademiese eenhede van Toros Universiteit
-----------------------------------------

Tans is die eenhede van die universiteit is soos volg

* Skool vir Ingenieurswese

1. Rekenaar-Ingenieurswese
2. Elektriese en Elektroniese Ingenieurswese
3. Industriële Ingenieurswese
4. Sagteware-Ingenieurswese

* Die skool van Ekonomiese, Administratiewe en Sosiale Wetenskappe

1. Ekonomie

Beplande eenhede
----------------

* Die skool van kommunikasie
* Die skool van Kunste
* Die skool van Tegnologie en bestuur
* Die skool van buitelandse tale

Navorsing & Ontwikkeling Laboratoriums
--------------------------------------

* Nanomaterial Produksie Laboratorium ()

Verder, nagraadse skole en 'n professionele skool, sowel as 'n paar ander departemente van die Skool vir Ingenieurswese en die Skool van Ekonomiese, Administratiewe en Sosiale Wetenskappe, is onder die beplanning.
**David Keith Lynch** (gebore op 20 Januarie 1946) is ’n Amerikaanse regisseur, draaiboekskrywer, vervaardiger, skilder, musikant en romanskrywer. Hy is bekend vir sy surrealistiese rolprente en unieke styl. Die surrealistiese en, in baie gevalle, gewelddadige elemente in sy werk ontstel dikwels gehore en laat hulle aanstoot neem.

Vroeë lewe en loopbaan
----------------------

Lynch het in sy kinderjare saam met sy gesin deur Amerika gereis en daarna skilderwerk in Philadelphia studeer. Hier het hy die oorgang na die vervaardiging van kortprente gemaak. Hy het na Los Angeles verhuis waar hy sy eerste vollengteprent, die surrealistiese riller *Eraserhead* (1977), gemaak het. Nadat die prent ’n kultusfliek geword het, is Lynch in diens geneem om ’n biografiese prent oor ’n misvormde man, Joseph Merrick, te maak met die titel *The Elephant Man* (1980), waarmee hy hoofstroomsukses behaal het. 

Hy het daarna twee prente vir die De Laurentiis Entertainment Group gemaak: die epiese wetenskapsfiksieprent *Dune* (1984), wat ’n mislukking was, en die neo-noir-misdaadprent *Blue Velvet* (1986), ’n reusesukses.

Hierna het Lynch sy eie televisiereeks, die gewilde moordraaisel *Twin Peaks* (1990–1991; 2017), saam met Mark Frost gemaak, asook die rolprentopvolg, *Twin Peaks: Fire Walk with Me* (1992). Hierop het gevolg *Wild at Heart* (1990) en *The Straight Story* (1999). Hy het toe teruggekeer na sy surrealistiese werk met flieks soos die sielkundige riller *Lost Highway* (1997), die neo-noir-raaiselfliek *Mulholland Drive* (2001) en die raaiselfliek *Inland Empire* (2006). Intussen het Lynch die internet as ’n medium ontdek en verskeie webgebaseerde stukke gemaak, soos die animasieproduksie *DumbLand* (2002) en die surrealistiese sitkom *Rabbits* (2002).

Ander ondernemings sluit in sy werk as sanger-liedjieskrywer (hy het twee soloalbums uitgereik – *Crazy Clown Time*, 2011, en *The Big Dream*, 2013), die David Lynch-stigting om bosintuiglike meditasie in skole te leer, skilder en fotografie. Hy het ook twee romans geskryf – *Images* (1994) en *Catching the Big Fish* (2006) – en verskeie musiekvideo's en advertensies geregisseer.

Lynch het drie Oscar-benoemings vir beste regisseur gekry en een vir beste draaiboek. Hy het twee keer Frankryk se César-prys gewen vir beste buitelandse rolprent, sowel as die Palme d'Or op die Cannes-rolprentfees en ’n Goue Leeu vir sy lewenslange bydrae tot die rolprentbedryf op die Venesiese Rolprentfees. Die Franse regering het in 2002 aan hom die Erelegioen, die land se hoogste burgerlike toekenning, toegeken as ’n *Chevalier* en in 2007 as ’n *Officier*. In 2007 het *The Guardian* Lynch ook beskryf as "die belangrikste regisseur van hierdie era".
**Komsomolsk aan die Amoer** (Russies: Комсомо́льск-на-Аму́ре, *Komsomolsk-na-Amoere*) is ’n stad in Chabarofsk-krai, Rusland. Dit is aan die linkeroewer van die Amoer-rivier geleë. Die bevolking in 2014 was 254 934.

Geografie en klimaat
--------------------

Komsomolsk en sy voorstede strek 30 km ver aan die linkeroewer van die Amoer-rivier. Die rivier is by dié punt tot 2,5 km breed. Die stad is 356 km van die krai se hoofstad, Chabarofsk, geleë en sowat 300 km van die Stille Oseaan af. Die naaste ander groot stad is Amoersk, sowat 45 km na die suide.

Temperature kan wissel met tot 50 ºC deur die jaar, met ’n gemiddelde dagtemperatuur van -29 ºC in Januarie en 26 ºC in Julie.

Geskiedenis
-----------

Die terrein waar Komsomolsk vandag lê, is in die 13de eeu deur Mongole verower. Dit het toe deel van die Mongoolse Ryk geword en in 1858 deel van die Russiese Ryk.

In 1860 is die dorpie Permskoje (Пе́рмское) daar gestig. In 1931 het die Sowjet-regering aangekondig dat dit skeepswerwe daar wil bou. Bouwerk het in 1932 begin. Vrywilligers van Komsomol, die jeugliga van die Kommunistiese Party, is grootliks gebruik om die stad te bou, vandaar die naam. Baie Goelag-gevangenes in die gebied is egter ook ingespan. Die agtervoegsel "aan die Amoer" is later bygevoeg om dit te onderskei van ander dorpe met dieselfde naam.

Sedert die einde van die 1930's het die stad ontwikkel in ’n streeksentrum vir nywerhede soos skeepsbou, metallurgie en olieraffinadery.

Susterstede
-----------

* Vlag van Volksrepubliek China Jiamusi, Volksrepubliek China
* Vlag van Japan Kamo, Japan
*Hierdie bladsy bevat wigskrif. Sonder die regte lettertipe sal jy blokkies of snaakse tekens sien. Jy kan die regte lettertipe hier kry.*

Die **abzu** of **engur** (wigskrif: 𒍪 𒀊, ZU.AB; Sumeries: abzu; Akkadies: , *apsû*) was in die Mesopotamiese mitologie die naam van die oersee onder die onderwêreld en die aarde. Dit kon ook verwys het na die ondergrondse varswater; daar is geglo mere, fonteine, riviere en ander varswaterbronne kry hul water van die abzu.

As ’n god
---------

Abzu word net in die Babiloniese skeppingsverhaal, die *Enuma Elisj*, as ’n god uitgebeeld. In dié mite is hy ’n oerwese wat uit varswater bestaan en die minnaar van Tiamat, ’n wese van soutwater. Die *Enuma Elisj* begin:

> "*Toe die hemel bo en die aarde onder nog nie bestaan het nie, was daar Abzu die varswateroseaan, die eerste, en Tiamat, die soutwatersee, sy wat die lewe aan hulle almal geskenk het; hulle het nog hul waters gemeng en geen weivelde was gevorm nie, ook geen rietvleie nie...*"
> 
> 

 Dié verhouding lei tot die geboorte van die jonger gode wat Abzu later vermoor om sy mag oor te neem. Woedend val Tiamat hulle aan nadat sy die eerste drake geskep en "hul liggaam met gif pleks van bloed" gevul het. Sy word doodgemaak deur Marduk, die stormgod, wat toe die hemel en aarde uit haar liggaam skep.
**Rugbyvoetbal** is die versamelnaam vir 'n familie van spansporte bekend as Rugbyunie en Rugbyliga, asook die vroeëre vorme van voetbal waaruit beide sporte, asook Australiese voetbal en Gridiron-voetbal ontwikkel het.

Die twee variante van Gridiron-voetbal — Kanadese voetbal en, tot 'n mindere mate, Amerikaanse voetbal — is eens as vorme van rugbyvoetbal beskou, maar word nou selde so na verwys. Trouens, die beheerliggaam van Kanadese voetbal, Football Canada, was so laat as 1967 bekend as die Kanadese Rugbyunie, meer as vyftig jaar nadat die sport se paaie met die gevestigde reëls van rugbyunie of -liga geskei het.

Rugbyvoetbal is vermoedelik omstreeks 1845 begin by Rugby School in Rugby, Warwickshire, Engeland, alhoewel vorme van voetbal waarin die bal gedra en gegooi is, uit die Middeleeue dateer. Rugbyvoetbal het gedurende die 19de eeu na ander Engelse openbare skole versprei. As gevolg hiervan het Rugbyvoetbal gewild geword oor die hele Britse Ryk, aangesien voormalige leerlinge aan die openbare skole voortgegaan het om Rugbyvoetbal te speel, selfs na hulle skool verlaat het.
**Phra Phutthaloetla Naphalai** (Thai: พระพุทธเลิศหล้านภาลัย, 24 Februarie 1767 - 21 Julie 1824), persoonlike naam **Chim** (Thai: ฉิม), ook bekend as **Rama II**, was die tweede koning van die Chakri-dinastie van Siam. Hy het van 1809 tot 1824 regeer. In 1809 het hy sy pa, Buddha Yotfa Chulaloke, die stigter van die dinastie, as koning opgevolg. Sy bewind was grootliks vreedsaam en sonder groot konflikte. Dit was bekend as die "Goue Eeu van Rattanakosin-letterkunde", want hy was die beskermheer van verskeie digters aan sy hof. Hy was self 'n erkende digter en kunstenaar.

Troonbestyging
--------------

As die oudste oorlewende seun van Rama I is Chim verhef tot die titel prins Itsarasunthon van Siam. Hy het die troon bestyg nadat Buddha Yotfa Chulaloke in 1809 gesterf het. In die Weste was hy bekend as Rama II.

Toe hy die troon bestyg, het prins Kshatranichit, die oorlewende seun van koning Taksin, gerebelleer as aanspraakmaker op die troon. Rama II se seun, prins Tub, het die rebellie onderdruk en hom bewys as 'n bekwame opvolger.

Bewind
------

Die lewe onder Rama II was 'n kulturele renaissance ná die groot oorloë van Rama I se bewind, veral op die gebied van kuns en letterkunde. Thaise kultuur en koninklike tradisies is heringestel. Hy het ook die opvoedings- en eksamenstelsel van Boeddhisme daargestel deur dit in nege vlakke te verdeel. 

In Julie 1824 is hy skielik dood, moontlik weens strangurie (pynlike waterlosing), maar daar is vermoed hy is vergiftig. Volgens die opvolgingsregulasies van die tyd moes die troon gegaan het na koningin Sri Suriyendra se oudste seun, prins Mongkut. Mongkut se ouer halfbroer Jessadabodindra het Rama II egter dieselfde dag opgevolg. Hoewel hy die seun van 'n byvrou was, het hy hom bewys as 'n goeie opvolger, en dit was belangriker as die aanspraak van sy veel jonger en onervare halfbroer. Mongkut het Rama III later wel opgevolg.

Skakels
-------

* Wikimedia Commons logo Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Rama II.
* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb12186391p (data)
* GND: 1027725627
* ISNI: 0000 0001 1678 0281
* LCCN: n84015263
* NKC: xx0260360
* SUDOC: 086010891
* VIAF: 79074242
* WorldCat Identities: lccn-n84015263

 |
**Mahavira**, ook bekend as **Vardhamāna**, was die 24ste *tirthankara* (drifmaker en verspreider van dharma) wat Djainisme herleef het. Hy het die geestelike, filosofiese en etiese leerstellings van die vorige *tirthankaras* uit die afgeleë voor-Vediese tydperk uiteengesit. Volgens die Djain-tradisie is Mahavira aan die begin van die 6de eeu v.C. in 'n koninklike Kshatriya-Djain-gesin in die hedendaagse Bihar, Indië, gebore. Hy het op 30-jarige ouderdom alle wêreldse besittings laat vaar en die huis in die strewe na geestelike ontwaking verlaat en sodoende 'n askeet geword. Mahavira het 12 jaar lank intensiewe meditasie en ernstige soberheid beoefen, waarna hy glo *Kevala Jnana* (alwetendheid) bereik het. Hy het 30 jaar lank gepreek en volgens Djains het hy in die 6de eeu v.C. *moksja* bereik, hoewel die jaar volgens sektes verskil. Hy het glo tegelykertyd met die historiese Boeddha, Siddhartha Gautama (563–483 v.C.) geleef.

Antieke koninkryke en stede van Indië teen die tyd van Mahavira (Vediese tydperk)
Nadat Mahavira *Kevala Jnana* bereik het, het hy geleer dat die handhawing van die geloftes *ahimsa* (geen geweld), *satya* (waarheid), *asteya* (geen diefstal), *brahmacharya* (kuisheid), en *aparigraha* (geen vestiging) vir 'n geestelike bevryding nodig is. Hy het die beginsels van *Anekantavada* ('n veelkantige werklikheid): *syadvada* en *nayavada* geleer. Mahavira se leringe is deur Indrabhuti Gautama (sy vernaamste leerling) as die *Jain Agamas* saamgestel. Van die tekste, wat mondelings deur Djain-monnike oorgedra is, is glo teen die 1ste eeu n.C. verlore (toe hulle die eerste keer neergeskryf is). Die oorblywende weergawes van die *Agamas* wat deur Mahavira geleer is, is enkele van die grondtekste van die Djainisme.

Mahavira word gewoonlik in 'n sittende of staande meditatiewe houding uitgebeeld, met die simbool van 'n leeu onder hom. Sy vroegste ikonografie is uit argeologiese terreine in die Noord-Indiese stad Mathura bekend, en dateer uit die 1ste eeu v.C. tot die 2de eeu n.C. Sy geboorte word tydens Mahavir Jayanti gevier, en sy nirwana word deur Djains op Divali waargeneem.
‘n **Ramkie** (die blikkitaar) is ‘n primitiewe tokkelinstrument hoofsaaklik bekend in Suider-Afrika.

Hierdie eenvoudige snaarinstrument is afkomstig van die Khoikhoi en word tans nog bespeel in Suid-Afrika, Botswana, Zambië, Malawi en Namibië. Gewoonlik bestaan dit uit ‘n ou 5 liter-paraffien- of olieblik as klankkas, ‘n dun plank en drie of vier snare. Die snare is meesal van vislyn (nylon) of remdraad van ‘n fiets. Voorheen is skaapderms as snare en ‘n kalbas as klankbord gebruik. Sedert die 1980’s is goedkoop kitare te koop en het dit die ramkie daarna meesal vervang.

Blikkitaarspelers het die speel van die instrument gewoonlik in hul jeug aangeleer deur ervare spelers by rieldanse dop te hou. Die Khoikhoi het ‘n besondere natuurlike musiektalent gehad. Ander snaarinstrumente wat hulle bespeel het, was die !goura (gorah) en die !guba.

Die herkoms van die woord ramkie is onseker. Dit kan ontleen wees aan die Nama-woord ramgi-b (ramgyb) of van die Portugese woord rabequinha, met die betekenis van "klein viool". Rabeca beteken viool en pequeno beteken klein.

Die woord ramkie het in Afrikaans veral bekend geraak deur die gedig "Op my ou ramkietjie" deur C. Louis Leipoldt.

Lees ook
--------

* Lys van musiekinstrumente
Die **brosdoring** (*Phaeoptilum spinosum*), van die monotipiese genus *Phaeoptilum*, is 'n struik wat inheems is aan die dorre binnelandse streke van Suider-Afrika. Dit is ook die enigste verteenwoordiger van die tribus Bougainvilleeae, en is benewens die enigste spesie van die familie wat inheems is aan Suider-Afrika. Slegs 'n studie van die reproduktiewe kenmerke verraai die familie, waarvan dit 'n buitengewone lid is.

Dit word aangetref vanaf die Kunenestreek via sentraal-Namibië suidwaarts tot in die Noord-Kaap en wes-Vrystaat, en is lokaal aanwesig in Botswana en Limpopo. Dit is 'n waardevolle droogtebestande weidingsplant, wat deur boerbokke en koedoes benut word. Dit kom ook voor in Angola.

Die struik is meestal klein, maar kan by uitsondering drie meter hoog word. Dit het 'n houtagtige stam waaruit etlike dun en hangende takke in 'n radiale formasie groei. Die takke eindig in pendorings, wat ook al langs die takke aangetref word. Bondels linêere blare groei uit kort stompies op die takke.

Die bos dra bleekgeel tot groen-gelerige bloeisels in die lente, waarna die rooi, rosige of pers samaravrugte in Oktober te voorskyn kom. Die vrugte word maklik met dié van 'n *Combretum*-spesie verwar, maar is egter antokarpe, d.w.s. 'n soort byvrug. Die brosdoring se byvrug is 'n dopvrug wat grootliks deur die laer dele van die periant, oftewel die nie-reproduktiewe dele van die blom, omsluit word.

Die benaming **klaasasgat** vir hierdie spesie is na bewering daaraan te danke dat die hout wat goed brand, slegs as nalaat.

Die boom se FSA-nommer is 103.7.

Galery
------

* Habitus in die NaukluftHabitus in die Naukluft
* LoofLoof
* VrugteVrugte
* VrugteVrugte

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome
**Eienskappe**| **Algemeen** |
| --- |
| Naam | Lood(IV)chloried |
| Struktuurformule van  |  |
| Chemiese formule | PbCl4 |
| Molêre massa | 349,012 g/mol |
| CAS-nommer | 13463-30-4   |
| Voorkoms | Swaar geel vloeistof wat rook in vogtige lug |
| **Fasegedrag** |
| Smeltpunt | -15 °C |
| Kookpunt | 150 °C (ontbind ~50 °C) |
| Digtheid |  |
| Oplosbaarheid | Reageer met water  |
| ΔfH~~o~~ (g) | -552,41 kJ/mol   |
| ΔfG~~o~~ (g) | -513,88 kJ/mol |
| **Suur-basis eienskappe** |
| pKa |  |
| **Veiligheid** |
| Flitspunt |  |
| Tensy anders vermeld is alle data vir standaardtemperatuur en -druk toestande. |
|   |  |

**Lood(IV)chloried** is 'n verbinding van lood (in oksidasietoestand +4) met chloor. Dit is 'n taamlik onstabiele reaktiewe verbinding wat in teenstelling tot lood(II)chloried 'n molekulêre struktuur besit. Dit bestaan uit tetraëdriese PbCl4-molekule wat redelik kovalent is. Die verbinding word daarom dikwels ook loodtetrachloried genoem.

Die stof ontbind maklik deur 

{\displaystyle PbCl\_{4}\to PbCl\_{2}(s)+Cl\_{2}(g)}
({\displaystyle \Delta \_{rxn}H=-30,1{\frac {kJ}{mol}}})
Daar is berigte dat hierdie reaksie tot ontploffings kan lei en dat die stof daarom onder suiwere swawelsuur by -80 °C in die donker bewaar moet word.

Die tetrachloried kan vervaardig word deur PbCl2 in 'n soutsuuroplossing te suspendeer -wat die ioon PbCl−3 skep- en chloorgas deur te lei by 0 °C. Dit vorm die heksaplumbaat-ioon PbCl2−6. Die heksaplumbaat van ammonium kan as vastestof neergeslaan word en hierdie stof met swawelsuur in PbCl4 omgesit:

{\displaystyle (NH\_{4})\_{2}[PbCl\_{6}](+H\_{2}SO\_{4})\to H\_{2}PbCl\_{6}\to 2HCl+PbCl\_{4}}
**Eienskappe**| **Algemeen** |
| --- |
| Naam | Broompentafluoried |
| Struktuurformule vanStruktuurformule van  |  |
| Chemiese formule | BrF5 |
| Molêre massa | 174,9 g/mol |
| CAS-nommer | 7789-30-2   |
| Voorkoms | Kleurlose vloeistof (bruin met broom) |
| **Fasegedrag** |
| Smeltpunt | -60,6 °C  |
| Kookpunt | 40,9 ° @ 1 Atm  |
| Digtheid | 2,48 g/cm3 |
| Oplosbaarheid | Reageer en ontbind met water.  |
| **Termodinamies**  |
| ΔfH~~o~~ (l) | -458.6 kJ/mol |
| **Suur-basis eienskappe** |
| pKa |  |
| **Veiligheid** |
| Flitspunt | onbrandbaar |
| Tensy anders vermeld is alle data vir standaardtemperatuur en -druk toestande. |
|   |  |

**Broompentafluoried** is 'n chemiese verbinding met formule BrF5 van broom in sy oksidasietoestand +5 met fluoor.

Die stof is 'n baie sterk oksidator en word as fluorineringsagens gebruik, byvoorbeeld om suurstof uit silikate vry te stel in die suurstofisotoopanalise. Dit word ook aangewend in die aandrywing van vuurpyle.

Vorming
-------

Broompentafluoried kan uit broomtrifluoried en fluoor verkry word bokant 200 oC.:

{\displaystyle BrF\_{3}+F\_{2}\to BrF\_{5}}
Sintese uit die elemente is onder hierdie omstandighede ook moontlik:

{\displaystyle Br\_{2}+5F\_{2}\to 2BrF\_{5}}

Reaksies
--------

Die stof is uiters reaktief en reageer met glas, klei ensomeer. Die reaksie met droë glas is stadig. Kwartsglas word nouliks aangetas. Die verbinding self is tot 460 °C termies stabiel Dit ontplof wanneer dit met water in aanraking kom en vorm suurstof en waterstoffluoried. Dit reageer heftig met asynsuur, ammoniak, benseen, etanol, waterstof, waterstofsulfied, metaan, kurk, was ensomeer.

In die vloeistof bestaan waarskynlik die ewewig:

{\displaystyle 3BrF\_{5}\leftrightharpoons {BF\_{4}}^{+}+{BrF\_{6}}^{-}}
Die vloeistof besit hierdeur elektriese geleidingsvermoë.

In reaksies met fluoriede soos CsF kan dit die heksafluorobromaat-anioon BrF−6 vorm.

Met Lewis-sure soos SbF5 kan die BrF+4-katioon gevorm word soos in die adduk (BrF4)+(Sb2F11)−.

Eienskappe
----------

Die BrF4-molekuul het die vorm van 'n vierkantige piramide en besit die puntgroepsimmetrie C4v. Dit blyk uit die infrarooispektroskopie. Sy spektrum het A1-absorpsies naby 684, 584 en 370 cm-1 en E-absorpsies naby 644, 415 en 245 cm-1

Veiligheid
----------

Hierdie stof is uiters gevaarlik en dit moet met heelparty voorsorgmaatreëls behandel word. Reaksies met broompentafluoried kan ontploffings veroorsaak. Blootstelling aan 5-10 ppm in die lug kan reeds na 'n kort tyd irritasie van die oë en die slymvlies van die neus en mond veroorsaak. Blootstelling aan hoër konsentrasies kan dodelik wees. Die stof is baie korrosief, maar dit kan in nikkel- of monel-vate bewaar word omdat nikkel met 'n beskermende dunne lagie fluoried bedek word wat verdere korrosie verhoed.
Openbare straf vir owerspelers in Venesië, 17de eeu.
*Susannah beskuldig van owerspel*, deur Antoine Coypel.
**Owerspel** of **egbreuk** is seks buite die huwelik wat verwerp word om sosiale, godsdienstige, morele en regsredes. Hoewel die seksuele aktiwiteite wat owerspel uitmaak, sowel as die sosiale, godsdienstige, morele en regsgevolge wissel, kom die begrip in baie kulture voor en stem dit ooreen in die Christendom, Islam en Judaïsme. ’n Enkele seksdaad is dikwels genoeg om owerspel te wees, en owerspel op lang termyn word gewoonlik ’n buite-egtelike verhouding of affair genoem.

Owerspel as ’n misdaad
----------------------

Histories beskou baie kulture owerspel as ’n baie ernstige misdaad, en dit lei soms tot kwaai strawwe, veral vir die vrou en soms vir die man. Strawwe sluit in teregstelling, verminking en marteling. Sommige strawwe het van die 19de eeu af verdwyn, veral in die Weste. In lande waar owerspel nog ’n misdaad is, wissel strawwe van ’n boete tot lyfstraf en selfs teregstelling. Sedert die 20ste eeu het wette teen owerspel omstrede geraak en die meeste Westerse lande beskou dit nie meer as ’n misdaad nie.

Selfs in regsgebiede waar dit nie meer ’n oortreding is nie, kan owerspel egter steeds regsgevolge hê, veral waar egskeidingswette op skuld geskoei en waar owerspel feitlik altyd rede vir ’n egskeidings is. Dit kan ook ’n faktor wees in die verdeling van eiendom, toesig oor die kinders, die weiering van onderhoud, ensovoorts. 

Internasionale organisasies het ’n beroep gedoen om die dekriminalisasie van owerspel, veral in die lig van verskeie stenigingsgevalle in sommige lande wat in die nuus was. Kamala Chandrakirana, hoof van die Verenigde Nasies se kennersliggaam wat aangestel is om maniere te vind om van wette ontslae te raak wat teen vroue diskrimineer of diskriminerend teenoor hulle is wat betref inwerkingstelling of impak, het gesê: "Owerspel behoort glad nie as ’n oortreding geklassifiseer te word nie". ’n Gesamentlike verklaring deur die VN se werkgroepe oor diskriminasie teenoor vroue in die reg en in die praktyk, lui: "Owerspel as ’n misdaad skend vroue se menseregte".

In Islamitiese lande wat Sjaria-wette volg, kan die straf vir owerspel steniging wees. Steniging word in 15 lande as ’n wettige straf erken, maar is in onlangse tye net in Iran en Somalië wettiglik uitgevoer. Die meeste lande wat owerspel as ’n misdaad beskou, is dié waar Islam die oorheersende godsdiens is asook verskeie Christelike lande in Afrika suid van die Sahara. Daar is egter noemenswaardige uitsonderings op die reël, soos die Filippyne, Taiwan en verskeie Amerikaanse deelstate.
Die **Owl Club**, 'n manneklub in Kaapstad, is die oudste klub met 'n kulturele agtergrond in die land.

Lidmaatskap van hierdie vereniging word beperk tot die vooraanstaande mans uit die intellektuele kringe wat belangstel in die skone kunste en natuurwetenskappe. Meesal vergader die sowat 100 lede en hul gaste (in formele drag) op die derde Dinsdagaand van elke maand. Gewoonlik word 'n bekende persoon genooi om saam met die lede vir aandete aan te sit. By die geleentheid word 'n musiekuitvoering of 'n letterkundige bydrae gelewer en 'n praatjie gehou. Sprekers mag egter nie oor partypolitiek of godsdiens praat nie.

Die klub is in 1894 gestig met sir David Gill (1843–1914), 'n bekende sterrekundige van sy tyd, as die eerste voorsitter en C.G. Lowinger as die eerste sekretaris. Vroeëre lede was o.a. William Philip Schreiner, Frederick Charles Kolbe, D.C. Boonzaier en die goewerneurs-generaal graaf Athlone en graaf Clarendon. Lidmaatskap kan slegs verkry word op uitnodiging.

Onder die gesaghebbende skrywers, kunstenaars, ontdekkers en politici wat as sprekers opgetree het, was Mark Twain (in 1896), Rudyard Kipling, sir Arthur Conan Doyle, pres. F.W. Reitz, kapt. Robert Falcon Scott, Joseph Chamberlain en J.C. Smuts.

Deur die jare het die klub verskeie vergaderplekke gehad. Jare lank was die byeenkomste by die Royal Hotel, daarna vir 'n geruime tyd by die Cape Town Club en sedert 1998 by Kelvin Grove in Nuweland.

Bibliografie
------------

* Ranby, W.E.: The Owl Club 1894–1950.
* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 8. Kaapstad: Nasou, 1973. ISBN 0-625-00324-1
* www.owls.org.za
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Vrywaring: Die mediese inligting verskaf op Wikipedia dien slegs as 'n riglyn en dra geen waarborg van feitelike korrektheid nie. Enige vrae of klagtes oor u persoonlike gesondheid behoort na 'n dokter verwys te word.* |

| Loperamied |
| --- |
| Bal-en-stokkiemodel van die loperamiedmolekuul |
| Chemie |
|  |
| Chemiese formule | C29H33ClN2O2 |
| Molêre massa | 477.037 g/mol |
| Voorkoms | wit, kristallyn |
| CAS-nommer | 53179-11-6 |
| Farmakokinetika |
| Biobeskikbaarheid | Weinig geabsorbeer uit die ingewande |
| Proteïengebonde | 97% |
| Metabolisme | Lewer |
| Halfleeftyd | 9.1 tot 14.4 uur |
|

**Loperamied**, 'n piperidien-derivaat, is 'n opiaatmedisyne wat gebruik word teen diarree as gevolg van gastro-enteritis of inflammatoriese ingewandsiekte. Dit is in die meeste lande generies beskikbaar, bekende handelsname is **Imodium**, **Lopex**, **Adco-loperamide**, **Cipla-loperamide**, **Gastron** en **Lopedium**. Dit is oorspronklik deur Janssen Pharmaceutica in België ontwikkel.

Mediese gebruik
---------------

Loperamied is effektief teen verskeie vorms van akute en kroniese diarree. Daar is gewoonlik geen geneesmiddelbehandeling vir diarreë nodig nie, dus moet die middel slegs gebruik word as dit werklik noodsaaklik is.

Werkingsmeganisme
-----------------

Loperamied is 'n opiaatreseptor-agonis. Die opiaatderivaat bind aan die opiaatreseptore in die dermkanaal waardeur onder meer die peristaltiese beweging van die derm verminder word. Loperamied verhoog ook die spiertonus van die dunderm en die kolon waardeur waterige ontlasting makliker gestop kan word. Omdat die peristalse verminder word, stop dit nie alleen die diarree nie, maar ook die verdere spysvertering. Loperamied genees nie die oorsaak van die diarree nie.

Teenaanwysings
--------------

Diarree as gevolg van enige bepaalde vergiftiging of indringer-organisme is belangrike teenaanduidings. Die rede hiervoor is dat die gifstowwe dan binne die dermkanaal "vasgevang" word, waar dit tot groter skade en ongemak vir die pasiënt kan lei as wanneer dit eerder uitgeskei is saam met die diarree-stoelgange. 

Kinders jonger as 2 jaar mag nie met die middel behandel te word nie, weens gevaarlike newe-effekte. Vir kinders tussen 2 en 8 jaar moet loperamied saam met 'n orale rehidrasiemiddel (ORS) toegedien word. Die voubiljet gee aanwysings vir beperkte gebruik tydens swangerskap en borsvoeding.

Sien ook
--------

* Gastro-enteritis
* Simetikoon - werk gasvorming teen; word gereeld met loperamied gekombineer in preparate
* Geaktiveerde koolstof
**Lono** is in die Hawaise godsdiens een van die vier hoofgode. Die ander drie is Kū, Kanaloa en Kāne. Lono word verbind met vrugbaarheid, landbou, reënval, musiek en vrede.

Beskrywing
----------

In een van die baie Hawaise stories oor Lono is hy 'n god van vrugbaarheid en musiek wat op 'n reënboog na die aarde afdaal om met die godin Laka te trou. In die landboutradisie word Lono met reën en vloedplante vereenselwig. Hy en die drie ander hoofgode het bestaan voor die wêreld geskep is. 

Lono was ook die god van vrede. Die groot jaarlikse fees van die *Makahiki* is ter ere van hom gehou. In dié tydperk (van Oktober deur Februarie) was oorlog en onnodige werk *kapu* (verbode).

Wat die Hawaise weer betref, is Lono die god wat verbind word met die winterstorms wat reën na die lykantgebiede (onder die wind) bring. Vir agt maande van die jaar was die tempel aan Ku gewy – met streng *kapu*. Ook vier tydperke (*kapu pule*) elke maand het streng seremonies in verband met Lono vereis. Priesters of grondhoofde kon op oortreders se eiendom beslag gelê het, of vir ernstige oortredings kon hulle die doodstraf gekry het.

Lono en kaptein Cook
--------------------

Sommige Hawaiërs het kaptein James Cook glo vir Lono se inkarnasie aangesien. Toe hy in 1779 die eerste keer in Kealakekuabaai op die eiland Hawaii aanland, het sommige van die inwoners geglo hy is Lono. Cook se mas en seile het toevallig gelyk soos die embleem wat Lono in die Hawaiërs se godsdiensrituele gesimboliseer het ('n mas en vel wit *kapa*); die skepe het in die *Makahiki*-seisoen gearriveer wat aan Lono opgedra is.

Kaptein Cook is eindelik in 'n gewelddadige konfrontasie vermoor en op die strand agtergelaat deur sy terugvallende matrose. Die Britte het geëis dat Cook se liggaam terugbesorg word, maar die Hawaiërs het reeds begrafnisrituele volgens hulle tradisie uitgevoer.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 118813110
* VIAF: 4537492
* WorldCat Identities: lccn-no97052620

 |
**TuksVillage** is in 2008 gestig ná omvattende navorsing deur die Universiteit van Pretoria gedoen is wat die akkomodasiebehoeftes van studente ondersoek het. Dit het daarnatoe gelei dat TuksVillage in verskeie opsigte uniek is. Die uitleg van die geboue en die kultuur binne die koshuis verskil baie van die meer tradisionele koshuise van die universiteit. TuksVillage is primêr 'n akademiese koshuis en neem nie deel aan tradisionele koshuisaktiwiteite soos jool en ienkmelodienk nie. Daar is 7 woonstelblokke met name van Blok A tot Blok J, waar Blok F slegs vir nagraadse studente is, asook 'n hoofgebou met 'n saal en ander geriewe.

Die hoofgebou van TuksVillage wat die winkel en die saal toon.

Ligging
-------

TuksVillage is geleë in Pretoria, op die LC de Villiers-sportkampus ongeveer 1,5 km van die Hatfieldkampus van die universiteit. Die koshuis is binne loopafstand van 'n winkelsentrum waar enige benodigdhede, ook kos, gekoop kan word.

Plasings
--------

Voornemende eerstejaarstudente doen aansoek vir koshuisplasing tydens hul aanvanklike registrasie by die universiteit, en plasing word op grond van hul graad 11-punte gedoen. Die universiteit sal voor die student se studies begin, die student in kennis stel of hy/sy aanvaar is, en indien nie, word alternatiewe koshuise voorgestel.

Vir daaropvolgende studiejare word kamers toegeken op grond van die student se punte aan die einde van die eerste semester. Plasings word gewoonlik bekend gemaak aan die begin van die vierde kwartaal.

Verwelkomingsweek
-----------------

Eerstejaarstudente word versoek om 'n week voor die universiteit amptelik open in hul kamers in te trek. Tydens hierdie week sal die bestuur van die koshuis belangrike inligting rakende die koshuislewe aan nuwe studente deurgee en verskeie spanbouaktiwiteite word deur die inwoners gehou. Dit neem gewoonlik die vorm van kompetisies tussen die studente van die onderskeie blokke aan.

Woonstelblokke A, B en C met die grasperk voor die koshuis se hoofgebou.

Geriewe
-------

Elke blok bestaan uit 4 vloere met twee eenhede per vloer waar van een vir mans en een vir dames is. Die eenhede bevat agt kamers met 'n gemeenskaplike kombuis en badkamer. Elke kamer word ook voorsien van 'n breëbandinternetkonneksie wat die Universiteit van Pretoria sonder enige koste verskaf.

Die koshuis het 'n hoofgebou wat bestaan uit 'n saal, waar 'n verskeidenheid van funksies plaasvind, asook 'n studiesentrum, ontspanningsarea, rekenaarlaboratorium, wassery en winkel. 'n Draadlose internetverbinding is rondom die hoofgebou beskikbaar maar nie in die afsonderlike blokke nie.

Koördinate: 25°45′21.43″S 28°14′37.06″O﻿ / ﻿25.7559528°S 28.2436278°O﻿ / -25.7559528; 28.2436278
**Pomare II** of **Pōmare II** (omstreeks 1782 – 7 Desember 1821; volle naam: **Tū Tū-nui-ʻēʻa-i-te-atua Pōmare II**), was van 1782 tot 1821 die tweede monarg van die Koninkryk Tahiti. Hy is deur sy pa, Pomare I, op die troon geplaas, maar het van 1782 tot 1803 onder dié se regentskap regeer.

Lewe
----

Hy is aanvanklik erken as die opperheerser van Tahiti, maar is later gedwing om op die nabygeleë eiland Moorea te gaan skuil. Op 12 November 1815 het hy teruggekeer en sy vyande by die Slag van Te Feipi verslaan.

### Huwelik en kerstening

Pomare II was voor Maart 1797 met koningin Tetua-nui Taro-vahine, Ariʻi van Vaiari (nou Papeari) getroud. Sy is op 21 Julie 1806 op Arue oorlede.

Hy het geglo hy het die guns van die god 'Oro verloor en onder leiding van die sendeling Henry Nott die Christelike geloof aangeneem. Hy is op 16 Mei 1819 in Papeete gedoop – sy Christenskap en die steun van die Engelse sendelinge het hom gehelp om die koninklike mag se sentraliseer.

Dood
----

Pomare is op 7 Desember 1821 in Papeete oorlede aan drankverwante oorsake. Hy is deur sy seun, Pomare III, opgevolg wat van 1821 tot 1827 regeer het.
Sir **Philip Edmond Wodehouse** (26 Februarie 1811 – 25 Oktober 1887) was 'n Britse goewerneur van die Kaapkolonie.

Loopbaan
--------

Hy begin op 16-jarige leeftyd as klerk in die staatsdiens van Ceylon, die teenswoordige Sri Lanka. Hy word later adjunkregter in Candy, maar na twintig jaar in die Ceylonse staatsdiens kry hy 'n hoë betrekking in Honduras. In 1854 word hy goewerneur van Brits-Guiana en agt jaar later goewerneur van die Kaapkolonie en Britse hoë kommissaris in Suid-Afrika. Hy besoek in 1864 die Oranje-Vrystaat en stel die grens tussen die Republiek en die Basoeto's vas. Hy laat die Kaapse Wetgewende Vergadering in dieselfde jaar teen groot onkoste op Grahamstad vergader om die drang tot afskeiding in die Oostelike Provinsie te bedwing. Dit was die eerste en laaste keer dat die Wetgewende Vergadering buite Kaapstad byeen gekom het. In 1866 stel die Britse minister van kolonies voor dat die Basoeto's tot Britse onderdane en Basoetoland (tans Lesotho) tot Britse gebied verklaar word. Die Britse regering herhaal die versoek die volgende jaar en die sekretaris van kolonies gee sy toestemming. In 1868 verloor die Basoeto's hul onafhanklikheid toe dit 'n Britse gebied en die inwoners Britse onderdane word. In 1869, nadat hy reeds geruime tyd in botsing met die Kaapse Wetgewende Vergadering was, ontbind hy dit en probeer die grondwet so wysig dat die Kaapkolonie weer deur 'n outokratiese goewerneur geregeer kan word. Van sy voornemens het egter niks tereg gekom nie, want in 1870 word hy opgevolg deur sir Henry Barkly.

Privaatlewe
-----------

Wodehouse was die eerste diamantspekulant in Suid-Afrika. Hy het die meeste van die diamante wat tussen 1867 en 1868 gevind was, opgekoop en plaaslik of oorsee verkoop. Hy was die eerste eienaar van die Eureka-diamant.

Nalatenskap
-----------

Na hom is net die piepklein dorpie Wodehouse, wat in 1871 geproklameer is, naby Cofimvaba genoem. Die distrik waarvan Dordrecht die hoofdorp is, staan ook as Wodehouse bekend.

Wodehousekop is 'n bergpiek binne die Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park in die Oos-Vrystaat. Die bergpiek is na sir Philip genoem, en maak deel uit van die Rooiberge in die voetheuwels van die Drakensberge.

Sien ook
--------

* Lys van kommandeurs en goewerneurs van die Kaapkolonie

Bronne
------

* Albertyn, C.F. dr. (hoofred.). 1972. *Die Afrikaanse Kinderensiklopedie*. Kaapstad: Nasou.
* Raper, P.E. 1987. *Dictionary of South African Place Names*. Johannesburg: Lowry Publishers.
* *Die ontdekking van Rykdom* Diko van Zyl. 2013 ISBN 978 1 86806 343 7
**AS Monaco** is 'n sokkerspan in Monaco, wat in die Franse Ligue 1 speel. Ondanks hulle relegasie in 2011, is *Monaco* een van die beste spanne in die Franse kompetisie, met sewe Franse kampioenskappe en die naaswennerskap van die UEFA Champions League in 2004. Die span speel sy tuiswedstryde in Stade Louis-II (kapasiteit: 18 500 sitplekke) in die Fontvieille-distrik van Monaco. Die eindstryd van die Europese Superbeker word tradisioneel ook in hierdie stadion gespeel.

Erelys
------

* **Kampioen van Frankryk (8)**

1960/61, 1962/63, 1977/78, 1981/82, 1987/88, 1996/97, 1999/00, 2016/17
(naaswenner (5): 1963/64, 1983/84, 1990/91, 1991/92, 2002/03)
* **Coupe de France (5)**

1960, 1963, 1980, 1985, 1991
(naaswenner (4): 1974, 1984, 1989, 2010)
* **Coupe de la Ligue (1)**

2003
(naaswenner (1): 2001)
* **Franse Supercup (4)**

1961, 1985, 1997, 2000
* **Champions League**

(naaswenner (1): 2004)
* **Europese Bekerwenner-beker**

(naaswenner (1): 1992)

Bekende sokkerspelers en afrigters
----------------------------------

### Spelers

* Vlag van Frankryk Fabien Barthez
* Vlag van Frankryk Lilian Thuram
* Vlag van Frankryk Emmanuel Petit
* Vlag van België Enzo Scifo
* Vlag van Colombia James Rodriguez
* Vlag van Argentinië Javier Saviola
* Vlag van Italië Christian Vieri
* Vlag van Frankryk Patrice Evra
* Vlag van Togo Emmanuel Adebayor
* Vlag van Noorweë John Arne Riise
* Vlag van Spanje Fernando Morientes
* Vlag van Frankryk Thierry Henry
* Vlag van Frankryk Youri Djorkaeff
* Vlag van Argentinië Marcelo Gallardo
* Vlag van Duitsland Jürgen Klinsmann
* Vlag van Engeland Glenn Hoddle
* Vlag van Frankryk Kylian Mbappé
* Vlag van Frankryk David Trezeguet
* Vlag van Meksiko Rafael Marquez
* Vlag van Frankryk Ludovic Giuly
* Vlag van Nigerië Victor Ikpeba
* Vlag van Frankryk Willy Sagnol
* Vlag van Liberië George Weah

### Afrigters

* Vlag van Italië Claudio Ranieri
* Vlag van Frankryk Didier Deschamps
* Vlag van Frankryk Claude Puel
* Vlag van Frankryk Arsène Wenger
Die **Tulbaghkwassie** (*Sorocephalus scabridus*) is 'n blomdraende struik wat tot die genus *Sorocephalus* behoort en deel van die fynbos vorm. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap waar dit voorkom in die Groot-Winterhoekberge tot die Olifantsrivierberge.

Die struik word slegs 80 cm hoog, groei regop en blom van Oktober tot Januarie. Vuur vernietig die plant maar die sade oorleef. Die plant is tweeslagtig en bestuiwing vind deur die werking van insekte plaas. Die vrugte word, twee maande nadat die plant geblom het, ryp en die sade val na die grond waar dit deur miere versprei word. Die plant groei in bergagtige gebiede tussen rotse in sandsteengrond op hoogtes van 900 - 1850 m.

In Engels staan die struik as die *Tulbagh clusterhead* bekend.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

Bronne
------

* REDLIST Sanbi
* Biodiversityexplorer
* Protea Atlas
* Plants of the World Online

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q18082149
* GBIF: 3996027
* iNaturalist: 594613
* IPNI: 706698-1
* IUCN: 113240533
* Plant List: tro-26500175
* Tropicos: 26500175

 |