Die **Keiserlike Stad** was deel van die stad Beijing tydens die Ming- en Qing-dinastie, met die Verbode Stad as sy middelpunt. Dit verwys na die versameling tuine, heiligdomme en ander diensgebiede tussen die Verbode Stad en die Binnestad van antieke Beijing. Die Keiserlike Stad was omring deur ’n stadsmuur en kon deur sewe poorte bereik word. Dit sluit historiese plekke in soos die Verbode Stad, Tiananmen, Zhongnanhai, Beihai-park, Zhongshan-park, Jingshan-park, die Keiserlike Voorouertempel en Xiancantan.

Bouwerk
-------

Tydens die Yuan-dinastie was Beijing bekend as Dadu en die Keiserlike Stad was in die middel van die hoofstad. In 1368 het die Ming-leërs Dadu verower en die naam verander in "Beiping" (die twee karakters beteken "noord" en "vrede" of "gepasifiseer"). Die hoofstad is na Nanjing geskuif. Omdat die Keiserlike Stad nie in die oorlog beskadig is nie, het dit goed bewaar gebly. In 1369 het keiser Hongwu egter opdrag gegee dat dit gesloop word.

Die uitleg van die Keiserlike Stad. Die groot wit spasie regs is die Verbode Stad.
Die Poort van China, voorheen die amptelike ingang na die Keiserlike Stad. Anderkant die poort is Tiananmen en die Verbode Stad.
Die Altaar van die Aarde en Oeste, wat in 1421 gebou is. Die terrein is nou Zhongshanpark.
In 1370 is Hongwu se vierde oudste seun, Zhu Di, verklaar tot Prins van Yan, met sy setel in Beiping. In 1379 het hy ’n prinsepaleis in die Keiserlike Stad van die Yuan-dinastie laat bou. In 1399 het hy ’n staatsgreep uitgevoer en in 1402 keiser Yongle geword. In 1403 is die naam Beiping in Beijing verander (letterlik "die Noordelike Hoofstad"), en in 1406 is beplan om die hoofstad terug te skuif na Beijing.

Bouwerk aan die Verbode Stad het in 1406 begin. Die uitleg van die bestaande paleise in Nanjing is nageboots. Die nuwe paleis is gebou op die terrein van die Yuan-paleis. Om feng shui-redes is grond wat uitgegrawe is om die grag te bou, gebruik om Jingshan-heuwel noord van die paleis te skep.

Ming-dinastie
-------------

Die middelpunt van die Keiserlike Stad was die Verbode Stad. Wes van die Verbode Stad was Zhongnanhai en Beihai, wat deur keiserlike tuine omring was en gesamentlik as die Wespark, of Xiyuan, bekend was. Noord van die Verbode Stad was Jingshan-park, met die Jingshan-heuwel en Shouhuang-saal.

Suid van die Verbode Stad was die Keiserlike Voorouertempel en die Altaar van die Aarde en Oeste. Verder suid was die Gang van Duisend Trappe buite Tiananmenpoort. Weerskante hiervan was die kantore van verskeie regeringsdepartemente.

Daar was sewe poorte tot die Keiserlike Stad. In die suide was die Groot Ming-poort (later die Groot Qing-poort, die Poort van China). Agter die Groot Ming-poort was die Chengtianmen-poort, (later Tiananmen, "Poort van Hemelse Vrede"). Weerskante van die Chengtianmen-poort was die Linker- en Regter-Chang'an-poort. In die ooste was Dong'anmen-poort ("Poort van Oostelike Vrede"); in die weste Xi'anmen-poort ("Poort van Westelike Vrede"). In die noorde was Bei'anmen (later Di'anmen, "Poort van Aardse Vrede").

In die stad was ook verskeie diensgeboue vir die paleis, pakhuise, Taoïstiese tempels en ’n paleis vir die keiserlike kleinseun.

Qing-dinastie
-------------

Ná die val van die Ming-dinastie het die Qing-heersers die meeste van die diensgeboue laat sloop. Buiten die smal gebied om die mere van Zhongnanhai en Beihai, is die westelike dele van die Keiserlike Stad aan prinse en lede van die Agt Baniere gegee as woongebied. Buiten ’n paar pakhuise is die oostelike dele van die stad ook aan lede van die Agt Baniere gegee. ’n Katolieke kerk is op die westeroewer van Zhongnanhai gevoeg by die versameling tempels in die Keiserlike stad.

Republiek van China tot tans
----------------------------

Ná die val van die Qing-dinastie in 1912 het die regering van die Republiek China die Keiserlike Stad oorgeneem. Zhongnanhai is vir ’n ruk in die Presidensiële Paleis van die Beiyang-regering omskep. Die Keiserlike Voorouertempel het deel van die Paleismuseum geword. Beihai en Jingshan het openbare parke geword. Die meeste van die voormalige tempels en pakhuise het geleidelik privaat huise geword.

In 1912, tydens ’n staatsgreep deur die krygsheer Cao Kun, is die Dong'anmen-poort deur ’n brand in puin gelê. In 1914 is die Gang van Duisend Trappe vernietig om plek te maak vir Zhongshan-park, wat na Sun Yat-sen, die eerste president van die Republiek China, genoem is. In 1915 is ’n groot deel van die muur om die Keiserlike Stad platgevee om verkeersvloei te verbeter. Nadat die hoofstad na Nanjing geskuif is, het Zhongnanhai ’n openbare park geword.

In 1949 is die Volksrepubliek China in Beijing gestig. In die volgende paar jaar is die Poort van China, die Linker- en Regter-Chang'an-poort en drie oorblywende oostelike en westelike poorte, asook Di'anmen, gesloop. Zhongnanhai het die presidensiële paleis van die nuwe regering geword en het die sentrale hoofkwartier van die Kommunistiese Party van China en die Staatsraad gehuisves. Baie van die geboue in die voormalige tuin is ook gesloop.

Die gebied wes van Beihai-park is deur die departement van verdediging oorgeneem, met ’n groot kantoorblok wat nou die park se silhoeët oorheers. Die meeste van die tempels in die Keiserlike Stad is deur eenhede van die Volksbevrydingsleër oorgeneem. Sommige van die geboue word steeds beset en is in ’n vervalle toestand. 

In onlangse dekades het die Beijingse munisipaliteit verskeie van die tempels gerestoureer en ’n park om die oorblywende dele van die stadsmuur aangelê. Planne is opgetrek om instellings geleidelik uit verskeie historiese geboue te laat trek. In 2004 is ’n ordinansie oor die hoogte van geboue en perke op uitbreiding hernu om die noordelike en Keiserlike stadsgebied as ’n buffersone vir die Verbode Stad te vestig.

Bronne
------

* Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia