recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
’n Lyk word herbegrawe op Madagaskar.
***Famadihana*** is ’n begrafnisritueel van Madagaskar. Dit is bekend as die "draai van die bene" en behels dat die oorskot van afgestorwe Malgasse uit die familiegraftombes gehaal en in vars linne toegedraai word. Daar word dan op die maat van musiek met die lyke gedans voordat dit herbegrawe word.

Dit lyk of die gebruik van redelik onlangs dateer, moontlik uit die 17de eeu in sy huidige vorm. Dit kan egter ’n aanpassing van ’n vroeëre, Suidoos-Asiatiese dubbele begrafnis wees. Die gebruik is geskoei op die geloof dat die geeste van die afgestorwenes eindelik die wêreld van die voorvaders betree ná die algehele ontbinding van die lyk en die gepaste seremonies, wat baie jare kan duur. In Madagaskar het dit tot ’n ritueel elke sewe jaar gelei. Die gebruik bring uitgebreide families saam om familiebande te vier.

*Famadihana* is aan die afneem weens die koste van doodsklede van sy en die geloof onder moderne Malgasse dat dit outyds is. Vroeëre sendelinge het die gebruik ontmoedig en Evangeliese Christene sien al hoe meer af daarvan. Die Katolieke Kerk maak egter nie meer beswaar daarteen nie omdat hulle dit as suiwer kultureel beskou en nie as ’n godsdienstige praktyk nie. Soos ’n Malgassiese man aan die BBC verduidelik het: "Dis belankrik, want dit is ons manier om die afgestorwenes te eerbiedig. Dit is ook ’n kans vir die hele familie, van oor die hele land, om byeen te kom."
'n Dubbelblad van die Koran met die opskrif en eerste 29 verse van die soera "Maria". Iran, 1186. Chester Beatty-biblioteek, Dublin.
***Maryam*** (Arabies: مريم, "**Maria**") is die 19de soera, of hoofstuk, van die Koran. Dit bevat 98 ajat, of verse, en is vermoedelik in Mekka aan Mohammed geopenbaar.

Die soera is genoem na Maria, die moeder van Jesus en die Maagd Maria in die Christendom. Dit vertel van die gebeure wat die geboorte van Jesus voorafgegaan het, 'n onderwerp wat in Lukas 1 van die Bybel gedek word. Die teks verwys na baie bekende profete, insluitende Isak, Jakob, Moses, Aaron, Ismael, Henog (ook bekend as Iederies), Adam en Noag.

Die soera begin met die Basmala en die allegoriese letters (*muqattaʿat*) Kaaf, Haa, Jaa, Ein, Sôd. Die oorblywende 97 verse kan op baie maniere ingedeel word.

Die Birminghamse Koranmanuskrip bewaar die laaste agt verse (Koran 19:91-98) op perkament. Dit word gedateer na tussen 56 V.H. (voor die hidjra), of 568 n.C. en 25 A.H. (ná die idjra), of 645 n.C. Die Sanaa-manuskrip van tussen 44 V.H. / 578 n.C. en 49 A.H. / 669 n.C sluit verse 2-28 in.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb16919249t (data)
* GND: 4221033-1
* LCCN: n80101430
* SUDOC: 241036704
* TDVİA: meryem-suresi
* VIAF: 190723120
* WorldCat Identities (via VIAF): 190723120

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Vorige soera:**Al-Kahf** | **Die Koran** | Volgende soera:**Ta-Ha** |
| Soera Maryam (soera) |
| 1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114 |
**Mary Renault** (4 September 1905 – 13 Desember 1983) is die skrywersnaam van Mary Challans. Sy was 'n leerling van Clifton High School in Bristol, waarna sy verder aan die St. Hugh's College en Radcliffe Infirmary in Oxford gestudeer het.

Sy het haar opleiding as verpleegster in 1937 voltooi. Van 1939 af en gedurende die Tweede Wêreldoorlog het sy as verpleegster gewerk, maar terselfdertyd ook begin skryf. Haar eerste roman, *The purposes of love*, het reeds in 1939 verskyn. Na die oorlog het sy verskeie reise onderneem, onder meer na Griekeland en Kreta, voordat sy haar in 1948 in Suid-Afrika gevestig het. As romanskryfster het sy bekend geword veral vanweë haar uitbeelding van die Klassieke tyd en die lewe in die Oudheid.

Die drie romans *The last of the wine* (1956). *The king must die* (1958) en *The bull from the sea* (1962) handel al drie oor die Griekse verlede en is al drie deur die kritici geloof vanweë die korrektheid van die historiese detail daarin vervat. In 1966 het *The mask of Apollo* gevolg.

Sy het haar biografie van Alexander die Grote in *Fire from heaven* (1970) begin en die Silver Pen Award van P.E.N. International in 1971 daarvoor ontvang. Sy het die biografie voortgesit in *The Persian boy* (1972). wat later een van haar beste verkopers geword het. Renault het, afgesien van 'n aantal ander romans met 'n Klassieke tema, ook enkele romans met ’n hedendaagse en oorlogstema geskryf.

Sy sterf op 13 Desember 1983 in Kaapstad.

Bronnelys
---------

* Wêreldspektrum, 1982, ISBN 0-908409-65-6, volume 24, bl. 7
Hitler en Stalin as dansende duiwels
Die **Duiwelsmuseum** (Litaus *Velnių muziejus*, amptelik **Žmuidzinavičius-museum**) is 'n museum in Kaunas, Litaue wat hom op die versameling en tentoonstelling van duiwelskulpture en -houtsnykuns van dwarsoor die wêreld toespits. Die museum besit tans 'n versameling van ongeveer 3 000 objekte.

Die versameling is oorspronklik deur die Litause skilder Antanas Žmuidzinavičius (1876–1966) saamgestel. Ná sy afsterwe is 'n gedenkmuseum in sy huis geopen wat destyds net 260 skulpture vertoon het. Die versameling het egter danksy skenkings, wat deur besoekers gemaak is, gegroei sodat in 1982 'n nuwe vleuel met drie verdiepings by die huis aangebou is.

Die duiwels, wat vertoon word, kom uit 'n groot verskeidenheid etniese kulture - sommige is suiwer kunswerke, terwyl ander as gebruiksvoorwerpe ontwerp is. Van die duiwels versinnebeeld ou volksmites, ander gee uitdrukking aan moderne politieke gedagtes. So beeld een van die kunswerke Adolf Hitler en Josef Stalin as dansende duiwels op 'n dansvloer vol menslike skedels uit.

Sien ook
--------

* Velnias
*Hierdie artikel handel oor die etniese groep. Vir die taal, sien Zapoteeks.*

Die **Zapoteke** (Zapoteeks: *Didxažoŋ*, letterlik: "volk van die wolke"; Nahuatl: *Tzapotēcah* (meervoud), *Tzapotēcatl* (enkelvoud), letterlik: "mense van die sapote"; Spaans: *zapotecos* of *zapotecas*) is 'n etniese groep en Meso-Amerikaanse beskawing wat in die hedendaagse Meksikaanse deelstaat Oaxaca en aangrensende deelstate woon. Die historiese middelpunt van die beskawing was die Oaxacavallei in die sentrum van die deelstaat Oaxaca in Suid-Meksiko langs die kus van die Stille Oseaan. Die Zapoteke bestaan uit vier deelgroepe: die *istmeños* van die suidelike Landengte van Tehuantepec, die *serranos* van die noordelike berge in die Sierra Madre de Oaxaca, die suidelike Zapoteke van die suidelike berge in die Sierra Sur en die Sentrale Vallei-Zapoteke van die Oaxacavallei.

Ligging van die Zapoteekse beskawing in Meso-Amerika
'n Urn in die vorm van 'n "vlermuisgod" of 'n jaguar, van Oaxaca, gedateer op 300–650 n.C. Hoogte: 9,5 inch (23 cm).
Die Zapoteke vorm met sowat 1 000 000 mense een van die grootste etniese groepe in Meksiko. Hul beskawing dateer tot 1500 v.C. terug met die sentrum in Monte Albán en toon reeds aan die begin Olmeekse invloede met die gebruik van letters en syfers. Tydens die bloeityd (300–900) van die Zapoteekse beskawing is dit deur Teotihuacán beïnvloed en dié tydperk is veral vir die figuurhouers bekend, waarin offergawes vir hul gode gebêre is. In die laat tydperk (10de–15de eeu) was die Zapoteke in gereelde oorloë met die naburige en verwante Mixteke betrokke, waartydens laasgenoemde belangrike stede soos Mitla en Monte Albán oorgeneem en aansluitend uitgebrei het. Die gebied van die Zapoteke is saam met die ander Meso-Amerikaanse volke deur die Spaanse conquistadores verower en het deel van Nieu-Spanje geword. Van die bekendste Zapoteke is Benito Juárez wat as 26ste president van Meksiko (1858–1872) gedien en tydens sy ampstermyn die Franse inmenging in Meksiko (1861–1867) onder Napoleon III en die Franse satellietstaat, die Tweede Meksikaanse Keiserryk (1864–1867) onder die Habsburgse keiser Maksimiliaan I van Meksiko suksesvol beveg het.

Die Zapoteke praat veral Zapoteeks as moedertaal. Dit behoort saam met Mixteeks van die naburige Mixteke en ander kleiner tale tot Otomangue, een van die primêre taalfamilies van die wêreld. Sedert die Spaanse verowering van Meksiko (1519–1521) onder Hernán Cortés dien Spaans as die tweede taal van die Zapoteke. Baie mense van Zapoteekse afkoms het oor 'n paar dekade na die Verenigde State geëmigreer en hulle handhaaf eie sosiale organisasies in die Los Angeles- en Central Valley-gebiede van Kalifornië.
**Danfred James Titus**, (19 Mei 1957 – 18 September 2020) was 'n Suid-Afrikaanse Menseregtekommissaris en uitvoerende hoof van korporatiewe aangeleenthede by die ATKV. Hy was gereken as ‘n kampvegter om Afrikaans toeganklik en inklusief te maak.

Lewensloop
----------

Hy het in 1982 'n LLB-graad aan die Universiteit van Wes-Kaapland behaal het en die jaar daarna as 'n advokaat tot die Hooggeregshof van Suid-Afrika toegelaat. Hy werk hierna as staatsaanklaer in die departement van justisie in Boksburg.

Hy vertrek in 1987 na Nederland om verder te studeer aan die Universiteit van Leiden waar hy in 1991 sy Doctorandus Juris (LLM) verwerf. Die titel van sy doktorale verhandeling is: "*The applicability of the international norms of human rights to the South African legal system – with specific reference to the South African Judiciary.*" In 1993 verwerf hy ook ’n sertifikaat in internasionale verhoudinge en diplomatieke praktyk aan die Clingendael International Relations Institute in Den Haag. Dit was ter voorbereiding van ’n moontlike loopbaan in Suid-Afrika se ná-apartheid diplomatieke diens, 'n geleentheid wat hom egter altyd sou ontwyk.

Die laaste dekade van sy lewe het hy gewy aan die bevordering van menseregte, die DAK-netwerk en veral sy rol as leidende figuur in die ATKV. Hy was die uitvoerende hoof van korporatiewe aangeleenthede by die ATKV tot met sy aftrede in Mei 2020.

Dr. Titus het op 28 Julie 2020 in ’n koma verval nadat komplikasies ingetree het tydens 'n operasie om 'n katarak te verwyder. Hy sterf op 18 September 2020. Hy word oorleef deur sy twee dogters Daléne en Neriska.

Nalatenskap
-----------

In Februarie 2020 word die Vryheid van die dorp Worcester, sy tuisdorp, aan hom toegeken as deel van die dorp se 200ste verjaarsdagviering.

Die ATKV het hulde gebring aan Titus vir sy bydrae tot Afrikaans en die Afrikaanse kultuur. Sonél Brits, besturende direkteur van die ATKV-MSW, sê dat sy afsterwe ’n groot leemte laat en dat dit ’n baie hartseer dag is. Volgens Brits: "Die afgelope 12 jaar het hy hom beywer vir taal en kultuur. Saam met die ATKV het hy Afrikaans toegankliker en inklusiewer gemaak en hiervoor sal hy onthou word."
**Wilhelm Peter Eduard Simon Rüppell** (20 November 1794 – 10 Desember 1884) was 'n Duitse natuurkundige en ontdekkingsreisiger. Rüppell is gebore in Frankfurt am Main, die seun van 'n bankier. Hy moes in die handel gewerk het maar na 'n besoek aan Sinai in 1817 het hy 'n belangstelling ontwikkel in die natuur. Hy woon klasse by aan die Universitiet van Pavia en die Universiteit van Genoa. Hy studeer plantkunde en dierkunde.

Hy vertrek op sy eerste ekspedisie in 1821 vergesel met sy geneesheer Michael Hey as sy assistent. Hulle reis deur die Sinaiwoestyn en in 1822 word hulle die eerste Europeërs om die Golf van Akaba te bereik. Hulle reis voort na Alexandrië via Berg Sinai. In 1823 seil hulle op die Nylrivier na Nubië, versamel monsters in die gebied suid van Ambukol, keer terug na Kairo in Julie 1825. Hulle beplan om deur Ethiopië te reis maar bereik net Massawa weens siektes.

Rüppell keer terug na Europa in 1827. Terwyl hy weg was het Philipp Jakob Cretzschmar sy monsters, wat hy teruggestuur het, gebruik om *Atlas zu der Reise im nordlichen Afrika* (Atlas van Reise in noordelike Afrika) te publiseer in 1826.

In 1830 keer Rüppell terug na Afrika en word die eerste natuurkundige om regoor Ethiopië te reis. Hy het as sy reise beskryf in *Travels in Abyssinia* wat hy laat publiseer het.

Spesies wat sy naam dra
-----------------------

* Rüppellaasvoël (Gyps rueppellii)

Bronne
------

* Barbara and Richard Mearns. *Biographies for Birdwatchers*. ISBN 0-12-487422-3
* Obituary. *Proceedings of the Royal Geographical Society and Monthly Record of Geography*, New Monthly Series, Vol. 8, No. 10 (Oct. 1886), pp. 654.


|  |  |
| --- | --- |
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal. | 

 |
Die **Drakensberg-seunskool** is 'n dubbelmedium-seunskool naby Winterton in die hartjie van die Drakensberg in KwaZulu-Natal, Suid-Afrika. Die skool bied onderrig aan die lede van die **Drakensberg-seunskoor**. Dit is in 1967 gestig en is die enigste skool in Afrika wat aan koorsang toegewy is.

Die skool maak voorsiening vir 100 tot 120 seuns tussen die ouderdom van 9 en 15 jaar (graad 4 tot 9). Hulle beskik oor 'n 600-sitplek ouditorium, gebou in 1995, waar weeklikse konserte gehou word. Koorlede toer gereeld en het al vertonings in die VSA, Europa, Japan, Taiwan, Hongkong, Mauritius en talle Afrika-lande gelewer.

Geskiedenis
-----------

Die skool is op 23 Januarie 1967 deur John Tungay met 21 leerlinge geopen. Tungay het die land deurreis om leerlinge met die hand uit te kies. Hy het sy huis in Durban-Noord, sy melkplaas by Rosetta en sy drukkery verkoop om die skool te befonds.

Die stigterslede van die Drakensberg-seunskoor was: Leslie Legg (Durban); Begley Goodchild (Kroonstad); Rennie Agnew (Durban); Chris van der Merwe (Sasolburg); Francois en Ben Cronje (Standerton); Robert Baumann (Welkom); Rudolph Lewis (Johannesburg); Sakkie Fourie (Edenvale); Derek Dumayne (Durban); Philip, Andrew en David Mortlock (Swartberg); Bill Holesgrove (Umbogintwini); Rodwell Rehse (Oos-Londen); Willem Breedt (Randbrug); Bruce Knowles (Port Elizabeth); Stephen Wilkinson (Durban); Quentin en Gerald Swart (Roodepoort) en Roger Smith (Glenashley).

Die skool se konserte was so gewild, dat 15 addisionele seuns hulle voor die einde van die eerste jaar by die skool aangesluit het. Die inskrywings vir die tweede jaar het tot meer as 50 seuns gestyg. Binne vier jaar het die skool gegroei om vir 120 leerlinge (in verskeie kore) voorsiening te maak, en moes 'n waglys aangelê word.

In 1983 het die koor, op versoek van die Vatikaan, voor 25 000 mense gesing. In 1992 is hulle as die beste koor tydens die Sesde Internasionale Wêreld-seunskoorfees in Pole aangewys.

Fasiliteite
-----------

Lede van die koor tydens 'n optrede in Oktober 2015 voor die Media24-sentrum in Kaapstad.
Die skool is op 'n 100 akker (40 ha) landgoed in die Drakensberge geleë. Die geriewe was aanvanklik betreklik primitief, en kon as 'n soort plaasskool beskryf word.

Die bou van 'n 600-sitplek-ouditorium in 1995, met moderne klank en beligting, het gehelp om groter gehore tydens hul feeste en weeklikse konserte op Woensdae te huisves. Hulle vorige saal het net sitplek aan 80 toeskouers gebied.

Gedurende 1999 is 'n 34-register Norman & Beard-orrel in die ouditorium geïnstalleer. Die orrel is oorspronklik in 1904 gebou, en is in 1998 deur die skool van die St. George’s United Church in Joubertpark in Johannesburg aangekoop.

'n Nuwe akademiese fasiliteit is in 2006 geopen. 'n Nuwe koshuis is ook opgerig, waarvan die eerste fase in 2009 voltooi is.
**Dr Kalie** is 'n Afrikaanse rolprent wat op 25 November 1968 deur Kavalier Films in Suid-Afrika vrygestel is. Die rolprent is in Mosselbaai in die Wes-Kaap verfilm. Die draaiboek is deur Pieter Schreüder geskryf en die regie is deur Ivan Hall behartig. Die hoofrolle word deur Siegfried Mynhardt, Willie de Groot en Wena Naudé vertolk.

Genre
-----

Die rolprent is 'n komedie-drama wat in triptiek-vorm (drie dele) aangebied word. Dit het geen ouderdomsperk nie en is vir alle ouderdomsgroepe geskik.

Hoofkarakters
-------------

* Siegfried Mynhardt as Kalie Muller
* Willie de Groot as Bokkie
* Wena Naudé as Bokkie se ouma
* June Seymour as mej. Ziervogel
* Johan du Plooy as Van Rensburg
* Reinet Maasdorp as Tiny Huskins
* Brian O'Shaughnessy as Peter Vané
* Franz Marx as Harry
* Gail Borchers as Jean
* Francois van Heyningen as Hannes Muller
* Sandra Weiss as Santie
* Elwen Morris as Estelle Muller
* Francois de Bruyn as Kerneels Jooste

Storielyn
---------

Die eerste deel handel oor die swerwer, Kalie Muller, wat 'n byna magiese impak op almal wat hy ontmoet uitoefen. Hy help 'n jong seun met die besef dat hy graag vir sy geliefde ouma die kombuis van haar drome wil gee. 

In deel twee speel Kalie Cupido, met die toevoeging van 'n ryk alleenloper en 'n blommekind.

In die derde en laaste deel help Kalie sy vervreemde seun met die insig dat, as hy in sy besigheid en liefdeslewe wil slaag, hy die lewe deur die oë van 'n kind moet sien. Kalie het egter 'n geheime helper, sy hondjie, wat die lewens van die menslike karakters in die rolprent met mekaar verbind.

Sien ook
--------

* Lys van Afrikaanse rolprente
**ATKV-Drakensville** is 'n vakansieoord in die Noordelike Drakensberge op die R74-roete tussen Harrismith en Bergville (net oor die grens tussen die Vrystaat en KwaZulu-Natal). Die oord is 'n rapsie meer as drie uur se ry van Johannesburg en Bloemfontein en sowat twee en ’n halfuur van Durban af. ATKV-Drakensville lê naby die voetheuwels van die Drakensberg-amfiteater, ’n wêrelderfenisgebied, en het 'n aangename koel bergklimaat.

Padbord by die hoofhek.
Glygeut en binnenshuise swembad.
Een van Drakensville se swembaddens.

Ontstaan
--------

Die oord het sy ontstaan aan die Kilburndam en Eskom se bedrywighede in die omgewing te danke. Hulle het 'n plaas in die omgewing gehuur om werkers tydens die bou van die Drakensberg-pompopgaarskema te huisves. Dit het kort voor lank tot 'n klein dorpie gegroei. Toe die damprojek afgehandel is, het Eskom onttrek en hul infrastruktuur verkoop. Die oord is in 2006 deur die ATKV gekoop en word ook deur hulle bestuur.

Geriewe
-------

Drakensville bied verhitte swembaddens, 'n waterglybaan, monsterskaak, stap-, perdry- en bergfietsroetes, foefieslaaid oor die dam, kapel vir troues, ens. Besoekers kan die kampeergeriewe gebruik of in die goedversorgde asbeshuisies tuisgaan.

In die omgewing
---------------

Boesmanrotskuns en die Drakensberg-amfiteater is binne gesig geleë. Daguitstappies per motor kan ook na die omgewing van die Sentrale Drakensberge (soos Cathedralpiek en Champagne Castle) onderneem word.

Sien ook
--------

* Gereformeerde kerk Harrismith (die naaste dorp, Bergville, het nie 'n Gereformeerde Kerk nie).
Die Walliese draak op die vlag van Wallis
'n **Draak** is 'n fabelagtige dier wat in mitologieë regoor die wêreld voorkom. Die draak verskil in interpretasie van kultuur tot kultuur.

Europese drake
--------------

Sint Joris en die draak
In Europese mitologie word 'n draak beskou as 'n onheilige en 'n kwaaddoenige ondier wat 'n gevlerkte reptiliese liggaam en 'n kop soortgelyk aan 'n perd het en wat vuur kan blaas. Die oog van 'n draak het ook glo towerkragte wat die eienaar in staat sou stel om tussen die waarheid en leuens te onderskei. Middeleeuse Christene het die draak as 'n duiwel beskou. Die Latynse naam *draco* beteken slang (wat volgens die Bybelboek Genesis vir Adam en Eva bedrieg het). Daar is vele volksverhale waar die held 'n draak oorwin sodat geregtigheid kan seëvier en in feëverhale is prinsesse gyselaar gehou deur kwaadwillige drake.

### Drake uit Europese fabels

* Beowulf
* Sint Joris en die draak
* Walliese draak

Oosterse drake
--------------

Chinese drake in Beijing
In die Ooste word drake in 'n ander lig beskou. Drake word gesien as gelukbringers en verteenwoordig ook goeie gesondheid. Oosterse drake word beskryf as meer slangagtig en sonder vlerke, met magiese kragte. Sowel in China as Japan het drake byna afgodsfigure geword tot wie gebid sou word vir goeie reën en oeste van oorvloed. Die Chinese keiser het die draak as sy imperiale teken gebruik. Die bekende wêreldreisiger Marco Polo het in een van sy boeke geskryf dat die Chinese keiser drake as troeteldiere aangehou het.

Bronne
------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Drake***. |

* Rosanna M. Giammanco Frongia; Giorgi, Rosa; Giammanco Frongia, Rosanna M.; Zuffi, Stefano (2005). *Angels and demons in art*. Los Angeles: J. Paul Getty Museum. ISBN 0-89236-830-6.AS1-onderhoud: meer as een naam: authors list (link)
* Littleton, C. Scott. *Mythology: The Illustrated Anthology of World Myth and Storytelling*. Thunder Bay Press (CA). ISBN 1-57145-827-1.
* Drury, Nevill, The Dictionary of the Esoteric, Motilal Banarsidass Publ. 2003 ISBN 8120819896
* Freedman, Rabbi Dr. H. (translation), Simon M. editor, Midrash Rabbah: Genesis, Volume one, The Soncino Press, London, 1983

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4012864-7
* LCCN: sh85039287
* NKC: ph119595

 |
**Trove** is ’n Australiese aanlyn biblioteekdatabasisdiens wat volle teksdokumente, digitale foto's en bibliografiese data insluit van items wat nie digitaal beskikbaar is nie. Dit het ook ’n gratis soekenjin. 

Die databasis sluit in argiewe, beelde, koerante, amptelike dokumente, geargiveerde webtuistes, manuskripte en ander soorte data. Dit word onderhou deur die Nasionale Biblioteek van Australië in vennootskap met inhoudverskaffers. Dit is een van die mees gerespekteerde inligtingsdienste in Australië, met meer as 70 000 daaglikse gebruikers.

Die eerste weergawe van Trove is laat in 2009 vir openbare gebruik beskikbaar gestel. Dit sluit inhoud in van biblioteke, museums, argiewe en ander organisasies met ’n fokus op Australië. Soektogte is moontlik van katalogusinskrywings van boeke in Australiese biblioteke (sommige volledig aanlyn beskikbaar), akademiese en ander tydskrifte, volle tekste of gedigitaliseerde koerantargiewe, regeringskoerante en geargiveerde webtuistes. Dit bied toegang tot gedigitaliseerde foto's, kaarte, inligting oor mense en organisasies, geargiveerde dagboeke en briewe en ander digitale inhoud. Nog inhoud wat deursoek kan word, is musiek, video's en klankgrepe, asook transkripsies van radioprogramme. 

Benewens gedigitaliseerde koerante, word geen inligting deur Trove self geberg nie; dit indekseer, formateer en bestuur bloot die versameling metadata van sy vennote.
Die **Stigting Simon van der Stel** beywer hom vir die bewaring van geboue van kultuurhistoriese belang in Suid-Afrika.

Doel
----

Die organisasie is betrokke by die beskerming, bewaring en herstel van veral geboue van geskiedkundige, argitektoniese en kulturele waarde. Dit verskaf advies oor restourasie en doen daadwerklike pogings om die publiek van sy volk se kultuurerfenis bewus te maak. Restorica, hul kwartaalbad, speel hierin ‘n groot rol.

Organisasie
-----------

Dit is ‘n nie-winsgewende maatskappy onder beskerming van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns en is gestig op 8 April 1959 in die Kasteel die Goeie Hoop in Kaapstad. By die geleentheid was die bekende Suid-Afrikaanse argitek Norman Eaton die spreker. Die organsiasie dra die naam van goewerneur Van der Stel, omdat die Kaaps-Hollandse boustyl sy beslag gekry het in sy regeerperiode aan die Kaap. In die Ou Raadsaal, Pretoria is die hoofkantoor gevestig, maar oor die hele land en Namibië is streekkomitees gevorm om die publiek landswyd te betrek en om van plaaslike kundigheid gebruik te maak. Op Stellenbosch staan die tak bekend as die Stellenbosch Erfenisstigting. Die eerste voorsitter van die nasionale vereniging was dr. William Nicol en hy is opgevolg deur dr. Stefan Meiring Naudé. As eerste direkteur was dr. Willem H.J. Punt. Hy is later deur sy seun opgevolg.

Geboue
------

Die bekendste geboue waarby die genootskap betrokke was, is Coornhoop, Boekenhoutfontein, Fort Merensky, die sendingstasie Botshabelo, die Victoriaanse gebou Macrorie Huis in Pietermaritzburg, die Bradshaw-wolmeul in Bathurst en Hoop op Constantia.

Bibliografie
------------

* Procter, Elizabeth: The Spirit of Cape Dutch Rural Architecture. In: Lantern. Tydskrif vir Kuns, Kennis en Kultuur. Jaargang 30, nr. 2, Mei 1981
Koördinate: 33°22′46.32″S 19°17′28.44″O﻿ / ﻿33.3795333°S 19.2912333°O﻿ / -33.3795333; 19.2912333

Die **Michellspas** is 'n bergpas oor die Skurweberg in die Wes-Kaap, Suid-Afrika. Dit verbind die Warm Bokkeveld en Ceres met Kaapstad en die Boland.

Agtergrond
----------

Die eerste pas is in 1765 deur Jan Mostert op sy eie koste deur 'n ravyn van die Dwarsrivier gebou waar dit saam met die Witelsrivier in die Breederivier uitkom. Die pad het teen 'n steil nek uitgegaan net voor dit na die Ceresvallei afgedaal het. Die pas was gedug en het die rivier verskeie male gekruis. Die pas het bekend gestaan as die Mostertshoekpas.

Andrew Geddes Bain
------------------

Weens toenemende verkeer het kol. Charles Michell, landmeter-generaal van die Kaap, in 1846 vir Andrew Geddes Bain opdrag gegee om 'n nuwe pad te maak deur die ravyn. Met 240 bandiete het Bain aan die werk gespring en die pas is in net meer as twee jaar voltooi. Die pas is op 1 Desember 1848 geopen deur sir Harry Smith. Hy het die pas na kol. Michell vernoem.

Eerste verbetering
------------------

Die pas is net na die Tweede Wêreldoorlog verbeter en met beton bedek, want teer was nie beskikbaar nie. Die 'nuwe' pas het grotendeels Bain se roete gevolg en is geopen op 31 Maart 1946.

Onlangse verbeteringe
---------------------

'n Suid-Afrikaanse Klas 19D by Michellspas, 19 Desember 2015
Die pas is die laaste keer gedurende 1988 tot 1994, deur die padboukonstrusiespan van die Kaapse Provinsiale Administrasie onder leiding van mnr. Fritz Schwabe, herkonstrueer. Die resident-ingenieur was mnr. Ettiene Roux bygestaan deur ingenieurs en tegnici soos Fred Henning, John Cullum, Stephan Condon, Gerhard Botha, Francois Ryke, Bertie van Koersveld, Steward Bain en Schalk Carstens. Die hoofvoorman was Isak Engelbrecht. Verder was daar 'n span van meer as 300 mense, wat brugbouers, voormanne, *blasters*, vakmanne en arbeiders ingesluit het, almal verbonde aan die Kraaifonteinse padbou-eenheid. Die pad is verbreed met klimlane vir vragmotors en die ou betonpad wat na die Tweede Wêreldoorlog deur Italiaanse kryggevangenes gebou is, is met 'n bitumeneuse blad vervang. Alle waterweë in terme van pyp en kasduikers is ook vervang. 'n Nuwe brug is oor die Breederivier gebou – die Wittebrug.

Spelling
--------

Die korrekte spelling van die pas se naam is sonder 'n T. Dus **Michellspas**. Die pas se naam word dikwels verkeerdeliks as "Mitchellspas" (met 'n T) aangegee aangesien dit 'n meer bekende spelling van die van is. Die pas is na landmeter-generaal Charles Cornwallis Michell, wat superintendent van openbare werke in die Kaapkolonie tydens die bou van die pas was, vernoem.

Bronne
------

* Die Suid-Afrikaanse Gids: feite en wenke. 2009. ISBN 978-1-86919-324-9
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995. ISBN 1-86842-026-4
* Ross, Graham: The Romance of Cape Mountain Passes. Kaapstad: Sunbird, 2011. ISBN 978-1-920289-51-5
* Wood, V.C.: Die Bergpasse van Kaapland. In: Lantern. Tydskrif vir Volksopvoeding. Jaargang 7, nr. 4, Oktober 1957

Sien ook
--------

* Lys van bergpasse in Suid-Afrika
**Dr. Michiel Coenraad Botha** (noemnaam M. C. Botha, gebore 14 Desember 1912 in Lindley in die Oranje-Vrystaat, Unie van Suid-Afrika, en oorlede op 10 Julie 1993 in Pretoria) was 'n Suid-Afrikaanse politikus, lid van die Nasionale Party vir Roodepoort-kiesafdeling (1953-1977), adjunkminister van Bantoe-administrasie en -ontwikkeling (1960-1966) in die kabinet van Hendrik Verwoerd en minister van Bantoe-administrasie en -ontwikkeling (1966-1977), asook Bantoe-onderwys in die regering van John Vorster.

Lewensloop
----------

M.C. Botha was 'n boerseun van die Oranje-Vrystaat, en studeer na matriek aan die Universiteit Stellenbosch (1930). Hy behaal 'n nagraadse onderwysdiploma aan die Universiteit van Pretoria (1934). Hy het Afrikaans as vak studeer van 1935 tot 1937 in Transvaal voordat hy van 1937 tot 1943 'n dosent in Afrikaans geword het aan die Pretoriase Tegniese Kollege. Hy word sekretaris van die Afrikaanse Taal en Kultuurvereniging (ATKV) en redakteur van die tydskrif *Die Taalgenoot*. 

Hy word tot die parlement verkies in die Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 1953. Hy was 'n lid van die regerende Nasionale Party en word in 1960 in die Verwoerd-regering as adjunkminister van Bantoe-administrasie en -ontwikkeling aangestel voordat hy in April 1966 tot minister bevorder word. Hy was 11 jaar lank in die ministerspos.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 171985907
* VIAF: 189848683
* WorldCat Identities: viaf-189848683

 |
Gladiator Mk.I
Die **Gloster Gladiator** is 'n Britse dubbeldekker vegvliegtuig wat in die eerste paar maande van die Tweede Wêreldoorlog diens gedoen het. Dit was die laaste dubbeldekker wat die Britse Lugmag in diens gestel het en was tegnies verouderd toe dit in diens gestel was. Hulle is grootliks vervang met Spitfires en Hawker Hurricanes toe die Duitse magte Frankryk in Mei 1940 ingeval het. Die oorblywende *Gladiators* was magteloos teen die Duitse monovlerkvegters.

In Noorweë het 263 Eskader egter steeds met die *Gladiators* geveg. Vlieënier Jacobsen het op een dag vyf Duitse vliegtuie afgeskiet. Dit is egter tragies dat 263 Eskader se vliegtuie vernietig is toe die skip waarmee dit vervoer is gekelder word deur die Duitse Vloot. Slegs twee vlieëniers het oorleef.

*Gladiators* van 247 Eskader te Roborough het Plymouth en sy hawegebied beskerm tydens die Slag om Brittanje. In Junie 1940 het 'n paar *Gladiators* Malta beskerm en was ook in aksie teen die Italiaanse Magte in Egipte. *Gladiators* het in die Westelike Woestyn bly veg tot vroeg in 1942.

Sommige was toegerus met arresteerhake en het diens gedoen in die Britse Vloot vanaf Desember 1938. Later is volledige vloot-*Gladiators* ontwikkel, toegerus met toerusting om 'n katapult te kan gebruik op vliegdekskepe. Nadat hulle uit die gevegsfront onttrek is, is die vliegtuie vir kommunikasie en meteorologiese dienste aangewend tot in 1944.

Tegniese besonderhede
---------------------

Besonderhede van die Gloster Gladiator Mk I:| Item | Statistiek |
| --- | --- |
| Aantal motore | 1 |
| Tipe motor | Skroef |
| Vervaardiger | Bristoll Mercury IX lugverkoelde stermotor |
| Kraglewering per motor | 840 perdekrag |
| Vlerkspan | 9,83 m |
| Lengte | 8,36 m |
| Hoogte | 3,15 m |
| Vlerkoppervlakte | 30,01 m2 |
| Maks. opstygmassa | 2 155 kg |
| Maks. snelheid | 407 km/h |
| Operasionele hoogte | 10 060 m |
| Togafstand | 547 km |
| Klimvermoë | 6095 m in 9 minute en 30 sekondes |
| Bewapening | Twee 7.7 mm masjiengewere in neusplus twee in vlerk |

Sien ook
--------

* Lys van vegvliegtuie

Bron
----

* Crosby, Francis: *THE WORLD ENCYCLOPEDIA OF FIGHTERS & BOMBERS*. 2015. ISBN 978-1-84476-917-9
Die voorgangers van Jesus saam met heiliges en martelaars, Fra Angelico (1423/24)
Allerheilige op 'n begraafplaas in Gniezno, Pole – versier met blomme en kerse ter nagedagtenis aan die oorledene gelowiges (2017)
**Allerheilige** (Latyn: *Festum Omnium Sanctorum*, letterlik: "Fees van al die heiliges") is 'n Christelike stille fees ter herdenking van al die heiliges – reeds bekendes en nog onbekendes. In die Rooms-Katolieke Kerk se liturgiese jaar word die fees op 1 November gehou en in die Oosters-Ortodokse Kerk op die eerste Sondag ná Pinkster. Oriëntale Ortodokse kerke van Chaldea en verbonde Oos-Katolieke kerke herdenk Allerheilige op die eerste Vrydag ná Paasfees.

Op die vooraand van Allerheilige word Halloween gevier, oorspronklik as herdenking van die dooies. Op die dag na Allerheilige word Allersiele ter herdenking van al die oorledene gelowiges gehou.

Geskiedenis
-----------

In die loop van die 1ste eeu n.C. het dit weens die groeiende aantal heiliges al hoe moeiliker geword om elke heilige op sy eie fees te herdenk. Jaarlikse herdenkings vir oorledenes was reeds in die antieke Christendom bekend. Die Oosters-Ortodokse Kerk vier sedert die begin van die 4de eeu as 't ware Allerheiligefeeste, wat as "Heredag van al die Heiliges" op die eerste Sondag ná Pinkster gevier word. In die Rooms-Katolieke Kerk het pous Bonifatius IV op 13 Mei 609 of 610 die oorspronklik aan al die Romeinse gode toegewyde Pantheon aan die Maagd Maria en al die martelaars *(Sancta Maria ad Martyres)* gewy en 'n jaarlikse herdenking aanbeveel, oorspronklik op Vrydag ná Paasfees, omdat dié fees met sy herdenking sterk van Paasfees met sy Pesach-geheimenis gekenmerk is. Pous Gregorius III het meer as 'n honderd jaar later 'n kapel in Sint Pieterskerk se basilika aan al die heiliges gewy en die fees vir die stad Rome na 1 November geskuif. Aan die einde van die 8ste eeu is veral in Frankryk met die herdenking van die fees begin en dié datum het geleidelik in die hele Rooms-Katolieke Kerk versprei, totdat pous Gregorius IV in 835 Allerheilige vir die hele Rooms-Katolieke Kerk op 1 November ingestel het. Sedert die einde van die 10de eeu word, beginnende met die Benediktynse abdy Cluny, op 2 November met Allersiele 'n bykomende herdenking vir al die oorledenes, wat volgens Katolieke tradisies in die vaevuur is en die volledige gemeenskap met God nog nie bereik het nie, gehou.
| Malebo-poel |
| --- |
| Nasa-Satellietbeeld van Brazzaville, Kinshasa en die Malebo-poel in die Kongorivier |
| Kaart van die Malebo-poel |
| Koördinate: | 4°16′55″S 15°29′19″O﻿ / ﻿4.28194°S 15.48861°O﻿ / -4.28194; 15.48861Koördinate: 4°16′55″S 15°29′19″O﻿ / ﻿4.28194°S 15.48861°O﻿ / -4.28194; 15.48861 |
| Ligging: | Demokratiese Republiek die Kongo, Republiek die Kongo |
| Soort: | Rivierverbreding |
| Oppervlakte: | 400 km² |
| Maksimum diepte: | 16 meter |
| Lengte: | 30 km |
| Breedte: | 21 km |
| Invloei: | Kongorivier |
| Uitvloei: | Kongorivier |
| Eiland/e: | Ile M’Bamou |
| Nedersettings: | Brazzaville en Kinshasa |

Die **Malebo-poel** (tot 1972 bekend as die **Stanley-poel**) is 'n groot meer met 'n hawe in die Kongorivier.

Ligging
-------

Op die noordwestelike oewer van die meer lê Brazzaville en op die suidwestelike oewer Kinshasa. Die meer is nagenoeg 400 km² groot, het 'n maksimum diepte van 16 m, lê 274 m bo seevlak en is 560 km van die rivier se mond. In die meer lê die Ile M’Bamou (Mbamu, Mbamou) van 180 km².

Bevaarbaarheid
--------------

Die Kongoriver is uit die binneland van Afrika vanaf hawens by Mbandaka, Kisangani en Bangui tot by die Malebo-poel bevaarbaar. Stroomversnellings bekend as die Livingstone-watervalle deur die Kristalberge (Monts de Cristal, 'n reeks laeheuwels wat strek van Ekwatoriaal-Guinee tot Angola en ewewydig aan die Atlantiese Oseaan) verhoed verdere skeepvaart na die see. By die Malebo-poel word goedere oorgelaai op die Matadi-Kinshasa-trein (gebou in 1890–1898) en verder vervoer na die rivierhawens Matadi, Boma en Banana.

Naam
----

Die Stanley-poel is vernoem na Henry Morton Stanley.

Trivia
------

Brazzaville en Kinshasa is blykbaar van alle hoofstede in die wêreld die wat die naaste aanmekaar lê.

Bibliografie
------------

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Malebo-poel.
* Ensiklopedie van die Wêreld, deel 9. Stellenbosch: Albertyn, 1992. ISBN 0-949948-23-3
* Green, Lawrence G.: Old Africa Untamed. Kaapstad: Howard Timmins,1974. ISBN 0-86978-080-8
* Green, Lawrence G.: Under a sky like flame. Kaapstad: Howard Timmins, 1954.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* VIAF: 244323044
* WorldCat Identities (via VIAF): 244323044

 |
**Allan Hills A81005**, of ALH A81005, (soms sonder die "A" voor die nommer) was die eerste meteoriet van die Maan af wat op aarde ontdek is. Dit is in 1982 in die Allan Hills aan die einde van die Transantarktiese Berge gevind tydens 'n meteorietversamelingsekspedisie (ANSMET).

Ontdekking en beskrywing
------------------------

ALH A81005 is op 17 Januarie 1982 deur John Schutt en Ian Whillans ontdek. Dit is genoem na die Allan Hills, 'n bergketting in Antarktika waar baie meteoriete tydens ekspedisies gevind word.

ALH A81005 is 3 by 2,5 by 3 cm groot. Dit het 'n donker brandkors aan die buitekant. Die binnekant bestaan uit 'n swart tot grys grondmassamatriks met grys en wit kristalle in. Die grootte van die grootste kristalle wissel in deursnee van submillimeters tot 8 mm.

Geskiedenis
-----------

Robert Clayton en Toshiko Mayeda, navorsers aan die Universiteit van Chicago, het bepaal die Maan is die oorsprong van die meteoriet nadat die wetenskaplike Brian Harold Mason van die Smithsonian-instituut vasgestel het die chemiese en isotopiese samestelling is soortgelyk aan dié van klippe wat in die Apollo-program van hooglandgebiede op die Maan teruggebring is. Getuienis daarvoor behels onder meer data oor die mineralogie, samestelling, suurstofisotoop, edelgasse, kosmiese strale, blootstellingsgeskiedenis, magnetiese eienskappe en kerndeeltjiespore.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

Koördinate: 76°49′49″S 158°15′32″O﻿ / ﻿76.83028°S 158.25889°O﻿ / -76.83028; 158.25889
**Malcolm I** (volle naam: **Máel Coluim mac Domnaill**; omstreeks 895-954) was van 943 tot 954 koning van Skotland nadat sy neef Konstantyn II afgetree het om ’n monnik te word. Hy was die seun van Donald II.

Lewe
----

Sy pa is in 900 oorlede en Malcolm kon dus nie later as 901 gebore gewees het nie. Teen die 940's was hy dus nie meer ’n jong man nie en het hy dalk ongeduldig geword om die troon te bestyg. Volgens die *Profesie van Berchán* uit die 11de eeu, ’n geskiedenis in die vorm van ’n veronderstelde profesie, is Konstantyn II dus gedwing om in 943 te abdikeer en ’n klooster te gaan aftree sodat Malcolm kon koning word.

In 945 het Edmund I van Engeland ’n ooreenkoms met Malcolm aangegaan en in ruil daarvoor Strathclyde aan hom afgestaan. Volgens die Kronieke van die Konings van Alba het Malcolm Moray aangeval en Cellach verslaan, maar dit is onbekend wie Cellach was. Dit lyk of Malcolm by sy ooreenkoms met Edmund gehou het en of dit hernu is deur Edmund se opvolger, Edred. In 950 het Malcolm volgens die Kronieke van die Konings van Alba Engeland geplunder tot by die Teesrivier en beslag gelê op baie mense en beeste. Konstantyn se naam word ook aan die plundertog gekoppel, maar Woolf glo dit is ’n latere toevoeging.

Volgens die Annale van Ulster is Malcolm in 954 gedood. Hy is op die eiland Iona begrawe. Sy twee seuns, Dub en Kenneth, was albei later konings.

Bronne
------

* Anderson, Alan Orr (1990), *Early Sources of Scottish History A.D. 500 to 1286*, **I** (2nd ed.), Stamford: Paul Watkins, ISBN 1-871615-03-8
* Woolf, Alex (2007), *From Pictland to Alba, 789–1070*, The New Edinburgh History of Scotland, **2**, Edinburg: Edinburgh University Press, ISBN 978-0-7486-1234-5
Die **Draak** (Latyn: *Draco*) is ’n sterrebeeld in die noordelike hemelruim. Dit verdwyn vir sekere waarnemers in die Noordelike Halfrond nooit uit die naghemel nie. Dit is een van die 48 konstellasies wat deur die 2de-eeuse sterrekundige Ptolemeus beskryf is en is steeds een van die 88 moderne sterrebeelde.

Ruimtevoorwerpe
---------------

Eltanin (Gamma Draconis), met ’n helderheid van 2,24 mag, is die helderste ster in die Draak. Die sterrebeeld bevat ook die ster Kepler-10, wat sy naam onlangs gekry het. Dit is nou bevestig dat die kleinste rotsagtige planeet wat nog buite ons sonnestelsel opgemerk is (so groot soos die Aarde), om dié ster wentel.

Die Paddavis-sterrestelsel met sy lang stert.
Thuban (α Dra) was die noordelike poolster omstreeks 2700 v.C. in die tyd van die Antieke Egiptenare. Vanweë die beweging van die aarde se as (presessie) sal dit weer omstreeks 21000 n.C. die poolster wees.

Daar is ook verskeie dubbelsterre. Eta Draconis bestaan uit ’n geel ster van sowat 2,8 mag en ’n wit ster van sowat 8,2 mag. 20 Draconis is ook ’n dubbelster met sterre van 7,1 en 7,3 mag.

R Draconis is ’n rooi veranderlike ster met ’n periode van sowat agt maande. Sy minimum helderheid is sowat 12,4 en sy maksimum sowat 7,6 mag. Hans Geelmuyden het die ster se veranderlikheid in 1876 ontdek.

Een van die groter voorwerpe is die Katoog-newel (NGC 6543), ’n planetêre newel sowat 3 000 ligjare van die Aarde af wat in 1786 deur die Engelse sterrekundige William Herschel ontdek is. Dit het ’n komplekse vorm vanweë die swaartekrag-interaksie tussen die komponente van die veelvoudige ster in sy middel wat die newel sowat 1 000 jaar gelede voortgebring het.

Daar is verskeie dowwe melkweë in die Draak. Een is die boontjievormige sterrestelsel NGC 5866, wat soms beskou word as Messier-voorwerp 102. Een van die dwerg-galaktikas is die Draco-melkweg, een van dié met die laagste helderheid (sowat -8,6 mag). ’n Ander een is PGC 39058.

Daar is verskeie interaktiewe melkweë en melkwegswerms. Een massiewe swerm is Abell 2218, sowat 3 miljard ligjare van die Aarde af. Dit dien as ’n gravitasielens vir selfs verder geleë agtergrond-galaktikas – dit stel sterrekundiges in staat om dié melkweë en Abell 2218 self te ondersoek. Die lenseffek maak dit ook moontlik om die swerm se massa te bevestig soos bepaal deur X-straal-emissies. Nog ’n interaktiewe sterrestelsel is Arp 188, ook bekend as die Paddavis-sterrestelsel vanweë ’n lang "stert" sterre sowat 280 000 ligjare lank.
*Stillewe met strooihoed*
***Stillewe met strooihoed (*Stillleben mit gelbem Strohhut*)*** ook bekend as *Stillewe met geel strooihoed* en *stillewe met hoed en pyp* is laat November - middel Desember 1881 of selfs moontlik in 1885, deur Vincent van Gogh geskilder in die dorp Nuenen.

Van Gogh in Nuenen
------------------

In November 1884 het Van Gogh 'n paar vriende van Eindhoven, 'n groot dorp naby Nuenen, geleer om lewelose voorwerpe in olie te verf. Van Gogh het met groot entoesiasme 'n reeks stilleweskilderye van bottels, bakke, potte en ander voorwerpe geskep. *Stillewe met strooihoed* is gedurende hierdie tydperk by Nuenen geskilder. Hy het geskryf dat die skilderye moeilik sou wees om te verkoop, maar aangesien hy die moeite waardevol geag het, het hy gedurende die winter deurlopend stillewekomposisies geskilder.

Die skildery
------------

*Stillewe met strooihoed* en nog 'n skildery vanuit hierdie tydperk, *Stillewe met erdepot en klompe,* word deur kritici en skrywers vir hul tegniese bemeestering in ag geneem. Albei word gekenmerk deur gladde, noukeurige kwaswerk en fyn skakering van kleure. Tydens sy twee jaar lange verblyf in Nuenen het hy talle tekeninge en waterverf en byna 200 olieverfskilderye voltooi. Sy palet het egter hoofsaaklik uit sombere aardse tone bestaan, veral donkerbruin, en hy het geen teken getoon dat hy die lewendige kleur ontwikkel wat sy latere, bekendste werk onderskei nie. Toe hy gekla het dat Theo nie genoeg moeite gedoen het om sy skilderye in Parys te verkoop nie, het Theo geantwoord dat dit te donker was en nie in lyn was met die huidige styl van helder impressionistiese skilderye nie.

Die skildery vorm deel van die Kröller-Müller Museum- versameling in Otterlo, Nederland

Herkoms
-------

Helene, die vrou van Anton Kröller, het haar lewe en fortuin spandeer om Van Gogh-skilderye te versamel. Die Kröller se kunsversameling van die 19de en 20ste eeu het na die Nederlandse staat en die Kröller-Müller Museum gegaan. Die moontlikheid bestaan dat die reëling eerder 'n middel van restitusie was vir die miljoene gulden wat die Nederlandse staat in die 1930's betaal het om vir 'n bank, een van Anton Kröller-korporasie se grootste kliënte, solvensie te handhaaf en sodoende in die proses vir Kröller te beskerm.
Prof. **Adriaan Diederichs Muller** (27 Desember 1930 - 5 September 2019) was 'n akademikus, psigoloog, bedryfsielkundige, konflikoplsser en omroeper. Hy is op Clocolan in die Vrystaat gebore en het aan die Hoërskool Dirkie Uys in Warden matrikuleer. Sy pa, Piet was 'n skoolhoof en sy ma was Martie. Nic Diederichs was 'n oom van hom. Sy broer is Piet Muller, stigter-redakteur van die tydskrif *Insig*.

Hy was verbonde aan die Fort Hare-universiteit, Universiteit van Port Elizabeth, Universiteit van die Witwatersrand en die Universiteit van die Wes-Kaap. Hy was ook 'n tyd verbonde aan die SAUK en het die program *Boekkeuse* oor Fine Music Radio aangebied. Sy eerste vrou, Ria, is op die ouderdom 32 oorlede. Sy was die dogter van N.P. van Wyk Louw. Hy is later met dr. Beverley Roos-Muller getroud. 

Hy is op 5 Septemeber 2019 in die Pallotti hospitaal in Pinelands oorlede en laat sy vroue, drie kinders, verskeie stiefkinders, 12 kleinkinders en drie agterkleinkinders agter.

Bron
----

*Muller was veel meer as gerekende akademikus*, Rapport, 15 September 2019
Maria Magdalena. Haar rol as Jesus se eerste vroulike apostel en opvolger, asook spirituele leier van die vroeë, nieseksistiese Christendom is eeue lank ontken Die **Evangelie volgens Maria**, wat soms ook die **Evangelie volgens Maria Magdalena** genoem word, maak deel uit van die sogenaamde apokriewe geskrifte van die Nuwe Testament. Die teks, wat omtrent 160 ontstaan het, is in die Koptiese *Kodeks Berolinensis* gevind en toon sterk gnostiese invloede. Dit was moontlik Maria Magdalena wat haar naam aan hierdie evangelie gegee het. In die teks kom egter net die naam "Maria" voor.

Ontdekking
----------

Die Evangelie volgens Maria is in 1896 in 'n 5de-eeuse papiruskodeks (*Papyrus Berolinensis 8502*, soms ook die *Akhmin-kodeks* genoem) ontdek. Die Duitse geleerde Carl Reinhardt het die kodeks in Kaïro gekoop.

Implikasies
-----------

Volgens Karen L. King, Winn-professor in kerkgeskiedenis aan die Harvard-universiteit se *Divinity School*, wek die Evangelie volgens Maria die indruk van 'n Christelike stroming wat vir byna vyftien honderd jaar verlore gegaan het.

Die evangelie bied 'n radikale interpretasie van Jesus van Nasaret se leerstellings en beskryf hulle as 'n pad na spirituele kennis, verwerp die konsep van lyding en dood as 'n pad na die ewige lewe; stel duidelik dat die uitbeelding van Maria Magdalena as 'n prostituut 'n foutiewe teologiese leerstelling was (wat in 1969 deur die Vatikaan amptelik herroep is); bevat die oudste en mees oortuigende pleidooi en legitimasie vir vroulike leierskap van alle bekende vroeë Christelike tekste; lewer duidelike kritiek op onwettige leierskap en bied 'n utopiese visie van spirituele volmaaktheid; bevraagteken romantiese sienswyses ten opsigte van die eendrag en eenstemmigheid van die eerste Christene; en maak dit duidelik dat die grondslag van die kerk se gesag bevraagteken moet word.

Volgens professor King weerspieël die konfrontasie tussen Maria en Petrus, wat ook deur die Evangelie van Thomas, Pistis Sophia en die Koptiese Evangelie van die Egiptenare beskryf word, die spanning in die 2de-eeuse Christendom. Petrus en Andreas neem hier ortodokse standpunte in wat die geldigheid van esoteriese openbaring en die gesag van vroue om te leer ontken.

Bronne en verdere leesstof
--------------------------

* Klaus Berger, Christiane Nord: *Das Neue Testament und frühchristliche Schriften*. Insel, Frankfurt am Main 1999, ISBN 3-458-16970-9; S. 1305-1309
* King, Karen L.: *The Gospel of Mary of Magdala: Jesus and the first woman apostle*. Polebridge Press, Santa Rosa 2003
* Jean-Yves Leloup: *Das Evangelium der Maria*. Ansata, München 2005, ISBN 3-7787-7262-7