Die **partikeldigtheid** of **ware digtheid** van 'n poeier of partikulêre vaste stof, is die digtheid van die deeltjies waaruit die poeier saamgestel is, in teenstelling met die hoopdigtheid, wat die gemiddelde digtheid is van 'n groot volume van die poeier in 'n spesifieke medium (gewoonlik lug).

Die partikeldigtheid is 'n relatief goed-gedefinieerde hoeveelheid, aangesien dit nie afhang van die mate waartoe die poeier gekompakteer is nie, terwyl die hoopdigtheid daarenteen verskillende waardes kan aanneem, afhangende van of dit toegelaat is om vry neer te slaan ("*freely settled density*") of gekompakteer is ("*tap density*"). Daar is egter ook 'n verskeidenheid van definisies van die partikeldigtheid, wat verskil in terme van of porieë ingesluit is in die partikelvolume, en of ingeslote ruimtes bygetel word.

Meting
------

Partikeldigtheid kan op 'n aantal verskillende maniere gemeet word:

### Archimedes se beginsel

Die poeier word in 'n piknometer van bekende volume gelaai, en geweeg. Die piknometer word dan met 'n vloeistof van bekende digtheid gevul, waarin die poeier nie oplosbaar is nie. Die volume van die poeier word bepaal deur die verskil tussen die interne volume van die piknometer, en die volume vloeistof wat bygevoeg is (m.a.w. die volume van die lug wat verplaas is). 'n Soortgelyke metode, wat nie porievolume insluit nie, is om 'n bekende massa van deeltjies in gesmelte was van bekende digtheid te suspendeer, toe te laat dat enige borrels ontsnap, die was te laat stol, en dan die volume en massa van die wasblok te meet.

Die digtheid van 'n flodder van die poeier in 'n vloeistof van bekende digtheid kan ook met 'n hidrometer gemeet word om die partikeldigtheid deur dryfvermoë te bepaal.

'n Ander metode wat ook op dryfvermoë gebaseer is, is die gewig van 'n monster van die partikels in lug te meet, en dan weereens in 'n vloeistof van bekende digtheid.

'n Kolom van vloeistof met 'n digtheidsgradient kan ook voorberei word: Die kolom bevat 'n vloeistof van 'n kontinueerlik wisselende samestelling, sodat die partikeldigtheid iewers tussen die maksimum vloeistofdigtheid (aan die onderkant van die kolom), en die minimum digtheid (aan die bookant) lê. As'n klein monster van die poeier toegelaat word om in hierdie kolom af te sak, dit sal tot rus kom op die punt waar die vloeistofdigtheid gelyk is aan die partikeldigtheid.

### Volumetriese meting

'n Gas piknometer kan gebruik word om die volume van 'n poeiermonster te meet. 'n Monster met bekende massa word in 'n kamer van bekende volume gelaai, wat deur 'n klep afgesluit is van 'n gasreservoir, ook van bekende volume, met 'n hoër druk as die kamer. Nadat die klep oopgemaak is, word die finale druk in die stelsel gemeet, en kan die totale gasvolume (insluitende die poriëe) bepaal word deur die toepassing van Boyle se wet.

'n Kwik porosimeter is'n instrument waarmee die totale volume van 'n poeier bepaal kan word, sowel as die volume van porieë van verskillende groottes: 'n bekende massa van die poeier word in kwik gedompel. By standaarddruk, vul die kwik nie tussenpartikelruimtes nie, en ook nie die porieë van die monster nie. Soos die druk verhoog word, dring die kwik in kleiner en kleiner porieë in. Die verhouding tussen die porieë se deursnee en die druk is bekend, wat dit mootnlik maak om 'n deurlopende meting van die druk teenoor volume te gegenereer word, en daardeur die monster se porositeit volledig te karakteriseer.

Kyk ook
-------

* Hoopdigtheid