recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***GAU** bring jou ook hierheen. Vir die amptelike IATA kode van die lughawe, soek na Lokpriya Gopinath Bordoloi Internasionale Lughawe*
Russiese GRAOE-embleem
Die **Hoofburo van Missiele en Artillerie van die Departement van Verdediging van die Russiese Federasie** (**GRAOE**) (Russies: Главное ракетно-артиллерийское управление МО РФ (ГРАУ)) is 'n onderafdeling van die Russiese departement van verdediging. Dit val onder die hoof van bewapening en munisie van die Russiese weermag. (Russies: начальник вооружения ВС РФ - заместитель Министра обороны РФ).

Een van die funksies van die GRAOE is om **GRAOE-indeksnommers** toe te ken aan Russiese en Sowjet-wapentuig en -toebehore.

GRAOE-indeksnommers
-------------------

GRAOE-nommers is in die formaat *<nommer> <letter> <nommer>*, met 'n moontlike afsluitkode *<letter> <nommer>*. 'n Spesifieke kodenaam kan op die indeks volg.

Voorbeeld: «**2 S 19  *Msta-S***», die 2S19 Msta selfaangedrewe houwitser.

Bronne
------

* ’n Indeks van alle GRAOE-indeksnommers is verkrygbaar op aviation.ru Geargiveer 24 April 2006 op Wayback Machine
Gebiede met 'n subtropiese klimaat.
'n Vogtige **subtropiese klimaat** (Köppen-klimaatklassifikasie CFA of CWA) is 'n sone van subtropiese klimaat wat deur warm, vogtige somers en in die algemeen matig tot koel winters gekenmerk word. Onder Köppen se klimaatdefinisies, dek hierdie klimaatkategorie 'n wye verskeidenheid van eienskappe, veral in terme van die wintertemperature. Die term "subtropiese" kan 'n verkeerde benaming vir plekke in die koeler areas wees.

Beskrywing
----------

Köppen definieer hierdie klimaat as 'n gemiddelde temperatuur van tussen -3 °C (26,6 °F) en 18 °C (64,4 °F) vir die koudste maand, en bo 22 °C (71,6 °F) vir die warmste een. Sommige klimatoloë verkies om 0 °C (32 °F) te gebruik as die laer temperatuur vir die koudste maand se gemiddelde temperatuur. Dit is óf vergesel van 'n droë winter of geen ware droë seisoen nie.

Aansienlike neerslag kom in al die seisoene in die meeste gebiede voor, en alhoewel in gebiede wat grens aan semi-droë klimaat (gewoonlik aan die westelike rand), kan onreëlmatige droogtes algemeen intree en dit is katastrofies vir veral die landbou. Winterreënval (en soms sneeu) hou verband met groot storms wat deur die westewinde van wes na oos gebring word. Die meeste somerreën val tydens donderstorms en 'n tropiese storm, orkaan of sikloon.

Oorsig van die verspreiding
---------------------------

Die vogtige subtropiese klimaat lê gewoonlik aan die suidoostelike kant van al die kontinente, oor die algemeen tussen breedtegrade 25° en 40° (noord) en is geneig om geleë te wees aan die kus of naby kusplekke. Maar in sommige gevalle strek die klimaat ver die binneland in, veral in China en die Verenigde State van Amerika.

Afrika
------

In Afrika word die vogtige subtropiese klimaat in twee afsonderlike gebiede op die suidelike halfrond van die vasteland gevind. Die CWA klimaat word gevind in meer as 'n groot gedeelte van die binneland van die Midde-en Oos-Afrika-streke. Hierdie gebied sluit in: sentraal Angola, die noordooste van Zimbabwe, die Niassa-, Manica- en Teteprovinsies van Mosambiek, die suidelike Kongoprovinsies, die suidweste van Tanzanië, en die grootste dele van Malawi en Zambië. Sommige laer gedeeltes van die Ethiopiese hooglande het ook hierdie klimaat. Die klimaat word ook gevind in die smal kusdele van Suider- en Oos-Suid-Afrika, veral in KwaZulu-Natal en die Oos-Kaap. In Suid-Afrika word hierdie klimaatsdele hoofsaaklik beïnvloed deur die vogtige lugmassas wat vanaf die Indiese oseaan ingevoer word en oor die algemeen meer matige temperature veroorsaak. Dit is veral duidelik in die winter, wanneer die temperature nie so laag daal as in baie ander gebiede in die vogtige subtropiese kategorie nie.
Sandringham House in Norfolk, Engeland.
**Sandringham House** is ’n koninklike landhuis naby die dorp Sandringham in Norfolk, Engeland. Die huis is nes Balmoral-kasteel in die private besit van die koninklike familie. In 1771 het die argitek Cornish Henley die geboue wat daar was afgebreek en Sandringham Hall gebou. Dit is in die 19de eeu deur Charles Spencer Cowper laat verander. Hy het ’n groot voorportaal en konservatorium laat bou wat deur die argitek Samuel Sanders Teulon ontwerp is.

Koningin Victoria het die huis in 1862 gekoop op aandrang van haar seun die Prins van Wallis, die toekomstige koning Edward VII, as ’n huis vir hom en sy nuwe bruid, Alexandra. In 1865, twee jaar nadat hulle ingetrek het, was die huis egter te klein na die prins se smaak en het hy A.J. Humbert gevra om die gebou af te breek en ’n groter huis te bou.

Die rooisteenhuis is in 1870 voltooi in ’n vreemde mengsel van style wat nie juis beskou word as die mees suksesvolle voorbeeld van ’n middel-Victoriaanse landhuis nie. ’n Nuwe vleuel is later bygevoeg in ’n meer tradisionele styl. Die ontwerp was miskien nie te waffers nie, maar dit was in ander opsigte sy tyd vooruit, met gasligte, watertoilette en selfs ’n vroeë soort stort. ’n Deel van die huis is deur ’n brand verwoes tydens die voorbereidings vir Edward se vyftigste verjaardagparty in 1891, en is later herbou.

Sandringham House was die privaatwoning van vier geslagte monarge. Sedert koning George VI in 1952 daar dood is, is dit koningin Elizabeth II se gebruik om die herdenking van haar pa se dood en haar eie troonopvolging stil in Sandringham House te vier saam met haar familie. Dit is haar tuiste tot Februarie elke jaar. Die huis is in 1977 die eerste keer vir die publiek oopgestel en daar is ’n museum met uitstallings oor die koninklike lewe en die landgoed se geskiedenis.

Koning Olaf V van Noorweë is in Sandringham gebore. Koningin Alexandra, haar seuns prins Albert Victor, Hertog van Clarence en Avondale en koning George V, asook haar kleinseun koning George VI is almal in Sandringham dood.
Met die gekombineerde kantoor- en woonstelkompleks *Nagakin Capsule Tower*, wat deur Kishō Kurokawa ontwerp en in 1972 in slegs dertig dae in Tokio opgerig is, is een van die Metaboliste se konsepte van moderne boukuns verwesenlik. Hiervoor is eenvormige, gestandaardiseerde en voorafvervaardigde woonkapsules, wat te eniger tyd uitgeruil of nuut gegroepeer kon word, aan 'n sentrale toringkern aangebring
Binne-aansig van 'n woonkapsule. Die kapsules is in 'n fabriek vir skeepshouers vervaardig
**Metabolisme** (Japannees: メタボリズム, metaborizumu) was 'n avantgardistiese stroming in die na-oorlogse Japannese argitektuur waarin sekere vorme van organiese biologiese prosesse op argitektoniese megastrukture toegepas is. Net soos die liggaam deur middel van sy metabolisme aan wisselende behoeftes kan aanpas, sou 'n nuwe vorm van boukuns voortdurend verander volgens die behoeftes van die samelewing. Sodoende sou die lewenssiklus van geboorte, groei, ontbinding en heropbou ook toepasbaar wees op enige vorm van woonruimte.

Die beweging het voortgespruit uit 'n byeenkoms van jong Japannese argitekte, ontwerpers en stadsbeplanners tydens die laaste *Congrès Internationaux d’Architecture Moderne* (CIAM XI) in Otterlo, Nederland in 1959. Argitektuurstudente van Kenzo Tange se ateljee MIT het die uitvoerbaarheid van hul voorstelle vervolgens begin toets.

Een jaar later het 'n groep argitekte en ontwerpers na wie as metaboliste verwys sou word - onder wie Kiyonori Kikutake, Kishō Kurokawa en Fumihiko Maki - ter geleentheid van die Wêreldontwerpkonferensie (*World Design Conference*), wat in Tokio plaasgevind het, die eerste manifes van metabolistiese boukuns saamgestel waarin 'n verskeidenheid uiteenlopende invloede ingang gevind het, insluitende Marxistiese teorieë en biologiese prosesse. Die manifes het uit vier essays bestaan, betitel "Stad in die Oseaan", "Ruimtestad", "Op pad na 'n groepsvorm" en "Materiaal en Mens". Hierby ingesluit is eerste ontwerpe vir uitgestrekte kunsmatige stadlandskappe wat op die wateroppervlak van die oseane sou dryf, en woonsteltorings wat op enige gewenste manier uit gelykvormige kapsules of kubusse saamgebou kon word. Alhoewel die voorstelle aan 'n breër publiek bekendgestel is, was hulle nog grotendeels teoreties van aard.
**Metaalverkoling** is 'n katastrofiese vorm van korrosie/roes wat plaasvind wanneer vatbare materiaal blootgestel word aan 'n omgewing met hoë koolstof-aktiwiteite. Die roes manifesteer as 'n opbreek van metaal tot metaalpoeier. Die vermoedelike meganisme is eerstens die afsetting van 'n grafietlaag (gewoonlik van koolstofmonoksied (CO) in die dampfase) op die oppervlak van die metaal. Hierdie grafietlaag vorm vermoedelik metastabiele M3C-spesies (waar M die metaal is), wat weg van die metaaloppervlak migreer. In sommige areas word geen M3C-spesies waargeneem nie en dui dit op 'n direkte oordrag van metaalatome in die grafietlaag in.

Die temperature wat gewoonlik met metaalverkoling geassosieer word is hoog (300-850 °C). Uit 'n algemene begrip van chemie, kan dit afgelei word dat die tempo van die reaksie wat metastabiele M3C-spesies vorm by laer temperature, te laag is om beduidend te wees, en by baie hoër temperature is die grafietlaag te onstabiel, sodat CO-afsetting (minstens tot 'n aansienlike mate) nie kan plaasvind nie.

Baie kortliks bestaan daar verskeie voorgestelde metodes vir die voorkoming of vermindering van metaalverkoling; die mees algemene blyk te wees Aluminidebedekkings, legering met koper en die toevoeging van stoom.

Daar is ook 'n goeie opsomming van metaalverkoling en 'n paar voorkomingsmetodes in 'Corrosion by Carbon and Nitrogen – Metal Dusting, Carburisation and Nitridation'.

Meganisme
---------

Daar is hoofsaaklik twee reaksies wat CO omskakel na koolstof wat dan die metaal penetreer en afbreek:

{\displaystyle 2CO(g)\leftrightarrow C(s)+CO\_{2}(g)}            (Boudouard-reaksie)
{\displaystyle CO(g)+H\_{2}(g)\leftrightarrow C(s)+H\_{2}O(g)}
Die Groot Rooi Vlek, soos gesien deur Voyager 1 in 1979.
'n Animasie van die Groot Rooi Vlek.
Die **Groot Rooi Vlek** is 'n aanhoudende antisikloniese storm op die planeet Jupiter, 22° Suid van die ewenaar, wat ten minste al vir 176 jaar duur en moontlik al vir 340 jaar (of selfs meer) duur. Die storm is groot genoeg om met 'n teleskoop vanaf die aarde gesien te kan word. Dit is moontlik vir die eerste keer waargeneem deur Giovanni Domenico Cassini; hy het die storm reeds in ongeveer 1665 beskryf.

Die dramatiese aansig van Jupiter se Groot Rooi Vlek, soos gesien in die beeld hiernaas, is verkry deur *Voyager 1* op 25 Februarie, 1979, toe die ruimtetuig 9,2 miljoen km vanaf Jupiter was. Detail van 'n wolk so klein as 160 km in deursnit kan op die beeld gesien word. Die kleurvolle, golf-agtige patroon aan die linkerkant (wes) van die Rooi Vlek is 'n area van merkwaardige komplekse en veranderlike golfbeweging. Om 'n idee van Jupiter se skaal te gee: die wit ovaalstorm reg aan die onderkant van die Rooi Vlek het ongeveer dieselfde deursnit as die aarde. Die foto's van die vlek deur *Voyager 1* was verreweg beter as enige ander wat vroeër beskikbaar was en het belangrike inligting beskikbaar gestel vir ondersoek oor die planeet en die storm.

Die ovaalstorm draai antikloksgewys, met 'n periode van ongeveer ses aardse dae of 15 Jupiterse dae. (Een dag op Jupiter is ongeveer 10 ure lank.) Die Groot Rooi Vlek se dimensies is 24–40 000 km wes na oos en 12–14 000 km suid na noord. Dit is groot genoeg om twee of drie planete van die aarde se grootte te bevat. Die bopunte van die wolke van die storm is ongeveer 8 km bo die bopunte van die omliggende wolke.

Sulke storms is nie ongewoon in die woelige atmosfere van gasreuse nie. Jupiter het ook wit ovale en bruin ovale, wat klein, naamlose storms is. Wit ovale bestaan gewoonlik uit relatief koel wolke binne-in die boonste lae van die atmosfeer. Die bruin ovale is warmer en word aangetref binne-in die "normale wolklaag"; hierdie storms kan ure of selfs eeue duur.

Voor die Voyager-sendings was sterrekundiges baie onseker oor die Rooi Vlek se karakter. Baie sterrekundiges het oorspronklik geglo dat dit 'n vaste of vloeibare verskynsel op Jupiter se oppervlak was.
25-Paar Kleurkode Kaart
Die **25-paar kleurkode** is 'n kleurkode wat gebruik word om indiwiduele geleiers in 'n soort elektriese kommunikasiekabel naamlik gedraaide draadpaarkabels te identifiseer. Die kleure word op die isolasie aangebring wat die geleiers bedek. Die eerste kleur word gekies uit 'n groep van vyf kleure en die ander vanuit 'n tweede groep van vyf kleure wat 'n totaal van 25 moontlike kombinasies van twee kleure gee.

* Die eerste groep van kleure is, in volgorde: *wit, rooi, swart, geel, pers*.
* Die tweede groep van kleure is, in volgorde: *blou, oranje, groen, bruin, grys*.

Die 25 kombinasies word op die beeld hier aan die regterkant aangedui.

Die 25 kombinasies word ook op die onderstaande tabel aangetoon en toon die kleur vir elke draad ("1" en "2") en die paarnommer sowel as die kaart na die paarnommer soos vertoon in die beeld verder ondertoe.

Die eerste vyf kombinasies word baie algemeen in telekommunikasie- en datakabels aangetref.

| nommer in die sel is die paarnommer |
| --- |
| Kleurkodes | 2de kleur |
| Blou | Oranje | Groen | Bruin | Grys |
| Draad # in paar-> | 1 | 2 | 1 | 2 | 1 | 2 | 1 | 2 | 1 | 2 |
| 1ste kleur | Wit | 1 |   | 2 |   | 3 |   | 4 |   | 5 |   |
| Rooi | 6 |   | 7 |   | 8 |   | 9 |   | 10 |   |
| Swart | 11 |   | 12 |   | 13 |   | 14 |   | 15 |   |
| Geel | 16 |   | 17 |   | 18 |   | 19 |   | 20 |   |
| Pers | 21 |   | 22 |   | 23 |   | 24 |   | 25 |   |

Soms sal elke draad in 'n paar 'n gekleurde streep of ringe hê met die kleur van sy ooreenstemmende gepaarde draad. Dit maak dit maklik om te identifiseer tot watter paar 'n gegewe draad behoort. Anders sou mens die kleurkaart moet gebruik om vas te stel watter kleure fisies saamgedraai moet word.

| Paar # | Eerste draad | Tweede draad |
| --- | --- | --- |
| 1 | Wit | Blou |
| 2 | Oranje |
| 3 | Groen |
| 4 | Bruin |
| 5 | Grys |
| 6 | Rooi | Blou |
| 7 | Oranje |
| 8 | Groen |
| 9 | Bruin |
| 10 | Grys |
| 11 | Swart | Blou |
| 12 | Oranje |
| 13 | Groen |
| 14 | Bruin |
| 15 | Grys |
| 16 | Geel | Blou |
| 17 | Oranje |
| 18 | Groen |
| 19 | Bruin |
| 20 | Grys |
| 21 | Pers | Blou |
| 22 | Oranje |
| 23 | Groen |
| 24 | Bruin |
| 25 | Grys |

Wanneer dit gebruik word vir gewone analoë dienste, word die eerste draad gewoonlik as die gronddraad gebruik, die positiewe kant van die gelykstroom stroombaan, terwyl die tweede draad aan die negatiewe kant van die stroombaan verbind word.

Vir kabels wat meer as 25 pare bevat, word die eerste 25 pare gemerk met 'n Wit/Blou lint, die tweede 25 pare met 'n Wit/Oranje lint ensovoorts tot by die 25ste verbindingsgroep (625 pare), wat 'n Pers/Grys lint sal hê. Die patroon begin dan weer van voor af en word dan weer herhaal.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Color code***. |
Die **Yellowstonerivier** (Engels: *Yellowstone River*) is 'n groot noordoos-vloeiende rivier in die Westelike Verenigde State. Die Yellowstonerivier het 'n lengte van 1 114 km en vloei deur die Amerikaanse deelstate Wyoming, Montana en Noord-Dakota. Die Yellowstonerivier is een van die grootste sytakke van die Missouririvier, op sy beurt 'n sytak van die Mississippirivier. Die Yellowstonerivier is veral bekend vir die Yellowstone Nasionale Park.

Die Grand Canyon van die Yellowstone en die Yellowstone-waterval
Die Yellowstonerivier ontstaan deur die saamvloei van die Noord- en Suid-Forks-riviere in die Absarokabergreeks Wyoming. Daarna vloei die rivier in 'n noordoostelike rigting deur die bekende Yellowstone Nasionale Park, deurkruis die Yellowstone Nasionale Park, vloei deur drie watervalle en vorm die Grand Canyon van die Yellowstone. Verder noordoos mond die Yellowstonerivier in McKenzie County, naby Buford, Noord-Dakota, in die Missouririvier uit.

Die Hidatsa-Indiane het die rivier weens die gesteentes se geel kleur *Mi tse a-da-zi* genoem, wat die eerste Franse pelsjagters as *Rivière des Roches Jaunes* vertaal het en die Kanadese ontdekkingsreisiger David Thompson as *Yellow Stone*.

Die Yellowstonerivier is in 1806 deur William Clark tydens sy terugkeer van die Lewis-en-Clark-ekspedisie verken. Reeds voorheen was die Yellowstonerivier 'n belangrike vervoerpad vir die Indiane. Gedurende die 19de eeu het die rivier ook vir die blanke setlaars belangrik geword. In Montana is die rivier op 'n groot skaal vir besproeiing gebruik.
'n Uitsig oor die Groot Skeidingsgebergte
Ligging van die Groot Skeidingsgebergte in Australië in geel
Die **Groot Skeidingsgebergte** (Engels: "Great Dividing Range") is die grootste bergreeks van Australië en die derde langste landgebaseerde bergreeks ter wêreld, net na die Andes en die Rotsgebergte. Dit streek oor meer as 3 500 km vanaf Dauaneiland in die mees noordoostelike hoek van Queensland, loop langs die hele oostelike kus van Nieu-Suid-Wallis, daarna Victoria en draai in 'n westelike rigting, voordat dit uiteindelik in die sentrale vlaktes van die Grampians in die weste van Victoria verdwyn. Van die berge op die eiland Tasmanië word as deel van die Great Dividing Range beskou. Die breedte van die bergreeks wissel van sowat 160 km tot meer as 300 km. Die Australiese Alpe is in die bergreeks geleë. Mount Kosciuszko is met 2 228 meter bo seevlak die hoogste bergpiek op die vasteland van Australië, gevolg deur Mount Townsend met 2 209 meter.

Die skerp styging tussen die laaglande langs die kus en die oostelike hooglande het 'n groot impak op die Australiese klimaat, hoofsaaklik as gevolg van orografiese neerslag, en hierdie gebiede van hoë hoogtes openbaar 'n indrukwekkende kloofland.

Die Groot Skeidingsgebergte, soos gesien vanaf Mount Hotham, Victoria.
'n Uitsig vanaf die piek van Mount Feathertop in 'n noordoostelike rigting met die Fainters en ander berge.
Koördinate: 40°10′16″N 24°22′58″E﻿ / ﻿40.17111°N 24.38278°O﻿ / 40.17111; 24.38278

Die Groot Lawra.
Die klooster se hoofkerk.
Die **Groot Lawra** (Grieks: Μεγίστη Λαύρα, *Megísti Lávra*) is die eerste klooster wat op Berg Athos in Griekeland gebou is. Dit is aan die suidoostelike voet van die berg, sowat 160 meter bo die seevlak. 

Die stigting van die klooster in 963 n.C. deur Athanasius van Athos was die begin van ’n georganiseerde monnikelewe op Berg Athos. Dit is gebou op een van die antieke stede van die skiereiland, miskien Akrothoön. Die geskiedenis van die klooster is die volledigste van die 20 kloosters op Athos omdat die historiese argiewe feitlik ongeskonde behoue gebly het. Dit is moontlik dat die bestudering van dié argiewe lig kan werp op die geskiedenis van die ander kloosters, waarvan die argiewe gedeeltelik of heeltemal verlore gegaan het.

Stigting
--------

Athanasius het die klooster in 963 n.C. begin bou met die steun en geldelike hulp van sy vriend keiser Nikephoros II Phokas van die Bisantynse Ryk. ’n Keiserlike dekreet, wat bekragtig is deur Johannes I Tzimiskes, het gesorg vir die afronding van die geboue. Die keisers het ook baie grond aan die klooster gegee en dit het gelei tot die toeneem van monnikegetalle van 80 tot 120.

Die hoofkerk, die Katolikon, is gestig deur Athanasius, maar hy en ses werkers het gesterf toe een van die koepels tydens die konstruksie op hulle val. Die styl van die kerk is later deur ander kloosters gevolg. Die muurskilderings is in 1535 deur Theophanis geskep.

Letterkundige skatte
--------------------

Die klooster se biblioteek bevat 2 116 waardevolle Griekse manuskripte en kodekse. Daar is ook meer as 20 000 gedrukte boeke en sowat 100 manuskripte in ander tale. Dit is een van die waardevolste versamelings van Griekse manuskripte in die wêreld.
Net 'n paar van die grootste groot magmaprovinsies (in donkerpers) kom op dié kaart voor. Dit beeld geologiese korsprovinsies uit soos gesien in seismiese data.
'n **Groot magmaprovinsie** (Engels: *large igneous province* of *LIP*) is in geologie 'n vulkaniese vlakte wat ontstaan deur die stolling van enorme hoeveelhede magma (meestal basalt). Die vorming van GMP's word soms toegeskryf aan mantelpluime (hipotetiese kolomme warm materiaal) of aan prosesse wat verbind word met divergente (uitmekaar bewegende) tektoniese plate. Die vorming van sommige GMP's in die afgelope 500 miljoen jaar stem ooreen met tydperke van massauitsterwings en vinnige klimaatsveranderings, wat tot verskeie hipoteses gelei het oor 'n verband tussen die verskynsels. GMP's verskil basies van enige ander huidige aktiewe vulkane of vulkaanstelsels.

Definisie
---------

In 1992 het navorsers die eerste keer van "groot magmaprovinsies" begin praat om te verwys na gebiede van groter as 100 000 km2 (sowat die oppervlakte van Ysland) van mafiese stollingsgesteentes wat binne 'n relatief kort geologiese tydperk geskep is: 'n paar miljoen jaar of korter. Mafiese basaltseebodems en ander geologiese produkte van "normale" plaattektoniek was nie in die definisie ingesluit nie.

Die definisie is al uitgebrei en verfyn, en word steeds aan geskaaf. Dit word nou dikwels gebruik vir alle soorte stollingsgesteentes en nie net mafiese gesteentes nie. Sommige GMP's is geografies ongeskonde, soos die basaltiese Dekan-trappe in Indië, terwyl ander opgebreek en geskei is deur plaatbewegings, soos in Brasilië en Noordwes-Afrika.

Vorming van GMP's
-----------------

Die aarde het 'n buitenste kors wat uit 'n paar bewegende tektoniese plate bestaan wat dryf op 'n soliede, konvektiewe mantel bo-op 'n vloeibare kern. Die mantel se vloei word aangedryf deur die afsakking van koue tektoniese plate tydens subduksie en die gepaardgaande opstyging van pluime warm materiaal uit die binneste vlakke. GMP's word ook dikwels gekoppel aan warm kolle, waar mantelpluime ook ontstaan en na die oppervlak van die aarde beweeg. 

Wanneer die warm pluime in een van die bogenoemde gevalle die litosfeer bereik, sprei dit uit en smelt groot hoeveelhede basaltmagma. 

Wanneer 'n GMP ontstaan, het dit dikwels 'n oppervlakte van 'n paar miljoen km2 en volumes van sowat 1 miljoen km3. In die meeste gevalle word die grootste deel van 'n basaltiese GMP se volume in minder as 'n miljoen jaar gevorm.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
**Husband Edward Kimmel** (Henderson, Kentucky, 26 Februarie 1882 - Groton, Connecticut, 14 Mei 1968) was 'n Amerikaanse admiraal en bevelvoerder van die Stille Oseaanvloot tydens die aanval op Pearl Harbor op 7 Desember 1941.

Tien dae na die aanval is hy van sy pos onthef, verlaag in rang en deur Admiraal Chester W. Nimitz vervang. 'n Kommissie van ondersoek het hom daarvan beskuldig dat hy die verdediging van die basis nie genoegsaam georganiseer het nie. Hy het vroeg in Mei 1942 uit die vloot bedank. Die Kongres het hom sterk gekritiseer en hy het doodsdreigemente ontvang.

Hy is tydens die Japannese aanval deur 'n dwaalkoeël getref. Hy het later gesê hy sou eerder wou gesterf het.

Gesinslede het in 1995 pogings aangewend om sy naam te suiwer. Hy is in 1999 postuum tot sy rang herstel, toe die Amerikaanse senaat 'n nie-bindende resolusie aanvaar het om hom tot sy pos as Admiraal te herstel, omdat belangrike inligting in Washington DC oor die Japannese voorbereidings vir 'n aanval op Pearl Harbor van hom weerhou is. Nóg president Bill Clinton, nóg sy opvolgers, het egter op hierdie senaatresolusie gereageer.

Militêre loopbaan
-----------------

Adelbors, Verenigde State Vloot Akademie: 1904 

Vaandrig, Vloot van die Verenigde State: 1906 

Luitenant, Junior Graad, Amerikaanse Vloot: 

Luitenant, Vloot van die Verenigde State: 2 Februarie 1909 

Luitenant-bevelvoerder, die Amerikaanse Vloot: 

Kommandeur, Amerikaanse Vloot: Junie 1923 

Kaptein, Verenigde State Vloot: 

Skou-admiraal (onderste helfte), die Amerikaanse Vloot: 1937 

Skout-admiraal (boonste helfte), Verenigde State Vloot: 

Vise-admiraal, Amerikaanse vloot, Februarie 1941 

Skout-admiraal (onderste helfte), Verenigde State-Vloot: Maart 1942 (gepensioeneer)
**Huoching** (\* om 675; † 744) was 'n lid van een van die hertogfamilies van die Alemanne.
In die Vita Hiudowici van Thegan van die 9de eeu word genoem dat Huoching 'n seun van die Alamanniese Hertog Gottfried (650-709) was.
Huoching se seun Hnabi (of Nebi)  het 'n rol gespeel in die stigting van die klooster van St. Gallen.

Literêre verwerking
-------------------

Hans Jänichen vergelyk in 1976  die vader-seun-verhouding van Hoc en Hnæf (wat in die ou engelse epiese gedig Beowulf, in de Finnsburg Fragment, en in die gedig Widsith verskyn) met die historiese alamanniese *Huoching* en *Hnabi*. Hulle verhouding kon miskien die oorsprong van die latere Germaanse Heroïese gedig oor *Hoc* en *Hnaef gewees het*. Jänichen gee hier oorweging aan die kommentaar van John Mitchell Kemble van 1849, in sy *History of the Saxons in England*.

Literatuur
----------

* Michael Borgolte: *Die Grafen Alemanniens in merowingischer und karolingischer Zeit. Eine Prosopographie*. In: *Archäologie und Geschichte*. Band 2, Freiburger Forschungen zum ersten Jahrtausend in Südwestdeutschland, Thorbecke, Sigmaringen 1986, ISBN 3-7995-7351-8.
'n Kaart van Oos-Friesland
Vlag van Oos-Friesland
Wapen van Oos-Friesland
**Oos-Friesland** (Duits: *Ostfriesland*, Oos-Friese Platduits: *Oostfreesland*) is 'n streek in Nedersakse in die uiterste noordweste van die Bondsrepubliek Duitsland en behels die administratiewe distrikte Aurich, Leer en Wittmund asook die selfregerende stad Emden. Die huidige streek kom grootliks ooreen met die historiese Vorstedom Oos-Friesland wat tot in die jaar 1744 bestaan het.

Oos-Friesland is aan die Noordsee geleë en behels naas sy vastelandse gedeelte ook die Oos-Friese eilande Borkum, Lütje Hörn, Memmert, Juist, Norderney, Baltrum, Langeoog en Spiekeroog. Met 'n oppervlakte van 3 144,26 vierkante kilometer en 'n bevolking van sowat 465 000 is Oos-Friesland in vergelyking met ander Duitse streke yl bevolk. Kenmerkend vir die gebied is die ontbreking van 'n groot stedelike sentrum. Vyf middelgroot stede - Emden, Aurich, Leer, Norden en Wittmund - en vyf kleiner stedelike nedersettings gee naas 'n groter aantal dorpe 'n besondere demografiese struktuur aan Oos-Friesland.

Die streek is eeue lank deur landbou, vissery en - in sy klein aantal stede - ook handel oorheers. Seehandel het 'n belangrike rol in die Oos-Friese hawestede gespeel. Die bou van seedyke en grondverbetering het die landboukundige gebruik van die uitgestrekte, moerasagtige oorgangsgebiede tussen land en see langs die kus en die binnelandse moerasgebiede moontlik gemaak. Alhoewel die landbousektor nog steeds 'n beduidende rol in Oos-Friesland speel, lewer intussen ook toerisme (veral op die eilande en in die nedersettings langs die kus) en enkele nywerheidsgebiede 'n belangrike bydrae tot die plaaslike ekonomie. Die streek gaan nogtans onder strukturele probleme gebuk. 'n Hoë werkloosheidsyfer en die afhanklikheid van 'n klein aantal ekonomiese sektore en 'n handjievol groot ondernemings is kenmerkend vir die Oos-Friese ekonomie.

Oos-Friesland is eeue lank deur die uitgestrekte moerasgebiede in sy suide van ander Duitse streke geskei en het sodoende 'n selfstandige, seewaartse ontwikkeling getoon. Die streek probeer sy karakter in kulturele en politieke opsig steeds handhaaf
en is vandag een van die hoofsaaklike Nederduitse taalgebiede in Duitsland. Volgens skattings praat sowat die helfte van die bevolking nog Oos-Friese Plat- of Nederduits as huistaal.
Groote Schuur-hospitaal

hospitaal, teaching hospital| Datum van stigting of ontstaan | 1938Wysig |
| Vernoem na | Groote SchuurWysig |
| Land | Suid-AfrikaWysig |
| Geleë in administratiewe eenheid | KaapstadWysig |
| Geografiese ligging | 33°56′29″S 18°27′46″EWysig |
| Ouer organisasie | Western Cape Department of HealthWysig |
| Affiliation | Universiteit van KaapstadWysig |
| Telefoon nommer | +27-21-404-9111Wysig |
| Amptelike webwerf | Wysig |

Die ou hoofgebou van die Groote Schuur-hospitaal, 2007.
Voorkant van die hospitaal, 2012.
Aanwysing van die plek waar die eerste hartoorplanting gedoen is.
Die **Groote Schuur-hospitaal** (afkorting: "GSH", die hospitaal staan in die omgangstaal ook as "Grooties" bekend) is 'n groot staatsbeheerde akademiese hospitaal wat teen die hange van Duiwelspiek in Kaapstad (provinsie Wes-Kaap, Suid-Afrika) geleë is. Die hospitaal is op 31 Januarie 1938 amptelik geopen en het veral danksy die baanbrekende werk van prof. Chris Barnard en sy span, wat hier in 1967 die eerste menslike hartoorplantingsoperasie uitgevoer het, wêreldberoemd geword.

Groote Schuur is die akademiese hospitaal van die Mediese Skool van die Universiteit van Kaapstad wat tersiêre pasiëntesorg en akademiese opleiding in alle belangrike gesondheidsdissiplines aanbied. Die hospitaal is in 1984 aansienlik uitgebrei en van twee nuwe vleuels voorsien. Die ou hoofgebou huisves tans verskeie akademiese kliniese departemente asook 'n museum wat die eerste hartoporplantingsoperasie behandel wat op die pasiënt Louis Washkansky uitgevoer is.

Die hospitaal beskik oor 867 beddens. In November 2007 was meer as 500 dokters, 1 300 verpleegsters en 250 mediese spesialiste aan die Groote Schuur-hospitaal verbonde.

Geskiedenis
-----------

Die Groote Schuur-hospitaal het sy ongewone naam aan 'n pakhuis van die Nederlandse Oos-Indiese Kompanjie te danke wat in 1657 op die perseel van die huidige hospitaal opgerig is. Die naam van die landgoed in die huidige voorstad Rondebosch, waar die skuur gebou is, is in 1812 verander na *De Groote Schuur*.

In 1891 het Cecil John Rhodes die landgoed gekoop. Rhodes het sy woning met al sy meubels en dele van sy grond later aan die Suid-Afrikaanse regering bemaak om as woning vir toekomstige eerste ministers te dien. Die res van die landgoed is aan die owerhede nagelaat "vir die gemeenskap".

Die oorspronklike Groote Schuur-hospitaal is op 31 Januarie 1938 amptelik ingewy deur die eerste goewerneur-generaal van die Unie van Suid-Afrika, sir Patric Duncan. Die heel eerste pasiënt van Groote Schuur was die 13-jarige William Keene, wat nog op die openingsdag met 'n gebreekte been en beseerde hand opgeneem is nadat sy fiets deur 'n motor omgery is.

In 1971 is die vierde hart-longoorplanting in die wêreld by Groote Schuur gedoen.
***Het Volksblad*** was ’n Nederlandstalige koerant wat in die tweede helfte van die 19de eeu 30 jaar lank deur B.J. van de Sandt de Villiers in Kaapstad uitgegee is (vir die latere Afrikaanse dagblad, sien *Volksblad*).

Van de Sandt de Villiers het die koerant die eerste maal in 1849 gepubliseer, maar dit het net 'n jaar lank bestaan. In 1856 laat hy die koerant herleef. In die stryd tussen die Liberale en Ortodokse Party het die koerant die Liberale ondersteun en vinnig vooruitgang gemaak sodat dit spoedig drie keer, pleks van een keer, per week verskyn het. 

Die koerant het gestrewe na samewerking van albei "kolinierasse" (Nederlands- en Engelssprekend) ten behoewe van hulle Suid-Afrikaanse vaderland en van hulself as "heersende volk". Hoofartikels is onder meer deur prof. John Noble en adv. F.S. Watermeyer geskryf. Jan F. Celliers was die redakteur van 1863 tot 1872, toe hy Transvaal toe verhuis om die redaksie van De Volkstem te gaan lei. Sy opvolger was dr. J.W.G. van Oordt. 

Baie van die vroegste stukke Afrikaans het in *Het Volksblad* verskyn, soos *Boerenbrieven uit Fraserburg* van Samuel Zwaartman (H.W.A. Cooper) en ook F.W. Reitz se verwerking van gedigte van Burns.

*Het Volksblad* het in 1886 gesluit.

Bronne
------

* (af)  Swart, dr. M.J. (voorsitter redaksiekomitee). 1980. *Afrikaanse kultuuralmanak*. Aucklandpark: Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge.
Die voormalige Raadhuis van Nieuwer-Amstel langs die Amsteldijk in Amsterdam.
**Nieuwer-Amstel** was tot 1964 die naam van die munisipaliteit Amstelveen. Dit was die hoofdorp van 'n kanton in die Franse departement Zuiderzee.

Geskiedenis
-----------

Amstelland is in die Middeleeue opgedeel in Ouder-Amstel (in die ooste van die Amstel) en Nieuwer-Amstel (in die weste van die rivier). Amstelveen het as 'n dorp in die turfwinningsgebied in die weste van die Amstel ontstaan. In die 17de en 18de eeue trek welgestelde Amsterdammers na die gebied, op soek na rus en ruimte. Die grens tussen Nieuwer-Amstel en Amsterdam het toe suid van die Buitensingelgracht geloop, onder andere verby die huidige Van Baerlestraat en Ceintuurbaan. Die voormalige gemeentehuis van Nieuwer-Amstel wat in 1890 gebou is staan nog langs die Amsteldijk by die Amsterdamse Tolstraat. Na anneksasie van die noordelike deel van die gemeente deur die gemeente Amsterdam word die Amsterdamse Gemeenteargief hierin gehuisves.

Anneksasie
----------

Die grondgebied van Amsterdam het in die voorafgaande twee eeue nouliks uitgebrei. Vanaf 1860 verdubbel die aantal inwoners egter in enkele dekades. Slegte woontoestande in die middestad en swak boupraktyke het opgeduik. Die aantal liberale in die gemeenteraad halveer ook oor 'n tydperk van ses jaar (1887-1893), deels as gevolg van 'n pas gewysigde kiesstelsel. Onder leiding van Willem Treub plaas 'n Meerderheid in die raad meer klem op stadsuitbreiding. 

Reeds in 1883 is daar deur Amsterdam pogings aangewend om die gemeente Nieuwer-Amstel te annekseer, maar die gemeente verset hulle heftig daarteen. Onder burgemeester Alexander Boers gee die gemeente Nieuwer-Amstel opdrag vir die aanleg van die Ceintuurbaan om 'n hoogs noodsaaklike verbinding dwars deur die sogenaamde Buitenveldertsepolder te skep. Die HBS (Hoge Burgerschool) aan die Roelof Hartplein, die brandweerkaserne op die hoek van Van Baerlestraat, skuinsoorkant die Concertgebouw en 'n nuwe stadhuis aan die Amsteldijk - die huidige Gemeenteargief - dateer ook uit die tyd. 

In 1921 annekseer die gemeente Amsterdam die noordelike (en digsbevolkte) deel van die gemeente; Amstelveen word gereduseer tot die ou dorp en omgewing. Die gemeentegrens lê daarna by Kalfjeslaan. Nieuwer-Amstel bly egter aantreklik vir welgestelde Amsterdammers. Dit kan veral gesien word uit aantreklike woonbuurte wat vanaf 1930 in die noordweste van die gemeente aangelê is. 

Na die Tweede Wêreldoorlog word Amstelveen 'n *oorloopgemeente* en bowendien amptelik 'n woongemeente van Schiphol. Uitbreidingswyke word vinnig geskep; in die sestiger jare was Amstelveen vir 'n ruk die snelgroeiendste stad van Nederland. Woonkwaliteit en groenvoorsiening is egter nie uit die oog verloor nie. Vanaf 1964 word die naam van die dorp wat op die stadium tot voorstad gegroei het aan die gemeente gegee.

Bekende boorlinge
-----------------

* Sietse Los, Gereformeerde predikant en rektor van die Teologiese Skool Potchefstroom.
**Hungaroton** is 'n Hongaarse platemaatskappy. Dit is in 1951 eers onder die naam "Qualiton" as 'n staatsmaatskappy gestig en het in hierdie vorm tot die einde van die oosblok se monopolie vir die produksie van plate, soos ander platemaatskappye waaronder *VEB Deutsche Schallplatten* (DDR) en *Melodija* (Sowjetunie), gehad.

Die fokus van Hungaroton is van oudsher op klassieke en ligte musiek. Gedurende die tyd as staatsmaatskappy is meer as 10 000 opnames geproduseer, wat sedert die middel 1970's toenemend uitgevoer is. Nog in dieselfde decennium is die naam op Hungaroton gewysig en die etikete Bravó, Krém en Pepita vir ligte musiek geskep.

Die politieke veranderinge eind van die 1980's het byna Hungaroton se bestaan gekos. Die oorspronklike maatskappy is gelikwideer, die aktiwiteite is egter op 'n ander manier voortgeset. Sedert 1992 is onder die etiket Hungaroton Gong opname vanuit die ligte musiek verskyn, terwyl Hungaroton Classic sedert 1993 klassieke opname, literatuur en ander gepubliseer het. 1995 is Hungaroton geprivatiseer, maar sinds die Hongaarse staat die kontrole oor die argief van die oosbloktyd nie wou verloor nie, het hy die meerderheid van die aandele behou.

1998 is Hongaroton Gong en Hungaroton Classic tot die huidige maatskappy Hungaroton Records versmelt. Op die oomblik (2009) publiseer Hungaroton nog steeds hoofsaaklik klassieke opname, een klein deel van die publikasies is oue opnames wat weer gepubliseer word.
Die titel **Groothertog** (Latyn *Magnus Dux*; Duits *Großherzog*; Engels *Grand Duke*) is laer as die van koning maar hoër as die van (soewereine) hertog of prins. Die term het vermoedelik in Duitsland ontstaan, waarmee na die heersers van middeleeuse Russiese state verwys is.

Groothertogdomme in die wêreld
------------------------------

Tans is daar slegs een land wat nog deur 'n groothertog geregeer word, die Groothertogdom Luxemburg.

Geskiedenis
-----------

Reeds tydens die Paleologise Dinastie van die Bisantynse Ryk (1259–1453) was daar enkele groothertoë (*Megadoukas*).
Die titel word vir die eerste keer amptelikheid verleen in 1569 toe hertog Cosimo I van Florence deur pous Pius V tot groothertog verhef word. Later, toe die titel oorgegaan op Toskane verbind mens hiermee die predikaat Koninklike Hoogheid. Die groothertogdom Toskane kom tot 'n einde in 1860 toe die koninkryk Piëmont-Sardinië dit annekseer.
Die Jagiello's heers onder die titel van groothertog oor Litaue en in 1582 roep koning Johan III van Swede homself uit tot groothertog van Finland. Aangesien Finland reeds tot die Sweedse Ryk behoort het, het dit egter geen praktiese gevolge nie.

Napoleontiese groothertogdomme
------------------------------

Ook Napoleon verhef 'n aantal gebiede tot groothertogdom:

* Groothertogdom Berg (1806–1813)
* Groothertogdom Würzburg (1806–1814)
* Groothertogdom Warschau (1809–1813)
* Groothertogdom Frankfurt (1810–1813)

Groothertogdomme in die Duitse Bond
-----------------------------------

Na die Kongres van Wenen was daar taamlik baie groothertogdomme in die Duitse Bond:

* Groothertogdom Hessen-Darmstadt (1806–1918)
* Groothertogdom Baden (1806–1918)
* Groothertogdom Luxemburg (1815-hede)
* Groothertogdom Mecklenburg-Schwerin (1815–1918)
* Groothertogdom Mecklenburg-Strelitz (1815–1918)
* Groothertogdom Saksen-Weimar-Eisenach (1815–1918)
* Groothertogdom Oldenburg (1829–1918)

Lede van die Russiese koninklike huis is soms groothertog genoem. Grootvors is egter meer korrek.

Predikaat
---------

'n Regerende groothertog het die predikaat *Koninklike Hoogheid* gehad. Die predikaat van ander lede van 'n groothertoglike familie varieer. In Luxemburg is dit ook sy Koninklike Hoogheid. In Hessen-Darmstadt en Baden word egter die predikaat *Groothertogelike Hoogheid* gebruik.
Jean-Léon Gérôme se skildery *Phryne voor die Areopagus* beeld die hetaira Phryne uit wat verhoor word. Toe die jurielede haar naakte liggaam sien, het hulle glo besluit sy is onskuldig.
**Hetaira** (meervoud: **hetairai**; Grieks: ἑταίρα, "metgesel") was 'n soort prostituut in antieke Griekeland wat, benewens om seksuele dienste te verskaf, ook opgetree het as 'n kunstenaar, vermaker en geselser. Anders as ander Griekse vroue van dié tyd was hetairas goed opgevoed en is hulle in die simposiums toegelaat.

Opsomming
---------

Dié skildery, aan die binnekant van 'n kylix, beeld 'n hetaira uit wat *kottabos* speel – dit is 'n soort drinkspeletjie wat by simposiums gespeel is waarin deelnemers die afsaksel in hulle wynbekers na 'n teiken werp.
Historici het tradisioneel onderskei tussen "hetairai" en "pornai", 'n ander soort antieke Griekse prostituut. In teenstelling met pornai, wat in bordele of op straat seks aan verskeie kliënte verskaf het, is geglo hetairai het net 'n paar mans op 'n slag as kliënte gehad en dat hulle langtermynverhoudings met hulle gehad het terwyl hulle seks, geselskap en intellektuele stimulasie verskaf het.

Historici het egter dié feit begin bevraagteken. Die tweede uitgawe van *Oxford Classical Dictionary* dui byvoorbeeld aan dat die term "hetaira" 'n eufemisme vir enige soort prostituut was.

'n Derde mening, soos voorgestaan deur Rebecca Futo Kennedy, is dat hetairai "nie prostitute of selfs courtisanes was nie". Sy glo hetairai was elite-vroue, net soos "hetairoi", die manlike vorm, gedui het op elite-mans by simposiums.

Selfs wanneer die woord "hetaira" na 'n sekere klas prostituut verwys, stem geleerdes nie saam oor wat presies die verskil was nie. Kurke meen hetairai het deur die gawe van taalgebruik die feit verdoesel dat hulle seks verkoop, terwyl pornai eksplisiet seks verkoop het. Volgens hom kon albei óf slawe óf vry gewees het en kon hulle vir 'n koppelaar gewerk het of nie. Kapparis sê hetairai was hoëklasprostitute, en haal Dover aan wat verwys na die langtermynaard van hetairai se verhoudings met individuele mans.

Dit lyk tog of vroue wat as "hetairai" eerder as "pornai" beskryf is, opgevoed was en ook geselskap verskaf het. Hulle kon ryk word en hulle eie finansies hanteer as hulle vry was. Hulle loopbane sou egter kort wees en as hulle nie genoeg verdien het om hulleself te onderhou nie, sou hulle soms in bordele of as koppelaars moes werk om 'n inkomste te verseker wanneer hulle ouer was.

Skakels
-------

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Hetaira.

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
'n **Antipsigotikum** is 'n geneesmiddel wat gebruik word om psigoses te behandel, met ander woorde onder meer by siektetoestande soos skisofrenie, die maniese fase van bipolêre gemoedsversteuring en delusionele versteuring. Antipsigotika het ook 'n rol te speel as gemoedstabiliseerders, en word dus gebruik by sekere depressies en bipolêre gemoedsversteuring, selfs as daar nie psigotiese simptome is nie. Sekere antipsigotika, soos haloperidol word ook gebruik om Tourette se sindroom te behandel.

Soorte en klasse
----------------

Sien ook die artikel *Lys van psigiatriese geneesmiddel-ingrepe*.
### "Konvensionele", atipiese en derde generasie-antipsigotika

Die "konvensionele" en atipiese antipsigotika blokkeer die D2 reseptors in die dopamien neuronale bane in die brein, maar dit is waarskynlik die blokkering daarvan in die mesolimbiese baan wat vir die antipsigotiese uitwerking verantwoordelik is. Die blokkeringseffek in ander breinbane is waarskynlik ook verantwoordelik vir die ongewenste newe-effekte van dié middels, 'n eienskap van veral die "tipiese" antipsigotika. Die "atipiese" antipsigotika is meer selektief en blokkeer boonop sommige serotonienreseptore (veral 5-hidroksietriptamien (5HT)2A,C en 5HT1A reseptore). Die vermoë van laasgenoemde middels om die negatiewe simptome van skisofrenie aan te spreek, spruit waarskynlik ook uit dié verskil.

Die derde generasiemiddels is gedeeltelike dopamienagoniste, en een van dié, aripiprasool, is reeds in verskeie lande beskikbaar.

### Hoë- en lae-kragtigheidsmiddels

Die kragtigheid verwys na die vermoë van die middel om aan die dopamienreseptors vas te heg, en nie na die effektiwiteit van die middel nie. Hoë-kragtigheidmiddels soos haloperidol se dosissterkte is laer in milligram as lae-kragtigheidmiddels soos chloorpromasien.

Hoe werk dit?
-------------

Daar is gewoonlik 'n paar dae wat verbygaan van die aanvang van die neem van die middels voordat daar 'n vermindering in die psigotiese simptome is. Dit is nie bekend hoekom dit so is nie.
Al drie groepe medikasie is ewe effektief, met die verskil in die newe-effekte.

Newe-effekte
------------

Veral die konvensionele antipsigotika kan ekstra-piramidale newe-effekte, soos akute distonie, akatisie, styfheid en bewing, asook tardiewe diskinesie veroorsaak. 'n Ernstige, selfs lewensbedreigende newe-effek, neurolept maligne sindroom veroorsaak 'n waarskynlike faling van die termoregulasiesentrum in die brein, en onder meer die pasiënt se temperatuur styg dan gevaarlik hoog.

Die atipiese groep skyn meer gewigstoename te veroorsaak as die konvensionele groep. Alhoewel die direkte verband tussen metaboliese versteurings soos hipertrigliseridemie en diabetes mellitus nog nie voldoende bewys is nie, kom die assosiasie wel voor. 

Beide groepe kan ook tagikardie, lae bloeddruk, impotensie, konvulsies, en 'n verhoging in prolaktien veroorsaak.

Geskiedenis
-----------

Antipsigotika is toevallig ontdek. Die eerste een, chloorpromasien, is ontwikkel as 'n narkosemiddel, en daar is toe toevallig ontdek dat dit nie alleen 'n klamering, maar ook 'n vermindering in die psigotiese simptome van pasiënte veroorsaak het.
Die **R323** is 'n streeksroete in Suid-Afrika. Die pad verbind Riversdal in die suide met Laingsburg in die noorde en gaan onder andere deur Ladismith en die Seweweekspoort. Net buite Riversdal gaan die pad oor die Garciapas, deur Wapadskloof en sluit 16 km buite Ladismith by die R62 aan. Die roetes loop saam tot net verby Zoar waar die R323 noordwaarts afdraai na Seweweekspoort. Tot by Zoar is die pad geteer. Na Seweweekspoort draai pad links en hou ooswaarts deur Vleiland. Ongeveer 30 km vanaf Laingsburg verander die padoppervlak na teer. Die pad swaai dan noord en gaan deur die Rooinekpas voor Laingsburg bereik word en die pad aansluit by die N1-nasionale pad.

Sien ook
--------

* Lys van streeksroetes in Suid-Afrika
* Genommerde roetes in Suid-Afrika

Bron
----

* Dept Transport

| * l
* b
* w
Genommerde roetes in die Wes-Kaap |
| --- |
| Nasionale roetes | 
* N1
* N2
* N7
* N9
* N12

 |  |
| Provinsiale roetes | 
* R27
* R43
* R44
* R45
* R46
* R60
* R61
* R62
* R63

 |
| Streeksroetes | 
* R101
* R102
* R300
* R301
* R302
* R303
* R304
* R305
* R306
* R307
* R310
* R311
* R312
* R315
* R316
* R317
* R318
* R319
* R320
* R321
* R322
* R323
* R324
* R326
* R327
* R328
* R339
* R340
* R341
* R353
* R354
* R355
* R356
* R358
* R362
* R363
* R364
* R365
* R366
* R381
* R399
* R404
* R406
* R407

 |
Die **R328** is 'n streeksroete in Suid-Afrika en verbind Mosselbaai met Prins Albert. Die roete begin ongeveer 25 km suid van Prins Albert waar die pad van die R407 afdraai en suid gaan. Dit kruis die Swartbergpas, gaan dan ooswaarts en net voor dit suid swaai is die afdraai na die Kangogrotte. Die pad gaan suid en net voor Schoemanspoort gekruis word is daar 'n pad wat afdraai na links en lei na die Rust-en-Vrede-waterval. Na Schoemanspoort gaan die roete deur Schoemanshoek en gaan Oudtshoorn binne.

In Oudtshoorn kruis dit die N12-nasionale pad en die R62-provinsiale pad wat hier een pad is. Die N12 gaan suid na George en die R62 wes na Calitzdorp. Die R328 is nou saam met die R62 en net buite Oudtshoorn draai die R328 af in 'n suidwaartse rigting. Dit kruis die Robinsonpas en sluit by die N2-nasionale pad aan net noord van Mosselbaai.

Sien ook
--------

* Lys van streeksroetes in Suid-Afrika
* Genommerde roetes in Suid-Afrika

Bron
----

* Dept Transport

| * l
* b
* w
Genommerde roetes in die Wes-Kaap |
| --- |
| Nasionale roetes | 
* N1
* N2
* N7
* N9
* N12

 |  |
| Provinsiale roetes | 
* R27
* R43
* R44
* R45
* R46
* R60
* R61
* R62
* R63

 |
| Streeksroetes | 
* R101
* R102
* R300
* R301
* R302
* R303
* R304
* R305
* R306
* R307
* R310
* R311
* R312
* R315
* R316
* R317
* R318
* R319
* R320
* R321
* R322
* R323
* R324
* R326
* R327
* R328
* R339
* R340
* R341
* R353
* R354
* R355
* R356
* R358
* R362
* R363
* R364
* R365
* R366
* R381
* R399
* R404
* R406
* R407

 |
**Verstuiwing** (Engels: *sputtering*) is in fisika ’n verskynsel waar mikroskopiese deeltjies van ’n soliede materiaal van sy oppervlak weggewerp word nadat die materiaal self gebombardeer is deur energieke deeltjies van ’n plasma of gas. Dit kom natuurlik in die ruimte voor en kan ’n onwelkome bron van verwering in presisiekomponente wees. 

Die feit dat dit ingespan kan word om uiters dun lae op materiaal aan te bring, word egter in die wetenskap en nywerheid gebruik – daar word dit aangewend vir presisie-etswerk en as ’n tegniek van fisiese gasfaseafskeiding om dun lae aan te bring vir meganiese, optiese, chemiese of elektroniese funksies, soos in die vervaardiging van byvoorbeeld sonbrille, sonselle, CD's en DVD's.

Skakels
-------

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Verstuiwing.

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb121281963 (data)
* GND: 4182614-0
* LCCN: sh85127061
* NDL: 01155699

 |