**Likoma-eiland** is die grootste van twee bewoonde eilande in die Malawimeer (ook bekend as die Njassameer) in Oos-Afrika. Die ander een is die nabygeleë Chizumulu-eiland. Albei behoort aan Malawi, al lê hulle ’n paar kilometer van Mosambiek en word hulle deur Mosambiekse water omring. Saam vorm hulle die Likoma-distrik van Malawi.

Die eiland beslaan ’n gebied van 18 km2 en is in die noordooste van Malawi geleë, 7 km noordwes van Cobue in Mosambiek. Die naaste Malawiese dorp is Chintheche.

Geskiedenis en omgewing
-----------------------

Die Sint Petruskatedraal op Mbamba.
Kremetartbome op Likoma.
In 1880 het sendelinge van die Universiteitesending na Sentraal-Afrika op versoek van David Livingstone hul hoofkwartier op Likoma-eiland gevestig. Vanweë die teenwoordigheid van sendelinge is die eiland aan Malawi toegewys eerder as aan Mosambiek toe die landsgrense in Oos-Afrika ná die Tweede Wêreldoorlog vasgestel is.

Ondanks ’n hoë bevolkingsdigtheid is die natuur op die eiland in ’n groot mate ongerep. Die kus het ’n groot verskeidenheid eienskappe, van rotsagtige skuinstes tot sanderige inhamme en moerasse. Die binneste deel is hoofsaaklik met gras bedek, met baie mango- en kremetartbome (van die spesie *Adansonia digitata*).

Die diere is hoofsaaklik klein reptiele, amfibieë en voëls, asook ’n paar ongewerweldes soos skerpioenspinnekoppe. Aan die kus word krokodille soms gesien. Nes in die res van die Malawimeer, kom visse van die kurperfamilie veral in die water voor; van hulle is inheems aan die Likoma-gebied.

Bevolking
---------

Likoma is dig bevolk, met sowat 9 000 bewoners in sowat ’n dosyn nedersettings. Die grootste hiervan is die dorp Likoma. Die grootste etniese groepe is die Nyanja (60%) en Tonga (25%). Kleiner groepe sluit die Tumbuka, Yao en Chewa in. Die grootste ekonomiese bedrywigheid is visvang, hoewel landbou (veral rys en kassawe) ook beoefen word.

Op die dorp Mbamba is ’n besige mark. Dit is ook bekend danksy die Anglikaanse Sint Petruskatedraal, een van Afrika se grootste kerke.

Weens armoede en te min hospitale is openbare gesondheid swak, hoewel malaria (wat algemeen in Malawi voorkom) nog nie gerapporteer is nie. Likoma was onlangs die onderwerp van ’n wetenskaplike studie oor MIV en ander seksueel oordraagbare siektes.

Ondanks die klein mate van ekonomiese ontwikkeling is daar verskeie skole wat al die nedersettings bedien en geletterdheid is dus algemeen.

Infrastruktuur
--------------

Likoma het geen teerpaaie nie en daar is min motors. Elektrisiteit word verskaf deur middel van ’n kragopwekker wat gewoonlik saans tienuur afgeskakel word. Daar is ’n klein telefoonnetwerk, maar telefone self is skaars. Hotelle en instellings wat internet het, verkry toegang met ’n radioverbinding.

Die eiland het ’n geteerde vliegveld en kan per vliegtuig bereik word. Nyassa Air Taxi het klein vliegtuie wat gereeld tussen Lilongwe en Likoma vlieg.

Die hoofvervoermiddel is die stoomboot MV Ilala, wat al die groot dorpe aan die Malawimeer en op die eilande aandoen. Daar is ook kleiner bote (insluitende daus) wat na Chizumulu en Cobue vaar. Beide passasiers en goedere word vervoer.

Likoma is ’n toeristebestemming en daar is ’n paar hotelle en hostels vir rugsakreisigers. Die water om die eiland is gewild vir snorkel en duik.