recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Eienskappe**| **Algemeen** |
| --- |
| Naam | Natriumvanadiumfosfaatfluoried |
|   |  |
| Chemiese formule | Na3V2(PO4)2F3 |
| Molêre massa |  |
| CAS-nommer |  |
| **Fasegedrag**   |
| Fase | T<400K  |
| Selkonstantes | a=902,62(1)pm; b=904,18(2); c=1074,34(3)   |
| Ruimtegroep | Amam (Cmcm)  |
| Nommer | 63   |
| Fase | T>400K of NaxV2(PO4)2F3; x<3  |
| Selkonstantes | a=632,44(1)pm; c=1078,37(3)   |
| Ruimtegroep | I 4/mmm  |
| Nommer | 139 |
| Smeltpunt |  |
| Kookpunt |  |
| Digtheid |  |
| Oplosbaarheid |  |
| **Suur-basis eienskappe** |
| pKa |  |
| **Veiligheid** |
| Flitspunt |  |
| Tensy anders vermeld is alle data vir standaardtemperatuur en -druk toestande. |
|   |  |
| Portaal  Chemie |

**Natriumvanadiumfosfaatfluoried** of **NVPF** is 'n dubbelsout van natrium en vanadium met fosforsuur en fluoorsuur met die formule Na3V2(PO4)2F3.

Dit is 'n superioniese geleier van natriumione en 'n belowende elektrodemateriaal vir natriumgebaseerde batterye.

In sy stoigiometriese vorm is Na3V2(PO4)2F3 'n verbinding van vanadium in sy +3 oksidasietoestand. Nie-stoigiometriese Na3−xV2(PO4)2F3 is 'n gemengdevalensieverbinding (V3+3-x/V4+x),

Kristalstruktuur
----------------

Na3V2(PO4)2F3 kristalliseer teen kamertemperatuur in 'n gelaagde ortorombiese struktuur. Teen 400K word die simmetrie tetragonaal deur wanorde van die natriumione.

Die natriumione kan elektrochemies uit die struktuur verwyder word. Na3−xV2(PO4)2F3 is gewoonlik tetragonaal met Na-wanorde.
Die natriumione is geïnterkaleer tussen die lae. Die lae bestaan uit tetraëdriese fosfaatione saam met V2O8F3-eenhede wat 'n bioktaëdriese vorm het. Die vanadiumatome word deur vier ekwatoriale suurstofatome en twee polêre fluoorione gekoördineer. Een van die fluooratome vorm 'n brug tussen die twee oktaëders. Die bioktaëder hou twee lae by mekaar.

Gebruike
--------

Die verbinding is 'n positiewe elektrodemateriaal vir Na-ioon-batterye wat groot belangstelling trek weens sy hoë kapasiteit, spoed, en langtermynstabiliteit.
**Eienskappe**| **Algemeen** |
| --- |
| Naam | Radiumchloried |
| Struktuurformule vanStruktuurformule van  |
| Chemiese formule | RaCl2 |
| Molêre massa | 296,906 [g/mol] |
| CAS-nommer | 10025-66-8   |
| Voorkoms | wit kristalle wat deur stralingskade geel en dan donker verkleur. |
| **Fasegedrag** |
| Smeltpunt | ~900 °C |
| Kookpunt |  |
| Digtheid | 4,91 [g/cm3] |
| Oplosbaarheid | Oplosbaar in water en etanol 307 [g/L] @ 25°C |
| **Suur-basis eienskappe** |
| pKa |  |
| **Veiligheid** |
| Flitspunt |  |
| Tensy anders vermeld is alle data vir standaardtemperatuur en -druk toestande. |
|   |  |
| Portaal  Chemie |

**Radiumchloried** is 'n sout van die radioaktiewe element radium en waterstofchloried met die formule RaCl2.

Die stof brand met 'n karmynrooi vlam. (Bariumchloried gee 'n groen vlam). Dit vertoon spontane luminessensie. Dit is gebruik as stralingstandaard, maar teenswoordig word radiumsulfaat gebruik omdat dit vanweë sy onoplosbaarheid minder gevare oplewer.

Chemiese eienskappe
-------------------

Radiumchloried, RaCl2, was die eerste radiumverbinding wat in 'n suiwer toestand voorberei is. Die chloried was die basis van Marie Curie se oorspronklike skeiding van radium van barium deur fraksionele kristallisasie. Radiumchloried is oplosbaar en kristalliseer uit oplossing as die dihidraat RaCl2·2H2O.. Dit het dieselfde struktuur as die ooreenstemmende bariumsout. Radiumchloried en -bromied is minder oplosbaar as die ooreenstemmende bariumsoute terwyl radiumnitraat is meer oplosbaar as bariumnitraat.

Watervrye radiumchloried kan verky word deur die bromied in 'n stroom van droë waterstofchloried te verhit:

Gebruike
--------

RaCl2 word gebruik om radongas te produseer wat op sy beurt vir kankerbehandeling gebruik word. Hierdie verbinding word vanweë sy radioaktiewe karakter nie aan die algemene publiek te koop aangebied nie. 223RaCl2 word vir die behandeling van prostaatkanker gebruik.
**Chronostratigrafie** is binne die stratigrafie die wetenskaplike vakgebied wat probeer om rotslae ten opsigte van mekaar te dateer. Die doel daarvan is om die volgorde en ouderdom van alle gesteentes uit ’n bepaalde gebied vas te stel. In teenstelling met geochronologie, waarby ’n absolute geologiese tydskaal opgestel word, het chronostratigrafie te doen met die indeling van fisiese gesteentes. Chronostratigrafiese eenhede bestaan dus naas die ooreenstemmende geochronologiese tydvakke.

Metodes
-------

Die onderlinge verhoudings tussen rotslae kan onder meer bepaal word deur middel van die wet van superposisie of die verhouding met (dateerbare) inpersings. Terselfdertyd kan ’n chronologiese volgorde van aslae of inpersings vasgestel word deur middel van biostratigrafie (die gebruik van fossiele om die relatiewe ouderdom van rotslae te bepaal) of radiometriese datering (die gebruik van radio-isotope om die absolute ouderdom van gesteenteliggame te bepaal).

Die datering van inpersings gee ’n minimum ouderdom aan die rotslae waardeur sit sny. Omdat inpersings, op die geologiese tydlyn beskou, oombliklik gevorm word en omdat hulle bestaan uit minerale waarvan ’n absolute ouderdom van stolling gemeet kan word, is die datering van inpersings baie belangrik by die opstel van absolute chronostratigrafieë.

Afsettingsgesteentes is oor die algemeen moeiliker om absoluut te dateer. Meestal word die absolute ouderdom van sulke gesteenstes verkry uit hul verhouding met ander gesteentes of biostratigrafiese eenhede, waarby bepaalde aannames gemaak moet word.

Chronostratigrafiese eenhede
----------------------------

Chronostratigrafiese eenhede word van mekaar geskei deur tydgrense. Hulle is, met die ooreenstemmende geochronologiese tydperke:

| Chronostratigrafie | Geochronologie | Voorbeelde |
| --- | --- | --- |
| Eonoteem | Eon | Fanerosoïkum |
| Erateem | Era | Mesosoïkum |
| Sisteem | Periode | Kryt |
| Serie | Epog | Bo-Kryt of Laat-Kryt |
| Etage | Tydsnede | Maastricht |

Meestal het die chronostratigrafiese eenheid dieselfde naam as die ooreenstemmende geochronologiese tydvak, wat verwarrend kan wees. So kan ’n mens sê die Kambrium is 200 meter dik, waarmee jy bedoel die sisteem Kambrium, nie die periode nie. Nog ’n voorbeeld: as gesê word dat *Tyrannosaurus rex* in die Laat-Kryt geleef het, word die geochronologiese subperiode bedoel, nie die chronostratigrafiese subsisteem nie (dit heet "Bo-Kryt"). (Laasgenoemde sou beteken *T. rex* het in die gesteente geleef.)

| * l
* b
* w
Geologiese en stratigrafiese tydperke |
| --- |
| Geochronologiese tydperke | Eon → Era → Periode → Epog → Tydsnede → Chron |
| Chronostratigrafiese eenhede | Eonoteem → Erateem → Sisteem → Serie → Etage → Chronosone |
| Litostratigrafiese eenhede | Supergroep → Groep → Subgroep → Formasie → Afsetting → Laag |

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* NKC: ph849188

 |
***Lithops optica*** is 'n vetplant wat deel is van die *Aizoaceae* familie. Die plant is endemies aan Namibië.

Naam en beskrywing
------------------

Die rooi *"rubra"* variëteit; skaars in die natuur, is die mees algemene variëteit in verbouing.
Die naam "optica" beteken "oogagtig" en verwys na die geronde vensters aan die bokant van die blare. In habitat kom hierdie twee blare net bo die oppervlak van die grond uit.

Die bekende en wyd gekweekte "rubra" variëteit is 'n helder pers/rooi kleur. Terwyl die meeste eksemplare van Lithops optica nie hierdie kleur het nie, word die "rubra"-variëteit verreweg die algemeenste gekweek.

Verspreiding
------------

Hierdie spesie kom in die kusgebiede rondom Lüderitz, Namibië voor. Dit is 'n baie droë "mis-belt" area, met winterreënval maar uiters droë toestande. Dit is dus een van die min spesies van *Lithops* wat aangepas is vir 'n winterreënvalklimaat. Sy natuurlike habitat is sanderige grond in rotsagtige gebiede.

Dit word bedreig deur habitatverlies.

Galery
------

* 
* 
* 
*

Bron
----

* Plants of the World Online
Die **basidiomisete** (Latyn: **Basidiomycota**) is 'n filum met ongeveer 30 000 lewende spesies, ongeveer 'n derde van alle fungi. Hierdie groep omvang sampioene, brandswamme (Eng. *smuts*) en roesswamme (Eng. *rusts*). Die basidiomisete is belangrike bydraers tot die funksionering van die ekosisteem en is belangrike afbrekers van verskillende komponente in hout, insluitend lignien.

Die basidiomisete, tesame met askomisete, vorm die subkoninkryk dikaria binne die koninkryk Fungi. Daar word dikwels na die basidiomisete en askomisete as die "hoër fungi" verwys.

Basidiomisete is filamentagtige parasiete wat uit hifes (ook genoem swamdrade) bestaan, met die uitsondering van basidiomiseet-giste. Hulle vermeerder fisiek deur die ontwikkeling van eiesoortige knuppelvormige eindselle, wat basidia genoem word, en gereeld uitwendige meiospore (gewoonlik vier) vorm. Hierdie spesifieke spore word basidiospore genoem.

Klassifikasie
-------------

Daar is tans nie eenstemmigheid oor die klassifikasie van basidiomisete nie. In 2008 het 67 mikoloë 'n klassifikasie aanvaar wat die filum basidiomycota in drie klasse verdeel: pucciniomycotina, ustilaginomycotina en agaricomycotina. 'n Vierde klas word sedert 2019 voorgehou as deel van die basidiomisete, naamlik wallemiomisete. Daarbenewens kan entorrhizomisete nog nie binne 'n klas van basidiomisete geplaas word nie.

In die verlede is basidiomisete in twee klasse (wat in onbruik verval het) verdeel, naamlik homobasidiomisete (wat "ware" sampioene insluit) en heterobasidiomisete (wat jellies, roesswamme en brandswamme insluit).
Archemoros word deur die slang verstrengel en verwurg.
**Opheltes** (Grieks: Ὀφέλτης), later genoem **Archemoros** , is 'n seun in die Griekse mitologie, tot wie se nagedagtenis die spele van Nemea gehou is.

Sy pa was Lykurgos, die koning van Nemea, en sy moeder se naam was Eurydice. Toe die mitologiese Sewe teen Thebe opgeruk het, het hulle by Nemea verbygekom. Daar het hulle vir Hypsipyle gesien en vir haar gevra of sy vir hulle 'n fontein kon uitwys. Sy het die klein Opheltes, vir wie sy moes oppas, op die grond neergelê sodat sy vir hulle die fontein kon gaan uitwys. Terwyl sy weg was het 'n slang die klein Opheltes gepik en hy het gesterf. Die siener Amphiaraos, een van die Sewe, het dit as 'n slegte teken gesien, waarna hy die kind *Archemoros* genoem ("die begin van onheil") het. Die kind het 'n pragtige begrafnis gehad en spele is gereël ter nagedagtenis aan die oorlede suigeling. In hierdie spele het die spele van Nemea hul oorsprong gehad. (Bron: Bibliotheke van Ap*ollodor* 1,9,14, en 3,6,4 et seq.). Oorblyfsels van die Heroons van Opheltes is nog  in Nemea te sien.

Literatuur
----------

* Otto Hofer: *Opheltes 5*. In: Wilhelm Heinrich Roscher(Ed.): *Gedetailleerde woordeboek van die Griekse en Romeinse mitologie*. Band 3,1, Leipzig, 1902, Sp. 923 f. (Digitalisat).
* Hans Gärtner (Filoloog): *Opheltes.* In: *Die Klein Pauly* (KlP). Volume 4, Stuttgart 1972, Sp. 311.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb17815078v (data)
* GND: 1033787590
* SUDOC: 241855608
* VIAF: 300235612
* WorldCat Identities: viaf-300235612

 |
Die Griekse hoofletter *psi* word dikwels gebruik om die woord of studie van die sielkunde voor te stel.
**Sielkunde** oftewel *psigologie* is die studie van die innerlike lewe en gedrag. *Algemene psigologie* bestudeer die normale, volwasse mens; terwyl *besondere psigologie* die abnormale, onvolwasse mens (of dier) bestudeer. Alhoewel die sielkunde dikwels beskou word as 'n wetenskap waarvan Sigmund Freud die stigter was, kan 'n mens dit verder terug in die geskiedenis vind in die debatte tussen filosowe soos John Locke en Immanuel Kant.

Bekende sielkundiges
--------------------

Van die beroemde sielkundiges sluit in:

* William James
* Sigmund Freud
* Carl Gustav Jung
* Alfred Adler
* Viktor Frankl
* Erik Erikson
* Henry Murray
* B F Skinner
* Albert Bandura
* Gordon Allport
* George Kelly
* Jacques Lacan
* Abraham Maslow
* Carl Rogers
* Stanislav Grof
* Ken Wilbur

Die moderne studie van sielkunde bestaan uit 'n hele aantal spesialisrigtings, te wete bedryfsielkunde, ontwikkelingsielkunde, sosiale sielkunde, psigonomie (oorkoepelende term vir kognitiewe-en neurosielkunde), psigopatologie, fisiologiese sielkunde, psigologiese metodeleer, persoonlikheidsielkunde en dan die terapiegebaseerde rigtings: kliniese sielkunde, opvoedkundige sielkunde en voorligtingsielkunde. Die ontwikkeling van positiewe sielkunde vind neerslag in verskeie spesialisrigtings in sielkunde.

Sien ook
--------

* Psigiatrie
* Dunning-Kruger-effek
Fourah Bay Kollege Wapen
**Fourah Bay Kollege** is 'n openbare universiteit in die omgewing van Mount Aureol in Freetown, Sierra Leone. Dit is op 18 Februarie 1827 gestig en is die eerste Westerse-styl universiteite wat in Afrika suid van die Sahara gebou is en verder die eerste universiteitsvlak instelling in Afrika. Dit is 'n samestellende kollege van die Universiteit van Sierra Leone (USL) en was voorheen verbind met Durham-universiteit (1876–1967).

Geskiedenis
-----------

### Stigting

Die kollege is in Februarie 1827 as 'n Anglikaanse sendingskool gestig deur die Church Missionary Society met ondersteuning van Charles MacCarthy, die goewerneur van Sierra Leone. Samuel Ajayi Crowther was die eerste student wat by Fourah Bay ingeskryf is. Fourah Bay Kollege het gou 'n magneet geword vir Sierra Leone Kreole en ander Afrikane wat hoër onderwys in Brits Wes-Afrika soek. Dit het Nigeriërs, Ghanese, Ivoriërs en vele meer ingesluit, veral op die gebied van teologie en onderwys. Dit was die eerste Westerse-styl universiteit in Wes-Afrika. Tydens kolonialisme was Freetown bekend as die "Athene van Afrika" vanweë die groot aantal uitstekende skole in Freetown en omliggende gebiede.

Die eerste swart prinsipaal van die universiteit was 'n Afro-Amerikaanse sendeling, eerwaarde Edward Jones van Suid-Carolina, Verenigde State. Lamina Sankoh was 'n prominente vroeë akademikus; Francis Heiser was prinsipaal van 1920 tot 1922. Davidson Nicol was die eerste Sierra Leonese prinsipaal in 1966.

### Ou Fourah Bay kollege Gebou

Fourah Bay Kollege (Ou gebou, 1930's)
Goewerneur William Fergusson het die hoeksteen van die oorspronklike Fourah Bay Kollege-gebou gelê toe bouwerk in 1845 begin het, met konstruksie onder toesig van Edward Jones, wat die instelling se eerste prinsipaal geword het. Die oorspronklike Fourah Bay Kollege-gebou het gereeld in gebruik gebly tot die Tweede Wêreldoorlog toe die kollege tydelik buite Freetown verskuif is. Na die oorlog het dit die hoofkwartier van die Sierra Leone regering spoorweë geword en later as 'n landdroshof. Die gebou is in 1955 as 'n nasionale gedenkwaardigheid geproklameer. Die gebou is vroeg in 1990 nie meer in gebruik nie, en het in 1999 gebrand.

Administrasie
-------------

### Fakulteite

* Fakulteit Lettere en Wysbegeerte
* Fakulteit van Ingenieurswese
* Fakulteit Suiwer en Toegepaste Wetenskappe
* Fakulteit Sosiale Wetenskappe
* Fakulteit Regsgeleerdheid
* Fakulteit Toegepaste Rekeningkunde

### Institute

* Instituut vir Volwasse Onderwys en Buitemuurse Studies
* Instituut vir Afrikastudiesː Werk het begin met die bou van die Instituut vir Afrikastudies in 1966 met die helfte van die £40 000 wat deur die Britse Tegniese Bystandsprogram verskaf is. Die eerste direkteur was Michael Crowder met J. G. Edowu-Hyde as sekretaris. Die tydskrif *Sierra Leone Studies* is ook in hierdie tyd herbekendgestel.
* Instituut vir Mariene Biologie en Oseanografie
* Instituut vir Bevolkingstudies
* Instituut vir Biblioteek-, Inligting- en Kommunikasiestudies
'n Tipiese huishoudelike outomatiese wasmasjien.
'n Wasmachine is 'n toestel wat vir die meganiese was van wasgoed soos tekstiele, vesels of klerestowwe gebruik word. 'n Wasmasjien kan daarnaas ook gebruik word om tekstiele te kleur. Die term word gewoonlik uitsluitlik gebruik om na huishoudelike of professionele toestelle te verwys wat water en waspoeier of vloeibare wasmiddels, dikwels ook wasgoedversagter, vir hul wasprogramme gebruik - in teenstelling met masjiene vir droogskoonmakers wat chemiese reinigers in hul skoonmaakprosesse gebruik.

Wasmasjiene kan verder onderverdeel word in

* outomatiese en halfoutomatiese toestelle,
* bolaaiers en voorlaaiers,
* gewone wasmasjiene en gekombineerde toestelle waar 'n wasmasjien en tuimeldroër ineen aangebied word.

Outomatiese wasmasjiene werk volgens vooraf gestelde wasprogramme, waaronder spesiale handwasprogramme wat selfs satyn en kasjmier kan hanteer en word gewoonlik as voorlaaiers aangebied. Dubbelbalie-wasmasjiene, wat van bo af gelaai word, bied vir die gebruiker meer beheer oor die was- en spoelsiklus, energie- en waterverbruik en die watertemperatuur wat almal afsonderlik van mekaar verstel kan word.

Bolaaiers kan warm water uit 'n geiser gebruik, in teenstelling met outomatiese toestelle wat gebruik maak van koue water wat vir die wassiklus verhit word. Sommige gekombineerde toestelle kan net die helfte van die wasgoed droogmaak wat hulle vooraf gewas het.

Voorbeelde van modelle
----------------------

* 'n Elektriese wasmasjien uit 1930.'n Elektriese wasmasjien uit 1930.
* 'n Historiese Duitse wasmasjien.'n Historiese Duitse wasmasjien.
* 'n Wasmasjien met 'n deursigtige omhulsel tydens 'n tentoonstelling.'n Wasmasjien met 'n deursigtige omhulsel tydens 'n tentoonstelling.
* 'n Ry muntoutomaat-wasmasjiene staan in 'n kommersiële wassery.'n Ry muntoutomaat-wasmasjiene staan in 'n kommersiële wassery.
Tafelbaai, net noord van Kaapstad, was bekend as Saldanhabaai tot 1601. Hier het matrose pakkies en briewe uitgeruil wat onder **posklippe** gelaat is.
Posklip (1632)
Dit is 'n oorsig van die **posseëls en posgeskiedenis van die Kaap die Goeie Hoop**.

Die Portugese was die eerste Europeërs wie die Kaap die Goeie Hoop bereik het in 1488, gelei deur die ontdekker Bartolomeus Dias. Tafelbaai, vir meer as 'n honderd jaar bekend as Saldanha (vernoem na een van Alfonso d' Albuquerque se seekapteins), het 'n gerieflike hawe op die lang, moeilike en gevaarlike seereis na die Ooste geword. Hier is briewe uitgeruil met skepe wat oppad terug was na Europa toe. Dikwels is pakkies en briewe onder die **posklippe** gelaat, geskrewe in Frans, Duits en Deens, dus was dit die eerste onbemande poskantore in die Kaap. Die vroegste van hierdie dateer uit 1619 en was in Engels geskryf. 'n Verversingstasie is in 1652 deur die Oos-Indiese Kompanjie gestig in die gebied wat heelwat later Kaapstad sou word. Dit was eerstens beset deur die Britse Magte in 1795, en sedert 1814 was dit 'n Britse Kolonie, totdat die Unie van Suid-Afrika op 31 Mei 1910 gevorm is.

Die eerste driehoekseëls
------------------------

Seëls is vir die eerste keer uitgereik deur die kolonie op 1 September 1853. Die twee seëls wat uitgereik was, was 'n eenpennie in baksteenrooi en 'n vierpennies in blou. Hulle is gedruk deur Mnre Perkins, Bacon & Co in Londen. Die oorspronklike sjabloon vir hierdie seëls was gesny deur William Humphrys, 'n graveur in diens geneem deur Perkins Bacon. Velle van 'n spesiale handgemaakte papier, 282 mm by 536 mm, was gebruik om 240 seëls per blad op te druk. Die seëls is uitgereik sonder enige perforasies. Die tarief van posgeld binne die kolonie was 4d vir 'n halwe gram brief en 1d vir 'n koerant.

Die driehoekseëls is afgeskaf op 1 Oktober 1900.

Die sogenaamde *houtblokke*
---------------------------

As gevolg van 'n tekort an eenpennie- en vierpennieseëls, is 'n plaaslike drukker, Mnre. Saul Solomon & Co. versoek om voorsiening te maak vir eenpennie- en vierpennieseëls, en wel uitgereik in Februarie 1861. Daar is ontdek dat 'n besending van die seëls van Londen reeds op 5 Mei 1860 aangekom het, hoewel die vragbriewe verdwaal het.

Unie van Suid-Afrika
--------------------

In 1910 is die Unie van Suid-Afrika gevorm uit die kolonies van die Kaap van Goeie Hoop, Transvaal, Natal en die Oranjerivierkolonie. Al die Kaapse seëls, behalwe die driehoeke, was geldig vir gebruik in die hele Unie totdat hulle onttrek is op 31 Desember 1937, saam met die ou seëls van Transvaal, Natal en die Oranjerivierkolonie.

Posskryfbehoeftes
-----------------

Die eerste items van posskryfbehoeftes wat in die Kaap die Goeie Hoop uitgereik is was poskaarte in 1878; registrasiekoeverte en koerantomhulsels is die eerste keer uitgereik in 1882; posbetaalde koeverte in 1892 en briefkaarte in 1895.

Die ontwerpe van al die posskryfbehoeftes gebruik óf die hoof van Koningin Victoria óf Koning Edward VII afgesien van die heel eerste poskaart, uitgereik in 1878, met 'n ontwerp van "Hoop".

Sien ook
--------

* Posseëls en posgeskiedenis van Griekwaland-Wes
Die **Maydonkaai** (Maydon Wharf) is ‘n deel van die hawe van Durban. Dit bestaan uit vasmeerplekke en nywerheidserwe.

Ligging
-------

Die gebied lê suid van die middestad en aan die noordwestekant van Durban se baai, tussen die M4-pad, Maydonweg, die spoorlyne en aan die ander kant die see.

Geriewe
-------

Die meeste van Suid-Afrika se in- en uitvoer gaan deur hierdie hawe en is daarom vir die land van groot ekonomiese belang. Vyftien aanlêplekke vir skepe insluitende ‘n behoueringskaai en ‘n spesifieke suikerterminaal is beskikbaar. Daar is verskeie groot pakhuise, koelhuise, graansuiers en ‘n mangaanhawe. In 1925 is die prins Edward-kalfaatdok geopen.

Geskiedenis
-----------

In die eerste dekade van die 20ste eeu, dus dadelik na die Tweede Vryheidsoorlog en net voor die stigting van die Unie van Suid-Afrika, het baie skepe met baie vrag die hawe aangedoen. Daar was ‘n akute tekort aan hawegeriewe en die regering van Natal was verplig om nog kaaie te bou. Gebied by Congella is drooggelê en kanale is uitgebagger om die nuwe hawe met die bestaande hawe te verbind. In Oktober 1906 is die Maydon Wharf geopen.

J.G. Maydon
-----------

John George Maydon (\*Morehanger, Bedfordshire, Engeland, 14 Oktober 1857 - †Londen, 2 Augustus 1919) was ‘n Natalse sakeman en politikus en later Suid-Afrikaanse politikus.

Bibliografie
------------

* Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek, volume 2. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers vir die Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing,1972. ISBN 0-624-00368-X
**Deon Groot**, alias **Deon Laubscher**, gebore in Omaruru, Namibië, is 'n Suid-Afrikaanse sanger en liedjieskrywer. Hy is veral bekend vir sy Afrikaanse liedjies wat in 2016 deur die platemaatskappy Sony Musiek uitgereik is. *Gee my oor*, *Bietjie, Lepellê, As ek net jou man kon wees* en *Is die koeël deur die kerk* was onder andere landswye treffers. Verdere treffers met die Universal Musiekgroep in 2019 was met liedjies soos "Wyn", "Hemelpoorte", "toonstoot", "Los", "Ek Sweer" en "Prikkel". In 2023 sluit Deon aan by die Vonk Musiek Groep en bring uit die die treffers "die Een" en "o'lyfie".

Biografie
---------

In 1994 het sy ouers na Alexanderbaai, Noord-Kaap, verhuis waar Deon ook gematrikuleer het. Na sy studies in Kaapstad by die Kaapse Technikon, het Deon as 'n diamanthanteerder gewerk op die Alexkor Diamantmyn en later na Pretoria verhuis vir 'n beter werksgeleentheid waar hy onder meer vir die Protea Coin Sekerheidsgroep, Denel Land Systems, DHL en Imperial Logistics as risikobestuurder gewerk het.

Loopbaan
--------

In 2007 het Deon se musiekloopbaan begin toe hy 'n karaokekompetisie gewen het in Centurion, Gauteng, waar hy steeds tot hede woon. Sedertdien het hy aan talle geleenthede deelgeneem om homself as kunstenaar te vestig in die musiekbedryf. In 2014 het Deon sy eerste twee opnames gedoen, *Muskeljaatkat* en *Rooikappie*. Met 'n terugslag in 'n persoonlike verhouding gebruik Deon sy musiek om 'n boodskap van hoop oor te bring na sy gehore en wil die boodskap tuisbring dat mens altyd weer moet opstaan en weer 'n uitdaging moet aanpak. Die lied, *400 voet van oor begin*, is geskryf om boere in droogte hoop te gee, in samewerking met Adam Tas en is vrygestel op die album: *Manna vir die Boere*.

In 2017 stel Deon 'n album vry in samewerking met Sony Musiek Suid-Afrika en die daaropvolgende jaar het hy aan sy eerste groot optrede, Krone 4, deelgeneem asook ander nasionale kunstefeeste onder andere: Klein Karoo Nasionale Kunstefees, Innibos fees en die Luister fm fees.

In 2019 het hy in samewerking met Universal Musiek die album, *Deon Groot*, vrygestel wat meer aan sy identiteit en missie gekoppel is om luisteraars te inspireer. Die album was vir 'n Bokkie-toekenning benoem en Deon het ook tydens hierdie geleentheid opgetree.

Groot se lirieke is geskoei op moderne country met 'n Namakwalandse ondertoon wat hy met 'n popmusiek klank kombineer. Groot het al verskeie televisie optredes onderneem, onder andere: Emo Adams se televisieprogram, *Jou Show*, kykNET se musiekprogram, *Juke Box*, die ontbytprogram op SABC, *Exspresso*, die geselsprogram op SABC 2, *Pasella*, die geselsprogram op kykNET, *Toks en Tjops*, SABC se program, *Kliphard* en *Klink soos Naweek* op die Via-kanaal. In 2018 het Deon 'n kontrak geteken om saam met Universal Musiek Suid-Afrika te werk en het ook die treffer, *Wyn*, onder hierdie platemaatskappy in 2019 vrygestel.

Bronnelys
---------

* 
* https://umglive.africa/portfolio-item/deon-groot/
* 
* 
* 
* 
* Geargiveer 9 Junie 2020 op Wayback Machine
* 
* 
* 
* 

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* MusicBrainz: 2577ed8f-5ef2-4d4f-9353-88da70980db4

 |
**Eienskappe**| **Algemeen** |
| --- |
| Naam | Kalsiumnitraat  |
| IUSTC-naam | Kalsiumnitraat |
| Struktuurformule vanStruktuurformule van  |  |
| Chemiese formule | Ca(NO3)2 |
| Molêre massa | 164,09[g/mol] |
| CAS-nommer | 100124-37-5   |
| Voorkoms | kleurlose tot liggrys vastestof |
| **Fasegedrag**   |
| Selkonstantes | a=751pm   |
| Ruimtegroep | Pa3  |
| Nommer | 205   |
| Strukturbericht | G2₁ |
| Smeltpunt | 560 °C  |
| Kookpunt | 645 °C  |
| Digtheid | 2,5 g/cm3 |
| Oplosbaarheid | 1 212 g/L |
| **Suur-basis eienskappe** |
| pKa |  |
| **Veiligheid** |
| Flitspunt | nie-brandbaar  |
| LD50 | 302 [mg/kg] (rot; oraal)  |
| Tensy anders vermeld is alle data vir standaardtemperatuur en -druk toestande. |
|   |  |
| Portaal  Chemie |

**Kalsiumnitraat** is 'n sout van kalsium en salpetersuur. Die formule is Ca(NO3)2. Die stof is higroskopies en aan die lug blootgestel vervloei dit.

Kristalstruktuur
----------------

Watervrye kalsiumnitraat kristalliseer in die kubiese struktuur van lood(II)nitraat, G21 in die strukturbericht-klassifikasie.

Eienskappe
----------

Oplosbaarheid in water teen die temperatuur
Die stof vorm 'n tetrahidraat, wat teen 45 °C smelt. By verhitting vorm dit kalsiumoksied:

{\displaystyle 2Ca(NO\_{3})\_{2}\xrightarrow {hitte} 2CaO+2NO\_{2}+3O\_{2}}

Gebruike
--------

Kalsiumnitraat word hoofsaaklik as stikstofkunsmis in die landbou gebruik. Dit word ook gebruik vir die voorkondisionering van afvalwater en die voorkoming van reukvrystelling. Dit versnel die set van betonmengsels. Die oplos van watervrye kalsiumnitraat is hoogs endotermies. Om hierdie rede word kalsiumnitraat soms vir regenereerbare koue pakke gebruik.
Kalsiumnitraat word saam met kalium- en natriumnitraat gebruik in gekonsentreerde sonkragaanlegte om hitte te absorbeer en te berg. Dit kan as oordragvloeistof gebruik word in plaas van termiese olie.
Beesvleis
'n Rou stuk ribbe vir braai of rooster
Beesvleis
'n Vleisbeesras, die "Glanrind"
Wagyu bees is 'n voorbeeld van 'n ras wat hoofsaaklik vir vleis aangehou word
**Beesvleis** is die kulinêre naam vir vleis van beeste. Beesvleis kan van koeie, bulle, verse, tollies of osse (gekastreerde bulle) verkry word.

Beesvleis kan in biefstuk (Engels: "steak"), braaisnitte, rooster (Engels: "potroast") of kortrib gesny word. Sommige snitte word verwerk (soutvleis of "beef jerky"), en afvalstukkies word soms gemeng met vleis van ouer beeste, gemaal en gebruik in worsies. Die bloed word gebruik in sommige variëteite van bloedwors, veral geliefd deur Duitsers. 

Ander dele wat geëet word, sluit in die beesstert, lewer, tong, afval van die ingewande, kliere (veral die pankreas en timus, waarna verwys word as "zwezerik"), die hart, die brein (hoewel verbode waar daar 'n gevaar bestaan van spongiforme enkefalopatie, BSE), die niere en die sagte testikels van die bul (in die VSA bekend as kalfskyfies of Rocky Mountain oesters). Sommige ingewande word gaargemaak en net so geëet, maar dit word meer dikwels skoongemaak en gebruik as natuurlike worsderms. Die bene word gebruik vir die maak van beesaftreksel.

Die vleis van tollies en verse is soortgelyk, (indien dit dieselfde behandel is), behalwe dat tollies effens minder vet en meer spierweefsel het. Afhangende van die ekonomie, sal die aantal verse wat teruggehou word vir teling wissel. Ouer diere word gebruik vir vleis wanneer hulle verby hul reproduktiewe tyd vorder. Die vleis van ouer koeie en bulle is gewoonlik taaier en word dikwels gebruik vir maalvleis. Beeste wat vir vleis geteel word, word toegelaat om vrylik rond te loop op grasveld, of kan ingeperk word op 'n stadium in krale as deel van 'n voedingskema bekend as 'n voerkraal (of gekonsentreerde dierevoedingprogram), waar hulle gewoonlik 'n rantsoen van graan, hoë proteïen, hoë vesel en 'n vitamien-en-mineraal voormengsel gevoer word.

Beesvleis is die vleissoort wat die derde meeste geëet word ter wêreld, ongeveer 25% van alle vleisprodukte, ná varkvleis (38%) en pluimvee (30%). Amerika, Brasilië en China is die drie grootste verbruikers van beesvleis ter wêreld. Op 'n per kapita basis in 2009, het die Argentyne die meeste beesvleis geëet met 65 kg per persoon; mense in die VSA het elk 40 kg geëet, terwyl diegene in die EU 17 kg geëet het.

Die wêreld se grootste uitvoerders van beesvleis is Indië, Brasilië, Australië en die VSA. Beesvleisproduksie is ook belangrik in die ekonomieë van Uruguay, Kanada, Suid-Afrika, Paraguay, Meksiko, Argentinië, Rusland en Nicaragua.
'n Wagyu bul

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Wagyu (bees)***. |

Hoëgraadse Matsusaka-skywe uit die ribgedeelte van Wagyu-beesvleis. Let op die karakteristieke marmering.

Opregte wagyu is gesertifiseer en kan opgespoor word deur beide die unieke 10-syfernommer waarmee elke dier toegerus is en die DNS-profiel.
Die **Wagyu** (和牛*Wagyū*, letterlik "Japannese koei") is enige van vier Japannese vleisbeesrasse.

Wagyubeeste word in verskeie gebiede van Japan onder die gebied se naam versprei. 'n Paar voorbeelde is Matsusaka-, Kobe-, Yonezawa-, Mishima-, Ōmi- en Sanda-beesvleis.

Geskiedenis
-----------

### Japan

Japannese swartbeeste op 'n plaas in die noorde van Hyogo-prefektuur.
'n Wagyu-skou in Sasebo, Japan
Daar is vier rasse van die Wagyu: die Japannese swartbees (黒毛和種 *Kuroge Washu*), Japannese bruinbees (赤毛和種 *Akage Washu* of *Akaushi*), Japannese poenskop (無角和種 *Mukaku Washu*) en die Japannese korthoring (日本短角和種 *Nihon Tankaku Washu*). Wagyu-beeste se genetiese eienskappe lewer beesvleis wat 'n hoër persentasie van omega-3 en omega-6 vetsure as tipiese beesvleis bevat. Die verhoogde marmering verhoog ook die verhouding van mono-onversadigde vette tot versadigde vette.

Negentig persent van al die vetgemaakte beeste in Japan bestaan uit die Japannese swartbees. Stamme van die Japannese swart sluit Tottori, Tajima, Shimane en Okayama in. Japannese bruinbees, ook bekend as die Japannese rooibees, is die ander groot ras; stamme sluit in Kochi en Kumamoto. Japannese korthorings maak minder as een persent van alle beeste in Japan uit.

Die idee dat die praktyke soos om beeste te maseer of hulle bier te voer vir verbeterde vleiskwaliteit is 'n mite, die gevolg van 'n misverstand.
Visse (Pisces)
Die astrologiese simbool van die Visse
Die **Visse** (Lat: *Pisces*) is die Westerse astrologiese teken van mense wat tussen ongeveer 20 Februarie en 20 Maart gebore is. Dit is die twaalfde en laaste teken van die Diereriem.

Die Visse is een van die drie watertekens en vier beweeglike tekens. Dis ’n vroulike, negatiewe, introverte teken en is vergelykbaar met die Konyn van die Chinese diereriem. Die tradisionele heerser van die Visse is Jupiter, en Neptunus het ná sy ontdekking bygekom as medeheerser.

Visse kom volgens die astrologie goed oor die weg met lede van die ander watertekens, Kreef en Skerpioen, asook met Bulle en Steenbokke.

Agtergrond
----------

Jou son- of sterreteken het betrekking op die stand van die Son tydens jou geboorte. Astroloë verdeel die Diereriem, die denkbeeldige gordel aan die hemelruim waarlangs die planete beweeg, in twaalf dele: die son- of sterretekens. Die "sterrebeelde" is eintlik die astronomiese konstellasies aan die hemelruim en kom weens die presessie van die nageweningspunte nie meer ooreen met die twaalf tekens wat in die astrologie gebruik word nie.
**Eienskappe**| **Algemeen** |
| --- |
| Naam | Sirkoniumnitried |
| Struktuurformule vanStruktuurformule van  |  |
| Chemiese formule | ZrN |
| Molêre massa | 105,23 |
| CAS-nommer | 25658-42-8   |
| Voorkoms | geelbruin vastestof   |
| Reuk | reukloos |
| **Fasegedrag**   |
| Selkonstantes | a=457,73pm   |
| Ruimtegroep | Fm3m  |
| Nommer | 225   |
| Strukturbericht | B1 |
| Smeltpunt | 2980 °C |
| Kookpunt |  |
| Digtheid | 7,09 [g/cm3] |
| Oplosbaarheid | onoplosbaar  |
| Cp(s) | 40,4±0,1 [J/mol.K] @298K; 50,2 [J/mol.K] @2000K  |
| ΔfHɵ | -372±2 [kJ/mol] @298K  |
| Sɵf(s) | 38,9±0,2 [J/mol.K] @298K |
| **Suur-basis eienskappe** |
| pKa |  |
| **Veiligheid** |
| Flitspunt |  |
| Tensy anders vermeld is alle data vir standaardtemperatuur en -druk toestande. |
|   |  |
| Portaal  Chemie |

  

**Sirkoniumnitried** is 'n verbinding van sirkonium en stikstof met formule ZrN. In hierdie verbinding kan aangeneem word dat Zr 'n oksidasietoestand +3 het. 'n Ander nitried met stoigiometrie Zr3N4 is ook bekend. Dit het egter 'n ander struktuur.

Kristalstruktuur
----------------

ZrN kristalliseer in die kubiese haliet-struktuur wat die B1-struktuur van die strukturbericht-klassifikasie verteenwoordig.

Hierdie struktuur is baie algemeen in die Hf-Zr-C-N-O kwinêre stelsel en daar is baie mengkristalle bekend.

Sintese
-------

Sirkoonnitried kan deur 'n reaksie van die metaal of die metaalhidried met stikstof verkry word. Die reaksie is sterk eksoterm.

{\displaystyle 2Zr+N\_{2}(g)\xrightarrow {hitte} 2ZrN(s)}
Poeiers kan ook verkry word deur ZrO2 saam met aluminium in 'n stikstofatmosfeer. CaCO3 word bygevoeg om kalsiumaluminaat en sirkonaat te vorm wat in soutsuur opgelos kan word.

Eienskappe
----------

By hoër temperature (~2000 °C) kan nie-stoigiometriese vorms ZrN1-x verkry word.

Gebruike
--------

ZrN is 'n belangrike kandidaat vir matriksmateriaal vir kernbrandstof wat op plutonium gebaseer is. Vir membraanbrandstofselle met 'n polimeerelektroliet is getoon dat ZrN-bedekking korrosieweerstand en hidrofobisiteit van vlekvrye staal aansienlik verhoog. Dit is bedoel vir die vervanging van grafiet-gebaseerde bipolêre plate wat uiters bros is. Sirkonium- en hafniumnitriede is ook aantreklike harde bedekkings vir dekoratiewe en argitektoniese glastoepassings. Hulle het goudgroen en geelgroen kleure, wat deur die nitriedstoïgiometrie en deur legering met Ti en Al nitriede en karbiede verfyn kan word. Sirkoniumnitried-bedekte gereedskap en skalpellemme is in die handel beskikbaar en het 'n hoë bioversoenbaarheid.

Egter die toepassing wat die meeste van die navorsing oor vuurvaste karbiede, nitriede en boriede befonds het is hul gebruik as bestanddele van keramiek wat ultrahoë temperature kan verdra. Dit is sedert die 1950's bestudeer vir termiese beskermingstelsels vir atmosferiese herbetreding van ruimtetuie en, meer onlangs, vir skerp voorkante van hipersoniese missiele.
Jay Cutler
**Jason Isaac Cutler** (gebore 3 Augustus, 1973) professioneel bekend as Jay Cutler is 'n Amerikaanse afgetrede professionele liggaamsbouer. Cutler is 'n viermalige wenner van mr. Olympia, nadat hy in 2006, 2007, 2009 en 2010 gewen het; en 'n sesmalige naaswenner, die meeste in die geskiedenis.

Vroeë lewe
----------

Jay Cutler is op 3 Augustus 1973 in Worcester, Massachusetts, gebore. Hy het in die nabygeleë Sterling grootgeword en het die Wachusett Regional High School in Holden bygewoon. Hy het in sy broer se betonkonstruksie-onderneming, Cutler Bros. Concrete, begin werk toe hy 11 jaar oud was. Hy het op die ouderdom van 18 begin oefen om 'n liggaamsbouer te wees. Hy gradueer aan die Quinsigamond Community College in 1993 met 'n graad in strafreg, met die bedoeling om as 'n korrektiewe beampte vir 'n maksimum sekuriteitsgevangenis te werk.

Loopbaan
--------

Cutler is geïnspireer om liggaamsbou te betree deur die persoonlike afrigter Marcos Rodriguez. Hy wou een van die grootste mededingers ooit wees en het sy eerste algehele oorwinning by die 1993 Iron Bodies Invitational behaal. Sy eerste kompetisie was die 1992 Gold's Gym Worcester Bodybuilding Championships, waar hy die tweede plek behaal het. Terwyl hy 'n naam vir homself in liggaamsbou gevestig het, het hy dikwels verskyn in liggaamsbou verwante video's, waaronder *Battle for the Olympia* 2001, 'n pre-kompetisie dokumentêre video, geregisseer deur Mitsuru Okabe, wat baie mededingers uitgelig het terwyl hulle voorberei het vir die 2001 Mr. Olympia-kompetisie. Hy het voortgegaan om opeenvolgende Arnold Classic-titels in 2002, 2003 en 2004 te wen, en het vier keer tweede na Ronnie Coleman gekom in die Mr. Olympia-kompetisie voordat hy die titel vir die eerste keer in 2006 gewen het.

By die 2001 mr. Olympia het Cutler positief getoets vir verbode diuretika, maar hy het gedagvaar en sy tweede plek is herstel. Hy het die mr. Olympia vir 'n tweede agtereenvolgende jaar in 2007 gewen. Hy het die derde mr. Olympia in die geskiedenis geword (na Arnold Schwarzenegger en Franco Columbu) wat die titel in nie-opeenvolgende jare gewen het, nadat hy die heersende kampioen Dexter Jackson in 2009 verslaan het. Sy 2009 Olympia-oorwinning is ook toe hy sy beroemde "quad stomp"-posisie uitgevoer het. In 2010 het hy sy vierde Mr. Olympia-titel gewen en Phil Heath verslaan. In 2011 was hy naaswenner van Heath by die Mr. Olympia. In 2012 kon hy weens 'n bisepsbesering nie aan die Mr. Olympia deelneem nie. Hy het 'n sesde plek behaal in die 2013 Mr. Olympia.

Deur sy loopbaan was Cutler op die voorblad van fiksheidstydskrifte soos *Muscle and Fitness*, *Flex*, en *Muscular Development*. Hy neem nie meer deel sedert 2013 nie en fokus sedertdien eerder op *Cutler Nutrition*, sy liggaamsbou-aanvullingsbesigheid, sowel as ander sakeondernemings deur sosiale media. In 2021 is hy opgeneem in die International Sports Hall of Fame.
Die **Namib-ekostreek** is 'n WWF-ekostreek wat die hart van die Namibwoestyn beslaan. Dit bestaan uit twee dele: die sentrale Namib en die suidelike Namib. Die suidelikste deel vanaf Lüderitz, soos die Spergebied, word nogtans by die sukkulente Karoo gereken, omrede daar ook sukkulente voorkom, hoewel die gebied reeds baie droog is. Die noordelike Namibwoestyn word by die woestyn van Kaokoveld-ekostreek ingedeel, omrede dit somerreëns ontvang. Die oosgrens van die Namib-ekostreek word deur die 100 mm isohieet gevorm. Hierdie ekostreek is een van die droogste. Aan die kus val slegs 2 mm reën per jaar. Die wind wat van die Indiese Oseaan kom het sy vog oor die Drakensberge verloor en kom droog en heet oor die Namib omlaag. Die winde wat van die Atlantiese Oseaan kom, is koud. Daar ontstaan 'n termiese inversie waardeur geen wolke gevorm kan word nie. Aan die kus is daar wel dikwels mis wat tot 50 km die land in kan dring. Hierdie mis is die grondslag van die Namib se lewensgemeenskap.

Flora
-----

Die duine van die suide is baie min begroei. Daar is net 'n paar plantespesies wat hier kan lewe, soos die grasse *Stipagrostis sabulicola* en *S. gonatostachys* en die blomplant *Monsonia ignorata* en die vygie *Trianthema hereroense*. Tussen die duine en die kus word heuveltjies gevorm deur die plante *Acanthosicyos horridus*, *Arthraerua leubnitziae* en *Zygophyllum stapfii*. In die sentrale Namib kom dwergstruikies voor wat tussen hul takke met sand opgevul word, soos  *Psilocaulon salicornioides*, *Zygophyllum clavatum*, *Salsola aphylla* en *S. nollothensis*. Op klipperige plekke groei *Drosanthemum luederitzii*, *Eberlanzia sedoides* en *Tetragonia arbusculoides*. 'n Wonderlike endemiese plant is *Welwitschia mirabilis*.

Fauna
-----

Veral onder reptiele word endemiese spesies aangetref. Daar is 70 reptiele in die ekostreek en 25 is endemies daaraan, byvoorbeeld *Meroles cuneirostris*, *M. micropholidotus*, *Ptenopus kochi* en *Rhoptropus bradfieldi*. Daar is slegs ongeveer 180 voëlspesies in hierdie ekostreek, een daarvan is endemies aan die streek: *Certhilauda erythrochlamys*. Daar is vyf amper endemiese spesies wat ook in die Koako-streek voorkom. *C. benguelensis*, *Ammomanes grayi*, *Phalacrocorax neglectus*, *Cercomela tractrac* en *Eupodotis rueppellii*.

Galery
------

* Certhilauda_erythrochlamys, die duinlewerikCerthilauda\_erythrochlamys, die duinlewerik
* Rhoptropus bradfieldi diporus - Bradfield se Namibdaggetjie*Rhoptropus bradfieldi diporus* - Bradfield se Namibdaggetjie
* Die !nara Acanthosicyos horridusDie !nara *Acanthosicyos horridus*
* Zygophyllum stapffii*Zygophyllum stapffii*

Beskerming
----------

Die ekostreek is grotendeels ongeskonde en die Namib-Naukluft Nasionale Park beslaan 'n aansienlike deel van die ekostreek.
Die dag staan ook as Nasionale Braaidag bekend.
**Erfenisdag** is 'n openbare vakansiedag wat jaarliks op 24 September in Suid-Afrika gedenk word. Voor 1994 was dié dag as Shakadag bekend, waartydens die Zoeloes hulle koning herdenk het. Ná demokrasie-wording is dit omskep in 'n dag waarop alle kulture hulle eie erfenis kan herdenk. Dit het egter gou as braai jou ma op die vuur

Ontstaan
--------

Met die oorgang na 'n nuwe Suid-Afrika het die kabinet besluit dat daar 'n dag (24 September) moet wees waarop Suid-Afrikaners, van watter bevolkingsgroep ook al, hul eie erfenis mag gedenk. Dit het beteken dat niemand moes vergeet wie en wat hy is, of waar hy vandaan kom nie. Elkeen moes op dié dag sy eie kultuur, geskiedenis en kultuurgeskiedenis in ere hou. Dit is toe **Erfenisdag** genoem.

Oud-president Nelson Mandela het self die woord "reënboognasie" bedink om Suid-Afrika se uiteenlopende kulture, gebruike, tradisies, geskiedenisse en tale te beskryf. Erfenisdag moes ’n viering van daardie kleurryke verskeidenheid wees.

Dit is aan die Departement van Kuns, Kultuur, Wetenskap en Tegnologie, as beskermheer van Suid-Afrika se kultuur, opgedra om jaarliks byeenkomste op 'n nasionale vlak vir Erfenisdag te reël en te bestuur. Die eerste Erfenisdag is op 24 September 1995 gehuldig. 

Erfenisdag gaan egter nie net oor die eie kulture van afsonderlike groepe nie, maar veral ook oor uitreiking oor die verskillende kultuurgrense heen. Elemente van nasionale eenheid, nasiebou, versoening en landspatriotisme moet dus benadruk word. Die doel is ook om veral die jeug aan te moedig om Suid-Afrikaners se gedeelde erfenis in ere te hou.

Erfenis is al omskryf as "dit wat ons geërf het: die somtotaal van die natuurlewe en natuurskoon, plekke van wetenskaplike of geskiedkundige belang, nasionale monumente, historiese geboue, kunswerke, literatuur, musiekstukke, volksvoorvaders en -moeders, mondelinge tradisies en museumversamelings saam met hul dokumentasie."

As sodanig staan dit ook nie los van die politieke verlede van Suid-Afrika nie. Soos oud-pres. Mandela op die tweede Erfenisdag in 1996 in 'n toespraak gesê het: "As ons nasie inderdaad soos die spreekwoordelike feniks uit die as van verdeling en konflik moet verrys, moet ons erkenning gee aan diegene wie se onbaatsugtige werke en talente toegewy was aan hierdie doelwit van ’n nie-rassige demokrasie."

Sien ook
--------

* Lys van openbare vakansiedae in Suid-Afrika
* Nasionale Braaidag, inisiatief wat jaarliks op Erfenisdag val.

| * l
* b
* w
  **Openbare vakansiedae in Suid-Afrika** |
| --- |
| Nuwejaarsdag · Menseregtedag · Goeie Vrydag · Gesinsdag · Vryheidsdag · Werkersdag · Jeugdag · Nasionale Vrouedag · Erfenisdag · Versoeningsdag · Kersdag · Welwillendheidsdag
(Afgeskaf: Stigtingsdag , Hemelvaartdag, Republiekdag en Krugerdag) |
Die **Essene** (Hebreeus: אִסִּיִים, *Isiyim*; Koine: Ἐσσηνοί, Ἐσσαῖοι of Ὀσσαῖοι, *Essenoi, Essaioi* of *Ossaioi*) was 'n mistisistiese Joodse sekte tydens die tydperk van die Tweede Tempel wat van die 2de eeu v.C. tot die 1ste eeu n.C. floreer het.

Johannes die Doper was waarskynlik 'n Esseen.
Volgens die Joodse historikus Josephus het die Essene in groot getalle bestaan; duisende het deur die tyd van Romeinse Iudaea gelewe. Hulle was minder as die Fariseërs en Sadduseërs, die ander twee groot sektes van destyds. Die Essene het in verskeie stede gewoon, maar in gemeenskappe bymekaargekom wat toegewy was aan willekeurige armoede, asketisme (hulle priesters was selibaat) en rituele reiniging.

Die Essene het in moderne tye beroemd geraak vanweë die ontdekking van 'n groot groep godsdiensdokumente bekend as die Dooie See-rolle, wat vermoedelik 'n biblioteek van die Essene was. Onder die dokumente is talle kopieë van dele van die Hebreeuse Bybel wat waarskynlik van 300 v.C tot met hulle ontdekking in 1946 onaangeraak was.

Die eerste verwysing na die sekte is deur die Romeinse skrywer Plinius die ouere (gesterf in 79 n.C.) in sy *Natuurgeskiedenis*. Plinis vertel in 'n paar reëls dat die Essene geen geld besit nie, duisende generasie al bestaan en dat hulle priesters nie trou nie. Volgens Plinius woon hulle iewers bo Ein Gedi, aan die Dooie See.

Josephus het later 'n gedetailleerde beskrywing van die Essene in *Die Joodse Oorlog* (omstreeks 75 n.C.) gegee, met 'n korter beskrywing in *Oudheidkunde van die Jode* (omstreeks 94 n.C.) en *Die Lewe van Flavius Josephus* (omstreeks 97 n.C.). Hy het beweer hy het eerstehandse kennis van hulle gehad en dat hulle een van drie sektes van Joodse filosofie was, saam met die Fariseërs en Sadduseërs. Hy vertel dieselfde inligting van godvresendheid, selibaat, die afwesigheid van persoonlike eiendom en van geld, die geloof in gemeenskaplikheid, en 'n streng navolging van die Sabbat. Hy sê ook hulle eet saam ná gebed, wy hulle toe aan welsyn, verbied uitinge van woede, bestudeer die boeke van die ouderlinge, hou geheime en ken die name van die engele in hulle geskrifte baie goed.

Plinius, ook 'n geograaf, het gesê hulle woon in die woestyn naby die noordweskus van die Dooie See, waar die Dooie See-rolle ontdek is.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb11938553c (data)
* LCCN: sh85044924
* NKC: ph117531

 |
Die gerekonstrueerde stadsmuur van Hattuša
**Hetities** (𒌷𒉌𒅆𒇷, d.i. niščili, "die taal van Neša", of nešumnili, d.i. "die taal van die mense van Neša"), ook as **Nesities** (Nešiet) bekend, is die uitgestorwe Indo-Europese taal van die Hetiete, 'n volk van bronstydse Anatolië. Hulle het hul Ryk rondom die sentrum van Hattusa gevestig, en benewens in dele van die noordelike Levant en Bo-Mesopotamië. Die taal wat nou reeds lank uitgestorwe is, word deur Hetitiese wigskrif getuig, in verslae uit die 17de (Anitta-teks) tot die 13de eeue v.C. met geïsoleerde Hetitiese leenwoorde en talle persoonsname wat van so vroeg af as die 20ste eeu v.C. in Akkadiese (d.i. Ou Assiriese) konteks opduik, en derhalwe neerkom op die vroegste getuienis van die gebruik van Indo-Europese tale.

Teen die Laat Bronstyd het Hetities teen sy naaste taalverwant Luwies begin veld verloor. Dit wil voorkom of Luwies teen die 13de eeu v.C. die mees algemeen gesproke taal in die Hetitiese hoofstad Hattusa was. Ná die val van die Hetitiese Nuwe Koninkryk tydens die meer wydverspreide Laatbronstydse ineenstorting, het Luwies in die Vroeë Ystertyd na vore getree as die hooftaal van die sogenaamde Siro-Hetitiese stadstate van suidwestelike Anatolië en noordelike Sirië.