**Edward Allen "Ed" Harris** (gebeore op 28 November 1950) is ’n Amerikaanse akteur, regisseur, vervaardiger en draaiboekskrywer. Hy is veral bekend vir rolprente soos *The Right Stuff* (1983), *The Abyss* (1989), *Nixon* (1995), *The Rock* (1996), *Enemy at the Gates* (2001), *A History of Violence* (2005) en *Gravity* (2013).

Hy is drie keer benoem vir ’n Oscar vir beste manlike byspeler, in *Apollo 13* (1995), *The Truman Show* (1998) en *The Hours* (2002). Hy is ook vir ’n Oscar vir beste akteur benoem in sy regisseursdebuut, *Pollock* (2000). Hy het al ’n Golden Globe gewen en in 2015 ’n ster op die Hollywood Walk of Fame gekry.

Loopbaan
--------

Harris het sy akteursloopbaan op die verhoog begin. In sy eerste rolprent het hy ’n klein rol gespeel in die 1978-spanningsdrama *Coma*. Twee jaar later het hy sy eerste groot rol gekry in *Borderline* (1980) en die volgende jaar het hy die hoofrol in *Knightriders* vertolk. In 1983 het Harris meer bekend geword danksy sy rol as die ruimtevaarder John Glenn in *The Right Stuff*.

In 1986 het hy ’n Tony-benoeming gekry vir sy spel in die toneelstuk *Precious Sons*. Hy het ook twee ander pryse daarvoor gewen. In 1989 het sy spel in *Jacknife* hom sy eerste Golden Globe-benoeming besorg, vir beste manlike byspeler. In dieselfde jaar was hy in die wetenskapsfiksieprent *The Abyss*.

Harris het in 1992 in die drama *Glengarry Glen Ross* gespeel en die Valladolid-prys daarvoor gewen. Sy volgende flieks was *The Firm* (1993), *Needful Things* (1993) en die neo-noir-prent *China Moon* (1994). In 1995 was hy E. Howard Hunt in Oliver Stone se prent *Nixon*, en daarna het hy sy eerste Oscar-benoeming vir beste manlike byspeler gekry vir sy rol as die Nasa-vlugdirekteur Gene Kranz in *Apollo 13*. Die volgende jaar was hy in die televisieweergawe van *Riders of the Purple Sage*, wat hy ook vervaardig het, en in die Broadway-toneelstuk *Taking Sides*. In 1998 het hy ’n Golden Globe en sy tweede Oscar-benoeming vir beste manlike byspeler gekry vir *The Truman Show*.

Hy het sy regisseursdebuut gemaak met die 2000-prent *Pollock*, waarin hy ook die rol van die kunstenaar Jackson Pollock vertolk het. Hy is daarvoor vir ’n Oscar vir beste akteur benoem. Twee jaar later het Harris sy vierde Oscar-benoeming gekry vir sy rol as Richard Brown in die Brits-Amerikaanse drama *The Hours*. Tussendeur was hy in die biografiese prent *A Beautiful Mind* (2001) en die oorlogsriller *Enemy at the Gates* (2001).

Vir sy hoofrol as Miles Roby in die 2005-minireeks *Empire Falls* is Harris benoem vir ’n Emmy en Golden Globe vir beste akteur. Daarna was hy in *A History of Violence* (2005), Beethoven in *Copying Beethoven*, die neo-noir-raaiselfliek *Gone Baby Gone* (2007) en *National Treasure: Book of Secrets* (2007).

In 2010 was hy in die oorlewingsdrama *The Way Back* en het groot lof ontvang; resensente het gemeen hy het ’n Oscar-benoeming verdien. In 2012 was hy in die riller *Man on a Ledge* en in 2012 het hy die Golden Globe en ’n Emmy-benoeming vir beste manlike byspeler gekry vir sy rol as senator John McCain in die drama *Game Change*, wat vir TV gemaak is. In 2013 was hy in *Sweetwater*, *The Face of Love* en *Gravity*. In 2015 het hy die titelrol gespeel in die misdaadtragedie *Cymbeline*.