recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ekonometrie** is die vakdissipline waar wiskundige statistiek en ekonomie mekaar ontmoet. Ekonometrie behels die gebruik van statistiese metodes om verwantskappe tussen ekonomiese veranderlikes te ondersoek. Ekonometriese tegnieke verskil van datastel tot datastel. Daar is hoofsaaklik drie soorte ekonomiese data: tydreeksdata, kruissnitdata en paneeldata. 

Die ekonometrie van tydreeksdata behels die studie van tydverwantskappe en word o.m. vir vooruitskatting gebruik. So gebruik die Buro vir Ekonomiese Ondersoek aan die Universiteit Stellenbosch 'n tydreeksmodel om kwartaallikse vooruitskattings vir die Suid-Afrikaanse ekonomie te ontwikkel. 

Die ekonometrie van kruissnitdata behels die studie van verwantskappe op 'n spesifieke tydstip oor 'n aantal waarnemings. 'n Voorbeeld van so 'n studie sou wees 'n ondersoek na die verwantskap tussen die vlak van geletterdheid en ekonomiese groei onder Afrika-lande vir 'n bepaalde jaar. Paneeldata behels die samevoeging van tydreekse en kruissnitdata.
Die **Kraaifonteinspinnekopbos** (*Serruria furcellata*) is 'n blomdraende struik wat tot die genus *Serruria* behoort en deel van die fynbos vorm. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap, dit het altyd voorgekom by Brackenfell, Kraaifontein en Kuilsrivier. Die struik is regop en word slegs 50 cm hoog en dra blomme van Augustus tot Oktober.

Na 'n brand kan die plant se wortels weer uitspruit. Twee maande nadat dit geblom het, val die vrugte af en miere versprei die sade. Hulle stoor die sade in hul neste. Die plant is eenslagtig. Bestuiwing vind plaas deur die werking van insekte. Die plant groei in sanderige grond op hoogtes van 90 - 390 m.

In Engels staan dit as die *Kraaifontein spiderhead* bekend.

Status
------

Hierdie plant is voorheen al as uitgestorwe beskou. In 1985 het dit slegs by twee plekke voorgekom, naby Kraaifontein en digby Bottelary Heuwels, waar in 1979 drie plante geïdentifiseer is. Ná 1985 was daar egter geen teken van die plante by die twee plekke nie en daar is aanvaar dat die spesies uitgesterf het. In 2004 is twee plante egter by North Pine ontdek, maar een is gou deur die munisipaliteit se bossnyprogram vernietig.

Kaapstad se Omgewingshulpbron-bestuursafdeling het egter die Bracken-ashoop ontwikkel in 'n natuurreservaat van 36 hektaar waar inheemse plante bewaar word. Hulle het dan ook die Kraaifonteinspinnekopbos hier aangeplant ná werk van Barrie Louw van die Universiteit van die Wes-Kaap wat die eerste persoon was wat die Kraaifonteinspinnekopbos suksesvol in 'n tuin kon kweek. Daar is ook pogings aangewend om die plant by North Pine aan te plant, maar sonder sukses. Die spesie bestaan ook in Kirstenbosch se tuine nadat sade aldaar geplant is.

Bronne
------

* REDLIST Sanbi
* Biodiversityexplorer
* PlantZAfrica
* Protea Atlas
* Plants of the World Online
'n **Bysin** is in die grammatikale ontleding 'n sin wat deel uitmaak van 'n saamgestelde sin, maar nie die hoofsin is nie. 'n Bysin kan soms self weer in kleinere bysinne opgedeel word, en dit word dikwels deur 'n voegwoord ingelei.

Woordvolgorde
-------------

In Afrikaans, Nederlands en Duits staan in 'n bysin die onderwerp meestal vooraan en die persoonsvorm agteraan. Dit is in hierdie tale die belangrikste verskil tussen 'n bysin en 'n hoofsin, waar die Subjek-Werkwoord-Object (SVO) volgorde as standaardnorm geld.

*Ek weet* (hoofsin) *dat **hy** dit gedoen* **het** (bysin).
Vergelyk ons dit met Engels, dan val dit op dat die SVO-woordvolgorde ook in bysinne die standaardnorm is:

*You see* (hoofsin) *that **I have** done this for you* (bysin).

Komma
-----

Plaas 'n komma ná 'n betreklike bysin wat betrekking het op 'n selfstandige naamwoord en met wat, waarop, vir wie, ens. begin). So 'n bysin word egter nie noodwendig deur 'n komma voorafgegaan nie. Wanneer 'n bysin bykomende inligting verskaf waarsonder die res sinvol selfstandig kan staan, kom daar 'n komma vooraf en agterna. Bv. Haar tannie, wat nou oorlede is, sou daarvan gehou het. 

As die stelling nie sin sou maak sonder die inligting wat die bysin verstrek nie, word dit nie deur 'n komma voorafgegaan nie. Bv. Die wêreld wat hy beskryf, bestaan nie.

Bronne
------

Müller, D. & Pistor, S. 2011. *Skryf Afrikaans van A tot Z*. Kaapstad: Pharos
*Hierdie artikel behoort versmelt te word met Koning Dawid.*

Dawid was die tweede koning van Israel. Hy was deur Samuel as koning geseën toe Saul nog koning was, maar reeds deur God verwerp was.

Dawid en Saul het 'n geskiedenis saam waar Saul die koning was en Dawid die onderdaan. Dawid is ook later deur Saul gejaag en Dawid het 'n paar keer die kans gehad om Saul dood te maak, maar hy het elke keer Saul se lewe gespaar.

Dawid en Saul
-------------

### Samuel salf Dawid tot koning

Soos Sau voor hom, ontvang Dawid geestelike krag saam met die salwing.

God kies weereens sy man en berei hom voor lank voordat hy 'n nasionale figuur word.

Sien ook
--------

1. Geskiedenis van Israel in die Bybelse Tyd
2. Geslagsregister van Adam tot Jesus
3. Bybelse Gids - Genesis
4. Bybelse Gids - Eksodus - Deuteronomium
5. Bybelse Gids - Josua
6. Bybelse Gids - Rigters
7. Bybelse Gids - Boas en Rut
8. Bybelse Gids - Samuel
9. Bybelse Gids - Koning Saul

Bronne
------

1. Bybel nuwe vertaling Bybelgenootskap van SA
2. Handboek by die Bybel David en Pat Alexander et al Lux Verbi
'n Bylpik in 'n grasperk
'n **Bylpik** is 'n veelsydige stuk handgereedskap en word gebruik om te grawe en te kap, soortgelyk aan 'n pik. Dit het 'n lang steel en 'n stewige kop, wat 'n bylblad en 'n dissel (**snybylpik**) of 'n pik en 'n dissel (**kapbylpik**) kombineer.

Beskrywing
----------

'n Bylpik het 'n steel, gewoonlik van hout, wat ongeveer 'n meter lank is. Die kop het twee punte, teenoor mekaar, en word geskei deur 'n oog in die middel; die kop van 'n bylpik weeg gewoonlik 1,5-3 kilogram. Die vorm van die kop bepaal die soort bylpik en hoe dit gebruik word:

* Die kop van 'n **kapbylpik** kombineer 'n pik en 'n dissel. Dit is een van die beste werktuie om in harde en rotsagtige grond te skoffel. Die dissel word soms skerpgemaak, maar nie die pik nie; dit word meestal reghoekig eerder as skuins afgesny.

* Die kop van 'n **snybylpik** kombineer 'n byl en 'n dissel. Dit het dus twee plat blaaie wat teenoor mekaar staan, die een loodreg op die ander gedraai. Die blad is ontwerp om deur boomwortels te sny.

Die steel van die bylpik pas in die ovaalvormige gat in die kop en word daar bevestig deur die kopkant van die steel teen 'n soliede oppervlak, soos 'n boomstomp, 'n klip of harde grond, te stamp. Die handvatsel kan verwyder word deur middel van 'n soortgelyke beweging, terwyl die kop vasgehou word. In die ooste van die Verenigde State, het bylpikstele dikwels 'n skroef onder die kop en parallel daarmee, om te voorkom dat die kop teen die handvatsel afgly; in die weste van die Verenigde State, waar gereedskap dikwels uitmekaargehaal word om vervoer te word, word dit gewoonlik nie gedoen nie.

Gebruike
--------

Die dissel van 'n kapbylpik word gebruik om 'n put te grawe
Bylpikke is "die veelsydigste gereedskap om met die hand te plant". Dit kan gebruik word om met die dissel in die grond in te kap en die grond na die gebruiker to te trek, wat 'n voor oopmaak waarin geplant kan word. Dit kan ook gebruik word om gate te grawe om in te plant en is besonder nuttig waar daar 'n dik laag saamgepakte sooie is. Dit kan uitputtend wees om 'n bylpik te gebruik weens die inspanning wat nodig is om die blad in the grond te slaan en omdat daar baie af- en vooroorgebuig word.

Die dissel van 'n bylpik is nuttig om te grawe of te skoffel, veral in harde grond.

Snybylpikke word in landelike Afrika gebruik om boomstompe uit landerye te verwyder, asook ongewenste piesangsuiers.

Geskiedenis
-----------

Bylpikke het 'n lang geskiedenis as 'n eenvoudige maar doeltreffende werktuig. Hulle vorm is reeds teen die Bronstyd in Klein-Asië en Antieke Griekeland vasgestel, en bylpikke was die stuk gereedskap wat die algemeenste in Bisantynse manuskripte van Hesiodos se *Werke en dae* verskyn.

Bylpikke wat van horing gemaak is, verskyn in die Laat-Mesolitiese tydperk in die Britse Eilande. Hulle is waarskynlik hoofsaaklik gebruik om te grawe en is moontlik verwant aan die opkoms van landbou. Bylpikke wat van walvisbeen gemaak is, is gebruik vir take soos die opsny van walviskarkasse deur die mense van Skotland en die Inuïete.

Sien ook
--------

* Ysbyl
'n **Bywoord** of **adverbium** is 'n beskrywende woord wat 'n werkwoord, hele sin, byvoeglike naamwoord, telwoord of ander bywoord nader bepaal. Dit verskaf meer inligting oor plek, tyd, wyse of graad. Voorbeelde van bywoorde is: *hier*, *nou*, *opsetlik*, en *daarom*.

As 'n sin meer as een bywoord bevat, is die volgorde altyd: tyd, wyse en dan plek.

Bywoorde van plek
-----------------

Toets met die vraag "waar?". Voorbeelde:

* Dit reën *orals*.
* Sy loop *buite*.
* Sy het *daarheen* gestap.

Bywoorde van tyd
----------------

Toets met die vraag "wanneer?". Voorbeelde:

* Hy sal *netnou* uitkom.
* Ek lees *soms* 'n boek.
* Hulle speel *middae* saam.
* *Gister* was Frank siek.

Bywoorde van manier/wyse
------------------------

Toets met die vraag "hoe?". Voorbeelde:

* Hy werk *sing-sing*.
* Hy spring *hoog*.
* Die man het *hard* gelag.
* Sy praat *al te heerlik* oor die foon.
* Sy is *baie* oulik.

Bywoorde van graad
------------------

Toets met die vraag "hoeveel?". Voorbeelde:

* Hy stap *uiters* stadig.
* Hy het *byna* tien albasters.

Voornaamwoordelike bywoorde
---------------------------

Hierdie bywoorde bestaan uit twee ander bywoorde: 'n bywoord van plek en 'n voorsetselbywoord. Voornaamwoordelike bywoorde vervang die kombinasie voorsetsel+naamwoord:

Met hierdie pen --> hiermee
Merk op dat die voorsetsel met deur sy voorsetselbywoord mee vervang word en dat die volgorde omgekeer word. Meestal is die voorsetsel en sy bywoord dieselfde:

Agter die woord --> daaragter

Kyk ook
-------

* Selfstandige naamwoord
* Byvoeglike naamwoord
* Werkwoord
* Lidwoord
* Voegwoord
* Dieregeluide, werkwoorde wat die klanke van diere beskryf
* Trappe van vergelyking
* Intensiewe

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sien ***bywoord*** in Wiktionary, die vrye woordeboek. |

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb11991766t (data)
* GND: 4191574-4
* LCCN: sh85056262
* NDL: 00577100
* NKC: ph202909

 |
Die Canon EF 75–300mm f/4-5.6 III lens.
Die **Canon EF 75–300mm f/4-5.6 lens** is 'n telefotolens vir Canon EOS enkellensreflekskameras met 'n Canon EF-lenspassing. Dit is in 1995 bekendgestel en daar is 3 basiese tipes van die lens: die IS USM (beeldstabilisering, ultrasoniese motor), die USM (USM, geen IS) en nie-USM (geen USM, geen IS). Al 3 tipes word in die algemeen as lae- en verbruikersvlak lense beskou.

Die Canon EF 75–300mm f/4-5.6 IS USM lens was Canon se eerste beeldgestabiliseerde lens. Selfs met IS word dit as 'n verbruikersgraad lens beskou.

Beskrywing
----------

Die nie-USM weergawes word oor die algemeen as baie laegraad verbruikerslense beskou met die USM weergawes net effens beter in boukwaliteit en algemene gevoel. Geen van die weergawes (USM of nie) ondersteun voltydse handfokus (FTM) nie. Die optika is soortgelyk in die IS USM en USM weergawes. Behalwe vir die USM III, word die USM funksie aangedui deur die goueskrif "Ultrasonic Motor". Die USM III word geïdentifiseer deur 'n goue USM logo en 'n aangrensende goue merk van "Ultrasonic". Die oorspronklike USM lensdeksels sê ook "Ultrasonic" hoewel tweedehandse verbruikers aangeraai word om versigtig te wees, aangesien lensdeksels dikwels omgeruil word en daar nie aanvaar moet word dat dit 'n aanduiding is van die werklike lensfunksie nie. Ultrasoniese lense sal in klein goue font "Ultrasonic" vertoon en 'n reeks gekruisde lyne geheel en al rondom die lens op die voorkant besit.

Spesifikasies
-------------

| Canon EF 75–300mm f/4–5.6 lens |
| --- |
| Eienskap | Oorspronklikemodel | USM | IS USM | II | II USM | III | III USM |
| Sleuteleienskap |
| Beeldstabiliseerder | Nee | Ja | Nee |
| Omgewingsverseëling | Nee |
| USM | Nee | Ja | Nee | Ja | Nee | Ja |
| L-reeks | Nee |
| Diffraksie Optika | Nee |
| Tegniese data |
| Maksimum Lensopening | f/4–5.6 |
| Minimum Lensopening | f/45 | f/32-45 | f/45 | f/32–45 |
| Filter diameter | 58 mm |
| Horisontale sighoek | 29°–6°50' |
| Vertikale sighoek | 19°30'–4°35' |
| Diagonale sighoek | 34°–8°15' |
| Fisiese data |
| Massa | 500 g | 495 g | 650 g | 480 g |
| Maksimumdiameter | 73.8mm | 71.1mm | 78.5mm | 71mm |
| Maksimumlengte | 122mm | 138.2mm | 122mm |
| Groepe/elemente | 9/12 | 9/13 | 10/15 | 9/13 |
| Aantal diafragmalemme | 7 | 8 | 7 |
| Kortste fokusafstand | 1.5 m |
| Kleinhandelinligting |
| Vrygestel in | Maart 1991 | Junie 1991 | September 1995 | Julie 1995 | Maart 1995 | April 1999 |
| ± Verkoopsprys in jen | 37,000 jen | 41,000 jen | 88,000 jen | (oorsee) | 43,800 jen | (oorsee) | 43,800 jen |

Resensies
---------

Canon EF 75-300 Review — Lens Resensies Geargiveer 16 Desember 2010 op Wayback Machine
Tylney Hall, soos verbou deur die Phillipse. Dit staan nou bekend as die Tynley Hall-hotel.
**Tylney Hall** is ’n herehuis in Hampshire, Engeland wat in 1897 deur die Suid-Afrikaanse mynmagnaat sir Lionel Phillips en sy vrou, die weldoener lady Florence Phillips, vir £77 000 gekoop en volgens die Victoriaanse styl gerenoveer is. Dit dien sedert 1984 as hotel.

Die eerste Tylney Hall is omstreeks 1700 gebou, hoewel ’n herehuis sedert die 16de eeu op die perseel gestaan het. In 1725 het die landgoed deur die vroulike lyn in besit gekom van Richard Child, burggraaf Castlemaine, later graaf van Tylney. Tydens sy eienaarskap is ’n groot, formele tuin aangelê. Ná die huwelik van Catherine Tylney Long in 1812 met William Wellesley Pole en hul geldelike probleme, is die herehuis afgebreek en die waardevolle timmerhout op die landgoed verkoop. Van 1857 tot 1878 was die eiendom onbewoon. In die 1870’s het Charles E. Harris geleidelik grond op die landgoed begin koop en eindelik sowat 1 215 ha bekom. Daarna het hy Edward Birchall opdrag gegee om ’n nuwe herehuis op dieselfde plek as die 18de-eeuse huis te bou.

Selden Wornum het Tylney Hall van 1899 tot 1901 aansienlik gewysig in opdrag van die Phillipse, wat dit kort vantevore gekoop het. Hy het ook die formele tuin aangelê, onder meer die Italiaanse Terras, Hollandse Tuin en die kombuistuin. Van 1901 tot 1904 het Robert Weir Schultz opdrag by Florence Schultz gekry om die beddings en formele dele van ’n weelderige tuin aan te lê, wat ’n oranjerie, kweekhuise, somerhuise, boothuis, ens. moes insluit. Omstreeks die tydstip waarop die Phillipse na Suid-Afrika teruggekeer het, 1906, het Gertrude Jekyll opdrag gekry om Schultz van die ontwerp en plante te voorsien vir ’n wilde tuin, en vir blomomramings in die tuin. Die Phillips-egpaar het Tylney Hall voor die Eerste Wêreldoorlog verkoop

Tydens die oorlog is dit as hospitaal gebruik. Dit is in 1919 weer verkoop, die keer aan maj. Cayzer, later lord Rotherwick, wat die landgoed in 1933 aan sy skeepsredery verkoop het. Dit het toe die hoofkantoor van die Clan-redery geword. In 1936, sir Lionel Philips se sterfjaar, is die huis en park aan Middlesex se graafskapsraad verkoop en is dit in ’n tehuis omskep. Die park is verkoop aan die Tylney-gholfklub en toe die graafskapsraad afgeskaf is, het die Brent Borough Council die Tylney Hall oorgeneem. In 1984 het dié plaaslike owerheid die huis en 25 ha-tuin aan Celebrated Country Hotels verkoop. Die raad het ’n gedeelte van die parkgrond behou om te gebruik as buitelugopvoedingsentrum en die res van die park word steeds benut as gholfbaan.

Bronne
------

* (af)  De Kock, W.J. en Krüger, prof. D.W. (hoofreds.). 1972. *Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek*, deel II. Pretoria: Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing.
* (en)  Potgieter, D.J. (editor-in-chief). 1973. *Standard Encyclopaedia of Southern Africa*. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery.
* (en)  Tylney Hall by Historic England. URL besoek op 25 April 2016.
Li Peng
**Li Peng** (Chinees: 李鹏; pinyin: Lǐ Péng; 20 Oktober 1928 - 22 Julie 2019) was 'n Chinese politikus. Bekend as die 'Slagter van Beijing' vir sy rol in die Tiananmen-plein bloedbad. Li was van 1987 tot 1998 die vierde premier van die Volksrepubliek China en was die voorsitter van die Staande Komitee van die China se nasionale volksvergadering, die belangrikste wetgewende liggaam van China, van 1998 tot 2003. Li was vir die grootste deel van die negentigerjare tweede in die rangorde van die Kommunistiese Party van China (KPC) net na die destydse sekretaris van die Party, Jiang Zemin. Hy het tot sy aftrede in 2002 sy setel in die KPC Politburo Staande Komitee behou. Hy het sy setel in die KPC Politburo Staande Komitee behou tot met sy aftrede in 2002.

Li was die seun van 'n vroeë kommunistiese rewolusionêr, maar is as kind wees gelaat toe sy pa deur die Kuomintang tereggestel is. Nadat hy Zhou Enlai in Sichuan ontmoet het, is Li grootgemaak deur Zhou en sy vrou, Deng Yingchao. Li is opgelei as 'n ingenieur in die USSR en het by 'n belangrike nasionale kragonderneming gewerk nadat hy na China teruggekeer het. Hy het die politieke onrus van die 1950's, '60's en '70's vrygespring vanweë sy politieke verbintenisse en sy werk in die onderneming. Nadat Deng Xiaoping in die laat 1970's die leier van China geword het, het Li 'n aantal toenemend belangriker en magtiger politieke posisies ingeneem en uiteindelik in 1987 premier geword.

As premier was Li die sigbaarste verteenwoordiger van die Chinese regering wat die gebruik van geweld gesteun het om die Tiananmenplein-protesoptogte van 1989 te beëindig. Tydens die betogings het Li sy gesag as premier gebruik om krygswet te verklaar, en in samewerking met Deng Xiaoping, wat die voorsitter van die Sentrale Militêre Kommissie was, is opdrag gegee dat die militêre aksie van Junie 1989 teen studente-pro-demokrasie-betogers op die Tiananmen-plein ingestuur was. Li pleit vir 'n grootliks konserwatiewe benadering tot Chinese ekonomiese hervorming, wat hom in stryd gebring het met die sekretaris-generaal Zhao Ziyang, wat in 1989 uit guns geval het. Nadat Zhao uit sy amp onthef is, bevorder Li 'n konserwatiewe sosialistiese ekonomiese agenda, maar verloor invloed aan die opkomende vise-premier Zhu Rongji en kon nie die toenemende vryemarkliberalisering van die Chinese ekonomie voorkom nie. Tydens sy ampstermyn het hy die omstrede projek Three Gorges-dam gelei. Hy en sy gesin het 'n groot Chinese krag monopolie bestuur, wat die Chinese regering opgebreek het nadat sy termyn as premier verstryk het. Li is in Beijing op 90-jarige ouderdom oorlede.

Bronne
------


|  |  |
| --- | --- |
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal. | 

Klik vir info oor hierdie sjabloon.
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BIBSYS: 1560455410012
* GND: 170738345
* ISNI: 0000 0000 6419 0430
* LCCN: n88284113
* LNB: 000218140
* NDL: 00626768
* NLA: 36664042
* NLK: KAC200812027
* NTA: 144088401
* RERO: 02-A003519019
* SNAC: w6sz9rzp
* VIAF: 63858454
* WorldCat Identities: lccn-n88284113

 |
Jeanette Toerien het blykbaar nie hertrou ná die dood van haar man, ds. J.R. Hugo, in 1914 nie.
**Jeanette Johanna van Sulk Toerien** (21 November 1875 – 13 Januarie 1931 was 'n Suid-Afrikaanse komponis.

Toerien was die jongste suster van die digter J.P. Toerien, wat onder skuilnaam Jepete geskryf en verantwoordelik was vir die Afrikaans-Hollandse woorde van die eerste strofe van die volksliedjie *Sarie Marais*. Toerien het op 24 Oktober 1903 in die huwelik getree met ds. Jacobus Rudolph Hugo, wat op 7 Oktober 1914 oorlede is. Hulle het nie kinders gehad nie. Hy was van 1902 tot 1907 predikant van die NG gemeente Rossville en van 1907 tot sy dood in die ouderdom van 38 van die NG gemeente Niekerkshoop. ’n Marmerplaat hang binne-in die kerk ter herinnering aan hom. 

Toerien was baie musikaal aangelê en voor haar huwelik was sy musiekonderwyseres in die Paarl. Sy het die musiek vir verskillende liedere van haar broer gekomponeer, soos *Afrikaner liid* en *De zon verdween aan hemeltrans*. 'n Enkele daarvan is opgeneem in die bundel *20 Afrikaanse lidere met musiik* (1904).

Bronne
------

* (af)  Nienaber, P.J. 1947. *Afrikaanse Biografiese Woordeboek*, deel I. Johannesburg: L. & S. Boek- en Kunssentrum.
Philippi Village se lugfoto
**Philippi Village** is 'n geïntegreerde ontwikkeling vir gemengde gebruik wat die tuiste is van 'n diverse gemeenskap van entrepreneurs en kleinsake-eienaars met kleinhandel-, kantoor- en geleentheidsruimte sowel as sport-, opvoedkundige en kulturele fasiliteite in Philippi, Kaapstad, Suid-Afrika. Philippi Village word beskou as 'n besigheidskatalisator vir township-gemeenskappe, geleë in Kaapstad se Kaapse Vlakte-area. Philippi Village se primêre fokus is om samewerkende werkruimtes vir klein- en mikrobesigheidseienaars te verskaf, asook om werksgeleenthede te skep en plaaslike gemeenskapslede op te gradeer, terwyl dit terselfdertyd 'n lewendige en veilige plek vir sosiale betrokkenheid bied. Teen sy eerste verjaardagherdenking het *The Hub* berig dat Philippi Village 66 permanente werksgeleenthede en 284 tydelike werksgeleenthede geskep, en 15 geleenthede by sy konferensiesentrum gebied het.

Philippi Village is gestig deur Bushra Razack , 'n bekroonde sosiale entrepreneur, veranderingsagent, humanitêre en gemeenskapsontwikkelingspesialis. Sy is in Kaapstad gebore en was op hoërskool in Ladysmith, KwaZulu-Natal, waar sy in 2003 gematrikuleer het. Sy het saam met 70 ander kinders in 'n weeshuis grootgeword en op twaalfjarige ouderdom Suid-Afrika by die eerste Wêreldjeugkongres (bekend as die Millennium Young People's Congress) in Honolulu County, Hawaii verteenwoordig. Sy is 'n mede-outeur van die boek "Reddingsending", 'n jeugbeoordeling van die VN se Millennium Ontwikkelingsdoelwitte wat by die Wêreldberaad vir Volhoubare Ontwikkeling in Johannesburg, Suid-Afrika bekendgestel is.
**Philipton** is 'n nedersetting in die Raymond Mhlaba Plaaslike Munisipaliteit in die Oos-Kaap.

Philipton lê 4,7 km noordnoordoos van Balfour, 6,7 km noordwes van Seymour, oos van die R351-pad, wes van die R67-pad en naby die Fairbairnrivier, 'n boloop van die Katrivier.

Die dorpie is in 1829 gestig as 'n sendingpos van die Londense Sendinggenootskap en deel van die Katrivier-nedersetting. Dit is genoem na dr. John Philip, predikant van die Congregational Kerk en superintendent van die Londense Sendinggenootskap in Suid-Afrika. James Read sr. was die eerste sendeling en onder sy opvolgers was sy seun James Read jr. en Gottlob Schreiner, die vader van William Philip Schreiner en Olive Schreiner. James Read sr. is hier begrawe en sy vrou Elizabeth is hier oorlede. Ook lê 'n soldaat uit die Tweede Wêreldoorlog, G. Snyers, hier begrawe. Die Congregational Kerk van Balfour onderhou nog steeds 'n buitepos in die gehug.

Bibliografie
------------

* www.envirolog.co.za
* www.mbendi.com
* www.sahistory.org.za
Die **Grumman F9F Panther** is 'n Amerikaanse vegvliegtuig en is gebruik deur die Amerikaanse Vloot op hul vliegdekskepe. Dit was die vegvliegtuig wat die meeste deur die vloot gebruik is tydens die Korea-oorlog. Dit was die meeste gebruik vir grondaanvalle maar het ook sukses behaal teenoor die MiG's in luggevegte. Op 3 Julie 1950 het 'n *Panther* van die USS *Valley Forge* die vloot se eerste sukses in 'n luggeveg behaal toe dit 'n Yak-9 afgeskiet het. Teen die einde van die oorlog het die F9F 78,000 missies gevlieg.

Teen die einde van die Tweede Wêreldoorlog het die Amerikaanse Vloot 'n spesifikasie uitgereik vir 'n vegvliegtuig vir 'n alleweerstoestand, nagvegter wat toegerus is met radar wat vanaf 'n vliegdekskip kan fungeer. Grumman het die eksperimentele vliegtuig XF9F-1 voorgestel; dit sou aangedryf word deur vier straalmotore. Dit was omrede die eerste geslag straalmotore se stukrag nog laag was. Die vier motore sou tot gevolg hê dat die vlerke 17 m lank sou wees en dan te groot so wees vir werking op 'n vliegdekskip. Gelukkig het sterker motore verskyn en hulle kon die ontwerp aanpas. Die prototipe het op 24 November 1947 gevlieg en was aangedryf deur 'n *Rolls-Royce* Nene-motor.

'n Kenmerk van die vliegtuig is die brandstoftenks aan die punte van die vlerke met 'n inhoud van 454 liter elk. Die tenks was die eerste keer in Februarie 1948 getoets en toe deel gebly van die vliegtuig, om sy togafstand te verbeter. Die eerste modelle het reguit vlerke gehad en daar word nou na hulle verwys as model F9F-2. Produksie modelle het die vloot in Mei 1949 bereik nadat vliegdekskip toetse twee maande vroeër afgehandel is. Daar is die meeste van model F9F-5 vervaardig wat die J48 motor met 3,175k stukrag gebruik het. Daar was 616 van die model vervaardig en afgelewer tussen November 1950 en Januarie 1953. Die *Panther* is eers in 1958 uit diens onttrek. In 1966 was 'n klompie van die vliegtuie herbou en aan Argentinië verkoop.

Daar was 1,382 eenhede van die vliegtuig vervaardig.

Tegniese besonderhede
---------------------

Besonderhede van die Grumman F9F-2B Panther:| Item | Statistiek |
| --- | --- |
| Aantal motore | 1 |
| Tipe motor | Straalmotor |
| Vervaardiger | Pratt & Whitney J42-P-8 turbostraal |
| Kraglewering per motor | 2 586 kg stukrag |
| Vlerkspan | 11,58 m |
| Lengte | 11,35 m |
| Hoogte | 3,45 m |
| Vlerkoppervlakte | 23,22 m2 |
| Maks. opstygmassa | 8 842 kg |
| Maks. snelheid | 877 km/h |
| Operasionele hoogte | 13 600 m |
| Togafstand | 2 177 km |
| Klimvermoë | 1 567 m per minuut |
| Bewapening | Vier 20 mm kanonne
plus voorsiening vir 908 kg bomme onder die vlerke |

Sien ook
--------

* Lys van vegvliegtuie

Bron
----

* Crosby, Francis: *THE WORLD ENCYCLOPEDIA OF FIGHTERS & BOMBERS*. 2015. ISBN 978-1-84476-917-9
**Jonas Lauritz Idemil Lie** (\*6 November 1833 in Modum; † 5 Julie 1908 in Stavern) is een van die beduidendste skrywers en dramatici van die sogenaamde Goue Tydperk van die Noorse literatuur in die 19de eeu. Saam met Bjørnstjerne Bjørnson, Alexander Kielland en Henrik Ibsen staan hy as een van die "Vier Groot Skrywers" van Noorweë bekend wat 'n beduidende rol in die literêre realisme gespeel het.

Lewe
----

Lie het as die seun van 'n beampte in Tromsø grootgeword en van 1851 tot 1858 'n akademiese opleiding aan die Fakulteit Regsgeleerdheid van die Koninklike Frederik-universiteit te Kristiania (tans Oslo) gevolg. Ná die voltooiing van sy studies het hy tussen 1859 en 1869 as advokaat in Kongsvinger gepraktiseer.

In 1866 het hy met sy digbundel *Digte* bekendheid verwerf. Vervolgens het hy sy beroep opgegee om as joernalis te werk. Die novella *Den Fremsynte*, wat in 1870 verskyn het, het hom finansieel onafhanklik gemaak. Gedurende 'n reis na die Poolgebied, wat hy in 1871 onderneem het, het hy 'n reeks volksverhale, *Fortællinger og Skildringer fra Norge*, geskryf. Met die roman *Tremasteren Fremtiden* het Lie een jaar later ook internasionale sukses behaal.

In 1871 het Lie hom in Italië gevestig waar hy tot 1874 gebly het. Die reise, wat hy in dié land onderneem het, is deur die Noorse regering geborg. In 1873 het sy verhaal *Fanfulla* ontstaan.

Ná sy terugkeer na Noorweë het die Noorse parlement, die Storting, 'n eresalaris aan Lie toegeken. Die verhaal *Antonio Banniera* en die gedig *Faustina Strozzi*, wat albei in 1875 ontstaan het, was nog sterk deur sy verblyf in Italië beïnvloed.

Vanaf die laat 1870's het Lie eers in Noord-Duitsland en daarna in Beiere gebly. Hier het hy die somers meestal in Berchtesgaden deurgebring, die winters in Parys. Nadat hy reeds in 1882 vir 'n kort tyd na Noorweë teruggekeer het, het Lie hom in 1893 vir goed in Holskogen naby Kristiansund gevestig.

Literêre werk
-------------

Lie het sy eerste literêre sukses met sy lewendige beskrywings van natuur en mense in Noord-Noorweë behaal. Dit was veral sy vriend Bjørnstjerne Bjørnson wat hom aangemoedig het om 'n literêre loopbaan te volg en sy werk steeds bevorder het. Lie se latere werke, wat deur 'n duidelik impressionistiese verhaaltegniek en mistiese tendense gekenmerk word, het aan sosiale konfikte 'n demoniese karakter gegee. Daarenteen het sy sprokies onder die invloed van die Nuwe Romantiek gekom.

Skrywers soos die Duitse Nobelpryswenner Thomas Mann en die Deense impressionis Herman Bang het Lie later as een van hul beduidendste literêre invloede genoem.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BIBSYS: 90535262
* BNE: XX922297
* BNF: cb12165546r (data)
* CANTIC: a10967928
* CiNii: DA09247035
* GND: 118779907
* IMDb: nm1834322
* ISNI: 0000 0000 8137 870X
* LCCN: n50050389
* MusicBrainz: f1167d5c-68ee-4ab2-b77f-3e85a54ec676
* NDL: 00514617
* NKC: xx0002910
* NLA: 35304895
* NLI: 000411938
* NTA: 068741340
* SELIBR: 233807
* SNAC: w6000tz9
* SUDOC: 030188245
* Trove: 904863
* VIAF: 59124011
* WorldCat Identities: lccn-n50050389

 |
Die **Gryshemde** was die belangrikste van ’n reeks klein fascistiese of proto-fascistiese groeperings wat in die 1930’s en 1940’s in Suid-Afrika gestig is. Aanvanklik het die naam "Gryshemde" slegs na die burgermag van Louis Weichardt se "Suid-Afrikaanse Nie-Joodse Nasionaal-Sosialistiese Beweging" verwys (wat ook as "Suid-Afrikaanse Christelike Nasionaal-Sosialistiese Beweging" bekend gestaan het), ’n beweging van Nazi-simpatiseerders wat in 1933, een jaar ná die stigting van die Suid-Afrikaanse tak van die Duitse Nazi-party NSDAP se buitelandse afdeling *NSDAP-AO* (*NSDAP-Auslandsorganisation*), in die lewe geroep is. Die naam is dan ook vinnig gebruik om na die beweging self te verwys. 

Weichardt se beweging was net soos sy Duitse voorbeeld besonder anti-Semities, en die Gryshemde is as die Suid-Afrikaanse eweknie van die Duitse *Sturmabteilung (SA)* georganiseer. Dit was opvallend dat die Gryshemde nie ’n suiwer Afrikaner-beweging was nie, maar eerder op altwee blanke taalgroepe gemik was.

Ondanks sy strewe na eenheid het daar ook in die Gryshemde se geledere verdeeldheid ontstaan sodat ’n aantal kleiner splintergroepe in die lewe geroep is soos Johannes von Moltke se "Suid-Afrikaanse Fasciste". Die meeste van hierdie groepe het onder die leiding van Daniel François Malan saamgesluit tot die "Gesuiwerde" Nasionale Party. Die Gryshemde het geweier om by hierdie beweging aan te sluit en die Suid-Afrikaanse verkiesing in 1938 as ’n selfstandige party met kandidate in drie distrikte aangedurf. Hierdie besluit het uiteindelik geblyk om verkeerd te wees aangesien die Gryshemde hoegenaamd geen impak op die verkiesing gehad het nie.

Die Gryshemde is reeds tevore in Oktober 1934 deur die Nasionale Party in ’n artikel in die Kaapstadse dagblad *Die Burger* aangeval: "Ons dink dat hierdie party, wat algemeen as die Gryshemde bekend staan en onder die dekmantel van ’n anti-Joodse beweging optree, na ’n gevaarlike regeringsvorm in Suid-Afrika strewe. Hulle doelwit is om van Suid-Afrika 'n diktatuur te maak".

Die Gryshemde het onder meer ’n politieke veldtog teen die immigrasie van Duitse Jode na Suid-Afrika gevoer nadat in die 1930’s steeds meer Jode ’n nuwe heenkome in die land gevind het. Die Britse *Council for German Jewry* het ’n skip gehuur om soveel Duitse Jode moontlik na Kaapstad te bring - ’n besluit wat tot ’n massaprotes-aksie van die Gryshemde gelei het. Die fasciste se opposisie teen Joodse immigrasie was van so ’n omvang dat die skryweres Sarah Millan ’n beroep op die destydse eerste inister Jan Christiaan Smuts gedoen het om teen die Gryshemde op te tree. Haar aansoek is nogtans geïgnoreer.

Die Gryshemde se aktiwiteite is gedurende die Tweede Wêreldoorlog gemonitor, en die beweging het hul naam in 1949 gewysig tot Blanke Werkersparty. Teen hierdie tydstip het die meeste lede egter al na die Herenigde Nasionale Party oorgeloop.
|  |
| --- |
| **Gruyère** |
| Gruyère-kaas |
| Herkoms | Hoofsaaklik kantons Fribourg, (Vaud, Neuchâtel en Jura (Switserland) |
| Vetgehalte | 49 tot 53 % |
| Vorm | Silindries, deursnee 55-65 cm |
| Hoogte | 9,5 tot 12 cm |
| Gewig | 25 tot 40 kg |
| Tipe | Harde kaas |
| Oorsprong | Koeimelk (volmelk), Alpemelk, bio-melk |

**Gruyère** (Duits: **Greyerzer**) is 'n Switserse harde kaas wat volgens die bepalings van die Appellation d'origine contrôlée (AOC, kaas van oorsprong) van 26 Julie 2001 net in die Switserse kantons Fribourg, Vaud, Neuchâtel en Jura, die distrikte Courtelary, Moutier en La Neuveville, asook in 'n aantal dorpe langs die grens van die kanton Berne vervaardig mag word.

Eienskappe
----------

Die ronde kaas het 'n deursnee van tussen 55 en 65 cm, is tussen 9,5 en 12 cm dik en weeg tussen 25 en 40 kilogram. Die vetgehalte is 49 tot 53 persent. Vir 'n kaas van sowat 35 kg word sowat 400 liter melk benodig.

Variante
--------

Gruyère is in verskillende variante beskikbaar, wat volgens hulle stadium van rypwording, melksoort (*Gruyère d'alpage*, Alpemelk-Gruyère) en produksiemetodes (biologiese landboumetodes) onderskei word.

| ***Stadium van rypwording*** | ***Ouderdom*** |
| --- | --- |
| **mild (*doux*)** | **tenminste 5 maande** |
| **ryp (*mi-salé*)** | **7 tot 8 maande** |
| **ryp (*salé*)** | **9 tot 10 maande** |
| ***surchoix/réserve*** | **tenminste 10 maande** |
| **ekstra ryp (*vieux*)** | **tenminste 15 maande** |

'n Besonderse variant is Gruyère-kaas wat na aanvanklik drie maande in die kaasmakery 'n verdere nege maande in steengrotte ryp word. Die grotte se natuurlike hoë lugvogtigheid van tot by 95 persent en die lae temperature van sowat 10° C verseker optimale omstandighede vir die rypwordingsproses.

Geskiedenis
-----------

Die eerste verwysing na die Gruyère-kaas (*gruière*) dagteken uit die 17de eeu, alhoewel die gebied reeds in die antieke tyd bekend staan vir sy kaasspesialiteit. Tydens die 18de eeu vestig immigrante uit die kanton Fribourg hulle in Vaud, die Valais, Franche-Comté, Jura en Savoie en bring hulle kennis van kaasmakery saam na hulle nuwe tuiste.

In die jaar 1762 voeg die *Académie française* die woord gruyère as nuwe vakterm vir 'n kaas uit daardie gebied by hulle woordeboek.

Gebruik in die kookkuns
-----------------------

Gruyère-kaas word baie dun gesny en teen kamertemperatuur geniet, sodat dit sy volle smaak kan ontwikkel. Gerasperde Gruyère pas goed by pastageregte, slaai en groente wat in die oond gebak word. Dit is ook 'n belangrike bestanddeel van Franse uiesop, *Quiche Lorraine* en baie fondue-resepte.
**Lianie May** (gebore **Lianie Oosthuizen**; 2 Augustus 1976) is 'n Afrikaanse sangeres.

Lianie is in Vereeniging gebore, en het op 'n plaas by Oranjeville grootgeword, waar sy en haar man deeltyds met beeste boer. Sy matrikuleer in 1994 aan die Afrikaanse Hoërskool Sasolburg.

Na 'n optrede van Eden op Oranjeville het Lianie vir hulle 'n oudisie in 'n kleedkamer afgelê. Johan Vorster en Sean Else het haar toe genader om by Mozi-rekords aan te sluit, waarna sy haar debuut-CD in 2007 uitgereik het.

Haar liedjie *Pretoria* was geruime tyd op Radio Rippel se top-20. Sy is in September 2017 ná 'n 10 jaar lange verlowing met haar bestuuder, Barry Lubbe, getroud. Haar pa, Niccie Oosthuizen, is in 2015 weens longkanker oorlede. Sy woon nou in Pretoria.

Albums
------

* *Vergeet My Nie* (2007)
* *Kersfees Met Lianie* (2008)
* *Boeremeisie* (2009)
* *Bonnie En Clyde* (2012) (met Jay)
* *Lank Lewe Die Liefde* (2011)
* *Naweek Lyfie* (2014)
* *Vir Liefde* (2015) (met Jay)
* *Iemand Om Lief Te Hê* (2017)

Filmografie
-----------

* Platteland (2011)

Sien ook
--------

* Afrikaanse musiek
* Lys van Suid-Afrikaanse musikale kunstenaars
**Pêrelduik** is die verkryging van pêrels uit oesters in die see. Pêrelduikers het destyds veral in die Persiese Golf en Japan gewerk.

Vryduikers
----------

'n Span pêrelduikers aan die werk
Voor die begin van die twintigste eeu is is daar van vryduikers gebuik gemaak om pêreloesters op die seebodem te gaan haal. Ses of sewe duikers sou op 'n boot uitgaan en elkeen sou ongeveer dertig keer per duik. Hulle het gemiddeld tussen 50 en 80 sekondes onder die water gebly en dieptes van tussen 15 en 30 meter bereik. Op sekere plekke word pêrels vandag nog op hierdie manier uitgehaal.

Voor hy duik, plaas die duiker 'n been­klamp op sy neus om die neusgate toe te hou en hy duik met 'n groot klip wat aan 'n tou vas is. Die tou dien ook as kommunikasiemiddel met die boot se bemanning: 'n Stukkie lap is 'n entjie bokant die klip vasgemaak en die  duiker hou dit dop vir seine, wat gegee word deur die tou op en af te laat beweeg. Hy kan ook seine aan die bemanning gee deur aan  sy end van die tou te pluk. Hy dra 'n kort­broek, 'n duikbril om  onder  die water  te sien en dik Ieerhandskoene. 'n Mandjie van palmvesel is aan sy lyf vasgemaak en daarin sit hy die oesters, wat op die koraal­riwwe en rotse op die seebodem groei.

Aan die Indiese kus bewapen die duiker homself teen haaie met 'n spies van harde hout en die meeste van die bote het 'n "haai-bekoorder", 'n sanger wat volgens die duikers die haaie betower en bekoor en hulle op 'n  afstand hou.

Gekweekte pêrels
----------------

Eeue gelede het die Chinese van lood of tin klein afbeeldings van Boeddha gemaak en hulle in die skulpe van lewende varswatermossels geplaas. Na 'n tyd is die afbeeldings  met perlemoen bedek. Dit het die gedagte laat ontstaan om oesters op kunsmatige wyse te laat pêrels maak, maar dit was nie voor omstreeks 1913 dat bolvormige pêrels op dié wyse gemaak is nie.

Die kuns om sulke pêrels te maak, is in Japan ontwikkel en deur ene Mikimoto vervolmaak. Pêrels word in die vlesige mantel van die weekdier gevorm. Mikimoto se metode was om 'n klein balletjie van skulp te maak, versigtig 'n diep opening in die mantel aan 'n le­wende oester te maak en die balle­tjie dan daarin te "plant", saam met die Iewende selle van die buitenste, skulpvormende lae van die mantel van 'n ander oester. Hierdie inenting met lewende selle spoor die mantel aan om perlemoen af te skei en dit slaan in lae om die balletjie neer. So word 'n pêrel gevorm wat net met in­gewikkelde middels·, soos bv. X-strale, van die natuurlike pêrel onderskei kan word. Dit duur sowat sewe jaar voordat 'n goeie pêrel in 'n oester gevorm word.

Bronnelys
---------

* KENNIS, Volume 1, 1980, bl. 140-141, ISBN 0-7981-0823-1
'n Dokument wat in 1750 deur George II van Groot-Brittanje onderteken is met die meervoud van verhewendheid in Duits: *Gegeben auf Unserm Palais zu St. James ...*.)
Die **meervoud van verhewendheid** of **plegtige meervoud** (Latyn: *pluralis majestatis*; Engels: *royal we* of *royal plural*) is die gebruik van die meervoudsvorm van die persoonlike voornaamwoord deur 'n enkele persoon om na homself te verwys, gewoonlik 'n monarg of owerheidspersoon.

Voorbeeld
---------

Nadat die Verenigde Koninkryk gevra is om as bemiddelaar op te tree in 'n grensdispuut tussen Argentinië en Chili, het koning Edward VII die bevinding van die versoekte arbitrasie uitgereik, bekend as die *Cordillera of the Andes Boundary Case*, waarin hy die volgende sin gebruik:

> Now, We, Edward, by the grace of God, King of the United Kingdom of Great Britain and Ireland and of the British Dominions beyond the Seas King, Defender of the Faith, Emperor of India, etc. etc. have arrived at the following decisions upon the questions in dispute, which have been referred to Our arbitration, ...
> 
>

Skakels
-------

* Wikimedia Commons logo Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Meervoud van verhewendheid.
* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die  vertaal.
| **Bytowniet** |
| --- |
|    |
| Nickel-Strunz (10) | 9.FA.35 |
| \* Lys van minerale |

**Bytownite** is ‘n kalsiumryke veldspaat, wat op die plagioklaas soliede oplossingsreeks lê. 

Die veldspaat fasediagram, om die samestelling van Bytowniet aan te dui.
Dit het ‘n An% tussen 79% en 90%. Net soos die ander veldspate van die plagioklaasreeks, vorm dit wit tot wit trikliene kristalle, met die tipiese plagioklaas vertweelinging en die gepaardgaande fyn strepe (Engels: striations).

Die realtiewe digtheid van bytowniet wissel tussen 2,74 en 2,75. Die brekingsindekse is is nα = 1.563 - 1.572, nβ = 1.568 - 1.578, en nγ = 1.573 - 1.583. Van hierdie twee eienskappe moet presiese bepaal word deur chemiese analise, X-straal diffraksie of petrografiese analise vir identifikasie.

Voorkoms
--------

Bytowniet is 'n rotsvormende mineraal wat voorkom in mafiese stollingsgesteentes soos gabbros en anortosiete. Dit kom ook voor as fenokriste in mafiese vulkaniese gesteentes. Dit is skaars in metamorfe gesteentes. Dit word tipies geassosieer met pirokseen en olivien.

Die minerale is eers in 1835 beskryf en is vernoem na 'n voorkoms by Bytown (nou Ottawa), Kanada. Ander bekende voorkomste in Kanada sluit in die Shawmere anortosiet in Foleyet Township, Ontario, en op Yamaskaberg, naby Abbotsford, Quebec. Dit kom voor op Rumeiland, Skotland en Eycott-heuwel, naby Keswick, Cumberland, Engeland. Dit is ook aangemeld by Naaraodal, Noorweë en in die Bosveld-kompleks van Suid-Afrika. Dit word ook in Isa-vallei, Wes-Australië gevind.

Dit kom ook voor by die Lucky Cuss-myn, Tombstone, Arizona, in die Grants-distrik, McKinley County, New Mexico. In die ooste van die VSA kom dit voor in Cornwall, Libanon County en Phoenixville, Chester County, Pennsilvanië.

Sien ook
--------

* veldspaat
* silikaatminerale
* geologie
'n **Diftong** (van die Grieks δίφθογγος, "diphthongos", letterlik "twee klanke" of "twee tone"), of **tweeklank** is in die fonetiek is 'n kontoerklinker—dit wil sê 'n *unitêre* klinker waarvan die klankwaarde tydens uitspraak verander of "gly", met 'n gladde beweging van die tong van een artikulasieplek tot 'n ander soos in die Afrikaanse *ai, boei,* en *lui.* Dit staan in teenstelling met die "suiwer klinkers"of monoftonge, waar die tong se posisie stil gehou word soos in die Afrikaanse woord *pappa.*

Diftongs vorm baie keer wanneer aparte klinkers in vinnige spraak in mekaar in loop. Daar bestaan egter ook unitêre diftonge wat deur luisteraars as 'n ankele klank waargeneem word.

In die Internasionale Fonetiese Alfabet word suiwer klinkers met een letter getranskribeer terwyl diftonge met twee letter letters getranskribeer word soos in Engels "eye" [aɪ̯] of "syl" [seɪ̯l]. Die twee IFA simbole verteenwoordig die begin en eind posisies van die klank. Die diakritiese teken <  ̯> word onder die minder belangrike komponent geplaas om aan te toon dat dit deel is van 'n diftong eerder as 'n aparte klinker. Dit word egter in tale soos Afrikaans baiekeer weggelaat aangesien daar nie verwarring behoort te bestaan oor die uitspraak nie. (Dit wil sê in presiese transkripsie verteenwoordig [ai] twee klinkers in hiatus soos in die woorde Hawaii en "naïef").
**Susan Kruger** was ’n Afrikaanse skryfster van liefdesromans.

Lewe en werk
------------

Susan Kruger is op ’n plaas in die distrik Ermelo gebore, waar sy haar kinderjare deurbring en haar skoolopleiding ondergaan. Sy matrikuleer aan die Hoërskool Ermelo en sluit daarna by ’n rondreisende toneelgeselskap aan om vir ’n jaar of wat toneel te speel. In 1943 trou sy met Jimmy Kruger, advokaat in Pretoria en later politikus. Haar man is eers Provinsiale Raadslid vir Sunnyside in Pretoria en later lid van die Volksraad en ook die Kabinet, onder andere as Minister van Justisie. In hierdie pos word hy uiters omstrede nadat hy in ’n televisie-onderhoud te kenne gee dat die dood van Steve Biko in polisiebewaking hom koud laat. Terwyl haar man besig is om hom as advokaat te bekwaam volg sy ’n tuisonderrigprogram in joernalistiek en letterkunde. Haar gemeenskapsdiens is onder andere as lid van die Suid-Afrikaanse Vrouefederasie, in wie se hoofbestuur sy ’n tyd lank dien, terwyl sy ook voorsitter is van die Parlementêre vrouevereniging. Sy maak ook ’n dokumentêre rolprent oor "*Die sestig jaar van John Vorster*". Benewens Afrikaans en Engels is sy ook Zoeloe en Frans magtig.

Skryfwerk
---------

Haar eerste kortverhaal word teen die einde van 1949 gepubliseer en daarna publiseer sy gereeld kortverhale in *Die Huisgenoot*, *Die Brandwag*, *Sarie Marais* en *Rooi Rose*. Dan waag sy haar hand aan vervolgverhale en later ook liefdesromans. "*Die kus van eensaamheid*" word uitgegee in die Waterlelie-reeks en vertel van die onbeheerbare omstandighede wat ’n rooikopnooi teen die kus van eensaamheid wou laat strand. Sy skryf ook die liefdesromans "*Kind van die winde*", "*Duif van haar hart*", "*Groenakkers*", "*Slingerpaaie*", "*Gebreekte vlerke*", "*Vrou in die skadu*", "*Vreemdeling op Eikedal*", "*Bloureën en sonneskyn*", "*Die sonnimf*", "*Gelag teen die wind*", "*Die toegewyde hart*", "*Ligte wat immer wink*" en "*Die swart swaan*". Van haar gedigte is in die *Tydskrif vir Letterkunde* gepubliseer.

Eerbewyse
---------

Die veerboot wat passasiers na Robbeneiland neem word na haar vernoem.

Publikasies
-----------

| Jaar | Publikasie |
| --- | --- |
| 1955 | Kind van die winde |
| 1957 | Duif van haar hart |
|  | Groenakkers |
|  | Slingerpaaie |
| 1958 | Gebreekte vlerke |
|  | Die kus van eensaamheid |
| 1960 | Vrou in die skadu |
|  | Vreemdeling op Eikedal |
| 1961 | Bloureën en sonneskyn |
|  | Die sonnimf |
| 1962 | Gelag teen die wind |
| 1966 | Die toegewyde hart |
| 1982 | Ligte wat immer wink |
|  | Die swart swaan |

Bronne
------

### Boeke

* Kannemeyer, J.C. "Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 2" Academica, Pretoria, Kaapstad en Johannesburg Eerste uitgawe Eerste druk 1983

### Tydskrifte en Koerante

* Anoniem "Susan het Afrikaanse vrou leer lees" "Hoofstad" 2 Augustus 1972
* Cloete, Shane "Skryfkuns het wa deur drif help sleep" "Hoofstad" 25 Augustus 1976
**Digital Radio Mondiale** **(DRM)** (Frans vir "Wêreldwye Digitale Radio") is die nuwe internasionale uitsaaistandaard vir frekwensies benede 30 MHz. Dit sal geleidelik analoë radiouitsendings in die langgolf-, mediumgolf- en kortgolfstandaard vervang. DRM behels naas radiodienste ook datadienste en amateurradio. Die nuut ontwikkelde DRM+ is 'n standaard wat ook vir frekwensises bo 30 MHz geskik is (insluitende FM-radio).

Geskiedenis
-----------

Die DRM-projek is in September 1996 tydens 'n informele byeenkoms van 'n aantal groot internasionale uitsaaikorporasies in die Franse hoofstad, Parys, in die lewe geroep. Die oorspronklike groep korporasies sluit Radio France Internationale, TéléDiffusion de France, Deutsche Welle, Voice of America en Thomcast (nou Thales) in.

Die DRM-organisasie is formeel op 5 Maart 1998 in Guangzhou (Volksrepubliek China) gestig. DRM word in 2006 reeds deur sommige internasionale uitsaaidienste gebruik of getoets.

Voordele
--------

DRM gebruik gevorderde oudiokodeks met 'n hoë kompressie, wat MPEG-4 met tegniese verbeterings soos AAC en SBR as basis het. Danksy hierdie tegnologie kan ondanks die lae bandbreedte 'n taamlik goeie klankgehalte bereik word. Dit is dus geskik as 'n langafstand-tegnologie vir kortgolfradio in mono-gehalte en stereo-mediumgolfradio.

DRM maak dit ook moontlik dat een enkele radiostasie radioprogramme vir 'n hele groep lande of 'n hele vasteland kan uitsaai, wat terselfdertyd ook verbeterde klankgehalte het.