recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Hierdie gedenkmunt ter waarde van 50 Litas is deur die Litause Munt as deel van die reeks "Die heersers van Litaue" uitgereik
**Gediminas** (soms ook **Gedimin** of **Gedimyn**, \* omstreeks 1275, † Desember 1341) het tussen 1316 en 1341 as grootvors van Litaue oor die Litauers en groot dele van die Roes' geregeer. Hy word naas Mindaugas en Vytautas by die beduidendste heersers in die Litause geskiedenis gereken. 

Aangesien Gediminas die Litause stamme in 'n gemeenskaplike ryk verenig het, word hy algemeen as die stigter van die Grootvorstedom Litaue met sy nuwe hoofstad Vilnius beskou - die magtigste ryk tussen die destydse Duitse Ordensstaat en Moskou. Gediminas het die politieke swakheid van die Mongoolse Goue Horde benut om Polozk, Minsk en Kiëf (Kiyv) te onderwerp, maar goeie betrekkinge met Pole gehandhaaf. Die huwelik tussen sy dogter en koning Kasimir III van Pole het die dinastiese basis vir die politieke unie tussen Litaue en Pole gevorm. Dié unie is uiteindelik deur sy kleinseun Jagiëllo verwesenlik.

Terwyl hy in sommige bronne as 'n verstokte heiden uitgebeeld word wat sterk teen die kerstening van Litaue gekant was, het hy inderwaarheid Christelike sendelinge in sy ryk toegelaat en met die vestiging van Duitse setlaars ook die hoeksteen vir die ekonomiese ontwikkeling van Litaue gelê.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb128172050 (data)
* GND: 118746545
* ISNI: 0000 0000 3647 0662
* LCCN: n94017942
* LNB: 000181218
* NKC: js20221140253
* NLP: A11738881
* NTA: 097555282
* SUDOC: 08031807X
* VIAF: 244378682
* WorldCat Identities: lccn-n94017942

 |
Die **geelaalwyn** (*Aloe cryptopoda*) is 'n aalwyn wat wydverspreid voorkom. Dit word gevind in KwaZulu-Natal, Limpopo en Noordwes asook in Botswana, Malawi, Mosambiek, Tanzanië, Zambië en Zimbabwe. Die plant is naverwant aan *Aloe lutescens*. *A. cryptopoda* het groter, stewiger rosette en die raseme is breër. *A. lutescens* word ook verder noord aangetref.

Die aalwyn is gewoonlik enkelgroeiend en stamloos met digte blaarrosette. Die blomtyd wissel maar dit is gewoonlik van Junie tot Julie. Op sommige plekke blom die plante in Mei, selfs Februarie en Maart. 

Die plant se blare is smal en langwerpig, neig na grysgroen en daar is geen dorings op die blare nie. Daar is wel klein, skerp, rooibruin tande aan die rande. Die raseme is smal langwerpig of breed keëlvormig en wissel in lengte: 200 tot 400 mm. Daar is drie hoof-kleurvorms: rooi, geel of tweekleurig. Elke blom is buisvormig en reguit, soms is dit effens boontoe gedraai by die mond en sowat 30 tot 40 mm lank.

Die spesie kom voor in bosveld gebiede op oop gelyktes of teen klipperige hange op hoogtes van 500 tot 1 200 m. Die naam *cryptopoda* beteken verskuilde voet, 'n verwysing na die blomstele wat deur die groot skutblare verberg word. Die spesie is 'n gewilde tuinplant.

Sien ook
--------

* Lys van aalwynspesies

Bronne
------

* Plants of the World Online
* *Gids tot die Aalwyne van Suid-Afrika*, Ben-Erik van Wyk & Gideon F. Smith, Briza Publikasies, 2014, ISBN 978-1-920217-39-6

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q146409
* APDB: 39610
* EoL: 1085252
* GBIF: 2778110
* GRIN: 2533
* iNaturalist: 509176
* IPNI: 529366-1
* ITIS: 950408
* NCBI: 1389498
* Plant List: kew-297279
* Species+: 27859
* Tropicos: 18402291
* WCSP: 297279

 |
Die **Geelbors-tamarin** (*Anampses twistii*) is 'n vis wat voorkom in die westelike Stille Oseaan, die Indiese Oseaan, meer spesifiek die Rooisee en aan die kus van Oos-Afrika suidwaarts tot by die suide van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Yellowbreasted wrasse*.

Identifikasie
-------------

Die vis word tot 18 cm lank. Die mannetjies en wyfies lyk dieselfde. Die lyf is donkerbruin en bedek met klein, blou kolletjies met swart rante. Daar is 'n kenmerkende geel area aan die onderkant van die vis wat strek vanaf die pens tot by die bek. Daar is ook swart kolle met 'n blou rant aan die agterkant van die dorsale- en analevinne.

Die onvolwasse vis is olyfbruin en is bedek met ligblou kolletjies en onreëlmatige strepe op die kop en lyf. Die vals oë-kolle op die agterkant is baie helderder op die onvolwasse visse.

Die visse leef in aflandige koraal- en rotsriwwe in water wat 10 tot 30 m diep is. Die visse begraaf hulle onder die sand snags en bedags bly hulle altyd naby die rif. Hulle is gewoonlik alleenlopend en vreet bodem ongewerweldes.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

Bron
----

* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 ISBN 978-1-77584-018-3
Die Hemelvaartskapel in Jerusalem, Israel.
**Hemelvaart** beteken in die Christendom veral die terugkeer van Jesus van Nasaret na sy Vader in die hemel. Die Lukas-evangelie en Handelinge van die Apostels vertel die verhaal van hoe Jesus ná die Opstanding verskeie kere aan sy apostels en volgelinge verskyn het. Ná veertig dae styg Hy op na die hemel en word sig van Hom deur 'n wolk belemmer, terwyl sy volgelinge toekyk. Die tien dae tussen Hemelvaartsdag en Pinkster word daardeur gekenmerk dat volgelinge van Jesus sonder sy steun verlore voel.

Reeds uit die geskrifte van die Apostoliese Vaders blyk daar 'n geloof aan die hemelvaart te wees (Polycarpus van Smirna, Justinus die Martelaar en Irenaeus van Lyon). Die hemelvaart van Jesus word ook gemeld in die geloofsbelydenisse van Nicea en dié van Konstantinopel.

Die viering van Jesus se hemelvaart is een van die hooffeeste van die Kerk en word Hemelvaartsdag genoem. Hemelvaartsdag val altyd op die veertigste dag gereken vanaf Eerste Paasdag, vandaar dat die datum elke jaar verskil. Hemelvaartsdag val wél elke jaar op 'n Donderdag. Hemelvaartsdag val tien dae vóór Pinkster.

Pinksterbidure word in sommige Christelike kerke tradisioneel in Meimaand gehou en begin net ná Hemelvaartdag. Die uitstorting van die Heilige Gees soos beskryf in Handelinge 2 word dan herdenk deur elke aand vanaf Hemelvaart - wat altyd op 'n Donderdag val - saans bidure gehou. Die gemeentelede kry dan kans om sélf in die kerk hardop te bid.

Die term Mariahemelvaart – Engels: *Assumption* (Katolieke Kerk) of *Dormition* (Oosters-Ortodokse Kerk) – word gebruik vir die opname van die Maagd Maria in die hemel. Ook ander Bybelfigure het lewend na die hemel opgevaar, onder andere Elia (2 Kon. 2:11) en Henog (Gen. 5:24).

Islam
-----

Volgens die Islamitiese tradisie is Jesus nie gekruisig nie, maar het Hy lewend na die hemel opgevaar. Ook die profeet Mohammed het tydelik na die hemel opgevaar tydens sy Nagreis.

Sien ook
--------

* Hemelvaartsdag
* Wederkoms
* Verskynings van Jesus na sy opstanding

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb12134618x (data)
* GND: 1059654598
* LCCN: sh85069965

 |
Die **Geelbekbosduif** (*Columba arquatrix*) is 'n duif wat 'n inwonende broeiende voël in 'n groot deel van oostelike en suidelike Afrika van Ethiopië tot die Kaap is. Daar is ook populasies in Wes-Angola, die suidweste van Saoedi-Arabië en die noorde van Jemen. Dit kom plaaslik algemeen voor, maar daar is aansienlike gapings in die verspreiding daarvan as gevolg van sy habitat.

Beskrywing
----------

Die volwasse manlike Geelbekbosduif is 'n groot duif, 37–42 cm in lengte. Die rug en vlerke is maroen, met die skouers swaar gespikkel met wit kolletjies. Die onderkant is maroen met swaar wit kolle, en die kop, met geel kolle om die oog en 'n geel snawel, is grys. Die nek vere, wat gebruik word in vertoning, is maroen-en-wit gestreep, die ondervlerk en onderstert donker grys, en die voete is geel.

Die wyfie is baie soortgelyk, maar 'n bietjie dowwer. Jong voëls het die maroen en grys vervang met donker bruin, die kaal dele is 'n dowwe groen-geel, en die vlerk vere het ligte rande. In vlug lyk die duif baie donker. Die vlug is vinnig, met gereelde slae, en 'n skerp flik van die vlerke by geleentheid wat kenmerkend is van duiwe in die algemeen. Die oproep is 'n groot *koe koe*.

Habitat
-------

Dit is 'n spesie wat hou van die koel, klam bos afdakke bo 1400 m, alhoewel dit plaaslik voorkom tot so laag as 700 m. Dit bly in berg fynbos, tweede groei en bosse, en voer op landbougrond wanneer dit nie verjaag word nie.

Gedrag
------

### Voortplanting

Die Geelbekbosduif bou 'n groot stok nes tot 15 m hoog in 'n boom en lê een (selde twee) wit eiers. Die eiers inkubeer vir 17-20 dae tot uitbroei, en die kuikens verlaat die nes na nog 20 dae.

Die mannetjie het 'n vertoning wat bestaan ​​uit diep boë, en 'n vertoningsvlug wat bestaan ​​uit 'n klim, vlerkklappe, en stadige gly na benede.

### Voeding

Die Geelbekbosduif voed op vrugte en bessies, veral in die blaredak opgetel, maar dit sal ook vir gevalle vrugte neerdaal en sommige insekte en ruspes eet. In die suide van die verspreidingsgebied, het dit 'n voorliefde vir die vrug van 'n hoogs indringende plant, die luisboom (*Solanum mauritianum*). Voëls sal aansienlike afstande vlieg uit hul slaapplekke na voedingsplekke en jong of nie-broeiende voëls sal swerms vorm.

Fotogalery
----------

* 'n Geelbekbosduif in San Diego se dieretuin'n Geelbekbosduif in San Diego se dieretuin
* Geelbekbosduif by 'n kleilek, in  Lynnwood Glen, PretoriaGeelbekbosduif by 'n kleilek, in Lynnwood Glen, Pretoria
* Op sy nes in PretoriaOp sy nes in Pretoria

Sien ook
--------

WikispeciesWikispecies
Wikispecies het meer inligting oor: **Columba arquatrix**

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q512840
* ADW: Columba\_arquatrix
* Avibase: EEDB8253146102E4
* eBird: rampig1
* GBIF: 5231873
* iNaturalist: 3012
* ITIS: 555615
* IUCN: 22690145
* NCBI: 177141
* Xeno-canto: Columba-arquatrix

 |
Die **Chevrolet Cruze** is 'n kompakte motor wat sedert 2008 deur die Chevrolet-afdeling van die Amerikaanse vervaardiger General Motors (GM) vervaardig word. Die naamplaat is voorheen in Japan gebruik vir 'n weergawe van 'n subkompakte luikrug geproduseer onder 'n gesamentlike onderneming met Suzuki tussen 2001 en 2008 en gebaseer op die Suzuki Ignis.

Sedert 2008 het die Cruze naamplaat behoort aan 'n wêreldwye ontwikkelde, ontwerpte en vervaardigde vierdeursedan aangevul deur 'n vyfdeur luikrugvariant in 2011, en 'n stasiewa in 2012. Gekenteken as die **Holden Cruze** in Australasië en die Daewoo Lacetti Premiere (2008-2011) in Suid-Korea, het die nuwe geslag model nie as 'n plaasvervanger gedien vir sy Suzuki-afgeleide voorganger nie. In plaas daarvan, het dit twee ander kompakte modelle vervang: die **Daewoo Lacetti** wat wêreldwyd onder verskillende name verkoop is, en die Noord-Amerikaanse spesifieke **Chevrolet Cobalt**.

Holden Cruze (JG) CD sedan
Holden Cruze (JH) Equipe luikrug
Chevrolet Cruze LTZ wa

Afwerkingsvlakke
----------------

Die 2018 Chevrolet Cruze kom in vyf afwerkingsvlakke – L, LS, LT, Premier en LT Diesel. Die L- en LS-afwerkings is beskikbaar as sedans, aangedryf deur 'n 1,4-liter-inlyn-viersilinderenjin wat 153 pk kan lewer. Die LT- en Premier-afwerkingsvlakke is beskikbaar as 'n sedan of luikrug, aangedryf deur dieselfde 1,4-liter-inlyn-viersilinderenjin as die basisafwerkings, maar met beter brandstofbesparing. Die LT Diesel is beskikbaar as 'n sedan of luikrug, aangedryf deur 'n 1,6-liter inlyn viersilinderenjin wat 137 pk kan lewer en 'n gekombineerde brandstofverbruik van 37 mpg het.

Prestasie
---------

Die Cruze kom met 'n turbo-aangejaagde petrolenjin, en sy opsionele turbodieselenjin is nou in beide die sedan- en die luikrugmodelle beskikbaar. Albei enjins kom met óf 'n handrat óf 'n outomatiese ratkas. Die 2018 Chevrolet Cruze is ontwerp vir hoër brandstofdoeltreffendheid en bied gepoleerde hantering en 'n gladde vering.

Veiligheidskenmerke
-------------------

Standaard veiligheidskenmerke sluit in parkeersensors agter, blindekolmonitering, baanwisselwaarskuwing, baanverlaatwaarskuwing, baanhouhulp, kruisverkeerwaarskuwing agter, voorwaartse botsingswaarskuwing en 'n volgafstandaanwyser.

Ontwerp
-------

Die 2018 Chevrolet Cruze is ontwerp om gemaklike sitplek vir vyf passasiers te hê, met 22,7 kubieke voet vragarea. Die binneruim is toegerus met premium kwaliteit materiale. Opsionele opgraderings soos leersitplekke, 'n Bose-klankstelsel en outomatiese klimaatbeheer. Infotainment-kenmerke sluit in Chevrolet se MyLink-inligtingvermaakstelsel, Apple CarPlay en Android Auto, 'n Wi-Fi-warmkol, 'n trukamera en Bluetooth.
Sjabloon:Rquote

**Helvidius Priscus**, stoïsynse filosoof en staatsman, het gelewe tydens die bewinde van Nero, Galba, Otho, Vitellius en Vespasianus.

Soos sy skoonpa, Thrasea Paetus, was hy bekend om sy oortuigde en manhaftige republikanisme. Alhoewel hy by herhaling sy regeerders aanstoot gegee het, het hy verskeie hoë ampte beklee. Tydens Nero se bewind was hy quaestor van Achaje en tribuun van die plebs (56 n.C.); hy het wet en orde herstel in Armenië, en het die respek en vertroue van die provinsies gewen. Sy verklaarde simpatie met Brutus en Cassius het op sy verbanning in 66 n.C. uitgeloop.

Na sy terugroeping na Rome deur Galba in 68, het hy onverwyld vir Eprius Marcellus, die aanklaer van Thrasea Paetus, laat vervolg, maar weer die klag laat vaar, aangesien Marcellus se skuldigbevinding 'n aantal senatore sou impliseer. As verkose praetor het hy gewaag om Vitellius in die senaat teë te staan (Tacitus, *Gesk.* ii. 91), en as praetor (70) het hy, in opposisie tot Vespasianus, volgehou dat die bestuur van die finansies aan die oorleg van die senaat oorgelaat moes word; hy het voorgestel dat die Tempel van Beste en Grootste Jupiter, wat tydens die Vitellyns-Flawiese burgeroorlog vernietig is, op publieke onkoste herstel moes word; hy het Vespasianus op sy persoonsnaam gesalueer, en het hom nie as keiser erken in sy praetoriaanse ordonnansies nie.

Uiteindelik is hy vir 'n tweede keer verban, en is kort daarop op bevel van Vespasianus tereggestel. Sy lewensverhaal in die vorm van 'n gul panegiriek deur Herennius Senecio, opgestel op versoek van sy weduwee, het die skrywer se terregstelling tydens die Domitiaanse bewind meegebring.

Moderne heenwysings
-------------------

* The Helvidius Groep van die Columbia-universiteit, publiseerder van die *Journal of Politics & Society*, neem hul naam van die staatsman.
* Senator Robert Byrd is op 20 November 2002 deur die New York Times aangehaal waar hy verwys na Helvidius Priscus.
**Jonathan Safran Foer** (gebore 21 Februarie 1977) is 'n Amerikaanse skrywer bekend vir sy boek *Everything Is Illuminated* wat in 2002 uitgereik is.

Biografie
---------

Foer is in Washington, D.C. gebore en het daar by Georgetown Day skool gegaan. Hy is daarna gekies om aan Princeton universiteit verder te studeer waar hy letterkunde en filosofie gestudeer het. Hy bly tans in Brooklyn, New York, saam met sy vrou, die skryfster Nicole Krauss, en hulle twee jaar oue seun, Sasha.

Jonathan is een van die meer omstrede skrywers van ons era. Nie vir die inhoud van sy skryfwerke nie, maar eerder aangesien sy skrywes polarisasie by sy lesers aanwakker: sommige kritici en aanhangers beskou hom as 'n genie, terwyl ander hom as 'n prulskrywer beskryf. Die oorspronklike vrystelling van sy eerste roman, Everything Is Illuminated, het egter oorweldigende lof ontvang – nie net van erkende publikasies nie, maar ook hooggeagde skrywers soos John Updike, Salman Rushdie en Isabel Allende.

Dié boek is ook in 2005 deur regisseur Liev Schrieber verfilm, met Elijah Wood as in die hoofrol. Sy tweede roman, Extremely Loud and Incredibly Close, is in 2005 gepubliseer en daar is ook klaar sprake dat dit ook verfilm gaan word.

Foer is die middelste kind van drie seuns waarvan almal in die letterkunde betrokke is. Foer het pas vir die eerste keer begin les gee: hy het 'n werk as tydelik lektor by Yale Universiteit aanvaar, waar hy klas gee in Intermediêre Fiksie.

In die London Review of Books, het Wyatt Mason geskryf: "Foer het 'n ongewone geloof in die krag van geskrewe kommunikasie getoon, asook 'n ware gelowige se bereidwilligheid om die beperkings daarvan te toets".

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BIBSYS: 2116886
* BNE: XX1621760
* BNF: cb14437812x (data)
* CANTIC: a19169012
* GND: 124458343
* IMDb: nm1583636
* ISNI: 0000 0001 2282 5618
* LCCN: no2001058572
* LNB: 000238213
* MusicBrainz: 2ac4df8c-9f39-4e94-8cec-f02e5dda0cbb
* NDL: 00980864
* NKC: xx0032541
* NLA: 54438178
* NLK: KAC200606782
* NLP: A31292197
* NTA: 229391281
* The SBN id TO0V447094 is not valid.
* SELIBR: 275012
* SNAC: w6dn8p63
* SUDOC: 078529425
* Trove: 1541666
* VIAF: 85500702
* WorldCat Identities: lccn-no2001058572

 |
Aegean Airlines het BAe Avro RJ100's tussen 1999–2011 gebruik
Aegean Airlines het Boeing 737-400's tussen 2001–2010 gebruik
**Aegean Airlines S.A.** (IATA: **A3**, ICAO: **AEE**, Roepteken: **AEGEAN**) is die vlaglugredery van Griekeland  en die grootste Griekse lugredery volgens totale aantal passasiers vervoer, volgens aantal bestemmings wat bedien word en volgens vlootgrootte. Dit is 'n lid van Star Alliance sedert Junie 2010, en bedryf geskeduleerde en huurdienste vanaf Athene en Thessaloniki na ander groot Griekse bestemmings sowel as na 'n aantal Europese en Midde-Oosterse bestemmings. Sy belangrikste spilpunte is Athene Internasionale Lughawe in Athene, Masedonië Internasionale Lughawe in Thessaloniki en Larnaca Internasionale Lughawe in Ciprus. Dit gebruik ook ander Griekse lughawens as basisse, waarvan sommige seisoenaal is. Sy hoofkantoor is in Kifisia, 'n voorstad van Athene.

Op 21 Oktober 2012 het Aegean Airlines aangekondig dat hy 'n ooreenkoms aangegaan het om Olympic Air te bekom, en die uitkoop is 'n jaar later, op 9 Oktober 2013, deur die Europese Kommissie goedgekeur. Albei rederye werk steeds onder afsonderlike handelsmerke.
**Adventure Game Studio** (afkorting: AGS) is gratis aflaaibare sagteware wat gebruik kan word om grafiese avontuurspeletjies te ontwikkel. Dit is gemik op middelvlak speletjie-ontwikkelaars en kombineer 'n geïntegreerde ontwikkelingsomgewing (IDE - Integrated Development Environment) om sodoende meeste aspekte van die speletjie met 'n skrifprogrammeertaal saam te stel.

Geskiedenis
-----------

Adventure Game Studio is ontwikkel deur die Britse programmeerder Chris Jones. AGS is oorspronklik in 1997 vrygestel as 'n MS-DOS program, genaamd 'Adventure Creator'.

Jones was gemotiveer deur die opvallende eenvoudigheid van die koppelvlak van Sierra On-Line se avontuurspeletjie, veral soos gesien in die latere weergawes van Space Quest, Quest for Glory en King's Quest. Die eerste weergawe van Adventure Creator het gebruikers toegelaat om lae-resolusie, sleutelbord-beheerde speletjies te skep. Namate ontwikkelaars meer en meer gereedskap en verbeterings aangevra het, is AGS tot meer bekwame en gebruikersvriendelike sagteware ontwikkel. Dit het moontlik geword om hoëkwaliteit speletjies met min programmeervaardighede te skep.

Van laat 1999 tot 2001 het 'n paar speletjies genaamd Lassi Quest, Larry Vales en Rob Blanc verskyn wat skielik 'n groot toevloei van belangstelling meegebring het. 'n Groot internetgemeenskap het ontwikkel, wat veroorsaak het dat 'n groter hoeveelheid projekte voltooi is, met baie bydraes deur kenners.

Die sagteware word nog aktief ontwikkel en nuwe tegnologie word in ag geneem, wat ontwikkelaars toelaat om speletjies te ontwikkel van dieselfde kwaliteit as groot kommersiële maatskappye.

Bekende Avontuur Spel Vrystellings
----------------------------------

Duisende speletjies is reeds vrygestel met verskillende vlakke van kwaliteit.

Die mees bekende groepe wat gebruik maak van hierdie program is:

* AGD Interactive, met King's Quest I, II en Quest for Glory II se hermaak.
* Infamous Adventures, met King's Quest III
* Crystal Shard, met A Tale of Two Kingdoms
* 5 Days a Stranger
* Reality on the Norm
* Ben Jordan: Paranormal Investigator
* Himalaya Studios, met Al Emmo and the Lost Dutchman's Mine
**John Leslie Gainsford** (1938–2015) was 'n Springbokrugbyspeler.

Rugbyloopbaan
-------------

John speel vir Villagers se onder-19A span in 1956 en 1957. In 1958 speel hy vir die Westelike Provinsie. In 1959 word hy gekies vir die Junior Bokke se toer na Argentinië en in 1960 speel hy in sy eerste toets teen Skotland in Suid-Afrika. Hy speel ook die jaar in die toetse teen die All Blacks. Hy gaan ook saam op die suksesvolle 1960/61-toer na die Britse Eilande. In 1962 speel hy ook teen die Britse en Ierse Leeus en in 1963 teen die Wallabies. Hy speel ook teen die besoekende Walliese en Franse spanne van 1964 en gaan op die rampspoedige 1965-toere na Skotland, Ierland en Australasië. Gainsford speel sy laaste toets in 1967 teen die besoekende Franse. Hy het na sy uittrede by die WP se bestuur betrokke geraak.

Hy het agt toets drieë gedruk en het die rekord van 33 toetse tydens sy uittrede gehou. Sy bibliografie is getiteld, *Nice guys come second*.

Hy is op 18 November 2015 in Kaapstad aan kanker oorlede.

Bron
----

* *30 Super Springboks*. Paul Dobson. 1995. ISBN 0-7981-3411-9
**Fabian Gottlieb Thaddeus von Bellingshausen** (in Russies ook bekend as *Фаддей Фаддеевич Беллинсгаузен*; *Faddei Faddejewitsj Bellinsgaoezen*) (20 September 1778 – 13 Januarie 1852) was 'n vlootoffisier van die Russiese Ryk en bevelvoerder van die tweede Russiese ekspedisie om om die aardbol te seil. So het Bellingshausen een van die eerste drie mense geword wat die kontinent Antarktika sien.

'n Herdenkingsmunt van die Bank van Rusland gewy aan die eerste Russiese Antarktiese ekspedisie
Kaart van Bellingshausen se Antarktiese Ekspedisies 1819–21
Bellingshausen is gebore in 'n Balties-Duitse familie in Saaremaa (Ösel) in Estland – toe deel van die Russiese Ryk. Hy het op die ouderdom van 10 'n kadet in die Russiese Vloot geword. Nadat hy op 18 aan die Vlootakademie in Kronstadt gegradueer het, styg hy spoedig tot die rang van kaptein. As 'n bewonderaar van James Cook se reise dien hy in 1803 in die eerste Russiese vaart om die wêreld op die vaartuig *Nadezjda* ("Hoop") onder Krusenstern, en voltooi die sending in 1806. Sy loopbaan vorder met die bevelvoering oor verskeie skepe in die Oos- en die Swartsee.

Toe tsaar Aleksander I in 1819 'n ekspedisie na die suidelike poolgebied magtig, kies die owerhede weer vir Bellingshausen om dit te lei. Hulle verlaat Portsmouth op 5 September 1819 met twee skepe, die 600 ton-korvet Wostok en die 530 ton-steunvaartuig Mirni (met Michail Lazaref as kaptein) en steek op 26 Januarie 1820 die Antarktiese Sirkel oor (die eerste mense sedert Cook). Op 28 Januarie 1820 (nuwe styl) ontdek die ekspedisie die Antarktiese vasteland en nader die Antarktiese kus by 'n punt met koördinate 69°21′28″S 2°14′50″W﻿ / ﻿69.35778°S 2.24722°W﻿ / -69.35778; -2.24722 en neem daar ysvelde waar. Die punt lê binne 32 km van die Antarktiese vasteland. Bellingshausen se dagboek, sy verslag aan die Russiese vlootminister op 21 Julie 1821 en ander dokumente, beskikbaar in die Russiese Staatsmuseum van die Arktiese Gebied en Antarktika Geargiveer 7 Februarie 2005 op Wayback Machine in Sint Petersburg, Rusland, is sorgvuldig deur die Britse geskiedkundige A.G.E. Jones in sy 1982-studie *Antarctica Observed* met die skeepsjoernale van ander aanspraakmakers vergelyk. Jones maak die gevolgtrekking dat Bellingshausen inderdaad die ontdekker van die gesogte Terra Australis is — eerder as die Britse Vloot se Edward Bransfield op 30 Januarie 1820 of die Amerikaanse Nathaniel Palmer op 17 November 1820. Tydens die reis besoek Bellingshausen ook die Suidelike Shetlandeilande. Hy besoek en doop ook onder meer die Peter I-Eiland en 'n skiereiland op die Antarktiese vasteland wat hy die Alexander-kus noem, maar meer onlangs tot Alexander-eiland herdoop is.

Nadat hy sonder veel toejuiging op 4 Augustus 1821 na Kronstadt teruggekeer het, hou Bellingshausen aan om die tsaar te dien. Hy veg in die Russies-Turkse Oorlog van 1828–1829 en kry die rang van admiraal. Hy word in 1839 militêre goewerneur van Kronstadt en sterf in 1852 daar.

Vernoemings
-----------

* Bellingshausen-eiland in die Suid-Atlantiese Oseaan
* Bellingshausensee in die Suidelike Oseaan
John Gaisford.
Robertson se NG moederkerk is in 1905 in gebruik geneem. Die argitek was Gaisford.
Die NG gemeente Calvinia se tweede kerkgebou is in 1899 voltooi en in 1982 tot nasionale gedenkwaardigheid verklaar. Dis een van net drie NG kerke waarvan met sekerheid gesê kan word dat hy dit ontwerp het.
Die NG kerk op Nieuwoudtville, ontwerp deur Gaisford. Die hoeksteen is op 3 Februarie 1906 gelê.
Lombardstraat 74 (foto) en 76 is spieëlbeelde van mekaar en albei ontwerp deur Gaisford. Die straat se nuwe naam is James Morokalaan. Die nabygeleë aandelebeursgebou word ook aan hom toegeskryf.
Gaisford het die Anglikaanse kerk St. Mary's op Potchefstroom se ontwerp by George Crone oorgeneem nadat die boog oor die koorgedeelte ineengestort het. Dis ingewy op 14 Junie 1891.
**John William Gaisford** (Onbekend, 7 Oktober 1853 – Potchefstroom, 21 Augustus 1928) was 'n Suid-Afrikaanse argitek wat op Potchefstroom gewoon en in die laat 19de en vroeë 20ste eeu daar as argitek gewerk het. Hy word beskryf as die stad se eerste argitek.

Van die geboue wat hy ontwerp het, kan net van enkeles met sekerheid gesê word dat hy daarvoor verantwoordelik was. Hy het 'n leidende rol op die dorp gespeel en was meermale tussen 1913 en 1918 burgemeester. Gaisford het in 1928 afgetree, maar sy laaste jare is versuur deur 'n geskil oor die sinagoge op Potchefstroom waaraan bouwerk in 1923 begin het. Hy het op sy tuisdorp gesterf twee jaar nadat hy afgetree het.

Van die geboue wat hy ontwerp het, is die eerste aandelebeursgebou in Kerkstraat, Potchefstroom, wat in 1891, 'n jaar nadat dit voltooi is, deur 'n brand in puin gelê is. Dit is herbou, maar dis onbekend of hy ook die nuwe plan geteken het. Die Anglikaanse kerk St. Mary (omstreeks 1890) word ook aan hom toegeskryf. Twee van sy bekendste ontwerpe is die NG kerke Robertson en Nieuwoudtville.

Bronne
------

* (en)  'n Kort lewensbeskrywing op die webtuiste Artefacts.co.za. URL besoek op 20 September 2015.
* (af)  'n Foto van Gaisford se grafsteen in die hoofbegraafplaas op Potchefstroom. URL besoek op 20 September 2015.
**John Robert Fowles** (/faʊlz/; 31 Maart 1926 – 5 November 2005) was 'n Engelse romansier van internasionale statuur, wat op kritiese wyse geposisioneer was tussen modernisme en postmodernisme. Sy werk reflekteer onder andere die invloed van Jean-Paul Sartre en Albert Camus.

Nadat hy die Universiteit van Oxford verlaat het, het Fowles Engels gegee by 'n skool op die Griekse eiland van Spetses, 'n verblyf wat "The Magus" geïnspireer het, welke werk in 'n ommesientjie in 'n topverkoper ontaard het. Die werk was duidelik in pas met die 1960's se "hippy" anargisme en eksperimentele filosofie. Dit was gevolg deur *"The French Lieutenant's Woman"* (1969), 'n Victoriaanse-era roman met 'n postmodernistiese nadraai wat afgespeel het in Lyme Regis, Dorset, waar Fowles vir 'n groot deel van sy lewe gewoon het. Sy latere fiksionele werke sluit *"The Ebony Tower"*, *"Daniel Martin"*, *"Mantissa"*, en *"A Maggot"* in.

Fowles se boeke is reeds in verskeie tale vertaal; en talle is al aangepas vir rolprent.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNE: XX877952
* BNF: cb11903319t (data)
* CANTIC: a11470197
* GND: 118534599
* IMDb: nm0288826
* ISNI: 0000 0001 2118 4708
* KulturNav: c5789ed2-2ff5-40f5-97f1-18e4397c12f7
* LCCN: n79027192
* NDL: 00439937
* NKC: jn19981001225
* NLG: 61722
* NLK: KAC199609140
* NLP: A20056199
* NTA: 068421109
* The SBN id CFIV041672 is not valid.
* SELIBR: 187281
* SNAC: w6np30vz
* SUDOC: 026871572
* Trove: 825675
* VIAF: 4929997
* WorldCat Identities: lccn-n79027192

 |
’n **Kloaak** of **kloaka** is die agterste opening van baie gewerwelde diere wat dien as die enigste uitlaatkanaal in die spysvertering-, voortplanting- en urinestelsel. Alle amfibieë, reptiele, voëls en ’n paar soogdiere het so ’n opening, waaruit urine én ontlasting kom. Dit is in teenstelling met die meeste plasentale soogdiere, wat twee of drie aparte uitmondings het. Baie diere paar met hulle kloake.

Die kloaakstreek word ook dikwels verbind met ’n afskeidingsorgaan, die kloaakklier, wat vermoedelik betrokke is by die die reuk wat sommige reptiele, buideldiere, amfibieë en kloaakdiere afskei.

Etimologie
----------

Die woord kom van die Latynse werkwoord *cluo*, "om skoon te maak", vandaar die selfstandige naamwoord *cloaca*, "riool, drein".

Voëls
-----

Die kloaak van ’n voëlwyfie.
Die kloaak van ’n voëlmannetjie.
Voëls plant voort deur die gebruik van hulle kloake. Hulle vryf hulle kloake teen mekaar – in sommige spesies net ’n paar sekondes lank, en dit is genoeg tyd dat sperma van die mannetjie na die wyfie oorgedra kan word. Sommige voëls (soos volstruise, kiwi's, ganse en sommige swane en eende) gebruik nie hulle kloaak vir voortplanting nie, maar het ’n afsonderlike fallus.

Visse
-----

Onder visse is ’n ware kloaak net teenwoordig in Elasmobranchii (haaie en rôe) en lobvinvisse. In sommige straalvinvisse word die kloaak vir urine-uitskeiding en voortplanting gebruik, hoewel hulle ’n afsonderlike anus het. By Chimaeriformes en die meeste lede van Teleostei is al drie openinge egter heeltemal afsonderlik.

Soogdiere
---------

Soogdiere het, op ’n paar uitsonderings na, geen kloaak nie. Selfs in dié wat wel een het, is die kloaak gedeeltelik geskei in verskillende streke vir die anus en die urinebuis.

Kloaakdiere (eierlêende soogdiere) het ’n ware kloaak.

Buideldiere (en ’n paar voëls) se geslagsopening is apart van die anus, maar ’n spoor van die oorspronklike kloaak bly aan die buitekant agter. Dit is een van die tekens van buideldiere (en kloaakdiere) se basale aard, want die amniote waaruit dié soogdiere ontwikkel het, het ’n kloaak gehad en die vroegste diere wat in soogdiere ontwikkel het, het dit waarskynlik ook gehad.

Die meeste plasentale soogdiere het geen oorblyfsel van die kloaak nie. In die embrio is ’n kloaak wat verdeel in ’n agterste streek, wat deel van die anus word, en ’n voorste deel, wat verskillend in die twee geslagte ontwikkel: By vroue ontwikkel dit in die urinebuis en vagina, en by mans in die peniele urinebuis. Sommige klein knaagdiere wat inheems aan Afrika is, behou hulle kloake as hulle volgroeid is.

Omdat mense plasentale soogdiere is, het hulle net ’n kloaak as embrio, wat in verskillende kanale ontwikkel.

Reptiele
--------

By reptiele bestaan die kloaak uit die *urodeum*, *proctodeum* en *coprodeum*. Sommige spesies het aangepaste kloake vir gaswisseling en voortplanting.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* LCCN: sh85027088

 |
Die **gedomestikeerde jak** (*Bos grunniens*) is 'n mak horingdraer met lang hare. Jakke word in die Himalajas van suidelike Sentraal-Asië, die Tibetaanse plato en so ver noord as Mongolië en Rusland aangetref. Dit is 'n afstammeling van die wilde jak, *Bos mutus*.

Jakke word dikwels deur hulle eienaars versier en vereer.
'n Tien dae oue kalfie.
'n Jak-resies.
Jakke is swaargeboude diere met 'n stewige raam, stewige bene en afgeronde, gesplete hoewe. Hulle het 'n lang, digte pels wat laer as die maag afhang. Wilde jakke is oor die algemeen donker van kleur, met 'n swarterige bruin pels. Daarteenoor toon gedomestikeerde jakke groter kleurverskille, dikwels met roesbruin en room kolle.

Hulle het klein oortjies en 'n wye voorkop, met gladde horings wat oor die algemeen donker van kleur is. Die bulle se horings strek van die kante van die kop waarna dit vorentoe kurwe, en wissel gewoonlik van 48 tot 99 cm (19-39 duim) in lengte. Die koeie se horings is kleiner, 27 tot 64 cm (11-25 duim) in lengte, en het 'n meer regop vorm. Beide geslagte het 'n kort nek met 'n merkbare bult oor die skouers, maar dit is meer prominent by bulle.

Die bulle weeg 350 tot 580 kg (770 tot 1280 pond), en die koeie 225 tot 255 kg (496-562 pond). Wilde jakke kan aansienlik swaarder wees, waar bulle tot 1000 kilogram (2200 pond) swaar kan weeg.

Beide geslagte het lang hare met 'n digte wollerige onderlaag oor die bors, flanke, en dye om hulle teen die koue te beskerm. Dit kan 'n lang "romp" vorm wat tot op die grond kan hang, veral by bulle. Die stert is lank en meer soos die van 'n perd as die van vee of bisons.
Die ***Hemelvaart van Moses***, ook bekend as die ***Testament van Moses*** (Hebreeus: עליית משה), is 'n 1ste-eeuse Joodse apokriewe boek. Dit beweer dit bevat geheime profesieë wat Moses aan Josua vertel het voordat hy die leierskap van die Israeliete aan hom oorhandig het. Dit word as 'n testament beskryf.

Die teks is vermoedelik oorspronklik in Hebreeus of 'n ander Semitiese taal geskryf en daarna in Koine vertaal. Die enigste manuskrip wat bewaar gebly het, is 'n 6de-eeuse Latynse vertaling van die Griekse teks. Die manuskrip was onvolledig, en die res van die teks is verlore. Uit verwysings in antieke werke lyk dit of die vermiste teks handel oor 'n dispuut oor die liggaam van Moses tussen die aartsengel Migael en die duiwel.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BIBSYS: 90348591
* BNF: cb12066668d (data)
* GND: 4354296-7
* LCCN: n80017840
* SUDOC: 028933826
* VIAF: 178615788
* WorldCat Identities (via VIAF): 178615788

 |
Die **klipspringer** (*Oreotragus oreotragus*) is een van die kleinste wildsbokkies in Afrika en word op klipkoppies en bergagtige dele van Suider en Oos-Afrika en Ethiopië aangetref. Hierdie bokke is baie akrobaties en kan met gemak deur hulle rotsagtige habitat beweeg. 'n Klipspringer se hoewe is so gevorm dat dit lyk asof hy op sy tone loop.

Volwasse klipspringers het 'n gemiddelde massa van 16 kg en 'n hoogte van ongeveer 60 cm. Ooie is ietwat groter as die ramme. Die ram het skerp, reguit horings wat tot 16 cm lank kan word; die ooie van 'n paar subspesies in Oos-Afrika het ook horinkies. Klipspringers het 'n gelerige huid, met 'n wit pens. Die binnekant van die ore is ook wit. Hulle het ook 'n unieke huid onder die antilope: lang hare wat skerp en bros is, wat dig teen hulle lywe lê om hulle teen die ruwe, bergagtige habitat te beskerm. Daar is verskeie subspesies wat hoofsaaklik volgens die diere se huidkleur gedifferensieer word.

Buiten sy grootte, kan die klipspringer uitgeken word aan sy houding: hy het klein, silindervormige hoef wat só groei dat dit lyk of die dier op sy tone loop. Ander kenmerke is die prominente donker vogkliere aan die binnehoeke van sy oë en sy besonders kort stert.

Soos die naam aandui, kan klipspringers maklik van klip tot klip spring en het hulle slegs 'n klein vastrapplek nodig. Hulle kan maklik bo-op rotspunte gesien word, waar hulle doodstil staan en die gebied om hulle bespied. Wanneer hulle bedreig word, uiter hulle 'n sagte fluitgeluid en slaan dan op die vlug.

Klipspringers is enkellopende diere, maar word soms ook in pare aangetref. Hulle is veral vroeg oggend en laat middag aktief en slaap dan tydens die warmste tyd van die dag.

'n Klipspringer se dieet bestaan hoofsaaklik uit gras en jong lote; hy verkry ook die nodige water van die blare en is dus nie afhanklik van 'n varswaterbron nie.

Die ooi is ongeveer 7 maande dragtig waarna 'n enkele lammetjie in die somer gebore word.

Sien ook
--------

* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name
* Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes

Bronnelys en verwysings
-----------------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Oreotragus oreotragus***. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sien ***klipspringer*** in Wiktionary, die vrye woordeboek. |

* *Soogdiere van die Krugerwildtuin en ander Nasionale Parke* (1979). Saamgestel deur Die Nasionale Parkeraad. 'n Publikasie van die Raad van Kuratore vir Nasionale Parke van die Republiek van Suid-Afrika. ISBN 0-86953-027-5.
* *Klipspringer* in Wêreldspektrum, volume 15. 1983 Ensiklopedie Afrikana: (EDMS) BPK.

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q623389
* ADW: Oreotragus\_oreotragus
* ARKive: oreotragus-oreotragus
* EoL: 331065
* Fossilworks: 234381
* GBIF: 2441044
* iNaturalist: 42384
* ITIS: 625111
* IUCN: 15485
* MSW: 14200632
* NCBI: 66444

 |
Die **Akademie vir Dramakuns** (afgekort: *ADK*) is 'n akademie wat spraak-en-drama-opleiding aanbied en diplomas aan suksesvolle studente toeken. Dit is 'n invloedryke organisasie wat verskeie Afrikaanse akteurs opgelewer het. Bekende Suid-Afrikaanse akteurs, soos Deon Lotz, Wilna Snyman, Milla Louw, Annie Basson, Kristie Herbst, David Rees, Sara Louw het hulle opleiding aan die akademie ontvang.

Geskiedenis
-----------

Die akademie is in 1939, onder die naam *Die Kunsskool*, in Stellenbosch gestig. Die stigterslede was Anna Richter-Visser (bekende TV- en rolprentakteur, wat in onder meer Agter Elke Man gespeel het) en Aletta Gericke. In 1940 neem Suzanne van Wyk ('n toonaangewende regisseur van radiodramas) by Visser oor en word die organisasie na sy huidige naam hernoem.

In die 1940's het hulle na Kaapstad, Paarl en Wellington uitgebrei. Ateljees is later ook in Johannesburg en Pretoria geopen. In 1944 het prof. J.P.J. van Rensburg *Die vroue van Troje* uit Grieks in Afrikaans vertaal en is 'n Griekse drama die eerste keer in Afrikaans opgevoer.

Die geleidelike verskyning van dramadepartemente aan universiteite soos Stellenbosch, Pretoria, Potchefstroom en Bloemfontein het die ADK se invloed tussen 1960 en 1975 ingeperk. Hulle het egter tot in die 1980's (en daarna) 'n groot rol in die voorbereiding van akteurs gespeel.

Die aftrede en afsterwe van die leidende figure in die organisasie het tot die sluiting daarvan in die Wes-Kaap gelei (dit het in Gauteng bly voortbestaan). Op 1 April 2001 is die Wes-Kaapse tak deur Elzeth Germishuys en Marinda Engelbrecht aan die Welgemoed-kunsskool (by die Laerskool Welgemoed) heropen.
Die **Koedoebessie** (*Pseudolachnostylis maprouneifolia*) is 'n boom wat voorkom in die oostelike gedeelte van Limpopo en Mpumalanga. In die Krugerwildtuin word dit byna eksklusief op klipperige rante in die Lebomboberge noordwaarts van die Olifantsrivier aangetref, asook op koppies en rotsriwwe in die Punda Maria-gebied. 'n Paar eksemplare word ook tussen Letaba-ruskamp en Phalaborwa gevind. Daar is net een spesie in die takson, dit is dus 'n monotipiese takson.

Verspreiding
------------

Die boom is ook inheems in Angola, Botswana, Burundi, Demokratiese Republiek die Kongo, Malawi, Mosambiek, Namibië, Tanzanië, Zambië en Zimbabwe.

Identifikasie
-------------

Die boom is middelgroot en groei in bosveld en op rotsrante op koppies. Die boom is opmerklik wanneer hy pragtige herfskleure kry. Die vrugte is dun en vlesig, ongeveer 2 cm in deursnee en liggeel wanneer dit volwasse is. Die groenerige wit blomme in onopvallend. Manlike en vroulike blomme word aan verskillende bome gedra. Die boom kry sy naam van koedoes, duikers en olifante wat graag van die blare en vrugte vreet.

Die boom se FSA-nommer is 308.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

Bronne
------

* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. ISBN 1-86872-527-8

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q13035199
* APDB: 174129
* EoL: 1151879
* GBIF: 3079056
* iNaturalist: 340157
* IPNI: 355079-1
* IUCN: 147269133
* NCBI: 212319
* Plant List: kew-166324
* Tropicos: 12802840
* WCSP: 166324

 |
Die **Kode van Ur-Nammu** is die oudste regskode wat sover bekend bewaar gebly het. Dit is uit Mesopotamië en is omstreeks 2100-2050 v.C. in Sumeries op tablette geskryf.

Ontdekking
----------

Die eerste eksemplaar, wat in twee fragmente in Nippur ontdek is, is in 1952 vertaal. Hulle word in die Istanboelse Argeologiese Museums bewaar. Weens die swak kondisie van die tablette was net die voorwoord en vyf wette leesbaar.

Nog tablette is in Ur ontdek en in 1965 vertaal; sowat 30 van die 57 wette is ontsyfer. Nog ’n eksemplaar is in Sippar ontdek met effens ander weergawes van die wette.

Agtergrond
----------

Ur-Nammu (sitende) op die afdruk van ’n silinderseël, omstreeks 2100 v.C.
Die voorwoord skryf die wette toe aan koning Ur-Nammu van Ur (2112-2095 v.C.). Daar word nog effens gedebatteer oor die persoon wat die wette neergeskryf het. Sommige geleerdes meen dit was Ur-Nammu se seun Shulgi.

Hoewel vroeëre regskodes bekend is, soos die kode van Urukagina, is dié kode die vroegste bestaande regsdokument. Dit is drie eeue ouer as die Kode van Hammurabi. Die wette is gerangskik in ’n vorm van misdaad en dan straf – ’n patroon wat in feitlik alle regskodes daarna gevolg is. As iemand liggaamlike leed aangedoen is, moes die oortreder ’n boete betaal. Vir moord, roof, owerspel en verkragting is die doodstraf egter opgelê.

Die kode onthul ook die struktuur van die gemeenskap tydens die "Sumeriese renaissance". Onder die *lugal* ("groot man" of koning), was daar twee basiese strata: die vry persone en die slawe.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
Die Akantrom, uitgestal in die Britse Museum.
Die **Akantrom** is ’n trom wat in Wes-Afrika gemaak en later in Noord-Amerika ontdek is. Dit is nou die oudste Afro-Amerikaanse voorwerp in die Britse Museum en moontlik ter wêreld. Die trom is ’n herinnering aan Afrika, Noord-Amerika en Europa se betrokkenheid by die geraamde 12 miljoen mense wat as deel van die slawehandel oor die Atlantiese Oseaan vervoer is. Die trom word gewoonlik in kamer 26 vertoon.

Beskrywing
----------

Die trom is gemaak van twee stukke hout wat inheems aan Afrika suid van die Sahara is, *Baphia* en *Cordia africana*. Laasgenoemde is ’n loofhout met ’n fyn grein wat bekend is vir sy vermoë om gegraveer te word en vir sy resonansie, en dit is dus ideaal vir die maak van musiekinstrumente. Die vel van die trom is dié van ’n takbok.

*Die Ou Plantasie* – ’n skildery uit die laat 18de eeu van slawe wat op maat van ’n banjo en trom dans.
Die trom is tussen 1700 en 1745 in die Ghanastreek van Wes-Afrika gemaak en is vermoedelik aan boord van ’n slaweskip na Amerika gebring. Omdat slawe niks by hulle gehad het nie, word vermoed dit is saamgebring deur óf ’n bemanningslid óf moontlik die seun van ’n Afrikahoofman wat die slawe vir sy vervoer verkoop het. Om die gevange slawe oefening te gee, is hulle laat dans, en dit is moontlik die rede hoekom die trom op die skip was. Die woord "Akan" verwys na die kultuur in wat vandag Ghana is en sluit in die Fante, Asante en Akuapem.

Die trom is gekoop vir die versamelaar sir Hans Sloane, wat gedink het dit is deur inheemse Amerikaners gemaak. Sloane het voorbeelde van slawe se instrumente bymekaargemaak en dit het dié trom ingesluit. Sloane het sy versameling gebruik om die Britse Museum in 1753 te stig en die trom word steeds daar uitgestal as deel van die Sloaneversameling.

In 1906 het kurators van die Britse Museum besef dit kan nie deur inheemse Amerikaners gemaak gewees het nie en in die 1970's is vasgestel die hout kom uit Afrika.

Die trom was te sien in *A History of the World in 100 Objects*, ’n reeks radioprogramme wat in 2010 begin het danksy die samewerking tussen die BBC en die Britse Museum.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
**Kodiakeiland** (Engels: *Kodiak Island*), die wêreld se 79ste grootste eiland en die tweede grootste eiland van die Verenigde State na Hawaii, beslaan 'n oppervlakte van 9 311,24 km². Die eiland is langs die suidkus van die Amerikaanse deelstaat Alaska in die Golf van Alaska van die noordelike Stille Oseaan geleë. Dit lê sowat 400 km suidwes van Anchorage, Alaska se hoofstad.

Die aankoms van Grigori Sjelichof op Kodiakeiland
'n Uitsig oor Kodiak, die grootste stad op Kodiakeiland, vanaf die Pillarberge
Die grootste nedersetting van Kodiakeiland is Kodiak langs die ooskus, waar amper die helfte van die bevolking bly. In die suidweste van die eiland beslaan die *Kodiak National Wildlife Refuge* amper twee derdes van die eiland.

Kodiakeiland was die eerste plek waar die Russiese kolonisasie van Alaska begin het. In 1741 het Vitus Bering se ekspedisie onder andere verby Kodiakeiland gevaar. Op die eiland is die Ortodokse Teologiese seminaar Sint Herman geleë, waar jong priesters van die Ortodokse Kerk in Amerika opleiding ontvang.

Kodiakeiland vorm die habitat van die Kodiakbeer, wat na die eiland genoem is. Op Kodiakeiland is 'n lanseersentrum vir ruimtetoerisme, die *Pacific Spaceport Complex – Alaska*, geleë.
**Geboortegrond** is 'n swart en wit Afrikaanse rolprent wat op 30 September 1946 uitgereik is. Pierre de Wet was die regisseur en 'n mede akteur, terwyl Joseph Albrecht die draaiboek geskryf het. Die rolprent was Pierre de Wet, wat algemeen as die Vader van die Suid-Afrikaanse Filmbedryf beskou word, se eerste rolprent.

Genre
-----

Die rolprent is 'n drama.

Hoofrolspelers
--------------

* Pierre de Wet as Jan, die seun.
* Jan Brill, Jan se pa.
* Eugene Heyns as Bettie, die kelnerin en later Jan se vrou.

En andere.

Storielyn
---------

'n Boerseun, Jan (Pierre de Wet), werk op die plaas vir sy streng pa (Jan Brill). Hy besef hy word nie na waarde geskat nie, en sy pa wil niks van moderne boerderymetodes weet nie. Hulle kry stry en hy besluit om in Johannesburg na werk te gaan soek. Hier raak hy op 'n kelnerin verlief en daar is 'n baba. Hy en sy vrou smag egter na die vryheid van die plaas. Jan se ma raak ernstig siek en sy vertrek plaas toe om te gaan help. Na haar terugkeer ontvang hulle 'n brief dat Jan se ma oorlede is. Hulle vertrek na die plaas, sy pa bely hy het 'n fout begaan en hulle word herenig.

Sien ook
--------

* Lys van Afrikaanse rolprente
Die **Kocatepe-moskee** is die grootste moskee in Ankara, die hoofstad van Turkye. Dit is tussen 1967 en 1987 in die Kocatepe-buurt gebou. Sy grootte en prominente ligging maak dit ’n landmerk wat feitlik van enige plek in Sentraal-Ankara gesien kan word.

Geskiedenis
-----------

Die idee om die Kocatepe-moskee te bou dateer van die 1940's. Op 8 Desember 1944 het die ondervoorsitter van Turkse Godsdienssake en 72 ander ’n nuwe vereniging, die "Vereniging om ’n Moskee in Yenişehir, Ankara te Bou", gestig. In 1947 het die vereniging ’n beroep op argitekte gedoen om projekte voor te lê, maar nie een van die ontwerpe is aanvaar nie.

In 1956 is grond toegeken vir die moskee en die volgende jaar is weer eens ’n beroep om projekte gedoen. Dié keer is 36 ontwerpe oorweeg, en die gesamentlike plan van Vedat Dalokay en Nejat Tekelioğlu is aanvaar.

Die ontwerp was innoverend en modern. Bouwerk het begin, maar weens groot kritiek van konserwatiewe oor die moderne voorkoms is bouwerk stopgesit nadat nog net die fondament gelê is. Later het Dalokay ’n aangepaste weergawe van die moskee gebruik vir die Faisal-moskee in Islamabad, Pakistan, nadat hy in 1969 ’n internasionale kompetisie gewen het. Laasgenoemde moskee is een van die grootstes in die wêreld en kan 24 000 aanbidders huisves. Dit word beskou as die voorloper van moderne Islamitiese argitektuur.

Ná ’n derde kompetisie in 1967 vir ontwerpe vir die moskee in Ankara is ’n meer konserwatiewe of nostalgiese plan van Hüsrev Tayla en M. Fatin Uluengin gekies. Die moskee is in 1987 voltooi. Dit is in ’n Neoklassiek-Ottomaanse styl en is deur verskeie moskees geïnspireer, onder meer die Blou Moskee in Istanboel.