**Maria Helena Kaczyńska** (\* 21 Augustus 1942 in Machowo, Pole, as *Maria Helena Mackiewicz*; † 10 April 2010 in Smolensk, Rusland) was die eggenote van die Poolse staatspresident Lech Kaczyński en sodoende tot haar dood in 'n vliegtuigongeluk die Eerste Dame van Pole (Pools: *Pierwsza dama Polski*).

Lewe
----

### Kinderjare en opleiding

Maria Kaczyńska is in 1942 as *Maria Mackiewicz* gebore. Haar vader Czesław Mackiewicz, 'n boswagter, het haar vertroud gemaak met die natuur. Haar moeder Lidia, 'n onderwyseres, was afkomstig van Sint Petersburg. Haar familie het oorspronklik uit Vilnius in Litaue gekom, maar het ná die Tweede Wêreldoorlog na Pole teruggekeer. Haar vader het as lid van die Poolse Armia Krajowa in Vilnius teen die Duitse weermag geveg. Ook twee van sy broers het aan die oorlog deelgeneem – een het as lid van die Tweede Poolse Korps in 1944 in die Slag van Monte Cassino geveg, die ander is as Poolse offisier in die Slagting van Katyn in 1940 deur Russe vermoor.

In Pole het die gesin aanvanklik in Bydgoszcz gebly en later na Człuchów. Maria is met 'n hartdefek gebore sodat haar ouers baie goed na haar moes omsien. Ná 'n verblyf in 'n sanatorium in Rabka-Zdrój het haar toestand verbeter, en nadat haar moeder in 'n plaaslike kindersanatorium aangestel is, het die gesin hulle in dié dorp gevestig. Tydens haar skoolloopbaan het Maria veral in tale belang gestel. Op elfjarige ouderdom is sy in Warskou op haar hart geopereer.

Maria het haar akademiese opleiding aan die Ekonomiese Skool te Sopot ontvang waar sy vanaf 1961 in die vakeenheid Seevervoer gestudeer het. Ná voltooiing van haar graad in 1966 het sy haar loopbaan in die See-instituut van Gdańsk begin. Aanvanklik het sy nie beplan om 'n akademiese loopbaan in te slaan nie, maar uiteindelik het sy tog 'n doktorale tesis oor seevervoer in die Verre Ooste voltooi.

### Huwelik met Lech Kaczyński

Maria Kaczyńska saam met haar eggenoot
In Januarie 1976 Maria kennis gemaak met haar latere eggenoot Lech Kaczyński wat destyds 'n wetenskaplike medewerker in die vakeenheid regswetenskappe van die Universiteit van Gdańsk was. 'n Vriend het haar gevra om vir Lech 'n woonstel in Sopot te soek. In 1978 het sy met Lech getrou en sy van aangeneem.

Lech was vanaf 1981 een van die intellektuele raadgewers van die vakbondbeweging Solidarność op die Lenin-skeepswerf in Gdańsk. Hy sou later geïnterneer word. Maria was op daardie tydstip op opvoedingsvakansie en sou later nie maar na haar werkplek in die see-instituut terugkeer nie. Sy het haar aan die gesinslewe gewy, die politieke aktiwiteite van haar eggenoot ondersteun en was daarnaas as 'n vryskutvertaler vir Engels en Frans werksaam. Sy het self geen ambisies gehad om 'n politieke loopbaan te volg nie.

Intussen het haar man in sy loopbaan bevorder. In die vroeë 1990's is hy as Poolse senator verkies en het vanaf 2002 die amp van opperburgemeester van Warskou beklee. Saam met sy tweeling Jarosław Kaczyński het hy die nasionaal-konserwatiewe party "Reg en Geregtigheid" (Pools *Prawo i Sprawiedliwość*, kort *PiS*) gestig. In die presidentsverkiesing van 2005 het Lech 'n oorwinning oor die liberale kandidaat Donald Tusk behaal en staatshoof van Pole geword. Maria Kaczyńska het Jolanta Kwaśniewska as Eerste Dame opgevolg en haar man by amptelike funksies en publieke optredes vergesel. Sy was aktief betrokke by 'n verskeidenheid nie-winsgewende en kulturele inisiatiewe, dikwels vir gestremdes en in die besonder vir kinders, asook by borskankervoorkoming vir vroue.

Maria Kaczyńska gesels met die Poolse aktrise Irena Kwiatkowska (2009)
As Eerste Dame het Maria Kaczyńska by die Poolse bevolking baie gewild geraak. Alhoewel sy as terughoudend beskryf is, het sy met haar liberale posisies erkenning geniet. Sy het dikwels daarin geslaag om teenstellings te oorbrug. Volgens die eertydse eerste minister Tadeusz Mazowiecki was sy baie gevoelig en het groot invloed op haar man uitgeoefen. Sy het onder meer met omgewingsbewustes gesimpatiseer en haar in die openbaar ten gunste van kunsmatige bevrugting uitgespreek.

In 2007 het sy saam met 50 ander polities aktiewe vroue 'n oproep aan Poolse afgevaardigdes gedoen om nie die strenge Poolse anti-aborsiewette te verskerp nie. Regsgesinde Katolieke kringe het haar vervolgens openlik as verraaieres en feminis afgemaak.

Maria Kaczyńska is met talle toekennings vereer, waaronder die Grootkruis van die Malteser Orde en die Poolse televisieprys Wiktorów (albei toegeken in 2007). In 2008 is 'n nuwe Hollandse tulpvariant na haar vernoem en die Orde van die Infant Dom Henrique (Grã-Cruz) aan haar toegeken.

Die enigste dogter van Lech Kaczyński en Maria, Marta, is in 1980 gebore. Maria Kaczyńska was lief vir diere en het twee honde en twee katte in haar presidensiële woonstel in die Koiecpolski-paleis gehad. Sy het in musiek, ballet en teater belang gestel. Naas Engels en Frans het sy kennis van Spaans en Russies gehad.

Dood
----

Die sterflike oorskot van Lech Kaczyński en Maria Kaczyńska is in die Warskouse presidentspaleis opgebaar
Maria Kaczyńska se laaste publieke optrede op 9 April 2010 was 'n onthaal vir Poolse emigrantegesinne uit Rusland, Kazakstan, Wit-Rusland en Oekraïne in die Poolse presidentspaleis.

Op die volgende dag was sy saam met haar eggenoot deel van 'n Poolse delegasie wat ter geleentheid van die sewentigste jaardag van die Slagting van Katyn 'n besoek by die Katyn-monument in Rusland sou aflê. Maria is saam met 95 ander insittendes dood toe hul vliegtuig soggens naby die militêre lughawe van Smolensk-Noord gebots het.

Drie dae ná die ongeluk is Maria Kaczyńska se sterflike oorskot na Warskou oorgebring en in die presidentspaleis naas haar eggenoot Lech openlik opgebaar. 180 000 mense het afskeid van die presidentspaar geneem. Op 18 April 2010 is Lech Kaczyński en Maria Kaczyńska in 'n wit alabaster-sarkofaag in die kript van die Krakause Wawel-katedraal ter ruste gelê.