recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Jenő Jandó** (Hongaarsː ˈjɒndo; gebore op 1 Februarie 1952) is 'n Hongaarse pianis en professor aan die Franz Liszt Musiekakademie in Boedapest, Hongarye.

Agtergrond en opvoeding
-----------------------

Jandó het klavier by die Liszt Akademie onder Katalin Nemes en Pál Kadosa studeer, en het aangegaan om verskeie groot internasionale klavierkompetisies te wen, insluitende die Georges Cziffra en Ciani Klavierkompetisies. Sy professionele loopbaan het egter begin toe hy op 18-jarige ouderdom derde plek behaal het tydens die Beethoven Klavierkompetisie. Hy was ook die wenner van die 1973 Hongaarse Klavier*concours*, en het eerste plek behaal in die kamermusiekkategorie tydens die Sydney Internasionale Klavierkompetisie in 1977.

Loopbaan as solis en begeleidende pianis
----------------------------------------

Jandó word hoog gereken as beide 'n solis en begeleidende kunstenaar, soos blyk uit sy opnames, welke insluit 'n volledige opname van Beethoven se sonates tot Franz Schubert se Forelkwintet en Beethoven se klaviertrios Nos. 5-6 Op. 70 en die klaviertrio No. 7.

As begeleidende pianis het Jenő Jandó al gewerk saam met Takako Nishizaki in opnames van Beethoven se vioolsonates, die Franck vioolsonate, die Grieg vioolsonate, die volledige sonates van Schubert, asook die sonates van Mozart, welke werke opgeneem is vir Naxos. Baie van die opnames word hoog geag deur die Penguin gids vir opgeneemde klassieke musiek. Sy styl van begeleiding is ook opmerklik in Zoltán Kodály se Tjellosonate (Op. 4), sowel as in die meer onlangse opname van Ernő Dohnányi se tjellosonates saam met Maria Kliegel.

Hy is bekend daarvoor dat hy sing of neurie terwyl hy speel; ten einde dit te verhoed het hy die gewoonte aangeleer om 'n onaangesteekte sigaret in sy mond te plaas!

Opnames
-------

Jandó het alreeds meer as sestig albums opgeneem, insluitende musiek deur Bach, Beethoven, Liszt, Schumann, Schubert, Brahms, Haydn, Bartók , Chopin en vele ander. Hy neem tans eksklusief op vir Naxos.
’n Kaart van die aardbewing en naskokke.
Tektoniek van Nepal
Die ontruiming van geboue in Kolkata.
Die **Nepalese aardbewing van 2015** (ook die Himalaja-aardbewing genoem) was ’n aardbewing op 25 April 2015 om 11:56:26 (NST)/07:11:26 (UCT+1) met ’n krag van 7,8 op die Richterskaal en ’n verwoestende krag (IX) op die skaal van Mercalli.

Die episentrum lê ongeveer 34 kilometer oossuidoos van Lamjung, met ’n hiposentrum van ongeveer 10 kilometer diep. Dit is die ergste ramp in die Suid-Asiatiese land Nepal sedert die aardbewing tussen Nepal en Bihar in 1934. Tydens die aardbewing het minstens 7 500 mense omgekom en is talle antieke Nepalese tempels vernietig of beskadig. Die meeste slagoffers was in Nepal, maar daar was ook slagoffers in omliggende lande, waaronder Indië, China en Bangladesj.

Die aardbewing het ’n sneeustorting op Berg Everest veroorsaak wat die lewe van minstens 19 mense geëis het, wat dit die dodelikste dag op die berg in die geskiedenis maak. Dit het nog ’n groot sneeustorting in die Langtangvallei veroorsaak waar 250 nou vermis word. Eeue oue geboue is vernietig soos die Unesco-wêrelderfenisgebiede in die Katmandoevallei, insluitend op die Katmandoe Durbar-, Patan Durbar- en Bhaktapur Durbar-plein. Die regering van Nepal het ná die aardbewing drie dae van rou afgekondig.

Geofisici en ander kundiges waarsku reeds dekades lank dat Nepal kwesbaar is vir ’n dodelike aardbewing, veral as gevolg van die geologie, verstedeliking en argitektuur.

Voortgesette naskokke het oor die hele Nepal voorgekom, met ’n skok van 6,7 op 26 April om 00:54:08 NST. Etlike dae daarna was daar steeds 'n risiko dat grondverskuiwings die gebied kon tref.
Ds. Daniel Bosman en sy vrou.
Ds. **Daniel Bosman** (Wellington, Kaapkolonie, 26 September 1857 - Bellville, 3 April 1930) was 'n Suid-Afrikaanse leraar wat 44 jaar lank in vyf gemeentes van die Nederduitse Gereformeerde Kerk gearbei het. Sy laaste gemeente en die een waarin hy die langste (24 jaar) gestaan het, was die NG gemeente Durbanville.

Daniel Bosman het sy eerste onderwys aan die bekende Blaauwvallei-skool by sy geboortedorp ontvang en sy voorbereidende studie aan die ou Stellenbosse Kollege deurgemaak, waarna hy sy teologiese studie in 1883 aan die Kweekskool op Stellenbosch voltooi het. 

Sy eerste gemeente was Willowmore van 1884 tot 1888 waar hy die opvolger was van ds. Adriaan Hofmeyr en die voorganger van ds. Jan Andries Beyers. Van laasgenoemde jaar tot 1895 was ds. Bosman leraar van die NG gemeente Mosselbaai en daarna van 1895 tot 1899 die tweede leraar van die destydse Nieuwe Kerk, in later jare bekend as die gemeente Tamboerskloof. Van die eerste jaar (1899) van die Tweede Vryheidsoorlog was hy leraar van die Vrystaatse gemeente Boshof, waar hy gebly het tot hy in 1904 'n beroep aangeneem het na die NG gemeente Durbanville.

Eerw. Andries Dreyer skryf in sy in memoriam-stukkie oor ds. Bosman: "In al hierdie gemeentes het hy op waardige wyse en met toewyding en nougesetheid gearbei. Gepaar aan 'n minsame geaardheid, het hy ook 'n ernstige lewensopvatting gehad, wat in sy prediking kragtige uitdrukking gevind het. Aas sy kanselarbeid was deeglikheid van inhoud met sierlikheid van vorm verbind." Ds. Bosman het die Kerk ook buite sy gemeentes gedien, want hy was jare lank skriba van die Ring van Kaapstad en lid van die kuratorium van die Sendinginstituut op Wellington en van die Algemene Sendingkommissie, terwyl hy, volgens eerw. Dreyer, in sy laaste jare die siel was van die Kaapstadse Kindersendinghuis, waarvan daar 'n tak-inrigting op Durbanville gestig is. 

Nadat ds. Bosman in 1928 weens hoë ouderdom sy emeritaat aanvaar het, het hy op Bellville gaan woon en is daar oorlede in April 1930 in die ouderdom van 72 jaar en ses maande.

Bronne
------

* Dreyer, eerw. A. 1931. *Jaarboek van die Nederduits-Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 1931*, Kaapstad: Jaarboek-Kommissie van die Raad van die Kerke.
*Hierdie artikel poog om die Suid-Afrikaanse weergawe weer te gee. Modelname kan verskil vir dieselfde bakkie op oorsese markte.*

Die enkelkajuitbakkie (soortgelyk aan S.A. model)
Die **Nissan Hardbody** (oorsese Frontier) is in 1997 bekendgestel vir die 1998 modeljaar as 'n plaasvervanger vir die verouderde bakkie. Nissan se eerste Hardbody was toegerus met 'n 2.4 L inlynviersilinderenjin, die KA24DE. Later in 1999 is 'n V6-enjin bygevoeg, die VG33E. In Australië is 'n 3.0 L V6 in Junie 2000 ingevoer. In Februarie 2003 is sommige 4x4-modelle met 'n groter 3.3 L V6 toegerus (slegs beskikbaar met 'n 5-ganghandratkas), terwyl 4x2-modelle voortgegaan het met die 3.0 L V6 (met hand- of outomatiese ratkas). Die V6-opsie is laat vaar in 2005, dit het die 2.4 L petrolenjin en 2.5 L turbodiesel as die enigste beskikbare enjins gelaat. Elders was die Hardbody/Frontier ook bekend as die Nissan Navara.

'n Vierdeurweergawe (dubbelkajuit) van die D22 is gedurende 1997-1998 ontwerp en ontwikkel, en in April/Mei 1999 gebou as die 2000 Frontier Crew Cab. By die Chicago Motorskou in Februarie 2000, het Nissan 'n opgekikkerde Frontier vir 2001 bekendgestel met robuuste stilering in 'n poging om dit aantrekliker vir jonger kopers van sy tweede geslag te maak. Die Frontier is heeltemal oorgedoen na die 2004 modeljaar, wat later gelei tot die onbepaalde staking van die enkelkajuitmodel.
Die *Casa Grande* vorm die hartstuk van die kompleks
'n Nagaansig van die Casa Grande
Die Casa Grande se vergadersaal
Die uitsig oor die Stille Oseaan
Die kompleks behels binne- en buitemuurse swembaddens. Vir die *Neptune Pool* of Neptunus-swembad is 'n antieke Romeinse tempelfasade na Kalifornië verplaas
Die binnemuurse swembad in die Romeinse styl
**Hearst Castle** is 'n kasteelagtige herewoning wat die Amerikaanse persmagnaat William Randolph Hearst (1863–1951) tussen 1919 en 1947 deur die argitek Julia Morgan buite San Simeon in die Sentraalkusstreek van Kalifornië vir homself laat bou het. Ná Hearst se afsterwe in 1951 is die kompleks in 1954 in 'n Kaliforniese Staatspark (*California State Park*) omgeskep. Vier jaar later het die herehuis, wat omvattende versamelings van kunswerke en antikwiteite huisves, sy deure vir die publiek geopen en word sedertdien as die *Hearst San Simeon State Historical Monument* bestuur. Die herehuis word gelys as 'n nasionale (*National Historical Landmark*) en Kaliforniese historiese monument (*California Historical Landmark*).

Hearst het die herewoning, wat op 'n heuweltop naby die nedersetting San Simeon ontstaan het, formeel *La Cuesta Encantada* ("Die Betowerde Heuwel") genoem, maar gewoonlik daarna net as *the ranch* verwys (dit was immers op sy uitgestrekte landgoed geleë). In 1947 het die heuweltop-kompleks onder meer uit die hoofgebou met twee torings, drie weelderige gashuise en 127 akkers terrastuine met fonteine en swembaddens bestaan.

Die *Casa del Mar* - die Spaanse naam beteken "Huis van die See" - bied 'n uitsig oor die ongerepte natuurskoon van Kalifornië se Sentraalkus en die Stille Oseaan. Hierdie klein villa is die mees formele en versierde gebou op die Betowerde Heuwel waar Hearst die laaste jare in die kompeks deurgebring het.
Die **Danie Craven-stadion** is 'n veeldoelige sportstadion op Coetzenburg in Stellenbosch, Suid-Afrika. Dit is deel van die Universiteit Stellenbosch se sportfasiliteite. Die stadion is vernoem na rugbylegende en Springbokskrumskakel Danie Craven. Die stadion kan 16 000 toeskouers huisves en is in 1979 gebou. Dit is langs die Coetzenburg-stadion geleë.

Die Danie Craven-stadion word tans hoofsaaklik vir rugbywedstryde gebruik. Tydens die Rugbywêreldbeker 1995 was dit gasheer vir die wedstryd tussen Australië en Roemenië.

Die stadion was ook die gasheer vir die Touch Voetbalwêreldbeker 2007 toe Australië aanspraak gemaak het op die titel as wêreldkampioene vir nog 4 jaar.

Oor die geskiedenis van die FNB Varsitybeker, 'n plaaslike universiteiterugbytoernooi, is vele wedstryde by die stadion gespeel. In die drie jaar van 2008–2010 is die eindstryde ook by die stadion beslis. In 2008 is die eindstryd tussen Maties (Universiteit van Stellenbosch) en die Ikey Tigers (Universiteit van Kaapstad) gespeel en in 2009 tussen Maties en die Pukke (Noordwes-Universiteit). In 2010 is die eindstryd weer tussen die Maties en die Ikey Tigers beslis. Die Maties het al drie toernooie gewen.

Die Bolandkrieketspan speel ook van sy wedstryde by die stadion.

Wedstryde
---------

### Rugbywêreldbeker 1995

*Die hoofartikel vir hierdie afdeling is: Rugbywêreldbeker 1995.*

| Datum | Span 1 | Telling | Span 2 | Rondte |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 3 Junie 1995 | Vlag van Australië Australië | 42–3 | Vlag van Roemenië Roemenië | Groep A |

Sien ook
--------

* Lys van stadions in Suid-Afrika
| **Cottbus**Chóśebuz

 |
| --- |
| **Kaart** | **Wapen** |
|  |
|  |
|  |
| **Vlag** |
|  |
|  |
|  **Land** |  Duitsland |
|  **Deelstaat** |  Brandenburg |
|  **Koördinate** | 51°46′N 14°20′O﻿ / ﻿51.767°N 14.333°O﻿ / 51.767; 14.333 |
|  **Stigting (eerste verwysing)** | 30 November 1156 |
|  **Stadstatus** | Tussen 1216 en 1225 |
|  **Oppervlakte:** |   |
|  - Totaal | 165,15 vk km |
|  **Hoogte bo seevlak** | 75 m |
|
|
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (31 Desember 2018) | 100 219 |
|  - Bevolkingsdigtheid | 607/vk km |
|  **Tydsone** | UTC +1 (MET) |
|  - Somertyd | UTC +2 (MEST) |
|  **Klimaat** |   |
|  - Tipe | Gematigde klimaat |
|  - Gemiddelde jaarlikse temperatuur | 8,9 °C |
|  - Gem. temp. Januarie/Julie | -0,8 / 18,4 °C |
|  - Gemiddelde jaarlikse neerslag | 565 mm |
|  **Burgemeester** | Holger Kelch (CDU) |
|  **Amptelike Webwerf** | *cottbus.de* |
|

Tweetalige padteken in Cottbus
Nadat bruinkool-oopgroefmynbou oos van Cottbus gestaak is, ontstaan hier die grootste kunsmatige meer in Duitsland, die *Cottbusser Ostsee*, met 'n oppervlakte van 1900 hektaar, en 'n jaghawe
*Kunstmuseum Dieselkraftwerk Cottbus*. Die vroeëre dieselkragsentrale, wat in 1928 in bedryf gestel is, is - net soos tientalle ander kragsentrales in Berlyn en Brandenburg - deur die argitek Werner Issel (1884–1974) ontwerp. Nadat dit in 1959 buite bedryf gestel is, dien dit sedert 2008 as die deelstaat Brandenburg se enigste museum vir eietydse kuns
**Cottbus** (Neder-Sorbies: **Chóśebuz** [ˈxɨɕɛbus] Chöshebuss) is die tweede grootste stad in die Duitse deelstaat Brandenburg ná die hoofstad Potsdam. Langs Potsdam, Brandenburg an der Havel en Frankfurt (Oder) is Cottbus een van die vier plaaslike sentrums van die deelstaat Brandenburg en het die status van 'n selfregerende stad. Alhoewel net 'n klein minderheid van Cottbus se bevolking Sorbiessprekendes is, word Cottbus as die politieke en kulturele sentrum van die Sorbe in die Neder-Lausitzstreek beskou. Dit is ook die grootste amptelik tweetalige stad in die Bondsrepubliek Duitsland.

Met sy industrialisering en die begin van die bruinkoolmynbou in die 19de eeu het Cottbus tot 'n beduidende nywerheidstad gegroei. Vandag is die stad aan die rand van die Spreewald-bosgebied ook 'n belangrike kulturele en opvoedkundige sentrum met 'n universiteit, 'n staatsteater en uitgestrekte parke.
**Headlight Dreams** is 'n album deur die Suid-Afrikaanse sanger-liedjieskrywer Steve Louw wat vervaardig is deur Kevin Shirley en opgeneem is in die Ocean Way Studios in Nashville, Tennessee. Dis op 7 Mei 2021 uitgereik.  'n Enkelsnit vanaf die album, *Wind in Your Hair*, is op 16 April 2021 en is binne minder as ses weke 128 733 keer op Spotify gestroom.

Sedert 1984 het Louw twee albums saam met sy groep All Night Radio uitgereik en ses saam met sy groep Big Sky, maar *Headlight Dreams* is die eerste soloalbum wat hy uitreik. Hy het al 10 die snitte op die album self gekomponeer.

Volgens Louw is die liedjies geïnspireer deur sy gedagte op 'n motorfietsrit van 8 000 km deur Suid-Afrika. Stephen Thomas Erlewine skryf Louw het sy vorige en gedeelde ervarings en persoonlike insig gebruik om liedjies te skep wat persoonlik maar terselfdertyd universeel is.

Snitte
------

1 Crazy River (3:36)

2 Wind in Your Hair (4:09)

3 Don't Wait (4:01)

4 Train Don't Run (7:33)

5 Seven Roses (4:45)

6 Get Out Of My Heart (4:08)

7 The Lost and Found (2:56)

8 Headlight Dreams (5:13)

9 Heavy Weather (3:07)

10 Queen Bee Maybe (4:34)

Musikante
---------

Steve Louw: sang, akoestiese kitaar

Rob McNelley: elektriese kitare

Kevin McKendree: klavier, Hammond-orrel

Alison Prestwood: baskitaar

Greg Morrow: tromme en perkussie

Joe Bonamassa: leierkitaar op "Wind in Your Hair"

Vervaardig deur Kevin Shirley

Opgeneem in Ocean Way Studios, Nashville, TN

Ingenieur: Austin Atwood

Gemeng deur Kevin Shirley in Ocean Way Studios, Nashville, TN en The Cave Australia, Sydney

Finale produksie deur Bob Ludwig by Gateway Mastering, Portland, ME

Alle snitte geskryf deur Steve Louw

Omslagfoto: Wes Hicks

Skryf van notas: Stephen Thomas Erlewine

Ontwerp deur Kate Moss, Moonshine Design
| Boeddhisme |
| --- |
|  |
| Stigter |
| Siddhartha Gautama |
| Volgelinge |
| 
488–535 miljoen |
| Geskiedenis |
| Geskiedenis van Boeddhisme • Kloosterlewe |
| Belangrike begrippe |
| Afhanklike ontstaan • Dharma • Drie Juwele • Drie kenmerke van die bestaan • Dukkha • Edel Agtvoudige Pad • Karma • Nirwana • Samsara • Verligting • Vier Edel Waarhede |
| Strominge |
| Mahayana • Suiwer Land • Theravada • Tibettaanse Boeddhisme • Vajrayana • Zen |
| Geskrifte |
| Boeddhavamsa • Pali-kanon • Lotussoetra |
| s • b • w |

**Nirwana** (Sanskrit: निर्वाण) of **Nibbana** (Pali:निब्बान) is ’n belangrike begrip in Boeddhisme en verwys na die hoogste vlak wat ’n mens kan bereik en waardeur heiligheid behaal kan word. Die letterlike betekenis is *uitgedoof, onbeweeglik*; eersgenoemde verwys na die einde van begeerte, afkeer en verwarring, wat die hoofdoel van Boeddhisme is. Benewens Boeddhisme ken ander Indiese gelowe ook ’n nirwana, dikwels met ’n verskillende betekenis.

Nibbana in die Theravada
------------------------

In die Theravada verwys die woord "Nibbana" na die verligting wat die Boeddha self bereik het en waarin hy sy studente onderrig. Iemand wat die Nibbana behaal het, kan nie meer die geestelike oorsake van lyding (verlangens en afkeer) ervaar nie omdat daar vir altyd ’n einde daaraan gemaak is.

Die "uitdowing" van verlangens, haat, onkunde en verwarring is volgens die leer van die verligte Boeddha ’n logiese resultaat van die ontwikkeling van die Agtvoudige Pad tot op die hoogste vlak. Iemand wat Nibbana behaal het, kan ook die Vier Edele Waarhede in al hul aspekte volledig begryp en toepas.

### Nibbana en verligting

Om "uitgedoof te wees" is in die Theravada een van die kenmerke van verligting (Pali: *bodhi*). Iemand wat werklik verlig is, weet wat die nibbana is en ervaar dit ook. Dit is die algehele bevryding van die samsara, waarin lyding en geboorte, siekte en dood ervaar word. 

Iemand wat nirwana behaal het, word ’n boeddha genoem as hy dit self behaal het, sonder die hulp van ’n leraar. ’n Sotapanna (die laagste graad van heiligheid) het die dhamma gesien en het ’n voorsmaak van die Nibbana gehad. Hy is op pad na die Nibbana, maar het dit nog nie bereik nie. ’n Arahant (iemand wat die hoogste graad van heiligheid besit) het Nibbana (en verligting) bereik as ’n dissipel van ’n boeddha.
Professor **Danie Goosen** is 'n Suid-Afrikaanse filosoof, voormalige voorsitter van die Groep van 63 (2000–2004) en sedert 2004 die voorsitter van die FAK.

Geskiedenis
-----------

Goosen is in 1953 in Johannesburg gebore. Hy het sy skoolopleiding in Johannesburg en Pretoria gekry en het aan die universiteite van Pretoria en Suid-Afrika ekonomie, teologie en filosofie gestudeer. Hy behaal sy doktorsgraad oor die filosofie van verwondering by Nietzsche 1989.

Vanaf 1985 is hy 'n lektor in die departement Godsdienswetenskap aan die Universiteit van Suid-Afrika en word later senior lektor en mede-professor (1997) in dié departement. Vanaf 2008 is hy professor in godsdienswetenskap aan Unisa.

Goosen was vir 'n lang ruk 'n verdediger van 'n filosofiese posisie (dekonstruksie) waarin figure soos Nietzsche, Martin Heidegger en Jacques Derrida 'n groot rol gespeel het. Vanaf 2000 swaai sy denke weg van Heidegger en Derrida en meer in die rigting van die verdediging van die politieke teologie van 'n "ander moderne" waarin die begrip gemeenskap 'n sterk rol speel. In sy boek *Nihilisme* (2007) beskryf hy die werklikheid (syn) in deelnemende en dramatologiese terme. Die belangrike figure wat nou sy denke inspireer sluit die volgende in: Plato, Aristoteles, Thomas van Aquino, Hegel, Heidegger, Gadamer, Taylor en MacIntyre.

Professor Danie Goosen is met inwerkingtreding van Februarie 2019 aangestel as akademiese hoof by die privaat Afrikaanse verskaffer van tersiêre onderrig, Akademia.

Bibliografie
------------

* 2007. *Nihilisme. Notas oor ons tyd*. Johannesburg: Praag.
* 2013. *Die republikeinse gedagte*. Pretoria: FAK.
* 2015. *Oor gemeenskap en plek*. Anderkant die Onbehae. Pretoria: FAK.
Tydens ’n algehele sonsverduistering is die Son se korona met die blote oog sigbaar.
’n **Korona** (Latyn vir "kroon", afgelei van die Griekse κορώνη *korṓnē*, "krans") is ’n waas van plasma wat die Son en ander sterre omring. Die Son se korona strek miljoene kilometers die ruimte in en is die beste te sien tydens ’n algehele sonsverduistering, maar dit is ook deur ’n koronagraaf sigbaar. 

Metings deur middel van spektroskopie dui sterk ionisering in die korona aan en ’n plasmatemperatuur van meer as ’n miljoen kelvin, baie warmer as op die Son se oppervlak.

Waarnemingsgeskiedenis
----------------------

In 1724 het die Frans-Italiaanse sterrekundige Giacomo F. Maraldi ontdek die sigbare waas wat tydens ’n sonsverduistering sigbaar is, behoort tot die Son en nie die Maan nie. In 1809 het die Spaanse sterrekundige José Joaquín de Ferrer die term "korona" geskep. Volgens sy waarnemings van die sonsverduistering in 1806 by Kinderhook (New York), het De Ferrer ook voorgestel die korona is deel van die Son en nie die Maan nie. 

Die Engelse sterrekundige Norman Lockyer het die eerste element in die Son se chromosfeer ontdek wat onbekend op die Aarde was, en dit is helium genoem. Die Franse sterrekundige Jules Jenssen het, nadat hy sy aantekeninge oor die 1871- en die 1878-vrduistering vergelyk het, opgemerk dat die grootte en vorm van die korona verander met die sonvleksiklus.

In 1930 het die Franse sterrekundige Bernard Lyot die koronograaf uitgevind waarmee die korona besigtig kon word sonder dat daar ’n sonsverduistering is. In 1952 het die Amerikaanse sterrekundige Eugene Parker voorgestel die Son se korona word dalk verhit deur tallose klein "nano-opvlammings", miniatuurverhelderings wat soos sonvlamme lyk en oor die hele oppervlak van die Son voorkom.

### Historiese teorieë

Die hoë temperatuur van die Son se korona gee dit ongewone spektraaleienskappe, wat sommige in die 19de eeu laat voorstel het dat dit ’n voorheen onbekende element, "koronium", bevat. Hierdie spektraaleienskappe is egter intussen verklaar as die gevolg van hoogs geïoniseerde yster (Fe-XIV, of Fe13+). Bengt Edlén het in 1940, na aanleiding van werk deur Grotrian (1939), die eerste keer die korona se spektraallyne geïdentifiseer (nadat dit sedert 1869 waargeneem is) as oorgange van laagliggende metastabiele vlakke van die grondkonfigurasie van hoogs geïoniseerde metale (die groen Fe-XIV-lyn van Fe13+ by 5 303 Å, maar ook die rooi Fe-X-lyn van Fe9+ by 6 374 Å).

Skakels
-------

* Wikimedia Commons logo Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Korona.
* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb11979695n (data)
* LCCN: sh85130465
* NDL: 00566641
* NKC: ph844502

 |
**Korokī Te Rata Mahuta Tāwhiao Pōtatau Te Wherowhero** (16 Junie 1906 - 18 Mei 1966) was die vyfde koning van die Maori's. Hy was die oudste seun van koning Te Rata Mahuta en sy vrou, Te Uranga Matai van die Ngāti Korokī-stam. Hy is Korokī genoem na sy ma se stamvader.

Biografie
---------

Korokī is op 16 Junie 1906 in Waahi, Huntly, gebore. Hy het 'n jonger broer, Taipu, gehad wat in 1924 oorlede is. Korokī het, waarskynlik in die 1920's, 'n verhouding met Te Paea Raihe gehad en hulle het twee dogters gehad. Omstreeks 1930 het hy getrou met Te Atairangikaahu, by wie hy in 1931 'n dogter, Piki, gehad het. Hulle het ook in 1939 'n seun, Robert Mahuta, aangeneem. Korokī en sy gesin het in Waahi gewoon.

Korokī was 24 toe sy pa op 1 Oktober 1933 dood is. Hy is gekies om sy pa op te volg en het teensinnig ingestem. Hy is op 8 Oktober 1933, die dag van sy pa se begrafnis, gekroon. Op 30 Desember 1953 het hy koningin Elizabeth II ontvang by sy ampswoning by die Tūrangawaewae-*marae* in Ngāruawāhia.

Hy het op 18 Mei 1966 in Ngāruawāhia gesterf. Hy is opgevolg deur sy dogter Piki, wat op haar kroning haar ma, Te Atairangikaahu, se naam gekry het.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* LCCN: n2004088020
* TePapa: 45938
* VIAF: 31392118
* WorldCat Identities: lccn-n2004088020

 |
**Ekonomiese materialisme**, ook **stofaanbidding**, verwys na die manier hoe 'n persoon of groep verkies om hul hulpbronne, veral geld en tyd, aan te wend. 
'n Materialis is die benaming vir iemand wat aardse besittings hoog op prys stel. 
In die algemene gebruik verwys die begrip meer spesifiek na 'n persoon wat hoofsaaklik rykdom en weelde najaag. Partykeer sal so ’n persoon as ’n "opsigtelike verbruiker" (Engels: *conspicuous consumer*) uitstaan.

Vanuit baie oorde, onder andere geloof, omgewingsbewaring en maatskaplike aktivisme, word ekonomiese materialisme teengestaan.

Baie gelowe is gekant teen materialisme, omrede dit ’n wig indryf tussen die mens en sy geestelike lewe óf omrede dit tot ’n sedelose leefstyl lei. 
Heelparty sosiale aktiviste voer aan dat materialisme dikwels op maatskaplike euwels uitloop, soos oorlog, misdaad, armoede, onderdrukking en volkslagting. Daarby bied materialisme dikwels geen sin vir die menslike bestaan nie.
Omgewingsbewustes reken materialisme as onvolhoubaar, veral as dit saam met bevolkingsgroei gepaard gaan, vanweë dit omgewingsagteruitgang vererger.

|  |  |
| --- | --- |
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal. | 

Klik vir info oor hierdie sjabloon.
 |
**Epictetus** (Grieks: Ἐπίκτητος) was 'n stoïstiese filosoof uit die 1ste eeu n.C. Hy leef van ongeveer 50 tot 130 n.C. Saam met ander Romeinse filosowe soos Lucius Annaeus Seneca en Marcus Aurelius word Epictetus beskou as een van die leidende figure in die filosofie in die eerste eeu na Christus.

Epictetus se etiese opvattings is opmerklik konsekwent en kragtig en sy onderrigmetodes besonder effektief. Epictetus hou homself veral besig met integriteit, selfdissipline en persoonlike vryheid, wat hy bepleit deur van sy studente te eis dat sy twee sentrale idees grondig ondersoek moet word: die eienskap wat hy "wilsbesluit" (*prohairesis*) noem en die korrekte gebruik van indrukke (*chrēsis tōn phantasiōn*).

Epictetus beweer dat filosofie nie slegs 'n teoretiese dissipline is nie, maar wel 'n lewenswyse. Hy glo dat alle eksterne gebeure deur die noodlot bepaal word en mense dus daarop geen invloed het nie. 'n Mens sal alles wat gebeur kalm en nugter moet aanvaar. Maar almal is wel verantwoordelik vir hul eie dade, wat ons deur streng selfdissipline sou moet ondersoek en beheers.

Lewe
----

Hy word as Griekse slaaf uit Hiërapolis in Frigië (die hedendaagse Pamukkale in Turkye) na Rome gebring waar hy ‘n slaaf word van Epaphroditus, 'n belangrijke bestuurder aan die hof van Nero. In Rome studeer hy by Musonius Rufus, 'n Romeinse senator en stoïstiese filosoof wat met tussenposes onderrig gee in Rome. Na sy vrystelling is Epictetus self in Rome 'n leermeester. Epictetus word waarskynlik in 89 n.C. verban uit Rome, vanweë die edik van Domitianus wie alle filosowe uit Italië verban. Hierna doseer Epictetus in Nikopolis (Noordwes-Griekeland), die filosofie van die Stoïsisme, in 'n skool gestig deur hom.

Voordragte en uitsprake
-----------------------

Self het Epictetus niks geskryf nie, maar sy leerling en bewonderaar Arrianus het agt boeke leergesprekke (Grieks: διατριβαί [*diatribaí*], Latyn: *Dissertationes*, Engels: *Discourses*, Duits: *Lehrgespräche*, Frans: *Entretiens*) van Epictetus saamgestel; waarvan vier boeke bewaar gebly het. Ook stel Arrianus die Handboekie (*Encheiridion*) saam: 'n versameling van 53 aanhalings van Epictetus. Die praktiese advies wat hierin gegee word, word nou nog gerespekteer.

Daarnaas het net enkele fragmente en twyfelagtige tekste van Epictetus se werke bewaar gebly.
Die ekonomiese streek Oeral in Rusland.
Die **ekonomiese streek Oeral** (Russies: Ура́льский экономи́ческий райо́н, *Oeralski ekonomitsjeski rajon*) is een van 12 ekonomiese streke van Rusland. Dit omvat die middel en suide van die Oeralgebergte, asook dele van die Russiese en die Wes-Siberiese Laagland.

Die streek is 824 000 km2 groot en dus effens groter as Turkye. Die bevolking is 20,2 miljoen volgens die 2012-sensus. Sowat 74 persent van die mense woon in die stede. Die gemiddelde bevolkingsdigtheid is 24,6/km2.

Dit is naas die Sentrale ekonomiese streek die grootste ekonomiese streek in die land. In die Sowjetunie was dit ’n belangrike sentrum vir die vervaardiging van yster en staal. In Basjkortostan is die grootste sentrum vir olievervaardiging. In die 17de eeu het ’n groot mynbousektor ontstaan in die Suid-, Sentrale en Noord-Oerals.

Masjienbou is ook belangrik. Verder is daar ’n chemiese, petro-chemiese, olie-, gas- en houtverwerkingsnywerheid. Die grootste nywerheidstede is Magnitogorsk, Jekaterinburg, Tsjeljabinsk, Nizjni Tagil en Perm. Talle spoorweë loop deur die gebied en daar is ook riviervervoer op onder meer die Kama-, Belaja- en Oeral-rivier.

Landbou bestaan hoofsaaklik uit graan-, vleis- en melkproduksie.

Deelgebiede
-----------

Die volgende deelgebiede val in die streek:

1. Basjkortostan
2. Koergan-oblast
3. Oedmoertië
4. Orenburg-oblast
5. Perm-krai
6. Swerdlofsk-oblast
7. Tsjeljabinsk-oblast
Voorbeelde van wentelbane met verskillende eksentrisiteite.
**Eksentrisiteit** is ’n term wat gebruik word om te verwys na die wentelbaan van ’n hemelliggaam wat afwyk van ’n sirkelvorm, die wentelbaan is dus **eksentries**.

Die eksentrisiteit van die wentelbaan is ’n belangrike parameter wat die vorm van die baan definieer en kan beskou word as die mate waarin die wentelbaan van ’n sirkel afwyk.

Die eksentrisiteit ({\displaystyle e\,\!}) word baie presies gedefinieer vir alle sirkelvormige, elliptiese, paraboliese en hiperboliese bane en kan die volgende waardes hê:

* Vir sirkelvormige wentelbane: {\displaystyle e=0\,\!},
* Vir elliptiese wentelbane: {\displaystyle 0<e<1\,\!},
* Vir paraboliese wentelbane: {\displaystyle e=1\,\!},
* Vir hiperboliese wentelbane: {\displaystyle e>1\,\!}.

Formule
-------

Die eksentrisiteit van ’n wentelbaan kan bereken word as die grootte van die eksentrisiteitsvektor:

{\displaystyle e=\left|\mathbf {e} \right|}
waar:

* {\displaystyle \mathbf {e} \,\!} die eksentrisiteitsvektor is.

---

Vir elliptiese wentelbane kan die eksentrisiteit ook bereken word uit die afstand vanaf die omwentelde liggaam tot die periapside en apoapside:

{\displaystyle e={{d\_{a}-d\_{p}} \over {d\_{a}+d\_{p}}}=1-{\frac {2}{{\frac {d\_{a}}{d\_{p}}}+1}}={\frac {2}{{\frac {d\_{p}}{d\_{a}}}+1}}-1}
waar:

* {\displaystyle d\_{p}\,\!} die afstand tot die periapside is,
* {\displaystyle d\_{a}\,\!} die afstand tot die apoapside is.

Voorbeelde
----------

Die eksentrisiteit van die Aarde se wentelbaan is tans 0,0167. Pluto se eksentrisiteit is 0,2488 (die grootste waarde onder die planete in ons Sonnestelsel), Mercurius s’n 0,2056 en die maan s'n 0,0554.
**Burton Leon** "**Burt**" **Reynolds** (11 Februarie 1936 – 6 September 2018) was ’n Amerikaanse akteur, rolprentregisseur en -vervaardiger.

Loopbaan
--------

Reynolds in *Gunsmoke* (1962).
Reynolds in 2011.
Reynolds het op hoërskool Amerikaanse voetbal gespeel, maar ’n besering en ’n latere motorongeluk het sy sportloopbaan kortgeknip. Hy het daarna aan die Palm Beach Junior College in Lake Worth, Florida, studeer waar ’n Engelse dosent hom die hoofrol in ’n toneelstuk, *Outward Bound*, laat speel het. Reynolds het die Florida-dramaprys in 1956 daarvoor gewen wat ’n beurs vir die Hyde Park Playhouse in New York ingesluit het. Terwyl hy daar was, het hy Joanne Woodward ontmoet en sy het vir hom ’n agent gekry. Reynolds het ’n rol in *Tea and Sympathy* in die Neighborhood Playhouse in New York-stad gekry. Ná sy Broadway-debuut in *Look, We've Come Through* het hy dramaklasse geloop en daarna rolle gekry in televisieprogramme soos *Riverboat* en *The Lawless Years*. Hy het ook die rol van Quint Asper, ’n inheems-Amerikaanse grofsmit, in drie seisoene van *Gunsmoke* vertolk. Dit het gelei tot wyd gepubliseerde promosiefoto's van Reynolds voor ’n skuur, onder meer die foto links. Hy het ook in goedkoper rolprente begin speel.

In 1966 het hy die titelrol in *Navajo Joe* gekry. Dié goedkoop prent het hom gevestig as ’n aanvaarbare hoofrolspeler in flieks. Sy deurbraakrol was in *Deliverance* (1972) – dit het hom ’n ster gemaak en hy het daarna nakend in die tydskrif *Cosmopolitan* poseer.

Reynolds het in 1977 in die gewilde *Smokey and the Bandit* en in 1981 in *The Cannonball Run* gespeel. Hy was daarna in verskeie TV-programme, onder meer die reeks *Evening Shade*, waarvoor hy ’n Golden Globe en Emmy gewen het. In 1996 was hy in *Striptease* (1996), wat ’n sukses by die loket was, maar nie eintlik by resensente nie. Hy was ook in *Boogie Nights* (1997), waarvoor hy nog ’n Golden Globe gewen het. Hierna het die TV-reeks *The Dukes of Hazzard* (2005) en die sportkomedie *The Longest Yard* (2005) gevolg.

### Ander rolle

In 1973 het Reynolds die album *Ask Me What I Am* uitgereik en saam met Dolly Parton in *The Best Little Whorehouse in Texas* gesing. In 1978 het hy ’n ster op die Hollywood Walk of Fame gekry.

Reynolds was ook ’n medeskrywer van die kinderboek *Barkley Unleashed A Pirate*, ’n storie oor "die belangrikheid van vasbyt, die wondere van vriendskap en die mag van die verbeelding".
Onderwaterboog by die *Cathedral*-duikplek naby Umkomaas.
Die **Aliwal-bank** is 'n rotsagtige rif in die Indiese Oseaan, baie naby die oppervlakte, sowat 4 km vanaf Umkomaas langs die KwaZulu-Natalse kus. Die rif is sowat 1.5 km by 1 km groot. Die bank is 2.7 m (1½ vaam) diep op sy vlakste plek. Verskeie skepe het reeds hier gestrand onder andere die *Amy lykes* in 1970 en die *Nebo* op haar nooiensvaart in 1884. Die rif is vernoem na die bark *Aliwal* wat die rif die eerste keer in 1849 waargeneem het. Dié bank is een van die rykste diepseevisvangsgebiede langs die suidkus. Dit is ook gewild onder skubaduikers. Die Green Pointvuurtoring is opgerig om skeepsverkeer te waarsku oor die gevaar.

Sien ook
--------

* Agulhasbank
* Clan Alpine-rif
* Protea-bank

Bronne
------

* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995. ISBN 1-86842-026-4
* Ensiklopedie van Suidelike Afrika, Eric Rosenthal, 1967

Koördinate: 30°16′01″S 30°53′14″O﻿ / ﻿30.26694°S 30.88722°O﻿ / -30.26694; 30.88722
**Dame Jennifer Mary Shipley** (née **Robson**; gebore op 4 Februarie 1952) is 'n voormalige Nieu-Seelandse politikus wat van 1997 tot 1999 die 36ste premier van Nieu-Seeland gedien het. Sy was die eerste vroulike premier van Nieu-Seeland, en is die enigste vrou wat die Nasionale Party gelei het.

Shipley is in Gore, Suidland, gebore. Sy het op die platteland van Canterbury grootgeword en het Marlborough Girls 'College en die Christchurch College of Education bygewoon. Voordat sy die politiek betree het, het sy as onderwyser gewerk en was sy betrokke by verskillende gemeenskapsorganisasies. Shipley is tydens die verkiesing in 1987 tot die parlement verkies en die kiesers van Ashburton (later herdoop tot Rakaia) gewen. Toe die Nasionale Party in 1990 weer aan bewind kom, is sy onder Jim Bolger in die kabinet aangestel. Shipley was daarna Minister van Maatskaplike Welsyn (1990–1996), Minister van Vroue (1990–1996), Minister van Gesondheid (1993–1996) en Minister van Vervoer (1996–1997).

In Desember 1997 bedank Bolger as premier nadat hy die vertroue van sy party verloor het. Shipley is verkies as sy plaasvervanger en word Nieu-Seeland se eerste vroulike regeringshoof. Sy het 'n ongemaklike koalisie by New Zealand First geërf, gelei deur Winston Peters. Die koalisie is in Augustus 1998 ontbind, maar Shipley kon aan bewind bly met die hulp van Mauri Pacific, 'n NZ First-splintergroep. By die verkiesing in 1999 is Shipley se regering verslaan deur die Arbeidersparty, gelei deur Helen Clark. Sy het voortgegaan as leier van die opposisie tot Oktober 2001. Shipley het haar sedert die politiek verlaat by die sakewêreld en liefdadigheidsbelange en is lid van die Raad van Vroue Wêreldleiers.

Bronne
------

* Jenny Shipley Biography, NZHistory
**Jennifer Muriel van den Heever** (gebore op 21 Januarie 1962 in Windhoek) is 'n Namibiese politikus en lid van die Populêre Demokratiese Beweging (PDM). Sedert Maart 2015 dien sy as 'n lid van die Nasionale Vergadering van Namibië vir die PDM. Sy is die huidige adjunkpresident van die PDM en die party se vorige nasionale voorsitter. Van 2015 tot 2020 was sy die party se hoofsweep in die Nasionale Vergadering.

Vroeë lewe
----------

Jennifer Muriel van den Heever is op 21 Januarie 1962 in Windhoek, Suidwes-Afrika gebore. Sy het standerd 10 in 1979 voltooi.

Loopbaan
--------

Tussen 1984 en 1992 het sy as 'n immigrasiebeampte van die Ministerie van Binnelandse Sake gewerk. Sy is in 1994 as 'n laerskoolonderwyseres aangestel, maar het slegs vir 'n jaar lank skool gehou voordat sy bedank het.

In 1999 het sy 'n streeksvoorsitter van die Populêre Demokratiese Beweging (toe nog die Demokratiese Turnhalle-alliansie) geword. Sy was 'n pre-primêre onderwyseres vanaf 2005 tot 2012. Sy is in 2012 as 'n permanente deken in die Anglikaanse Diosees van Namibië aangestel. In 2013 is sy as die nasionale voorsitter van die party verkies.

Van den Heever is in die November 2014-verkiesing tot die Nasionale Vergadering van Namibië verkies en op 20 Maart 2015 as lid ingehuldig. Sy is toe as die hoofsweep aangewys. In April 2019 is sy as die adjunkpresident van die PDM verkies, en in die November 2019-verkiesing tot 'n tweede termyn as LP herkies.
Die **Alkmaionide** of **Alkmaionidae** (**Ἀλκμαιωνίδαι**) was 'n gesaghebbende adelfamilie van antieke Athene, 'n vertakking van die Neleides wat hulself as die nageslag van mitologiese **Alkmaion**, die agterkleinseun van Nestor, gesien het.

 
Die eerste vername Alkmaionid was Megakles, wat die eponieme archont van Athene was in die 7de eeu v.C.. Hy was verantwoordelik vir die terregstelling van die volgelinge van Kylon van Athene tydens die gepoogde staatsgreep van 632 v.C. terwyl Kylon sy toevlug geneem het as pleiter in die tempel van Athena. Megakles en sy Alkmaionid-volgelinge het hulself derhalwe 'n vervloeking op die hals gehaal en is uit die stad verban. Selfs die liggame van reeds begrawe Alkmaionide is opgedelf en na buite die stadsgrense verwyder.

Die Alkmaionide is in 594 v.C. tydens die archonskap van Solon, tot die stad hertoegelaat. Tydens die tirannie van Peisistratos, het die Alkmaionid Megakles, sy dogter laat trou met Peisistratos, maar toe die tiran weier om by haar kinders te hê, het Megakles hom verban. Toe Peisistratos terugkeer vir sy derde tirannie in 546 v.C. is die Alkmaionide weereens verban. Nietemin het hul aansien hoog gebly, en dit het Megakles geluk om, vir die tweede of derde keer, vir Agarista, die dogter van die tiran Kleisthenes van Sikyon, as vrou te neem. Hulle het twee seuns gehad, Hippokrates en Kleisthenes, die hervormer van die Atheense demokrasie. Hippokrates se dogter was Agariste, die moeder van Perikles. 

Hierdie Kleisthenes het geslaag om die bewind van Hippias, die seun en opvolger van Peisistratus, in 508 v.C. omvêr te werp. Hy het die orakel te Delphi (wat met Alkmaionide-hulp opgerig is tydens hulle verbanning) omgekoop, om die Spartane te oorreed om hom by te staan, waartoe hulle teësinnig ingestem het. Kleisthenes is aanvanklik teëgestaan deur sommige wat van mening was dat die vervloeking die Alkmaionide onbevoeg gelaat het as regeerders; die Spartaanse koning Kleomenes I het selfs teen Kleisthenes gekeer, sodat Kleisthenes vir 'n wyle weer verban is. Nietemin het die stadsburgers Kleisthenes teruggeroep, en die herstelde Alkmaionide was verantwoordelik vir die grondlegging van die Atheense demokrasie. 

Die Alkmaionide het na bewering onderhandel vir 'n alliansie met die Perse tydens die Persiese oorloë, in weerwil van Athene se leidende rol in die bekamping van die Persiese inval. Perikles en Alkibiades het ook behoort tot die Alkmaionide, sodat die Spartane tydens die Peloponnesiese oorlog na die familievloek verwys het ten einde Perikles te diskrediteer. Alkibiades, soos tewens die voorafgaande geslag Alkmaionide, het gepoog om 'n bondgenootskap met die Perse aan te gaan nadat hy van oneerbiedigheid beskuldig is. Die familie het van die toneel verdwyn na die Atheense neerlaag in die Peloponnesiese oorlog.
Collier se roterende voorlaaier pistole en karabyne.
**Elisha Collier** (1788–1856) was 'n Amerikaanse ontwerper wat die 'flintlock'-rewolwer in ongeveer 1814 uitgevind het. Sy ontwerp was die eerste van sy soort. Sy wapen is een van die vroegste ware rewolwers, in teenstelling met die vroeëre peperkaste wat veelvuldige lope gehad het. Collier se rewolwer het nie self gedraai nie, maar het outomaties kruit in die pan losgelaat wanneer die hamer gespan word. Sedert 1819 het die maatskappy *John Evans & Son* die wapen in Londen geproduseer. Hierdie rewolwer was een van wapens wat die meeste deur die Britse leër in Brits-Indië gebruik is.

Wapenvervaardiging
------------------

Collier se rewolwer is in 1818 gepatenteer, geproduseer vanaf 1819 deur John Evans & Son van Londen, en in groot hoeveelhede gebruik deur die Britse magte in Indië. Meer as 10 000 Engelse pond in waarde (ongeveer 160 gewere) sou na bewering vir Indië gemaak en gekontrakteer word volgens Elisha H. Collier se getuienis in die patente-oortredingsverhoor van Colt teen die Massachusetts Arms Company in 1851. Maar verdere getuienis deur Collier dui daarop dat hierdie aantal slegs die verwagte vervaardiging was. Dit is bekend dat daar maar ongeveer 225 Collier-pistole en gewere tussen 1819 en 1824 gemaak is volgens bekende reeksnommers tussen die soorte. 'n Enkele loop het groter akkuraatheid en 'n vinniger herlaaityd toegelaat, terwyl onnodige gewig verminder word. Die vuursteen-aksie was egter 'n ernstige nadeel: vuurstene was onbetroubaar en moes gereeld verander word, terwyl buskruit van minderwaardige gehalte 'n misvuur kon veroorsaak.

Samuel Colt het vuurwapens van hierdie soort gesien terwyl hy in 'n kajuitwerker aan boord van die brig Corvo in 1832 gedien het. Na sy terugkeer uit die Verre Ooste is hy geïnspireer om sy eie slagslot - rewolwer te skep: die Colt Paterson.

Benewens handwapens, het Collier in die 1820's revolwertipe-haelgewere en karabyne vervaardig. Slegs 150 van hierdie nou skaars vuurwapens is gemaak.

Ander aktiwiteiete
------------------

In die 1830's het Collier 'n nuwe ketel vir stoomskepe uitgevind. Hy het 'n boek geskryf oor die onderwerp wat in 1836 gepubliseer is. In 1839 het Collier 'n masjien ontwerp vir die massaproduksie van spykers vir die Globe Dock Factory, Rotherhithe, Surrey.

Later lewe
----------

Collier het van 1818 tot 1850 in Engeland gewoon, waarna hy terug is na Boston, Massachusetts. Teen hierdie tyd het Colt se goedkoper massa-vervaardigde rewolwers sy vroeëre, handgemaakte ontwerpe vervang. Collier word gelys dat hy in Eliotstraat 88 in 'n sensus van 1850 gewoon het, waar hy op 23 Januarie 1856 oorlede is.
**Phillip de Bruyn** is ’n Suid-Afrikaanse skrywer, digter, dramaturg, joernalis en reklame-praktisyn.

Lewe en Werk
------------

Phillip de Bruyn is in 1926 gebore. Hy lei ’n avontuurlike lewe en reis in dele van Afrika, Europa, die Ooste, Noord-Amerika en Suid-Amerika. Nadat hy vir ’n tyd as joernalis in Londen werk, aanvaar hy ’n pos in die reklamewese en word die kreatiewe direkteur van ’n Durbanse reklame-agentskap

Skryfwerk
---------

Hy skryf prosa, verse en dramas in Engels en die Afrikaanse roman *Wie knabbel die maan?* Hierdie roman ondersoek ontnugtering in die huweliksverhouding en die daaropvolgende soeke na opwinding in oppervlakkige seksuele speletjies. Sonder ’n anker lei dit noodwendig tot ’n gevoel van sinloosheid in bestaan en eensaamheid. Die titel sluit aan by die Engelse kinderversie wat vra wie die maan knibbel totdat daar niks oor is nie. Die handeling speel hoofsaaklik af tydens ’n partytjie waarheen die gasheer ’n groep kwasi-intellektuele maar verveelde en leë mense nooi. In die verloop van die partytjie borrel die frustrasies van die gaste na bo.

In Engels skryf hy die digbundels *The secret place: jazz verse* en *Bulletin to the rabble*. Sy dramas sluit in *The scent of darkness*, wat in 1965 in Kaapstad opgevoer word, asook *Give me besides my daily bread*, wat skerp kommentaar lewer op apartheid Suid-Afrika. Die handeling speel af in ’n vlugtelingkamp op die grens van Suid-Afrika, waar die vlugtelinge hulle redes vir wat hulle is en die beweegredes vir hulle aksies gee. Hierdie drama word in 1968 in Durban opgevoer. *Take 2* is ’n weergawe van sy lewensreise, veral een vanaf Rio de Janeiro tot by die eiland Rhodos in Griekeland.

Publikasies
-----------

* 1964 – *The secret place: jazz verse*
* 1967 – *Give me besides my daily bread*
* 1969 – *Bulletin to the rabble*
* 1972 – *Take 2*
* 1973 – *Wie knabbel die maan?*

Bronnelys
---------

### Internet

* Esaach:
* Esaach:
* Springbokboeke:

### Ander verwysings

1. ↑  Swanepoel, Petrus "Rapport" 14 Oktober 1973
Die **Eerste Grensoorlog** van 1779 tot 1781 was in werklikheid 'n reeks botsings tussen koloniste van die Kaapkolonie en die Xhosastamme aan die Oosgrens.

Teen die middel van 1779 het veediefstal deur die Xhosas so algemeen voorgekom aan die suidwestelike grens van die kolonie dat die Hollandse boere hulle plase aan die Boesmansrivier begin verlaat het. In Desember 1779 het 'n gewapende botsing tussen die Boere en die Xhosas plaasgevind, blykbaar weens ongerymdhede wat deur sommige blankes aan die grens teen die Xhosas gepleeg is. Twee burgerlike kommando's, een onder leiding van Josua Joubert en die ander onder Pieter Hendrik Ferreira, het vroeg in 1780 uitgery en daarin geslaag om baie beeste aan te keer, maar hulle kon nie die Xhosas uit die plaasgebied verdryf nie.

In Oktober 1780 het die Kaapse regering Adriaan van Jaarsveld, 'n hoogs ervare kommandoleier, aangestel as veldkommandant van die hele Oosgrens. 'n Kommando onder sy leiding het 'n groot aantal beeste teruggekry en daarop aanspraak gemaak dat hulle al die Xhosas teen Julie 1781 uit die Zuurveld verdryf het.

Sien ook
--------

* Kaapse grensoorloë
* Lys van forte in die Oos-Kaap

Bronne
------

* Potgieter, D.J. (ed). 1972. *Standard Encyclopaedia of Southern Africa*. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery (Nasou).
**Nioeserre** (ook bekend as **Nioeserre Ini** en onder die Hellenistiese naam **Rathures** volgens Manetho) was ’n Egiptiese farao van die 5de Dinastie tydens ’n tydperk bekend as die Ou Ryk. Hy het waarskynlik 24 of 25 jaar lank regeer, van omstreeks 2445 tot 2421 v.C. Nioeserre beteken "Met die Mag van Ra". Hy was die seun van farao Neferirkare en die jonger broer van Neferefre.

Daar word dikwels geglo hy het sy broer direk opgevolg, maar daar is bewyse dat Sjepseskare tussen hulle kon regeer het, hoewel net vir ’n kort rukkie. Laasgenoemde kon probeer het om die linie van Sahoere, wat sy pa kon gewees het, te herstel ten koste van die Neferirkare-linie, maar sy poging het dalk nie geslaag nie.

Familie
-------

Die beroemde dubbele standbeeld van Nioeserre as ’n jong en ou man.
Nioeserre se enigste bekende vrou was Reptinoeb. ’n Vrou met die naam prinses Chamerernebty was sy dogter. Dit is nie bekend wie haar ma was nie. Uit ’n kalksteenfragment blyk ook dat hy ’n seun, Chentikaoehor, gehad het.

Bewind
------

Volgens Manetho het Nioeserre 44 jaar lank regeer, maar dié data is onbetroubaar. Die Turynse Koningslys is erg beskadig waar die data vir sy bewind aangedui word, maar geleerdes glo dit was 24 jaar. Die Deense Egiptoloog Kim Ryholt, wat die Koningslys twee keer bestudeer het, meen daar is ’n aanduiding van 10, 20 of 30 jaar, gevolg deur ’n streep, en die res van die papirus is afgebreek. Dit kan dui op ’n bewind van 11-14, 21-24 of 31-34 jaar. Na aanleiding van aantekeninge oor ’n Sed-fees vir hom (waarmee ’n bewind van 30 jaar of langer gevier is), word gereken hy het vir langer as drie dekades regeer.

Die Tsjeggiese Egiptoloog Miroslav Verner, wat sedert 1976 uitgrawings by die Egiptiese piramides doen, stem saam met ’n bewind van 30 jaar of meer. Hy baseer sy mening op die koning se talle boubedrywighede by Aboesir, wat insluit sy eie piramidekompleks, twee kleiner piramidekomplekse, die voltooiing van die grafmonumente van sy familielede Neferirkare, Chentkhaoes II en Neferefre, sowel as die voltooiing van laasgenoemde se sontempel by Aboe Gorab.
'n **Lettergreep** is 'n eenheid van organisasie van spraakklanke. Dit bestaan gewoonlik uit 'n lettergreepkern (gewoonlik 'n vokaal) met opsionele aanvangs- en eindklanke (gewoonlik konsonante). Lettergrepe word gewoonlik gesien as die fonologiese boublokke van woorde.

Daar word onderskei tussen **oop** en **geslote** of **toe lettergrepe**. 'n Oop lettergreep eindig op 'n vokaal en 'n toe lettergreep eindig op 'n konsonant.

'n Algemene reël vir Afrikaans is dat as daar meer as een vokaalklank in 'n woord is, die woord in soveel letter- of klankgrepe verdeel kan word as wat daar vokaalklanke is.

Voorbeelde
----------

klipperig

"Klipperig" bestaan uit: klip - pe - rig
Ons kry twee lettergrepe as ons die twee p-konsonante van mekaar skei, nl: "klip" en "pe."
Ons kry nog 'n lettergreep as ons die e-vokaal van "pe" en die r-konsonant van "rig" skei.
glashelder

Ons eerste lettergreep: glas- (geslote lettergreep)
Ons tweede lettergreep: -hel- (geslote lettergreep)
Ons derde lettergreep: -der (geslote lettergreep)
verwoestende

Eerste lettergreep skei by "r" en "w": ver- (geslote lettergreep)
Tweede lettergreep skei by "s" en "t": -woes- (geslote lettergreep)
Derde lettergreep skei by "n" en "d": -ten- (geslote lettergreep)
Vierde lettergreep wat oorbly: -de (oop lettergreep)