recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Die ligkurwe van die asteroïde 201 Penelope, gebaseer op foto's wat op 6 Oktober 2006 geneem is. Dit wys een volle rotasie, wat 3,7474 uur geduur het.
In sterrekunde is ’n **ligkurwe** ’n grafika van die ligsterkte van ’n hemelliggaam of streek as ’n funksie van tyd. Ligkurwes kan periodiek wees, soos in die geval van ’n verduisterende dubbelster, Cepheïed, ander periodieke veranderlike ster en eksoplaneet wat voor hul sterre verbybeweeg; of nieperiodiek, soos dié van ’n nova, supernova of gravitasielens-voorval. Die bestudering van die ligkurwe kan saam met ander waarnemings lig werp op die fisiese proses wat ligskommelings veroorsaak.

Die ligkurwe van ’n supernova kan byvoorbeeld gebruik word om vas te stel watter soort supernova dit is. As die ligkurwe ’n skerp stygende maksimum het en daarna stadig afneem, is dit ’n tipe I-supernova. As die kurwe ’n minder skerp maksimum het, vinnig afneem en dan afplat, is dit ’n tipe II-supernova.

Planeetkunde
------------

In planeetkunde kan ’n ligkurwe gebruik word om die rotasieperiode van ’n kleinplaneet, maan of komeetkern te bepaal. Van die Aarde af is dit dikwels onmoontlik om die eienskappe van ’n klein voorwerp waar te neem, selfs met die kragtigste teleskope, en dan word die hoeveelheid lig wat die voorwerp uitstraal, gemeet as ’n funksie van tyd. Die tydverskille tussen maksimums in die kurwe gee ’n aanduiding van die rotasiespoed van die voorwerp.

Verskille in die maksimum en minimum helderheid van ’n voorwerp kan die gevolg wees van die vorm van die voorwerp, of van helder en dowwer gebiede op die oppervlak daarvan. Die ligkurwe van ’n asimmetriese asteroïde het byvoorbeeld duideliker verskille, terwyl dié van ’n gladder asteroïde platter sal wees.

Plantkunde
----------

Ligkurwes kan ook in plantkunde gebruik word om ’n plant se reaksie op ligintensiteit te meet. Die kurwe wys die fotosintetiese reaksie van blaarweefsel of alggemeenskappe op veranderende ligintensiteit. Omdat fotosintese ook deur koolstofdioksied beïnvloed word, word ligkurwes gewoonlik herhaal teen verskillende konsentrasies van CO2.
**Richard Geldenhuys** is ’n Afrikaanse digter.

Lewe en werk
------------

Richard John Gabriel Geldenhuys is op 12 Februarie 1966 op Kleinmond gebore as een van ses kinders. Aan die einde van 1970 verhuis die gesin na Barrydale naby Swellendam, waar sy vader ’n pos as prinsipaal by die laerskool aanvaar en in 1973 begin hy by hierdie skool met sy skoolopleiding. Aan die einde van 1977 verhuis hulle na Caledon, waar sy pa ’n pos aanvaar en hy sy laerskoolopleiding voltooi. Sy hoërskooljare bring hy deur aan die Senior Sekondêre Skool Swartberg op Caledon waar hy in 1984 matrikuleer. Vanaf 1985 studeer hy verder aan die Universiteit van Wes-Kaapland waar hy in 1987 die B.Sc.-graad verwerf met Wiskunde en Fisika as hoofvakke en in 1988 verwerf hy die Hoër Onderwysdiploma. Tussen 1989 en Junie 2000 gee hy Wiskunde en Wetenskap aan die Senior Sekondêre Skool Grassy Park, waarna swak gesondheid hom dwing om te bedank. Hy vestig hom dan weer op Caledon.

Skryfwerk
---------

Vanaf standerd vier skryf hy gedigte, aanvanklik veral oor sy eerste liefdes en die natuur. Van sy gedigte verskyn reeds in 1986 in *Standpunte* en later ook in die tydskrif *Akuut*. In 1989 debuteer hy met die bundel "*Tussenvuur*". Die bundel word in twee afdelings verdeel. "*Dagboek*" het weer twee sub-afdelings, "*kersligkantates*", waarin grepe uit ’n jong liefdesverhouding beskryf word, en "*glaskokon*", wat soos die titel suggereer gedigte oor die stad bevat. Die afdeling "*Muurskrif*" het eweneens sub-afdelings. "*Stilvlug*" bevat gedronge gedigte waarin die essensie van die gevoel kortliks saamgevat word, terwyl "*dum spiro, spero*" (solank ek asemhaal, hoop ek) ’n blik bied op die politieke onreg en geweld. Hoewel daar heelwat gedigte is wat sterk onderafdelings het, slaag slegs enkeles in die geheel. Na hierdie bundel publiseer hy nog periodiek gedigte op die webwerf LitNet. Van sy gedigte word in versamelbundels soos "*Die Afrikaanse poësie in ’n duisend en enkele gedigte*" en "*Die dye trek die dye aan*" opgeneem.

 Publikasies
------------

| Jaar | Publikasies |
| --- | --- |
| 1989 | Tussenvuur |

Bronnelys
---------

### Boeke

* Kannemeyer, J.C. "Die Afrikaanse literatuur 1652-2004" Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 2005
* Willemse, Hein "Aan die ander kant" Protea Boekhuis Pretoria Eerste uitgawe Eerste druk 2007

### Internet

* Esaach: >>
* Geldenhuys, Richard Die Burger: >>

### Ongepubliseerde dokumente

* Geldenhuys, Richard Lewenskets Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum  (NALN) Bloemfontein 11 Februarie 1990

### Resensies

1. ↑  Van Zyl, Wium Die Burger: >>
Die **Pienksteelslangkoppie** (*Spatalla longifolia*) is 'n blomdraende struik wat tot die genus *Spatalla* behoort en deel van die fynbos vorm. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap waar dit in die Hottentots-Hollandberge; van Franschhoek en Villiersdorp tot die Kleinmondberge voorkom.

Die struik groei regop en 1 m hoog en blom van Augustus tot November. Die plant vrek na 'n brand maar die sade oorleef. Die plant is tweeslagtig en bestuiwing vind deur die werking van insekte plaas. Twee maande nadat die plant geblom het, val die ryp sade op die grond waar dit deur miere versprei word. Die plant groei op rotsagtige hellings in sandsteengrond op hoogtes van 300 - 915 m.

In Engels staan die struik as die *Pink-stalked spoon* bekend.

Galery
------

* 
* 
*

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

Bronne
------

* REDLIST Sanbi
* Biodiversityexplorer
* Protea Atlas 1
* bl. 98 Protea Atlas 2
* Plants of the World Online

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q15584357
* GBIF: 3995821
* iNaturalist: 566317
* IPNI: 706728-1
* IUCN: 113241051
* Plant List: tro-26500369
* Tropicos: 26500369

 |
Die **Antebellum-Suid** (ook bekend as die antebellumera of plantasie-era) was 'n tydperk in die geskiedenis van die Suidelike Verenigde State vanaf die einde van die Amerikaanse Revolusionêre Oorlog in 1783 tot die begin van die Amerikaanse Burgeroorlog in 1861. Die Antebellum-Suid is gekenmerk deur die gebruik van slawerny en die kultuur wat slawerny aangekweek het. Namate die era gevorder het, het suidelike intellektuele en leiers geleidelik oorgegaan van die verdediging van slawerny as 'n verleentheid en tydelike stelsel, na 'n volledige verdediging van slawerny as 'n positiewe deug, en het die ontluikende afskaffingsbeweging, of in Engels: abolitionist movement, sterk gekritiseer. Soos die land weswaarts uitgebrei het, het die uitbreiding van slawerny 'n belangrike aangeleentheid in die nasionale politiek geword en oorgekook in die Amerikaanse burgeroorlog. In die jare na die burgeroorlog is hierdie tydperk geromantiseer deur historiese revisioniste om slawerny en die slawe-meester-verhouding uit te beeld.
**Anthiinae** is 'n sub-familie van visse wat hoort tot die familie *Serranidae*. Hierdie visse is klein en helderkleurig. Hulle leef in groot skole saam bokant riwwe waar hulle soöplankton soek. Die mannetjies is meer kleurvol as die wyfies en die stertvinne en dorsale vinne is langer. Die meeste vissies in die sub-familie begin hulle lewens siklus as wyfies: harems word gevorm en die dominante wyfie ontwikkel in 'n mannetjie wat dan met die ander wyfies paar. Die visse is dus hermafrodieties.

Die volgende genera en gepaardgaande spesies kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor:

*Acanthistius*
*Acanthistius sebastoides* – Koester
*Nemanthias*
*Nemanthias carberryi* – Draadvin-goudvissie
*Pseudanthias*
*Pseudanthias connelli* – Harlekyn-goudvissie
*Pseudanthias cooperi* – Silwerstreep-goudvissie
*Pseudanthias evansi* – Geelstert-goudvissie
*Pseudanthias squamipinnis* – See-goudvissie

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

Bron
----

* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 ISBN 978-1-77584-018-3
**Spinnekopagtiges** of **spinagtiges** (*Arachnida*) is 'n biologiese klas van agtpotige geleedpotige diere. Dit is 'n hoogs suksesvolle groep wat hoofsaaklik grondlewende ongewerweldes, soos die spinnekoppe, skerpioene, bosluise, myte en 'n aantal kleiner groepe, bevat.

Kenmerke
--------

Alle spinnekopagtiges het vier paar pote, en kan maklik van insekte, wat net 6 pote het, onderskei word. In sommige spesies is die voorpote vir sensoriese persepsie aangepas, terwyl ander spesies twee ekstra aanhangsels het wat vir voeding, verdediging, en sensoriese doeleindes gebruik word. Dié ekstra aanhangsels word soms só groot dat dit soos 'n ekstra paar pote lyk.

Spinnekopagtiges het geen antennes (voelhorings) of vlerke nie. Die liggaam is meestal in twee segmente gedeel. Die kop en borsstuk is saamgesmelt tot 'n kopborsstuk (*cephalothorax*) met 'n buiksegment of abdomen daaragter. Hulle lengte wissel van kleiner as 1 millimeter (myte en bosluise) tot 23 sentimeter (skerpioene). Die mannetjies is gewoonlik kleiner as die wyfies.

Soos alle geleedpotiges het spinnekopagtiges 'n eksoskelet. Hulle het ook 'n interne struktuur van kraakbeenagtige weefsel, wat aan sekere spiergroepe geheg is.

Bykans alle spinnekopagtiges is grondlewend. Sommige leef egter in varswater, of selfs in die see.

Taksonomie
----------

Basiese eienskappe van spinnekopagtiges: vier paar pote (1) liggaam is in twee segmente verdeel: kopborsstuk (2) en die abdomen (3).
Die klas bestaan uit die volgende ordes:

* Amblypygi
* Araneae (regte spinnekoppe)
* Holothyrida
* Ixodida (bosluise)
* Mesostigmata
* Opilioacarida
* Opiliones
* Palpigradi
* Pseudoscorpiones
* Ricinulei
* Sarcoptiformes
* Schizomida
* Scorpiones (skerpioene)
* Solifugae (baardskeerder-spinnekoppe)
* Thelyphonida
* Trombidiformes
* Uropygi

Fotogalery
----------

* ReënspinnekopReënspinnekop
* BosluisBosluis
* RooimytRooimyt
* SkerpioenSkerpioen
Die **Grolsch Veste** is die tuisveld van die sokkerspan FC Twente. Die Nederlandse nasionale sokkerspan speel ook soms hier.

Die stadion se naam kom van die bierbrouery Grolsch, wat oorspronklik uit die vesting (*Veste*, of sterk stad) Groenlo kom.

Geskiedenis
-----------

Die stadion is in 1997 gebou om die Diekman Stadion in Enschede te vervang. Tot en met 2008 het die stadion as **Arke Stadion** bekend gestaan.

Tydens die openingswedstryd van die stadion op 10 Mei 1998 het FC Twente vir PSV Eindhoven met *3-0* geklop (in die Eredivisie). Ook daarna blyk die *Hel van Enschede* 'n opdraande stryd vir teenstanders te bied.

Op 29 Augustus 2007 is die eerste wedstryd in die Nederlandse Eredivisie vir vroue gespeel: FC Twente - SC Heerenveen (1-0).

Op 5 September 2009 is in die stadion die internasionale wedstryd Nederland - Japan (3-0) gespeel.

Uitbreiding
-----------

Tydens die opening het die stadion slegs 13 500 sitplekke gehad. Maar vanaf 1999 het die stadion tydens elke tuiswedstryd van Twente volgepak gesit. Daarom is die stadion in 2008 tot 24 000 sitplekke uitgebrei. Ook na die uitbreiding het die stadionkapasiteit te klein geblyk. Daarom is die stadion in 2011 verder uitgebrei to 30 000 sitplekke deur 'n 2de ring op die "tribune" aan die oostekant van die stadion te bou. By die uitbreiding het 'n ongeval gebeur, waarby 'n deel van die dak ingestort het en twee mense het gesterf.

FC Twente beoog ook om die stadion tot 32 000 sitplekke en later tot 45 000 sitplekke uit te brei.

FIFA Sokkerwêreldbeker 2018
---------------------------

Vir die organisering van die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018 het Nederland saam met België kandidate gewees (Rusland het die organisering gewen). In die 'bidboek' het die *Grolsch Veste* (met 'n kapasiteit van 45 000 sitplekke) een van die speelstadions gewees.
**Groep van Sowjet-magte in Duitsland**  

**Группа советских войск в Германии**  
  


---

**Aktiewe jare**   
 
26 Maart 1954 - 31 Augustus 1994

---

**Land**  

 Sowjetunie  
  


---

**Strydmag**  
  

Sowjet-leër  
  

  
  

Landmagte • lugmag

---

**Hoofkwartier**  

Wünsdorf

---

**Militêre betrokkenheid**  

  
  

'n Sowjetse tenk in Oos-Berlyn tydens die Oos-Duitse werkersopstand op 17 Junie 1953  

Praagse Lente

Die **Groep van Sowjet-magte in Duitsland** (Duits: *Gruppe der Sowjetischen Streitkräfte in Deutschland*, kort *GSSD*, Russies: Группа советских войск в Германии, *Gruppa sowjetskich wojsk w Germanii*) was afdelings van die land- en lugmag van die Sowjet-leër (*Rooi Leër*) wat tussen 1954 en 1994 in die Sowjet-besettingsone, die Duitse Demokratiese Republiek (DDR) en die Bondsrepubliek Duitsland gestasioneer was. 

Die Sowjet-magte in die DDR was die grootste kontingent van troepe wat ooit deur 'n besettingsmag in die buiteland onderhou is. Vanaf 1988 tot hulle onttrekking in 1994 het hulle amptelik as "Wesgroep van die Troepe" (kort WGT, Russies: *Западная группа войск*, *Sapadnaja gruppa wojsk*) bekend gestaan.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4693552-6
* LCCN: n86060916
* VIAF: 235684761
* WorldCat Identities: lccn-n86060916

 |
**Konstantyn I** (Grieks: Κωνσταντῖνος Αʹ, Βασιλεὺς τῶν Ἑλλήνων, *Konstantínos Αʹ, Vasiléfs ton Ellínon*; 2 Augustus 1868 – 11 Januarie 1923) was van 1913 tot 1917 en van 1920 tot 1922 koning van Griekeland.
Hy was aanvoerder van die Griekse leër tydens die onsuksesvolle Grieks-Turkse Oorlog van 1897 asook die suksesvolle Balkanoorloë van 1912–1913 waarin Griekeland Thessaloniki verower en sy grondgebied en bevolking verdubbel het.

Vroeë lewe en bewind
--------------------

Konstantyn was die oudste seun van koning George I en Olga Konstantinowna van Rusland, ’n kleindogter van tsaar Nikolaas I.

Hy het sy vader op 18 Maart 1913 opgevolg ná dié se dood in ’n sluipmoordaanval. Toe die Eerste Wêreldoorlog in 1914 uitbreek, wou die Griekse eerste minister Eleftherios Venízelos hom by die Geallieerdes aansluit, maar koning Konstantyn, die swaer van keiser Wilhelm II van Duitsland, was pro-Duits. Dit het aanleiding tot vele struwelinge gegee en tot die ontslag en verbanning van Venízelos.

Koningin Sophie.
Onder druk van die Geallieerdes moes Konstantyn in 1917 afstand doen van die troon. Hy het die land saam met kroonprins George verlaat en Franse troepe het Athene daarna binnegeruk. Venízelos het na sy land teruggekeer en oorlog teen Duitsland verklaar.

Intussen het Konstantyn se tweede oudste seun as Alexander koning geword. Die volk het Konstantyn egter as ’n martelaar beskou en het Alexander "prins regent" pleks van "koning" genoem. In 1920 is Alexander dood nadat ’n aap hom gebyt het. Ná ’n volkstemming is Konstantyn gevra om weer koning te word. Hy is met groot geesdrif ontvang en Venízelos moes die land weer verlaat.

In 1922 het ’n baie ongelukkige oorlog teen Turkye uitgebreek waarteen Konstantyn gekant was. Die Grieke het nog altyd die droom gehad om Istanbul van die Turke terug te wen en die Bisantynse Ryk te herstel. Die oorlog het rampsalige gevolge gehad vir Griekeland, wat talle nederlae gely het. Konstantyn het die skuld vir alles gekry en hy het weer van die troon afstand gedoen om ’n burgeroorlog te voorkom. Sy oudste seun het hom dié keer opgevolg as George II. Konstantyn is in 1923 in ballingskap in Palermo dood.

Huwelik
-------

Op 27 Oktober 1889 is Konstantyn in Athene getroud met Sophie, ’n dogter van keiser Frederik III van Duitsland en keiserin Victoria van Sakse-Koburg en Gotha. Die egpaar het ses kinders gehad:

* George II van Griekeland (20 Julie 1890 – 1 April 1947)
* Alexander van Griekeland (20 Julie 1893 – 25 Oktober 1920)
* Helena (3 Mei 1896 – 28 November 1982), die latere eggenote van koning Carol II van Roemenië
* Paul van Griekeland (14 Desember 1901 – 6 Maart 1964)
* Irene (13 Februarie 1904 – 15 April 1974), die latere eggenote van Tomislav II van Kroasië
* Katharina (4 Mei 1913 – 2 Oktober 2007)
Spätzle mat Ënnen (Spätzle met uie) uit Luxemburg.
**Spätzle** (soms ook **Spätzli**, **Spatzen** en **Spätzla** genoem) is 'n bekende soort vermicelli uit die Alemanniese kookkuns van Suid-Duitsland, die Duitstalige Switserland, die westelike Oostenryk en die Elsas. Die oorspronklike Swabiese woord is eintlik 'n verkleiningsvorm van *Spatz* (mossie). Spätzle word saam met sous as 'n hoofgereg bedien. 

Spätzle word gewoonlik net soos ander pastageregte uit 'n deeg van meel, eiers, sout en water gemaak. Af en toe word die water deur 'n groter aantal eiers vervang. In teenstelling met ander soorte pasta is die Spätzledeeg baie vogtig en pap. Dit kan dus nie uitgerol word soos ander soorte deeg nie, aangesien dit maklik sal skeur. Die deeg word vanuit 'n spesiale Spätzle-rasper as dun strepies regstreeks in kokende soutwater geplaas. Spätzle neem net enkele minute om klaar te kook en styg dan na bo waar hulle met 'n lepel afgeskep kan word. Om bereiding te vergemaklik, is spesiale metaalskawe en -perse beskikbaar.
Die **Nickel-Strunz-klassifikasie** verdeel alle minerale volgens 'n hiëraragiese sisteem. Elke erkende mineraal kry 'n kode van die formaat **2.CB.10a**

Die kode **2.** betref die hoofgroep van die Sulfiede en Sulfosoute.
Die kode **2.C** is 'n subgroep daarvan: die metaalsulfiede met 'n stoigiometriese verhouding M : S = 1 : 1.
Die kode **2.CB** beperk dit tot M = Zn, Fe, Cu, Ag ensomeer
Die kode **2.CB.10a** betref die minerale chalkopiriet, eskborniet en galliet, wat aldrie nouverwant is.
Daar is tien hoofgroepe:

1. Die **elemente**; dit sluit ook legerings, karbiede, silisiede ens. in
2. Die **sulfiede en sulfosoute**; dit sluit ook ander chalkogeniede en pniktiede in.
3. Die **halogeniede**
4. Die **oksiede**; inlsuitend hidroksiede, vanadate, seleniete ens.
5. Die **karbonate**; insluitend die nitrate
6. Die **borate**
7. Die **sulfate**; insluitend selenate, tellurate, chromate
8. Die **fosfate**; insluitend arsenate en vanadate
9. Die **silikate**; insluitend germanate
10. Die **organiese minerale**

Sien gerus Kategorie:Minerale volgens Nickel-Strunz-kategorie
Kragtige tegnologie maak dit moontlik om tegelyk die saadbedding voor te berei en te plant.
'n **Saadbedding** is die plaaslike grondomgewing waarin saad geplant word. Dikwels bestaan dit nie net uit die grond nie, maar ook uit 'n spesiaal voorbereide kweekkas, broeibak of 'n verhoogde bedding om die saailinge in 'n gekontroleerde, natuurlike omgewing tot klein plantjies te laat ontwikkel voordat hulle in 'n tuin of land oorgeplant word. 'n Saailingbedding word gebruik om die aantal sade wat ontkiem te laat vermeerder.

Die grond van 'n saadbedding moet los en glad wees, sonder groot klonte. Hierdie eienskappe is nodig sodat sade maklik geplant kan word, en op 'n spesifieke diepte vir die beste ontkieming. Groot klonte en 'n ongelyke oppervlak sal tot gevolg hê dat die plantdiepte wissel. Baie soorte saailinge het ook los grond met min klippe nodig sodat hulle wortels die beste sal groei. (Byvoorbeeld, geelwortels wat in klipperige grond gekweek word, sal dikwels nie reguit wees nie.)

Voorbereiding van saadbeddings in landerye verg dikwels sekondêre grondbewerking met behulp van êe en skoffels. Dit kan volg op primêre bewerking deur rysterbordploeë of beitelploeë. Geenbewerkingsboerderymetodes vermy bewerkings om saadbeddings voor te berei sowel as latere onkruidbeheer.

Die voorbereiding van saadbeddings in tuine behels gewoonlik sekondêre bewerking met handgereedskap soos harke en skoffels. Dit kan volg op primêre bewerking deur grawe, pikke of bylpikke. Ghroppers voorsien 'n meganiese alternatief wat primêre en sekondêre bewerking gelyktydig uitvoer.

Die voorbereiding van 'n saadbedding sluit moontlik die volgende in:

1. Die verwydering van afval. Insekeiers en siektespore word dikwels in plantafval gevind en daarom moet dit uit die grond verwyder word. Klippe en groter stukke puin sal die saailinge ook fisies verhinder om te groei.
2. Gelykmaking. Die grond moet gelykgemaak word vir eweredige dreinering.
3. Losmaak van die grond. Gekompakteerde grond moet losgemaak word deur dit om te spit. Dit laat lug en water toe om in te kom en help die saailing om in die grond in te dring. Kleiner saadjies het 'n fyner grondstruktuur nodig. Die oppervlak van die grond kan tot 'n fyn, korrelrige struktuur afgebreek word deur byvoorbeeld 'n hark te gebruik.
4. Grondverbetering. Die grondstruktuur kan verbeter word deur die invoering van organiese materiaal soos kompos of turf.
5. Bemesting. Die nitraat- en fosfaatvlakke van die grond kan aangepas word deur bemesting. As die grond 'n tekort het aan enige mikrovoedingstowwe, kan dit ook bygevoeg word.

Die saailinge kan in die saadbedding gelaat word om tot volwasse plante te groei, moontlik nadat die swak plante uitgedun is, of hulle kan as jong plante uitgeplant word.

Sien ook
--------

* Saadboor


|  |  |
| --- | --- |
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal. | 

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4253809-9
* NDL: 00568058

 |
Die **Saab 21** is 'n Sweedse vegvliegtuig en die eerste vliegtuig wat eers met 'n suierenjin en later met 'n straalmotor aangedryf is. Hierdie vliegtuig was ontwerp om die verouderde V.S.A. en Italiaanse vegvliegtuie van die Sweedse Lugmag te vervang. 

Die J21A was suierenjin model, toegerus met 'n Daimler Benz-enjin en is in diens gestel in Junie 1945. Die enjin ontwerp was 'n stoot konfigurasie. Dit het ook oor 'n uitskietstoel beskik om te verseker dat persone wat uitspring nie in die skroef beland wat net 4.58 m agter die kajuit is nie.

Na ontwikkeling het die J21RA die lig gesien in 1949, toegerus met 'n straal motor. Die ontwikkeling was vertraag nadat tegniese probleme met die omskakeling ondervind was. Die straalmotor het die vliegtuig se topspoed met 160 km/h verbeter.

Daar was ook grondaanval modelle met beide enjins ontwikkel.

Tegniese besonderhede
---------------------

Besonderhede van die Saab J21RB:| Item | Statistiek |
| --- | --- |
| Aantal motors | 1 |
| Tipe motor | Straalmotor |
| Vervaardiger | de Havilland Goblin 3 turbostraal |
| Kraglewering per motor | 1 500 kg stukrag |
| Vlerkspan | 11,6 m |
| Lengte | 10,45 m |
| Hoogte | 2,95 m |
| Vlerkoppervlakte | 22,2 m2 |
| Maks. opstygmassa | 4 990 kg |
| Maks. snelheid | 800 km/h |
| Operasionele hoogte | 12 000m |
| Togafstand | 720km |
| Klimvermoë | 1 400 m per minuut |
| Bewapening | Een 20 mm kanon en twee 13.2 mm masjiengewere in neus.
Ook twee masjiengewere in vlerke |

Sien ook
--------

* Lys van vegvliegtuie

Bron
----

* Crosby, Francis: *THE WORLD ENCYCLOPEDIA OF FIGHTERS & BOMBERS*. 2015. ISBN 978-1-84476-917-9
'n Salers-bees
Die **Salers** is 'n beesras, wat sy oorsprong in die département Cantal in die Franse Sentraalmassief het.

Die Salers is taamlik groot beeste, met 'n volwasse gewig van koeie tussen 700 en 750 kilogram en 'n hoogte van 1,40 meter. Die Salers word deur lang gekrulde bruin hare gekenmerk. Sy helder horings is lang en dun.

'n Salers-kudde op die weiveld
Die veeteler Ernest Tyssandier d'Escous begin die genetiese potensiaal van die Salers in die 19de eeu deur middel van kruisteelt verbeter. 

Alhoewel die Salers oorspronklik veral as trekbeeste geteel is, staan hierdie gemengde beesras lankal bekend vir sy gehardheid en sy geskiktheid vir 'n omgewing soos die Franse Sentraalmassief met sy groot temperatuurverskille. Die Salers is ook goed aangepas vir ekonomiese vleis- en melkproduksie (alhoewel die aanwesigheid van die kalf steeds noodsaaklik is vir die melking van 'n Salers-koei).

Die boere van Cantal laat hulle beeskuddes tydens die somer meesal in die hooggeleë gebiede wei. 'n Salers-melkkoei lewer tydens haar leeftyd byna 3 000 kilogram vetryke melk op, wat vir die plaaslike vervaardiging van twee kaassoorte van oorsprong, die Cantal en die Salers gebruik word. Deur middel van kruisteelt met die Charolais-beesras lewer die Salers ook kalwe op, wat as vleisbeeste dien.

Tans is daar sowat 300 000 Salers-beeste in Frankryk. Hulle is ook na meer as 25 lande in Europa, Noord-Amerika, Afrika en Oseanië uitgevoer. Onlangs is daar ook bestemmings soos Suid-Amerika en Asië (China) bygevoeg.
**Lugstrome** is gekonsentreerde gebiede van winde. Hulle is hoofsaaklik as gevolg van verskille in druk en / of temperatuur.

Die lug in die onderste gedeelte van die atmosfeer vorm nie 'n uniforme geheel nie en daar word 'n hele aantal lugsoorte, waarvan die eienskappe totaal van mekaar verskil, onderskei. Aan die grensvlak tussen twee lugsoorte sal daar as gevolg van die uiteenlopende eienskappe dikwels 'n onstabiele toestand heers. Die snylyn van 'n dergelike grensvlak met die aardoppervlak word 'n front genoem.

Lugsoorte
---------

'n Hoeveelheid lug wat in elke horisontale vlak ongeveer dieselfde eienskappe besit (byvoorbeeld wat temperatuur en vogtigheid betref), word 'n lugsoort genoem. Die horisontale afmetings van 'n lugsoort beloop dikwels duisende kilometer. Die dikte wissel gewoonlik van 1 tot 10 km, maar kan ook meer wees.

Lugsoorte verkry hulle relatiewe homogeniteit van die sogenaamde brongebied waaroor dit aangetref word. 'n Brongebied is 'n uitgestrekte area waar die aardoppervlak ongeveer dieselfde temperatuur en oppervlakgesteldheid het. Om 'n redelike mate van homogeniteit te bereik, moet die brongebied altyd of slegs bokant die see, of slegs bokant die land geleë wees. Kenmerkende brongebiede is onder meer woestyne, steppes en oseane.

'n Woestyn sal 'n droë en ŉ oseaan 'n vogtige lugsoort lewer. Nog 'n kenmerk van brongebiede is die ligging daarvan in streke met weinig of geen wind nie. Dit is met ander woorde veral gebiede in die stiltegordels, die permanente hoog en laagdrukgebiede. In 'n sekere stadium sal die gevormde lugsoort die brongebied verlaat en sal onderweg met ander oppervlakgeaardhede in aanraking kom, waardeur dit geleidelik ander eienskappe verkry. Die transformasie kan so ver vorder dat die oorspronklike eienskappe heeltemal verdwyn.

Indeling van lugsoorte
----------------------

By die klassifikasie van lugsoorte word gebruik gemaak van die geografiese ligging en die oppervlakgesteldheid van die brongebied. Net soos by klimate kry lugsoorte naas die omskrywende naam 'n kode, wat op die herkoms van die soort gebaseer is. As die brongebied byvoorbeeld oor 'n oseaan lê, word daar van maritieme lug (m) gepraat; bokant die land ontstaan kontinentale lug (c). Die groot verskil tussen die lugsoorte is die vogtigheidsgraad. Op grond van die geografiese ligging van die brongebied word die volgende soorte onderskei:

- Ekwatoriale lug (EL), waarvan die brongebied in of vlak by die ekwatoriale stiltegordel (20˚ NB - 20˚ SB) lê.

- Tropiese lug (TL), met die brongebied in die subtropiese hoogdrukgordels (20-45˚).

- Polêre lug (PL), waarvan die brongebied in 'n subpolêre laagdrukgordel op gematigde breedte (45-90˚) lê.

- Arktiese lug (AL), met 'n brongebied in die poolstreke (65-900).

'n Kombinasie van die verskillende kodes kan ook gebruik word. So byvoorbeeld word maritieme polêre lug met die kode mPL aangedui.

Bronnelys
---------

* Wêreldspektrum, 1982, ISBN 0908409583 volume 17, bl. 158
Die **grootvlek-skreeubaber** (*Synodontis macrostigma*) - in die Caprivi staan die vis bekend as die *Grootkol knorvis* – is 'n varswatervis wat in die boonste gedeeltes van die Zambezirivier en die Kafuerivier, die Kunenerivier en die Okavangorivier voorkom. In Engels staan die vis bekend as die *Largespot squeaker*.

Voorkoms
--------

Die grootvlek-skreeubaber se kop is hard, met ovaal pantserplate. Daar is drie paar baarde, die buitenste paar is lank en onvertak. Die binneste twee pare is korter en vertak.

Daar is 17-29 tande op die onderkaak teenwoordig.

Die rugvin is korter as die kop, die stekel is sterk, skerp en het weerhakkies. Die vetvin is goed ontwikkel. Die stertvin is goed ontwikkel en diep gevurk. Die anale vin is goed ontwikkel en vierkantig. Die buikvin is gepaar en goed ontwikkel. Die borsvin se stekel is net so lank as die rugvin, baie sterk en skerp, met weerhakkies.

Die grootvlek-skreeubaber het 'n gelerige tot olyfbruin kleur en is effens ligter ondertoe. Daar is groot donkerbruin of swart kolle (of strepe), groter as die oog (tot 20 mm groot) op die lyf. Die kolle is kleiner op die kop en vinne en aan die onderkant is die kolle kleiner of heeltemal afwesig.

Hy word tot 170 mm lank.

Habitat
-------

Grootvlek-skreeubabers leef in stadigvloeiende riviere of vloedvlaktes met plantegroei. Bedags verkies hul diep water, snags is hul enige plek.

Hulle is omnivore en vreet alles maar behoort aangekeer te word met 'n klein hoekie en 'n stukkie vleis, vis of erdwurm as aas.

Algemeen
--------

Die grootvlek-skreeubaber maak ‘n knorgeluid en hy kan maklik met die newelrige skreeubaber verwar word. Let dan op die verskil in rugvin, analevin, baarde en pantserplaat.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

Bronne
------

* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. ISBN 978-1-86872-643-1
* *Hengelvisse in die Caprivi.* Willem Botha. 1984.
Die **fynblaarsepter** (*Paranomus capitatus*) is 'n blomdraende struik wat tot die genus *Paranomus* behoort en deel van die fynbos vorm. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap waar dit voorkom in die Du Toit's-berge suid van Du Toitskloofpas tot die noord hellings van die Riviersonderendberge. 

Die struik word tot 50 cm hoog en blom hoofsaaklik van Julie tot Oktober. 'n Brand vernietig die plant maar die sade oorleef. Die plant is tweeslagtig en bestuiwing vind deur die werking van insekte plaas. Die vrugte word, twee maande nadat die plant geblom het, ryp en die sade val na die grond waar dit deur miere versprei word. Die plant groei in bergagtige sandsteen fynbos op hoogtes van 400 - 1500 m.

In Engels staan die struik as die *Fine-leaf sceptre* bekend.

Bronne
------

* REDLIST Sanbi
* Biodiversityexplorer
* Protea Atlas
* Plants of the World Online

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q15584034
* GBIF: 5638112
* iNaturalist: 591397
* IPNI: 705336-1
* IUCN: 113200307
* Plant List: tro-26500195
* Tropicos: 26500195

 |
'n **Funksionele groep** is 'n reaktiewe groep atome in 'n organiese molekuul.

Elke funksionele groep het sy eie kenmerkende chemiese reaktiwiteit, en dieselfde funksionele groep sal dieselfde of soortgelyke chemiese reaksies ondergaan ongeag die res van die molekule se samestelling, hoewel dit effens beïnvloed kan word deur die posisie van hierdie groep in die molekuul of die teenwoordigheid van ander naburige funksionele groepe.

Dit maak sistematiese voorspelling van chemiese reaksies en gedrag van chemiese verbindings en die ontwerp van chemiese sintese moontlik. Ontbinding en vorming van komplekse en verbindings word veroorsaak deur spesifieke interaksies tussen funksionele groepe. Byvoorbeeld, in oplosbaarheid is die reël "soort word opgelos in soort", dus sal suiker in water oplos omdat hulle albei hidroksielgroepe (-OH) het wat sterk interaksie met mekaar kan hê.

Funksionele groepe is die basis vir die organiese nomenklatuur. Deur die name van funksionele groepe te kombineer met die name van die oueralkane, word 'n sistematiese nomenklatuur vir die benaming van organiese verbindings geskep.

Alifatiese koolwaterstowwe wat net enkelbindings het word byvoorbeeld alk**a**ne genoem. Indien daar 'n C=C dubbelbinding teenwoordig is word hierdie funksionele groep in die naam uitgedruk deur dit 'n alk**een** te noem. Die teenwoordigheid van hierdie groep verander die chemiese eienskappe en ander reaksies word daardeur vermag. 

Funksionele groepe kan ook 'n lading hê soos bv. in karboksilaatsoute (–COO−), wat die molekule in 'n poliatomiese of 'n komplekse ioon verander. Funksionele groepe wat aan 'n sentrale atoom in 'n koördinasiekompleks bind, word ligande genoem.

Funksionele groepe kan dikwels ook in instrumentele tegnieke onderskei word, soos in infrarooispektroskopie en massaspektrometrie.

Voorbeelde van funksionele groepe is:

| Groep | Naam |  | Groep | Naam |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  -C≡C- | alkyn |  |  | feniel |
|  -C≡N | nitriel |  |  | piridiel |
|  -C=C- | alkeen |  |  | aso |
|  -C=O | aldehied, ketoon |  |  | sulfiniel |
|  -C-OH | alkanol |  |  | boorinaatester |
|  -COOH | karboksielsuur |  |  | sulfino |
|   -CNH-OC-C | amied |  |  | tiosianaat |
|   -C-NH2 | amien |  |  | sulfhidriel (tiool) |
|  -C-NO2 | nitro |  |  | karbamaat |
|   -CO-OC- | ester |  |  | boorinaat (boorester) |
|   -C-O-C- | eter |  |  | sianaat |

Moiety
------

Bensielasetaat het 'n ester-funksionele groep (in rooi), 'n asetieldeel (of *moiety*) (omsirkel met donkergroen) en 'n bensiloksiedeel (of *moiety*) (omring met ligoranje). Ander verdelings kan gemaak word.
Die Engelse term *moiety* ("deel" of "eenheid") word ook gebruik om dele van 'n molekuul te beskryf en het 'n mate van oorvleueling met "funksionele groep". Byvoorbeeld, wanneer 'n *moiety* slegs een funksionele groep bevat, is dit ekwivalent aan daardie funksionele groep. 'n *Moiety* kan egter meer as een funksionele groep bevat (sien beeld).
Die **Luiperd-klipspringer** (*Exallias brevis*) is 'n vis wat voorkom in die Stille Oseaan, die Indiese Oseaan, die Rooisee en aan die kus van Oos-Afrika suidwaarts tot die noorde van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Leopard blenny*.

Identifikasie
-------------

Die vis word tot 14 cm lank. Die vis het 'n diep lyf met 'n gebuigde rug. Die lyf is lig van kleur en bedek met digte, donker, rooibruin kolletjies wat die vis 'n netagtige voorkoms gee. Die wyfies is minder kleurvol as die mannetjies. Die visse leef in tropiese strandmere, rots kus gebiede en aflandige koraalriwwe waar die koraal dig is in water van 1 tot 20 m. Die vis leef op die blare van die korale wat hulle namaak as deel van kamoeflering. Gedurende broeityd lig die vis sy dorsale vin. 

Hulle is alleenlopend of kom in klein groepies voor en vreet alge en koraal poliepe. Die mannetjies is territoriaal van aard en berei 'n nes vir die wyfies voor om haar eiers te lê. Dit word deur die mannetjie opgepas.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

Bron
----

* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 ISBN 978-1-77584-018-3
**Luis Fernando Verissimo**  

**Brasiliaanse skrywer**  
  


---

**Literêre genres**  
  

Satire  
Misdaadromans  
Reisverhale  
Strokiesverhale

---

**Beduidende werke**  
  

*O Popular*  
*A Grande Mulher Nua*  
*Amor Brasileiro*  
*Ed Mort e Outras Histórias*  
*Sexo na Cabeça*  
*O Analista da Bagé*  
*O Gigolo das Palavras*  
*A Velhinha de Taubaté*  
*A Mulher do Silva*  
*O Rei do Rock*  
*A Mãe de Freud*  
*O Marido do Dr. Pompeu*  
*O Jardim de Diabo*  
*Orgias*  
*O Suicida e o Computador*  
*Comédias da Vida Privada – 101 crônicas escolhidas*  
*Novas Comédias da Vida Privada*   
*A Versão dos Afogados*  
*Comédias para se Ler na Escola*  
*Banquete com os Deuses*  


---

**Handtekening**  
  


**Luis Fernando Verissimo**, gebore op 26 September 1936 in Porto Alegre (deelstaat Rio Grande do Sul), is 'n Brasiliaanse skrywer wat sedert die vroeë 1970's met sy satiriese kortverhale, later ook met romans en reisverhale bekendheid verwerf het. Verissimo het sy kinderjare in die Verenigde State deurgebring en ook as tiener drie jaar daar gebly - 'n ervaring wat hy in sommige van sy werke behandel.

In Brasilië is Verissimo met sy kronieke en kortverhale, wat daagliks in 'n aantal koerante verskyn, en meer as sestig gepubliseerde werke een van die gewildste hedendaagse skrywers. Oor 'n tydperk van twintig jaar het hy daarnaas die strokiesprent *As Cobras* geteken waarin slange as hoofkarakters oor allerlei onderwerpe gesels - die oneindige heelal, sokker en politiek.
Vertalings van sy werke sluit 'n aantal misdaadromans in wat op literêre raaisels baseer. Veríssimo het hom daarnaas as spotprenttekenaar, toneel- en draaiboekskrywer en saxofonis bekwaam. Hy is die seun van Érico Verissimo, 'n bekende skrywer van sages.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNE: XX842245
* BNF: cb12096799k (data)
* ISNI: 0000 0001 1680 5282
* LCCN: n83017606
* MusicBrainz: 7591538f-f3df-460d-b7eb-7aa6bce815b4
* NKC: kup20000000106791
* NLK: KAC200702254
* NTA: 074274937
* SELIBR: 256725
* SUDOC: 029315727
* VIAF: 84493855
* WorldCat Identities: lccn-n83017606

 |
**Lugverspreide siekte** verwys na enige siekte wat veroorsaak word deur 'n patogeen wat oorgedra kan word deur die lug oor tyd en afstand deur klein druppels. Baie siektes wat oorgedra word in die lug is van groot mediese belang en van belang in veeartsenykunde. Die betrokke patogene kan virusse, bakterieë of swamme wees, en dit kan versprei word deur asemhaling, praat, hoes, nies, stof ophoop, spuit van vloeistowwe, 'n spoeltoilet of enige aktiwiteite wat aërosol deeltjies of druppels opwek.

Die patogene wat oorgedra word, kan enige soort mikrobe wees, en dit kan in aërosols, stof of vloeistowwe versprei word. Die aërosols kan gegenereer word uit besmettingsbronne soos die liggaamsuitskeiding van 'n besmette dier of persoon, of biologiese afvalstowwe soos ophoop in hokke, grotte, vullis en dies meer.

Oorsig
------

Patogene of allergene in die lug veroorsaak ontsteking in die neus, keel, sinusse en longe. Dit word veroorsaak deur die inaseming van hierdie patogene wat 'n persoon se asemhalingstelsel of selfs die res van die liggaam beïnvloed. Sinus probleme, hoes en seer keel is voorbeelde van inflammasie van die boonste lugweë as gevolg van hierdie luggedraagde middels. Lugbesoedeling speel 'n belangrike rol in luggedraagde siektes wat gekoppel is aan asma. Besoedeling kan die longfunksie beïnvloed deur die kanse van longontsteking te verhoog.

Oordragroetes
-------------

Luggedraagde infeksies vind gewoonlik deur asemhaling plaas, deur middel van aërosols. Dit bevat droë deeltjies, dikwels die oorblyfsel van 'n ingedampte nat deeltjie wat kerne genoem word, en nat deeltjies. Hierdie soort infeksie benodig gewoonlik onafhanklike ventilasie tydens behandeling, bv. Tuberkulose.

Oordrag
-------

Omgewingsfaktore beïnvloed die effektiwiteit van die oordrag van lugsiektes; die opvallendste omgewingstoestande is temperatuur en relatiewe humiditeit. Die som van al die faktore wat temperatuur en humiditeit beïnvloed, hetsy meteorologiese (buite) of menslike (binnenshuise), sowel as ander omstandighede wat die verspreiding van aansteeklike druppels bevat, soos winde, of menslike gedrag beïnvloed, beïnvloed die oordrag van luggedraagde siektes.

Klimaat bepaal temperatuur, winde en relatiewe humiditeit, die belangrikste faktore wat die verspreiding, duur en aansteeklikheid beïnvloed van druppels wat aansteeklike deeltjies bevat. Die griepvirus word maklik in die winter van die Noordelike Halfrond versprei weens klimaatstoestande wat die aansteeklikheid van die virus bevorder.

Voorkoming
----------

Sommige maniere om luggedraagde siektes in die lug te voorkom, is onder meer siektespesifieke immunisasie, die dra van 'n asemhalingsmasjien en die beperking van die tyd wat spandeer word in die teenwoordigheid van 'n pasiënt wat waarskynlik 'n bron van infeksie is. Blootstelling aan 'n pasiënt of dier met 'n siekte waarborg nie die opdoen van die siekte nie, aangesien infeksie afhanklik is van die vermoë van die gasheer se immuunstelsel plus die hoeveelheid besmette deeltjies.
**Clint Brink** (\* 29 September 1980, Paarl) is ’n Suid-Afrikaanse akteur.

Hy het op sy geboortedorp Paarl grootgeword en skoolgegaan aan die Hoërskool New Orleans. Reeds van kleins af het hy ’n begeerte gehad om op die verhoog op te tree. Nadat hy sy skoolloopbaan voltooi het, het hy aan die City Varsity in Kaapstad ingeskryf om film en video te studeer. Tydens sy studie het hy aan talle kort en onafhanklike rolprente gewerk. In 1999, toe hy 19 jaar oud was, het sy eerste deurbraak gekom toe hy, nadat hy afstudeer het, ’n oudisie afgelê het vir ’n rol in die fliek *Gangsters and dancers*. Dié fliek is gekanselleer voor dit vervaardig kon word, maar dit het gelei tot ’n oudisie vir die TV-reeks *Backstage*, waarin hy die rol van Shaun Jacobs losgeslaan het.

Ná drie suksesvolle jare by *Backstage*, het hy oorgeskuif na die sepie *Generations*, waarin hy die bendelid Bradley Paulse gespeel jet. Intussen het hy in 2011 ook in die SABC2-verskiedenheidskomedie *Colour TV* opgetree. Van sy fliekrolle sluit dié in *Dollars and white pipes, Swop!* en *Mega Python vs. Gatoroid* in. In die kykNET-sepie *Binnelanders* speel hy dr. Steve Abrahams.

Hy is in 2016 in die Askariwildreservaat naby Magaliesburg getroud met Steffi van Wyk, Mej. Namibië 2015 en wenner van die Mej. Wêreld-­sportuitdaging in dieselfde jaar.

Bronne
------

* (en)  OKMzansi. URL besoek op 16 Augustus 2016.
Ds. en mev. Postma, hul kinders, skoonkinders en kleinkinders.
Ds. Martinus Postma en sy eerste vrou, Elizabeth Spiller.
Haar grafsteen in die Kerkstraat-begraafplaas, Pretoria-Wes.
**Elizabeth (Bettie) Spiller** (Burgersdorp, Kaapkolonie, 14 Mei 1853 – Pretoria, Transvaal, 12 Augustus 1907), 'n boorling van Burgersdorp, was die eerste vrou van ds. Martinus Postma, in lewe leraar van die Gereformeerde kerk Middelburg, Kaap en later van Fordsburg. Weens die druk werksaamhede van haar man is sy vernaamlik met die opvoeding van hul 10 kinders belas. Net ses van die kinders, onder wie die onderwyseres Adelaide, het nog gelewe ten tyde van hul vader se dood in 1926. Vir die beginsel van Christelik-nasionale onderwys het sy en haar man alles feil gehad. Die hoogtes wat haar kinders in die kerk en maatskappy bereik het, was dan ook in ’n groot mate aan haar opofferings te danke. Twee van haar seuns, Dirk en Ferdinand, het hulle as teoloë onderskei.

Bron
----

* (af)  Die Gereformeerde Vroueblad. 1959. *Die Gereformeerde vrou 1859-1959*. Potchefstroom: Potchefstroom Herald.
**إمارة الدرعية**  
 **Emiraat Dirija**| 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **1744 – 1818** |  |

 |
|  |
| Ligging of Emiraat DirijaLigging of Emiraat Dirija |
| **Hoofstad** | Al-Dirija |
| **Taal/Tale** | Arabies |
| **Godsdiens** | Islam |
| **Regering** | Monargie |
| **Emir** | Mohammad ibn Saoed |
| **Historiese tydperk** | 18de en 19de eeu |
|  - Gevestig | 1744 |
|  - Ontbind | 1818 |

Die **Emiraat Dirija** (Arabies: إمارة الدرعية) was die **eerste Saoediese staat**. Dit is in 1744 gestig toe die prediker Mohammad ibn Abdoel-Wahhab en prins Mohammad ibn Saoed ’n bondgenootskap gesluit het om ’n sosiaal-godsdienstige hervormingsbeweging te stig om die baie state op die Arabiese Skiereiland te verenig en van Ottomaanse imperialisme te bevry.

In die loop van die 18de eeu het die Saoedi's die grootste deel van die skiereiland, waaronder die heilige stede Mekka en Medina, onder hulle gesag verenig. In die Ottomaans-Saoediese Oorlog van 1811-1818 is die emiraat deur die Ottomaanse Ryk verslaan.

Die Saoedi's was egter daartoe verbind om ’n tweede Saoediese staat te stig wat tot in 1891 geduur het en later ’n derde staat, Saoedi-Arabië, wat vandag nog bestaan. Die manier waarop Mohammad ibn Saoed sy regering – wat op Islamitiese beginsels geskoei was – saamgestel het, dien vandag nog as model vir die heersers van die Huis van Saoed.

Sien ook
--------

* Tweede Saoediese staat
* Saoedi-Arabië

Bronne
------

* Hierdie artikel is vertaal uit die Nederlandse Wikipedia
***Al-Ankabût*** (Arabies: العنكبوت, "**Die Spinnekop**") is die 29ste soera, of hoofstuk, van die Koran. Dit bevat 69 ajat, of verse, en is vermoedelik in Mekka aan Mohammed geopenbaar.

Dié soera begin met die allegoriese letters (*muqattaʿat*) Alief, Laam, Miem. Die naam van die hoofstuk kom uit vers 41, waarin vertel word mense wat ander gode aanbid, is soos 'n spinnekop, wat die swakste soort huis bou wat daar is. 

Volgens die soera het al die profete van God teenspoed gekry. Noag is dikwels gespot en Abraham is in die vuur gegooi. Maar God het die mense vernietig wat oortree het. Soos in vers 40 gesê word: 

> So het Ons iedereen vir sy sonde gestraf. En onder hulle was hy oor wie Ons ’n geweldige storm gestuur het, en onder hulle was een wat deur die aardbewing getref is, en onder hulle was hy wat in die aarde versink het, en onder hulle was hy vir wie Ons laat verdrink het. En dit was nie Allah wat hulle onreg aangedoen het nie, maar hulle het hulself onreg aangedoen.
> —Soera 29:40

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Vorige soera:**Al-'Kasas** | **Die Koran** | Volgende soera:**Ar-Rum** |
| Soera Al-Ankabut |
| 1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114 |

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* LCCN: n93067525
* SUDOC: 241144140
* TDVİA: ankebut-suresi
* VIAF: 181527821
* WorldCat Identities (via VIAF): 181527821

 |
| **Rheinsberg**

 |
| --- |
| **Ligging in Brandenburg** | **Wapen** |
|  |
|  |
|  |
|  |
|  |
|  |
|  **Land** |  Duitsland |
|  **Deelstaat** |  Brandenburg |
|  **Distrik** | Ostprignitz-Ruppin (OPR) |
|  **Koördinate** | 53°6′N 12°54′O﻿ / ﻿53.100°N 12.900°O﻿ / 53.100; 12.900 |
|  **Stigting (eerste verwysing)** | 1335 |
|  **Stadstatus** | - |
|  **Oppervlakte:** |   |
|  - Totaal | 324,83 vk km |
|  **Hoogte bo seevlak** | 61 m |
|
|
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (31 Desember 2010) | 8 466 |
|  - Bevolkingsdigtheid | 26/vk km |
|  **Tydsone** | UTC +1 (MET) |
|  - Somertyd | UTC +2 |
|  **Klimaat** |   |
|  - Tipe | Gematigde klimaat |
|  - Gemiddelde jaarlikse temperatuur | -°C |
|  - Gem. temp. Januarie/Julie | -°C |
|  - Gemiddelde jaarlikse neerslag | 563 mm |
|  **Burgemeester** | Jan-Pieter Rau (CDU) |
|  **Amptelike Webwerf** | *Rheinsberg* |
|

**Rheinsberg** is 'n stad in die administratiewe distrik Ostprignitz-Ruppin van die Duitse deelstaat Brandenburg. Die stad, wat aan die Rhinrivier geleë is, is volgens sy oppervlakte een van die grootstes in Duitsland.

Rheinsberg het danksy twee literêre werke bekendheid verwerf: Kurt Tucholsky se *Rheinsberg: Ein Bilderbuch für Verliebte* en die verwysing in Theodor Fontane se *Wanderungen durch die Mark Brandenburg*.

Rheinsberg, wat oorspronklik as *Rynburg* bekend gestaan het, was in die vroeë 13de eeu 'n waterkasteel naby die grens tussen die destydse streek Land Ruppin en Mecklenburg. Die oudste historiese dokument aangaande Rheinsberg verwys na die plaaslike Sint Laurentius-parogiekerk. Hierdie kerk is net soos die res van die stad vanaf 1740 volgens planne van die bekende Brandenburgse argitek Georg Wenzeslaus von Knobelsdorff (1699-1753) herbou.

Die kasteel van Rheinsberg met sy tuin word as dié argitek se vroegste meesterwerk beskou. Hier het die latere Pruisiese koning Frederik die Grote as kroonprins in aanraking met die filosofiese strominge van die Verligting gekom, sy briefwisseling met die Franse wysgeer Voltaire begin en saam met geestesverwantes konserte gegee. Die kasteel se spieëlsaal word steeds vir konserte gebruik.

Geografie
---------

Een van die mere in Rheinsberg se omgewing
Rheinsberg is in die Rheinsbergse Meregebied te midde van talle groot en klein mere en in 'n afwisselende heuwelagtige boslandskap geleë. Dit word in die suide deur die Ruppiner Schweiz begrens, 'n boslandskap wat deel uitmaak van die Natuurpark Stechlin-Ruppiner Land. In die weste strek dit tot by die Kyritz-Ruppiner Heide wat vroeër deur Sowjet-magte as militêre oefenterrein gebruik is. 

In klimatiese opsig verskil die gebied vanweë sy reliëf en die talle mere duidelik van sy omgewing. Groot hoeveelhede koue lug beweeg na die laer geleë dele sodat hier laer temperature aangeteken word. Dikwels daal die kwik nog laat in die lente en vroeg in die najaar benede vriespunt. Die gemiddelde jaarlikse reënval is met 563 mm relatief hoog. Die klimaat van Rheinsberg word dan ook deur hoë lugvogtigheid en relatief lae gemiddelde somertemperatue gekenmerk.