recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |
| --- |
|  |

 
Die **Mark Brandenburg** was 'n markgraafskap van die Heilige Romeinse Ryk wat vanaf 1157 tot en met sy omskepping in die Provinsie Brandenburg in 1815 bestaan het. Sy kerngebied Kurmark is in 1356 met die Goue Bul van Karel IV as een van die sewe keurvorstedomme van die Heilige Romeinse Ryk formeel erken. Dié sewe keurvorste was stemgeregtig om die konings van die Ryk te verkies.

Twee stigtingsdatums word in historiese kronieke genoem. Die stigting van die bisdom Brandenburg deur Otto I in 948 het die weg gebaan vir die vestiging van Duitssprekende nedersettings en markdorpe in die voorheen Slawiese gebied. Op 11 Junie 1157 het die Askaniër-vors Albrecht I homself tot markgraaf van Brandenburg verklaar. Met die kroning van keurvors Frederik III in Koningsberg as "Frederik I, koning in Pruise" in 1701 is die Pruisiese monargie as nuwe Europese moondheid gevestig. Die oorspronklike markgraafskap se status is sodoende afgeskaal tot dié van 'n provinsie van Pruise, al is dit formeel eers in 1815 gestig.

Die Mark Brandenburg in die laat middeleeue
Brandenburg-Pruise onder Johann Sigismund en Friedrich Wilhelm
Die Mark Brandenburg het die grootste deel van die huidige Duitse deelstaat Brandenburg, Berlyn, die streek Altmark wes van die Elberivier in die noorde van Sakse-Anhalt en die landskap Neumark met Sternberg en Westernberg ingesluit. Die laasgenoemde gebied oos van die Oderrivier maak tans grotendeels deel uit van die Poolse woiwodskap Lebus, terwyl kleiner dele by die woiwodskap Wes-Pommere ingesluit is.

Die suidelike dele van Brandenburg, wat tot en met 1815 deel uitgemaak het van Sakse (veral Niederlausitz en Jüterbog) was nie deel van die historiese Mark Brandenburg nie.

*Mark Brandenburg* of kort *Mark* word in die huidige Duitse omgangstaal dikwels as sinonieme vir die deelstaat Brandenburg gebruik, alhoewel hierdie taalgebruik nog in historiese nog in geografiese opsig korrek is nie.
**Abdastartus** (Fenisies: 𐤏𐤁𐤃𐤏𐤔𐤕𐤓𐤕 *’bd’štrt*, moontlik uitgespreek *’Abd-’Ashtart*) was 'n koning van Tirus en die kleinseun van Hiram I. Die enigste inligting wat oor hom bekend is, kom van die volgende opmerking van die Fenisiese skrywer Menander van Efese, soos aangehaal in Josephus se *Teen Apion* i.18:

> Ná die dood van Hirom het Beleazarus, sy seun, die koninkryk oorgeneem; hy het 43 jaar oud geword en sewe jaar regeer. Sy seun Abdastartus het hom opgevolg; hy het 29 jaar oud geword en nege jaar regeer. Vier seuns van sy verpleegster het teen hom saamgesweer en hom vermoor.
> 
> 

Volgens Menander/Josephus het Abdastartus dus sy bewind begin sewe jaar ná die dood van sy oupa, Hiram I. Die bewindsdatums van Hiram en die volgende konings is geskoei op die studies van J. Liver, J.M. Peñuela, F.M. Cross, en William H. Barnes, wat almal saamstem oor die betekenis van die inskripsies. Vroeëre studies wat verskil, gee ander datums aan vir die konings van Tirus.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
'n *Römertopf ®*
Die ***Römertopf*** (Duits: "Romeinse pot") is 'n kleipotjie met 'n deksel en 'n geglasuurde binnekant wat volgens antieke Romeinse voorbeelde ontwikkel is om kos in 'n bakoond gaar te maak. Dit is in 1967 op die Duitse mark ingevoer en het veral in die 1970's en 1980's in Duitse huishoudings gewild geraak. Die naam word wêreldwyd as handelsmerk beskerm. Tot op hede is meer as 25 miljoen *Römertopf*-potjies verkoop.

Kleipotjies het 'n lang tradisie wat terugstrek tot prehistoriese jagtersgemeenskappe wat hul vangs in warm as of oor die oop vuur gaar gemaak het. Maar dit was die Etruskers en Romeine wat die kuns van stoomgaarmaak vervolmaak het deur kos in kleipotjies in hul eie sap gaar te maak. So kon hulle dus sappige vleis met 'n sagte tekstuur verkry. Die deksels van moderne *Römertopf*-potjies word sowat 'n kwartier in water gedompel. Water, wat deur die poreuse kleimateriaal geabsorbeer is, word later tydens die kookproses as stoom vrygestel waarin die kos (vleis of groente) gaargemaak word. Die *Römertopf* is ook geskik om brood in te bak (sonder byvoeging van water) en vervolgens in te bêre, of om kos in 'n mikrogolfoond gaar te maak. Ander spesiale variante, wat tans te koop is, word byvoorbeeld gebruik om aartappels of uie in te stoor.

Veral vleisbredies word deur verskillende beskawings al eeue lank in kleipotjies gaar gemaak. 'n Bekende voorbeeld hiervan is die spitslopende tajine-pot van Marokko. Soortgelyke koniese potjies (sonder deksels) is ook in Japan en Switserland (*caquelons* genoem) in gebruik. Een van die gewildste geregte op die Balkanskiereiland, *Đuveč*, word in 'n gelyknamige potjie gekook, net soos die Sjinese *shaquo*, die Spaanse *Frijoles de la olla* ("boontjies uit die potjie"), Turkse *Kuzu Güveç* (wat van lamsvleis berei word) of Italiaanse soufflés wat in 'n oop potjie, die *pirofila di terracotta*, berei word.

Sien ook
--------

* Stoomoond
Die **Petrolikanaal** of **Malamocco-Margherakanaal** is tussen 1961 en 1969 voltooi. Die bou daarvan is genoodsaak weens die ontwikkeling van die Marghera-petrochemiese aanleg. Die kanaal verbind die monding van die Malamoccohawe met die raffinaderye van Marghera. Op hierdie wyse word Venesië omseil, sodat olietenkers nie die roetes gebruik wat deur die stad Venesië self loop nie. Die kanaal is by die eerste stuk omtrent 200 meter breed en het 'n diepgang van 17 meter (hoewel dit op omtrent 14,5 meter geraam word); die tweede stuk is 12,5 meter diep.

Tydens die graafwerk van die Petrolikanaal is die modder oor duisende hektaar van die strandmeer gestort, met die doel voor oë om dit later in 'n derde nywerheidsgebied naby Fusina te omskep. So het die *Casse di colmata* ("opgevulde kiste") letterlik grondgevat. Maar deur hierdie drooglegging het die owerheid skynbaar ook die stad ten gronde gerig, want die oorstroming van Venesië in 1966 kon toe net toegeskryf word aan hierdie hoop aarde as die grondoorsaak.

Uitwerking op die omgewing
--------------------------

Die kanaal vorm die middelpunt van 'n woordestryd - destyds en vandag nog - veral weens die wankelende balans in die strandmeer wat nou nog verder versteur word deur die kanaal se enorme grootte. Trouens, die onnatuurlike watervloei het tydens die getywisseling juis die waterstand van die Middelstrandmeer ('Laguna Centrale') na raming met tientalle sentimeter laat styg. Gevolglik word die barene, kanale en ghebi beskadig deur die sterk waterstroom wat dekades lank, jaar in en jaar uit, tweemaal per dag, die kanaalwande verder verweer. Hierdie sediment word dan opgesuig en tydens die terugvloei mooitjies in die see gestort. Aan weerskante van die kanaal - reg voor by die Bocca di Malamocco [monding van die Malamoccohawe] aan die een kant, en die Middelstrandmeer aan die ander kant - word 'n aansienlike deel stukkie vir stukkie weggekalwer.

'n Hidrografiese kaart van die Venesiese strandmeer uit die jaar 1975. Let op die olietenkerkanaal wat vanaf die Bocca di Malamocco suidooswaarts loop na Marghera (in die middel), en Venesië dus omseil.

Bron
----

* Luigi D’Alpaos. 2010. *Fatti e Misfatti di Idraulica Lagunare. La Laguna di I Venezia dalla diversione dei fiumi alle nuove opere delle bocche di porto* Venezia: Istituto Veneto di Scienze. ISBN 978-88-95996-21-9, Capitolo 5


|  |  |
| --- | --- |
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Italiaanse Wikipedia vertaal. | 

 |
Suikers
**Suikers** is soet en oplosbare koolhidrate met die algemene formule Cx(H2O) wat in twee hoofgroepe, mono- en disakkariede, verdeel kan word.

Monosakkariede
--------------

Monosakkariede kan nie verder afgebreek word deur middel van hidrolise nie en bevat 'n enkele ketting van koolstofatome. Hulle benamings het meestal die agtervoegsel -ose en 'n voorvoegsel wat van Griekse telwoorde afgelei is en die lengte van hul koolstofketting aandui – trioses, tetroses, pentoses, heksoses en heptoses bevat sodoende onderskeidelik drie, vier, vyf, of sewe koolstofatome.

Monosakkariede, wat algemeen in die natuur voorkom, sluit heksoses (C6H12O6, waaronder ook glukose) en pentoses (C5H10O5, waaronder xilose) in. Daar is 'n groot aantal isomere van hierdie suikers, waarvan die name dikwels ook hul oorsprong of eienskappe aandui: Fruktose kom in die natuur in vrugte voor, arabinose in die plantekstrak Arabiese gom en xilose ('n pentose) in hout.

Disakkariede
------------

Disakkariede bevat twee eenhede van monosakkariede wat deur 'n suurstofbrug met mekaar verbind word. Hul chemiese en fisiese eienskappe kom grootliks ooreen met dié van monosakkariede. Die belangrikste disakkariede is sukrose (algemeen bekend as tafelsuiker, wat as riet- of beetsuiker aangebied word), laktose en maltose.

Soetheid
--------

Indien aan sukrose of tafelsuiker 'n teoretiese waarde van 100 ten opsigte van sy soetheid toegeken word, kan die soetheid van ander suikers en sakkarien, 'n kunsmatige versoeter wat in plaas van suiker gebruik word, soos volg bepaal word:

|  Suiker of versoeter  | Soetheid |
| --- | --- |
|    Laktose | 16 |
|    Maltose | 33 |
|    Xilose | 40 |
|    Glukose | 74 |
|    Sukrose | 100 |
|    Fruktose | 173 |
|    Sakkarien | 55 000 |
|
S-400
Die **S-400 Triomf** (Russies: C-400 «Триумф»); is 'n nuwe generasie lugafweer / anti-missiel wapenstelsel wat ontwikkel is deur die Almaz Sentrale Ontwerp Bureau, met die doel om as opgradering van die S-300-stelsel te dien. Die NAVO-naam is **SA-21 Growler**, die GRAU-identifikasie is 48N6DM. Voorheen was die S-400 bekend as die **S-300PMU-3**. Dit is 'n grootliks verbeterde S-300 stelsel, en dermate dat dit die Amerikaanse MIM-104 Patriot oorskadu.

Die S-400 kan vliegtuie, ballistiese missiele, kruismissiele opspoor en vanaf 'n lang afstand onderskep en vernietig. Dit het die vermoë om vliegtuie met 'n klein radarspoor te identifiseer en te onderskep.

Ontwikkeling
------------

Die S-400 ontwikkeling begin aan die einde van die jare 1990's. Die stelsel is formeel in Januarie 1999 aan die publiek bekend gestel. Die eerste toetsonderskepping het by Kapustin Yar in die Astrakhan-streek van Rusland plaasgevind. Die toetse het heeltemal vlot verloop, waarna die gesagvoerders die stelsel in 2001 by die Russiese lugmag operasioneel verklaar het.

Kenmerke
--------

* Die S-400 is ontwerp om vlieënde teikens te vernietig, maksimaal 400km vanaf die lanseerder. Dit is twee keer die reikafstand van die Amerikaanse MIM-104 Patriot anti-missielstelsel.
* Sy ABM vermoë is wat maksimaal deur die Anti-ballistiese Missiel Verdrag toegestaan word.
* Daar word beplan on die radar opsporing in die toekoms te vergroot na 500 - 600km.
Ontwikkeling van olieproduksie in Nigerië
Nigerië is die tweede grootste olie- en gasprodusent in Afrika. Ruolie uit die Niger-delta-kom kom in twee tipes voor: lig en betreklik swaar – die ligter het ongeveer 36 swaartekrag terwyl die swaarder 20–25 swaartekrag het. Beide tipes is paraffienies en laag in swael. Nigerië se ekonomie en begroting is sedert 1960 grootliks ondersteun uit inkomste en inkomste wat uit die petroleumbedryf gegenereer is. Statistieke soos teen Februarie 2021 toon dat die Nigeriese oliesektor bydra tot ongeveer 9% van die hele BBP van die land. Nigerië is die tweede grootste olie- en gasprodusent in Afrika, 'n groot uitvoerder van ruolie en petroleumprodukte na die Verenigde State van Amerika. In 2010 het Nigerië meer as een miljoen vate per dag na die Verenigde State uitgevoer, wat 9% van die Amerikaanse totale invoer van ruolie en petroleumprodukte verteenwoordig en meer as 40% van Nigerië-uitvoere.

Die behoefte aan holistiese hervormings in die petroleumbedryf, gemak om sake te doen en aanmoediging van plaaslike inhoud in die bedryf het die Petroleumbedryfwet deur die Goodluck Jonathan-administrasie op 18 Julie 2008 ontstaan.
'n Kabelstutbrug (harp-ontwerp)
'n **Kabelstutbrug** of **kabelbrug** is 'n brug wat bestaan uit een of meer kolomme (ook genoem torings) met kabels daaraan verbind om die dek van die brug te ondersteun.

Daar bestaan twee hoofsoorte kabelstutbrûe:

* Die **harp-ontwerp** waar die kabels byna parallel geheg word deur die kabels op verskeie punte op die toring vas te heg sodat die hoogte van die hegpunt bykans dieselfde is as die afstand van die toring tot by die hegpunt aan die dek.
* Die **waaier-ontwerp** waar al die kabels bo-oor die toring gespan word.

Die kabelstut-ontwerp is die optimum vir 'n bruglengte tussen dié van 'n kantelbrug en 'n hangbrug. Vir hierdie bruglengte sou 'n hangbrug veel meer kabel vereis het, terwyl 'n kantelbrug baie meer materiaal sou vereis wat dit 'n beduidend swaarder brug sou maak. Daar mag egter uitsonderings wees na gelang van die spesifieke omstandighede.

Ontwikkelingsgeskiedenis
------------------------

Kabelstutbrûe kan teruggespoor word tot die ontwerp van 'n houtbrug in 1784 deur 'n duitse timmerman C.T. Loescher. Baie vroeë hangbrûe het bestaan uit 'n mengsel van 'n hangbrug en 'n kabelstutontwerp, insluitende die voetbrug by Dryburgh Abdy van 1817 en die latere Albert Bridge in Londen (1872) asook die Brooklyn-brug (1883). Hul ontwerpers het agtergekom dat die kombinasie van die twee ontwerpe 'n stewiger brug tot gevolg gehad het. 'n Merkwaardige voorbeeld van so 'n brug is die Niagara Falls-hangbrug waar die ontwerper John Roebling voordeel uit hierdie eienskap getrek het om die vervorming van die brug as gevolg van swaar spoorladings te verminder.

Die vroegste voorbeeld van 'n kabelstutbrug in die VSA is die E.E. Runyon se ysterbrug met 'n houtdek in Bluff Dale, Texas (1890). In die twintigste eeu bestaan ook vroeë voorbeelde van kabelstutbrûe soos onder andere A. Gisclard se ongewone Cassagnes-brug (1899) en G. Leinekugel le Coq se brug te Lezardrieux in Bretagne, Frankryk (1924). Eduardo Torroja het ook 'n kabelstutbrug te Tempul, Spanje gebou in 1926.
**The Sims 2** is ’n strategie/simulasie-spel van Maxis en is ’n vervolg op die suksesvolle spel The Sims. Die strategie is baie dieselfde as in The Sims: Spelers beheer hul karakters (Sims) in verskeie situasies wat die werklike lewe naboots.

In The Sims 2 is talle vernuwings aangebring: Dit is volledig in 3D, die Sims word in teenstelling met die eerste weergawe ouer en gaan dood, en hulle het lewensdoele, vrese en begeertes wat verskillende gevolge kan hê as dit vervul word. Hulle het ook genetiese kenmerke wat aan hul kinders oorgedra word. Dit is op 14 September 2004 uitgereik.

Die spel was met sy uitreiking dadelik ’n sukses en het (vir daardie tyd) ’n rekordgetal van ’n miljoen kopieë binne die eerste tien dae verkoop. Daar is in 2004 meer as 13 miljoen kopieë verkoop en dit was in dié jaar die beste verkoper onder PR-speletjies, en in April 2008 het die amptelike webtuiste die 100 miljoenste kopie wat verkoop is, gevier.

Verskeie uitbreidings (*expansion packs*) is beskikbaar – die laaste een, *The Sims 2: Mansion & Garden Stuff*, het in November 2008 verskyn.

’n Opvolg, The Sims 3, word in Junie 2009 uitgereik nadat dit aanvanklik vir Februarie 2009 beplan is.
Met die bynaam ‘Tante Ju’, of "Tannie Ju," was die Junkers Ju 52/3m die mees suksesvolle Europese vliegtuigontwerp. Die **Junkers Ju 52** is 'n driemotorige passesiersvliegtuig wat ontwerp is vir Lufthansa in Duitsland. Dit is toe later ook gebruik as 'n bomwerper en vragvliegtuig wat deur die *Luftwaffe* gebruik tydens die Tweede Wêreldoorlog.

Die vliegtuie kon 17 passasiers of 3 ton vrag elk vervoer en het goeie diens gelewer na lughawens met kort aanloopbane. In die 1930's, het meeste lugrederye in Europa en Suid-Amerika die vliegtuie gebruik. ‘n Total van 4,835 Ju 52/3ms is gebou, insluitend 170 wat onder lisensie in Spanje vervaardig is deur Construcciones Aeronauticas (CASA), en 400 in Frankryk deur Ateliers Aeronautiques de Colombes.

Drie Junkers Ju-52 vliegtuie van die Suid-Afrikaanse Lugdiens 
Die Ju-52/3M is ook deur die Suid-Afrikaanse Lugdiens gebruik tussen 1934 en 1939 waarna al vyftien vliegtuie aan die Suid-Afrikaanse Lugmag gegee is vir diens in die Tweede Wêreldoorlog. Die vliegtuie is toe deur die lugmag gebruik tot die einde van die oorlog as vervoer vir vrag en troepe.

Een Ju-52/3M, alhoewel 'n Spaanse weergawe (CASA-352), is operasioneel met die Suid-Afrikaanse Lugdiens Museum in Germiston op die Oos-Rand.

Tegniese besonderhede
---------------------

Besonderhede van die Junkers Ju 52/3m:| Item | Statistiek |
| --- | --- |
| Aantal motors | 3 |
| Tipe motor | Skroef |
| Vervaardiger | BMW 132T Stermotors |
| Kraglewering per motor | 830 perdekrag |
| Vlerkspan | 29,25 m |
| Lengte | 18,90 m |
| Hoogte | 4,50 m |
| Maks. opstyg massa | 11 030 kg |
| Maks. snelheid | 305 km/h op 2,500 m |
| Operasionele hoogte | 5 500 m |
| Togafstand met maks. bomvrag
(1 000 kg.) | 1 300 km |
| Bewapening | Een 13 mm MG 131 masjiengeweer entwee 7.9mm MG 15 masjiengewere. |

Bron
----

* *Bombers 1939–1945* Kenneth Munson, Bounty Books 2012 ISBN 978-0-7537-2172-8

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 103298094X
* LCCN: sh85071053
* NARA: 10666247

 |
Die nuwe NG kerk op Leeu-Gamka.
Ds. D.J. Le R. Marchand van die NG gemeente Prins Albert, het die hoeksteen op 7 Junie 1922 gelê. Sedert die bou van die nuwe kerk gebruik die gemeente dit as 'n saal.
**Leeu-Gamka** is 'n nedersetting in die Karoo langs die N1 nasionale pad, suidwes van Beaufort-Wes in die Wes-Kaap, Suid-Afrika. Die dorpie het ongeveer 2 700 inwoners in 2011 gehad.

Dit was vroeër as "Bitterwater" bekend en 'n gewilde aandoenplek vir reisigers na die Noorde, aangesien dit een van die min plekke in die omgewing was wat drinkbare water gehad het. In 1879 is 'n klipgeboustasie met ’n lae platform opgerig en is dit herdoop tot "Fraserburgweg". Die eerste kerk en skool is in 1896 gebou en 'n hotel in 1898. Gedurende die Anglo-Boereoorlog is die hotel en van die ander geboue as 'n hospitaal gebruik deur die Britse magte.

In die 1940's is die naam na Leeu-Gamka verander na aanleiding van die Leeu- en die Gamkariviere wat naby die dorp verbyloop. Die naam is saamgestel uit Afrikaans "leeu" en Khoi -gam- ‘leeu’ met -ka wat op ’n suigklank dui; dit is dus ’n verdubbeling van betekenis: ‘leeu-leeu’. 

Die laaste van die uitgestorwe Kaapse leeus is vermoedelik naby Leeu-Gamka in 1842 doodgeskiet.

Sien ook
--------

* NG gemeente Leeu-Gamka
* Lys van dorpe in Suid-Afrika
**Reduksie** is 'n chemiese proses waarin die oksidasiegetal van 'n atoom verklein word. Dit beteken dat hierdie atoom een of meer elektrone opneem van 'n ander atoom of molekule. In elektrochemiese selle kan die elektrone ook van 'n elektrode opgeneem word. Hierdie elektrode word die *katode* genoem.

'n Voorbeeld van reduksie is die reaksie van 'n oplossing van 'n kopersout met 'n stuk yster wat in die oplossing gedompel word. Die koperione sal as kopermetaal op die stuk yster neerslaan en elke koperatoom daarby sal twee elektrone opneem:

{\displaystyle Cu^{2+}+2e^{-}\to Cu}
Die oksidasiegetal van koper word hierdeur van 2+ na 0 verminder.

Reduseermiddel
--------------

Die twee elektrone word in hierdie geval van 'n *reduseermiddel* of *reduktor* opgeneem: die ysteratome lewer twee elektrone en gaan as {\displaystyle Fe^{2+}}-ione in oplossing. Hierdie ysteratome ondergaan daardeur die teenoorgestelde proses, wat oksidasie genoem word en waardeur die oksidasiegetal van yster van 0 na 2+ vergroot word.

Kyk ook
-------

* Redoksreaksie
* Oksidasie
**Red Leicester** is ’n Engelse kaas wat nes cheddar gemaak word, maar dit is krummelriger. Dit word op drie tot 12 maande verkoop. Die buitelaag is rooi-oranje met ’n poeierige skimmel op. Sedert die 18de eeu word dit tydens die vervaardiging oranje gekleur met anatto-ekstrak, ’n kleursel uit die saad van die orleaanboom.

Dit is ’n koeimelkkaas, wat sy oorsprong in Leicestershire, Engeland, gehad het. Die naam kom van die stad Leicester. Tradisionele wiele kaas is redelik ferm en droog, met ’n tekstuur wat gebraai kan word en ’n effens soet, verouderde smaak wat sterker word hoe ryper die kaas is. Blokke kaas is vogtiger en het ’n effens soet nasmaak en ’n romerige tekstuur. Die kaas het ’n effens neuterige smaak. 

Hoewel Red Leicester jonk of beleë kan wees, enigiets tussen vier en nege maande oud, is die jong kase se smaak baie matig. Hulle het tot ses maande nodig om ’n skerper smaak te ontwikkel.

Geskiedenis
-----------

Die kaas is oorspronklik op plase in Leicestershire gemaak van melk wat oorgebly het nadat al die nodige stilton gemaak is. Dit is oorspronklik met wortel- of beetsap gekleur.

Dit is ook **Leicestershirekaas** genoem, maar het later Red Leicester geword om dit te onderskei van "White Leicester", wat in oorlogstye gemaak is maar in die 1940's as minderwaardig beskou is; kleurstowwe is in dié tyd verbied.
Die **Kabomporivier** in die noordweste van Zambië is 'n sytak van die Zambezirivier.

Hierdie rivier ontspring in die Katanga-heuwels suid van Kolwezi in die Demokratiese Republiek die Kongo en tussen Mwinilunga en Solwezi. Dit loop van noordoos na suidwes. In die stroomgebied op ruim 1000 m bo seevlak is verskeie panne en moerasse waarvan die Likelepan en die Matovapan die grootste is. Die dorp Kabompo aan die rivier lê by 13° 34′ suid en 24° 14′ oos, 360 km suidwes van Solwezi, suid van Mwinilunga en oos van die dorp Zambezi (voorheen bekend as Balovale).

Die rivier is 640 km lank en sluit stroomaf van Zambezi en net noord van Lukulu (op 14° 24′ 30″ suid, 23° 16′ 00″ oos) by die Zambezirivier aan. Belangrike sytakke wat van noord by die Kabomporivier aansluit, is die Mwambezhi, Wes-Lungo en die Manyinga. In die benedelooop sluit die Dongwarivier uit die ooste aan. Rondom die rivier is golwende laagtes op 'n hoogte van 'n 1170 m bo seevlak. Per jaar val in die gebied gemiddeld 1150 mm reën, met die meeste neerslag tussen Oktober en April. Veral dan is die lugvogtighheid hoog. In hierdie dunbevolkte gebied is die paaie swak en word die rivier gevolglik vir vervoer gebruik. Ook word visgevang.

Bibliografie
------------

* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 6. Kaapstad: Nasou, 1972. ISBN 0-625-00322-5
**Frank Gehry**  

**Kanadees-Amerikaanse argitek**  
  


---

**Gebore**  

28 Februarie 1929  

in Toronto, Kanada

---

**Skool**  

Postmodernistiese argitektuur  
  


---

**Beduidende projekte**  

Guggenheim-museum in Bilbao, Spanje

---

  

Walt Disney-konsertsaal, Los Angeles 

---

**Toekennings en pryse**  
  

Pritzker-prys (VSA) in 1989  

National Medal of the Arts (VSA) in 1998  

American Institute of Architects Gold Medal in 1999

**Frank Owen Gehry**, gebore as **Frank Owen Goldberg** (\* 28 Februarie 1929 in Toronto, Kanada), is 'n Amerikaanse argitek wat internasionale bekendheid verwerf het met sy postmoderne, dikwels beeldhouagtige ontwerpe. Baie van sy werke, waaronder sy privaat woning (en eerstelingwerk) in die Suid-Kaliforniese kusdorp Santa Monica, het argitektoniese besienswaardighede van wêreldfaam geword soos die Guggenheim-museum in Bilbao, Spanje en die Walt Disney-konsertsaal in die middestad van Los Angeles.

Gehry se gesin het hulle in 1947 in Los Angeles gevestig waar hy argitektuur aan die Universiteit van Suid-Kalifornië gestudeer het. Vervolgens het hy 'n akademiese opleiding in stadsbeplanning aan die Harvard-universiteit gevolg. Nadat hy vir 'n verskeidenheid ateljees werksaam was, het Gehry in 1962 sy eie onderneming, *Frank O. Gehry & Associates*, gevestig. Dit is in 2002 opgevolg deur *Gehry Partners*.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* AGSA: 8820
* BIBSYS: 90528685
* BNE: XX995836
* BNF: cb119045157 (data)
* CANTIC: a10091737
* CiNii: DA00064309
* GND: 11890888X
* IMDb: nm0962197
* ISNI: 0000 0001 2321 240X
* LCCN: n82013991
* LNB: 000223496
* MusicBrainz: cfeebb80-9dd1-4161-b67b-1c084c8b5d19
* NDL: 01077129
* NGV: 13868
* NKC: jn20000601729
* NLA: 36543652
* NLK: KAC199700745
* NLP: A16429795
* NTA: 072797983
* RKD: 121131
* SELIBR: 206588
* SNAC: w6jd53zm
* SUDOC: 026886456
* Trove: 1283218
* ULAN: 500010962
* VIAF: 89113091
* WorldCat Identities: lccn-n82013991

 |
**Grande Terre** (Frans vir: "groot land" of "hoofland") is verreweg die grootste eiland van die Franse oorsese gebied Nieu-Kaledonië, beide volgens oppervlakte en bevolking. Op die eiland is ook Nieu-Kaledonië se hoofstad en grootste stad, Nouméa, geleë. Grande Terre lê in die oostelike Koraalsee, met Australië in die weste en Nieu-Seeland in die suide.

Nasa-Satellietbeeld van Grande Terre
Topografiese kaart van Grande Terre
Grande Terre beslaan 'n oppervlakte van 16 372 km² en word soms as die grootste eiland van Frankryk beskou, aangesien dit selfs groter as Korsika (8 680 km²) is. Dit streek sowat 400 km in 'n noord-suidelike rigting en is 50–70 km breed. Die hoogste berg is Mont Panié met 'n hoogte van 1 628 m.

Die Britse ontdekkingsreisiger James Cook het Grande Terre in 1774 vir Europa ontdek en dit *New Caledonia* genoem, *Caledonia* was 'n Latynse benaming vir dele van Noord-Skotland. Later is die naam Nieu-Kaledonië vir Grande Terre en die omliggende eilande toegepas. Soms word die benaming Nieu-Kaledonië egter ook vir Grande Terre gebruik.
Uitsig oor die Innvallei vanaf die Nordkette; met kabelkarretjies
Die **Nordkette**, wat ook afwisselend die **Noordketting**, of die **Noordelike Reeks** genoem word, en selde maar soms die **Innvalleireeks** of **Innvalleiketting** (*Inntalkette*), is 'n bergreeks net noord van die stad Innsbruck in Oostenryk. Dit is die mees suidelike van die vier groot bergkettings in die Karwendel. In die weste word dit deur die Erl-saal aan die Erlspitze-groep verbind, na die ooste via die *Stempeljoch*-saal (2,215 m (AA)) na die Gleirsch-Halltal-reeks. In die suide word dit begrens deur die Inn-vallei. Sy hoogste kruin is die Kleiner Solstein (2,637 m (AA)) in die weste van die reeks.

Bergfietsroete op die Nordkette, Innsbruck
Die Nordkette word bedien deur die Nordkette-kabelkar, wat maklike toegang tot die skigebied en die Innsbruck Klettersteig bied. Laasgenoemde begin in die ooste, naby die *Hafelekar-*stasie ( 2,269 m (AA)) op die Nordkette-kabelkar, en loop via die Seegrubenspitze, die Kemacher en die *Langen Sattel* na Frau Hitt en die Frau Hitt-saal in die weste. Boonop loop die Goetheweg (*Goetheweg)* vanaf Hafelekarstasie langs die arête ooswaarts tot by die Pfeis Hut noord van die Rumer Spitze. Onder die Hungerburg-Seegrube-gedeelte van die Nordkette-kabelbaan loop die *Nordkette Singletrail*, een van die mees uitdagende roetes in Europa vir vryrit- bergfietsryers.

Die volgende 'Alpine Club'-hutte in die omgewing van die Nordkette bied aan klimmers basisse vir meerdaagse toere wat talle pieke betree: die Solsteinhaus, die Neue Magdeburger Hut, die Pfeis Hut en ook die Bettelwurf Hut (in die Gleirsch-Halltal-reeks).

In die suidweste is daar 'n klein massief voor die Nordkette, die Hechenberg, wat 'n hoogte van 1,943 m (AA) bereik by die *Kirchbergköpfl* en wat van die Nordkette na die noordooste en ooste geskei word deur die *Kranebitter Klamm*.

Belangrike pieke
----------------

Die belangrikste pieke van die Nordkette van wes na oos is die:

* Großer Solstein (2,541 m (AA))
* Kleiner Solstein (2,637 m (AA))
* Hohe Warte (2,597 m (AA))
* Hintere Brandjochspitze (2,599 m (AA))
* Vordere Brandjochspitze (2,559 m (AA))
* Hippenspitze (2,388 m (AA))
* Brandjochkreuz (2,268 m (AA))
* Frau Hitt (2,270 m (AA))
* Westliche Sattelspitze (2,339 m (AA))
* Kemacher (2,480 m (AA))
* Kumpfkarspitze (2,393 m (AA))
* Seegrubenspitze (2,350 m (AA))
* Hafelekarspitze (2,334 m (AA))
* Gleirschspitze (2,317 m (AA))
* Mandlspitze (2,366 m (AA))
* Gleirschtaler Brandjoch (2,372 m (AA))
* Rumer Spitze (2,454 m (AA))
* Thaurer Jochspitze (2,306 m (AA))
* Pfeiser Spitze (2,347 m (AA))
* Lattenspitze (2,330 m (AA))
* Wildangerspitze (2,153 m (AA))
* Thaurer Zunterkopf (1,918 m (AA))
* Haller Zunterkopf (1,966 m (AA))
* Hochmahdkopf (1,738 m (AA))

Panoramiese uitsig vanuit Innsbruck (Emile Béthouart Stegie) van die NordkettePanoramiese uitsig vanuit Innsbruck (Emile Béthouart Stegie) van die Nordkette
Ds. P.A.C. Weidemann.
Die **NG gemeente Kangovalleie** is ’n gemeente in die Nederduitse Gereformeerde Kerk se Sinode van Wes-en-Suid-Kaapland in die omgewing van die dorp Oudtshoorn in die Klein-Karoo. Dit lê in die valleie onder die Swartberge. Die beroemde Kangogrotte val in die gemeente, asook die ou plase van genl. Koos de la Rey en genl. Louis Botha se ouers. Baie San-rotskuns word in die omgewing gevind. 

Die gemeente is in Januarie 1950 gestig en dié feit is in die Kerkbode van 8 Februarie 1950 deur ds. W.A. Landman, Scriba Synodi, aangekondig. Die konsulent was ds. D. de Jager. As ouderlinge het gedien die brs. B.P.S. Botha, H.J. Greeff, D.S. Lategan en L.M. Schoeman; en as diakens: B.J. Terblanche, C.F.J. Spies, A.J. de Jager en H.S.N. Schoeman. Ook Louis de Jager en Bertus Botha is as pastoriekommissie gekoöpteer. Die moedergemeente, Oudtshoorn, het 'n bruidskat van £4 000 geskenk. 

Ds. P.A.C. Weidemann (emeritus) het die gemeente tydelik bearbei. Hy is beroep en in Augustus 1950 bevestig. Sy seun, ds. J.A.C. Weidemann van Gamkavallei op Beaufort-Wes, het die rede gevoer. Die kerkraad en kommissie het toe 'n huis van die weduwee Kitty Schoeman, saam met ses morge besproeiingsgrond, buitegeboue en 70 morg buiteveld, teen £4 000 gekoop. Die huis is teen 'n bedrag van sowat £2 000 gemoderniseer. Die gemeente het tydens sy stigting bestaan uit 430 lidmate, wat in 1950 'n dankoffer van £2 400 gegee het, benewens £203 vir die Sending en £57 vir die Algemene Armesorg. 

Die gemeente het twee kerksale op twee sentrale plekke gehad, maar altesaam is in sewe wyke om die beurt dienste gehou. Kangovalleie het omstreeks 1952 begin geld insamel vir 'n godsgebou. In daardie jaar het *Ons gemeentelike feesalbum* berig (waarskynlik geskryf deur ds. Weidemann): "(Dit) is 'n kerklik opgevoede gemeente. Bywoning van eredienste, kollektes en dankoffers is uitstekend goed."

Op 14 April 1951 het die gemeente sy pastorie met 'n wydingsdiens deur ds. D. de Jager ingewy, en sy verjaardag met 'n outydse bruilof, landouers, orkes, toespraak en kore gevier. Die inkomste van die boere het destyds gekom uit die volgende bronne: tabak, melkery, okkerneute, lusern, erte, bone, patats, aartappels, koring, lusernsaad, blomme, vrugte, groente, hoenders, bokke en varke. "Daar is min dele in ons land waar daar so hard en aanhoudend gewerk word. Omtrent agt huisgesinne is arm. Behalwe 'n klein getal ryk boere, is die res middelmatig," het *Ons gemeentelike feesalbum* destyds berig.

Bron
----

* Olivier, ds. P.L. (samesteller). 1952. *Ons gemeentelike feesalbum*. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-Uitgewers.
**Grande Terre** is die hoofeiland van die Kerguelen -argipel in die suidelike Indiese Oseaan. Hierdie eilande is deel van die Franse Suidelike en Antarktiese Lande, 'n oorsese gebied van Frankryk. Verreweg die grootste deel van die land in die argipel, sowat 90%, is die eiland Grande Terre. Die hoofstad van die gebied, Port-aux-Français, is aan die oostelike deel van die eiland geleë.

Grande Terre is verreweg die grootste eiland in die argipel, wat sowat 90% van die totale landoppervlakte beslaan. Die eiland is 150 kilometer van oos na wes en 120 kilometer van noord na suid. Aan die oostelike deel van die eiland is die Port-aux-Français-navorsingstasie, wat ook as die hoofstad van die argipel funksioneer. Hierdie navorsingstasie huisves ook 'n satellietopsporingstasie, slaapsale, 'n hospitaal, 'n biblioteek, 'n gimnasium, 'n kafee en 'n kerk.

Van 1968 tot 1981 was 'n geleide-vuurpyllanseringsplatform net oos van Port-aux-Français geleë. Verskeie missiele is vanaf die platform afgevuur, insluitend Franse Dragon-vuurpyle, Amerikaanse Arcas, Frans-Sowjet Eridans, maar aan die einde hoofsaaklik die Sowjetunie se M-100's.
**Auray** (Bretons: **An Alre**) is 'n dorp in die département Morbihan van die Franse région (streek) Bretagne met 'n oppervlak van 6,91 vierkante kilometer en 12 536 inwoners (2007). Die dorp, wat lê aan die oewers van die Loc'h, Auray se rivier, besit 'n ou seehawe, Saint Goustan, aan die regteroewer en 'n steenbrug, wat die Aurayrivier (Frans: *Rivière d'Auray*) oorspan en die bodorp aan die linkeroewer met die hawe verbind.

Geskiedenis en besienswaardighede
---------------------------------

Die steenbrug tussen Auray en die hawe van Saint Goustan
Die dorp staan onder meer bekend om die Slag van Auray, wat hier op 29 September 1364 plaasgevind het. Benjamin Franklin het hier aan die begin van die Amerikaanse Rewolusionêre Oorlog voet aan wal gesit. Hy het destyds na Parys gereis om die Franse koning Lodewyk XVI te ontmoet en die monarg om militêre bystand teen die Britte te versoek.

Auray en die nabygeleë Golf van Morbihan (Frans: *Golfe du Morbihan*) is gewilde toeristebestemmings. Auray se belangrikste besienswaardighede naas die hawe en die steenbrug is die driehoekige Republiekplein (Frans: *Place de la République*) in die bodorp met sy kenmerkende vakwerkhuise en die raadsaal, wat in 1882 opgerig is, en die kerk St-Gildas, wat uit die jaar 1641 dateer.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb152652575 (data)
* GND: 4310145-8
* LCCN: no95013322
* MusicBrainz: 9f30f940-5942-44ca-9d73-5a360f4b1a6b
* NKC: ge550193
* VIAF: 168717304
* WorldCat Identities: lccn-no95013322

 |
’n **Grammy** (oorspronklik **Gramophone Award**) is ’n prys van die *Amerikaanse National Academy of Recording Arts and Sciences* (NARAS) vir uitnemendendheid in die musiekbedryf. Op die jaarlikse toekenningsaand tree vooraanstaande musikante op. Dit is die musiekbedryf se weergawe van ander pryse soos die Emmys (televisie), Tonys (teater) en Oscars (rolprentbedryf).

Die 1ste jaarlikse Grammy-toekenningsaand het plaasgevind op 4 Mei 1959 en pryse is toegeken vir uitnemende werk in 1958. Sedert 2012 is die kategorieë aangepas. Die 61ste Grammy-toekenningsaand is op 10 Februarie 2019 in die Staples Center in Los Angeles, Kalifornië, gehou.

Geskiedenis
-----------



Wenners van 2017/'18. Van bo is Bruno Mars, Alessia Cara, Ed Sheeran en Leonard Cohen
Die Grammys het in die 1950's hul oorsprong in die Hollywood Walk of Fame-projek gehad. Terwyl musiekbeamptes wat vir die Walk of Fame-komitee gekies is, ’n lys saamgestel het van belangrike musikante wat vir ’n ster kwalifiseer, het hulle besef daar is baie leiers in die bedryf wat nooit ’n ster sal kry nie. Hulle het besluit om ’n musiekprys soortgelyk aan die Oscars en Emmys te skep. Dit was die begin van die National Academy of Recording Arts and Sciences.

Nadat die besluit geneem is, moes ’n naam gekies word. Een voorstel was "Eddie", ter ere van die uitvinder van die fonograaf, Thomas Edison. Hulle het eindelik besluit op ’n naam ter ere van Emile Berliner, die uitvinder van die grammofoon, vir die prys vir 1958.

Die eerste toekenningsaand is op 4 Mei 1959 tegelyk op twee verskillende plekke gehou – die Beverly Hilton Hotel in Beverly Hills, Kalifornië, en die Park Sheraton Hotel in die stad New York. Altesaam 28 Grammys is toegeken. Die getal pryse het oor die jare gewissel en toegeneem namate kategorieë bygevoeg en verwyder is – daar was in ’n stadium meer as 100. Die tweede toekenningsaand, wat ook in 1959 gehou is, is die eerste seremonie wat op televisie uitgesaai is, maar dit is in 1971 die eerste keer regstreeks uitgesaai.

Die trofee
----------

Die vergulde trofees, wat ’n goue grammofoon uitbeeld, word met die hand deur Billings Artworks in Colorado gemaak. Die oorspronklike beeldjie is in 1990 herontwerp en die tradisionele sagte lood is met ’n harder allooi vervang wat nie so maklik beskadig raak nie. Billings het ’n sinkallooi, grammium, ontwerp wat as ’n handelsmerk geregistreer is.

Die trofee, met die ontvanger se naam daarop, is eers ná die seremonie beskikbaar; vir die oorhandiging word elke jaar dieselfde replikas gebruik.
Die **Junkers D.I** is 'n Duitse enkelsitplek, monovlerk vegvliegtuig wat tydens die Eerste Wêreldoorlog diens gedoen het. Dit was volledig uit metaal vervaardig. Die ontwikkeling van die *D.I* kan teruggevoer word na die eerste monovlerk metaalvliegtuig: die J-1 (Junkers se kode) wat op 12 Desember 1915 sy nooiensvlug voltooi het. 'n Paar ander monovlerk prototipes het gevolg en die J-7 was die ware voorloper van die *D.I*; voltooi in Oktober 1917. Die J-7 was aangedryf deur 160 perdekrag Mercedes D.III motor. Interessant genoeg was die verkoeler van die motor bo-op die enjinblok gemonteer maar later na die voorkant van die motor geskuif. Die J-7 het ook skarnier vlerkpunte gehad in stede van rolroere maar dit is later vervang met konvensionele rolroere. Die J-9 het later verskyn, dit was 'n groter, verfynde J-7 wat in Maart 1918 sy nooiensvlug voltooi het. Die J-9 is die *D.I* genoem deur die Duitse owerhede.

Tegniese besonderhede
---------------------

Besonderhede van die Junkers D.I:| Item | Statistiek |
| --- | --- |
| Aantal motore | 1 |
| Tipe motor | Skroef |
| Vervaardiger | Mercedes D.IIIaü waterverkoel inlyn |
| Kraglewering per motor | 160 perdekrag |
| Vlerkspan | 9.00 m |
| Lengte | 7,25 m |
| Hoogte | 2,6 m |
| Vlerkoppervlakte | 14,80 m2 |
| Maksimum opstygmassa | 834 kg |
| Maksimum snelheid | 220 km/h op seevlak |
| Operasionele hoogte | 6 700 m |
| Togafstand | 1 uur en 30 minute |
| Klimvermoë | 5,000 m in 22¼ minute met BMW motor |
| Bewapening | Twee gesinchroniseerde Spandau masjiengewere |

Sien ook
--------

* Lys van vegvliegtuie

Bron
----

* *Fighters 1914-1919: Attack and Training Aircraft*, Kenneth Munson, 2004, ISBN 978-0-753721-73-5
**Aussenkehr** is 'n nedersetting en historiese plaas aan die Oranjerivier in Namibië.

Ligging
-------

Die plaas en dorpie is besonder afgeleë. Dit is 160 km van Karasburg in die ǁKaras-streek, 120 km suidwes van Grünau, 45 km stroomaf van Noordoewer en Vioolsdrif en aan die suidelike eindpunt van die C37-pad. Aan die westekant grens dit aan die Ai-Ais-oorgrenspark en dit het 'n 15 km lange suidgrens aan die Oranjerivier. In 'n reguit lyn is die mond van die rivier 100 km ver.

Klimaat
-------

Die area kry minder as 50 mm reën per jaar en die temperatuur in die riviervallei op 95 m bo seevlak styg soms tot byna 50°C.

Plaas
-----

Die *Norotshama River Resort*
Sedert 1988 word hier op 3 000 ha besproeiingsgrond op groot skaal tafeldruiwe verbou. Weens die besondere klimaatstoestande is die druiwe hier enkele weke vroeër ryp as by soortgelyke plase. Dit gee hierdie plaas 'n besondere markvoordeel. In 2003 het dit 'n 12000 ton druiwe gelewer. Ook word met mango's, dadels, lemoene en lusern geboer. Die *Norotshama River Resort* is op die plaas geleë as toerisme-onderneming.

Dorp
----

In 2003 het die eienaar van die plaas 644 ha vir dorpstigting beskikbaar gestel. Die dorp het 'n vlottende bevolking omdat dit ook vir seisoensarbeiders voorsiening maak. Daar is 'n kliniek, 'n skool, 'n winkel en ander beperkte geriewe.

Geskiedenis
-----------

By Aussenkehr was die eerste besproeiingskema noord an die Oranjerivier. In die 1880’s het twee broers Petersen 'n 100 000 ha vrugbare grond met 'n 50 km riviergrens van 'n Khoikhoi-hoofman verkry. Die roete na hul plaas was per ossewa vanaf Port Nolloth oor die Richtersveld na die rivier en van daar af per vlot na hul plaas. Hier boer hul toe met katoen, vrugte en groente en bemark hul produkte in Port Nolloth. Die afstand na hul afsetgebied het die projek gekelder. In 1905 verkry die Ausenkjer Land- und Minengesellschaft mynregte op die gebied. Hiervan het niks gekom nie. Enkele jare daarna het 'n ander firma probeer om met die verbouing van katoen en koring onder besproeiing 'n bestaan te maak.

Bibliografie
------------

* Green, Lawrence G.: Lords of the last frontier – the story of South West Africa and its people of all races. Kaapstad: Howard B. Timmins, 1952.
* tracks4africa.co.za
Die **grammatikale konstruksie** van 'n sin verwys na die woorde se orde en rangskikking daarin, en die reëls waarvolgens dit gebeur.

Taal kan as 'n simboliese tekensisteem beskou word. Woorde het ’n bepaalde vorm en word gekoppel aan ’n betekenis. As mens na woorde verwys word sekere konvensies gebruik. Die ‘ge..." konstruksie kan byvoorbeeld gebruik word om verlede tyd aan te dui.

Taal bestaan uit drie dele naamlik tekens, betekenis en ’n kode wat hulle met mekaar verbind. Tekens kan gekonstrueer wees uit klanke, letters, simbole of gebare, afhangende van hoe die taal voorgestel word. Eenvoudige tekens kan gekombineer word in komplekse tekens soos sinsdele. ’n Sin word in verskillende komponente verdeel, soos die onderwerp (of naamwoordstuk), die gesegde (die werkwoord), en die voorwerp (objek).

Sinne kan verskillend aanmekaar gesit of gekonstrueer word om hulle 'n heeltemal ander betekenis te gee, al gebruik mens dieselfde woorde. 'n Voorbeeld hiervan is die stelsin *Dit gaan reën*. Dit kan vergelyk word met die vraagsin *Gaan dit reën?*

Sekere sintaksreëls bepaal hoe die woordorde in 'n sin behoort te wees en hoe die inperkings tot die betekenis gaan bydra. Deur net die konstruksie van 'n sin te verander kan ’n heeltemal nuwe betekenis aan 'n sin gegee word. Die reëls waarvolgens tekens gekonstrueer word om sekere sinsdele te vorm, word grammatika, oftewel sintaksis genoem.

Bronnelys
---------

* ANON. 2014. Taal. Taal#Struktuur Datum van gebruik: 2 Aug. 2014.
* Feinauer, I. & Ponelis, F. 2014. Basiese Afrikaanse Sitaksis (In Carstens, W.A.M. & Bosman, N. ed. Kontemporêre Afrikaanse Taalkunde. Pretoria: Van Schaik Uitgewers. p. 209-243)
* HAT: Handwoordeboek van die Afrikaanse Taal. 2005. 5de uitg. Kaapstad: Pearson Education.
* Van der Westhuizen, ES. Schutte, JW. & Van Huyssteen, GB. 2014. Afrikaans en Nederlands: Taal- en Literêre handelinge. Potchefstroom: NWU, Potchefstroomkampus. (Studiegids AFLL 222 PAC).
* Van Huyssteen. 2014. Morfologie. (In Carstens, W.A.M. & Bosman, N. ed. Kontemporêre Afrikaanse Taalkunde. Pretoria: Van Schaik Uitgewers. p. 171-208)
Die NG kerk Aurora is op 23 Januarie 1909 deur prof. Nicolaas Hofmeyr ingewy. Dit het £3 550 gekos en het meer as 700 sitplekke. Die argitek was William Henry Ford.
**Aurora** is 'n klein dorp in die Sandveld 43 km wes van Piketberg en 29 km suid van Redelinghuys in die munisipale gebied Bergrivier met 'n bevolking van minder as 600. Die dorp lê in die provinsie Wes-Kaap van Suid-Afrika.

Geskiedenis
-----------

Gestig in 1906 en vernoem na die Romeinse godin van die daeraad. Die gemeente het ontstaan weens die onbeheerbare grootte van die NG gemeente Piketberg toe twee dogtergemeentes twee dae agtereenvolgens afgestig is: Aurora op 25 April 1906 en Redelinghuys op 26 April 1906. Die gemeente se middelpunt sou op die plaas Skreeufontein wees, waar die dorp dan ook aangelê is op 'n stuk grond van sowat 150 morge wat ouderling J.P. Kotzé as geskenk aan die kerkraad oorgedra het. Die hoeksteen van die kerkgebou, ontwerp deur die argitek William Henry Ford, is op 16 April 1908 deur prof. P.J.G. de Vos gelê, 'n jaar ná die aankoms van die eerste leraar, ds. C.R. Ferreira. Nege maande later, op 20 Januarie 1909, is die sierlike gebou in gebruik geneem. Die kerkraad het in 1924 'n pastorie op Velddrif laat bou en daardie gemeente is in 1928 van Aurora afgestig.

Opvoeding
---------

Tydens die lang bediening van ds. J.C. Smit (1922 tot 1947), het die skool aangegroei tot 'n hoërskool en is koshuisgeriewe vir 130 kinders daargestel. Met die jare het die ontvolking van die platteland daartoe gelei dat die Hoërskool Aurora weer afgeskaal is tot net 'n middelbare skool, hoewel hy steeds die naam van hoërskool dra. In 2008 was die leerdertal 193 van gr. 1 tot gr. 9, met 21 leerders in die laagste sowel as in die hoogste graad. In 2014 het dit teruggesak tot 179, maar in 2016 toegeneem tot 223, van wie 21 in gr. R was. Die skoolhoof was mnr. J.P. van Wyk.

Besienswaardighede
------------------

Aurora beskik oor 'n braairestaurant wat besoekers van heinde en verre lok. Dit is ook 'n gewilde aftreeplek vir stedelinge vanweë die lae voorkoms van misdaad en die rustigheid. Daar is bergfietsroetes in die omgewing. Die bekende Verlorevlei by Redelinghuys is maklik bereikbaar per grondpad vanaf Aurora.

Sien ook
--------

* Lys van dorpe in Suid-Afrika
* NG gemeente Aurora

Bronne
------

* Phil Olivier (samesteller), *Ons gemeentelike feesalbum*. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers, 1952.
| Internet- en netwerkprotokolle |
| --- |
| Toepassingvlak: | DNS  FTP  Gopher  HTTP  HTTPS  IMAP  IRC  NNTP  POP3  RTP  SIP  SMTP  SNMP  SSH  SSL  Telnet  UUCP  XMPP |
| Versendvlak: | DCCP  SCTP  TCP  UDP |
| Netwerkvlak: | ARP  ICMP  IGMP  IP(IPv4, IPv6)  RARP |
| Dataskakelvlak: | ATM  Ethernet  FDDI  PPP  Token ring  Wi-Fi |
| volgens die TCP/IP-model |

Ikoon wat 'n FTP-aflaai op 'n webtuiste aandui.
**File Transfer Protocol** (afgekort FTP) is 'n protokol wat die uitruil van lêers tussen rekenaars vergemaklik. Dit standaardiseer 'n aantal aksies wat gewoonlik verskillend op verskillende bedryfstelsels uitgevoer word.

Die huidige weergawe is gedefinieer in RFC-nommer 959 (RFC 959). Aanvullings kan gevind word in RFC 2228, RFC 2640 en RFC 2773.

'n FTP-kliënt inisieer gewoonlik die konneksie na 'n FTP-bediener via die TCP-protokol op poort 21.

Geskiedenis
-----------

FTP het in 1971 ontstaan en het baie vinnig gegroei tot 'n wêreldstandaard. Sedertdien maak FTP dit moontlik om lêers vanaf enige rekenaar in die wêreld te stuur of te ontvang, solank hulle aan mekaar of op die Internet gekoppel is, en solank al die proxy- en firewall-bedieners op roete die FTP-verkeer toelaat.

Tegniek
-------

FTP, as konsep, is gebaseer op die Kliënt-bediener-model wat algemeen vir internetdienste gebruik word. Die kliëntsagteware maak 'n verbinding met die vereiste FTP-bediener aan die ander kant van die 'lyn'. Die bediener antwoord dan die kliënt, waarna die kliënt die gegewens aan die gebruiker toon.

Veiligheid
----------

Standaard FTP-verbindings is gewoonlik onveilig en hackers kan die gegewens maklik lees. Gelukkig kan dit sover moontlik voorkom word deur van 'n enkripsie-laag gebruik te maak.

Sien ook
--------

* TFTP
* Simple File Transfer Protocol
Z - Atoomgetal
Die **atoomgetal** (**Z**) is 'n term wat in chemie en fisika gebruik word om die aantal protone wat in die kern van 'n atoom voorkom, aan te dui. In 'n atoom met 'n neutrale lading is die aantal elektrone tipies gelyk aan die atoomgetal.

Die atoomgetal het aanvanklik verwys na die nommer wat die element se plek in die periodieke tabel aangedui het. Toe Mendelejef die bekende chemiese elemente gegroepeer het na aanleiding van ooreenkomste in hulle chemiese gedrag, is daar opgemerk dat die plasing van elemente in streng volgorde volgens hulle atoommassa's gelei het tot verkeerde plasings. Jodium en tellurium verskyn oënskynlik in die verkeerde volgorde as hulle in die tabel volgens hul atoommassas gelys word en pas beter in die tabel as hulle plekke omgeruil word. Wanneer hulle in die volgorde geplaas word waar hulle chemiese eienskappe beter ooreengestem het dit duidelik geword dat hulle nommers in die tabel ooreengestem het met hul atoomgetalle soos in die eerste paragraaf gedefinieer. Die getal is proporsioneel tot die massa van die atoom, maar het soos deur bostaande afwyking geïllustreer, 'n ander eienskap as die massa gereflekteer.

Die afwykings in hierdie volgorde is uiteindelik deur Henry Gwyn Jeffreys Moseley na aanleiding van sy navorsing in 1913 verduidelik. Moseley het 'n streng verwantskap ontdek tussen die x-straaldiffraksiespektra van die elemente en hulle korrekte plasing in die periodieke tabel. Dit het later duidelik geword dat die atoomgetal ooreengestem het met die elektriese lading van die kern; met ander woorde die aantal protone. Dit is hierdie lading wat aan elemente hulle chemiese eienskappe verleen eerder as hul atoommassas.

Die atoomgetal is nou verwant aan die massagetal (maar hulle moet nie met mekaar verwar word nie) wat die aantal protone en neutrone in die kern van 'n atoom is. Die massagetal word dikwels na die naam van die element geskryf, bv. koolstof-14 (gebruik in koolstofdatering).

Sien ook
--------

* Periodieke tabel
* Lys van elemente volgens getal