**Brussel Lughawe** (IATA: **BRU**, ICAO: **EBBR**) (ook genoem **Brussel-Nationaal** / **Bruxelles-National** of *Luchthaven Zaventem*) is 'n internasionale lughawe 12 km noordoos van Brussel, die hoofstad van België. In 2019 het meer as 26 miljoen passasiers by die lughawe Brussel aangekom of vertrek, wat dit die 24ste besigste lughawe in Europa maak. Dit is geleë in die gemeente Zaventem in die provinsie Vlaams-Brabant in die Vlaamse streek van België. Dit is die tuiste van ongeveer 260 maatskappye, wat saam direk 20 000 mense in diens het en dien as die tuisbasis vir Brussels Airlines en TUI fly Belgium.

Op 22 Maart 2016 is die lughawe se vertreksaal erg beskadig deur terroriste met twee bomontploffings. Die lughawe was gesluit tot 3 April 2016, toe dit heropen is met tydelike fasiliteite teen minder as 20% van sy vorige kapasiteit. Dit het sedertdien teruggekeer na volle bedrywighede, met 'n rekord van 90 000 passasiers op 29 Julie 2016.

Geskiedenis
-----------

### Vroeë jare

Die oorsprong van die Brussel Lughawe by Zaventem dateer terug na 1940, toe die Duitse besettingsmag 600 hektaar geëis het van landbougrond wat as 'n rugsteunvliegveld gereserveer is. Daar het die Luftwaffe **Fliegerhorst Melsbroek** gevestig en 3 aanloopbane in die vorm van 'n driehoek gebou: aanloopbaan 02/20, aanloopbaan 07L/25R (wat albei vandag nog in gebruik is) en aanloopbaan 12/30. Die lughawegeboue is in die nabygeleë gemeente Melsbroek gebou en nie van Zaventem nie, en daarom was die vliegveld aan die plaaslike bevolking bekend as Melsbroek (in Nederlands) (of "Fliegerhorst Melsbroek" in Duits). 

Ná die bevryding op 3 September 1944 het die Duitse infrastruktuur by Melsbroek in die hande van die Britte geval. Toe die ou burgerlike lughawe in Haren te klein geword het, het die Belgiese owerhede besluit om die vliegveld by Melsbroek vir die nuwe nasionale lughawe te gebruik. Teen 1948 is 'n nuwe terminaalgebou gebou om die ou houtgebou te vervang. In dieselfde jaar is die lengtes van beide aanloopbane 02/20 en 07L/25R verhoog tot 1 200 m en 2 450 m onderskeidelik, terwyl 12/30 op 1 300 m gebly het. Die burgerlike vliegveld van Melsbroek is op 20 Julie 1948 amptelik deur Prins Charles, Graaf van Vlaandere geopen.

In 1956 is 'n nuwe 2 300 meter-aanloopbaan gebou, 07R/25L, wat amper parallel met 07L/25R loop. Die aanloopbaan is vandag nog in gebruik en is later tot 3 200 meter verleng. In April 1956 het die Belgiese regering besluit om 'n nuwe lughawe te bou, met dieselfde aanloopbane, maar met die geboue wat binne die munisipaliteit van Zaventem geleë is. Die grasaanloopbaan 12/30 moes plek maak vir die nuwe passasiersterminaal. Hierdie nuwe lughawe is op 5 Julie 1958 ingewy, amper betyds vir die 1958 Wêreldskou. Die geboue aan die Melsbroek-kant is steeds in gebruik deur die Belgiese Lugmag (15de Lugvervoervleuel), en staan steeds bekend as Melsbroek-vliegveld. Beide Zaventem-lughawe en Melsbroek-lugbasis, die militêre vliegveld, deel dieselfde aanloopbane.

### Ontwikkeling sedert die 1960's

Sabena Boeing 707-300 by die Brusselse lughawe in 1966
 Air Zaïre McDonnell Douglas DC-10 by die lughawe van Brussel in 1990
Tydens die oplewing in kommersiële lugvaart in die 1960-70's is verskeie loodse gebou. 'n Nuwe vragterminaal is in 1976 gebou. In 1994 is 'n splinternuwe terminaal langs die ou 1958-gebou gebou. Twee ou piere is afgebreek en deur modernes vervang. In 2002, te midde van die onrus rondom die ondergang van die nasionale lugdiens Sabena, is 'n nuwe pier geopen.

In 2005 is die lughawe bekroon as beste lughawe in Europa deur ACI/IATA, gebaseer op 'n opname van meer as 100 000 passasiers wêreldwyd. Brussel Lughawe het vanaf 2012 steeds op die top-lughawelyste verskyn.

In 2007 het die lughawe 17,8 miljoen passasiers bedien, 'n toename van 7% teenoor 2006. Die vragvolume in dieselfde jaar het 780 000 ton beloop, 'n toename van 8,9% teenoor 2006. In 2008 het die lughawe 18,5 miljoen passasiers bedien, wat 'n toename van 3,7% teenoor die vorige jaar was.

Sabena se sluiting het 'n skerp daling in passasiersverkeer beteken, 'n slag waarvan die lughawe maar stadig herstel het. Die lughawe se toekoms word bedreig deur onenigheid tussen die regerings van Vlaandere en die Brussel Hoofstadstreek oor naglugverkeerroetes.

In Maart 2009 is die ou meganiese vluginligtingvertoonskerm deur 'n elektroniese stelsel vervang. In September 2009 het Wilfried Van Assche, uitvoerende hoof, bedank. Een van die redes was die vertraging in die bou van die laekoste-terminaal en die moontlike regsgeding deur 52 lugrederye wat aktief is by die Brusselse Lughawe, op grond van belastingdiskriminasie. Dit was Van Assche wat die langafstandnetwerk (Jet Airways, Hainan Airlines, Etihad Airways en US Airways) by die Brusselse lughawe begin uitbrei het. In Februarie 2010 is Arnaud Feist as HUB aangestel. Die voorsitter van die direksie is Marc Descheemaecker.

### 2016 Brussel-bomaanvalle

Op 22 Maart 2016 het twee ontploffings in die Brussel Lughawe om 07:58 plaaslike tyd plaasgevind. Een was naby die American Airlines- en Brussels Airlines-inweegtoonbanke en die ander langs 'n Starbucks-koffiewinkel. ’n Derde bom is in die lughawe gevind en in ’n beheerde ontploffing ontplof. Die lughawe was ná die aanvalle gesluit tot 3 April, toe dit heropen is met tydelike geriewe /teen minder as 20% van sy vorige passasierskapasiteit.  Vlugte op pad na die Brussel Lughawe is óf gekanselleer óf na nabygeleë lughawens herlei, soos Brussel-Suid Charleroi-lughawe, Oostende-Brugge Internasionale Lughawe en Schiphol. ISIL het verantwoordelikheid vir die aanvalle aanvaar as 'n daad van wraak teen België vir sy deelname aan voortgesette militêre ingryping teen ISIL.

Fasiliteite
-----------

 Terminaal se buitekant
 Vertrekarea by Pier A
 Aanloopbaan en systrook
 Beheertoring
Brussel Lughawe gebruik 'n eenterminaalkonsep, wat beteken dat al die fasiliteite onder 'n enkele dak geleë is. Die terminaalgebou bestaan uit verskeie vlakke. Die spoorwegstasie is op −1 geleë, busse en taxi's kom by 0 aan, aankomste is op vlak 2 en vertrekke op vlak 3. Vlakke 2 en 3 is verbind met die lughawe se twee piere.

### Dienste

Vars drinkwaterfonteine word oral op die lughawe gevind. Na sekuriteitsinklok is waterbottels teen 'n klein fooi beskikbaar.

Winkels, kroeë en restaurante is deur die gebou versprei. 'n Paar geriewe is in die vertrekgebied geleë. Dit is meestal geriefswinkels en klein winkeltjies soos die lughawewinkel, 'n apteek, Relay-winkels en 'n koffiewinkel. Maar die meeste van die fasiliteite kan slegs na sekuriteitsbeheer bereik word – en is belastingvry. 

Die lughawe beskik ook oor plekke van aanbidding (vir Katolieke, Jode, Moslems, Ortodokse Christene en Protestante), sowel as 'n plek vir meditasie vir humaniste. Die lughawe bied vergadergeriewe en kan kongresse tot 600 deelnemers aanbied, hetsy in die Regus Skyport-vergaderingsentrum of in die Sheraton Brussels Airport Hotel. Laasgenoemde is die enigste hotel wat op die lughawegronde, oorkant die terminaal geleë is. Pendeldienste word na 14 nabygeleë hotelle verskaf.

Landvervoer
-----------

### Pad

Brussel Lughawe kan per motor bereik word via die A201, wat direk met die Brusselse Ringweg verbind is. Van daar af kan die hoofweë van België direk bereik word. Private vennote verskaf drie parkeerplekke by die lughawe, wat altesaam 10 600 parkeerplekke bied.

Verskeie motorhuurdienste is ook op die lughawe geleë. Europcar, Hertz, Sixt en Thrifty bedryf almal uit die lughawe van Brussel. DriveNow bied ook 'n motordeeldiens by die Brusselse lughawe en Zipcar het parkeerplekke.

### Spoor

’n Direkte treinverbinding met Leuven en Luik is op 12 Desember 2005 geopen.

Brussel Nasionale Lughawe spoorwegstasie
### Trem

In 'n poging om die probleme rondom Brussel te verlig, het die Vlaamse streekvervoermaatskappy De Lijn die Brabantnet-projek begin, wat geskeduleer was om teen 2020 voltooi te wees.

### Fiets

Brussel Lughawe het 'n spesiale geskeide pad wat toegang tot die lughawe bied vir fietsryers en voetgangers. Daar is ook 'n spesiale plek om fietse te parkeer. Sedert 2019 het die lughawe 'n direkte verbinding vanaf die fietssnelweg Brussel - Leuven ("Fietssnelweg F3").

 Die Boeing 747 wat in 2008 van die aanloopbaan afgery het