recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| **Georgetown**
 |
| --- |
| **Kaart** | **Wapen** |
|  |
|  |
|  |
| **Vlag** |
|  |
|  |
|  **Land** |  Guyana |
|  **Provinsie** | Demerara-Mahaica |
|  **Koördinate** | 06°48′N 58°10′W﻿ / ﻿6.800°N 58.167°W﻿ / 6.800; -58.167 |
|  **Stigting** | 1781 |
|  **Oppervlakte:** |   |
|  - Totaal | 50 vk km |
|  **Hoogte bo seevlak** | 0 m |
|
|
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (2012) | 118 363 |
|  - Bevolkingsdigtheid |  |
|  - Metropolitaanse gebied | 354 964 |
|  **Tydsone** | UTC -04:00 |
|
|  **Burgemeester** | Hamilton Greene |

**Georgetown** is die hoofstad en grootste stad van Guyana en is in die noorde van dié land geleë. Die stad het in 2012 'n bevolking van 118 363 en van 354 964 in die Metropolitaanse gebied gehad. Georgetown is aan die Demerara-rivier se uitmonding in die Atlantiese Oseaan geleë.

Geskiedenis
-----------

Georgetown is van 1781 tot 1784 tydens die Franse besetting van die Essequibo- en Demerara-kolonie gestig en toe Longchamps genoem. Nadat die kolonie aan die Nederlanders teruggegee is, is die stad herdoop na Stabroek, na Nicolaas Geelvinck, Lord of Stabroek, wat hoof van die WIC-goewerneur was.

Die kolonie Essequibo en Demerara is van 1796 tot 1802 en later van 1803 tot 1814 deur Britse troepe beset. In 1812 kry die stad sy huidige naam, Georgetown, na die Britse koning George III. In 1814 is die kolonies amptelik na die Verenigde Koninkryk oorgeplaas.

Verwysings na die Vlaamse stadsnaam kan nog steeds in die moderne Georgetown gevind word. Die groot mark by die hawe heet Stabroek Market, en 'n groot dagblad word *The Stabroek News* genoem.

Tydens beide die Krieketwêreldbeker 2007 en die T20I-wêreldbeker 2010 is Georgetown se Providencestadion vir ses wedstryde ingespan.
**Allergieë,** ook bekend as **allergiese siektes**, is 'n aantal toestande wat veroorsaak word deur 'n hipersensitiwiteit van die immuunstelsel vir tipies onskadelike stowwe in die omgewing. Hierdie siektes sluit hooikoors, voedselallergieë, atopiese dermatitis, allergiese asma en anafilakse in. Simptome kan rooi oë, jeukerige uitslag, nies, loopneus, kortasem en swelling insluit. Voedselonverdraagsaamhede en -vergiftiging is afsonderlike toestande. 

| Allergie |
| --- |
|  |
| Spesialiteit | Immunologie |
| Simptome | Rooi oë, jeukerige uitslag, loopneus, kortasem, swelling, nies |
| Tipes | Hooikoors, voedselallergieë, atopiese dermatitis, allergiese asma, anafilakse |
| Oorsake | Genetiese en omgewingsfaktore |
| Diagnostiese metode | Gebaseer op simptome, velpriktoets, bloedtoets |
| Differensiële diagnose | Voedselintoleransies, voedselvergiftiging |
| Voorkoming | Vroeë blootstelling aan moontlike allergene |
| Behandeling | Vermy bekende allergene, medisyne, allergeenimmunoterapie |
| Medikasie | Steroïedes, antihistamien, epinefrien |
| Frekwensie | Algemeen |

Algemene allergene sluit stuifmeel en sekere voedsel in. Metale en ander stowwe kan ook sulke simptome veroorsaak. Voedsel, inseksteke en medisyne is algemene oorsake van ernstige reaksies. Die reaksies se ontwikkeling is te wyte aan genetiese en omgewingsfaktore. Die onderliggende meganisme behels immuunglobulien E teenliggaampies (IgE), deel van die liggaam se immuunstelsel, wat aan 'n allergeen bind en dan aan 'n reseptor op masselle of basofiele waar dit die vrystelling van inflammatoriese stowwe soos histamien veroorsaak. Die diagnose is gewoonlik gebaseer op 'n persoon se mediese geskiedenis. Verdere toetsing van die vel of bloed kan in sekere gevalle nuttig wees. Positiewe toetse beteken egter nie noodwendig dat daar 'n beduidende allergie vir die betrokke stof is nie. 

Vroeë blootstelling aan moontlike allergene kan beskermend wees. Behandelings vir allergieë sluit in die vermyding van bekende allergene en die gebruik van medisyne soos steroïedes en antihistamien. Met ernstige reaksies word inspuitbare adrenalien (epinefrien) aanbeveel. Allergeenimmunoterapie, wat mense geleidelik aan groter en groter hoeveelhede van 'n allergeen blootstel, is nuttig vir sommige soorte allergieë, soos hooikoors en reaksies op insekbyte. Die gebruik daarvan met voedselallergieë is onduidelik. 

Allergieë kom algemeen voor. In die ontwikkelde wêreld word ongeveer 20% van mense geraak deur allergiese rinitis, ongeveer 6% van mense het ten minste een voedselallergie, en ongeveer 20% het op 'n stadium atopiese dermatitis gehad. Afhangend van die land het ongeveer 1–18% van mense asma. Anafilakse kom tussen 0,05–2% van mense voor. Die woord "allergie" is vir die eerste keer in 1906 deur Clemens von Pirquet gebruik.
**Demeter** (Grieks: Δημήτηρ) was in die Griekse mitologie die godin van graan en vrugbaarheid, die rein voeder van die jeug en die groen aarde, en die bewaarder van die huwelik en die heilige wette. In die Homeriese lofsang aan Demeter (omstreeks 7de eeu v.C.) word sy die "bringer van seisoene" genoem, ’n aanduiding dat sy aanbid is lank voor sy een van die twaalf Olimpiese gode geword het.

Sy word dikwels uitgebeeld in ’n strydwa en saam met simbole van die oes, onder andere blomme, graan en vrugte. Sy word ook soms saam met haar dogter Persefone uitgebeeld.

Haar eweknie in die Romeinse mitologie is Ceres.

Demeter en Poseidon
-------------------

*Die terugkeer van Persefone*, deur Frederic Leighton, 1891.
Demeter en Poseidon se name word van vroeg af reeds verbind. In een mite maak Poseidon haar die hof, maar sy probeer vlug. Sy verander haar in ’n merrie en kruip tussen ’n trop perde weg. Poseidon besef egter wat gebeur het, verander hom in ’n hings en verkrag haar.

Hul kinders was ’n dogter ("Die meesteres", wie se naam, Despoina, nie genoem mag word nie) en ’n perd (Arion, wat soos ’n mens kon praat}.

Demeter en Persefone
--------------------

Die sentrale tema van Demeter in mites is haar verhouding met haar dogter Persefone by Zeus. Hades (die god van die onderwêreld) ontvoer Persefone terwyl sy saam met haar ma blomme pluk en neem haar as vrou. Demeter mis haar baie en vervloek die land, wat ’n groot droogte tot gevolg het. Daarna pleit sy by Zeus om haar dogter terug te bring.

Zeus stuur Hermes om dit te doen, maar Hades gee vir Persefone ses granaatsade om te eet en daarom moet sy ses maande van die jaar in die land van die afgestorwenes bly. Die ander ses maande kan sy op Olimpus woon saam met haar familie. Terwyl sy in die onderwêreld is, mag sy niks anders eet nie, anders sal sy dit nie weer kan verlaat nie. Vir die ses maande van haar afwesigheid, terwyl Demeter treur, keer die droogte (herfs en winter) terug.

Kinders
-------

* Persefone (by Zeus)
* Despoina (by Poseidon)
* Arion (by Poseidon)
* Plutos (by Jason)
* Filomelos (by Jason)
* Eubolos by (Karmanor)
* Amfiteus I (by Triptolemos)
***War on Everyone*** is 'n 2016 Britse swart komedie buddy polisieman film geskryf en geregisseer deur John Michael McDonagh. Alexander Skarsgård, Michael Peña, en Theo James speel in die fliek. Geleë en verfilm in Albuquerque, Nieu-Meksiko, dit is gekeur in die Panorama-afdeling van die 66ste Berlynse Internasionale Filmfees. Die rolprent is vrygestel in die Verenigde Koninkryk en Ierland op 7 Oktober 2016 deur die Icon Film Distribution.

Rolverdeling
------------

* Alexander Skarsgård as Speurder Terry Monroe
* Michael Peña as Speurder Bob Bolaño
* Theo James as die Heer James Mangan
* Malcolm Barrett as Reggie
* Tessa Thompson soos Jackie Hollis
* Kaleb Landry Jones as Birdwell
* Paulus Reiser as Luitenant Gerry Stanton
* Stephanie Sigman as Delores
* David Wilmot as Pádraic Krag
* Derrick Barry as Kimberly

Produksie
---------

Die film is vervaardig deur Chris Clark en Flora Fernandez-Marengo, en mede-vervaardig deur Elizabeth Evas vir Reprisal Films. Phil Hunt en Compton Ross vervaardig ook vir die Head Gear Films, met die ondersteuning van die BFI Film Fonds.

Vrystelling
-----------

Die film was geskeduleer om in Ierland en die Verenigde Koninkryk vrygestel te word op 30 September 2016, voordat dit tot 7 Oktober teruggehou is om kompetisie met die *Deepwater Horizon* en *Miss Peregrine's Home for Peculiar Children* te verhoed. Dit het in die Verenigde Koninkryk met die vrystelling van *Blood Father* gekompeteer. Dit het 'n beperkte vrystelling in die Verenigde State van Amerika op 3 Februarie 2017 gehad.
**Pecorino** is ’n groep harde Italiaanse kase wat van ooimelk gemaak word. Die naam kom van die Italiaanse woord *pecora*, "skaap". Dit is lekker saam met enige wyn.

Van die ses hoofvariëteite, wat almal deur wetgewing van die Europese Unie beskerm word, is pecorino romano moontlik die bekendste buite Italië. Die meeste kase word op die eiland Sardinië vervaardig, hoewel dit ook in Lazio en die Toskaanse provinsies Grosseto en Siena (hier veral in Pienza) gemaak mag word. Antieke Romeinse skrywers het reeds oor die kaas en die vervaardigingstegniek geskryf.

Die vyf ander beskermde beleë kase is pecorino sardo, pecorino toscano (wat Plinius die ouere reeds in sy *Natuurgeskiedenis* genoem het), pecorino siciliano, pecorino di filiano en pecorino crotonese.

Style
-----

Al die kase word in ’n verskeidenheid style gemaak wat afhang van hoe lank hulle verouder het. Die meer beleë kase word *stagionato* genoem en is harder, maar steeds krummelrig; hulle het botterige en neuterige smake. Die twee ander soorte, *semi-stagionato* en *fresco*, het ’n sagter tekstuur en matiger smaak.
Die hoeveelheid lekkergoed in hierdie houer kan nie presies bepaal word deur bloot daarna te kyk nie, maar wel deur middel van skatting. 'n Mens kan byvoorbeeld skat dat die hoeveelheid lekkergoed wat onsigbaar is, gelyk is aan die hoeveelheid sigbale en telbare lekkergoed. 
’n **Skatting** is ’n goeie raaiskoot van die werklike waarde, nie die presiese waarde nie, en gewoonlik is ŉ mate van nadenke of berekening daarby betrokke. 

Voorbeeld: Alex het geskat dat daar 100 tulpe in die akker is deur die rye te tel. Dit is nie ŉ presiese hoeveelheid nie, maar ruweg hoeveel hy dink daar in die akker is. 

In Wiskunde kan skatting heel nuttig wees. Neem byvoorbeeld 10 x 2 = 20, wat heel maklik is om met die tweemaaltafel te bereken. Veronderstel nou dat iemand tien sjokolades moet koop. Elkeen se prys is R1,99 en die klant wil weet hoeveel geld hy gaan nodig hê, maar het nie ‘n sakrekenaar byderhand nie. 

Deur skatting kan dit heel maklik uitgewerk word. Die prys van een stafie sjokolade is R1,99, ŉ getal wat baie naby aan R2,00 is. Dan moet 10 sjokolades 10 x 2 wees, wat gelyk is aan 20. Die klant het dus R20,00 nodig en sal nog bietjie kleingeld oorhou.

Bronne
------

* Vereniging vir Afrikaanse Wiskunde-onderwysers

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4193791-0

 |
Mir op 9 Februarie 1998 soos gesien vanaf die Endeavor-ruimtetuig.
**Mir** (Russies: Мир; letterlik "Vrede" of "Wêreld") was die eerste bewoonde ruimtestasie in ’n baan om die Aarde. Dit het eers aan die Sowjetunie en later Rusland behoort en het van 1986 tot 2001 bestaan.

Werking
-------

Mir was gebaseer op die voorheen gelanseerde Saljoet-ruimtestasies. Die verskillende modules, wat vooraf gebou is, is van 1986 tot 1996 in die ruimte aanmekaargesit. Dit het die grootste massa van enige vorige ruimtetuig gehad en het die rekord gehou vir die grootste mensgemaakte satelliet in ’n wentelbaan om die Aarde totdat die Internasionale Ruimtestasie (IRS) die rekord verbeter het.

Mir het gedien as ’n laboratorium waarin navorsing gedoen is oor biologie, fisika, astronomie, meteorologie en ruimtetuigstelsels om tegnologie te ontwikkel wat nodig is vir die permanente bewoning van die ruimte. Die stasie is deur verskillende groepe ruimtevaarders beman. Dit het die rekord opgestel vir die langste ononderbroke menslike teenwoordigheid in die ruimte: 3 644 dae. Dié rekord is op 23 Oktober 2010 deur die IRS verbeter. Dit hou steeds die rekord vir die langste enkele ruimtevlug: 437 dae 18 uur deur Waleri Poljakof. Mir is vir twaalf en ’n half jaar van sy vyftienjarige bestaan bewoon; dit kon drie langtermyn-bemanningslede huisves, en groter spanne vir kort besoeke.

Dit het bestaan uit ’n kernmodule wat in 1986 gelanseer is, gevolg deur nog ses modules. Dit was in ’n baan tussen 296 en 421 km van die Aarde af en het teen 27 700 km/h altesaam 15,7 wentelings per dag voltooi.

Mir is op 21 Maart 2001 uit sy wentelbaan gehaal. Atmosferiese binnekoms het om 05:44 UTC naby Nadi, Fidji, plaasgevind. Grootskaalse vernietiging van die stasie het omstreeks 05:52 UTC begin en die meeste van die onverbrande fragmente het omstreeks 06:00 UTC in die Suid-Stille Oseaan geval.

Sien ook
--------

* Portaal:Sterrekunde
* Portaal:Rusland
| **Novi Beograd**Нови Београд
 |
| --- |
| **Kaart** | **Wapen** |
|  |
|  |
|  |
| **Vlag** |
|  |
|  |
|  **Land** |  Serwië |
|  **Koördinate** | 44°48′N 20°25′O﻿ / ﻿44.800°N 20.417°O﻿ / 44.800; 20.417 |
|  **Stigting** | 1947/1948 |
|  **Oppervlakte:** |   |
|  - Totaal | 40,96 vk km |
|  **Hoogte bo seevlak** | 117 m |
|
|
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (2011) | 212 104 |
|  - Bevolkingsdigtheid | 5 200/vk km |
|  **Tydsone** | UTC +1 (MET) |
|  - Somertyd | UTC +2 (MEST) |
|  **Munisipaliteitspresident** | Aleksandar Šapić (SPAS) |
|  **Amptelike Webwerf** | *novibeograd.rs* |
|

**Novi Beograd** of **Nieu-Belgrado** (Serwies-Cyrillies: Нови Београд, [nôʋiː beǒɡrad]) is die mees bevolkte munisipaliteit van Belgrado, die hoofstad van Serwië, met 'n bevolking van nagenoeg 400 000 en 'n oppervlakte van 40,74 km².

Genex-toring, die bekendste landmerk van Novi Beograd
Ada-brug
Dit is 'n beplande stad wat vanaf 1947 op die linkeroewer van die Savarivier ontstaan het – 'n gebied net teenoor die historiese middestad van Belgrado wat voorheen onbewoon was. Novi Beograd het intussen tot die nuwe finansiële sentrum van Belgrado en sy snelste groeiende stadsdeel ontwikkel. Vanweë sy moderne infrastruktuur en die beskikbare oop ruimtes het talle ondernemings hulle hier gevestig.

Geografie
---------

Novi Beograd is op die linkeroewer van die Sava en in die oostelikste deel van die gewes Srem geleë. In administratiewe opsig strek die munisipaliteit in die noordooste tot by die regteroewer van die Donau, net voor die samevloeiing van die Sava met dié Europese stroom.

Die nuwe stadsdeel is wes van die ou stadsgebied geleë en word deur vyf brûe – die Gazela-, Branko-, Ou en Nuwe Beograd-spoorwegbrug ('n sesde brug is in aanbou) met die historiese Belgrado verbind. Die Europese roete E75 loop deur die sentrum van Novi Beograd.

Novi Beograd se fisiese hoofkenmerk is sy heeltemal plat terrein wat met die heuwelagtige stadsgebied van Ou Belgrado met altesaam 32 heuwels kontrasteer. Behalwe vir sy westelike deel, Bežanija, het Novi Beograd vanaf 1947/1948 op 'n vroeëre moerasland ontstaan. Jare lank is sand van die Donau-eiland Malo Ratno Ostrvo op 'n lang vervoerband na die bouterrein geneem. Die riviereiland het in die proses byna heeltemal verdwyn – tans is daar nog net 'n smal beboste strokie land.

Ander geografiese bakens is die skiereiland Mala Ciganlija en die eiland Ada Medica, wat albei in die Savarivier geleë is, en die Zimovnik-baai (letterlik "winterbeskerming") wat deur Mala Ciganlija omring word. Hier het die Beograd-skeepswerf ontstaan. Die loess-sandhelling Bežanijska Kosa is in die westelike deel van die munisipaliteit geleë, terwyl die Galovica-rivierkanaal in die suide in die Sava vloei.

Alhoewel daar geen egte bosse in Novi Beograd aangetref word nie, het die stadsdeel die mees uitgestrekte groen ruimtes van Belgrado se munisipaliteite. Hulle beslaan 3,47 km² (of 8,5 persent van die totale oppervlakte). Die grootste oop ruimte is die Novi Beograd-Ušće-park. Ook Belgrado se jongste park, Park Republika Srpska, is in 2008 in Novi Beograd aangelê.
**Fraates II** (Parties: 𐭐𐭓𐭇𐭕, *Frahāt*) was van 132 tot 127 v.C. die Arsakidiese koning van die Partiese Ryk. Hy was die seun en opvolger van Mitridates I. 

Omdat hy so jonk was toe hy koning word, het sy ma, Rinnu, aanvanklik namens hom regeer. Sy kort bewind word hoofsaaklik gekenmerk deur oorlog met die Griekse Seleukidiese Ryk, met koning Antiochus VII wat probeer het om grondgebied terug te wen wat hy aan Fraates se pa afgestaan het. Hoewel hy aanvanklik nie goed gedoen het nie, het Fraates II die opperhand gekry en die Seleukidiese magte verslaan. Antiochus VII self is in die gevegte dood of het selfmoord gepleeg. 

Fraates II het hom daarna na die ooste gehaas om 'n inval deur nomadiese stamme – die Saka en Yuezhi – af te weer. Hier het hy sy einde tegemoetgegaan. Hy is opgevolg deur sy oom Artabanus I.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Voorganger**← Mitridates I** | **Fraates II** | Opvolger**Artabanus I →** |

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
**Olympus Mons** (Latyn vir Berg Olimpus) is ’n groot vulkaan op die planeet Mars. Volgens een meting is dit byna 22 km hoog. Dit maak dit die hoogste berg op enige planeet in die sonnestelsel en, sedert die ontdekking in 2011 van Rheasilvia Mons op 4 Vesta, die tweede hoogste op enige bekende ruimteliggaam. Dit is sowat drie keer so hoog soos Berg Everest se hoogte bo seespieël. 

Die vulkaan is in die Tharsis-streek geleë, 'n enorme vulkaniese plato by Mars se ewenaar, naby Valles Marineris. Dit is die jongste van die groot vulkane op Mars; dit het binne die laaste 3 miljard jaar ontstaan. Dit is sedert die laat 19de eeu aan sterrekundiges bekend as **Nix Olympica** (Latyn vir "Olimpiese Sneeu"). Daar is vermoed dat dit ’n berg is lank voor ruimtetuie dit bevestig het.

Die vulkaan is in Mars se westelike halfrond geleë. Die IAU het aan twee impakkraters voorlopige name toegeken: die Karzok- (deursnee: 15,6 km) en die Pangboche-krater (deursnee: 10,4 km). Die kraters is vermoedelik die bron van die meeste Mars-meteoriete wat al die Aarde getref het.

Algemene beskrywing
-------------------

’n Vergelyking van Olympus Mons met die hoogste berge op Aarde.
Olympus Mons stem ooreen met die groot vulkane wat die Hawaise Eilande vorm. Dit is sowat 600 km breed en beslaan ’n gebied omtrent so groot soos die Amerikaanse staat Arizona. Van die voet van die rotse tot by die hoogste piek is dit sowat 22 km. Die buitekant van die vulkaan bestaan uit ’n eskarp van tot 8 km hoog. Buite die vulkaan se eskarp is 'n grag wat met lawa gevul is, waarskynlik afkomstig van Olympus Mons self. 

Die helling is nie baie steil nie, en omdat die vulkaan so groot is, sal iemand wat op Mars staan, nie die hele profiel kan sien nie, selfs van ver af. Die kromming van die planeet en die lae helling sal dit verhoed. Net so sal iemand wat naby die piek staan, onbewus wees daarvan dat hy op ’n hoë berg staan omdat die helling van die vulkaan verder as die horison sal strek.

Olympus Mons is die resultaat van baie duisende uitbarstings van hoogs vloeibare lawa oor ’n lang tydperk. Sy buitengewone grootte is waarskynlik te danke aan die feit dat Mars nie tektoniese plate het nie. Anders as op Aarde bly Mars se kors op een plek en ’n vulkaan kan aanhou lawa uitstoot tot dit ’n enorme hoogte bereik.

By die piek is daar 'n kaldera, wat 80 km breed is. Dit bestaan uit ses oorvleuelende kraters, met ’n maksimum diepte van 3 km.
**Vyfster: Die Slot** is 'n Afrikaanse rolprent wat in 1985 vrygestel is. Die rolprent volg die suksesvolle TV-reeks Vyfster II op. Dieselfde regisseur, draaiboekskrywers en akteurs wat in die TV-reeks gebruik is, was ook by die rolprent betrokke. Baie mense was ontstoke oor die TV-reeks se stomp einde en die blatante advertering van die rolprent vir diegene wat wou weet hoe die storie ten einde loop.

Genre
-----

Die rolprent is 'n drama. Dit het geen ouderdomsperk nie, maar ouerleiding word vir jong kinders aanbeveel.

Hoofrolspelers
--------------

* George Ballot as Skollie
* Patrick Mynhardt as Pappa
* Emgee Pretorius as Priester
* Werner Roberts as Johnny
* Paul Eilers as Polka

En andere.

Storielyn
---------

Waar die TV-reeks Vyfster II ophou, begin die fliek, *Vyfster, Die Slot*...

Skollie (George Ballot) is weer op vrye voet maar met net een brandende begeerte: om sy seuntjie, Johnny (Werner Roberts) weer te sien. Maar die wêreld buite die tronk is anders as wat Skollie onthou. In die tronk sit Pappa (Patrick Mynhardt) weer sy getroue trawante soos Priester (Emgee Pretorius) en Polka (Paul Eilers) aan die werk om Skollie te keer dat hy nie by sy seun uitkom nie. Hiervoor sal Pappa sorg, al moet hy Skollie ook vermoor - en sy seuntjie as lokaas gebruik.

Vir Skollie is daar net een uitweg: as hy weer sy laaitie wil sien, moet hy by die wortel van die kwaad uitkom – Pappa. Maar om by Pappa uit te kom moet Skollie weer terug in die tronk kom – ongesiens. En as hy Pappa kry, weet Skollie: dis sy lewe vir die van Pappa.

Sien ook
--------

* Lys van Afrikaanse rolprente
'n Groep weermagsoldate
Lande volgens aantal aktiewe soldate (2009)
'n **Weermag** is die gesamentlike land-, see- en lugmag van 'n land. Die groot moonthede van die wêreld, soos Amerika, Rusland en China, het deesdae ook 'n ruimtemag as weermagonderdeel. Die Suid-Afrikaanse Nasionale Weermag bestaan byvoorbeeld uit die Suid-Afrikaanse Leër (landmag), Suid-Afrikaanse Vloot (seemag), Suid-Afrikaanse Lugmag (lugmag), asook ander eenhede soos die Suid-Afrikaanse Militêre Gesondheidsdiens.

Moderne weermagte maak van gespesialiseerde toerusting gebruik. Voertuie soos tenks, pantservoertuie, vliegtuie en helikopters, aanvalsvaartuie, duikbote en vliegdekskepe word dikwels ingespan.

Soldate
-------

In ‘n leër of lugmag word die weermagslede soldate genoem en in ‘n vloot matrose. 'n Soldaat of matroos kan 'n vrywilliger (iemand wat uit eie wil aangesluit het) wees, of deur die regering gedwing is by die weermag aan te sluit (opgekommandeer vir diensplig). Vrywillige weermagte is geneig om kleiner, maar ook meer gespesialiseerd en betroubaar te wees. Gekommandeerde weermagte is groot, maar is dikwels minder betroubaar (dit is moeilik om iemand te dwing om sy lewe teen sy wil te waag). Sommige weermagte bestaan uit huursoldate, wat net vir die geld veg, en min of geen lojaliteit het teenoor die land wat hulle in diens geneem het nie.

Gebruike
--------

'n Weermag word hoofsaaklik vir drie redes gebruik:

* Verdediging

'n Weermag word gebruik om die tuisland se grondgebied te beskerm. Dit kan ook na ander lande gestuur word om buitelandse bates en vriendelike state te verdedig.
* Aanval

'n Weermag kan gebruik word om ander lande aan te val. Dit kan gedoen word om grondgebied van 'n ander land te konfiskeer of om 'n drastiese politieke verandering teweeg te bring. Die aanval van 'n ander land word oor die algemeen as oneties beskou en meeste lande doen dit nie meer nie.
* Ondersteuning

Ondersteuning van owerhede. Die weermag kan tydens noodgevalle, as mannekrag skielik benodig word, ontplooi word. As voorbeeld, om hulp na 'n aardbewing te verleen.
'n Sekondêre doel van 'n weermag is werkskepping. In lande met 'n hoë werkloosheidsyfer word instellings soos die weermag soms gebruik om ongeskoolde arbeid in diens te neem. Die gevolg is dat so 'n weermag nie sy primêre funksies na behore kan uitvoer nie.

Sien ook
--------

* Suid-Afrikaanse Weermag (1912–1994)
* Suid-Afrikaanse Nasionale Weermag (1994-)
**George Ballot** (3 September 1946 - 30 September 2023) was 'n Suid-Afrikaanse verhoog-, TV- en rolprentakteur. Hy is veral bekend vir sy rol as Skollie in die TV-drama *Vyfster* en die rolprent *Vyfster: die slot*.

Lewe
----

Ballot het aan die Universiteit van Pretoria studeer en in 1968 by Truk aangesluit. Teaterproduksies van dié geselskap waarin hy verskyn het, sluit in *Professor Poffel en Professor Moffel* (1968), *Sirkusavontuur* (1969), *Kinkels in die Kabel* (1970), *Mattewis en Meraai* (1970), *Siener in die Suburbs* (1971), *Die Seemeeu* (1972), *Toiings* (1973), *Die Rebellie van Lafras Verwey* (1975), '*n Seder val in Waterkloof* (1975), *Joseph and the Amazing Technicolor Dreamcoat* (1975) en *Brothers* (1984). 

Vir Kruik het hy verskyn in *Vrede* (1983), *Kermis op Koekenmoer* (1983), *En Dit Was Môre* (1985) en *Die Park* (1990).

Hy het later ook radio-, TV-, rolprent- en verhoogwerk gedoen en landwyd bekendheid verwerf vir sy rol as die beminlike maar komplekse misdadiger Skollie in die gewilde TV-reeks *Vyfster* en sy opvolgfliek. Hy was ook op TV te sien in *TJ7* (1978).

Sy rolle in vroeë Afrikaanse flieks sluit in *Bitter Lied van die Somer* (1970), *Die Sersant en die Tiger Moth* (1974), *Geluksdal* (1974), *Tant Ralie se Losieshuis* (1974), *Vergeet My Nie* (1975), *Blink Stefaans* (1981), *Die groen faktor* (1984), *Skollie* (1984) en *Vyfster: Die Slot* (1985).

In die 1990's het hy in Kaapstad afgetree, waar hy ’n kunsgalery bedryf het en nog by vermaak betrokke was. Hy is op 2 Oktober 2023, dood in sy huis op Riebeek-Kasteel gevind. Hy is vermoedelik reeds Saterdagoggend (30 September 2023) oorlede.

Filmografie
-----------

* Styx (video), 2001 as Ferguson
* Sarahsarà, 1994 as Dr. Durer
* Vyfster: Die Slot, 1985 as Skollie
* Die Groen Faktor, 1984 as Hannes Jooste
* Skollie, 1984
* Vyfster (TV-reeks), 1984 as Skollie
* Blink Stefaans, 1981
* Vergeet My Nie, 1975
* Die Sersant en die Tiger Moth, 1974
* Geluksdal, 1974
* Siener in die suburbs, 1973 as Albertus
**Emil Jannings** (23 Julie 1884 – 2 Januarie 1950) was ’n Switsersgebore Duits-Oostenrykse akteur. Hy was die eerste persoon wat ’n Oscar gewen het, op die 1ste Oscar-toekenningsaand in 1929. Hy het vir twee prente gewen, *The Way of All Flesh* (1927) en *The Last Command* (1928).

Hy het onder meer in *The Blue Angel* (1930) gespeel saam met Marlene Dietrich, en het later in ’n paar Nazi-propagandaprente verskyn.

Vroeë lewe
----------

Hy is as **Theodor Friedrich Emil Janenz** in Rorschach, Switserland, gebore as die seun van ’n Russies-Duitse ma en Amerikaanse pa. Terwyl hy nog jonk was, het sy ouers na Görlitz in Duitsland getrek en hy het sy verhoogloopbaan in die dorp se staatsteater begin. Hy het in Bremen en Leipzig gewerk voordat hy by die Max Reinhardt-teatergeselskap in Berlyn aangesluit het.

Loopbaan
--------

Jannings het later ook in rolprente gespeel. Hy het in die 1922-weergawe van *Othello* en in F.W. Murnau se *The Last Laugh* verskyn. Hy het in nog twee prente saam met Murnau gewerk voordat hy ’n loopbaan in Hollywood begin het. In 1929 het hy die eerste Oscar gewen vir beste akteur vir twee prente: *The Way of All Flesh* (nou verlore) en *The Last Command*.

Sy Hollywood-loopbaan het tot ’n einde gekom ná die ontdekking van praatrolprente – sy swaar Duitse aksent was te moeilik om te verstaan. Sy stem is aanvanklik oorgeklank, maar hy het eindelik na Europa teruggekeer en saam met Marlene Dietrich in die 1930-prent *The Blue Angel* gespeel; die Engelse weergawe is saam met die Duitse weergawe, *Der Blaue Engel*, verfilm.

Volgens Susan Orlean, skrywer van *Rin Tin Tin: The Life and The Legend* (Simon and Schuster, 2011), was Jannings nie die eintlike wenner van die Oscar vir beste akteur nie, maar die naaswenner. Toe Orlean navorsing vir die boek doen, het sy ontdek die eintlike wenner was Rin Tin Tin, die Duitse herdershond, een van die grootste "akteurs" van sy tyd. Die Academy of Motion Picture Arts and Sciences was egter bang mense neem hulle nie ernstig op as ’n hond die eerste Oscar wen nie, en hulle het dit toe aan die menslike naaswenner gegee.

Latere lewe
-----------

In 1938 saam met Joseph Goebbels.
Tydens die Derde Ryk het hy in verskeie prente gespeel wat Nazisme bevorder het: *The Youth of Frederick the Great* (1935), *Der Herrscher* (1937), *Ohm Kruger* (1941) en *The Dismissal of Bismarck* (1942). Die minister van propaganda, Joseph Goebbels, het hom in 1941 "kunstenaar van die staat" gemaak.

Ná die Tweede Wêreldoorlog het hy naby Salzburg in Oostenryk afgetree en in 1947 ’n Oostenrykse burger geword.

Jannings was drie keer getroud, al drie keer met aktrises en al die huwelike het in egskeidings geëindig. Hy is in 1950 op 65-jarige leeftyd in Strobl aan lewerkanker oorlede.
**Dame Lesley Lawson** (gebore **Lesley Hornby**; 19 September 1949) is 'n Engelse model, aktrise en sangeres wat algemeen as **Twiggy** bekend is. Sy was 'n Britse kultuurikoon en 'n bekende tienermodel tydens die *swinging sixties* in Londen.

Loopbaan
--------

Twiggy was aanvanklik bekend vir haar skraal lyf en die androgene voorkoms wat die gevolg was van haar groot oë, lang wimpers en kort hare. Sy is deur die *Daily Express* aangewys as "die gesig van 1966" en is gekies as Britse vrou van die jaar. Teen 1967 het sy modelwerk gedoen in Frankryk, Japan en die VSA, en was sy op die voorblad van *Vogue* en *The Tatler*. Sy het wêreldwyd beroemd geword.

Daarna het Twiggy 'n suksesvolle loopbaan gehad as aktrise in rolprente, op die verhoog en op televisie. Vir haar rol in die rolpent *The Boy Friend* (1971) het sy twee Golden Globes gewen, as beste aktrise in 'n komedie of musiekblyspel en as vroulike nuweling van die jaar. 

In 1983 het sy haar debuut op Broadway gemaak in die musiekblyspel *My One and Only*, waarvoor sy vir 'n Tony benoem is. Sy het later haar eie reeks, *Twiggy's People*, aangebied waarin sy onderhoude met sterre gevoer het; sy was ook 'n beoordelaar in *America's Next Top Model*. Haar outobiografie van 1998, *Twiggy in Black and White*, was op topverkoperlyste. Sedert 2005 het sy modelwerk vir Marks & Spencer gedoen en in TV-advertensies en die gedrukte media verskyn saam met modelle soos Lily Cole.

Skakels
-------

* Wikimedia Commons logo Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Twiggy.
* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNE: XX1315870
* BNF: cb13940408t (data)
* GND: 107463695
* IMDb: nm0493341
* ISNI: 0000 0001 1020 1226
* LCCN: n50018938
* MusicBrainz: 653d4b7d-2f4d-4627-8e35-da20df1886ca
* NKC: xx0145751
* NTA: 074376330
* SNAC: w6458c9d
* SUDOC: 160130905
* VIAF: 2661164
* WorldCat Identities: lccn-n50018938

 |
**Assur-nirari V** (Nieu-Assiriese wigskrif: , *Aššur-nārāri*, "Assur is my hulp") was van 755 v.C. tot met sy dood in 745 v.C. koning van die Nieu-Assiriese Ryk. Hy was die seun van Adad-nirari III (bewind: 811-783 v.C.) en het sy broer Assur-dan III as koning opgevolg. Hy het regeer tydens 'n tydperk van Assiriese verval waaruit min bronne bewaar gebly het. Daarom is net breë trekke van sy bewind bekend.

In dié tyd het die Assiriese amptenare al hoe magtiger en Assirië se vyande al hoe gevaarliker geword. 'n Ongewoon klein deel van Assur-nirari se bewind is gewy aan veldtogte teen buitelandse vyande, wat miskien dui op politieke onstabiliteit binne Assirië. In 746 of 745 v.C. was daar volgens rekords 'n opstand in Nimrud, die Assiriese hoofstad. 

Assur-nirari is deur Tiglat-Pileser III opgevolg, maar dit is onbekend op watter manier. Tiglat-Pileser was óf sy seun óf sy broer. Hoewel tradisioneel aangeneem word dat Tiglat-Pileser hom van die troon gesit het, is dit ook moontlik dat die opvolging wettig was en dat die twee vir 'n kort ruk saamregeer het.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
Koördinate: 59°58′48″N 30°17′24″O﻿ / ﻿59.98°N 30.290°O﻿ / 59.98; 30.290

Kamenni-eiland in 2017.
**Kamenni-eiland** (Russies: Каменный остров, *Kamenni ostrof*) is ’n eiland van 10,6 km2 in Sint Petersburg, Rusland, wat in die delta van die Newarivier lê tussen die Groot- en die Klein-Newa. Dit is een van die mooiste en groenste dele van Sint Petersburg.

Naam
----

*Kamenni ostrof* kan vertaal word as "Klipeiland". Volgens legende het ’n groot klip aan die suidkus van die eiland op die bodem van die Newa gelê wat bo die water uitgetroon het, vandaar die naam.

In die Sowjet-tyd het die eiland saam met Krestofski- en Jelagin-eiland die Kirof-eilande gevorm.

Geskiedenis
-----------

Pieter die Grote het die eiland geskenk aan graaf Gavriil Golofkin, kanselier van die Russiese Ryk. Nadat hy in onguns geraak het, het die eiland gegaan aan sy opvolger, graaf Aleksei Petrowitsj Bestoezjef-Rjoemin. ’n Dekade later het keiserin Elisabeth dit aan haar susterskind en opvolger, keiser Pieter III, gegee.

In die 19de eeu was die eiland die tuiste van somerhuise (*datsjas*) van die Russiese adel. Aan die oostekant van die eiland staan die Kamennoostrofski-paleis wat vir keiser Paul gebou is, en die Neo-Gotiese Kerk van Sint Johannes van Jerusalem wat gebou is ter viering van die oorwinning in die Slag van Tsjesma. Dit is dikwels deur Aleksander Poesjkin besoek en ’n paar van sy laaste gedigte dateer uit dié tydperk.

Na die westekant lê verskeie wonings uit die begin van die 20ste eeu en van die beste Art Nouveau-geboue in die stad. In die Sowjet-tyd was daar regeringshuise op Kamenni-eiland en dit is vandag nog die geval.
Die **Paris-Saclay** is 'n tegnologiese en wetenskaplike park naby Saclay in die Île-de-France. Dit sluit navorsingsinstellings, twee groot Franse universiteite met hoëronderwysinstellings (*grandes école*s) en ook navorsingsentrums van private maatskappye in. In 2013 het Technology Review Paris-Saclay onder die top 8 navorsingsklusters in die wêreld gerangskik. In 2014 het dit byna 15% van die Franse wetenskaplike navorsingskapasiteit verteenwoordig.

Die eerste nedersettings dateer terug na die 1950's, en die gebied het verskeie kere uitgebrei gedurende die 1970's en 2000. Verskeie kampusontwikkelingsprojekte is tans aan die gang, insluitend die hervestiging van sommige fasiliteite.

Die gebied is nou die tuiste van baie van Europa se grootste hoë-tegnologie maatskappye, sowel as die twee beste Franse universiteite, die Universiteit Parys-Saclay (CentraleSupélec, ENS Paris-Saclay, ens.) en die Institut polytechnique de Paris (École polytechnique, Télécom ParisTech, HEC Paris, ens.). In die ARWU 2020-ranglys is die Universiteit Parys-Saclay 14de in die wêreld vir wiskunde en 9de in die wêreld vir fisika (1ste in Europa).

Die doel was om die groepering te versterk om 'n internasionale wetenskap- en tegnologiesentrum te skep wat met ander hoëtegnologie-distrikte soos Silicon Valley of Cambridge, MA, kan meeding.
**Charlie Johnman** (8 Januarie 1913 – 15 Mei 1978) was 'n Afrikaanse dramaturg en senior lektor in Engels aan die Universiteit Stellenbosch.

Lewe en werk
------------

Charles Keir Johnman is op 8 Januarie 1913 gebore. Hy was 'n Engels-onderwyser aan Paul Roos Gimnasium op Stellenbosch en later senior lektor in Engels aan Universiteit Stellenbosch. Hy was die regisseur van 'n opvoering van "*Dark is not light enough*" in Stellenbosch, waarna hy in 1960 die dryfveer was agter die stigting van die Libertas Teaterklub op Stellenbosch. Vir hierdie klub was hy dan ook die regisseur van verskeie opvoerings, insluitend "*A Lady Mislaid*" in 1961 en "*Die Grootkanonne*" van Uys Krige in 1962. Hy was voorsitter van hierdie klub vanaf 1960 tot 1978. Na sy aftrede het hy steeds op Stellenbosch gebly. Hy was getroud met Dorothy Radloff, wat op 17 November 1995 oorlede is. Hy is op 15 Mei 1978 oorlede.

Skryfwerk
---------

Hy skryf (in samewerking met H.T. van Huyssteen) die drama "*Land van belofte*" om saam te val met die Hugenote Herdenkingsjaar in 1939. Die wreedaardige geloofsvervolging in Frankryk in die agtiende eeu word met goeie samehang aangebied deur die handeling te sentreer rondom die vriendskap tussen ’n Katolieke en ’n Protestantse edelman. Pierre du Plessis het eenmaal die lewe gered van sy Katolieke vriend Gaston St. Juste, wat dit nie vergeet nie. Pierre word gewond in ’n hinderlaag, waarna Gaston hom oënskynlik gevange neem en daarna laat wegkom. Katharina de Medici gebruik die leuen rondom Pierre se sogenaamde verraad om die swaksinnige koning se toestemming tot die massamoord in Bartholomeusnag te verkry. As gevolg hiervan sien Gaston af van sy politieke aspirasies, help vir Pierre om na die Kaap de Goeie Hoop te vertrek en word self ’n monnik in ’n klooster, waar hy boete doen namens sy land en vir sy eie saligheid. Saam met onder andere F. Smuts en W.D. Malherbe redigeer hy ook die boek "*Stellenbosch, our oldest village*", wat in 1975 gepubliseer word. Vir die publikasie van "*The journal of Jan van Riebeeck*" is hy verantwoordelik vir vertalings in Engels van Jan van Riebeeck se inskrywings in die Dagregister tussen 1659 en 1662.

Publikasies
-----------

| Jaar | Publikasies |
| --- | --- |
| 1939 | Land van belofte |
| 1975 | Stellenbosch, our oldest village (saam met F. Smuts en W.D. Malherbe) |

Bronnelys
---------

### Boeke

* Dekker, G. "Afrikaanse Literatuurgeskiedenis" Nasou Beperk Kaapstad Elfde druk 1970
* Kannemeyer, J.C. "Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 1" Academica, Pretoria en Kaapstad Tweede druk  1984
* Malherbe, F.E.J. "Aspekte van Afrikaanse literatuur" Nasionale Pers Bpk. Kaapstad, Bloemfontein en Port  Elizabeth Eerste uitgawe 1940
* Nienaber, P.J. et al "Perspektief en Profiel" Afrikaanse Pers-Boekhandel Johannesburg Derde hersiene uitgawe  1969
* Van Coller, H.P. (red.) "Perspektief en Profiel Deel I" J.L. van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 1998

### Internet

* Esat:
* Geni:
Die **Suid-Afrikaanse Buro vir Burgerlike Samewerking** (BSB), was 'n regeringseenheid wat gedurende die apartheidsera koverte operasies uitgevoer het wat moorde op regeringsopponente ingesluit het. Die BSB, wat onder die gesag van Minister van Verdediging Generaal Magnus Malan bedryf is. Die Waarheid-en-versoeningskommissie het die BSB aan talle moorde skuldig verklaar en nog moorde as waarskynlik geag.

Voorlopers en tydgenote
-----------------------

Toe Suid-Afrikaanse koerante die eerste keer sy bestaan in die laat 1980's onthul het, het die BSB voorgekom soos 'n unieke en onortodokse veiligheidsoperasie: sy lede het siviele klere gedra; dit werk binne die grense van die land; dit het private maatskappye as fronte gebruik; en dit het meestal burgerlikes geteiken. Soos die Suid-Afrikaanse Waarheid-en-versoeningskommissie (WVK) egter 'n dekade later ontdek het, was die BSB se metodes nie nuut of uniek nie. In plaas daarvan het hulle ontwikkel uit presedente wat in die 1960's en 70's geskep is deur Eschel Rhoodie se departement van inligting (sien Inligtingsdebakel die Buro vir Staatsveiligheid (B.O.S.S.) en Projek *Barnacle* ('n hoogs geheim) projek om SWAPO-aangehoudenes en ander "gevaarlike" operateurs uit te skakel).

Uit inligting wat aan die WVK gegee is deur voormalige agente wat amnestie soek vir misdade wat gedurende die apartheidsera gepleeg is, het dit duidelik geword dat daar baie ander geheime operasies soortgelyk aan die BSB was, wat Nelson Mandela as die Derde Mag sou bestempel. Hierdie operasies het Wouter Basson se 7 Mediese Bataljongroep, die Askaris, Witdoeke, Eksperimentele Groepprogram (ook genoem "Clandestine Cooperation Bureau") en C1/C10 of Vlakplaas ingesluit.

Benewens hierdie was daar ook politieke frontorganisasies soos die International Freedom Foundation, Marthinus van Schalkwyk se Jeugkrag, en Russel Crystal se Nasionale Studentefederasie wat sou bewys dat terwyl die taktiek van die Suid-Afrikaanse regering verskillend was, het die logika dieselfde gebly: Totale aanslag het 'n totale strategie vereis.
Koördinate: 25°43′16″N 32°36′36″O﻿ / ﻿25.721°N 32.610°O﻿ / 25.721; 32.610

Die **Dodetempel van Amenhotep III**, ook bekend as *Kom el-Hettân*, is tydens die bewind van die 18de Dinastie van die Nuwe Ryk van Egipte vir farao Amenhotep III laat bou deur die argitek, skriba en amptenaar Amenhotep, seun van Hapoe. Die dodetempel is aan die westeroewer van die Nyl geleë, oorkant die stad Luxor aan die oosteroewer. In dié tyd was die Dodetempel van Amenhotep III die grootste een wat in die Thebaanse Dodeakker gebou is.

Net dele van die tempel is nog oor, asook die Kolosse van Memnon, twee groot klipstandbeelde van 18 m hoog by die ingang. Omdat die tempel relatief naby die rivier gebou is, het die jaarlikse Nylvloede die terrein vinnig laat agteruitgaan.

Volgens nuwe navorsing kan die grootste verwoesting egter aan 'n aardbewing toegeskryf word. Daar is lank geglo die aardbewing het omstreeks 27 v.C. plaasgevind, maar 'n ondersoek van die ruïnes en kolosse het getoon dit was nader aan 1200 v.C. Bykomende aardbewings ná die een in 1200 v.C. kan egter nie buite rekening gelaat word nie.

Skakels
-------

* Wikimedia Commons logo Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Dodetempel van Amenhotep III.
* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
**Mike Schüssler** (6 Januarie 1962 tot 24 Mei 2022) was ‘n Suid-Afrikaanse ekonoom en konsultant.

Lewensloop
----------

Schüssler het 'n M Com (Ekonomie) aan die Randse Afrikaanse Universiteit behaal en het ook deeltyds by SBL UNISA, UOVS (MBA) en UJ (M Com Ekonomie) klas gegee. Mike het sowat 30 jaar ervaring as ekonoom gehad, waartydens hy in baie verskillende sektore van die ekonomie gewerk het. Dit sluit in by Transnet, die Nasionale Tesourie, FBC Bank, EW en SAL. By die SAL het hy ondervinding en insig in die vervoersektor van die ekonomie opgedoen, wat regdeur sy loopbaan een van sy nisfokusareas gebly het. Sy loopbaan het in 2000 na konsultasie ontwikkel en in die agt jaar tot 2008 was Mike die hoof- ekonomiese konsultant van T-sec (voorheen bekend as Tradek.com). Met hierdie ervaring in die beleggingsbedryf bygevoeg, het hy sy eie onafhanklike konsultasiefirma, economists.co.za, in 2005 gestig.

By economists.co.za het Mike wyd geraadpleeg met plaaslike en internasionale kliënte, onder andere Nasionale Tesourie, Daimler-Chrysler, BP, SAPOA (South African Property Owners Association), Financial Planning Institute of South Africa, DCASA (Debt Counselling Association of South Africa), Capitalworks, SAPV (Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging), Privaat Sektor Gesondheidsforum en vele meer insluitend myne, banke, farmaseutiese maatskappye, mikro-uitleners en kommoditeitsbanke by private instellings.

Sy navorsing het ook gelei tot die ontwikkeling van unieke aanwysers vir die Suid-Afrikaanse ekonomie, wat een van sy nalatenskappe vir die Suid-Afrikaanse ekonomiese sektor is. Vroeër jare het hy provinsiale ekonomiese barometers ontwikkel en meer voor sy afsterwe die BETI, die BankservAfrica Economic Transaction Index, die BPPI, die Private Pensions Index en die BTPI, die BankservAfrica Take-home Pay, wat op 'n maandelikse basis vrygestel word en waardevolle tyd verskaf en inligting oor die stand van die Suid-Afrikaanse ekonomie. Daar was ook onder andere die CTrack Vervoer- en Vragindeks en die ADCORP-personeelindeks. Mike was ook die raadgewende ekonoom vir Brenthurst Wealth Management en het ook geraadpleeg met MasterCard, die vakbond UASA, en SAFCOL, die bosboumaatskappy, wat sy insette vir arbitrasie, vergoeding, inflasie en prysbepaling gebruik. Mike het twee keer die Suid-Afrikaanse Ekonoom van die Jaar-kompetisie gewen, in 2005 en 2007, een van slegs drie ekonome wat dit behaal het.

Bronne
------

* Ahmed Areff, *Renowned SA economist Mike Schüssler has died.*, besoek op 28 Mei 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* LCCN: no2017115779
* VIAF: 16150516743203442734
* WorldCat Identities: lccn-no2017115779

 |
Pelgrims ding mee om ’n kans om die Swart Steen te soen of daaraan te raak.
Die **Swart Steen** (Arabies: الحجر الأسود *al-Ḥajar al-Aswad*) is die oostelike hoeksteen van die Kaäba, die antieke steengebou in die middel van Al-Masdjid al-Haram in Mekka, Saoedi-Arabië. Moslems beskou dit as ’n Islamitiese reliek wat volgens tradisie dateer van die tyd van Adam en Eva.

Geskiedenis
-----------

Die steen is in voor-Islamitiese tye reeds vereer. Volgens een tradisie het dit uit die hemel geval om vir Adam en Eva te wys waar om ’n altaar te bou, en dit het die eerste altaar op aarde geword. Adam se altaar en die steen het verlore geraak in Noag se Sondvloed en mense het daarvan vergeet. Abraham het dit later gevind by die oorspronklike plek van Adam se altaar nadat die engel Gabriël dit aan hom geopenbaar het. Abraham en sy seun Ismael, wat volgens Moslems ’n voorvader van die profeet Mohammed was, het die Kaäba gebou en die steen daarin gelê. Teen die tyd dat Mohammed gelewe het, was die Swart Steen reeds verbind met die Kaäba, ’n voor-Islamitiese altaar. 

Volgens nog ’n tradisie het Mohammed dit in 605 n.C. in die Kaäba se muur ingebou, vyf jaar voor sy eerste openbaring. Dit het sedertdien in ’n paar stukke gebreek wat nou in ’n silwerraam in die kant van die Kaäba ingebou is. Moslems glo dit was eens rein en wit, maar het swart geword weens die sondes van die mense wat daaraan raak.

Dit is ook al as ’n meteoriet beskryf, ’n hipotese wat nou betwyfel word.

Beskrywing
----------

Die voorkant van die gebreekte Swart Steen.
Die Swart Steen bestaan uit verskeie stukke wat in ’n silwerraam gemonteer is. Die ontblote deel is sowat 20 x 16 cm. Dit is onseker hoe groot dit aanvanklik was omdat die rangskikking verskeie kere oorgedoen is.

Die raam om die Swart Steen is eeue lank deur die Ottomaanse sultans onderhou. Die rame het mettertyd telkens verweer vanweë die konstante aanraking van pelgrims, en dit is van tyd tot tyd vervang. Verweerde rame is teruggeneem na Istanboel, waar hulle in die Topkapi-paleis gehou word.

Moslem-pelgrims loop sewe keer om die Kaäba as deel van die tawaf-ritueel tydens die hadj en baie probeer elke keer stop om die Swart Steen te soen; dit is ’n nabootsing van die soen wat Mohammed dit volgens tradisie gegee het. In moderne tye is dit weens die groot skares onmoontlik dat almal dit kan doen, en daarom is dit aanvaarbaar om net elke keer in die verbygaan daarna te wys.

Bronne
------

* Grunebaum, G.E. von (1970). *Classical Islam: A History 600 A.D.–1258 A.D.*. Aldine Publishing Company. ISBN 978-0-202-15016-1
* Sheikh Safi-ur-Rahman al-Mubarkpuri (2002). Ar-Raheeq Al-Makhtum (The Sealed Nectar): Biography of the Prophet. Dar-us-Salam Publications. ISBN 1-59144-071-8.
* Elliott, Jeri (1992). *Your Door to Arabia*. ISBN 0-473-01546-3.
* Mohamed, Mamdouh N. (1996). *Hajj to Umrah: From A to Z*. Amana Publications. ISBN 0-915957-54-X.
* Time-Life Books (1988). *Time Frame AD 600–800: The March of Islam*, ISBN 0-8094-6420-9.
**Blou energie** is energie wat uit die verskil in soutgehalte verkry kan word.

Die osmotiese druk en die soutkonsentrasie van soetwater en soutwater is nie dieselfde nie en op plekke waar hulle saamkom soos by die monding van 'n rivier kan uit hierdie verskille energie verkry word. Daar word navorsing gedoen om te bepaal of hierdie *blou energie* 'n aanvulling van groen energiebronne soos sonenergie of windenergie kan oplewer.

PRO
---

PRO in Tofte
Die Noorse besigheid Statkraft het van 2009 tot 2014 die eerste en enigste proeffabriek in bedryf gehad wat op die verskil in osmotiese druk gebaseer was. Hierdie metode word *Pressure Retarded Osmosis (PRO)* genoem. 'n 'Voedstroom' van rivierwater word, geskei deur 'n osmotiese membraan, met 'n 'trekstroom' van soutwater in kontak gebring. Die trekstroom neem deur osmose water op van die voedstroom en sy druk word hierdeur verhoog. Hierdie druk word gebruik om turbines aan te dryf en so elektrisiteit op te wek. 

Die PRO-fabriek in Tofte het net 10kW gelewer. Berekenings het egter getoon dat op hierdie manier ongeveer 1% van die wêreld se energieverbruik gedek (~2000 TWh) kan word. Ongelukkig het die projek net 'n energiedigtheid van 1 W/m2 bereik en om ekonomies te wees, moet die membrane minstens 5W/m2 lewer. Daar is membrane wat 10W/m2 lewer maar hulle is te duur. Die projek is daarom in 2014 gestaak.

RED
---

Die proefinstallasie op die Afsluitdyk
Die Nederlandse besigheid REDstack BV het in 2014 naby Breezanddijk op die Afsluitdyk 'n proeffabriek geopen wat op 'n ander beginsel berus *Reverse Electro Dialysis (RED)*. In hierdie omgekeerde dialise-tegniek word die soutwater deur twee membrane van die soetwater geskei. Die een membraan laat selektief net negatiewe anione deur, die ander een net positiewe katione. Hierdeur ontstaan 'n elektrochemiese potensiaal en die stelsel word dus 'n soort battery wat stroom lewer uit die soutkonsentrasieverskille van die twee waterstrome. Die soetwater word hierdeur brakwater wat in see vrygestel kan word.  Fuijfilm is die bedryf wat hierdie elektrodialisemembrane lewer.

In 2017 begin 'n tweede projek in Katwijk aan die Hollandse kus.