recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
’n Nabyskoot van die Katalaanse Atlas wat Marco Polo uitbeeld op sy reis na die Ooste tydens die Pax Mongolica.
Die **Pax Mongolica** (Latyn vir "Mongoolse Vrede"; ook soms genoem **Pax Tatarica**) is ’n historiese term wat geskoei is op die oorspronklike frase, Pax Romana, en verwys na die stabiliserende uitwerking wat die Mongoolse Ryk se verowerings gehad het op die sosiale, kulturele en ekonomiese lewe van die inwoners van die uitgestrekte Eurasiese gebied wat die Mongole in die 13de en 14de eeu oorgeneem het. Dit beskryf die verbeterde kommunikasie en handel wat die verenigde administrasie help skep het en die tydperk van relatiewe vrede wat daarop gevolg het.

Die verowerings van Djengis Khan en sy opvolgers van Suidoos-Asië tot Oos-Europa het die westerse en die oosterse wêreld verbind. Die Syroete, wat handelsentrums oor Asië en Europa heen verbind het, is eindelik deur die Mongole beheer. Die einde van die Pax Mongolica is ingelui deur politieke verbrokkeling in die Mongoolse Ryk en die uitbreek van die Swart Dood in Asië, wat met die handelsroetes langs na die grootste deel van die wêreld versprei het.
Die **Suidelike waterfiskaal** (*Laniarius ferrugineus*) ('ferrugineus' = roeskleurig) is 'n endemiese, algemene standvoël van woudrande, ruigtes en digte kusstreke. Hulle bly een-een of in pare. Die voël is gemiddeld 22 cm groot en weeg 59 gram.

In Engels staan die voël bekend as die *Southern boubou*. Alhoewel hierdie standvoël en sy familie eens gereken was onder ware laksmanne in die familie Laniidae, is hulle nie naby verwant nie.

Die spesie word aangetref in suidoostelike Afrika, hoofsaaklik in Suidoos-Zimbabwe, die ooste van Botswana, Mosambiek en suidelike en oostelike Suid-Afrika. Hulle woon in digte bosse en woude, mangliet, struikgewas en tuine. In droër areas kom hulle voor in oewerwoud.

Beskrywing
----------

Die manlike Suidelike waterfiskaal is 'n redelik kenmerkende 20–22 cm lang voël met swart bokante wat strek van die bokant van die kop tot by die stert, 'n treffende wit vlerkstreep, en 'n relatief lang swart stert met wit buitevere. Die onderlyf is wit en skakeer na roeskleurig op die maag, onderstert en flanke. Die bek, oë en bene is swart.

Die wyfie is soortgelyk aan die mannetjie, maar donkergrys bo-op en met 'n roeserige blos op die bors. Jong voëls lyk na die wyfie, maar met bruin gespikkel bo-op, 'n gelerige blos op die vlerkbalk, en is gestreep onder.

Die roeskleur op die onderlyf, wat die voël sy wetenskaplike naam gee, onderskei hom van die tropiese waterfiskaal en die moeraswaterfiskaal. Oppervlakkig lyk hulle soos die fiskaallaksman, *Lanius collaris*, maar het 'n korter stert met meer wit in die vlerke, en is minder opmerklik in gewoontes.

Gedrag
------

Die nes in 'n naboom
In teenstelling met die ware laksman wat in die oopte sit, verkies die Suidelike waterfiskaal om in digte plantegroei naby aan die grond te wei. Hierdie gewoonte het gelei tot die beskrywings *skaam* en *sluiperig*. Diëet-gewys vang die Suidelike waterfiskaal hoofsaaklik insekte wat op die grond of van lae takke af gevang word. Klein knaagdiere, akkedisse, slakke en vrugte is ook op die spyskaart.

Die Suidelike waterfiskaal gebruik 'n duetroep, met 'n *ooo-whee-ooo*, gevolg deur *ooo-ooo-wheee*, of *wheee-wheee* gevolg deur *ooo-whee-ooo*. Die duet het vele variasies, en die *ooo-whee-ooo* roep kan verkeerdelik uitgeken word as dié van die swartkopwielewaal. Die alarmroep is 'n dowwe *kluk*.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

Bron
----

* *Sasol Voëls van Suider-Afrika.* Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011. ISBN 978-1-77007-926-7
**London Transport Museum**  


---

**Ligging**  

Covent Garden, Londen  
Vlag van Verenigde Koninkryk Verenigde Koninkryk  


---

**Stigting**  

1980

---

**Tipe**  

Vervoermuseum

---

**Webtuiste**  

*ltmuseum.co.uk*

Die **London Transport Museum**, of kort **LT Museum** in die Londense distrik Covent Garden is daarop gemik om die Britse hoofstad se vervoererfenis te bewaar en insae te lewer in die historiese ontwikkeling van vervoermiddels. Die museum se uitstalstukke het hul oorsprong merendeels in die versamelings van *London Transport*, die plaaslike openbare vervoermaatskappy, maar sedert die stigting van *Transport for London (TfL)* - 'n sambreelliggaam en plaaslike regeringsinstelling wat die openbare vervoerstelsel van Groter Londen bestuur en koördineer - in 2000 is die museum se fokus uitgebrei om alle aspekte van vervoer in die stad te dek.

Die museum beskik oor twee persele in Londen. Die hoofgebou in Covent Garden gebruik die naam van sy moederinstelling, soms met die agtervoegsel "Covent Garden", en is daagliks oop. 'n Tweede perseel in Acton staan as die *London Transport Museum Depot* bekend en dien hoofsaaklik as stoorhuis wat op gewone besoekersdae dwarsdeur die jaar besigtig mag word.
**Lakewood** is 'n stad en munisipaliteit volgens algemene reg in die Amerikaanse deelstaat Kalifornië se distrik Los Angeles County met 'n bevolking van 80 048 volgens die sensus van 2010. Die stadsgebied word begrens deur Long Beach in die weste en suide, Bellflower in die noorde, Cerritos in die noordooste, Cypress in die ooste en Hawaiian Gardens in die suidooste. Die snelweg San Gabriel River Freeway (Interstate 605) loop deur Lakewood se oostelike buurte.

Bouwerk aan die gang...  
Lakewood in 1950
Soms word na Lakewood verwys as 'n "kitsstad" - 'n sinspeling op die stad se beplande ontwikkeling enkele jare ná die Tweede Wêreldoorlog om die behuisingstekort in Los Angeles County te verlig. Lakewood het vanaf 1950 op die limaboonvelde van 'n voormalige landbouterrein ontstaan as deel van 'n grootskaalse behuisingsprojek waarvolgens 17 500 huise binne 'n tydperk van vyf jaar op 'n industriële manier gebou is. In 1951 het die Lakewood Center Mall ontstaan as die destyds grootste winkelsentrum in die Verenigde State. Drie jaar later was Lakewood die eerste Kaliforniese nedersetting sedert 1939 wat geïnkorporeer is nadat inwoners die insluiting by naburige Long Beach verwerp het. 

Die nuut geïnkorporeerde City of Lakewood het 'n vernuwende en kostebesparende idee van die advokaat John Todd verwesenlik om munisipale administrasie en dienslewering te vergemaklik. Volgens die sogenaamde *Lakewood Plan* word munisipale dienste soos polisie, brandweer en straatonderhoud nie deur die stad self voorsien nie, maar op 'n kontrakbasis deur Los Angeles County verskaf. Lakewood het sodoende die eerste Amerikaanse "kontrakstad" geword. Intussen het 'n kwart van Kaliforniese nedersettings asook tientalle stede elders in die VSA Lakewood se voorbeeld gevolg.

Teen 1960 was Lakewood 'n vol-ontwikkelde nedersetting wat vandag steeds as die klassieke voorbeeld van 'n naoorlogse Amerikaanse voorstad beskou word.
Die **Suidelike mondbroeier** (*Pseudocrenilabrus philander*) is 'n varswatervis wat voorkom in die Oranjerivier-stelsel en rivierstelsels verder noord in Suider-Afrika. Dit kom ook voor in KwaZulu-Natal, sytakke van die Kongorivier en Malawimeer. In Engels staan die vis bekend as *Southern mouthbrooder*.

Voorkoms
--------

Die vis het 'n bolronde stertvin en die mond is klein. Die wyfies is ligbruin met swart vertikale strepe en die vinne is liggeel. Die mannetjies se kleur wissel na aanleiding van area. Hulle is gewoonlik helder lig blou en geel met 'n skuins streep deur die oog, die onderkaak helder blou. Die dorsalevin het 'n rooi punt, die voorste rant is swart en agter is helder blou kolle op. Die bekkenvinne is swart, die stert- en analevinne het helder blou en rooi kolle op en die analevin het 'n oranje rant. Die kleure staan baie meer uit gedurende die broeityd. Die vis word tot 130 mm lank.

Habitat
-------

Die vis leef in 'n verskeidenheid habitatte, van vloeiende water tot mere en geïsoleerde sinkgate. Hulle verkies normaalweg die gedeeltes met meer plantegroei en vreet insekte, varswater garnale en selfs klein vissies. Die visse broei in die vroeë lente tot laat somer. Die mannetjie pen 'n gebied af en verdedig dit. Hy maak 'n nes in die gebied en lok dan wyfies aan. Die eiers word gelê in die nes, bevrug en dan deur die wyfie in haar mond geneem. Sy onttrek na 'n stil area, broei die eiers uit, versorg die larwes en klein vissies totdat hulle vir hulle self kan sorg.

Sien ook
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Pseudocrenilabrus philander***. |

* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

Bron
----

* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. ISBN 978-1-86872-643-1
Die **Peacerivier** (Engels: *Peace River*; Frans: *rivière de la Paix*; letterlik: "Vredesrivier") is 'n groot noordoos-vloeiende rivier in Kanada. Die Peacerivier het 'n lengte van 1 923 km en vloei deur die Kanadese provinsies Alberta en Brits-Columbië. Die Peacerivier vorm ná sy saamvloei met die Athabascarivier die Slawerivier, een van die Mackenzierivier se sytakke. Die Finlayrivier, die hoofbron van die Peacerivier, word as die uiterste bron van die Mackenzierivier beskou. Die volledige Finlay-Peace-Slawe-Mackenzie-rivierstelsel is die 13dte grootste rivierstelsel wêreldwyd.

Die Peacerivier gedurende herfs
Die Peacerivier ontstaan uit die saamvloei van die Finlay- en Parsnipriviere by die Willistonmeer in Brits-Columbië, vloei in 'n oostelike rigting en bereik die provinsie Alberta. Verder oos begin die rivier in 'n noordoostelike rigting vloei en dan weer in 'n oostelike rigting, voordat dit naby die Athabascameer met die Athabascarivier saamvloei om die Slawerivier, 'n sytak van die Mackenzierivier te vorm.

Die Peacerivier het sy naam te danke aan 'n vredesverdrag wat aan dié rivier se oewer tussen die Danezaa en die Cree, ná jare se oorlog tussen hulle, in 1781 gesluit is. Die vredesverdrag is deur die rook van 'n seremoniële vredespyp gevier. Met die verdrag het die Peacerivier 'n grens geword met die Danezaa teen noorde en die Cree teen suide.

Die Peacerivier is ook bekend vir die eerste deurkruising van Noord-Amerika noord van Meksiko wat Alexander Mackenzie in 1793 na die Stille Oseaan onderneem het.
**Kazungula** is 'n klein grensdorp in die Suidelike Provinsie van Zambië, wat op die noordoewer van die Zambezirivier lê, ongeveer 70 km wes van Livingstone.

Kaart wat die grens Botswana-Namibië-Zambië-Zimbabwe naby die vierkantpunt (omring) toon
By Kazungula kom die gebiede van vier lande (Zambië, Botswana, Zimbabwe en Namibië) met 'n vierpunt bymekaar. Daar is onlangs ooreengekom dat die internasionale grense twee driehoeke bevat wat verbind word met 'n kort lyn van ongeveer 150 meter lank wat 'n grens tussen Zambië en Botswana vorm. Die voortdurend verskuiwende rivierkanale en die gebrek aan bekende ooreenkomste wat die kwessie voor 2000 aanspreek, het in die verlede tot 'n mate van onsekerheid gelei of daar wettiglik 'n vierpunt bestaan. Botswana besit dus slegs 150 m van die rivierfront aan die Zambezi, wat aan die suidelike oewer tussen die verste punt van die Namibiese Kaprivistrook en Zimbabwe gebind is.

Die Kwandorivier (of Choberivier), wat Namibië van Botswana skei, sluit naby Kazungula aan by die Zambezi. Kazungula is ook die hoofkwartier van 'n distrik van Zambië met dieselfde naam.

Kazungula is die tuiste van die Kazungula-veerboot oor die 400 meter-wye Zambezirivier na die identies benoemde dorpie Kazungula in Botswana, 8 km oos van die stad Kasane; dit is een van die grootste veerbote in die streek met 'n kapasiteit van 70 ton. Die Kazungulabrug het dit in 2021 vervang; die sooispitseremonie is reeds op 12 September 2014 gehou en die brug is op 10 Mei 2021 vir verkeer geopen. Kazungula lê net 2 km van die Livingstone-Sesheke-pad (M10-pad) af, wat aansluit by die Katima Mulilo-brug wat Zambië en Namibië verbind.

Die grenspos tussen Zimbabwe en Botswana, 4,5 km (per pad) suidoos van die Kazungula-veerboot, word ook Kazungula genoem; dit is die mees direkte roete wat na die Victoria-waterval lei.

Bibliografie
------------

* Eksteen, M.C.: Grensgeskil by Kazungula. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 20, nr. 2, Desember 1970

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* LCCN: n85188839
* VIAF: 133759042
* WorldCat Identities (via VIAF): 133759042

 |
Britse leërfoto van Moore as tweede luitenant (omstreeks 1941)
Kaptein **Sir Thomas Moore** (30 April 1920 - 2 Februarie 2021), beter bekend as **Kaptein Tom**, was 'n offisier in die Britse Leër wat bekend daarvoor was dat hy fondsinsamelings gedoen het vir liefdadigheid in die aanloop tot sy 100ste verjaardag tydens die Covid-19-pandemie.

Moore het tydens die Tweede Wêreldoorlog in Indië diens gedoen en was betrokke by die Birma-veldtog. Hy het later 'n instrukteur geword in gemeganiseerde oorlogvoering. Na die oorlog was hy werksaam as die besturende-hoof van 'n betononderneming. Hy was 'n ywerige motorfietsrenjaer.

Hy het op 6 April 2020 (op die hoogsbejaarde ouderdom van 99) begin om in sy tuin te stap ten bate van *NHS Charities Together*, met die doel om teen sy 100ste verjaardag £ 1000 in te samel. Tydens die 24-dag-lange staptog het hy verskeie media-verskynings gemaak en 'n gewilde naam in die Verenigde Koninkryk geword, wat 'n groot aantal eerbewyse aan hom besorg het en meer as 1,5 miljoen individuele skenkings tot gevolg gehad het. As erkenning vir sy pogings het hy die *BBC Sports Personality of the Year Helen Rollason*-toekenning ontvang tydens 'n seremonie in 2020. Hy het sy eie weergawe van die liedjie "You'll Never Walk Alone" deur Michael Ball gesing. Die opbrengs is aan liefdadigheid geskenk. Die enkelsnit was bo-aan die Britse speellyste, wat hom die oudste persoon gemaak het om No. 1 op die Britse speellyste te bereik.

Op die oggend van sy honderdste verjaardag het die bedrag wat hy ingesamel het £ 30 miljoen verbygesteek, en teen die einde van die dag het die bedrag gestyg tot meer as £ 32,79 miljoen (byna £ 39 miljoen, met verwagte belastingkortings). Sy verjaardag is op 'n aantal maniere gevier, insluitend "*flyby's*" deur die Britse Lugmag en -Leër. Hy het meer as 150 000 kaarte ontvang en is aangestel as 'n erekolonel van die *Army Foundation College*. Op 17 Julie 2020 is hy persoonlik as ridder deur die koningin in Windsor-kasteel geslaan. Moore het op 2 Februarie 2021 in die Bedford-hospitaal as gevolg van covid-19-komplikasies gesterf.
Die **Sile** (Venesiaans: *Sil* /'sil/ of Siłe /'siːe/) is 'n rivier in die Noordoos-Italiaanse administratiewe streek Veneto wat in die Adriatiese See uitmond. Met 95 km is dit die langste rivier in Italië wat uit sogenaamde *risorgive* ontspring, 'n soort Karstbronne.

Historiese waterwiele in die Oasi Cervara
Die rivier se hoofbronne is sowat 20 km wes van Treviso naby Casacorba di Vedelago (provinsie Treviso) en Torreselle di Piombino Dese (provinsie Padua) geleë. Die rivier vertak in talle waterare voordat dit deur Treviso vloei. Die Sile staan bekend vir sy helder en suiwer water wat dit gewild maak by hengelaars. Watervloei en -peile is konstant, ook tydens sterk reënval, sodat die Sile al vroeg as veilige waterweg gebruik is wat Treviso met Venesië verbind het. Langs sy oewers het meule en papierfabrieke ontstaan waarvan sommige gerestoureer is. 

Die rivierloop en -monding is in 1683 deur die Venesiaanse owerheid verander om waterpeile in die Venesiaanse strandmeer te reguleer en vermoddering te voorkom. Die Sile is destyds in die Piave-rivierbed omgelei. Dele van die riviergebied is in die 1960's drooggelê wat die rivierlandskap se aantreklikheid vir toeriste ietwat verminder het. Intussen word 'n groter deel van die rivierlandskap beskerm as *Parco naturale regionale del Fiume Sile*.
Die **geskuurde-suikerbos** (*Protea pruinosa*) is 'n blomdraende struik wat aan die bekende Protea-genus behoort. Die plant is endemies aan die Swartberg, van Towerkop tot Meiringspoort waar dit deel van die fynbos-bioom is. 

Die struik groei dig, plat en word 1,5 m in deursnee en slegs 50 cm hoog. Die plant blom van Januarie tot Februarie en word as seldsaam beskou.

Brande vernietig die plant maar die sade oorleef. Die saad word in 'n doppie geberg, wat na 'n lang tydperk vrygelaat en deur die wind versprei word. Die plant is eenslagtig. Bestuiwing vind plaas deur die werking van knaagdiere. Die plant groei op rotsriwwe en bergkruine op hoogtes van 1 800 - 2 100 m.

In Engels staan dit as die *Frosted sugarbush* bekend.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome
* Lys van proteaspesies

Bronne
------

* Protea Atlas
* REDLIST Sanbi
* Biodiversityexplorer
* Plants of the World Online

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q18079300
* GBIF: 5636856
* iNaturalist: 592533
* IPNI: 706058-1
* IUCN: 113213450
* NCBI: 273552
* Plant List: tro-26500507
* Tropicos: 26500507

 |
Oliestoeiers in Turkye.
**Oliestoei** (Turks: *yağlı güreş*), ook bekend as **Turkse stoei**, is die nasionale sport in Turkye. Dit word so genoem omdat die stoeier sy hele lyf met olyfolie bedek. Die stoeiers word *pehlivan* genoem (van Persies: پهلوان of *pehlevān*; "held" of "kampioen") en dra ’n leerbroek, wat ’n *kisbet* (soms *kispet*) genoem word. Dit word tradisioneel van die vel van waterbuffels gemaak, maar deesdae van kalfsleer.

In die Ottomaanse Ryk het stoeiers die gevegkuns in spesiale skole, *tekke*, geleer. Dit was nie net sportskole nie, maar ook geestelike sentrums.

Anders as by Olimpiese stoei, kan ’n oliestoeigeveg gewen word deur die hand deur die teenstander se kisbet te steek en hom so vas te pen. So ’n wen word *paça kazık* genoem. Gevegte het oorspronklik nie ’n maksimum tydsduur gehad nie en dit kon dus ’n dag of twee lank aanhou totdat die een stoeier wen, maar sedert 1975 is die tydsduur vasgestel op ’n maksimum van 40 minute of 30 minute, na gelang van die kategorie. As daar in dié tyd nie ’n wenner is nie, word vir ’n verdere 15 of 10 minute gestoei. In dié tyd word punte toegeken en telling gehou om die wenner te bepaal.

Stoeiers smeer mekaar voor die tyd met olie as ’n teken van balans en wedersydse respek. As een stoeier ’n ouer een klop, soen hy dié se hand (’n teken van respek teenoor ouer mense in Turkye).

Wedstryde word deur die jaar oral in Turkye gehou, maar in die vroeë somer van elke jaar kom sowat 1 000 deelnemers in Edirne in Turkye bymekaar vir die jaarlikse Kırkpınar-stoeitoernooi van drie dae om te bepaal wie die *baspehlivan* ("hoofstoeier") van Turkye is. Dié toernooi, wat sedert 1362 gehou word, is waarskynlik die oudste aaneenlopende sportkompetisie in die wêreld.

Kompetisies word ook in Griekeland gehou. In die afgelope tyd het dit ook veld gewen in ander lande, veral Nederland en Japan.
'n Bloedskenker se arm met die treknaald in posisie
'n **Bloedoortapping** is die proses waar bloed of bloedprodukte van een persoon oorgedra word na 'n ander persoon se vaskulêre stelsel (bloedvatstelsel). Bloedoortappings word gedoen om mediese toestande te behandel, bv. na 'n massiewe verlies a.g.v. trauma, sjirurgie, skok of waar die meganisme wat rooibloedselle produseer foutief is.

'n Bloedskenker gee bloed

Voorsorg
--------

Die bloed word nie direk van skenker na ontvanger gelei nie, dus nie 'n "oortapping" soos aanjaagkabels tussen twee karbatterye nie. Bloed word eers tydens skenking in 'n spesiale houer (gewoonlik 'n plastieksak) versamel wat aan die naald in die skenker se aar verbind is met 'n plastiekbuisie. Hiervandaan word die bloed eers na die bloedbank gestuur en bevrore bewaar (in kwarantyn), terwyl die nodige laboratoriumtoetse op monsters uitgevoer word om die bloed se veiligheid te verseker. Eers dan mag dit vrygestel word vir toediening aan 'n pasiënt in 'n hospitaal.

Eritrosietkonsentraat
Trombosietkonsentraat

Verenigbaarheid
---------------

Daar word goeie voorsorg getref om te verseker dat die ontvanger se immuunstelsel nie die skenkerbloed sal aanval nie. Daar word ook voorsorg getref dat witbloedselle wat 'n aanval teen die skenker se bloed kan loods, nie oorgetap word nie. Ten spyte daarvan onderdruk bloedoortappings wel die immuunstelsel wat die risiko van komplikasies na chirurgie kan verhoog.

Die pasiënt kry 'n bloedoortapping deur die kanule.
Bloed tydens die bloedoortappingsproses.
Die twee bekendste klassifikasies vir menslike bloed, nl. A, B, AB, en O asook Rhesus (positief of negatief), word mees-algemeen gebruik. Daar is ook ander rooisel-antigene wat bekend is om verenigbaarheid in 'n sekere mate te bepaal. Hierdie tipe antigene word meer belangrik in mense wat herhaaldelik bloedoortappings moet ondergaan, want hul liggame ontwikkel toenemende weerstand teen bloed van ander mense.

Vandag
Huidig is tot 40 funksies bekend wat verantwoordelik is vir oorplantingverwerping indien alle weefselantigene in ag geneem word in die bepaling van verenigbaarheid. Daar is reeds 15 tot 19 bekende bloedgroepstelsels geïdentifiseer, wat gekenmerk word deur 400 bekende rooibloedsel-antigene. In die Rhesus-bloedgroeptipering kan teoreties tot 300 opgespoor word.

Oordraaglike siektes
--------------------

Daar bestaan 'n aantal siektes (byvoorbeeld VIGS, sifilis, hepatitis B, hepatitis C, malaria en andere) wat van skenker na ontvanger oorgedra kan word. Dit het daartoe gelei dat daar streng oortapping-standaarde bestaan in ontwikkelde lande, byvoorbeeld sifting vir VIGS.

|  |  |
| --- | --- |
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal. | 

 |

Sien ook
--------

* Bloed
* Bloedgroep
* Bloedplasma
* Rooibloedsel
* Suid-Afrikaanse Nasionale Bloeddiens

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4007293-9
* LCCN: sh85014949
* NDL: 00574459

 |
Aankoms van pres. Paul Kruger tydens die Bloemfonteinse konferensie, Junie 1899.
Die **Bloemfontein-konferensie** het van 31 Mei tot 5 Junie 1899 in Bloemfontein plaasgevind, destyds die hoofstad van die Oranje-Vrystaat. Tydens die konferensie is gepoog om die geskille wat tot die Tweede Vryheidsoorlog gelei het te besleg.

Die konferensie
---------------

Die konferensie is deur die Oranje-Vrystaat se staatspresident, Martinus Theunis Steyn, georganiseer om te verhoed dat spanning tussen die Zuid-Afrikaansche Republiek (Transvaal) en die Verenigde Koninkryk tot oorlog sou lei. Hy nooi die staatspresident van Transvaal, Paul Kruger en die goewerneur van die Kaapkolonie, Sir Alfred Milner om in sy hoofstad te ontmoet.

Tydens die konferensie is die status van die uitlanders in die Transvaal bespreek. Milner stel besondere hoë eise, wat die konferensie uiteindelik tot mislukking sou doem. Op 5 Junie beëindig Milner die onderhandelinge en is oorlog slegs 'n kwessie van tyd.

Op 11 Oktober 1899 breek die Tweede Vryheidsoorlog uit.

* Martinus Theunis Steyn
* Paul Kruger
* Alfred Milner
**Paweł Kowalski** (6 Julie 1965, Łódź) is 'n Poolse pianis.

Musikale opvoeding
------------------

Kowalski ontvang sy musikale opleiding aan die vologende instellings:

* Hochschule für Musik "Rheinland" in Keulen
* Fryderyk Chopina Universiteit van Musiek in Warskou (diploma met lof)
* Die Vancouver Musiekakademie (Witold Lutosławski-beurs)

Artistieke aktiwiteite
----------------------

Kowalski was die eerste pianis na Krystian Zimerman om Witold Lutosławski se klavierconcerto op 13 April 1989 in Warskou onder leiding van die komponis op te voer .

Hy het konserte in onder meer Europa, die Verenigde State, Kanada en Suid-Amerika gegee in venues soos die Salle Pleyel-saal in Parys, die Schauspielhaus in Berlyn, die Konservatorium in Brussel, die RadioKulturhaus in Wene, die Tonhalle in Zürich, en die Estiese Konsertsaal in Tallinn. Hy het ook sy verskyning gemaak tydens musiekfeeste soos Europalia, Klavierfees Ruhr, Carinthischer Sommer, Concentus Moravie, Musikfestwochen Meiringen, Musikwoche Braunwald, Bachtage Potsdam, Chopin-feeste in Duszniki, Antonin, Mariańskie Łaźnia i Gaming, die "Warskouse Herfsfees, die musiekfees in Łańcut, die "Silesian Quartet and His Guests" en die Mozart-fees in Warskou.

Pawel het saam met die Sinfonia Varsovia, gedirigeer deur Yehudi Menuhin, opgetree ter geleentheid van die orkes se 10de bestaansjaar (1994). Hy het ook saam met radio-orkeste in Berlyn, Oslo en Zagreb opgetree, asook saam met verskeie filharmoniese orkeste regdeur Europa. Hy het opnames vir verskeie radiostasies gemaak en CD's opgeneem, met werke deur Beethoven, Brahms, Chopin (sy 1ste en 2de Klavierconcertos, soos opgevoer deur die orkes van die Chopin-akademie onder leiding van Tadeusz Wojciechowski) en Juliusz Zarębski.

In 2004 was hy die solis tydens 'n opvoering van Wojciech Kilar se Klavierconcerto saam met die Poolse Nasionale Radio-simfonieorkes as deel van die projek "Trein na Kilar se Musiek". By geleentheid van die uitbreiding van die Europese Unie is Paweł Kowalski deur die Franse weekblad *Courrier International* gelys as een van die vier interessantste Poolse persoonlikhede.

In 2005 was hy lid van die beoordelingspaneel tydens die Internasionale Chopin-klavierkompetisie in Bratislawa.

Pawel het van 2005 tot 2008 opgetree saam met die Orquesta Sinfonica de Chile in Santiago, en die Poolse Nasionale Radio-simfonieorkes. 

In 2017 ontvang hy die Gloria Artis Silwer Medalje vir Kulturele Verdienstelikheid.
**Barbara Hogan** is 'n Suid-Afrikaanse politikus wat van 25 September 2008 tot 10 Mei 2009 as minister van gesondheid in die kabinet van president Kgalema Motlanthe gedien het en van 10 Mei 2009 tot 31 Oktober 2010 die minister van openbare ondernemings in die kabinet van president Jacob Zuma was.

Hogan het kort ná die opstand in Soweto in Junie 1976 by die African National Congress aangesluit toe die organisasie reeds verbied is en sy bedrywighede ondergronds beweeg het. Haar verantwoordelikheid was om die linksgesindes onder die wit bevolking te mobiliseer, aan openbare politieke veldtogte deel te neem en die ANC in Botswana van inligting rakende vakbonde en gemeenskapsbedrywighede in Suid-Afrika te voorsien. Hogan is in 1982 aangehou omdat sy die doelwitte van 'n verbode organisasie bevorder het. Nadat sy ondervra is en 'n jaar lank in afgesonderde aanhouding aangehou is, is sy skuldig bevind aan hoogverraad en tot 10 jaar gevangenisstraf gevonnis.

Sy is in 1990 vrygelaat met die ontperking van verbode organisasies toe talle ander politieke gevangenes ook vrygelaat is, waarvan die bekendste Nelson Mandela was. Ná haar vrylating het Hogan 'n deurslaggewende rol gespeel in die omskepping van die ANC van vryheidsorganisasie tot politieke party in haar hoedanigheid as sekretaris van die streek wat tans as Gauteng bekend staan.

Hogan het minister van gesondheid geword op 25 September 2008 toe Kgalema Motlanthe Thabo Mbeki as staatspresident vervang het. Haar voorganger was Manto Tshabalala-Msimang.

Hogan is lid van die adviesraad van die *Amandla Aids Fund* (AAF), wat opgerig is deur die vereniging sonder winsoogmerk *Artists for a New South Africa* in 2003 met 'n skenking van $2,5 miljoen van Carlos en Deborah Santana. Dit was die hele opbrengs van die *2003 Summer Santana Shaman*-toer in die VSA. AAF se adviesraad sluit talle vooraanstaande Suid-Afrikaanse vigskenners en -aktiviste in wat help met die kies van Suid-Afrikaanse organisasies en programme wat vir hulle befondsing in aanmerking sal kom. Die voorsitter is emeritus-aartsbiskop Desmond Tutu.

Bronne
------

* 'n Kort biografie Geargiveer 29 Junie 2018 op Wayback Machine
* *Records of Imprisonment* Geargiveer 14 Julie 2017 op Wayback Machine (en)

| * l
* b
* w
Eerste kabinet van Jacob Zuma (2009-2014) |
| --- |
| President | 
* Jacob Zuma

 |
| Adjunkpresident | 
* Kgalema Motlanthe

 |
| Ministers | 
* Richard Baloyi
* Collins Chabane
* Siyabonga Cwele
* Rob Davies
* Nkosazana Dlamini-Zuma
* Geoff Doidge
* Pravin Gordhan
* Derek Hanekom
* Barbara Hogan
* Tina Joemat-Pettersson
* Trevor Manuel
* Nosiviwe Mapisa-Nqakula
* Ben Martins
* Noluthando Mayende-Sibiya
* Membathisi Mdladlana
* Edna Molewa
* Angie Motshekga
* Aaron Motsoaledi
* Nathi Mthethwa
* S'bu Ndebele
* Maite Nkoana-Mashabane
* Gugile Nkwinti
* Siphiwe Nyanda
* Blade Nzimande
* Naledi Pandor
* Dipuo Peters
* Jeff Radebe
* Connie September (2013–2014)
* Tokyo Sexwale
* Susan Shabangu
* Sicelo Shiceka
* Lindiwe Sisulu
* Buyelwa Sonjica
* Makhenkesi Stofile
* Marthinus van Schalkwyk
* Lulu Xingwana

 |
**Pawiak** was 'n berugte politiese gevangenis wat in 1829-35 deur die Russiese Ryk in Warskou, Pole gebou is. Tydens die Tweede Wêreldoorlogse besetting van Pole deur Nazi-Duitsland het dit deel van die Warskou konsentrasiekamp geword.

Geskiedenis
-----------

Die oorblyfsels van die Pawiakgevangenis en 'n dooie boom wat tans gebruik word om sterftesberigte op te plak.
### Stigting

Die Pawiak was deur 'n Russiese tsaarse regering laat bou in 1825-35. Tydens die Januarie Opstand in 1863 het dit gedien as 'n konsentrasiekamp vir Pole wat tot deportering in Siberië gevonnis is. Die naam is afgelei van die straat waar die gevangenis was, *ulica Pawia* (Pools vir "Poustraat").

Na Pole onafhanklikheid verkry het in 1918 het Pawiak die hoof gevangenis geword vir manlike kriminele, terwyl die vroulike gevangenis naby Gęsiówka geleë was.

### Tweede Wêreldoorlog

Na die Duitse inval in Pole in 1939 was Pawiak in 'n Duitse Gestapo-gevangenis verander en daarna as deel van die Warskou konsentrasiekamp.

Ongeveer 100 000 mans en 20 000 vroue is in totaal daar aangehou tydens die Tweede Wêreldoorlog, meestal lede van die Armia Krajowa, politieke gevangenes en burgers wat as gyselaars geneem is. Ongeveer 37 000 van hulle was tereggestel, terwyl 'n verdere 60 000 na Duitse verdelgingskampe en konsentrasiekampe gestuur is. Die presiese getal slagoffers is onbekend, aangesien die tronk se argiewe nooit gevind is nie.

Tyden die Warskou Ghetto Opstand het Pawiak 'n aanvalsbasis vir die Nazi's geword: tronkbewaarders van Pawiak, onder bevel van Franz Bürkl, het vrywilliglik ingestem om Poolse Jode te jag.

#### Opstandingspoging

Op 19 Julie, 1944, het 'n Oekraïniesewag, *Wachmeister* Petrenko, en 'n paar ander gevangenes 'n massa uitbraak gepoog, wat deur 'n aanval van buite ondersteun was, maar hulle het gefaal. Petrenko en vele van sy medewerkers het selfmoord gepleeg. Die versettingsbeweging wat van buite aangeval het, het in 'n lokval geloop en het soveel lede verloor dat dit vir alle praktiese doeleindes ophou bestaan het. As vergelding is oor die 380 gevangenes die volgende dag tereggestel. Daar is voorgestel dat die hele insident 'n goed-beplande Gestapo-uitlokking was.

#### Likwidering

Die finale ontruiming van gevangenes het kort voor die Warskou Opstand plaasgevind op 30 Julie, 1944. 2 000 mans en die oorblywende 400 vroue was na Gross-Rosen konsentrasiekamp en Ravensbrück konsentrasiekamp gestuur. Die area was vir 'n kort tyd tydens die Warskou Opstand deur die rebellie beset, maar is gou weer aan die Duitse magte afgestaan en op 21 Augustus is 'n onbekende aantal oorblywende gevangenes geskiet en die geboue verbrand en vernietig deur die Nazi's.

Die geboue is nie na die oorlog herbou nie. 'n Mausoleum van "Herinnering aan Martelaarskap" en die Pawiak museum is nou daar geleë.

Sien ook
--------

* Lys van konsentrasiekampe in Nazi-Duitsland
**Koos van der Merwe** is 'n Suid-Afrikaanse sanger, digter en liedjieskrywer. Hy sing liedjies van bekende liedjieskrywers soos Bob Dylan en Leonard Cohen in Afrikaans, asook liedjies wat hy self skryf. Hy het bekendheid verwerf as deel van die groep *Prophet* met die treffer *Houtkruis* en is ook 'n predikant.

Biografie
---------

Van der Merwe is in Pretoria gebore en matrikuleer aan die Hoërskool Edenvale. Daarna behaal hy 'n teologiese kwalifikasie aan die Aucklandpark Teologiese Seminarium (cum laude), 'n Honneursgraad in Teologie aan Die Randse Afrikaanse Universiteit (cum laude), 'n Meestersgraad in Teologie by RAU (cum laude), en ook sy Doktorsgraad by RAU in die Sielkundige Opvoedkunde.

In die 1980's begin hy saam met Theo Geyser die musiekgroep *Prophet*, wat met agt ATKV-Liertoekennings vereer is vir *Mees Uitnemende Geestelike Musiek*.

Tussen Januarie 2010 en 2017 was hy verantwoordelik vir die tydskrif *Sarie* se agterbladrubriek *Laaste Sê*, nadat hy reeds vir jare die rubriek *Sielsdinge* in dié tydskrif behartig het. 

In 2013 stel Van der Merwe die album *Leonard Cohen in Afrikaans* vry en die album bereik goue status in 2014 waarna hy 'n album met Bob Dylanliedjies, *Tamboerynman* vrystel.

In 2017 stel Koos van der Merwe sy solo-album *Droom Martha Droom* vry, en begin vir die agterbladrubriek van die vrouetydskrif *Finesse* skryf, nadat hy 15 jaar lank by die tydskrif *Sarie* betrokke was.

Diskografie
-----------

### Albums

* Leonard Cohen in Afrikaans, 2013
* Tamboerynman, 2015
* Droom Martha Droom, 2017
* Vlugplek, 2017
Die **Koppieshoogte-rebellie** van 1825 was 'n opstand onder die slawe in sekere distrikte van die Boland.

Ligging
-------

Hierdie treurspel het plaasgevind op plase in die veldkornetskap Voorste naby die dorp Op-die-Berg in die Koue Bokkeveld.

Oorsake
-------

Op die plaas Houd-den-Bek het die 36-jarige Willem van der Merwe geboer en een van sy slawe, die 26-jarige Galant, was die leier van die verset. Die vernaamste oorsaak van die oproer was die sterk leiereienskappe van Galant en die algemene verwagting dat die totale vrystelling van alle slawe binnekort aangekondig sou word, maar dat die slawe-eienaars dit probeer keer het. Ander redes vir die onrusstokers se ontevredenheid was die beweerde buitensporige lyfstraf wat selfs aan vroue en kinders toegedien is, dat te weinig voedsel en te min klere klere verskaf is en dat van hulle te veel werk verwag is. Charles Trappes (1776 – 1828), die landddros van Worcester, is daarvan beskuldig dat hy deur sy omstrede optrede gerugte in verband met die vrystelling versprei het en dat hy regeringsopdragte nie korrek uitgevoer het nie. 'n Sekere Thomas Heatlie, 'n omstrede inwoner van die kontrei, is ook as rusverstoorder bestempel. Swak eienaar-slaaf-verhoudings kon ook dikwels toegeskryf word aan onkunde en gevolglike oordrewe aanname deur 'n slaaf van sy regte.

Opstand en hofsaak
------------------

Galant en sy mede-leiers Abel en Isaac Thys se plan was om die huise op die plase rondom Houd-den-Bek aan te val, die eienaars te vermoor en dan na Kaapstad op te ruk. Hierdie plan het by die slawe op die aangrensende plase byval gevind. In die nag van 1 Februarie 1825 steel die bende perde, gewere en Willem van der Merwe en nog twee boere kom in die aanvalle om. In die daaropvolgende hofsaak word Galant, Abel en Thys skuldig bevind aan moord, hoogverraad en gewapende geweld. Al drie is ter dood veroordeel. Op bevel van die goewerneur, lord Charles Somerset, is die koppe van Galant en Abel op 'n hoogtetjie langs die pad geplant as waarskuwing aan ander slawe wat dalk planne kon beraam om ook in opstand te kom. Die plek het in die voksmond die naam Koppieshoogte gekry. 'n Monumentjie herdenk die tragiese gebeure op daardie plek (33° 03′ 20″ suid, 19° 19′ 42″ oos) ongeveer 4½ km suidoos van die dorp Op-die-Berg. Daar is ook 'n gedenkteken op die plaas Houd-den-Bek.

Gevolge
-------

Dit het geblyk dat die slawewetgewing nie die gewensde resultate ten opsigte van die opheffing van die slawebevolking gehad het nie. Slawe in die omgewing het na die oproer mettertyd al hoe meer 'n opstandige houding aangeneem.

Fiksie
------

André P. Brink se historiese roman van 1982 getiteld Houd-den-Bek is losweg op hierdie gebeure gebaseer.

Bibliografie
------------

* Hopkins, H.C.: Die moord op Houdenbek: 'n treurspel uit die jaar 1825. In: Die Huisgenoot, 17 Oktober 1941.
* Warnich, P.G.: Die toepassing en invloed van slawewetgewing in die landdrosdistrik Tulbagh/Worcester, 1816-1830. Universiteit van Stellenbosch: ongepubliseerde M.A.-verhandeling, 1988. (core.ac.uk/download/pdf/37392485.pdf)
Uniform pet van 'n Franse préfet
'n **Prefek** (Frans: *préfet*) in die Franse regeringstelsel is die Franse staat se verteenwoordiger 'n département of région. Onder-prefekte (Frans: *sous-préfets*) is verantwoordelik vir die onderafdelings van départemente, arrondissements. Die kantoor van 'n prefek staan as 'n prefektuur (Frans: préfecture) bekend en die van 'n Onder-prefek 'n onder-prefektuur (Frans: *sous-préfecture*). Die prefek van die *département* wat die hoofstad van die région (Frans *chef-lieu de région*) bevat, is ook die *préfet de région*, of te wel die prefek van die *région*.

Prefekte werk onder die Minister van Binnelandse Sake en hulle pligte sluit in verteenwoordiging van die staat aan plaaslike regerings, sekuriteit, koördinering van die polisie en gendarmerie magte, hantering van groot kriesisse en nood burgerbeskerming prosedures, veiligheid, verantwoordelikheid vir amptelike dokumente soos identitietskaarte en paspoorte, bestuurslisensies, toepassing van immigrasie reëls en die toesien na wetshandhawing. Prefekte kan administratiewe bevele uitvaardig in gebiede wat onder die competency van die nasionale regering val insluitend algemene veiligheid. Prefekte dra tydens amptelike geleenthede uniforms.

Die amp van prefek is in 1800 na die Franse Rewolusie deur Napoleon Bonaparte geskep. Op daardie stadium was prefekte die administrateurs van die départements wat tydens die rewolusie geskep is.

Spesiale gevalle
----------------

* In New Caledonia en Frans-Polinesië word die rolle van die prefek deur 'n hoe kommissaris vervul en in Wallis en Futuna deur 'n superior administrateur.
* Die Franse Suidelike gebiede is te vore deur 'n superior administrateur bestuur, maar sedert 2004 word dit ook deur 'n prefek bestuur. Die prefek is egter nie in die gebied gestasioneer nie maar in Réunion.
* Parys, wat self 'n department is, en die drie departemente wat dit omring word deur 'n enkele prefektuur vir wetshandhawing en sekuritiet bedien — die Prefektuur van Polisie — en die wetshandhawing magte wat in ander Franse stede en dorpe deur die burgemeester uitgeoefen word behoort aan die Prefek van Polisie.
* Die outoriteit wat die Staat oor die see het word deur die Maritime Prefek van die betrokke région uitgeoefen.

Kyk Ook
-------

* Prefek
'n Verlate mynskag in Duitsland.
'n **Geslote myn** is myn waar die delfstof ondergronds ontgin word. Hierdie myne het, naas hul bogrondse bedrywighede, ook 'n ondergrondse komponent. Geslote myne word aangelê as die delfstof nie naby die oppervlak voorkom nie. Omdat geslote myne duurder is om te bedryf as oopgroefmyne, word geslote myne meestal slegs vir die delf van duursame stowwe (soos goud en platinum) gebruik.

Na die Industriële Revolusie is skagte van honderde meters diep en gangstelsels van verskeie kilometers lank aangelê. Die diepste myn in Suid-Afrika, die goudmyn TauTona by Carletonville, is ongeveer 4 km diep (een van die diepstes ter wêreld).

Mynskagte
---------

Uitleg van 'n mynskag met verskeie kompartemente.
Skagte wat na benede loop word aangelê om toegang tot die ondergrondse terrein waar die ontginning plaasvind te verleen. Moderne mynskagte loop meestal vertikaal in die grond af, hoewel sekere skagte ook skuins teen 'n hoek kan afloop. Vanuit die skagte word die myn se ondergrondse gange (of horisontale skagte) gegrawe.

Hierdie skagte word gebruik om personeel, lug, water, elektrisiteit en toerusting na benede te vervoer. Om die proses te vergemaklik, word 'n toring met 'n kabelstelsel bokant die grond opgerig wat 'n hysbak in die skag kan laat afsak en weer ophys.

Hoe dieper daar onder die aarde gewerk word, hoe hoër styg die temperatuur. Die temperatuur kan maklik met tot 30° C of meer per kilometer styg. In Suid-Afrika styg dit egter met ongeveer 10° C per kilometer, wat diepmynbou vergemaklik.

Nadele van geslote myne
-----------------------

Mynwerkers wat in 'n geslote myn werksaam is.
Mense verkies om oopgroefmyne, eerder as geslote myne te bou. Skagte word slegs aangelê as die delfstof te diep of te ver uitgesprei (soos in 'n geologiese aar) is. Daar is verskeie redes hiervoor:

* Verskeie tegniese probleme moet oorkom word, soos die afvoer van grondwater en die sirkulasie van lug in ondergrondse tonnels. Om grondwater te bekamp vereis ingewikkelde pomp- en/of vries-installasies. Om lug te sirkuleer word meer as een skag benodig (een vir die insuig van vars lug, en een waar dit uitgeblaas kan word).

* Die produksieprys is hoër. Die rede hiervoor is omdat energie gebruik word om arbeid, toerusting en die delfstof tussen die grondvlak en ondergrondse mynvlakke te beweeg. Baie myne het hulle eie kragsentrale om die probleem te oorkom.

* Die risiko van ongevalle is groter. As die myngange nie voldoende gestut is nie, kan hulle onder die enorme gewig van die boliggende grond insak. In koolstofhoudende lae kan gas wat maklik kan ontvlam voorkom (aardgas, metaangas, ens), wat 'n brandrisiko skep.

* Mense asem die stof wat vrygestel word in, wat op die lang termyn silikose ('n longsiekte) kan veroorsaak en tot groot eise teen mynmaatskappy kan lei.
In rekenaarnetwerke is 'n **roetetabel** 'n elektroniese tabel of databasis wat gestoor word op 'n roeteerder of 'n netwerkrekenaar. Die roetetabel stoor die roetes (en in sommige gevalle die voorkeurgewigte wat met daardie roetes gepaardgaan). Hierdie inligting bevat die topologie van die netwerk in die onmiddellike omgewing daarvan. Die saamstel van roetetabelle is die hoofdoel van roeteringsprotokolle en statiese roetes. 

Roetetabelle word gewoonlik nie direk gebruik vir pakket aansture in moderne roetebepalerargitekture nie, maar word eerder gebruik om die inligting vir 'n kleiner aanstuurtabel te verkry wat slegs die roetes bevat wat deur die roeteringsalgoritme gekies is as die voorkeurroetes vir pakket aansture, dikwels in 'n saamgeperste- of voorafsaamgestelde formaat wat geoptimiseer is vir stoor- en opsoekdoeleindes op die hardeware.

Inleiding
---------

'n Roetetabel gebruik dieselfde begrip as die gebruik van 'n kaart vir die aflewering van posstukke. Wanneer 'n nodus data moet versend na 'n ander nodus op 'n netwerk, moet dit weet waarheen dit gestuur moet word. As die toestel nie direk aan die bestemmingsnodus verbind is nie, moet dit 'n ander manier vind om die pakket te stuur. Wanneer 'n nodus nie weet hoe om die pakket aan te stuur nie, word die IP-pakket na 'n deurgangspoort op die lokale area netwerk gestuur. Aangesien dit 'n ingewikkelde taak is om die roete na die korrekte bestemming vir die pakket te bepaal, moet die deurgangspoort tred hou van die manier waarop die pakket afgelewer moet word. 'n Roetetabel is die manier waarop hierdie data gestoor word, 'n soort kaart van die netwerk. Dit is 'n databasis wat tred hou van die paaie wat gevolg kan word en verskaf hierdie inligting aan die nodus wat die data versend.

Hop-vir-hoproetering werk deur alle direk bereikbare bestemmings se adresse vanaf die gegewe roetebepaler te lys. Gegewe dat die roetetabel se data konsekwent is, is 'n eenvoudige algoritme om pakkette aan te stuur na die volgende *hop* op pad na die bestemming voldoende om enige pakket by sy bestemming uit te kry. Hop-vir-hoproetering is 'n grondliggende eienskap van die IP internetwerklaag.

Verwysings en voetnotas
-----------------------

1. ↑  Forwarding and Control Element Separation (ForCES) Framework,L. Yang *et al.*, RFC3746,April 2004.
2. ↑  Vereistes vir IPv4 Roetebepalers,F. Baker, RFC 1812, Junie 1995
**Toorwater** is 'n boerderystreek noord van Uniondale aan die voet van die Swartberge.

Ligging
-------

Die oostelike punt van die Swartbergreeks en 'n klein bergreeks bekend as die Slypsteenberge vorm 'n diep en nou kloof bekend as Toorwaterpoort waardeur die Trakarivier vanuit die Groot Karoo die Klein Karoo binnekom en net suid van die kloof by die Olifantsrivier aansluit. Die wande van die kloof het 'n rooierige kleur weens die aanwesigheid van ysteroksied. Hier vorm die berge die grens tussen die Oos- en die Wes-Kaap.

Toegangsroete
-------------

Die R339 vanaf Uniondale noordwaarts sluit by die R341 aan. Effens oos vanaf hierdie aansluiting draai 'n grondpad noordwaarts uit wat 'n mens na ongeveer 6 km op Toorwater bring. Lang driwwe deur die Olifants- en Trakariviere maak die pad soms in die reënseisoen vir gewone passasiersvoertuie onbegaanbaar. Geen pad loop deur die poort nie. Onder stappers is dit 'n bekende roete. Die afdelingsraad van Oudtshoorn het in 1868-1869 'n pad deur die poort gebou, maar dit het reeds in November 1869 weggespoel en nooit herbou nie.

Spoorweg
--------

Die hoofspoorlyn van die Suid-Kaap na die binneland en Gqeberha via Klipplaat loop deur hierdie poort. Aan die suidekant van die poort is die spoorweghalte Toorwater. Aan die Groot Karookant is die stasie Vondeling. Die stasiegebou verkeer tans egter in 'n vervalle toestand. Hierdie spoorlyn is op 1 Maart 1904 geopen. Tydens die Tweede Vryheidsoorlog was daar 'n fort in die Toorwaterpoort.

Kerk
----

Drie kilometer na die Toorwater-halte is die Rooms-Katolieke kerk Onbevlekte Hart van Maria, Marienhof, Warmbad. Die inwyding van die kerk is op 8 Desember 1959 deur die biskop van Oudtshoorn, Bruno Augustinus Hippel, waargeneem. James F. Coughlin van Kanada was die weldoener wat die bou van die kerk moontlik gemaak het. Die aangrensende klooster is later jare opgehef. Vader Leon Mostert van Oudtshoorn is die priester in beheer en bedien die mis hier twee maal per maand. Koster Emma James woon op die kerkterrein.

Warmbron
--------

'n Halwe kilometer van bogenoemde kerk en omliggende drie huise is die warmbron bekend as Toorwater. Hierdie bron was voorheen onder beheer van die destydse afdelingsraad van Uniondale en toeganklik vir die publiek. Tans is dit in privaat besit. Die water is besonder helder en het 'n temperatuur van ongeveer 40 grade Celsius. Rotse in die kloof waaruit die water vloei, het 'n opvallende bruin kleur. Hierdie bron het sy naam aan die streek verleen. Op 5 November 1777 het Robert Jacob Gordon die bron besoek.

Rolprent hier geskiet
---------------------

Groot dele van die rolprent Paljas is op die spoorweghalte Toorwater geskiet.

Bronne
------

* Cullinan, Patrick: Robert Jacob Gordon 1743-1795. The man and his travels at the Cape. Kaapstad: Struik Winchester, 1992. ISBN 0-947430-33-4
* Inligtingsbord by die Rooms-Katolieke Kerk te Toorwater
* *Standard Encyclopaedia of Southern Africa*, vol 10. Kaapstad: Nasou, 1974. ISBN 0-625-00326-8
Die **Pratt & Whitney JT9D** enjin was die eerste hoëomleidingverhoudingstraalenjin om 'n wyerompvliegtuig aan te dryf. Die aanvanklike toepassing was op die Boeing 747-100, die oorspronklike "Jumbo Jet". Dit was die maatskappy se eerste hoëomleidingverhoudingturbowaaier.

Ontwerp en ontwikkeling
-----------------------

Die JT9D is ontwikkel as deel van die ontwerpfase van die Lockheed C-5 Galaxy. 'n Kontrak is toegeken aan Pratt & Whitney om hierdie tipe groot enjins te bestudeer, maar die produksiekontrak is uiteindelik aan General Electric toegeken vir hul TF39 turbowaaier. Die JT9D is egter deur Boeing gekies as kragbron vir die 747, met die vliegtuig se eerste vlug op 9 Februarie 1969. Toetsvlugte met die enjin het in Junie 1968 begin, met behulp van 'n Boeing B-52E Stratofortress as toetsbed.

Die JT9D-3, wat in diens geneem is in 1970, is gebou met behulp van titaan- en nikkellegering. Die enjin word gekenmerk deur 'n enkelstadiumwaaier, 'n driestadiumlaedrukkompressor en 'n elfstadiumhoëdrukkompressor wat gekoppel is aan 'n tweestadiumhoëdrukturbine en 'n vierstadiumlaedrukturbine. Hierdie weergawe van die JT9D het 3 905 kg (8 608 pond) geweeg en 193 000 N (43 500 lbf) se stukrag geproduseer. Produksie is in 1990 gestaak.

Pratt & Whitney se opvolger van die JT9D-reeks is die PW4000, wat minder onderdele, groter betroubaarheid en 'n beter aankoopprys het.

Die Pratt & Whitney JT9D hoëomleidingverhouding turbowaaierenjin was ontwikkel vir die Boeing 747.

Aanwendings
-----------

* Airbus A300
* Airbus A310
* Boeing 747
* Boeing 767
* McDonnell Douglas DC-10

|  |  |
| --- | --- |
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal. | 

Klik vir info oor hierdie sjabloon.
 |