recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
'n Griffioenagtige standbeeld uit Persepolis, Iran, omstreeks 500 v.C. Die figure word beskou as verteenwoordigend van die Persiese Hoema-voël.
Die **Persiese mitologie** of **Irannese mitologie** (Persies: افسانه‌های ایران) is die mites wat deur die antieke Perse en ander Irannese volke vertel is. Dié stories gaan oor die ontstaan en aard van die wêreld, die lewens en dade van gode, helde en mitologiese wesens, asook die oorsprong en betekenis van die antieke Persiese kultusse en rituele praktyke. 

Moderne geleerdes bestudeer die mites om 'n begrip te kry van die godsdienstige en politieke instellings van nie net die hedendaagse Iran nie, maar ook Groter Iran, wat streke insluit soos Wes-Asië, Sentraal-Asië, Suid-Asië en Transkaukasus, waar die Irannese kultuur 'n groot invloed gehad het. Dit is histories streke wat lank regeer is deur dinastieë van verskeie Irannese ryke. Dit sluit in die Mede, Achaemeniede, Parters, Sassaniede, Samaniede en talle ander kulture.

Sien ook
--------

* Zoroastrisme

Skakels
-------

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Persiese mitologie.

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
Die **Kaapse Afrikaanse Eisteddfod** is die oudste Afrikaanse eisteddfod in Suid-Afrika en is die eerste keer in 1927 aangebied.

Ontstaan
--------

Die Eisteddfod het voortgespruit uit die Afrikaanse afdeling van die Suid-Afrikaanse Eisteddfod en was die geesteskind van mnr. J.J. Jordaan, skoolhoof van Hoërskool Jan van Riebeeck en voorsitter van die Kaapse tak van die Suid-Afrikaanse Onderwysersunie, wat reeds van omstreeks 1922 verantwoordelik was vir bogenoemde afdeling. Toe die tweetalige eisteddfod in 1927 nie plaasvind nie, het 'n klompie Kaapse Afrikaanssprekendes die geleentheid aangegryp en die eerste aflewering van die Afrikaanse kunswedstryd het op Saterdag 15 Oktober 1927 in Kaapstad begin. Daar was amper 400 inskrywings. Tien jaar later het dit reeds op 1 300 gestaan Dit is in sy geheel deur die *Huisgenoot* geborg. Tydens die eerste jaar was daar afdelings vir musiek, letterkunde en voordrag, soos die gebruik was tydens die Suid-Afrikaanse Eisteddfod, maar ook die nuwe afdeling "handearbeid", wat tekenwerk, naaldwerk, houtwerk en metaalwerk ingesluit het. Die destydse senator C.J. Langenhoven was die eerste erevoorsitter.

Omvang
------

Hoewel die eisteddfod tradisioneel deur die Afrikaanse skole van die stadskom (Hoërskool Jan van Riebeeck en Laerskool Jan van Riebeeck) asook die suidelike voorstede ondersteun is, lok dit tans deelnemers van meer as 10 hoërskole, sowat 30 laerskole en talle privaat afrigters van oor die hele Kaapse Skiereiland. Daar is afdelings vir klavier, solosang, orkes-instrumente, blokfluit, koorsang, orkeste, spraakkuns en mimiek en letterkunde en kuns. Hoewel dit 'n Afrikaanse eisteddfod is en een van die doelwitte is om Afrikaans te bevorder, is dit nie slegs vir Afrikaanssprekendes nie.

Prestige
--------

Medaljes en sertifikate van die Kaapse Afrikaanse Eisteddfod is gesog, aangesien daar 'n hoë standaard van beoordeling deur beroepslui is.
***Sparaxis*** (fluweeltjies) is 'n genus van meerjarige blomplante wat tot die familie Iridaceae hoort. Die genus bestaan uit vyftien spesies waarvan almal geofiete is en veertien vorm deel van die fynbos.

Fluweeltjies is endemies in Suid-Afrika, maar aard ook goed in tuine in Europa, Australië en Nieu-Seeland. Die fluweeltjieplant word gewoonlik 15 tot 45 cm hoog. Die blare is smal en die blomme, wat oranje, rooi, pienk, pers of wit kan wees, het 'n fluweelagtige voorkoms. 

Fluweeltjies is van die mooiste klein blomsoorte van die Noord-Kaap, Oos-Kaap en die Wes-Kaap, waar dit wild groei. Die blomme kom in 'n verskeidenheid kleure voor en het opvallende simmetriese merke aan die binnekant.

Die plante kan van knolIe of sade gekweek word. Die knolIe moet in Februarie of Maart in krummelrige grond 10 tot 12 cm uitmekaar en tussen 2 en 5 cm onder die grond geplant word. Fluweeltjies hou nie van ryp nie en moet dus in baie koue streke in beskutte plekke in die tuin geplant word en gereeld water kry. Die blomme sal laat in die winter of vroeg in die somer hul verskyning maak. As hulle klaar geblom het, kan die knolIe vir die somer in die grond gelaat word. Hulle groei hoofsaaklik in kleigrond.

Wanneer fluweeltjies van sade gekweek word, moet dit in Maart of April gesaai word. In hierdie geval dra die plante dikwels al in die eerste jaar blomme, hoewel die blomme gewoonlik in die tweede jaar van 'n beter gehalte is. Fluweeltjies is gewild as potplante en in venstertuine.

Spesies
-------

* *Sparaxis auriculata* Goldblatt & J.C.Manning
* *Sparaxis bulbifera* (L.) Ker Gawl.
* *Sparaxis caryophyllacea* Goldblatt
* *Sparaxis elegans* (Sweet) Goldblatt
* *Sparaxis fragrans* (Jacq.) Ker Gawl.
* *Sparaxis galeata* Ker Gawl.
* *Sparaxis grandiflora* (D.Delaroche) Ker Gawl.
* *Sparaxis maculosa* Goldblatt
* *Sparaxis metelerkampiae* (L.Bolus) Goldblatt & J.C.Manning
* *Sparaxis parviflora* (G.J.Lewis) Goldblatt
* *Sparaxis pillansii* L.Bolus
* *Sparaxis roxburghii* (Baker) Goldblatt
* *Sparaxis tricolor* (Schneev.) Ker Gawl.
* *Sparaxis variegata* (Sweet) Goldblatt
* *Sparaxis villosa* (Burm.f.) Goldblatt

Bronnelys
---------

* Wêreldspektrum, Vol. 7, 38-39, ISBN 0 908409 48 6
* John Manning. 2018. Field Guide to Fynbos, Struik Nature, 2018 ISBN 978 1 77584 590 4
* Plants of the World Online

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q124864
* APDB: 194989
* EPPO: 1SPJG
* FloraBase: 22374
* FNA: 130771
* FoC: 130771
* GBIF: 2745775
* GRIN: 11323
* iNaturalist: 50844
* IPNI: 20491-1
* ITIS: 500561
* NCBI: 58974
* PLANTS: SPARA2
* Tropicos: 40002448

 |
Die 2004-tsoenami tref Ao Nang, Thailand.
'n Animasie van die 2004-tsoenami.
Die **Indiese Oseaan-aardbewing van 2004,** met 'n grootte van 9.0 op die Richterskaal, het 'n reeks noodlottige tsoenami's ontketen op 26 Desember 2004, met meer as 220 000 sterftes in lande naby aan die aardbewing, soos Indonesië, Thailand en die noord-westelike kus van Maleisië, tot duisende kilometer ver in Bangladesj, Indië, Sri Lanka, die Maledive en selfs só ver as Somalië in Oos-Afrika. Die dodetal van hierdie tsoenami, meer as 310 000 mense, was die noodlottigste ooit in die geskrewe geskiedenis.

Anders as vir die Stille Oseaan, bestaan daar geen waarskuwingstelsel vir die Indiese Oseaan nie. Dit is deels te wyte aan die afwesigheid van enige groot tsoenamigebeurtenis sedert 1883, nadat die klem meer op die ontwikkeling van 'n waarskuwingstelsel vir tropiese siklone gelê het.

Daar is meer as VS$2 miljard in hulpbydraes ingesamel.

Om aardbewings beter te begryp moet 'n mens jou die aarde voorstel as groot, plat rotsplate, kilometers dik, wat rus op ’n dik, warm massa wat soos 'n waterstroom vloei. Vastelande, stede, dorpe en mense beweeg saam met die plate, maar jy merk niks op nie, omdat die beweging so ontsettend stadig is. Waar plate mekaar ontmoet, bots hulle of skuur hulle teen mekaar. Die kant van die een plaat kan dalk onder die ander een inskuif, of hulle kan van mekaar af wegskuif. Die krake in die aardkors waar plate bymekaarkom, word deur die geleerdes "breuke" (Engels "faults") genoem. 

Wetenskaplikes sê dat die tsoenami van 26 Desember 2004 juis veroorsaak is deur 'n seismiese versteuring van die seebodem deurdat een van die rotsplate van die aardkors onder 'n ander een ingeskuif het. Die rand van die sogenaamde Indiese plaat het onder die Birmese mikroplaat ('n deel van die Eurasiese plaat) ingeduik en 'n deel van laasgenoemde in die proses saam met hom afwaarts getrek. Die tsoenami is veroorsaak toe die afgetrekte deel van die Birmaanse plaat weer opwaarts teruggespring en 'n magtige hoeveelheid energie aan die water daar bokant oorgedra het. 'n Foto wat deur 'n navorsingskip van die Britse Vloot geneem is, toon skouspelagtig hoe die seebodem in die proses geplooi, verwring en gebreek is.

Bron
----

* Inligting verkry van mieliestronk.com

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* LCCN: sh2005000121

 |
Die **Kaapse Drie Eeue Stigting** is 'n beskermheer van kuns en kultuur in die Wes-, Noord- en Oos-Kaap.

Doelstelling
------------

Die oogmerk van die Stigting is die bewaring, bevordering en aanmoediging van die letterkunde, visuele en uitvoerende kunste, estetiese erfenis, beboude omgewing en natuur. Dit sluit die argitektuur en die plant- en dierelewe van die streek in. Die organisasie is veral geïnteresseerd in die bevordering van kulturele aktiwiteite op die Kaapse platteland.

Geskiedenis
-----------

In 1950 het die vrugteboere Edward en Harry Molteno van die appelplase by Elgin 'n fonds gestig vir die kulturele ontwikkeling van Kaapstad en sy direkte omgewing. Die **Molteno Trust** verskaf op 'n deurlopende grondslag geld aan die Stigting. Toe Harry Molteno in 1969 sterf, het die Stigting 'n aansienlike bedrag uit sy boedel ontvang. Sir Alfred Beit was die eerste voorsitter van die Stigting en hy is opgevolg deur Dudley R. D'Ewes.

Toekennings
-----------

Die Stigting stel geld beskikbaar aan projekte wat hul doel nastreef. Voorbeelde hiervan is studiebeurse, reisbeurse, subsidiëring van publikasies en toekennings aan organisasies vir die bewaring van geboue van kultuur-historiese belang en die natuurlike omgewing. Sedert 2000 is die Dudley D'Ewes-beurs vir nagraadse studie beskikbaar. Persone en organisasies wat hulle verdienstelik gemaak het met die bevordering van die doelstellings van die Stigting is op verskeie maniere, soos byvoorbeeld met die **Molteno-medalje**, vereer. In die beginjare het Irma Stern, Philip McLachlan, William Fehr, prof. D. Bax en Frank Bradlow toekennings ontvang. Bekende persone wat later jare vereer is, sluit in dr. Anton Rupert in 1976 en weer in 2000, beide Marie-Lou Roux en Wim Tijmens in 1998, prof. J.M. Coetzee in 1995, Jean Welz in 1953, David Pepler in 2001, Patricia Storrar, dr. Dan Sleigh en prof. Dorothea van Zyl aldrie in 2002, Hendrik D. Loock in 2008, Niki Daly, Roy Sargeant , Diane Wilson en Eduard Greyling almal in 2009, Erik Laubscher in 2012 en dr. Elizabeth van Heyningen in 2014.

Muntversameling
---------------

Die Suid-Afrikaanse kultuur-historiese museum in Kaapstad is in 1967 deur die Stigting gehelp om die Victor des Vages-muntversameling aan te koop. In die versameling is unieke munte wat tydens die bewind van die VOC aan die Kaap gebruik is.

Suid-Afrikaanse sampioene
-------------------------

Edith Stephens was 'n plantkundige en lektrise aan die Universiteit van Kaapstad. Sy het van die Stigting 'n toekenning ontvang vir haar bydrae tot die kennis van Suid-Afrikaanse sampioene. Hierdie prysgeld het dit vir haar in 1955 moontlik gemaak om 3,7 ha vleiland aan te koop. Dit vorm vandag die kern van die Edith Stephens-vleilandpark in Lansdowneweg in Philippi op die Kaapse Vlakte.

Bibliografie
------------

* Green, Lawrence G.: When the journey's over. Kaapstad: Howard Timmins, 1972. ISBN 0-86978-030-1
* www.cape300foundation.org.za
Die **Spaanse Armada** was 'n vloot oorlogskepe wat Spanje in 1588 teen Engeland uitgestuur het, en wat deur die Engelse vloot verslaan is. Vandag word die woord *armada* soms gebruik om na enige groot groep skepe te verwys.

Gebeure
-------

Die Spaanse Armada het uit 130 skepe bestaan wat in Augustus 1588 vanaf die Spaanse stad *A Coruña* vertrek het. Die Armada was onder beheer van die hertog van Medina-Sidonia. Hulle doel was om 'n leër vanaf Vlaandere na Engeland te begelei. Hulle wou die heerskappy van koningin Elizabeth I van Engeland en die Huis van Tudor omverwerp om Protestantisme in Engeland te vestig. Dit sou Engelse inmenging in die Spaanse Nederlande stopsit, asook die skade wat Engeland aan Spaanse belange aangerig het, inperk.

Roete van die Spaanse Armada
Lord Howard van Effingham was in bevel van die Engelse vloot, terwyl sir Francis Drake tweede in bevel was. Drake was besig om rolbal te speel toe die Armada sy verskyning maak. Blykbaar het hy daarop aangedring om eers sy spel te voltooi, omdat daar volgens hom genoeg tyd was om die Armada te verslaan.

Die Armada kies om nie die Engelse vloot by Plymouth aan te val nie. Nádat 'n Spaanse skip deur Drake in die Engelse Kanaal vasgevang is, versuim hulle om tydelik anker in die Solent (die seestraat tussen Engeland en die Eiland Wight) te gooi, maar gooi uiteindelik by Calais anker. Terwyl hulle op kommunikasie van die hertog van Parma se weermag wag, is die Armada deur vuurbote aangeval. Tydens die daaropvolgende Slag van Gravelines is die Spaanse vloot beskadig en moes dit as gevolg van 'n Nederlandse blokkade hul rendezvous met Parma se weermag aflas.

Die Spaanse Armada en Engelse skepe in Augustus 1588, deur 'n onbekende skilder.
Die Armada kon daarin slaag om te hergroepeer en met behulp van 'n suidwestelike wind na die noorde te onttrek, met die Engelse vloot kort op hul hakke. Die bevelvoerder beveel dat hulle na Spanje terugkeer, maar die Armada is deur erge storms in die Noord-Atlantiese Oseaan geteister. As gevolg hiervan het 'n groot aantal skepe aan die kus van Skotland en Ierland vergaan. Van die aanvanklike 130 skepe het meer as 'n derde dit nie tot by Spanje terug gemaak nie.
Twee grondeekhorings naby Solitaire in die Namibwoestyn, Namibië
Die **Kaapse grondeekhoring** of bloot **grondeekhoring** (*Xerus inauris*) (soms verkeerdelik 'n waaierstertmeerkat genoem – dis glad nie 'n meerkat nie – en voorheen ook waaiersterteekhoring genoem) kom in die droë streke van Suider-Afrika voor. Hulle lewe in gate in die grond wat hulle self grawe en wat gemiddeld 700 vierkante meter beslaan en 2 tot 100 ingange kan hê. Hulle deel hulle gate dikwels met stokstertmeerkatte en witkwasmuishonde.

Hulle vreet hoofsaaklik plante en sade en sal ook wortels en bolle onder die grond uitgrawe. Hulle drink nie water nie en kry al hulle vog uit hulle voedsel. Volwasse grondeekhorings het 'n gemiddelde lengte van 45 cm, met die mannetjies effens langer (424–476 mm) en swaarder (423–649 g) as die wyfies (435–446 mm en 444–600 g).  Hulle lewe in groepe van 2-3 volwasse wyfies en 'n maksimum van nege onvolwassenes van albei geslagte asook die wyfies se afhanklike nageslag.  Een tot drie kleintjies word gebore. So 'n groep beset gewoonlik 'n gebied van sowat 4 hektaar. Groepe met meer as drie wyfies verdeel in kleiner groepe. Volwasse mannetjies leef afsondelik en kom net by die wyfies as dié op hitte is. Mannetjies kan as tot soveel as 19 onverwante individue saamleef en grootte en lede van die groepe verander gedurig. Grondeekhorings het 'n moontlike lewensduur van tot 15 jaar.

Sien ook
--------

* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name
* Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes

Bronnelys
---------

* Griffin, M. & Coetzee, N. (2008). *Xerus inauris*. *2008 IUBN Rooi Lys van bedreigde spesies*. Internasionale Unie vir die Bewaring van die Natuur 2008. Verkry op 8 Januarie 2009.
* *Soogdiere van die Krugerwildtuin en ander Nasionale Parke* (1979). Saamgestel deur Die Nasionale Parkeraad. 'n Publikasie van die Raad van Kuratore vir Nasionale Parke van die Republiek van Suid-Afrika. ISBN 0-86953-027-5.
'n Seunskoor in die All Saints-parogiekerk te Northampton, Engeland, sing die *Evensong*
Interieur van die *Cathedral of St Michael and St George* op Kerkplein, Grahamstad
Die ***Evening Prayer*** of ***Evensong*** is 'n liturgiese diens volgens die tradisies van die Anglikaanse Kerk wat in die laat namiddag of saans gehou word. Die sinoniem *Evensong* verwys spesifiek na dienste wat van koormusiek begelei word. Die *Evening Prayer* se liturgie word deur die *Book of Common Prayer* bepaal, selfs in Anglikaanse kerke buite die Britse Eilande waar die liturgiese orde intussen deur die *Common Worship* of ander moderne gebedeboeke gereël word.

Die *Evening Prayer* word ook deur die Anglikaanse *Scottish Episcopal Church* en bepaalde gemeentes van die gereformeerde Kerk van Skotland gehou, onder meer in katedrale waar die tradisies van koorsang ook ná die Protestantse Hervorming bybehou is (insluitende *St Mary's Cathedral* en *Old Saint Paul's* in Edinburg, die Katedraal van Glasgow, *St Mary's Cathedral* in Glasgow en *St Margaret's, Gallowgate* in Aberdeen). Die *Evening Prayer* is ekwivalent met die Vespers in die Rooms-Katolieke en Lutherse Kerke.

Evensong buite die Verenigde Koninkryk
--------------------------------------

Suid-Afrika
*Evening Prayers* met koorsang word in vier Anglikaanse katedrale en kerke in Suid-Afrika gehou:

* St Cyprian's Cathedral, Kimberley
* St. Michael and St. George Cathedral, Grahamstad
* St Michael & All Angels, Observatory, Kaapstad
* Christ Church Arcadia, Pretoria

Berlyn, Duitsland
In Berlyn word *Choral Evensong*-dienste volgens die Anglikaanse tradisie een keer per maand in die Berlynse Domkerk gehou. Die Domkerkvespers se koorsang word deur *The English Choir Berlin* onder leiding van Kathleen Bird aangebied.
Die **Kaapse floraryk**, ook **Capensis** genoem, is een van die ses Floraryke op aarde. Dit omvat die uiterste, suidwestelikste punt van Afrika (Suid-Afrika) en is deur 'n woestyngordel (uit die Karoo en Namibië) van die res van Afrika geskei. Dit is die kleinste van die floraryke, maar in verhouding met die oppervlakte is dit die mees soortryke floraryk. Dit trek elke jaar ontelbare botanici en plantevriende uit die hele wêreld aan. Die Kaapse floraryk is in 2004 as een van Unesco se wêrelderfenisgebiede gelys en in 2015 is die inskripsie uitgebrei.

Hoofsaaklik is vir die Kaapflora die buitengewoonlike *endemierykdom* te benadruk, wat heet, dat daar hier baie plante van 'n geslag of familie aanwesig is, wat alleen in die begrenste gebied aangetref word. Verder is daar ooreenkomste met die floraryke van Antarktika en Australië, Antarctis en Australis, vasstelbaar (hierdie gebiede wat vandag ver van mekaar af lê, het aan die einde van die Jura saam die kontinent Gondwanaland gevorm).

Plantsoorte
-----------

Ongeveer 10% van die totale plantesoort, na skatting 22 000 botaniese soorte op aarde, vind hier hulle leefomgewing. Die veelsydige altyd groene plantegemeenskap van Capensis word fynbos genoem. Daaronder bevind hulle silwerboomgewasse, 100 proteasoorte, en nietemin 600 verskillende soorte van die ericageslag, asook talryke vleisetende plante.

Op Tafelberg in Kaapstad alleen is daar meer plantsoorte as byvoorbeeld in die hele Verenigde Koninkryk. Baie indrukwekkend en gelief by vakansiegangers is Namakwaland wat na die lentereën in 'n reëlregte blommemeer verander.

Talryke plante wat in hierdie gebied in die wild groei, word na Europa uitgevoer en is die uitgangspunt van baie telinge van geliefde tuinplante. Hiertoe behoort astersoorte, freesia's, pelargonia's, irisse, geraniums, strobloeme, en ander.

Brande as bron van lewe
-----------------------

Veldbrande speel 'n belangrike rol in die ekologie van die Kaapse Floraryk. Hulle is ook 'n rede waarom daar in droë streke weinig bos is. Enkele plante kiem pas na 'n brand, byvoorbeeld omdat ou plante nie meer die lig van die jonge plante ontneem nie. Daar word tans probeer deur doelgerigte brande vir die onderhoud van die natuur te sorg.
**Evette de Klerk** (gebore 21 Augustus 1965) is 'n Suid-Afrikaanse voormalige baan- en veldnaelloper. Sy was die oorheersende vroulike naelloopatleet in Suid-Afrika in die 1980's, en het tien jaar agtereenvolgens van 1982 tot 1991, die 100 en 200 meter vir vroue by die nasionale senior atletiekkampioenskappe gewen. Dit het kampioenskaprekords van 11,06 sekondes (haar leeftydbeste) in die 100 m en 22,36 sekondes in die 200 m ingesluit. Sy het ook drie Suid-Afrikaanse titels in die 400 meter gewen.

Haar persoonlike beste tye in die kort naellope bly albei Suid-Afrikaanse rekords vir die afstande. Haar 200 m-tyd van 22,06 sekondes is die vinnigste wat 'n Afrika-atleet nog aangeteken het, maar dit is nie as die Afrika-rekord erken nie aangesien dit nie deur die kontinentale beheerliggaam bekragtig is nie. Dié tyd het haar tweede in die wêreld oor 200 m in 1989 geplaas, na Dawn Sowell. Benewens hierdie mylpale het sy 'n persoonlike beste van 50,57 sekondes in die 400 m opgestel. 

De Klerk het nie internasionaal meegeding terwyl sy op die hoogtepunt van haar loopbaan was nie as gevolg van die sportboikot teen Suid-Afrika tydens die apartheidsera. Haar enigste groot internasionale optredes vir Suid-Afrika het in haar laaste seisoen in 1993 gekom. 

Sy was 'n dubbele bronsmedaljewenner by die 1993 Afrika-atletiekkampioenskappe en het die podium gehaal in beide die 200 m en 4 × 100 meter aflos. In 1993 verteenwoordig sy Suid-Afrika by die Wêreldatletiekkampioenskappe en was 'n semi-finalis in die 200 m. Sy het aanbiedinge om vir Brittanje mee te ding verwerp terwyl die sportboikot teen Suid Afrika in plek was.

In 1986 en 1987 het sy 'n kort ruk onder haar getroude naam as Evette Armstrong deelgeneem. 

Carina Horn het de Klerk se 100 m nasionale rekord in 2015 geëwenaar, sowat 25 jaar nadat dit opgestel is.
*Hierdie artikel handel oor die joernalis. Vir die predikant, sien Pieter du Toit (predikant).*
**Pieter du Toit** is 'n Suid-Afrikaanse redakteur, joernalis, skrywer, en politieke kommentator. Hy is assistent-redakteur by *News24*. Hy dien sedert 1 Julie 2017 as hoofredakteur van *HuffPost South Africa* (publikasie sedertdien gestaak). Hy was voorheen sedert die bekendstelling van *HuffPost South Africa* in Oktober 2016 daardie publikasie se adjunkredakteur.

Loopbaan
--------

Du Toit is in 2017 deur die persombud van Suid-Afrika skuldig bevind aan die publikasie van fopnuus oor die burgerregte-organisasie AfriForum en is beveel om 'n verskoning aan die organisasie op die webwerf van *HuffPost South Africa* te plaas. Du Toit en *News24* is op 15 November 2018 deur die persombud, Johan Retief, weer aan die publikasie van fopnuus oor AfriForum skuldig bevind en weer eens beveel om 'n verskoning aan die organisasie uit te reik.

Bibliografie
------------

* 2019: *The Stellenbosch Mafia*

Bronne
------

* "HuffPost SA welcomes Pieter du Toit as new editor-in-chief". Besoek op 8 September 2018.
Lande van Spaans-Amerika
Spaanse sprekers in Noord- en Suid-Amerika:

 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ██ > 50%
██ > 30%
  | ██ > 20%
██ > 10%
  | ██ > 5%
██ > 2%
  |

**Spaans-Amerika** of **Hispano-Amerika** (Spaans: *Hispanoamérica*) is 'n versamelnaam vir lande op die Amerikaanse kontinent waar Spaans die voertaal is. Dit word onderskei van Latyns-Amerika wat ook die Portugees en Franssprekende lande insluit.

Hierdie lande het kultuur-historiese bande met mekaar en met Spanje, waarvan hulle vroeër kolonies was. In al hierdie lande is Spaans die belangrikste taal, wat sy amptelike status soms met een of meer inheemse tale deel (soos Guaraní, Quechua, Aymara, Nahuatl of Mayathan). Hierdie lande is oorheersende Rooms-Katoliek.

Spaans-Amerika verskil van die sogenaamde Ibero-Amerika in die opsig dat laasgenoemde Spaans-Amerika en Brasilië (voorheen "Portugees Amerika"​​) omvat, en vir sommige toepassings ook die Iberiese Skiereiland (Portugal, Spanje en Andorra) insluit.

Spaans-Amerika verskil van Latyns-Amerika, wat Spaans-Amerika, Brasilië, asook die voormalige Franse kolonies in die westelike halfrond omvat.

Lande
-----

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Vlag van Argentinië Argentinië
* Vlag van Bolivië Bolivië
* Vlag van Chili Chili
* Vlag van Colombia Colombia
* Vlag van Costa Rica Costa Rica
* Vlag van Dominikaanse Republiek Dominikaanse Republiek
* Vlag van Ecuador Ecuador
 | * Vlag van El Salvador El Salvador
* Vlag van Guatemala Guatemala
* Vlag van Honduras Honduras
* Vlag van Kuba Kuba
* Vlag van Meksiko Meksiko
* Vlag van Nicaragua Nicaragua
 | * Vlag van Panama Panama
* Vlag van Paraguay Paraguay
* Vlag van Peru Peru
* Vlag van Puerto Rico Puerto Rico
* Vlag van Uruguay Uruguay
* Vlag van Venezuela Venezuela
 |

Sien ook
--------

* Latyns-Amerika
* Ibero-Amerika
**Frank Walter Waring** (Kaapstad, 7 November 1908 - Kaapstad, 24 Januarie 2000) was eers 'n Volksraadslid van die Verenigde Party en later een van die eerste twee Engelssprekende kabinetsministers van die Nasionale Party.

Agtergrond
----------

Hy is in die Kaapstadse voorstad Kenilworth gebore en het sy skoolloopbaan aan die South African College School (SACS) voltooi waarna hy aan die Universiteit van Kaapstad studeer het. Hy het provinsiale rugby vir die Westelike Provinsie en vir die klubs UCT en Maitland gespeel. In Transvaal het hy vir die Pirates gespeel, en later ook vir die Collegians in Durban.

Politieke loopbaan
------------------

Hy is in die algemene verkiesing van 1943, 1948 en 1953 onbestrede verkies in die kiesafdeling Orange Grove in Johannesburg. Hy verloor egter met 4 945 stemme teen die V.P. se J.M. Connan in 1958 in Kaapstad-Tuine en kom tweede, weer as onafhanklike, in 1961 in Maitland toe die dienende Volksraadslid, dr. Zach de Beer, slegs derde kom nadat hy in 1959 by die Progressiewe Party aangesluit het. A. Hickman van die V.P. het gewen met 4 610 stemme.

Waring sluit hom later by die Nasionale Party aan, word in 1962 in 'n tussenverkiesing onbestrede in Vasco vir die N.P. verkies en word een van die eerste twee Engelssprekende ministers in dr. H.F. Verwoerd se kabinet.

Sportloopbaan
-------------

Frank Waring in die dae toe hy Springbokrugby gespeel het.
Waring het ook vir die Westelike Provinsie rugby gespeel en van 1931 tot 1933 vir die Springbokke. Hy speel sy eerste toetswedstryd op 19 Desember 1931 teen Ierland en sy laaste toetswedstryd teen  Australië op 2 September 1933. Hy neem aan die Springbokke se toer na Groot Brittanje en Ierland van 1931 tot 1932 deel. Hulle klop Wallis met 8-3 in Swansea en vir Ierland met dieselfde telling. Teen Engeland wen die Bokke met 7-0, en die Bokke klop die Skotte 6-3. Waring het in twee van die wedstryde gespeel en 'n drie gedruk. Die Wallabies toer in 1933 die eerste keer in Suid-Afrika vir 'n reeks van vyf toetse. Die Springbokke wen die reeks toe hulle seëvier in drie van die vyf wedstryde. Waring het in al vyf wedstryde gespeel.
Die **Koerse Skoorwal** (Litaus: *Kuršių nerija*, Russies: Куршская коса, Duits: *Kurische Nehrung*) is 'n landstrook en skiereiland met 'n totale lengte van 98 kilometer wat tussen die Litause hawestad Klaipėda in die noorde en Lesnoi (Litaus: *Sarkuva*, Duits: *Sarkau*) in die Russiese eksklawe Oblast Kaliningrad in die suide geleë is. Die westelike kuslyn grens aan die Oossee, die oostelike aan die Koerse Haf, 'n uitgestrekte baai.

Satellietbeeld van die Koerse Skoorwal
Kaart wat die Koerse Skoorwal vertoon
Die landskap se naam dateer uit die tydperk van die Duitse Ridderorde en het destyds eerder na die pad na Koerland en Lyfland as na die Koerse volk verwys. Van die landstrook is tans 52 kilometer Litause en 46 kilometer Russiese grondgebied. Die wydste punt met 3,8 kilometer is by die *Bulvikio ragas* of Bulvikse Hoek, vier kilometer noordoos van die Litause dorp Nida (Neringa-munisipaliteit), geleë. Die smalste punt naby die Russiese nedersetting Lesnoi is net 380 meter wyd.

Sowat 70 persent van die Koerse Skoorwal is met dennebosse bedek. Die landstrook word deur landskapsvorme gekenmerk wat anders net in Suid-Europa, Skandinawië of die Sahara-woestyn voorkom. Dit bestaan uitsluitlik uit strandgebiede met fyn sand en reuse-duine met hoogtes van tussen vier en twaalf meter wat as gevolg van ontbossings verskeie kere na dorpsgebiede uitgebrei en hulle onder sand begrawe het. Eers in die tweede helfte van die 19de eeu het die duininspekteur Wilhelm Franz Epha daarin geslaag om die duine te beplant en sodoende te stabiliseer.

Die Groot Duin naby Nida (Duits: *Nidden*) is een van die grootstes in Europa en word dikwels die "Oos-Pruisiese Sahara" genoem. Die sogenaamde *Palwe* is 'n vlakte wat voor die duingebiede lê en waaraan 'n gordel van sogenaamde "dooie duine" met hoogtes van tot by 67 meter aansluit wat tot by die strandmeer Koerse Haf strek. Die Koerse Skoorwal, wat sowel in Litaue asook in die Russiese Oblast Kaliningrad tot 'n nasionale park verklaar is, is vanweë sy unieke landskapsvorme in 2000 deur UNESCO as 'n wêrelderfenisgebied gelys.

Kultuurgeskiedenis
------------------

Die grys duine van Neringa in Litaue
Die eerste menslike nedersettings in die gebied het waarskynlik reeds omstreeks 3 000 v.C. ontstaan. Tot in die 13de eeu is die Koerse Skoorwal deur Baltiese stamme bewoon. Eers toe die Duitse Ridderorde 'n handelspad tussen Koningsberg en Lyfland aangelê het, wat oor die skoorwal geloop het, het ook Duitse setlaars, meestal boere, hulle hier begin vestig. Die inheemse Koerse bevolking het 'n bestaan op vissery gevoer en naas soutwatervisse uit die Oossee ook varswatervisse in die strandmeer gevang.
**Stanisław Lem**  

**Poolse skrywer, filosoof en essayis**  
  


---

**Literêre stroming**  

Wetenskapsfiksie  
  


---

**Beduidende werke**  
  

  

*Solaris (1961)*  

Dominique Signoret:  
Die planeet Solaris se twee sonne

**Stanisław Herman Lem** [staˈɲiswav ˈlɛm] (\* 12 September 1921 in Lwif (Lemberg), † 27 Maart 2006 in Kraków) was 'n Poolse skrywer van wetenskaplik gefundeerde wetenskapsfiksie met 'n psigologies-filosofiese agtergrond asook filosofiese en satiriese werke. Sy boeke is in 41 tale vertaal en het al meer as 27 miljoen eksemplare verkoop sodat Lem as een van die mees gelese wetenskapsfiksie-skrywers buite die Engelse taalgebied beskou word.

Lem, wat aanvanklik as arts en in die 1970's tydelik as dosent vir Poolse literatuur in Kraków werksaam was, het veral met sy wetenskapsfiksie-roman *Solaris* (1961) bekendheid verwerf. Hierdie boek is drie keer verfilm - as televisiefilm (1968) en - vir die silwerdoek - deur die Sowjet-Russiese meesterregisseur Andrei Tarkofski (1972). Die Oscar-wenner Steven Soderbergh het die roman nog eens in 2002 verfilm. George Clooney vertolk die hoofrol in die Amerikaanse rolprent.

In sy werke het Lem, wat as universele geleerde beskou kan word, veral filosofiese onderwerpe behandel, maar dikwels ook sy omvattende  kubernetiese en psigologiese kennis verwerk. Sentraal gestaan het spekulasies oor tegnologie, die wese van intelligensie, die onmoontlikheid om wedersydse kommunikasie en verstaan te bewerkstellig, die wanhoop oor menslike beperkinge en die mensheid se plek in die heelal. Sommige van sy werke is as fiksie geskryf, terwyl ander as essays of filosofiese boeke gepubliseer is.
Die jazz-musikant Dizzy Gillespie het in sy voorkoms en lewenswyse as 'n voorbeeld vir talle hipsters gedien
Die term **hipster** verwys na 'n lid van die heersende stedelike subkultuur wat teen die middel van die 20ste eeu veral in die Verenigde State na vore getree het. Die naam is in die laat 1940's deur die boogie-pianis en sanger Harry "The Hipster" Gibson algemeen bekend gemaak en is aanvanklik veral gebruik om na aanhangers van bebop-jazz te verwys wat die leefstyl van jazz-musikante nageboots het. Hierdie leefstyl het 'n verskeidenheid elemente ingesluit soos byvoorbeeld 'n kenmerkende klerestyl, plattaal of *slang*, die gebruik van cannabis en ander dwelmmiddels, 'n ontspanne houding, sarkastiese humeur, self-opgelegde armoede en minder strenge gedragskodes vir seksuele omgang.

Die hipster kan as die moderne Amerikaanse eweknie van die 19de en vroeë 20ste eeuse Europese *bohémien* beskryf word. Veral twee destydse groepe van avantgarde-kunstenaars het beslissende invloed op die hipster-rolmodel uitgeoefen: die (merendeels swart) musici wat met hul bebop die moderne jazz-musiek geskep het en die (merendeels blanke) digters waarna tans met die sambreelterm Beat-generasie verwys word.

Hipsters het hulself veral deur hulle *hipness* gedefinieer - 'n term wat aan buitestaanders (die sogenaamde *squares* - konvensionele en behoudende tydgenote) moeilik verduidelik kon word. Die jazz-saxofonis Cannonball Adderley het een van die bekendste beskrywings van *hipness* gelewer: *Hipness is not a state of mind, it's a fact of life*.
*Vir ’n artikel oor die mitologiese held, sien Perseus (mitologie)*.

**Perseus** is ’n sterrebeeld in die noordelike hemelruim. Dit is een van die 48 konstellasies wat deur die 2de-eeuse sterrekundige Ptolemeus beskryf is en is steeds een van die 88 moderne sterrebeelde. Dit bevat die bekende veranderlike ster Algol (β Per) en die radiant (oënskynlike uitstralingspunt) van die jaarlikse Perseïdes-meteoorreën.

Ruimtevoorwerpe
---------------

Alpha Persei (Mirfak) is die helderste ster van die sterrebeeld. Dit is ’n superreus van spektraaltipe F5 Ib met ’n oënskynlike helderheid van 1,79 mag en is sowat 590 ligjare van die Aarde af.

Algol (β Per) is wel nie die helderste ster nie, maar beslis die bekendste een in Perseus. Algol (van die Arabies *al-Ghul*, wat "monster-ster" beteken) verteenwoordig die oog van die Gorgo Medusa. Dit is die prototipe van ’n hele groep veranderlike sterre. Sy oënskynlike helderheid wissel tussen 2,12 en 3,39 mag met ’n periode van net 2,867 dae. Dit is ’n driedubbele ster, waarvan die helderste komponent van spektraaltipe B8 V is.

Die Perseus-swerm.
NGC 869 en NGC 884 is twee voorwerpe in die naghemel wat met ’n verkyker of teleskoop gesien kan word. Hulle word soms die Dubbelswerm genoem. Albei is sowat 7 000 ligjare van die Aarde en ’n paar honderd ligjare van mekaar af. Die swerm is die eerste keer aangeteken tydens die bewind van die Chinese koning Tsung-K'ang van die Hsia-dinastie (2858-2146 v.C.).

Die spiraalvormige sterrestelsel NGC 1260 bevat die tweede helderste bekende voorwerp in die heelal, die supernova SN 2006gy.

Die Perseus-swerm (Abell 426) is ’n enorme melkwegswerm sowat 250 miljoen ligjare van die Aarde af. Dit is die naaste groot swerm aan die Aarde. NGC 1275, ’n komponent van die swerm, het ’n aktiewe kern wat massiewe borrels produseer wat die sterrestelsel omring. Die Perseus-swerm bevat ook klankgolwe wat daardeur beweeg. Dit word deur die borrels veroorsaak en is die laagste noot wat nog in die ruimte gehoor is: 57 oktawe laer as middel-C. Nog ’n lid van die Perseus-swerm is NGC 1275, wat ’n samesmelting van verskeie sterrestelsels is. Sy aktiewe kern is ’n sterk bron van radiogolwe.

Mitologie
---------

Perseus dra die kop van Medusa die Gorgo, soos uitgebeeld in *Urania's Mirror*, ’n stel sterrebeeldkaarte wat omstreeks 1825 in Londen gepubliseer is.
In die Griekse mitologie was Perseus die seun van Danaë. Hy is deur koning Poludektes gestuur om Medusa dood te maak – die Gorgo wat so boos was dat almal wat na haar gekyk het, versteen het. Hy het haar in haar slaap doodgemaak en daarna Medusa se kop gebruik om prinses Andromeda van ’n seemonster te red. Hy het ook Poludektes en sy volgelinge met die kop versteen en Diktus die visserman koning gemaak.

Bronne
------

* H. A. Rey, *The Stars — A New Way To See Them*. Houghton Mifflin, Boston, 1997. ISBN 0-395-24830-2.
* Ian Ridpath en Wil Tirion (2007). *Stars and Planets Guide*, Collins, Londen. ISBN 978-0-00-725120-9. Princeton University Press, Princeton. ISBN 978-0-691-13556-4.
Die **Sparassodonta** is 'n orde van uitgestorwe buideldiere wat van die vroeë Paleoseen tot die laat Pleistoseen in Suid-Amerika geleef het. Hulle het lank die oorheersende karnivore op hierdie eilandkontinent gewees en het vorme voortgebring wat die ekologiese nis van die plasentale Roofdiere op ander kontinente ingeneem het. 

Die orde het 'n groot verskeidenheid geken. Die Sparassodonta het ses families bevat:

1. Borhyaenidae
2. Hathliacynidae
3. Mayulestidae
4. Proborhyaenidae
5. Prothylacinidae
6. Thylacosmilidae

Sparassodonte was dikwels karnivore, hoewel van hulle ook omnivoor was. Daar was spesies soos *Mayulestes* (Mayulestidae) wat soos 'n wesel gelyk het maar *Proborhyaena* (Proborhyaenidae) het soos 'n beer gelyk. Sy skedel was 60 cm lank en dit was die grootste buidelkarnivoor. *Thylacosmilus* (Thylacosmilidae) het soos die sabeltandkat *Smilodon* gelyk met lang slagtande. Dit is 'n goeie voorbeeld van konvergente evolusie, want hulle was glad nie verwant nie. *Sipalocyon* en *Cladosictis* (altwee Hathliacynidae) het teenoorgeleë duime wat aangee dat hulle bome kon klim. 

Daar is lank gedink dat die uitsterwe van hierdie groep veroorsaak is deur die ontstaan van die landengte van Panama en die mededinging deur plasentale karnivore waar hulle aan blootgestel is. Die verval het egter reeds in die Oligoseen begin en hulle het ook mededinging van ander groepe soos die groot karnivoriese voëls, die Phorusracoïede ondervind.

Fotogalery
----------

* Borhyaena tuberata*Borhyaena tuberata*
* 'n Theosodon wat probeer sy kleintjie teen Borhyaena te beskerm'n *Theosodon* wat probeer sy kleintjie teen *Borhyaena* te beskerm
* Lycopsis longirostris*Lycopsis longirostris*
* Prothylacinus*Prothylacinus*
* Skedel van Thylacosmilus atroxSkedel van *Thylacosmilus atrox*
**Victor Charleton Smith** (1913–2001) het as baanbreker-vlieënier bekend geword toe hy in 1932 in 'n enkelsitplek-dubbeldekkervliegtuig met 'n oop stuurkajuit van Kaapstad na Londen gevlieg het.

Opleiding en ervaring
---------------------

Victor Smith is in 1913 in Ficksburg gebore en voltooi sy skoolopleiding aan Kingswood Kollege op Grahamstad. Sy pa was 'n skoenfabrikant met fabrieke op Ficksburg en George en het oor 'n vliegtuig beskik om sy fabrieke te besoek. Victor is in 1927 beïndruk deur Charles Lindbergh se solovlug oor die Atlantiese Oseaan. As seun bou hy reeds sy eie vliegtuig in 'n slaapkamer van sy ouerhuis en later in sy vader se skoenfabriek op George. So bou hy besondere kennis en ervaring op as vlieënier, oor lugvaartingenieurswese, aerodinamika en vliegtuigontwerp. Smith geniet lugakrobatiek en ontwikkel so 'n besondere behendigheid met vliegtuie. In 1930 kry hy in Port Elizabeth formele vliegonderrig in 'n Cirrus Moth. Die volgende jaar neem hy George Bernard Shaw vir Shaw se eerste vlug. Smith is 'n vlieënier vir 46 jaar en bou meer as 7 000 vliegure op. In die jare doen hy 21 gedwonge landings weens masjienprobleme sonder om ooit 'n vliegtuig te verloor.

Rekordpogings
-------------

In 1932 op 19-jarige ouderdom doen hy in sy Gipsy Moth 'n aanslag op die rekord van 8½ dag vir die afstand van 10 500 km van Kaapstad na Londen. Duisend kilometer noord van Moçâmedes (Angola) beland hy in 'n tropiese storm. Hy doen 'n noodlanding in die Sahara en word vriendelik ontvang deur die andersins vyandige Toearegs. Hy sit sy reis voort en beleef nog 'n gedwonge landing in Engeland naby sy beoogde eindpunt.

Die volgende jaar probeer hy om Amy Mollison se rekord van 4 dae en 7 uur van Londen na Kaapstad te verbeter. Sterk wind veroorsaak dat sy brandstof opraak en doen 'n noodlanding op die plaas Kwaggaskop op die Knersvlakte naby Vanrhynsdorp. In 1998 is 'n monument ter ere van Smith daar opgerig.

In 1936 doen hy weer 'n aanslag op 'n rekord. Die keer was die roete van Portsmouth na Johannesburg. Hy het die vlug voltooi, maar 'n olielek het 'n goeie prestasie verhinder.

Smith se bydrae
---------------

Smith se betrokkenheid by die vliegkuns het die masjiene van vliegtuie meer betroubaar gemaak.
Sy drie mislukte rekordpogings het bygedra tot die ontsluiting van onbekende dele van die Afrika-vasteland.

Later jare
----------

Na die Tweede Wêreldoorlog begin Smith sy eie ingenieursbedryf wat spesialiseer in pyplyne en waterdigting. Hy tree einde 1964 af, maar bly nog vlieg. Vroeg in Januarie 2001 is hy in Wildernis oorlede.

Bibliografie
------------

* Smith, Victor: Open cockpit over Africa. Kaapstad: Faircape Books, 1998. ISBN 0-7985-0773-X
**Sterrestad** of **Sterstad** (Russies: Звёздный городок) is 'n kunsmatige stad in Rusland, noordoos van Moskou, waar ruimtevaarders in die Joeri Gagarin-ruimtevaartopleidingsentrum (GCTC) deur middel van realistiese simulasies van byvoorbeeld nul-swaartekrag praktiese opleiding vir hulle ruimtesendings kry.

Standbeeld vir Joeri Gagarin in Sterrestad.
Teen 1960 het die Sowjetunie planne beraam om mense die ruimte in te stuur, en het die behoefte aan 'n opleidingsentrum vir toekomstige ruimtevaarders ontstaan. Sterrestad is gestig as woonplek vir ruimtevaarders en hulle gesinne en vir werknemers wat die opleidingsgeriewe in stand hou en hulle families. Die gesinne van ruimtevaarders bly in Sterrestad selfs al het die ruimtevaarder intussen afgetree of verongeluk. In die Sowjettyd was Sterrestad 'n uiters geheime lugmagbasis, wat op geen enkele kaart aangedui is nie.

Sterrestad het tans alle nodige geriewe, onder meer 'n eie poskantoor, 'n winkel vir daaglikse kruideniersware en 'n museum wat aan ruimtevaart gewy is. In die museum is onder meer die diplomas van Joeri Gagarin en verskillende toekennings wat hy ontvang het, te sien. Die dorp het 6 023 inwoners (2013).
Embleem van die Spaanse Lugmag
Rondeel van Spanje
Die **Spaanse Lugmag** (Spaans: "Leër van die lug") is die lugtak van die Spaanse Weermag. Die Spaanse leër se lugvleuel het formeel in 1909 ontstaan toe kolonel Pedro Vives Vich en kaptein Alfredo Kindelán 'n amptelike reis na verskillende Europese stede onderneem het om die potensiaal van die bekendstelling van lugskepe en vliegtuie in die Spaanse weermag te ondersoek. 'n Jaar later het 'n koninklike dekreet die Nasionale Lugvaartskool (*Escuela Nacional de Aviación (civil))* gestig in Getafe, naby Madrid, onder die Ministerie van Openbare Werke en Vervoer.

### Na-Burgeroorlog-era

 'n Spaanse Hispano HA-200 *"Saeta"* (Bolt)
Die huidige Spaanse Lugmag (*Ejército del Aire*, of EdA) is amptelik op 7 Oktober 1939 gestig, na die einde van die Spaanse Burgeroorlog. Die EdA was 'n opvolger van die Nasionalistiese en Republikeinse Lugmagte. Spaanse Republikeinse kleure het verdwyn en die swart rondel van die vliegtuie is vervang deur 'n geel en rooi rondel. Die swart en wit Saint Andrew's Cross vinflits, die stertkenteken van Franco se lugmag, asook van die Aviazione Legionaria van Fascistiese Italië en die Condor-legioen van Nazi-Duitsland, is steeds in gebruik in die hedendaagse Spaanse Lugmag.

'n Voormalige F-104 Starfighter van die Spaanse Lugmag
Gedurende die eerste jare na die Tweede Wêreldoorlog het die Spaanse Lugmag grootliks uit Duitse en Italiaanse vliegtuie en kopieë daarvan bestaan. 'n Interessante voorbeeld was die HA-1112- *M1L Buchón* (Pouter), dit was in wese 'n gelisensieerde produksie van die Messerschmitt Bf 109 wat herontplooi is met 'n Rolls-Royce Merlin 500-45 vir gebruik in Spanje.

'n EF-18 A styg op en swenk na links in 2015.
Na die dood van diktator Franco in 1975 en die daaropvolgende Spaanse oorgang na demokrasiejare, is die organisasie en toerusting van die Spaanse Lugmag weer gemoderniseer om voor te berei vir Spanje se lidmaatskap van NAVO in 1982. Vliegtuie soos die Mirage III en Mirage F1 is van Frankryk gekoop en het gedurende die 1970's en deel van die 1980's die ruggraat van die Lugmag geword. Franse vegters het die lugmag se steunpilaar gevorm tot die aankoms van die Amerikaanse F/A-18. Spaanse F/A-18's het deelgeneem aan die Bosniese Oorlog en die Kosovo-oorlog onder NAVO-bevel, gebaseer in Aviano, Italië. Bygestaan deur Amerikaanse Lugmag F-16's, het die Spaanse Lugmag EF-18A's op 25 en 26 Mei 1994 lasergeleide bomme op Bosnies-Serwiese ammunisiedepots by Pale laat val. 

Die Spaanse Lugmag vervang ouer vliegtuie in die inventaris met nuwers, insluitend Eurofighter Typhoon en die onlangs bekendgestelde Airbus A400M Atlas vragvliegtuig. Albei word met Spaanse deelname vervaardig; EADS CASA maak die Eurofighter se regtervlerk- en voorrandlatte, en Spanje neem deel aan die toets en samestelling van die lugvervoerder.

In Julie 2014 het die Spaanse Lugmag by die Europese Lugvervoerkommandement aangesluit, met sy hoofkwartier by die Eindhoven-lugbasis in Nederland.
9mm Stetsjkin APS pistool
Die **Stetsjkin** of **APS** (*Avtomaticheskiy Pistolet Stechkina* - Автоматический Пистолет Стечкина) is 'n Sowjet-selektiewe masjienpistool met 'n kamer vir 9×18mm Makarov en 9×19mm Parabellum wat in gebruik geneem is in artillerie en lugvaartuig omgewings waar 'n aanvalsgeweer as te groot vir effektiewe gebruik geag is. Dit word in 'n aantal oorloë soos die Viëtnamoorlog, Russies-Oekraïnse Oorlog en Siriese Burgeroorlog gebruik. Die APS is geprys vir sy innoverende konsep en goeie beheerbaarheid vir sy grootte. Die hoë koste van die wapen, komplekse en tydrowende vervardiging, gekombineer met 'n beperkte doeltreffende reikafstand, grootte en gewig vir 'n pistool, en brose kolf, is egter genoem as redes om dit uit aktiewe diens te faseer ten gunste van aanvalsgewere soos die AKS-74U. Die pistool dra die naam van sy ontwikkelaar, Igor Stetsjkin.

Bronne
------

* *Modern Firearms, Stechkin APS pistol (USSR/Russia)*,  Besoek op 26 Februarie 2023.
**Wienerwald**  

**Unesco-Biosfeerpark Wienerwald**  
  


---

**Maak deel uit van die**   
   

Noord-Alpe (mees oostelike uitloper)

---

**Strek oor die Oostenrykse deelstate**   
   

 Wene  

 Neder-Oostenryk

---

**Ligging in Oostenryk**  
  

  
  


---

**Oppervlakte**  
  

1 056,45 km2

---

**Hoogste pieke**  
  

Schöpfl (893 m)  

Gföhlberg (885 m)

Die **Wienerwald** is die mees oostelike uitloper van die Noord-Alpe in die Oostenrykse deelstate Neder-Oostenryk en Wene en vorm met sy voetheuwels sodoende die noordoostelike einde van die Alpereeks. Die middelgebergte, wat sowat 45 km lank en tussen 20 en 30 km wyd is, is grotendeels bebos en het met sy netwerk van wandelpaaie en staproetes asook sy wyndorpies tot 'n gewilde ontspanningsgebied vir die bewoners van die nabygeleë Oostenrykse hoofstad ontwikkel wat maklik met openbare vervoermiddels bereik kan word. 

Byna die hele gebergte, insluitende sy randgebiede wat tot in die stadsgebied van Wene strek en deel uitmaak van dié miljoenestad se groen gordel, is in 2005 deur Unesco as Biosfeerpark Wienerwald aangewys. Dit maak van Wene die enigste wêreldstad wat gedeeltelik (sewe stadsdistrikte met 9 900 ha) in 'n biosfeerpark geleë is.

Uitsig oor die kranswande van die Peilsteingebergte in die Wienerwald
Die **sterretjies** is 'n groep seevoëls wat verwant is aan die steltloperagtiges (*Charadriiformes*) en waterploeërs (*Rhynchopidae*).

Daar is egter geen konsensus oor hierdie groep se indeling nie en hulle word dikwels onder die familie meeue (*Laridae*) ingedeel. Soms word hulle egter as 'n aparte familie (*Sternidae*) beskou, of selfs as 'n subfamilie (*Sterninae*), of 'n genus (*Sternini*).

Die meeste sterretjies is vroeër by die genus *Sterna* ingedeel. DNS-analise het egter gelei tot die opdeel van hierdie groep in 'n aantal klades van kleiner genera.

Sterretjies kom oor die hele wêreld voor. Met uitsondering van enkele tropiese en varswaterspesies het almal 'n grys en wit verekleed.

Tydens die paartyd het hulle egter swart mussies en sommige spesies kry ook swart vere op die rug en bors. Hulle is skraal, elegante voëls met lang, gepunte vlerke, met relatief klein pote en tone en dun snawels. Die meeste spesies het gevurkte swaelsterte met diep mikke. Seeswaels leef hoofsaaklik van klein vissies en word trouens meestal in kusgebiede aangetref. Sowat 75 % van alle seeswaels behoort tot die genus *Sterna*, waarvan elf spesies in Suid-Afrika voorkom.

Die bekendste verteenwoordiger van die genus wat ook in Suid-Afrika aangetref word, is die Europese grysborsseeswael of die Arktiese seeswael (*Sterna paradisaea*), wat elke winter van die Noordpool tot selfs na die Suidpool migreer. Die Damara-seeswael (*Sterna balaenarum*) word slegs aan die kus van Angola, Namibië en Kaapland aangetref. Sommige spesies is slegs somergaste wat van Asië of Europa af migreer.

Verteenwoordigers van ander genera wat ook in Suid-Afrika aangetref word, is die reusesterretjie (*Hydroprogne caspia*); die sogenaamde lagseeswael (*Gelochelidon* *nilotica*); die grootbruinsterretjie (*Anous stolidus*); die witvlerkswartswael (*Chlidonias* *leucoptera*); die witbaardsterretjie (*Chlidonias hybrida*); die swartmeerswael (*Chlidonias nigra*) en moontlik die wit seeswael (*Gygis* *alba*). Spesies wat nie in Suid-Afrika voorkom nie, is die grootbekseeswael (*Phaetusa simplex*), wat langs riviere in Suid-Amerika voorkom, en die inkaseeswael (*Larosterna inca*), wat in China voorkom.

Sien ook
--------

* Arktiese sterretjie
* Gewone sterretjie
* Oostelike sterretjie
* Kerguelenseeswael
* Grysborssterretjie
* Swartsterretjie
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

Bronnelys
---------

* Wêreldspektrum, 1982, ISBN 0-908409-66-4, volume 25, bl. 60