recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| Groepe |
| --- |
| Alkalimetale (1) |
| Aardalkalimetale (2) |
| Skandiumgroep (3) |
| Titaangroep (4) |
| Vanadiumgroep (5) |
| Chroomgroep (6) |
| Mangaangroep (7) |
| Platinumgroep (8, 9 en 10) |
| Kopergroep (11) |
| Sinkgroep (12) |
| Boorgroep (13) |
| Koolstofgroep (14) |
| Stikstofgroep (15) |
| Suurstofgroep (16) |
| Halogene (17) |
| Edelgasse (18) |

Die elemente van die periodieke tabel kan in 'n aantal **groepe** verdeel word op grond van die chemiese eienskappe wat hulle in gemeen het. 'n Groep is dus niks meer as 'n versamelnaam vir 'n aantal elemente nie. Die meeste van hierdie groepe stem ooreen met die kolomme in die tabel. In die moderne tabel word gewoonlik 18 van hierdie kolomgroepe onderskei. Van die groepe het hul eie name soos die halogene van groep 17.

Maar daar bestaan ook ander groepe. Die platinumgroep beslaan byvoorbeeld 3 kolomme en die (horisontale) lantaniede en aktiniede word dikwels as deel van die skandiumgroep gereken. Die grootste groep, die oorgangsmetale, kan verder in subgroepe onderverdeel word.

Dikwels word 'n groep vernoem na die eerste element daarin, soos die boorgroep. Ander groepe het dikwels om geskiedkundige redes 'n ander naam, soos die edelgasse.

Homoloë
-------

'n Element in 'n kolom word 'n *homoloog* van die ander elemente in dieselfde kolom genoem en hierdie term word ook vir hulle verbindings gebruik. Byvoorbeeld swawelsuur H2SO4 en seleensuur H2SeO4 is homoloë. Die eieskappe van [homoloë verbindings is dikwels baie vergelykbaar. Swawelsuur en seleensuur is altwee sterke sure. 'n Reeks soos H2O, H2S, H2Se, H2Te - met groep 16 se elemente- word 'n homoloë reeks genoem.

Ander groeperings
-----------------

Andere groeperinge binne die periodieke tabel is:

* periodes
* blokke
* reekse
**In-N-Out Burgers** is 'n Amerikaanse ketting van kitskosrestaurante met takke meestal in die suidwestelike dele van Amerika. Dit is in 1948 in Baldwin Kalifornië gestig deur Harry Snyder en Esther Snyder. Die ketting hoofkwartier is tans in Irvine, Kalifornië en het uitgebrei buite Suid-Kalifornië na die res van Kalifornië, sowel as in Arizona, Nevada, Utah, Texas en Oregon. Die eienaar is tans Lynsi Snyder, die enigste kleinkind van Snyders.

Geskiedenis
-----------

In-N-Out se eerste afdeling is in 1948 deur die Snyders in die Los Angeles-voorstad van Baldwin Park geopen. Die restaurant was die eerste "drive-thru" restaurant in Kalifornië, waardeur bestuurders via 'n tweerigting-luidsprekers bestellings kan plaas. Dit was 'n nuwe en unieke idee.

In Januarie 2015 het In-N-Out sy 300ste restaurant, in Anaheim, Kalifornië, geopen. Teen die tyd van die opening het die maatskappy US$558 miljoen gegenereer in jaarlikse verkope en byna 18 000 mense werk verskaf in Kalifornië, Nevada, Utah, Texas en Arizona.

In-N-Out Burger het gekies om 'n private maatskappy te bly en nie openbaar te wees nie; een rede is die vooruitsig dat gehalte konsekwentheid in gevaar gestel word deur oormatige vinnige besigheidsgroei. Die maatskappy se sakepraktyke is opgemerk vir hul personeelgesentreerde optrede. Byvoorbeeld, In-N-Out is een van die min kitskoskettings in die Verenigde State om sy werknemers meer te betaal as staats- en federale mandate minimumloon riglyne - van US$11 per uur in Kalifornië, vanaf Mei 2017. Die In-N-Out restaurantketting het 'n hoogs lojale kliëntebasis ontwikkel.

Produkte
--------

Burgers
Die In-N-Out-spyskaart bestaan uit drie burgervariëteite: hamburger, kaasburger en "Double-Double" (twee hamburgerpatties en twee skywe kaas). Aartappelskyfies en drankies is beskikbaar. Die burgers kom met blaarslaai, tamatie, met of sonder uie en 'n sous.

Tot 2005 het In-N-Out burger bestellings van enige grootte deur die byvoeging van patties en skywe kaas teen 'n bykomende koste gemaak. 'n Besonderse voorval met 100x100 (100 patties, 100 snye kaas) het in 2004 plaasgevind.
’n Mikroskoopbeeld van ’n enkele neutrofil (geel) wat ’n miltsiektebakterie (oranje) verswelg.
Die **immuunstelsel** is ’n beskermingstelsel wat baie biologiese strukture en prosesse in ’n organisme omvat en dit teen siektes beskerm. Selfs eensellige organismes soos bakterieë het ’n eenvoudige immuunstelsel in die vorm van ensieme wat hulle beskerm teen aanvallende virusse. Immunologie is die studieveld wat alle aspekte van die immuunstelsel insluit.

Werking
-------

Om behoorlik te werk moet die immuunstelsel ’n groot verskeidenheid agense, bekend as patogene, van virusse tot parasitiese wurms, erken en dit onderskei van die organisme se eie, gesonde weefsel. In die mens skei vloeistofbreinversperrings die perifere immuunstelsel van die neuro-immuunstelsel, wat die brein beskerm.

Patogene kan baie vinnig aanpas en verander, en so opsporing en neutralisering deur die immuunstelsel vermy; talle verdedigingsmeganismes het egter ook ontwikkel om patogene te erken en neutraliseer. Basiese immuunmeganismes het in eukariote ontwikkel en in hul moderne afstammelinge soos plante en ongewerweldes voortbestaan. Kaakdiere, insluitende die mens, het ingewikkelder verdedigingsmeganismes, insluitende die vermoë om mettertyd spesifieke patogene doeltreffender te erken. Aanpassings- of verworwe immuniteit skep ’n immunologiese geheue ná ’n aanvanklike reaksie op ’n spesifieke patogeen, en dit lei daartoe dat dieselfde patogeen daarna doeltreffender erken word. Hierdie proses vorm die grondslag van inenting.

Aandoenings van die immuunstelsel kan lei tot outo-immuunsiektes, inflammasiesiektes en kanker. Immuungebrek kom voor as die immuunstelsel minder aktief as gewoonweg is, en dit kan terugkerende en lewensbedreigende infeksies tot gevolg hê. In mense kan ’n immuungebrek die gevolg wees van óf ’n genetiese siekte soos gekombineerde immuungebrek óf verworwe toestande soos MIV/vigs óf die gebruik van immuunonderdrukkende medisyne. 

In teenstelling daarmee is outo-immuniteit die gevolg van ’n hiperaktiewe immuunstelsel wat normale weefsel aanval asof dit skadelike indringers is.
Burg Lockenhaus
Die kasteel se riddersaal
Rondgang deur die uitstalling
Binnehof met fontein
Westelike aansig van die kasteel
**Burg Lockenhaus** is 'n kasteel in die sentrale gedeelte van die Oostenrykse deelstaat Burgenland. Dit is as heuweltopkasteel op 'n rotsmassief in die bergreeks Günser Gebirge opgerig, bo-oor die Günsrivier en net buite die gelyknamige nedersetting, en is tans in die Oostenryks-Hongaarse oorgrens-natuurpark Geschriebenstein-Irottkö geleë.

Geskiedenis
-----------

Die oudste historiese dokument, waarin na die kasteel verwys word, dateer van 1242. Die kasteel is omstreeks 1200 gebou en aanvanklik *Leuca* genoem. Die oudste dele is die verdedigingstoring en die ringmuur van die sentrale gedeelte. Die kapeltoring en die Gotiese suilesaal van die riddersaal met twee skepe is ietwat later bygevoeg. Fragmente van 13de eeuse fresko's - die oudste in enige nie-kerklike gebou in Burgenland - het in die kasteelkapel bewaar gebly.

Historiese dokumente noem die grawe van Güssing (Johann I van Héder) as kasteeleienaars in die tydperk tussen 1270 en 1337. Tussen die 14de en 17de eeu was die kasteel in besit van die families Kanizsay (1390 tot 1535) en Nádasdy (1535 tot 1672). Ná die teregstelling van Frans III Nádasdy in 1671 is die kasteel as 'n pand aan Nikolaus Draskovich gegee. Vanaf 1676 tot 1968 was dit in besit van die Esterházy-familie. Die kasteel was in 'n baie slegte toestand toe dit in 1968 deur die Oostenrykse skrywer Paul Anton Keller en sy vrou gekoop is. Die Kellers het al hul private bates aangewend om die kasteelkompleks te renoveer. Ná Paul Anton Keller se afsterwe in 1976 is die renovasiewerk deur die Prof. Paul Anton Keller-stigting Burg Lockenhaus voortgesit. Sedert 1968 is altesaam elf miljoen Oostenrykse sjieling aan die projek bestee.

Naas sy argitektoniese en opvoedkundige waarde vervul die burg tans ook 'n vermaaklikheidsfunksie. 'n Hotel binne sy mure dien as toeristeverblyf.

Argitektoniese beskrywing
-------------------------

Burg Lockenhaus bestaan uit 'n voorburg en die hoofkasteel wat daaragter lê. Tot op datum is geen omvattende navorsingswerk oor die gebou gedoen nie. Naas die laat-Romaanse kapeltoring het ook die verdedigingstoring naby die poort tot die hoofkastel in sy oorspronklike toestand bewaar gebly.
67P/Churyumov-Gerasimenko is vermoedelik ’n kontakdubbelkomeet, met twee afsonderlike lobbe wat aan mekaar vas is (foto deur Rosetta).
’n Kunstenaar se voorstelling van die kontakdubbelster VFTS 352.
486958 Arrokoth, afgeneem deur New Horizons.
’n Kontakdubbelvoorwerp of kontakbinêr is ’n klein Sonnestelselliggaam soos ’n kleinplaneet of komeet wat uit twee liggame bestaan wat na mekaar toe beweeg het totdat hulle aan mekaar geraak en saamgesmelt het. Dit beteken hulle het vreemde vorms, amper soos ’n grondboontjie. Kontakdubbelvoorwerpe is iets anders as ’n dubbelvoorwerp soos ’n dubbelasteroïde, wat twee aparte liggame is. Die term word ook vir kontakdubbelsterre gebruik.

’n Voorbeeld van ’n liggaam wat as ’n kontakdubbelvoorwerp beskou word, is die Kuipergordelvoorwerp 486958 Arrokoth.

Beskrywing
----------

Die komete 67P/Churyumov-Gerasimenko en 8P/Tuttle is waarskynlik kontakdubbelvoorwerpe. Asteroïdes wat vermoedelik kontakdubbelvoorwerpe is, is die ongewoon lang 624 Hektor, asook 216 Kleopatra en 4769 Castalia. 25143 Itokawa, wat deur die ruimtetuig Hayabusa afgeneem is, lyk ook soos ’n dubbelkontakvoorwerp; dit het ’n lang, krom vorm. 4179 Toutatis met sy lang vorm, wat deur Chang'e-2 afgeneem is, is ook ’n kandidaat vir ’n kontakdubbelliggaam.. 

Onder die verafgeleë kleinplanete is die ysige Kuipergordelvoorwerp 486958 Arrokoth as ’n kontakdubbelvoorwerp bevestig toe die New Horizons-tuig in 2019 verby die liggaam gevlieg het.

Hoewel daar nie voldoende waarnemingsdata beskikbaar is nie, word vermoed dié soort liggame is algemeen en dat sowat 10 tot 15% van alle naby-aarde-asteroïdes groter as 200 m kontakdubbelvoorwerpe is.

’n Dubbelster kan ook ’n kontakdubbelvoorwerp wees. Die meeste sulke sterre is verduisterende dubbelsterre, wat beteken hul wentelvlakke is so naby aan mekaar in die siglyn van die waarnemer dat hulle mekaar verduister. Algol, ’n driedubbele sterstelsel in die sterrebeeld Perseus, bevat die beste bekende voorbeeld van ’n verduisterende dubbelster.

Kandidate
---------

Die tabel onder bevat naby-aarde-voorwerpe wat deur radar waargeneem is en moontlik kontakdubbelvoorwerpe is.

| Voorwerp | Afmetings (km)(benader) | Rotasieperiode(uur) |
| --- | --- | --- |
| 2063 Bacchus | 2,6×1,1×1,1 | 14,9 |
| 4450 Pan | 1,0 | 60 |
| 4486 Mithra | 1,6 | 67,5 |
| 4769 Castalia | 0,6 | 4 |
| 11066 Sigurd | 3,0 | 8,5 |
| (179806) 2002 TD66 | 0,3 | 9,5 |
| 2007 TU24 | 0,3 | 36 |
| 8P/Tuttle | 4,5 | — |
| 2014 HQ124 | 0,4 | 20+ |
Die **Spikkelbaars** (*Micropterus punctulatus*) is 'n varswatervis wat natuurlik in Noord-Amerika voorkom. In Suid-Afrika word hulle in riviere van die Wes- en Oos-Kaap, KwaZulu-Natal en Zimbabwe gevind. Die vis is in 1939 in Suid-Afrika losgelaat en in 1945 in Zimbabwe. In Engels staan die vis bekend as die *Spotted bass*.

Voorkoms
--------

Die vis is donker olyfkleurig aan die bokant met gelerige sye. Daar is ook donker olyf, diamantvormige bane op die sye wat 'n band vorm. Die vis is ligter aan die onderkant met kolle en word tot 600 mm lank. Die sylyn is volledig. Die Suid-Afrikaanse hengelrekord is 2,04 kg en die wêreldrekord is 4,19 kg.

Habitat
-------

Die vis verkies effens troebel water in stadigvloeiende riviere en damme. Hulle is roofvisse en vreet insekte, krappe, paddas en ander visse. Die mannetjie maak 'n nes in vlak water en die vis broei in die vroeë somer. Die mannetjie pas die eiers en larwes op.

Hierdie spesie blyk die spesie te wees wat sukkel om in Suider-Afrika aan te pas.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies
* Indringerspesies van Suider-Afrika

Bron
----

* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. ISBN 978-1-86872-643-1
Spykers
'n **Spyker** is 'n metaalvoorwerp met 'n plat kop en 'n lang skerp punt. 'n Hamer word gebruik om dit in 'n ander voorwerp in te slaan. Dit word meestal gebruik om twee voorwerpe saam te voeg. So kan twee stukke hout byvoorbeeld aan mekaar vasgeslaan word.

Ysterspykers wat met die hand gesmee is, is lank reeds bekend, maar teenswoordig word hoofsaaklik draadspykers gebruik wat in 'n masjien uit staaldraad vervaardig word. U-vormige klampspykers en kramme word ook as spykers geklassifiseer. 

Koperspykers is bykans 4 000 jaar gelede al in Mesopotamië en Egipte gebruik. Argeologiese opgrawings in Skotland het nagenoeg 7 ton spykers blootgelê, wat waarskynlik van Romeinse oorsprong was. Die spykers was met die hand gesmee. Spykers is van die 16e eeu af met masjiene gemaak. 'n Spykermeul wat deur water aangedryf is, is vir die slaan van ysterspykers gebruik. 

Vandag is die ysterspyker byna heeltemal vervang deur die draadspyker, wat op 'n masjien uit 'n rol yster- of staaldraad vervaardig word. In die spykermasjien word die draad in die verlangde lengtes gesny, reguit getrek en vasgeklem. 'n Hamer stuit die een punt van die draad, terwyl die ander punt tot 'n skerp punt saamgepers word. 

Terwyl die draad vasgeklem word, word ringe of oorlangse groewe in die spyker gepers wat later vir die stewige hegting van die spyker sorg. Dit word dikwels 'n profielspyker genoem. Afhangende van die lengte van die spykers kan die spykermasjien 100 tot 1 000 spykers per minuut maak.

Soorte
------

Daar is nagenoeg 100 soorte draadspykers met 'n groot verskeidenheid lengtes. Die spykers word op grond van hul afmetings volgens 'n nommerstelsel ingedeel, die spyker met die hoogste nommer is die dunste. Die meeste spykers word van staal gemaak wat 'n koolstofinhoud van nagenoeg 0,08 % tot 0,13 % het. 

Daar is egter ook spykers van rooi- en geelkoper, koper- en aluminiumallooi en hoëgraadstaal. Hoëgraadstaal word byvoorbeeld vir betonspykers gebruik. Ten einde korrosie teen te werk, word draadspykers gewoonlik met sink (gegalvaniseer) of met kadmium bedek, en die spykers word dikwels met gedraaide skagte vervaardig om te voorkom dat dit maklik uittrek.

Vir swaardienstoepassings word snyspykers gebruik. Dit word uit metaalplate gesny en nie afgewerk nie. Die spykers is vierhoekig en as gevolg van die grofheid en hoekigheid trek dit nie maklik uit die materiaal nie. 

U-vormige klampspykers en kramme word ook uit metaaldraad vervaardig. Dit word gebruik om papier, gaas, volvloermatte, meubelstofering en finering te heg. Klampspykers word gewoonlik met 'n hamer ingeslaan, maar kan ook met een slag deur middel van elektriese of pneumatiese apparaat in die materiaal ingedryf word, wat tyd bespaar en 'n stewige las voortbring.

Sien ook
--------

* Skroef, soortgelyk aan 'n spyker, maar met groewe.

Bronnelys
---------

* Wêreldspektrum, 1982, ISBN 0908409672, volume 26, bl. 128

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Metal nails***. |

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb12390493r (data)
* LCCN: sh85089544
* NDL: 00566947

 |
Kaapstadse dagga-optog, 2017
**Cannabis is in Suid-Afrika** deur daardie land se Konstitusionele Hof gedekriminaliseer vir privaatgebruik deur volwassenes. Wette wat gebruik buite die privaat woning verbied, bly egter steeds van toepassing. Aangesien regulasies teen die aankoop van produkte wat cannabis bevat steeds van krag is, bly dit onduidelik hoe die uitspraak afgedwing kan word. 

Voordat die verbod op die plant in 2018 opgehef is, het advokate die regering onder druk geplaas om sy wette (wat cannabis in 1922 beperk het) te wysig om vrystellings vir mediese gebruike, godsdienstige praktyke en ander doeleindes toe te laat.

**Dagga** is die Afrikaanse term wat gereeld gebruik word om na cannabis te verwys; dit is afkomstig van die Khoikhoi-woord *dacha*, wat deur die vroeë Europese koloniale setlaars in die Kaapkolonie gebruik is. 

Daar word gemeen dat Afrika deur vroeë Arabiese of Indiese handelaars aan cannabis blootgestel is. Cannabisgebruik was reeds populêr onder die inheemse Khoisan- en Bantoe-bevolkings vóórdat Europese settlaars die Kaap in 1652 binnegekom het, en is tradisioneel deur die Basoeto's gebruik om geboorte te vergemaklik. Volgens die skrywer Hazel Crampton bestaan daar ou Afrikanerresepte vir tee en kos wat díe plant gebruik. Die gebruik van die plant hou verband met tradisionele Afrika-bevolkings en 'n laer ekonomiese status. 

Longitudinale navorsingstudies deur die Mediese Navorsingsraad (MRC) berig dat die aantal cannabisgebruikers in Suid-Afrika in 2004 2,2 miljoen was en 3,2 miljoen in 2008. In 2003 beoordeel Interpol Suid-Afrika as die vierde grootste produsent van cannabis ter wêreld, en die Instituut vir Veiligheidstudies het berig dat die meeste cannabis wat in die Verenigde Koninkryk en die derde wêreld op beslag gelê is, van Suid-Afrikaanse oorsprong is.
**Hugh John Baiocchi** (gebore 17 Augustus 1946, Johannesburg) is 'n Suid-Afrikaanse professionele gholfspeler wat meer as 20 professionele toernooie dwarsoor die wêreld gewen het.

Baiocchi word professioneel in 1971 en speel sy gereelde loopbaan hoofsaaklik in Europa. Hy was 'n lid van die Europese Toer van sy eerste seisoen in 1972 tot 1993 en haal die top-eenhonderd op die Orde van Meriete vir die Toer se eerste negentien seisoene, insluitend drie top tien plasings: 1973 (3); 1975 (6de) en 1977 (2de). Hy wen ses amptelike geldbeursies op die toer. Hy het ook gereeld deelgeneem aan die Suider-Afrika Toer gedurende die Noordelike Halfrond se winter, en wen verskeie toernooie en die Orde van Meriete in 1973/74 en 1978/79.

As 'n senior (oor 50) gholfspeler, het Baiocchi hoofsaaklik op die VSA-gebaseerde Kampioenetoer gespeel, waar hy drie oorwinnings behaal het. Hy is getroud met Joan en het twee kinders (Lauren en Justin), hulle woon in Palm Springs, Kalifornië. Sy dogter, Lauren, is getroud met die bekende afgetrede bofbalspeler Johnny Bank.

Hy het reeds baie gholfbane ontwerp, soos die Legende Baan by die Constance Belle Mare Plage Oord in Mauritius, waar die 2011 MCB Toerkampioenskap plaasgevind het.
Kleinmond se Haweweg huisves talle kuns-, snuistery- en interieurwinkels, asook restourante.
**Kleinmond**, 'n kusdorp in die Wes-Kaap se Overbergstreek, is een van die dorpe in die Overstrand Plaaslike Munisipaliteit en is geleë tussen Bettysbaai en Hawston naby Hermanus. Die R44 provinsiale pad gaan deur die dorp.

Agtergrond
----------

Daar is bewyse, in die vorm van bylkoppe van klip, dat daar sowat 20 000 jaar gelede (die tyd van die Neandertal-mense in Europa) reeds mense in die omgewing van Hangklip gewoon het. Inligting oor die gebied bestaan sedert die sewentiende eeu op skrif.

Die dorp het 'n permanente bevolking van ongeveer 4 000 persone, maar word in vakansietye deur ongeveer 20 000 mense bewoon.

Kleinmond se ekonomie is hoofsaaklik van toerisme afhanklik. Die dorpie se dienstesektor is goed ontwikkel en maak voorsiening vir die meeste behoeftes van sy inwoners en besoekers. Dit is ook 'n gesogte aftreedorp. Die strand is as 'n blouvlagstrand gesertifiseer.

Wapen
-----

Kleinmond het vanaf 1959 tot 1996 sy eie munisipaliteit gehad. Die raad het in 1970 'n wapen by die Buro vir Heraldiek geregistreer: *Gedeel in drie: I, in groen, 'n Latynse kruis van silwer; II, in silwer, 'n golwende blou staak; III, in oranje, 'n protea gestengel en geblaar van natuurlike kleur; 'n golwende blou skildvoet belaai met drie golwende streepbalke van silwer en daaroorheen 'n swemmende vis van natuurlike kleur deurboor met 'n swart weerhaak*. Die helmteken was 'n stygende seemeeu op 'n goue muurkroon, en die wapenspreuk "Ora et labora".

Die munisipaliteit se opvolger, die Hangklip/Kleinmond-oorgangsraad, het die wapen in 1997 op sy naam herregistreer.

Omgewing
--------

Die Palmietrivier-opvanggebied aan die weste is 'n ekologies-sensitiewe area, waar goeie eksemplare van fynbos waargeneem kan word. Die rivier met sy donker palmietwater is ook 'n gesogte swemplek, een van die min riviere in die Wes-Kaap waar mense in suiwer water kan swem.

Naby aan Kleinmond is daar die Kogelberg Natuurreservaat, maar toegang is slegs moontlik met 'n geldige permit.

Aan die oostekant van die dorp is daar 'n toegangspad na die Botriviervlei, 'n gebied waar die beroemde wilde perde gedy, en voëlkykers die bedreigde swarttobie kan sien.

Die bergreeks agter die dorp het goed-ontwikkelde wandelpaaie wat 'n manjifieke uitsig op die kuslyn en vleilandskap bied.

Vanaf Junie tot November, kan walvisse gesien word vanaf die kuslyn, waar hulle kom om te paar en te kalf.

Sien ook
--------

* Lys van dorpe in Suid-Afrika
| Vakwerkboogbrug |
| --- |
|  |
| Viaduc de Garabit, 'n vakwerkboogbrug wat 'n kettinglyn gebruik |
| **Voorganger** | Vakwerkbrug, boogbrug |
| **Verwante** | Geen |
| **Uitvloeisels** | Kompressieboog-hangdekbrug |
| **Dra** | Voetgangers, voertuie, ligte spoor, spoor |
| **Spanwydte** | Medium |
| **Materiaal** | Staal |
| **Beweegbaar** | Nee |
| **Ontwerpsintensiteit** | Medium |
| **Stutwerk benodig** | Soms, maar lang spanne benodig dikwels tydelike kantelbalke |

'n **Vakwerkboogbrug** kombineer elemente van vakwerk en boë. Die werklike spanning-verspreiding sal van die ontwerp afhang. As geen horisontale drukkragte gegenereer word nie, word dit 'n gevormde vakwerk, essensieel 'n gebuigde balk - vergelyk byvoorbeeld 'n maanbrug. As horisontale drukkrag genereer word, terwyl die toppunt van die boog 'n penlas is, is dit struktureel 'n A-raam wat uit twee gebuigde dele bestaan - vergelyk byvoorbeeld die *Iron Bridge*. As spannings in die boog langs die pad van die boog loop is dit 'n ware boog of *vakwerkboog*.

In die *Iron Bridge* (ysterbrug) wat onder vertoon word, vorm die stuktuur van elke raam die soort struktuur wat vantevore van hout gemaak is. Sulke houtstrukture gebruik balke wat naby mekaar vasgepen is sodat die lede binne die rame nie vry is om relatief tot mekaar te beweeg nie aangesien hulle in 'n pengeskakelde vakwerkstruktuur vervat is wat rotasie by die penlas toelaat. Sulke stywe strukture (wat buigkragte op die elemente daarvan afdwing) is in die 20ste eeu verder ontwikkel as die Vierendeelvakwerk.

Die staal Stoney Creekbrug dra die Kanadese Stille Oseaan-spoorlyn
Die *Iron Bridge*, 'n A-raamboogtipebrug en die eerste metaalbrug (Coalbrookdale, Engeland).

'n Paar brûe van die tipe
-------------------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Truss bridges***. |

* Navajobrug (1929), en die nuwer (1995) brug, van dieselde algemene konstruksie. Altwee is gebou as selfsteunde kantelbalke wat deur 'n sentrale pen verbind word.
* Die *Iron Bridge* (1791), die eerste metaalbrug – dit bestaan steeds.
**Astarimus** was die derde van vier broers wat agtereenvolgens koning van Tirus geword het ná die moord op koning Abdastartus. Inligting oor hom is verkry uit F.M. Cross se rekonstruksie van Josephus se aanhalings van die Fenisiese historikus Menander van Efese in *Teen Apion* i.18.

Vier broers se name
-------------------

Soos dit nou in Josephus/Menander se teks staan, is Astartus die naam en Deleastartus die patroniem van die tweede broer wat koning was, terwyl die eerste een, wat Abdastartus vermoor en die dinastie begin het, naamloos gebly het. In sy rekonstruksie herstel Cross Astartus as die naam van die eerste broer en sê hy die veronderstelde patroniem van die tweede broer, Deleastartus, is eintlik sy voornaam. Cross se rekonstruksie vir dié vier konings word deur William Barnes gevolg en in dié artikel gebruik.

'n Verdere oorsig oor die chronologie van die Tiriese konings van Hiram I tot Pigmalion, asook 'n bespreking van die belangrikheid van Dido se vlug van Tirus af en die eindelike stigting van Kartago vir die datums van dié konings, is te kry in die artikel oor Pigmalion.

Cross en ander se rekonstruksie van die vier seuns van Abdastartus se verpleegster lyk dus so:

* Astartus, 920-901 v.C.
* Deleastartus, 900-889 v.C.
* Astarimus, 888-880 v.C.
* Phelles, 879 v.C.

Die vier seuns van Abdastartus se verpleegster het teen hom saamgesweer en hom vermoor. Die oudste van die broers, Astartus, het 20 jaar lank regeer. Ná hom kom Deleastartus, wat 54 jaar oud geword en 12 jaar regeer het. Ná hom kom Aserimus; hy het 54 jaar oud geword en nege jaar regeer. Hy is deur sy broer Pheles vermoor, wat net agt maande regeer het, hoewel hy 50 jaar oud geword het. Hy is vermoor deur Etbaäl, die priester van Astarte.

Sien ook
--------

* Pigmalion

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
Motreën

| Subklas van | Reën, Weer |
| Bestudeer deur | Reënvalbepaling |
| Materiale gebruik | water |
| Unicode-karakter | , |

**Motreën** is 'n ligte vloeistof neerslag wat bestaan uit vloeibare waterdruppels kleiner as dié van reën – gewoonlik kleiner as 0.5 mm in deursnee. Motreën is gewoonlik geproduseer deur lae stratuswolke en stratocumuluswolke. Neerslag koerse van motreën is op die orde van 'n millimeter per dag of minder op die grond. As gevolg van die klein grootte van motreëndruppels, onder baie omstandighede verdamp die motreën grootliks voordat die oppervlak bereik word en dit kan dus nie deur waarnemers op die grond voorkom nie. Die METAR kode vir motreën is **DZ** end vir vriesmotreën is **FZDZ**.

Effekte
-------

Terwyl die meeste motreën net 'n klein onmiddellike impak op die mens het, kan vriesmotreën tot verraderlike toestande lei. Vriesmotreën vind plaas wanneer die superkoelde motreëndruppels val op 'n oppervlak waarvan die temperatuur onder vriespunt is. Hierdie druppels vries onmiddellik op impak, wat lei tot die opbou van blad ys (soms genoem swart ys) op die oppervlak van paaie.

Sien ook
--------

* Mis
* Reën
Geschwister Scholl-standbeeld in München
Die naam **Geschwister Scholl** (Afrikaans: "broer en suster Scholl"), verwys na Hans en sy suster Sophie Scholl, wat deel was van die München-gebaseerde weerstandsgroep, Weiße Rose (Afrikaans: "wit roos"), wat gedurende die Tweede Wêreldoorlog aktief was teen die Nasionaalsosialistiese regering van Duitsland. Die groep het hulle lewens gewaag deur pamflette te versprei in Duitsland, wat eers om passiewe weerstand en later om aktiewe weerstand teen die oorlog en teen Adolf Hitler se regering geroep het.

Die Geschwister Scholl se graf in München
Hans en Sophie het twee susters, by name Inge Aicher-Scholl (1917–1998) en Elisabeth (\* 1920), gehad, en een broer, Werner (1922–1944). Die familie het tot in 1930 in Forchtenberg, Duitsland gewoon, tussen 1930 en 1932 in Ludwigsburg en vanaf 1932 in Ulm.

Inhegtenisname en teregstelling
-------------------------------

Sophie, Hans en Gustaph Propst is direk na die Gestapo se hoofkwartier by Brienner Straße 20 geneem. Daarna is hulle oorgeplaas vir hul verhoor by die Justisiepaleis (Duits: *Justizpalast*) by Prielmayerstraße, waar hulle skuldig bevind en tot dood veroordeel is. Hulle is op dieselfde dag tereggestel deur onthoofding met die guillotine.
**Imre Nagy** (Hungarian: [ˈimrɛ ˈnɒɟ]; 7 Junie 1896 - 16 Junie 1958) was 'n Hongaarse kommunistiese politikus wat van 1953 tot 1955 as premier en voorsitter van die Raad van Ministers van die Hongaarse Volksrepubliek gedien het en in 1956 het Nagy leier geword van die Hongaarse Rewolusie van 1956 teen die Sowjet-gesteunde regering, waarvoor hy tereggestel is twee jaar later.

Nagy was 'n toegewyde kommunistiese funksionaris sedert die Russiese Revolusie en het van 1933 tot 1941 die Sowjet-NKVD-geheime polisie as informant gedien. Hy het meer as 200 kollegas veroordeel, wat toe skoongemaak en gearresteer is en waarvan 15 tereggestel is. Hy het in verskillende ampte gedien, aangesien die Hongaarse Werkende Volksparty (MDP) in die laat 1940's na die Tweede Wêreldoorlog beheer oor Hongarye oorgeneem het en die land die Sowjet-invloedsfeer betree het. Hy het 'n sleutelrol gespeel in die etniese suiwering van honderde duisende Duitssprekende Hongare van 1945 tot 1946 as Minister van Binnelandse Sake van Hongarye. Nagy word in 1953 premier en het probeer om sommige van die ergste aspekte van die Stalinistiese regime van Mátyás Rákosi te verslap, maar is in 1955 ondermyn en uiteindelik uit die regering gedwing deur Rákosi se voortdurende invloed as sekretaris-generaal van die MDP. Nagy was gewild onder skrywers, intellektuele en gewone mense, wat hom gesien het as 'n ikoon van hervorming teen die harde elemente in die Sowjet-gesteunde regime.

Met die uitbreek van die Hongaarse rewolusie op 23 Oktober 1956 word Nagy op 24 Oktober tot die posisie van die premier verhef as 'n sentrale eis van die rewolusies en gewone mense. Nagy se reformistiese faksie het volle beheer oor die regering verkry, het nie-kommunistiese politici toegelaat, die geheime polisie van die ÁVH ontbind, demokratiese hervormings belowe en Hongarye op 1 November eensydig aan die Warskouverdrag onttrek. Die Sowjetunie het op 4 November 'n massiewe militêre inval in Hongarye geloods en Nagy met geweld afgesit wat na die ambassade van Joego-Slawië in Boedapest gevlug het. Nagy is op 22 November onder valse beloftes uit die ambassade gelok, maar is gearresteer en na Roemenië gedeporteer. Op 16 Junie 1958 is Nagy saam met sy naaste bondgenote verhoor en tereggestel vir hoogverraad, en sy liggaam is in 'n ongemerkte graf begrawe.

In Junie 1989 is Nagy en ander prominente figure van die Revolusie van 1956 gerehabiliteer en met volle eer herbegrawe, 'n gebeurtenis wat 'n sleutelrol gespeel het in die ineenstorting van die Hongaarse Sosialistiese Werkersparty-regime.
Standbeeld van Johannes Voet in Den Haag
**Johannes Voet** (3 Oktober 1647 – 11 September 1713) was 'n belangrike Nederlandse regsgeleerde. Sy werk speel nog steeds 'n groot rol in moderne Romeins-Hollandse Reg.

Voet is een van die sogenaamde "ou gesagte" van Romeins-Hollandse Reg, saam met Hugo de Groot, Simon van Leeuwen, Joan Cos, Gerhard Noodt, Zacharias Huber, Cornelius van Bynkershoek, Hobins van der Vorm, Gerloff Scheltinga, Willem Schorer, Franciscus Lievens Kersteman, J. Munniks, Hendrik Jan Arntzenius, Arent Lybrechts, Johan Jacob van Hasselet, Gerard de Haas, Cornelis Willem Decker, Didericus Lulius, Renier van Spaan, Dionysius Godefridus van der Keessel en Johan van der Linden.

Lewe
----

Voet is gebore in Utrecht as die seun van Paulus Voet, wat die seun was van die bekende teoloog Gisbertus Voetius. Hy het waarskynlik in Utrecht gestudeer, waarna hy professor in Herborn geword het. In 1673 word hy as professor in die regte aan die Universiteit van Utrecht aangestel. Van 1680 tot sy dood was hy 'n professor en die bekleër van die leerstoel in die regte te Leiden. Hy is twee keer verkies as rektor.:327 Hy was ook 'n diaken in die NG Kerk en het later as rekenmeester vir die Kerk gewerk. Hy is in Utrecht oorlede.

Werk
----

Voet se bekendste werk is sy *Commentarius ad Pandectas* (d.w.s. *Kommentaar op die Digeste*) (1698). Anders as ander juriste van sy tyd, was Voet se Kommentaar op die *Digeste* nie 'n blote akademiese verhandeling nie, maar ook 'n poging om aan te toon hoe daardie reg van dag tot dag in die praktyk gegeld het. Terwyl die Kommentaar tekens van juridiese humanisme toon, kan dit ook as 'n Nederlandse vorm van *Usus modernus Pandectarum* beskou word.

Anders as die werk van Hugo Grotius en Simon van Leeuwen waarmee Voet se Kommentaar vergelyk is, het Voet as onderwyser in die regte in Latyn geskryf en nie in Nederlands nie, aangesien Latyn destyds die onderrigtaal was. Soos Grotius het Voet staatgemaak op die teorie van natuurreg as basis vir sy sistematisering van die wet.:329

In die 19de eeu is Voet se Kommentaar in Duits vertaal. Dit is steeds 'n belangrike bron van Suid-Afrikaanse reg, waarvan die *Jus commune* (gemenereg) Romeins-Hollands is. Sir Henry de Villiers, Hoofregter van die Kaapkolonie en later van Suid-Afrika, het baie gebruik gemaak van Voet se Kommentaar.:333–334

Sy ander werke sluit in::328

* *Compendiem juris adjectis differentiis Civilis et Canonici* (1682)
* *De Usufructu* (1704)
* *Elementa juris secundum ordinem Inst. Justiniani* (in Nederlands vertaal as *De Beginzels des Rechts*) – 'n kommentaar op die *Institutiones Justiniani*). Die *Institutiones Justiniani* is op sy beurt 'n komponent van die *Corpus Juris Civilis*, die 6de-eeuse kodifikasie van Romeinse Reg wat onderneem is onder die Bisantynse keiser Justinianus I. Dit is grootliks gebaseer op die *Institute van Gaius*, 'n Romeinse regsgeleerde van die tweede eeu n.C. Die ander dele van die *Corpus Juris Civilis* is die *Digeste*, die *Codex Justinianus* en die *Novellae Constitutiones*.
* *De familia erciscunda*
* *De jure Militari*
* *De Tutoribus*
Johannes Steenkamp.
**Johannes Jurgens Antonie Steenkamp** (Burgersdorp, Kaapkolonie, 4 Julie 1875 – onbekend) was ’n boer op die plaas Môreson in die distrik Albert, stryder in die Tweede Vryheidsoorlog, kommandant van die Unie-verdedigingsmag asook ’n voorman in die Nasionale Party en Gereformeerde Kerk.

Steenkamp het grootgeword op die plaas Vaalbank in sy geboortedistrik. Tydens die Tweede Vryheidsoorlog het hy onder genl. Jan Smuts deelgeneem, eers as gewone burger en later as veldkornet tot die einde van die gewapende stryd in 1902. Hy het onder meer by Calvinia en Fraserburg geveg. Tydens die Driejarige Oorlog is hy nooit gevang nie en het die wapen afgelê op Hopetown.

Steenkamp het gehelp om die eerste Nasionale Party-tak te stig (die bron vermeld nie waar nie). Van die Gereformeerde kerk Burgersdorp was hy minstens sewe jaar lank ouderling. Later was hy kommandant in die Verdedigingsmag.

Bron
----

* (af)  (en)  Reitz, Hjalmar en Oost, Harm (reds.), Goodman, I.M. (samesteller). 1931. *Die Nasionale Boek. 'n Geskiedenis van die ontstaan en groei van die Nasionale Party van Suid-Afrika en wat dit bereik het, tesaam met belangwekkende Artiekels in verband daarmee*. Johannesburg: Nasionale Boek Maatskappy.
'n Foto van Jermakof uit 1920 wat op die Koptjaki-pad geneem is. Agterop staan: "Ek staan op die graf van die tsaar."
**Pjotr Zacharowitsj Jermakof** (Russies: Пётр Захарович Ермаков; 13 Desember [O.S. 1 Desember] 1884 - 22 Mei 1952) was 'n Russiese Bolsjewistiese rewolusionêr. Hy was bekend daarvoor dat hy een van verskeie mans is wat verantwoordelik was die moord op die Romanofs, onder ander die afgesette tsaar Nikolaas II, sy hele gesin en 'n paar ander lede van die huishouding wat in die Ipatijef-huis in Jekaterinburg aangehou is.

Nadat die moord deur die Oeralse Sowjet beplan is, het die hooflaksman, Jakof Joerofski, die begrafnisterrein op 14 Julie gefinaliseer, asook planne om soveel getuienis as moontlik te vernietig. Hy het voortdurend met Jermakof, die militêre kommissaris van Werch-Isetsk, beraadslaag – dié was in beheer van die opruiming en het beweer hy ken die omgewing goed.

Die gesin sou in die Ipatijef-huis se kelder geskiet word. In die kommandant se kantoor het Joerofski slagoffers aan elke teregsteller toegewys en die wapens uitgedeel. Hy het 'n Mauser en Colt geneem en Jermakof drie Nagants, 'n Mauser en 'n bajonet. 

Jermakof, wat dronk was, het Aleksandra doodgeskiet met 'n skoot in die kop. Hy het toe op Maria geskiet, wat na die dubbeldeur gehardloop het, en haar in haar bobeen getref. Die lede van die teregstellingspan het chaoties en oor mekaar se skouers geskiet totdat die kamer so vol rook en stof was dat niemand iets in die donkerte kon sien of enige bevele bo die geraas kon hoor nie. Die moord het in 'n slagting ontaard.

Ná die skietery was die dronk Jermakof een van die mans wat die gesin weggery het om te begrawe. Die Fiat-trok waarin die lyke vervoer is, het egter in modder naby Porosenkof-kloof vasgeval. Dagbreek was naby en Joerofski het besluit om die lyke in die pad te begrawe waar die trok vasgeval het. Hulle het 'n graf van 1,8 x 2,4 m en skaars 60 cm diep gegrawe. Die lyke is ingegooi en swaelsuur is in die gat gegooi. Die gesigte is met die agterkant van gewere plat geslaan. Dwarslêers is oor die graf geplaas om dit weg te steek en daar is heen en weer met die Fiat-trok oor die dwarslêers gery om hulle in die grond in te trap. Aleksei en een van sy susters is in 'n vlak graf 'n entjie daarvandaan begrawe. Teen 06:00 die oggend van 19 Julie was alles verby.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
Jan Zelenzny in 2015.
**Jan Železný** (gebore 16 Junie 1966) is 'n Tsjeggiese voormalige baan- en veldatleet wat aan die spiesgooi deelgeneem het. Hy is 'n Wêreld- en Olimpiese kampioen en hou die wêreldrekord met 'n gooi van 98.48 meter. Hy word wyd beskou as die beste spiesgooier van die moderne era en hou ook die vierde, vyfde en sesde beste vertonings van alle tye. Hy het die wêreldrekord altesaam vier keer verbeter.

Biografie
---------

Železný is in Mladá Boleslav, Tsjeggo-Slowakye, gebore. Hy het die silwermedalje by die 1988 Olimpiese Spele en die goue medalje by die 1992, 1996 en 2000 Olimpiese Somerspeles gewen. Daarbenewens wen hy die Wêreldkampioenskappe in 1993, 1995 en 2001.

Železný hou die wêreldrekord van 98,48 meter, wat in 1996 opgestel is, en die Wêreldkampioenskaprekord van 92,80 meter, in 2001 opgestel. 

Op 26 Maart 1997 in Stellenbosch, Suid-Afrika, het hy vyf keer op dieselfde byeenkoms oor die 90 meter ver gegooi. Tot September 2020 was hy ook die enigste atleet wat meer as 95 meter met die nuwe soort spies gegooi het, iets wat hy drie keer behaal het. 

Gedurende sy loopbaan het Železný grootliks meegeding teen atlete soos Steve Backley, Sergey Makarov, Boris Henry, Seppo Räty, Raymond Hecht en Aki Parviainen.

Železný het beplan om uit te tree na die 2006 Europese Kampioenskappe in Götenburg, waar hy die bronsmedalje gewen het met 'n gooi van 85,92 meter. Op 19 September 2006 neem hy afskeid van sy loopbaan met 'n laaste vertoning in Mladá Boleslav, die plek waar hy met atletiek begin het.

Železný rig Vítězslav Veselý af en is die voormalige afrigter van Barbora Špotáková.
**Jan van Beers** (22 Februarie 1821 – 14 November 1888) was 'n Vlaamse digter wat in Antwerpen gebore is. Daar word gewoonlik na hom verwys as "van Beers die ouere" om hom te onderskei van sy seun, Jan van Beers (1852–1927) die skilder.

Agtergrond
----------

Van Beers was in wese 'n Nederlander, hoewel polities 'n Belg, en het sy gedagtes in dieselfde taal as enige Noord-Nederlandse skrywer uitgespreek. In werklikheid is die gedigte van Jan van Beers in Nederland miskien meer gewild as in België, en van baie daarvan bestaan in meer uitgawes in Nederland as in sy politieke vaderland.

Vroeë lewe
----------

Van Beers het die volwasse lewe begin as onderwyser in die Nederlandse taal- en letterkunde, eers in Mechelen, en daarna in Lier. In 1860 is hy aangestel as professor in beide taal en letterkunde aan die Athenaeum (hoërskool) in Antwerpen, waar hy ook 'n onder-bibliotekaris in die gemeenskaplike biblioteek was. Van Beers, saam met Hendrik Conscience, Willems en andere, was deel van Vlaamse beweging. Hy het 'n *Nederlandse grammatika* (1852) geskryf, waarvan die uitgebreide uitgawes steeds in die vakgebied gebruik word, en 'n keurbundel uit die werke van Nederlandse skrywers. Beide boeke is so hoog geag dat die Belgiese regering dit voorgeskryf het vir gebruik in die openbare skole.

Poëtiese werke
--------------

Van Beers se historiese gedigte, waarvan *Jakob Van Maerlant* (Amsterdam, 1860) die belangrikste is, het die Vlaamse herlewing in België net so veel aangehelp as sy skoolboeke. Hy is egter veral bekend as die skrywer van ballades en liedjies. *Jongelingsdroomen* verskyn in 1853 vir die eerste keer in Antwerpen en Amsterdam. Hierdie gedigte is gevolg deur *Levensbeelden* (1858) en deur *Gevoel en Leven* (Amsterdam, 1869 ). Sy *Rijzende Blaren* het die eerste keer in 1883 in Gent en Rotterdam verskyn. 

In die volgende jaar verskyn 'n *edition de luxe* van sy poësie, wat versier is met met pen-en-ink sketse deur Jan van Beers die jongere. 'n Gewilde uitgawe van sy versamelde gedigte word in 1873 en 1884 in Gent en Rotterdam gepubliseer. Veral bekend is *De Blinde*, *De Zieke Jongeling* en *Bij 't Kerkportaal*. Van Beers se poësie vertoon ooreenkomste met dié van Longfellow. 

Van Beers word beskryf as tipies Vlaams in sy opregte en morele lewensbeskouing.

Werk
----

* *Jongelingsdromen* (1853)
* *De blinde* (1854)
* *Blik door een venster* (1855)
* *Lijkkrans voor Tollens* (1856)
* *Levensbeelden* (1858)
* *Jacob Van Maerlant* (1860)
* *Gevoel en leven* (1869)
* *Peter Benoit.* *De oorlog* (1873)
* *Het hoofdgebrek van ons middelbaar onderwijs* (1879)
* *Rijzende blaren* (1884)
* *Gedichten* (1921)

Sien ook
--------

* Vlaamse literatuur
Die Jan van Riebeeck-standbeeld in Kaapstad.
Die standbeeld op sy oorspronklike staanplek aan die onderpunt van die Heerengracht, 1916.
Die **standbeeld** ter ere **van Jan van Riebeeck** staan langs die Maria van Riebeeck-standbeeld in die Heerengracht in Kaapstad. Albei beelde staan met hul rug na die see en kyk in die rigting van Tafelberg (suid).

Hierdie beeld is 'n skenking van Cecil John Rhodes aan die stad Kaapstad. Hy het die Skotse beeldhouer John Tweed die reuse som van £1000 vir die beeld betaal. Een voorwaarde was dat Tweed se naam nêrens op die beeld mag verskyn nie en dat die beeld groter as lewensgroot moes wees. Daarby staan die beeld op 'n voetstuk van Kaapse graniet van 4¼ m hoog wat ontwerp is deur 'n argitek waarmee Tweed bevriend was. Dit het die koste verder opgestoot.

Op 18 Mei 1899 is die bronsbeeld onthul deur burgemeester T. Ball in die teenwoordigheid van die volle Kaapstadse stadsraad, politici en lede van die publiek, maar in die afwesigheid van Rhodes, wat op daardie tydstip in Europa was.

Rhodes het die plek aangewys waar die standbeeld moes staan en dit was waar aanvaar is Van Riebeeck voet aan wal gesit het. Weens die ontwikkeling van die hawe en die groei van die stad het die beeld weens die wolkekrabbers sleg te lê gekom. Mettertyd is die Heerengracht ontwikkel met 'n groot verkeersirkel en in 1969 is die beeld van Maria de la Queillerie regs van haar man staangemaak.

Daar bestaan geen prent van Van Riebeeck waarvan met alle sekerheid gesê kan word dat dit 'n afbeelding is van die stigter van die verversingspos aan die Kaap nie. In die beeld is Van Riebeeck se swaard in die skede en het hy sy kierie in die regterhand. Die kleredrag in die beeld is nie heeltemal korrek nie. Oorhangende skouerstukke was in die middel van die 17de eeu reeds uit die mode. Na Van Riebeeck se vertrek na Java het die kniebroek en die styl van sy baadjie eers gewild geword. Vere op die hoed was juis toe in die mode, maar dit ontbreek in die beeld.

Voorheen het daar elke jaar op 6 April, Van Riebeeckdag of Stigtersdag, 'n kranslegging by die beelde van Jan en Maria van Riebeeck plaasgevind.

In sy gedig "Oor monnemente gepraat" sê Peter Blum:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | hier's Jan van Riebeeck, bakgat aangetrek
in sy plus-fours; .... |  |

In die munisipale kantore in Culemborg is 'n borsbeeld van Van Riebeeck. Dit is 'n geskenk deur die stadsraad van Kaapstad.

Bibliografie
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Jan van Riebeeck statue, Heerengracht***. |

* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 11. Kaapstad: Nasou, 1975. ISBN 0-625-00327-6
* Van Tonder, J.J. (red.): Veertien gedenktekens van Suid-Afrika. Kaapstad: N.B.B. 1961.

Koördinate: 33°55′10″S 18°25′33″O﻿ / ﻿33.91944°S 18.42583°O﻿ / -33.91944; 18.42583
**Johannes de Wet** (1794-1875) was ’n vroeë Kaapse regsgeleerde, historikus en politikus, wat vir ’n ruk dien as president van die eerste Kaapse Wetgewende Vergadering. Hy is die vader van Marie Koopmans-De Wet, wie se huis in Strandstraat in Kaapstad ’n nasionale gedenkwaardigheid en museum is. As historikus skryf hy ’n geskiedenis van die Nederduits Hervormde Kerk in die Kaap.

Lewe en werk
------------

Johannes De Wet is op 7 September 1794 in Kaapstad gebore as seun van Hendrik Justinus de Wet en Margaretha Jacoba Smuts. Hy studeer vanaf 1817 in die regte in Nederland en kwalifiseer aan die Universiteit van Leiden, waarna hy hom in 1823 as advokaat in Kaapstad vestig. Op verskeie geleenthede wys hy ’n aanstelling as regter van die hand, hoofsaaklik omdat hy gekant was teen die doodstraf. Later wend hy hom ook tot die politiek en is lid en selfs vir ’n kort ruk president van die eerste Kaapse Wetgewende Vergadering. As politikus is hy hewig gekant teen die Britse regering se planne om die Kaap as ’n strafkolonie te gebruik. Sy politieke doelwitte is verder om vryheid van die pers te waarborg en om demokratiese beginsels op alle vlakke van die regering te vestig. In hierdie verband bied hy dan ook teenkanting teen die outokratiese lord Charles Somerset. Hy dien ook in die komitee wat ondersoek instel na die stigting van die South African College in Kaapstad, wat later die Universiteit van Kaapstad word. Hy is op 15 April 1833 getroud met Adriana Dorothea Horak (1787–1868) en die egpaar het twee dogters, Maria Margaretha (Marie) en Margaretha. Marie is in 1864 getroud met Johan Christoffel Koopmans en sy word dan die bekende mevrou Marie Koopmans-De Wet, wie se agtiende-eeuse huis in Strandstraat in Kaapstad ’n nasionale gedenkwaardigheid en monument is. Johannes het self in hierdie huis groot geword. Hy is op 15 Junie 1875 in Kaapstad oorlede.

Skryfwerk
---------

Na sy studies en terugkeer na Suid-Afrika doen hy navorsing vir sy nagelate manuskrip oor "*Beknopte Geschiedenis van de Nederduitsch Hervormde Kerk aan de Kaap de Goede Hoop, sedert de stichting der volksplanting in 1652 tot 1804*"

Bronnelys
---------

### Boeke

* Conradie, Elizabeth "Hollandse skrywers in Suid-Afrika (Deel I) (1652–1875)" J.H. de Bussy, Pretoria, 1934

### Internet

* Cape Town History:
* Genealogie Online:
* Geni:
* Geni:
* Iziko Museums of South Africa:  Geargiveer 6 November 2011 op Wayback Machine
* Kapp, P Noordwes-Universiteit:
* SA History:
* Wikiwand Marie Koopmans-de Wet:

### Ander verwysings

1. ↑  Geni-webwerf:
2. ↑  Wikiwand- webwerf:
3. ↑  Lewensbesonderhede soos in Elizabeth Conradie se "Hollandse skrywers in Suid-Afrika (Deel 1) (1652–1875)"
4. ↑  SA History webwerf:
5. ↑  SA History webwerf:
6. ↑  SA History webwerf:
7. ↑  Genealogie Online:
8. ↑  Iziko Museums of South Africa:  Geargiveer 6 November 2011 op Wayback Machine
9. ↑  Genealogie Online:. Die SA History webwerf meld ’n sterfdatum van 7 September 1875 sonder vermelding van hulle bron. Dit is egter die enigste bron wat hierdie alternatiewe sterfdatum bevat.