recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  | Hierdie artikel bevat nie ’n bronnelys nie, wat beteken dat die inhoud nie geverifieer kan word nie. Enige bevraagtekende inligting mag dus ook mettertyd verwyder word. Help Wikipedia deur betroubare bronne tot die artikel by te voeg.
 |


| **Iran Air-vlug 655** |
| --- |
| **Datum**: | 3 Julie 1988 |
| **Oorsaak**: | Burgerlike vliegtuig afgeskiet deur militêre missiel |
| **Plek van ramp**: | Straat van Hormuz, Persiese Golf |
| **Sterftes**: | 290 |
| **Beserings**: | 0 |
| **Vliegtuigtipe**: | Airbus A300 B2-203 |
| **Vliegtuig stertnommer**: | EP-IBU |
| **Oorsprong**: | Mehrabad Internasionale Lughawe, Teheran, Iran |
| **Bestemming**: | Doebai Internasionale Lughawe, Doebai, Verenigde Arabiese Emirate |
| **Passasiers**: | 274 |
| **Bemanning**: | 16 |
| **Oorlewendes**: | 0 |

'n Tekening van die Irannese Airbus
Die kaart dui die vertrekpunt en die bestemming van die Irannese Airbus aan asook die posisie waar dit neergeskiet is. Die *USS Vincennes* het binne Iran se maritieme sone gevaar toe dit sy vuurpyle afgevuur het
Die *USS Vincennes*
**Iran Air-vlug 655 (IR655)** was 'n geskeduleerde vlug tussen Teheran en Doebai, Verenigde Arabiese Emirate, met 'n tussenlanding in die Irannese hawestad Bandar Abbas. Op 3 Julie 1988 is hierdie roete deur 'n Airbus A300B2-straler met die vlugkode EP-IBU bedien. Die passasiersvliegtuig is op die tweede deel van die roete oor die Persiese Golf naby die Irannese eiland Qeshm deur die Amerikaanse oorlogskip *USS Vincennes (CG-49)* met twee vuurpyle neergeskiet. Al 274 passasiers, waaronder 66 kinders en 38 buitelanders, en 16 bemanningslede is in die voorval dood.

Volgens 'n verklaring, wat deur die Amerikaanse regering uitgereik is, is die passasierstraler deur die *USS Vincennes* se bemanning valslik as 'n vyandelike F-14 Tomcat geïdentifiseer wat besig was om die skip aan te val. Die Irannese Airbus was egter juis besig om op te styg toe dit neergeskiet is. Die Irannese straler is deur die *USS Vincennes* se verkenningstelsels korrek as Airbus geïdentifiseer, en dit was net die skip se foutiewe elektroniese *Aegis*-gevegstelsel wat vals gegewens getoon het. Die bemanning het liewer op die gevegstelsel vertrou.

Die voorval het internasionale proteste uitgelok. Die Irannese regering het dit as 'n "barbaarse handeling" beskryf, en Teheran beweer steeds dat die straler opsetlik neergeskiet is ofskoon dit duidelik 'n siviele vliegtuig was. Tydens 'n toespraak by die Verenigde Nasies het die destydse Amerikaanse adjunkpresident George H.W. Bush die voorval as 'n handeling in oorlogstye verdedig. Volgens hom het die Amerikaanse bemanning in hul omstandighede korrek gereageer, en hy het dus geweier om Iran namens die Verenigde State om verskoning te vra.

Die voorval was besonder traumaties vir die Irannese regering en bevolking aangesien die land in Julie 1988 nog in 'n oorlog met sy buurland Irak gewikkel was. Iraniërs het sodoende onder die indruk gekom dat die VSA bereid was om tot die oorlog toe te tree en die land aan te val – 'n stryd wat vir Iran uitsigloos moes lyk.
Plakkaat van Anderkant die stilte FliekJoey de Koker, tweede van links, agter, het in Anderkant die Stilte opgetree.
**Joey de Koker** (1932–2014) was 'n aktrise en drama-regisseur. Sy is bekend vir haar betrokkenheid met radiowerk, verhoogproduksies en vir rolle in films soos Die wit sluier (1973), Back to Freedom (1988), Wie Laaste Lag... (1986) en Nag van die 19de (1991).

Biografie
---------

Sy het aan La Rochelle in die Paarl gematrikuleer, aan die Universiteit van Stellenbosch 'n graad in Maatskaplike werk verwerf en toe aan  Trinity College in Engeland 'n lisensiaat in vertolking gedoen. Babs Laker en Rosalie van der Gucht  het saam met haar in Engeland gestudeer. Haar werk sluit in oorklankingswerk vir televisie, opleiding van akteurs, regisseurs en klank-tegnici vir die SAUK, dramawerk vir die Nasionale Toneelorganisasie (NTO) sowel as KRUIK.

De Koker was bekend en geliefd in die Paarl deur haar betrokkenheid met die Paarl Teaterklub wat in die Skuurteater en later in die Ou Meulteater opvoerings gedoen het, soos Kwart voor Dagbreek (1996).
**Charles Thomas (Charlie) Munger** (1 Januarie 1924, Omaha, Nebraska –  28 November 2023, Kalifornië) was 'n prokureur en sakevennoot van Warren Buffett.

Charlie Munger was Warren Buffett se sakevennoot in die grootste konglomeraat ter wêreld, Berkshire Hathaway, met 'n markkapitalisasie van ongeveer $600 miljard (April 2021). Soos Warren Buffett, het Charlie Munger in Omaha, Nebraska, grootgeword. Warren Buffett woon steeds in Omaha, maar Charlie Munger het na Kalifornië verhuis waar hy in Pasadena gewoon het.

Munger en Buffett het mekaar in 1959 ontmoet en die twee het dadelik 'n spesiale verbintenis gehad. Die vriendskap het gegroei tot een van die suksesvolste sakeverhoudings in die moderne geskiedenis. 

Munger se visie het bygedra tot die groot sukses van Berkshire Hathaway. Na verskeie studies het Munger homself by Harvard ingeskryf. In net drie jaar het hy magna cum laude in die regte gegradueer. Charlie Munger het 'n ryk man geword deur sy eie beleggings. 

Hy het 'n geraamde netto waarde van $1,7 miljard gehad. Munger is op die ouderdom van 99 in 'n Kaliforniese hospitaal dood.
'n Kaart van die Sowjetunie.
Die **Sosialistiese Sowjetrepublieke** (SSR'e) (Russies: союзные *республики, sojuznye respoebliki*, "unierepublieke"), was die vyftien "konstituerende", in naam onafhanklike **republieke van die Sowjetunie**, formeel 'n federasie wat deur hulle gevorm is. In die Weste is egter gereeld gepraat van 'die Russe' of selfs 'Rusland' met betrekking tot die hele Sowjetunie, wat immers rigied beheer was uit die (Russiese) Sowjet-hoofstad Moskou.

Onderskei van die SSR'e was die outonome Sowjet Sosialistiese Republieke (OSSR'e) en die Outonome Streke (OS'e).

Geskiedenis
-----------

In 1922 was die stigter Sowjetrepublieke die Russiese Sosialistiese Federale Sowjetrepubliek, die Oekraïense Sosialistiese Sowjetrepubliek, die Wit-Russiese Sosialistiese Sowjetrepubliek en die Transkaukasiese Sosialistiese Federale Sowjetrepubliek, wat in 1936 in die SSR'e van Georgië, Armenië en Azerbeidjan ontbind is. Intussen het Turkmenistan en Oesbekistan reeds in 1925 aangesluit, Tadjikistan in 1929, Kazakstan en Kirgisië in 1936, telkens as SSR. In 1940 het Moldawië ook aangesluit (eintlik deur beslaglegging), behalwe vir die Roemeense deel van die Proet, met ander woorde, die historiese gebied van Bessarabië en die drie Baltiese state (Estland, Letland en Litaue).

In 1991 het die RSFSR, en kort daarna die ander SSR'e, as onafhanklike state ontstaan uit die dus ontbinde Sowjetunie, maar het die vinnigste die (los) Gemenebes van Onafhanklike State (GOS) gevorm. 

Die voormalige Sowjetstate: 1. Armeense SSR, 2. Azerbeidjanse SSR, 3. Wit-Russiese SSR, 4. Estniese SSR, 5. Georgiese SSR, 6. Kazachstanse SSR, 7. Kirgisiese SSR, 8. Lettiese SSR, 9. Litause SSR, 10. Moldawiese SSR, 11. Russiese SFSR, 12. Tadjikistanse SSR, 13. Turkmeense SSR, 14. Oekraïense SSR, 15. Oezbekistanse SSR

| Voormalige Sowjetrepublieke | Huidige onafhanklike state |
| --- | --- |
| * Armeense Sosialistiese Sowjetrepubliek
* Azerbeidjanse Sosialistiese Sowjetrepubliek
* Estniese Sosialistiese Sowjetrepubliek
* Georgiese Sosialistiese Sowjetrepubliek
* Kazachstanse Sosialistiese Sowjetrepubliek
* Kirgisiese Sosialistiese Sowjetrepubliek
* Lettiese Sosialistiese Sowjetrepubliek
* Litause Sosialistiese Sowjetrepubliek
* Moldawiese Sosialistiese Sowjetrepubliek
* Oekraïense Sosialistiese Sowjetrepubliek
* Oezbekistanse Sosialistiese Sowjetrepubliek
* Russiese Sosialistiese Federale Sowjetrepubliek
* Tadjikistanse Sosialistiese Sowjetrepubliek
* Turkmeense Sosialistiese Sowjetrepubliek
* Wit-Russiese Sosialistiese Sowjetrepubliek
 | * Armenië
* Azerbeidjan
* Estland
* Georgië
* Kasakstan
* Kirgisië
* Letland
* Litaue
* Moldowa
* Oekraïne
* Oesbekistan
* Rusland
* Tadjikistan
* Turkmenistan
* Wit-Rusland
 |

Grensveranderinge ná die einde van die Koue Oorlog

Voormalige republieke
---------------------

* Transkaukasiese SFSR 1922 → 1936
* Kareliese SSR 1940 → 1956
* Abchasiese SSR 1921 → 1931

Notas
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Nederlandse Wikipedia vertaal. | 

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4284121-5

 |
’n Man in die voorgeskrewe ihram-klere.
**Ihram**, **ihraam** of **igraam** (Arabies: إحرام *iḥrām*) is in Islam ’n gewyde staat of toestand waarin Moslems gaan om die bedevaarte hadj en oemra te onderneem. Hulle moet reeds daarin wees wanneer hulle die pelgrimsgrens, die mikat, betree en moet die voorgeskrewe klere dra.

Voorskrifte
-----------

’n Man in die ihram-staat moenie enige knope of gestikte klere dra nie. Sandale moet ook nie gestik wees nie, en die enkels en agterkant van die voete moet oop wees. Hy mag nie enige reukmiddels aan die lyf of klere dra nie. 

Tydens ihram moet vroue se gesig onbedek wees. ’n Boerka of nikab is verbode, maar ’n hijab en doepatta is verpligtend. Daar is geen skeiding tussen die geslagte nie; anders as in moskees, bid mans en vroue saam (nie net in dieselfde gebiede nie, maar ook in dieselfde rye). Dit is om mense daaraan te herinner dat mans en vroue op die Oordeelsdag langs mekaar sal staan.

Gedrag en higiëne
-----------------

Buiten dat pelgrims net so skoon (rein) moet wees as wanneer hulle bid, mag mans nie hul naels, hare of baard knip of enige reukmiddel dra nie. Laasgenoemde sluit gegeurde seep in. Hulle moet die ihram-drag dra: ’n wit, ongestikte kleed. Baie sal voor die tyd hul hare skeer omdat dit as higiënies beskou word, maar ander wag tot aan die einde van die hadj of oemra omdat dit ’n vereiste is om ihram te verlaat. 

Geen seks, rokery of vloekery is toelaatbaar nie. Ander verbode handelinge sluit in die doodmaak van diere, ’n bakleiery en die aflê van ’n eed. Mans mag ook nie vir vroue kyk of onedele gedagtes hê nie. Vroue moet beskeie lyk en mag nie grimering of parfuum dra nie. Pelgrims moet vergeet van studies, besigheid en verhoudings, en op God fokus.
**Ukraine International Airlines PJSC**, dikwels verkort tot **UIA**, is die grootste lugredery van die Oekraïne met sy hoofkern by Kijif se Boryspil Internasionale Lughawe. Dit bedryf binnelandse en internasionale passasiersvlugte en vragdienste na Europa, die Midde-Ooste, die Verenigde State, Kanada en Asië.

 'n Ukraine International Airlines Boeing 737-200 in 1998
Die redery is gestig as 'n alternatief vir Ukraine Airlines - 'n oorblyfsel van die Sowjet-era waarin elke land 'n bedryfslugredery gehad het onder finansiële en kommersiële beheer van Aeroflot se hoofkantoor in Moskou totdat die Sowjetunie ontbind is. Die vliegtuie op die grond by elke lughawe het die eiendom van die staat waarin hulle was geword. 

Vroeg in 1992 het die destydse minister van lugvaart in die Oekraïne 'n ooreenkoms bereik vir die huur van 2 B37-400's van GPA en die vestiging van 'n nuwe lugredery om te funksioneer volgens "internasionaal aanvaarde standaarde van veiligheid, betroubaarheid en diens" tussen Oekraïne en Europa.

 Ukraine International Airlines se eerste Boeing 777-200ER is in Februarie 2018 afgelewer
'n Voormalige Ukraine International Airlines Boeing 737-300 wat in 2019 onttrek is
In die eerste helfte van 2013 het die lugdiens se verkeer met 60% tot 2 200 000 passasiers gestyg. Volgens die maatskappy se president, Yuri Miroshnikov, het die UIA beplan om dieselfde jaarlikse resultate vir 2013 te behaal. Ook in 2013, as gevolg van die ondergang van mededinger Aerosvit, het UIA nuwe vlugte van die Oekraïne na Bakoe in Azerbeidjan, Jerewan in Armenië, Larnaca in Siprus, München in Duitsland, Warskou in Pole, Vilnius in Litaue, Praag in die Tsjeggiese Republiek, Athene in Griekeland, Batoemi in Georgië, Moskou (Sheremetyevo Lughawe), Jekaterinburg, Sint Petersburg, Kaliningrad, Nizhnevartovsk, Nowosibirsk, Rostof aan die Don, Sotsji in Rusland en Bisjkek in Kirgisië onderneem. Op 25 April 2014 het UIA ononderbroke vlugte vanaf Kijif na John F. Kennedy Internasionale Lughawe in New York begin.

In Oktober 2015 is UIA deur die Russiese regering verbied om na Russiese bestemmings te vlieg as 'n reaksie op 'n verbod deur die Oekraïense regering van Russiese lugrederye om na die Oekraïne te vlieg.

Bestemmings
-----------

UIA verbind Oekraïne met meer as 80 bestemmings in Europa, Asië en die Midde-Ooste, sowel as met New York-stad en Toronto vanaf sy basis by die Boryspil-lughawe, en bedryf ook binnelandse vlugte. UIA onderneem meer as 1000 vlugte per week. Ukraine International Airlines (UIA) was gedwing om 'n paar onwillekeurige veranderinge aan sy somer 2019 vlugskedules aan te bring, met verminderde frekwensies en kapasiteit op sommige geselekteerde roetes. Alhoewel dit nie amptelik 'n begrotinglugredery is nie, is baie van UIA se wêreldwye vlugte gewild onder reisigers as gevolg van sy lae tariewe, hulle gebruik Boryspil Internasionale Lughawe as 'n vervoersentrum.

Kodedeelooreenkomste
--------------------

Ukraine International Airlines het kodedeelooreenkomste met die volgende lugrederye:

* Air Astana
* Air France
* Air Moldova
* airBaltic
* Austrian Airlines
* Azerbaijan Airlines
* EgyptAir
* Iberia
* KLM
* TAP Air Portugal
* Turkish Airlines
**Roger Bushell** (30 Augustus 1910 - 29 Maart 1944) was 'n Suid-Afrikaans-Britse advokaat en vlieënier tydens die Tweede Wêreldoorlog. Hy was bekend vir sy gewaagde ontsnappingspogings, veral uit Stalag Luft III. Hy is in Springs gebore en beide sy ouers was van Engeland afkomstig 

Na laerskool het sy ouers hom na Wellinton College in Engeland gestuur en na skool is hy na Pembroke-kollege in Cambridge waar hy in die regte studeer het. Hy het in 1933 die gekombineerde Oxford-Cambridge-skispan se kaptein geword.

Tweede Wêreldoorlog
-------------------

Toe die Tweede Wêreldoorlog uitbreek sluit hy by die Britse Lugmag aan as 'n *Spitfire*-vlieënier waar hy deel word van 601 Eskader. Hy word tydens die Geallieerdes se ontruiming van Duinkerken neergeskiet nadat hy self twee *Messerschmitts* neergeskiet het. Hy word gevange geneem en bevind hom later in 'n oorgangskamp, die *Dulag Luft* naby Frankfurt. Gedurende Junie 1941 ontsnap hy vir die eerste keer deur die kampdraad te knip op dieselfde tyd as wat 'n klomp van sy makkers deur 'n tonnel ontsnap. Hy word egter 'n paar dae later binne meters van die Switserse grens weer gevange geneem. Daarna word hy na die Stalag Luft I krygsgevangenekamp gestuur. Hier help hy bou aan 'n ontsnappingstonnel maar die kamp word ontruim voor die tonnel voltooi kon word.

Op pad na hulle volgende kamp, *Oflag VI-B* ontsnap hy en 'n gevange Tsjeggiese vlieënier, Jaroslav Zafouk, uit die trein deur die vloerplanke uit te ruk. Die twee vorder tot in Praag waar hulle vir agt maande versteek word by die Zeithammie-familie. Die dogter van die familie verraai hulle egter en Bushell en Zafouk word weer gevange geneem. Na drie weke van ondervraging word Bushell na die Stalag Luft III kamp gestuur. Die kamp was sowat 160 km suidoos van Berlyn. 

By Stalag Luft III word hy die voorsittter van die Ontsnappingskomitee. Hulle grawe drie tonnels bekend as Tom, Dick en Harry. Tom word deur die Duitsers ontdek en later word net aan Harry gewerk. Op die nag van 24 Maart 1944 ontsnap 76 gevangenes, onder ander Bushell deur Harry. Slegs drie kon slaag om weg te kom en die ander 73 is almal gevang. Vyftig van die ontsnaptes word tereggestel. Bushell en sy reisgenoot, Bernard Scheidhauer, word op die Saarbrücken-stasie gevang en op 29 Maart 1944 tereggestel.

Daar het nog twee Suid-Afrikaners saam met Bushell ontsnap: Johannes Gouws en Les Brodrick. Gouws is ook tereggestel.

Bron
----

* *Klip in Hitler se skoen* Rapport 30 Maart 2014

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 1059631342
* ISNI: 0000 0004 2366 5902
* LCCN: no2013114544
* VIAF: 305410735
* WorldCat Identities: lccn-no2013114544

 |
Tonele uit die oorlog.
Die **Eerste Balkanoorlog** het van Oktober 1912 tot Mei 1913 geduur en het optrede van die Balkanliga (die koninkryke Bulgarye, Serwië, Griekeland en Montenegro) teen die Ottomaanse Ryk behels. Die Balkanstate se gesamentlike leërs het die aanvanklik minder (en aansienlik meer teen die einde van die konflik) en strategies benadeelde Ottomaanse leërs oorrompel en vinnige sukses behaal.

Die oorlog was 'n groot ramp vir die Ottomane, wat 83% van hulle Europese gebiede en 69% van hulle Europese bevolking verloor het. As gevolg van die oorlog het die Liga feitlik al die Ottomaanse Ryk se oorblywende gebiede in Europa verower en verdeel. Daaropvolgende gebeure het ook gelei tot die skepping van 'n onafhanklike Albanië. 

Bulgarye was intussen ontevrede oor die verdeling van die verowerde buit in Masedonië en het sy voormalige bondgenote Serwië en Griekeland op 16 Junie 1913 aangeval. Dit het gelei tot die begin van die Tweede Balkanoorlog.

Gedurende die oorlog is baie burgerlikes, meestal Moslemse Turke, óf gedood óf gedwing om te vlug. Die hoogs verpolitiseerde en ongeorganiseerde eenhede van die Turkse weermag was nie in staat om die burgerlikes in die oorlogsone te ontruim nie. Dit het baie burgerlikes in die besette gebiede weerloos gelaat teen die invallende magte van die Balkanliga. 

Hoewel daar besprekings is oor die presiese getal burgerlike slagoffers, was daar groot veranderings in die demografiese samestelling van die Balkanstreek.

Skakels
-------

* Wikimedia Commons logo Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Eerste Balkanoorlog.
* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
'n Stramboliese uitbarsting: 1. aspluim, 2. lapilli 3. neerstorting van vulkaanas, 4. lawafontein 5. vulkaanbom, 6. lawavloei, 7. lae lawa en as, 8. stratum, 9. intrusiegang, 10. magmabuis, 11. magmakamer, 12. intrusieplaat
'n **Stromboliese uitbarsting** is 'n relatief gematigde soort vulkaanuitbarsting, met 'n VEI van sowat 1 tot 2.

Beskrywing
----------

'n Stromboliese uitbarsting.
Stromboliese uitbarstings bestaan uit die uitwerping van gloeiende rotse (sintels, lapilli en lawabomme) tot hoogtes van tientalle tot 'n paar honderd meter. Die uitbarstings is klein tot mediumgroot, met sporadiese geweld. Dit is genoem na die Italiaanse vulkaan Stromboli.

Die Italiaanse vulkanoloog Giuseppe Mercalli het uitbarstings van Stromboli en Vulcano in 1888-'90 bestudeer en waargeneem die twee voorvalle se kenmerkende eienskappe verskil. Om tussen hulle te onderskei het Mercalli Stromboliese uitbarstings gedefinieer as "gematig ontploffend met diskrete maar redelik gereelde tussenposes van sekondes tot minute".

Die tefra gloei gewoonlik rooi as dit by die vulkaanopening uitkom, maar die oppervlak kan aansienlik afkoel en stol, en die materiaal word dan donker tot swart. Die tefra versamel in die ongewing van die opening en vorm 'n sintelkeël. Sintel is die algemeenste produk; die vulkaanas is gewoonlik redelik min.

Die lawastrome is minder vloeibaar as by die ooreenstemmende Hawaise uitbarstings en is dus korter en dikker; soms word dit deur piroklastiese gesteente vergesel en soms nie. Dikwels word gasborrels in die magma geskep wat naby die aardoppervlak ontsnap omdat die druk daar minder is. Magma word dan die lug in gewerp.

Stromboliese uitbarstings kan lank duur omdat die magmabuis nie erg beskadig word nie weens die gebrek aan geweld. Die berg Erebus in Antarktika produseer al dekades lank Stromboliese uitbarstings en by Stromboli self het dié soort uitbarstings langer as 2 000 jaar geduur. Die Romeine het Stromboli "die vuurtoring van die Middellandse See" genoem.

Skakels
-------

* Wikimedia Commons logo Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Stromboliese uitbarsting.
* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
*Vir ’n artikel oor die oblast met dieselfde naam, sien Tomsk-oblast. Moenie verwar word met Omsk nie.*

**Tomsk** (Russies: Томск, [tomsk]) is die hoofstad van die Russiese oblast Tomsk. Met 'n bevolking van 524 669 volgens die 2010-sensus is dit ook die grootste stad van die oblast. Tomsk is een van die oudste stede in Siberië en is in 1604 gestig.

Gebou van Tomsk se stadsdoema
Ons Dame van Kazan-kerk in Tomsk
Die Wit Moskee in Tomsk
Tomsk is sowat 3 500 km oos van Moskou en 60 km van die Tomrivier se monding in die Ob geleë. Die stad is in 1604 op beveel van tsaar Boris Godoenof as vesting vir Kosakke teen aanvallende Kirgisiërs gestig en het in 1782 stadstatus ontvang. Met die bou van die Siberiese roete het die stad 'n sterk ekonomiese groei ervaar en 'n belangrike handelsentrum vir Siberië geword. In 1804 het Tomsk die hoofstad van die gelyknamige goewerment binne die Russiese Keiserryk geword, wat oor groot dele van Wes-Siberië gestrek het. Omtrent 1840 het die ontdekking van goud 'n sterk bevolkingsgroei aan Tomsk besorg. In 1880 is die eerste Siberiese universiteit en 1896 die Tegniese Instituut gestig, waardeur Tomsk die "Siberiese Athene" geword het.

Met die bou van die Transsiberiese Spoorlyn het Tomsk egter aan belangrikheid verloor, omdat die spoorlyn sowat 250 km verder suid die Obrivier kruis. Uit hierdie destyds onbeduidende plek sou later die metropool Nowosibirsk ontwikkel. Nowosibirsk het Tomsk aansluitend aan belangrikheid oorvleuel en na die Oktoberrewolusie die hoofstad van die Nowosibirsk-oblast geword, en Tomsk 'n stad binne hierdie oblast. Tydens die Tweede Wêreldoorlog het sowat 30 fabrieke na Tomsk vertrek, wat aan die stad nuwe belangrikheid gegee het. Aansluitend is in 1944 die Tomsk-oblast gestig, met Tomsk as hoofstad. Tydens die Koue Oorlog was Tomsk 'n geslote stad en toegang vir buitelanders verbode. In 1970 het Tomsk die titel as *historiese stad* ontvang en tydens die Perestroika is buitelanders weer toegelaat. In 2004 wou die stad sy 400ste verjaarsdag vier, maar die geleentheid is deur die Beslanskool-gyselaardrama oorskadu en uiteindelik gekanselleer.

Susterstede
-----------

* Vlag van Verenigde State van Amerika Monroe, Michigan, Verenigde State
* Vlag van Verenigde State van Amerika Toledo, Ohio, Verenigde State
* Vlag van Georgië Tbilisi, Georgië
* Vlag van Rusland Noworossijsk, Rusland
* Vlag van Rusland Smolensk, Rusland
* Vlag van Suid-Korea Ulsan, Suid-Korea
* Vlag van Brasilië Aracaju, Brasilië
**Wiktor Fedorowitsj Janoekowitsj** (Oekraïens: Віктор Федорович Янукович; gebore 9 Julie 1959 in Jenakijewe) is 'n Oekraïense politikus. Hy het vanaf 25 Februarie 2010 tot 22 Februarie 2014 as president van Oekraïne gedien.

Janoekowitsj is in Jenakijewe in 'n werkersklasgesin van Belarussiese immigrante gebore. Nadat hy wees gelaat is, het hy sy tienerjare by sy ouma deurgebring. In 1967 en 1970 is hy twee keer gevangenisstraf opgelê weens roof en geweld. Van 1969 af werk hy as gasinstalleerder in 'n metaalfabriek, en van 1972 af as elektrisiën by 'n plaaslike busonderneming. In 1980 studeer hy meganiese ingenieurswese aan die Politegniese Instituut van Donetsk. Kort daarna word hy lid van die Kommunistiese Party van die Sowjetunie en kry hy 'n bestuursposisie in die vervoersektor, waarin hy vinnig sou styg.

Gedurende sy politieke loopbaan het Janoekowitsj 'n verskeidenheid regeringsposte beklee. Op 7 Februarie 2010 het hy in die tweede ronde van die Oekraïense presidensiële verkiesing 'n oorwinning behaal.
Graniet

| Subklas van | granitoid, plutonic rockWysig |
| Vernoem na | Aswan, El BerruecoWysig |
| Pryse ontvang | Gesteente van die JaarWysig |
| Gekarakteriseer deur | radioaktiwiteitWysig |

**Graniet** (/ˈɡrænət/) is 'n grofkorrelige indringende stollingsgesteente wat meestal uit kwarts, alkaliveldspaat en plagioklaas bestaan. Dit vorm uit magma met 'n hoë inhoud van silika en alkalimetaaloksiede wat stadig afkoel en ondergronds stol. Dit is algemeen in die kontinentale kors van die Aarde, waar dit in stollingsindringing voorkom. Hierdie wissel in grootte van dyke wat slegs 'n paar sentimeter in deursnee is, tot batoliete wat oor honderde vierkante kilometer blootgestel is.

Graniet is tipies van 'n groter familie van *granitiese gesteentes*, of *granitoïede*, wat meestal saamgestel is uit grofkorrelkwarts en veldspate in verskillende verhoudings. Hierdie gesteentes word geklassifiseer deur die relatiewe persentasies van kwarts, alkaliveldspaat en plagioklaas (die QAPF klassifikasie), met ware graniet wat granitiese gesteentes wat ryk is aan kwarts en alkaliveldspaat verteenwoordig. Die meeste granitiese gesteentes bevat ook mika- of amfiboolminerale, alhoewel 'n paar (bekend as leukograniete) byna geen donker minerale bevat nie.
Graniet is byna altyd kliphard en massief, met geen interne strukture nie. Hierdie eienskap het graniet 'n wydverspreide bousteen dwarsdeur die menslike geskiedenis gemaak.

Die alkaliveldspaat in graniet is tipies ortoklaas of mikroklien en is dikwels pertities. Die plagioklaas is tipies natriumryke oligoklaas. Fenokristalle is gewoonlik alkali-veldspaat.

| * l
* b
* w
Gesteente-tipes |
| --- |
| Stollingsgesteente | 
* Adakiet
* Basalt
* Gabbro
* Graniet
* Komatiïet
* Peridotiet

 |
| Afsettingsgesteente | 
* Argilliet
* Kryt
* Steenkool
* Vuursteen

 |
| Metamorfe gesteente | 
* Antrasiet

 |
| Spesifieke variëteite | 
* Adamellite
* Lasuursteen

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNE: XX528273
* GND: 4132750-0
* LCCN: sh85056417
* NARA: 10638393
* NDL: 00564732
* NKC: ph241131

 |
**Temitope Balogun (T.B.) ­Joshua** (12 Junie 1963 – 5 Junie 2021), ook bekend as "Die Profeet", was 'n Christelike gebedsgeneser in Nigerië. Hy verwerf in die 1990's internasionale bekendheid vir die (soms spekulatiewe) genesings tydens dienste by sy tuiskerk, die *Synagogue Church of All Nations* (SCOAN) in Lagos. Sy kerk bedryf ook 'n TV-kanaal, genaamd *Emmanuel.TV*. Hy is in 2012 deur die tydskrif *Africa Report* as een van die 50 invloedrykste mense in Afrika aangewys. Volgens die Forbes-tydskrif was hy sowat R170  miljoen in 2014 werd.

Biografie
---------

Temitope Balogun is op 12 Junie 1963 in Arigidi, Nigerië gebore. Volgens sy kerk se webtuiste was hy 15 maande lank in sy moeder se baarmoeder voordat hy in armoede gebore is. Hy het sy kerk in die laat 1980's met slegs agt lede gestig. Dit het sedertdien verstommend gegroei en takke is wêreldwyd opgerig (daar is selfs een in Suid-Afrika).

Siekes van heinde en verre besoek sy kerk in die hoop om genesing te ontvang. SCOAN het verskeie video's gepubliseer wat die beweerde genesings, en selfs die genesing van ongeneeslike siektes (soos VIGS) en gestremdhede dokumenteer. Mediese verslae is 'n voorvereiste vir gebed in 'n poging om die wonderwerke wat plaasvind te kontroleer.

Ineenstorting van gastehuis
---------------------------

'n Gastehuis by sy kerk het op 12 September 2014 ineengestort. Na bewering was daar ten tye van die voorval 349 Suid-Afrikaners by die kerk, waarvan 84 dood is. Die gebou het inmekaar gestort terwyl werk aan die gang was om twee ekstra verdiepings by die gebou te voeg. Volgens Joshua het 'n klein vliegtuig vier keer oor die gebou gesirkel, waarna dit ingestort het, en dat dit vermoedelik 'n poging was om hom om die lewe te bring. Volgens reddingswerkers is die waarskynlike oorsaak dat die gebou se fondamente nie voldoende versterk is nie.

Persoonlike lewe en sterwe
--------------------------

Joshua was getroud met Evelyn Joshua en daar is drie kinders uit die huwelik gebore. Hy is op 5 Junie 2021 oorlede na een van sy aanddienste in Lagos, Nigerië. Geen oorsaak vir sy dood is bekend nie. Hy was 57 jaar oud.
**Alice Angela Toich** (gebore in 1991 in Pretoria, Suid-Afrika) is 'n skilderes wat bekend is vir haar unieke mengsel van tradisionele en kontemporêre kunsstyle. Sy word veral erken vir haar stilleweskilderye.

Vroeë lewe en opvoeding
-----------------------

Toich is in 1991 in Pretoria gebore as die jongste van agt kinders. Toich het op die ouderdom van ses 'n belangstelling in skilderkuns ontwikkel. Op 15 het sy van Pretoria na Oos-Londen verhuis waar sy deur die skilder Bennett Barry aan olie op doek kennis gemaak het.

Na hoërskool het Toich na Kaapstad verhuis waar sy kopieskryf aan die private tersiêre onderwysskool, VEGA, gestudeer het. Na 'n tyd het sy op 'n plaas in Frankryk gewoon en gewerk waar sy ook skilderklasse geneem het.

Daarna het sy teruggekeer huis toe en 'n nagraadse diploma in skilderkuns aan Universiteit van Kaapstad se Michaelis Skool vir Beeldende Kuns voltooi, waar sy haar vaardighede verder geslyp het. In hierdie tyd het Toich geskilder, kommissies ontvang en uitstallings gedoen.

Kuns-styl en invloede
---------------------

Toich se kunswerk put inspirasie uit die kanon van Suid-Afrikaanse olieskilders soos Penny Siopis, Irma Stern en Maggie Laubser. Haar kuns handel dikwels oor die temas van afleiding, aanlyn persona en sosiale media, wat haar betrokkenheid by kontemporêre kwessies weerspieël.

Bakwerk
-------

Benewens haar skilderkuns, is Toich ook 'n bak-entoesias. Sy was 'n deelnemer aan die eerste seisoen van die BBC se "The Great South African Bake Off" in 2015.

Loopbaan
--------

In 2017 het Toich na Italië gegaan om haar kunsstudies aan die Florence Academy of Art voort te sit. Sy het in 2019 na Kaapstad teruggekeer en werk sedertdien aan haar kuns- en bakprojekte. Een van haar noemenswaardige skilderye is 'Portrait of Carine', wat sy geskilder het terwyl sy by die Florence Academy of Art in Italië was. Hierdie skildery is van besondere belang vir Toich, aangesien dit die finale portret was wat sy aan die einde van 'n tydperk van drie jaar by die akademie aangebied het.

Uitstallings
------------

Toich se werk is in verskeie uitstallings te sien en het kommissies vir haar werk ontvang.

Uitstallings sluit in:

* *Untitled* 2.99, 99 Loop Gallery, Kaapstad
* *Vanitas*, 99 Loop Gallery, Kaapstad
* Regional Finalists Barclays L’Atelier Exhibition, Rust en Vrede Gallery, Durbanville
* *Untitled*, IS Art Gallery, Franschhoek
* *Untitled* 1.99, Group Show, 99 Loop Gallery, Kaapstad
* *Stellar*, Salon 91, Kaapstad
* *Death Speaks* , 6 Spin Street , Kaapstad
* *Painted Black*, Salon 91, Kaapstad

Persoonlike lewe
----------------

Toich is tans in Kaapstad gevestig, waar sy voortgaan om aan haar kuns- en bakprojekte te werk. Sy is getroud.
Washington-monument (September 2019)
Die **Washington-monument** (Engels: **Washington Monument**) is in die stad Washington D.C. geleë. Dit is opgerig ter nagedagtenis van die eerste Amerikaanse president, George Washington, en is ontwerp deur Robert Mills. Met 'n hoogte van meer as 169 meter is die Washington-monument die hoogste obelisk wat ooit gebou is. Dit is gebou met marmer, graniet en sandsteen. Die monument vorm deel van die sogenaamde *National Mall*, wat strek van die Capitol tot die Washington-monument.

Die bou van die monument het in 1848 begin, maar dit is eers in 1884 voltooi, amper dertig jaar na die dood van die argitek. Die vertragings is veroorsaak deur 'n gebrek aan hulpbronne en die uitbreek van die Amerikaanse Burgeroorlog. Weens die baie vertragings in die bou van die obelisk, is verskillende soorte marmer gebruik vir die boonste en onderste helfte. As gevolg hiervan kan daar steeds 'n verskil in kleur tussen die bo- en onderkant (op 'n hoogte van 45 meter) gesien word, wat die oorspronklike konstruksie onderskei van die voltooiing in 1876. Die monument is toeganklik vir die publiek. 'n Hysbak neem besoekers na die bopunt van die obelisk waar relatief klein (ongeveer 1 m2) vensters in al vier mure aangebring is.
Filliet
**Filliet** (van die Griekse woord φύλλον *phullon*, "blad") is ’n metamorfe gesteente van gemiddelde graad (tussen leisteen en skis) wat skalie as oorsprongsgesteente gehad het.

Eienskappe
----------

Filliet is ’n gesteente wat veral uit kwarts, serisiet en chloriet (mikas) bestaan. Grafietkristalle kan ook in filliet voorkom. Vanweë die aanwesigheid van mikas het die gesteente ’n syagtige glans. Die bladerige struktuur word veroorsaak deur die mikas wat as filosilikate die gesteente splits.

Skakels
-------

* Wikimedia Commons logo Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Filliet.
* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Nederlandse Wikipedia vertaal.

| * l
* b
* w
Gesteente-tipes |
| --- |
| Stollingsgesteente | 
* Adakiet
* Basalt
* Gabbro
* Graniet
* Kimberliet
* Komatiïet
* Peridotiet

 |
| Afsettingsgesteente | 
* Argilliet
* Kryt
* Steenkool
* Vuursteen
* Kalksteen
* Sandsteen
* Skalie

 |
| Metamorfe gesteente | 
* Antrasiet
* Marmer
* Skis
* Kwartsiet
* Filliet

 |
| Spesifieke variëteite | 
* Adamellite
* Lasuursteen

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4295102-1

 |
Kwartsiet van die Faerie Glen-natuurreservaat.
Kwartsiet
Kwartsiet
**Kwartsiet** is 'n harde, ongefolieërde metamorfe gesteente, wat oorspronklike 'n suiwer kwartssandsteen was. Die oorspronklike sandsteen is deur middel van temperatuur en druk omgeskakel na kwartsiet. Hierdie proses vind gewoonlik d.m.v. tektoniese drukking in orogenetiese belde plaas.

Suiwer kwartsiet se kleur wissel gewoonlik van wit na grys, maar kan ook verskeie ander kleure hê soos geel, groen, blou, oranje, a.g.v ander minerale. Skakerings van pienk tot rooi is a.g.v. die teenwoordigheid van ysteroksied (Fe2O3).

Tydens die metamorfe proses waartydens sandsteen omskakel na kwartsiet, herkristalliseer die individuele kwartskorrels langs die korrelgrense (tesame met die "sementmateriaal") om 'n massa kwartskristalle te vorm. Tydens hierdie metamorfoseproses word die meeste of al die sedimentêre teksture van die oorspronklike sandsteen vernietig.

Ortokwartsiet is 'n baie suiwer sandsteen wat hoofsaaklik uit goedgeronde kwartskorrels bestaan, wat deur 'n kwartsryke sement gebind word. Dit bestaan gewoonlik uit 99%+ silikondioksied (SiO2), met baie klein hoeveelhede ysteroksied, en spoorminerale soos sirkoon, rutiel en magnetiet wat baie weerstandbiedend is.

Omrede kwartsiet by atmosferiese temperatuur- en druktoestande baie stabiel is, bied dit goeie weerstand teen chemiese verwering. Dus vorm dit baie keer riwwe en kranse a.g.v. die positiewe verwering. Omrede kwartsiet uit bykans suiwer kwarts bestaan, bevat die grond wat daaruit vorm baie min voedingstowwe, en die riwwe en landskappe wat hieruit spruit is gewoonlik yl begroei. Die sandoppervlaktes word dus vinnig en maklik verweer.

Voorkoms
--------

In Suid-Afrika kom kwartsiet algemeen voor in die Witwatersrandsupergroep, veral in die Sentrale randgroep. Laasgenoemde is alom bekend vir die gouddraende erts.
Die **Stadskerk van Umeå** (Sweeds: *Umeå stads kyrka*) is 'n kerk in die sentrum van Umeå, Swede, tussen die Vänortspark en die noordelike oewer van die Ume-rivier. Die kerk is in 1894 ingewy.

Die kerk is deur die stadsargitek Fredrik Olaus Lindström ontwerp en is van bakstene gebou met 'n fondasie in steen. Die kerk is tussen 1892 en 1894 gebou en is die derde van 'n reeks van kerke op dieselfde plek. Drie restourasies met uitbreidings het die oorspronklike aansig van die kerk ietwat verander.

Geskiedenis
-----------

### Eerste restourasie

Die altaar in die Stadskerk van Umeå
In 1929 besluit die kerkraad tot 'n grootskaalse restourasie van die kerk. 'n Lekkende dak het die skildering op die plafon aangetas en het saam met ander defekte 'n stewige opknapping benodig, hiertydens is veral kleiner herstelwerk uitgevoer.

Die kasteelargitek, Knut Nordenskjöld kry opdrag om die kerk te inspekteer en voorstelle vir die restourasie in te dien, wat hy in 1930 voorlê. Sy voorstel lei tot hewige besprekings, veral aangaande die toevoeging van 'n altaar tussen die pilare. Op 27 Desember 1935 het die kerkraad uiteindelik besluit om met die kasteelargitek akkoord te gaan, en sy voorstel oor te neem. Op 17 Januarie word met die werk begin. Die orrelgalery en die koor is uitgebrei, ventilasiekanale is verskuif, binnedeure is aan die hoofingang bygevoeg, 'n deel van die vloer is vervang met kalksteen en die binnekant is in 'n sagte wit kleur oorgeverf.

Die kerk is op die eerste Adventssondag van 1937 weer in gebruik geneem. Die biskop van Luleå, Olof Bergqvist, was by die diens betrokke gewees.
Kaart van die Wesoewer
Die **Wesoewer** (Arabies: الضفة الغربية, Hebreeus: יהודה ושומרון) is 'n gebied op die westelike oewer van die Jordaanrivier en vorm saam met die Gasastrook die Staat Palestina. In Desember 2006 het die Wesoewer (en Oos-Jerusalem) 'n bevolking van 2 345 000 gehad. Ramallah, die hoofstad van Palestina, asook Hebron, Betlehem, Jerigo en Nablus is in die Wesoewer geleë.

Dit is 'n ingeslote gebied naby die Middellandse See kus van Wes-Asië, begrens deur Jordanië en die Dooie See in die ooste en deur Israel na die suide, weste en noorde. Onder die Israelse besetting sedert 1967 word die gebied onder 167 Palestynse "eilande" onder gedeeltelike burgerlike heerskappy van die Palestynse Nasionale Owerheid verdeel, en 230 Israelse nedersettings waarin die Israeliese wetgewing "gepyplyn" word.

Geskiedenis
-----------

Die naam "Wesoewer" is aan die gebied gegee nadat dit deur Jordanië tydens die Arabies-Israeliese oorlog in 1948 ingeneem is omdat dit aan die westekant van die Jordaanrivier geleë is. Daarna het Jordanië die gebied in 1950 geannekseer en dit tot 1967 gehou toe dit gedurende die Sesdaagse Oorlog deur Israel beset is.

Die Oslo-akkoorde, onderteken tussen die Palestynse Bevrydingsorganisasie en Israel, het administratiewe distrikte geskep met verskillende vlakke van Palestynse outonomie binne elke gebied. Gebied C, waarin Israel volledige burgerlike en veiligheidsbeheer behou het, beslaan meer as 60% van die gebied van die Wesoewer. 

Die Wesoewer, Oos-Jerusalem ingesluit, het 'n oppervlakte van 5 640 km2 plus 'n wateroppervlakte van 220 km2, bestaande uit die noordwestelike kwart van die Dooie See. Teen Julie 2017 het dit 'n geskatte bevolking van 2 747 943 Palestyne, en ongeveer 391 000 Israelse setlaars, en ongeveer 201 200 Israelse setlaars in Oos-Jerusalem. Die internasionale gemeenskap beskou Israeliese nedersettings op die Wesoewer, waaronder Oos-Jerusalem, as onwettig volgens die internasionale reg, hoewel Israel dit betwis. Die Internasionale Geregshof se adviesuitspraak (2004) het tot die gevolgtrekking gekom dat gebeure wat ná die besetting van die Wesoewer in 1967 deur Israel, waaronder die Jerusalem-wet, die vredesverdrag van Israel met Jordanië en die Oslo-ooreenkoms, nie die status van die Wesoewer verander het nie (Oos-Jerusalem ingesluit), as besette gebied met Israel as die besettingsmag.

| Gebied | Veiligheid | Siviele admin |  % van WB-land |  % van WB Palestyne |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| A | Palestynse | Palestynse | 18% | 55% |
| B | Israelies | Palestynse | 21% | 41% |
| C | Israelies | Israelies | 61% | 4%  |

* Die stad Betlehem op die Wesoewer.Die stad Betlehem op die Wesoewer.
* Koning Hussein vlieg oor die Tempelberg in Jerusalem toe dit onder Jordaanse beheer was, 1965.Koning Hussein vlieg oor die Tempelberg in Jerusalem toe dit onder Jordaanse beheer was, 1965.
* Stad Jerigo op die Wesoewer.Stad Jerigo op die Wesoewer.
* Uitsig op die Judese berge vanaf Ramallah.Uitsig op die Judese berge vanaf Ramallah.
* 'n Palestynse betoging teen die sloping van die dorp Susya.'n Palestynse betoging teen die sloping van die dorp Susya.

Sien ook
--------

* Judea en Samaria gebied
Die Son met duidelik waarneembare sonvlekke (1992).
**Sonvlekke** is relatief donker kolle op die Son se oppervlak. Dit hou verband met relatief koeler plekke op die Son. Dié afkoeling word veroorsaak deur sterk magneetvelde wat die konveksie van plasma bemoeilik en so die hittetoevoer vanuit die binneste deel van die ster tydelik verminder. Ná ’n tyd verdwyn die sonvlekke weer. Dit kom gewoonlik in pare voor, elk met ’n teenoorgestelde magneetpool.

Die aantal sonvlekke kan as 'n maatstaf dien van die Son se aktiwiteit: hoe meer daar te siene is, hoe meer aktief is die son. 'n Akiewe son produseer kort ontploffings van energie waar gelade deeltjes vrykom. Wanneer die deeltjies die aardse atmosfeer binnedring, kan dit Poollig veroorsaaak. Die kans vir Poollig is die grootste in jare met baie sonaktiwiteit.

Gemiddeld om die elf jaar, in 'n "aktiewe" periode, wissel die Son se magnetiese pole van plek. Die laaste keer dat dit gebeur het was einde Desember 2013. Die volgende keer dat die pole van posisie gaan wissel sal in 2024 wees. Die poolverskuiwing vind altyd op die sonmaksimum plaas, die periode van die grootste sonaktiwiteit in die elfjarige siklus van die Son.
Die **Ghaapplato** (ook genoem die Ghaap, Ghaapseberg, Kaapseberg, Kaap Plateau) is ‘n landstreek in die suide van Noordwes en die noorde van die Noord-Kaap. Dit omsluit ‘n groot deel van Griekwaland-Wes.

Ligging
-------

Die hoogland lê wes van die Hartsrivier en die benedeloop van die Vaalrivier tot die Kurumanheuwels in die weste en van die samevloeiing van die Vaal- en Oranjerivier in die suide tot Vryburg in die noorde. Dit is hoofsaaklik die historiese distrik Herbert. In die gebied lê Reivilo (55km wes van Taung en 100km suidwes van Vryburg), die spoorweghaltes Ulco en Koopmansfontein en Boetsap. Aan die suidekant van die plato lê Campbell en Griekwastad. Die hoogte bo seevlak wissel tussen die 1 200 en 1 500m.

Terrein
-------

Die Ghaapse plato is ‘n plat deel van die land waar die Hoëveld en die Kalahari in mekaar oorgaan. Op die rand van die plato lê die Kurumanheuwels, Langberge en Asbesberge. Water op die oppervlakte is skaars. Daar is enkele droë panne, maar onder die grond is daar redelike hoeveelhede water beskikbaar. Die gebied is kalkagtig. In die dolomitiese grond is daar grotte en karstbronne. Die bekende Oog in Kuruman, die Wonderwerkgrot noord van Daniëlskuil en die Kogelbeengrot ten suide van Lime Acres is in die streek. Kameeldoringbome oorheers die plantegroei.

Ekonomie
--------

'n Voorbeeld van Bellsbank-Kimberliet uit Kryttydse gesteentes te Mount Rupert, Noord-Kaap. Hierdie diamantdraende gesteente het 118 miljoen jaar gelede die Proterosoïese dolomietgesteente van die Ghaap-groep deurdring.
Voorheen was hier lood- en sinkmyne. Wes van Taung was daar kalkmyne in die platorand. Beesboerdery lewer melk en kaas. Warrenton is die ekonomiese steunpunt vir die oostelike deel van die streek en Kuruman vir die westelike deel.

Etimologie
----------

Die woord ‘’ghaap’’ kom uit die taal van die Korana. Dit is afgelei van die woord ≠hab wat ‘’plat berg’’ of ‘’plato’’ beteken. Vir die blanke intrekkers het die naam geklink na ‘’kaap’’ en omdat hulle nie die betekenis van die oorspronklike naam geken het nie ‘’berg’’ bygevoeg.

Lees ook
--------

* Ghaap (*Hoodia gordinii*)
* Lys van streeksname in Suid-Afrika
Die **Slag van die Twee Riviere** (aan die Britte bekend as die **Battle of Modder River**) het op die 28ste November 1899 tydens die Tweede Vryheidsoorlog by die sameloop van die Modder- en Rietriviere plaasgevind naby die N12 nasionale pad. Generaal de la Rey het na die veldslae te Graspan en Belmont waargeneem dat die ou Boerestrategie om koppe in te neem nie meer 'n volhoubare strategie was nie aangesien die koppies nie net binne bereik was van die Britse kanonne nie maar ook uitstekende teikens vir die artillerie was. Verder het die styl hellings van die koppe ook goeie dekking aan die aanvalsmag verleen as hulle eers die voet van die kop bereik het. Hy het besef dat gelyke grond veel beter skuiling kon bied en ook 'n meer doeltreffender skootveld aan die moderne gewere besorg het. Generaal de la Rey het ook anders as die gewone gebruik om 'n rivier as hindernis te gebruik, sy burgers aan die suidekant, sowat 50 tot 'n 100 meter van die rivierwal af laat ingrawe. Generaal de la Rey se Transvalers saam met sowat 'n 1200 burgers onder bevel van Generaal Piet Cronjé het die Boeremagte op ongeveer 3500 tot 4000 te staan gebring. Hulle het ses Krupp-kanonne en ten minste vier pom-pom masjiengewere by hul gehad. Die Britse magte het uit ongeveer 10 000 manskappe bestaan met drie artillerie-batterye asook vier swaar 12-pond skeepskanonne.

Om 04:00 die oggend van die 28ste was die Britse mag aan't opmars na die Modderrivier-brug (die spoorbrug loop vandag nog op dieselfde plek oor die rivier en 'n replika van 'n blokhuis kan vandag nog daar gesien word). Lord Methuen wat die Boeremagte op die koppe verwag het, het reguit in die Boere se lokval ingestap. Die skietgeveg tussen die twee magte het 'n volle 10 uur lank geduur. Die Britte was aanvanklik vasgepen op die oop veld maar 'n aanval op die Boeremagte se regterflank was suksesvol en het die Boere genoop om te onttrek. Die Britse verliese was 70 sterfgevalle en 413 gewondes; Methuen self is in die regterheup gewond tydens die geveg. Aan die Boeremagte se kant het 16 soldate gesneuwel, 66 gewond en 13 manskappe is gevange geneem.

Sien ook
--------

* Skermutselinge van die Tweede Vryheidsoorlog
***Eleni*** is die rolprentverwerking van die Grieks-Amerikaanse joernalis Nicholas Gage se memoirs, *Eleni*. Dit is geregisseer deur Peter Yates, en die draaiboek is deur Steve Tesich. John Malkovich, Kate Nelligan, Linda Hunt en Glenne Headly speel in die film.

Verhaal
-------

Die film word by wyse van terugflitse vertel. Gage, wat tans in die Verenigde State woon, keer terug na sy geboorteland Griekeland, om die raaisel van sy moeder se dood op te los. Die film speel af in Lia, 'n afgeleë dorpie waar Gage grootgeword het tydens die Griekse Burgeroorlog van die 1940's. Lia is geleë in die noordwestelike Griekse streek van Epirus. Die rolprent fokus veral op die moord van Gage se moeder deur kommunistiese guerrillas van die Demokratiese Leër van Griekeland (ΔΣΕ).
​

Rolverdeling
------------

* Kate Nelligan as Eleni Gatzoyiannis
* John Malkovich as Nicholas Gage
* Linda Hunt as Katina
* Oliver Cotton as Katis
* Ronald Pickup as Spiro Skevis
* Rosalie Crutchley as Grandmother
* Glenne Headly as Joan Gage
* Dimitra Arliss as Ana
Bolsjoi-prospekt op Petrogradski-eiland.
**Petrogradski-eiland** (Russies: Петроградский остров, *Petrogradski ostrof*) is die derde grootste eiland in die delta van die Newarivier in Sint Petersburg, Rusland. Saam met Zajatsji- Aptekarski- en Petrofski-eiland vorm dit die Petrogradskaja-kant (Russies: Петроградская сторона).

Geografie
---------

Petrogradski-eiland lê tussen die Newa en sy sytak die Groot-Nefka. Dit word van die Aptekarski-eiland in die noorde geskei deur die Karpofka-rivier, van Krestofski-eiland in die weste deur die Klein-Nefka, van Petrofski-eiland in die suide deur die Zjdanofka-rivier en van Zajatsji-eiland in die suidooste deur die Kronwerkski-straat. Dit word deur verskeie brûe met dié dele verbind.

Geskiedenis
-----------

Kamennoostrofski-prospekt.
Finse en Sweedse plase het ’n groot Russiese nedersetting geword nadat die gebied deur Rusland beset is en het in die 17de eeu aanhou ontwikkel. In 1703 het Pieter die Grote die fondament van die Fort van Petrus en Paulus op die nabygeleë Zajatsji-eiland gelê. In dié tyd het hy naby die huidige Troitskaja-plein gewoon in die suidooste van die eiland, wat toe as **Gorodskoi-eiland** bekend was. Ná Pieter se dood in 1725 is dit hernoem na **Peterboergski-eiland**.

Die administratiewe sentrum van Sint Petersburg is in die 1720's na Wasiljefski-eiland verskuif en in die 1730's het die eiland ’n residensiële voorstad geword. Een van die grootste lane, wat uit dié tyd dateer, is die Bolsjoi-prospekt, wat van die noordooste na die Toetsjkof-brug in die suidweste loop. Verskeie regimente was toe op die eiland gehuisves en die pad het hulle almal verbind. Perdekarre het mense in die 1860's op die eiland vervoer, gevolg deur trems in 1908 en trembusse in 1948.

Die ander hoofpad is Kamennoostrofski-prospekt, wat Bolsjoi-prospekt in die noorde kruis en na die huidige Troitski-brug loop. Die laan is in die 18de eeu na Kamenni-eiland gebou. In die 1870's het perdekarre die laan begin gebruik en in 1909 is ’n elektriese tremspoor aangelê. In 1903 is die laan uitgebrei tot by Troitskaja-plein.

Toe Sint Petersburg in 1914 hernoem is na Petrograd, het die eiland sy huidige naam gekry.

Besienswaardighede
------------------

Die kruiser Aurora.
Petrogradski-eiland is die administratiewe sentrum van die Petrogradski-distrik en huisves ’n aantal universiteite, navorsingsentrums en kulturele, historiese en ontspanningsgeriewe. Een van die belangrikste bakens is die kruiser Aurora, ’n simbool van die Oktober-rewolusie. Dit is sedert 1956 ’n museum en lê voor anker in die Groot-Nefka.

Op die eiland is ook die Lenfilm-rolprentateljees, die Joebileini-sportpaleis,
die Sint Peterburgse Planetarium
en die Leningrad-dieretuin.