recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
'n Historiese kaart van Hesse-Nassau van 1905 wys die Rheingau
Steil rivierhellings met wingerde in Assmannshausen
Twee plesierbote, wat toeriste op Rynvaarte neem, die *Beethoven* en die *L'Europe*, lê in Rüdesheim voor anker
Die **Rheingau** (letterlik "Ryndistrik") is 'n kulturele landskap in die Duitse deelstaat Hesse, geleë aan die regteroewer van die Ryn. Dit strek tussen die nedersettings Walluf en Lorchhausen langs die rivier en, as golwende heuwelland, tot die hoofkam van die Taunus-bergreeks. Die Rheingau maak deel uit van die uitgestrekte Ryn-Mainvlakte en vorm die kerngebied van die gelyknamige wynboustreek. In administratiewe opsig maak dit deel uit van die distrik Rheingau-Taunus-Kreis.

Die Ryn, wat hoofsaaklik in noordelike rigting vloei, maak hier oor 'n afstand van 30 km 'n westelike draai tot by die bekende Binger Loch-rif. Die Rheingau se landskapsvorme word gevolglik deur suidelike hellings oorheers. Met 3 000 hektaar wingerde is die Rheingau een van die belangrikste wynboustreke in Duitsland wat veral met Riesling-witwyne verbind word. Wynbou het beslissende invloed op die kultuur en leefstyl van die Rheingau uitgeoefen. Wynfeeste, kastele, kloosters, wandelpaaie en die Rynlandskap maak van die Rheingau 'n eersterangse toeristelokpunt.
Die **Ligrooskurper** (*Sargochromis giardi*) is 'n varswatervis wat in die Kunenerivier, Okavangorivier, boonste gedeelte van die Zambezirivier, die Kafuerivier en die Karibadam voorkom.

In Engels staan die vis bekend as die *Pink bream*. In die Caprivi staan die vis ook bekend as die *Pienkkurper* of in Engels as die *Pink Happy*.

Voorkoms
--------

Die ligrooskurper se kop is groot, grof en hy lyk veglustig, met 'n kleinerige skuins bek en 'n styl, effens ronde, profiel. Daar is twee rye kegelvormige tande op beide kake. Die kegeltande is gerond en baie sterk op 'n groot plaat.

Die onvolwasse visse is olyfgroen met 'n gelerige bors, diep groenswart vinne met 6-7 vertikale strepe oor die lyf.

Die volwasse visse is grysgroen op die kop en rugkant, met ligter sye en die onderkant is roomgeel tot dofwit.

Die lyfskubbe het 'n bruin kol op die basis, hulle is grof, en 29-34 kom op die systreep voor.

Die vinne is donker, houtskoolgrys tot olyfgroen met rooi rante en bedek met donkerrooi (soms grys tot oranje) kolletjies. Daar is oogvlekke op die membraan van die anale vin.

Die vis word tot 48 cm lank. Die Zimbabwe-hengelrekord is 1.98 kg en die Caprivi-hengelrekord 1.9 kg.

Habitat
-------

Die vis leef in diep hoofrivierstrome en vloedvlakte mere met sanderige bodems, veral met plantegroei in die omgewing. Hoe dieper die water hoe groter die vis. Hulle vreet hoofsaaklik slakke, tweekleppiges en inseklarwes.

Hulle word aangekeer met kunsaas soos klein lepeltjies en swaailemme. Hengelaars gebruik erdwurms, slakke en mossels, waarvan die doppe verwyder is; en beweeg die aas so nou en dan.

Die wyfie is 'n mondbroeier, hulle broei in die vroeë somer. Die neste is rond en 20–30 cm in omtrek en word in water wat 3 m diep is gebou.

Identifikasie
-------------

Die Ligrooskurper word maklik met 'n groenkurper verwar. Let dan op sy profiel en ronde stert as verskil teenoor die groenkurper.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van visse
* Kurper
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

Bronne
------

* Skelton, Paul: *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa*. 2001. ISBN 978-1-86872-643-1
* Botha, Willem: *Hengelvisse in die Caprivi*. 1984.
Die **Lightyear One** is 'n prototipe Nederlandse volkome-elektriese motor. Die motor is aangekondig in Junie 2019, en produksie is geskeduleer om in 2021 te begin.

Die Lightyear One het 'n groot luikrug, met die enjinkap, dak en kattebak wat met 5 vierkante meter se sonpanele bedek is, met 'n beweerde reikafstand van 725 km. Die motor is ontwerp met 'n windweerstand-koëffisiënt van Cd = 0.20. Die maatskappy Lightyear beweer dat die sonpanele in die somer 50-65 km kan toevoeg tot die motor se reikafstand. Die motor het vierwielaandrywing, met die in-wiel-elektriese hubmotors aangedryf deur 'n lae-gemonteerde battery.

Die Lightyear-span het ontstaan uit 'n groep Nederlandse studente van die Universiteit van Eindhoven wat drie jaar agtereenvolgens deelgeneem het aan een van die klasse van die Bridgestone World Solar Challenge, die voorste byeenkoms vir sonpaneelvoertuie. Die byeenkoms vind plaas oor 3 000 km vanaf Darwin tot in Adelaide in Australië. Die span het die "cruiser" klas gewen, wat ontwerp is vir voertuie wat lyk en werk soos gewone motors. Verskeie Suid-Afrikaners werk ook by Lightyear, met die Suid-Afrikaners as die tweede grootste nasionale groep na die Nederlanders wat werksaam is by die maatskappy in 2019.

Notas
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal. | 

 |
Die Aarde se ligskadugrens soos vanuit die ruimte gesien.
'n **Ligskadugrens** (Engels: *terminator* of *twilight zone*) is 'n bewegende lyn wat die verligte deel van 'n hemelliggaam van sy nagkant skei. 'n Waarnemer op die ligskadugrens van 'n wentelende liggaam met 'n atmosfeer sal skemerlig ervaar vanweë die verstrooiing van lig deur deeltjies in die gaslaag.

Die Aarde se ligskadugrens
--------------------------

Op Aarde se ligskadugrens is 'n sirkel met 'n deursnee van byna die Aarde s'n. Dit beweeg twee keer per dag deur enige punt op die aardoppervlak, met sonsopkoms en sonsondergang, buiten in poolstreke waar dit net voorkom wanneer die punt nie middernagson of 'n poolnag ervaar nie. 

Die tyd van die ligskadugrens se pad wissel vanweë die Aarde se rotasie om sy eie as. Dit wissel ook na gelang van die tyd van die jaar vanweë die Aarde se wenteling om die Son; die vlak van die ligskadukant is dus byna parallel met vlakke wat gedurende nagewenings deur die lengtegraadlyne geskep word, en sy maksimum hoek gedurende sonstilstande is sowat 23,5° met die pool.

Skakels
-------

* Wikimedia Commons logo Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Ligskadugrens.
* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* LCCN: sh99005632

 |
Die **Antenne-sterrestelsels** (ook bekend as **NGC 4038**/**NGC 4039** of **Caldwell 60/61**) is twee botsende sterrestelsels in die sterrebeeld Kraai. Hulle ondergaan tans ’n fase van steruitbarsting, waar die botsing van wolke gas en stof, met verstrengelde magneetvelde, vinnige stervorming veroorsaak. Die stelsels is in 1785 deur William Herschel ontdek. NGC 4038 is geleë by regte klimming 12h 01m 53.0s en deklinasie −18° 52′ 10″; en NGC 4039 by 12h 01m 53.6s en −18° 53′ 11″.

Oorsig
------

Soos deur ’n teleskoop van die Aarde af gesien.
Die twee interaktiewe sterrestelsels is in die NGC 4038-sterrestelselgroep geleë saam met vyf ander stelsels en is besig om te bots. Hulle kry hul naam van die feit dat hul twee lang sterte van sterre, gas en stof wat weens die botsings uitgewerp word, soos die antennes van ’n insek lyk. Die stelsels se kerns is besig om te verenig en een groot sterrestelsel te vorm. Die meeste sterrestelsels ondervind waarskynlik minstens een botsing in hul bestaan. Dit sal ook oor ’n paar miljard jaar die lot van die Melkweg en die Andromeda-sterrestelsel wees.

Die Antenne-stelsels bevat ’n relatief jong versameling groot sterreswerms wat die resultaat kan wees van die botsing. Dié jong swerms, in teenstelling met die meeste bekende sterreswerms wat sowat 12 miljard jaar oud is, het moontlik ontstaan vanweë skokgolwe en die meegaande samepersing van groot, swaar molekulêre wolke. 

In ’n onlangse studie is bevind die stelsels is nader aan die Melkweg as wat voorheen vermoed is – 45 miljoen ligjare in plaas van 65 miljoen. Vyf supernovas is tot dusver in die stelsels ontdek: SN 1921A, SN 1974E, SN 2004GT, SN 2007sr en SN 2013dk.

Tydlyn
------

Sowat 1,2 miljard jaar gelede was die Antennes twee verskillende sterrestelsels. NGC 4038 was ’n staaf-spiraalsterrestelsel en NGC 4039 ’n spiraalstelsel. Sowat 900 miljoen jaar gelede het hulle na mekaar toe begin beweeg en 600 miljoen jaar gelede het hulle in mekaar in beweeg. Nog 300 miljoen jaar later het stelsels mekaar se sterre begin aantrek. Vandag strek dié strome sterre tot ver buite die oorspronklike stelsels.

Binne 400 miljoen jaar sal die twee stelsels se kerns bots en ’n enkele kern vorm. Waarnemings en simulasies van botsende sterrestelsels dui daarop dat die twee stelsels eindelik ’n elliptiese sterrestelsel sal word.

X-straalbron
------------

Gebiede in die twee stelsels met groot hoeveelhede neon, magnesium en silikon is deur die Chandra-X-straalsterrewag ontdek. Hierdie elemente is nodig vir planete wat lewe kan onderhou, om te vorm. Dié spesifieke wolke bevat 16 keer soveel magnesium en 24 keer soveel silikon as die Son.
Die **25ste Dinastie** van Antieke Egipte (ook **Dinastie XXV** geskryf) word saam met die 21ste tot die 24ste Dinastie beskou as die land se Derde Oorgangstydperk.

Die dinastie se heersers was ’n lyn konings wat in die Nubiese Koninkryk Koesj ontstaan het en Napata as hul spirituele tuisland beskou het. Hulle het van 760 tot 656 v.C. oor ’n deel of die hele Egipte regeer. Die dinastie het begin met Kasjta se verowering van Bo-Egipte, wat gelei het tot ’n paar jaar van onsuksesvolle oorloë teen die Assiriese Ryk. Nadat die Assiriese konings Sargon II en Sanherib pogings van die Nubiese konings afgeweer het om ’n vastrapplek in die Nabye Ooste te kry, het hul opvolgers Esarhaddon en Assurbanipal Egipte binnegeval en die Nibiërs verdryf. Hulle het toe oor Egipte regeer en is opgevolg deur die 26ste Dinastie, die laaste plaaslike dinastie van Egipte voor die Persiese verowering van die land.

Heersers
--------

Die bekende heersers van die 25ste Dinastie was:


|  Farao |  Troonnaam |  Bewind |  Graftombe |
| --- | --- | --- | --- |
|  |
|
| Kasjta | Maatre | c. 760-752 v.C. | El-Koerroe 8 |
| Pije | Mencheperre Oesermaatre | c. 752-721 v.C. | Koerroe 17 |
| Sjabaka | Neferkare | 721-707 v.C. | Koerroe 15 |
| Sjebitkoe | Djedkare | 707-690 v.C. | Koerroe 18 |
| Taharqa | Choenefertoemre | 690-664 v.C. | Noeri 1 |
| Tantamani | Bakare | 664/664-656 v.C. | Koerroe 16 |
Ligging van die Iberiese Skiereiland
Topografiese kaart van die Iberiese Skiereiland
Nasa-Satellietbeeld van die Iberiese Skiereiland
Chronologiese kaart van die taalkundige evolusie in Suidwes-Europa tussen 1000 en 2000
Die **Iberiese Skiereiland** is die deel van Europa wat suid van die Pireneë-bergreeks lê. Die skiereiland word omring deur die Middellandse See, die Atlantiese Oseaan en die Golf van Biskaje. Dit het 'n oppervlakte van 582 530 km². Van die belangrikste riviere sluit in Ebro, Taag, Douro, Guadiana en Guadalquivir. Die belangrikste stede is die twee hoofstede van Portugal en Spanje, onderskeidelik Lissabon en Madrid, asook Barcelona, Málaga, Porto, Sevilla en Valencia.

Lande en gebiede
----------------

Die volgende lande en gebiede lê gedeeltelik of ten volle op die Iberiese Skiereiland:

* Andorra, 'n dwergstaat in die Pireneë
* Frankryk, enkele bergdale in die Pireneë
* Spanje
* Portugal
* Gibraltar, 'n Britse oorsese gebied aan die suidelike punt van Spanje

Tale
----

Die volgende tale word in die gebied gepraat:

* Andorra:
	+ Katalaans
* Gibraltar:
	+ Engels
* Portugal:
	+ Portugees
	+ Mirandees (amptelik erken)
* Spanje:
	+ Aragonees (amptelik erken)
	+ Aranees (vorm van Oksitaans, amptelik erken)
	+ Asturies (amptelik erken)
	+ Baskies (amptelik erken)
	+ Galicies (amptelik erken)
	+ Katalaans (amptelik erken) (ook bekend as *Valensiaans* in Valensia)
	+ Leonees (amptelik erken)
	+ Spaans (ook bekend as *Kastiliaans*)

Sien ook
--------

* Ibero-Amerika
* Iberië
**American Institute of Architects (AIA)**  

Washington, DC  
Vlag van Verenigde State van Amerika Verenigde State  


---

**Stigting**  

23 Februarie 1857  


---

**Tipe**  

Nie-regeringsorganisasie (NRO)

---

**Hoof uitvoerende beampte**  

Robert A. Ivy, FAIA

---

**AIA Voorsitter**  

L. Jane Frederick, FAIA

---

**Webtuiste**  

*www.aia.org*

Die ***American Institute of Architects (AIA)*** is die leidende beroepsorganisasie van Amerikaanse argitekte wat in 1857 deur dertien argitekte in New York gestig is en sy hoofkwartier sedert 1898 in die historiese Octagon House in Washington, DC gehad het. Die hoofkantoor is later verskuif na die *American Center for Architecture*, 'n moderne kantoorgebou vlakby Octagon House wat in die 1960's opgerig is. 

Die AIA se ledetal van meer as 94 000 sluit gelisensieerde argitekte (*AIA - Licensed Architects*), beroepslui in bouverwante beroepe soos bou-ingenieurs en vennote in wat in meer as 260 afdelings op deelstaat- en plaaslike vlak georganiseer is. Die eerste internasionale AIA-afdeling vir Amerikaanse argitekte en praktyke, wat in die buiteland werksaam is, is in 1993 in Londen gevestig. Later het afdelings in vastelandse Europa (1994), Hong Kong (1997), Japan (2005), die Midde-Ooste (2010) en Shanghai (2015) gevolg.

Die AIA voer 'n verskeidenheid programme deur ter bevordering van die argiteksberoep. Sy aktiwiteite sluit ook die toekenning van eerbewyse en pryse in soos die AIA se Goue Medalje en die *Architecture Firm Award*. Die AIA tree daarnaas as gasheer op van die jaarlikse *AIA National Convention and Design Exposition*, een van die grootste vergaderings van argitekte en professionele ontwerpers in die Verenigde State. Die AIA organiseer 'n jaarlikse konferensie oor argitektuur waarvan die volgende, die *A’20 Conference on Architecture 2020*, tussen 14 en 16 Mei 2020 in Los Angeles gehou sou word. Die konferensie is as gevolg van die Koronavirus-pandemie gekanselleer en sal nie herskeduleer word nie.

*Architectural Adventures*
--------------------------

Die AIA het vanaf 2016 tot 2020 sy eie reisprogram vir argitektuur-entoesiaste of ander belangstellendes na internasionale bestemmings met 'n belangrike argitektoniese en kulturele erfenis georganiseer. Deskundiges het as toergidse agtergrondinligting oor die betrokke plekke in 'n internasionale konteks verskaf. Deelnemers kon *learning units (LUs)* verwerf (waarvan 'n bepaalde aantal as *HSW credits* erken word).

In 2020 sou klein toergroepe van *Architectural Adventures*-reisigers besoeke bring aan Havana, Trinidad en Cienfuegos in Kuba, Egipte, die waterweë van Nederland, Japan, Portugal en Noord-Spanje, Berlyn, Marokko, Brasilië, Peru, die Ryn, die Donau en die Baltiese hoofstede Tallinn, Riga en Vilnius. Die toere is as gevolg van die Koronavirus-pandemie gekanselleer. Vroeg in Augustus 2020 het die AIA besluit om die Architectural Adventures-program heeltemal te staak. In plaas daarvan word die reisprogram van *National Trust Tours* aanbeveel vir AIA-lede. 'n Aantal toere, wat vir 2021 beplan word, is in samewerking met *Architectural Adventures* saamgestel.
Die Hamadab-stele
**Ameniras** (*fl.* 1ste eeu v.C.) was 'n Meroïtiese koningin van die koninkryk Koesj.

Sy is waarskynlik die eggenote van koning Teriteqas, wat ná sy dood saam met – of as regent vir – haar seun prins Akindad oor die ryk geheers het. Sy is bekend van die Hamadab-stele wat in 1910 naby die Koesjitiese hoofstad Meroë deur John Garstang gevind is. Die inskripsie is in Meroïties, wat moeilik is om te lees, maar dit gee waarskynlik inligtings oor die Koesjities-Romeinse oorlog van 25-21 v.C. wat in 'n oorwinning vir die Koesjiete geëindig het. Haar titel was *kore*, wat heerser beteken in Meroïties, of *kdke* (kandake), wat glo koningin-moeder beteken. Amptelik was haar titel *Amnirense qore li kdwe li*. Ameniras word ook in die Bybel genoem (Hand 8:26-27)

Sy is ook uit Romeinse bronne bekend. Strabo skryf oor 'n "kandake met net een oog" wat Romeinse pogings om Koesj te verower, verhoed het. Aelius Gallus, wat Augustus se prefek in Egipte was, beweer Koesj het 'n Romeinse vasalstaat geword. Sy opvolger, Gaius Publius Petronius, het egter 'n Koesjitiese inval van Egipte tot in die Thebe-gebied afgeweer. Moontlik het Koesjiete probeer gebruik maak van Aelius Gallus se veldtog in Arabië wat sleg afgeloop het.

Strabo beskryf hoe Petronius 'n teenaanval gelei het na Napata, wat die Meroïtiese hoofstad was. Geleerdes betwyfel egter of die Romeine regtig so ver suid deurgedring het. Keiser Augustus het afstand gedoen van die plan om Koesj te onderwerp.
Dorothea Möller-Malan.
**Dorothea Catherina Stoffelina Möller** (Winburg, Oranje-Vrystaat, 28 Julie 1898 – onbekend) was ’n sendingwerker en skrywer.

Dorothea Möller het haar opleiding as sendingwerkster aan die Hugenote-seminarie op Wellington ontvang en in die huwelik getree met die onderwyser W.D. Malan. Saam met hulle toegewyde sendingwerk in Kenia, Natal en Noord-Transvaal gedoen. Vanaf 1938 het sy ’n groot aantal artikels en sketse vir tydskrifte geskryf. Haar eerste roman, *Hes*, het in 1945 verskyn. Die opvolg, *Hes se oorwinning*, het sy opgedra aan die jong Afrikanerdogter wat haar brood in die sweet van haar aanskyn moes verdien. Möller-Malan het haar as skrywer daarop toegelê om die lewe soos sy dit ken, getrou weer te gee. Mettertyd het uit haar pen ’n reeks publikasies verskyn, veral avontuurverhale, uit die Tweede Vryheidsoorlog, met die plaaslewe as agtergrond.

Bron
----

* (af)  Swart, M.J. (voorsitter redaksiekomitee). 1980. *Afrikaanse kultuuralmanak*. Aucklandpark: Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge. ISBN 0-620-04543-4
**Nag Van Vrees** is ’n Afrikaanse rolprent wat in 1985 uitgereik is. Die vervaardiger was Flip Bezuidenhout, terwyl Stanley Roup die regie behartig het.

Genre
-----

Die rolprent is ’n riller. As gevolg van sekere spannigstonele, asook 'n omstrede naaktoneel het die rolprent 'n 2-18 ouderdomsperk.

Hoofrolspelers
--------------

* Ian Roberts as Steve
* Brümilda van Rensburg as Sonja
* Peter Sepuma (soms ook gespel: Peter Se-Puma), as Thabo
* Sandra Ferreira as Katrien

Storielyn
---------

Steve doen navorsing op sy plaas oor giftige slangoorte met die hulp van sy jarelange assistent en vriend, Thabo. Hy en sy vrou, Katrien is pasgetroud en dolverlief, maar vrees vir sy gevaarlike werk gooi 'n skadu oor Katrien se geluk en veroorsaak spanning tussen hulle.

Katrien se vriendin Sonja kuier by hulle en as kunstenares put sy inspirasie uit die lieflike omgewing, maar raak ook bewus van onderstrominge wat haar vreesbevange stem. Vreemde moorde in hul omgewing verdiep haar onrus, en 'n onverwagte ontdekking bepaal haar noodlot.

Katrien verdwyn en vrees vir haar welsyn dryf Steve tot die uiterste.

Sien ook
--------

* Lys van Afrikaanse rolprente
Hawaise stoeiwedstryde tydens *Makahiki*.
Die **Makahiki**-seisoen is die antieke Hawaiërs se nuwejaarsfees ter ere van die god Lono. Dit word gevier oor vier opeenvolgende maanmaande, omstreeks van Oktober of November deur Februarie of Maart. Die fokus van die seisoen was vir mans, vroue en hoofde om te rus en die liggaam te versterk ná die jaarlikse oes. 

Geskenke word aangedra na die Hawaise god Lono, 2010.
Gedurende die *Makahiki*-seisoen was werk verbode en daar was dae vir rus en feesvier. Die Hawaiërs het hulde aan hulle god Lono, of Lonoikamakahiki, gebring vir sy sorg. Hy het lewe, seëninge, vrede en oorwinning na die land gebring. Hulle het ook tot die gode gebid vir die dood van hulle vyande. Gewone mense het gebid dat die grond van hulle *aliʻi* (hoof) vergroot mag word en dat hulle eie fisieke gesondheid en dié van hulle hoofde van die beste sou wees.

In die oudheid het baie godsdienstige seremonies in dié tyd plaasgevind. Gewone mense het ophou werk en offerandes aan die *aliʻi* gebring. Hulle sou aan sport deelneem, feesvier, dans en gemeenskapsbande hernu. Gedurende die vier maande van die *Makahiki*-seisoen was oorlog verbode om te verseker dat niks die oeste nadelig sou beïnvloed nie.

Vandag word die Alohafeeste in Hawaii gevier in die plek van die *Makahiki*-seisoen.

Skakels
-------

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Makahiki.

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
Die Makana Botaniese Tuin.
Argiefbeeld van die Botaniese Tuin.
Die **Makana Botaniese Tuin** (plaaslik bekend as **Bots**) in Grahamstad is onder beheer van die Rhodes-universiteit.

Hierdie reservaat lê op Gun Fire Hill en word omring deur die Britse Setlaarsmonument, Fort Selwyn, die Albany Museum en die Greydam. In die reservaat van 60 ha kom inheemse en uitheemse plante van 'n hoë ouderdom voor, veral aalwyne, wildevye en proteas. 'n Deel is 'n park in die tipiese Engelse styl. Elke jaar in Oktober vind hier 'n blommefees plaas.

Hierdie tuin is in 1853 geopen en was die tweede botaniese tuin van die destydse Kaapkolonie. Die opening van die tuin is deur die Kaapse grensoorloë vertraag. Sir Harry Smith en sir George Cathcart was beide gemoeid met die vestiging van die tuin. Na bewering word die spook van Juana, die vrou van sir Harry, soms hier teengekom.

Op 4 Julie 1994 is die tuin tot monument verklaar.

Bibliografie
------------

* bots.ru.ac.za
* www.sa-venues.com

| * l
* b
* w
Suid-Afrikaanse nasionale botaniese tuine |
| --- |
| Durban Botaniese Tuin • Hantam Botaniese Tuin • Harold Porter Botaniese Tuin • Johannesburgse Botaniese Tuin • Karoo Woestyn Nasionale Botaniese Tuin • Kirstenbosch • KwaZulu-Natal Botaniese Tuin • Laeveld Botaniese Tuin • Makana Botaniese Tuin • Manie van der Schijff Botaniese Tuin • Noordwes-Universiteit Botaniese Tuin • Pretoria Botaniese Tuin • Tuinroete Botaniese Tuin • Universiteit Stellenbosch Botaniese Tuin • Universiteit van KwaZulu-Natal Botaniese Tuin • Vrystaat Botaniese Tuin • Walter Sisulu Nasionale Botaniese Tuin | Vlag van Suid-AfrikaVlag van Suid-Afrika |

Koördinate: 33°18′56″S 26°31′15″O﻿ / ﻿33.3156°S 26.5209°O﻿ / -33.3156; 26.5209﻿ (Makana Botaniese Tuin)
Ibero-Amerika
**Ibero-Amerika** (Spaans: *Iberoamérica*, Portugees: *Ibero-america*) is 'n versamelnaam vir lande op die Amerikaanse kontinent waar Spaans of Portugees die voertaal is. Dit word onderskei van Latyns-Amerika, wat ook Franssprekende lande insluit.

In 'n wyder sin omvat Ibero-Amerika ook die Iberiese Skiereiland, oftewel Spanje, Portugal en Andorra. Hierdie lande het 'n histories-kulturele verbintenis. Hulle organiseer sedert die jare '90 van die 20ste eeu reëlmatig gesamentlike konferensies.

Lande
-----

* Spaanssprekend: (*Meer as 400 miljoen sprekers*)

Vlag van Argentinië Argentinië 38 747 000
Vlag van Bolivië Bolivië 9 182 000
Vlag van Chili Chili 16 928 000
Vlag van Colombia Colombia 45 600 000
Vlag van Costa Rica Costa Rica 4 401 000
Vlag van Dominikaanse Republiek Dominikaanse Republiek 10 090 000
Vlag van Ecuador Ecuador 13 228 000
Vlag van El Salvador El Salvador 6 881 000
Vlag van Guatemala Guatemala 12 599 000
Vlag van Honduras Honduras 7 205 000
Vlag van Kuba Kuba 11 269 000
Vlag van Meksiko Meksiko 115 296 000
Vlag van Nicaragua Nicaragua 5 487 000
Vlag van Panama Panama 3 232 000
Vlag van Paraguay Paraguay 6 158 000
Vlag van Peru Peru 27 968 000
Vlag van Puerto Rico Puerto Rico 3 726 000
Vlag van Spanje Spanje 44 116 000
Vlag van Uruguay Uruguay 3 463 000
Vlag van Venezuela Venezuela 26 749 000
* Portugeessprekend: (*Omstreeks 212 miljoen sprekers*)

Vlag van Brasilië Brasilië 201 032 714
Vlag van Portugal Portugal 10 487 289

Sien ook
--------

* Latyns-Amerika
* Spaans-Amerika
Die **wildedruif** (*Lannea edulis* (Sond.) Engl.) is 'n geoksiel in die Anacardiaceae familie.

Verspreiding
------------

Die plant is inheems aan Suid-Afrika waar dit in KwaZulu-Natal, Mpumalanga, Gauteng en Limpopo voorkom. Dit is ook inheems in Angola, Botswana, Burundi, Demokratiese Republiek die Kongo, Eswatini, Ethiopië, Ivoorkus, Kenia, Malawi, Mosambiek, Namibië, Rwanda, Tanzanië, Uganda, Zambië en Zimbabwe. Op die SANBI-rooilys is as *veilig* (LC) gelys.

Beskrywing
----------

Die bogrondse plant lyk soos 'n dwergstruikie en dikwels is dit sonder blare wanneer dit vrugte dra. Dit vrugte is eetbaar en lyk soos Catawba-druiwe ("glippertjies"). Hulle is gunstingkos van blouapies en nagapies. Die stuik is bladwisselend en word 30 cm hoog. Dit word in oop klipperige grasland en bosveld aangetref. Die blare groei met twee tot 4 paar op 'n stingel wat eindig in een blaar. Die blommetjies is klein en geel of room tot pienk in kleur. Hulle verskyn September-Oktober dig by die grond. Die vrugte is rooi en word pers.

Fotogalery
----------

* 
* 
* 
* 
* 
*
Die **swartfiguurstyl** is ’n verftegniek wat in Antieke Griekeland vir erdewerk gebruik is (Grieks: μελανόμορφα, *melanomorpha*). Dit was veral tussen die 7de en 5de eeu v.C. gewild, hoewel voorbeelde van tot die 2de eeu v.C. dateer. Stilisties kan dit onderskei word van die voorafgaande Oriëntaliserende tydperk en die daaropvolgende rooifiguurstyl.

Beskrywing
----------

Figure en ornamente is op potte geverf wat herinner aan silhoeëtte. Delikate kontoerlyne is in die verf aangebring voor dit gebak is, en detail kon uitgebring word deur dowwe kleure by te voeg, gewoonlik wit en rooi. Die belangrikste plekke waar die styl gebruik is, was aanvanklik die kommersiële middelpunt Korinthe en later Athene. Veral in Italië is individuele style ontwikkel wat minstens gedeeltelik vir die Itruskiese mark bedoel was omdat dié styl veral daar baie gewild was. Griekse kunstenaars het artikels op aanvraag vir Etruskers gemaak wat van hul gewone styl verskil het en die Etruskers het later hul eie swartfiguurstyl ontwikkel wat op die Grieke s’n geskoei was.

Dié styl op vase was die eerste kunsstyl wat aanleiding gegee het tot ’n aansienlike getal identifiseerbare kunstenaars. Sommige is onder hul eie name bekend, ander net onder name wat in wetenskaplike geskrifte aan hulle gegee is. Veral Attika was die tuiste van bekende kunstenaars. Sommige pottebakkers het ’n verskeidenheid nuwighede bekendgestel wat dikwels die werk van die skilders beïnvloed het; soms het die skilders weer die pottebakkers geïnspireer. 

Vase in die rooi- en die swartfiguurstyl is een van die belangrikste bronne van Griekse mitologie en ikonografie, en ook soms om die alledaagse antieke Griekse lewe na te vors. Hulle is minstens van die 19de eeu af die onderwerp van intense ondersoek.
Die V.S. Ruimtemag se embleem.
Die **Amerikaanse Ruimtemag** (Engelse afkorting **USSF**) is die ruimtebedieningstak van die Amerikaanse Gewapende Magte, en is een van die agt Amerikaanse uniformdienste. Dit is die sesde tak van die Amerikaanse weermag, en die eerste nuwe gewapende diens sedert die stigting van die onafhanklike Amerikaanse Lugmag in 1947. 

Generaal Bernard Schriever is die vader van die Amerikaanse militêre ruimteprogram.
Dit is georganiseer as 'n militêre dienstak binne die departement van die lugmag, een van die drie militêre afdelings in die departement van verdediging. Die Ruimtemag, deur die Departement van die Lugmag, word gelei deur die Sekretaris van die Lugmag, wat verslag doen aan die Sekretaris van Verdediging, en word deur die President aangestel met die bevestiging van die Senaat. Die mees senior offisier in die Ruimtemag is die Hoof van Ruimteoperasies, tensy 'n Ruimtemagoffisier ook die voorsitter of vise-voorsitter van die gesamentlike stafhoofde is. Die Chief of Space Operations oefen toesig oor die eenhede van die Space Force uit en dien as een van die gesamentlike stafhoofde. Sekere ruimtemagkomponente sal, soos deur die Sekretaris van Verdediging en Sekretaris van die Lugmag, opdrag gegee word aan verenigde vegtende opdragte. Gevegsbevelvoerders sal die operasionele gesag van die magte wat aan hulle opgedra is, behartig, terwyl die sekretaris van die lugmag en die hoof van ruimte-operasies die administratiewe gesag oor hul lede sal behou.

Funksies en pligte
------------------

Soos beskryf in die Verenigde State se Ruimtemagwet, sal dit georganiseer, opgelei en toegerus word om:  

> 
> 1. Verskaf ruimte-operasies vir die Verenigde State in, van, en na die ruimte
> 2. Verskaf flinke en volgehoue ruimte-operasies
> 3. Beskerm die belange van die Verenigde State in die ruimte
> 4. Voorkom aggressie in, van, en na die ruimte
> 5. Onderneem ruimte-operasies
> 
> 
>

Rol en missie
-------------

Die missie van die Amerikaanse Ruimtemag is om "ruimtemagte te organiseer, op te lei en toe te rus ten einde Amerikaanse en geallieerde belange in die ruimte te beskerm en om ruimtekapasiteit aan die gesamentlike mag te bied. Die verantwoordelikhede daarvan behels die ontwikkeling van militêre ruimtelike beroepslui, die verkryging van militêre ruimtestelsels, die rypwording van die militêre leerstellings vir 'n ruimtemag, en die organisering van ruimtemagte om aan gevegskommandemente volgehoue steun te bied."

Personeel
---------

Alle lede van die voormalige Lugmagruimtekommandement is tans toegedeel aan die V.S. Ruimtemag, met lede in spesifieke spesialiteite wat na die Ruimtemag oorgedra sal word oor die 18 maande na die stigting van die Ruimtemag in Desember 2019. Sekere lede van die Lëer en die Vloot sal ook na die Ruimtemag oorgeplaas word. Daar is tans 16 000 indiwiduele lede toegeken aan die Ruimtemag.

Sien ook
--------

* Ruimtemag


|  |  |
| --- | --- |
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal. | 

 |
Die Martin Melck-huis in Strandstraat, Kaapstad
Die **Martin Melck-huis** by Strandstraat 96 en die **Kostershuis** by Strandstraat 100, aan weerskante van die Lutherse kerk, in Kaapstad is albei nasionale gedenkwaardighede.

Met die bou van die Lutherse kerk het Martin Melck, 'n Duitse immigrant wat met sy besighede en danksy suksesvolle huwelike die welvarendste burger in die 18de eeuse Kaapkolonie geword het, sy erf aan die oostekant van die kerk oop gehou met die oog op die latere bou van 'n pastorie. Naderhand skenk hy die erf aan die gemeente en in 1781 na Melck se dood is begin met die bouwerk aan die huis. Louis Thibault was waarskynlik die bouer. Daar word algemeen aanvaar dat die beeldhouer Anton Anreith vir die sierlike middelvensters, die swaan in die gewel en die houtsnywerk in die voordeur verantwoordelik was. Die gebou toon invloed van die Franse Renaissance. Dit is 'n unieke gebou omdat dit 'n dakkamer ('n "belvedere") het met vier vensters wat in daardie tyd 'n wye uitsig gebied het op die stad en Tafelbaai. Ruim vertrekke, geplaveide portale, kiaathoutvloere op die grondverdieping en geelhoutvloere op die boonste verdieping, 'n kiaathoutbalk oor die vurmaakplek en 'n binneplaas maak dit 'n unieke gebou.

Tot 1891 was dit die pastorie van die kerk. In 1929 was daar sprake van sloping, maar deur die bemoeienis van bewaringsbewustes en samewerking van die gemeente is die gebou ingrypend opgeknap. Vanaf 1932 dra dit die naam Martin Melck Huis, in 1936 is dit tot nasionale monument verklaar en is dit deur kultuurgroepe van die stad benut. Rond 1975 het 'n antiekwinkel sy sake daaruit bedryf. Kort na 2000 het dit die tuiste geword van 'n museum oor die goudbedryf, 'n soewenierswinkel, 'n restaurant en ateljees vir goudsmede. Die museum fokus op die kunswerke wat in die 19de en 20ste eeu deur goudsmede van Mali, Senegal, Ghana en die Ivoorkus gemaak is. 'n Goue Leeu is die belangrikste item in die uitstalling en dit word ook as die embleem van die museum gebruik. Hierdie goue leeu staan in die dakkamer.

Op die hoek van die Buitengracht en Strandstraat is die **Kostershuis** wat in 1949 tot nasionale monument verklaar is. Hierdie huis is waarskynlik tussen 1779 en 1783 gebou. Strandstraat 100, Kaapstad het die tradisionele adres van die Nederlandse konsulaat-generaal in die stad geword.

Bibliografie
------------

* Oberholster, J.J.: Die Historiese Monumente van Suid-Afrika. Kaapstad: Kultuurstigting Rembrandt van Rijn vir Die Raad vir Nasionale Gedenkwaardighede, 1972. ISBN 0-620-00191-7
Boesmanland is in Noord-KaapBoesmanlandBoesmanlandLigging van Boesmanland in die Noord-Kaap, Suid-Afrika.

'n Tipiese Boesmanlandse landskap
Die **Boesmanland** is 'n streek in die Noord-Kaap, Suid-Afrika. Die streek strek vanaf Calvinia in die suide tot by die Oranjerivier in die noorde en ooste, Namakwaland in die weste en die Sakrivier en die Hartbeesrivier in die ooste.

Die dorpe Brandvlei, Pofadder en Aggeneys, asook gehuggies soos Namies en Bosluispan, lê in Boesmanland. Die landskap bestaan uit uitgebreide vlaktes wat deur inselberge, soos Gamsberg, onderbreek word. Die naam van die streek is van sy eertydse inwoners, die Boesmans (San-bevolkingsgroep), wat steeds daar aangetref word, afgelei.

Die Sishen-Saldanha-spoorlyn loop deur die Boesmanland. Vaalputs, waar kernafval gestoor word, is tussen Boesmanland en Namakwaland geleë.

Klimaat
-------

Boesmanland is 'n dor en droë gebied grensend aan Namakwaland. Dit is waarskynlik die mees onherbergsame streek in Suid-Afrika. Die grond is grotendeels onvrugbaar en die grondwater het 'n hoë soutgehalte. Die flora en fauna, hoewel skaars, is van groot belang. Hoewel die veld te dor is om te bloei (soos aan die weskus van Namakwaland), selfs nie wanneer dit in die lente reën nie, is plantjies wat opkom ongewoon en dikwels van asemrowende skoonheid.

Sien ook
--------

* Lys van streeksname in Suid-Afrika
* Boesmanland (bantoestan), voormalige tuisland in die noordooste van Suidwes-Afrika.
Additiewe kleurvermenging
'n **Toevoeging van kleur** is die skepping van 'n kleur deur die vermenging van die lig van twee of meer verskillende kleure. Rooi, groen en blou is die primêre toevoegingskleure wat normaalweg gebruik word in 'n toevoegingskleurstelsel. Toevoeging van kleur is in teenstelling met subtraktiewe kleur, in watter kleure is geskep deur af te trek (absorbeer) dele van die spektrum van die lig wat in gewone wit lig deur middel van gekleurde pigmente of kleurstowwe, soos dié in verf, ink, en die drie verflae in tipiese kleurfoto's op film.

Die kombinasie van twee van die drie standaard toevoeging primêre kleure in gelyke verhoudings produseer 'n toevoeging sekondêre kleur siaan, magenta of geel, wat in die vorm van kleurstowwe of pigmente die standaard-primêre kleure in subtraktiewe kleurstelsels is. Die subtraktiewe stelsel met behulp van primêre wat die sekondêre van die toevoeging stelsel kan gesien word as 'n alternatiewe benadering tot die weergee van 'n wye verskeidenheid van kleure deur die beheer van die relatiewe hoeveelhede van die rooi, groen en blou lig wat die oog bereik.

Primêre additiewe kleure
------------------------

 Rooi
 Groen
 Blou

Sekondêre additiewe kleure
--------------------------

 Rooi + groen = geel
 Rooi + blou = magenta
 Groen + blou = siaan
**Toetmoses III** (ook bekend as **Thutmose** of **Tethmosis**) was die sesde farao van die 18de Dinastie van Antieke Egipte.

Tydens die eerste 22 jaar van sy bewind was Toetmoses ’n medeheerser saam met sy tante en stiefma, Hatsjepsoet, wat die farao was. Hulle het gelyke status gehad en hy was die hoof van haar weermag.

Ná haar dood het hy as alleenheerser die grootste Egiptiese ryk nog opgebou; hy het nie minder as 17 militêre veldtogte onderneem nie, en het van Nija in Noord-Sirië tot die Vierde Katarak (waterval) van die Nyl in Nubië verower.

Toetmoses III het amptelik byna 54 jaar lank regeer, van 24 April 1479 v.C. tot 11 Maart 1425 v.C. – dit sluit die 22 jaar in dat hy medeheerser was. Tydens die laaste twee jaar van sy bewind het hy sy seun en opvolger, Amenhotep II, as sy junior medeheerser aangewys.

Die Obelisk van Toetmoses III, wat nou in Istanboel, Turkye, staan. Keiser Theodosius I van Bisantium het die obelisk in 390 in drie stukke laat sny en na die destydse Konstantinopel gebring. Net die boonste deel het bewaar gebly.

Bewind
------

Toetmoses III word algemeen beskou as ’n militêre genie. Hy het Egipte aktief uitgebrei en word soms "Egipte se grootste veroweraar" of die "Napoleon van Egipte" genoem. Hy het tydens sy bewind glo 350 stede verower tydens 17 militêre veldtogte. Dit sluit ’n groot deel van die Nabye-Ooste in, van die Eufraat tot in Nubië. Sy veldtogrekords is teen die mure van die Tempel van Amoen by Karnak aangebring. Dit is die mees gedetailleerde en akkurate weergawe van enige farao se bewind.

Toetmoses het Egipte in ’n internasionale supermag omskep. Hy het eers swakker dorpe een vir een verower en so stadigaan sy mag oor ’n hele gebied uitgebrei. Een van die redes vir sy militêre sukses was die beter wapens wat Egipte leer gebruik het nadat die Hyksos die land oorgeneem het, soos strydwaens wat deur perde getrek is. Hy het min weerstand van sy bure gekry en Egipte maklik uitgebrei.

Hy was ook ’n aktiewe bouer en het meer as 50 tempels laat bou, hoewel baie van hulle nou verlore is en net in geskrewe dokumente genoem word. Hy het ook baie grafkelders vir adellikes help bou, en groter vakmanskap as ooit tevore is in sy tyd aan die dag gelê. Daar was ook groot veranderings in die styl van standbeelde, skilderye en reliëfwerk. Baie daarvan het reeds in die tyd van Hapsjetsoet ingetree.

Dood
----

’n Borsbeeld van Toetmoses III in die Weense Kunshistoriese Museum.
Volgens ’n stelling in ’n biografie van ’n amptenaar met die naam Amenemheb, is Toetmoses dood ná ’n bewind van "53 jaar, 10 maande en 26 dae". Hy is dus dood net ’n maand en vier dae voor die begin van sy 54ste bewindsjaar.

Toetmoses is soos die ander farao's van dié tyd in die Vallei van die Konings begrawe. Sy mummie is in 1881 by Deir el-Bahri ontdek bo die dodetempel van Hatsjepsoet. Hy was begrawe by verskeie ander farao's uit die 18de Dinastie en ’n paar van die 21ste Dinastie.
**Eienskappe**| **Algemeen** |
| --- |
| Naam | Isoforoon  |
| IUSTC-naam | 3,5,5-Trimetielsikloheks-2-een-1-oon  |
| Ander name | 3,5,5-Trimetiel-2-siklohekseen-1-oon1,1,3-Trimetiel-3-siklohekseen-5-oonIsoasetoforoon |
|   |  |
| Chemiese formule | c9H13O |
| Molêre massa | 78,11 [g/mol] |
| CAS-nommer | 78-59-1   |
| Voorkoms | kleurlose vloeistof tot wit |
| **Fasegedrag** |
| Smeltpunt | -8.1 °C |
| Kookpunt | 215,32 °C |
| Digtheid | 0.9255 g/cm3 |
| Oplosbaarheid | 1.2 g/100 mL |
| **Suur-basis eienskappe** |
| pKa |  |
| **Veiligheid** |
| Flitspunt | 84 °C  |
| Selfontbrandingspunt | 460 °C  |
| LD50 | 2 330 mg/kg (rot, mondeliks)  |
| LC50 | 4 600 ppm |
| Tensy anders vermeld is alle data vir standaardtemperatuur en -druk toestande. |
|   |  |

Isoforoon met α- and β-koolstofatome aangedui
**Isoforoon** is 'n α,β-onversadigde sikliese ketoon. Dit is 'n kleurlose vloeistof met 'n kenmerkende pepermuntagtige reuk, hoewel kommersiële monsters geel kan vertoon. Dit word as oplosmiddel en voorloper vir polimere gebruik, en word op groot skaal industrieel vervaardig.

Struktuur en reaktiwiteit
-------------------------

Isoforoon ondergaan reaksies wat kenmerkend is van 'n α, β-onversadigde ketoon. Hidrogenering gee die sikloheksanoon afgeleide. 

Sikloheksanoon

Epoksidasie met basiese waterstofperoksied lewer die oksied.

Struktuurformule reaksie van isoforoon na isoforoonoksied

### Fotodimerisering

As dit blootgestel word aan sonlig in waterige oplossings, ondergaan isoforoon 2 + 2 fotosiklotoevoeging om drie isomeriese fotodimere te gee (sien die figuur). Hierdie "diketomere" is cis-syn-cis (kop tot stert), cis-anti-cis (kop tot stert) en cis-anti-cis (kop tot kop). Die vorming van kop tot kop-fotodimere word bevoordeel bo kop tot stert-fotodimere met toenemende polariteit van die medium.

* cis-syn-cis
* cis-anti-cis (kop tot stert)
* cis-anti-cis (kop tot kop)

Sintese
-------

Isoforoon word op 'n skaal van meer as duisend ton vervaardig deur die aldol-kondensasie van asetoon met behulp van kaliumhidroksied (KOH). Die intermediêrprodukte in die reaksie-ketting is (1) diasetoonalkohol, (2) mesityloksied en (4) 3-hidroksi-3,5,5-trimetielsikloheksan-1-oon. 'n Neweproduk is beta-isoforoon, waar die C=C-groep nie met die ketoon gekonjugeer is nie.

Gebruike
--------

Isoforoon word as voorloper gebruik in die skepping van polikarbonate en poliamiede, asook ander produkte wat so uiteenlopend is soos sonskermmiddels en chemiese wapens. Die nitrielvorm, vervaardig deur hidrosianering, word in ander nis-toepassings gebruik.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Hierdie artikel bevat nie ’n bronnelys nie, wat beteken dat die inhoud nie geverifieer kan word nie. Enige bevraagtekende inligting mag dus ook mettertyd verwyder word. Help Wikipedia deur betroubare bronne tot die artikel by te voeg.
 |


**FC Vaduz** is 'n sokkerspan in die Liechtensteinse hoofstad Vaduz, wat in die Switserse Challenge League (die 2de afdeling van Switserland) speel. *FC Vaduz* speel in die Switserse afdelings omdat *Liechtenstein* net sewe sokkerklubs het, en hulle nie genoegsame kompetisie bied nie. Hulle speel wel vir die Beker van Liechtenstein (wat hulle al 40 keer gewen het).

Erelys
------

* **Challenge League (1)**

2007/08
* **Beker van Liechtenstein (49)**

1949, 1952, 1953, 1954, 1956, 1957, 1958, 1959, 1960, 1961, 1962, 1966, 1967, 1968, 1969, 1970, 1971, 1974, 1980, 1985, 1986, 1988, 1990, 1992, 1995, 1996, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2022, 2023
(naaswenner (13): 1946, 1947, 1948, 1950, 1951, 1955, 1972, 1977, 1984, 1987, 1991, 1997, 2012)

Beroemde sokkerspelers
----------------------

* Vlag van Liechtenstein Franz Burgmeier
Die d-elektrone van 'n oorgangsmetaalverbinding kan verskillende **spintoestande** vertoon.

Simmetrie en ontaarding
-----------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Hoëspintoestand vir d5 | Laespintoestand vir d5 |

In 'n geïsoleerde atoom of ioon van 'n oorgangsmetaal is die vyf d-orbitale *ontaard*. Dit beteken dat hulle vanweë die sferiese simmetrie dieselfde energie besit. In 'n verbinding of kompleks is die simmetrie laer omdat die spesie buuratome (ligande) het waarmee dit wisselwerking vertoon. Hierdie wisselwerking kan met kristalveldteorie of met ligandveldteorie beskryf word, maar in altwee gevalle sal die ontaarding in 'n laer simmetrie gedeeltelik opgehef word. Indien die simmetrie oktaëdries is -'n situasie wat volop aangetref word- splits die vyf d-orbitale in twee energievlakke: 'n t2g vlak met laer energie wat drievoudig ontaard is en 'n eg vlak met tweevoudige ontaarding. 

Die grootte van die energieverskil Δ tussen die twee vlakke hang af van watter ligande die ioon of atoom omring. Indien die interaksie klein is het 'n hoëspintoestand soos in die diagram links van 'n d5-ioon (soos Fe3+) die laagste totale energie en vorm die grondtoestand. Wanneer die ligande groter invloed uitoefen word die energieverskil Δ groter en word dit energeties voordeliger om die spins te paar soos in die diagram regs. Die rede daarvoor is dat spinparing energie kos en dat in ontaarde vlakke 'n toestand met spins wat almal dieselfde rigting besit die laagste energie besit. Hierdie reël is bekend as Hund se reël.

Magnetiese eienskappe
---------------------

Die magnetiese eienskappe van die twee spintoestande kan baie verskil. In die voorbeeld Fe3+ hierbo is altwee spintoestande paramagneties, maar die hoëspintoestand het 'n totale spinkwantumgetal S=1/2+1/2+1/2+1/2+1/2 = **5/2**. Die laespintoestand het net S=1/2-1/2+1/2-1/2+1/2 = **1/2**. In die geval van 'n Fe2+-ioon wat een elektron meer besit, sal die laespintoestand selfs S=0 besit en hierdie ioon is daardeur diamagneties.
'n Voorstelling van *Cats* in Warschau, 2007.
Ou Deuteronomium wys Grizabella as die uitverkore kat aan.
**Cats** is ’n musiekblyspel wat in 1981 deur Andrew Lloyd Webber gekomponeer is. Dit is gegrond op T.S. Eliot se bundel "*Old Possum's Book of Practical Cats*". Cats is een van die gewildste musiekteaterstukke nóg. Miljoene mense het dit al gesien.

Die eerste vertoning van Cats het op 11 Mei 1981 in die *New London*-teater in Londen se West End plaasgevind. Op 7 Oktober 1982 maak die blyspel sy Broadway-debuut in die *Winter Garden*-teater. Dit het eers op 11 Mei 2002 (na 8,949 vertonings) in Londen en op 10 September 2000 (na 7,485 vertoning) op Broadway ten einde geloop. Hiermee was dit die musiekblyspel met die langste speelvak ooit in beide Londen en Broadway gewees. Die première van die Duitse weergawe van die blyspel het op 24 September 1983 in die *Theater an der Wien* in Wene plaasgevind.

Dit was aanvanklik ook die langslopende vertoning op Broadway gewees, maar die *The Phantom of the Opera* het dit in Januarie 2006 verbygesteek. Dieselfde het in Londen gebeur, waar *Les Misérables* later meer vertonings gelewer het.

*Cats* het in 1982 die Laurence Olivier-toekenning vir Beste Nuwe Musiekblyspel gewen, asook die *Tony Award* vir Beste Musiekblyspel 1983.

Storie
------

Die verhaal speel op 'n vullishoop af en handel oor een aand in die lewens van die katte wat daar woon. Die katte stel hulself aan die publiek voor en verklaar dat hulle die *Jellicle Cats* is, 'n soort magiese stam van pratende katte. Laaste kom Ou Deuteronomium te voorskyn. Hy is die ouste kat, en ook die wyse leier van die groep. Hy verklaar dat vanaand 'n besondere aand is, en dat een van die katte uitverkore sal wees om herbore te word op 'n plek wat die *Heavyside Layer* genoem word.

Hierna kan gesien word hoe die katte met mekaar omgaan. Hulle maak rusie, skeer die gek en kry ongelukkies. Macavity is die boef op die stel. Die katte is bang vir hom, maar hulle weet hoe om hom te hanteer.

Aan die einde van die tweede akte maak Ou Deuteronomium bekend dat Grizabella uitverkore is. Sy sing die katte toe en verdwyn van die stel. Ou Deuteronomium hou nou sy laaste toespraak en die blyspel kom tot 'n einde.

Liedjies
--------

|  |  |
| --- | --- |
| **Cd 1*** *Overture*
* *Prologue: Jellicle Songs for Jellicle Cats*
* *The Naming of Cats*
* *The Invitation to the Jellicle Ball*
* *The Old Gumbie Cat*
* *The Rum Tum Tugger*
* *Grizabella, the Glamour Cat*
* *Bustopher Jones*
* *Mungojerrie and Rumpleteazer*
* *Old Deutronomy*
* *The Jellicle Ball*
* *Grizabella, The Glamour Cat*
* *Memory*
 | **Cd 2*** *The Moments Of Happiness*
* *Gus, the Theatre Cat*
* *Growltiger's Last Stand*
* *Skimbleshanks: The Railway Cat*
* *Macavity: The Mystery Cat*
* *Mr. Mistoffelees*
* *Memory*
* *The Journey To The Heaviside Layer*
* *The Ad-Dressing Of Cats*
 |
Die Grootkruisster van 'n burgerlike ridder van die Badorde.
**Die Badorde** (Engels: *The Most Honourable Order of the Bath*, voorheen bekend as die *Most Honourable Military Order of the Bath*) is ’n Britse ridderorde wat op 18 Mei 1725 deur George I op die been gebring is. Die naam kom van die Middeleeuse seremonie vir die aanstelling van ’n ridder, waarvan een van die elemente ’n bad was as simbool van reiniging. Die ridders wat so geskep is, was bekend as "Ridders van die Bad". George I het die Ridders van die Bad as ’n militêre orde gestig.

Die orde bestaan uit die monarg (tans Elizabeth II), die grootmeester (tans Charles, Prins van Wallis) en lede wat in drie klasse ingedeel word:

* **Grootkruisridder** of **Grootkruisdame** (GCB)
* **Ridder-kommandeur** (KCB) of **Dame-kommandeur** (DCB)
* **Genoot** (CB)

Lede behoort tot óf die burgerlike óf die militêre afdeling. Voor 1815 het die orde net uit een klas, **Riddergenoot** (KB), bestaan, maar dit bestaan nie meer nie.

Ontvangers van die orde is nou gewoonlik senior militêre offisiere of senior staatsdiensamptenare. Lede van die Statebond wat nie onderdane van die koningin is nie en buitelanders kan erelede gemaak word.
**Irna van Zyl** is 'n Suid-Afrikaanse joernalis en skrywer. Haar debuutroman, *Moordvis*, is in 2016 bekendgestel.

Lewensloop
----------

Van Zyl het 'n honneurs in Afrikaans en Nederlandse letterkunde, asook 'n honneurs in Joernalistiek aan die Universiteit van Stellenbosch verwerf. In Desember 1979 begin sy as verslaggewer by Die Burger in Kaapstad te werk.

In 1981 wen sy die Stellenbosch-Boerewynmakery se prys vir ondernemende joernalistiek vir die vloedrampe by Laingsburg en spesifiek Montagu. Sy word Die Burger se eerste vroulike hoofsubredakteur in 1985, en in 1988 redakteur van De Kat in Johannesburg.

Haar kortverhaalbundel *Grootmensspeletjies* is in 1995 gepubliseer.

Sy verlaat De Kat in 1996 om na Kaapstad terug te trek, waar sy *New Media Publishing* in 1998 saam met John Psillos, Naomi Herselman en Sheldon Cohen stig. Kort daarna word sy ook redakteur van Insig en van 2007–2009 redakteur van Boeke-Insig.

Sy tree in April 2015 uit as Redaksionele Direkteur van New Media om haar voltyds op kreatiewe skryfwerk toe te spits. In dieselfde jaar is sy deur Media24 met die Piet Cillié-prys vereer vir haar joernalistieke loopbaan, asook deur Naspers met die *Orde van Tafelberg* vir haar bydrae as sakevrou aan die Naspers-groep.

Haar eerste misdaadroman, *Moordvis*, is in Julie 2016 deur Penguin uitgegee. Die boek is in Engels as *Dead in the Water* vertaal.

Publikasies
-----------

* *Grootmensspeletjies*, 1995
* *Moordvis*, 2016