recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Fornebu**, soms ook **Fornebo**, is 'n skiereilandagtige gebied tussen Lysaker en Snarøya in die munisipaliteit Bærum in die Noorse provinsie Akershus, wat aan die westelike stadsgebied van Oslo grens. Die naam is afgelei van die plaas Fornebo.

Fornebu staan veral bekend vir die gelyknamige internasionale lughawe wat vanaf 1939 tot 1998 as Oslo en Noorweë se beduidendste lughawe gedien het. Hierdie funksie word intussen deur die nuwe Gardermoen-lughawe vervul.

Geografie
---------

Fornebu is tussen die Lysakerfjord en Holtekilen geleë en het 'n oorwegend residensiële karakter met talle villa's in die noorde en op die skiereiland Snarøya in die suide.

Ekonomie
--------

Omstreeks die jaar 2000 het Fornebu se ontwikkeling tot 'n sentrum van die informasie- en telekommunikasiebedryf begin, en die ou lughawe se terminaalgebou huisves tans die kantore van 'n aantal maatskappye, waaronder *IT Fornebu* wat deur die Noorse staat gefinansieer word. Ook die Noorse telefoonreus *Telenor* het hier in September 2002 sy nuwe hoofkwartier met 6 000 werkgeleenthede geopen. Ander belangrike ondernemings in Fornebu sluit *Norske Skog* en *Aker Solutions* in, terwyl *StatoilHydro* van plan is om sy hoofkwartier in die najaar van 2012 na Fornebu te verskuif.

Kultuur en gastronomie
----------------------

Fridtjof Nansen se huis *Polhøgda* is in die noorde van Fornebu naby Lysaker geleë. Die ou lughawe-toring in Fornebu huisves tans die koffiekroeg *Café Odonata*.

Sport en vermaak
----------------

Die boubedrywighede vir die nuwe sokkerstadion in Fornebu, *Telenor Arena*, het in 2007 begin. Dit is die tuisveld van *Stabæk Fotball*, en in 2010 is die Europese Uitsaai-unie (*European Broadcasting Union, EBU*) se sangfees Eurovision-sangfees hier gehou.
Tipiese eienskappe
------------------

Dit is moeilik om oor protokolle te veralgemeen omdat daar so 'n groot verskeidenheid van doelle en grade van verfyning is. Die meeste protokolle spesifiseer een of meer van die volgende eienskappe:

* Die opsporing van die onderliggende fisiese verbinding (bedraad of draadloos) of die bestaan van die ander eindpunt of nodus.
* Handskud
* Onderhandeling oor die verskeie verbindingseienskappe
* Hoe om 'n boodskap te begin en te beëindig
* Hoe om 'n boodskap te formatteer
* Wat om te doen met korrupte of swak geformatteerde boodskappe (foutregstelling)
* Hoe om onverwagte onderbreking in verbindings te hanteer en wat om daarna te doen
* Die afsluit van die sessie of verbinding

Belangrikheid
-------------

Die wydverspreide gebruik en uitbreiding van kommunikasieprotokolle is 'n voorvereiste vir die Internet, asook 'n hoofbydraer tot die sukses van hierdie medium. Die Internetprotokol (of IP) en Transmissiebeheerprotokol (of TCP) is die belangrikste van almal en die begrip TCP/IP verwys na die versameling van die mees gebruikte protokolle. Die meeste van die Internet kommunikasieprotokolle word beskryf in RFC-dokumente van die Internet Ingenieurstaakmag (oftewel die IETF).

Objekgeoriënteerde programmering het die gebruik van die begrip uitgebrei tot die protokolle wat beskikbaar is vir die verbinding en kommunikasie tussen objekte.

Oor die algemeen word slegs die eenvoudigste protokolle op hul eie gebruik. Die meeste protokolle, veral in die konteks van kommunikasie en netwerke, word saamgevoeg in protokolstapels waar die verskeie take hierbo gelys verdeel word onder die verskeie protokolle in die stapel.

Waar die protokolstapel na 'n spesifieke kombinasie van protokolle wat saam werk verwys, verwys die Verwysingsmodel na 'n sagteware-argitektuur wat elke laag en die dienste wat elkeen behoort te lewer, lys. Die klassieke sewe-laag verwysingsmodel is die OSI-model, wat gebruik word om die begrippe met betrekking tot 'n protokolstapel te verbeeld. Die verwysingsmodel is ook 'n goeie voorbeeld van meer algemene begrippe in sagteware-ingenieursweese soos die versteking, modulariteit en delegering van take.

Algemene Protokolle
-------------------

* HTTP (Hyper Text Transfer Protocol)
* POP3 (Post Office Protocol 3).
* SMTP (Simple Mail Transfer Protocol).
* FTP (File Transfer Protocol).
* IP (Internet Protocol).
* DHCP (Dynamic Host Configuration Protocol).
* IMAP (Internet Message Access Protocol).

Sien ook
--------

* Internetprotokolsuite
* Lys van netwerkprotokolle

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* NKC: ph163068

 |
Die campanile van die Sint-Markus-katedraal in Venesië (Italië)
'n **Campanile** is 'n vrystaande kloktoring wat deel uitmaak van 'n kerk of katedraal, maar nie self in die gebou geïntegreer is nie. Die woord is van Italiaanse afkoms en afgelei van *campana* ("klok"). Campaniles word veral in Italië aangetref sodat dié term veral met Italiaanse boukuns verbind word. Die bekendste voorbeelde van Italiaanse campaniles is die leunende toring van Pisa, die Markus-toring van Venesië en Giotto se campanile wat by die katedraal van Florence opgerig is.

Vrystaande kerktorings is ook 'n tipiese kenmerk van kerke in Litaue, met die katedraal Sint-Stanislaus in Vilnius as die mees bekende voorbeeld. Buite Italië is baie campaniles volgens die Venesiaanse Sint-Markus-katedraal ontwerp. Ook 'n bekende wêreldlike gebou, die *Messeturm*-wolkekrabber in Frankfurt am Main in Duitsland, is deur die argitekte H.R. Hiegel en Helmut Jahn in 1990 as 'n campanile-agtige konstruksie opgerig.

Geskiedenis
-----------

Die vroegste campaniles het tussen die 6de en 10de eeu as ronde torings met kenmerkende klein boogvormige vensteropeninge in die boonste gedeelte ontstaan. Voorbeelde van dié vroeë boustyl het vlakby die kerke van Sant'Apollinare in Classe (omstreeks 532 tot 549) en Sant'Apollinare Nuovo in Ravenna (omstreeks 490) ontstaan. Enkele ronde kloktorings is ook in latere eeue opgerig soos die leunende toring van Pisa wat in 1173 begin is. Dié toring met sy reeks arkades word as 'n meer gesofistikeerde voorbeeld van ronde campaniles beskou.

Lees ook Campanile (Port Elizabeth)
| ***Ruimteskip Celeste*** |
| --- |
|  |
| **Outeur** | Johann Bredell |
| **Omslagontwerper** | Jan van Tonder |
| **Land** | Suid-Afrika |
| **Taal** | Afrikaans |
| **Onderwerp** | Ruimtereise |
| **Genre** | Wetenskapsfiksie |
| **Uitgewer** | Daan Retief Uitgewers |
| **Uitgegee** | 1982 |
| **Bladsye** | 82 |
| **ISBN** | 0-86814-477-0 |
| Letterkunde-portaal |

***Ruimteskip Celeste*** is wetenskapsfiksie geskryf deur Johann Bredell (die skrywersnaam van snydokter en narkotiseur Jacobus Johannes Koekemoer) wat vir die ouderdomsgroep 10 – 14 bedoel was. Hierdie verhaal is verwerk tot radiovervolgverhaal en deur die SAUK uitgesaai.

Intrige
-------

In 1981 is 250 Wiskunde- en Wetenskapleerlinge met die SAL Vlug 473 op pad na Amerika om 'n ruimtetuiglansering te gaan besigtig. Die straler beland in die berugte Bermudadriehoek en die vlieënier verloor beheer oor die vliegtuig.

Hulle word die volgende oomblik in die buitenste ruimte na 'n reusagtige ruimteskip aangetrek. Die straler land in die enorme hangar en die passasiers klim uit. Die ruimtetuig is heeltemal verlate en elkeen skop nes. Die ruimteskip word die *Celeste* gedoop.

Hef aan lê nog voor: die ruimteskip se werking en rekenaars moet ontrafel word om na die aarde terug te keer. Gou span Jan en Eddie hul besondere taalaanleg in om die taal van die voormalige ruimteskipbewoners te ontsyfer. Dit lyk verwant aan Indogermaans. 'n Paar seuns leer in die vlugnabootser hoe om met die vegvliegtuie van die ruimteskip mee te vlieg. Tydens die daaglikse patrollering word die seuns deur ander vegvliegtuie uit die ruimte aangeval. Binne 10 minute is alles verby en kies slegs een vyandige vliegtuig die hasepad – die res is almal voor die voet vernietig.

Prof. Anton Coetzee bou 'n robot om die rekenaars binne te dring en kry sodoende die ruimteskip aan die gang. Gou-gou keer hulle terug aarde toe.

Ongeloof begroet hulle by hul aankoms in Pretoria. Op die kalender staan Junie 2041. 60 jaar het ondertussen verloop. Ondanks die hereniging met oorlewende bloedverwante het die ruimtereisigers bykans niks met die moderne samelewing in gemeen nie. Hulle besluit daarom om met die *Celeste* weer na die ruimte terug te keer.

### Lees ook

* *Die Oorlewendes*
* Lys van Afrikaanse wetenskapsfiksie
Bergen in 1988 by die Oscars.
**Candice Patricia Bergen** (gebore op 9 Mei 1946) is ’n Amerikaanse aktrise en voormalige model. Sy het vyf Emmys en twee Golden Globes gewen vir haar rol as die titelkarakter in 10 seisoene van die sitkom *Murphy Brown* (1988–'98). Sy is ook bekend vir haar rol as Shirley Schmidt in die TV-drama *Boston Legal* (2005–'08). Sy is vir ’n Oscar as beste vroulike byspeler benoem vir *Starting Over* (1979) en vir ’n Bafta vir *Gandhi* (1982), waarin sy die rol van die fotograaf Margaret Bourke-White vertolk het.

Loopbaan
--------

Bergen het haar loopbaan as model begin en op die voorblad van onder meer *Vogue* verskyn voordat sy haar rolprentdebuut in 1966 in *The Group* gemaak het.

Sy was daarna te sien in *The Sand Pebbles* (1966), *Soldier Blue* (1970), *Carnal Knowledge* (1971) en *The Wind and the Lion* (1975). Sy het haar debuut op Broadway in 1984 gemaak in die toneelstuk *Hurlyburly*. Van 2000 tot 2002 was sy in drie episodes van die TV-reeks *Sex and the City*.

Haar ander rolprentrolle sluit in *Miss Congeniality* (2000), *Sweet Home Alabama* (2002), *The Women* (2008) en *Bride Wars* (2009). In die 2010's het sy na Broadway teruggekeer in nuwe produksies van *The Best Man* (2012) en *Love Letters* (2014).
Teri Chutt Mein Apna Lund Ghusakar Aisa Chodunga Aisa Chodunga Aisa Chodunga Aisa Chodunga Aisa Chodunga Aisa Chodunga Aisa Chodunga Aisa Chodunga Aisa Chodunga ki Teri Chutt Phatjayegi Madarchod Teri Outh Ko Kiss Karkar ke khaakhaakar chabbbajaunga Madarchod Tereko mardungarandi Teri Chuttt aur armpits Ki baal Ko khaaajaunga Madarchod zazie kutti Tereko gutter ke andar markar gadhdunga madarchod raandi tu achutt hai achutt chammar randi achuttt Teri kaakh khaakhaakar chabbbajaunga Madarchod chahat randi Teri armpits ko kured kured kar khaajaunga Madarchod Teri kaali kaali kaakh se baal ko noch noch kar khaajaunga Madarchod zazie

Filmografie
-----------

### Rolprente

* 2016: *Wolves*
* 2017: *Geostorm*
* 2017: *Sollers Point*
* 2018: *Slice*
* 2018: *Deadpool 2*
* 2018: *Dead Pigs*
* 2019: *Against All Enemies*
* 2019: *Meet Me in a Happy Place*
* 2019: *Untitled Babak Anvari Project*
* 2019: *Joker*
* 2019: *High Flying Bird*
* *X-Force*
* *Pale Blue Dot*

### Televisiereekse

* 2016: *Atlanta*
* 2016: *Easy*

### Televisierolprente

* 2018: *2018 MTV Movie & TV Awards*
**Wynand Myburgh** is 'n Suid-Afrikaanse musikant. Hy het groot geword in Bellville, Wes-Kaap.

Loopbaan
--------

In 2003 het Wynand saam met Francois van Coke, Johnny de Ridder, Jaco Venter en Hunter Kennedy die groep Fokofpolisiekar begin. Nadat die groep 'n breuk geneem het om elk op hul individuele musiek te fokus, het Wynand Myburgh en Francois van Coke die groep Van Coke Kartel gestig.

Behalwe vir die baskitaar wat Wynand in Fokofpolisiekar speel, bestuur hy ook Tasché Burger (The Voice SA – 3 se wenner), Fokofpolisiekar, Fokof Lager, Fokof Bar en Jack Parow.

In 2015 het Wynand die premium lager bier bekendgestel, Fokof Lager, wat Fokofpolisiekar verteenwoordig. In 2019 was hy deel van die span wat die deure van die Fokof Bar in Pretoria oopgemaak het. Die bier en kroeg is albei uitvloeisels van die groep se kreatiwiteit en identiteit.

Wynand is ook op 'n produksievlak betrokke by die Francois van Coke & Vriende konsert wat in 2018 en 2019 elk meer as 9 000 toeskouers gehuisves het.
Ds. Van den Heever.
Ds. **Zacharias Andreas Neethling (Sakkie) van den Heever** (Petrus Steyn 27 Julie 1914 - Bellville 3 April 1984) was ’n predikant in die NG Kerk.

Van den Heever is op Petrus Steyn in die Vrystaat gebore, waar hy ook matrikuleer. Hy kry sy voorbereidende universiteits- en verdere teologiese opleiding aan die Universiteit van Pretoria en word in 1942 proponent as lid van die tweede jaargroep wat aan die nuwe afdeling van die NG Kerk in Teologiese Fakulteit afgestudeer het. In 1944 word hy in Glencoe in Natal georden en van 1951 is hy medeleraar van Fordsburg in Johannesburg. In 1953 word hy die eerste predikant van die NG gemeente Mayfair met afstigting van Fordsburg. Hierdie gemeente bedien hy tot 1969 en was buiten die eerste leraar daar ook die voorlaaste, want in 1976 word die gemeente weer by die moedergemeente ingelyf. Sy volgende gemeente is Chinhoyi (destyds Sinoia) in Rhodesië, waar hy ’n sitting van die Sinode van Midde-Afrika as moderator lei.

In November 1974 vertrek hy na die Wes-Transvaalse gemeente Wolmaransstad, waar hy bly tot en met sy aftrede op 27 November 1983, presies 41 jaar na hy georden is. Met die konstituering van die Wes-Transvaalse Sinode van 1983 neem hy as die afgevaardigde predikant met die langste diens die voorsitterstoel in.

Hy en sy vrou gaan woon ná aftrede in Vereeniging. Tydens sy lang bediening neem hy die leiding by die oprigting van verskeie sendingkerke en -pastorieë en die preekstoel van meer as een sendingkerk, onder meer dié in Soweto, getuig van sy liefde vir houtwerk. Ná sy dood in die Tygerberg-hospitaal, enkele maande na sy aftrede, skryf ds. H.C. Hopkins in sy lewenskets: "Weens sy liefde vir die koninkryk van God het sy ywer in die diens nooit verflou nie. Verder is sy bediening deur nederigheid en uitstekende menseverhoudinge gekenmerk."

Bronne
------

* Maree, ds. W.L. (red.): *Jaarboek 1985 van die Nederduitse Gereformeerde Kerke*. Pretoria: Tydskriftemaatskappy van die Nederduitse Gereformeerde Kerk, 1985.
* "Kerkmense", bl. 28, *Die Voorligter*, Februarie 1984.
*Sjema Jisra'él* op die Knesset-menora, 'n bronsmonument op die rand van die roostuin voor die Knesset in Jerusalem
Die eerste paragraaf van die Sjemá Jisra'él op die perkamentrol in die dosie van 'n gebedsriem (Tefillien)
Papirus van Nasj met die Tien Woorde en die Sjemá Jisra'él, Egipte, 200 v.C.
***Sjemá Jisra'él*** (of ***Sjma Jisra'él***; שְׁמַע יִשְׂרָאֵל; "Hoor, Israel"), die Joodse geloofsbelydenis, is die eerste twee woorde (die aanhef) van 'n vers van die Tora, en is die naam van 'n gebed (wat soms bloot as **sjema** of **sjma** afgekort word) wat onmiddelik voor die Amidá (עמידה) in die Joodse oggend- en aandgebedsdienste geresiteer word. Die eerste vers bevat die monoteïstiese kern van die Jodedom: "Hoor, Israel: יהוה [is] ons God; יהוה [is] een" (שְׁמַע יִשְׂרָאֵל יְהוָה אֱלֹהֵינוּ יְהוָה אֶחָֽד׃), wat aangetref word in Dwarim/Deuteronomium 6,4, waarby die naam van God (יהוה) nie uitgespreek word nie, maar as Adonái (letterlik: "my Here") weergegee word. Die Afrikaanse Bybelvertalings gee die vers weer as "Hoor, Israel, die Here onse God is 'n enige Here" (1933/1953) en "Luister, Israel, die Here is ons God, Hy is die enigste Here" (1983).

Die term "sjema" verwys by implikasie ook na al drie gedeeltes van die daaglikse gebed wat begin met *Sjema Jisra'él*. Hierdie gedeeltes van die Tora omvat Dwarim/Deuteronomium 6:4–9, Dwarim/Deuteronomium 11:13-21 en Bemidbar/Numeri 15:37–41. Dit word gelees in die *parasjot* (of weeklikse Tora-skriflesings) wat onderskeidelik as *We'etganan* ("ek het gesmeek"), *Ékew* ("ten gevolge van"), en *Sjelág* ("stuur!") bekend staan. Die Sjema Jisra'él word tydens elke dag se aandgebed (*Ma'ariew*, מעריב) en oggendgebed (*Sjagariet*, שחרית) geresiteer.

Geloofsvaste Jode beskou die sjema as 'n belangrike deel van hul gebedsdiens, en die tweedaaglikse resitasie daarvan word as 'n *mitswa* (מִצְוָה), oftewel 'n godsdienstige gebod geag. 'n Joodse gebruik bestaan om die sjema as jou laaste woorde te uiter, en Joodse ouers leer hulle kinders om dit te resiteer voordat hulle gaan slaap. In die aangehaalde gedeeltes van die Tora word verskeie gebooie aangespreek wat belangrik is vir die praktyk van die Joodse geloof:

* die daaglikse resitasie van Sjemá Jisra'él,
* die gebruik van *Tefillien* (תפילין; gebedsrieme),
* die *tsitsijót* (ציציות; tossels),
* die *mezoezá* (מזוזה; perkamentrol-koker teen die kosyn), en
* die oordrag van die gebooie aan die volgende geslag.

*Sjema Jisra'él* in die Hebreeuse alfabet (שְׁמַע יִשְׂרָאֵל יְהוָה אֱלֹהֵינוּ יְהוָה אֶחָֽד׃; letterlik: "Hoor, Israel: יהוה [is] ons God; יהוה [is] een.")

Sien ook
--------

* Apostoliese Geloofsbelydenis, Christelike eweknie
* Sjahada, Islamitiese eweknie
**Prinses Beatrix van die Nederlande** (volledige naam: *Beatrix Wilhelmina Armgard, Prinses van Oranje-Nassau, Prinses van Lippe-Biesterfeld*; gebore op 31 Januarie 1938) was tot 30 April 2013 die koningin (staatshoof) van die Koninkryk der Nederlande (bestaan uit Nederland, Aruba, Curaçao en Sint Maarten). Haar ouers is Prinses Juliana van Oranje-Nassau (vanaf 1948 tot 1980 koningin van Nederland) en Prins Bernhard van Lippe-Biesterfeld.

Sy word in 1980 die staatshoof nadat haar moeder afgetree het. Sy is in 1966 met die Duitser Claus van Amsberg (oorlede in 2002) getroud en het drie seuns, Willem-Alexander, Constantijn en Johan Friso. Haar troonopvolger is Willem-Alexander; hy is op 2 Februarie 2002 met die Argentyn Máxima Zorreguieta getroud.

Op 28 Januarie 2013 kondig sy aan dat sy op 30 April 2013, op Koninginnedag, gaan aftree. Haar oudste seun, Willem-Alexander van Nederland het haar in die posisie as koning opgevolg.

Volledige titel
---------------

Beatrix is *Majesteit* en *by die genade van God, prinses van die Nederlande, prinses van Oranje-Nassau, prinses van Lippe-Biesterfeld* (deur haar vader), *hertogin van Limburg, markiesin van Veere, erfprinses van Vlissingen, gravin van Katzenelnbogen, van Vianden, van Diez, van Spiegelberg, van Buren, van Leerdam en van Culemborg, burggrafin van Antwerpen, barones van Breda, van Diest, van Beilstein, van die stad Grave, van die lande van Cuyk, van IJsselstein, van Cranendonck, van Eindhoven, van Liesveld, van Herstel, van Warneton, van Arlay en Nozeroy, susereine en dame van Ameland, dame van Borculo, van Bredevoort, van Lichtenvoorde, van Loo, van Geertruidenberg, van Clundert, van Zevenbergen, van Hoge en Lage Zwaluwe, van Naaldwijk, van Polanen, van Sint-Maartensdijk, van Soest, van Baarn, van ter Eem, van Willemstad, van Steenbergen, van Montfort, van Sankt-Vith, van Burgenbach, van Daasburg, van Niervaart, van Turnhout en Besançon.* Koningin Juliana het hieraan nog uit hoofde van haar vader se titel die titel *Hertogin Mecklenburg* toegevoeg.
**Lunar Orbiter 4**, gelanseer op 4 Mei 1967, was 'n onbemande ruimtetuig as deel van NASA se maanwentelprogram. Nadat die drie vorige ruimtetuie van die program die doelwit bereik het om geskikte moontlike landingsplekke vir die Apollo-program te identifiseer, het Lunar Orbiter 4 'n meer algemene doelwit gehad. Die doelwit was om: "perform a broad systematic photographic survey of lunar surface features in order to increase the scientific knowledge of their nature, origin, and processes, and to serve as a basis for selecting sites for more detailed scientific study by subsequent orbital and landing missions". Dit was ook toegerus om maangrond, radiasie intensiteit en mikro-meteoroïdise impak data te versamel.

Die ruimtetuig was in 'n vrye-terugkeer baan na die maan gestuur en by die maan in 'n hoë elliptiese wentelbaan om die maan geplaas, amper oor die maan se pole, om data in te samel. Die ruimtetuig se wentelbaan was 2,706 by 6,111 km. teen 'n inklinasie van 85.5 grade en met 'n periode van 12 ure.

Nadat die aanvanklike fotografie op 11 Mei 1967 goed begin het, het probleme sy kop uitgesteek met die kamera se termiese deur. Dit het nie goed gereageer op instruksies om oop en toe te maak nie. Daar was gevrees dat die deur in die toe posisie sal vassteek en daar is toe besluit dat die deur in die oop-posisie moet bly anders sal die lense bedek wees. Dit het ekstra posisie koördinering vereis met elke omwenteling om te verhoed dat lig die kamera binnedring en die film ruïneer. Daar was op 13 Mei ontdek dat lig wel die kamera binnegedring en 'n gedeelte van die film beskadig het. Die deur gevolglik weer getoets en gedeeltelik oopgehou. Daar was ook 'n vog probleem met die lens, daar was vermoed dat die kondensasie veroorsaak is deur die laer temperature. Veranderinge in die ordinering van die ruimtetuig het veroorsaak dat die temperatuur van die kamera gestyg het en die vog probleem het grootliks verdwyn. Probleme met die meganisme wat die foto's moet lees is ook ondervind vanaf 20 Mei en daar is besluit op 26 Mei om die fotografiese gedeelte van die sending te staak. Tog was die hele film gelees en na die Aarde versend. Die ruimtetuig het foto's geneem van 11 Mei tot 26 Mei en sending na die Aarde het tot 1 Junie 1967 geduur. Die wentelbaan is toe verlaag om wentelbaan vir die komende Lunar Orbiter 5-sening in te win.

Daar was 419 hoë-resolusie en 127 medium-resolusie foto's geneem en na die Aarde gestuur. Dit het 99% van die Maan se naby-kant gedek met resolusies wat wissel van 58 tot 134 m. Daar was ook akkurate data vanaf die ander eksperimente verkry regdeur die duur van die sending. Radiasie data het verhoogde lesings gewys wat toegeskryf is aan die 
son deeltjies aktiwiteite wat lae energie protons geproduseer het. Die ruimtetuig het aanhou opnames maak totdat dit met die maan gebots het op 31 Oktober 1967 as gevolg van natuurlike agteruitgang van sy wentelbaan. Die impak posisie was tussen 22-30 grade W lengtegraad.

Die ruimtetuig se wentelbaan en fotografiese dekking aan die naby kant (links) en verkant (regs)

Notas
-----

1. ↑  'n Baan wat verseker dat die maan se aantrekkingskrag die ruimtetuig terug slinger na die aarde.
***The Cat in the Hat*** is ’n gewilde kinderboek deur die Amerikaanse skrywer Dr. Seuss wat in rymformaat geskryf is en sketse bevat. Die boek is die eerste keer in 1957 gepubliseer. Dit vertel die verhaal van ’n vreemde kat wat ’n hoë rooi-en-wit hoed dra en hom met allerlei truuks besig hou. Dieselfde karakter maak sy verskyning in ander van Dr. Seuss se boeke.

Ingang na 'n *Cat in the Hat*-pretrit in 'n temapark.
Die boek word aan kinders voorgelees.
Seuss skryf die boek nadat hy uitgedaag is om 'n storie te skryf waarvan jong lesers sal hou. Hy het 'n lys van 438 woorde ontvang wat kinders moet ken, en is vertel dat hy geen ander woorde mag gebruik nie. Toe die storie voltooi is, het dit 223 woorde vanaf hierdie lys bevat.

Meer as 11 miljoen kopieë van die boek is gedruk. Dit is in meer as 12 verskillende tale vertaal. Die verhaal is ook vir televisie, rolprente en die verhoog aangepas.

Storie
------

Twee kinders word op 'n reënerige dag alleen by die huis gelos. Hulle word deur 'n kat besoek wat 'n rooi-en-wit gestreepte hoed met 'n rooi strikdas dra. Die kat voer allerhande truuks uit om die kinders te vermaak, ten spyte van hul vis se herhaalde besware. Hy balanseer 'n koppie, 'n koek, 'n sambreel en ander dinge terwyl hy op 'n bal staan. Die kat gaan haal 'n boks van buite. Binne in is twee kreature, genaamd "Thing One" en "Thing Two". Hierdie kreature begin vlieërs in die huis te vlieg. Die kinders vang die kreature met 'n net. Die huis is 'n gemors, maar die kat ruim dit op. Dan vertrek hy net voor die kinders se ma tuiskom.
| **Americana**
 |
| --- |
| **Kaart** | **Wapen**
 |
|  |
|  |
|  |
| **Vlag**
 |
|  |
|  |
|  **Land** |  Brasilië |
|  **Deelstaat** |  São Paulo |
|  **Koördinate** | 22°44′S 47°19′W﻿ / ﻿22.733°S 47.317°W﻿ / -22.733; -47.317 |
|  **Stigting** | 27 Augustus 1875 |
|  **Oppervlakte:** |   |
|  - Totaal | 134 vk km |
|  **Hoogte bo seevlak** | 545 m |
|
|
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (2017) | 233 868 |
|  - Metropolitaanse gebied | 1 500 000 |
|  - Bevolkingsdigtheid | 1 521,2/vk km |
|  **Tydsone** | UTC -2 |
|  - Somertyd | UTC -3 |
|  **Burgemeester** | Omar Najar (MDB) |
|  **Amptelike Webwerf** | prefeitura.sp.gov.br Geargiveer 5 Oktober 2014 op Wayback Machine |
|

**Americana** is 'n stad in die binneland van die Brasiliaanse deelstaat São Paulo met 'n oppervlakte van 134 vierkante kilometer en 233 868 inwoners (2017). Die stad lê in die metropolitaanse gebied van Campinas (Portugees: *Região Metropolitana de Campinas*), sowat 40 kilometer van Campinas en 140 kilometer van São Paulo af.

Americana het sy naam aan vlugtelinge van die Amerikaanse Burgeroorlog te danke wat hulle in 1866 in die gebied gevestig het. Een van die bekendste immigrante was William H. Morris, 'n senator van Alabama. Die nedersetting het ná die voltooiing van 'n spoorwegverbinding in 1875 en die oprigting van 'n katoenfabriek 'n ekonomiese opswaai beleef.

Omtrent 1904 het die dorp die naam *Vila dos Americanos* ("Dorp van die Amerikaners") en in 1924 stadstatus gekry. Tans vorm ligte nywerhede en voedselverwerking die ekonomiese basis van Americana.

Die belangrikste besienswaardighede is die "Opvoedkundig-Geskiedkundige Museum Dr. João da Silva Carrão", wat die slawerny en katoenverbouing behandel, en die Museum vir Eietydse Kuns.
**Nimarata Nikki Haley** (née **Randhawa**; gebore 20 Januarie 1972) is 'n Amerikaanse politikus en diplomaat wat van 2011 tot 2017 as goewerneur van Suid-Carolina gedien het, en as die 29ste Amerikaanse ambassadeur in die Verenigde Nasies vir twee jaar, van Januarie 2017 tot Desember 2018. 'n Lid van die Republikeinse Party, Haley, is die eerste Indiese Amerikaner wat in 'n presidensiële kabinet gedien het.

Haley het by haar familie se klerebesigheid aangesluit voordat sy as tesourier en toe president van die National Association of Women Business Owners gedien het. Sy is in 2004 tot die Suid-Carolina Huis van Verteenwoordigers verkies en het drie termyne gedien. In 2010, tydens haar derde termyn, is sy tot goewerneur van Suid-Carolina verkies. Haley was die eerste vroulike goewerneur van Suid-Carolina en die tweede Amerikaanse staatsgoewerneur van Indiese afkoms, ná mede-Republikein Bobby Jindal van Louisiana.

In Januarie 2017 het Haley as goewerneur bedank om Amerikaanse ambassadeur by die Verenigde Nasies te word in die administrasie van Donald Trump. Sy is 96–4 deur die Amerikaanse Senaat in 'n tweeparty-stemming bevestig. Sy het op 31 Desember 2018 as ambassadeur uitgetree.

Haley is 'n kandidaat in die 2024 Republikeinse Party presidensiële voorverkiesings. Sy het haar veldtog in Februarie 2023 aangekondig.
| ***A Brief History of Time*** |
| --- |
| **Skrywer** | Stephen Hawking |
| **Land** | Vlag van Verenigde Koninkryk Verenigde Koninkryk |
| **Taal** | Engels |
| **Onderwerp** | Kosmologie |
| **Genre** | Nie-fiksie |
| **Uitgewer** | Bantam Dell Publishing Group |
| **Uitgegee** | 1988 |
| **Medium** | Druk (gebind & sagteband) |
| **Bladsye** | 256 |
| **ISBN** | 978-0-553-10953-5 |
| Letterkunde-portaal |

***A Brief History of Time*** (Afrikaans: "'n Kort geskiedenis van tyd") is 'n boek deur Stephen Hawking waarin hy sy idees oor die ontstaan en ontwikkeling van die heelal en tyd uiteensit. In die klassieke topverkoper verduidelik hy die kompleksiteite van moderne denke oor kosmologie in goeie luim en in leketaal. Die boek is die eerste keer in 1988 uitgegee en ondertussen in meer as 35 tale vertaal.

Van die onderwerpe wat in die boek aangeraak word, is die geskiedenis van fisika, swaartekrag, hoe lig in die heelal beweeg, ruimtetyd, elementêre deeltjies (klein, fundamentele deeltjies waaruit die heelal opgebou is), swartkolke, die oerknal (die teorie dat die heelal van een punt begin het) en tydreise (die idee dat reise na die verlede en die toekoms onderneem kan word).

Alhoewel die boek komplekse teorieë behandel, bevat dit in sy geheel slegs een natuurkundige vergelyking, E = mc². Die outeur en sy uitgewer is van die oortuiging dat "elke formule in 'n boek die aantal lesers halveer".

Daar is twee ander weergawes van die boek: *The Illustrated A Brief History of Time* en *A Briefer History of Time*. Die eersgenoemde het illustrasies wat die konsepte toelig. Dit is ook bygewerk omdat meer inligting ondertussen beskikbaar geraak het. Die laasgenoemde is 'n korter weergawe van die werk, en is ook met nuwe inligting aangevul.

Die boek was vir meer as vier jaar as 'n topverkoper deur die Londense Sunday Times gelys. Meer as 10 miljoen kopieë is oor 'n tydperk van 20 jaar verkoop.
Die *Bulletin Neder-Silesië* wat in 1981 deur Solidarność-aktiviste op 'n spiritus-drukker geproduseer is
Langspeelplaat op 'n x-straalopname. Sowjetunie, 1950's
**Samizdat** (wetenskaplike transliterasie van **самиздат**, afgelei van Russies сам - "self, "eie" en издательство - "uitgewery") het in die Unie van Sosialistiese Sowjetrepublieke en later ook in ander reële sosialistiese state na die verspreiding van alternatiewe en opposisionele literatuur langs nie-amptelike kanale - onder meer deur handgeskrewe afskrifte, getikte eksemplare of fotokopieë - en die verspreiding van hierdie gedupliseerde werke verwys. 

In die geval van sangers wat krities teenoor die kommunistiese bewind gestaan het soos Wladimir Wissotski is bandopnemers gebruik om opnames van konserte deur middel van oudiobande te versprei. Hierdie vorm van Samizdat het ook as "Magnitizdat" bekend gestaan. 'n Ander metode, wat reeds in die 1940's ingespan is om konsertopnames te versprei, was die sogenaamde "rockmusiek op die gebeente" (Russies рок на костях) waarby konserte op 'n x-straalopname gestoor is.

Samizdat was 'n algemene verskynsel in die Sowjetunie, Pole, die DDR, Tsjeggoslowakye en Hongarye. Kritiese tekste van skrywers, digters, publisiste en sangers is net soos ander werke wat nie aan die Sosialistiese realisme se riglyne voldoen het nie gewoonlik nie deur staatsbeheerde uitgewerye gepubliseer nie. Benewens privaat lesings was Samizdat sodoende dikwels die enigste manier om kritiese en opposisionele werke aan 'n breër publiek bekend te stel.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb11949562s (data)
* GND: 4130988-1
* LCCN: sh85139585
* NKC: ph136929
* SUDOC: 027459357

 |
**Suid-Afrikaanse mode** is bekend vir die samesmelting van verskillende style, kulture en reaksies op sosiale omstandighede. Dit is 'n hibriede tussen Afrikamense self en buitelanders waarmee hulle interaksie gehad het. Vanweë die uiteenlopendheid daarvan word geen enkele styl van kleredrag as nasionale kleredrag aangedui nie, maar elke groep mense het 'n kenmerkende manier om hulself aan te trek.

Kaapstad en Johannesburg meeding as die hoofstad van die modebedryf in Suid-Afrika. Beide is by die SA modeweek prominent vertoon.

Ekonomie
--------

Die Suid-Afrikaanse modebedryf is tans die 37ste grootse modebedryf ter wêreld, met 'n jaarlikse inkomste van VS$ 1,258m.

Afrika se modebedryf het 'n inkomste van omtrent $31 miljard Amerikaanse dollar.
Die Suid-Afrikaanse modebedryf het R1 Miljard bygedra na die BBP van Suid-Afrika in 2019. Dit is voorspel dat die Suid-Afrikaanse modebedryf tot VS$ 2 miljoen sal bereik teen 2024.

### Top 5 aanlynwinkels volgens netto verkope

Die top-5 aanlynwinkels per e-handel netto verkope (eerste party verkope) in die modebedryf van Suid-Afrika is:

* takealot.com
* zando.co.za
* superbalist.com
* zara.com
* woolworths.co.za

### Handelsmerke

Bekende Suid-Afrikaanse modehandelsmerke sluit in onder andere: David Tlale, MaXhosa, Loin Cloth & Ashes, Thula Sindi, Selfi, en Pichulik.

Ontwerpers
----------

Bekende modeontwerpers uit Suid-Afrika sluit in: Suzaan Heyns, Errol Arendz, Laduma Ngxokolo, Thula Sindi, David Tlale, Abigail Keats, Marianne Fassler, Celeste Lee Arendse, Gert-Johan Coetzee, Amanda Laird Cherry, Jacques van der Watt, Anisa Mpungwe, en Palesa Mokubung.

Media
-----

Belangrike mode-media van Suid-Afrika sluit in: De Kat, iFashion.co.za, People Magazine SA, en Grazia.

Agentskappe
-----------

Belangrike modelagentskappe in Suid-Afrika is: Boss Models, ICE Models, en Twenty Model Management.

Modelle
-------

Daar is 'n reeks modemodelle uit Suid-Afrika wat dit tot internasionale roem gemaak het, soos: Candice Swanepoel, David Rosenberg, Charissa du Plessis, Jessica Lee Buchanan, Jason Anthony, Nicole Meyer, Shaun de Wet, Ansolet Rossouw, Chane Husselmann, Nina Milner, Alex Binaris, en Siphosethu Ncise.
Titelblad van "Ons gemeentelike feesalbum", 1952.
***Ons gemeentelike feesalbum*** is 'n gedenkboek wat die N.G. Kerk-uitgewers in 1952 die lig laat sien het om saam te val met die Van Riebeeck-fees, die 300-jarige herdenking van die koms van Jan van Riebeeck na die Kaap.

Die album vertel in gemiddeld 'n bladsy elk die verhaal van meer as 600 gemeentes van die Nederduitse Gereformeerde Kerk se ontstaan en groei. Die boek is verdeel in die indertydse vier sinodes: Kaap, Natal, Vrystaat en Transvaal. Die gemeentes in die destydse Suid-Rhodesië en Noord-Rhodesië het onder die Vrystaatse Sinode geval en is daarom onder daardie afdeling ingesluit, terwyl die drie gemeentes in Oos-Afrika (Meru, Vergenoeg en Loubser) deel was die Transvaalse Sinode en as sodanig geplaas is. Suidwes-Afrika het destyds onder die Kaapse Kerk geval en is daar ingedeel.

Talle gemeentes het nie gegewens ingestuur nie en word daarom net met stigtingsjaar en leraar(s) aan die einde van hulle onderskeie sinodes behandel. Voorin die boek is 'n reeks foto's wat die verhaal van gemeentes se ontstaan vertel en agterin talle foto's van kerkgeboue en sleutelfigure in die kerk se geskiedenis. By die meeste gemeentes se inskrywing is daar 'n foto van die leraar of medeleraars.

Ds. Phil Olivier was die samesteller van die feesalbum.

In 2010 het boekhandelaars die feesalbum teen tussen R100 en R250 verkoop, na gelang van die toestand. Die oorspronklike uitgewersprys was £2.5s.

Vir die buiteblad van die boek is 'n foto van die kerkgebou van die NG gemeente Steynsburg gebruik.
**Ou Engels** ( Englisċ, uitgespreek [ˈeŋɡliʃ] ), of Angelsaksies, is die vroegste aangetekende vorm van die Engelse taal, wat in die vroeë Middeleeue in Engeland en suidelike en oostelike Skotland gepraat is. Dit is in die middel van die 5de eeu deur Angelsaksiese setlaars na Groot-Brittanje gebring, en die eerste Ou-Engelse literêre werke dateer uit die middel van die 7de eeu. Na die Normandiese verowering van 1066 is Engels vir 'n tyd lank as taal van die hoër klasse vervang deur Anglo-Normandies, 'n familielid van Frans. Dit word beskou as die einde van die Ou-Engelse era, aangesien die Engelse taal gedurende hierdie tydperk sterk beïnvloed is deur Anglo-Normandies. Dit het ontwikkel in 'n fase, wat nou bekend staan ​​as Middelengels in Engeland en Vroeë Skots in Skotland.

Ou Engels is 'n Ingveoonse taal, 'n subgroep van Wes-Germaanse tale. Dit val onder dieselfde taalgroep as Oud-Saksies en Oud-Fries. Dit is ook baie soortgelyk aan Oudnoors (en moderne Yslands). Anders as moderne Engels, is Oud-Engels 'n taal wat ryk is aan morfologiese diversiteit en word dit basies gespel soos dit uitgespreek word. Fonologies beskik Ou-Engels oor 'n aantal foneme wat in latere stadiums verlore gegaan het, soos die /y: /en die /ç /. Daar was ook streekskleuring, soos dit nog steeds die geval is in moderne Engels.

Ou Engels het vyf naamvalle gehad; die feit dat moderne Engels net drie oor het, dui op morfologiese agteruitgang wat voortspruit uit die uitgebreide vermenging met Normandiese Frans na die Slag van Hastings in 1066. Die jaar 1066 word soms as die grenspunt tussen Oud- en Middelengels beskou. 'n Verdere gevolg van die Normandiese inval was die verreikende romanisering van Engels. Tot op daardie tydstip was Engeland meestal georiënteer op Noordwes-Europa. Na die inval raak die land betrokke by die kontinentale Europese kultuur. As gevolg hiervan is Engels in latere eeue sterk beïnvloed deur Frans. Bietjie minder as die helfte van Moderne Engels se woordeskat bestaan uit Romaanse woorde. By Ou Engels ontbreek dié invloed: dit is 'n volledige Germaanse taal, met Oudnoorse invloede deur kontak met die Wikings.

Bronne
------

* Baugh, Albert C; & Cable, Thomas. (1993). *A History of the English Language* (4th ed.). London: Routledge.
* Blake, Norman (1992). *The Cambridge History of the English Language: Vol. 2*. Cambridge: Cambridge University Press.
* Campbell, A. (1959). *Old English Grammar*. Oxford: Clarendon Press.
* Earle, John (2005). *A Book for the Beginner in Anglo-Saxon*. Bristol, PA: Evolution Publishing. ISBN 1-889758-69-8. (Reissue of one of 4 eds. 1877–1902)
* Euler, Wolfram (2013). *Das Westgermanische : von der Herausbildung im 3. bis zur Aufgliederung im 7. Jahrhundert; Analyse und Rekonstruktion* (West Germanic: from its Emergence in the 3rd up until its Dissolution in the 7th century CE: Analyses and Reconstruction). 244 p. in German with English summary, London/Berlin 2013, ISBN 978-3-9812110-7-8.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb11934769b (data)
* GND: 4112501-0
* LCCN: sh85005084
* LNB: 000048626
* NDL: 00560256
* NKC: ph126045
* SUDOC: 027269434

 |
***Die Rote Kapelle***, (Afrikaans **Die Rooi Orkes**), soos dit in Duitsland bekend gestaan het, was die naam wat die *Abwehr*-afdeling III.F gegee het aan anti-Nazi-versetgroepe in Augustus 1941. Dit het hoofsaaklik verwys na 'n los netwerk van versetgroepe, verbind deur persoonlike kontakte, wat honderde teenstanders van die Nazi-regime verenig het. Dit sluit groepe vriende in wat saam met baie ander gesprekke gevoer het met Harro Schulze-Boysen, Adam Kuckhoff en Arvid Harnack die sentrale figure in Berlyn. Hulle het verbode pamflette, plakkate en plakkers gedruk en versprei in die hoop om burgerlike ongehoorsaamheid aan te wakker. Hulle het Jode en weerstandlede gehelp om van die regime te ontsnap, die gruweldade van die Nazi's gedokumenteer en militêre intelligensie aan die Geallieerdes oorgedra. In teenstelling met die legende, is die Rooi Orkes nie deur Sowjet-kommuniste gelei nie en was ook nie onder een leiding nie. Dit was 'n netwerk van groepe en individue wat dikwels onafhanklik gefunksioneer het. Tot op hede is ongeveer 400 lede by die naam bekend.

Die term is ook deur die Duitse *Abwehr* gebruik om na nie-verbonde Sowjet-intelligensienetwerke te verwys, wat in België, Frankryk en die lae lande werk, wat deur Leopold Trepper opgebou is namens die Sowjet Militêre Intelligensie (GRU). Trepper het 'n reeks klandestiene selle vir organiserende agente bestuur. Trepper gebruik die nuutste tegnologie, in die vorm van klein radio's, om met Sowjet-intelligensie te kommunikeer.  Alhoewel die monitering van die radio-uitsendings deur die *Funkabwehr* uiteindelik tot die vernietiging van die organisasie sou lei, het die gesofistikeerde gebruik van die tegnologie die organisasie in staat gestel om as 'n netwerk op te tree, met die vermoë om taktiese verrassing te bewerkstellig en intelligensie van hoë gehalte te lewer, insluitend die waarskuwing van Operasie Barbarossa. 

Tot vandag toe word die Duitse openbare opvatting van die "Rooi Orkes" gekenmerk deur die belange van historiese revisionisme van die na-oorlogse jare en propagandapogings van beide kante tydens die Koue Oorlog.

Notas
-----

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4124903-3
* LCCN: nr95005281
* NKC: mzk20201091810
* VIAF: 241905541
* WorldCat Identities (via VIAF): 241905541

 |
'n **Skrikkeljaar** is 'n jaar wat 'n ekstra dag bevat om die kalenderjaar te sinkroniseer met die astronomiese jaar. Seisoengebeure en astronomiese gebeure herhaal nie op 'n presiese aantal dae nie, met die gevolg dat 'n kalender met dieselfde aantal dae vir elke jaar geleidelik sal verskuif ten opsigte van die gebeurtenis waarmee dit moet ooreenstem. Deur by geleentheid 'n ekstra dag of maand in die jaar by te voeg, kan hierdie verskuiwing gekorrigeer word.

Die Gregoriaanse kalender
-------------------------

Die Gregoriaanse kalender voeg 'n ekstra dag by Februarie in jare wat deelbaar is deur vier, behalwe vir jare wat deelbaar is deur 100 maar nie deur 400 deel nie. Dus is 1996 en 2000 skrikkeljare, maar nie 1900 of 2100 nie.

Maansonkalenders
----------------

In die geval van maansonkalenders word soms 'n hele maand by 'n skrikkeljaar gevoeg.

Sien ook
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sien ***skrikkeljaar*** in Wiktionary, die vrye woordeboek. |

* Gewone jaar
* Skrikkelsekonde
* Interkalasie (tydmeting)

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4125672-4

 |
Verspreiding van tale in die 12de-eeuse Skotland:
   Goideliestalig

   Noors–Gaelies, gekenmerk deur die gebruik van albei tale

   Engelstalig

   Kumbries mag in hierdie sone oorleef het; meer realisties 'n mengsel van Kumbries, Gaelies (Wes) en Engels (ooste)

Die **Goideliese tale** (Engels: *Goidelic languages*) of **Gaeliese tale** (*Gaelic languages*) is 'n groep Eiland-Keltiese tale wat histories 'n dialekkontinuum gevorm het wat van die suide van Ierland gestrek het, oor die eiland Man tot in die noorde van Skotland. Daar bestaan drie moderne Goideliese tale: Iers-Gaelies (*Gaeilge*), Skots-Gaelies (*Gàidhlig*) en Manx-Gaelies (*Gaelg*). Tot ongeveer 1700 het Iers-Gaelies en Skots-Gaelies egter dieselfde literêre taal gemeen gehad. Die divergensie tussen die tale het eers 'n aanvang geneem toe Engels ernstig in die tradisionele Gaeliese gebiede begin praat is. Manx-Gaelies was waarskynlik ook deel van dieselfde taal hoewel daar nie direkte getuienis van geskrewe gebruik van Manx-Gaelies bestaan nie.

Die Goideliese tak bestaan ook as **Q-Kelties** bekend aangesien die Proto-Keltiese \**kʷ* oorspronklik in die tak behou is (dit het later sy labialisering verloor en 'n gewone [k] geword), teenoor Britonies, waar die \**kʷ* [p] geword het. Die klankverskuiwing word ook in Gallies aangetref wat daartoe lei dat Britonies en Gallies gesamentlik as "P-Kelties" bekend staan. In Keltiberies is \**kʷ* ook behou en die term "Q-Kelties" kan dus ook daarop toegepas word, hoewel dit nie 'n Goideliese taal is nie, net soos Gallies nie Britonies is nie.

Vroeë Moderne Iers-Gaelies was 'n literêre taal in Ierland tot die 17de eeu en Klassieke Gaelies was 'n literêre taal in Skotland tot die 18de eeu. Latere ortografiese divergensie is die resultaat van meer onlangse ortografiese hervormings. Manx-Gaelies-ortografie is gegrond op Engels en Wallies en is in 1610 ingevoer en is nooit algemeen gebruik nie. Alle Ierse en Skotse persone met 'n literêre agtergrond (*bards*, digters, seanchaidhe, ens.) is in die 1500's van die eiland Man af verban wat die literêre bande met Iers-Gaelies en Skots-Gaelies op daardie stadium verbreek het.[*verwysing benodig*]

Goidelies is een van die twee hoof onderafdelings van die moderne Eiland-Keltiese tale. Die ander is die Britoniese tale wat Wallies, Kornies en Bretons insluit.

* 
*
**Rosseiland** is 'n eiland wat gevorm is deur vier vulkane in die Rosssee naby die kontinent Antarktika, naby die die kus van Victorialand in die McMurdo see-engte. Rosseiland is op die grens van die Ross-Afhanklikheid, 'n gebied van Antarktika wat deur Nieu-Seeland geeis word.

Die eiland is in 1840 ontdek deur Sir James Ross en was later deur Robert F. Scott na hom vernoem. Rosseiland was gebruik as basis vir vele van die vroeëre ekspedisies na Antarktika. Dit is die mees suidelikste eiland wat bereikbaar is met die see. Hutte gebou deur Scott en Ernest Shackleton staan steeds en word beskerm as historiese geboue.

Tans is die eiland die tuiste van die Nieu-Seelandse Scottbasis en ook die grootste Antarktiese nedersetting van die Amerikaanse Antaktiese Program: McMurdo-stasie.

Geografie
---------

As gevolg die pakys wat regdeur die jaar voorkom word daar soms gedink dat die eiland deel van Antarktika-kontinent is. Die eiland beslaan 'n oppervlakte van 2,460 vierkante kilometer en slegs 'n klein gedeelte van die eiland is vry van sneeu en ys.

Daar is vier vulkane op die eiland: Erebus (3,794 m), Terror (3,230 m), Bird (1,765 m) en Terra Nova (2,130 m). Erebus is die wêreld se suidste aktiewe vulkaan terwyl Terror dormant is. Kaptein James Ross het dié twee vulkane na sy skepe HMS *Erebus* en HMS *Terror* vernoem.

Daar is ook twee gletsers op die eiland genaamd *Shell* en *Endeavour Piedmont*. Ten spyte van die eiland se relatiewe klein grootte, is dit die wêreld se sesde hoogste eiland en die hoogste in Antarktika.

Die eiland het bekend geword op 28 November 1979 toe *Air New Zealand*-vlug 901 teen Erebus vasgevlieg het.

Fauna
-----

Daar is slegs vyf dierspesies wat aan land waargeneem word, die suidpoolroofmeeu *Catharacta maccormicki*, Weddell se rob *Leptonychotes weddellii*, die Adéliepikkewyn *Pygoscelis adeliae*, die keiserpikkewyn *Aptenodytes forsteri* en die witstormvoël *Pagodroma nivea*. Almal is hulle afhankelik van die see.
**Enrico Caruso** (1873–1921) was 'n Italiaanse operasanger. Hy word as een van die beste tenore van die 20ste eeu beskou. Caruso was een van die eerste operasangers wat albums gemaak het. Dit het hom wêreldwyd beroemd gemaak.

Lewensloop
----------

Caruso op die voorblad van 'n tydskrif, 1912.
*Lucia di Lammermoor* (1908).
Enrico Caruso is op 25 Februarie 1873 in Napels in Italië gebore en hy begin sy loopbaan daar in 1894. Hy behaal sy eerste groot sukses 'n jaar later in Milaan, waar hy sy eerste twintig opnames maak. Sy eerste grammofoonplaat, ook die eerste in die geskiedenis, was in 1902 (*Enrico Caruso* met Vesti la Giubba uit I Pagliacci) waarvan 1,2 miljoen eksemplare verkoop is.

In 1903 vertrek hy na New York Stad om daar by die Metropolitaanse Operahuis op te tree. In dieselfde jaar begin hy met grammofoonopnames vir die *Victor Talking Machine Company*. Hy het tot 1920 aan hierdie orkes en opnamebedryf verbonde gebly.

Caruso se repertoire omvat ongeveer sestig operas, die meeste in Italiaans, hoewel hy ook in Frans en Engels gesing het (met 'n sterk Italiaanse aksent). Hy het ook 'n repertoire van ongeveer 500 liedere gehad, wat klassieke tot tradisionele Italiaanse volksliedjies met populêre musiek ingesluit het.

Caruso het in 1987 'n *Grammy Lifetime Achievement Award* ontvang. Hy is op 2 Augustus 1921 in Napels aan buikvliesontsteking oorlede. Hy was 48 jaar oud.

Sy lewe was die onderwerp van die film *The Great Caruso* uit 1951, waarin die bekende tenoor Mario Lanza die rol van Enrico Caruso vertolk. Ou opnames van Caruso is ook in die film *Match Point* van Woody Allen uit 2005 gebruik.