recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*Croton tiglium*
*Croton tiglium*
**Krotonolie**  (*Crotonis oleum*) is 'n olie wat uit die saad van die boom *Croton tiglium* vervaardig word. Die boom is van die genus Euphorbiaceae en inheems aan Indië en die Maleise Argipel. Inwendig (indien gesluk) veroorsaak klein dosisse reeds diarree. Uitwendig (op die menslike vel) veroorsaak aanraking met die olie irritasie en swelling. Krotonolie word in sommige van die kosmetiese afskilferings-middels gebruik.

Omdat die aanwending van krotonolie baie irriterend en pynlik is, is dit reeds op laboratorium-diere aangewend om die prosesse en gevolge van pyn by lewende wesens te bestudeer.

Geskiedenis en enkele gebruike
------------------------------

Tydens die Tweede Wêreldoorlog het die VSA klein hoeveelhede krotonolie by die spiritus gevoeg wat gebruik is om torpedo's van hulle duikbote mee aan te dryf. Die olie is by die spiritus gevoeg om te verhoed dat die matrose die alkohol-dryfmiddel sou drink. Omdat alkohol by 'n laer temperatuur verdamp as krotonolie, het die matrose egter vinnig distillasiemetodes ontwikkel om die alkohol van die olie te skei.

Krotonoile is ook meer doeltreffend vir die produksie van biodiesel as Jatropha. 0,35 liter biobrandstof kan uit 'n kilogram krotonneute vervaardig word.

In populêre literatuur/rolprente
--------------------------------

In John Steinbeck se roman "*Oos van Eden*" (*East of Eden*), gebruik Kate krotonolie om Faye mee te vermoor, sodat sy Faye se bordeel kan erf. Faye word met 'n kombinasie van eers strignien (onsuksesvol) en dan twee druppels krotonolie (op 'n slaai van geblikte bone) vergiftig. Steinbeck verwys ook na krotonolie in sy boek *In Dubious Battle*, hoofstuk 7.

In die rolprent *El Dorado*, met John Wayne in die hoofrol, is rooipeper, mosterd, ipekakuana, asafoetida, krotonolie en kruit die bestanddele van die braakmiddel wat aan die dronk balju J. P. Harrah (Robert Mitchum) toegedien word om hom nugter te maak en om te verhoed dat hy vir die afsienbare toekoms weer sou drink. Arthur Hunnicutt se karakter Bul toon sy verrassing dat krotonolie deel van die braakmengsel sou wees.
**Pierre Wack** (11 April 1922–22 Desember 1997) was 'n onkonvensionele Franse olie-industrie uitvoerende hoof wat in die 1970's die gebruik van scenario-beplanning in die private sektor by Royal Dutch Shell se hoofkantoor in Londen ontwikkel het. So suksesvol was hy dat die Anglo-Hollandse oliereus in daardie dekade nie net een Arabiese geïnisieerde olieskok kon verwag nie, maar twee. Sy 1985 artikels "*Scenarios: Uncharted Waters Ahead*"  en "*Scenarios: Shooting the Rapids*" word beskou as een van die eerste om die gedagtes en teorieë van die futuris Herman Kahn in sakestrategie toe te pas. Danksy sy werk vir De Beers in Suid-Afrika het hy Nelson Mandela ontmoet en met sy scenario-tegniek bygedra in die vreedsame politieke oorgang in die land.

'n Biografie is in 2017 geskryf oor Pierre Wack deur Thomas J. Chermack wat sy lewensgeskiedenis asook die evolusie van scenario beplanning tydens sy tyd by Shell en daarna beskryf het. Die boek fokus ook op sy werk met De Beers en Anglo American-korporasie in Suid-Afrika, asook sy werk met scenarios wat gehelp het om die einde van apartheid teweeg te bring.

Bron
----

* Hierdie artikel is vertaal vanuit die Engelse Wikipedia
Moderne kroukietoerusting
Outydse skildery van drie dames en 'n heer wat kroukie speel
**Kroukie** (ook **croquet** in Afrikaans) is 'n buitelugbalsport met as doel om eerste 'n bal, met behulp van 'n houthamer, deur verskeie poortjes te slaan tot mens by die eindpaal aankom. Dit word deurgaans op 'n goed onderhoude, kortgesnyde grasperk gespeel.

Aanvanklik was kroukie veral 'n spel vir die welgesteldes. In Engeland word dit nog hoofsaaklik by privé-klubs gespeel, maar die lidmaatskap daarvan is deesdae vrylik oop. Die spel is aanvanklik met twee einddoele en nege hoepels gespeel, sedert die spel se opmars na die wêreldtentoonstelling in 1851 as die Ierse *Crooky*.

Spelreëls
---------

Kroukiespelers in Edinburgh
Deesdae erken die spel amptelik slegs een paaltje as einddoel met rondom dit ses geplaasde poortjes, hoepels, oftewel boë.

Op 'n oop, groot veld word gekleurde houtballe met 'n houthamer, (*mallet* genoem) in so min moontlik slae in 'n bepaalde volgorde deur ál die boë geslaan na die paaltje sentraal op die speelveld, *die eindspies.* Daar neem twee spanne deel, elk met hul eie kleur balle. Mens speel met een of twee balle en hanteer ook 'n voorgeestelsel.

Sien ook
--------

* Chole
* Gholf
* Kaatsspel
* Krieket
Die **Kroon van die Ryk** (Sardies: *Corona de Logu*) was ’n politieke instelling in Sardinië wat tydens die land se Giudicati-era (inheemse koninkryke van omstreeks 900 tot 1420) soos ’n wetgewer opgetree het.

Dit was saamgestel uit die *majorales* (of "wyse manne") van elke streek, sowel as die plaaslike *píscamos* (biskoppe), en die doel daarvan was om die regter-konings (*judiches*) te adviseer. Die *majorales* was gewoonlik óf familie van die regter-konings óf het behoort tot betroubare plaaslike families. Dit was eintlik byna identies aan die *witenagemot* van die Angel-Saksiese Engeland in beide die samestelling van die amptenare en die doel daarvan. Die kroon het die regter-koning benoem en die oppergesag toegeken, terwyl hy hom die reg voorbehou het om wette te bekragtig wat die hele ryk geraak het.

Die regter-koning was die oppermagistraat van die kroon, hoewel hy vervang kon word deur ’n *curadore* (’n soort president) of *majore* (’n soort burgemeester) indien nodig. Die vergaderings was in die hoofstad (of waar ook al die regter-koning gewoon het).

Die Sardiese woord *logu* beteken letterlik "plek", maar wanneer dit met ’n hoofletter begin, beteken dit die Giudicati.
’n Sowjet-posseël om die vlug te gedenk.
**Spoetnik 5** of **Korabl-Spoetnik 2** (Russies: Спутник-5; Корабль-Спутник-2 of **Skipsatelliet-2**) was die tweede toetsvlug van die Sowjetunie se Wostok-ruimtetuig wat later vir die eerste bemande ruimtevlug gebruik sou word. Dit was die eerste keer dat diere die ruimte ingestuur is en veilig teruggebring is aarde toe. Dit is op 19 Augustus 1960 gelanseer en het die weg gebaan vir die eerste bemande ruimtevlug, Wostok 1, wat minder as agt maande later gelanseer is.

In die ruimtetuig was twee honde, Belka en Strelka, 40 muise, twee rotte en verskeie plante, sowel as ’n televisiekamera wat die honde afgeneem het. Die tuig het op 20 Augustus teruggekeer, ’n dag ná die lansering. Al die diere was veilig en kort ná die landing is een van Strelka se hondjies na Caroline Kennedy, dogter van die destydse pres. John F. Kennedy, gestuur as ’n geskenk van die Sowjetunie.

Hierdie artikel is vertaal vanuit die Engelse Wikipedia


|  |  |
| --- | --- |
| **Spoetnik-program** |  |
| 

|  |
| --- |
| Spoetnik 1 • Spoetnik 2 • Spoetnik 3 • Spoetnik 4 • Spoetnik 5 • Spoetnik 6 • Spoetnik 7 |
|

 |
'n **Abses** is 'n versameling van etter wat binne 'n weefselholte van die liggaam opgebou het.

Daar bestaan twee hooftipes absesse.

Interne abses
-------------

Hierdie tipe abses word 'n empieem genoem wanneer dit op die brein of in die longe voorkom. 'n Interne abses kan in amper enige van die interne organe ontstaan, en word gewoonlik groot voordat dit gevind word. Die pasiënt ontwikkel gewoonlik 'n koors en voel olik. Dit ontstaan weens 'n bakteriële- of fungusinfeksie. Weens die infeksie vind weefselskade plaas en die dooie selle versamel as etter en vorm 'n abses.

Interne absesse benodig 'n ultraklankskandering of 'n laparoskopie om die diagnose te bevestig. 'n Interne abses word met 'n antibiotikum behandel sodat dit nie versprei nie, maar die abses sal tydens 'n operasie gedreineer moet word.

Eksterne absesse
----------------

'n Eksterne abses (velabses), vorm dikwels as gevolg van 'n velinfeksie (sellulitis).

Waar die velabses aanvanklik rooi, pynlik en hard voel, versag die abses soos wat die weefselholte meer en meer met etter gevul word. Met tyd vorm die abses 'n kop, wat bars sodat die etter uitvloei en die abses sodoende dan dreineer.

Aanvanklik word hierdie tipe abses met warm kompressie en 'n antibiotikum behandel, maar wanneer daar etter is, moet die abses dreineer word voordat dit sal genees.
Paul Kruger
Die **Kruger-miljoene** of **Kruger-ponde** verwys na 'n skat wat na bewering teen die einde van die Tweede Vryheidsoorlog deur of in opdrag van pres. Paul Kruger versteek is. Besonderhede oor die grootte van die skat verskil aansienlik. Baie soektogte na die skat is onderneem maar sonder welslae. Die oorsprong van die storie is die feit dat die Boereregering goudontginning op 'n beperkte skaal voortgesit het voordat hulle die Rand verlaat het. Hierdie goudstawe is na die Pretoriase Munt geneem waarvandaan dit, sommige in halfgemunte vorm, later verwyder is. Die meeste daarvan is vir oorlogsuitgawes gebruik en sommige daarvan is moontlik in die veld begrawe. Die hoeveelheid goud betrokke is egter baie oordrewe.

Die waarde van een goue Paul Kruger Pond , bekend as 'n Kruger Pond is ongeveer ZAR 7 000 000.00 (sewe miljoen Rand). Die waarde van die moontlike aantal Kruger Ponde is ZAR 7 000 000 000.00 (sewe miljard rand).

**Berekening van 7 Biljoen Rand se Kruger-miljoene**

Volgens Historikus Hedley Chilvers is daar benewens die 100 000 Goue Ponde wat saam met Paul Kruger se trein gereis het 480 769 Onse Goud Betrokke (met 'n moderne waarde van subminimum ZAR 7 Biljoene oftewel 1202 stawe goud.

Ook van die myne is goud gekonfiskeer net voor die vertrek van Paul Kruger op 4 Junie uit Pretoria naamlik 183 138 Onse Goud oftewel 457 stawe goud vanaf Witwatersrandse Myne insluitend Robinson (198 stawe goud) , Ferreira Diep (104 stawe Goud) Ferreira (96 stawe goud) en verskeie klein goud myntjies (60 stawe goud).

Hierdie historiese berekening deur 'n historikus word bevestig onafhanklik deur Lord Alfred Milner wat bevestig dat 1 294 000 Britse Pond tussen 29 Mei en 4 Junie 1900 uit die Mint en Nasionale (de facto Reserwe) Bank asook 2 500 000 Britse Pond vanaf die Myne verwyder is en dat bewys kan word dat minstens 800 000 Britse Pond se Goud voorraad nie bereken kan word nie en vermis word.

Sien ook
--------

* Kruger Miljoene, rolprent oor die Kruger-miljoene.

Bronne
------

* *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*, Eric Rosenthal, 1967
**Aslaug** (Oudnoors: *Áslaug*), ook genoem **Aslög**, **Kráka** of **Kraba**, is 'n figuur in die Noorse mitologie wat in die *Prosaïese Edda* van die 13de eeu genoem word. In die saga of Ragnar Lodbrok is sy een van sy vroue.

Legende
-------

Heimer en Aslaug, deur August Malmström (1856).
Volgens die 13de-eeuse *Verhaal van Ragnar Lodbrok* is Aslaug die dogter van die legendariese held Sigurd en sy vrou, Brynhildr, maar is sy deur deur Brynhildr se voog, Heimer, grootgemaak. 

Aslaug en Heimer het na Noorweë gereis, waar Heimer vermoor is. Sy is daarna deur die boere Áke en Grima grootgemaak. Hulle het haar Kráka ("Kraai") genoem. 

Eendag, terwyl sy gebad het, is sy deur Ragnar se manne ontdek. Hulle het hom van haar vertel en Ragnar het haar na hom laat kom. Om haar wysheid te toets het hy haar egter opdrag gegee om nie nakend of geklee te kom nie, nie honger of vol nie, en nie alleen of in 'n geselskap nie. Kráka het by hom aangekom geklee in 'n net terwyl sy aan 'n ui gebyt het en deur 'n hond vergesel is. Ragnar was beïndruk deur haar wysheid en het haar gevra om met hom te trou.

In die romantiese gedig "The Fostering of Aslaug" deur William Morris word van Aslaug se verhouding met Ragnar vertel, geskoei op die weergawe van die verhaal in Benjamin Thorpe se *Northern Mythology* (1851).

Aslaug is 'n hoofkarakter in die televisiereeks *Vikings*, waarin sy deur Alyssa Sutherland vertolk word. Haar rol is losweg op die legende gegrond.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
Ds. Abraham Pepler, 42 jaar lank leraar in die NG Kerk.
Die kerkgebou van die NG gemeente Molteno. Ds. Pepler, Molteno se tweede NG predikant, het die hoeksteen in Mei 1905 gelê.
Ds. **Abraham Johannes Pepler** (Franschhoek, 11 Maart 1854 - 25 Februarie 1948) was 'n leraar in die Nederduitse Gereformeerde Kerk.

Di. Pepler is op die ou wynplaas La Motte in die Franschhoek-vallei gebore en ontvang sy opleiding op Stellenbosch, maar onderbreek sy studie 'n tyd lank om onderwys te gee. In 1876 keer hy terug na die Eikestad en voltooi sy teologiese studie aan die Kweekskool in 1882. Sy eerste gemeente was Venterstad, waar hy op 14 Junie 1883 georden en bevestig is as die gemeente se eerste leraar. 

In 1899 neem ds. Pepler 'n beroep aan na die NG gemeente Molteno, ook in die Oos-Kaap, waar hy in September daardie jaar bevestig is. Hy arbei hier 'n kwarteeu lank voordat hy sy emeritaat in 1925 aanvaar. In dié tyd het die dorp Molteno sy belangrikheid as 'n steenkool-myndorp verloor toe beter gehalte steenkool uit Transvaal en Natal die laegraadse steenkool van die Stormberge onekonomies gemaak het. Ds. Pepler se voorganger op Molteno was die gemeente se eerste leraar, ds. J.F. Marais, wat in 1899 na die Dordrecht vertrek het. Die gemeente bereik 'n groot mylpaal tydens ds. Pepler se bediening nadat die kerkraad reeds op sy vergadering van 18 Februarie 1899 besluit het om 'n nuwe kerk te bou. Die geld vir die nuwe kerk is hoofsaaklik ingewin deur middel van die tiendestelsel. In Mei 1905 lê ds. Pepler die hoeksteen en op 20 April 1906 wy die gemeente sy indrukwekkende en stewige kerkgebou in wat vandag nog bo die dorp uittroon.

Hoewel ds. Pepler baie beroepe ontvang het, het hy verkies lank in 'n gemeente te bly. Ná sy emeritaat was hy nog in 13 gemeentes behulpsaam. Die skrywer van sy lewenskets in die NG Kerk se *Jaarboek* van 1949 sê van hom dat hy besonder gelief was in sy gemeentes, "want hy het nie net belanggestel in die sieleheil van sy lidmate nie, maar het ook 'n hart gehad vir al hul belange. Sy bediening van 42 jaar was dan ook kennelik geseënd." Deur sy hele loopbaan het hy belanggestel in kerklike en teologiese sake en selfs in sy hoë ouderdom was hy nog lief daarvoor om oor teologiese en wetenskaplike sake te redeneer. 

Ds. Pepler is in Februarie 1948 in die hoë ouderdom van 94 jaar oorlede.

Bronne
------

* Oberholster, dr. J.A.S. 1948. *Jaarboek van die Gefedereerde Nederduitse Gereformeerde Kerke, 1949*. Kaapstad: Jaarboek-kommissie van die Raad van die Kerke.
* Olivier, ds. P.L. (samesteller). 1952. *Ons gemeentelike feesalbum*. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers.
| **Seattle**
 |
| --- |
| **Kaart** | **Wapen** |
|  |
|  |
|  |
| **Vlag** |
|  |
|  |
|  **Land** |  Verenigde State |
|  **Deelstaat** |  Washington |
|  **Administratiewe distrik *(county)*** | King County |
|  **Koördinate** | 47°36′N 122°19′W﻿ / ﻿47.600°N 122.317°W﻿ / 47.600; -122.317Koördinate: 47°36′N 122°19′W﻿ / ﻿47.600°N 122.317°W﻿ / 47.600; -122.317 |
|  **Gestig op** | 14 Januarie 1865 |
|  **Geïnkorporeer op** | 2 September 1869 |
|  **Oppervlak:** |   |
|  - Totaal | 369,2 vk km |
|  **Hoogte bo seevlak** | 0-158 m |
|
|
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (2019) | 753 675 |
|  - Bevolkingsdigtheid | 2 017,7/vk km |
|  - Metropolitaanse gebied | 3 407 848 |
|  **Tydsone** | PST (UTC -8) |
|  - Somertyd | PDT (UTC -7) |
|  **Klimaat** |   |
|  - Tipe | Gematigde seeklimaat |
|  - Gemiddelde jaarlikse temperatuur | 10,6 °C |
|  - Gem. temp. Januarie/Julie | 3,4 / 18,1 °C |
|  - Gemiddelde jaarlikse neerslae | 984 mm |
|  **Burgemeester** | Jenny Durkan (D) |
|  **Amptelike webwerf** | *www.seattle.gov* |
|

**Seattle** is die 23ste grootste stad in die Verenigde State van Amerika en die grootste stad in die deelstaat Washington met 'n bevolking van meer as 700 000 (sy inwoners word in Engels *Seattleites* genoem), geleë aan die Puget Sound-seestraat in die Pasifiese Noordweste. Die stad word omring deur water, bergpieke en immergroen bosse. Parke en ander groen ruimtes in die stadsgebied beslaan 'n oppervlakte van duisende hektaar.

'n Lugfoto van Lake Union, 'n varswatermeer in die stadsgebied wat deel uitmaak van die *Lake Washington Ship Canal*
Baie groot ondernemings uit die tegnologiebedryf het hulle hoofkwartiere in Seattle en sy metropolitaanse gebied, waaronder Microsoft en Amazon. Die futuristiese *Space Needle* ("Ruimtenaald"), 'n uitsig- en restauranttoring met 'n hoogte van 184 meter wat ter geleentheid van die wêreldtentoonstelling van 1962, die *Century 21 Exposition*, opgerig is, is die bekendste baken van Seattle met jaarliks een miljoen besoekers. Die toring is in 2018 gerenoveer.

Ekonomie
--------

Van die grootste vervaardingingsaanlegte van Boeing se vliegtuie in net buite Seattle geleë. 

Dit is die geboorteplek van Grunge Musiek, Starbucks en Amazon.com.

Vervoer
-------

### Lughawe

Die meeste nasionale en internasionale besoekers kom by die *Sea-Tac International Airport* aan wat 14 myl suid van Seattle geleë is en sedert sy opening in 1944 die metropolitaanse gebied van Seattle en Tacoma bedien. 'n Openbare vervoerdiens na die middestad word deur *Link Light Rail* verskaf. Die rit neem sowat veertig minute.

Daar is nog twee kleiner lughawens in die omgewing. King County Internasionale lughawe, ook bekend as Boeing Field, en vyf myl suid van die middestad geleë, was tot 1944 Seattle se hooflughawe. Tans word dit deur kleiner lugrederye soos Kenmore Air bedien wat vlugte na bestemmings in ander dele van Washington bied, terwyl lugvrag ook hier gehanteer word. 

Paine Field, noord van Seattle in Everett geleë, is 'n klein lughawe vir privaatvliegtuie. Dit word ook deur 'n nabygeleë aanleg van die vliegtuigvervaardiger Boeing gebruik.

Sien ook
--------

* Kougommuur
* Universiteit van Washington
Abraham Kruger.
**Abraham Kruger** (plaas Olievenhoutfontein, distrik Burgersdorp, Kaapkolonie, 25 Februarie 1880 – onbekend) was ’n boer op die plaas Damplaats, omgewing Knapdaar, distrik Burgersdorp, politikus en kultuurleier. 

Kruger se ouers was Johannes Abraham en Maria Elizabeth Kruger, née Coetsee. Sy oorgrootvader was 'n neef van pres. Paul Kruger en het deelgeneem aan die opstand van Slagtersnek. Sy plaas Krugerspoort was op Slagtersnek. Hierdie Kruger-voorsaat het na die Suurberge gevlug; daarom is hy nie gevang nie. 

Abraham Kruger het in 1896 lid geword van die Afrikanerbond en is in 1902 gekies as sekretaris en lid van die distriksbestuur. In 1904 het sy begaafdheid as politikus aktief op die voorgrond begin kom; hy is toe gekies as voorsitter van die Bond en het onafgebroke gedien tot 1912. Daarna was hy tot in 1914 voorsitter van die Suid-Afrikaanse Party. Met die stigting van die Nasionale Party was hy 'n Hertzog-man en was saam met L.J. Steytler, later Volksraadslid, by die konferensie op De Aar. Hy het gedien as voorsitter van die distriksbestuur. Hy was meermale afgevaardigde na die Bonds- en later Nasionale Party-kongresse. In 1923 was hy op die Nasionale Party se kongres in Oos-Londen saamroeper van die Kommissie in sake Art. 4 van die Nasionale Programma, die twisappel van die Party. 

Hy was jare lank ouderling van die Gereformeerde Kerk. In die Afdelingsraad het hy uitstekende werk verrig. Gedurende die tyd dat hy in die raad gedien het, het hy meer geld vir sy wyk gekry as al sy voorgangers tesame. Hy was lid van die skoolkommissie en van die skoolraad en het groot belanggestel in dié werk. Vanaf 1925 was hy lid van die hoofbestuur van die Helpmekaar. In 1929 is hy gekies as lid van die hoofbestuur van die Calvinistiese Bond en in 1930 het hy in die uitvoerende raad daarvan gedien. 

In Desember 1929 is hy tydens die stigtingskongres in Bloemfontein gekies op die hoofbestuur van die FAK. Hy was ook een van die provinsiale leier van die FAK in Kaapland. Danksy sy betrokkenheid by die Calvinistiese Bond en FAK is hy beskryf as kultuurdraer en handhawerr. Hy het die kiesafdeling takke van die FAK gestig en g'n onkoste of ongerief was vir hom te groot nie. 

Kruger se stokperdjies was om ’n groot studie van die hemelliggame en ander wetenskaplike onderwerpe te maak. Hiervan was sy goed gevulde boekrakke 'n bewys.

Gesinslewe
----------

Kruger is op 25 September 1905 met Annie Venter getroud. Hulle het sewe kinders gehad van wie twee gesterf het toe hulle nog klein was.

Bron
----

* (af)  (en)  Reitz, Hjalmar en Oost, Harm (reds.), Goodman, I.M. (samesteller). 1931. *Die Nasionale Boek. 'n Geskiedenis van die ontstaan en groei van die Nasionale Party van Suid-Afrika en wat dit bereik het, tesaam met belangwekkende Artiekels in verband daarmee*. Johannesburg: Nasionale Boek Maatskappy.
**Biltmore Estate**  

**naby Asheville, Noord-Carolina**   
  

Vlag van Verenigde State van Amerika Verenigde State  


---

**Opgerig**  

Tussen 1889 en 1895

---

**Boustyl**  

Châteauesque

---

**Argitek**  

Richard Morris Hunt

---

**Webtuiste**  

*Biltmore House*

**Biltmore** is 'n groot privaat landgoed en toeristelokpunt in die Blue Ridge-berge naby Asheville in westelike Noord-Carolina. Biltmore House, die hoofgebou op die terrein, het tussen 1889 en 1895 as herewoning in die Châteauesque-styl vir George Washington Vanderbilt II en sy vrou Edith ontstaan. Europese herewonings en kastele, wat die egpaar tydens sy vakansies in die Ou Wêreld bewonder het, het as voorbeeld gedien. Met 250 vertrekke en 'n oppervlakte van meer as 16 000 m² is dit die grootste woning in privaat besit in die Verenigde State.

Biltmore House se wintertuin
Banketsaal in Biltmore House
Banketsaal in Biltmore House
Kaggel in die banketsaal
Die Biltmore-landgoed en -herehuis is vandag steeds in besit van George Washington Vanderbilt II se nakomelinge, maar staan oop vir die publiek. Die herehuis is een van die indrukwekkendste voorbeelde van Gilded Age-boukuns wat bewaar gebly het, net soos die omliggende tuin in die *jardin à la française* en Engelse landskapstuin-styl 'n beduidende plek in die tuinboukuns inneem wat uit dié periode oorgelewer is. Die *American Institute of Architects* het die herewoning in 2007 agste geranglys op sy lys van Amerika se gunsteling-boukuns.

Literatuur
----------

* Henry Wiencek en Donna M. Lucey: *National Geographic Guide to America's Great Houses*. National Geographic Society 1999, bl. 138-141
Die Champagne Castle-bergreeks vanaf die suide.
**Champagne Castle** is 'n bergpiek in die Sentrale Drakensberge in KwaZulu-Natal, Suid-Afrika. Dit is die tweede hoogste bergpiek in Suid-Afrika. Om dit lê ander pieke, waaronder Cathkinpiek (3 149 m), *Sterkhorn* (voorheen bekend as *Mount Memory*), *Monk's Cowl* en *Dragon's Back*.

Volgens oorlewering het twee onverskrokke bergklimmers, David Gray en majoor Grantham, die piek direk aan die voorkant van Cathkin af uitgeklim. Toe hulle hul oorwinning wou vier, val die bottel sjampanje op 'n rots stukkend en is die berg terstond *Champagne Castle* gedoop.

Cathkinpiek het sy naam aan 'n immigrant van Lanarkshire, Stephan Snyman, te danke. Snyman het die piek na 'n koppie in Glasgow, genaamd *Cathkin Braes*, genoem.

Die Champagne Castle-hotel bied 'n praguitsig oor die bergpiek. Op die perseel is rondawels wat in 1941 deur Italiaanse krygsgevangenes gebou is. Staproetes kan 'n entjie verder in die pad af, by Monk's Cowl, aangedurf word.

Sien ook
--------

* Lys van bergpieke in Suid-Afrika
Die Zauberflöte, die towerfluit (opera)
**Frederick Dalberg** (1907—1988) was 'n operasanger wat as bas hoë aansien in die buiteland verwerf het. Vir sy bydrae tot die Duitse opera en oratorium is die titel "Kammersänger" in Duitsland aan hom toegeken. Hy is ook in die tweede uitgawe van "Unvergängliche Stimmen" opgeneem. Die Dalberg-beurs vir jong Suid-Afrikaanse sangers is in 1988 tot sy nagedagtenis ingestel.

Lewensloop
----------

Dalberg (gebore Frederick Dalrymple) is op 7 Januarie 1907 in Newcastle upon Tyne, Brittanje, gebore. Op twaalfjarige ouderdom het sy ouers na Suid-Afrika geïmmigreer en hulle in Pretoria gevestig, waar hy jare lank in die koor van die St. Alban-katedraal was. Op negentienjarige leeftyd het hy sanglesse by Ernesto Ferri in Johannesburg begin neem, en in 1930 het hy na Dresden vertrek om verder in sang te studeer. In 1931 is hy in Leipzig vir drie jaar aangestel as eerste bas, en in 1946 het hy die hoofbas van die Staatsopera in München geword. In 1951 is hy in dieselfde pos by Covent Garden aangestel. Hy het in 1957 bedank en eerste bas geword by die operahuis in Mannheim, waar hy tot met sy aftrede in 1970 gebly het. Hy was vanaf 1970 deeltydse lektor in sang aan die Konservatorium vir Musiek van die Universiteit van Stellenbosch en sangadviseur by Kruik.

Frederick Dalberg was as sanger hoog aangeskrewe in die buiteland en het gereeld saam met beroemdes opgetree, onder andere saam met Maria Callas en Ebe Stigniani in *Norma* in Govent Garden en in talle Wagner-rolle by Bayreuth met Herbert von Karajan as dirigent. Terwyl hy aan Govent Garden verbonde was, het hy ook in die premières van Benjamin Britten en William Walton se werke opgetree.

Sy optredes in Suid-Afrika was beperk tot 'n paar operarolle, onder meer as Sarastro in *Die Zauberflöte* (Die Towerfluit) van Mozart tydens die Uniefees in Bloemfontein in 1960, Opsa se produksie van *Der Wildschütz* en Truk se *Faust.*

Dalberg was met die Duitse sopraan Ellen Winter getroud. Hulle dogter, Evelyn Dalberg (gebore 1939), het ook 'n operasanger geword. Hy is op 9 Mei 1988 in Suid-Afrika oorlede.

Bronnelys
---------

* Wêreldspektrum, Volume 4, bl.201-202, ISBN 0-908409-45-1
Commons
*Die skildery wat hier bespreek word, kan besigtig word by die webwerf van die *Museum of Modern Art*, waar dit tans gehuisves word.*

***La persistencia de la memoria*** (1931) of ***Die volharding van herinnering*** (ook bekend onder die Engelse titel, *The Persistance of Memory*) is moontlik een van die bekendste skilderye deur die kunstenaar Salvador Dalí. Die skildery is bekend vir sy beelde van sagte, verwelkte sakhorlosies.

Die Museum of Modern Art (MoMA, "Museum van moderne kuns") in New York besit die skildery sedert 1934. Dit is vertoon by die Tate Modern in Londen, vanaf 1 Junie tot 9 September 2007, as deel van 'n uitstalling getiteld *"Dalì and Film"*. Daarna het dit gereis na die Los Angeles County Museum of Art (14 Oktober 2007 - 6 Januarie 2008) en die Salvador Dalì Museum, in St. Petersburg, Florida (1 Februarie - 1 Junie 2008). Dit het na sy tuiste teruggekeer by die Museum of Modern Art in Junie 2008 as deel van die uitstalling *"Dalí and Film"* wat van 29 Junie tot 15 September 2008 gestrek het.

Beskrywing
----------

Die skildery is 'n olieverfskildery op doek, met 'n grootte van 24 × 33cm. Hierdie bekende surrealistiese werk het die beeld van sagte, verwelkte sakhorlosies bekendgestel, 'n tema wat Dalí sou herhaal in Die uiteenvalling van die volharding van herinnering (1952-1954). Daar is drie sulke horlosies te sien in hierdie skildery: een is oor die kant van 'n groot bruin blok in die linker-onderkantste hoek gedrapeer en het 'n vlieg op. 'n Tweede hang oor 'n enkele tak wat spruit uit 'n skynbaar dooie boomstam wat op dié bruin blok staan. In die middel van die skildery is daar 'n vervormde gesig (waarskynlik die kunstenaar self s'n) wat op 'n sofa lyk, die derde horlosie is oor die rugkant van hierdie "sofa" gedrapeer. Dalí het self na hierdie horlosies as die "camembert van tyd" verwys.

Naas die drie verlepte sakhorlosies is daar ook 'n helderder sakhorlosie wat op die bruin blok lê en 'n realistiese vorm besit. Dié sakhorlosie is donkerder in kleur en wemel van miere. Saam met die surrealistiese sakhorlosies suggereer dit dat tyd minder absoluut is as wat mens dink. Die miere simboliseer dan ook verganklikheid en vervolgens word tyd as verganklik uitgebeeld.

In die verte is daar 'n oseaan sigbaar met goue kranse aan die regterkant wat die kusgebied in Katalonië, Dalí se tuisland, voorstel.

Bronnelys
---------

* *The Persistence of Time* by die webwerf van die Museum of Modern Art. Laaste besoek op 5 Junie 2007.
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Vrywaring: Die mediese inligting verskaf op Wikipedia dien slegs as 'n riglyn en dra geen waarborg van feitelike korrektheid nie. Enige vrae of klagtes oor u persoonlike gesondheid behoort na 'n dokter verwys te word.* |

In mediese toetse, is 'n **vals positief** 'n fout in die rapportering van data waarin 'n toetsuitslag onvanpas dui op die aanwesigheid van 'n toestand, soos 'n siekte (die resultaat is **positief**), wanneer dit in werklikheid nie aanwesig is nie. 'n **Vals negatief** is 'n fout waarin 'n toetsuitslag onbehoorlik aandui dat daar nie 'n toestand is nie (die resultaat is **negatief**), wanneer dit in werklikheid teenwoordig is. Dit is die twee soorte foute in 'n binêre toets (en word gekontras met 'n korrekte resultaat, óf 'n **ware positiewe** óf 'n **ware negatiewe**.) Hulle staan ​​ook in die geneeskunde bekend as 'n *valse positiewe diagnose*, en in statistiek as 'n *valse positiewe fout*. 'n Valse positief is onderskei van oordiagnose, en verskil ook van te veel toetsing.

By statistiese hipotese is die soortgelyke begrippe bekend as tipe I- en tipe II-foute, waar 'n positiewe resultaat met die verwerping van die nulhipotese (die standaardposisie dat daar geen verband bestaan tussen twee gemete verskynsels of geen assosiasie tussen groepe nie) ooreenstem, en 'n negatiewe resultaat met die verwerping van die nulhipotese ooreenstem. Die terme word dikwels uitruilbaar gebruik, maar daar is verskille in besonderhede en interpretasie as gevolg van die verskille tussen mediese toetse en statistiese hipotese toetsing.

Voorbeelde
----------

### Valse positiewe fout

Die mees voor die hand liggende voorbeeld van 'n vals positief is wanneer 'n mediese toets aandui dat iemand 'n mediese toestand het, as hy dit nie het nie.

Die vals positiewe word gereeld na verwys as *vals alarms*. In een van Aesopus se fabels, "Die wolf en die skaapwagter", is die toestand wat getoets is "is daar 'n wolf naby die trop skape?". Die herder het aanvanklik verkeerdelik aangedui dat daar een is deur te skree "Wolf, wolf!" - dus 'n vals alarm.

### Valse negatiewe fout

'n Voorbeeld van 'n vals negatief is 'n skuldige gevangene wat vrygespreek is van 'n misdaad. Die voorwaarde dat die gevangene skuldig is, is waar (die gevangene is wel skuldig), maar die toets ('n verhoor in 'n geregshof) het nie daarin geslaag om hierdie voorwaarde te verwesenlik nie en het verkeerdelik besluit dat die gevangene nie skuldig was nie.
*Vir ander riviere met dieselfde naam in die Wes-Kaap, sien asseblief Valsrivier.*

Die **Valsrivier** is 'n belangrike sytak van die Vaalrivier. Die Valsrivier ontspring by 'n punt ongeveer 25 km suidwes van Bethlehem, 20 km suidoos van Paul Roux en 25 km noord van Fouriesburg. Naby sy oorsprong vloei die rivier onderdeur die N5 nasionale pad. 

Die opvanggebied van die Valsrivier is 7 870 vk. kilometer groot het een groot dam, die Serfonteindam, sowat 7 km buite Kroonstad. Daar is 'n aantal keerwalle deur die rivier.

Die rivier kronkel verby Lindley, deur Kroonstad en onderdeur die N1 nasionale pad. Dit hou langs Bothaville verby, waar dit 5 km wes van Bothaville (net 2 km stroomaf van die Balkfonteinwaterwerke) in die Vaalrivier invloei.

Wanneer die Valsrivier in vloed is, oorstroom dit soms die laagliggende oewergedeeltes van Bothaville. Gedurende 1988 is van die huise in Fonteinstraat oorstroom, en in Januarie 2010 het die water tot in agterplase gestyg.

Vroeër jare was die ou wabrug net buite Bothaville 'n belangrike oorgang oor die Valsrivier.

Sytakke
-------

* Elandspruit (sluit aan by Valsrivier by 27°47′45″S 27°37′02″O﻿ / ﻿27.79582°S 27.61726°O﻿ / -27.79582; 27.61726)
* Renosterspruit (sluit aan by Valsrivier by 27°29′07″S 27°04′47″O﻿ / ﻿27.4853°S 27.0798°O﻿ / -27.4853; 27.0798)
* Doringspruit
* Blomspruit
* Liebenbergstroom
'n **Posduif** is 'n duif wat spesiaal geteël is om as dierevervoer gebruik te word. Posduiwe is al gebruik van so vroeg as 1150 in Bagdad, om boodskappe te stuur. Later is posduiwe ook gebruik by Genghis Khan, asook in die Eerste- en Tweede Wêreldoorlog, waar duiwe honderduisende mense se lewens gered het, deur boodskappe oor te dra.

Intelligensie van duiwe
-----------------------

Duiwe word gebruik vir verskeie redes en take, omdat hulle gesien word as een van die mees intelligentste voëls op aarde. Hulle het die vermoë om take wat voorheen vir hulle geleer is, op te neem en uit te voer. Dit is ook bevind dat die duif die spieël-toets (die vermoë om 'n weerkaatsing te identifiseer) geslaag het. Dit maak die duif slegs een uit ses spesies wat dit kon regkry.

Dit is ook bevind dat duiwe al 26 letters van die alfabet kan uitken en konseptualiseer. In Wetenskaplike toetse is bevind dat duiwe kan onderskei tussen foto's, asook tussen verskeie mense op 'n foto.

Navigasie van posduiwe
----------------------

Duiwe word oor die algemeen as goeie dierevervoer gesien, want hulle kan vlieg tot en met 80km per uur. In een dag kan die duiwe meer as 966km ver vlieg. Duiwe het die vermoë om dan weer terug te keer na hul oorsponklike huis.

'n Studie van 10 jaar is gedoen deur Oxford Universiteit waar bevind is dat duiwe paaie en hoofweë gebruik om te navigeer. Ander teorië vermoed dat duiwe navigeer deur die aarde se magnetiese veld te gebruik, asook landmerke, die son en lae frekwensie klankgolwe.

Posduiwe in die oorlog
----------------------

Posduiwe is gebruik in die Eerste- en Tweede Wêreldoorlog, waar duiwe honderduisende mense se lewens gered het, deur boodskappe oor te dra. Die posduiwe is gehuisves op skepe in konvooie, waar hulle tydens 'n aanval, uitgestuur is met besonderhede van die presiese koördinate van die skip wat dan besig is om te sink. Dit het gelei tot baie mense wat gered word en oorleef het.

Posduiwe moes soms deur vuur en giftige gasse vlieg om die boodskappe huis toe te stuur. In die Tweede Wêreldoorlog is posduiwe minder gebruik, omdat die tegnologie van telekommunikasie op daardie stadium baie verbeter het.

Bybelse verwysing
-----------------

Die eerste verwysing na die duif in die Bybel, was in die ou Testament by die storie van Noag en die ark. Die duif is uit die ark gestuur om ondersoek in te stel of die watervloed al gesak het. Die duif het teruggekom met 'n olyftakkie in sy bek, wat 'n aanduiding was dat die watervloed gesak het.

Lees ook
--------

* Duif
* Dierevervoer
* Oorlogsduiwe
* Wildeposduif

Bronne
------

* Interessante feite van posduiwe
* *21 Amazing facts you didn't know about pigeons Geargiveer 10 Junie 2015 op Wayback Machine*
* Verenigde posduif-unie
* Bybel

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb12648605m (data)
* GND: 4128924-9
* LCCN: sh85061758
* NARA: 10640862
* NDL: 00561466

 |
Dirk Uys, LV vir Valsbaai van 1958 tot 1970.
**Valsbaai** was van 1953 tot 1994 'n kiesafdeling vir die Suid-Afrikaanse Volksraad in die omgewing van Strand en Gordonsbaai in die Helderbergstreek en in sy vroeë stadia ook ooswaarts tot by Caledon.

Agtergrond
----------

Afbakeningskommissies het van 1910 af telkens verander aan die grense en name van die kiesafdelings in die Helderberg en Overberg. In 1910, 1915, 1920, 1921 en 1924 was daar net Caledon. In 1929 kom Bredasdorp en Hottentots-Holland by. Die drie bestaan sy aan sy tot 1953 toe Caledon en Bredasdorp gekombineer word en Valsbaai sy opwagting maak. Caledon-Bredasdorp verdwyn voor 1958 se verkiesing en sy LV, Dirk Uys, word LV vir Valsbaai. In 1966 word Caledon opnuut afgebaken, maar Hottentots-Holland afgeskaf. Eers weer in 1974 regverdig die kiesertal in dié streek die instel van 'n derde kiesafdeling, wat tot 1994 as Helderberg sou bekend staan.

1958-1961
---------

Die LV vir Caledon-Bredasdorp, Dirk Uys, wen in 1958 in die nuwe kiesafdeling Valsbaai met 'n meerderheid van 777 stemme teen die Verenigde Party se J.J.S. Jordaan. In die volkstemming oor republiekwording in 1960 bring Valsbaai se kiesers 6 517 ja-stemme en 4 609 nee-stemme uit. In 1961 se algemene verkiesing stel Japie Basson en Henry Fagan se Nasionale Unie nietemin 'n kandidaat in Valsbaai, maar P.M. van Heerden kry 3 781 stemme vergeleke met Uys se 6 731, vir 'n oortuigende meerderheid van 2 950.

1966 en later
-------------

In 1966 word Uys onbestrede verkies en bly nog LV tot 27 Januarie 1970. In die algemene verkiesing daardie jaar kry die N.P. se Chris Heunis 7 863 stemme vergeleke met die V.P. se J.I. de Villiers se 3 739. Heunis skuif in 1974 oor na die nuwe kiesafdeling Helderberg, waar hy met 'n meerderheid van 2 625 stemme wen en in Valsbaai klop J.T. Albertyn die V.P. se P.J. Swanepoel met 'n meerderheid van 3 421. Die N.P. behou Valsbaai in 1977, 1981, 1987 en 1989.

Sien ook
--------

Bredasdorp, Caledon, Ceres, Clanwilliam, Helderberg, Hottentots-Holland, Malmesbury, Moorreesburg, Paarl, Piketberg, Riversdal, Stellenbosch, Swellendam, Wellington, Worcester

Bronne
------

* Potgieter, D.J. (ed.) 1972. *Standard Encyclopaedia of Southern Africa*. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery (Nasou).
* Schoeman, B.M. 1977. *Parlementêre verkiesings in Suid-Afrika 1910-1976*. Pretoria: Aktuele Publikasies.
**Yasovarman I** (Khmer: ព្រះបាទយសោវរ្ម័នទី១) was van 889 tot 910 die koning van die Khmer-ryk. Sy bynaam was die "Melaatse Koning".

Hy was die seun van koning Indravarman I en sy vrou, Indradevi. Sy onderwyser was die Brahmaan Vamasiva, wat deel was van die Devaraja-priesterskap.

Bewind
------

Ná die dood van Indravarman het Yasovarman en sy broer om die troon geveg, vermoedelik op land en op see. Eindelik het Yasovarman geseëvier. Omdat sy pa probeer keer het dat hy hom opvolg, het Yasovarman volgens inskripsies wat deur L.P. Briggs aangehaal word, "sy aanspraak op die troon deur sy pa, Indravarman I, of deur Jayavarman II, die stigter van die Angkor-dinastie, ontken en ’n uitgebreide stamboom opgestel waardeur hy hom deur sy ma verbind het aan antieke konings van Funan en Chenla".

’n Antieke reliëf uit die Phnom Bakheng-tempel uit die bewind van Yasovarman.
Yasovarman I het ’n mislukte inval op Champa geloods, soos by Banteay Chmar gedokumenteer is.:54 In die eerste jaar van sy bewind het hy sowat 100 kloosters in sy koninkryk laat bou.:111–112 Hulle is gebruik as rusplek vir askete en die koning op sy reise. In 893 het hy bouwerk aan die Indratataka-baray (reservoir) voortgesit wat deur sy pa begin is. In die middel van hierdie meer (wat nou droog is) het hy die Lolei-tempel laat bou.

Yasovarman was een van die groot Angkor-konings. Sy grootste prestasie was om sy hoofstad van Hariharalaya te skuif na Yashodharapura, waar dit 600 jaar lank gebly het.:103 Dit was hier waar al die groot en beroemde godsdiensmonumente soos die Angkor Wat gebou is. Eerstens het hy die skuif gemaak omdat daar reeds te veel tempels in die ou hoofstad was, en tweedens omdat dit nader aan die Siem Reap-rivier was en halfpad tussen die Kulenheuwels en die Tonlé Sap. So was hy nader aan die groot waterbronne.

Yashodharapura is op ’n lae heuwel, Bakheng, gebou en deur ’n pad met Hariharalaya verbind. Terselfdertyd het hy ’n groot reservoir by sy nuwe hoofstad begin bou. Hierdie kunsmatige meer is die Yashodharatataka, of die Oostelike Baray.:64–65

Die Lolei, Bakheng en die Oostelike Baray is monumente vir hierdie koning.:360–362 Hulle is almal naby Kambodja se nasionale skat, die Angkor Wat, wat later gebou is. 

Yasovarman is in 910 dood en het die postume naam Paramashivaloka gekry. Hy was melaats.

Familie
-------

Yasovarman se vrou was Jayavarman IV se suster. Hulle het twee seuns gehad: Ishanavarman II en Harshavarman I.
**Craigavon** is 'n beplande nedersetting in Noord-Ierland wat vanaf 1966 28 myl (33 km) suidwes van Belfast ontstaan het om stadspreiding in die gebied in te perk. Die dorp is vernoem na James Craig, 1ste Visegraaf Craigavon wat tussen 1921 en 1940 die amp van eerste minister van Noord-Ierland beklee het.

Craigavon is kragtens die Wet op Nuwe Nedersettings (*New Towns Act*) van 1965 as kommersiële sentrum en residensiële gebied ontwikkel wat twee bestaande ouer nedersettings, Lurgan en Portadown, met mekaar verbind het. Die nuwe nedersetting se beplanningskonsep, wat deur Sir Robert Matthew ontwikkel is, het voorsiening gemaak vir die ontwikkeling van 'n stedelike gebied op die platteland buite Belfast, met 'n roostervormige straatuitleg, ligte nywerhede en maklike toegangsroetes. Volgens die *Belfast Regional Survey and Plan* (algemeen bekend as *Matthew Plan*) is Craigavon ontwerp om 100 000 bewoners te huisves. In die vroeë 1980's was Craigavon 'n belangrike ekonomiese groeipunt buite Belfast.
Die embleem van die *Pionierorganisation Ernst Thälmann* (*Seid bereit* - Wees gereed)Die **Pionierorganisation Ernst Thälmann** was in die Duitse Demokratiese Republiek (DDR) die politieke massa-organisasie vir kinders tussen die ouderdomme van ses en veertien jaar. Sedert die 1960's en 1970's was byna alle leerders in grade 1 tot 7 lede van dié organisasie - as *Junge Pioniere* (ouderdomme 6-10) en *Thälmann-Pioniere* (ouderdomme 9/10-13/14).

Die *Pionierorganisation*, wat op 13 Desember 1948 gestig en in Augustus 1990, kort voor die Duitse hereniging, ontbind is, was volgens die Sowjet-voorbeeld georganiseer en het deel uitgemaak van die kommunistiese jeugorganisasie *Freie Deutsche Jugend (FDJ)*. Sy naam is afgelei van die Hamburgse hawearbeider Ernst Thälmann (1886-1944) wat tussen 1925 en 1933 as leier van die Moskou-georiënteerde Kommunistiese Party van Duitsland (KPD) gefungeer het en in 1944 deur die Nazi's vermoor is. Die stigtingsdag van die *Pionierorganisation*, 13 Desember, is in die DDR jaarliks as *Pioniergeburtstag* gevier.

Die *Pionierorganisation* het in verskeie opsigte op die *Boy Scouts* ("Padvinders")-beweging gebaseer, maar was veral daarop gemik om leerders volgens die sosialistiese ideologie groot te maak en hulle vir lidmaatskap in die FDJ voor te berei. Kinders wat hul namiddae by die organisasie deurgebring het, is aan 'n mengsel van avonture, buitelewe en sosialistiese onderwys blootgesteel en het daarnaas geleer om rewolusionêre tradisies te bewaar. *Pioniere* het gewoonlik net soos padvinders of lede van die Duitse *Wandervogel*-beweging hul somervakansies in jeugkampe gespandeer. Internasionale jeugkampe is georganiseer om vriendskapsbande tussen verskillende nasionaliteite te smee.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Pionierorganisation Ernst Thälmann***. |

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 2018009-3
* ISNI: 0000 0000 9720 1888
* LCCN: n85052587
* VIAF: 143720108
* WorldCat Identities: lccn-n85052587

 |
**MTV** (**Music Television**) is 'n Amerikaanse kabeltelevisienetwerk wat in New York gebaseer en op 1 Augustus 1981 bekend gestel is. Die oorspronklike doel van die kanaal was om musiekvideo's onder begeleiding van op-die-lug-aanbieders, ook bekend as VJ's, te speel. Vandag speel MTV steeds 'n beperkte keur musiekvideo's, maar die kanaal saai nou hoofsaaklik 'n verskeidenheid popkultuur- en werklikheidsreekse uit wat op jong volwassenes en tieners gemik is.

Sedert sy première het MTV 'n aansienlike impak op die musiekindustrie en popkultuur gehad. Slagspreuke soos "I want my MTV" (Afrikaans: *Ek wil my MTV hê*) het in die openbare bewussyn wortel geskiet, die konsep van die VJ is gepopulariseer, die idee van 'n toegewyde videogebaseerde uitlaat vir musiek is ingelei, en beide musici en aanhangers het 'n sentrale lokasie vir musiekgeleenthede, nuus en promosie gevind. MTV word ook tallose male deur musici, ander TV-kanale en TV-reekse, rolprente en boeke in popkultuur na verwys.

MTV het die ontstaan van vele susterkanale in die VSA en geaffilieerde kanale internasionaal tot gevolg gehad. MTV se morele invloed op jongmense, insluitende kwessies rakende sensor en sosiale aktivisme, is al jarelank 'n onderwerp van debat. MTV se besluit om op nie-musikale programmering te fokus, het sedert die 1990's geweldige kritiek verduur, wat weer eens die kanaal se teenwoordigheid in die popkultuur beklemtoon.
**Matthew Raymond** "**Matt**" **Dillon** (gebore op 18 Februarie 1964) is ’n Amerikaanse akteur en regisseur.

Loopbaan
--------

Hy het sy rolprentdebuut in 1979 in *Over the Edge* gemaak en ’n tieneridool geword deur in flieks soos *My Bodyguard* (1980), *Tex* (1982), *Rumble Fish* (1983) en *The Outsiders* (1983) te speel. Sedert die laat 1980's het hy verdere sukses behaal met prente soos *Drugstore Cowboy* (1989), *Singles* (1992), *The Saint of Fort Washington* (1993), *To Die For* (1995), *Beautiful Girls* (1996), *In & Out* (1997), *There's Something About Mary* (1998) en *Wild Things* (1998). 

In ’n 1991-artikel het die bekroonde resensent Roger Ebert hom en Sean Penn die beste akteurs van hul ouderdomsgroep genoem.

In die 2000's het Dillon sy regisseursdebuut gemaak met *City of Ghosts* (2002) en was hy in flieks soos *Crash* (2004), *Factotum* (2005), *You, Me and Dupree* (2006), *Nothing but the Truth* (2008) en *Sunlight Jr.* (2013). Tydens sy loopbaan het hy talle pryse en benoemings gekry, onder meer ’n Oscar- en Golden Globe-benoeming vir *Crash* en ’n Grammy-benoeming vir die vertelling van Jack Kerouac se *On the Road*. 

In 2015 was hy te sien in die televisieminireeks *Wayward Pines*.
**Kraken Black Spiced Rum** is 'n Karibiese gegeurde rum. Dit word in die Verenigde State versprei deur *Proximo Spirits* en is vernoem na die kraken, 'n reuse mitiese inkvis-tipe seemonster. Die bottel bevat 'n voorstelling van 'n reuse inkvis met 'n verwysing na die wetenskaplike naam daarvan, Architeuthis Dux.

Produkbeskrywing en -verpakking
-------------------------------

Kraken Rum is in 2010 bekendgestel. Die grootste deel van die rum kom van Trinidad, en word gedistilleer van natuurlike soet molasse wat gemaak word van plaaslik verboude suikerriet. Die rum word vir 1 tot 2 jaar verouder en dan vermeng met 'n mengsel van 11 tipes speserye, insluitende kaneel, gemmer en naeltjies.  Die drank is swart van kleur maar vertoon bruin wanneer dit opgehou word in die lig.

Die bottel is ontwerp ná 'n Victoriaanse rumbottel, met twee hoepelhandvatsels, gebaseer op die tradisie om 'n bottel op te hang om breekskade te voorkom. Die bottel het 'n swart en wit papieretiket met 'n illustrasie van 'n Kraken-seedier. Die etiket aan die bottel se agterkant meld dat dit "ingevoerde rum uit die Karibiese Eilande is, gemeng met natuurlike geure". 

Vanaf 2015 het Proximo Kraken Ghost White Rum eksklusief in Meksiko begin verkoop.

Vroeg in 2020 het Kraken twee nuwe vooraf gemengde geure vrygestel, Kraken & Dry en Kraken & Cola, wat die produk se houvas op die Australiese mark vergroot het.
**Pieter Lourens** is 'n Suid-Afrikaanse skrywer.

Lewe en werk
------------

Pieter Lourens word groot op 'n Hoëveldse plaas. Hy bekwaam hom as 'n kliniese sielkundige en woon in Gauteng, waar hy onder andere werksaam is by die Kamer van Mynwese. Hy is getroud met 'n Vrystater en het twee kinders, Jansie en Flip. Sy dogter Jansie is tydelik met die bekende anti-apartheid aktivis Carl Niehaus getroud en het saam met hom tronkstraf uitgedien vir hulle aandeel in die stryd teen apartheid. Hulle is verloof tydens die verhoor, maar trou in die tronk nadat Jansie tot vier en Carl tot vyftien jaar gevonnis is.

Skryfwerk
---------

"***Vuurvlieg en boomklim***", met die subtitel "*inferno, vaevuur en bo uit*", poog om deur grepe uit die wêreld- en Suid-Afrikaanse geskiedenis van die twintigste eeu persoonlike lyding in perspektief te plaas, veral met verwysing na die apartheidsbestel. Deur die verskriklike en die chaos is daar ook die hoop wat veral deurskemer in die behandeling van persoonlike voorbeelde, waarmee die boek afgesluit word. Die skrywer se doel is om oor die hel wat hy beleef het te skryf, sodat hy innerlike vrede kan vind. Die titel is na aanleiding van die vuurvlieg wie se sig in sy stert sit en dus simbolies is van die kortsigtigheid van die mens wat aanleiding gee tot rampe en inferno’s, terwyl die boomklim simbolies is van die moeisame klim terug na die lewe wanneer jy figuurlik gesproke in die hel was.

Hy het vroeër ook gedigte geskryf, waarvan "*Gordyn*" in *The bloody horse* van November-Desember 1980 verskyn.

Publikasies
-----------

**1996 -** Vuurvlieg en boomklim