**Tampa Internasionale Lughawe** (IATA: **TPA**, ICAO: **KTPA**, FAA LID: **TPA**) is 'n internasionale lughawe 10 km wes van die middestad van Tampa, in Hillsborough County, Florida, Verenigde State. Die lughawe word in die openbaar besit deur Hillsborough County Aviation Authority (HCAA). Die lughawe bedien 93 direkte bestemmings regoor Noord-Amerika, Sentraal-Amerika, die Karibiese Eilande en Europa deur verskeie lugrederye. Die lughawe was tot 1952 **Drew Field Munisipale Lughawe** genoem.

Geskiedenis
-----------

### Vlieënde boot

Tampa Bay is die geboorteplek van kommersiële lugdiens, toe die pioniervlieënier Tony Jannus op 1 Januarie 1914 die eerste vlug van die St. Petersburg-Tampa Airboat Line gevlieg het van St. Petersburg na Tampa met 'n Benoist Flying Boat — die eerste geskeduleerde kommersiële lugrederyvlug in die wêreld wat 'n swaarder-as-lug-vliegtuig gebruik het.

### Drew Field

In 1928 het die stad die 65 ha **Drew Field** 6 myl wes van Tampa voltooi. Dit is vernoem na die plaaslike ontwikkelaar John H. Drew, wat voorheen die grond besit het waarop die lughawe ontstaan het. Die meer gewilde Peter O. Knight-lughawe is in 1935 op Davis-eiland naby Tampa se middestad geopen, waar beide Eastern en National Airlines tot 1946 bedrywig was.

### Tampa Internasionale Lughawe

Tampa Airport Marriott en lugverkeerbeheertoring
Trans Canada Airlines het internasionale vlugte in 1950 begin en Drew Field is herdoop na Tampa Internasionale Lughawe. Die lughawe se tweede terminaal is in 1952 geopen naby die kruising van Columbusrylaan en West Shore Blvd. Die April 1957 Amptelike Lugdiensgids wys 30 vertrekke per dag vir Eastern Air Lines: ononderbroke na Chicago-Midway, Detroit (Willow Run), Cleveland, New York Idlewild (nou JFK), Boston, sewe direk na Atlanta en 18 binne Florida. Trans Canada het dertien ononderbroke vlugte per week na Toronto of Montreal gehad.

Die 1952-terminaal, wat vir drie lugrederye gebou is, is oorweldig nadat die Burgerlike Lugvaartraad in die laat 1950's aan Capital, Delta, Northeast, Northwest en Trans World Airlines magtiging verleen het om vanaf Tampa te vlieg. 'n Anneks is oos van die terminaal gebou vir die nuwe rederye. Skroefaangedrewe vlugte het in 1959 op Eastern Air Lines se L-188 Electra begin; in 1960 het National, Eastern en Delta Air Lines begin met straalvlugte met die Douglas DC-8. National se DC-8 het direk gevlieg na Los Angeles en weeklikse Pan American stralers na Meksikostad het in 1961 begin. Die 1952-terminaal was oorlaai namate groter stralers suiervliegtuie vervang het en dit is weer uitgebrei.

In sy vroeë jare sou die 1971-terminaal ook 'n groot aantal toeriste sien op pad na Walt Disney World, wat ook in 1971 geopen het. Dit was te wyte aan die feit dat Orlando Internasionale Lughawe destyds baie kleiner was met 'n beperkte kapasiteit. Shawnee Airlines het in die 1970's verbindingsvlugte vanaf Tampa na die nou ontbinde Walt Disney World-lughawe aangebied. Orlando Internasionaal het sy huidige terminaal in 1981 geopen met dieselfde goed-ontvangte land-/lugkant-uitleg as Tampa Internasionale Lughawe.

Op 15 Julie 1972 het die 63 meterhoë lugverkeerbeheertoring geopen, die hoogste in die Verenigde State destyds. Die Host/Marriott Airport Hotel met sy draaiende dakrestaurant is in Desember 1973 geopen, met driedubbele vensters en klankdigte gastekamers.

Northwest Airlines en National Airlines het die jumbo-straler laat in 1971 na die lughawe gebring met die bekendstelling van die Boeing 747 en McDonnell Douglas DC-10. Dit is gevolg deur die Lockheed L-1011 TriStar 'n jaar later deur Eastern Air Lines. National Airlines het in 1977 trans-Atlantiese DC-10-diens na Amsterdam en Parys begin.

Fasiliteite
-----------

### Terminaal

Tampa Internasionale Lughawe se Landside/Airside-terminaal was die eerste van sy soort in die wêreld. Daar is 'n sentrale Landside-terminaal waar bagasie- en kaartjiefunksies plaasvind. Die Landside-terminaal word omring deur vier Airside-satelliete waar vliegtuiginstap plaasvind. Elke Airside is gekoppel aan die Landside-terminaal via 'n verhoogde outomatiese menseverhuiser (APM)-stelsel wat 16 Bombardier Innovia APM 100-pendelmotors gebruik. TPA was die eerste lughawe ter wêreld wat 'n ten volle geoutomatiseerde, bestuurdervrye menseverhuiserstelsel ontplooi het en is gasheer vir Bombardier Transportation se APM-stelsel wat die langste loop. Daar is vier aktiewe lugkante (A, C, E en F) met 59 hekke. Almal is na 1985 gebou en alle lugkante sluit 'n koshof en geskenkwinkel in, sowel as patio's vir rook buite. Airsides E en F bevat belastingvrye winkels bykomend tot die gewone geskenkwinkels om passasiers te bedien wat op internasionale vlugte aankom of vertrek.

* **Airside A** bevat 16 hekke.
* **Airside C** bevat 16 hekke.
* **Airside E** bevat 13 hekke.
* **Airside F** bevat 14 hekke.

### Aanloopbane

Tampa Internasionale Lughawe beslaan 'n oppervlakte van 1300 hektaar op 'n hoogte van 8 meter bo seevlak. Dit het drie aanloopbane: 10/28 is 6 999 by 150 voet (2 133 × 46 m) met 'n asfalt-/betonoppervlak; 19L/1R is 8 300 by 150 voet (2 530 × 46 m) met 'n asfalt-/betonoppervlak; 19R/1L is 11 002 by 150 voet (3 353 × 46 m) met 'n betonoppervlak. Op 13 Januarie 2011 het die aanloopbaanbenamings verander as gevolg van 'n verskuiwing in die magnetiese rigtings. 09/27 het 10/28 geword, 18R/36L het 1L/19R geword, 18L/36R het 1R/19L geword.

Lugrederye en bestemmings
-------------------------

### Top lugrederye

Grootste lugrederye by TPA (April 2022 - Maart 2023)| Rang | Redery | Passasiers | Markaandeel |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Southwest Airlines | 5 647 000 | 27.47% |
| 2 | Delta Air Lines | 3 754 000 | 18.26% |
| 3 | American Airlines | 3 425 000 | 16.66% |
| 4 | United Airlines | 2 143 000 | 10.43% |
| 5 | Spirit Airlines | 1 595 000 | 7.76% |
|  | Ander | 3,990,000 | 19.41% |
|

Besigste binnelandse roetes vanaf TPA (Junie 2022 – Mei 2023) | Rang | Stad | Passasiers | Rederye |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Atlanta, Georgia | 1 003 000 | Delta, Frontier, Southwest, Spirit |
| 2 | Charlotte, Noord-Carolina | 482 000 | American |
| 3 | Denver, Colorado | 437 000 | Frontier, Southwest, United |
| 4 | Chicago–O'Hare, Illinois | 424 000 | American, Frontier, Southwest, Spirit, United |
| 5 | Dallas/Fort Worth, Texas | 396 000 | American, Spirit |
| 6 | Newark, New Jersey | 396 000 | JetBlue, Spirit, United |
| 7 | New York-LaGuardia, New York | 366 000 | Delta, JetBlue, Southwest, Spirit |
| 8 | Boston, Massachusetts | 357 000 | Delta, JetBlue, Spirit |
| 9 | Detroit, Michigan | 348 000 | Delta, Southwest, Spirit |
| 10 | Baltimore, Maryland | 347 000 | Southwest, Spirit |