recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Parkinson se siekte** (ook **Parkinson-siekte**) is 'n breinafwyking wat jou geleidelik spierbeheer laat verloor. Dis 'n neurologiese sindroom van die sentrale senuweestelsel soos dopamienvlakke in die brein afneem. Dit tas die pasiënt se vermoë aan om te beweeg en te praat. Die brein kan nie meer vinnig genoeg reageer nie, wat die pasiënt geleidelik verlam. Dit kan ook hul gemoed, gedrag en denke beïnvloed.

Die siekte is vir die eerste keer in 1817 deur die Londense geneesheer James Parkinson (1755–1824) beskryf. Dit word gewoonlik deur ’n tekort aan die senuoordraer dopamien, veroorsaak weens degeneratiewe, vaskulêre of inflammatoriese veranderings in die basaalganglia (deel van die voorbrein). Die blootstelling aan sekere chemikalieë (soos sweisdampe) kan dit ook aanhelp.

Die siekte word onder meer gekenmerk deur bewerigheid, rigiditeit, verlies aan spierbeheer, traer bewegings en 'n uitdrukkinglose gesig. Die simptome is aanvanklik lig. As dit vroeg behandel word, kan dit jare lank so bly. Dit kan egter nie genees word nie. Met vroeë behandeling is pasiënte se lewensverwagting omtrent dieselfde as vir mense daarsonder.

Die siekte begin meestal tussen die 50ste en 60ste lewensjaar, veral by mans. Sowat 5 tot 10% van mense kry dit voor vyftig. Voorbeelde van bekendes met parkinsonisme is die akteur Michael J. Fox (op 30 gediagnoseer) en die bokser Muhammad Ali (op 42 gediagnoseer).

Behandeling
-----------

Parkinson-siekte word hoofsaaklik met die toedien van medikasie behandel. 'n Aantal middels word tegelyk toegedien, maar die behandeling is weens die newe-effekte van die medisyne, ingewikkeld.

Geneeshere het aanvanklik atropien voorgeskryf, veral in die vroeë stadium. Newe-effekte hiervan is 'n droë mond, geheueverlies en psigiese simptome. Levodopa, verwant aan dopamien, is daarna as die basis vir behandeling gebruik. Die effek op die styfheid van die spiere is goed, maar die newe-effekte is willekeurige krampe, mislikheid en braking. Amantadien bevorder ook die vrystelling van dopamien, maar is meestal minder effektief as levodopa.

Wetenskaplikes kon daarin slaag om Parkinson in rotte om te keer. Stamseloorplantings is gebruik om die beskadigde senuwees met nuwe motorneurone (wat met dopamien "geprogrammeer" is) te vervang. Daar word gehoop dat hierdie metode in die toekoms vir menslike gebruik aangepas sal word.
Griekse vuur in ’n illustrasie uit ’n 12de-eeuse manuskrip.
**Griekse vuur** (ook **Bisantynse vuur** of **vloeibare vuur** genoem) was ’n wapen van die Bisantynse Ryk wat vermoedelik omstreeks 673 uitgevind is. Dit was die voorloper van moderne wapens soos die vlamwerper en napalm.

Beskrywing
----------

Die wapen is gebruik om ’n stroom brandende vloeistof te produseer en oor ’n afstand te spuit. Dit was op land en see doeltreffend, maar is hoofsaaklik deur die Bisantyne vloot gebruik omdat dit moeilik was vir die vyand om van ’n brandende skip te ontsnap. Vyandelike skepe het dit gewoonlik nie naby die Bisantynse vloot gewaag nie, want die Griekse vuur was een van die mees gevreesde wapens van die Middeleeue.

Die bestanddele van die vuur was ’n staatsgeheim – so ’n geheim dat dit verlore gegaan het. Tot vandag kan net geraai word waaruit dit bestaan het. Verskillende bronne beweer die bestanddele was onder meer swael, ongebluste kalk en vloeibare petroleum. Ander bronne meen dit het uit aardolie, swael en salpeter bestaan. Dit is ook onseker of die stof met ’n vlam aan die brand gesteek is (byvoorbeeld wanneer dit uit die bek van die wapen gespuit is) en of dit spontaan aan die brand geslaan het as dit in kontak met water gekom het. In laasgenoemde geval kon ontbranding deur ’n bestanddeel soos kalsiumfosfied plaasgevind het wat vervaardig word deur die verhitting van leem, bene en kole. Wanneer dit in kontak met water kom, produseer kalsiumfosfied die spontaan ontbrandende stof fosfien.
**SD Compostela** (volle naam: **Sociedad Deportiva Compostela**) is 'n Spaanse Sokkerklub in die stad Santiago de Compostela.

Stadion
-------

Compostela speel in die Estadio Multiusos de San Lázaro, wat 'n kapasiteit van 16.666 het. Die afmetings van die staanplek is 105 x 68 meter.

Compostela het hul eerste seisoen in Estadio da Residencia da Universidade de Santiago de Compostela gespeel, terwyl die werk op hul eerste permanente terrein, Estadio Municipal de Santa Isabel, voltooi is; Op 22 September 1963 speel dit die eerste wedstryd in die nuwe stadion. Dit was 'n basiese omhulsel en het 'n onderdak gehad tot 1969, toe 'n tribune opgerig en spreiligte teen 1 miljoen pesetas geïnstalleer is. Compostela het tot aan die einde van die 1993-seisoen steeds die grond vir eerste wedstryde gebruik. Die reserwespan, Compostela B, het op Santa Isabel gespeel tot vroeg in 2003, toe die grond uiteindelik gesloop is en vervang is met 'n munisipale sportsentrum wat dieselfde naam dra.

Die werk is aan die Multiusos de San Lázaro begin in 1991. Dit is in die oostelike voorstad San Lázaro geleë en was 'n veeldoelige arena wat hoofsaaklik gebruik word vir die sokkerwedstryde van sy twee inwonersklubs, Compostela en SD Ciudad de Santiago. Ovaal van vorm en met 'n terrakottakleurige dak aan die westekant om die regisseursitplekke en persfasiliteite op 'n tweede vlak op te neem, is die veld omring deur 'n atletiekbaan van 400 meter, relatief ongewoon in Spaanse stadions.

Die aanvangswedstryd het op 24 Junie 1993 plaasgevind, toe 'n vierrigtoernooi aangebied is, met Deportivo de La Coruña, CD Tenerife, Club Atlético River Plate en São Paulo FC. Deportivo en River het in die eerste wedstryd gespeel, en Bebeto het die eer gehad om die eerste doel aan te teken.
Die verspreiding van die SECAM-standaard: Lande met SECAM-kleurtelevisie word geel vertoon
**SECAM** (Franse afkorting vir ***Séquentiel couleur à mémoire***) is die Franse standaard vir kleurtelevisie wat as SECAM 3 in 1967 in Frankryk, die destydse Sowjetunie, en later ook in ander Oos-Europese lande ingevoer is. Dit is 'n verbeterde weergawe van die Amerikaanse NTSC-standaard, wat faseverskuiwings en die kleurvervalsings, wat daardeur ontstaan, verhinder.

Televisietoestelle met die SECAM-standaard kan TV-programme, wat in PAL (die Duitse standaard wat in 1976 ook in Suid-Afrika ingevoer is) of NTSC uitgesaai word, slegs in swart-en-wit opvang. Europese TV-toestelle, wat teenswoordig verkoop word, is meestal geskik vir aldrie TV-standaarde, en vir DVD-spelers en skottelontvangs word SECAM na PAL omgesit indien nodig.

MESECAM
-------

MESECAM ('n afkorting van *Middle Eastern SECAM*) is 'n metode om SECAM-programme met gemodifiseerde PAL-VHS-videomasjiene op te neem. MESECAM-masjiene is altyd ook geskik vir die Duitse PAL-standaard en word gewoonlik in Oos-Europese en oorsese lande vervaardig. Die MESECAM-tegnologie is nie geskik vir die weergee van Franse SECAM-kleurprogramme nie.
*Hierdie artikel bespreek nulpunte. Vir irrasionale getalle wat deur die wortels van ander getalle beskryf word, sien wortelgetal.*
'n **Wortel**, **nulpunt** of **sero** is in wiskunde 'n waarde {\displaystyle x} in die domein van 'n reële, komplekse of, in die algemeen, 'n wektorfunksie {\displaystyle f} sodat {\displaystyle f(x)} by {\displaystyle x} verdwyn, dit is, dit is 'n waarde

{\displaystyle x\in Dom(f){\text{ sodat }}f(x)=0\,.}
Met ander woorde, 'n wortel van 'n funksie {\displaystyle f} is 'n waarde van {\displaystyle x} wat 'n resultaat van nul (0) lewer. Byvoorbeeld, beag die funksie {\displaystyle f} gedefinieer deur die formule

{\displaystyle f(x)=x^{2}-6x+9\,.}
Dan het {\displaystyle f} 'n wortel by 3, aangesien

{\displaystyle f(x)=3^{2}-6\cdot 3+9=0\,.}
Indien die funksie reële getalle na reële getalle verbeeld, is die wortels van daardie funksie die x-koördinate van die punte waar die funksie se grafiek die x-as ontmoet. 'n Alternatiewe naam vir so 'n punt {\displaystyle (x,0)} is 'n **x-afsnit**.

Die konsep van komplekse getalle is ontwikkel om die wortels van kubiese vergelykings met negatiewe diskriminante, dit is, daardie kubiese vergelykings wat na uitdrukkings lei wat die negatiewe vierkantswortel van negatiewe getalle bevat, te hanteer. Komplekse getalle verskyn ook as die nulpunte van kwadratiese vergelykings met negatiewe diskriminante.

Die Riemann-hipotese, een van die belangrikste onopgeloste wiskundige probleme, bemoei hom met die lokasie van die wortels van die Riemann-zetafunksie.
'n Chroesjtsjofka in Tomsk, Rusland
Chroesjtsjofkas in Sumqayit, Azerbeidjan
Chroesjtsjofka-buurt in Talnach, Noord-Siberië. In die vroeë 21ste eeu het die meeste woonstelblokke aan die einde van hulle gebruiksduur gekom
**Chroesjtsjofka** (Russies: хрущёвка) is 'n term uit die Russiese omgangstaal wat in Rusland en ander opvolgerlande van die Sowjetunie gebruik word om na 'n tipiese woonstelblok met vyf verdiepings te verwys wat hoofsaaklik in die 1960's en 1970's van voorafvervaardigde sementpanele gebou is en gewoonlik binne vyftien dae voltooi kon word. 

Hierdie woonstelblokke met huurwoonstelle is oorspronklik deur die Sowjet-Russiese party- en regeringsleier Nikita Chroesjtsjof (van wie die term afgelei is) goedgekeur en in groot getalle in stedelike nedersettings opgerig om die heersende woningnood op 'n maklike en goedkoop manier te verlig. Aangesien bekostigbaarheid belangriker was as woongerief (daar is oorspronklik geen voorsiening gemaak vir balkonne nie, en in die klein kombuise was daar gewoonlik nie eens plek vir 'n koelkas nie), is na die geboue dikwels as *Chroesjtsjoba* (хрущоба) verwys - 'n kofferwoord wat uit Хрущёв ("Chroesjtsjof") en трущоба ("troesjtsjoba" of "krotbuurt") gevorm is.
**Soöxantellas** is enkelsellige dinoflagellate wat in simbiose met mariene ongewerweldes soos korale, jellievisse en seeanemone kan leef. Die meeste soöxantellas val in die genus ***Symbiodinium***, maar sommige is van die genus *Amphidinium* en ander, nog ongeïdentifiseerde taksons kan soortgelyke endosimbiotiese neigings hê. Die naam *Zooxanthella* vir 'n genus (Brandt 1881) word nie meer aanvaar nie. In varswaterhabitats is soortgelyke endosimbionte bekend as **soöchlorellas**.

Beskrywing
----------

Soöxantellas is fotosintetiese organismes wat chlorofil a en c en dinoflagellaatpigmente bevat. Dit verskaf die gelerige en bruinerige kleure wat kenmerkend van baie van die gasheerspesies is. In die dag verskaf hulle aan hul gashere die organiese koolstofprodukte van fotosintese; soms verskaf dit tot 90% van die gasheer se energiebehoeftes vir metabolisme, groei en voortplanting. Op hul beurt kry hulle voedingstowwe, koolstofdioksied en ’n hoër posisie met toegang tot sonlig.

Dinoflagellate is eers as alge geklassifiseer, maar val nou in ’n groot en uiteenlopende groep bekend as Chromalveolata of Chromista waartoe alle dinoflagellate behoort. 
Soöxantellas kan alleen voorkom of in die weefsel van ’n gasheer aanwesig wees enword veral met rifbouende korale verbind, maar kom ook in ander ongewerweldes en protiste voor; hul gashere sluit in baie seeanemone, jellievisse, sekere weekdiere soos die reusemossel *Tridacna*, sponse en platwurms. Baie verskillende spesies soöxantellas kom in gasheerorganismes voor, elk met sy eie aanpassingsvermoë en vlak van verdraagsaamheid teenoor verskillende omgewingsfaktore.

Koraalbleiking kom voor wanneer korale hul soöxantellas uitwerp in reaksie op omgewingstres. Hierdie proses is vermoedelik ’n verdedigingsmeganisme om die korttermyn- metaboliese las op die koraal te verlig. ’n Koraal wat sy soöxantellas uitgewerp het, kan later deur ’n ander spesie beset word wat beter aangepas is by die spesifieke stresfaktore wat in die omgewing teenwoordig is. Daar is egter ’n kans dat die koraal kan doodgaan voordat dit gebeur.
Die **Afrikaanse wielewaal** is 'n skaars somerstandvoël.

Identifikasie
-------------

Die mannetjie is die geelste onder die wielewale, met 'n duidelike swart streep wat deur sy oë tot by sy oordekvere strek. Jonges het ook 'n swart oogstreep. Die wyfie is nie so helder soos die mannetjie nie, met 'n groener rugkant en 'n bleker onderkant. Hulle word tot 24 cm lank.

Habitat
-------

Die voël kom oral in goed ontwikkelde boomveld of oewerbos voor.

Verspreiding
------------

In Suid-Afrika kom hulle slegs in die noordelike gedeeltes van die Krugerwildtuin en Limpopoprovinsie voor. Verder strek die verspreiding oor die noordelike deel van Mosambiek, die hele Zimbabwe, die noordoostelike Botswana, die Caprivistrook en noordelike deel van Namibië.

Geluid
------

Hul helder fluite "wiee-er-er-woel" of "fiee-joee-fiee-joee-fiee-joee" is langer as die swartkopwielewaal s'n.

Ander name
----------

* Engelse naam: *African Golden Oriole*
* Wetenskaplike naam: *Oriolus auratus*

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

Bronne
------

* Newman se Voëls van Suider-Afrika, ISBN 1868729826

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q923010
* eBird: afgori2
* GBIF: 2488960
* iNaturalist: 7868
* ITIS: 561691
* IUCN: 22706389
* NCBI: 208083
* Xeno-canto: Oriolus-auratus

 |
S.G. du Toit
**S.G. du Toit** (\*3 Februarie 1855 –† 3 Mei 1898, Rawsonville) was 'n stigterslid van die Genootskap van Regte Afrikaners en eerste sekretaris van hierdie organisasie.

Lewe en werk
------------

Stephanus George du Toit is op 3 Februarie 1855 gebore as die seun van Anthonie Eduard du Toit en Martha Elisabeth Charlotta Hauptfleisch. Op ongeveer twintigjarige ouderdom kom hy na die Paarlse Gimnasium om sy skoolopleiding te ontvang. Omdat hy teen hierdie tyd reeds volgroeid was, met ’n welige bos baard, het hy verkies om nie tussen die jong seuns in dieselfde klas te sit nie. Voorlopig neem hy dan private lesse by ds. S.J. Du Toit en loseer ook by hom in ’n buitekamer. Later begin hy om lesse by die Gimnasium by te woon.

Op 14 Augustus 1875 is hy een van die stigters van die Genootskap van Regte Afrikaners. Verskeie van die notules van die vergaderings van die GRA verskyn in sy handskrif. Nadat hy as onderwyser kwalifiseer word hy skoolhoof op Rawsonville, ’n pos wat hy tot met sy dood beklee.

Hy is getroud met Anna Aletta Smit. Die egpaar het ’n seun, Anthonie Eduard, wat later die rektor word van die Transvaalse Universiteitskollege, tans die Universiteit van Pretoria.

Op 3 Mei 1898 is S.G. du Toit op Rawsonville oorlede en word hier begrawe. Hoewel hy nie geskrifte nagelaat het nie, is hy van kultuur-historiese belang weens sy lidmaatskap van die GRA en die werk wat hy hier gedoen het ter bevordering van Afrikaans.

Bronnelys
---------

### Boeke

* Bouwer, Alba *Afrikaans 100*. Tafelberg-Uitgewers Bpk. Kaapstad Eerste uitgawe 1975
* Dekker, G. *Afrikaanse Literatuurgeskiedenis.* Nasou Beperk Kaapstad Elfde druk 1970
* Grové, A.P. *Letterkundige sakwoordeboek vir Afrikaans.* Nasou Beperk Vyfde uitgawe Eerste druk 1988
* Kannemeyer, J.C. *Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 1.* Academica, Pretoria en Kaapstad Tweede druk 1984
* Kannemeyer, J.C. *Die Afrikaanse literatuur 1652–2004*. Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste  uitgawe 2005
* Totius. *Ds. S.J. du Toit in weg en werk. Versamelde werke 9*. Tafelberg-Uitgewers Beperk Eeufees-uitgawe 1977

### Tydskrifte en koerante

* Nienaber, P.J. *Helde van ons taal*. Die Taalgenoot, Augustus 1975
Die begrip **Afrikanernasionalisme** verwys na die gestalte wat volksnasionalisme aangeneem het onder die Afrikanervolk, soos vertolk deur sy politieke leiers in Suid-Afrika. Die begrip vat egter baie fasette van die Afrikaners se lewens- en wêreldbeskouing saam. Dit verwys onder andere ook na die kulturele groepsgebondenheid van die Afrikaners, sowel as na 'n bepaalde politieke opvatting. Om Afrikanernasionalisme reg te verstaan is dit nodig om die hele verloop van die Afrikanervolk se geskiedenis in oënskou te neem. In hierdie artikel word slegs enkele perspektiewe op die begrip Afrikanernasionalisme omskryf.

Opsommend gesien
----------------

Die woord Afrikanernasionalisme word vandag hoofsaaklik gebruik om te verwys na die onderliggende politieke filosofie van Afrikaners in die twintigste eeu, en meer spesifiek na die uitlewing daarvan binne die Nasionale Party (NP) wat in 1914 tot stand gekom het en die daaropvolgende ontplooiing van die Afrikaners se politieke stryd teen Britse onderdrukking en oorheersing.

Afrikanernasionalisme was die drywende politieke mag wat die NP van generaal J.B.M. Hertzog in 1924 aan bewind gebring het. Na die skeuring in die NP, tydens "koalisie" in 1933, is die gesuiwerde Nasionale Party gestig onder leiding van jonger leiers soos dr D.F. Malan in Kaapland, en adv. J.G. Strijdom in Transvaal. Weer eens groei Afrikanernasionalisme sterk in die politiek, en word die oorwinning by die stembus in 1948 behaal. Die Herenigde Nasionale Party (HNP) kom aan bewind onder leiding van dr DF Malan. 

Deurentyd was die ideaal van 'n eie vrye republiek (die herstel van republikeinse vryheid wat tydens die Verdrag van Vereeniging in 1902 afgeteken is) een van die sterkste dryfvere in die Afrikaans-nasionale beweging. Dit verskaf die energie vir die stryd om Suid-Afrika 'n republiek te maak, los van Brittanje. Die ideaal word op 31 Mei 1961 verwesenlik. 

In die algemeen word die begrip Afrikanernasionalisme verbind aan hierdie politieke geskiedenis, aan die oprig van die Republiek en die toepassing van die beleid van afsonderlike ontwikkeling onder die leiers van die NP na 1948. Die begrip strek egter wyer, en moet dus nie alleen gekoppel word aan die bestaan en lotgevalle van 'n politieke party nie.

Sien ook
--------

* Afrikaners
* Afrikanerkapitalisme
* Nasionalisme
**SAPIA** (Die **Suid-Afrikaanse Petroleum Industrie Assosiasie**) is in Julie 1994 deur ses 
van Suid-Afrika se petroleum raffinerings- en bemarkingsmaatskappye gevorm naamlik:

* BP (SA) (EDMS) Bpk
* Caltex Oil (SA) (EDMS) Bpk
* Engen Petroleum Bpk
* Shell (SA) (EDMS) Bpk
* Total (SA) (EDMS) Bpk
* Zenex Oil (EDMS) Bpk (Nie meer 'n lid nie)

Die doelwit wat die organisasie nastreef is om die belange van die petroleum 
raffinerings- en bemarkingsindustrie in Suid-Afrika te verteenwoordig. Die organisasie 
stel hom ten doel om te verseker dat belanghebbendes deeglik verstaan wat die industrie 
se bydrae tot die ekonomiese en sosiale vooruitgang in Suid-Afrika is.
Zenex Oil (EDMS) Bpk het sedertdien deel van Engen Petrolem Bpk geword. Sasol Bpk en 
TEPCO Petroleum (EDMS) Bpk het by die organisasie aangesluit in 2000 en was lid tot 
en met sy saamsmelting met Shell (SA) (EDMS) Bpk. Mossgas (EDMS) Bpk het ook 'n lid 
geword in 2001. Mossgas (EDMS) Bpk is deur PetroSA (EDMS) Bpk in 2002 
vervang.

Die organisasie word deur 'n direksie bestuur met verteenwoordiging van elkeen van die 
lidmaatskappye. Die organisasie se hoofkantoor is in Kaapstad met Mr C (Connel) Ngcukana as die huidige (2008) besturende direkteur.

Die organisasie se webwerf Geargiveer 26 April 2020 op Wayback Machine het waardevolle ingligting rondom 
die volumes petroleumprodukte wat in Suid-Afrika verkoop word.

Die organisasie was gereeld in die nuus in 1995 tydens die struweling wat rondom 
Sasol (toe nog nie 'n SAPIA lid nie) se beskerming deur die regering ontstaan het. 
SAPIA het uit protes uit die NEDLAC taakspan vir vloeibare brandstof onttrek en is 
sterk daaroor gekritiseer, veral deur die vakbond COSATU.
*Hierdie artikel behoort versmelt te word met Kunstenaarskolonie Worpswede.*

Die **Worpswede-skool** was ‘n groep kunstenaars wat hulle na 1889 gevestig het in die noord-Duitse dorpie Worpswede naby Bremen ten einde die plaaslike landskap te skilder. Hulle het die woude, strome, brûe, windmeule en plaaslike inwoners van die area in ‘n romantiese en sentimentele wyse uitgebeeld wat herinner het aan die vroeëre 19de eeuse Barbizon-skool in Frankryk. Fritz Mackensen en Otto Modersohn was eerste om te arriveer. Gedurende die 1890s het Paula Becker (wat later met Modersohn getrou het), Hans am Ende, Fritz Overbeck, en Heinrich Vogeler by hulle aangesluit. Clara Westoff,’n talentvolle beeldhouer , het ook in Worpswede gewerk waar sy die Duitse digter Rainer Maria Rilke ontmoet het met wie sy in 1901 getrou het. Twee jaar later het Rilke ‘n boek, ‘’Worpswede’’ , gepubliseer wat die kunstenaars en die landskap bespreek.
Die Worpswede skilders het hul werke in 1895 by die ‘’Glaspalast’’ in München uitgestal, en het erkenning behaal toe ‘n goue medalje aan Mackensen toegeken is vir sy skildery *"Sermon in the Moors"*. Alhoewel die Worpswede skilders in die 1890’s gewild was met die publiek is hul sukses egter nie volgehou nie. As streekskilders was hulle geïsoleer van die gevorderde prestasies van Franse kuns en, met die uitsondering van Paula Modersohn-Becker, was hulle onbewus van die Post-impressionistiese skilderkuns. Modersohn-Becker; geïnspireer deur die werke van Vincent van Gogh, Paul Gauguin, en Paul Cézanne, wat sy op haar reise na Parys waargeneem het; se styl het ontwikkel na een van "platheid" en "vereenvoudiging", wat die Ekspressionistiese beweging in Duitsland voorafgegaan het.
**Grigori Yevseyevich Zinowijef** (23 September [O.S. 11 September] 1883 - 25 Augustus 1936), gebore **Hirsch Apfelbaum**, ook bekend onder die naam **Ovsei-Gershon Aronovich Radomyslsky**, was 'n Bolsjewistiese rewolusionêr en 'n Sowjet-kommunistiese politikus.

Zinowijef was een van die sewe lede van die eerste Politburo wat in 1917 gestig is om die Bolsjewistiese rewolusie te bestuur: Lenin, Zinowijef, Kamenef, Trotsky, Stalin, Sokolnikov en Bubnov. Zinowijef word die beste onthou as die jarelange hoof van die Kommunistiese Internasionale en die argitek van verskeie mislukte pogings om Duitsland in die vroeë 1920's tot 'n kommunistiese land te omskep. Hy was in kompetisie teen Josef Stalin wat hom in 1925 uit die Sowjet-politieke leierskap uitgeskakel het, gevolg in 1926 uit die Petrograd-Sowjet.

Zinowijef was 'n verweerder in 'n verhoorverhoor in 1936, die verhoor van die sestien, wat die begin van die Groot Terreur in die USSR was en wat tot die teregstelling van die dag na sy skuldigbevinding in Augustus 1936 gelei het.

Zinowijef was die beweerde skrywer van die Zinowijef-brief aan Britse kommuniste, wat dringend op revolusie aangedring het, en gepubliseer net voor die algemene verkiesing van 1924. Die brief word wyd as 'n vervalsing van die hand gewys.
**Sonam Gyatso** (Tibettaans: བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་; 1543–1588) was die eerste persoon wat as Dalai Lama erken en bekragtig is, hoewel die titel terugwerkend aan sy twee voorgangers toegeken is.

Hy is in 1543 naby Lhasa gebore; hy is erken as die reïnkarnasie van Gendun Gyatso en kort daarna bekragtig deur Panchen Sonam Dragpa, die 15de Ganden Tripa. Sonam Gyatso het aan die Drepung-klooster studeer en die klooster se ab geword. Sy politieke mag en dié van die Gelug-skool het teen die 1570's prominent in Tibet geword.

Oorsprong van die titel
-----------------------

Die titel "Dalai Lama" is in 1578 deur die Mongoolse heerser Altan Khan aan Sonam Gyatso toegeken nadat Altan hom genooi het om na Mongolië te kom en sy mense in Boeddhisme te onderrig. Sonam Gyatso het verklaar Altan Khan is die reïnkarnasie van Koeblai Khan, en Altan het op sy beurt die titel "Dalai Lama" aan Sonam Gyatso gegee, maar ook terugwerkend aan sy twee voorgangers, en so het Sonam Gyatso die **3de Dalai Lama** geword.

Altan Khan se agterkleinseun, Yonten Gyatso, is ná Sonam Gyatso se dood aangewys as die 4de Dalai Lama.
Die **Griekse alfabet** (Grieks: Ελληνικό αλφάβητο, *Ellinikó Alfávito*) is gebruik om Grieks sedert ongeveer die 9de eeu v.C. te skryf. Dit is die eerste ware alfabet, een wat 'n simbool vir elke vokaal en konsonant het, en is die oudste alfabet wat steeds in gebruik is.

Ander gebruike
--------------

Kaart van Europese skrifstelsels:

   Grieks

   Grieks en Latyn

   Latyn

   Latyn en Cyrillies

   Cyrillies

   Georgies

   Armeens

Die letters word ook gebruik om syfers voor te stel, net soos die Romeinse syfers. Behalwe by die skryf van moderne Grieks, word die letters ook gebruik as wiskundige simbole, by die name van deeltjies in bv. fisika, as name van sterre, in die name van tropiese siklone, en ook vir ander gebruike.

Ontstaan
--------

Die Griekse alfabet het ontstaan as 'n aanpassing van die Fenisiese alfabet, en het weer op sy beurt aanleiding gegee tot die skep van die Latynse, Koptiese, Cyrilliese en vele ander alfabette. Die Griekse alfabet is nie verwant aan die Lineêr B en die Sipriotiese lettergreepskrif, vroeëre skryfstelsels van Grieks, nie.

Sien ook
--------

* Geskiedenis van die alfabet
Die **Suid-Afrikaane Vrouefederasie** (SAVF) is ‘n welsyns- en kultuurorganisasie met Gauteng, KwaZulu-Natal, Limpopo, Mpumalanga en Noordwes as werkterrein.

Doel
----

Die strewe van die organisasie is om maatskaplike dienste aan individue en gesinne in die gemeenskap te lewer om daardeur hul lewensgehalte te verbeter. Veral die armstes in die gemeenskap geniet hul aandag. Hierdie doel het deur die jare dieselfde gebly, maar met aanpassings om aan die behoeftes van die tyd te voldoen. Sommige dienste is dus gestaak, nuwe is aangebied.

Dienste
-------

Die welsynswerk is gemik op kinder- , jeug- en gesingsorg, sowel as bejaardes, verswaktes, gestremdes en op maatskaplike ontwikkeling. Daarvoor bedryf die SAVF kleuterskole, kinderhuise, dagsorgsentrums, naskoolsentrums, losieshuise, ouetehuise, klubs vir vroue, bejaardes en kinders, werkplase vir beskutte arbeid, dienssentrums en ouerleidingklinieke. Maatskaplike werkers koördineer en lei die werksaamhede.

Voorbeelde
----------

Die Moedersbond Hospitaal in Pretoria is in 1919 begin gevolg deur nog ‘n twintigtal kleiner kraaminrigtings in die platteland. Daar is ook vroedvroue opgelei. In 1905 is die Armstrong-Berning Tehuis vir getraumatiseerde meisies geopen. Uit 1910 dateer die Môreglans Ouetehuis in Krugersdorp. Koshuise is in stedelike gebiede ingerig vir jongmense van die platteland wat in die stad gaan werk het. Klere en kos is aan behoeftiges voorsien. Kursusse in naaldwerk, spin-, en weefwerk en mandjiemakery is aangebied. Geldelike steun is soms aan skole verskaf en die eerste huishoudskool is geopen. So ook word gehelp met die onderhoud van die konsentrasiekampkerkhowe en is geld bygedra tot die oprigting van die Vrouemonument.

Geskiedenis
-----------

Die weduwee van Saul Solomon, Georgina Thomson, het uit Skotland na Suid-Afrika gekom om hoof te word van die Good Hope Seminary School in die Tuine in Kaapstad. Sy het die SAVF op 19 Oktober 1904 in Pretoria aan die huis van die premiersvrou Annie Botha gestig. Die plan was dat die blanke Protestantse vroue die Afrikaner in Transvaal moet help ophef na die ellende van die Tweede Vryheidsoorlog. Mev. Botha was tot 1908 die eerste voorsitster. Ander bekende voorsitsters vans Susanna Barbara Broers (1876 – Pretoria, 2 Oktober 1947) van 1915 tot 1947 en haar opvolgster Johanna Magdalena Raath (Frankfort, 8 November 1909 – 9 September 1995).

Bibliografie
------------

* afrikanergeskiedenis.co.za
* savf.co.za
**Susan Elisabeth Fraser** (1906-1998) was ’n Afrikaanse skrywer en haar susters E.J.M. Fraser en A.C. Sparks is ook skrywers.

Lewe en werk
------------

Susan Elisabeth Fraser was in 1906 op McGregor gebore as die jongste van vier dogters van die plaaslike skoolhoof, Walter Moir Fraser. Haar ma is Aletta Catharina Rousseau. Haar susters, E.J.M. Fraser en A.C. Sparks, is ook bekende skrywers. Sy word groot op Douglas waar haar vader die skoolhoof was en gaan daarna skool op Grahamstad en Uitenhage. Na skool bekwaam sy haar as onderwyseres aan die Wellingtonse Opleidingskollege en gee dan skool aan die Dower Opleidingskollege vir bruin studente op Uitenhage, aan die Pietermaritzburgse Afrikaans-mediumskool, op Aliwal-Noord en daarna op Robertson. Sy trou in 1937 met ’n wynboer van Robertson, Chris Viljoen, wat haar in 1955 ontval. Na die dood van haar man hou sy self aan met boer totdat sy haar in 1968 in Robertson op die dorp vestig. Sy is die moeder van twee seuns, André en Ben. Op 4 Junie 1998 is sy op Robertson oorlede.

Skryfwerk
---------

Terwyl sy onderwys gee lewer sy bydraes tot skoolleesboeke vir die Transvaalse Onderwysdepartement en van haar gedigte, toneelstukke en verhale vir kinders verskyn in *Die Kleinspan* en *Die Jongspan*. "*Luister! Die see*" is ’n bundel kindergedigte. Van haar kinderverse word in die versamelbundels "*Nuwe klein verseboek*" en "*My Afrikaanse verseboek*" opgeneem. "*Groottante se pêrels*" is ’n bundel toneelstukke vir kinders wat sy saam met haar suster, A.C. Sparks, skryf."*Vir hulle die môrester*" is ’n roman met die bruin vroedvrou Ou Miet en haar aanneemdogter Judie as hoofkarakters en rasseverhoudinge as die tema. Een aand tydens ’n groot storm is daar ’n klop aan haar deur. Dit is nie iemand wat haar kom haal vir ’n geboorte nie, maar ’n witman wat ’n baba vir haar gee met die boodskap dat sy mense die baba sal kom haal. Ou Miet hou die baba, maar die mense daag nie op nie. Sy begin haar eie storie glo, naamlik dat die baba haar Joachim se kind is wat hy vir haar gebring het omdat die kind se ma by geboorte dood is. So word die wit baba, Judie, tussen die Hutjiesbaaiers groot en word sy een van hulle. Wanneer sy groot is, moet sy egter kies. Daar is die wit Philip van Reenen, seun van die eienaar van die Tranquilitas Hotel en die vooruitstrewende bruin Martin Brinkman, wie se bruin intellektuele vriende neersien op haar werk en haar mense van Hutjiesbaai.

Publikasies
-----------

| Jaar | Publikasies |
| --- | --- |
| 1949 | Luister! die see |
| 1962 | Groottante se pêrels (saam met A.C. Sparks) |
| 1979 | Vir hulle die môrester |
| 1981 | Leónor van die Dona Isabel |

Bronnelys
---------

### Boeke

* Kannemeyer, J.C. "Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 2" Academica, Pretoria, Kaapstad en Johannesburg Eerste uitgawe Eerste druk 1983

### Tydskrifte en koerante

* Müller, Waldo "‘Miss Peggy’ sterf op Robertson" "Die Burger" 6 Junie 1998

### Internet

* Müller, Waldo Die Burger:

### Ongepubliseerde dokumente

* Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum (NALN) Bloemfontein "Viljoen, Susan Elisabeth, gebore Fraser – Biografie"
|  |
| --- |
| **Suid-Afrikaanse politiek** |
| Parlement van Suid-AfrikaNasionale VergaderingNasionale Raad van Provinsies |
| PresidentAdjunkpresidentMinistersSpeaker van die Nasionale VergaderingOpposisieleier |
| PoliticiPolitieke partye |
| Konstitusionele HofHoogste Hof van AppèlHooggeregshof |
| Verkiesings |

Die **Suid-Afrikaanse parlementsverkiesing van 1921** het op 8 Februarie 1921 plaasgevind. Die verkiesing was noodsaaklik na die uitreding van die Engelstalige Unionisteparty uit die kabinet van Jan Smuts. Die kombinasie van die Suid-Afrikaanse Party en die Unionisteparty (SAP-UP) het 79 setels gewen en was die grootste party. Die Afrikaner-nationalistiese Nasionale Party het ook een meer setel gewen, en 45 in totaal gewen. Die grootse verliese was deur die Arbeidersparty (-12) en onafhanklikes (-2). Smuts het dus 'n nuwe kabinet gevorm.

Uitslag
-------

Setels in die Volksraad van Suid-Afrika na die 1921-verkiesing
   Suid-Afrikaanse Party: 79 setels

   Nasionale Party: 45 setels

   Arbeidersparty: 9 setels

   Onafhanklikes: 1 setel


| Party |  % | Setels |
| --- | --- | --- |
| Suid-Afrikaanse Party-Unionisteparty | 48,17% | 79 |
| Nasionale Party | 36,83% | 45 |
| Arbeidersparty | 13,82% | 9 |
| Onafhanklikes | 1,19% | 1 |
| Totaal | 100% | 134 |

Nasleep
-------

Die staking van blanke mynwerkers in die Witwatersrand in 1922 het die regering ernstig gediskrediteer, en die Nasionale Party en Arbeidersparty het sterk ondersteuning van armblankes gewen. Een van die leiers van die opposisie Nasionale Party, Tielman Roos, het kontak gemaak met F.H.P. Creswell, die leier van die Arbeidersparty en onderhandelinge begin wat uiteindelik gelei het tot 'n koalisie tussen die Arbeidersparty en die Nasionale Party, die sogenaamde Pakt-regering.

| * l
* b
* w
Vlag van Suid-Afrika Verkiesings en referenda in Suid-Afrika |
| --- |
| Algemene verkiesings |  1910 **·**  1915 **·**  1920 **·**  1921 **·**  1924 **·**  1929 **·**  1933 **·**  1938 **·**  1943 **·**  1948 **·**  1953 **·**  1958 **·**  1961 **·**  1966 **·**  1970 **·**  1974 **·**  1977 **·**  1981 **·**  1984 **·**  1987 **·**  1989 **·**  1994 **·**  1999 **·**  2004 **·**  2009 **·**  2014 **·**  2019 **·**  *2024* |
| Munisipale verkiesings | 1995–96 · 2000 · 2006 · 2011 · 2016 · *2021* |
| Referenda |  1960 **·**  1983 **·**  1992  |
Die **Suid-Afrikaanse Noodhulpliga** verleen hulp tydens rampe en ongelukke om die menslike leed te verlig en verskaf opleiding om aan hierdie eise te voldoen. Sy ideale kom nogal ooreen met dié van die St. John-ambulansbrigade en die Rooi Kruis.

Doelstellings
-------------

Die eerste doelwit is om die publiek gesondheidsbewus te maak deur belangstelling in 'n gesonde leefwyse aan te wakker. 'n Gees van selfopoffering in diens van die medemens word as noodsaaklik beskou. Daarom moet lede leer om op doeltreffende wyse tydens noodgevalle op te tree. Om hierdie ideale te verwesenlik verskaf die organisasie opleiding en handleidings in volksgesondheid, noodhulp, tuisverpleging, openbare gesondheid, kindersorg, moederkunde en voedingsleer in Afrikaans, Engels, Xhosa, Zulu, Suid-Sotho, Venda en Pedi. Klasse word by fabrieke, kantore en skole aangebied.

Hoofkantoor
-----------

Die hoofkantoor van die Liga is in Centurion, maar dit tree landswyd op. Takkantore is in Bellville en Alberton. By al drie kantore is noodhulptoerusting te koop.

Geskiedenis
-----------

Op inisiatief van George Nezar van die ATKV en M.C. van Schoor, 'n Afrikaner-kultuurleier en ingenieur by die SAS & H (nou Transnet), is die Noodhulpliga in April 1935 gestig. Metteryd het dit takke landswyd en in Namibië gehad. Die aanvanklike doel was om die Afrikaner in sy moedertaal op 'n Christelike grondslag in noodhulp op te lei. By die skryf van die handleidings moes 'n Afrikaanse mediese terminologie geskep word, want Afrikaanse mediese skole het toe nog nie bestaan nie. Die Liga het dus ook so 'n besondere bydrae tot die ontwikkeling van Afrikaans gelewer. Aanvanklik was die Liga Afrikaans en blank, het lede in die openbaar 'n uniform gedra en was dit op 'n semi-militêre lees geskoei. In die beginjare het die lede opgetree onder beskerming van die ATKV, maar vanaf 1943 het dit 'n onafhanklike nie-winsgewende organisasie geword.

Leuse
-----

Die leuse op die Liga se wapen lui: "Kennis Liefde Diens". "In diens van die medemens" is die slagspreuk.

Bibliografie
------------

* Afrikaanse Kultuuralmanak. Aucklandpark: Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge, 1980. ISBN 0-620-04543-4
* Venter, E.A.: 400 leiers in Suid-Afrika oor vier eeue – beskouinge oor vierhonderd leiersfigure in Suid-Afrika sedert die grondlegging. Potchefstroom: Die Skrywer, 1980. ISBN 0-620-03622-2
* firstaidleague.co.za
|  |
| --- |
| **Suid-Afrikaanse politiek** |
| Parlement van Suid-AfrikaNasionale VergaderingNasionale Raad van Provinsies |
| PresidentAdjunkpresidentMinistersSpeaker van die Nasionale VergaderingOpposisieleier |
| PoliticiPolitieke partye |
| Konstitusionele HofHoogste Hof van AppèlHooggeregshof |
| Verkiesings |

Die **Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 1984** het in Augustus 1984 in Suid-Afrika plaasgevind om Kleurling- en Indiër-verteenwoordigers vir hulle onderskeie huise in die driekamerparlement te kies. Dit volg na die Suid-Afrikaanse referendum van 1983 waartydens Blanke kiesers met 'n twee-derde meerderheid ten gunste van die instelling van 'n driekamerparlement gestem het.

Verloop
-------

Die verkiesing van bruinmense vir die Raad van Verteenwoordigers het op 22 Augustus plaasgevind. Die Arbeidersparty onder leiding van eerwaarde Allan Hendrickse wen die verkiesing en palm 76 van die 80 setels in.

Die verkiesing van Indiërs vir die Raad van Afgevaardigdes is op 28 Augustus gehou. Die "National People's Party" verower 18 van die 40 setels. Die verkiesing is deur die "United Democratic Front" geopponeer en is deur boikotte en protesaksie gekenmerk.

Na afloop van die verkiesing reik die Verenigde Nasies resolusie 554 van 1984 uit wat die verkiesing as onregverdig en ongeldig bestempel, omdat dit die Blanke minderheidsregering in stand hou. Ander het dit weer as 'n belangrike stap in die proses van demokratisering van die Suid-Afrikaanse samelewing beskou.

Resultate
---------

### Raad van Verteenwoordigers

Setels in die Raad van Verteenwoordigers na die 1984-verkiesing
   Arbeidersparty: 76 setels

   Volkskongres Party: 2 setels

   Vryheidsparty: 1 setel

   Onafhanklikes: 1 setel


| Party | Stemme | % | Setels |
| --- | --- | --- | --- |
| Arbeidersparty |  |  | 76 |
| Volkskongres Party |  |  | 2 |
| Vryheidsparty |  |  | 1 |
| Onafhanklikes |  |  | 1 |
| Bedorwe/blanko stemme |  | – | – |
| **Totaal** |  |  | **80** |
| Geregistreer/stempersentasie |  | 30,9 | – |
| Bron: African Elections Database |

### Raad van Afgevaardigdes

Setels in die Raad van Afgevaardigdes na die 1984-verkiesing
   Nasionale Volksparty: 18 setels

   Solidariteit: 17 setels

   Onafhanklikes: 5 setels


| Party | Stemme | % | Setels |
| --- | --- | --- | --- |
| Nasionale Volksparty |  |  | 18 |
| Solidariteit |  |  | 17 |
| Progressiewe Onafhanklikheidsparty |  |  | 1 |
| Onafhanklikes |  |  | 4 |
| Bedorwe/blanko stemme |  | – | – |
| **Totaal** |  |  | **40** |
| Geregistreer/stempersentasie |  | 16,2 | – |
| Bron: African Elections Database |
*Hierdie brug moet nie met die Beitbrug verwar word nie.*
Die **Otto Beit-brug** is ‘n brug oor die Zambezirivier by die GPS-koördinate 16°2′16.53″S 28°51′8.30″O﻿ / ﻿16.0379250°S 28.8523056°O﻿ / -16.0379250; 28.8523056.

Hierdie brug lê suidoos van Kafue by Chirundu in Zambië, noordwes van Makuti by Chirundu in Zimbabwe, net stroomaf van die wal van die Karibadam.

Dit is ‘n enkelbaan hangbrug van staal en 328 m lank. Cleveland Bridge and Engineering Co. van Engeland het die brug na ‘n ontwerp van die ingenieur Ralph Freeman gebou. (Freeman was ook verantwoordelik vir die Sydneyhawebrug en die Birchenoughbrug). Sir Douglas en Francis Fox was die betrokke raadgewende ingenieurs en die firma Dorman Long was verantwoordelik vir die oprigting. Die Beit Trust het die onkoste vir die projek gedra.

Op 24 Mei 1939 het lady Lilian Beit, die weduwee van die sakeman en weldoener sir Otto Beit (1865-1930), in die aanwesigheid van die goewerneurs van Noord-Rhodesië en Suid-Rhodesië die brug in gebruik gestel.

Roes aan die brug vereis aanhoudende instandhouding. Weens die ouderdom van die brug is daar ‘n beperking geplaas op die maksimum gewig van die swaargelaaide moderne vragmotors. Veral na die verskuiwing van goederevervoer van die trein na die pad was die brug ‘n knelpunt in die verkeer. Daarom is die Chirundubrug aan die stroomopkant langs die Otto Beit-brug gebou en laasgenoemde brug gesluit. Na die jaar 2000 is dit weer oopgestel vir voetgangers en ligte noordwaartsrydende motors.

Sien ook
--------

* Kruisings oor die Zambezirivier

Bibliografie
------------

* mindat.org
* structurae.net
* tracks4africa.co.za
'n **Afrikaanse swerwer**  is 'n vlinder, *Catopsilia florella*, en behoort tot die familie van Witjie-skoenlappers (*Pieridae*). In Engels staan dit bekend as die *African migrant*.

Verspreiding
------------

Dit kom voor in Afrika suid van die Sahara, insluitend Senegal, Gambië, Guinee-Bissau, Guinee, Mali, Sierra Leone, Liberië, die Ivoorkus, Burkina Faso, Ghana, Togo, Benin, Nigerië, Niger, Kameroen, Ekwatoriaal Guinee, Bioko, Gaboen, die Kongo, Angola, Sentraal-Afrikaanse Republiek, die Demokratiese Republiek van die Kongo, Tsjad, Soedan, Ethiopië, Uganda, Rwanda, Burundi, Kenia, Tanzanië, Malawi, Zambië, Mosambiek, Zimbabwe, Botswana, Namibië, Suid-Afrika (al nege provinsies), eSwatini, Lesotho. Ook in Madagaskar, Réunion, Mauritius, Comore-eilande, die Seychelle (eiland van Aldabra), Arabië.

Dit kom ekstralimitaal voor in die Kanariese Eilande (sedert die 1960's), Egipte, Israel, Libanon, Indië (volgens Larsen (2005a) waarskynlik nie hier 'n inwoner nie) en Sri Lanka (soos Indië, nie 'n inwoner hier nie).

Habitat
-------

Die Afrikaanse swerwer kom voor in die meeste habitatte, uitgesluit digte bos, woestyn en ysige bergsones. Dit blyk dat die wye habitat-toleransie waarskynlik te danke is aan die migrasiekarakter van die spesie. Werklike broeibevolkings kom waarskynlik meestal voor in die droë en vogtige savannesones, want dit is waar die larwe se gasheerplante voorkom.

Kenmerke en migrasie
--------------------

Soos die algemene naam aandui, is die vlinder 'n swerwer. Die vlug is kragtig, direk en 'n paar meter bo die grond. Mannetjies se kleur is wit en wyfies kan wit of geel wees. Albei geslagte voed op blomme en mannetjies word dikwels by modderpoele gesien. 

Migrasies in Suider-Afrika is gewoonlik in 'n noordoostelike rigting en vind hoofsaaklik gedurende middel- tot laatsomer plaas. Geel wyfies oorheers oor die wit wyfies in die migrasies wanneer dit in die herfs voorkom. Die bron van die migrasies in Suider-Afrika is vermoedelik Boesmanland, in die gebied suid van Kenhardt, maar meer navorsing is nodig. Wanneer hulle nie migreer nie, is albei geslagte se vlug lukraak.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse vlinders
Die **vierslagsiklus** (of **Otto-siklus**) van 'n binnebrandenjin is die enjinsiklus wat mees algemeen vir voertuig en ander nywerheidsdoeleindes aangewend word (motors en vragmotors, kragopwekkers, ens.). Dit is deur die Franse ingenieur, Alphonse Beau de Rochas in 1862 voorgestel en onafhanklik deur die Duitse ingenieur Nikolaus Otto in 1876. Die vierslagsiklus is meer brandstofdoeltreffend en brand skoner as die tweeslagsiklus, maar vereis heelwat meer bewegende dele en kundigheid tydens die vervaardiging daarvan. Verder word dit makliker vervaardig in veelsilindersamestellings as die tweeslagsiklus, wat dit nuttig maak vir hoë werkverrigtingstoepassings. Die Wankelenjin het vier soortgelyke fases maar dit is 'n roterende verbrandingsmotor en nie 'n resiprokerende enjin soos met die vierslagsiklus nie.
  

Vierslagsiklus (of Otto-siklus)
Die Otto-siklus word gekenmerk deur die vier *slae* of reglynige bewegings beurtelings op- en afwaarts van 'n suier in 'n silinder.

1. inlaatslag
2. kompressieslag
3. kragslag
4. uitlaatslag

Die siklus begin by die boonste middelpunt wanneer die suier by sy hoogste punt bereik het. Op die eerste afwaartse slag (*inlaat*) van die suier word 'n mengsel van brandstof en lug in die silinder ingetrek deur die inlaatpoort. Die inlaatklep maak dan toe en die opwaartse slag (*kompressie*) pers die branstof-lugmengsel saam.



  
Beginposisie, inlaatslag en kompressieslag.
Die brandstof-lugmengsel word dan ontsteek, gewoonlik deur 'n vonkprop vir 'n petrol- of Otto-siklus-enjin naby die boonste middelpunt van die kompressieslag. Die gevolglike uitsetting van die brandende gasse dwing die suier na onder vir die derde (*krag*) slag en die vierde opwaartse (*uitlaat*) slag forseer die verbruikte uitlaatgasse uit die silinder deur die oop uitlaatklep of -kleppe deur die uitlaatpoort.



  
Ontsteking van brandstof, kragslag en uitlaatslag.
’n Moderne stiersprong.
*Die Stierspringer*, ’n ivoorbeeldjie uit die paleis van Knossos in Kreta (1500 v.C.).
Minoïese beskawing, Kreta (1550-1450 v.C.).
’n **Stiersprong** (Grieks: ταυροκαθάψια, *taurokathapsia*) is ’n bekende motief in die figuratiewe kuns van die Middel-Bronstydperk, byvoorbeeld in die Minoïese beskawing op Kreta. Dit is ook aangetref in die ryk van die Hetiete in Anatolië, die Levant en die Indusvalleibeskawing. Dit word dikwels beskou as die uitbeelding van ’n ritueel in verband met die verering van die bul, soos dit al in Antieke Egipte voorgekom het.

Vandag is dit steeds ’n sportsoort in die suide van Frankryk, waar ’n atletiese persoon ’n akrobatiese sprong oor ’n aanvallende bul (of koei) uitvoer. In dele van Spanje word selfs ’n lang paal gebruik om oor ’n bul paal te spring.

Ikonografie
-----------

Younger het in 1995 drie soorte stierspronge uit die antieke tyd geïdentifiseer:

* tipe I: Die akrobaat nader die bul van voor af, gryp die horings en maak ’n salto agteroor.
* tipe II: Die akrobaat nader die bul van voor af, duik oor die horings sonder om aan hulle te raak en druk hom met sy hande op die bul se rug op vir ’n salto agteroor.
* tipe III: Die akrobaat is afgebeeld in die lug bo die rug van die bul, in die teenoorgestelde rigting as die bul.

Afbeeldings van tipe III word dikwels aangetref in die laat Minoïese (IIIB)-kuns (1400 tot 1300 v.C.). Fresko's in Avaris uit die 18de Dinastie van Egipte (1600 tot 1400 v.C.) het soortgelyke afbeeldings naas tipiese Egiptiese motiewe; daarom word geglo hulle is gemaak deur Egiptenare wat die motiewe in Minoïese Kreta geleer het.

Ander voorbeelde van stierspronge is in Sirië ontdek, byvoorbeeld ’n silindriese seëlafdruk in laag VII in Alalakh (uit die Babiloniese Tydperk, 1900 tot 1800 v.C.): Twee akrobate staan op hul hande op die rug van ’n bul met ’n anch-teken tussen hulle geplaas.
President Paul Kruger (middel voor) het in 1892 die inwyding van Johannesburg se Park-sinagoge waargeneem. Hy het die vier erwe geskenk waarop dit gebou is.
'n Poskaart van omstreeks 1900 met afbeeldings van drie van Johannesburg se eerste sinagoges, onder meer die Park-sinagoge en die Presidentstraat-sinagoge.
Die Park-sinagoge in De Villiersstraat.
Die **Park-sinagoge** was die tweede sinagoge in die stad Johannesburg.

Dit was geleë op die hoek van De Villiers- en Joubertstraat oorkant die telefoontoring. Dis in 1892 opgerig deur Alpine en Short na die plan van die argitekte Menze & Brauer. President Paul Kruger het die vier standplase geskenk waarop die sinagoge gebou is en ook die inwyding daarvan waargeneem.

In 1896 het J.F. Kroll die predikantswoning ontwerp en Kallenbach & Reynolds was verantwoordelik vir veranderings aan die sinagoge in 1903. Die gebou is tot 1912 gebruik, toe dit aan die spoorweë verkoop en gesluit is. In sy plek is later ’n spoorweggebou opgerig.

Iewers tussen 1903 en 1905 is ’n skool by die sinagoge aangehou, ontwerp deur Benzie & Deeble. Ná die Eerste Wêreldoorlog is die skool verskuif na Endstraat langs die spoorweglyn, waar dit vandag voortbestaan as die Laerskool I.H. Harris.

Bronne
------

* (en)  Johannesburg 1912. URL besoek op 14 November 2017.
**SpVgg Ansbach 09**|  |
| **Volledige naam** | Spielvereinigung Ansbach  1909 e.V. |
| **Stigtingsdatum** | 1909 |
| **Tuisveld** | Sportpark Ansbach,  Ansbach |
| **Kapasiteit** | 5 000 |
| **Kompetisie** | Oberliga Beiere |
|

**SpVgg Ansbach 09** is 'n sportklub uit Ansbach in die deelstaat Beiere in Duitsland, veral bekend vir sy sokkerafdeling. Behalwe sokker, het die klub ook 'n afdeling vir karate.

Die klub se oorsprong was die gimnastiekklub *TV 1860 Ansbach*, wat in 1860 gestig is. In 1909 is die klub se sokkerafdeling begin. Tydens die Eerste Wêreldoorlog het die sokkerafdeling ontbind, maar in 1917 is die huidige klub as opvolger vir beide die ontbinde sokkerafdeling van *TV 1860 Ansbach*, asook die klub *1. FC 1912 Ansbach*, gestig.

Na die Tweede Wêreldoorlog is die klub in 1945 deur die Geallieerdes ontbind. Die sportklubs van Ansbach is kort hierna in een klub heropgerig as *Sportverein Ansbach*. Op 30 Oktober 1948 is die vereniging na *Turn- und Sportverein Ansbach* herdoop. In 1951 het die huidige *SpVgg Ansbach 09* uit hierdie klub se sokkerafdeling ontstaan.

Die klub het in 1985 die hoofrondte van die DFB-Pokal gehaal, maar in die eerste rondte met 0-3 teen SV Waldhof Mannheim verloor. Ansbach se grootste prestasie was om in 2001 die Oberliga Beiere te wen en na die Regionalliga Suid te promoveer, waar die klub na een seisoen weer gerelegeer is.

Onlangse ligaposisionering
--------------------------

|  |  |
| --- | --- |
| * 1998–1999 (V) Landesliga Sentraal 1ste
* 1999-2000 (IV) Oberliga Beiere 10de
* 2000-2001 (IV) Oberliga Beiere 1ste
* 2001-2002 (III) Regionalliga Suid 17de
* 2002-2003 (IV) Oberliga Beiere 13de
 | * 2003-2004 (IV) Oberliga Beiere 14de
* 2004-2005 (IV) Oberliga Beiere 16de
* 2005-2006 (V) Landesliga Sentraal 8ste
* 2006-2007 (V) Landesliga Sentraal 1ste
* 2007-2008 (IV) Oberliga Beiere
 |

Literatuur
----------

* *SpVgg Ansbach 09* in: *Hardy Grüne* (2001): *Vereinslexikon. Enzyklopädie des deutschen Ligafußballs. Band 7.* Kassel: *AGON Sportverlag*, S. 26. ISBN 3-89784-147-9

|  |
| --- |
| **Oberliga Beiere 2007/08-seisoen** |
| TSV Aindling – **SpVgg Ansbach 09** – 1. FC Bad Kötzting – 1. FC Eintracht Bamberg – SpVgg Bayreuth – SpVgg Greuther Fürth II – TSV Großbardorf – SV Heimstetten – SpVgg Beiere Hof – FC Kempten - FC Memmingen – FC Ismaning – 1.FC Neurenberg II – 1. FC Schweinfurt 05 – TSG Thannhausen - SpVgg Unterhaching II – SpVgg Weiden – Würzburger FV |
|