**John Milton** (9 Desember 1608 - 8 November 1674) was 'n Engelse skrywer, digter en staatsamptenaar vir die Gemenebes van Engeland se Staatsraad en later onder Oliver Cromwell. Hy het geskryf tydens 'n godsdienstige en politieke omwenteling, en is veral bekend vir sy epiese gedig *Paradise Lost* (1667). Sy ondersteuning van republikanisme in 'n era van absolute monargieë was beide ongewild en gevaarlik. 

Milton was een van die belangrikste Engelse digters en het naas Engelse ook Latynse en Italiaanse poësie geskryf. Tydens die bewind (ca. 1649- 1658) van Oliver Cromwell het hy pamflette gepubliseer waarin hy die Puriteine (Cromwell se aanhangers) ondersteun het. 

Sy meesterstuk was die epiese gedig *Paradise lost* (1667). Ander belangrike werke van Milton was sy sonnette, onder meer *On his blindness*, die treurdig *Lycldas* en gedigte soos *l'Allegro* en *II penseroso*.

Biografie
---------

### Vroeë lewe

John Milton is op 9 Desember 1608 in Londen gebore, uit die huwelik van John Milton en Sara Jeffrey. In 1629 het Milton sy BA-graad verwerf, en vier daardie jaar die vierde plek van 24 honneurs-gegradueerdes aan die Universiteit van Cambridge. Nadat hy sy MA-graad in Julie 1632 aan die Universiteit van Cambridge verwerf het, het hy 'n reis deur Italië onderneem. As gevolg van die politieke onrus in Engeland het hy teruggekeer na sy geboorteland. 

Reeds in sy jeugjare het hy sy afkeer van die misbruik van gesag uitgespreek en hy was sterk gekant teen koning Karel I se alleenheerskappy en sy bevoordeling van die Anglikaanse Kerk. Toe Cromwell Everson aan die bewind kom, het Milton die sekretaris vir vreemde tale van die Raad van State geword (1649). Gedurende hierdie tyd het hy heeltemal blind geword. 

Met die Restourasie (herstel van die monargie) in 1660, toe Karel II koning geword het, het Milton die meeste van sy besittings verloor en was hy vir 'n kort ruk in die gevangenis. Reeds sedert sy sewentiende jaar het Milton poësie geskryf, hoewel meestal in Latyn. Sy eerste belangrike digwerk in Engels was *On the morning of Christ's nativity* (1629). 

Tussen 1632 en 1638 het hy onder meer die gedigte I'Allegra en II penseroso (1632) geskryf, asook die herderspel *Comus* (1634) en die treurdig *Lycidas* (1637), ter herinnering aan 'n vriend wat verdrink het. Na sy reis deur Italië het Milton vir ongeveer 20 jaar hoofsaaklik prosa geskryf, asook sonnette soos *On his blindness*. Na die Restourasie in 1660 het hy aan 'n heldedig begin werk.

Die onderwerp was die sondeval en die werk begin met die val van Lucifer, die aartsengel wat die vors van die duisternis geword het. Hierdie epiese gedig het uit twaalf boekdele bestaan en is in 1667 onder die titel Paradise lost uitgegee. In 1671 het Paradise regained gevolg. Milton se laaste werk, die treurspel *Samson Agonistes*, het ook in 1671 verskyn. 

In hierdie werk het Milton hom vereenselwig met die blinde Simson, wat om politieke redes vervolg is en die dood in die gesig moes staar. Hoewel Milton se belangrikste werk net soos die van John Bunyan in die tydperk na die Restourasie verskyn het, het hulle die gees van die Puriteinse Republiek weergegee en word dus ook nie tot die Restourasie-literatuur gereken nie. Veral sy vroeëre poësie behoort stilisties tot die Baroktydperk.

### Sterfte

Hy is op 8 November 1674 in Londen oorlede.

### Familie

Milton en sy eerste vrou Mary Powell (1625–1652) het vier kinders gehad:

* Anne (gebore 29 Julie 1646)
* Mary (gebore 25 Oktober 1648)
* John (16 March 1651 – Junie 1652)
* Deborah (2 Mei 1652 – 10 Augustus 1727)

Mary Powell is op 5 Mei 1652 oorlede aan komplikasies na Deborah se geboorte. Milton se dogters het tot volwassenheid oorleef, maar hy het altyd 'n gespanne verhouding met hulle gehad.

Werke
-----

### Poësie en drama

* 1629: *On the Morning of Christ's Nativity*
* 1630: *On Shakespeare*
* 1631: *On Arriving at the Age of Twenty-Three*
* 1632: *L'Allegro*
* 1632: *Il Penseroso*
* 1634: *A Mask Presented at Ludlow Castle, 1634*, commonly known as *Comus* (a masque)
* 1637: *Lycidas*
* 1645: *Poems of Mr John Milton, Both English and Latin*
* 1652: *When I Consider How My Light is Spent* (Commonly referred to as "On his blindness", though Milton did not use this title)
* 1655: *On the Late Massacre in Piedmont*
* 1667: *Paradise Lost*
* 1671: *Paradise Regained*
* 1671: *Samson Agonistes*
* 1673: *Poems, &c, Upon Several Occasions*

### Prosa

* *Of Reformation* (1641)
* *Of Prelatical Episcopacy* (1641)
* *Animadversions* (1641)
* *The Reason of Church-Government Urged against Prelaty* (1642)
* *Apology for Smectymnuus* (1642)
* *Doctrine and Discipline of Divorce* (1643)
* *Judgement of Martin Bucer Concerning Divorce* (1644)
* *Of Education* (1644)
* *Areopagitica* (1644)
* *Tetrachordon* (1645)
* *Colasterion* (1645)
* *The Tenure of Kings and Magistrates* (1649)
* *Eikonoklastes* (1649)
* *Defensio pro Populo Anglicano* [*First Defence*] (1651)
* *Defensio Secunda* [*Second Defence*] (1654)
* *A Treatise of Civil Power* (1659)
* *The Likeliest Means to Remove Hirelings from the Church* (1659)
* *The Ready and Easy Way to Establish a Free Commonwealth* (1660)
* *Brief Notes Upon a Late Sermon* (1660)
* *Accedence Commenced Grammar* (1669)
* *The History of Britain* (1670)
* *Artis logicae plenior institutio* [*Art of Logic*] (1672)
* *Of True Religion* (1673)
* *Epistolae Familiaries* (1674)
* *Prolusiones* (1674)
* *A brief History of Moscovia, and other less known Countries lying Eastward of Russia as far as Cathay, gathered from the writings of several Eye-witnesses* (1682)
* *De Doctrina Christiana* (1823)

Bronnelys
---------

* Wêreldspektrum, 1982, ISBN 0908409605, volume 19, bl. 83