recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Die woord **assosiasie** beteken ’n verhouding tussen twee veranderlikes of ’n verhouding tussen idees of dinge. Die woord ‘assosiatief’ kom van die Latynse woord *associatus* wat ‘verbind met’ beteken.

In Wiskunde is hierdie woord deel van die assosiatiewe wet van optelling en die assosiatiewe wet van vermenigvuldiging.

Assosiatiewe wet van optelling
------------------------------

Hierdie wet sê dat dit nie saak maak hoe die getalle wat opgetel word gegroepeer word nie, die antwoord sal altyd dieselfde wees.

Bv. (5 + 2) + 3 is presies dieselfde as 5 + (2 + 3), albei gee ’n antwoord van 10.

Assosiatiewe wet van vermenigvuldiging
--------------------------------------

Hierdie wet sê dat dit nie saak maak hoe die getalle gegroepeer word wanneer daar vermenigvuldig word nie, die antwoord sal altyd dieselfde wees.

Bv.         (2 x 5) x 3 = 30

             2 x (5 x 3) = 30

Volgens hierdie wette maak dit dus nie saak hoe getalle gegroepeer word wanneer daar opgetel of vermenigvuldig word nie.
**Darling** is 'n klein dorp in die Weskus-gebied van die Wes-Kaap, omtrent 75 km noord van Kaapstad.

Die NG kerkgebou op Darling is deur Wynand Louw ontwerp en die hoeksteen in 1958 gelê.

Geskiedenis
-----------

Teen die begin van die 18de eeu het omtrent 29 boere in 'n gebied genaamd Groenkloof geboer. Darling is in 1853 op een van die plase, Langfontein, gestig. Dit is vernoem na sir Charles Henry Darling wat in 1851 na die Kaap gekom het as luitenant-goewerneur.

Dorp en omgewing
----------------

Die Darling-museum stel die geskiedenis van die dorp en die Darling roomhuis, wat in 1899 deur twee Sweedse setlaars, Nils Georg Moller en G. Threnstrom, gevestig is en in 1950 gesluit is, ten toon. Darling is beroemd vir veldblomme en sedert 1917 word die Darling-veldblomskou elke jaar deur die Darling-veldblomvereniging, wat in 1915 deur mev. Suzanne Malan en mnr. Frederick Duckitt van Waylands gestig is, gehou.  Geargiveer 4 Januarie 2007 op Wayback Machine. Landbou in die gebied is gefokus op graanproduksie, druiwe, aartappels, ertjies en suiwelboerdery. Die eerste Merinoskape in Suid-Afrika is ook hier aangehou nadat 'n verskepingsfout hulle hier afgelewer het. Wolproduksie in Suid-Afrika vind sy oorsprong in die Darling-omgewing.

Die Suid-Afrikaanse satiris Pieter-Dirk Uys voer baie van sy vertonings as Evita Bezuidenhout by *Evita se Perron*, 'n kabaretteater en restaurant in Darling, op. Die kunsmark daarnaas is in 2006 deur die Darling-trust, 'n liefdadigheidsorganisasie wat die probleme van verarmde gemeenskappe in die omgewing aanspreek, oorgeneem.

Die Hildebrand-monument is net buite Darling opgerig ter ere van veldkornet C.P. Hildebrand van die Boeremagte se Maritz-kommando. 

Die gerestoureerde Victoriaanse huise en boomryke strate maak Darling 'n gewilde naweekoord vir inwoners van Kaapstad en omgewing.

Wapen
-----

Darling het in 1955 munisipale status gekry. Die raad het in 1960 'n wapen by die Kaapse Provinsiale Administrasie geregistreer : *In groen, 'n gaande goue leeu; 'n gekanteelde goue skildhoof belaai met drie rooi arctotis-blomme goud gesaad*. Die helmteken was 'n koei se kop uitkomend uit 'n goue muurkroon, en die wapenspreuk was "Ora et labora".

Sien ook
--------

* NG gemeente Darling
* Lys van dorpe in Suid-Afrika
* Yzerfontein
* Malmesbury

Bron
----

* Kuttel, M.: The Groene Kloof. In: Lantern. Tydskrif vir VOlksopvoeding. Jaargang 3, no. 2, September 1953.
| **Saarbrücken**
 |
| --- |
| **Kaart** | **Wapen** |
|  |
|  |
|  |
| **Vlag** |
|  |
|  |
|  **Land** |  Duitsland |
|  **Deelstaat** |  Saarland |
|  **Koördinate** | 49°14′N 7°0′O﻿ / ﻿49.233°N 7.000°O﻿ / 49.233; 7.000 |
|  **Stigting (eerste verwysing)** | 999 |
|  **Stadstatus** | 1342 |
|  **Oppervlakte:** |   |
|  - Totaal | 167,07 vk km |
|  **Hoogte bo seevlak** | 230 m |
|
|
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (31 Desember 2012) | 176 996 |
|  - Bevolkingsdigtheid | 1 059/vk km |
|  **Tydsone** | UTC +1 (MET) |
|  - Somertyd | UTC +2 (MEST) |
|  **Burgemeester** | Charlotte Britz (SPD) |
|  **Amptelike Webwerf** | *saarbruecken.de* |
|

**Saarbrücken** (Luxemburgs: *Saarbrécken*, Frans: *Sarrebruck*) is die administratiewe hoofstad en grootste stad van die Duitse deelstaat Saarland.

Die huidige stad het in 1909 met die samesmelting van drie stede - Saarbrücken, St. Johann en Malstatt-Burbach - ontstaan en is vandag die politieke, ekonomiese en kulturele sentrum van die Saarland en setel van 'n universiteit.

Etimologie
----------

Die naam van Saarbrücken het niks te doen met die moderne Nieuhoogduitse woord *Brücke* ("brug") aangesien die eerste verwysings na die nedersetting en sy kasteel in dokumente voorkom wat 500 jaar voor die oprigting van die eerste brug oor die Saar-rivier (die sogenaamde *Alte Brücke* of "Ou Brug") ontstaan het. Die oudste oorgelewerde naam *Sarabriga* is van Keltiese oorsprong - die eerste woorddeel *sara* beteken "rivier", die tweede (*briga*) word as "rots, groot steen" vertaal. Waarskynlik het die naam na die groot rots teenoor die Ou Brug verwys waarop die eerste kasteel opgerig is.
Aanhangers van Dark Wave-musiek kan dikwels aan hul "Gotiese" voorkoms en voorkeur vir swart klere herken word
**Dark Wave** [ˈdɑːkˈweɪv] is 'n historiese term wat na 'n aantal musiek-subgenres in die konteks van die New Wave- en Post-Punk-bewegings verwys. Hierdie subgenres het vanaf die laat 1970's na vore getree en kan volgens hulle klankeienskappe as donker, triestig, elegies of verlangend beskryf word.

Die Dark Wave-styl behels rockmusiek van musiekgroepe soos Joy Division of The Cure, komposisies wat suiwer elektronies getoonset is (soos dié van Anne Clark aan die begin van haar musikale loopbaan) of Psyche, asook half-akoestiese komposisies met kitaar-, fluit-, trom- of viool-klanke (soos byvoorbeeld by Deine Lakaien, In the Nursery en Death in June).

In sy nouer betekenis behels Dark Wave strominge soos Cold Wave, Electro Wave, Ethereal, Gothic Rock, Neofolk en Neo-klassieke musiek net soos die Neue Deutsche Todeskunst en dele van die Neue Deutsche Welle. Die insluiting van Post Industrial-musiek bly omstrede aangesien die style mekaar wedersyds beïnvloed het sodat die genres nie maklik van mekaar geskei kan word nie (soos in die geval van Attrition, Die Form, Kirlian Camera en Pink Industry.
**George French Angas** (gebore 24 April 1822 in Durham, Engeland – 8 Oktober 1886, Londen) was ‘n Britse en Australiese kunstenaar, reisiger, dierkundige en skrywer wat die Kaapkolonie en Natal in 1846-1847 besoek het.

In Suid-Afrika maak Angas tekeninge van die inheemse bevolking, veral van die Khoikhoi, Kaapse Maleiers en die Zoeloes, hul koning, sy krygsmanne, hul dorpies, gewoontes en lewenswyse sowel as waterverfskilderye van landskappe en tonele rondom Durban, Kaapstad, Wynberg, Genadendal, Paarl en Somerset-Wes. Hierdie kunswerke is van besondere kultuur-historiese belang vir Suid-Afrika.

Sy oorspronklike sketse en skilderye word in die Parlementsbiblioteek in Kaapstad, die William Fehr-versameling in Rust-en-Vreugd, die Britse Museum en die Suid-Australiese Museum gehuisves.

In 1849 het Angas ‘n boek gepubliseer, getiteld *The Kaffirs illustrated in a series of drawings taken among the Amazulu, Amapondo and Amakosa tribes, also portraits of the Hottentot, Malay, Fingo and other races inhabiting Southern Africa, together with sketches of landscape scenery in the Zulu country, Natal and the Cape Colony*. Die boek het slegs 52 bladsye, is 55 cm hoog en bestaan uit 30 groot litografieë en 11 gravures. Die litografieë is dikwels met die hand ingekleur.

Die boek het ‘n klein oplaag gehad en is ‘n kosbare besit van sekere Africana-biblioteke.

Bibliografie
------------

* Gordon-Brown, A.: George French Angas. Artist, traveller, and zoologist. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 7, nr. 4, Junie 1958
* philographikon.com

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* AAG: 1282
* ADB: angas-george-french-1708
* AGSA: 2899
* BNF: cb14968368w (data)
* CiNii: DA15733887
* DAAO: george-french-angas
* DSI: 3358
* FNZA: 317
* GND: 171951344
* ISNI: 0000 0000 8371 5650
* LCCN: n50024866
* NGV: 14221
* NLA: 35007029
* NTA: 068387687
* RERO: 02-A010944706
* RKD: 1842
* SNAC: w6bp0f5f
* SUDOC: 077876563
* TePapa: 4994
* Trove: 787362
* ULAN: 500119963
* VIAF: 34728052
* WorldCat Identities: lccn-n50024866

 |
Gert Jacobus Krüger, toe hy in die ontleed-afdeling van die Transvaalse Provinsiale Hopistaaldiens in Auckland Park gewerk het. Destyds, in 1968, het sy debuutbundel, *Spektrum*, reeds verskyn terwyl nog twee bundels op koms was.
**Gert Jacobus Krüger** (1 Oktober 1938 – 3 Augustus 2005) was ’n Afrikaanse digter.

Lewe en werk
------------

Gert Jacobus Krüger is op 1 Oktober 1938 op Nylstroom gebore. Hy word op Warmbad groot en voltooi dan sy hoërskoolopleiding in 1955 aan die Hoërskool Nylstroom. Hierna studeer hy aan die Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys waar hy hom in die aptekerswese bekwaam deur in 1960 die B.Sc. (Farmasie)-graad te behaal. Vanweë sy belangstelling in die Afrikaanse taal en letterkunde skryf hy in vir die B.A.-graad by die Universiteit van Suid-Afrika, terwyl hy terselfdertyd apteker in die H.F. Verwoerd-hospitaal in Pretoria is. In 1962 ontvang hy ’n beurs vir verdere studie in farmakologie en aan die einde van daardie jaar behaal hy sy B.Sc. Honneurs Farm.-graad. Hierna word hy aangestel as ontleed-apteker in die Transvaalse Departement van Hospitaaldienste. In 1965 behaal hy sy B.A.-graad aan die Universiteit van Suid-Afrika. Hy aanvaar in 1969 ’n pos by Ethnor Laboratorium (Edms.) Bpk. as bestuurder van kwaliteitsbeheer. Op 9 Mei 1964 trou hy met June Elaine Boardman en die egpaar het vier kinders, twee seuns (Johannes – gebore 28 Junie 1965 en Leon – gebore 22 April 1969) en twee dogters (Maria Magdalena – gebore 1 Desember 1966 en Miana – gebore 14 Mei 1977). Hy is op 3 Augustus 2005 op Potchefstroom oorlede.

Skryfwerk
---------

Hy publiseer die bundels "*Spektrum*" en "*Draaispieël*", wat in toonaard nie veel van mekaar verskil nie. Die bundels bevat ’n groot aantal kwatryne en sonnette, wat sy voorliefde vir tradisionele gedigvorme uitbeeld, terwyl hy ook talle woorde en beelde uit die natuurwetenskaplike en mediese wêreld gebruik. Van sy gedigte word opgeneem in Gerrit Komrij se bloemlesing "*Die Afrikaanse poësie in ’n duisend en enkele gedigte*" en in vroeë uitgawes van D.J. Opperman se "*Groot verseboek*".

Publikasies
-----------

| Jaar | Publikasies |
| --- | --- |
| 1966 | *Spektrum* |
| 1969 | *Draaispieël* |

Bronnelys
---------

### Boeke

* Cloete, T.T. (red.) "Die Afrikaanse literatuur sedert sestig" Nasou Beperk Eerste uitgawe 1980
* Grové, A.P. "Letterkundige sakwoordeboek vir Afrikaans" Nasou Beperk Vyfde uitgawe Eerste druk 1988
* Kannemeyer, J.C. "Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 2" Academica, Pretoria, Kaapstad en Johannesburg Eerste uitgawe Eerste druk 1983

### Internet

* Esaach:

### Ongepubliseerde dokumente

* Krüger, G.J. Lewenskets Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum (NALN) Bloemfontein
**Michail Aleksandrowitsj Bakoenin** (Russies: Михаил Александрович Бакунин, wetenskaplike transliterasie *Michail Aleksandrovič Bakunin*; \* 30 Mei 1814 in Prjamoechino, Twer-oblast; † 1 Julie 1876 in Bern, Switserland) was 'n Russiese rewolusionêr en anargis. Hy word as een van die beduidendste denkers, aktiviste en organiseerders van die anargistiese beweging beskou.

Bakoenin is in 'n ou adellike Russiese familie gebore en het opleiding as artillerie-offisier en wiskunde-onderwyser ontvang. Tydens 'n verblyf in Wes-Europa het Bakoenin kennis gemaak met talle rewolusionêre persoonlikhede en daar aan 'n verskeidenheid rewolusies en opstande deelgeneem, waaronder die Februarie-rewolusie in Parys en die Praagse Pinksteropstand in 1848 en die opstand in Dresden in 1849. 

Nadat die Dresdense Mei-opstand neergeslaan is, is Bakoenin in hegtenis geneem en geïnterneer. Hy het agt jaar in gevangenisse deurgebring en is vir nog vier jaar na Siberië verban totdat hy daarin geslaag het om te vlug. Hy het sy volgende rewolusionêre aktiwiteite veral op die destydse Kongres-Pole en die nuutgestigte Koninkryk Italië gekonsentreer.

In 1864 het Bakoenin die Internasionale Sosiaal-Demokratiese Alliansie in die lewe geroep en vier jaar later by die Internasionale Arbeidersassosiasie (Eerste Internasionale) aangesluit.

Bakoenin het die idee van kollektivistiese anargisme ontwikkel en in sy gedagtes panslawisme en internasionalisme, sosialisme en anargisme, rewolusionêre mistiek en rasionalistiese filosofie met mekaar verbind en vir 'n permanente rewolusie gepleit. In die Internasionale Arbeidersassosiasie was Bakoenin die leidende figuur van die "anti-outoritêre" stroming en was daar in 'n verbete stryd met Karl Marx as raadslid verwikkel. Dié geskil sou uiteindelik tot 'n skeuring van die assosiasie sou lei. Die anargistiese beweging het van die kommunistiese en sosiaal-demokratiese bewegings geskei. 

Die anargo-sindikalistiese beweging in Romaanse lande het Bakoenin, en nie Karl Marx nie, as leidende denker van die sosialisme beskou.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BIBSYS: 90224909
* BNC: 000038063
* BNE: XX1721236
* BNF: cb11889937b (data)
* CANTIC: a11535465
* CiNii: DA0059047X
* GND: 118506102
* HDS: 028358
* ISNI: 0000 0001 2099 0011
* LCCN: n79056734
* LNB: 000001915
* MusicBrainz: 6c3610dd-3a23-4df2-bae8-4a9b8a994ce5
* NDL: 00432145
* NKC: jn19990210080
* NLA: 36271466
* NLG: 86674
* NLI: 000014523
* NLK: KAC201620088
* NLP: A11912753
* NSK: 000103554
* NTA: 184823498
* RERO: 02-A000015517
* RSL: 000080858
* The SBN id CFIV055188 is not valid.
* SELIBR: 176623
* SNAC: w6g75j20
* SUDOC: 026701669
* Trove: 1240176
* ULAN: 500433892
* VIAF: 27878824
* WorldCat Identities: viaf-9842502

 |
**Mara** in Boeddhisme is die demoon wat Gautama Boeddha uitgelok het deur hom te probeer verlei met die visioen van pragtige vroue, wat in verskeie legendes Mara se dogters was.

In die Boeddhistiese kosmologie verpersoonlik Mara onheilsame impulse, onkunde en die "dood" van die geestelike lewe. Hy lok mense uit en probeer hulle wegkeer van ’n geestelike lewe deur aardse goed aanloklik te maak of negatiewe dinge positief te laat lyk.

Naam
----

Die woord *māra* kom van die proto-Indo-Europese stam \**mer*, "om te sterf". Die Sanskrit-vorm van die werkwoord se stam is √*mṛ*. 

*Māra* is ’n werkwoordelike selfstandige naamwoord en beteken "veroorsaking van die dood" of "die doodmaak". Dit is verwant aan ander woorde vir die dood, soos *maraṇa* en *mṛtyu*.

Oorsig
------

Mara probeer Boeddha verlei ('n anikoniese voorstelling: die Boeddha word slegs deur sy troon gesimboliseer), 2de eeu, Amaravati-stoepa, Indië.
In tradisionele Boeddhisme word vier betekenisse aan die woord *mara* gegee:

* *Klesa-mara*, Mara as die verpersoonliking van alle onkundige emosies.
* *Mrtyu-mara*, Mara as die dood, soos in die oneindige siklus van geboorte en die dood.
* *Skandha-mara*, Mara as metafoor vir die geheel van die kondisionele bestaan.
* *Devaputra-mara*, Mara as die seun van ’n god, dus as ’n bestaande wese eerder as ’n metafoor.
Maputaland is in Suid-AfrikaMaputalandMaputalandLigging van Maputaland

**Maputaland** is 'n natuurlike streek van Suider-Afrika. Dit is in die noordelike deel van die provinsie van KwaZulu-Natal tussen Eswatini en die kus geleë. In 'n wyer sin kan dit ook die suidelike streek van Mosambiek insluit. Die voëlroetes en koraalriwwe aan die kus is groot toeristeaantreklikhede.

Geografie
---------

Maputaland word begrens deur die Lebomboberge in die weste en die Indiese Oseaan in die ooste. Dit beslaan 'n gebied van ongeveer 10 000 km2, wat benaderd vanaf die dorp Hluhluwe en die noordelike dele van die iSimangaliso-vleilandpark na die grens tussen Suid-Afrika en Mosambiek strek, of selfs oor die grens tot by Maputo, die hoofstad van Mosambiek.

Die meestal plat streek voer die Phongolo- en Mkhuzeriviere. Hierdie streek bevat die meeste vene van Suid-Afrika.

Tongaland
---------

Die Suid-Afrikaanse deel van Maputaland was vroeër bekend as Tongaland, so vernoem na die Tsonga-stam wat hier woon. Op 11 Junie 1895 is Tongaland deur Groot Brittanje geannekseer.

*Tongaland*, die naam van die tradisionele streek van die Tsonga, word nie meer algemeen gebruik nie. Dit kan egter steeds in wetenskaplike studies gevind word, sowel as in die name van sekere spesies, soos die Tongaland kannibaal-slak (*Natalina wesseliana*), tongaboomaalwyn (*Aloidendron tongaense*), en tongalandbroodboom (*Encephalartos ferox*).

Sien ook
--------

* Lys van streeksname in Suid-Afrika
**Mara Takla Haimanot** was keiser van Ethiopië en die stigter van die land se Zagwe-dinastie. Sommige koningslyste noem hom bloot **Mararah** en volgens ander was hy **Takla Haimanot**.

Omstredenheid
-------------

Volgens een tradisie is Mara gebore in die provinsie Lasta, wat sy magsbasis was. Hy was oorspronklik ’n generaal van Dil Na'od, met wie se dogter Masoba Warq hy getrou het. Mara het eindelik sy skoonpa se bewind omvergewerp en die nuwe dinastie gestig. Volgens ’n ander tradisie is Dil Na'od deur Goedit omvergewerp en was Mara Takla Haimanot ’n neef van Goedit wat haar ná ’n paar ander lede van haar familie opgevolg het.

Daar is effens twyfel oor wanneer hy aan die bewind gekom het. Daar is twee tradisies oor hoe lank die Zagwe-dinastie regeer het; die algemeenste tradisie was dat hulle 333 jaar lank regeer het en volgens die ander tradisie is dit 133 jaar. Die Italiaanse geleerde Carlo Conti Rossini het die korter tydperk aanvaar en teruggewerk van die aanvaarde datum vir die einde van die Zagwe-dinastie, naamlik 1270. Hy beweer dus die dinastie het omstreeks 1137 ontstaan. Hy glo ’n brief wat die patriarg van Alexandrië, Johannes V, kort voor 1150 van ’n ongenoemde Ethiopiese monarg ontvang het waarin die patriarg om ’n nuwe biskop (*abuna*) gevra word omdat die destydse biskop te oud was, was van Mara Takla Haimanot wat wou gehad het die biskop moet vervang word omdat hy nie die nuwe dinastie wou bekragtig nie.

Sy koninkryk was veel kleiner as toe die latere Salomoniese Dinastie regeer het, en het dele van die Ethiopiese provinsies Lasta, Wag, Tigray en dalk Noord-Begemder ingesluit.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
**Tom Weber** is ’n Afrikaanse dramaturg. Hy werk as joernalis by *Die Transvaler* en bly in Johannesburg.

Skryfwerk
---------

Sy drama *Bitter einde* handel teen die agtergrond van die Anglo-Boereoorlog en het ’n familie wie se plaas afgebrand is as tema. Die stuk speel af in die laaste maande van die oorlog. Getroue en ontroue Boere word as karakters teen mekaar afgespeel, met ’n oupa-figuur wat die leiding verskaf. Hierdie drama word in 1955 deur JAATS en in 1956 en 1957 deur die Nasionale Toneelorganisasie opgevoer. Hy skryf ook die vollengte drama *In liefde verlore* (wat in 1956 deur die amateur toneelgroep JAATS opgevoer word), die vollengte drama *Kryg en Konfyt, of Tant Truida van Pretoria* (wat deur Dalro gepubliseer word) en die ongepubliseerde radiodrama *Julle het omgedraai*. Hy vertaal *Edward my seun*, die radiodrama geskryf deur Robert Morley en Noel Langley, asook ander dramas soos "*Antigone*" van Jean Anouilh wat deur die Afrikaanse radiodiens van die Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie uitgesaai word.

*Eendag is eendag* is ’n roman.

Publikasies
-----------

| Jaar | Publikasie |
| --- | --- |
| 1954 | Eendag is eendag |
| 1958 | Bitter einde |
Die **Brazosrivier** (Engels: *Brazos River*, [ˈbræzəs], luister (hulp·inligting); Spaans: *Río de los Brazos de Dios*, letterlik: "Die rivier van die arms van God") is 'n groot suidoos-vloeiende rivier in die Verenigde State. Die Brazosrivier het 'n lengte van 1 352 km en is ná die Coloradorivier die tweede grootste rivier wat geheel en al deur die Amerikaanse deelstaat Texas vloei.

'n Spoorwegbrug oor die Brazosrivier in Waco, Texas
Die Brazosrivier ontspring in die noorde van Texas, suid van die grens tot Oklahoma en vloei heeltyd in 'n suidoostelike rigting. In die noorde van Texas vloei dit deur Waco, die belangrikste stad langs die Brazosrivier. Verder suidoos mond die Brazosrivier naby Brazoria County in die Golf van Meksiko uit.

Die Brazosrivier, wat "arms" in Spaans beteken, is deur Spaanse ontdekkingsreisigers dikwels met die Coloradorivier verder suidwes verwar. Die Europese ontdekkers van dié twee naburige riviere het die huidige Coloradorivier Brazos de Dios genoem en die huidige Brazosrivier Coloradorivier, maar later is die twee riviere se name met mekaar omgeruil.
**Eckard Rabe** is ’n Suid-Afrikaanse akteur van die verhoog, televisie en rolprente. Hy is in 1948 op St. Winifreds, Natal, gebore en het op Port Shepstone grootgeword. Hy het drama studeer aan die Universiteit van Natal in Durban en doen van 1976 af vryskutwerk.

Hy was van 1995 tot 2009 die sakemagnaat en patriarg van die Edwards-familie in die sepie Egoli - Plek van Goud. Rabe is getroud met Debbie Taylor en het ’n dogter, Caitlin Biance, by die aktrise Jo da Silva.

Loopbaan
--------

Op die verhoog het hy sy debuut in 1974 gemaak as Plaston in P.G. du Plessis se futuristiese drama *Plaston: DNS-Kind*. Hy was daarna in onder meer *The Fantastics*, *Babbelkous en Bruidegom*, *Charley's Aunt*, *Richard III*, *The Other Side of the Swamp* en *Grease*. 

Op televisie was hy in *Wild at Heart* (2010), *Egoli – Plek van Goud* (1995–2009) en *Westgate* (1981).

Filmografie
-----------

* *Getroud met Rugby: Die Onvertelde Storie* (2011)
* *Catch a Fire* (2006)
* *Act of Piracy* (1990)
* *American Ninja 3: Blood Hunt* (1989)
* *Paradise Road* (1988)
* *Kampus: ’n Varsity-Storie* (1986)
* *Plekkie in die Son* (1979)
* *Springbok* (1976)
* *Daar Kom Tant Alie* (1976)
* *Dog Squad* (1973)

Pryse
-----

In 1979 het Rabe die Fleur du Cap-prys vir beste manlike byspeler gewen vir *The Norman Conquests*.
**Dyula** (ook *Dyula* of *Dioula*, ߖߎ߬ߟߊ߬ߞߊ߲) is 'n Niger-Kongo-taal wat deur sowat 12,5 miljoen mense in die Wes-Afrikaanse land Burkina Faso gepraat word. Dit vorm saam met Bambara en Maninka 'n dialekkontinuüm wat as Manding bekend staan. Dyula word met óf die Latynse alfabet óf die N'Ko-alfabet geskryf; laasgenoemde is in 1949 deur Soulemayne Kante vir die dialekkontinuüm ontwerp en gebaseer op die Arabiese alfabet. Dyula het 'n onderwerp-voorwerp-werkwoord-volgorde en twee leksikale klanke.

Dyula is 'n handelstaal in Wes-Afrika en word deur miljoene se mense óf as moedertaal óf as tweede taal gebesig. Die bekendste woord is waarskynlik die naam van die land Burkina Faso self, wat in Mossi en Dyula "die land van die regop mense" (of "regop land") beteken. Dit vorm saam met Fula en Mossi die nasionale tale van dié land, naas die amptelike taal Frans.

In 1976 is op 'n konferensie in Burkina Faso – die destydse Bo-Volta – 'n eie weergawe van die Latynse alfabet, gebaseer op *l'Alphabet national burkinabè* ("Nasionale Burkinese alfabet") vir al die tale in dié land ten einde van harmonisering ontwikkel. Dit is in 1979 amptelik goedgekeur.

Ortografie
----------

In Burkina Faso gebruik die Dyula-alfabet die letters wat in die Nasionale Burkinese alfabet gespesifiseer is.

### Nasionale Burkinese alfabet

| Burkinese Dyula-alfabet |
| --- |
| A | B | C | D | E | Ɛ | F | G | H | I | J | K | L | M | N | Ɲ | Ŋ | O | Ɔ | P | R | S | T | U | V | W | Y | Z |
| a | b | c | d | e | ɛ | f | g | h | i | j | k | l | m | n | ɲ | ŋ | o | ɔ | p | r | s | t | u | v | w | y | z |
| Fonetiese waardes |
| a | b | c | d | e | ɛ | f | g | h | i | ɟ | k | l | m | n | ɲ | ŋ | o | ɔ | p | r | s | t | u | v | w | j | z |

### N'Ko-alfabet

Die N'Ko-alfabet, deur Soulemayne Kante in 1949 vir die Manding-dialekkontinuum bestaande uit Bambara, Dyula en Maninka ontwikkel.

#### Klinkers

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ɔo/ɔ/ | oô/o/ | uou/u/ | ɛè/ɛ/ | ii/i/ | eé/e/ | aa/a/ |
| ߐ | ߏ | ߎ | ߍ | ߌ | ߋ | ߊ |
|  |  |  |  |  |  |  |

#### Medeklinkers

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ra/ɾa/ | da/da/ | tcha/t͡ʃa/ | dja/d͡ʒa/ | ta/ta/ | pa/pa/ | ba/ba/ |
| ߙ | ߘ | ߗ | ߖ | ߕ | ߔ | ߓ |
|  |  |  |  |  |  |  |
| ma/ma/ | la/la/ | ka/ka/ | fa/fa/ | gba/ɡ͡ba/ | sa/sa/ | rra/ra/ |
| ߡ | ߟ | ߞ | ߝ | ߜ | ߛ | ߚ |
|  |  |  |  |  |  |  |
| n'/n̩/ |   | ya/ja/ | wa/wa/ | ha/ha/ | na/na/ | nya/ɲa/ |
| ߒ |   | ߦ | ߥ | ߤ | ߣ | ߢ |
|  |   |  |  |  |  |  |
Die **Dôme de Paris** is 'n groot konsertsaal geleë op die Place de la Porte-de-Versailles in die 15de arrondissement van Parys. Dit kan tot meer as vyfduisend toeskouers akkommodeer.

Onderkant
---------

Die lokaal is in 1959 gebou om die ou Vel' d'Hiv by die Porte de Versailles te vervang. Met 'n kapasiteit van 4 600 was dit die grootste venue in Parys. Die argitekte en ingenieurs het 'n koepel geskep met die ligste struktuur wat ooit in die wêreld ontwerp is, saamgestel uit 1 100 aluminiumpanele.

Sedert sy eerste seisoen het dit vertonings en konserte aangebied soos Little Mix, The Beatles, The Rolling Stones, Grateful Dead, Pink Floyd, Genesis, Josephine Baker, U2, Liza Minnelli, Diana Ross, Dalida, Johnny Hallyday, Sylvie Vartan, Harlem Globetrotters en Holiday on Ice, asook geleenthede soos bokswedstryde. Dit is opvallend omdat dit die plek is waar die oorspronklike 1980 Franse produksie van *Les Miserables* die première gehad het.

Oor die jare het mense van regoor die wêreld na die Dôme de Paris gekom om musieksaal en sportlegendes, dansers, ysskaatsers, sirkusvertonings, musiekvertonings (Les Dix Commandements, Le Roi Soleil) en ander vertonings soos dié te sien. geregisseer deur Robert Hossein, 'n pionier in groot Franse vertonings.
Pinakia, identifikasietablette (naam, vadersnaam en dêmos) wat vir ondermeer jurieverkiesings gebruik is, in die museum by die Antieke Agora van Athene
In antieke Griekeland, was 'n ***dêmos*** (**δῆμος**, meervoud ***dêmoi***) 'n dorpsgebied binne, of ander onderafdeling van Attika, die Griekse landstreek aanliggend aan Athene. In 'n ander konteks kon die woord ook "volk" of "burgers" beteken.

Dêmoi was aanvanklik eenvoudige afbakenings van die landelike gebied, wat blykbaar reeds in die 6de eeu v.C. en vroeër erken is, maar wat egter in 508 v.C. met die hervorminge van Kleisthenes, 'n spesifieke betekenis verkry het. In daardie hervorminge het die opname in die burgerlys van 'n dêmos 'n voorwaarde vir burgerskap geword; tevore is burgerskap bepaal na gelang van lidmaatskap van 'n phratria, of familiegroep. Terseldetyd is dêmoi ook in die stad Athene self gevestig, waar dit nie voorheen bestaan het nie; in geheel was Attika, teen die einde van Kleisthenes se hervorminge, in 139 dêmoi onderverdeel. Met die vestiging van dêmoi as die grondliggende eenhede van die stadstaat, is die gesag van die genê verswak. Die genê was naamlik aristokratiese groepe wat die phratria oorheers het.

'n Dêmos het tot 'n mate as 'n stadstaat in die kleine fungeer, en inderdaad was sekere dêmoi, soos Eleusis en Acharnai, beduidende dorpe. Oor elke dêmos is 'n *demarchos* aangestel as die toesighouer oor interne sake, en dit kon verder oor 'n verskeidenheid burgerlike, godsdienstige en militêre ampsbekleërs beskik. Dêmoi het hul eie godsdienstige feeste gehou, inkomste ontvang en besteding aangegaan.

Dêmoi is met ander dêmoi van dieselde omgewing saamgestel om trittyes (een-derde gedeeltes) te vorm, groter bevolkingsgroepe, wat op hul beurt saamgestel is om die tien stamme te vorm, oftewel die phylai van Athene. Elke stam het een trittys van elk van die drie streke bevat, naamlik van die stad, die kusstreek en die binnelandse gebied.
**Affek** is die wetenskaplike woord wat gebruik word in sielkunde en psigiatrie om 'n persoon se uitwendig-waarneembare gemoed te beskryf. Die woord is begin gebruik aangesien navorsers en mense in die bedryf besef het dat die pasiënt (of enige persoon) die vermoë het om 'n gemoedstoestand te weerspieël wat nie werklik deur die persoon gevoel word nie (soos in die geval van 'n persoon wat probeer om uit 'n inrigting ontslaan te word). Die gebruik van die woord leen tot streng akkurate beskrywing: om te rapporteer dat die pasiënt 'n verhoogde affek toon, impliseer dus nie dat die waarnemer bedoel dat die persoon dit regtig voel nie. As 'n grammatikale konvensie kan 'n individu nie sy of haar eie emosie as "'n vrolike affek" rapporteer nie, slegs as "'n vrolike gemoed" (mits die emosie ter sprake natuurlik "vrolik" is). 'n Waarnemer van dieselfde persoon kan die uitwaartse tekens van die emosie as 'n "vrolike bui" (algemene volksmondgebruik) of as 'n "verhoogde affek" (wetenskaplike gebruik) beskryf.

Alle mense verberg by tye wat hulle as innerlike emosie beleef, sonder dat dié gedrag deur die samelewing afgekeur word. 'n Voorbeeld hiervan is die gebruik van die eerste prinses in die Mej. Suid-Afrika-kompetisie om uiterlike aanduidings van gelukkigheid te toon wanneer die eerste plek aangekondig word, maar innerlik waarskynlik baie teleurgesteld voel. Enige ander uiterlike emosionele gedrag, soos woede of hartseer, sal waarskynlik deur die meeste waarnemers as swak maniere of swak sportmanskap beskryf word. Daar is ook 'n spektrum van affek in verskillende kulture -- wat as patologiese affek in een kultuur beskou mag word, kan as slegs "ernstig" in 'n ander gereken word. Dieselfde spektrum van affek mag ook intrakultureel ervaar word.


|  |  |
| --- | --- |
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal. | 

 |
Die **Vyfde Grensoorlog** van 1818–1819 (ook bekend as die Oorlog van Nxele), die vyfde in die ry van nege Kaapse grensoorloë, was 'n direkte gevolg van die spoorstelsel.

Lord Charles Somerset, die Kaapse goewerneur, het met Ngqika (Gaika) van die Rarabe-stam 'n verdrag gesluit waarvolgens die kraal waarheen die spore van gesteelde vee lei die beeste teruggee. So kies Somerset kant vir Gaika bo Ndlmabe (Slambie) in hul stryd om die opperhoofskap. Dit lei tot 'n gevoel van inmenging, weerwraak en 'n protesbeweging onder die westelike Xhosa onder die leiding van die kaptein en profeet Makana (Maqana / Nxele / Lynx / Links). Hierdie inmenging in die huishoudelike sake van die Xhosa was 'n diplomatieke fout en lei tot die Vyfde Grensoorlog.

In Junie 1818 vlam die burgeroorlog tussen Gaika en Slambie weer op. Gaika word by Debenek verslaan en nader Somerset op grond van hul verdrag om hulp. In Desember 1818 val koloniale magte die Xhosa-gebiede binne en verslaan Slambie. 23 000 beeste word teruggekry. Toe die Kaapse magte onttrek, hergroepeer Slambie en sit sy veldtog van roof, moord en verwoesting voort. Net na dagbreek op 22 April 1819 val Makana met 'n mag van 10 000 krygers die dorp Grahamstad aan. 'n Garnisoen van 350 man onder lt.kol. Tiger Tom Willshire bygestaan deur 'n Khoikhoi-mag onder Jan Boesak kry weens hul beter wapens en taktiek die oorhand. 'n Duisend Xhosa-krygers is gewond of sneuwel. Willshire met 'n mag van 4 000 soldate en burgers verdryf die Xhosamag oor die Groot-Keirivier, Slambie se militêre mag is gebreek en hy vlug na Hintsa van die Galekas. Hierdie aksie staan bekend as die Slag van Grahamstad. Makana gee in Augustus 1819 oor en duisende stuks vee word teruggekry. Die Xhosas is uit die gebied tussen die Groot-Visrivier en die Keiskammarivier (die latere Victoria-Oos) verdryf. Dit het 'n neutrale en onbewoonde buffergebied geword om skeiding tussen die koloniste en die Xhosa te handhaaf. Grenswagte in verskeie forte, waarvan Fort Willshire langs die Keiskammarivier die grootste was, moes die nuwe grensreëling handhaaf. Dus het die Keiskammarivier in die praktyk die oosgrens van die Kaapkolonie geword.

Bibliografie
------------

* Gie, S.F.N.: Geskiedenis vir Suid-Afrika of Ons Verlede. Deel II (1795–1918). Kaapstad: UUB, 1955.
* van der Walt, A.J.H. Wiid, J.A. Geyer, A.L.: Geskiedenis van Suid-Afrika. Kaapstad: Nasou, 1966.
* van Jaarsveld, F.A.: Van Van Riebeeck tot Vorster 1652–1974. 'n Inleiding tot die geskiedenis van die Republiek van Suid-Afrika. Johannesburg: Perskor, 1976. ISBN 0-628-00795-7

Sien ook
--------

* Lys van forte in die Oos-Kaap
* Kaapse grensoorloë
| **Geskiedenis van die Russiese Revolusie** |
| --- |
| **Outeur** | Leon Trotsky |
| **Taal** | Russies |
| **Genre** | Geskiedenis |
| **Uitgewer** | Penguin Publishers |
| **Uitgegee** | 2017 |
| **ISBN** | 9780241301319 |
| Letterkunde-portaal |

***Geskiedenis van die Russiese Rewolusie*** (Russies: История русской революции, Istoriia Russkoi Revoliutsii) deur Leon Trotsky is 'n 3 volume boek oor die Russiese Rewolusie van 1917. Trotsky het dit klaar geskryf in Russies in 1930 en dit was toe in Engels vertaal deur Max Eastman in 1932. Die drie dele: Die Omverwerping van Tzarism, Die Poging tot Teen-Rewolusie en Die Triomf van die Sowjets. 

Dit word beskou as 'n belangrike en unieke werk as 'n geskiedenis van 'n groot gebeurtenis wat geskryf is deur iemand wat 'n leidende rol daarin gespeel het. In sy nota oor die skrywer in die eerste Engelse vertaling, Max Eastman het geskryf dat "hierdie huidige werk... sal sy plek neem in die rekord van Trotsky se lewe... as een van die hoogste prestasies van hierdie veelsydige en kragtige verstand en wil."

Al drie dele is gratis beskikbaar aanlyn by die *Trotsky Internet Archive* of gekoop kan word as 'n enkele boek gepubliseer deur Haymarket Boeke (ISBN 9781931859455), Pathfinder Pers (ISBN 0-913460-83-4), of Penguin Publishing (ISBN 9780241301319). Die boek kan ook gekoop word in 3 volumes van WellRedBooks (ISBN 1-9000-07-26-6).
Illustrasie van die  lofsanger van Dingane kaSenzangakhona deur Allen Francis Gardiner in 1839.
Die **imbongi** is die pryssanger en lofdigter in die tradisionele kulturele lewe van die Xhosa.

Hy is die oppperhoof se voordragkunstenaar en sy lofgedigte vorm ‘n integrale deel van die seremonies en rituele plegtighede soos bv. reënseremonies, huweliksfeeste, inwydingsplegtighede en voor gevegte.

So ‘n pryssanger is ‘n digter wat tradisioneel sy gedigte spontaan voordra. Vroeër dae was hy dikwels in ‘n ekstatiese toestand wat soms deur die gebruik van dagga aangehelp is. Daarom kan hy gewoonlik na die tyd nie onthou wat hy gesê het nie. Hy het in elk geval nie namens homself gepraat nie, maar as medium vir die voorvaders. ‘n Imbongi sweep sy mense op in gedigte, sang en met baie begeesterde danse. Dit doen hy deur die grootheid van die voorvaders te besing en die huidige stamhoof te bejubel. Deur die oorvertel van die heroïese dade van die voorvaders en die uitlê van hul stambome probeer hy om hul goeie gesindheid te wen. Die inhoud van sy tekste is soms kripties. Dikwels help sy voordragte om spanning in die gemeenskap te verlig en probleme en ontevredenheid openlik bespreekbaar te maak.

Teenswoordig tree ‘n imbongi soms buite stamverband op om luister te verleen aan geleenthede buite sy eie kulturele kring. Ook dan dra hy sy besondere kostuum met o.a. ‘n leeuvel en ‘n knopkierie.

Die verskynsel soortgelyk aan ‘n imbongi kom in verskeie kulture voor. Teenswoordig ken ons in die Westerse kultuur kabaretvertonings en in die Middeleeue was die hofnar nagenoeg sy gelyke.

Lees ook
--------

* Samuel Mqhayi
* Samuel Edward Mqhayiprys

Bibliografie
------------

* Bruwer, J.P. van S.: Die Bantoe van Suid-Afrika. Johannesburg: Afrikaanse Pers-Boekhandel, 1963
* Studieprojekte, deel 4: Mens- en sosiale wetenskappe. Stellenbosch: Albertyn-Uitgewery, 1998. ISBN 0-949948-44-6
| **Engelse koninklikes** |
| --- |
| **Huis van Lancaster** |
| Wapenskild van Plantagenet |
| Hendrik IV |
|    Hendrik V |
|    Jan, Hertog van Bedford |
|    Thomas, Hertog van Clarence |
|    Humphrey, Hertog van Gloucester |

**Jan van Lancaster, 1ste Hertog van Bedford** (Engels: *John of Lancaster, 1st Duke of Bedford*; 20 Junie 1389 – 14 September 1435), wat ook as **John Plantagenet** bekend was, was die derde oorlewende seun van koning Hendrik IV van Engeland by Mary de Bohun, en het as regent van Frankryk opgetree vir sy kleinneef koning Hendrik VI. 

Jan van Lancaster, 1ste Hertog van Bedford (links).
Sy broer koning Hendrik V het hom in 1414 aangestel as Graaf van Kendal, Graaf van Richmond en Hertog van Bedford. Op 14 Junie 1423 het hy in Troyes met Anna, dogter van Jan sonder Vrees, getrou. Ná Anna se dood tydens kraam in 1432 het hy met Jacquetta van Luxembourg getrou.

Toe Hendrik V in 1422 sterf, het Bedford met sy jonger broer, Humphrey, Hertog van Gloucester, meegeding om beheer van die koninkryk. Bedford is aangestel as regent van Frankryk, met sy kleinneef wat tegnies die erfgenaam van beide Frankryk en Engeland se troon was. Bedford het die Franse verskeie kere verslaan totdat Johanna van Arkel die opposisie saamgesnoer het. In 1431 het Bedford Johanna in Rouen laat verhoor en teregstel en daarna die kroning van die jong Hendrik VI in Parys gereël. Terwyl hy besig was om oor die Verdrag van Rouen te onderhandel het hy by sy huis gesterf, waarna hy in die Rouen-katedraal begrawe is. Bedford was ook tussen 1422 en 1432 goewerneur in Normandië.

Bedford het 'n belangrike rol gespeel in die skep van geïllustreerde manuskripte, uit beide Parys en Engeland. Die drie belangrikstes wat in opdrag van hom geskep is, is die *Bedford-getyboek* en *Salisbury-brevier*, wat albei in Parys uitgegee is, en die *Bedford-psalter en -getyboek* van ongeveer 1420-'23 in Engels. Al die boeke is ryklik versier en beroemde voorbeelde van die styl van daardie tydperk.
Ds. **Jan Frederick du Plooy** (14 Junie 1907 – 28 November 1992) was tussen 1933 en 1974 predikant in vier gemeentes van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika, waarvan een in die destydse Kaapland en die res al drie in die destydse Transvaal. Hy het sy emeritaat in 1974 aanvaar en is ná ’n rustyd van 18 jaar in 1992 oorlede.

Ds. J.F. du Plooy en sy eggenote, Johanna.
Studente Teologiese Vereniging, Teologiese Skool Potchefstroom, 1926. Eerste ry: H.J. Vermeulen, F. Coetzee, P.W. van der Walt, Kuifie van der Walt, S.P. van der Walt, J.H. van Zyl. Tweede ry: J.P. van der Walt, B.J. de Klerk, H.C.J. Flemming, W.J. Postma, L.S. van der Walt, I.J. van der Walt, P.G.W. Snyman. Derde ry: J.J.H. Booysen, W.J. van der Merwe, J.L. van der Merwe, C.E.G. Malan, M. Postma, P.J. de Klerk, S.J. van der Walt, H.F.V. Kruger, J.L. de Bruin, A.L. Aucamp. Vierde ry: Hugo du Plessis, P.J. Liebenberg, Fanus du Toit, B.B.B. Olivier, J.F. du Plooy, J.M. de Wet, J.B. du Plessis, S.C. Venter, A. Postma.
Ds. J.F. du Plooy, Florida se eerste predikant, was in 1926 lid van die eerste span van die PU vir CHO wat 'n enkele punt kon aanteken op 'n Dalrymple-byeenkoms. Hy sit derde van links voor en het dié punt aangeteken deur derde te kom in die 120 tree-hekkies. Staande: S.J. van der Walt, Sampie de Kock, J.J. van der Walt en J. Meyer. Sittende: D.G. Steenkamp, J. Vorster, J.F. du Plooy en W.F. Venter.
Ds. J.F. du Plooy lê die hoeksteen van die Gereformeerde kerk Florida op 18 Oktober 1947. Die argitek was prof. Adriaan Meiring van die Universiteit van Pretoria.
Ds. J.F. du Plooy tydens die ingebruikneming van die nuwe Gereformeerde kerk Florida, met Totius, wat tydens die geleentheid opgetree het, op die agtergrond.
Ds. J.F. du Plooy aan die woord tydens die ingebruikneming van die kerk op 4 Desember 1948.
Jan Frederick du Plooy was in 1926, terwyl hy teologie op Potchefstroom studeer het, die eerste atleet in ’n span van die PUK wat ’n enkele punt kon aanteken op ’n Dalrymple-atletiekbyeenkoms en wel deur derde te kom in die 120 tree-hekkies.

As jong, ongetroude predikant was hy van 1933 tot '36 die eerste leraar van die Gereformeerde kerk Oos-Londen. Op 6 Januarie 1937 is hy in die Gereformeerde kerk Kuruman met Johanna le Roux getroud.

Die Raadsmedalje vir die mees verdienstelike vrouestudent is in 1931 sowel as '32 aan haar toegeken en haar naam het boaan die erelys in die Lettie du Plessissaal vir vroue op Potchefstroom gepryk.
Hul huwelik, toe ds. Du Plooy predikant van Johannesburg-Oos was, het mej. Le Roux se vier jaar lange onderwysloopbaan kortgeknip.

Die gemeentes waarin hulle agtereenvolgens gewerk het, was Johannesburg-Oos tot 1943, Florida 1943–'58 en Stilfontein 1958–'74. Ds. Du Plooy het in laasgenoemde jaar sy emeritaat aanvaar. Ds. Du Plooy het die hoeksteen van Florida se kerkgebou op 18 Oktober 1947 gelê. Die gebou is in 1948 voltooi en dr. J.D. du Toit (Totius) het by die ingebruikneming opgetree.

Twee seuns, ds. Koos du Plooy (gebore 16 Januarie 1938) en Andries Le Roux du Plooy (gebore 22 Oktober 1944), en een dogter, Johanna Margaretha Smith (gebore 24 Junie 1940), is uit hul huwelik gebore.
Die Johannesburg-sirkelpad in rooi
Die **Johannesburg-sirkelpad** is Afrika se mees bekende sirkelroete. Dit bestaan uit 'n onderstel van snelweë wat in 'n sirkel om die stad Johannesburg in Suid-Afrika loop, en die Stad Johannesburg Metropolitaanse Munisipaliteit bedien.

Geskiedenis
-----------

Die konstruksie van die Ring het in die laat-1960's begin. Dele van die Oostelike Verbypad is reeds in 1971 geopen, terwyl die laaste deel van die Suidelike Verbypad in 1986 geopen is.

Die pad vandag
--------------

Die N12 se Suidelike Verbypad naby Alberton, Gauteng
Oor die jare, soos Johannesburg gegroei het, is die sirkelpad dikwels deur plaaslike inwoners gebruik om tussen hul huise en werksplek te pendel. Dit is saamgestel uit drie snelweë wat saamvloei in die stad, en deel vorm van 'n 80 km-lus lus om dit: die N3 se Oostelike Verbypad, wat Johannesburg met Durban verbind; die N1 se Westelike Verbypad, wat Johannesburg, Pretoria en Kaapstad verbind, en die N12 se Suidelike Verbypad, wat Johannesburg met Witbank, Klerksdorp en Kimberley verbind.

Die N3 is uitsluitlik met asfalt gebou, terwyl die N12- en N1-afdelings van beton vervaardig is, vandaar die bynaam wat aan die N1 se Westelike Verbypad gegee is: "Die Betonsnelweg."

Ten spyte van die feit dat tot 12 wye bane in sommige gebiede (ses bane in elke rigting), is die Johannesburgse sirkelpad dikwels opgehoop met verkeer. Die Gillooly-wisselaar, wat gebou is op 'n ou plaas, en die punt waar die N3 se Oostelike Verbypad en die R24 Lughawe Snelweg sny, mag die besigste wisselaar in die Suidelike Halfrond wees.

Die N12 se Suidelike Verbypad, wat 'n betonstrook vorm deur die middel van rotsagtige heuwels aan die suide van Johannesburg, herinner baie aan die snelweë van Los Angeles en saam met Johannesburg se sonskyn gee dit 'n ware Suid-Kalifornië gevoel aan daardie deel van die stad.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  | Grootste snelweë in en om Johannesburg | Vlag van Suid-Afrika |  |
| Johannesburg-sirkelpad • N1 (Westelike Verbypad) • N3 (Oostelike Verbypad) • N12 (Suidelike Verbypad) • N17 • R21 • R24 • R59 • M1 • M2 |
**Johannes de Villiers** is ’n Afrikaanse skrywer oor bewustelikheid ("mindfulness"), meditasie en positiewe sielkunde.

Lewe en werk
------------

Johannes Bertus de Villiers is op 5 Julie 1976 gebore. Hy het op Beaufort-Wes en die Paarl groot geword. Vanaf 1996 studeer hy aan die Universiteit van Stellenbosch, waar hy in 1998–99 B.A.- en B.A. Honneurs-grade in Joernalistiek en in 2008 'n M.A.-graad in Antieke Studies verwerf. Hy verwerf ook in 2000 ’n honneursgraad in Frans aan die Universiteit van die Vrystaat. Hy werk sedert 2001 as joernalis, eers by Rapport en Die Burger, en uiteindelik by Huisgenoot, waar hy tans as herskrywer werksaam is. Hy het ook in 2013 en 2014 die Rykie van Reenen-leerstoel aan die Universiteit van Stellenbosch se departement joernalistiek beklee. 
Sedert 2001 is hy ’n student van Heila Downey, Zen-meester van The Robertson Dharma Centre, onder wie hy meditasie en bewustelikheid ("mindfulness") studeer. In 2017 bekragtig Downey sy status as meditasie-instrukteur in die tradisie van Kwan Um Zen en die Koreaanse leermeester Seung Sahn. Hy ondergaan oor die jare verdere opleiding in Mianmar, waar hy in 2002 ’n maand in ’n klooster deurbring, en die VSA, waar hy onder Jules Shuzen Harris en Roshi Bodin Kjolhede studeer en retraites doen. Hy woon in Bloemfontein, en bied landwyd slypskole en retraites aan met ’n fokus op meditasie, positiewe sielkunde en emosionele weerbaarheid.

Skryfwerk
---------

Sy eerste twee boeke, Agter die Somber Gordyn (2011) en Die Einde van die Wêreld (2012) gaan oor spookstories en doemprofessieë.
Hy is egter meer bekend vir sy drieluik boeke oor mindfulness - Kalmte in die Malle Gejaag (2018), Blydskap (2020) en Meer as jou Seerkry (2022), wat al drie deur Tafelberg uitgegee is. Dié boeke kombineer ’n oorsig oor die teorie en wetenskap van meditasie en mindfulness, met praktiese wenke en die verhale van mense wat persoonlike uitdagings moes trotseer.
Dié boeke gee aanleiding tot ’n reeks slypskole wat hy vanaf 2023 landwyd oor mindfulness en blydskap aanbied. Sedert 2022 bied hy ook Die Blydskapnavorser op RSG aan, ’n insetsel op die oggendprogram Alhoebekker.

Publikasies
-----------

| Jaar | Publikasies |
| --- | --- |
| 2010 | Agter die somber gordyn |
| 2012 | Die einde van die wêreld en hoe om dit te oorleef |
| 2018 | Kalmte in die Malle Gejaag |
| 2020 | Blydskap |
| 2022 | Meer as jou Seerkry |

Bronnelys
---------

### Tydskrifte en koerante

* Fitzpatrick, Marida: "Normaal? Paranormaal…" "By". 11 Augustus 2012
* Hugo, Trisa: "Post-traumatiese groei: Natuurlik is daar so iets." Rapport. 17 April 2022
* Schoeman, Leroux: "Die evangelie van Johannes: Word Wakker! Netwerk24. 25 April 2018
* Van der Merwe, Elna: "Dié Afrikaanse boek wys hoe jy gelukkiger kan wees." Huisgenoot. 9 April 2020

### Internet

* Persoonlike webwerf:
* Charles Apple:
* LitNet:

### Resensies

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
Die **Pizol** (Romaans vir *Hoë Bergspits*), is 'n 2 844 m hoë bergmassief in die Sarganserland in die kanton St. Gallen. Dit is 16 km noordwes van Chur, tussen die Weisstannental, die Taminavallei en die Calfeisental geleë. Ander bergspitse in die massief is die Zanaihorn (2821 m) en die Muntaluna (2422 m). Die Pizol is die hoogste berg van die kanton St. Gallen .

Aan die oostekant van die spits van die Pizol is die ongeveer 400 meter lange *Pizol-gletser*.

Toerisme
--------

Die Pizolgebied is vandag, saam met die naburige gebied Flumserberg, bekend onder die handelsnaam Heidiland.

### Somertoerisme

Die Pizol se staproete is 'n gewilde vakansiebestemming in die somer.

Die bekendste is die **5-mere stap**. Die staptog begin by die Pizolhütte by die Wangsermeer. Dan klim die roete op na die Wildsee op 2 493 m, van waar 'n pragtige uitsig oor die Pizol-gletser, die Pizolgipfel en die Graue Hörner geniet kan word. Die staproete duur sowat 5 ure.

* PanoramaPanorama

### Wintertoerisme

Die ski-gebied Pizol bied toeriste 40 km van pistes.
’n Kunstenaarsvoorstelling van die Plaaslike Borrel om die Son en Beta Canis Majoris, en die aangrensende Lus I-borrel om die ster Antares.
Die **Plaaslike** of **Lokale Borrel** is ’n sogenaamde superborrel – ’n warm, meestal leë ruimte – waarin ons Sonnestelsel hom bevind. Die Plaaslike Borrel is sowat 300 ligjare in deursnee en het ’n neutrale waterstofdigtheid van ongeveer ’n tiende van die gemiddelde 0,5 atome per kubieke sentimeter van die interstellêre medium in die Melkweg. Die warm gas in die borrel straal X-strale uit.

Die Sonnestelsel het nou al ongeveer 3 miljoen ligjare ver in die Plaaslike Borrel inbeweeg. Tans bevind die Sonnestelsel hom in die Plaaslike Interstellêre Wolk, ’n kleiner gebied met digter materiaal in die Plaaslike Borrel. Die wolk het gevorm waar die Plaaslike Borrel en die Lus I-borrel bymekaarkom. Die gas in die Plaaslike Interstellêre Wolk het ’n digtheid van ongeveer 0,1 atome per kubieke sentimeter.

Die meeste sterrekundiges glo die Plaaslike Borrel het tussen ’n paar honderdduisend en ’n paar miljoen jaar gelede vanweë nabygeleë supernovas gevorm. Hierdie supernovas het warm materiaal met ’n lae digtheid in die interstellêre medium agtergelaat nadat hulle gas en stof uitgespuug het. Die Geminga-pulsar in die sterrebeeld Tweeling, ’n bron van gammastrale, is heel moontlik die oorblyfsel van een van hierdie supernovas.


| Die Aarde se posisie in die heelal 


Aarde

Sonnestelsel

Gould-gordel

Orion-arm

Melkweg

Plaaslike Groep

Virgo-SS

Laniakea-SS

Heelal

 |
| --- |