recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Regte klimming (blou) en deklinasie (groen) soos gesien van buite die hemelbol.
In sterrekunde is **regte klimming** (simbool ***α***) een van die twee rigtingkoördinate van 'n punt aan die hemelbol volgens die stelsel waarmee hemelliggame se posisie bepaal word. Die ander koördinaat is deklinasie.

Regte klimming in sterrekunde kan vergelyk word met lengtegrade in geografie. Die regte klimming se afstand word ooswaarts al langs die hemelewenaar gemeet van die lentepunt (waar die Son die hemelewenaar tydens die lente-dag-en-nagewening in Maart kruis) tot by die uursirkel van die spesifieke voorwerp (die punt op die hemelewenaar waarteenoor die voorwerp lê). Regte klimming word in 'n aaneenlopende volle sirkel gemeet.

Die eenhede wat gebruik word om dit aan te dui, is meestal uur ( h ), minute ( m ) en sekondes ( s ), met 24h gelyk aan 'n volle sirkel. Aangesien 'n volle sirkel 360° het, is 1h van regte klimming gelyk aan 1⁄24 hiervan, of 15 grade, 1m van regte klimming is gelyk aan 15 boogminute en 1s van regte klimming is gelyk aan 15 boogsekondes.

Invloed van presessie
---------------------

Die Aarde se as draai stadig weswaarts om die pole van die sonnebaan en voltooi een kringloop in sowat 26 000 jaar. Hierdie effek, bekend as presessie, veroorsaak dat die koördinate van "vaste hemelliggame voortdurend verander, al is dit baie stadig. Daarom hou lugkoördinate (insluitende regte klimming) verband met die jaar van waarneming. Sterrekundiges dui die koördinate aan met verwysing na 'n spesifieke jaar, bekend as 'n epog. Koördinate van verskillende epogs moet wiskundig aangepas word met betrekking tot mekaar, of om ooreen te stem met 'n standaard-epog.

Die huidige standaard-epog is J2000, wat staan vir 1 Januarie 2000 om 12:00 Aardtyd. Die "J" dui aan dat dit 'n Juliaanse epog is. Voorheen is die opeenvolgende Besseliaanse epogs B1875.0, B1900.0 en B1950.0 gebruik.
**Daryne Joshua** (gebore 1992), is 'n Suid-Afrikaanse rolprentmaker. Hy is veral bekend as die regisseur van rolprente Noem my Skollie en Ellen: Die storie van Ellen Pakkies. Afgesien van rolprentvervaardiging, is hy ook 'n filantroop, redakteur, animasie -ontwerper, klankontwerper, media- en kommunikasie-regisseur.

Persoonlike lewe
----------------

Hy is gebore en getoë in Kaapstad. Hy is opgevoed aan die Livingstone High School. Hy is 'n dosent oor rolprent- en filmstudies aan Cape Peninsula, University of Technology.

Loopbaan
--------

Op die ouderdom van sewe begin hy met visuele storievertelling. Op daardie stadium het hy strokiesprente gemaak en verkoop aan sy vriende in Bridgetown. Hy het later AFDA, The School for the Creative Economy, bygewoon en sy graad met lof behaal.

Hy is die medestigter, skrywer en regisseur van Gambit Films wat hy gestig het onmiddellik na die gradeplegtigheid. Gambit Films vervaardig Kaapstad se eerste Afrikaanse sepie, Suidooster vir DSTV en Kyknet.

In 2016 het hy sy debuutfilm Noem My Skollie geregisseer. Die film is tydens die 89ste Oscar-toekenning gekies as die Suid-Afrikaanse inskrywing vir die beste vreemde taalfilm, maar is nie genomineer nie. Die film het die RapidLion-toekennings gewen vir die beste draaiboek en die beste Suid-Afrikaanse film in 2017. Met die sukses van die film het hy sy tweede rolprent Ellen: Die storie van Ellen Pakkies gemaak. Dit was gebaseer op die ware verhaal van Ellen Pakkies. Die film het sy wêreldpremière op die Internasionale Filmfees Rotterdam (IFFR) op 27 Januarie 2018 en het positiewe reaksie ontlok. Dit is op 7 September 2018 in Suid -Afrika vrygestel. 

In 2018 skryf hy die draaiboek van die kortfilm *Number 37* onder regie van Nosipho Dumisa. Die draaiboek het later ook die toekenning van die South African Film and Television Award (SAFTA) gewen.

Filmografie
-----------

| Jaar | Rolprent | Rol | Genre | Verw. |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2010 | *Lost Boys: The Thirst* | Staff assistant | Tuis video |  |
| 2016 | *Noem My Skollie* (Call Me Thief) | Regisseur | Film |  |
| 2018 | *Ellen: Die storie van Ellen Pakkies* | Regisseur | Film |  |
| 2018 | *Number 37* | Skrywer | Kort film |  |
| 2020 | *Blood & Water* | Regisseur, skrywer | TV-Reeks |  |
**Etienne Britz** is ’n letterkundige en dosent in die Departement Afrikaans-Nederlands aan die Universiteit van Stellenbosch

Lewe en werk
------------

Etienne Cornelius Britz is in 1946 gebore. Hy studeer aan die Universiteit van Stellenbosch, waar hy in 1971 die M.A.-graad verwerf met ’n verhandeling oor "*Die paradoks in die poësie, met verwysing na Elisabeth Eybers*". Tydens sy studentedae is hy lid van D.J. Opperman se letterkundige laboratorium op Stellenbosch. Hy skryf die doktorale eksamen (Drs.Litt.) aan die Vrije Universiteit in Amsterdam in 1976 en behaal dan sy doktorsgraad (D.Litt.-graad) in 1981 aan die Universiteit van Stellenbosch met ’n proefskrif oor "*Drie 'Hollandse' romans van Arthur van Schendel: ’n ontleding van ‘De Waterman’, ‘Een Hollands drama’ en ‘De grauwe vogels’*". As senior lektor doseer hy Afrikaanse en Nederlandse letterkunde aan die Universiteit van Stellenbosch en na sy aftrede word hy in 2007 dosent in Nederlands aan die Universiteit vir Internasionale Studies in Shanghai in China. As rubriekskrywer lewer hy gereelde bydraes vir *Die Burger*.

Skryfwerk
---------

’n Keur uit sy rubrieke oor ’n verskeidenheid van onderwerpe word gebundel in "*33 Uithoeke*", waarin veral sy bydraes oor die letterkunde en skrywers (byvoorbeeld Blake, Eybers en Totius) stimulerend is. Hy skryf die blokboek oor Arthur van Schendel se "*Een zwerver verliefd*" en saam met Ronel Foster skryf hy ook die blokboek oor die bundel "*Nederlandse verhale van ons eie tyd*", wat saamgestel is deur A.P. Grové, Wilfried de Pauw en J.L. Steyn.

Verder lewer hy bydraes oor onder andere W.E.G. Louw, S.J. Pretorius en Lina Spies tot "*Perspektief en profiel*" onder redaksie van H.P. van Coller. Vir die reeks "*Literatuur van die Lae Lande*" skryf hy insiggewende inleidings by ’n aantal van die uitgawes, insluitende "*De avonden: een winterverhaal*" van Gerhard Reve, "*De tranen der acacia's*" van W.F. Hermans, "*Gehandhaafde verhalen*" van Jacques Hamelink en "*Een nagelaten bekentenis*" van Marcellus Emants. Ongepubliseer is sy navorsingsverslag oor "*The translation of Afrikaans literature into Dutch, and the reception of the translations in the Netherlands and Belgium*". Sy boekresensies en artikels oor literêre onderwerpe word in verskeie tydskrifte en koerante gepubliseer. As redakteur is hy verantwoordelik vir die bundeling van die "*Verrigtinge van die vyfde driejaarlikse neerlandistiekkongres*" wat tussen 25 en 27 Januarie 1989 aangebied is deur die Departement Afrikaans en Nederlands van die Universiteit van Stellenbosch.

Publikasies
-----------

| Jaar | Publikasies |
| --- | --- |
| 1979 | Een zwerver verliefd van Arthur van Schendel |
| 1988 | Nederlandse verhale van ons eie tyd (saam met Ronel Foster) |
| 2004 | 33 Uithoeke |
|  | Redakteur |
| 1989 | Verrigtinge van die vyfde driejaarlikse neerlandistiekkongres |

Bronnelys
---------

### Internet

* Digitale bibliotheek voor Nederlandse letteren:
* LitNet:
* Marais, Johann Lodewyk LitNet:
* Stellenbosch Writers:  Worldcat:

### Resensies

1. ↑  Burger, Willie "Beeld" 12 Julie 2004
2. ↑  Brink, André P. "Rapport" 14 Oktober 1979
Reine in 2005
Reine soos gesien vanuit die bergspits Reinebringen
**Reine** is 'n dorp in Noorweë met 329 inwoners. Die nedersetting dien as die administratiewe sentrum van die Moskenes-munisipaliteit en het al in 1743 'n beduidende handelsentrum geword. Ondanks sy afgeleë ligging het Reine tot 'n belangrike toeristebestemming ontwikkel, en 'n foto met 'n uitsig oor Reine is op die voorblaaie van 'n aantal reisgidse en reisbrosjures gebruik.

Ligging
-------

Die dorpsgebied van Reine het op 'n aantal eilande uitgebrei, en vanweë sy ligging en natuurskoon word dit as die mooiste vissersdorp op die Lofoten-argipel beskou. Die dorpskern lê op 'n skiereiland in die Reinefjord. Reine word vanaf die weste tot by die noordooste deur berge omring. Die bergspits Reinebringen bied 'n pragtige uitsig oor die dorp en die berge, eilande en fjorde in sy omgewing.

Geskiedenis en ekonomie
-----------------------

Die plaaslike Sverdrup-gesin het al sedert die jaar 1743 'n belangrike rol in Reine se ekonomie gespeel. Die klein dorpskerk is in 1891 deur Hartvig Sverdrup gebou, en die Sverdrup-begraafplaas lê langsaan die kerk.

Die Sverdrups is nog steeds die belangrikste werkgewer in Reine. Die ou vistraanfabriek in Reine is lankal gedemonteer, en toerisme en die uitvoer van stokvis vorm tans die ekonomiese basis van die dorp.
Die **dassierot** (*Petromus typicus*) is 'n Afrikaanse knaagdier wat die enigste lewende spesie van die genus *Petromus* (Latyn vir *rotsmuis*), en ook van die familie *Petromuridae* (Latyn vir *rotsmuise*) is.

Identifikasie
-------------

Mannetjies
* gemiddelde kop en liggaamslengte: 17 cm
* gemiddelde stertlengte: 14 cm
* gemiddelde massa: 215 g

Wyfies
* gemiddelde kop en liggaamslengte: 15 cm
* gemiddelde stertlengte: 14 cm
* gemiddelde massa: 215 g.

Die dier lyk 'n bietjie na 'n eekhoring, maar dit het nie 'n pluimstert nie. Die stert is lank (in vergelyking met die lengte van die dier) en harig, met lang wit hare op die punt. Die dassierot het 'n verplatte skedel (met klein ore) en 'n veerkragtige ribbekas, wat dit in staat stel om in te wurm in rotssplete. Die pelskleur verskil wyd tussen die diere, wat hulle help om met die rotskleur te versmelt. Die voorpoot het vier en die agterpoot vyf tone, almal met lang naels.

Verspreiding
------------

Die platorand van Namibië tot sover suid as Noordwes-Kaap. Hulle kom ook in die suidwestelike gedeeltes van Angola voor.

Habitat
-------

Hulle kom slegs by klipperige areas voor, soos koppies, rotskranse en klipperige heuwels.

Gedrag
------

Dassierotte kom gewoonlik in die oggend en laatmiddag te voorskyn vanuit hul smal rotssplete. Hulle vreet dan of bak in die son. Hulle sal soms nog snags vreet, veral as die maanlig helder is. Indien hulle kos in die hande gekry het, soos grassies of blare, pluk hulle dit gewoonlik af en gaan eet dit in hul skuiling. Hulle hardloop en spring oor die rotse, deur hul lyfies uit te sprei en plat te maak, amper soos die vlieënde eekhorings. Hulle is 'n spelerige spesie, en speel soms tussen die plantstingels rond. As hulle versteur word, duik hulle vinnig in hul rotssplete in, en gee 'n fluitroep om ander te waarsku. Hulle woon as pare saam of in familiegroepe.

Geluide
-------

Daar is nie baie bekend oor hoe hulle kommunikeer nie, maar hulle gee die enkele fluitroep as 'n roofdier gewaar word.

Kos
---

Die dassierot eet gras en ook soms vrugte, sade en blare van ander plante.

Voortplanting
-------------

Dassierotte paar in November tot Desember. Hulle kry een keer per jaar een tot drie kleintjies, in die rotssplete, uitgevoer met blare en grassies, tydens die somermaande. Die dratyd is gemiddeld drie maande. Spening vind plaas op drie weke ouderdom, maar dit neem tot nege maande vir die jong dassierot om onafhanklik te word. Dis nie bekend hoe die dassierot hul kleintjies versorg nie.

Die lewensduurte van die dassierot is ook onbekend.

Hulle word deur verskeie roofvoëls gejag.

Spoor en veldtekens
-------------------

Daar is geel of wit urienvlekke op die rotse waar hulle bly, en hul mis is klein en silindries met ronde punte.

Sien ook
--------

* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name
* Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes

Bronne
------

* *Smither's Mammals of Southern Africa. A field guide*. Redakteur Peter Apps. Derde uitgawe, 2000.
* *Veldgids tot die soogdiere van Suider-Afrika*. Chris en Tilde Stuart. Eerste uitgawe, 1988.
* Petromus typicus
Die **Daspoorttonnel** of **Ollie Denyschentonnel** is 'n tonnel in die Wesmoot in Pretoria wat deur die Daspoortrand gaan en Daspoort met Danville verbind in 'n noord/suid rigting. Die tonnel is 573 m lank, 11.6 m wyd met 'n hoogte van 7.5 m in middel en 13.6 m by die ingange. Die tonnel is gedurende die vroeë sewentigs voltooi en op 10 Augustus 1972 amptelik geopen. Die tonnel beskik oor twee bane vir verkeer sowel as twee voetpaaie weerskante van die verkeersbane. Tans gebruik nie net motoriste die tonnel nie maar ook skoliere hetsy per voet op per fiets. Die noordelike ingang van die tonnel is gebou in harde kwartsiet terwyl die suidelike ingang gebou is in sagte skalie.

Ventilasie
----------

Daar is ook 'n ventilasieskag in die middel van die tonnel. Daar is twee waaiers aan weerskante van die tonnel wat vars lug inblaas terwyl daar 'n waaier aan die bokant van die ventilasieskag is wat die giftige gasse moet uitblaas.

Ongelukke
---------

Uiteraard beïnvloed ongelukke die bedryf van die tonnel. Statistiek wat deur Pretoria se Metroraad versamel is, toon aan dat daar tussen 1992 en 1997 280 voertuigongelukke was, 25 ongelukke waarby voetgangers betrokke was en 'n verdere 61 ander ongelukke waar voertuie met ander voorwerpe gebots het.

Lugbesoedeling
--------------

Die tonnel is ontwerp om 6 000 voertuie per dag te dra. 'n Studie van die Tshwane se Departement van Omgewingbestuur gedurende Julie 2011 toon aan dat die aantal voertuie per dag beduidend gestyg het met 'n rekord van 2 420 voertuie per uur gemeet. Die groei plaas druk op die ventilasievermoë van die tonnel en dié studie het bewys dat geen persoon langer as 30 minute in die tonnel moet deurbring nie. Die situasie is vererger weens die feit dat die twee waaiers by ingange van die tonnel tydens die studie buite werking was. 

Koördinate: 25°43′52″S 28°08′06″O﻿ / ﻿25.7310°S 28.1350°O﻿ / -25.7310; 28.1350

Bron
----

* Quest: Science for South Africa. Vol 7, nommer 3, 2011, bl 32.
**De’Longhi Group** is 'n Italiaanse vervaardiger van huishoudelike toestelle. Die onderneming het sy oorsprong in 'n klein werkswinkel wat in 1902 deur die de’Longhi-familie gestig is en hom op die vervaardiging van industriële onderdele toegespits het. Aanvanklik was die maatskappy, wat in 1950 geïnkorporeer is, 'n belangrike vervaardiger van draagbare verwarmers en lugversorgers. Later het dit sy aktiwiteite uitgebrei na byna enige kategorie van huishoudelike toestelle vir die bereiding van koffie, espresso en kos (insluitende gesofistikeerde lugbraaiers wat as *Multifry* bemark word), asook skoonmaaktoestelle en strykysters. Tans is dit die wêreld se voorste vervaardiger van espressomasjiene (insluitende masjiene vir die Switserse onderneming Nestlé Nespresso S.A.). Sy aandele word sedert 2001 op die Milaanse Effektebeurs se FTSE Italia Mid Cap-indeks genoteer.

Die Italiaanse voedselwetenskaplikes Alessandro Benedetti en Manuel Zanette bak pizza in 'n *Multifry*-lugbraaier
In 2001 het De’Longhi met die oorname van die Britse vervaardiger Kenwood sy posisie in die mark vir voedselverwerkers verstewig. In dieselfde jaar is die Toskaanse onderneming Ariete, 'n bekende Italiaanse vervaardiger van huishoudelike toestelle, by die De’Longhi-groep ingesluit. Die groep het sy belange in die huishoudelike toestellebedryf in 2013 verder uitgebrei deur die regte vir die vervaardiging van huishoudelike produkte onder die Duitse handelsmerk Braun van die Amerikaanse onderneming Procter & Gamble te koop.

Vandag het die De’Longhi Group, wat sy setel in Treviso, Veneto het, belange in 33 lande wat deur dogtermaatskappye waargeneem word, terwyl die groep sy produkte wêreldwyd bemark. Die Suid-Afrikaanse filiaal van De’Longhi het sy hoofkwartier in die Johannesburgse voorstad Constantia Kloof.
Die **Basters** (ook bekend as die **Rehoboth-Basters**, **Baasters** en **Rehobothers**) is ’n Afrikaanssprekende gemeenskap wat by Rehoboth, suid van Windhoek in Namibië, gebaseer is. Hulle is soortgelyk aan die Kleurling en Griekwagemeenskappe in Suid-Afrika

Tradisionele leierskap
----------------------

Die eerste Kaptein was Hermanus van Wyk, die ‘Moses’ van die Bastervolk, wat die gemeenskap na Rehoboth gelei het vanuit Suid-Afrika. Hy was Kaptein tot en met sy dood in 1905. Na sy dood het die Basters Cornelius van Wyk gekies om hulle Kaptein te wees. Hy is egter nie amptelik erken deur die Duitse koloniale regering, of deur die Suid-Afrikaanse owerhede na hul oorname in 1915 nie.

Die Basterraad in 1915, onder leiding van Cornelius van Wyk (middelste ry, tweede van links)
In 1976 het die Suid-Afrikaanse regering die ‘Wet op Rehoboth-selfregering’ goedgekeur en outonomie aan die Basters gegee. In 1979 is Kaptein Hans Diergaardt gekies in ooreenstemming met die regulasies van die 1976-wet. In 1999 is John McNab as Kaptein gekies. Sedert Februarie 2007 word die Basters deur die Kapteinsraad verteenwoordig by UNPO.

In Indonesië word die mense van gemengde Nederlandse herkoms ook Blaster genoem.
**Reimond Stijns** (10 Mei 1850, Mullem - 12 Desember 1905, Sint-Jans-Molenbeek) was 'n Vlaamse skrywer.

Hy begin sy professionele loopbaan as onderwyser in 1870, eers in Bevere (Oudenaarde) en daarna in Sint-Jans-Molenbeek. In 1883 word hy studiemeester en later onderwyser in Nederlands aan die *Koninklijk athenaeum* in Brussel. Aanvanklik werk hy as skrywer saam met sy swaer Isidoor Teirlinck, wat ook 'n onderwyser in Brussel was. Saam publiseer hulle in 1884 *Arm Vlaanderen*, 'n politieke roman oor die onderwysstryd tussen Belgiese Katolieke en liberales. 

Vanaf 1886 het hy sy eie pad gevolg en van sy beste werk gelewer, waarvan *Hard labeur* (1904) die bekendste is. Stijns was die eerste naturalistiese skrywer van Vlaandere, maar sy werk is steeds beïnvloed deur die romantiek.

Bibliografie
------------

* Arm Vlaanderen (1884)
* Schetsen en verhalen (1886)
* Broodnijd. Schetsen en verhalen II (1887)
* Ruwe liefde (1887)
* In de ton (1891)
* Klein leven (1893)
* Driften (1896)
* Hard labeur (1904)

Sien ook
--------

* Vlaamse literatuur
**Aleksi I** (Russies: Алексий I; 8 November [O.S. 27 Oktober] 1877 – 17 April 1970) was tussen 1945 en 1970 die 13de Russies-Ortodokse patriarg van Moskou en die hele Rusland.

Vroeë lewe
----------

Hy is as Sergei Wladimirowitsj Simanski (Сергей Владимирович Симанский) in ’n adellike gesin in Moskou gebore. In 1899 het hy aan die Moskouse Keiserlike Universiteit ’n graad in die regte behaal. Na diensplig in die Russiese weermag het hy in 1902 aan die Moskouse Teologiese Akademie studeer en in 1906 is hy aangestel as rektor van die kweekskool in Toela.

Na die Russiese Rewolusie van 1917 is hy verskeie kere in hegtenis geneem en in 1922 is hy na Kazachstan verban. In 1926 het hy na Sint Petersburg (toe Leningrad) teruggekeer en is hy aangestel as aartsbiskop van die Choetin-klooster, dus vicaris van die bisdom van Nowgorod. In 1933 het hy vir ’n paar maande waargeneem as aartsbiskop van Nowgorod, en toe van Leningrad.

Op 4 September 1943 was Aleksi saam met patriarg Segius toe hy Josef Stalin in die Moskouse Kremlin ontmoet het en die Sowjet-leier toegewings aan die Kerk beloof het in ruil vir hul steun, soos die toestemming om ’n nuwe patriarg te kies, die vrylating van kerklui en die teruggee van sekere kerkeiendom. Op 4 Februarie 1945 het Sergius patriarg geword.

Patriargaat
-----------

Aleksi se ondersteuners het hom geloof omdat hy hard gewerk het vir die voortbestaan van die Christendom in die Sowjetunie, terwyl teenstanders hom beskuldig het van samewerking met die Sowjet-owerhede.

Aleksi is op 17 April 1970 op 92-jarige ouderdom aan ’n hartaanval dood en is in die Drie-eenheid-klooster van Sint Sergei buite Moskou begrawe.
| **City of York**
 |
| --- |
| **Kaart** | **Wapen (Council)** |
|  |
|  |
|  |
| **Vlag** |
|  |
|  |
|  **Land** |  Verenigde Koninkryk |
|  **Land (VK)** |  Engeland |
|  **Seremoniële graafskap** | Noord-Yorkshire |
|  **Administratiewe streek** | Yorkshire and the Humber |
|  **Koördinate** | 53° 57' N, 1° 4' W |
|  **Stigting** | 71 (as Eboracum) |
|  **Oppervlakte:** |   |
|  - Totaal | 271,94 vk km |
|  **Hoogte bo seevlak** | - m |
|
|
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (unitary authority area, 2015) | 206 900 |
|  - Bevolkingsdigtheid | 760,8/km² |
|  **Tydsone** | UTC ±0 (GMT) |
|  - Somertyd | UTC +1 (BST) |
|  **Klimaat** |   |
|  - Tipe | Gematigde klimaat |
|  - Gemiddelde jaarlikse temperatuur | 9,75 °C |
|  - Gem. temp. Januarie/Julie | 3,5 / 16,5 °C |
|  - Gemiddelde jaarlikse neerslae | 639 mm |
|  **Administrasie** | Unitary Authority, City |
|  **Amptelike webwerf** |  |
|

**York** [ˈjɔrk] is 'n stad wat by die samevloeiing van die Ouse- en Foss-riviere in Noord-Yorkshire, Engeland geleë is. York het 'n lang geskiedenis wat tot in die Romeinse tydperk terugstrek, van daar sy bynaam "Ewige Stad". Dit is oorspronklik in 71 n.C. as *Eboracum* deur die Romeine gestig en het later, toe die Romeinse provinsie Britannia in die vroeë 3de eeu in twee administratiewe eenhede opgedeel is, as administratiewe setel van Britannia Inferior gedien - 'n provinsie wat die noordelike helfte van Romeins-Brittanje beslaan het. Sy belangrikheid word weerspieël in die feit dat twee Romeinse keisers hier oorlede is - Septimius Severus in 211 en Constantius I in 306. Die laasgenoemde se seun Konstantyn is vervolgens hier deur die troepe van sy vader as nuwe keiser aangewys.

*York Minster*, die katedraal van York, soos gesien vanaf Lendal-brug
Later het York as hoofstad van die koninkryke van Northumbria en Jorvik gedien. York was ook die historiese setel van die graafskap Yorkshire.

In die Middeleeue het York tot 'n belangrike wolhandelsentrum ontwikkel. Sowel sy versterkings asook sy status as setel van die Kerk van Engeland se Noordelike Kerkprovinsie dateer uit hierdie periode. Die plaaslike katedraal *York Minster* is die bekendste van York se talle historiese en kulturele besienswaardighede.

In die 19de eeu het York tot 'n middelpunt van die Britse spoorwegnetwerk ontwikkel, terwyl klerevervaardiging en spoorwegverwante nywerhede tot die belangrikste plaaslike bedrywe gegroei het. Intussen het die dienstesektor met onder meer die Universiteit van York en gesondheidsdienste die belangrikste werkverskaffer geword. Daarnaas speel ook toerisme 'n beduidende rol in die plaaslike ekonomie.

Sedert 1996 behels die amptelike administratiewe term *City of York* 'n sogenaamde *unitary authority area* wat ook landelike gebiede buite die ou stadsgrense insluit. In 2001 het die stedelike gebied van York 'n bevolking van 137 505 gehad, terwyl die *unitary authority area* se bevolkingsgetal teen die middel van 2015 op 206 900 beraam is.
USS *Enterprise*
Die ***Yorktown*-klas** was 'n klas van drie vliegdekskepe wat vir die Amerikaanse Vloot gebou en net voor die Tweede Wêreldoorlog voltooi is. Die drie skepe was die USS *Yorktown* (CV-5), USS *Enterprise* (CV-6) en die USS *Hornet* (CV-8). Hulle is gebou onmiddellik nadat die USS *Ranger* (CV-4), die Vloot se eerste volwaardige vliegdekskip, in diens gestel is. Lesse geleer uit die omskakeling van twee kruisers na *Lexington*-klas vliegdekskepe is ook gebruik in die ontwerp van die *Yorktown*-klas. Die twee *Lexington*-klas vliegdekskepe is vernietig as deel van die *Vlootverdrag van Washington* - 'n wapens beperkende ooreenkoms.

Dié drie skepe het die swaarste gedra aan die gevegte in die Stille Oseaan gedurende 1942 en twee van die drie is uiteindelik gekelder: die *Yorktown* tydens die Slag van Midway en die *Hornet* tydens die Slag van Santa Crus-eilande.

Die USS *Enterprise*, die enigste oorlewende skip van die klas, is die Amerikaanse Vloot se skip wat die meeste toekennings gekry het tydens die Tweede Wêreldoorlog. Nadat poging om haar as 'n museum skip te bewaar misluk het, is sy verkoop as skroot in 1958.
'n Rehabilitasiesertifikaat wat lui: "...en die saak is gesluit weens gebrek aan *corpus delicti*... rehabilitasie nadoods".
**Rehabilitasie** (Russies: реабилитация, *reabilitatsija*) is 'n term wat in verband met die voormalige Sowjetunie en oud-Sowjetstate gebruik is. Ná die dood van Josef Stalin in 1953 het die regering die politieke en sosiale herstel, of politieke rehabilitasie, van mense onderneem wat sonder voldoende rede onderdruk en vervolg is. Daarmee is iemand vrygespreek van enige skuld. In baie gevalle was rehabilitasie nadoods, want duisende slagoffers is tereggestel of het in strafkampe gesterf.

Regerings het ook verskeie minderheidsgroepe gerehabiliteer wat onder Stalin na ander woonplekke gestuur is, en hulle is toegelaat om na hulle voormalige woongebiede terug te keer. In sommige gevalle is die outonomie van hulle streke herstel.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* NARA: 10641764

 |
**Orange Grove** was van 1938 tot in die jare tagtig 'n kiesafdeling vir die Suid-Afrikaanse Volksraad in die noordooste van Johannesburg. Dit was een van die min kiesafdelings wat die Nasionale Party nooit kon verower nie en een van die vyf wat die Progressiewe Party in 1974 gewen het toe vyf ander Progressiewes hulle in die Volksraad by Helen Suzman aangesluit het, wat toe reeds sedert 1961 die enigste P.P.-lid in die Raad was.

In die eerste verkiesing in Orange Grove in 1938 staan C. Bain-Marais as kandidaat vir die Verenigde Party en kry 2 766 stemme meer as P.A. Moore van die Dominiumparty. J. Liebman van die Arbeidersparty was derde met slegs 311 stemme. In 1943 word Frank Waring onbestrede verkies. Hy was later een van die eerste twee Engelssprekende ministers in dr. H.F. Verwoerd se kabinet nadat hy na die Nasionale Party oorgeloop het. Waring word in 1948 en 1953 weereens onbestrede verkies, maar in 1958 kom die V.P. se E.G. Malan te staan teen J.S. Dey van die Liberale Party en J. Klipin van die S.A. Bond. Malan wen met 'n meerderheid van 8 007 nadat Dey net 688 stemme kry en Klipin 221.

In die volkstemming van 1960 oor republiekwording is Orange Grove en Musgrave in Natal die enigste kiesafdelings in die land waarin minder as duisend kiesers vir die republiek stem, naamlik 889. 'n Volle 11 086 was daar teen. In die algemene verkiesing van 1961 vaar die Progressiewe Party dan ook goed in Orange Grove toe A. Einstein met net 517 stemme teen Malan verloor. In 1966 staan Malan teen die P.P. se W.A. Sands en wen met 'n meerderheid van 5 339 stemme. IN 1970 herhaal hy die prestasie toe hy die P.P. se R. Hacking met 5 166 stemme klop.

Die deurbraak vir die P.P. kom uiteindelik in 1974 toe Rupert Lorimer Orange Grover by Malan afneem met 'n meerderheid van 742 stemme. Daarna was Orange Grove 'n veilige Progressiewe setel.

Partye en kandidate gewen
-------------------------

* 1938 - C. Bain-Marais van die Verenigde Party
* 1943 - Frank Waring van die Verenigde Party (onbestrede)
* 1948 - Frank Waring van die Verenigde Party (onbestrede)
* 1953 - Frank Waring van die Verenigde Party (onbestrede)
* 1958 - E.G. Malan van die Verenigde Party
* 1961 - E.G. Malan van die Verenigde Party (onbestrede)
* 1966 - E.G. Malan van die Nasionale Party
* 1970 - E.G. Malan van die Verenigde Party
* 1974 - Rupert Lorimer van die Progressiewe Party
* 1977 -
* 1981 -

Bronne
------

* *Amptelike Jaarboek van die Republiek van Suid-Afrika 1983*. 1983. Johannesburg: Chris van Rensburgpublikasies.
* Schoeman, B.M. 1977. *Parlementêre verkiesings in Suid-Afrika 1910-1976*. Pretoria: Aktuele Publikasies.
Henri Farman
**Henri Farman** (26 Mei 1874 – 18 Julie 1958) was 'n Franse vlieënier, vliegtuigontwerper en bouer, saam met sy broer Maurice Farman.

Lewensloop
----------

Advertensieplakkaat vir 'n Farman-lugskou.
Henri Farman is in Frankryk gebore as die seun van 'n ryk Engelse koerantkorrespondent. Hy is opgelei in skilderkuns aan die *École des Beaux Arts*, maar het gou begin belangstel in die nuwe meganiese uitvindings wat teen die einde van die 19de eeu vervaardig is. In die negentigerjare het hy 'n fietsrykampioen geword, en rondom die draai van die eeu het hy motorwedrenne ontdek. Hy het aanvanklik 'n Panhard et Levassor bestuur en later vir Renault in die Gordon Bennett-beker deelgeneem.

Toe Charles en Gabriel Voisin in 1907 aangedrewe vliegtuie begin bou en verkoop het, was Farman een van die eerste klante. Farman het die rekord opgestel vir die langste vlug tot nog toe in Europa, en in 1908 het hy die eerste internasionale Europese vlug gemaak. Nadat hy sy eie vliegtuig ontwerp het, was hy die eerste wat 'n passasier in die lug geneem het op 29 Maart 1908. In 'n vennootskap met sy twee broers Maurice en Richard Farman het hy 'n suksesvolle en innoverende vliegtuigfabriek opgebou. Hul 1914-model is baie gebruik vir artillerie-waarnemings en verkenningsvlugte tydens die Eerste Wêreldoorlog. Die Farman Aircraft Company se Goliath was die eerste langafstand-passasiersvliegtuig, wat op 8 Februarie 1919 met gereelde vlugte tussen Parys en Londen begin het.

Farman is in 1919 met die Ridder van die Erelegioen vereer. Hy het in 1937 afgetree toe die Franse regering die lugvaartbedryf genasionaliseer het.
Farman is op die ouderdom van 84 oorlede en word in die Paryse begraafplaas Cimetière de Passy begrawe.

Weetenswaardig
--------------

Dubbeldekker van Henri Farman.
Op 21 Maart 1908 was Henri Farman die wêreld se eerste lugpassasier, aan boord van 'n Voisin-vliegtuig wat deur Léon Delagrange gevlieg is.

Gelok deur die sukses van H. Farman in Frankryk, het die Aero-Club des Flandres, deur Auguste de Breyne, besluit om die man te nooi om sy vliegvaardighede in Gent te demonstreer. Tussen 25 Mei en 2 Junie 1908 het Farman verskeie vlugte onderneem, waaronder een met 'n passasier en een van 1471 m op 'n hoogte van ongeveer 7 m. Gent was dus die eerste Belgiese stad waar 'n lugvaartpionier 'n suksesvolle vlug gemaak het met 'n vliegtuig. ’n Straat is na hom vernoem waar hy sy vertonings gehou het.
Tipe VIIC/41 by die *Laboe Naval Memorial* naby Kiel
Die **Tipe IX duikboot** was 'n klas duikboot wat die Duitse Vloot ontwerp en gebruik het tydens die Tweede Wêreldoorlog. Daar was drie subklasse ontwikkel. Hierdie klas was die Geallieerdes se grootste probleem toe hulle in die sogenaamde *Wolf packs* saam gewerk het. Tipe VIIA van 670/659 metrieke ton het sy verskyning met *U-27* gemaak in 1936. Die klas se ontwerp was gebaseer op die Finse *Vetehinen* ontwerp. Tipe VIIB het in 1939 verskyn; hulle was meer effektief en baie gewild onder die bemannings. Hulle kon 11 torpedo's dra of 22 seemyne en was ook toegerus met 'n 8.8cm kanon op die dek.

Tipe VIIC het teen 1940 verskyn met U-69 waarvan meer as 600 gebou is. Die togafstand was 10,461 km maar toe Frankryk val in Junie 1940 het dit vir die Duitsers toegang gegee tot die hawens aan die Atlantiese kus. Twaalf U-boot flottieljes was op plekke soos Brest, La Rochelle, La Pallice, Saint-Nazaire, Lorient en Bordeaux gebaseer. Die laaste bote van die VIIC tipe was toegerus met 'n snorkel.

Tegniese besonderhede
---------------------

Besonderhede van die tipe VIIC duikboot:| Item | Statistiek |
| --- | --- |
| Verplasing (oppervlak) | 755 metrieke ton |
| Verplasing (onderwater) | 857 metrieke ton |
| Lengte | 67.1 m |
| Breedte | 6,20 m |
| Aandrywing (oppervlak) | 2,386 kW diesel |
| Aandrywing (onderwater) | 559,3 kW elektries |
| Spoed (oppervlak) | 17,8 knope |
| Spoed (onderwater) | 7.5 knope |
| Bemanning | 44 - 50 persone |
| Wapens | 5 x 533 mm torpedo buise
14 torpedos of 26 seemyne
8,8 cm kanon op dek |

Bron
----

* *The Illustrated Encyclopedia Of Destroyers Frigates & Submarines*, Bernard Ireland en John Parker, 2015, ISBN 978-0-85723-601-2
**Tirza** is 'n 'n meesterlike roman wat geskryf is deur Arnon Grunberg en vertaal is na Afrikaans deur Lina Spies , en wat in Suid-Afrika uitgegee word deur Protea Boekhuis. Die boek is oorspronklik uitgegee deur *Nijgh & Van Ditmar Uitgewers*.

Dit vertel die verhaal van *Jurgen Hofmeester*, 'n werklose voormalige vertaler van buitelandse fiksie, wat by 'n groot uitgewersmaatskappy werksaam was, maar danksy 'n baie gemaklike ooreenkoms wat by wyse van dwang bewerkstellig is, steeds maandeliks 'n salaris ontvang. Diè vryheid mag aanloklik lyk, maar liefs nie die hele dag nie, en al lyk die tipe vryheid tydens die somervakansie aanloklik, blyk dit alreeds eintlik te beswarend te wees.

Hofmeester se dogter *Tirza* is die spil waarom sy lewe draai, en met Tirza as die enigste anker om Hofmeester van totale identiteitsverlies te beskerm; en haar sukses die enigste maatstaf ten einde Hofmeester se eie geslaagdheid mee te meet, plaas Hofmeester al sy hoop op sy "hoogs, hoogs begaafde" jongste dogter om vir haar die lewe te skep wat hom blykbaar ontwyk.

Wanneer Hofmeester 'n partytjie reël om Tirza se laaste skooldag te vier, word dit egter gaandeweg duidelik dat die pa en dogter verhouding onvermydelik op 'n ramp afstuur. Die feit dat Hofmeester se vrou hom verlaat vir 'n jonger liefde ten einde in 'n woonboot te gaan woon, en sy versigtig bymekaargeskraapte spaargeld wat belê is in 'n verskansingsfonds oornag verdwyn, is skynbaar nie genoeg om hom oor die afgrond te dryf nie; dat sy Tirza weldra verlief sou raak en haar vlerke sou sprei, kon Hofmeester nog voorsien; maar dat die jongman van haar drome sprekend soos die 9/11 terroris Mohammed Atta sou lyk, is vir Hofmeester 'n groter slag as die ineenstorting van die wêreldekonomie.

Die verrassende ontknoping van die donker drama wat vervolgens ontvou, neem die leser vanaf Amsterdam se spogbuurte tot Namibië se dorre duine- en sorg vir 'n verhaal wat tref met die gemete presisie van 'n tikkende tydbom.

J.M. Coetzee het van Grunberg se skryfwerk gesê: "die wispelturigheid en sardoniese intelligensie wat deurskyn in *Arnon Grunberg* se prosa maak dit 'n voortgesette plesier om te lees.".

Bronne/Verwysings
-----------------

1. 1 2   op 25-03-2019.Opgespoor op 25-03-2019.
2. 1 2 3  Inligting verkry van die stofomslag van die boek Tirza
Egiptiese hiërogliewe, wat uit logogramme ontstaan het.
’n **Logogram** is ’n grafeem (skryfteken) wat ’n woord of morfeem (die kleinste betekenisvolle eenheid van taal) voorstel. Aangesien logogramme visuele simbole is wat woorde eerder as die klanke van ’n woord voorstel, is dit makliker om te onthou of die betekenis te raai as by alfabeties geskrewe woorde. Nog ’n voordeel is dat ’n enkele logogram in verskeie tale gebruik kan word vir woorde met ’n soortgelyke betekenis.

Logografiese stelsels sluit die vroegste ware skryfstelsels in; die eerste historiese beskawings van die Nabye-Ooste, Afrika, China en Sentraal-Amerika het ’n vorm van logografiese skrifte gebruik.

’n Suiwer logografiese skrif sal onprakties wees omdat daar vir elke woord ’n simbool sal moet wees. Alle logografiese stelsels brei ’n relatief beperkte aantal logogramme uit met karakters van fonetiese waarde, óf konsonantaal óf sillabies, of met bepalers.

Logogramme word ook in ander skryfstelsels gebruik, soos moderne snelskrif. Syfers en wiskundige simbole in alfabetiese stelsels is ook logogramme: **1** "een", **2** "twee", **+** "plus", **=** "is gelyk aan", ens. Ook die ampersand **&** word gebruik vir "en", **%** vir "persent", **$** vir "dollar", **#** vir "nommer", ens.

Sien ook
--------

* Piktogram
**Henri Dutilleux** (Frans: [ɑ̃ʁi dytijø]; 22 Januarie 1916 – 22 Mei 2013) was 'n Franse komponis wat grootliks aktief was in die tweede helfte van die 20ste eeu. Sy werk, wat internasionaal aangeprys is, was geskryf in die tradisie van Maurice Ravel, Claude Debussy, Albert Roussel and Olivier Messiaen, maar in 'n idiosinkratiese styl.

Sommige van sy bekende werke sluit 'n klaviersonata; twee simfonieë, die Tjello Concerto *Tout un monde lointain...* ('n Ganse verre wêreld), die viool concerto *L'arbre des songes* (Die Boom van Drome), die strykkwartet *Ainsi la nuit* (Derhalwe die Nag) en 'n sonatina vir fluit en klavier in.

Sommige van hierdie werke word beskou as meesterstukke van die klassieke musiek repertoire van die 20ste eeu. Dutilleux het werke geskryf vir gesiene en welbekende kunstenaars soos Charles Munch, George Szell, Mstislav Rostropovich, die Juilliard Strykkwartet, Isaac Stern, Paul Sacher, Anne-Sophie Mutter, Simon Rattle, Renée Fleming en Seiji Ozawa.

Paul Griffiths, skrywende in The New York Times het gesê: "Mnr Dutilleux se posisie in Franse musiek was eensaam, maar tog met trots gevul. Geleë tussen Olivier Messiaen en Pierre Boulez wat ouderdom betref, was hy skaars beïnvloed deur iedere een, alhoewel hy geïnteresseerd was in hul werke...Maar sy stem, wat gekenmerk is deur sensualiteit in harmonie en kleur, was sy eie.

Dutilleux het verskeie groot pryse gedurende sy loopbaan ontvang, vernaam die *Grand Prix de Rome* (1938), die Internasionale Musiekraad Rostrum van Komponiste (1955), die *Grand-Croix de la Légion d'honneur* (2004), die *Ernst von Siemens Musiekprys* (2005), die Gouemedalje van die *Koninklike Filharmoniese Genootskap* (2008) en die Kravisprys (2011).

Bykomend tot sy aktiwiteite as komponis het hy ook vir 18 jaar gewerk as Hoof van Musiekproduksie vir *Radio Française*. Hy het ook onderrig gegee by die *École Normale de Musique de Paris*, by die *Conservatoire National Supérieur de Musique*, en was twee keer residensie komponis by die *Tanglewood* musieksentrum in Lenox en Stockbridge, Massachusetts.
’n **Sideriese jaar** (van Latyn *sidus*, "asterisme, ster") is die tyd wat die Aarde vat om een keer om die Son te wentel met betrekking tot die vaste sterre. Dit is dus ook die tyd wat die Son neem om terug te keer na dieselfde posisie teen die agtergrond van vaste sterre nadat dit oënskynlik een keer om die sonnebaan beweeg het. 

Dit kom neer op 365,25636 SI-dae vir die J2000-epog. ’n SI-dag, of gewone sondag, is 86 400 SI-sekondes lank.

Vanweë die aksiale presessie van die Aarde verskil die sideriese jaar van die tropiese jaar, die tyd wat die Son vat om terug te keer na dieselfde posisie in die siklus van seisoene soos van die Aarde af gesien, byvoorbeeld van lentenagewening tot lentenagewening of van somersonstilstand tot somersonstilstand. Die sideriese jaar is 20 min. 24,5 sek. langer as die tropiese jaar vir J2000 (365,242189 dae).

Voor die ontdekking van aksiale presessie deur Hipparchos in die Hellenistiese tydperk, was die verskil tussen die sideriese en tropiese jaar onbekend. Premoderne kalenders sou die tyd van die jaar vir saai, oes, ens. aandui na aanleiding van die eerste waarneming van sterre; dus het hulle eintlik die sideriese jaar gebruik.
Ds. W.J.J. du Plessis was die leraar van 1957 tot 1958.
Ds. J.J. Fourie is skielik aan 'n hartaanval oorlede op 21 September 1958 terwyl hy medeleraar hier was.
Die **NG gemeente Wonderboompoort** is ’n gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die Pretoriase voorstad Mountain View.

Stigting
--------

Die gemeente wat die naam Wonderboompoort dra, is op 24 Junie 1951 van die moedergemeente Daspoort afgestig. Die ledetal van die gemeente het toe so om en by die vyfhonderd getel. Teen 1985 het dit toegeneem tot 1 424, maar in 2015 1088, met 247 dooplidmate. 

Aan die begin was daar nog nie 'n eie kerk of kerksaal nie en toe was die gemeente besig om 'n eie saal te bou, wat vir die eredienste, verenigings, vergaderings, Sondagskool en ander byeenkomste in verband met die werksaamhede van die Kerk sou dien.

Eerste leraar
-------------

Die jong gemeente was gelukkig om met die eerste beroep ná die afstigting suksesvol te wees, want so is ds. J.J. Fourie gelei om die beroep hierheen aan te neem. Sedert 1 Desember 1950 was ds. en mev. Fourie in die gemeente werksaam. In 1952 skryf *Ons gemeentelike feesalbum*: "Deur die goedheid en genade van die hemelse Vader kon hier ook al heelwat tot die eer en verheerliking van sy Naam gedoen word. So is die dienste en nagmaalsvieringe en bidure waargeneem en gelei, die verenigings gehou, asook 'n Bond van Dienaresse en Kinderkrans gestig. 'n Ywerige scriba en kassier, saam met die kerkraad, het ook al in die verlede hul deel bygedra. Aangesien die gemeente maar nog aan die begin van sy loopbaan staan, is hier dus nog nie veel om uit die verlede aan te haal nie."

Bronne
------

* (af)  Olivier, ds. P.L. (samesteller), *Ons gemeentelike feesalbum*. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers, 1952.
**Graaf Napoleon Stanisław Adam Ludwig Zygmunt Krasiński** [ˈzɨɡmunt kraˈɕiɲskʲi], \* 19 Februarie 1812 in Parys, Frankryk; † 23 Februarie 1859 in Parys), was 'n Poolse adellike en digter na wie saam met Adam Mickiewicz en Juliusz Słowacki as "Nasionale Barde" verwys word. Hierdie drietal Romantiese digters het tydens die periode van vreemde oorheersing beduidende invloed op die nasionale bewussyn van die Poolse volk uitgeoefen.

Lewe en werk
------------

Krasiński was die seun van graaf Wincenty Krasiński, 'n generaal van Napoleon Bonaparte en lid van die adellike Krasiński-familie. Hy het regswetenskappe aan die universiteite van Warskou en Genève gestudeer. In die laasgenoemde stad het hy kennis gemaak met Adam Mickiewicz.

In sosio-politieke opsig was Krasiński konserwatiewer as die ander twee digters en het baie van sy werke anoniem gepubliseer. Hy het veral bekendheid verwerf met sy filosofies-messianistiese gedagtes. Sy drama *Nie-Boska komedia* ("Die On-Goddelike Komedie") uit die jaar 1835 behandel die tragedie van 'n ou-wêreldse adelsklas wat deur 'n nuwe, kommunistiese en demokratiese maatskaplike orde tot val gebring word. Dit is 'n digterlike profesie van klassestryd en Rusland se Oktober-rewolusie. 'n Ander drama, *Irydion* (1836), tematiseer die vryheidsstryd van 'n onderdrukte nasie teen sy oorheerser binne die konteks van Christelike etiek.

Krasiński se werke is sterk deur 19de eeuse gruwelromans, die Angel-Saksiese *Gothic novels*, en Dante Alighieri beïnvloed. Uit sy bekendste werke blyk dat die digter veral in die uiterstes van die menslike bestaan belang gestel het – soos byvoorbeeld haat, wanhoop of eensaamheid. Sy *Agaj-Han* (1834), wat in Pole by die bekendste 19de eeuse werke gereken word, is 'n verhalende roman wat op historiese gebeurtenisse baseer, maar verskil nogtans duidelik van tradisionele historiese romans soos dié van Walter Scott wat by Poolse lesers gewild geraak het. Dit is eerder 'n grieselike verhaal van dood, broedermoord en tragiese noodlot en kontrasteer sterk met sy latere werk *Psalmy przyszłości* ("Psalms van die toekoms") waarin Christelike waardes soos liefde en liefdadigheid sentraal staan.

Krasiński het op 26 Julie 1843 met die Poolse gravin Eliza Branicka (1820–1876) getrou.
Die NG kerk Worcester-Vallei.
Ds. J.M.N. Breedt, van 1957 tot 1962 Worcester-Vallei se tweede leraar.
Die **NG gemeente Worcester-Vallei** is ’n gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk op die dorp Worcester.

Ná die stigting van die eerste dogtergemeente van die NG gemeente Worcester op die dorp, naamlik Worcester-Oos in 1950, het die volgende plaaslike afstigting reeds in 1951 aan die beurt gekom. In November 1950 het die kerkraad van die moedergemeente besluit om die stigting van ’n nuwe gemeente aan die westekant van die dorp aan te beveel. Op die dorp sou Napierstraat die grens wees en die plaaswyke ten weste van Worcester sou binne die nuwe gemeente val. Die nodige stappe vir afstigting is gedien.

Op 3 September 1951 het die ringskommissie die stigting van die nuwe gemeente met die naam Worcester-Vallei amptelik aangekondig. Ongelukkig het enkele gesinne beswaargemaak en selfs die kerk verlaat. Ds. N.E. Nel van die moedergemeente was die konsulent van die nuwe gemeente en het daarin geslaag om die meeste ontevredenes tot beter insigte te bring. Die stadsraad het die jong gemeente gehelp deur grond baie billik beskikbaar te stel. 

Nadat die tweede beroep geslaag het, kon die gemeente op 14 Maart 1952 hul eerste leraar in die persoon van ds. D.C.G. Fourie verwelkom. Hy het die hoeksteen van die kerkgebou op 6 Februarie 1954 gelê.

Enkele predikante
-----------------

* Dirk Cornelis Grobler Fourie, 1952 – 1957
* Johannes Marthinus Nicolaas Breedt, 1957 – 1962

Worcester se NG gemeentes
-------------------------

Die syfers onder elke jaartal dui op die getal belydende lidmate wat in daardie jaar in die NG Kerk se Jaarboek weergegee word; dié syfer word gewoonlik 'n jaar of twee voor die tyd ingestuur na die samestellers van die Jaarboek. In sommige gevalle is dit reeds enkele jare oud wanneer dit verskyn.

| Gemeente | 1960 | 1973 | 1979 | 1985 | 1990 | 1995 | 2000 | 2005 | 2010 | 2015 | 2016 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Worcester | 2 595 | 2 791 | 2 758 | 2 087 | 2 041 | 1 952 | 1 514 | 1 461 | 1 484 | 945 | 919 |
| Worcester-Audenberg | – | – | 600 | 977 | 1 064 | 1 045 | 1 194 | 1 095 | 1 182 | 1 055 | 1 055 |
| Worcester-Brandwag | – | – | – | 571 | 670 | 688 | 815 | 829 | 839 | 755 | 755 |
| Worcester-De la Bat | – | – | – | – | 101 | 114 | 115 | 134 | 198 | 252 | 252 |
| Worcester-Noord | 1 559 | 1 224 | 1 487 | 1 550 | 1 688 | 1 648 | 1 570 | 1 535 | 1 535 | 1 429 | 1 429 |
| Worcester-Oos | 1 080 | 903 | 797 | 895 | 888 | 860 | 807 | 869 | 860 | 742 | 712 |
| Worcester-Vallei | 880 | 2 097 | 1 285 | 1 218 | 1 281 | 1 147 | 1 236 | 1 074 | 1 214 | 1 141 | 1 141 |
| **Totaal** | **6 114** | **7 015** | **6 927** | **7 267** | **7 733** | **7 454** | **7 251** | **6 997** | **7 312** | **6 319** | **6 263** |

Bron
----

* Heese, dr. J.A. 1970. *Nederduitse Gereformeerde Kerk Worcester Gedenkboek, 1821–1971*. Worcester: NG kerk.
In klassieke politiek, is 'n **tiran** (Grieks: **τύραννος**, *tirannos*) iemand wat 'n magsgreep uitgevoer het en mag behou uit eie middele, in teenstelling met oorerflike of konstitusionele prosesse. Hierdie soort bewind word na verwys as **tirannie** (*τυραννίς*, *turannis*).

Plato en Aristoteles definieer 'n tiran as "iemand wat regeer buite die wet, kyk na sy eie voordeel eerder as dié van sy onderdane, en wat ekstreme en wrede taktieke toepas – teen sy eie mense asook andere".

In algemene gebruik, dra die woord "tiran" 'n konnotasie van 'n krasse en wrede regeerder wat sy of haar eie belange, of die belange van 'n klein oligargie verhef bo die beste belange van die algemene bevolking, wat deur die tiran regeer of beheer word. Die Griekse term het geen perjoratiewe (d.w.s. negatiewe of afkeurige) konnotasie gedra tydens die Argaïese en Klassieke periodes nie, en het slegs sodanige betekenis verkry tydens die Hellenistiese tydperk.

Etimologie
----------

Die woord is uit Latyn, *tyrannus*, afgelei wat "onregmatige bewindhebber" beteken, en op sy beurt van die Grieks, τύραννος (d.i. *tyrannos*), afstam, d.w.s. "monarg, die regeerder van 'n polis"; die woord *tyrannos* het op sy beurt 'n voor-Griekse oorsprong.

Historiese vorme
----------------

In antieke Griekeland was tiranne invloedryke opportuniste wat mag verkry het deur die steun van verskillende faksies van 'n dêmos te bekom. Die woord *tyrannos*, waarskynlik voor-Grieks, Pelasgiaans of van oostelike oorsprong, het dan geen etiese sensuur gedra nie; dit het eenvoudig na enigiemand verwys, hetsy goed of sleg, wat uitvoerende mag bekom het in 'n polis deur onkonvensionele middele. Steun vir die tiranne het gekom van die groeiende middelstand en die grondlose landelikes, of diegene wat by welgestelde landeienaars in die skuld was. Weliswaar kon hulle hulself op geen regsgronde beroep vir hul bewind nie, maar die mense het hulle bo die konings of die aristokrasie verkies. Die Griekse tiranne het mag behou deur huursoldate van buite aan te wend vir hul onderskeie stadstate. Thales het geskerts met tirannie deur 'n "bejaarde tiran" as die vreemdste verskynsel te beskryf, waarmee hy impliseer dat tiranne weens hul gebrek aan publieke steun, gou uit die kussings gelig word.