**Eerste Nasionale Bank (ENB)** (Engels: **First National Bank** of **FNB**) is een van Suid-Afrika se vier grootste banke. Dit is deel van die groep FirstRand Limited, wat op die Johannesburgse aandelebeurs genoteer is, onder die simbool **FSR**. ENB het ook filiale in Eswatini, Mosambiek, Botswana en Namibië, wat almal op hulle onderskeie lande se aandelebeurse genoteer is. ENB is een van drie groot afdelings van die FirstRand Groep, met die ander twee Randaksepbank (RMB) en Wesbank.

Geskiedenis
-----------

Hoofkantoor van die Eerste Nasionale Bank in Johannesburg
ENB beweer dat hulle die oudste bank in Suid-Afrika is. Die oorsprong van die bank kan na die *Oostelike Provinsie Bank*, wat in Grahamstad in 1838 gestig is, teruggespoor word. Teen 1874 het hulle reeds vier takke gehad: in Grahamstad, Middelburg, Cradock en Queenstown.

As gevolg van 'n resessie is die bank in 1874 deur die *Oosterse Bank Korporasie* (OBC) oorgekoop. Maar as gevolg van finansiële probleme wat hulle self in Indië ondervind het, het hulle besluit om van Suid-Afrika te onttrek. Die *Bank van Afrika* is daarna in 1879 gestig om hulle belange in Suid-Afrika oor te neem.

Danksy goud wat in Barberton en die Witwatersrand ontdek is, wou die regering van die Zuid-Afrikaansche Republiek gedurende dieselfde tydperk 'n plaaslike kommersiële bank stig. Die *Nasionale Bank der Zuid-Afrikaansche Republiek Beperk* is daarna in 1891 in Pretoria geregistreer. Die bank open sy deure op 5 April in dieselfde jaar. Na die einde van die Tweede Vryheidsoorlog in 1902 word die bank se naam na die *Nasionale Bank van Suid-Afrika Beperk* verander.

Na nog 'n resessie word die *Bank van Afrika* in 1912 deur die *Nasionale Bank* oorgekoop. 'n Ander bank, die *Nasionale Bank van die Oranje-Rivierkolonie* is reeds in 1910 oorgekoop. Die *Natal Bank*, wat in 1854 gestig is om die Natal-kolonie se suikerindustrie te befonds, nog 'n slagoffer van die finansiële situasie, is in 1914 oorgeneem. Die Nasionale Bank word daarna een van Suid-Afrika se sterkste banke.

In die vroeë 1920's gaan die *Nasionale Bank* onder slegte skuld en swaar verliese gebuk. Dit word gevolglik in 1925 saam met die *Anglo-Egiptiese Bank* en die *Koloniale Bank* geïntegreer om Barclays Bank te vorm. In 1971 herstruktureer Barclays en hernoem sy Suid-Afrikaanse operasie na *Barclays Nasionale Bank Beperk*.

As gevolg van apartheid en die gepaardgaande disinvestering in Suid-Afrika is Barclays gedwing om sy aandeelhouding te verminder. Hulle verkoop hul oorblywende aandeelhouding in die bank in 1986. Die bank se naam is daarna in 1987 na die "Eerste Nasionale Bank van Suidelike Afrika Beperk" verander, 'n volledige Suid-Afrikaansbeheerde entiteit.

Onlangse uitbreiding
--------------------

In Januarie 2009 ontvang ENB toestemming van die Bank van Zambië om 'n bank in Zambië op die been te bring. ENB kondig hierna aan dat die bank in die tweede hefte van 2009 sou begin sake doen.

In November 2019 het die beleggingsbeheermaatskappy RMB Beherend Beperk aangekodig dat dit 'n R130 miljard belang in die FirstRand groep aan aandeelhouers ontknoop. Op sy beurt het die grootste aandeelhouer Remgro ook bekend gemaak dat dit sy aandele in FirstRand beperk ook aan sy aandeelhouers gaan versprei. Die Rupert-familie is die beherende aandeelhouer van Remgro deur stemaandele wat gehou word en die naasgrootste gewone aandeelhouer.

Sien ook
--------

* ENB-stadion, ook bekend as Sokkerstad.
* Wesbank
* Ekonomie van Suid-Afrika
* Johannesburgse Effektebeurs
* Suid-Afrikaanse Reserwebank