recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
'n Kaart wat die Oekraïense oblaste in oranje wys, met 'n rooi lyn wat gebiede aandui wat deur Rusland beheer word.
Op 30 September 2022 het die Russiese Federasie toetredingsverdrae onderteken om die anneksasie van die gedeeltelik besette Oekraïense oblaste Loehansk (Volksrepubliek Loehansk), Donetsk (Volksrepubliek Donetsk), Zaporizjzja en Cherson te begin. Gesamentlik maak hierdie vier streke ongeveer 15% van Oekraïne se grondgebied uit. Rusland beheer nie enige van die vier streke, waar militêre vyandelikhede voortduur, ten volle nie en 'n groot deel van die bevolking het sedert die begin van die Russiese inval van 2022 in Oekraïne gevlug

Die anneksasie is in Moskou geformaliseer tydens 'n amptelike seremonie in die teenwoordigheid van die Russies geïnstalleerde hoofde van die vier streke (Leonid Pasetsjnik, Denis Poesjilin, Jewgeni Balitski en Wladimir Saldo) en die Russiese president, Wladimir Poetin. Oekraïne, die Europese Unie en die Verenigde Nasies het almal verklaar dat die anneksasieseremonie geen regstatus geniet nie.

Die anneksasie het plaasgevind ná referendums wat deur die Verenigde Nasies veroordeel is, georganiseer deur Russies gesteunde owerhede in die vier streke. Die anneksasie is wyd veroordeel en word steeds nie deur die internasionale gemeenskap erken nie.

Die anneksasie het 'n landbrug geskep tussen die Russiese vasteland en die Krim, wat Rusland in 2014 geannekseer het.
Die **Gaboense Demokratiese Party** (Frans: *Parti démocratique gabonais*, **PDG**) is 'n politieke party in Gaboen. Dit was die oorheersende politieke party van 1961 tot 2023. Tussen 1968 en 1990 was dit die enigste wettige party. Op 30 Augustus 2023, na die uitslag van die Gaboenese algemene verkiesing, het die weermag president Ali Bongo Ondimba, leier van die PDG in 'n staatsgreep uit die presidensie verdryf en 'n junta tot stand gebring.

Geskiedenis
-----------

Die party is gestig as die Gaboenese Demokratiese Blok (*Bloc Démocratique Gabonais,* BDG) in 1953 as 'n samesmelting van die Gaboenese Gemengde Komitee en die Gaboenese Demokratiese Party. In die 1957 Territoriale Vergadering verkiesings het dit agt setels gewen, wat agter die Gaboenese Demokratiese en Sosiale Unie (UDSG) geëindig het, wat 14 setels gewen het. Die BDG kon egter 'n koalisieregering vorm met die "Entente–Verdediging van Gaboenese belange"-lys, onder leiding van een van sy lede, en vyf onafhanklikes.

Die BDG en UDSG het 'n alliansie gevorm voor die algemene verkiesing van 1961, met BDG-leier Léon M'ba as die enigste presidensiële kandidaat, en 'n gesamentlike "Nasionale Unie"-lys wat onbestrede vir die Nasionale Vergadering meegeding het. Die 1964-parlementêre verkiesing het die twee partye teen mekaar meegeding, met die BDG wat 31 van die 47 setels gewen het.

Die BDG was die enigste party wat aan die algemene verkiesing van 1967 deelgeneem het, met M'ba wat as president herkies is. M'ba is later in die jaar oorlede en is deur Omar Bongo opgevolg. Op 12 Maart 1968 is die BDG opgevolg deur die Gaboenese Demokratiese Party, wat die enigste wettige party geword het. Die PDG en Bongo is herkies in eenpartyverkiesings in 1973, 1980 en 1985, voordat grondwetlike wysigings in Mei 1990 die veelpartystelsel heringestel het.

Die PDG het die mag behou in die 1990-parlementêre verkiesings en het 63 van die 120 setels in die Nasionale Vergadering gewen. Bongo is weer in 1993 met 51% van die stemme herkies. Die party het 85 setels in die 1996-parlementêre verkiesing gewen, en Bongo is in 1998 vir 'n vyfde keer herkies, met 67% van die stemme. Die PDG het een setel meer in die 2001 parlementêre verkiesing gekry en Bongo is weer in 2005 met 79% van die stemme herkies.

In die 2006-parlementêre verkiesings het die PDG tot 82 setels verminder, hoewel dit gemaklik sy meerderheid behou het en geaffilieerde partye 'n verdere 17 setels gewen het. Bongo is in 2009 dood, en sy seun Ali Bongo Ondimba het PDG-leier geword. Hy het later in die jaar presidensiële verkiesings gewen met 42% van die stemme. Die BDG het 113 setels in die 2011-parlementêre verkiesing gewen, wat deur die meeste van die opposisie geboikot is.
**Richard Wayne Penniman** (5 Desember 1932 – 9 Mei 2020), beter bekend as **Little Richard**, was 'n Amerikaanse sanger, liedjieskrywer en musikant. Hy was sewe dekades lank 'n invloedryke figuur in populêre musiek en kultuur. Penniman se mees gevierde werk dateer uit die middel van die vyftigerjare, toe sy charismatiese voorkoms en dinamiese musiek, gekenmerk deur frenetiese klavierspel, klopende terugslae en skree, die grondslag gelê het vir rock and roll. Sy innoverende emosionele vokalisering en uptempo-ritmiese musiek het ook 'n sleutelrol gespeel in die vorming van ander populêre musiekgenres, waaronder soul en funk musiek. Hy het talle sangers en musikante beïnvloed oor musikale genres van rock tot hip-hop.

Vroeë lewe
----------

Richard Wayne Penniman is op 5 Desember 1932 in Macon, Georgië, gebore die derde van 12 kinders van Leva Mae (née Stewart) en Charles "Bud" Penniman. Sy pa was 'n kerk diaken en 'n baksteen messelaar, wat mampoer verkoop het en 'n nagklub besit het genaamd die Tip In Inn. Sy moeder was 'n lid van Macon se New Hope Baptist Church. Aanvanklik moes sy voornaam 'Ricardo' gewees het, maar 'n fout het gelei tot "Richard". In sy kinderjare is hy deur sy familie die bynaam "Lil 'Richard" genoem vanweë sy klein en skraal raam. Penniman het op 'n jong ouderdom in die kerk begin sing.

Bekendheid
----------

Nadat Richard ontdek is op 'n talentskou in 1951, het hy 'n paar plate gemaak, wat nie juis aftrek gekryhet nie. Nadat die rock'n'roll era in 1955 begin het, het hy ‘n deurbraak gemaak met liedjies soos *Tutti Frutti, Long Tall Sally, Lucille* en *Good golly Miss Molly*, wat almal goue plaat status bereik. Hy het sy eie merk op rock'n'roll gemaak as gevolg van sy opruiende en energieke wyse van sang. Na sy suksesse, onttrek hy in 1957, toe 'n joernalis in 'n onderhoud rock'n "roll, van onwelvoeglike lirieke en 'n sterk seksuele aanslag, wat teen God se wil is beskryf het.

In 1962, toe rock'n'roll baie meer aanvaar geword het, het hy sy terugkeer gemaak met 'n Britse toer. Hy is ondersteun deur sommige van sy Britse aanhangers, die Beatles en The Rolling Stones. In die tussentyd, het hy 'n aantal gospel plate opgeneem. Daarna het hy soms opgetree en plate gemaak, hoewel hy die meeste van sy loopbaan as predikant deurebring het. 'n Moeilike oomblik, gegewe sy godsdienstige agtergrond, was sy belydenis dat hy homoseksueel was.

Little Richard het soms met jonger pop kunstenaars, soos Elvis Costello gespeel, na 1980. Hy rap in die lied *Elvis is Dead* van die Living Colour en speel soms in films. Later het hy die Verenigde State met Chuck Berry getoer en bygedra tot 'n huldeblyk vir Johnny Cash. 

Hy het ook baie gas verskynings in films en TV-reeks (dikwels as homself), insluitend in die film *The Girl Can't Help It* en in die reeks Columbo, Sesame Street en Full House.

Little Richard het op 9 Mei 2020 gesterf. Hy was 87 jaar oud.
Die Wes-Siberiese ekonomiese streek in Rusland.
Die **Wes-Siberiese ekonomiese streek** (Russies: За́падно-Сиби́рский экономи́ческий райо́н, *Zapadno-Sibirski ekonomitsjeski rajon*) is een van 12 ekonomiese streke van Rusland. Die grootste stede is Nowosibirsk, Omsk, Barnaoel, Nowokoeznetsk, Tjoemen, Tomsk en Kemerowo.

Die streek is 2 427 200 km2 groot, wat ’n kwart van die grootte van Europa is. In die noorde bestaan dit uit ’n yl bevolkte moerasagtige laagland en in die suide uit ’n heuwelagtige gebied. Die bevolking is 14,8 miljoen volgens die 2002-sensus. Sowat 71 persent van die mense woon in die stede en die gemiddelde bevolkingsdigtheid is 6/km2.

In Wes-Siberië word die grootste deel van die Russiese aardolie en aardgas herwin, asook groot voorrade steenkool. Die grootste aardolie- en aardgasvelde is in Chanto-Mansië en Jamalo-Nenetsië. Daar is ook ’n masjienbou- en chemiese nywerheid in die streek, en verbruikersartikels word vervaardig. Daar is verskeie groot damme met waterkragsentrales, waarvan die belangrikstes in Nowosibirsk en Kamen aan die Ob is.

Vir landbou is die swart grond (*tsjernozjom*) van Altai belangrik. Die belangrikste landbouprodukte is graan, rys, hawer, suikerbeet en vee.

Die Ob-Irtisj-rivierstelsel loop deur die streek en in die suide die Transsiberiese Spoorlyn en die Suid-Siberiese spoorlyne, met Barnaoel as ’n groot spoorknooppunt.

Deelgebiede
-----------

Die volgende deelgebiede val in die streek:

1. Altai
2. Altai-krai
3. Chanto-Mansië
4. Jamalo-Nenetsië
5. Kemerowo-oblast
6. Nowosibirsk-oblast
7. Omsk-oblast
8. Tjoemen-oblast
9. Tomsk-oblast
Kalmikië
Die **Oirat-Kalmikiese Volkskongres** (Russies: Конгресс ойрат-калмыцкого народа) is 'n separatistiese organisasie wat hom beywer vir die onafhanklikheid van die Republiek van Kalmikië, 'n deelgebied van die Russiese Federasie waar die Boeddhistiese en Mongoolssprekende Kalmikiërs 'n meerderheid van die bevolking vorm.

Geskiedenis
-----------

Alhoewel Kalmikiese pro-onafhanklikheidsbewegings in die Sowjet-era bestaan het en in die 1990's gewild geword het, het die eerste amptelike vergadering van die kongres onder sy huidige naam in 2015 plaasgevind. Nog twee sessies van die kongres is gehou vordat sy lede deur die Russiese polisie gedreig is en uit die land moes vlug.

In Maart 2022 het die voorsitter van die Oirat-Kalmikiese Volkskongres Arslang Sandzjijef en sy adjunkte Batir Boromangnajef, Wladimir Dowdanof en Adoetsje Erdnijef 'n resolusie onderteken wat die Russiese inval in Oekraïne veroordeel. Sandzjijef het verklaar dat die Kalmikiërs aan die Russiese kant geveg het in talle oorloë in die afgelope 400 jaar, maar hierdie aggressiewe oorlog nie kan ondersteun nie.

In Januarie 2023 het die Volkskongres se lid Daavr Dordzhin 'n toespraak in die Europese Parlement in Brussel gehou oor Russiese kolonialisme en die stryd van Rusland se etniese minderhede.
**Eienskappe**| **Algemeen** |
| --- |
| Naam | Yster(III)chloried  |
| IUSTC-naam | Yster(III)chloried |
| Struktuurformule vanStruktuurformule van  |  |
| Chemiese formule | FeCl3 |
| Molêre massa | 162,21 g/mol |
| CAS-nommer | 7705-08-0   |
| Voorkoms | Grys poeier   |
| Reuk | Reukloos  |
| **Fasegedrag**   |
| Selkonstantes | a=593 pm; c=1923pm (heks. weergawe)   |
| Ruimtegroep | R3  |
| Nommer | 148   |
| Strukturbericht | D0₅ |
| Smeltpunt | 306 °C |
| Kookpunt | 312 °C  (sublimeer) |
| Digtheid | 2,898 [g/cm3] |
| Oplosbaarheid | 480 [g/L] |
| **Suur-basis eienskappe** |
| pKa |  |
| **Veiligheid** |
| Flitspunt |   |
| LD50 | 316-450 [mg/kg] |
| Tensy anders vermeld is alle data vir standaardtemperatuur en -druk toestande. |
|   |  |
| Portaal  Chemie |

**Yster(III)chloried** is 'n sout van yster in sy +3 oksidasietoestand en soutsuur met formule FeCl3.

Eienskappe
----------

Watervrye yster(III)chloried kan uit die elemente vervaardig word deur 'n ysterdraad in 'n stroom van droë chloorgas te verhit. Dit vorm kristalle wat donkergroen sien in refleksie en rooi-pêrs in transmissie. Die kristalle smelt teen 306 °C maar verdamp reeds teen laer temperature. Teen 440 °C bestaan die damp uit dimere Fe2Cl6-molekules. Teen hoër temperature (~700 °C) ontbind dit in monomere en in yster(II)chloried en chloorgas.
Die stof is korrosief en higroskopies, maar kan watervry gemaak word met tionielchloried of deur destillasie van die aseotroop met benseen. Dit is 'n reagens wat in die organiese chemie gebruik word. Dit is 'n milde oksideermiddel en 'n milde Lewissuur. Die stof vermag koppeling van fenole, dimerisasie van ariellitium en ketoonenolate tot stand te bring. Dit word ook as katalisator in Nazarovsiklisasie en Michaeladdisies gebruik.

Strukture
---------

Die lae se stapeling
Die verbinding kristalliseer in die romboëdriese BiI3-struktuur. (strukturbericht-klassifikasie D05). Die ysteratome is omring deur 'n oktaëder van chlooratome. Die oktaëders deel rande. Chlooratome vorm brûe tussen twee ysteratome soos die suurstofatoom in water. Die oktaëders vorm lae in die a-b-vlak. In die rigting van de c-as is drie lae gestapel.

In die kristalstruktuur van die vaste stof is die trivalente Fe3+ oktaëdries omring deur ses chlooratome. Maar die dimere in die gasfase bestaan uit twee tetraëders wat 'n rand deel. In die vloeistoffase is die omringing ook hoofsaaklik tetraëdries, maar die vloeistof bevat ione wat vir elektriese geleiding sorg. Ramanspektrosopie dui aan dat er waarskynlik 'n ewewig bestaan:

{\displaystyle 2Fe\_{2}Cl\_{6}\rightleftarrows [Fe\_{2}Cl\_{5}]^{+}+[Fe\_{2}Cl\_{7}]^{-}}

Magnetiese eienskappe
---------------------

FeCl3 is paramagneties bokant 9K en is antiferromagneties teen 4K met 'n ingewikkelde heliese spinstruktuur. Die heliks draai rond die [1430]-rigting met 'n taamlik ongewone herhaalafstand van 15. Die spinstruktuur verander in 'n aangelegde magneetveld.
**Hoggenheimer** is ‘n denkbeeldige karakter in die spotprente van Daniël Cornelis Boonzaier.

Die figuur word uitgebeeld as ‘n ryk, vet, onverfynde multimiljoenêr wat ooglopend trots is op die geld wat hy al bymekaargemaak het. Hy was ‘n satiriese voorstelling van die Randse kapitaliste en mynbase. Barney Barnato is blykbaar deur Boonzaier as model gebruik en die naamkeuse verwys vermoedelik na Ernest Oppenheimer. Hierdie spotprentfiguur was sekerlik Boonzaier se bekendste skepping en het ‘n groot rol gespeel in die politiek van daardie tyd.

Hierdie komiese figuur in die politieke karikatuurtekeninge van vroeg in die 20ste eeu versinnebeeld die buitelandse geldmagte se uitbuiting van die armblankes en die hebsugtige en inhalige imperialisme. Die spotprente toon die algemene afkeur onder die Afrikaners van ‘n denkwyse wat materialisme ophemel.

Lees ook
--------

* Randhere

Bibliografie
------------

* Giliomee, Hermann: Die Afrikaners - 'n Biografie. Kaapstad: Tafelberg Uitgewers, 2004. ISBN 0-624-04181-6
* Pretorius, Fransjohan (red.): Geskiedenis van Suid-Afrika. Van voortye tot vandag. Kaapstad: Tafelberg, 2012. ISBN 978-0-624-05466-5
Ds. **Joan van Arckel** (soms ook Joannes, Johan of Johannes) (Den Briel, Nederland, 1640 - Kaap die Goeie Hoop, 12 Januarie 1666) was die eerste predikant van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika, en trouens van enige kerk in die land.

Hy is in 1640 in Den Briel in Nederland gebore en word in 1661 'n student in godgeleerdheid aan die Universiteit van Leiden. In 1664 hou hy voor 'n komitee onder professor Hoornbeeck volgens die gebruik van daardie tyd 'n disputasie en word deur die klassis (ring) Walcheren as predikant vir Nederlands-Oos-Indië beroep om aan die Kaap werksaam te wees.

Hy kom in die Kaap aan in 1665 as eerste vaste predikant. Dit is ook die stigtingsdatum van die NG gemeente Kaapstad (of Groote Kerk). Hy sterf egter net die jaar daarna op 12 Januarie 1666. Hy is in die binneplein van die Kasteel die Goeie Hoop begrawe. Sy opvolger, ds. Johannes de Vooght, kom ses weke later aan die Kaap aan, maar vertoef net tot 23 November 1666.

Kaapse predikante tydens die 17de eeu
-------------------------------------

1. **Joan van Arckel** (ook Johannes), 1665 - 1666
2. Johannes de Vooght, 26 Februarie tot 23 November 1666
3. Petrus Wachtendorp, November 1666 - Februarie 1667
4. Adriaan de Vooght, 1667 - 1674
5. Rudolphus Meerlandt, 1674 - 1675
6. Petrus Hulsenaar, 1675 - 1677
7. Johan Frederick Stumphius, Mei 1678
8. Johannes Overney, 1678 - 1687
9. Johannes van Andel, 1687 - 1689
10. Pierre Simond, 1688 – 1702
11. Leonardus Terwoldt, 1689 - 1693
12. Hercules van Loon, 1695 - 1697
13. Petrus Kalden, 1697 - 1707
‘n Kenmerk van die **Kalahari-pannestreek** (Kalahari-pannewêreld, Pannestreek) is die groot aantal panne, vloere, kolke, putte (puts) en komme wat daar voorkom.

Hierdie streek lê ongeveer suid van 26° 30′ suid en oos van 19° 30′ oos en oorvleuel met Gordonia en die Duineveld.

In die holtes of depressies kom in die skaars reëntye gewoonlik water voor, maar is andersins langdurig droog. Dikwels skitter en skyn die blink salpeterpanne se soutkors nadat die water in die grond weggesak of verdamp het.

Bekende plekke in hierdie gebied is Hakskeenpan, Klipkolk, Uitsakpan, Noenieput, Van Rooi’s Vlei, Vrouenspan, Rykheerputs, Aseriesputs, Sonderpan, Rooiputs, Geelbospan, Rooivloer, Lutzputs, Putsonderwater, Bok se Puts, Doringknie se Vloer, Putsies, Geelvloer, Morrels Puts, Karvloer, Patryspan, Koranderkolk, Jagkolkvloer, Eierdopput, Bastersput, Droogenhoutputs, Karreeboschkolk, Diemansput, Granaatboskolk, Verneukpan, Vermeulensput, Stinkputs, Damskolk, Blaauboskom, Grootvloer, Verdorskolk, Konnes se Pan, Dwaggasoutpan, Rietfontein se Pan, Kommissaris-soutpan, Brospan, De Vloere, Job se puts, Brakputs, Riet se Vloer, Swartkolkvloer, Blomberg se Vloer, Kootjieskolk, Snykolk, Bitterpan, Soutpan, Eensaamheidspan, Kooppan, Skrypan, Grootkolk, Dikbaardskolk, Eenbeker en Tweebeker.

Lees ook
--------

* Lys van streeksname in Suid-Afrika

Bibliografie
------------

* Raper, P.E.: Streekname in Suid-Afrika en Suidwes (Naamkundereeks, nr. 1). Kaapstad: Tafelberg vir die Suid-Afrikaanse Naamkundesentrum van die Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing, Instituut vir Taal, Lettere en Kuns, 1972. ISBN 0-624-00182-2
**Marcel Boiteux** (9 Mei 1922 – 6 September 2023) was 'n Franse ekonoom, wiskundige en senior staatsdiensamptenaar. Hy word beskou as die "argitek van die Franse kernprogram". Ingevolge dié program is 61 kernreaktors gebou en dit het die Franse elektrisiteitsektor minder koolstofintensief gemaak as ander Europese lande (behalwe Ysland).

Boiteux het in 1949 by Électricité de France (EDF) aangesluit as 'n student van die bekende Franse fisikus en ekonoom Maurice Allais. Hy het vir die res van sy loopbaan by EDF gewerk. In 1959 het Marcel Boiteux die president van die Ekonometriese Vereniging geword. Van 1967 tot 1987 was hy die direkteur van EDF. Hy het die prys van elektrisiteit teen marginale koste in die maatskappy geïmplementeer, en was een van die argitekte van Frankryk se kernindustrie-ontwikkeling.

Sy loopbaan belig die sosiale omgewing (dié van wetenskaplikes en senior staatsdienste) en die navorsingsprosesse (marginale koste). Sy fokus was voorts op die werksamhede van 'n groot maatskappy en sy strategie, loopbaan- en magsmeganismes in die openbare sektor, staat-openbare-maatskappy-verhoudinge en besluitnemingsprosesse oor belangrike kwessies soos kernkragbeleid wat impak gemaak het.

Werke
-----

* Boiteux, Marcel (Januarie 1956). "Sur la Gestation des Monopoles Publics astreints a l'equilibre budgetaire" (PDF). *Econometrica*. **24** (1): 22–40.
**Areologie** (Grieks: Ares "Mars" en logos "spraak, wetenskap") is die wetenskap van die planeet Mars, sy atmosfeer uitgesluit. Dit is dié subdissipline van die astrogeologie wat Mars as onderwerp kies. 

Areologie behels die studie van die struktuur, samestelling, fisiese eienskappe, dinamika, oorsprong en evolusie van Mars sowel as die prosesse wat Mars gevorm het. Die term areologie word nie gereeld gebruik nie omdat dit wetenskaplik en metodologies sinoniem is met die term "Geologie van Mars."

Geskiedenis
-----------

Giovanni Virginio Schiaparelli was die eerste wat in 1877 donker gebiede en lyne op Mars ontdek het en dit as "canali" benoem het. Hy het gedink dat hulle met water gevul was. Later het Lowell dit verwerp. Sedert 1960, die Sovjet 1 M-vlug en 1965, die Mariner 4-vlug, het die kennis oor Mars baie gegroei. Maar die vrae oor water on Mars het gebly. Mariner 6 en 7 het gewys dat die poolkappe uit koolstofdioksied bestaan met 'n minimumtemperatuur van 150K aan die suidpool. Dit het duidelik gemaak dat die geologie van Mars fundamenteel anders is as die Aarde s'n. CO2 is hier op aarde mos net as 'n gas bekend.

Invloed op ander dissiplines
----------------------------

Die belangstelling vir geologiese prosesse onder ander omstandighede dan wat op aarde gewoon is, het ook invloed op ander dissiplines soos die mineralogie of die vastestofchemie. 'n Goeie voorbeeld is die hernude belangstelling vir die hidrate van magnesiumsulfaat vanweë hulle teenwoordigheid op Mars.
Die Kaapkolonie is amptelik op 14 Junie 1827 deur die waarnemende goewerneur, genl. Richard Bourke, in 'n **Oostelike Provinsie** (die OP) en 'n Westelike Provinsie verdeel. Op daardie tydstip het die OP bestaan uit die distrikte Graaff-Reinet, Beaufort (later Beaufort-Wes), Somerset (later Somerset-Oos), Albanie, Uitenhage en George.

Die destydse oosgrens van die Kaapkolonie was vanaf die see noordwaarts langs die Groot-Visrivier, Koonaprivier, oor die Winterberg, die Swart-Keirivier en die Klaas Smitsrivier, oor die Stormberg, langs die Stormbergspruit en die was van Aliwal-Noord langs die Oranjerivier stroomafwaarts tot by Ramah (24º 21' OL), daarvandaan in 'n reguit lyn suidwes tot Pramberg. Van daar wes tot die oostelike punt van die Kareeberg. As skeiding tussen die twee provinsies is die punt in Kraairivier tot die aansluiting by die Oranjerivier (by die huidige Aliwal-Noord). Die Kareeberg is as die noordelike grens van die kolonie aangewys en die grens tussen die provinsies daarna suidwes na die skeiding tussen die Nuweveldberge en die Komsberg, en daarna langs die Dwykarivier en die Gouritsrivier tot by die see.

Die Britse setlaars het gekla dat Kaapstad as setel van die regering te ver weg is om na hulle belange om te sien en wou daarom 'n afsonderlike regering hê. Die aanhoudende Kaapse grensoorloë het die Britse regering oortuig om 'n aparte provinsie in die ooste van die Kaapkolonie met sy eie luitenant-goewerneur te stig. Andries Stockenström is in die pos aangestel met sy setel in Grahamstad.

In Desember 1847 het goewerneur sir Harry Smith die hele Oranjerivier van sy mond tot by die huidige Aliwal-Noord tot noordgrens van die kolonie verklaar. In 1852 het goewerneur George Cathcart bepaal dat die Oostelike Provinsie voortaan sal bestaan uit die distrikte Colesberg, Albert, Cradock, Somerset, Fort Beaufort, Victoria-Oos, Albanie, Uitenhage en Port Elizabeth. In die jare daarna is Brits-Kaffraria, Fingoland, Galekaland, Tembuland, Bomvanaland, Pondoland, Griekwaland-Oos, Port St. Johns en Mount Ayliff die een na die ander by die Kaapkolonie ingelyf en is die Groot-Visrivier met die Mtamvunarivier as oosgrens vervang.

Die benaming *OP* leef voort in die sportwêreld.

Bibliografie
------------

* Böeseken, A.J.: Geskiedenis-atlas vir Suid-Afrika. Kaapstad: Nasou, 1963
* Botha, C. Graham: Place names in the Cape Province. Kaapstad: Juta, 1926
* Labuschagne, R.J.: Die Oostelike Provinsie. In: Ons Land. 'n Reeks van 65 praatjies uitgesaai in die Afrikaanse diens van die Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie van 1 September tot 16 November 1967
* Raper, P.E.: Streekname in Suid-Afrika en Suidwes. Kaapstad: Tafelberg vir die Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing, 1972. ISBN 0-624-00182-2
* Stockenström, Eric: Historiese atlas van Suid-Afrika. Stellenbosch: ProEcclesia, 1928

Sien ook
--------

* Lys van streeksname in Suid-Afrika
**Japie Greyling** (1890-1954) was een van Suid-Afrika se grootste kinderheIde. Tydens die Anglo-Boereoorlog het hy geweier om inligting oor 'n Boerekommando aan die Britte te verstrek selfs toe hy voor 'n vuurpeloton geplaas is. Dié gebeurtenis is in reliëf in die Kindermonument in Bloemfontein uitgebeeld.

Jacobus Johannes Cornelis (Japie) Greyling is in 1890 op die plaas Smaldeel in die distrik Hoopstad in die destydse Oranje-Vrystaat gebore. Tydens die Anglo-Boereoorlog, toe sy vader en twee ouer broers op kommando was, het die tienjarige Japie saam met sy moeder, susters en tweelingbroertjie op die plaas agtergebly.

In Maart 1901 het die oorlog reeds in 'n guerrillastryd verander. Die Boeremagte was in klein kommando's verdeel wat oral op onverwagte plekke toegeslaan en dan weer vinnig padgegee het voordat die Britte hulle kon vaskeer. Een van die kommando's wat in die distrik Hoopstad bedrywig was, het een aand op die Greylings se plaas oornag. Die volgende oggend vroeg is 'n afdeling Britse soldate onder bevel van kapt. J.E.B. Seely in aantog na die plaas gewaar en moes die burgers vinnig vlug.

Seely was bewus daarvan dat 'n klompie burgers op die plaas oornag het en hy het tot die gevolgtrekking gekom dat daar 'n kommando iewers in die omgewing moes wees.

Nadat die Britte op Smaldeel aangekom het, het Seely met behulp van 'n tolk Japie begin uitvra. Hy wou weet wie' die burgers was wat daar oornag het en waarheen hulle op pad was. Hy wou ook die getalsterkte van die kommando weet. Japie het geweier om te antwoord. Alle pogings van Seely om die seun so ver te kry om te praat, was vergeefs.

Uiteindelik het Seely Japie teen 'n muur van die huis voor 'n vuurpeloton laat staan. Hy het gedreig dat hy Japie sou laat skiet indien hy nie die verlangde inligting verstrek nie. Japie het steeds volgehou dat hy nie sou sê waar die Boere hulle bevind nie.

Die dapperheid van die kind het Seely so beïndruk dat hy sy soldate beveel het om hul gewere te laat sak. Hy het Japie met 'n handdruk gegroet en die plaas verlaat. Jare ná die oorlog het Seely nog met groot bewondering van die heldhaftige Boereseun gepraat.

Die onverskrokkenheid en beginselvastheid wat Japie Greyling aan die dag gelê het, is eienskappe wat vriend en vyand as heldemoed erken en waardeer.

Bronnelys
---------

* Wêreldspektrum, Volume 9, bl.141-142, ISBN 0908409451

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* VIAF: 305808992
* WorldCat Identities (via VIAF): 305808992

 |
**Hat Yai Internasionale Lughawe** (Thai: ท่าอากาศยานหาดใหญ่) (IATA: **HDY**, ICAO: **VTSS**) is 'n internasionale lughawe naby die stad Hat Yai, in die Songkhla-provinsie van Thailand. Dit is onder die bestuur van Airports of Thailand, PLC (AOT). Dit bedien meer as 1,5 miljoen passasiers per jaar, met 9 500 vlugte en 12 000 ton vrag.

Oorsig
------

Die lughawe lê op lengtegraad 100° 23' 55" O en breedtegraad 06° 55' 46" N, 28 m bo seespieël, 9 km oos van die sentrum van Hat Yai en 43 km oos van die stad Songkhla. Hoofweg 4135 (Sanambin Panijweg) skakel na die lughawe. Die diensure is 06:00–24:00. Die aanloopbaan kan 30 vlugte per uur hanteer en sy duursaamheid word op PCN 60/F/C/X/T gegradeer. Daar is sewe taxipaaie en 'n peronoppervlakte van 56 461 m2.

Uitbreiding
-----------

Daar word tans vir uitbreidings beplan, aangesien die lughawe ontwerp is vir 2,5 miljoen passasiers, en reeds in 2018 4,5 miljoen passasiers ontvang het. Die opgradering sal die lughawe se kapasiteit uitbrei om meer as 10 miljoen passasiers teen 2030 te bedien.

Galery
------

* Hat Yai Internasionale Lughawe se Binnelandse TerminaalHat Yai Internasionale Lughawe se Binnelandse Terminaal
* AankomssaalAankomssaal
* Hek 4Hek 4
* Thai AirAsia Airbus A320Thai AirAsia Airbus A320
**Eienskappe**| **Algemeen** |
| --- |
| Naam | Wolframaat   |
|  |   |
| Termochemiese radius | 2,37  Å   |
| St. reduksiepotensiaal | -1,060 [V]  |
| {\displaystyle {\frac {dE^{o}}{dT}}} | -1,36 [mV/K] |

'n **Wolframaat** of eintlik 'n **ortowolframaat** is 'n anorganiese verbinding wat die komplekse ioon WO2−4 bevat. Wolfram het hier sy hoogste oksidasietoestand W(VI). Die ioon het 'n tetraëdriese struktuur.

Wolframate is algemeen taamlik onoplosbaar. Oplossings wat die tetraëdriese WO2−4-ioon bevat kan nogtans vervaardig word deur die suiwer wolfram(VI)oksied WO3 in oplossings van 2 M natriumhidroksied op te los. Barré et al. het die spesies in oplossings met 0,2 - 1,0 M sulfaat met 4M swawelsuur getitreer en gevind dat die ortowolframaatioon stabiel is in basiese oplossings. By pH<7 word daar 'n neerslag van WO3 gevorm volgens:

{\displaystyle WO\_{4}^{2-}+2H^{+}\leftrightharpoons WO\_{3}\downarrow +H\_{2}O}
Hierdie reaksie is nogtans erg traag. Die produk bly aanvanklik as WO3.nH2O in suspensie.

Ortowolframaat is in die Raman-spektrum herkenbaar aan sy absorpsie by 930 cm-1. Swakker bande verskyn by 830 en 320 cm-1. In die vastestof K2WO4 is bande by 925, 823, en 350 cm-1 gevind. Die verskille kan deur die verskille in koördinasie verklaar word. 

Daar bestaan ook oligomere en polimere *para-*, *iso-*, *meta-* en *poli*wolframate, soos die natrium*para*wolframaat Na10W12O41.28H2O. Die ortowolframaatioon is nogtans waarskynlik die belangrikste oplosbare spesies vir die geologiese vorming van wolframminerale

Sien ook
--------

* Lys van anione
Kinders speel videospeletjies in 'n videoarkade in die 1980's. Deesdae doen hulle dit tuis op hulle eie persoonlike rekenaars.
'n **Videospeletjie** is 'n elektroniese speletjie wat op 'n TV, rekenaar of elektroniese video-apparaat gespeel word. Hierdie speletjies is toenemend beskikbaar vir ander stelsels en rekenaars, soos PDA's, selfone, tablette en draagbare speletjierekenaars. Rekenaarspeletjies met skerms word videospeletjies genoem. Daarbenewens is daar rekenaarspeletjies wat gebaseer is op klank of teks, of rekenaarspeletjies met 'n speelbord of ander fisieke sport- of speeltoerusting. Speletjies kan vir herverspreiding en/of opvoeding wees. 'n Spel kan deur een persoon alleen gespeel word of deur meer spelers. Met meer spelers kan speel om die beurt of op dieselfde tyd plaasvind, of elke speler kan afsonderlik kies wanneer hy wil deelneem, soos in 'n spel waarin 'n virtuele wêreld saamgestel is.

Geskiedenis
-----------

Lunar Lander (1979), 'n baie vroeë arkadespeletjie
Videospeletjies het in Amerika ontstaan toe 'n "Cathode ray tube Amusement Device" op 14 Desember 1948 onder VSA-patent 2455992 gepatenteer is. Sedert die laat 1990's kom meer en meer rekenaarspeletjies aanlyn beskikbaar, soos skietwedstryde en massiewe aanlyn-rolspel-speletjies (MMORPG's), as 'n blaaierspeletjie ('n speletjie wat op 'n webwerf gespeel word) of as 'n aflynspeletjie (op 'n stoormedium soos DVD).

In nuwe kommersiële speletjies word die klem toenemend op die visuele kant van die speletjies (grafika) gelê. Microsoft (met sy Xbox 360) en Sony (met sy PlayStation 3) is veral hiervoor bekend. Hierdie spelkonsoles het vinniger grafiese verwerkers en kan meer besonderhede vertoon.

Aanlynspel
----------

Met die verhoogde verwerkingspoed van rekenaars, het speletjievervaardigers nuwe rigtings begin inslaan. Die grafiese ontwerp is verder uitgebrei met filmagtige elemente met 'n foto-realistiese beeld. Wat inhoud betref, het produsente begin om spelgenres te kombineer (aksiespeletjies met avontuur- of legkaartelemente). Daarbenewens is daar aanlynspel: speel met of teen ander spelers via 'n internetblaaier. In die aksiespelvariant kan internetspelers spanne vorm om teen te speel. In die RPG-variant ontmoet internetspelers hul medespelers in virtuele wêrelde waar hulle met spelvoorwerpe teen mekaar kan speel of handel dryf.

Genres
------

Nexuiz (2005), 'n vinnige pas eerstepersoon-skieter.
Soos met enige speletjie, kan die videospeletjie abstrakte voorwerpe voorstel of sekere kulturele kontekste simbolies weergee, dit uit hul omvang onttrek en dit toepas op kontekste en situasies wat kan wissel van die mees getroue simulasie tot parodie. Sedert sy ontstaan, het videospeletjies voortdurend ontwikkel om heeltemal verskillende genres te vorm, met verskillende spelmeganika en verskillende vaardighede wat van die speler vereis word. Benewens 'n natuurlike tegniese aanleg vir speletjies, kan die vrystelling van 'n innoverende titel uit 'n konseptuele oogpunt so anders wees as om 'n soort videospeletjie op sigself te skep. Die belangrikste groepe waarin videospeletjies verdeel kan word, is "simulatief" en "arkade".

Sien ook
--------

* Videospeletjieontwikkeling
'n Glas Arak met water en ys
Anyssaad
**Arak** is ‘n naam vir ‘n wye verskeidenheid onverwante alkoholiese dranke wat dwarsdeur Asië vervaardig word.

Verspreiding
------------

* Arak is in Jordanië, Sirië, Libanon, Irak, Israel en Turkye (dus in die Midde-Ooste) ‘n anyslikeur vervaardig uit druiwe en gegeur met anys.
* Arak (ook bekend as koumiss) is vir die Mongole en Tartare van Mongolië ‘n alkoholiese drank vervaardig uit gegiste perdemelk.
* Arak (ook bekend as ryswyn) is ‘n gewilde drank in Indonesië, die Filippyne, Sri Lanka en Indië. Hierdie ryswyn staan in Engels bekend as arrack.

Etimologie
----------

Die woord arak het uit die Arabies *arak at-tamr*, wat beteken "sweet van dadels", via Maleis en Nederlands in Afrikaans beland.

Indonesië
---------

Arak of ryswyn was ‘n gewilde sterk alkoholiese drank in die koloniale tydperk van Java. So het dit ook aan die Kaap bekend geword. Dit word dikwels in ‘n tuisnywerheid gedistilleer van gegiste suikerriet, rys en ander bestanddele. Die onwettige produksie daarvan lei dikwels tot alkoholvergiftiging en die dood.

Suid-Afrika
-----------

Om die Khoikhoi aan te moedig om beeste te bring om te verkoop, het die koloniste aan die Kaap arak aangebied om die handel te bevorder. Helaas het verskeie van die Khoikhoi aan die drank verslaaf geraak.

Bibliografie
------------

* Ensiklopedie van die wêreld, deel 1. Stellenbosch: Albertyn-uitgewery, 1992. ISBN 0-949948-18-7
* de Wet, Con en Leon Hattingh en Jan Visagie (reds.): Die VOC aan die Kaap, 1652-1795. Pretoria: Protea Boekhuis, 2016. ISBN 978-1-4853-0019-9
Tiki-styl-beker in 'n Kaliforniese kroeg
'n Poskaart van 1959 wys die Bali Ha'i-restaurant in New Orleans waar Kantonese en Polinesiese disse in 'n gestileerde Polinesiese gebou bedien is. Die restaurant is in die 1980's gesluit en intussen afgebreek
Gewilde skemerkelkies uit die Tiki-periode sluit *Mai Tai* (volgens 'n resep van Vic Bergeron) en...
...*Suffering Bastard* in
**Tiki-styl** of **tiki-kultuur** was 'n belangrike stroming in die Amerikaanse populêre kultuur wat sy hoogtyd in die 1940's, 1950's en 1960's gevier het. Tiki-styl het gestileerde elemente uit die kuns en kultuur van Polinesiese eilande op 'n fantasievolle manier op mode, musiek, gastronomie en argitektuur toegepas. Gewilde stylelemente het bamboes, rietdakke, houtmaskers en ander houtsnykuns, lawastene en hula-dansers ingesluit. Tiki-styl behels die romantiese visie van 'n Suidsee-eilandparadys en sy kulturele inbesitneming deur die Amerikaanse vryetyds-, restaurant- en onthaalbedryf.

Die styl word verbind met persoonlikhede soos Ernest Raymond Beaumont Gantt (1907–1989), beter bekend as Don the Beachcomber, 'n boorling van Texas wat tydens sy reise na die Karibiese See en Suidelike Stille Oseaangebied die inspirasie vir 'n ontspanne eksoties-Polinesiese styl gevind het wat in 1934 as konsep vir die opening van sy eerste tiki-kroeg in Los Angeles se befaamde laan Hollywood Boulevard sou dien. Die ongewone dekorasie het die eskapistiese ingesteldheid van bekende en minder bekende persoonlikhede bevredig wat hier eksotiese kookkuns (Chinese Kantonese geregte wat volgens die Amerikaanse smaak effens aangepas is en destyds nog min bekend was) en dranke soos rum geniet het.

In dieselfde jaar het Victor J. Bergeron, bekend as "Trader" Vic Bergeron, 'n soortgelyke kroeg in Oakland geopen wat orspronklik as *Hinky Dinks* bekendgestaan het, maar sy naam in 1937 na *Trader Vic's* gewysig het. Ook hier het Polinesies-geïnspireerde eksotiese boukuns, versierings, kos en dranke skare gaste gelok. Danksy die groot sukses, wat Bergeron met sy konsep behaal het, kon hy verdere kroeë in plekke soos Seattle en Hawaii open om 'n ketting van sestien kroeë en restaurante te vestig wat van tiki-kultuur gaandeweg 'n hoofstroomstyl gemaak het. Albei kroeg- en restaurantkettings bestaan steeds, terwyl kroeë en eetplekke, wat die tiki-styl eweneens as konsep gebruik en as subkategorie van Amerikaanse restaurantkultuur beskou word, in metropole dwarsoor die wêreld aangetref word - van Londen en Berlyn tot Tokio en van Stockholm tot Kaapstad.
Die **Duineveld** beslaan ‘n groot deel van die Noord-Kaap. Dit oorvleuel met dele van Boesmanland, die Bo-Karoo, Gordonia en Mier.

Ligging
-------

Grense van hierdie streek kan nie streng neergelê word nie. Aan die noordekant word die streek begrens deur die Moloporivier. Die suidelike grens kan rofweg aangegee word as die lyn van Prieska oor Pofadder en Springbok tot by Hondeklipbaai.

Panne
-----

Die gebied word gekenmerk deur ‘n baie groot aantal panne, vloere en kolke. Onder die bekendstes is Bitterpan, Soutpan, Eensaamheidspan, Koopan, Skrypan, Verneukpan, Grootvloer, Karvloer, Doringknievloer, Grootkolk, Jagkolk, Kootjieskolk, Dikbaardskolk, Rooiputs, Noenieput, Putsonderwater, Eenbeker, Tweebeker, Lutzputs.

Flora en fauna
--------------

Hier reën dit selde, maar dit kan nie as ‘n woestyn beskryf word nie. Onder en op die duine is baie lewe. Al die plante is nie groen nie en al die vaal stamme is nie dood nie. In eindelose rye lê die duine. Soms is die duine hoog met steil hellings. Sommige duine is kaal, ander het plante met litterige wortels en soms graspolle of groot plate doringstruike. In die duinstrate en rondom die panne groei die grys driedoring. In die droë rivierlope kom die kameeldoring voor. Hierdie wêreld is skatryk aan seldsame diere waarvan die meeste hulle tuiste in die Kgalagadi-vredespark gevind het.

Halfedelstene
-------------

Waar daar klipriwwe en rotse voorkom, is daar meesal ook halfedelstene soos die tieroog, rooskwarts, robyne en ametis. Diamante word langs die kus aangetref.

Riviere
-------

Die groen-omsoomde Oranjerivier loop vir amper ‘n 1 000km deur die gebied. Deur ‘n uitgebreide stelsel van damme, kanale en pompe word op die die landerye op die vrugbare grond langs die rivier en op eilande in die rivier geboer met lusern, katoen, groente, vye, rosyne, dadels, perskes, waatlemoene en spanspek. Dit is die bestaansrede vir dorpe soos Kanoneiland, Boegoeberg, Keimoes, Kakamas, Marchand en Alheit. Indrukwekkend is die stelsel van droë rivier in die gebied. Die Molopo, die Kurumanrivier, die Auobrivier en die Nossobrivier is meesal droë rivierlope. In die rivierbeddings is paaie aangelê. Die mense woon teen die beskutte duine en op die rivieroewers met windpompe op boorgate in die rivierbeddings en daar word geboer met beeste en skape. Gemeenskappies met ‘n winkel, ‘n kerk, ‘n skool met ‘n koshuis het by Bray, Van Zylsrus, Askham en Noenieput ontstaan.

Sien ook
--------

* Lys van streeksname in Suid-Afrika

Bibliografie
------------

* Labuschagne, R.J.: Die Duineveld. In: Ons Land. ‘n Reeks van 65 praatjies uitgesaai in die Afrikaanse diens van die Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie vanaf 1 September tot 16 November 1967. Johannesburg: Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie, 1967.
Die **Staatsverjaardag** op 23 Februarie was ‘n openbare vakansiedag in die Republiek van die Oranje-Vrijstaat.

Hierdie dag herdenk die stigtingsdag van die republiek met die ondertekening van die Bloemfontein-konvensie op 23 Februarie 1854.

Elke jaar op hierdie datum was daar ‘n groot byeenkoms in die meeste gemeenskappe om die verjaardag van die land te vier. Mense het van ver van hul plase gekom om een dag per jaar vrolik en gesellig saam te wees. Dit was meesal ‘n groot saamtrek van oud en jonk onder koeltebome en seile wat gespan is. Kenmerke van die feesvierings was ‘n Boeredag, Boeresport, ‘n Wapenskou en perderesies. 

Mans was veral bedrywig op die skietbaan en patrone is gratis beskikbaar gestel. Daar is van 300 tot 400 tree uit die vuis geskiet. By die Wapenskou het die plaaslike kommando ‘n vertoning van hul slaankrag gegee in moontlike landsverdediging. By die Boeresport is kalf gery en hoenderhane en varke gevang. Jukskei is gespeel volgens die skyfskietreëls. Hamels, verse, sakke hawer, sakke mielies en ammunisie is as pryse uitgeloof.

Bibliografie
------------

* Die lewe in ou Suider-Afrika. Johannesburg: Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie, 1966
Marinus Adrianus Koekkoek (1930's)
**Marinus Adrianus Koekkoek**, bekend as **Die Jongeling** (29 Januarie 1873, Amsterdam - 30 Mei 1944, Amsterdam) was 'n Nederlandse diereskilder, wat in voëls gespesialiseer het. Daar word na hom verwys as "die jongeling" om hom te onderskei van sy grootoom, die landskapskilder, Marinus Adrianus Koekkoek, na wie hy vernoem is.

Lewe en werk
------------

Hy was lid van die bekende Koekkoek-familie seun van die stadsbeeldskilder, Willem Koekkoek; kleinseun van Hermanus Koekkoek, en agterkleinseun van Johannes Hermanus Koekkoek. Sy broer, Hermanus Willem, het ook 'n skilder geword; en gespesialiseer in militêre vakke. Sy pa het vir hom en Hermanus hul eerste kunslesse gegee.

'Papegaaie' deur **Marinus Adrianus Koekkoek die Jongeling**
Sy loopbaan het in Amsterdam begin en geëindig. Tussendeur het hy twintig jaar by die Rijksmuseum van Oudheden, in Leiden, deurgebring om akademiese werke te illustreer.  Hy is veral bekend vir sy waterverf- illustrasies; veral *Ornithologia Neerlandica: de vogels van Nederland*, deur Eduard Daniël van Oort, wat van 1922 tot en met 1935 in vyf dele gepubliseer is. Hy het ook kleurplate vir twee reekse skoolhandboeke oor die natuur geskep: *In Ons Land*, en *Buiten Ons Land*. Sy laaste werke was 'n stel poskaarte vir Natura Artis Magistra, 'n dieretuin in Amsterdam.

Na die Tweede Wêreldoorlog is hy valslik daarvan beskuldig dat hy 'n Nazi-medewerker was; asook die skep van propagandaplakkate vir die Hitler Jeug en die Nederlands Arbeidsfront. In 2011 is dit egter bewys dat die plakkate eintlik deur sy seun, Cornelis Koekkoek, geskep is, wat verbonde was aan die Nasionaal - Sosialistiese Nederlandse Arbeidersparty. 

 "From the Australian Animal World", 'n klaskamermuurplakkaat in die reeks, *Dieren en hul omgewing* (Diere en hulle omgewing)
'n Slangspesie, die *Malayotyphlops koekoeki*, op die Indonesiese eiland Bunyu, naby Borneo, is ter ere van Koekkoek vernoem.

Bronne
------

* PMJE Jacobs: *Beeldend Benelux: biografisch handboek.* Stichting Studiecentrum voor beeldende kuns, Tilburg 2000,ISBN 90-805707-1-0
* *Ou meesters en 19de eeuse kuns.* Christie's, Amsterdam 2012. Mit Familienstammbaum auf S.122.
* (in Duits) Koekkoek, Marinus Adrianus
Die Amerikaanse seilskip **Gentoo** het die Afrikaanse taal met die woord jentoe (of gentoe) as 'n sinoniem vir prostituut verryk.

In 1851 het die Britse owerheid 46 jong Ierse meisies gehuur om as huisbediendes vir die gegoede burgers in Kaapstad te kom werk. Aan boord van Ierland na Kaapstad het dit reeds tussen die bemanning en die meisies so vrolik gegaan dat die inwoners van Kaapstad geskok was toe hulle daarvan verneem. Boonop het die skip by Northumberlandpunt by Struisbaai op die rotse geloop. Van die oorlewende meisies het nie by hul werkgewers gebly nie, maar in die bordele in Koningin Victoriastraat (destyds bekend as New Street) en Keeromstraat verdwyn.

In die dorpie L'Agulhas is 'n Gentoolaan. Die juiste feite omtrent die hele gebeure rondom die meisies het nooit heeltemal aan die lig gekom nie.

Bibliografie
------------

* Green, Lawrence G.: South African Beachcomber. Memories of the people of the shore and the stories they told; sand and dunes and treasure, seabirds and creatures of the sea; and personal impressions of certain islands in African waters. Kaapstad: Howard B. Timmins, 1958.
* McCracken, Donal P.: A minority of a minority of a minority: the Irish in South Africa. Pisa: Pisa University Press, 2009. ISBN 978-88-8492-653-1 (op internet)
* Turner, Malcolm: Shipwrecks and salvage in South Africa – 1505 to the present. Kaapstad: Struik, 1988. ISBN 0-86977-387-9
* www.cliohres.net
* www.dsae.co.za
***Disa lugens*** is 'n meerjarige plant en geofiet wat tot die genus *Disa* behoort en is deel van die fynbos. Die plant is endemies aan die Oos-Kaap en die Wes-Kaap en kom vanaf die Kaapse Skiereiland tot by Somerset-Oos en Cathcart voor. Die plant was eens volop maar weens stedelike en kus ontwikkeling het groot dele van sy habitat in die slag gebly. Die laaste eksemplaar is in die 1970's op die Kaapse Vlakte gesien en word as uitgestorwe hier beskou. In die Port Elizabeth omgewing het stedelike ontwikkeling ook die voorkoms van die plant geknou. Ontwikkeling op die kus lae land het ook die plant se voorkoms benadeel. In die Oos-Kaap het oor beweiding en gewasverbouing ook 'n die voorkoms van die plant benadeel.

In 2007 was 'n groot sub populasie van ongeveer 500 tot 1 000 plante in die Cathcart omgewing ontdek. Die plant benodig nie brande om te blom nie.

Daar is twee subspesies:

* *Disa lugens var. lugens*
* *Disa lugens var. nigrescens* (H.P.Linder) H.P.Linder

Bronne
------

* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q5492565
* EoL: 1098756
* GBIF: 2783971
* iNaturalist: 583991
* IPNI: 630162-1
* NCBI: 175363
* Plant List: kew-62858
* Tropicos: 50018897
* WCSP: 62858

 |
**FedEx Express**, voorheen Federal Express, is 'n vraglugredery gebaseer in Memphis, Tennessee, Verenigde State van Amerika. Dit is die wêreld se grootste lugredery in terme van tonnemaat vrag gevlieg en die wêreld se vierde grootste in terme van vlootgrootte.  Dit is 'n filiaal van FedEx Corporation, wat daagliks pakkette en vrag aflewer na meer as 375 bestemmings in byna alle lande. FedEx Express is die wêreld se grootste spoedvervoermaatskappy.

Sy hoofkwartier is in Memphis met sy globale "SuperHub" geleë op Memphis Internasionale Lughawe. In die VSA het FedEx Express ook 'n nasionale sentrum op Indianapolis Internasionale Lughawe. Plaaslike spille is geleë op Ted Stevens Anchorage Internasionale Lughawe, Oakland Internasionale Lughawe, Newark Liberty Internasionale Lughawe, Fort Worth Alliance Lughawe en Miami Internasionale Lughawe. Internasionale plaaslike spille is geleë op Lughawe Parys-Charles de Gaulle lughawe, Guangzhou Baiyun Internasionale Lughawe, Kansai Internasionale Lughawe, Toronto Pearson Internasionale Lughawe en Keulen Bonn-lughawe. Die Middel-Atlantiese sentrum op Piedmont Triad Internasionale Lughawe het op 2 Junie 2009 geopen, maar weens 'n afname in die pakketvolume is dit nog nie naby die verwagte aktiwiteitsvlakke nie.

'n DC-10 land op San Jose Internasionale Lughawe, San Jose
'n FedEx Airbus A310-200 arriveer by San Jose, Kalifornië
Een van Federal Express se eerste vliegtuie, 'n Dassault Falcon 20 genaamd *Wendy*.
**Hongkong Internasionale Lughawe** (IATA: **HKG**, ICAO: **VHHH**), ook bekend as **Chek Lap Koklughawe** is die lughawe van Hongkong wat op Lantau-eiland by Chek Lap Kok gebou is, en in 1998 geopen het. Dit is een van die voorste lughawens ter wêreld en het die "Wêreldlughawe van die Jaar" toekenning van Skytrax reeds 7 keer in 10 jaar gewen. Dit is die tuishawe van Cathay Pacific, Dragonair, Hong Kong Airlines, Hong Kong Express Airways en Air Hong Kong (vragdraer). Dit is die derde besigste lughawe in terme van die passasiers in Asië en die besigste in die wêreld in terme van vragverkeer.

Die lughawe het 'n hoogs gevorderde snelweg- en spoorwegstelsel wat dit verbind met Hong Kongstad. Die bouprojek was een van die grootste in die wêreld en het op Discovery Channel se "Tien grootste moderne projekte van die wêreld" verskyn. Dit is ontwerp deur die bekende argitek Norman Foster. Die doel van die lughawe was om die opeenhoping van verkeer, wat die ou Kai Tak Lughawe nie kon hanteer nie, te verlig. Dit bly een van die beste lughawens in die wêreld, saam met Lughawe Singapoer Changi en Seoul se Incheon Internasionale Lughawe.

Die lughawe is kommersieel operasioneel sedert dit die voormalige Kai Tak Lughawe vervang het in 1998, en is 'n belangrike streeksoordragsentrum, passasiersmiddelpunt en toegangsbestemming vir China (met 44 bestemmings) en die res van Asië. 

Die Hong Kong Internasionale Lughawe huisves ook van die wêreld se grootste passasiersterminaalgeboue (die grootste toe dit geopen het in 1998) en is een van die besigste lughawens in Asië. Die lughawe is een van die spille vir Oneworld Alliance, en een van die Asiatiese-Stille Oseaan vragspille vir UPS Airlines. Dit is 'n fokusstad vir vele rederye, waaronder China Airlines (Taiwan), China Eastern Airlines. Singapore Airlines, Ethiopian Airlines, Virgin Atlantic en Air India wat Hongkong as 'n halte gebruik vir hul onderskeie vlugte.

HKIL is 'n belangrike bydraer tot Hongkong se ekonomie, met ongeveer 65 000 werknemers. Meer as 100 lugdienste bedryf vlugte vanaf die lughawe na meer as 180 stede dwarsoor die wêreld. In 2013 het HKIL 59 900 000 passasiers hanteer, dit maak dit die elfde besigste lughawe wêreldwyd volgens passasiersverkeer. Dit het ook Memphis Internasionale Lughawe verbygesteek om die wêreld se besigste lughawe vir vragverkeer te word.