recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***Bolsjoi dom*** (Russies: Большой дом, letterlik "die Groot Huis") is 'n kantoorblok in Liteini-laan, Sint Petersburg, Rusland. Dit is die hoofkwartier van die plaaslike takke van Sint Petersburg en Leningrad-oblast van die FSB en die hoofgebou van die Russiese departement van binnelandse sake.

Die gebou is geleë in die sentrale distrik van die stad, 'n blok vanaf die Newariveir, op die terrein van die Ou Wapenmagasyn wat in 1917 afgebrand het. Die *Bolsjoi dom*-gebou is deel van 'n groter kompleks wat die gevangenis aan Sjpalernajastraat insluit. Albei geboue het berugtheid verwerf as 'n tronk tydens die Groot Suiwering onder Josef Stalin. In Julie 1934 het die gebou die plaaslike hoofkwartier van die nuut gestigte NKWD geword. *Bolsjoi dom* het daarna die plaaslike hoofkwartier van die bekender KGB geword toe dit die NKWD vervang het. Dit is tot met die verbrokkeling van die Sowjetunie in 1991 deur die KGB gebruik.

*Bolsjoi dom* het die onderwerp van verskeie stedelike legendes in die Sowjetse en Russiese kultuur geword vanweë sy verbintenis met die geheime polisie, soos dat dit baie ondergrondse verdiepings het – dit het gelei tot grappies dat dit die hoogste gebou in Sint Petersburg is.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
**Fritz Naudé** (1947–2014) was 'n beskuldigde in die sogenaamde Boeremagsaak, een van die langste en duurste sake tot dusver in Suid-Afrika.

Biografie
---------

Frederik Johannes Naudé is op 29 Desember 1947 gebore en het op 'n plaas by Clarens grootgeword. Hy gaan op Bethlehem skool, waar hy ook die grootste deel sy lewe woon. Hy was getroud; twee seuns en 'n dogter is uit die huwelik gebore. Ná skool bemark hy trekkers en implemente in Bethlehem en omgewing, en was onder die boere van die omliggende distrikte bekend.

In 1962, op 14-jarige ouderdom word hulle plaas aanval en sy oupa en vroulike familielede met doringdraad vasgebind en wreed aangerand. Teen 1990 word sy een neef en dié se vrou doodgeskiet en in 1994 word 'n ander neef van hom in sy bed doodgeslaan. Teen die agtergrond hiervan moes hy deur sy lewe maatreëls tref om hom en sy familie teen sulke aanvalle te beskerm.

Op 31 Oktober 2002 word hy in hegtenis geneem as beskuldigde 10 in die Boeremagsaak, maar word in Januarie 2003 op borgtog vrygelaat. Hy oorleef drie hartaanvalle en talle beroertes tydens die verhoor en is in 'n inrigting vir verswaktes versorg.

Teen die einde van die hofsaak kon Naudé nie aanwysings aan sy regsverteenwoordiger gee nie weens sy siekte. Ná 'n uitmergelende 10 jaar bevind die regter dat, indien sy gesondheid nie binne 'n jaar verbeter nie, hy geag as gewaarsku en ontslaan sal wees.

Hy is op 1 Januarie 2014 om vyfuur die oggend ná 'n lang siekbed oorlede.
**Peter Joseph Lenné** (\* 29 September 1789 in Bonn; † 23 Januarie 1866 in Potsdam) was 'n Pruisiese tuinboukunstenaar en landskapsargitek. Hy word as een van die beduidendste persoonlikhede van die Duitse Klassisisme beskou en het byna 'n halfeeu lank sy stempel op die tuinboukuns in Pruise afgedruk.

Lenné het uitgestrekte parke volgens die voorbeeld van Engelse landskapstuine ontwerp en hom in sy laat lewensperiode veral op die sosiaal verdraagsame stadsbeplanning van Berlyn toegespits waar hy groen ontspanningsgebiede vir die stadsbevolking geskep het. Sy werke is meredendeels in die gebied van Berlyn en Potsdam verwesenlik, tog was hy ook in baie ander dele van Duitsland werksaam.

'n Tipiese kenmerk van sy landskapstuine was die veelvuldige siglyne waardeur hy veral in Potsdam die verskillende tuine opties met mekaar verbind en hul geboue in die kollig geplaas het. Die siglyne is as uitgangspunt vir die aanlê van kronkelende paaie en tuinareas gebruik waarby die laasgenoemdes met eksotiese plante geaksentueer is.

Lenné se werk as landskapsargitek vorm 'n belangrike deel van die Berlyns-Potsdamse kultuurlandskap wat vanuit die Poue-eiland (*Pfaueninsel*) tot by die stad Werder aan die Havelrivier strek. Die hele landskap is in 1990 deur Unesco tot wêrelderfenisgebied verklaar.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BIBSYS: 90723098
* BNF: cb12352190j (data)
* Botanis: Lenné
* CiNii: DA07814688
* GND: 118571559
* ISNI: 0000 0001 0877 384X
* LCCN: n85371734
* NLP: A24431540
* NTA: 07480829X
* RERO: 02-A003512435
* RKD: 304416
* SNAC: w67d601v
* SUDOC: 032504772
* ULAN: 500003742
* VIAF: 78145857807823020176
* WorldCat Identities: lccn-n85371734

 |
Die **Nieuport 11** was 'n Franse vegvliegtuig wat gedurende 1915 in diens gestel was tydens die Eerste Wêreldoorlog. Dit het 'n einde gemaak aan die Duitse oorheersing van die lugruim, die sogenaamde Fokkerplaag. Die *Nieuport 11* was ontwikkel vanaf die 1914 *Bébé*, 'n vliegtuig wat ontwerp was vir wedrenne. Die militêre weergawe het die bynaam behou. Die *Nieuport 11* het die wesfront bereik in die somer van 1915 waar dit deur die Franse gebruik is asook in die Dardanelle waar dit dit deur die Britse Magte gebruik is. In die hande van 'n vaardige vlieënier het die vliegtuig die Fokker Eindecker oortref; dit was viniger en kon beter klim as die *Eindecker*. Die vliegtuig was aangedryf deur 'n *Gnome* of *Le Rhône* enjin van 80 perdekrag. Die *Nieuport 11* se enigste swakpunt was dat die vlerke kon afskeur in vlug tydens duikvlugte.

Dit was toegerus met een *Hotchkiss* of *Lewis*masjiengeweer. Dit kon ook toegerus word met agt vuurpyle om lugballone af te skiet. Die vliegtuig was vervaardig in Rusland, Spanje en Nederland.

Tegniese besonderhede
---------------------

Besonderhede van die Nieuport 11:| Item | Statistiek |
| --- | --- |
| Aantal motors | 1 |
| Tipe motor | Skroef |
| Vervaardiger | Le Rhône 9C suierenjin |
| Kraglewering per motor | 80 perdekrag |
| Vlerkspan | 7,55 m |
| Lengte | 5,8 m |
| Hoogte | 2,45 m |
| Vlerkoppervlakte | 13,0 m2 |
| Maksimum opstygmassa | 480 kg |
| Maksimum snelheid | 155 km/h |
| Operasionele hoogte | 4 500 m |
| Uithouvermoë | 2 uur en 30 minute |
| Klimvermoë | 200 m per minuut |
| Bewapening | Een 7,7 mm Lewismasjiengeweer. |

Sien ook
--------

* Lys van vegvliegtuie

Bron
----

* Crosby, Francis: *THE WORLD ENCYCLOPEDIA OF FIGHTERS & BOMBERS*. 2015. ISBN 978-1-84476-917-9
Nies kan siektes versprei deur kieme in die lug in te blaas.
'n **Nies** is 'n semi-outonome, krampagtige uitstoot van lug uit die longe deur die neus en mond, gewoonlik veroorsaak deur vreemde deeltjies wat die neusslymvlies irriteer. 'n Nies stoot lug met geweld uit die mond en neus uit in 'n plofbare, krampagtige onwillekeurige aksie. Hierdie aksie laat slym toe om deur die neusholte te ontsnap. Nies word moontlik gekoppel aan 'n skielike blootstelling aan helder lig, skielike verlaging in temperatuur, briesie koue lug, 'n besonder vol maag, blootstelling aan allergene, of virale infeksie. Omdat nies siektes deur aansteeklike aërosoldruppels kan versprei, word dit aanbeveel dat mens jou mond en neus met die voorarm, binnekant van die elmboog, 'n sneesdoekie of 'n sakdoek bedek, terwyl jy nies. Benewens die dekking van die mond, word dit ook aanbeveel om af te kyk om die rigting van die druppels wat versprei word te verander en 'n hoë konsentrasie daarvan in die menslike asemhalingshoogtes te vermy.

Trivia
------

Hoekom sê 'n mens **gesondheid** as 'n mens nies?

1. As mens genies het in die 18de eeu was die kanse goed dat jy verkoue gekry het en dan vatbaar sal wees vir die Swart Dood. Hulle het "bless you" gesê soos in "bless your soul"! Die kinder rympie "Ring a ring a rosies pocket full of posies, hush hush we all fall down." verwys hierna. Die "hush hush" verwys na "athishoe, athishoe". Die rympie verwys verder na die swartdood, 'n griep soos varkgriep, wat daardie tyd uitgebreek het en as jy genies het, het almal gedink jy gaan dood dan het hulle jou siel "ge-bless" sodat jou siel jou nie moet verlaat nie.
2. Hulle het "bless you" gesê omdat hul geglo het: wanneer 'n mens nies, is jy besig om 'n duiwel uit te proes in Europa het dit toe ontwikkel in wat jy gesê het.
3. Die werklike antwoord lê êrens tussen die twee redes hier bo. Lank gelede het die duiwel "Ring a ring a rosy" gespeel en genies en geval en toe vervloek hy alle mense wat nie **gesondheid** sê as ander mense nies nie.

*\* Rede waarom hulle dit nie sê as 'n mense hoes nie, is omdat die duiwel nie gehoes het toe hy "Ring a ring a rosy" gespeel het nie.*

Sien ook
--------

* Neus
**Genadendal** is 'n dorp in die Wes-Kaap (Suid-Afrika) aan die voet van die Riviersonderendberge. Dit is amper anderhalf uur van die Kaap af op die platteland in die Overbergstreek.

Geskiedenis
-----------

Die Morawiese kerk op Genadendal.
Die Genadendal-kerkkantoor.
Sendingstasie te Genadendal (c.1849) deur George French Angas.
Genadendal was die eerste sendingstasie in suidelike Afrika. Die Duitse sendeling Georg Schmidt is in 1737 deur die Morawiese Sendinggenootskap gestuur om die evangelie aan die Khoikhoi te verkondig. Genadendal is in 1738 gestig nadat Schmidt hom op 23 April 1738 in die Baviaanskloof gevestig het soos die dorp eers bekend was. In 1806 is die naam verander na Genadendal.

Die inwyding van die eerste kerkgebou het op Wit-Donderdag 1796 plaasgevind. Hierdie kerkgebou was van die begin af te klein. Die inwyding van die nuwe kerk was op 18 Januarie 1800. Aangesien die kerkgebou later bouvallig begin raak het, is besluit om 'n nuwe en groter kerk, wat 1400 mense sou kon huisves, op te rig. Op 12 Oktober 1891 is die hoeksteen van die nuwe kerk op die gebruiklike wyse gelê. Ná anderhalf jaar is die bouwerk voltooi en op 14 Maart 1893 is 'n aandseën gehou.

In 1831 is 'n skool gebou. In 1837 is die eerste opleidingskool vir onderwys in die hele Suid-Afrika op Genadendal begin. Dieselfde gebou huisves vandag die Morawiese Sendingsmuseum.

In 1859 is 'n drukkery gestig, waar die eerste uitgawe van "De Bode van Genadenthal" in 1860 gedruk en uitgegee is. In 1861 is ook nog die "Kindervriend" uitgegee.

Die Morawiese Sendingsmuseum en die historiese kerkplein is op die werf. Nelson Mandela het die woning van die Suid-Afrikaanse president in Kaapstad in 1995 van Westbrooke na Genadendal herdoop. Op 10 Oktober 1995 het president Mandela Genadendal besoek.

Genadendal is die begin- en die eindpunt van 'n staproete wat oor twee dae strek. Die eerste dag begin op die werf en loop oor 14,3 km na Robertson toe. Op Robertson word oorgeslaap. Die terugtog is oor 11 km weer Genadendal toe. Stappers kan oor die vallei van Riviersonderend en oor die Klein Karoo uitkyk.

Sien ook
--------

* Lys van dorpe in Suid-Afrika
**Eugene Allen** "**Gene**" **Hackman** (gebore op 30 Januarie 1930) is ’n Amerikaanse akteur en romanskrywer met 'n toneelspelloopbaan van vyf dekades.

Loopbaan
--------

Hackman in 1972.
### As akteur

Hackman het verskeie klein rolle gespeel, soos in die televisiereeks Route 66 (1963), en in Off-Broadway-toneelstukke. Sy eerste rolprentrol was in *Lilith* (1964, met Warren Beatty in die hoofrol). Hy het in 1967 algemeen bekend geraak vir sy spel as Buck Barrow in *Bonnie and Clyde*, waarvoor hy die eerste keer vir ’n Oscar benoem is. Ná ’n paar TV-rolle was hy in 1969 te sien in *Downhill Racer* en *Marooned*. 

Sy bekendste prente daarna sluit in *The French Connection* (1971), *French Connection II* (1975), *The Poseidon Adventure* (1972), *The Conversation* (1974), *Superman* (1978), waarin hy Lex Luthor gespeel het, *Hoosiers* (1986), *Mississippi Burning* (1988), *Unforgiven* (1992), *The Firm* (1993), *Crimson Tide* (1995), *Get Shorty* (1995), *The Birdcage* (1996), *Enemy of the State* (1998), *Behind Enemy Lines* (2001) en *The Royal Tenenbaums* (2001).

Gedurende sy loopbaan is Hackman vyf keer vir ’n Oscar benoem, waarvan hy twee gewen het: vir beste akteur vir *The French Connection* en beste manlike byspeler vir *Unforgiven*. Hy het ook drie Golden Globes en twee Baftas ingepalm. 

### Aftrede

Op 7 Julie 2004 het Hackman ’n seldsame onderhoud met Larry King gehad waarin hy gesê het hy het geen verdere rolprentprojekte in die vooruitsig nie en dat hy dink sy toneelloopbaan is verby. In 2008 het hy bevestig dat hy uit die rolprentbedryf getree het.

### As romanskrywer

Hackman het saam met die ondersese argeoloog Daniel Lenihan drie historiese fiksieromans geskryf: *Wake of the Perdido Star* (1999), *Justice for None* (2004) en *Escape from Andersonville* (2008). Die eerste boek wat hy alleen geskryf het, ’n storie van liefde en wraak wat in die Ou Weste afspeel, *Payback at Morning Peak*, is in 2011 uitgereik. ’n Polisieriller, *Pursuit*, het in 2013 gevolg.
'n **Molekuul** (ook **molekule**; meervoud: **molekule** of **molekules**) is die kleinste partikel van 'n suiwer chemiese verbinding wat steeds sy chemiese samestelling en eienskappe kan behou. 'n Molekuul bestaan uit meer as een atoom wat aanmekaar gebind is deur gedeelde elektrone in 'n *kovalente binding*. Dit kan bestaan uit atome van dieselfde chemiese element, soos in suurstofgas (O2), of uit atome van verskillende elemente, soos in water (H2O).

'n Stof wat uit molekule bestaan word 'n *molekulêre stof* genoem.

*Figuur 1.* 3D (links en middel) en 'n 2D (regs) voorstellings van die terpenoïde, atisaan. In die 3D model aan die linkerkant, koolstof atome word verteenwoordig deur grys sfere, wit sfere verteenwoordig waterstof atome en die silinders verteenwoordig die verbindings. Die model is oortrek met 'n "net" voorstelling van die molekulêre oppervlak, gekleur met areas van positiewe (rooi) en negatiewe (blou) elektriese ladings. In die 3D model (middel), verteenwoordig die ligte blou sfere koolstof atome, die wit sfere die waterstofatome en die silinders daartussen enkelverbindings.
Die meeste molekule is te klein om met die blote oog waar te neem, maar daar is uitsonderings. 'n Voorbeeld van 'n makroskopiese molekuul is DNS, wat 'n makromolekuul genoem word.

'n Eienskap van molekule is die heelgetalverhouding van die elemente wat die verbinding uitmaak, ook genoem die empiriese formule. As voorbeeld bestaan water altyd uit 'n 2:1 verhouding van waterstof tot suurstof, en etielalkohol of etanol altyd uit koolstof, waterstof en suurstof in 'n 2:6:1 verhouding. Die verhouding bepaal egter nie die uniekheid van die molekuul nie – dimetieleter het byvoorbeeld dieselfde elementverhouding as etanol. Molekule met dieselfde aantal atome in verskillende rangskikkings word isomere genoem.

Die chemiese formule reflekteer die presiese aantal atome waaruit 'n molekuul bestaan. Die molêre massa word bereken vanuit die chemiese formule en was vroeër volgens konvensie uitgedruk in eenhede wat gelykstaande is aan 'n 1/12 van die massa van die 12C isotoop atoom, wat 'n mol genoem word. Deesdae word die mol gedefinieer in terme van Avogadro se getal.

Molekule het vaste meetkundige ewewigte – verbindinglengtes en hoeke – wat bepaal word deur die wette van kwantummeganika. 'n Suiwer stof bestaan uit molekule met dieselfde meetkundige struktuur. Die chemiese formule en die struktuur van 'n molekuul is die twee belangrike faktore wat sy eienskappe bepaal, veral sy reaktiwiteit. Isomere het dieselfde chemiese formule maar het verskillende eienskappe vanweë hulle verskillende strukture. Stereo-isomere is besondere soort isomere waarvan die fisiese en chemiese eienskappe baie met mekaar kan ooreenstem maar ook baie kan verskil ten opsigte van hul biochemiese aktiwiteite.

Verwante artikels
-----------------

* Lewisteorie
* molekulêre meetkunde
* Molekulêre orbitaal
* kovalente binding
* polêre molekules
* nie-polêre molekules
**Feodor Ingvar Kamprad** ([ˈɪŋːvar ˈkamːprad] luister (hulp·inligting); \* 30 Maart 1926 in Pjätteryd; † 27 Januarie 2018 in Liatorp) was 'n Sweedse sakemagnaat en stigter van Ikea, 'n multinasionale kleinhandelonderneming wat hom op bekostigbare slaan-dit-self-aan-mekaar-meubels toespits. Die meubelsaak se naam is 'n akroniem wat vir die stigter en sy geboorteplaas Elmtaryd in Agunnaryd, provinsie Småland, Swede staan.

Kamprad het Ikea in 1943 op die ouderdom van 17 op die plaas van sy ouers gestig. In die beginjare kon klante items soos vuurhoutjies, bolpuntpenne, nylonkouse of horlosies, vanaf 1947 ook meubels per pos bestel (die eerste katalogus, wat in 1951 verskyn is, is nog deur melkmans versprei). Kamprad het 'n groot deurbraak gemaak met die idee om meubels te bemark wat – om vragkoste te bespaar – as slaan-dit-self-aan-mekaar-pakkette aangebied is. Eers twintig jaar later is die eerste Ikea-meubelwinkel in Älmhult geopen. Die meubelsaak het vinnig gegroei. In 1974 is die eerste meubelwinkel in München, Beiere, geopen. Duitsland het vervolgens tot Ikea se belangrikste buitelandse mark ontwikkel.

Ingvar Kamprad, wie se fortuin in Januarie 2018 deur die Amerikaanse sakenuusdiens *Bloomberg* op VSA-$58,7 miljard beraam is (Kamprad is agste gelys in Bloomberg se lys van die wêreld se 500 welvarendste miljardêrs), het 'n reputasie vir spaarsaamheid opgebou – 'n eienskap wat tradisioneel aan Smålanders toegeskryf word. So het hy 'n 15 jaar oue Volvo-motor bestuur en steeds tweede klas gereis. Hierdie spaarsaamheid het egter ook daartoe gelei dat hy die hoë Sweedse belastingtariewe probeer vermy het. So het hy tussen 1976 en 2014 in Epalinges naby Lausanne in die Switserse kanton Vaud gebly en eers ná die afsterwe van sy vrou na Swede teruggekeer. In 1982 is Ikea omgeskep tot 'n stigting wat sy setel in Nederland het. Verskeie dogtermaatskappye is in Luxemburg en Liechtenstein geregistreer. Reeds sedert 1988 was Kamprad nie meer regstreeks by die bestuur van Ikea betrokke nie, maar het hom beperk tot die rol van raadgewer.

Ingvar Kamprad, wat deur sy onderneming as "een van die vernaamste entrepreneurs van die 20ste eeu" beskryf is, is volgens 'n Ikea-persmededeling op 27 Januarie 2018 ná 'n kort siekte op die ouderdom van 91 in vrede in sy huis in die Sweedse provinsie Småland ontslape.
**Inkatoubrûe** is eenvoudige brûe wat oor klowe en riviere (*pongos*) gebou is deur die Inkaryk. Die brûe is 'n integrale deel van die Inca padstelsel en illustreet Inca innovasie in ingenieurswese. Brûe van hierdie tipe is nuttig aangesien die Inca mense nie oor die gebruik van wielvervoer beskik het nie - verkeer was beperk tot voetgangers en vee.

Konstruksie en instandhouding
-----------------------------

Die Inkas het natuurlike vesel gebruik wat hulle in die plaaslike plantegroei gevind het om brûe te bou. Hierdie vesel is saamgeweef om 'n sterk tou te lewer, en is versterk met hout om 'n kabelvloer te skep. Elke kant was dan verbonde aan 'n paar rotsankers aan beide kante van die kloof, met massiewe kabels van geweefde gras wat hierdie twee toringstaanders verbind het. Toegevoeg tot hierdie konstruksie, het twee bykomende kabels opgetree as handrelings. Die kabels wat die voetpadjie ondersteun was versterk met gevlegte takke. Hierdie multi-struktuurstelsel het die brûe sterk genoeg gemaak om selfs die Spanjaarde op hul ryperde te kan dra. Die ontwerp sak natuurlik in die middel.

Deel van die brug se sterkte en betroubaarheid was vanweë die feit dat elke kabel elke twee jaar vervang is deur die plaaslike inwoners as deel van hul openbare diens of verpligting. In sommige gevalle het die plaaslike bevolking as uitsluitlike taak die handhawing en herstel van hierdie brûe gehad sodat die Inkapaaie of -padstelsels kon voortgaan om te funksioneer.

Die herstelwerk aan hierdie brûe was gevaarlike werk, en diegene wat herstelwerk moes doen, het dikwels met die dood kennis gemaak. 'n Incaskrywer prys die Spaansgeboude messelwerkbrûe, omrede dit nie die behoefte aan herstel van die toubrûe gehad het nie.
**Swart op wit** is die Afrikaanse skrywer, Annelie Botes se twaalfde titel.

"My dinkgoed het deurmekaar geraak," sê sy.

’n Aantal jaar gelede het ’n mediastorm om dié Kammanassiekind se kop losgebars. Dit was ’n donker tyd in haar lewe, maar sy is terug op die enigste manier wat sy kén, swart-op-wit loop sy haar spore van vyf-en-vyftig jaar na en deel met die leser dinge wat sy nie verstaan nie, wat haar bang maak en wat haar bly maak. Sy doen dit vir haar kinders en hulle kinders se kinders. "Want niemand op aarde wil spoorloos die langleer klim nie," sê sy.

Tussenin lees ons ook hoe die tóé al rebelse Annelie as tiener verlief raak op die man wat steeds die wyse, gryse engel Gabriël aan haar sy is. Oor al die berge en dale heen vlieg dié twee saam.

Moeiteloos glip sy tussen kontrasterende stories: jongliefde, oumensliefde, tye toe die liefde ontbreek het. Soms lag sy uit haar agterkeel oor Basjan-kat wat sy gebied op haar skoot gemerk het, ander kere sak sy gebroke op haar knieë neer oor Jabu se rooi baadjie ...

"Ek sukkel met die lewe," sê sy, "niks kom ooit vir my maklik nie. Maar ek hou nooit op om te probeer nie. Die jimmele weet..."

Die boek word deur Naledi uitgegee en is ook in e-formaat beskikbaar (ISBN 978-0-9921764-6-4).
M1921 Thompson met vertikale voorgreep en 100 ronde tipe "C" drommagasyn.
Die **Thompson-submasjiengeweer** (ook bekend as die "Tommy Gun", "Chicago Typewriter", "Chicago Piano", "Trench Sweeper" of "Trench Broom") is 'n terugskop-aangedrewe, lugverkoelde, magasyn-gevoerde selektiewe-vuur submasjiengeweer. Dit is in 1918 ontwerp deur Brigadier-generaal John T. Thompson van die VSA weermag. Dit is oorspronklik ontwerp om die dooiepunt van loopgraafoorlogvoering tydens die Eerste Wêreldoorlog te breek, maar is eers voltooi nádat die oorlog beëindig is.

Die Thompson is gebruik deur die Amerikaanse Marinierskorps tydens die sogenaamde "Piesangoorloë", asook die Verenigde State se Posinspeksiediens, die Ierse Republikeinse Leër, die Republiek van China en die FBI (na die Kansas City-slagting).

Die wapen is ook aan die algemene publiek verkoop. Omdat dit so maklik bekombaar was, het die Thompson gedurende die tydperk van die landswye verbod op alkohol berug geword as kenmerkende wapen van verskeie georganiseerde misdaadsindikate in die Verenigde State in die 1920's. Dit was destyds 'n algemene gesig in die media, en is deur beide wetstoepassers en misdadigers gebruik.

Die Thompson is wyd in gebruik geneem deur die Amerikaanse gewapende magte tydens die Tweede Wêreldoorlog, en is ook wyd gebruik deur ander Geallieerde troepe tydens die oorlog. Sy hoofmodelle in hierdie tyd was die M1928A1, M1 en M1A1. Meer as 1,5 miljoen Thompson-submasjiengewere is tydens die Tweede Wêreldoorlog vervaardig.

Dit is die eerste vuurwapen wat as 'n "submasjiengeweer" geëtiketteer en bemark is. Die oorspronklike selektiewe-vuur Thompson-variante word nie meer vervaardig nie, hoewel talle semi-outomatiese siviele weergawes steeds deur die vervaardiger Auto-Ordnance vervaardig word. Hierdie modelle behou 'n soortgelyke voorkoms as die oorspronklike modelle, maar het verskeie modifikasies om aan Amerikaanse vuurwapenwette te voldoen.
'n Afbeelding op die oosfries van die Parthenon wat vermoedelik 'n archonkoning aandui, 'n oorblyfsel van die Griekse monargie
Eresetel van 'n eponieme archon, Athene
**Archon**, meervoud **archonte**, (Grieks: **ἄρχων**, meervoud **ἄρχοντες**) is 'n Griekse term wat "bewindhebber" of "heer" beteken, en wat steeds by geleentheid aangewend word as die titel vir 'n publieke ampsdraer. Dit is die manlike onvoltooide deelwoord van die werkwoordstam ἀρχ-, wat beteken "om te regeer", en is afgelei van dieselde wortel as *monarg*, *hiërargie en anargie*.

In antieke Griekeland
---------------------

In die vroeë letterkundige periode van antieke Griekeland is die hoofmagistraat van verskeie Griekse stadstate 'n *archon* genoem. In Romeinse terme, het die raad van *archonte* by wyse van *potestas* regeer, terwyl die *basileus* ("koning") beskik het oor *auctoritas*.

In Athene het 'n stelsel van nege saamverkose archonte ontwikkel, gelei deur drie onderskeie afgevaardigdes oor die siviele, militêre en godsdienstige sake van die staat: met die drie ampsdraers wat onderskeidelik die *eponieme archon* heet (*Ἐπώνυμος ἄρχων;* of nominale regent, wat sy naam verleen het aan sy ampsjaar), die *polemarchos* ("krygsregent"), en die *archon basileus* ("koningsregent"). Oorspronklik is hierdie ampte gevul deur die aristokrasie deur verkiesings elke dekade. Tydens hierdie periode was die eponieme archon die hoofmagistraat, die polemarchos was die aanvoerder van gewapende magte, en die archon basileus was verantwoordelik vir die siviele godsdienstige reëlings, insluitend baie van die geregshowe. Ná 683 v.C. is die ampte vir slegs 'n enkele jaar beklee, terwyl die jaar volgend op die archōn epōnymos vernoem is. Etlike antieke kalenderstelsels het tewens nie hul jare opeenvolgend aangedui nie.

```
Die tien *stratēgoí* (een per stam) is verkies, en die amp van polemarchos is daagliks tussen hulle roteer. Die polemarchos het daarna slegs beperkte godsdienstige pligte gehad, asook statutêre hoofskap oor die *strategoi*.  Die archonte is bygestaan deur "junior" archonte, genaamd *thesmothétai* (*Θεσμοθέται* "organiseerders").  Ná 457 v.C. is voormalige archonte sondermeer opgeneem as permanente lede van die Areopagus, alhoewel daardie vergadering toe nie meer oor besondere politieke insae beskik het nie. (Kyk Archonte van Athene.)
```
Ernest Turner
**Ernest Turner** was ’n skrywer wat onder die name **Ernest Pienaar** en **Stoffel Vorster** Afrikaanse verhale geskryf het.

Lewe en werk
------------

Ernest Turner was in Kaapstad gebore en ontvang sy skoolopleiding aan ’n private skool geskoei op die lees van die Britse Public Schools. Hier verkry hy berugtheid vir sy sienings, wat insluit dat hy glo dat privaat skole nie bestaansreg het nie en slegs daarop gemik is om die nasionale gees te beskadig, met die leerlinge wat hy van snobisme beskuldig. Afrikaans is in hierdie skool glad nie verpligtend nie en is ’n keusevak in die moderne tale-kategorie. As rebel neem Turner saam met ’n klein minderheid Afrikaans. Nadat hy die skool verlaat het, woon hy vir ’n aantal maande in by ’n Afrikaanse gesin, waar hy die taal gereeld praat en die grondslag lê vir sy kennis van die taal. Hy word ’n joernalis wat eers in die redaksie dien van die *Sunday Express* en later die *Daily Express*. Hierdie koerante word verkoop, maar kort voordat dit gebeur word hy ’n vennoot in ’n fotografiese onderneming. Met die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog moet hierdie onderneming noodgedwonge verkoop word en hy werk dan in Witbank as ’n mynwerker op die steenkoolmyne. Hy keer terug na Johannesburg en begin weer werk as joernalis by ’n dagblad. Hier trou hy met die Afrikaanse Veronica Vorster, waarna Afrikaans sy huistaal word.

Skryfwerk
---------

Terug in Johannesburg skryf hy ’n aantal kortverhale vir tydskrifte en word dan aangeraai om romans aan te durf.

Onder die skuilnaam Ernest Pienaar skryf hy dan die aksieverhale *Wedloop om ’n skat* en *Die opium-smokkelaars* Later volg verskeie ander aksieverhale onder hierdie naam.

Wanneer die Afrikaanse Pers-Boekhandel ’n wedstryd uitskryf vir ’n godsdienstige roman gebaseer op ’n gelykenis, takel hy ’n ernstiger tema aan en skryf dit onder die skuilnaam Stoffel Vorster. Sy roman *Uit die moeras* verower die tweede plek in hierdie wedstryd. Die hoofkarakter is ’n predikant wat stry teen die euwel van prostitusie tydens die goudstormloop in die Transvaal aan die einde van die negentiende eeu. Hy sukkel ook om sy gemeente te mobiliseer, want sommiges beskou prostitusie as die noodwendige en onstuitbare euwels van die stadslewe, waar hebsug en sedeloosheid seëvier.

Publikasies
-----------

Werke wat uit sy pen verskyn sluit in:

| Jaar | Publikasies |
| --- | --- |
|  | Ernest Pienaar |
| 1945 | *Wedloop om ’n skat* |
| 1946 | *Die opium-smokkelaars* |
| 1949 | *Vyf en ’n galg* |
| 1952 | *Graf in die skag* |
| 1953 | *Een wat ek myne noem* |
| 1961 | *Haar naam is Martha* |
|  | Stoffel Vorster |
| 1946 | *Uit die moeras* |
|  | *Die goue swaan* |
| 1947 | *Kranksinnige se bergvesting* |
| 1949 | *Die avonture van Isak Mulder* |
*Mana* op die see in Melanesië, 1846.
***Mana*** is ’n woord in die Austronesiese tale wat "krag, doeltreffendheid of aansien" beteken. In die meeste gevalle word die krag as bonatuurlik beskou. Die presiese betekenis van die woord verskil van taal tot taal. 

Dit is ’n belangrike begrip in Polinesiese kulture. Die term het onder die aandag van Westerse antropoloë gekom deur die verslae van sendelinge op die eilande.

Beskrywing
----------

In Polinesiese kulture is *mana* ’n spirituele eienskap met ’n bonatuurlike oorsprong, ’n heilige krag wat in die heelal bestaan. Om *mana* te hê, beteken dus om invloed en gesag te hê – die krag om in ’n gegewe situasie op te tree. Dit is nie tot mense beperk nie; ook volke, regerings, plekke en nielewene voorwerpe kan dit hê. Daar is twee maniere om *mana* te bekom: deur geboorte en oorlogvoering. Mense en dinge met *mana* kry respek omdat dit hulle mag en aansien gee. 

Sir Edmund Hillary het *mana* gehad.
### In Hawaii en Tahiti

In die Hawaise en die Tahitiaanse kultuur is *mana* ’n soort spirituele energie, asook ’n helingskrag in plekke, mense en dinge. ’n Mens kan *mana* wen of verloor in alles wat hy doen. Dit kan ook ’n interne of eksterne ding wees. Sekere terreine soos die Hawaise Eilande of die argipels van Frans-Polinesië (Tahiti) het sterk *mana*. Die rand van die Haleakala-vulkaan op die eiland Maui en die *marae* Taputapuatea op Raiatea het ’n voelbare *mana*.

Die Hawaise voorvaders het ook geglo die hele eiland Molokai het ’n sterker *mana* as die ander eilande. Baie gevegte onder die vroeë eilandbewoners het plaasgevind oor die besit van dié eiland, deels om hierdie rede (asook die besit van die talle antieke visdamme wat voor die laat 19de eeu aan die suidkus voorgekom het).

### Nieu-Seeland

In die hedendaagse Nieu-Seeland verwys die Engelse woord *mana*, wat uit Maori ontleen is, na ’n persoon of organisasie met ’n groot persoonlike aansien of karakter. Daar word geglo sir Edmund Hillary het groot *mana* gehad vanweë sy talle suksesse en diens. Iets soos egoïsme kan *mana* verminder.
*Hierdie artikel toon die verskil tussen 'n **man** en 'n vrou aan.*
*Vir die artikel oor die eiland Man, sien Man (eiland).*
Afprenting van 'n man op die Pioneer-plaat wat in die buitenste ruimte ingestuur is
'n **Man** is 'n manlike menslike volwassene, in teenstelling met 'n volwasse vrou. Die uitdrukking *man* (meervoud: *mans*; en *manne*, wanneer daar 'n meer figuurlike betekenis is) word gebruik om die biologiese geslagsverskille, die kulturele geslagsrolverskille, of albei aan te dui.

'n **Seun** is 'n manlike menslike kind, in teenstelling met 'n vroulike kind wat 'n dogter of meisie genoem word. Die uitdrukking word soortgelyk gebruik vir dieselfde verskille as in die vorige paragraaf. Nadat seuns volwassenheid betree, staan hulle bekend as mans.

Geslagskenmerke
---------------

Die man het verskeie geslagseienskappe wat verskil van dié van die vrou. Nes in die vrou, is die geslagsorgane – die penis en die testes in die man se geval – deel van die voortplantingstelsel. Die man se sekondêre geslagseienskappe het ook 'n kleiner rol in hierdie selfde area te speel. In teenstelling met die vrou, is die man se geslagsdele grootliks uitwendig, maar daar is belangrike organe in die stelsel wat inwendig is. Die bestudering van manlike voortplanting en die organe wat daarmee verband hou, word andrologie genoem.

Die rol van die man in die samelewing
-------------------------------------

Mans verskil heelwat van vroue as 'n mens na hul onderskeie rolle in die samelewing kyk.

* Mans, as 'n groep, word as aggressiewer as vroue beskou buite die huishouding. Aan die ander kant bevind navorsing dat mans en vroue ewe aggressief is in verhoudings.
* Baie min mans gebruik skoonheidsmiddels of dra klere wat gewoonlik met die vrou se rol geassosieer word. (As hulle dit wel doen, staan dit bekend as transvestitisme. Daar word nog erg op hierdie verskynsel neergekyk.)

Sien ook
--------

* Mans se gesondheidsrisiko's
* Maaghare
* Patriargie
* Penis
Theodor Leutwein (sit links), Zacharias Zeraua (tweede van links) en Manasse Tyiseseta (vierde van links)
**Manasse Tyiseseta** (\* 25 April 1850 in Otjimbingwe; † 17 April 1898 in Omaruru) was 'n stamleier van 'n groep Herero's met hulle hoofkwartier in Omaruru.

Lewe
----

Manasse Tyiseseta was 'n student in Augustineum in Otjimbingwe. Hy het in 1867 saam met Christian Wilhelm Zeraua na Omaruru (vorige naam: Okonjose) gegaan. Hier was Manasse 'n onderwyser by die skool van 1871 tot 1882. 

Hy is getroud met 'n dogter van Zeraua: Albertina Tjiseseta Zeraua (1851-1951). Hulle het 3 kinders gehad: 

* Michael Tyiseseta (1872–1924)
* Hugo Tyiseseta (1877-1951)
* Charlotte Tyiseseta Zeraua (1881-1951)

Victor Franke vertel dat gedurende die runderpes-epidemie van 1897 Tyiseseta Manasse nie sy vee wou laat inent nie.

Manasse is op 17 April 1898 aan ingewandskoors oorlede. Sy graf is langs die graf van Christian Wilhelm Zeraua by die ou begraafplaas in Omaruru.

Regeer
------

Manasse Tyiseseta was 'n half-broer van Hoof Tjaherani (regeer 1860-1884). Na die dood van Tjaherani of na die dood van Christian Wilhelm Zeraua in 1884 was Tyiseseta Manasse die Herero-leier van Omaruru. Hy het 'n verdrag van beskerming op 3 November 1885 met Heinrich Ernst Göring van die Duitse Ryk aangegaan. Die sendelinge Carl Gotthilf Büttner en Gottlieb Viehe was ook teenwoordig. Manasse met sy stam was vir baie jare onafhanklik van die Duitsers en die hoofleier Samuel Maharero. Hy het handel gedryf met Suid-Afrika en ook wapens en ammunisie bekom. Hy het sy eie gewapende mag gehad.

Samuel Maharero is in Augustus 1891 deur die Duitse owerhede as die opper-Herero-leier erken, ander leiers van die Herero is nie erken nie. Op 26 November bemiddel Theodor Leutwein 'n vergadering tussen Samuel Maharero en Zacharias Zeraua vir 'n ooreenkoms met Manasse Tyiseseta op Omaruru. Daarna het Manasse sy onafhanklike posisie verloor en Omaruru is deur die Duitse militêre mag beset.

Letterkunde
-----------

* (de)  Joris de Vries: Manasse Tjiseseta, chief of Omaruru 1884-1898, Namibia; Verlag Köppe, Köln 1999
**Hoeni** (oorspronklike naam onbekend) was ’n farao van die 3de Dinastie tydens die Ou Ryk van Antieke Egipte. Daar word geglo het hy 24 jaar lank regeeer, tot omstreeks 2600 v.C.

Hoeni se posisie as laaste koning van die 3de Dinastie lyk redelik seker, maar daar is nog taamlike onsekerheid oor die volgorde van die heersers aan die einde van dié tydperk. Dit is ook onseker onder watter Griekse naam Hoeni bekend was – moontlik as **Aegyptiacae** volgens Manetho of **Aches** volgens Winfried Barta. Baie Egiptoloë glo Hoeni was die pa en direkte voorganger van Snofroe, maar dit word betwis. Hoeni word beskou as ’n verwarrende figuur in die geskiedenis omdat hy lank in Egiptiese tradisies onthou is, maar min dokumente, voorwerpe of monumente oor hom behoue gebly het.

Lewe
----

’n Granietsteen met Hoeni se cartouche.
Hoeni kom nie baie voor in die geskiedenis nie; die meeste verwysings na hom is indirek. Die eerste is ’n stele van rooi graniet wat in 1909 op die eiland Elephantine ontdek is. Die inskripsie noem ’n koninklike paleis van Hoeni en skryf Hoeni se naam binne ’n cartouche. Die oorspronklike plek waar die stele gestaan het, is nie bekend nie.

Die tweede keer dat sy naam genoem word, is op ’n steenbak wat in 2007 ontdek is. Hoeni se naam word sonder ’n cartouche geskryf, maar met die Nesoe-biti-naam.

Hy word ook genoem op die agterkant van die Palermosteen oor die 5de-dinastiese koning Neferirkare Kakai, wat blykbaar ’n dodetempel laat bou het vir die kultus van Hoeni. Die tempel is egter nog nie gevind nie.

Hoeni word ook in ’n papirus uit die 13de Dinastie genoem, en dit gee ’n belangrike aanduiding van sy opvolging: "Maar toe het sy majesteit koning Hoeni gesterf en sy majesteit koning Snofroe het oor die hele land regeer. En Kagemni het die nuwe burgemeester van die koninklike hoofstad en die visier van die koning geword." Baie geleerdes glo dit versterk die teorie dat Hoeni die laaste koning van die 3de Dinastie was en dat Snofroe, die eerste koning van die 4de Dinastie, sy direkte opvolger was.
Hierdie giroskoop bly as gevolg van hoekmomentum regop terwyl dit in die rondte tol.
In fisika is die **hoekmomentum** die rotasie ekwivalent van lineêre momentum. Dit kan meer spesifiek beskryf word as die moment van lineêre momentum. Die **hoekmomentum** van 'n voorwerp bly konstant indien daar geen eksterne moment (wringkrag) toegepas word nie.

Verwantskap Tussen Lineêre- en hoekmomentum
-------------------------------------------

Lineêre momentum is direk eweredig aan die massa {\displaystyle m} en die snelheid {\displaystyle v} van 'n voorwerp, net so is hoekmomentum direk eweredig aan die traagheidsmoment {\displaystyle I} en hoeksnelheid {\displaystyle \omega } van die voorwerp

Vir die hoekmomentum om punt {\displaystyle O} vir 'n partikel is die verwantskap tussen lineêre momentum en hoekmomentum as volg:

{\displaystyle L\_{O}=rp}

waar:

* {\displaystyle L\_{O}} die hoekmomentum om punt {\displaystyle O} is.
* {\displaystyle r} die afstand vanaf die partikel se massamiddelpunt tot die punt {\displaystyle O}.
* {\displaystyle p} is die lineêre momentum van die partikel.

Verandering in hoekmomentum
---------------------------

Die verandering in hoekmomentum {\displaystyle {\dot {H}}} vir 'n tydstip is gelyk aan die som van eksterne momente {\displaystyle \Sigma M\_{O}} wat wiskundig as volg voorgestel word:

{\displaystyle {\dot {L\_{O}}}=\Sigma M\_{O}}
’n **Hoeveelheidslys** is ’n dokument wat in die tenderproses in die boubedryf gebruik word. Dit dui aan watter materiale, onderdele en werk (saam met hul kostes) benodig gaan word. Dit verskaf ook besonderhede oor die terme en voorwaardes van die konstruksie- of herstelkontrak en spesifiseer al die werk sodat die kontrakteur in staat is om ’n prys te bepaal vir die werk waarvoor hy aansoek doen. Die hoeveelhede kan in getal, lengte, area, volume, gewig of tyd gemeet word. Die voorbereiding van ’n hoeveelheidslys vereis dat die ontwerp voltooi is en dat ’n spesifikasie voorberei is. Die hoeveelheidslys word aan tenderaars verskaf sodat hulle ’n prys vir die voltooiing van die werk kan vasstel. Die hoeveelheidslys help ook die tenderaars tydens die berekening van boukoste vir hulle tender en – aangesien voornemende kontrakteurs met dieselfde hoeveelhede werk (eerder as om self hoeveelhede vanaf die tekeninge en spesifikasies uit te werk) – is dit ook ’n regverdige en akkurate tenderstelsel.

Skep van ’n hoeveelheidslys
---------------------------

Hoeveelheidslyste word deur bourekenaars en gebouberamers voorberei en die professionele, afsonderlike beroep van bourekenaar is juis toe te skryf aan die opstel van hoeveelheidslyste.

Die historiese praktyk om boukostes op hierdie manier te skat het ontstaan uit nie-kontraktuele mates wat van tekeninge afgeneem is om tenderaars te help om enkelbedragpryse vas te stel.

Daar is hoofsaaklik twee vorme van hoeveelheidslyste, te wete die Elementêre Hoeveelheidslys en Handelsrekeninge.

Gebeurlikheidsom
----------------

’n Gebeurlikheidsom is ’n item wat in ’n hoeveelheidslys gevind word. Die item verwys na onvoorsiene uitgawes wat waarskynlik aangegaan moet word gedurende die verloop van die kontrak.

Daar is twee tipes gebeurlikheidsomme. Die eerste verwys na ’n spesifieke item, bv. ‘addisionele veranderinge aan dienste tydens installasie van die storteenheid’ waar ’n item vir veranderinge aan bestaande dienste nie in die hoeveelheidslys vervat is nie, maar waar werk voorsien word. Die tweede tipe som is waar geld aan enige item in die hoeveelheidslys toegewys kan word op dieselfde manier as die voorbeeld van die stort, of die kan gebruik word as ‘bykomende werk wat deur die kontrakteur aangeneem word op versoek van die kontrakadministrateur’.

Die eerste word gewoonlik deur die kliënt se bourekenaar geskat en die tweede deur die bourekenaar van die kontrakteur (of kommersiële bestuurder).

Bykomende vereistes word die Materiaallys genoem.

Boeke
-----

* Seeley IH. (1998). *Building Quantities Explained* 5de Hersiene uitgawe, Macmillan ISBN 978-0-333-71972-5
* Seeley IH. (1997). *Quantity Surveying Practice*, 2de Hersiene uitgawe Macmillan; ISBN 978-0-333-68907-3
* Lee S. Trench W. Willis A. (2005) *Elements of Quantity Surveying*. 10de Uitgawe WileyBlackwell; ISBN 978-1-4051-2563-5
* Ashworth A. Hogg K. (2007). *Willis’s Elements of Quantity Surveying* 12de Hersiene uitgawe Blackwell Publishing. ISBN 978-1-4051-4578-7
'n Katoenplukker aan die werk
Die meganiese **katoenplukker** is 'n masjien wat katoen outomaties kan oes, op 'n manier wat oestyd verminder en vir maksimum doeltreffendheid sorg.

GESHIEDENIS

Katoen is oorspronklik met die hand geoes. In baie samelewings, soos Amerika, is gratis slawe-arbeid aangewend om katoen te pluk, met die verhoging van die plantasie-eienaar se winsmarges. Meganiese katoenpluk het prakties geword in 1944, toe *International Harvester* die eerste dosyn van hul suksesvolle kommersiële katoenplukkers vervaardig het.

Konvensionele plukker
---------------------

Die Case IH Module Express 625 pluk katoen en bou gelyktydig katoenmodules.
Die eerste plukkers was slegs in staat om een ry katoen op 'n slag te oes, maar was nog steeds in staat om tot veertig handarbeiders te vervang. Deesdae se katoenplukker is 'n selfaangedrewe masjien wat katoenpluis en saadkatoen van die plant verwyder tot en met ses rye op 'n keer.

Daar is vandag twee tipes plukkers in gebruik. Die een is die "stripper"-plukker, hoofsaaklik in gebruik gevind in Texas en Arkansas. Dit verwyder nie net die pluis van die plant nie, maar ook 'n redelike deel van die ander plantdele (soos onoopgemaakte bolletjies). Later word die plantmateriaal geskei van die pluise deur 'n proses waar swaarder dele voor die pluise in die mandjie val op die agterkant van die plukker. 

Die ander tipe plukker is die "spindle"-plukker. Dit maak gebruik van rye van doringdraad skilde wat teen 'n hoë spoed draai en die saadkatoen van die plant verwyder. Die saadkatoen word dan verwyder uit die skilde deur'n teenroterende doffer en dan in die mandjie ingeblaas. Sodra die mandjie vol is, gooi die plukker die saadkatoen in 'n "modulebouer". Die modulebouer skep 'n kompakte "baksteen" van saadkatoen, wat ongeveer 21,000 lb weeg (16 gepakte bale), wat kan gestoor word in die veld of in die "oeserf" totdat dit gepak word. Elke gepakte baal weeg ongeveer 480 lb (218.2 kg).

In ongeveer 2008 is die *Case IH Module Express 625* ontwerp in samewerking met plukkers en produsente, om 'n katoenplukker te lewer met die vermoë om modules te bou terwyl daar geoes word.
'n Bedryf-eksklusiewe aanboord ronde modulebouer is aangebied deur John Deere in 2007.
**Katinka Heyns** (20 September 1947 -) is 'n belangrike rolprentvervaardiger, regisseur en ook aktrise. Sy stig haar eie maatskappy, *Sonneblom Films* in 1974. In 1978 tree sy in die huwelik met die skrywer Chris Barnard.
Hy is in Desember 2015 oorlede.

Loopbaan
--------

Sy begin haar loopbaan as aktrise in Jans Rautenbach se rolprent *Katrina* (1969). Sy vertolk ook ander rolle in verskeie van Rautenbach se films, waaronder Jannie totsiens (1970), *Pappa Lap* (1971) en *Eendag op 'n Reëndag* (1975). Sy het baie aandag ontvang vir haar rol in Manie van Rensburg se televisiekomediereeks *Willem.*

As gevolg van die destydse apartheidsbeleid in Suid-Afrika, was daar ernstige sensuurwette, maar Heyns kon dit regkry om steeds dokumentêre films oor verskillende literêre individue te maak. Sy het die produksiemaatskappy Sonneblom Films in 1974 gestig. Deur hierdie onderneming kon sy unieke films skep. Al die draaiboeke vir haar rolprente is deur haar man Chris Barnard geskryf. Haar films sluit in: *Fiela se Kind* (1987), *Die Storie van Klara Viljee* (1991), *Paljas* (1997) en *Die Wonderwerker* (2012). 

### Filmstyl

Heyns is sterk beïnvloed deur die filmmaker Jans Rautenbach. In 'n bedryf wat oorheers word deur manlike filmmakers, skep Heyns deurgaans films wat fokus op vroulike bemagtiging en spesifiek vroulike ervarings. Keyan G. Tomaselli, 'n professor aan die Universiteit van KwaZulu-Natal, merk op hoe Heyns se films kommentaar lewer op die politieke klimaat in Suid-Afrika deur 'n feministiese lens aan te wend. Haar films poog om politieke en kulturele ervarings van spesifiek mense en omstandighede in Suid-Afrika uit te beeld, terwyl ander regisseurs van haar tyd gefokus het op die reproduseer van Amerikaanse stylfilms. Haar films roep temas op in verhoudings, liefde en stryd, terwyl hulle terselfdertyd twyfel stel oor geslagsvoorstellings in die Suid-Afrikaanse kultuur. Deur haar films probeer Heyns minder bekende kwessies en idees in die globale gesprek bring, soos geestesongesteldheid en vroulike bemagtiging, in die konteks van die Suid -Afrikaanse kultuur.

Aktrise
-------

Katinka het in die volgende rolprente gespeel:

* Eendag op 'n Reëndag (1975)
* Die Sersant en die Tiger Moth (1974)
* Pappalap (1971)
* Jannie totsiens (1970)
* Katrina (1969)

Vervaardiger
------------

Katinka het die volgende rolprente vervaardig:

* *The Angel, the Bicycle and the Chinaman's Finger* (1991)

Regisseur
---------

Katinka was die regisseur van die volgende rolprente:

* *Fiela se kind* (1988)
* *Die Storie van Klara Viljee* (1992)
* *Paljas*\* (1998)
* Die wonderwerker (2012)

Sien ook
--------

* Lys van prominente Afrikaners
Sendingstasie te Genadendal (c.1849), deur George French Angas
Die Morawiese Sendingmuseum op Genadendal
Die Morawiese kerk op Genadendal
Die **Morawiese kerk** is in 1457 in Morawië (nou Tsjeggië) gestig. Die kerk het sedertdien na ander lande versprei en daar is nou kerke gevestig in die VSA, Kanada, Nederland, Suriname en Suid-Afrika. Vandag is die kerk in Suriname die grootste Morawiese kerk. Die meeste gelowiges van die Morawiese kerk in Europa is Surinamiërs.

Geskiedenis in Suid-Afrika
--------------------------

Die Morawiese kerk is in 1735 in Amsterdam, Nederland, gevestig onder leiding van Friedrich de Watteville in IJsselstein, 'n vriend van Zinzendorf. Die kerk het van hier af sendingwerk onderneem na die Nederlandse kolonies, Kaap die Goeie Hoop en Suriname. 
In 1738 is die eerste sendingstasie in suider Afrika gevestig in Genadendal deur die Duitse sendeling Georg Schmidt. In 1808 is die tweede sendingstasie in suider Afrika gevestig in Groenekloof, later genoem Mamre.

Eerw. Latrobe het op sy visenteerreis (1815–1816) 'n plek vir 'n derde sendingstasie gesoek en gevind. Dit was in die ooste, by die Witterivier wat 'n tak van die Zondagsrivier is. In 1818 het eerw. Hans Peter Halbeck met sy werk begin en die sendingstasie Enon genoem.

In 1824 koop die kerk die plaas Vogelstruyskraal by Hans Peter Halbeck en stig die dorp Elim. Die Morawiese kerk in Elim besit ongeveer 7 500 akker grond binne Elim en is die grootse Morawiese Kerk in die Wes-Kaap.

Die Morawiese kerk op Elim beskik oor die oudste werkende kerkklok in Suid-Afrika. Dit dateer uit 1757 en kom vanuit Duitsland. Die klok was reeds byna 140 jaar in gebruik toe dit in 1911 aan die Elimkerk geskenk is. Die sendeling Lemmertz het die klok aanmekaar gesit.

Sien ook
--------

* Jan Hus