|  |  |
| --- | --- |
|  | **Hierdie artikel moet skoongemaak of andersins verbeter word.**Hierdie artikel voldoen nie tans aan die hoë gehaltestandaarde waarna Wikipedia streef nie. Voel vry om self in te spring en verbeterings te maak, en verwyder hierdie kennisgewing ná die tyd. Vir meer hulp, sien die redigeringshulp. Daar is moontlik kommentaar in die artikel of op die besprekingsblad oor wat verbeter moet word. |

**Wollongong** is 'n kusstad in die Illawarra-streek van Nieu-Suid-Wallis in Australië. Die stad is geleë op die nou kusstrook tussen die Illawarra-eskarp en die Stille Oseaan, 82 kilometers suid van Sydney.

Die stad met sy bevolking van 292 190 is die derde grootste stad in Nieu-Suid-Wallis en die negende grootste stad in Australië. Die metropoolse gebied strek vanaf Helensburgh in die noorde tot by Gerroa in die suide en word bestuur deur die City of Wollongong, City of Shellharbour en die Kiama munisipale owerhede bestuur.

Die stad, Wollongong, word in die plaaslike volksmond soms eenvoudig na verwys as "the Gong" en is 'n stad met 'n lang geskiedenis van mynbou en nywerhede. Daar is 'n steenkoolmyn, 'n groot staalwerke en 'n nywerheidshawe. Die stad lok ook jaarliks vele toeriste en is 'n streekskern van die suidkus se visnywerheid. Die Universiteit van Wollongong het ongeveer 22 000 studente en word internasionaal erken.

Wollongong is bekend vir sy vele strande wat geskik is vir branderplankry, groot aantal natuurtonele en die Wollongong botaniese tuine. Daar is twee katedrale, kerke van vele denominasies asook die Nan Tien Tempel, een van die grootste Boeddhiste tempels in die suidelike halfrond.

Wollongong was een van die Australiese gasheerstede tydens die Rugbywêreldbeker 2003.

Geografie
---------

Uitsig oor Wollongong se noordelike kuslyn vanaf Bald Hill wat oor Stanwell Park uitkyk.
Uitsig oor Wollongong hawe tot by Mount Keira en die Illawarra-eskarp.
Wollongong het 'n kenmerkende geografie. Dit is geleë op die nou kusvlakte wat aan die een kant begrens word deur die Stille Oseaan (of Tasman See) aan die ooste en aan die westekant deur sandsteen kranse wat as die Illawarra-eskarp bekend staan. Die kusvlakte is op sy wydste in die suide en op sy nouste in die noorde met die stad se sentrale sakegebied in die middel daarvan geleë.

Die eskarpment wissel in hoogte tussen sowat 150 tot 750 meter bo seespieël met bekende pieke soos Mount Keira (464 m), Mount Kembla (534 m), Broker's Nose (440 m) en Mount Murray (768 m) in die suide. Die eskarp bevat steenkoolsome en daar kan vele skagte langs die eskarp in Wollongong gevind word. Van die woonbuurte strek tot aan die hellings van die eskarp in sommige dele maar oor die algemeen het die natuurlik bosse bewaar gebly. Die eskarpment is as 'n bewaringsgebied verklaar en dra by tot die dorp se aantreklikheid.

In die noorde word die kusvlakte so nou dat die kuspad, Lawrence Hargrave Drive, reg teen die kranse geloop het en is uiteindelik gesluit na ernstige rotstortings. Die pad is in 2005 vervang deur die indrukwekkende Sea Cliff Bridge. Die brug kan beide voertuig- en voetgangerverkeer akkommodeer. Die spoorlyn loop deur verskeie tonnels om by Sydney uit te kom. Die Southern Freeway en die Old Princess Highway bied alternatiewe roetes om die stad vanaf die binneland deur Bulli Pass of Mount Ousley net ten noorde van die stadskern te bereik.

In die suide is die kusvlakte op sy breedste rondom die woonbuurt, Albion Park, waar daar ook 'n groot soutwater meer, Lake Illawarra, is wat van die Stille Oseaan geskei word deur 'n lang sandbank.

Uitsig vanaf die Illawarra-eskarp net bo Wombarra oor die Illawarra-vlakte oor Austinmer, Thirroul, Bulli, Wollongong tot by Port Kembla in die verte.
Die kusstrook bestaan uit baie vrugbare spoelgrond (alluvium), wat Wollongong baie gewild gemaak het onder die landbouers van die negentiende eeu. Die vlakte bevat ook baie heuwels wat die uitlopers van die eskarpment se laer hange insluit. Die kusstrook word deurkruis met vele kort snelvloeiende stroompies wat geneig is om te oorstroom onder andere Para Creek, Allans Creek, Mullet Creek en die Macquarie-spruit.

Aan die kus is daar vele strande wat gekenmerk word deur fyn goudkleurige sand wat onderbreek word deur rotsagtige punte wat in die see uitsteek. In plekke is daar uitgrawings gemaak of rotspunte uitgebrei om kunsmatige hawes te skep. Net suid van Wollongong se stadskern naby Port Kembla is daar 'n groep van vyf eilande wat bekend staan as die Five Islands. Die eilande is 'n natuurreservaat.

### Middestad

Wollongong Harbour sluit Belmore Basin, Brighton Beach en die vuurtorings in.
Die middestad is 'n belangrike sakekern met vele winkels, kantore en vermaaklikheidsentra. Die middestad is gesentreerd rondom die Crown Street Mall en word rofweg begrens deur Market Street, Corrimal Street, Burelli Street en die spoorlyn. Rondom die sentrale sakekern lê 'n verskeidenheid parke, reservate, ligte nywerheidsgebiede, huise en woonstelle.

Aan die oostekant van die stad lê Flagstaff Point, 'n rotsagtige landpunt met lae verweerde kranse met 'n grasheuwel daarop. Die noordelike kant van die punt is voorheen deur strafarbeiders uitgegrawe om die Belmore Basin te vorm en is later uitgebrei met 'n noordelike breekwater om Wollongong hawe te vorm. Op hierdie gebied was 'n historiese fort gewees en daar is vandag verskeie gerestoreerde kanonne en twee vuurtorings, iets wat nie kenmerkend is aan die ooskus van Australië nie.