recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Pi-bindings** (**π-bindings**) is kovalente chemiese bindings waar twee lobbe van 'n orbitaal op een atoom twee lobbe van 'n orbitaal op 'n ander atoom oorvleuel en hierdie oorvleueling lateraal voorkom. Elk van hierdie atoomorbitale het geen elektrondigtheid op 'n gedeelde nodusvlak wat deur die twee gebinde kerne beweeg. Dieselfde vlak is ook 'n noduspuntvlak vir die molekulêre orbitaal van die pi-binding. Pi-effekte kan in dubbel- en drievoudige bindings vorm, maar vorm in die meeste gevalle nie in enkelbindings nie.

Twee p-orbitale wat 'n π-binding vorm, met die noduspuntvlak in blou
Etileen met p-orbitale (in groen bo en onder).
Pi-bindings is gewoonlik swakker as sigma-bindings. Die C=C dubbelbinding, saamgestel uit een sigma- en een pi-binding, het 'n bindingsenergie van minder as twee keer die van 'n enkelvoudige binding C-C, wat aandui dat die stabiliteit wat deur die pi-binding toegevoeg word, minder is as die stabiliteit van 'n sigma-binding. Vanuit die perspektief van die kwantummeganika word die swakheid van die π-binding verklaar deur aansienlik minder oorvleueling tussen die komponent p-orbitale as gevolg van hul parallelle oriëntasie. Dit word gekontrasteer deur sigma-bindings wat bindingsorbitale direk tussen die kerne van die bindingsatome vorm, wat lei tot groter oorvleueling en 'n sterk sigma-binding.

Elektrone in pi-bindings word soms pi-elektrone genoem. Molekulêre fragmente wat deur 'n pi-binding verbind word, kan nie om daardie binding draai sonder om die pi-binding te breek nie, omdat rotasie die parallelle oriëntasie van die samestelde p-orbitale vernietig.
Laaste oomblikke van Vals Dmitri I toe samesweerders die Kremlin bestorm
**Ignatius** (Russies: Игнатий, Grieks: Ιγνάτιος; 1540–1620) was ’n Russies-Ortodokse biskop van Griekse afkoms wat in 1605-1606 die tweede patriarg van Moskou en die hele Rusland was. Sy status word egter nou betwis en hy word dikwels uitgelaat uit die lys van patriarge van Moskou.

Ignatius het in 1595 na Rusland gekom as deel van ’n kerksending van die patriarg van Konstantinopel. Hy het deelgeneem aan die kroning van Boris Godoenof as tsaar. Ná Godoenof se dood het hy Vals Dmitri I gesteun. Op 30 Junie 1605 is hy verkies tot patriarg in die plek van die verbanne patriarg Job. Hy het Vals Dmitri op 21 Julie 1605 as tsaar gekroon.

Ná die sluipmoord op Vals Dmitri I het tsaar Wasili IV Ignatius in aanhouding na die Tsjoedof-klooster gestuur. In 1610 het Ignatius Vals Dmitri II gesteun. In 1611 is hy bevry en het hy na Pole gegaan en hom toe in Wilno (Vilnius) gevestig. Daar het hy hom beheer tot Griekse Katolisisme.

Weens sy kroning van Vals Dmitri I en bekering tot Katolisisme word sy status as patriarg vandag dikwels betwis, hoewel dit nie in sy tyd ’n kwessie was nie.
Monoi-olie word gemaak van Tiaré tahiti en klapperolie.
**Monoi-olie** of **Monoï-olie** is ’n parfuumolie wat gemaak word deur blomme van die struik Tiaré tahiti in klapperolie te laat week. *Monoï* (ma-noi uitgespreek) is ’n ou Tahitiaanse woord wat "gegeurde olie" beteken. Die olie word algemeen in Frans-Polinesië gebruik as ’n vel- en haarversagter. 

In die vervaardiging van Monoi-olie word ’n streng stel reëls gevolg, vandat die blomme met die hand gepluk word tot met die berging en versending van die eindproduk.

Geskiedenis
-----------

Dit is onbekend van wanneer af Monoi-olie gemaak word. Die oorsprong kan egter nagespeur word tot minstens 2 000 jaar gelede, toe dit deur die Maohi-volk, die inheemse Polinesiërs, gemaak is. Vroeë Europeërs wat die Polinesiese eilande besoek het, onder andere James Cook, het berig oor die gebruik van die olie vir medisinale, kosmetiese en godsdienstige doeleindes. Dit het van geboorte tot die dood ’n rol in die eilandbewoners se lewe gespeel: Babas is daarmee gesmeer om te keer dat hulle in die hitte dehidreer en in die winter koud kry. Wanneer ’n persoon gesterf het, is hul liggaam met Monoi-olie gesalf om hul reis na die hiernamaals te vergemaklik.

Tydens godsdiensseremonies in die *marae* (tempels) het priesters die olie gebruik om heilige voorwerpe te salf en offerandes te reinig.

Seevaarders het dit gebruik om hulle teen die koue winde en sout water te beskerm. Selfs vandag smeer duikers die olie aan hul hele lyf vir dieselfde doel.

Die Tiaré-blom.

Algemene gebruike
-----------------

Volgens moderne vervaardigertoetse bevat Monoi-olie baie metielsalisilaat, wat die vel streel. Dit dring glo die vel binne, rehidreer die lae van die epidermis en beskerm dit.

Monoi-olie word gebruik:

* Ná ’n stort of bad om die vel te rehidreer
* Voor en ná ’n swemsessie om die vel teen die son, wind en water te beskerm
* Voor hare gewas word om dit te help opknap en te laat blink
* In die water tydens ’n bad
* Vir masserings
* Teen sonbrand
Die Gavea-rots naby Rio de Janeiro in Brasilië is die wêreld se grootste monoliet by die see.
’n **Monoliet** is ’n geologiese verskynsel wat bestaan uit ’n enkele groot rots of klip, soos sommige berge, of ’n groot stuk rots wat byvoorbeeld as of in ’n museum of gebou gebruik word. Erosie ontbloot gewoonlik die geologiese formasies, wat dikwels uit baie harde en soliede metamorfe of stollingsgesteente bestaan.

In argitektuur kan dit verwys na ’n gebou wat uitgekap is en deel van die oorspronklike rots bly, soos ’n monolitiese kerk, of na buitengewoon groot klippe soos obeliske, standbeelde of kolomme wat uit steengroewe daarheen gebring is.

Die woord is afgelei van die Latynse *monolithus*, wat weer kom van die Antieke Griekse woord *μονόλιθος* (*monolithos*): *μόνος* ("een" of "enkele") + *λίθος* ("klip").

Galery
------

* Daar word dikwels na Uluru in Sentraal-Australië verwys as die grootste monoliet.
* Devil's Tower in Wyoming, VSA.
* Roque Nublo op die Kanariese eiland Gran Canaria.
* Die moai van Paaseiland is monoliete.
Uitsig oor Friedrichstraße in 'n suidelike rigting
"Hangende tuin" in die KulturKaufhaus Dussmann
Die "glastregter" is die sentrale argitektoniese element van die Franse afdelingswinkel *Galeries Lafayette*
Die revue-teater *Friedrichstadt-Palast* is in 1984 in die destydse DDR-hoofstad geopen
**Friedrichstraße** is een van die bekendste strate in die middestad van Berlyn wat oor 'n afstand van 3,3 km deur die stadsdele Mitte en Kreuzberg loop. Dit is genoem na keurvors Friedrich III van Brandenburg wat tussen 1688 en 1713 regeer het en as Friedrich I vanaf 1701 ook as koning oor Pruise geheers het. Oorspronklik was dit die langste straat in Berlyn.

Friedrichstraße is die Berlynse buurt Friedrichstadt se hoofstraat wat in 'n noord-suidelike rigting vanuit die plein Mehringplatz in Kreuzberg oor die vroeëre geallieerde grenspos Checkpoint Charlie en die pragstraat Unter den Linden, verby Friedrichstraße-stasie en die *Tränenpalast* loop. Op die Weidendammer-brug loop dit oor die Spreerivier en by sy noordelike eindpunt, die Oranienburger Tor ('n kruising van Hannoversche Straße met Torstraße) in die Dorotheenstraße (met sy bekende begraafplaas *Dorotheenstädtischer Friedhof* en die Bertolt Brecht-huis) in.

Met enkele uitsonderings is alle historiese geboue tydens die bomaanvalle van die Tweede Wêreldoorlog vernietig. In die laaste jare van die Duitse Demokratiese Republiek is in die gebied tussen Leipziger Straße en Unter den Linden met boubedrywighede vir 'n aantal luukse sakegeboue begin wat enkele jare ná die Duitse hereniging in 1996 voltooi is. Hier het onder meer sogenaamde *Quartiere* (straatblokke) ontstaan wat luukse winkels soos die Berlynse filiaal van die Franse afdelingswinkel *Galeries Lafayette*, eksklusiewe modewinkels en vertoonsale van motorvervaardigers soos Volkswagen en Opel huisves. Ander bekende winkels sluit die *KulturKaufhaus Dussmann* ('n reuse-winkel wat boeke en ander media verkoop, met Europa se grootste afdeling vir klassieke musiek) en 'n filiaal van die boeke-kettingwinkel *Hugendubel* in.

Verder noord is die *Maritim proArt Hotel Berlin*, die Internasionale Handelsentrum ('n kantoorgebou met 24 verdiepings wat in 1978 opgerig is) en die Friedrichstraße-stasie geleë. Hierdie gekombineerde trein- en stadstreinstasie was vroeër 'n belangrike grensstasie tussen Wes- en Oos-Berlyn wat as *Tränenpalast* ("Tranepaleis") bekend gestaan het. Agter die stasie is die *Admiralspalast* (wat tussen 1955 en 1997 as *Metropol-Theater* bekendheid verwerf het) en die *Friedrichstadtpalast*-teater asook die tuin van die *Kunsthaus Tacheles* geleë.
Die Britse politikus Joseph Chamberlain (1836–1914) dra 'n monokel
'n **Monokel** of **oogglas** is 'n halwe bril, dit wil sê, 'n bril wat uit één glas bestaan en vir één oog bedoel is.

'n Monokel werk op die selfde manier as 'n bril, met die verskil dat dit nie op die neus geplaas word nie, en ook nie agter die oor gehaak word nie. In werklikheid bestaan 'n monokel uit 'n ronde lens met 'n draad kring daar rondom. 'n Toutjie is aan hierdie draad vasgemaak sodat die monokel om die nek gehang kan word, of iewers anders aan die klere vasgemaak kan word, sodat die monokel nie op die grond sal val as dit los kom nie. Mens klem die monokel vas tussen jou wangbeen en wenkbrou.

Die monokel is sedert die middel van die twintigste eeu uit die mode; mense wat net met een oog iets fout het dra liewer 'n bril waarin slegs een lens werk. Miskien is die aristokratiese konnotasie wat aan die oogglas verbonde is, een van die redes hoekom dit uit die mode geraak het – dit verklaar egter nie waarom die oogglas nie gewild is met snobs nie, of in omstandighede waarin vertoonsug gewens sou wees nie. Vermoedelik is die monokel as minder gebruikervriendelik as die bril beskou.

Die bekendste monokeldraer, en tegelykertyd die eerste persoon van wie ons weet, wat 'n monokel gedra het, was Nero Claudius Caesar Augustus Germanicus (beter bekend as keiser Nero), wat deur 'n smarag gekyk het om die gladiatorgevegte te kon sien. Deesdae is bekende monokeldraers skaars; uitsonderinge is die Britse sterrekundige en TV-ster Sir Patrick Moore en die gewese bokser Chris Eubank.

Monokel is ook die benaming vir 'n vlek rondom 'n hond se oog.
Die **Frigiese Dinastie**, ook bekend as die **Amoriaanse Dinastie**, was ’n familie wat vir ’n kort rukkie oor die Bisantynse Ryk regeer het, van 820 tot 867. Die stigter van die dinastie is Michael II. Hy het vinnig opgang gemaak in die leër danksy sy voorganger, Leo die Armeen. Hy het egter in 820 die sluipmoord op Leo beplan en sy bewind oorgeneem.

Michael II is op 2 Oktober 829 dood. Hy is deur sy seun, Theophilus, opgevolg wat in 822 as medekeiser gekroon is. Hy het sy leërs persoonlik aangevoer in sy lewenslange oorlog teen die Moslemse Arabiere, wat in 831 begin het. Hy is op 20 Januarie 842 dood. 

Sy seun, Michael III wat hom opgevolg het, het ’n belangrike rol gespeel in die opbloei van Bisantynse mag in die 9de eeu. Hy is reeds in 840 deur sy pa as medekeiser gekroon en was pas twee jaar oud toe hy op 20 Januarie 842 alleenheerser word. Terwyl hy minderjarig was, was sy ma, haar oom en ’n minister die regente. Onder invloed van twee ooms, Bardas en Petronas, het Michael die regentskap op 15 Maart 856 omvergewerp en sy ma en susters in 857 na ’n klooster gestuur. Die bekering van die Bulgare tydens sy bewind word beskou as een van die grootste kulturele en politieke prestasies van die Bisantynse Ryk.

Michael III het nie kinders by sy vrou, Eudokia Dekapolitissa, gehad nie en het sy minnares, Eudokia Ingerina, met sy gunsteling-kamerheer, Basilius die Masedoniër, laat trou. Daar word wyd geglo Michael was die pa van haar seun Leo VI die Wyse, wat in 886 keiser geword het. 

Basilius het Michael in September 867 laat vermoor en as medekeiser het hy outomaties die nuwe keiser geword.

Keisers van die Frigiese Dinastie
---------------------------------

* Michael II
* Theophilus
* Michael III
Die hel, detail van ’n fresko in die Middeleeuse Kerk van Sint Nikolaas in Raduil, Bulgarye.
Die **hel** is in godsdiens en folklore ’n bestemming vir afgestorwenes, soms ’n plek van lyding en straf. Godsdienste met ’n lineêre uitkyk beskou die hel dikwels as ’n bestemming vir ewig, terwyl dié met ’n sikliese uitkyk dit dikwels sien as ’n plek vir tussen inkarnasies. Die hel word gewoonlik uitgebeeld as ’n plek onder die aardoppervlak wat ’n ingang vanaf die land van die lewendes het. Ander plekke van die hiernamaals sluit in die hemel, vaevuur, paradys en limbo.

In ander tradisies, wat nie die heirnamaals beskou as ’n plek van straf of beloning nie, beskryf die hel bloot as ’n bestemming van die afgestorwenes, die graf, ’n neutrale plek onder die oppervlak van die aarde (soos Sjeool of Hades.)

Verskillende sienings
---------------------

Die god Hades was in die Griekse mitologie bekend as die koning van die onderwêreld, ’n plek waarheen siele ná die dood gegaan het. Hermes, die boodskapper van die gode, en Charon, die bootsman, sou ’n afgestorwene se siel neem na die onderwêreld, wat ook Hades genoem is. Hier is die siel geoordeel. As die mens in die lewe boos was, is hy na Tartaros gestuur waar die siel gestraf is deur dit met lawa te brand of op ’n folterbank uitmekaar te trek. 

Sjeool is in die Hebreeuse Bybel is ’n plek van donkerte waarheen alle afgestorwenes gaan, beide die regverdiges en goddeloses. Dit is ’n plek van stilte en donkerte wat van die lewe en van God afgesny is. Dit word in die Afrikaanse Bybel as "doderyk" vertaal.

In die Christendom is die hel die plek of toestand waarheen onboetvaardige sondaars gaan – óf met hul dood óf met die laaste oordeel. Die Nuwe Testament beskryf die hel dikwels as die "onblusbare vuur" of "ewige vuur". Op ander plekke word gepraat van ’n plek waar mense "sal huil en op hulle tande sal kners", van "lyding" en "benoudheid", "ewige verdoemenis", "gloeiende vuur" en "veroordeel en verdelg". Openbaring praat van "die poel van vuur en swael" waar "die duiwel, die dier en die vals profeet dag en nag gepynig [sal] word tot in alle ewigheid".

In Islam is jahannam gevul met vuur, kookwater en verskeie ander martelings vir dié wat nie in Allah geglo en die sjaria (wette) gevolg het nie of die profete en boodskappers van Islam verwerp het.
Die **Mosambiekse spoegkobra** (*Naja mossambica*) is 'n giftige kobraslang tuis in Afrika. Dit word algemeen aangetref in Angola, Botswana, Mosambiek, Namibië, Suid-Afrika, Tanzanië, Zambië en Zimbabwe. In Suid-Afrika kom dit
in Mpumalanga, Noordwes, Gauteng, Limpopo en KwaZulu-Natal voor.

Taksonomie
----------

Die Duitse natuurkundige Wilhelm Peters het die spesie in 1854 beskryf.

Voorkoms
--------

Die slang se kleur is ligbruin of liggrys. Elke skub is donker omlyn. Die buik is pienk of geel met donker kruisstroke en daar is kolle op die keel. Die slang word 1 - 1,5 m lank.

Gif
---

Die slang se gif is sitotoksies, m.a.w. weefselvernietigend, en is nie lewensgevaarlik nie. Onmiddellike behandeling is nodig anders vind weefselverlies plaas wat veloorplantings kan noodsaak. Die Mosambiekse spoegkobra kan sy gif tot 2 meter ver en baie akkuraat spoeg. Die gif moet dadelik uit die oë gewas word. 'n Teengif is beskikbaar.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van slange

Bron
----

* Die Suid-Afrikaanse Gids- feite en wenke. Isabel Uys. 2009 ISBN 978-1-86919-324-9
**Friedrichsdorf** is 'n stad in die administratiewe distrik Hochtaunuskreis van die Duitse deelstaat Hesse, sowat 20 kilometer noord van Frankfurt am Main aan die voet van die Taunus-bergreeks, met 'n bevolking van 24 570 in vyf stadsdele - Friedrichsdorf, Seulberg, Burgholzhausen vor der Höhe, Dillingen en Köppern. Friedrichsdorf is tans die derde grootste nedersetting in die distrik na Bad Homburg vor der Höhe en Oberursel.

Die vroegste spore van menslike gemeenskappe dateer terug na die pre-historiese tydperk, terwyl argeologiese vondse uit die Romeinse tyd 'n gedetailleerde insig in die antieke geskiedenis van die gebied verskaf. Die oudste verwysings na (Burg-)Holzhausen en Köppern kom in middeleeuse dokumente voor, Seulberg word selfs as die oudste nedersetting in die Hochtaunuskreis beskou.

Die kernstad Friedrichsdorf is in 1687 deur Franse Hugenotevlugtelinge gestig, net soos die plaaslike beskuitbedryf wat wêreldfaam geniet. Die stad word daarnaas met die geskiedenis van telekommunikasie verbind - Philipp Reis het hier omstreeks 1860 die eerste telefoon ontwikkel. Ander bekende boorlinge van Friedrichsdorf was Édouard Désor (1811-1882), 'n universele geleerde wat belangrike navorsing met betrekking tot geologie, paleontologie en pre-historiese geskiedenis gedoen het, en Marie Blanc (1833-1881), die dogter van 'n plaaslike skoenmaker wat in die ouderdom van vyftien kennis gemaak het met die kasinopagter François Blanc. Die twee het later getrou en die beroemde kasino van Monte Carlo in Monaco gestig.
Die **Nqweba-dam** (voorheen bekend as die **Van Ryneveldpasdam**) in die Sondagsrivier lê 1,6 km noord van Graaff-Reinet langs die Van Ryneveldpas tussen Graaff-Reinet en Murraysburg. Dit vorm deel van die Kamdeboo Nasionale Park en is sedert 1999 die eiendom van die Camdeboo Plaaslike Munisipaliteit.

Op 27 September 1920 het die munisipaliteit van Graaff-Reinet en die Van Ryneveldsbesproeiingsraad 'n ooreenkoms aangegaan waarvolgens die munisipaliteit 'n stuk meentgrond sal verskaf vir die bou van 'n dam waaruit die munisipaliteit dan 9 miljoen liter water per dag sal ontvang vir gebruik vir die dorp. In Junie 1921 het die konstruksiewerk begin en op 14 Julie 1925 het die voorsitter van die besproeiingsraad, H. Urquhart, die dam geopen. 

Op 1 Januarie 1932 het die dam vir die eerste keer oorgeloop. Dit het ook gebeur in 1948, Maart 1961, 1974, 1986, Maart 2008 en Februarie 2011. Ongelukkig het die dam nooit aan die oorspronklike verwagtinge voldoen nie. Aanvanklik is gehoop dat 8 500 ha met die uitgebreide kanaalnetwerk besproei sou kon word. Droogtes in die vroeë dertigerjare, die middel van die veertigerjare en die middel van die vyftigerjare van die 20ste eeu het die lewe vir die boere (afhanklik van die water vir suiping vir skape, angorabokke en beeste en besproeiing van lusern en ander veevoer) baie bemoeilik. Op 26 November 1957 is die dam vir die eerste maal leeg verklaar. ‘n Te groot aantal klein damme in die opvanggebied het die afloop sterk laat afneem.

Die opvanggebied is 3 825 km2 groot en het 'n gemiddelde jaarlikse neerslag van 330 mm. Alhoewel die dam se kapasiteit in 1928 op 79 miljoen m3 vasgestel is, het dit deur toeslikking sodanig afgeneem dat die volume in die begin van die 21ste eeu reeds gehalveer is. 

Die hoogte van die damwal is 30,48 m bo die rivierbedding en sy lengte is 381 m. Die wateroppervlakte beslaan 1133 hektaar as die dam vol is. 

In 2001 het die Stadsraad besluit om die naam van die dam te verander na Nqweba-dam. Nqweba is die Xhosa vir ontmoetingsplek omdat die dam geleë is by die samevloeiing van die Sondags-, Gats- en Pienaarriviere.

Die dam word nie meer vir besproeiing gebruik nie, maar wel vir die dorp Graaff-Reinet se water en toerisme (watersport, voëlkykery). Omdat die damwal tydens vloede onstabiel is, is dit een van die onveiligste damme van sy formaat in Suid-Afrika.

Trivia
------

* Gideon Scheepers se graf word deur die dam se water bedek.
* In Randall Wicomb se liedjie *Graaff-Reinet* kom die dam se ou naam voor.

Sien ook
--------

* Lys van grootste damme in Suid-Afrika

Bibliografie
------------

* Inligtingsborde by die dam
* Nqweba Dam – supplying water to the thirsty Karoo. The Water Wheel, July/August 2010. www.ewisa.co.za
* *Standard Encyclopaedia of Southern Africa*, deel 11. Kaapstad: Nasou, 1975. ISBN 0-625-00327-6
'n Byna volledige, mediumgrootte igloe.
'n **Igloe** is die Eskimo- of Innuït-woord vir "huis" of "woning" en word in Afrikaans gebruik om na hierdie nasie se yshuise te verwys.

'n Illustrasie uit Charles Francis Hall se *Arctic Researches and Life Among the Esquimaux* (1865)
'n Tipiese ysigloe is 'n skuiling wat uit sneeublokke gebou word, hoofsaaklik in die vorm van 'n koepel. Alhoewel igloes met alle Eskimo's geassosieer word, is hulle hoofsaaklik gebou deur die volke van Kanada se Sentrale Arktiese gebied en Groenland se *Qaanaaq*-gebied gebou. Ander Eskimo- of Innuïtvolke insuleer hulle huise met huide en walvisbene. Die gebruike van sneeu help om die gebou te insuleer, aangesien die lugborrels in die ys 'n ekstra insulerende laag vorm. Temperature buite die igloe kan tot -45 °C daal, terwyl dit binne-in die igloe tussen -7 en 16 °C wissel, bloot deur die verwarming van liggaamlike hitte.

Tradisionele soorte
-------------------

Die metode vir steenlegging by 'n igloe.
Daar was tradisioneel drie soorte igloes, elk met verskillende groottes en verskillende doeleindes.

Die kleinste was bedoel was 'n tydelike skuiling, slegs vir die gebruik van een of twee nagte, veral deur jagters.

Die volgende was 'n semi-permanent, middelgrootte familieskuiling. Hulle was gewoonlik 'n enkelkamergebou wat een of twee gesinne gehuisves het. 'n Aantal van hulle was dikwels in mekaar se nabyheid gebou om 'n soort dorpie te vorm.

Die grootste igloes was gewoonlik in groepe van twee gebou. Een van die geboue was 'n tydelike gebou vir spesiale geleenthede, die ander as 'n woning. Hulle kon tot vyf kamers hê en tot 20 mense huisves. So 'n groot igloe kon gebou word deur klomp kleiner igloes met tonnels te verbind.
Rooibekkweleas in 'n boom.
Die **Rooibekkwelea**, een van die wêreld se mees talryke voëlspesies met 'n geskatte volwasse broeipopulasie van 1,5 miljard, is 'n nomadiese voël wat in groot swerms in Afrika suid van die Sahara en Suider-Afrika voorkom. Dié voël word ook soms die "treksprinkaan" van die voëlwêreld genoem, vanweë hul geneigdheid om in kwetterende swerms van miljoene voëls te beweeg. Hierdie swerms kan langer as vyf ure aanhou terwyl hulle in gesinkroniseerde golfbewegings verbyvlieg.

'n Swerm rooibekkwelea wat op 'n kleingraanoes neerdaal, kan tot vier ton graan per dag verorber. Die vretende voëls mors ook baie van die graan wanneer dit halfgevreet op die grond val.

'n Swerm rooibekkwelea kan uit duisende voëls bestaan.

Broei en eetgewoontes
---------------------

Rooibekkwelea kan drie keer per seisoen broei, van Oktober tot April. Die voëls maak nes in groot kolonies van sowat 300 000 voëls. Die broeisiklus is gekoördineer en ’n groot hoeveelheid voëls sal gelyk opdaag en dadelik nesbou. Wyfies lê ’n gemiddeld van drie ligblou eiers op ’n keer, wat na 12 dae uitbroei. Die kuikens word vir die eerste 20 dae met insekte gevoer, waarna hulle onafhanklik aan grassade en graan begin voed. So ’n broeisiklus kan binne 35 dae voltooi word en die kolonie word gewoonlik binne ses weke verlaat.

Tydens die broeiseisoen, sal die kwelea gewoonlik nie verder as 'n kilometer van hul broeiplek af na kos soek nie. Buite die broeiseisoen kan hulle sowat 40 km na 'n voedingsbron aflê, om dan weer terug te keer na dieselfde slaapplek. Hulle is egter nomadiese voëltjies en kan ook veel verder na voedingsbronne vlieg.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

Bronne
------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Quelea quelea***. |

* Die Burger, Dinsdag 28 Julie 2011
**Thomas Becket** (1118–1170) was ’n Britse priester wat die aartsbiskop van Kantelberg geword het. Hy het ’n ernstige appeltjie te skil gehad met koning Hendrik II van Engeland, en dié het glo gesê: "*Who will rid me of this turbulent priest?*" As gevolg daarvan het van die koning se soldate Becket in 1170 in die Kantelbergse katedraal om die lewe gebring.

Lewensloop
----------

Die moord op Thomas Becket.
Thomas Becket is op 21 Desember in ongeveer 1119 in Cheapside, Londen gebore. Sy pa was 'n Normandiese koopman gewees. Op 16-jarige ouderdom vertrek hy na Parys om teologie te studeer.

In 1154 word hy die aartsdiaken en in 1155 kanselier van koning Hendrik II van Engeland. Gedurende die tyd ontwikkel daar 'n vriendskap tussen Becket en die koning en hy word in 1162 die aartsbiskop van Kantelberg. In 1164 onderwerp die koning die kerk aan sy mag. Becket stem aanvanklik hiertoe in, maar besluit later tot die koning se ontsteltenis daarteen.

Die koning probeer om van Becket ontslae te raak en beskuldig hom van finansiële wanpraktyke tydens sy kanselierskap. Hy word in 1164 gedagvaar, maar beroep hom op die pous. Slegs die pous kon regspraak oor 'n kardinaal lewer. Becket vlug na die vasteland, waar hy in die abdy van Pontigny aanbly. Hy het die steun van pous Alexander III geniet, maar die pous kon nie help nie, omdat hy self in 'n moeilike situasie was weens die onmin met die Duitse keiser Frederik Barbarossa en teenpous Paschalis III.

In 1170 tree pous Alexander wel op, nadat die koning sy seun deur die aartsbiskop van York laat kroon, en nie deur Thomas, die aartsbiskop van Kantelberg nie. Die pous dwing Hendrik om 'n kompromie met Becket aan te gaan, wat hom toelaat om na Engeland terug te keer. In dieselfde jaar neem vier Normandiese ridders 'n versugting van die koning letterlik op, waarna hulle Becket in die katedraal van Kantelberg vermoor. Nicolas de Camargue, 'n bode wat deur Hendrik gestuur is, daag te laat op om die drama te voorkom.

Koning Hendrik II doen op 21 Mei 1172 in Avranches boete vir die moord op Becket, en sluit hier ook die sogenaamde "Ooreenkoms van Avranches" met die kerk. In 1174 verklaar Pous Alexander III hom heilig.
*Jupiter en Antiope*, Hendrik Goltzius (omstreeks 1616).
*Jupiter en Antiope*, deur Antoine Watteau.
**Antiope** was in die Griekse mitologie die dogter van die riviergod Asopos, volgens Homeros. Haar skoonheid is raakgesien deur Zeus, wat hom soos ’n sater vermom en haar verkrag het. Daarna het Epopeus haar ontvoer en geweier om haar te laat gaan totdat haar oom, Lukos, hom gedwing het.

Antiope se seuns
----------------

Op pad huis toe het Antiope die lewe geskenk aan ’n tweeling, Amfion en Zetos. Amfion was Zeus se seun en Zetos die seun van Epopeus. Albei is by ’n veewagter gelos om grootgemaak te word.

In Thebe is Antiope toe deur Dirke, die vrou van Lukos, getreiter en sy het na Eleuterai ontsnap. Daar het sy onwetend skuiling gevind in die huis waar haar twee seuns as veewagters gewoon het. Hier is sy ontdek deur Dirke, wat ’n fees daar kom bywoon het. Sy het die twee seuns beveel om Antiope aan die horings van ’n wilde bul vas te bind. Net toe hulle dit wou doen, het die ou veewagter wat hulle grootgemaak het, sy geheim onthul. Die seuns het Dirke toe aan die bul vasgebind omdat sy hul ma so wreed behandel het.

Weens dié daad het Dionisos Antiope met waansin gestraf en sy het doelloos deur Griekeland geswerf totdat sy later gesond gemaak is. Daarna het sy met Fokus van Titorka getrou.

Amfion het ’n bekende sanger en musikant geword nadat Hermes hom ’n goue lier gegee en hom dit leer speel het; Zetos was ’n jagter en veewagter. Vir Grieke van die klassieke tydperk was dié verskil tussen die broers die hoofelement van die verhaal. Amfion is met Niobe getroud en het selfmoord gepleeg ná die dood van sy vrou en kinders. Zetos het met Edon getrou (of soms met Tebe). Die broers is saam in een graf begrawe.
**Antibes** is 'n stad in die département Alpes-Maritimes in die suidooste van Frankryk, geleë aan die voet van die Alpe en langs die Côte d'Azur of Franse Riviera, tussen Cannes in die ooste en Nice in die weste, met sowat 73 000 inwoners. Gedurende die somermaande huisves die stad daarnaas sowat 200 000 toeriste. Die stad is naby die grootpad Autoroute 8 ("La Provençale"), die spoorweg tussen Marseille en Monaco en die lughawe van Nice geleë.

Antibes het saam met die strandoord Juan-les-Pins, een van sy kwartiere wat oorspronklik 'n klein vissershawe was, en sy see- en jaghawe Port Vauban (die grootste jaghawe in Europa) in die vroeë 20ste eeu tot 'n gewilde toeristebestemming ontwikkel. Antibes – een van die oudste nedersettings langs die Côte d'Azur – staan veral bekend vir sy historiese middestad wat 'n deur goed bewaarde 16de eeuse stadsmuur en versterkings omring word. Die stervormige vesting Fort Carré is tans 'n gewilde uitsigpunt bo-oor die jaghawe met sy luukse en megajagte.

Die beboste skiereiland Kaap Antibes (*Cap d'Antibes*) skei Antibes van Juan-les-Pins, 'n elegante strandoord wat vir sy naglewe en sy musiekfees *Jazz à Juan* bekendstaan.

Geskiedenis
-----------

Antibes is omstreeks 340 v.C. deur Griekse koloniste gestig. Die moderne Franse stadsnaam naam is afgelei van die Griekse *Antipolis* ("die stad teenoor" Nice). In die Romeinse tydperk het Antipolis die status van *municipium* (Romeinse stad) verwerf.

Tussen 400 en 1244 was Antibes die setel van 'n biskop wat vervolgens na Grasse verskuif is. In 1481 is Antibes as 'n deel van die graafskap Provence by Frankryk ingelyf en het 'n belangrike strategiese rol as grensstad met Savoie gespeel. In die 17de eeu is die stad en sy hawe deur die argitek Vauban versterk. Napoleon I Bonaparte het ná sy terugkeer van die eiland Elba in die stadswyk Golfe-Juan voet aan wal gesit. Die vakansieoord Juan-les-Pins is in 1882 gestig. Dit was een van die gasheerstede tydens die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1938.

Besienswaardighede
------------------

'n Klein straatjie ("ruelle") in die ou stadskern van Antibes
Die historiese middestad van Antibes met sy stadsmuur en versterkings is, saam met die strande van Juan-les-Pins en die jaghawe die belangrikste besienswaardighede. Die Musée Picasso in die Château Grimaldi vertoon kunswerke van Pablo Picasso wat tydens sy verblyf in Antibes ontstaan het – keramiek, sketse, tekeninge en skilderye. Sy ligging vlak by die Middellandse See maak van hierdie museum een van die mooiste instellings van sy soort in Frankryk.
Gerhardminnebron is in Suid-AfrikaGerhardminnebronGerhard  
minnebronOog van Gerhardminnebron in Suid-Afrika.

Die **Gerhardminnebron** naby Potchefstroom is een van Suid-Afrika se sterkste fonteine.

Die bron lê langs die R501-pad, 2½ km oos van die spoorweghalte Frederikstad in die rigting van Gatsrand, 34 km suidwes van Carletonville, 23 km noord van Potchefstroom, noord van die Boskopdam-natuurreservaat en suidwes van die Abe Bailey-natuurreservaat. Dit is by die koördinate 26°28′47″S 27°9′6″O﻿ / ﻿26.47972°S 27.15167°O﻿ / -26.47972; 27.15167 en 1 415 m bo seevlak.

Die bron lewer 'n konstante vloei van ongeveer 2500 m³ water per uur, d.w.s. tussen 60 000 en 80 000 m³ per dag. 'n Damwal keer die water af na kanale. Hierdie water word benut vir besproeiing en huishoudelike gebruik in Potchefstroom. Onbenutte water loop met die Wonderfonteinspruit en die Mooirivier na die Vaalrivier.

Die belangrikste bron van grondwater in Suid-Afrika is die dolomiet-serie, dit is klip met 'n baie hoë kalkinhoud, wat geoloë die Transvaalsisteem noem. Dit beslaan 'n area van 14 000 km², dus effens meer as 1% van die land se oppervlakte. Dele van die rotse word in die water opgelos en weggevoer. Dus is die ondergrondse water ryk aan minerale en soute. Mynbou gebruik baie van die ondergrondse water en besoedel die omgewing en die water.

Die eerste vestiging van boere in die gebied was in 1838 deur die Voortrekker Gerhard Breytenbach en sy gesin. In die 1890’s word die plaas die eiendom van Sammy Marks en hy bou die eerste besproeiingskanale.

Waarskynlik is die bron genoem na bogenoemde Gerhard en die bekende Minnebron, 'n fontein suid van Leuven in België.

Lees ook
--------

* Oog van Kuruman
* Schoonspruitoog

Bibliografie
------------

*
Die **Lumangwe-waterval** is die grootste waterval in die binneland van Zambië. Dit lyk baie op die Victoria-waterval.

Dit lê in die Kalungwishirivier, by 9° 31′ 30″ suid en 29° 22′ 0″ oos en 82km noordwes van die dorp Kawambwa in die Luapula-provinsie. In die reënseisoen (April-Mei) styg die stuifwater 100m die lug in. Die val het ‘n hoogte van 35m en is minstens 100m wyd.

Stroomaf van die Lumangwe-val is daar ‘n hele ry valle en stroomversnellings, naamlik die Kabwelume-waterval, die Chipempe-val, die Kundabwika-val en die Mumbulumaval. Daarna vloei die water van die Kalungwishirivier in die Mweru-meer. 

Die plaaslike bevolking vertel dat die afstand van 5km tussen die Lumanwe- en die Kabwelume-waterval die tuiste is van die Gees van die Groot Slang met die naam Lumangwe. 

Hierdie waterval is afgeleë en moeilik bereikbaar. Van die pad tussen Mporokoso en Kawambwa loop ‘n swak grondpad noordwes na die val.

Bibliografie
------------

* 
* luapulaprovince.gov.zm
* tripadvisor.co.za
* victoriafalls24.com
* world-of-waterfalls.com
* zambiatourism.com
Die Ostrogbybel.
Die **Ostrogbybel** (Russies: Острожская Библия, *Ostrozjskaja Biblija*; Oekraïens: Острозька Біблія, *Ostrozka Biblija*) was een van die vroegste Oos-Slawiese vertalings van die Bybel en die eerste volledige gedrukte weergawe in Ou Kerkslawies. Dit is in 1581 in Ostroh in die Pools-Litause Gemenebes (tans in Oekraïne) by die drukker Iwan Fjodorof gedruk met die hulp van die Roeteense prins Konstantin Ostrogski.

Die Ostrogbybel is uit die Griekse Septuagint vertaal en is twee keer gedruk: op 12 Julie 1580 en met 'n hersiene weergawe op 12 Augustus 1581. Dit is 'n monumentale publikasie van 1 256 bladsye wat rojaal versier is. Dit was die eerste Bybel wat in Cyrilliese skrif gedruk is en het as model vir latere Russiese weergawes van die Bybel gedien.

Die Bybel is in Rusland, Oekraïne en Belarus gebruik en was ook oorsee bekend. Dit is in 1663 in Moskou herdruk. Dié weergawe is ook bekend as die **Moskoubybel**.

Sien ook
--------

Russiese Bybelvertalings
Germania Inferior
Die hawetempel van die Colonia Ulpia Traiana (tans in die Argeologiese Park van Xanten)
**Germania Inferior** ("Laer-Germanië") was 'n Romeinse provinsie wes van die Ryn wat dele van die huidige Nederland, die noordweste van Duitsland en die hele België beslaan het. Dit het in die suide aan Germania Superior ("Bo-Germanië") gegrens. Die provinsie is in die jaar 89 n.C. gestig en het vroeër 'n militêre distrik gevorm wat deel uitgemaak het van Gallië. Die hoofstad van Germania Inferior was Colonia Claudia Ara Agrippinensium (die huidige Keulen).

Die Romeinse leër in die provinsie het bekend gestaan as *Exercitus Germaniae Inferioris* (letterlik "Leër van Laer-Germanië", vir inskrifte is dikwels die afkorting *EXGERINF* gebruik) en het tot soveel as vier legioene met bystandstroepe (auxilia) behels.

Geskiedenis
-----------

Die eerste gevegte tussen Romeinse troepe en Galliese of Germaanse stamme in die gebied van die latere provinsie het 55 v.C. tydens Gaius Julius Caesar se Galliese veldtog naby Kessel plaasgevind. 

Met die veldtogte van Drusus is vanaf die jaar 12 v.C. permanent Romeinse troepe in die streek gestasioneer. Die stigting van 'n Germaanse provinsie met militêre kampe was veral nodig om Gallië teen Germaanse aanvalle te beskerm. Drusus kon tydens sy veldtogte steeds weer na die stamgebiede van die Tungriërs en Ubiërs terugtrek wat reeds deur die Romeine beheer is en het sy strategiese posisies met 'n aantal vestings langs die Ryn- en Moeselriviere versterk voordat hy sy Germaanse veldtogte aangepak het. Drusus se militêre offensiewe het tot by die Noordsee en die Lippe- en Main-valleie gestrek, maar hy is weens 'n ongeluk in die jaar 9 v.C. oorlede. Alhoewel sy veldtogte onder meer deur sy broer Tiberius voortgesit is, het die Romeine geen nuwe Germaanse gebiede verower nie. Ná die verpletterende neerlaag van die legaat P. Quinctilius Varus in die slag by Teutoburgerwoud, waartydens drie Romeinse legioene deur die Cherusker Arminius verwoes is, het keiser Augustus veral die linker Rynoewer laat versterk. Sy opvolger Tiberius het besluit om die res van Germanië nie by die Romeinse Ryk in te lyf nie.

Nadat die Romeinse veldtogte oos van die Ryn, waarvan die laaste onder die bevel van Germanicus plaasgevind het, vir goed opgeskort is, is permanente militêre kampe vir die legioene van Laer-Germanië opgerig.

In 69 is Germania Inferior deur die Batawiese opstand geraak, en die Romeinse vesting van Castra Vetera naby die huidige Duitse stad Xanten is deur die opstandelinge verwoes. Germaanse stamme het ook later verskeie kere Romeinse militêre kampe en burgerlike nedersettings in Germania Inferior aangeval. Die provinsie se tweede belangrikste stad Colonia Ulpia Traiana (ook naby die huidige Xanten) is in 275 deur Germane merendeels verwoes, net soos die vesting Castra Vetera II wat sy voorganger vervang het.

Om en by 400 n.C. het die provinsie onder 'n golf Germaanse aanvalle tydens die Volksverhuising geswig.
**Lukraaketaar** is 'n Afrikaanse Suid-Afrikaanse akoestiese musiekgroep wat uit twee lede bestaan, Pierre Greeff en Alwyn Kotzé. Hulle beskryf hul lirieke as *"sielvolle woorde"* en hul musiek as *"akoesties met skop"*. Die groep se naam, *Lukraaketaar*, is 'n kombinasie van twee woorde: *lukraak*, wat beteken toeval, geluk, na willekeur; en *ketaar*, wat volgens hulle 'n woordspeling op "kitaar" en "kommentaar" is. Lukraaketaar is bekend vir hul uitgesprokenheid en retoriese vrae in hul lirieke.

Toe Kotzé en Greeff mekaar op Stellenbosch ontmoet het, was dit die begin van Lukraaketaar. Die twee vriende ken mekaar al meer as vier jaar en het nog altyd 'n passie vir musiek gedeel. Hulle skryf meestal saam aan hul liedjies en musiek en hoop dat hul eerste sewesnitkortspeler, *Fop Genade*, mense se lewens positief sal beïnvloed.

In hul musiek sing Pierre laag en Alwyn baie hoog.

Na 'n hiaat het Lukraaketaar in 2019 by die Liefde by die Dam-konsert by Meerendal in Durbanville, Kaapstad opgetree. Hulle het die verhoog met Loki Rothman gedeel.

Sien ook
--------

* Lys van Suid-Afrikaanse musiekgroepe
Die **gerolde-blaarsuikerbos** (*Protea revoluta*) is 'n blomdraende struik wat aan die bekende Protea genus behoort. Die plant is endemies aan Suid-Afrika. Dit kom vanaf die Sederberg tot Witteberg voor waar dit deel van die fynbos-bioom is. Die plant is plat en word 2 m in deursnee en blom van November tot Januarie met die hoogtepunt van November tot Januarie.

'n Brand vernietig die plant maar die sade oorleef. Die saad word geberg in 'n doppie en een tot twee jaar na dit geblom vrygelaat en deur die wind versprei. Die plant is eenslagtig. Bestuiwing vind plaas deur die werking van rotte, muise en voëls. Die plant groei in bergagtige restioveld op hoogtes van 900 - 1 600 m.

In Engels staan dit as die *Rolled-leaf Sugarbush* bekend.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome
* Lys van proteaspesies

Bronne
------

* REDLIST Sanbi
* Biodiversityexplorer
* Protea Atlas
* Plants of the World Online

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q18080189
* GBIF: 5636746
* iNaturalist: 592536
* IPNI: 706092-1
* IUCN: 113215103
* NCBI: 273553
* Plant List: tro-26500519
* Tropicos: 26500519

 |
Die **Luo** (Luo: *Joluo* of *Jonagi/Onagi*, enkelvoud *Jaluo*, *Jaonagi* of *Joramogi/Nyikwaramogi*, letterlik: "Ramogi se erfgename") is 'n Nilo-Sahariese etniese groep inheems aan westelike Kenia, noordelike Uganda, en die Marastreek van noordelike Tanzanië. Hulle behoort tot 'n groter groep van etnies-linguisties verwante Luo-volke wat in Suid-Soedan, suidwestelike Ethiopië, noordoostelike Uganda, suidwestelike Kenia en noordoostelike Tanzanië bly.

'n Tradisionele Luo-dorp by die *Bomas of Kenya*-museum
Blyplek van die Luo-volke
Die Luo is die vierde grootste etniese groep (11%) in Kenia, ná Kikuyu (17,2%), Luhya (13,8%) en Kalenjin (12,9%). Beide Luo en Kikuyu het die grootste deel van politieke mag in die eerste jare ná Kenia se onafhanklikheid in 1963 geërf. Die Luo-bevolking is in 1994 op 2 185 000 geskat en volgens die 2010-sensus op 3,4 miljoen. Dié getal is egter deur baie Luos in twyfel getrek omdat 'n beduidende aantal mense wat vroeër as Luo beskou is as Suba getel is (in beide Kenia en Tanzanië). Die Suba is op sowat 300 000 geskat, maar hulle is heeltemal geassimileerde Luo volgens kultuur, naam, taal en politieke oriëntasie en as gevolg van 'n sterk ondertrouery en interaksie is hulle lewensuitkyk min of meer dieselfde. Die Luo voel ook dat hul totale bevolking nog altyd afgeskaal is deur opeenvolgende sensusse van die Keniaanse regering in 'n poging om die sterk Luo-politieke stem te demp. Voorbeeld-sensusse wat deur deskundiges deurgevoer is skat die totale hedendaagse Keniaanse Luo-bevolking op sowat 5 miljoen. Die Tanzaniese Luo-bevolking is in 2001 op sowat 1,1 miljoen en in 2010 op sowat 1,9 miljoen beraam.

Die belangrikste Luo-lewensbestaan is vissery, landbou en pastorale veeteelt. Buite Luoland stel die Luo 'n beduidende deel van Oos-Afrika se intellektuele en opgeleide arbeidsmag in verskillende beroepe. Ander lede werk in Oos-Afrika as huurdervissers, kleinboere en stedelike werkers.

Hulle besig Dholuo, wat tot die Wes-Nilotiese tak van die Nilo-Sahariese tale behoort en deur ander Luo-volke soos Lango, Acholi, Adhola en Alur (almal in Uganda, dele van Suid-Soedan en oostelike Kongo) gepraat word, as moedertaal. Die vier golwe van Luo-migrasie was hoofsaaklik die vier Luo-sprekende groepe (Lwoo), veral Acholi en Padhola. Dholuo, soos in Kenia gebesig, word as toepaslik en standaard Luo beskou omdat dit eienskappe van al die ander Lwoo-tale bevat. Volgens skattings besit Dholuo 'n leksikale 90%-ooreenkoms met Lep Alur (Alur-taal), 83% met Lep Achol (Acholi-taal), 81% met Lango, 93% met Dhopadhola (Padhola-taal), 74% met Anuak en 69% met Jurchol (Luwo) en Dhi-Pari (Pari). Ten spyte van 'n gemeensame etniese oorsprong word hulle egter as tale op hul eie reg beskou wat deur taalverskuiwing weens beweging in die geografiese ruimte ontwikkel het.

Die Luo het verskeie musiekstyle soos Benga, Ohangla, Dodo, Nyatiti, Orutu en Otenga ontwikkel.
Poveglia, soos gesien vanuit Lido di Venezia
Die verlate hospitaal van Poveglia
Tydens 'n besoek aan Poveglia in 1889 het die Duitse geneeskundige en deskundige vir higiënemaatreëls Theodor Weyl in 'n verlate lasaret op 'n historiese pesmasker en geneeskundige uitrusting vir die desinfeksie van briewe afgekom
**Poveglia** [poˈveʎʎa] is 'n klein eiland in die Venesiaanse strandmeer met 'n oppervlakte van sowat 7,5 hektaar, geleë tussen Venesië en Lido di Venezia in die noordooste van Italië. 'n Klein kanaal verdeel die eiland in twee dele. Die oudste historiese verwysings na Poveglia dateer van 421, toe die Romeinse bevolking van die nabygeleë vasteland voor die aanvalle van Gote en Hunne moes swig, en volgens oorlewerings is die eiland bewoon tot 1379 toe die bevolking dit as gevolg van oorlogshandelinge tussen Venesië en Genua vir goed ontruim en hulle op Giudecca hervestig het.

Dit is nogtans Poveglia se donker verlede as 'n kwarantyn-eiland en begraafplaas vir slagoffers van die Swart Dood vanaf die 16de eeu. Nadat aansteeklike siektes herhaaldelik deur die bemannings van handelskepe in Venesië versprei is, het die stad se Magistraat vir Gesondheidswese Poveglia in 1776 amptelik tot 'n kwarantynstasie verklaar waar elke skip op pad na Venesië moes aandoen om bemanningslede vir einige simptome van builepes of ander aansteeklike siektes ondersoek is. Siekes is onmiddellik op die eiland in kwarantyn geplaas. 

Poveglia het tot in 1812 as kwaranty-eiland gedien. In 1922 is 'n hospitaal met bejaardetehuis op die eiland geopen wat tot in 1968 bestaan het. Sedert die hospitaal se sluiting is die eiland onbewoon. 'n Bepande veiling van die eiland in 2014, wat steeds in staatsbesit is, om hier 'n luukse toeristeoord op te rig, was onsuksesvol. Venesiaanse burgers het protes teen die projek aangeteken en geëis dat die eiland vir almal moet oopstaan.

Die eiland het 'n makabere reputasie soos blyk uit die byname wat daaraan gegee is - "eiland van waansin", "eiland van spoke", "eiland van demone" of net "die hel". Daar word beraam dat Poveglia in die loop van sy geskiedenis as kwarantyn-eiland meer as 160 000 slagoffers van die pes gehuisves het van wie die meeste hier oorlede is. Hul sterflike oorskot is veras of in massagrafte ter aarde bestel. Heelwat stedelike legendes het rondom Poveglia ontstaan wat van vampiere tot 'n beweerde waansinnige dokter strek wat na bewering gestessiekes vir onmenslike eksperimente misbruik het. Hulle is nie op historiese feite gegrond nie en bevredig eerder die sensasielus.

In 1889 het die Berlynse chemikus, geneeskundige en deskundige op die gebied van higiëne Theodor Weyl (1851−1913) 'n besoek aan Poveglia gebring om hier navorsing te doen. In 'n verlate lasaret het hy op historiese pesmaskers en geneeskundige uitrusting vir die desinfeksie van briewe afgekom.
**Powerscourt**  

**in Enniskerry**   
  

Graafskap Wicklow  
Flag of Ireland Ierland  


---

**Argitektuur**  

Palladiaanse boustyl  


---

**Gebou vir**  

Richard Wingfield,   
3de Viscount Powerscourt

---

**Argitek**  

Richard Cassels

---

**Opgerig**  

1731-1741

---

**Webtuiste**  

*Powerscourt.ie*

**Powerscourt** (Iers: *Eastát Chúirt an Phaoraigh*, Engels: *Powerscourt Estate*) is 'n landgoed in Enniskerry in die graafskap Wicklow, Republiek van Ierland, sowat 20 km suid van Dublin, wat vir sy herehuis en landskapstuin bekend staan. Die landgoed beslaan tans 19 hektaar.

Die Powerscourt-herehuis het in die 13de eeu as kasteel ontstaan en is in die 18de eeu deur die Duitse argitek Richard Cassels in die Palladiaanse styl herbou. Nadat die huis in 1974 deur 'n brand vernietig is, is dit in 1996 herstel.

Die landgoed is tans in besit van die Slazenger-gesin. Dit is 'n gewilde toeristetrekpleister en sluit geriewe soos 'n gholfbaan, 'n restaurant en 'n hotel in.
**Psigodinamiese terapie** is 'n vorm van diepte-sielkunde. Die primêre fokus is om die onbewuste inhoud van 'n pasiënt se psige te openbaar in 'n poging om psigiese spanning te verlig. Dit hou dus verband met psigoanalise, maar is gewoonlik van korter duur en minder intensief as psigoanalise. Psigodinamiese terapie maak ook meer gebruik van die interpersoonlike verhouding tussen die pasiënt en terapeut. Die benadering is ook gewoonlik meer eklekties en maak gebruik van tegnieke uit verskillende bronne, eerder as om staat te maak op net een teorie of benadering.

Geskiedenis
-----------

Die beginsels van die vorm van terapie is aanvanklik voorgehou in 1874 deur 'n Duitse wetenskaplike, Ernst Wilhelm von Brücke. Brücke, het beginsels ontleen van termodinamika, en voorgestel dat alle lewende organismes eintlik energie-sisteme is, wat beheer word deur die beginsel van energiebesparing. In daardie jaar was Brücke ook toesighouer oor 'n eerstejaar mediese student, Sigmund Freud by die Universiteit van Wene. Freud het later hierdie nuwe konsep van "dinamiese" fisiologie gebruik om sy eie begrip van die menslike psige beter te begryp.

Die konsep en toepassing van psigodinamika is later verder ontwikkel deur mense soos Carl Jung, Alfred Adler, Otto Rank en Melanie Klein.

Kernbeginsels
-------------

Hoewel psigodinamiese terapie verskeie vorms kan aanneem, word die volgende begrippe algemeen ingesluit:

* Intrapsigiese konflik en onbewuste konflik en die verband daarvan met ontwikkeling, staan sentraal en word beklemtoon.
* Verdedigingsmeganismes ontwikkel vanuit interne psigiese strukture met die doel om onaangename gevolge van konflik te vermy.
* Die geloof dat psigopatologie ontwikkel veral vanuit vroeë ervarings in die kinderjare.
* Lewenskwessies en dinamika sal ter sprake kom in die konteks van die verhouding tussen pasiënt en terapeut in die vorm van oordrag en teenoordrag.
* Die fokus op interpretasie van oordrag, verdedigingsmeganismes en huidige simptome en die deurwerk daarvan.
* Die geloof in insig as 'n kritiese komponent vir suksesvolle terapie.

Bronne
------

 *Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia*
1. ^ psychodynamic psychotherapy – guidetopsychology.com
2. ^ Horacio Etchegoyen: The Fundamentals of Psychoanalytic Technique, Karnac Books ed. New Ed, 2005.
3. ^ Sundberg, Norman (2001). Clinical Psychology: Evolving Theory, Practice, and Research. Englewood Cliffs: Prentice Hall.