recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Kaart van die Visayas-eilande:
   Wes-Visayas

   Sentraal-Visayas

   Oos-Visayas

   Negros

Die hoofeilande, vanaf wes tot oos, is Panay, Negros, Cebu, Bohol, Leyte en Samar
Ligging van die Wes-Visayas in die Filippyne
Ligging van die Sentraal-Visayas in die Filippyne
Ligging van die Oos-Visayas in die Filippyne
Ligging van die Negros Eilandstreek in die Filippyne
Die **Visayas** (Cebuano en Wáray-Wáray: *Kabisay-an* [kabiˈsajʔan], Tagalog: *Kabisayaan* [kabiˈsɐjaʔan], Spaans: *Bisayas*) is 'n argipel in die middel van die Filippyne en word begrens deur die Sulusee in die suidweste en die Filippynse See in die ooste. Hulle is tussen Luzon in die noorde en Mindanao in die suide geleë. Die Visayas vorm saam met Luzon en Mindanao die eilandnasie Filippyne.

Die eilandgroep het 'n bevolking van sowat 19 373 431 in 2015 gehad en beslaan 'n oppervlakte van 71 503 km². Die hoofstad, Cebu Stad, het 'n bevolking van 922 611 in 2015 gehad.

Die naam van die Visayas is afgelei van die Sanskrit-woorde *sri* (श्री) vir "gelukkig" of "voorspoedig" en *vijaya* (विजय) vir "seëvierend" of "uitstekend".

Streke en provinsies
--------------------

Die Visayas is polities vier streke verdeel, wat uit 16 provinsies bestaan.

### Wes-Visayas (Streek VI)

Die Wes-Visayas bestaan hoofsaaklik uit die eiland Panay en het 'n oppervlakte van 12 352,5 km².

Die provinsies van die streek is:

* Aklan (1 821 km²)
* Antique (2 729 km²)
* Capiz (2 595 km²)
* Guimaras (605 km²)
* Iloilo (5 079 km²)

### Sentraal-Visayas (Streek VII)

Die Sentraal-Visayas bestaan hoofsaaklik uit die eilande Cebu en Bohol en het 'n oppervlakte van 10 102,1 km².

Die provinsies van die streek is:

* Bohol (4 821 km²)
* Cebu (5 342 km²)
* Siquijor (337 km²)

### Oos-Visayas (Streek VIII)

Die Oos-Visayas bestaan hoofsaaklik uit die eilande Leyte en Samar en het 'n oppervlakte van 23 251 km².

Die provinsies van die streek is:

* Biliran (536 km²)
* Leyte (6 515 km²)
* Suid-Leyte (1 799 km²)
* Oos-Samar (4 660 km²)
* Noord-Samar (3 693 km²)
* Samar (6 048 km²)

### Negros Eilandstreek (NIR)

Die Negros Eilandstreek bestaan hoofsaaklik uit die eiland Negros en het 'n oppervlakte van 13 665,9 km².

Die provinsies van die streek is:

* Negros Occidental (7 965 km²)
* Negros Oriental (5 386 km²)
’n Kaart van Noord-Indië tydens die Vediese tydperk.
Die **Vediese religie** was in die Vediese tydperk, van omstreeks 1750 tot 500 v.C. die godsdiens van die Indo-Ariërs van Noord-Indië. Dit was ook bekend as **Vedisme**, **Brahmanisme** en **Vediese Brahmanisme**. Dit word soms ook **antieke Hindoeïsme** genoem omdat dit beskou word as die historiese voorloper van moderne Hindoeïsme, hoewel dit aansienlik daarvan verskil het.

Beskrywing
----------

Die Vediese liturgie is bewaar in die mantra-gedeelte van die vier Vedas, ’n groot aantal werke in Sanskrit. Die godsdienspraktyk het gesentreer om priesters wat rituele uitgevoer het vir die adellikes en ander ryk mense. Elemente soos vuur en riviere is aanbid, asook gode soos Indra. Gesange is gesing en offerandes gebring. 

Daar was 33 *devas*, of gode, 11 elk van die aarde, ruimte en hemel. Daar was ook *asuras*, of antigode. 

Die Vediese tydperk het omstreeks 500 v.C. geëindig en in die tyd hierna, omstreeks 800 tot 200 v.C. het verskeie ander religies ontstaan, soos Hindoeïsme, Djainisme en Boeddhisme.

Bronne
------

* Michaels, Axel (2004), *Hinduism. Past and present*, Princeton, New Jersey: Princeton University Press
* Samuel, Geoffrey (2010), *The Origins of Yoga and Tantra. Indic Religions to the Thirteenth Century*, Cambridge University Press
* Smart, Ninian (2003), *Godsdiensten van de wereld (The World's religions)*, Kampen: Uitgeverij Kok
* Flood, Gavin (2008), *The Blackwell Companion to Hinduism*, John Wiley & Sons
* Muesse, Mark William (2003), *Great World Religions: Hinduism*,

* Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Vital Kamerhe
**Vital Kamerhe** is 'n politikus van die Demokratiese Republiek van die Kongo en die voormalige stafhoof van president Félix Tshisekedi. Kamerhe is op 4 Maart 1959 in Bukavu, Suid-Kivu gebore.

Kamerhe is bekend as 'n leier met sterk steun vanuit die land se ooste, veral die gebied aangrensend aan Rwanda. Kamerhe was die leier van die Unie vir die Kongolese Nasie. Hy was 'n bondgenoot van oudpresident Joseph Kabila en het selfs as sekretaris-generaal van laasgenoemde se politieke party en president van die nasionale vergadering gedien. In die presidensiële verkiesing van 2016, was Kamerhe een van die voorlopers om die land se presidentskap te wen. Tshisekedi het egter geseëvier in 'n betwiste verkiesing.

Kamerhe is op 20 Junie 2020 tot 20 jaar tronkstaf gevonnis vir korrupsie ten bedrae van $50 miljoen. Die saak het verband gehou met 'n 100-dae konstruksieprogram wat deur die Kabila-administrasie geloods is. Die hofsaak is in omstredenheid gehul nadat die verhoorregter, Raphael Yanyi, die vorige maand dood aangetref is. Die polisie het oorspronklik die oorsaak van sterfte aan 'n hartaanval toegeskryf, maar tydens 'n na-doodse ondersoek is verskeie steekwonde aan Yanyi se liggaam gevind. Die Lebanese sakeman Jammal Samih is saam met Kamerhe tot 20 jaar tronkstraf gevonnis.

Kamerhe is op 6 Desember 2021 voorlopig vrygelaat ná 'n hooggeregshofbevel. Geen rede vir die vrylating is aangevoer nie, hoewel Tshisekedi se kantoor dit bevestig het.
Hoewel die Chinese reeds duisende jare gelede begin het met die teel van vis, lewer **visteelt** vandag steeds 'n relatief geringe bydrae tot die voorsiening van voedsel aan die wêreld. In Suid-Afrika is veral die teel van karp en forel van belang. Jag en visvang het in die oertyd die vernaamste bydrae gelewer ten opsigte van die voeding van die mens. 

Dierlike voedsel wat so verkry is, is dikwels aangevul met plantaardige materiaal wat in die veld versamel is. Vanweë die toenemende bevolkingsdigtheid het die mens egter oorgegaan tot die kweek van voedingsgewasse, soos graan en peulvrugte, en die domestisering van diere, soos beeste, skape en hoenders. Die situasie ten opsigte van voedsel uit die water het egter deur die eeue min verander. Hoewel die Chinese reeds duisende jare gelede al met welslae vis geteel het, word 95 % van alle vis wat vandag in die wêreld verbruik word, verkry deur hulle te vang. 

Visvangtegnieke het geweldig verbeter, maar die natuurlike hulpbronne is beperk.  Sommige visse, soos die sardyne langs die weskus van Suider-Afrika, word reeds deur oorbenutting bedreig. Die enigste manier waarop die opbrengs betekenisvol verhoog kan word, is om vis te teel en deur die toepassing van basiese ekologiese en landboubeginsels groot getalle vis in beperkte volumes water te produseer. Visteelt het baie potensiaal, maar word tans nog deur 'n relatief onontwikkelde tegnologie en ekonomiese probleme gekortwiek.

Die teel van verbruikersvis
---------------------------

Die karp kan beskou word as die baanbrekervis wat die teel van vis vir menslike gebruik betref. Die jaarlikse kunsmatige produksie van karp en verwante spesies word op meer as 2 miljoen ton geskat, waarvan die grootste deel in China, Indië en Indonesië geteel word. Karpteelt is ook van praktiese belang in Israel en enkele Oos-Europese lande waar rooivleis en vars seevis baie skaars en duur is. 

Suid-Afrika het in die laaste paar jaar ook na vore begin tree as ŉ grootskaalse teler van karp en ander varswatervissoorte (veral kurpers). 'n Groot voordeel by die teel van karp en kurper is dat hierdie visse nie hoë eise aan hul omgewing stel nie. Die vissoorte kan albei selfs in verdunde rioolwater leef en hulle ondergaan 'n verrassend vinnige massatoename in sulke waters. 

Buiten die teel van karp en kurper is veral die teel van forel van belang in Suid-Afrika. Forelle word geteel in gebiede waar voldoende varswater met 'n lae temperatuur aanwesig is. Ander lande wat ook baie forelle teel, is Frankryk, Italië, die Skandinawiese lande, Japan, Kanada en die VSA. Die belangrikste verteenwoordiger van hierdie vissoort is die reënboogforel (*Salmo* *gairdneri*), hoewel die bruinforel (*Salmo trutta*) en die beekforel (*Salvelinus fontinalis*) albei ook baie geskik is vir kunsmatige teling.

Bronnelys
---------

* Wêreldspektrum, 1982, ISBN 0908409699, volume 28, bl. 164
Japie Lutz
**Johann Jakob (Japie) Lutz** was die negende kind van die stamvader van die Lutze in Suid-Afrika en het baanbrekerswerk gedoen in die Noordweste van die Kaapkolonie. Hy is op 20 Augustus 1859 op Williston in die destydse Kaapkolonie gebore. Daardie selfde nag is sy ma, Carolina, oorlede.

Sy lewe
-------

Op 10-jarige ouderdom is hy na Barmen in Duitsland gestuur, waar hy aan die sendingskool van die Rynse Sendinggenootskap onderrig ontvang het. Ná vyf jaar het Japie sy opleiding voortgesit aan die Fachschule (ambagskool) van Detmold om homself as 'n kabinetmaker te kwalifiseer. Hy het vanaf sy sewentiende jaar as kabinetmaker op Ceres gewerk.

In 1881 het hy saam met sy broer Heinrich 'n onderneming op Olyvenhoutsdrift (Upington) begin. Sy eerste ondervinding van besproeiingswerk het hy opgedoen toe hy onder leiding van die sendeling C Schroeder aan die groot kanaal van Upington gewerk het van 1882 tot 1885. 

In 1886 is hy op Carnarvon getroud met Sofie (gebore 29 September 1866), dogter van die sendeling Peter Sterrenberg. Hy is op 29 September 1955 op Upington oorlede.

Ere M-graad
-----------

Hy is op 90-jarige ouderdom vereer vir sy werk as ontwerper van die grootste gedeelte van die kanaalstelsel uit die Oranjerivier by Upington en Kakamas. Hy ontvang die graad Magister in Ingenieurswese (Honoris Causa) van die Universiteit van Stellenbosch.

Aanhaling uit die sitasie: "(hy het) oortuigende bewys gelewer ... van hoogstaande gawes van verstand en karakter en hom op besondere wyse beywer en verdienstelik gemaak ... met die aanlê van besproeiingskanale in die vallei van die Grootrivier..." Gedateer 12 Desember 1949.

'n Ontwerp van 'n oorvalsluis deur hom is gepatenteer.

Lutzville
---------

Die dorp Lutzville is na sy seun Johann genoem.
Verskeie **akkedisfamilies** (suborde *Lacertilia* of *Sauria*) sluit pootlose verteenwoordigers in, en een familie, *Anniellidae*, bestaan selfs uitsluitend uit **pootlose** spesies. Hoewel pootlose akkedisse baie soos slange lyk, is hulle nie baie nou aan slange verwant nie.

  

Die pote ontbreek omdat die diere hulle by ’n grawende leefwyse aangepas het. Verskeie akkedisse (suborde *Lacertilia* of *Sauria* van die orde *Squamata*) toon verskillende stadia van reduksie van die ledemate en sommige van hulle het geen pote nie. Veral laasgenoemde word dikwels met slange (orde *Serpentes*) verwar. Slange sowel as pootlose akkedisse (soos ander akkedisse) stam oorspronklik van akkedisse met goed ontwikkelde pote af, en by albei het reduksie van die ledemate en die bekken- en skouergordels plaasgevind.

Met uitsondering van 'n paar slangspesies soos boas en luislange – waar daar nog rudimentere pelviese (bekken-) gordels aangetref word – het albei gordels egter mettertyd by slange verdwyn. Die onderskeid tussen pootlose akkedisse en slange berus hoofsaaklik op kenmerke van die skelet wat nie uitwendig sigbaar is nie. By slange is die 2 helftes van die onderkaak byvoorbeeld deur middel van 'n ligament met mekaar verbind, terwyl hulle by alle akkedisse vergroei is, en alle akkedisse het pektorale (skouer-) gordels.

Die meeste slange het breë skubbe aan die onderkant waarmee hulle seil, terwyl die skubbe van akkedisse relatief eenvormig is. Die erdslangetjies (families *Typhlopidae* en *Leptotyphlopidae*) het egter nie die breë skubbe nie, en tussen die slange en die grawende pootlose akkedisse is daar uitwendig baie min verskil. Sommige pootlose akkedisse het egter beweeglike ooglede, wat slange nie het nie. Die gevurkte tong van slange is nog 'n onderskeidende kenmerk.

Die erdslangetjies is heeltemal onskadelik en die verwarring van pootlose akkedisse met hierdie slangetjies hou dus geen gevaar in nie. Daar is slegs een akkedisfamilie, *Anniellidae*, wat uitsluitlik pootlose verteenwoordigers het. Die diere kom in Kalifornië in die VSA voor. Verskeie ander akkedisfamilies sluit pootlose spesies sowel as spesies met goed of swak ontwikkelde pote in. Binne die skinkfamilie (*Scincidae*), wat goed in Suid-Afrika verteenwoordig is, is daar byvoorbeeld vierpotige, tweepotige en pootlose spesies.

Die familie van die wurmakkedisse (*Amphisbaenidae*) sluit weer net een genus (*Bipes*) in wat pote het (net voorpote). Die 13 spesies wurmakkedisse wat in Suid-Afrika voorkom, is almal pootloos. Die diere leef heeltemal ondergronds en dit is opmerklik dat hul regterlonge gereduseer is (in teenstelling met slange, waar die linkerlong altyd kleiner is). By die pootjieslang (genus *Chamaesaura*), 'n akkedis wat in Suid-Afrika veral in die platogebied aangetref word, is die pote rudimentêr en by sommige spesies ontbreek selfs die oorblyfsels van die voorpote.

Bronnelys
---------

* Wêreldspektrum, 1982, ISBN 0-908409-64-8, volume 23, bl. 49
Dhūmāvatī
Dhūmāvatī se yantra
**Dhūmāvatī** is 'n godin uit die Hindoemitologie. Sy is een van die Mahāvidyās.

Sy is lank en het 'n bleek gelaatskleur. Haar gesig is streng en sonder glimlag. Haar klere is dié van 'n weduwee. Dit is wit, sonder versiering en vuil. Haar hare is verslons. Sy het geen tande nie en het lang en hangende borste. Sy het 'n groot krom neus. Sy is honger en dors, baklei dikwels en ry op 'n raaf of sit op 'n strydwa. Sy hou 'n wan vas en soms 'n drietand.

Dhūmāvatī is die oudste van die godinne, die oumagees. Sy verteenwoordig die kennis wat deur harde langdurige ervaring verkry is en is die leermeesteres van lesse aangaande geboorte en dood. Die woord *dhuma* beteken rook. Sy verduister pleks van om te verlig. Sy verteenwoordig baie van die negatiewe magte van die lewe soos teleurstelling, frustrasie, vernedering, nederlaag, verlies, hartseer en eensaamheid. Aan vereerders wat daarin die Oumagodin herken, verleen sy geduld, volharding, vergifnis en loslating. Sy maak haar volgelinge tot groot leraars vir die mensdom.
**Sargans** (die klemtoon val op die tweede sillabe) is 'n klein nedersetting met stadstatus (*politische Gemeinde*) in die Sarganserland-streek van die Switserse kanton St. Gallen. Sargans, wat op 'n hoogte van 480 m aan die voet van die Gonzen-bergmassief geleë is, bestaan uit die kernstad en die gehugte Vild, Ratell, Prod, Splee, Riet, Farb, Töbeli en Schwefelbad. In die ooste grens die stadsgebied aan die Ryn en die prinsdom Liechtenstein.

Weens sy strategiese ligging naby die Ryn- en Seezvallei het Sargans tot 'n verkeersknooppunt ontwikkel. Vandag dien die stad as die ekonomiese, kulturele en opvoedkundige sentrum van die Sarganserland.

Die kasteel Sargans is die simbool en belangrikste besienswaardigheid in die stad wat die *Museum Sarganserland* huisves. Die museum is in 1984 as die "Museum van die jaar in Europa" met 'n prys bekroon en in 1987 as een van die 37 mees besienswaardige musea ter wêreld gelys. 'n Ander toeristelokpunt is die ou Gonzenmyn wat as mynmuseum vir die publiek toeganklik is.
**Johann Buhr** (1900–1940) was ’n Afrikaanse joernalis en skrywer.

Lewe en werk
------------

Johann Jacob Buhr is op 26 September 1900 op die plaas Grasberg in die distrik Nieuwoudtville van Namakwaland gebore. Hy studeer vanaf 1918 vir ’n B.A.-graad aan die Universiteit van Stellenbosch, maar staak sy studies en word vir ’n paar jare joernalis by *Die Burger*. In 1923 hervat hy sy studies as ’n enigsins ryper student en hy word dan ook verkies as studenteraadsvoorsitter. In hierdie hoedanigheid verwelkom hy op 4 Mei 1925 die destydse prins van Wallis, die latere koning Edward VII, op Stellenbosch. Na verkryging van sy B.A.-graad aan die einde van 1925 sluit hy vir ’n jaar as joernalis aan by *The Times of Natal*. Dan keer hy terug na die Universiteit van Stellenbosch om in die regte te studeer. In hierdie tyd is hy die universiteit se korrespondent vir *Die Burger*. 

Tussen 8 Desember 1926 en 15 Januarie 1927 skryf hy ’n reeks artikels vir hierdie koerant onder die titel "*Agter die gordyne*", waarin hy die nuwe professionele teater beskryf. Hierdie artikels is gebaseer op die reise wat hy in hierdie tyd saam met die Hanekom-toneelgeselskap onderneem. Hy behartig vir ’n ruk ook ’n tydskrifrubriek in *Die Huisgenoot*. Reeds op universiteit maak hy groot indruk as debatteerder en later trek hy saam met Hendrik Verwoerd, Van Zyl Steyn (op 26 die jongste professor in die regte tot nou toe) en L.C. Steyn (later hoofregter) vol sale regdeur die land met hulle openbare debatte. 

Weens swak gesondheid (hy het aan tuberkulose gely) tree hy in 1930 vroeg af, maar stuur tot met sy dood artikels en kortverhale vir *Die Burger* en *Die Huisgenoot* vanaf sy huis in Nieuwoudtville. Hierdie artikels sluit drie diepte-artikels vir *Die Huisgenoot* oor diamantsmokkelary in Namakwaland in. Hy is op 20 November 1940 oorlede.

Skryfwerk
---------

Hy is deur Markus Viljoen, destydse redakteur van *Die Huisgenoot*, bestempel as een van die veelsydigste en begaafdste joernaliste wat hy ooit teëgekom het. Sy verhaal "*In Boesmanland*" verskyn in 1935 in sy rubriek in *Die Huisgenoot* en word deur Daniel Hugo in die versamelbundel "*Tydskrif 2*" opgeneem. ’n Bloemlesing uit sy werke word saamgestel deur Hermann Giliomee en in 2015 uitgegee as "***Buhr van die Bokveld: ’n Sprankelende intelligensie***". Benewens koerant-artikels bevat die bundel ook etlike kortverhale.

Publikasies
-----------

| Jaar | Publikasies |
| --- | --- |
| 2015 | Buhr van die Bokveld: ’n Sprankelende intelligensie (saamgestel deur
Hermann Giliomee) |

Bronnelys
---------

### Boeke

* Du Plessis, I.D. "Aantekeninge uit Tuynstraat" Tafelberg-Uitgewers Bpk. Kaapstad Eerste druk 1975

### Tydskrifte en koerante

* Anoniem "Baanbreker-joernalis se werk bewaar" "Beeld" 20 Augustus 2015

### Internet

* Die Burger:
* Esat:

### Resensies

1. ↑  Sien Cas van Rensburg se resensie van "Buhr van die Bokveld", wat op 7 September 2015 in *Beeld* verskyn het.
2. ↑  Botha, Danie LitNet:
3. ↑  Van Rensburg, Cas "Beeld" 7 September 2015:  Geargiveer 3 Oktober 2018 op Wayback Machine
Kniphof se "Botanica in Originali, seu Herbarium Vivum" (1759)
**Johann Hieronymus Kniphof** (24 Februarie 1704 in Erfurt – 23 Januarie 1763) was 'n Duitse geneesheer en plantkundige.
Hy het medies studeer aan die Universiteite van Jena en Erfurt en word in 1737 'n professor in geneeskunde aan laasgenoemde instelling. In 1745 het hy Andreas Elias Büchner (1701–1769) opgevolg as direkteur van die biblioteek in Erfurt, en word twee jaar later die dekaan van die fakulteit geneeskunde. In 1761 word hy as rektor van die universiteit verkies.

By Erfurt het hy 'n groot en indrukwekkende herbarium saamgestel, waaroor hy in 1733 'n werk gepubliseer het met die titel "Botanica in originali". Dit word as Kniphof se *magnum opus* beskou, en dit sou uiteindelik in verskeie uitgawes gepubliseer word. Dit was bekend vir die gebruik van 'n voorbereiding/druktegniek bekend as "natuurdruk", wat destyds 'n min-begrypde proses was wat Kniphof bemeester het om besonderhede van verskeie botaniese eksemplare af te druk.

Die plantgenus *Kniphofia* (familie Asphodelaceae) is ter ere van hom deur die plantkundige Conrad Moench (1745–1805) genoem.
| **Thimphu**ཐིམ་ཕུག།
 |
| --- |
| **Kaart** | **Vlag** |
|  |
|  |
|  |
| **Wapen** |
|  |
|  |
|  **Land** | Vlag van Bhoetan Bhoetan |
|  **Provinsie** | Thimphu |
|  **Koördinate** | 27°28′00″N 89°38′30″O﻿ / ﻿27.46667°N 89.64167°O﻿ / 27.46667; 89.64167 |
|  **Gestig op** | 13de eeu |
|  **Oppervlakte:** |   |
|  - Totaal | 26,14 vk km |
|  **Hoogte bo seevlak** | 2 320 m |
|
|
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (2005) | 79 185 |
|  - Bevolkingsdigtheid | 3 029/vk km |
|  **Tydsone** | UTC +6 |
|
|  **Burgemeester** |  |
|  **Amptelike webwerf** | thimphu.gov.bt |
|

**Thimphu** (Dzongkha: ཐིམ་ཕུག།; voorheen gespel as **Thimbu** of **Thimpu**) is die hoofstad en grootste stad van Bhoetan. Die stad het 'n bevolking van 79 185 in 2005 gehad en 'n oppervlakte van 26,14 km². Dit is in die westelike sentrale deel van Bhoetan geleë, en die omliggende vallei is een van Bhoetan se dzongkhags, die Thimphu-distrik. Die antieke hoofstad Punakha is in 1955 as hoofstad vervang deur Thimphu, en in 1961 is Thimphu deur die 3de Druk Gyalpo Jigme Dorji Wangchuck tot die hoofstad van die Koninkryk van Bhoetan verklaar.

Die stad strek in 'n noord-suid rigting op die wesoewer van die vallei gevorm deur die Raidāk-rivier, wat in Bhoetan bekend staan as die Wang Chuu of Thimphu Chuu. Thimphu is die vierde hoogste hoofstad ter wêreld op hoogte en wissel in hoogte van 2,248 meter tot 2,648 meter. Ongewoon vir 'n hoofstad, het Thimphu nie 'n eie lughawe nie, maar is afhanklik van die Paro-lughawe wat per pad oor sowat 54 kilometer verbind is.

Thimphu, as die politieke en ekonomiese sentrum van Bhoetan, het 'n dominante landbou- en veebasis, wat 45% van die land se BNP bydra. Toerisme, hoewel dit 'n bydrae tot die ekonomie lewer, word streng gereguleer, wat poog om 'n balans tussen die tradisionele, ontwikkeling en modernisering handhaaf. Thimphu bevat die meeste van die belangrike politieke geboue in Bhoetan, waaronder die Nasionale Vergadering van die nuutgestigte parlementêre demokrasie en Dechencholing-paleis, die amptelike woning van die Koning, noord van die stad. Thimphu word gekoördineer deur die 'Thimphu Struktuurplan', 'n Stedelike Ontwikkelingsplan wat in 1998 ontwikkel het met die doel om die brose ekologie van die vallei te beskerm. Hierdie ontwikkeling word voortgesit met finansiële hulp van die Wêreldbank en die Asiatiese Ontwikkelingsbank.

Die kultuur van Bhoetan word volledig weerspieël in Thimphu in literatuur, godsdiens, gebruike en nasionale kleredrag, die kloosterpraktyke, musiek en dans, en in die media. Tshechu is 'n belangrike fees wanneer maskerdanse, algemeen bekend as Cham-danse, in die binnehowe van die Tashichho Dzong in Thimphu opgevoer word. Dit is 'n vierdaagse fees wat elke jaar in September of Oktober gehou word, op datums wat ooreenstem met die Bhoetanese kalender.

Galery
------

* Uitsig op ThimphuUitsig op Thimphu
* Kinders met die koninklike paleis op die agtergrondKinders met die koninklike paleis op die agtergrond
* Chorten herdenkingteken voor koning Jigme Dorji Wangchuk in ThimphuChorten herdenkingteken voor koning Jigme Dorji Wangchuk in Thimphu
* Thimphu, van Buddhapunt af gesienThimphu, van Buddhapunt af gesien
’n Tekening van die ruïnes van die Savoy-paleis.
Die Savoy-kapel.
Die **Savoy-paleis** (Engels: *Savoy Palace*), wat in Middeleeuse Londen as een van die spoggerigste meenthuise van die adel beskou is, was die woning van Jan van Gent totdat dit in 1381 in ’n opstand verwoes is. Dit was geleë tussen die Strand en die Teemsrivier – die huidige Savoy-teater en Savoy-hotel is na die paleis genoem.

Geskiedenis
-----------

Die gewildste plek in die Middeleeue in Londen vir die adellikes se huise was die Strand, wat die beste deel van die seremoniële roete was tussen die stad en die Paleis van Westminster, waar die parlement en koninklike hof se sake afgehandel is. Nog ’n voordeel was ’n uitsig oor die Teems, en dit was weg van die stank, rook, sosiale onrus en brandgevaar van die stad laer af met die rivier.

In 1246 het koning Hendrik III die terrein waar die paleis gebou is, toegeken aan sy vrou se oom, Peter II, die Graaf van Savoy. Dit was later die eiendom van die hertôe van Lancaster. In die 14de eeu het dit die huis van Jan van Gent geword; hy was een van die jongste seuns van koning Eduard III en het deur sy huwelik die titel en grond van die hertôe van Lancaster geërf. Hy was die land se magsbemiddelaar en rykste burger. Die paleis was een van die mees manjifieke adelhuise in Engeland. Dit was bekend vir die eienaar se manjifieke versameling tapisserieë, juwele en ander ornamente. 

Tydens die Engelse Boere-opstand van 1381 het die betogers (wat Jan kwalik geneem het vir die instelling van die kopbelasting, wat die opstand ontketen het) die Savoy en alles daarin stelselmatig verwoes. Wat nie gebreek of afgebrand kon word nie, is in die rivier gegooi. Juwele is selfs met hamers stukkend geslaan. Die terrein het desondanks die naam Savoy behou.

Hendrik VII het in sy testament opdrag gegee vir die bou van die **Savoy-hospitaal** vir behoeftige mense op dié terrein. Dit is in 1512 geopen. Die enigste gebou van die hospitaal wat nog staan ná die sloping in die 19de eeu, is die kapel, wat gewy is aan Johannes die Doper.

Die Savoy-hotel en -teater staan vandag op dié terrein. Baie ander plekke in die omgewing het ook dié naam, soos Savoy-hof, -heuwel, -straat, -laan ens.
| **Sozopol  Созопол**
 |
| --- |
| **Kaart** | **Wapen** |
|  |
|  |
|  |
| **Vlag** |
|  |
|  |
|  **Land** |  Bulgarye |
|  **Koördinate** | 42°25' N, 27°41' O |
|  **Stigting** | 609 v.C. |
|  **Oppervlak:** |   |
|  - Totaal | 41,829 km² |
|  **Hoogte bo seevlak** | 0 m |
|
|
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (15 Desember 2010) | 5 679 |
|  - Bevolkingsdigtheid | 135,8/vk km |
|  **Tydsone** | UTC+2 |
|  - Somertyd | UTC+3 |
|  **Burgemeester** | Panajot Wassilef Rejsi |
|  **Amptelike Webwerf** | *sozopol.bg* |
|

**Sozopol** [soˈzɔpoɫ] (Bulgaars: Созопол, *Sozopol*, Grieks: Σωσόπολις, *Sosopolis*, Oud-Grieks en Bisantyns: Ἀπολλωνία Ποντική, Latyns: *Apollonia Pontica*) is 'n klein stad aan die Bulgaarse Swartseekus.

Sozopol is die oudste nedersetting aan die Bulgaarse kus wat sowat 2 600 jaar gelede deur Griekse koloniste uit Milet as *Apollonia Pontika* gestig is. Die vroegste spore van menslike bewoners dateer selfs terug in die 4de millennium v.C.

Vandag is Sozopol 'n gewilde toeristetrekpleister waar tienduisende jongmense gedurende die somervakansie partytjies vier, terwyl die ouer generasies na die historiese ou stad stroom wat op 'n rotsige skiereiland geleë is. In die Sint Joris-die-Oorwinnaar-kerk word relieke van Johannes die Doper bewaar.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb12554464n (data)
* GND: 4201305-7
* LCCN: n88661738
* NKC: xx0043244
* VIAF: 134987078
* WorldCat Identities: lccn-n88661738

 |
***Save Venice Inc.*** (SV) is 'n Amerikaanse weldadigheidsorganisasie wat in Desember 1971 in die lewe geroep is om die argitektoniese en kunserfenis van Venesië te restoureer en vir die nageslag te bewaar. Die organisasie het sy hoofkwartier in New York, met 'n kantoor in Venesië, 'n aktiewe filiaal in Boston en ondersteuners elders in die Verenigde State en Europa.

Save Venice Inc. organiseer 'n verskeidenheid kulturele en opvoedkundige aktiwiteite om fondse vir die bewaring van Venesiaanse kuns en argitektuur in te samel en die publiek bewus te maak van die uitdagings wat Venesië se boukuns en kunsskatte in die gesig staar - soos sy jaarlikse maskerballe (die *Ballo in Maschera* in New York), opvoedkundige toere en lesings en tweejaarlikse gala-aande in Venesië (die *Gran Gala a Venezia*). Sedert sy stigting het SV meer as 500 Venesiese kunswerke en geboue gerestoureer.

In 2015 het *Save Venice* die *Rosand Library & Study Center* in Venesië gevestig wat as aanlooppunt vir navorsing in verband met Venesiaanse kuns, geskiedenis en bewaring dien. Die organisasie stel ook beurse en fondse vir navorsers, uitstallings en publikasies beskikbaar om Venesiaanse studies en die bewaring van die stad se kunsskatte te bevorder.
Dikwels word die Suide voorgestel as 'n idilliese, betowerde wêreld
Maar orals gooi die verlede 'n skadu oor die hede.  
Anne Rice, een van die bekendste verteenwoordigers van die genre, verbind New Orleans, as die argetipiese stad van Southern Gothic, met die vampiermite. Sy beskryf haar vampiere as elegante, tragiese, gevoelige karakters. Kritici sien hulle daarnaas as allegoriese simbole van isolasie, as wesens wat ontvreem is van die wêreld rondom hulle; wat tussen ons beweeg, maar gedoem is om buitestaanders bly, tot 'n punt waar die skryweres - en moontlik die leser - meer met hulle identifiseer as met hul slagoffers
**Southern Gothic**, ook **Suidstate-Gotiek** genoem, is 'n genre binne die Amerikaanse literatuur wat vanaf die vroeë 19de eeu as 'n selfstandige stroming binne die Gotiese literatuur van Engelssprekende lande begin ontwikkel het. Die handeling van Southern Gothic-romans speel in die Amerikaanse Suide as geografiese en kulturele ruimte af en is diep gewortel in hierdie streek se spanninge en dwalinge; dikwels word kwessies soos geweld, misbruik of armoede getematiseer. Kenmerkend vir die genre is enersyds elemente wat ontleen is aan Engelse Gotiese literatuur soos uitbeeldings van die irrasionele en die afgrondelike in die mens en sy vervreemding van die wêreld, oorweldig deur angs; sy geheime verlange en sy impulse kry dikwels gestalte in groteske karakters. 

Andersyds bevraagteken Southern Gothic-literatuur die romantiese beeld van 'n bukolies-idilliese Suide, sy agrariese leefstyl en sy aristokraties-elegante plantasiesamelewing deur lig te gooi op sy skadukant: die ontkenning en onderdrukking van historiese realiteite soos slawerny, rassisme en geweldpleging binne 'n patriargale konteks. Die Suide se morele waardes word in 'n kritiese lig gesien, met 'n sin vir donker humor.
Die Soutpan-krater.
Die krater bekend as **Soutpan** (en soms ook as **Tswaing**) in Gauteng is een van die mees unieke geologiese formasies in Suider-Afrika.

Ligging
-------

Die krater is noord van Soshanguve en op die grens van die provinsie Noordwes. Dit is 40 km noord van Pretoria, 20 km wes van Hammanskraal en by die koördinate 25° 24′ 26″ S en 28° 6′ 11″ O.

Krater
------

So ±220 000 jaar gelede het 'n meteoriet met 'n deursnee van 30 tot 50 m en 'n massa van 300 000 ton die aarde hier teen 16 km per sekonde getref. Die gevolg hiervan was 'n krater bestaande uit 'n sirkel van heuwels met 'n deursnee van 1,13 km. Die buitewand van die krater styg geleidelik. Die binnewand is egter byna vertikaal vir 100 m bokant die swart modderige kratervloer. Veral in die reënseisoen is hier 'n meer met souterige water. Daar bestaan vier sulke impakkraters in Suider-Afrika en 170 wêreldwyd. Hierdie is dus nie 'n vulkaniese krater nie.

Natuurreservaat
---------------

Rondom die krater is 'n natuurreservaat van 1946 ha. Die gebied is nie net gedenkwaardig oor die krater nie, maar ook oor die ongeskonde natuurlike plantegroei, dierelewe en veral die voёllewe. Daar is 'n museum en voetslaanpaaie. Klipwerktuie wat hier aangetref is, bewys dat die gebied reeds 100 000 jaar gelede bewoon was. Tot in 1956 is hier sout ontgin.

Bibliografie
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Tswaing crater***. |

* www.footprint.co.za
* www.hartrao.ac.za

Koördinate: 25°24′32″S 28°4′58″O﻿ / ﻿25.40889°S 28.08278°O﻿ / -25.40889; 28.08278

| * l
* b
* w
Ditsong Museums van Suid-Afrika |
| --- |
| Museums | 
* Ditsong Nasionale Natuurhistoriese Museum
* Suid-Afrikaanse Nasionale Museum van Militêre Geskiedenis
* Ditsong Nasionale Kultuurhistoriese Museum
* Pionier-opelugmuseum
* Sammy Marksmuseum
* Soutpan Meteorietkrater
* Krugerhuis
* Willem Prinsloo-landboumuseum

 |
**Theuns Kotzé** (1928 - 1988) was 'n Afrikaanse skrywer wat bekendheid verwerf vir sy kontreiverhale oor Namakwaland.

Lewe en werk
------------

Theuns Kotzé is in 1928 in ’n kapwa op die trekpad in Namakwaland gebore. As jong kind pas hy ses maande van die jaar skape op en die ander ses maande gaan hy skool. Ná matriek gaan hy werk in 'n bank in Durban, maar los dit omdat hy nie eintlik Engels kon praat nie en die geld te min was Toe word hy onderwyser en daarna 'n mislukte sakeman. Op die televisieprogram *Spies en Plessie* was hy 'n gereelde gas om die kykers op sy stories te trakteer. Hy was getroud. Op 29 Februarie 1988 is hy oorlede

Skryfwerk
---------

Theuns skryf verhale en sketse oor Namakwaland, waarin hy daarin slaag om hierdie eiesoortige streek en mense se kern saam te vat en weer te gee in knap vertellings wat weet wat om te sê en wat om te verswyg. Sy taalgebruik en sêgoed is ook besonder beskrywend en ’n realistiese weergawe van die streektaal. Sy kortverhale maak dus ’n bydrae as streekskuns en as letterkunde. Hy lê die vertellings in die mond van oom Klaas Rosyntjie en verskeie van hierdie verhale word eers in *Huisgenoot* gepubliseer voordat dit in ’n boek versamel word. Hy publiseer dan die verhaalbundel "*Latjieboud en die horingmansooi*", wat die titelverhaal, "*Joeka*", "*Jasper*" en "*Van Oshoek na Koffiemeul*" bevat. "*Die vlugroep van die kelkiewyn*" bevat korter sketse oor Namakwaland. Die akteur Albert Johan Nel voer in 1987 van hierdie vertellinge onder die titel "*Slukkies uit die brakgorra*" in die André Huguenet-teater in Bloemfontein op. Die stories wat hy kies vir die vertoning is "*Die misvloernuwejaar*" wat vol is van nostalgiese herinnering; "*Oom Klaas en die ouderling*" waar die mens se skynheiligheid onder die loep kom; die natuursiening in "*Oom Klaas en die skoolmeester*" en die onderonsie met ’n polisieman in "*Oom Klaas en die Bottelkuit*". Abraham H. de Vries neem sy kortverhaal "*Die skrywelekker*" in die versamelbundel "*Uit die kontreie vandaan*" op en "*Die vroedvrou kom betyds*" in die versamelbundel "*Steekbaard*". Theuns vertaal Wilbur Smith se "*The diamond hunters*" in Afrikaans as "*Die diamantsoekers*".

Publikasies
-----------

| Jaar | Publikasies |
| --- | --- |
| 1972 | Latjieboud en die horingmansooi |
| 1987 | Die vlugroep van die kelkiewyn |
|  | Vertalings |
| 1977 | Die diamantsoekers – Wilbur Smith |

Bronnelys
---------

### Boeke

* Kannemeyer, J.C. "Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 2" Academica, Pretoria, Kaapstad en Johannesburg Eerste uitgawe Eerste druk 1983
* Kannemeyer, J.C. "Die Afrikaanse literatuur 1652-2004" Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 2005

### Tydskrifte en koerante

* Anoniem "Skrywer self ’n Namakwalander" "Die Volksblad" 20 Maart 1987

### Internet

* Esaach:
* Nel, Albert Johan Die Burger:
* Worldcat:

### Resensies

1. ↑  Sien artikel in *Die Volksblad* van 20 Maart 1987
2. ↑  Albert Johan Nel se brief in *Die Burger* van 11 Maart 1988
3. ↑  Botha, Elize "Tydskrif vir Geesteswetenskappe" Jaargang 19 no. 4, Desember 1979
4. ↑  Brink, André P. "Rapport" 29 November 1987
Die Britse troepeskip **Charlotte** het op 20 September 1854 in Algoabaai vergaan. Dit is een van die mees ontstellende skeepsrampe van Suider-Afrika, veral omdat dit hoofsaaklik te wyte was aan die gebrek aan hawegeriewe in Port Elizabeth.

Die driemaster van 450 ton en van hout is in 1844 in Liverpool gebou. Op 28 Junie 1854 het die skip met 163 soldate en 5 offisiere van die 27ste Regiment, 16 vroue en 29 kinders as passasiers en 'n bemanning van 22 van Queenstown in Ierland na Calcutta in Indië vertrek.

Omdat die reis van Ierland na die Kaap weens die weersomstandighede heelwat langer geduur het as normaal, het kapt. Robert D. Affleck besluit om vir water en voedsel by Port Elizabeth vas te meer. Terwyl die skip in die hawe is, breek 'n geweldige storm los sodat twee van sy ankertoue en twee maste breek en die skip aan die onderpunt van Jettystraat op die rotse loop. Selfs 'n reddingsboot strand. Ook die baie skerp rotse het bygedra tot die lewensverlies van ongeveer 110 opvarendes. Dae lank het nog lyke in Algoabaai uitgespoel. Dit is die ergste skeepsramp wat in Port Elizabeth plaasgevind het.

Bibliografie
------------

* Burman, Jose: Strange shipwrecks of the southern seas. Kaapstad: Struik, 1968.
* Turner, Malcolm: Shipwrecks and salvage in South Africa – 1505 to the present. Kaapstad: Struik, 1988. ISBN 0-86977-387-9
* www.pdavis.nl/Charlotte
| **9A1472 *Wichr*** |
| --- |
|  |
|
| **Rol**: | Luggelanseerde anti-tenkmissiel |
| **In gebruik sedert**: | ongeveer 1990 |
| **Eerste vlug**: | 17 Augustus 1987 |
| **Aantal gebou**: | 14 500 |
| Status |
| **in gebruik by**: | Russiese Lugmag |
| **Status**: | In aktiewe diens |
| Afmetinge |
| **Lengte**: | 2,80 m |
| **Omtrek**: | 130 mm |
| **Massa**: | 45 kg |
| Bewapening |
| **Plofkop**: | Pantser penetrasie agter ERA, 1 000 mm |
| **Ontsteking**: | nabyheid of met aanraking |
| Lanseerparameters |
| **Reikafstand**: | 8–10 km (8 km as lansering van helikopters is) |
| **Snelheid**: | 600 m/s, Mach 1,8 |
| **Geleiding**: | Laserstraalaftasting |
| **Lanseerplatforms**: | Helikopters: Ka-50, Ka-52, vliegtuig: Su-25T |
|

**9A1472 *Wichr*** (Russies: *Вихрь*), (Afrikaans: Warrelwind) is 'n Russiese lasergeleide anti-tenkmissielstelsel. Die GRAU-naamstoewysing vir die stelsel is **9K121**. Die missiel staan volgens die NAVO-klassifikasie bekend as die **AT-16**. 

Die missiel word uit die lug gelanseer van 'n Ka-50-, Ka-52-helikopter of Soechoi Su-25-vegvliegtuig. Daar word veronderstel dat dit reeds teen 1990 operasioneel ontplooi was in die Russiese Lugmag maar is eers in 1992 vir die eerste keer by die Farnborough Lugskou tentoongestel. 

Die aanwending van die missiel is gerig om veral grondteikens aan te val, spesifiek tenks, en teikens met reaktiewe pantser. 'n Teiken kan tot so ver as 8 km aangeval word indien die missiel deur 'n helikopter gelanseer word, of 10 km van 'n vastevlerkvliegtuig. Die Wichr kan ook stadigbewegende lugteikens neerskiet.

Die Wichr-missiel is 'n onderdeel van die Wichr-M stelsel, die ander dele sluit in 'n outomatiese teikensoekstelsel en 'n lanseerder.

Die missiel beweeg tydens sy vlug deur die lug, in deurlopende spiraalbeweginge, terwyl 'n enkele beheermeganisme die rigting voortdurend aanpas. Om die kans op 'n voltreffer te verhoog kan twee missiele per salvo gelanseer word op 'n teiken.
**Haithabu** (Oudnoors:*Heiðabýr*, afgelei van *heiðr* = heide, en *býr* = plaas; Deens: *Hedeby*, [ˈheːð̩byːˀ]; Latyn: *Heidiba*; huidige Duitse naam: **Haddeby**) was as die eerste werklike Middeleeuse stad in Noord-Europa 'n belangrike sentrum vir die handel tussen Skandinawië, die Noordseegebied, die Baltiese lande en die Frankies-Duitse gebiede in die suide.

Die ligging van Haithabu/Hedeby
Gerekonstrueerde Wikinghuise
Haithabu was op die Kimbriese skiereiland aan die Schleirivier en in die Sleeswykse Istmus (landengte) tussen Noordsee en Oossee naby die geskiedkundige Osse- of Leërpad geleë. Die nedersetting het deel uitgemaak van die administratiewe gewes Arensharde. Tans lê die gebied in die munisipaliteit Busdorf naby die stad Schleswig in die administratiewe distrik Schleswig-Flensburg (deelstaat Sleeswyk-Holstein, Duitsland).

Die stad het in die 8ste eeu as 'n klein Wikingdorp ontstaan en reeds in die volgende eeu tot 'n beduidende handelsplek ontwikkel. In die 10de eeu het Haithabu, wat aanvanklik onder Deense heerskappy gestaan het, omstreeks 900 deur Sweedse Wikings beset is en in 983/984 weer Deens geword het, sy bloeitydperk beleef. Die ekonomiese agteruitgang van Haithabu het omstreeks die jaar 1000 begin. Vyftig jaar later is die stad deur 'n verwoestende brand getref.

Haithabu, wat al eeue lank verlate lê, vorm saam met die Danewerk in sy omgewing en die geskiedkundige wal van die Slawiese Wagriërs in Oldenburg in Holstein een van die beduidendste argeologiese monumente in Sleeswyk-Holstein. Argeologiese opgrawings in Haithabu was 'n belangrike bydraer tot kennis van die Wikingtydperk se ekonomiese, kulturele en politieke geskiedenis. Verdere argeologiese ondersoeke, wat in 2002 met behulp van elektromagnetiese meetinstrumente gedoen is, het getoon dat Haithabu 'n beplande en dig beboude stad was. Haithabu is in 2018 saam met die Danewerk deur Unesco as wêrelderfenisgebied gelys.
**Izborsk** (Russies: Изборск; Estnies: Irboska) is ’n dorp in die Pskof-oblast, Rusland. Dit het een van die oudste en indrukwekkendste forte in Wes-Rusland. Die dorp lê 30 km wes van Pskof en net oos van die grens met Estland. Volgens die Russiese Primêre Kronieke was die dorp van 862 tot 864 die setel van die eerste Russiese leier, Rjoerik, se broer, Troewor. Argeologiese opgrawings het egter geen bewyse daarvan opgelewer nie.

Geskiedenis
-----------

Algemene aansig van die Izborsk-kremlin.
Binne-in die kremlin.
In 1233 is die dorp ingeneem deur die Lyflandse Orde van die Swaardbroers en in 1302 het die inwoners van Pskof die fort na ’n meer geleë plek geskuif. In die laat 1500's was Izborsk een van die kleinste, maar mees strategiese forte wat Rusland se noordwestelike grens teen aanvalle help beskerm het. Die fort was veronderstel om ondeurdringbaar te wees, en daarom was die oorname daarvan deur ’n klein Litause regiment in 1569 ’n groot skok vir die destydse heerser, tsaar Iwan die Verskriklike. Die maklike en verraderlike oorname het die toe reeds paranoïese Iwan omgekrap: In die middel van die nag het ’n oorloper, vermom as ’n lid van die Opritsjnina, gelas dat die hekke oopgemaak word "in die naam van die Opritsjnina". Die regiment het die fort toe oorgeneem.

Hoewel Iwan die fort redelik maklik weer teruggeneem het, was hy oortuig daarvan dat die verraad en sameswering veel wyer gestrek het. Die feit dat Nowgorod so na aan Izborsk was, het hom dié stad laat wantrou. Dit en ander faktore het meegebring dat hy Nowgorod in 1570 laat plunder en duisende inwoners laat vermoor het.

Volgens ’n verdrag tussen Rusland en Estland in 1920 om laasgenoemde land se stryd om onafhanklikheid te beëindig, is die grens tussen die twee lande na oos van Izborsk geskuif en het dit deel van Estland geword. Toe Estland later deel van die Sowjetunie word, is die Russiese Sosialistiese Federale Sowjetrepubliek (RSFSR) se grens weer weswaarts geskuif en het Izborsk weer deel van die RSFSR geword.
**Southwell** is 'n nedersetting gestig deur direkte afstammelinge van die Britse setlaars in die Oos-Kaap. Dit is geleë tussen die Kowierivier en die Kariegarivier, 23 km van Port Alfred en 35 km van Grahamstad.

Reeds in 1849 is daar met 'n sendingstasie begin naby die plaas Lombard's Post. Toe was daar ook 'n Xhosaskool, maar dit is weens die Agtste Grensoorlog gesluit. In 1870 is die Anglikaanse kerkie van St. James gebou. Op 6 Desember 1871 is hierdie middelpunt van die gemeenskappie deur biskop Nathaniel James Merriman (die vader van John X. Merriman), biskop Robert Gray, eerw. Robert Washington Stumbles en eerw. Henry Waters ingewy. Die winkel en poskantoor het jare gelede reeds hul deure gesluit. Slegs die kerkie, skool en krieketveld met sy klubhuis het van Southwell oorgebly. John Lomax is op die dorpie gebore.

Southwell se Anglikaanse St. James Kerk

Bibliografie
------------

* Logie, Bartle: Dusty road to long ago. Port Elizabeth: Bluecliff, 2008.
* www.albanyanglicans.org
Die Noordelike Halfrond
Skematiese voorstelling van die traagheidsirkels van lugmassas in die afwesigheid van enige ander kragte, bereken vir windsnelhede van ongeveer 50 tot 70 m/s. Let daarop dat die rotasie presies teenoorgesteld is aan wat normaalweg ondervind word met lugmassas in weerstelsels om laagdrukstelsel soos in siklone
Die **Noordelike Halfrond** is die helfte van 'n planeet se oppervlak wat noord van die ewenaar lê. Op Aarde bevat die Noordelike Halfrond meeste van die landmassa en ongeveer 88-90% van die menslike bevolking.

In die gematigde dele van die halfrond duur winter van Desember tot Maart. Winter kan egter reeds in September begin en tot Mei of selfs Junie duur in die arktiese gebiede en somer van Junie tot September. 

Die Aarde se perihelion, waartydens orbitale beweging die vinnigste is, vind in Januarie plaas. 'n mens sou dus kon verwag dat noordelike winters korter behoort te wees en meer gematig as in die Suidelike Halfrond by ekwivalente breedtegrade, maar in praktyk kompenseer die matigende invloed van die Suidelike Halfrond oseane vir die effek. Tropiese gebiede is geneig om 'n nat seisoen in die 'somer' maande te hê en 'n droë seisoen in die 'winter' maande. 

Gebiede noord van die poolsirkel sal in die somer dae ondervind waar die son glad nie onder gaan nie en in die winter dae wanneer die son nooit opkom nie. Die hoeveelheid dae wat dit gebeur wissel van een dag vir plekke op die poolsirkel en verskeie maande naby die Noordpool self.

As gevolg van die Coriolis effek waai winde in siklone in die Noordelike Halfrond linksom (teen-kloksgewys) terwyl dit in die Suidelike Halfrond regsom (kloksgewys) waai.

Kyk ook
-------

* Seisoene
* Sonstilstand en nagewening
* Kreefskeerkring
* Suidelike Halfrond

| * l
* b
* w
Halfrondtes van die Aarde |
| --- |
| Noordelike Halfrond • Suidelike Halfrond • Westelike Halfrond • Oostelike Halfrond • Landhalfrond • Waterhalfrond |
**Russel Botman** was van 2007 tot sy dood in 2014 die rektor en visekanselier van die Universiteit van Stellenbosch in die Wes-Kaap. Hy was 'n internasionaal bekende teoloog wat die Wêreld Alliansie van Gereformeerde Kerke in Genève oor verskeie aangeleenthede geadviseer het. Hy het ook as die president van die Suid-Afrikaanse Raad van Kerke gedien.

Biografie
---------

Hayman Russel Botman is op 18 Oktober 1953 in Bloemfontein gebore, maar voltooi sy skoolloopbaan in Kliptown, Johannesburg. Hy verwerf later 'n BA, MTh (cum laude) asook 'n doktoraat in teologie van die Universiteit van Wes-Kaapland. In 1976 was hy 'n lid van die universiteit se studenteraad en later 'n predikant van die Nederduitse Gereformeerde Sendingkerk in Wynberg, Kaapstad.

Botman het in 2000 as 'n professor in Praktiese Teologie en Missiologie by die Universiteit van Stellenbosch aangesluit. In 2007 neem hy die leisels as rektor en visekanselier by Chris Brink oor. In 2012 is sy termyn vir 'n verdere vyf jaar verleng.

Hy is op 28 Junie 2014, op 60-jarige ouderdom na 'n hartaanval in sy slaap oorlede. Hy laat sy vrou, Beryl, en kinders, Hayman, Lazelle, Ilze en Roxanne agter.
**Southern Gypsey Queen** is 'n Suid-Afrikaanse rock- en bluesorkes. Dit bestaan uit Gareth Wilson, Tammy Wilson, Gareth Bunge en Jaco Mans.

Agtergrond
----------

Die oorspronklike lede van die groep is almal boorlinge van Molteno in die Oos-Kaap. Die broers Gareth en Paul Wilson is deur hulle pa aan rockmusiek bekendgestel. Hulle het in hulle jeug beide in die plaaslike kerkorkes gespeel. Toe Gareth hoërskool toe is, het hulle hulle eerste rockorkes gestig genaamd "Bombay Duck". Kort hierna het Thys Smit, die bure se seun, by hulle aangesluit as kitaarspeler. In 1999 het Gareth se vriendin, Tammy Jones, by die groep aangesluit as baskitaarspeelster. Die groep het in dieselfde jaar hulle naam verander na Southern Gypsey Queen.

Gareth en Tammy is in 2002 getroud en die groep het kort hierna hulle eerste nasionale toer onderneem. In 2003 het die groep die eerste keer by die KKNK opgetree, waar hulle deur Piet Botha raakgesien is en daarna saam met hom en sy groep Jack Hammer deur die land vertonings gehou het. Na die suksesvolle toer het hulle 'n kontrak met Wolmer Records gesluit.

Die groep se eerste album was 'n nie-amptelike demonstrasie-album genaamd *Southern Gypsey Queen* met 12 snitte. In 2004 is die groep se eerste amptelike album, *Sweet Voodoo*, uitgereik.

Die eerste kortspeler en musiekvideo, *Who We ARe*, het nommer 2 bereik op die musiekkanaal MK89, terwyl die tweede kortspeler, *Song for the Captain*, vir ses weke in die nommer 1-posisie op MK89 deurgebring het.

Paul Wilson se dood
-------------------

Paul Wilson sterf skielik op 10 April 2013 aan 'n hartaanval. Hy was besig om te herstel van ernstige breinvliesontsteking.

Diskografie
-----------

### Sweet voodoo (2004)

* Who We ARe
* Shake That Thang
* Rock 'n Roll Soldier
* Souls of Africa
* Believer
* Running on Empty
* Sweet Voodoo
* Down in the Gutter
* Last Outlaw
* Can't Steal My Rock 'n Roll
* Rock Like Hell
* Disease
* Song for the Captain
* Walkways
* Where

### Rise up (2006)

* Soul Power
* Lovin'
* Miss me
* See the sun again
* Change
* Not Alone
* Testify
* Let it grieve
* Peggy-Mae
* Rise up
* Shine
* Little on my knees
* Revolution
* Heavens' Light
* Angels

### Be the lion (2009)

* Be the lion
* Radio Revolution
* Lose my mind
* Let it burn
* Whats your name
* Walkin' away
* Tonight I weep
* Bang ya head
* I wanna live
* Learn to live
* Homeland

### Delusions of Grandeur (2011)

* Stop Running Away
* All Up In My Soul
* Girl Who Saved the World
* Am I Dreaming
* Angel's Wing
* 99 Red Balloon
* Lie to You
* I See You
* Free
* To Feel Again
* Gotta Be Gone