Voorblad van 1947 uitgawe.
***Cosmic Consciousness: A Study in the Evolution of the Human Mind*** is 'n boek uit 1901 deur die psigiater Richard Maurice Bucke, waarin die skrywer die konsep van kosmiese bewussyn ondersoek, wat hy definieer as "'n hoër vorm van bewussyn as dié wat deur die gewone mens ervaar word".

Vorme van bewussyn
------------------

In *Cosmic Consciousness* het Bucke gesê dat hy drie vorme, of grade, van bewussyn onderskei het:

* Eenvoudige bewussyn, besit deur beide diere en die mensdom
* Selfbewussyn, wat deur die mensdom besit word, wat denke, rede en verbeelding insluit
* Kosmiese bewussyn, wat "'n hoër vorm van bewussyn is as wat deur die gewone mens besit word"

Volgens Buckeː

```
Hierdie bewussyn wys dat die kosmos nie bestaan uit dooie materie wat deur onbewustelike, rigiede en onbedoelde wet beheer word nie; dit wys  inteendeel dat dit as geheel en al immaterieel, geheel en al geestelik en geheel en al lewend; dit wys dat die dood 'n absurditeit is, dat almal en alles die ewige lewe het; dit wys dat die heelal God is en dat God die heelal is, en dat geen boosheid ooit daarin gedoen of ooit sal ingaan nie; 'n groot deel hiervan is natuurlik uit die oogpunt van selfbewussyn absurd; dit is nietemin ongetwyfeld waar.
```

Richard Maurice Bucke.
Moores het gesê dat Bucke se kosmiese bewussyn 'n onderling gekoppelde manier is om dinge te sien "wat meer 'n intuïtiewe wete is as wat dit 'n feitelike begrip is". Moores het daarop gewys dat, vir geleerdes van die puristiese kamp, die ervaring van kosmiese bewussyn onvolledig is sonder die element van liefde, "wat die grondslag van mistieke bewussyn is".

Titelblad van die 1947 uitgawe.
Mistisisme is dus die persepsie van die heelal en al sy skynbaar uiteenlopende entiteite wat in 'n verenigde geheel bestaan wat deur liefde saamgebind is. 

Juan A. Herrero Brasas het gesê dat Bucke se kosmiese bewussyn verwys na die evolusie van die intellek, en nie na "die onuitspreeklike openbaring van verborge waarhede nie". Volgens Brasas was dit William James wat Bucke se kosmiese bewussyn gelykgestel het aan mistieke ervaring of mistieke bewussyn. Gary Lachman merk op dat Bucke se ervaring vandag heel waarskynlik "verduidelik" sal word deur die sogenaamde "God-vlek", of meer algemeen as 'n geval van temporale lob-epilepsie, maar hy is skepties oor hierdie en ander "organiese" verduidelikings.

Bucke het slegs manlike voorbeelde van kosmiese bewussyn geïdentifiseer. Hy het geglo dat vroue dit waarskynlik nie sou hê nie. (Daar is egter 'n paar vroue onder die "bykomende gevalle" wat in die tweede helfte van die boek gelys word.)

Hy beskou Walt Whitman as "die klimaks van godsdienstige evolusie en die voorbode van die mensdom se toekoms".

Soortgelyke konsepte
--------------------

### William James

Volgens Michael Robertson het *Cosmic Consciousness* en William James se 1902-boek *The Varieties of Religious Experience* baie in gemeen:

Beide Bucke en James redeneer dat alle gelowe, maak nie saak hoe oënskynlik verskillend nie, 'n gemeenskaplike kern het; albei glo dat dit moontlik is om hierdie kern te identifiseer deur institusionele aanwas van dogma en ritueel weg te stroop en op individuele ervaring te fokus; en albei identifiseer mistieke verligting as die grondslag van alle godsdienstige ervaring.

James het die konsep van godsdienstige ervaring gewild gemaak, wat hy in *The Varieties of Religious Experience* ondersoek het. Hy het die mistieke gesien as 'n eiesoortige ervaring wat kennis van die transendentale verskaf. Hy beskou die "persoonlike godsdiens"  as "meer fundamenteel as óf teologie óf ekklesiastiek",  en sê:

```
"In mistieke toestande word ons albei een met die Absolute en word ons bewus van ons eenheid. Dit is die ewige en triomfantlike mistieke tradisie, wat skaars verander word deur verskille van klimaat of geloof. In Hindoeïsme, in Neoplatonisme, in Soefisme, in Christelike mistiek, in Whitmanisme, vind ons dieselfde herhalende noot, sodat daar oor mistieke uitsprake 'n ewige eensgesindheid is wat 'n kritikus behoort te laat stilstaan en dink, en wat dit bewerkstellig dat die mistieke klassieke het, is gesê, nie verjaardag of geboorteland nie."
```

Wat kosmiese bewussyn betref, het William James in sy essay "*The Confidences of a Psychical Researcher*" geskryf:

```
"Wat is die verhoudings tussen die kosmiese bewussyn en materie? ... Sodat ons gewone menslike ervaring, aan sy materiële sowel as aan sy geestelike kant, net 'n uittreksel uit die groter psigo-fisiese wêreld sou blyk te wees?"
```

#### Kollektiewe bewussyn

James het "kosmiese bewussyn" verstaan as 'n kollektiewe bewussyn, 'n "groter reservoir van bewussyn", wat homself in die gedagtes van mense manifesteer en ongeskonde bly na die ontbinding van die individu. Dit kan "spore van die lewensgeskiedenis van sy individuele uitstraling behou".

### Friedrich Schleiermacher

'n Klassifikasie soortgelyk aan dié wat deur Bucke voorgestel is, is deur die invloedryke teoloog Friedrich Schleiermacher (1768–1834) gebruik, nl.:

• Dierlike, brute selfbewustheid
• Sensuele bewussyn
• Hoër selfbewussyn

In Schleiermacher se teologie is hoër bewussyn "die deel van die mens wat in staat is om dierlike instinkte te transendeer". Dit is die "kontakpunt met God" en die essensie van menswees.

Wanneer hoër bewussyn teenwoordig is, word mense nie deur hul instinkte van God vervreem nie. Die verhouding tussen hoër en laer bewussyn is soortgelyk aan Paulus se "stryd van die gees om die vlees te oorwin". Hoër bewussyn vestig 'n onderskeid tussen die natuurlike en die geestelike kante van mense.

Die konsep van godsdienstige ervaring is deur Schleiermacher en deur Albert Ritschl gebruik om godsdiens teen wetenskaplike en sekulêre kritiek te verdedig en om die oortuiging te verdedig dat morele en godsdienstige ervarings godsdienstige oortuigings regverdig.

Ander skrywers
--------------

Kosmiese bewussyn het ooreenkomste met Georg Wilhelm Friedrich Hegel se *Geist*.

```
"Dit alles blyk 'n interpretasie van Hegel op ons af te dwing wat sy term "verstand" as 'n soort kosmiese bewussyn sou verstaan; nie natuurlik 'n tradisionele opvatting van God as 'n wese wat apart van die heelal is nie, maar eerder as iets wat meer soortgelyk is aan daardie Oosterse filosofieë wat daarop aandring dat Alles Een is". }
```

In 1913 was Alexander J. McIvor-Tyndall die skrywer *Cosmic Consciousness: The Man-God Whom We Await*.

Teilhard de Chardin se konsep van die noösfeer het ook ooreenkomste met Bucke se idees.

Volgens Paul Marshall, 'n godsdiensfilosoof, het kosmiese bewussyn ooreenkomste met sommige tradisionele panteïstiese oortuigings.

Volgens Ervin László stem kosmiese bewussyn ooreen met Jean Gebser se integrale bewussyn en met Don Edward Beck en Christopher Cowan se turkoois toestand van kosmiese spiritualiteit.

Ken Wilber, integrale filosoof en mistikus, identifiseer vier toestande/stadia van kosmiese bewussyn (mistieke ervaring) bo beide Gebser se integrale vlak en Beck en Cowan se turkoois vlak.

Paramahansa Yogananda het breedvoerig geskryf oor kosmiese bewussyn in die selfverwesenlikingsgenootskaplesse.