recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Die **Skiereiland diastella** (*Diastella divaricata* subsp. *divaricata*) is 'n blomdraende struik wat tot die genus *Diastella* behoort en deel van die fynbos vorm. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap en kom op die Kaapse Skiereiland voor suid van die Silwermyn-natuurreservaat. Die struik is plat en word slegs 50 cm hoog maar 3 m in deursnee en blom regdeur die jaar sonder 'n ooglopende hoogtepunt.

Vuur vernietig die plant maar die sade oorleef. Twee maande nadat dit geblom het, val die vrugte af en miere versprei die sade. Hulle stoor die sade in hul neste. Die plant is eenslagtig. Bestuiwing vind plaas deur die werking van bye. Die plant groei in klam sand op hoogtes van 0- 600 m.

In Engels staan dit as die *Peninsula silkypuff* bekend. Daar is nog 'n subspesie van die plant: *Diastella divaricata* subsp. *montana* (Berg diastella).

Bronne
------

* REDLIST Sanbi
* Protea Atlas
* Biodiversityexplorer

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q49412197
* GBIF: 7287729
* iNaturalist: 119197
* IUCN: 185425396
* Tropicos: 26500336

 |
Die Circinus-sterrestelsel in die sterrebeeld Passer (Circinus) is 'n Seyfert-sterrestelsel, tipe II.
**Seyfert-sterrestelsels** is een van die twee grootste groepe aktiewe sterrestelsels; die ander groep is kwasars. Seyfert-stelsels het kwasaragtige kerns (baie helder bronne van elektromagnetiese straling wat buite hulle eie sterrestelsel voorkom) met 'n baie sterk oppervlakhelderheid waarvan die spektrums sterk, hoogs geïoniseerde emissielyne toon. Anders as kwasars is hulle moedersterrestelsels duidelik waarneembaar.

Sowat 10% van alle sterrestelsels is Seyfert-stelsels, en hulle is van die voorwerpe wat die meeste in sterrekunde bestudeer word omdat hulle vermoedelik deur dieselfde verskynsels aangedryf word as wat in kwasars voorkom, hoewel hulle nader en minder helder as kwasars is. 

Dié stelsels het 'n supermassiewe swartkolk in die middel wat omring word deur 'n akkresieskyf van invallende materiaal. Die akkresieskywe is vermoedelik die bron van die waargenome ultravioletstraling. Ultravioletemissie- en -absorpsielyne verskaf die beste verklaring vir die samestelling van die omringende materiaal.

In sigbare lig lyk die meeste Seyfert-stelsels soos normale spiraalsterrestelsels, maar wanneer hulle in ander golflengtes ondersoek word, word dit duidelik die helderheid van hulle kern is net so intens as dié van hele sterrestelsels so groot soos die Melkweg. Die stelsels is genoem na Carl Seyfert, wat dié klas stelsels in 1943 die eerste keer beskryf het.

Skakels
-------

* Wikimedia Commons logo Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Seyfert-sterrestelsel.
* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4181123-9
* LCCN: sh87001641

 |
Die Barbie-mosaïek van Hans van Houwelingen op Mooierplein in Amersfoort.
**Barbie** (handelsnaam) is 'n gewilde pop in die vorm van ’n slanke jong meisie met ’n groot verskeidenheid modieuse klere. Die poppe word deur die Amerikaanse speelgoedfabrikant Mattel vervaardig. Die eerste Barbie-poppe (die "Barbie Ponytail") is in Maart 1959 vrygestel. Dogtertjies kon tussen die blonde en brunet-weergawes kies.

Geskiedenis
-----------

Ruth Handler, een van die stigters van Mattel, het gesien hoe haar dogter Barbara met papier-aantrekpoppe speel. Dit gee haar die idee om so 'n pop in 3D te maak. Sy reis in 1956 deur Switserland, waar sy die die pop Lilli raakloop, wat deur 'n Duitse vervaardiger gemaak is. Mattel het besluit om die regte te koop, en 'n soortgelyke pop in die Verenigde State van Amerika te bemark.

Die modeontwerper Charlotte Johnson het die eerste kleertjies vir die pop gemaak. Die pop het die naam Barbie gekry, genoem na die troetelnaam van Handler se dogter, omdat sy die inspirasie vir die pop was. Barbie se volle naam is Barbara Millicent Roberts (na die reklame-agentskap *Carson and Roberts* wat destyds 'n groot rol in die bevordering van Barbie gespeel het).

Barbie se "geboortedatum" is 9 Maart 1959. Op hierdie dag is die poppe aan kopers by die "Toy Fair" van 1959 bekendgestel. In dieselfde jaar is met massaproduksie begin.

Barbie se manlike ekwivalent, Ken, so vernoem na Kenneth (Ruth Handler se seun), het twee jaar later die lig gesien. Die Afro-Amerikaanse pop Christie het in 1968 gevolg, en in 1997 is Becky vrygestel, wat in 'n rolstoel sit.

Sien ook
--------

* BarbieGirls.com
Die **Zand-dinastie** (Persies: سلسله زندیه‎, *Selseleye Zandiye*; luister (hulp·inligting)) was 'n Irannese dinastie wat deur Karim Khan Zand (bewind: 1751-1779) gestig is. Hy het in die 18de eeu aanvanklik oor Suid- en Sentraal-Iran regeer. Die gebied is gou uitgebrei en het later 'n groot deel van die hedendaagse Iran ingesluit, sowel as Azerbeidjan, Bahrein en dele van Armenië and Irak.

Karim Khan Zand, stigter van die dinastie (1751).
Die bewind van die dinastie se belangrikste heerser, Karim Khan, is gekenmerk deur vooruitgang en vrede. Kuns en argitektuur het gedy tydens die bewind van Karim Khan, wie se hoofstad Shiraz was. Sommige argitektoniese temas het herleef uit nabygeleë terreine van die Achaemenidiese (550-330 v.C.) en Sassanidiese (224-651 n.C.) tydperke van pre-Islamitiese Iran. Kenmerkende Zand-kuns onder die Zand-heersers het die fondament van latere Kadjar-kuns gevorm. 

Ná Karim Khan se dood het Iran begin verval weens interne dispute onder lede van die Zand-dinastie. Die laaste heerser, Lotf Ali Khan Zand (bewind: 1789-1794), is in 1794 deur Aga Mohammed Khan Kadjar tereggestel.

Volgens *The Oxford Dictionary of Islam* geniet Karim Khan Zand die reputasie as "die menslikste Irannese heerser van die Islamitiese tydperk". Toe die name van vorige heersers van Iran ná die Irannese Rewolusie taboe geword het, het die burgers van Shiraz geweier om die Karim Khan Zand- en Lotf Ali Khan Zandstraat, die stad se twee hoofstrate, te hernoem.

Skakels
-------

* Wikimedia Commons logo Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Zand-dinastie.
* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
Die **Skiereiland-spinnekopbos** (*Serruria decumbens*) is 'n blomdraende struik wat tot die genus *Serruria* behoort en deel van die fynbos vorm. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap en kom in die Kaapse Skiereiland van Kommetjie tot Gifkommetjie voor. Die struik is platterig maar word 1.0 m hoog en blom van Julie tot Oktober

Vuur vernietig die plant maar die sade oorleef. Twee maande nadat dit geblom het, val die vrugte af en miere versprei die sade. Hulle stoor die sade in hul neste. Die plant is eenslagtig. Bestuiwing vind plaas deur die werking van insekte. Die plant groei in sandsteengrond in rotsagtige areas op hoogtes van 150 - 310 m.

In Engels staan dit as die *Peninsula Spiderhead* bekend.

Bronne
------

* REDLIST Sanbi
* Biodiversityexplorer
* Protea Atlas
* Plants of the World Online

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q18082956
* GBIF: 3997771
* iNaturalist: 563590
* IPNI: 706519-1
* IUCN: 157993810
* Plant List: kew-2600556
* Tropicos: 100380702

 |
Die Amerikaanse skip Philadelphia brand in die Slag van Tripoli-hawe tydens die Eerste Barbaryse Oorlog in 1804.
Die **Barbaryse Oorloë** was ’n reeks konflikte wat gelei het tot twee oorloë tussen die Verenigde State, Swede en die Barbaryse state (Marokko en die Ottomaanse Ryk, insluitende Tunis, Algiers en Tripoli) van Noord-Afrika vroeg in die 19de eeu. Die Swede was sedert 1800 in ’n oorlog met Tripoli betrokke; die Amerikaners het eindelik by hulle aangesluit.

Die Barbaryse seerowers het heffings van die Amerikaanse handelskepe in die Middellandse See geëis. As ’n skip nie betaal het nie, het die seerowers dit aangeval, sy voorraad gesteel en dikwels die bemanningslede vir ’n losprys gevange geneem. Toe Thomas Jefferson in 1801 president van die VSA word, het hy geweier om heffings te betaal en ’n vloot na die Middellandse See gestuur.

Oorloë
------

Die **Eerste Barbaryse Oorlog** (1801-1805) het plaasgevind tydens die bewind van Thomas Jefferson. Toe hy in 1801 president van die VSA word, het hy geweier om verder heffings te betaal, want dit het teen dié tyd ’n vyfde van die regering se jaarlikse begroting uitgemaak.. ’n Amerikaanse vloot is op 13 Mei 1801 na die hawe van Tripoli gestuur, waar een skip, die Philadelphia, gestrand het. Die bemanning is gevang en slawe gemaak. 

Die ander skepe het verskeie gefortifiseerde seerowerstede in die hedendaagse Libië, Tunisië en Algerië gebombardeer, en eindelik toestemming van hulle gekry om deur hul gebiedswater te vaar.

James Madison, Jefferson se opvolger, het militêre magte vir die **Tweede Barbaryse Oorlog** (1815) opgekommandeer, kort ná die beëindiging van die Anglo-Amerikaanse Oorlog van 1812 met die Verdrag van Ghent. Dit het finaal ’n einde gebring aan Amerika se betaling van heffings.
Barcelona-stoel
Die **Barcelona-stoel** is 'n stoel wat deur Mies van der Rohe en Lilly Reich ontwerp is,[*verwysing benodig*] vir die Duitse paviljoen by die Internasionale Uitstalling van 1929. Die uitstalling het in Barcelona, Katalonië, Spanje plaasgevind. 

Die stoel is aanvanklik in Villa Tugendhat, 'n privaatwoning, wat deur Mies in Brno (Tsjeggiese Republiek) ontwerp is, gebruik.

Materiale en vervaardiging
--------------------------

Die raamwerk is oorspronklik ontwerp om aanmekaar gebout te word. Die stoel is egter in 1950 herontwerp deur gebruik te maak van vlekvrye staal. Dit het 'n naatlose raamwerk met 'n gladder voorkoms tot gevolg gehad. Beesleer is gebruik om die ivoorkleurige varkvel wat vir die stoffering van die oorspronklike weergawes gebruik is, te vervang.

Filosofie en ergonomie
----------------------

Hoewel baie argitekte en meubelontwerpers uit die Bauhaus tydperk van voornemens was om goed ontwerpte huise en onberispelik vervaardigde meubels vir 'gewone mense' beskikbaar te stel, was die Barcelona-stoel 'n uitsondering. Dit is vir die Spaanse koninklikes ontwerp, om hulle in staat te stel om toesig te hou oor die openingseremonies van die uitstalling. Die tydskrif Time het die uitstalling en stoel as "'n wonderlike Duitse paviljoen" beskryf.  Die vorm van die Barcelona-stoel is vermoedelik geïnspireer deur 'n Romeinse voustoel, bekend as die Curule-stoel. Dit was gestoffeerde bankies met X-vormige pote, wat deur die Romeinse aristokrasie gebruik is. Ondanks die Barcelona-stoel se industriële voorkoms, verg dit volgens Knoll Inc. heelwat hande arbeid.

Huidige produksie
-----------------

Sedert 1953 vervaardig Knoll Inc die Barcelona-stoel in chroom en vlekvrye staal. Die stoele word byna volledig met die hand vervaardig, en elkeen het 'n afdruk van Van der Rohe se handtekening, wat in die raamwerk gedruk word. 

Namaaksels van oorspronklike Barcelona-stoele word egter ook deur ander vervaardigers wêreldwyd vervaardig, en word onder verskillende bemarkingsname verkoop.[*verwysing benodig*]
[ *<span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2019)">aanhaling nodig</span>* ]

In die populêre kultuur
-----------------------

In sy 1981 boek oor moderne argitektuur, *From Bauhaus to Our House*, beskryf Tom Wolfe die Barcelona-stoel as 'die Platoniese ideaal van stoele'. Hy skryf dat, ondanks die stoel se hoë prys, die besit daarvan as't ware 'n noodsaaklikheid vir jong argitekte geword het: 'Wanneer jy die heilige voorwerp op die sisaltapyt gesien het, het geweet dat jy in 'n huishouding was waar 'n ontluikende argitek en sy jong vrou alles opgeoffer het om die simbool van goddelike missie in hul huis te bring.'

Sien ook
--------

* Bauhaus
* Ludwig Mies van der Rohe

Bronne
------

* *Sourcebook of Modern Furniture, Third Edition,* Jerryll Habegger en Joseph H Osman
* *Miles van der Rohe*, Aurora Cuito en Cristina Montes
* *Bauhaus*, Hans Engels en Ulf Meyer
* *Modernisme - designing a new world,* Christopher Wilk, V&A p.   155
* *Oxford Dictionary of Modern Design*, Jonathan Woodham
**Gabriël Theron Fagan** (noemnaam Gawie, Kaapstad, 15 November 1925 – 13 September 2020) was ’n veelbekroonde Suid-Afrikaanse argitek wat saam met Pius Pahl en Revel Fox as een van die belangrikste argitekte van die Kaapse argitektuur van die middel van die 20ste eeu beskou word.

Hy is veral bekend vir sy huisontwerpe, waarin hy internasionale tendense met plaaslike Kaapse volksbou vermeng het. ’n Voorbeeld hiervan is sy eie huis, Die Es, in Kampsbaai, wat hy, sy vrou, dr. Gwen Fagan, en hul gesin self in die sestigerjare op ’n baie knap begroting gebou het. Die huis is ’n vergestalting van Fagan se waardes tydens sy 68 jaar lange loopbaan: inagneming van die landskap, handgesmede materiaal, waardering vir die geskiedenis en bowenal die skep van ’n moderne woonplek.

Herkoms en opleiding
--------------------

Fagan is in Nuweland in Kaapstad se suidelike voorstede as een van drie seuns gebore. Nadat hy ingenieurswese aan die Universiteit van Kaapstad studeer het, het sy moeder hom aangespoor om argitektuur aan die Universiteit van Pretoria te studeer. Aan Tukkies het hy akademies uitgeblink en as ’n ontwerper uitgeblink. In tydskrif van die Suid-Afrikaanse Instituut van Argitekte is meermale oor sy bekroonde projekte berig.

Loopbaan
--------

In 1952 het Fagan sy loopbaan as argitek aan die destydse Volkskas begin en talle takke van dié bank dwarsdeur Suid-Afrika ontwerp, altyd met groot sensitiwiteit vir die omgewing. In 1964 het hy sy eie praktyk in Kaapstad opgerig en sowat twee jaar later sy eerste restourasieprojek, La Dauphine, aanvaar. Ná die Bolandse aardbewing van 29 September 1969 het die restourasie van Kerkstraat, Tulbagh, gevolg. Vir die restourasie van die Kasteel die Goeie Hoop is hy in 2002 met die SAIA se prys vir uitnemendheid vereer. Reeds in 1988 het hy die instituut se goue medalje ontvang, die organisasie se hoogste eerbewys aan ’n plaaslike argitek.

Ander belangstellings
---------------------

Fagan, wat deur baie mense as ’n alsydige beskou word, het in 1988 ’n epiese vaart van Portugal na Mosselbaai onderneem vir die 500-jarige herdenking van Bartolomeu Dias se besoek aan die Kaap. In 1982 het hy die Transatlantiese seiljagresies van die Kaap na Punta del Este gewen en in 2003 die vaart na Bahia.
**Fridiburga** was die dogter van die Alemanniese Hertog Gunzo. Sy was met die Merowingiese Sigibert III (638-656) verloof, het egter kort voor die troue ernstig siek geword. Volgens die Heiligenvita van St Gallus het Sigibert twee biskoppe met ryk geskenke vir Fridiburga gestuur, sodat hulle haar van die siektedemoon sou bevry, maar tevergeefs. Toe St Gallus Überlingen toe kom, die setel van die hertog, genees hy Fridiburga. Sy is toe Metz toe geneem, maar daar het sy uit die Königspalst in die Kerk van St. Stephan gevlug. Op die advies van die biskoppe het Sigibert afstand gedoen van sy huweliksplanne met Fridiburga en is in die jaar 646 met Chimnechild getroud. Fridiburga het non geword in die klooster van Metz St Peter, waar sy later Abdis geword het.

Literatuur
----------

* Edward gesing Meister: In: Hans Martin swart Maier & 'n. (EDS.): *Handboek van baden-württemberg se geskiedenis.* Deel 1: *Algemene Geskiedenis.* Deel 1: *Van prehistoriese tye tot die einde van die Staufer.* Klett-Cotta, Stuttgart 2002, ISBN 978-3-608-91465-8.
* Ian N. Hout: *Franke en Alamanne in die Merowingiese Tydperk.* Woodbridge 1998, ISBN 0-85115-723-8.
Die **Barbaryse hert** of **Atlashert** (*Cervus elaphus barbarus*) is ’n subspesie van die edelhert wat inheems is aan Noord-Afrika.

Beskrywing
----------

Die Barbaryse hert is kleiner as die gemiddelde edelhert. Sy lyf is donkerbruin met ’n paar wit vlekke aan die sye en rug. Die gewei (horings) makeer ’n tweede punt.

Die diere is die enigste herte wat inheems aan Afrika is. Dit kom voor in digte, vogtige bosstreke in Algerië, Tunisië en Marokko. Hulle is aanvanklik in laasgenoemde land gejag totdat hulle uitgesterf het, maar Barbaryse herte van Tunisië is in die 1990's weer in die land ingevoer.

Taksonomie
----------

Onlangse genetiese studies het getoon die Barbaryse hert is feitlik ononderskeibaar van die Sardiniese en Korsikaanse bevolkings, wat bekend is as die Korsikaanse edelhert. Dit dui daarop dat mense hulle in antieke tye uit Noord-Afrika na die ander Mediterreense lande ingevoer het. 

Volgens verdere ontledings behoort die Barbaryse hert, insluitend die Korsikaanse edelhert, in ’n aparte spesie, *Cervus corsicanus*.
**Kristijonas Donelaitis**  

**Pruisies-Litause digter**  
  


---

**Gebore**   

1 Januarie 1714   

in Lasdinehnen naby Gumbinnen,  
 Koninkryk Pruise

---

**Oorlede**   

18 Februarie 1780   

in Tollingkehmen,  
 Koninkryk Pruise

---

**Bekende werke**  
  

*Metai* (omstreeks 1765-1775)

**Kristijonas Donelaitis** (\* 1 Januarie 1714, † 18 Februarie 1780; Latyns: *Christian Donalitius*) was die Evangelies-Lutherse predikant van 'n Duits-Litause kerkgemeente in Pruisies-Litaue, 'n streek in die ooste van die Koninkryk Pruise wat onder meer deur 'n minderheid etniese Litauers bewoon is. As digter het Donelaitis, wat ook Duitse poësie geskryf het, bekendheid verwerf met die eerste klassieke gedig in Litaus, *Metai* of "Die Seisoene". 

*Metai*, wat steeds as een van die meesterwerke van Litause digkuns beskou word en sedert 1977 deel uitmaak van Unesco se Biblioteek van Europese Literêre Meesterwerke, beskryf die alledaagse lewe van Litause boere, hul moeilike lewe as lyfeienes en die seisoenale jaarlikse lewensiklus.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BIBSYS: 90769907
* BNE: XX5341759
* BNF: cb12864901v (data)
* GND: 119043092
* ISNI: 0000 0001 0907 6798
* LCCN: n50026706
* LNB: 000031271
* NKC: ola2002161202
* NLI: 000406285
* NTA: 070442878
* SELIBR: 183951
* SUDOC: 09950085X
* VIAF: 61675800
* WorldCat Identities: lccn-n50026706

 |
Friedrich Ernst Ludwig von Fischer (1782--1854)
**Friedrich Ernst Ludwig Fischer** (20 Februarie 1782, Halberstadt - 17 Junie 1854) was 'n Russiese plantkundige wat in Duitsland gebore is. Hy was vanaf 1823 tot 1850 die direkteur van die St Petersburg botaniese tuin.

Hy het in 1804 sy doktorsgraad aan die Universiteit van Halle behaal, en daarna as direkteur van graaf Razumoffsky se botaniese tuin in Gorenki (naby Moskou) gewerk. In 1808 het hy 'n katalogus van plante van die tuin gemaak. In 1823 is hy deur Alexander I as direkteur van die keiserlike botaniese tuin in St Petersburg aangestel. Hier was hy betrokke by die vestiging van 'n herbarium en biblioteek, asook by die beplanning van talle wetenskaplike ekspedisies na die binneland van Rusland. Gedurende sy laaste jare het hy as mediese raadslid vir die Ministerie van Binnelandse Sake gedien. 

In 1815 is hy verkies tot 'n ooreenstemmende lid van die Royal Swedish Academy of Sciences. In 1841 is sy status verander na dié van buitelandse lid.

Gekose Werke
------------

* *Catalogue du Jardin des plantes de S.E. Monsieur le comte Alexis de Razoumoffsky ... à Gorenki près de Moscou*, 1808-1812.
* *Beitrag zur botanischen Systematik, die Existenz der Monocotyledoneen und dem Polycotyledoneen betreffend*, 1812 - Contributions to plant systematics, the existence of Monocotyledon, etc.
* Enumeratio plantarum novarum a CI. Schrenk lectarum, 1841 (met Carl Anton von Meyer).
* Jardin de Saint-Pétersbourg, 1846. (Sertum Petropolitanum Seu Icones Et Descriptiones Plantarum Quæ in Horto Botanico ... 1846 (with Carl Anton von Meyer).

Die standaard outeursafkorting **Fisch.** word gebruik om hierdie persoon as skrywer aan te dui wanneer 'n botaniese naam aangehaal word.

Sien ook
--------

* Lys van botaniste volgens outeursafkorting
* Plantkunde
**Freudenstadt** is 'n stad in die Duitse deelstaat Baden-Württemberg wat sowat 65 km suidwes van Stuttgart en 60 km suid van Karlsruhe op 'n hoogplato aan die oostelike rand van die Noord-Swartwoud geleë is. Die stad is amptelik erken as herstellingsoord en beskik oor geriewe soos Kneipp-baddens. Tradisioneel is dit ook 'n gewilde toeristebestemming.

Freudenstadt is 'n relatief jong nedersetting wat in 1599 deur hertog Friedrich I van Württemberg gestig is. Die stad se geskiedenis is verskeie kere deur rampe oorskadu - twee pesepidemieë in 1610 en 1635, 'n brandramp in 1632, plunderinge deur Franse en Weimarse troepe gedurende die Dertigjarige Oorlog, oorlogshandelinge gedurende die Paltiese en Spaanse Suksessieoorloë en 'n Franse inval in 1796.

Opvallend is die streng geometriese straatrooster van Freudenstadt se historiese stadskern. Nadat die beplande hertoglike kasteel nooit verwesenlik is nie, het die grootste markplein in Duitsland ontstaan. Kenmerkend is die arkades in omliggende geboue, die raadsaal met sy hoë toring en die stadskerk op die laer markplein met sy dubbeltoring.

Vandag dien Freudenstadt as die administratiewe sentrum van die gelyknamige distrik.
**Zamuxolo Joseph Peter** (10 Januarie 1965 – 31 Julie 2020) was 'n Suid-Afrikaanse politikus. Hy het as 'n lid van die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika vanaf 2019 tot 2020 gedien. Hy was die burgemeester van die Makana Plaaslike Munisipaliteit tussen 2011 en 2015, asook 'n lid van die African National Congress.

Vroeë lewe en loopbaan
----------------------

Zamuxolo Joseph Peter is op 10 Januarie 1965 in Riebeeck-Oos, noord van Grahamstad gebore. Hy moes sy skoolloopbaan staak nadat sy pa, 'n plaasarbeider, oorlede is. Hy het later aan Border Technikon en aan die Beit Berl Kollege in Israel gestudeer.

Peter was lid van die United Democratic Front. Binne die African National Congress het hy as 'n streekvoorsitter en 'n lid van die provinsiale uitvoerende komitee gedien.

Na die munisipale verkiesing van 1995 is Peter tot burgemeester van die Riebeeck-Oos-oorgangsraad verkies. Hy is in die 2000-verkiesing as 'n wyksraadslid van die nuutgestigte Makana Plaaslike Munisipaliteit verkies. Peter is in 2011 tot burgemeester van Makana verkies en het die amp tot sy bedanking in 2015 beklee.

Parlementêre loopbaan
---------------------

Peter was 13de op die ANC se streeklys vir die 2019-verkiesing geplaas. Hy is op 22 Mei 2019 as 'n parlementslid ingehuldig.

### Komiteelidmaatskap

* Portefeuljekomitee vir toerisme
* Staande Komitee vir Ouditeur-Generaal

Afsterwe
--------

Peter is op 31 Julie 2020 oorlede aan komplikasies weens 'n koronavirusinfeksie. Hy word deur sy vrou en drie kinders oorleef.
**Elia Kazan** (gebore as **Elias Kazantzoglou**; 7 September 1909 – 28 September 2003) was ’n Amerikaanse regisseur, vervaardiger, skrywer en akteur wat deur *The New York Times* beskryf is as "een van die mees geëerde en invloedryke regisseurs in die geskiedenis van Broadway en Hollywood".

Loopbaan
--------

Marlon Brando en Vivien Leigh in ’n toneel uit *A Streetcar Named Desire* (1951).
Kazan is in Istanboel gebore en nadat hy toneelspel aan die Yale-universiteit studeer het, het hy agt jaar lank toneelgespeel. Hy was in 1947 die medestigter van die Actors Studio, wat "metodetoneelspel" bekendgestel het onder leiding van Lee Strasberg. Kazan het in ’n paar rolprente gespeel, onder meer *City for Conquest* (1940).

Hy het 21 akteurs afgerig wat Oscar-benoemings gekry het, waarvan nege gewen het. Hy was die regisseur van ’n rits suksesvolle flieks, insluitende *A Streetcar Named Desire* (1951), *On the Waterfront* (1954) en *East of Eden* (1955). Hy het self twee Oscars vir beste regisseur gewen en ’n ere-Oscar gekry. Hy het ook drie Tonys en vier Golden Globes gewen.

Sy prente het gehandel oor persoonlike en sosiale kwessies wat hom geïnteresseer het. Hy het gesê hy moes "empatie met die basiese tema" gehad het. Die eerste prent van dié soort was *Gentleman's Agreement* (1947, met Gregory Peck), wat gehandel het oor anti-Semitisme in Amerika. Dit het agt Oscar-benoemings gekry en drie gewen, onder meer die een vir Kazan vir beste regisseur. Dit is gevolg deur *Pinky* (1949), een van die eerste hoofstroomprente in Hollywood wat rassevooroordele teen swart mense behandel het. In 1954 was hy die regisseur van *On the Waterfront*, oor vakbondkorrupsie aan die New Yorkse waterfront. 

*A Streetcar Named Desire* (1951), wat geskoei was op die toneelstuk met dieselfde naam wat hy ook geregisseer het, het 12 Oscar-benoemings gekry, waarvan dit vier gewen het. Dit was ook Marlon Brando se deurbraakrol. In 1955 was hy die regisseur van *East of Eden*, wat James Dean aan fliekgehore bekendgestel het.

’n Ommekeer in Kazan se loopbaan was toe hy in 1952 ’n getuie was voor die House Committee on Un-American Activities ten tyde van die Hollywood-swartlys. Hy het negatiewe reaksie gekry van baie liberale vriende en kollegas. Sy getuienis het ’n einde help bring aan die loopbaan van sy voormalige kollegas Morris Carnovsky en Art Smith, asook aan dié van die dramaturg Clifford Odets. Amper ’n halfeeu later het sy antikommunistiese getuienis steeds opslae gemaak. Toe hy in 1999 sy ere-Oscar kry, het duisende akteurs verkies om nie hande te klap nie – terwyl 250 mense buite die gebou betoog het.
**Annalise Bosch** is ’n Suid-Afrikaanse aktrise en regisseur. Sy is bekend vir haar rol in prente soos *Ouma se slim kind* (2007), *Agter elke man* (1990) en *Liewe Hemel, Genis!*

Haar loopbaan begin in 1976 by die destydse Sukovs. Bosch regisseer vir Lizz Meiring in *Bizzie Lizzie*, *Elke ander duim ’n dame* en *Lippetaal*, en vir Amanda Strydom in *Volstoom*. In die debuutproduksie van Wikus du Toit se *Sing!* het sy teenoor Kosie Smit en Dawid Boverhoff gespeel. Sy het die hoofrol in Gustav Kuhn se fliek, *Ouma se slim kind*, vertolk.

Sy was met die akteur en skilder At Botha getroud. Hulle seun, Pieter Bosch-Botha, was ook 'n akteur, regisseur en vervaardiger.

Filmografie
-----------

### Rolprente

* 1986: *Liewe Hemel, Genis!*, as Myta Botes
* 1990: *Agter elke man*, as sosiale werker
* 2007: *Ouma se slim kind*, as Ouma

### Televisiereekse

* 1983: *Koöperasiestories*, as Myta
* 1983: *1945*, as Hester Fourie
* 1984: *Die Dood Van Elmien Adler*
* 2002: *Ietermagô*, Baby Blignaut
* 2006: *Uncle Max*, as Laggende Ouma
Georges Guétary, Oscar Levant en Gene Kelly in *An American in Paris*.
**Vincente Minnelli** (gebore as **Lester Anthony Minnelli**; 28 Februarie 1903 – 25 Julie 1986) was ’n Amerikaanse regisseur van die verhoog en silwerdoek wat van die grootste klassieke musiekprente van sy tyd gemaak het, soos *Meet Me in St. Louis*, *Gigi*, *The Band Wagon* en *An American in Paris*. Hy het ook komedies en melodramas geregisseer. Hy was van 1945 tot 1951 met Judy Garland getroud; hulle was die ouers van Liza Minnelli.

Loopbaan
--------

Ná hoërskool het Minnelli na Chicago verhuis, waar sy eerste werk as vensterversierder by ’n afdelingswinkel was. Hy het later vir die fotograaf Paul Stone gewerk wat veral akteurs in Chicago se teaterdistrik afgeneem het. Sy belangstelling in die teater het gegroei en hy het graag kunsboeke gelees.

Minnelli se eerste werk in die teater was as kostuum- en stelontwerper in die Chicago-teater, wat later met ’n groter groep saamgesmelt het, en hy het soms in New York gewerk. Hy het later na Greenwich Village verhuis en by Radio City Music Hall gewerk kort ná die opening daarvan in 1932. Hy het sy pad opgewerk van stelontwerper tot verhoogbestuurder.

Die eerste toneelstuk wat hy geregisseer het nadat hy by die Music Hall weg is, was ’n musiekrevue, *At Home Abroad*, wat in Oktober 1935 geopen het. Dit is positief ontvang en het ’n speelvak van twee jaar gehad. Hierna het *Ziegfeld Follies of 1936*, *Hooray for What!*, *Very Warm for May* *The Show is On* gevolg. Minnelli het ’n goeie reputasie gekry en hy is in 1940 ’n werk aangebied by MGM.

Sy eerste rolprent was *Cabin in the Sky* (1943), wat duidelik deur die teater beïnvloed is. Kort daarna het hy *I Dood It* en *Meet Me in St. Louis* (1944) geregisseer. In dié tyd het hy op die prent se ster, Judy Garland, verlief geraak. Hulle is in Junie 1945 getroud en het ’n dogter, die aktrise en sangeres Liza Minnelli, gehad. Die Minnelli's is uniek in die sin dat pa, ma en dogter Oscars gewen het.

Benewens sy musiekprente soos *An American in Paris* (1951), *Brigadoon* (1954), *Kismet* (1955) en *Gigi* (1958), het hy ook komedies en melodramas geregisseer soos *Madame Bovary* (1949), *Father of the Bride* (1950), *The Bad and the Beautiful* (1952), *Designing Woman* (1957) en *The Courtship of Eddie's Father* (1963). Sy laaste fliek was *A Matter of Time* (1976). 

Minnelli het ’n Oscar-benoeming gekry vir *An American in Paris* (1951) en het later een gewen vir *Gigi* (1958). Peter Bart sê in sy boek *The Gross* dat Minnelli een van die suksesvolste regisseurs van alle tye was, en ongetwyfeld die suksesvolste een in die 1940's en 1950's. Die Franse regering het hom ’n paar weke voor sy dood in 1986 ’n kommandeur van die land se Erelegioen gemaak.
Die Iviron-klooster gesien vanaf die pad na die Stavronikita-klooster.
Die klooster gesien vanaf die kus.
Die **Heilige Klooster van Iviron** (Grieks: Ιερα Μονή Ιβήρων; Georgies: ივერთა მონასტერი) is ’n Oosters-Ortodokse klooster op Berg Athos in Griekeland. Die klooster is tussen 980 en 983 n.C. deur Georgiërs gebou onder die toesig van twee Georgiese monnike, Johannes die Iberiër en Tornikios. Die naam kom van die antieke Georgiese Koninkryk van Iberië (Iveria) van waar Johannes was.

Die klooster het die derde hoogste senioriteit van die kloosters op Berg Athos. Die biblioteek bevat 2 000 manuskripte, 15 liturgiese rolle en 20 000 boeke, waarvan die meeste in Georgies, Grieks, Hebreeus en Latyn is.

Dit besit die relieke van meer heiliges as enige ander klooster op Berg Athos, asook die Panagia Portaitissa, ’n beroemde ikoon uit die 9de eeu. Daar woon sowat 30 werkende monnike, van wie nie een Georgies is nie. Daar is egter sowat 40 Georgiese hermiete wat naby die klooster woon.
*Periophthalmus* is 'n genus van visse met amfibiese gewoontes, ook bekend as klimvisse. Die verskillende soorte varieer tussen 15 tot 30 sentimeter in grootte. Die langste geregistreerde leeftyd is 6 jaar. In Engels staan die vis bekend as die *mudskipper*.

Voorkoms
--------

Die vis het 'n stomp kop met 'n gondelvormige langwerpige liggaam. Die oë staan bo-op de kop geplaas en die borsvinne staan laag geleë en funksioneer as staanvoete. Deur middel van kieue en haarvate kan hy in water sowel as op land suurstof inasem.

Leefomgewing
------------

Die klimvis leef in brak water op land en in die see in baie dele van die wêreld, van Afrika tot Australië en Suidoos-Asië.

Die Suid-Afrikaanse variant (Latyn *Periophthalmus kolreuteri*) kom naby Port St. Johns in die Oos-Kaap voor, sowel as in Oos-Afrika en in die Stille Oseaan. Sy Latynse naam *Periophthalmus kolreuteri* is ter ere van Joseph Gottlieb Kölreuter, 'n Duitse plantkundige, benoem.

Amfibiese eienskappe
--------------------

Die klimvis is merkwaardig vanweë sy amfibiese gewoonte om bokant die watervlak aan rotse of stamme of stingels vas te klou. Vandaar ook sy naam. Dan spring hy weer terug en gly oor die oppervlakte in 'n reeks spronge om daarna in die modder weg te kruip of weg te swem.

Hy verkies mangrovebosse, moerasse en souterige kuswater waar hy op die land na voedsel soek. Die vis kan wel in water swem, maar doen dit nie dikwels nie. Met behulp van 'n buigsame ruggraat kan die klimvis sy rug krom maak en daarmee spronge van omtrent 'n halwe meter maak, om sodoende prooi te vang, of van poel tot poel te beweeg.

Dieet
-----

Die klimvis leef van krappe en insekte.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

Bron
----

* *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*, Eric Rosenthal, 1967
**Vincenzo Bellini** (Gebore op 3 November 1801, Catania, Sisilië, Italië, sterf op 23 September 1835, Puteaux, naby Parys, Frankryk) was ‘n Italiaanse opera-komponis met ‘n gawe vir die skepping van vokale melodie wat ineens suiwer in styl en sensueel in uitdrukking was. Sy invloed word nie slegs gereflekteer in latere opera-werke nie, insluitende die werke van Richard Wagner, maar ook in die instrumentale musiek van Chopin en Liszt.

Vroeë lewe
----------

Bellini is gebore in ‘n familie van musikante. Hy het sy eerste werke geskryf terwyl hy ‘n student was by die Napelse Konservatoria waarheen hy gestuur is deur sy vader , ‘n orrelis. Bellini het die goedgunstigheid verkry van ‘n belangrike impresario, wat Bianca e Fernando vir die Napelse Opera aangevra het. Die sukses van hierdie vroeëre werk het tot ander kommissies gelei. Il pirata (1827), wat geskryf is vir La Scala, die operahuis by Milaan, het aan Bellini ‘n internasionale reputasie besorg. Hy was gelukkig om die beste Italiaanse teaterdigter as librettis te hê, te wete Felice Romani, saam met wie hy gewerk het in sy volgende ses operas. Die belangrikste van hierdie werke was I Capuleti ed i Montecchi (1830), gebaseer op William Shakespeare se Romeo en Julietta; La sonnambula (1831; Die Slaapwandelaar); en Norma (1831). 
La sonnambula, ‘n opera semiseria (ernstig maar met ‘n gelukkige einde) het baie gewild geword. Dit was selfs gewild in Engeland, waar ‘n Engelse weergawe daarvan verskyn het. Sy meesterstuk, Norma, ‘n tragedie gesetel in antieke Romeinse Gaul, het onsterflike roem bereik, ten spyte van aanvanklike mislukkings.
Bellini het vlugtig in 1833 in Londen gewoon, waarna hy na Parys getrek het, waar die komponis Gioachino Rossini se invloed verseker het dat hy ‘n opdrag ontvang het om ‘n opera vir die Théâtre-Italien te skryf. Die resultaat hiervan was I puritani (1835), die laaste van Bellini se nege operas. Alhoewel die werk se sukses getemper is deur ‘n onoortuigende libretto, is dit op vele vlakke sy mees ambisieuse en pragtigste werk.
Bellini se faam was ineengestrengel met die bel canto styl van die groot sangers van sy era. Hy was nie ‘n hervormer nie; sy idees was diè van Haydn en Mozart, maar tog het hy gestrewe na helderheid van uitdrukking, elegansie van vorm en melodie, en ‘n besondere eenheid van woorde en musiek. Hy het met uithouvermoë sommige van die grootste misbruike van opera wat toe aan die gang was gekorrigeer. Terwyl hy die orkestrale begeleiding onderhewig stel aan die sangers, en die verantwoordelikheid vir dramatiese uitdrukking op hul skouers plaas, is sy harmonie meer ondernemend as die van sy tydgenoot Gaetano Donizetti. Sy hantering van die orkes in inleidings en tussenposes is ver van oppervlakkig. Dit is egter vir die indiwiduele sjarme en elegansie van sy ryk, sonore en uitgebreide vokale melodie waarvoor Bellini die beste onthou word.
|  |  |
| --- | --- |
| Kwarke se kleurladings (rooi, groen en blou) is saam kleurloos. | Antikwarke se kleurladings (antirooi, antigroen en antiblou) is saam ook kleurloos. |
|

’n **Kleurlading** in teoretiese fisika is ’n eienskap van kwarke en gluone wat verband hou met die deeltjies se sterk wisselwerkings in die teorie van kwantum-chromodinamika (KCD). Daar is geen verband tussen die "kleur" van kwarke en gluone en kleure wat die oog waarneem nie. Dit is eerder ’n gerieflike (en ietwat onvanpaste) naam vir ’n eienskap wat feitlik glad nie voorkom op afstande groter as die grootte van ’n atoomkern nie.

Die term
--------

Die term "kleur" is gekies omdat die abstrakte eienskap waarna dit verwys, drie soorte waardes het, nes daar drie primêre kleure is: rooi, groen en blou. Net soos wat die drie primêre kleure saam wit is, kan ’n kombinasie van drie deeltjies met ’n rooi, groen en blou kleurlading elk nie in wisselwerking tree met kleurladings van buite nie (dit is dus "wit"). In teenstelling daarmee het ’n elektromegnetiese lading net een soort waarde. (Postiewe en negatiewe elektriese ladings is dieselfde soort lading; slegs die teken verskil. Kleurladings kan ook negatief wees – so is ’n antirooi kleurlading bloot ’n negatiewe rooi kleurlading.)

Kort nadat die bestaan van kwarke in 1964 die eerste keer voorgestel is, het Oscar W. Greenberg die kleurlading voorgestel om te verduidelik hoe kwarke saam in sommige hadrone kan bestaan in andersins identiese kwantumtoestande sonder om die Uitsluitingsbeginsel van Pauli te oortree.

Die kleure
----------

In KCD kan ’n kwark se kleur een van drie waardes wees: rooi groen of blou. ’n Antikwark kan een van drie antikleure wees: antirooi, antigroen en antiblou (voorgestel as cyan, magenta en geel onderskeidelik). Gluone is mengsels van twee kleure, soos rooi en antigroen.
Anna de Klerk, gebore Coetsee.
**Anna Sophia de Klerk** (gebore Coetsee, Middelburg, Oos-Kaap, 21 Januarie 1891 - 12 Februarie 1962) was die derde eggenote van ds. Willem Johannes de Klerk en stiefmoeder van oudmin. Jan de Klerk, wie se seuns oudpres. F.W. de Klerk en dr. Wimpie de Klerk was. 

Anna Coetsee was die dogter van Johannes Jacobus Coetsee en Magaretha Jacoba Coetsee (gebore Kruger) van die plaas Brandvlei, distrik Middelburg. Haar eerste eggenoot, mnr. Van der Linde, van Bloemfontein is jonk oorlede. Twee kinders is uit dié huwelik gebore. Op 6 Augustus 1920 het sy in die huwelik getree met ds. Willem Johannes de Klerk, destyds predikant van Potchefstroom, later van Johannesburg.

Anna Sophia de Klerk het as predikantsvrou haar volle gewig ingegooi saam met haar eggenoot om die veeleisende werk as pastoriepaar te volvoer. Mev. De Klerk het dan ook as voorsitster van die Sustersvereniging op die volgende plekke opgetree: Potchefstroom en Johannesburg waar sy vyf takke gedien het, waarvan drie hulle ontstaan aan haar te danke het. Die verenigings waaraan sy aktief deelgeneem het was Potchefstroom, Turffontein, Fordsburg, Brixton, Newlands en Delarey. As predikantsvrou in die Johannesburg gemeente het sy die moeilike taak gehad om groot afstande te voet af te lê om vergaderinge by te woon. Aangesien die gemeente baie behoeftig was, was dit dan ook haar taak om toe te sien dat die armes versorg moes word in tye van nood. Die uitdeling van wintersklere, komberse en soms ook eetware soos vleis en mieliemeel was ook deel van haar taak.Met 'n sekere geleentheid het sy selfs ook die beddegoed van 'n siek egpaar gaan was en stryk het. Tereg kan ook gesê word dat sy werklik 'n moeder vir haar gemeente wes.

Afgesien van die groot taak wat sy terdeë volvoer het in die gemeente was sy ook 'n moeder by uitstek vir haar kinders. Op een tydstip het sy tot 12 kinders in die huis gehad. Die brood het sy self gebak. Een sak boermeel het slegs twee baksels brood gelewer wat na een week opgeëet was. Nieteenstaande al hierdie aktiwiteite het sy nog tyd gehad om 'n koor in die gemeente af te rig en om as orreliste tydens eredienste op te tree.

Bronne
------

* (af)  Die Gereformeerde Vroueblad. 1959. *Die Gereformeerde vrou 1859-1959*. Potchefstroom: Potchefstroom Herald.
Sarah Richards met waks model vir haar bronsbeeld van 'n skoolseun.
**Sarah Richards** (gebore 28 September 1968) is 'n Suid-Afrikaanse beeldhouer wat veral in brons werk.

Sy is in Durban gebore en het van 1985 tot 1990 skone kunste bestudeer aan die technikon in Durban. Daarna het sy vir vier jaar oorsee gereis om ondervinding op te doen en insig te verkry. In 2008 verwerf sy haar meestersgraad (cum laude) in die skone kunste aan die Durbanse Universiteit van Tegnologie. Tans woon en werk sy in die middellande van KwaZulu-Natal.

Buurtwag
Sy skep bronsbeelde vir die afgelope 20 jaar. Haar beelde toon ’n besondere nadruk op detail om beweging en animasie te weerspieël. Tydens die vroeë stadiums van modellering gebruik sy waks en klei om vloeibaarheid en detail te toon. Dan gebruik sy Rhinoliet vir tekstuur en struktuur. Sy is veral lief vir diere en voëls. Haar solo-uitstallings sluit in twee by ArtSPACE in Durban. Sy het ook deelgeneem aan uitstallings by St. Lorient Fashion & Art Galery en Cherie de Villiers Galery in Johannesburg en Foundryman’s Choice in die Paarl. Haar kommissies sluit in een van koning Nyabêla vir die Nasionale Erfenisprojek en visarende vir die Nedbank Golftoernooi by Sun City.
**Annanias Mathe** (c. 1976 – 27 Desember 2016) was 'n berugte reeksverkragter en gewapende rower van Mosambiek. Hy word in 2006 bekend as die enigste persoon ooit om uit die C-Max-gevangenis in Pretoria te ontsnap. Mathe is aanvanklik in November 2006 op 51 aanklagte van moord, poging tot moord, verkragting, kaping en gewapende roof in hegtenis geneem.

Ná sy inhegtenisname is Mathe in die A6-afdeling van C-Max aangehou, wat gevaarlike en geharde misdadigers huisves. Hy slaag daarin om te ontsnap deur homself met petroleumjellie te smeer en uit sy sel se venster, wat slegs 20 cm x 60 cm groot is, te gly. As gevolg hiervan het die pers hom as Suid-Afrika se 'Houdini' beskryf. Hy het vroeër in April 2005 ook uit polisie-aanhouding ontsnap.

Met sy laaste ontsnapping is 'n landwye soektog van stapel gestuur, wat nougeset deur die plaaslike media gevolg is. Hy is weer op 4 Desember 2006 (sowat twee weke ná sy ontsnapping) aangekeer, toe hy 'n motor in die gegoede Johannesburgse voorstad van Craighall gekaap het. Die voertuig was met 'n opsporingstoestel toegerus, wat die polisie en privaat sekuriteitsmaatskappye na Mathe gelei het. Tydens sy inhegtenisname is hy drie keer in die been en in die boud geskiet.

Mathe is op 64 van 71 aanklagte van onder meer verkragting, poging tot verkragting, poging tot moord, roof en diefstal skuldig bevind. Hy is tot 54 jaar gevangenisstraf, met 'n minimum van 43 jaar, gevonnis. Ses bewaarders wat met sy ontsnapping verbind is, is ook afgedank.

Mathe sterf op 27 Desember 2016 in aanhouding. Hy was 40 jaar oud.
Die Seepunt-kontaksone
Rotse by die Seepunt-kontaksone
Rotse by die Seepunt-kontaksone
Die **Seepunt-kontaksone** is 'n belangrike geologiese terrein. Dit toon hoe granietmagma in die ouer donkerder gemetamorfoseerde lae van die sliksteen (spikkelhoringfels) van die Malmesbury-groep (560 miljoen jaar oud) sowat 540 miljoen jaar gelede binnegesypel het. Die warmte van die magma was so hoog dat al die ander kliplae soepel en loperig geword het en vermeng het. Hoewel hierdie vermenging aanvanklik baie diep onder die aardkors plaasgevind het, het langdurige erosie veral deur die getywerking die graniet uiteindelik blootgelê, wat 'n vloergesteente gevorm het waarop die veel jonger (510 miljoen jaar oud) sedimentêre rots van die Tafelberg-groep 'n afsetting gevorm het.

Hierdie verskynsel by Seepunt, Kaapstad het baie bygedra tot die geoloë se basiese begrip van die verhouding tussen sedimentêre en stollingsgesteentes. Dus het dit 'n belangrike rol gespeel in die ontwikkeling van die geologie as wetenskap. Hierdie kontakpunt is die eerste keer in 1818 deur Clarke Abel beskryf. Ook Charles Darwin het dit in 1836 tydens sy reis op die *HMS Beagle* besoek.

Hierdie unieke plek lê by die mees westelike punt van die kusweg in Seepunt, by die parkeerterrein langs die promenade, amper dwarsoor die President Hotel. In 1953 is dit tot 'n natuurmonument verklaar.

Bibliografie
------------

* Oberholster, J.J. (red.): Die historiese monumente van Suid-Afrika. Kaapstad: Kultuurstigting Rembrandt van Rijn vir die Raad vir Nasionale Gedenkwaardighede, 1972. ISBN 0-620-00191-7
* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 7. Kaapstad: Nasou, 1972. ISBN 0-625-00323-3
* inligtingsborde op die terrein
Seeorrel in Zadar, Kroasië. Die klank kom uit die openinge langs die boonste trap
'n Klankopname van die seeorrel.
Die **seeorrel** in Zadar, Kroasië, is 'n argitektoniese installasie wat klankkuns voortbring. Die seeorrel, 'n eksperimentele musiekinstrument, bestaan uit pype onder 'n groot stel marmertrappe. Wanneer seeglowe en wind oor en deur die pype spoel, is sagte, meesleurende, dog ietwat weemoedige klanke hoorbaar.

Geskiedenis
-----------

Na die verwoesting wat tydens die Tweede Wêreldoorlog in Zadar plaasgevind het, is daar aanvanklik chaotiese herstelwerk onderneem, in 'n poging om die stad te herstel. Die frenetiese rekonstruksie het 'n groot gedeelte van die seefront in 'n ononderbroke, vervelige betonmuur omskep.

Die seeorrel se pypmeganisme is deur die argitek Nikola Bašić ontwerp, as deel van 'n projek om die nuwe *stadskus (Nova riva)* te herontwerp; die terrein is op 15 April 2005 vir die publiek geopen. Die seegolwe en wind spoel oor die pype van die seeorrel om willekeurige, harmoniese klanke voort te bring.

Die seeorrel is 'n gewilde besienswaardigheid vir plaaslike inwoners sowel as toeriste. Wit marmertrappe wat na die water lei, is later op die terrein gebou. Versteek onder die trappe is 'n stelsel van poliëtileenpype en 'n holte waarin die klanke weerklink, wat die area in 'n groot musikale instrument omskep. Die klank van die seeorrel is die resultaat van willekeurige seegolwe en wind wat oor en deur die pype spoel en vloei.

In 2006 het die seeoorrel die ex-aequo prys van die vierde uitgawe van die Europese prys vir stedelike openbare ruimte ontvang.

Sien ook
--------

* Wave Organ (in San Francisco, California, USA)
* Blackpool High Tide Organ (in Blackpool, England, UK)
* Chillida's Comb of the Wind (in San Sebastián / Donostia, Basque Country, Spain)
* Water organ or Hydraulis
* Hydraulophone
Die Orchard-padstal buite Elgin en langs die N2.
**Elgin** is ‘n landboustreek in die Overberg en veral bekend om sy appelplase.

Ligging
-------

Elgin lê in die Overberg-distriksmunisipaliteit, oos van die Hottentots-Hollandberge en suid van die Groenlandberg. Dit is ‘n 70km suidoos van Kaapstad en langs die pad tussen Grabouw en Villiersdorp en die spoorlyn na Caledon. Die Palmietrivier loop verby die plaas Glen Elgin.

Boerdery
--------

Die gebied lê hoog en ondervind koue en nat winters en matige somers. Daar word met sagtevrugte, aartappels, varke en snyblomme geboer. Plantasies lewer hout. Sedert 1966 word op die plaas Applethwaite appelsap uit oorskiet appels vervaardig. Verskeie verpakkingsbedrywe en koelkamers is hier gevestig.

Geskiedenis
-----------

Aanvanklik was die gebied bekend onder die name Groenland en Koffiekraal. Laasgenoemde was ‘n uitspanning vir die ossewaens na hul trek oor die berge op pad na die noorde. Later jare was die uitspanning deel van die plaas Glen Elgin, die eiendom van Edward en Henry Molteno, die seuns van die eerste premier van die Kaapkolonie, John Molteno (1814-1886). Toe die spoorlyn in 1902 verleng word, skenk die Molteno-broers uit eie belang ‘n stuk grond van hul plaas aan die Cape Government Railways vir ‘n stasie. Daarom is die stasie ‘n 2 km van die dorp Grabouw aangelê. Weens die ekonomiese bedrywighede wat rondom die stasie ontwikkel het, het die naam Elgin deur die jare al meer bekend geword en dui dit nou ‘n landstreek aan met Grabouw as hoofdorp.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* LCCN: n79124538
* VIAF: 134858343
* WorldCat Identities (via VIAF): 134858343

 |
*Hierdie artikel handel oor die uitgestorwe boksoort, sien "Blouduiker" vir die artikel oor die huidige bloubokkie.*
Die **bloubok** (*Hippotragus leucophaeus*) is 'n uitgestorwe boksoort en die eerste groot Afrika-soogdier wat in historiese tye uitgesterf het. Dit was verwant aan die bastergemsbok en swartwitpens, alhoewel die bloubok 'n kleiner liggaamsbou gehad het. Hierdie bokke het in die suidwestelike kusgebied van Suid-Afrika voorgekom en hulle was endemies aan die renosterveld Hulle het moontlik 'n wyer verspreidingsgebied gehad tydens die laaste glasiale tyd, sowat 10 000 jaar gelede.

'n Opgestopte monster in Wenen
Europeërs het in die 17de eeu met die bloubok in aanraking gekom, alhoewel dit teen hierdie tyd reeds 'n skaars dier was. Tog is daar jag op die dier gemaak en sy habitat vernietig om plek vir plase te maak. Teen ongeveer 1800 het die dier uitgesterf. Daar is vier opgestopte spesimens wat vandag bestaan; in museums in Wenen, Stockholm, Parys en Leiden. Beendere en horings word ook op ander plekke gehuisves. Geen van hierdie monsters dui egter op 'n blou pels nie.