recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Carl Jakob Sundevall** (22 Oktober 1801, Högestad – 2 Februarie 1875) was 'n Sweedse dierkundige. Hy studeer aan Universiteit van Lund waar hy sy Ph.D verwerf in 1823. Hy reis na die Verre Ooste, studeer dan in medisyne en gradueer as 'n Dokter in Medisyne in 1830.

Van 1833 werk by die *Swedish Museum of Natural History*, Stockholm en was professor van die vertebrate afdeling van 1839 tot 1871. Hy skryf *Svenska Foglarna* (1856–87) wat 238 voëlspesies van Swede beskryf. Hy klassifiseer 'n klompie voëls wat Johan August Wahlberg in Suidelike Afrika versamel het. 

In 1835 ontwikkel hy 'n filogenie vir voëls gebaseer op die spiere van hul heupe en bene. Dit dien as basis vir die latere werk van Thomas Huxley. Hy het daarna 'n studie gedoen van die senings in voëls se pote. Dit word nog steeds gebruik deur voëltaksonome. Sundevall was ook 'n entemoloog en arachnoloog. In 1862 skryf hy 'n monograaf oor 'n universele fonetiese alfabet, *Om phonetiska bokstäver*.

Hy is vereer met vier reptiele wat na hom genoem is: *Elapsoidea sundevalli*, *Leptotyphlops sundewalli*, *Mochlus sundevalli* en *Prosymna sundevallii*.

Bronne
------

* Anonymous (1875). [Sundevall, C. J.] *Journ. Ornith*. **23**: 214-215.
* Anonymous (1875). [Sundevall, C. J.] *J. Zool.* **4**: 61.
* Areschoug, Johan Erhard (1879). *Minnesteckning öfver C. J. Sundevall*. Stockholm.
* Bonnet, P. (1945). *Bibliographia Araneorum*. Toulouse.
*Hierdie artikel handel oor die voornaam. Vir ander gebruike, sien Simeon (dubbelsinnig).*
**Simeon** of **Sjimon** is 'n manlike voornaam wat van die Hebreeuse שמעון (*Šimʿon*, volgens die Tiberiese vokalisering *Šimʿôn*). Die Griekse spelling van hierdie Bybels-Hebreeuse naam is Συμεών - hiervan is ook die gelatiniseerde skryfwyse *Symeon* afgelei.

Betekenis
---------

Die naam is afgelei van die Bybelse figuur Simeon, die seun van Jakob en Leah en patriarg van die Stam van Simeon. 
Volgens die teks van die boek Genesis (29:33) verwys die naam na Leah se bewering dat Jakob Rachel bo haar voorgetrek het: "En sy het weer bevrug geword en 'n seun gebaar en gesê: Gewis, die Here het gehoor dat ek die nie-geliefde is en my hierdie een ook gegee. En sy het hom Símeon genoem."

Simeon is dan moontlik afgelei van die teoforiese naam *Isjmael* ("God het gehoor"; Genesis 16:11), en ook die hipotese dat die stam van Simeon oorspronklik 'n Ismaelitiese groep was baseer op hierdie teks.

Volgens klassieke rabbynse geskrifte word die naam Simeon soms vertaal as "diegene wat na (die woord van) God luister" (Genesis Rabbah 61:4), maar ook afgelei van *sjam 'in* ("daar is sonde" - 'n profetiese verwysing na Zimri se seksuele omgang met 'n Midianitiese vrou.

Literatuur
----------

* Die Bybel (1953-Vertaling)
* Reinecker, Fritz: Lexikon zur Bibel. R. Brockhaus Verlag, Wuppertal 1981. ISBN 3-417-24528-1

Sien ook
--------

* Lys van persone in die Bybel
Die **BMW R1100RS** was 'n sporttoermotorfiets wat deur BMW Motorrad vervaardig is tussen 1993 en 2001, en was die eerste BMW motorfiets om van die nuwe R259 "Oilhead" bokserenjin gebruik te maak.

Ontwerp
-------

Die R259 1,085 cc plattweelingenjin het 'n maksimum uitset van 67 kW (90 perdekrag). Die enjin het die naam "Oilhead" gekry omrede dit lugverkoelde silinders gehad het, maar olieverkoelde silinderkoppe. 

Die BMW R1100RS het 'n raamlose ontwerp wat deur die enjin as 'n gestresde lid ondersteun word, 'n benadering wat BMW vir al sy daaropvolgende oilheads gebruik het (behalwe die R1100S). In plaas van konvensionele teleskopiese vurke, het die R1100RS BMW se eie Telelever-suspensie benut wat direk aan die enjin vasbout. Die Telelever-ontwerp het 'n oppervlakkig soortgelyke voorkoms as teleskopiese vurke, maar remkragte word horisontaal teruggeneem, wat "vurkduik" minimaliseer. 'n Agterste subraam ondersteun die ryer, passasier en enige bagasie. Beide ten volle en half-geskorte variante was beskikbaar.

In 1993 is die enjin aangepas vir die BMW R1100GS. In 1999 is 'n meer kragtige sesgangweergawe van die R259-enjin gepas in die BMW R1100S. In 2013 het BMW vloeibare verkoeling vir hul plat-tweeling motorfietsenjins bekend gestel, maar die maatskappy het nog steeds oilhead bokserenjins op roadsters soos die R nineT en die R1100R gepas.

Toekennings
-----------

Die R1100RS is vanaf 1994 in die Verenigde State bemark, waar dit aangewys is as *Cycle World* se beste standaardmotorfiets van 1994.
Dr. **Frank Quint** was Suid-Afrika se eerste bruin ambassadeur. Hy is in 1987 deur pres. P.W. Botha as SA se ambassadeur in die Nederland aangestel en beklee die pos tot in 1990.

Biografie
---------

Frank James Lloyd Quint is op 10 April 1921 op Worcester gebore. Hy was die jongste van twee broers. Sy pa, Samuel, was 'n skrynwerker en sy ma, Lenie, 'n huisvrou.

Na afloop van sy studies aan die Wesley-onderwyskollege in Kaapstad begin hy in 1942 sy loopbaan as onderwyser op Steinkopf in die Namakwaland. Hy was die eerste persoon wat 'n doktorsgraad in opvoedkunde aan die Universiteit van Wes-Kaapland verwerf het. Hy was ook die eerste bruin rektor van die Hewat-onderwyserskollege in Athlone.

Quint was onder meer lid van die SAUK-raad en 'n stigterslid van die Staatsdiensliga. Hy het ook etlike jare lank rubrieke vir Die Burger en Rapport geskryf.

Op 12 Januarie 1987 begin Quint sy ampstermyn as Suid-Afrika se eerste bruin ambassadeur in Nederland. Met sy vertrek noem hy dat hy sy familiegeskiedenis wil gaan navors: "Die eerste Quint, 'n vrou, het op 16 Desember 1658 hier aan wal gestap. In Utrecht is blykbaar nog van dié Quints". Met sy aankoms is hy deur anti-apartheidsbetogings begroet. Hy beklee die pos tot in 1990.

Quint is op 19 Februarie 2003, op 81-jarige ouderdom ná 'n kort siekte in Kaapstad oorlede. Hy word oorleef deur sy vrou, Sophia, dogters, Louise, Linda en Eleanor, seuns, Sammy en Charles, en ses kleindogters en een kleinseun.
Persentasie BTW volgens land.
Vanaf 30 September 1991 word **Belasting op Toegevoegde Waarde** (**BTW**) in Suid-Afrika gehef.

Enige onderneming (ondernemer) wat in twaalf maande se tyd 'n omset van meer as R1 000 000 het, moet by die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) geregistreer word. Enige onderneming met 'n omset kleiner as R1 000 000 kan ook aansoek doen om registrasie. Indien die jaarlikse omset kleiner is as R50 000, mag die onderneming nie registreer nie.

Alle BTW-geregistreerde ondernemings (ondernemers) wat goedere en dienste lewer, moet BTW hef.

BTW word gelewer op die meeste goedere en dienste met uitsondering:

* Lewering van finansiële dienste
* Lewering van goedere en dienste deur welsynsorganisasies
* Vervoer van reisbetalende passasiers per bus, huurmotor en trein
* Opvoedkundige dienste
* Verhuring van huisvesting vir gebruik as private woning

Toegevoegde Waarde bestaan uit die uitgawes aangegaan om produkte of dienste vir verkoop gereed te kry plus die wins wat die handelaar byvoeg.

BTW is 'n stelsel van belasting waar belasting gehef word op elke stap in die verskaffing van goedere en dienste - van die verskaffing van die grondstowwe tot by die verkope by die eindpunt.

'n Onderneming betaal belasting op alle goedere wat dit aankoop en dienste wat dit van die ander ondernemings ontvang. Dit word insetbelasting genoem.

BTW mag nie in die volgende gevalle as insetbelasting geëis word nie:

* Onthaal
* Motorvoertuie
* Ledegeld aan klubs
* Uitgawes ten opsigte van vrygestelde lewerings

Wanneer die onderneming op sy beurt die goedere en dienste aan die volgende onderneming of verbruiker verkoop, hef dit weer belasting. Dit word uitsetbelasting genoem.

BTW word teen 'n staandaardkoers van 15% (voor April 2018: 14%) en 'n nulkoers (0%) gehef.

Standaardkoerslewering (15%): Alle goedere en dienste is onderworpe aan die Standaardkoers, behalwe as dit spesifiek nulkoers is of vrygestel is.

Nulkoerslewering (0%): Goedere en dienste waarop BTW teen 'n nulkoers gehef word, byvoorbeeld bruinbrood, eiers, mieliemeel, groente, ensovoorts. Let wel: BTW word wél gehef, maar net teen 'n nulkoers.

'n Onderneming kan die insetbelasting bereken en dit van die uitsetbelasting aftrek. Die verskil tussen die twee bedrae is die BTW wat aan die SAID betaal word.

Wanneer die insetbelasting die uitsetbelasting oorskry, word 'n terugbetaling deur die SAID gedoen.

'n Belastingfaktuur word uitgereik om belasbare lewerings te verreken. Die BTW-koers en die BTW-bedrag word duidelik aangedui.

Twee metodes om BTW op opgawevorm te bereken:

* Wanneer jy volgens die faktuurbasis geregistreer is, word uitsetbelasting betaal, wanneer 'n faktuur uitgereik word, hetsy die betaling ontvang is of nie.
* Wanneer jy volgens die betalingsbasis geregistreer is, word die uitsetbelasting verreken wanneer jy die betaling of 'n gedeelte daarvan ontvang.

Die opgawevorm om BTW te verreken word die BTW 201 genoem.
'n Poef
'n **Poef** (of sitsak) is 'n opgestopte lae vloerkussing wat as sitplek of rusplek vir die voete dien. Poewe bestaan uit 'n oortreksel van plastiek of materiaal wat met saagsels, bone of 'n ander vulsel opgestop is. Die poef neem die vorm van die liggaam aan wat dit 'n gemaklike gevoel gee. Dit bied egter nie voldoende rugsteun nie en langdurige gebruik kan tot rugprobleme lei. Die tipe vulsel wat gebruik word kan soms hinderlike klanke produseer as die gebruiker van posisie verander.

Die woord *poef* is uit Frans afgelei (*un pouf*) en is 'n voorbeeld van onomatopee (klanknabootsing).

'n Poef
Die eerste poef, genaamd die *Sacco*, is deur die Italiane Piero Gatti (1940), Cesare Paolini (1937) en Franco Teodoro (1939) ontwerp. Die eerste Sacco's is in 1968 deur Zanotto in Milaan geproduseer. Die meubelstuk, met sy onkonvensionele en ongekompliseerde vorm, is veral in die jare sewentig as 'n simbool van binnenshuise mode beskou.

Sien ook
--------

* Ottoman, 'n lae sofa (rusbank) sonder leuning.
Die Federasietoring in 2016
Die **Federasietoring** (Russies: Федерация; *Federatsieja*) is 'n wolkekrabber in die Russiese hoofstad Moskou in die stadsdeel "Москва-Сити" *Moskva-Siti*. Die geboukompleks bestaan uit twee torings, waarvan die eerste 'n hoogte van 360 meter bereik (met antennemas 506 meter) en 93 verdiepings sal tel, en die tweede 'n hoogte van 243 meter met 62 verdiepings. 

Die kompleks is in 2017 voltooi en is die tweede hoogste gebou in Europa na die Lachta-sentrum in Sint Petersburg. Dit is byna 90 meter hoër as die Moskouse Triomfpaleis (ook bekend as die 8ste van die Sewe Susters) wees.

Die gebou is ontwerp deur die Duitse argitekte Sergei Tchoban, 'n boorling van Rusland, en Peter Paul Schweger. Die toring is deur die Miraks-groep opgerig.

Die boukoste het sowat 390 miljoen Euro bedra. Die Russiese bank VTB (voorheen Vnesjtorgbank), wat kantore op dertig verdiepings van die gebou het, het 50% van die projek gefinansier. 'n Groot deel van die gebou word ook vir die *Grand Hyatt Moscow* gereserveer. Beide geboue huisves verder in hul boonste verdiepings restaurante, 'n uitsigplatform en 'n gimnasium met 'n swembad.
Die **Kaapse Onafhanklikheids Party (sic, CAPE)** is 'n politieke party in Suid-Afrika wat poog om alle grondwetlike en wettige middele te gebruik om onafhanklikheid vir die Wes-Kaap, Noord-Kaap (met die uitsondering van twee distrikte), ses munisipaliteite in die Oos-Kaap, en een munisipaliteit in die Vrystaat, teweeg te bring. Die gebied sluit alle munisipaliteite in dié provinsies in met 'n Afrikaanssprekende meerderheid. In 2009 het dit 'n ledetal van ongeveer 1000 mense regoor Suid-Afrika gehad, wat teen 2017 tot meer as 10 000 gegroei het.

In 'n publikasie van 'n Bolandse koerant het die regsverteenwoordiger van die Cape Party, advokaat Carlo Viljoen, beweer dat die Cape Party ondersteuners van alle sektore van die Kaaplander-samelewing het en dat die Cape Party slegs in 2018 met meer as 10 000 gegroei het.

Die Cape Party is by die Onafhanklike Verkiesingskommissie geregistreer en was op die provinsiale stembriewe van die Wes-Kaap in die Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 2009, toe die party 2552 stemme ontvang het. Die party het weer aan die munisipale verkiesing in 2016 deelgeneem en 4 473 stemme ontvang.

Gedurende November 2017 het die party aan die tussenverkiesing vir die Brackenfell-wyk deelgeneem, waarin dit 18,72% van die stemme ontvang het en die tweede plek, na die Demokratiese Alliansie, ingeneem het.

Gedurende Desember 2018 het die party weer aan die tussenverkiesing vir die Saldanha-wyk deelgeneem, toe dit weer in die tweede plek, ná die Demokratiese Alliansie, en voor die ANC gekom het.

Gedurende Februarie 2019 was die party tweede, ná die Demokratiese Alliansie, voor die ANC, in die tussenverkiesing in Seepunt.

Die party het die 2019 Suid-Afrikaanse algemene verkiesing slegs op provinsiale vlak in die Wes-Kaap betwis.
**Frank Themba Mdlalose** (29 November 1931 - 4 April 2021) was die eerste premier van die pas hernoemde provinsie KwaZulu-Natal in Suid-Afrika, nadat die African National Congress (ANC) die land se eerste multirassige verkiesing op 27 April 1994 gewen het.

Vroeë lewe
----------

Mdlalose is op 29 November 1931 in Nquthu, Noord-Natal gebore as seun van Jaconia Mdlalose, 'n algemene handelaar en Tabitha Mthembu, 'n tutor. Hy ontvang sy skoolopleiding aan die St Francis High School, Mariannhill, buite Durban. Daarna studeer hy aan die Universiteit van Fort Hare – saam met die toekomstige Inkatha-Vryheidsparty (IFP)-leier, Mangosuthu Buthelezi, aan wie hy ver verwant is – waar hy 'n diploma verwerf. Mdlalose studeer verder aan die Universiteit van Natal en in 1958 verwerf hy sy MB Ch B-graad en word hy 'n inwonende dokter by die King Edward-hospitaal in Durban. Hy verteenwoordig die studente aan die gesegregeerde mediese skool in Durban, wat deur Jan Smuts vir swart en Indiërstudente gestig is, en woon die enigste konferensie by van die Vereniging van Mediese Studente van Suid-Afrika wat deur studente van een van die Afrikaansmedium-mediese skole bygewoon is. Hulle het tot dusver geweier om dit by te woon as daar swart studente was. Daarna word hy huisarts in Atteridgeville by Pretoria en Steadville en Madadeni in die noorde van Natal.

Politieke loopbaan
------------------

Tussen 1950 en 1953 was Mdlalose die takpresident van die ANC-jeugliga. Hy het by die bekendstelling in 1975 by die IVP aangesluit. In 1978 word hy aangestel as Minister van Binnelandse Sake in die KwaZulu Wetgewende Vergadering in Ulundi, 'n pos wat hy beklee tot 1983, toe hy aangestel word as Minister van Gesondheid en Welsyn, waar hy tot 1990 aanbly, waarna hy nasionale voorsitter van die IVP word. In 1991 het hy saam met Jacob Zuma, destyds 'n ANC-partyvoorsitter vir Suid-Natal, die Peace and Reconstruction Foundation op die been gebring om die verwoesting wat politieke geweld in die provinsie Natal tot gevolg gehad het, te herbou. Na afloop van die ANC se oorweldigende verkiesingsege, was hy premier van KwaZulu-Natal van Mei 1994 tot Maart 1997 en was hy een van slegs twee nie-ANC-provinsiale premiers (destyds Hernus Kriel in die Wes-Kaap). Gedurende hierdie tyd, in 1996, het hy 'n vergadering gehad met die omstrede leier van die Nasie van Islam, Louis Farrakhan, wat op 'n hoë besoek aan Suid-Afrika was. 

In April 1998 word hy aangestel as Suid-Afrika se ambassadeur in Egipte. Daarna het hy in 2005 by die IVP afgetree.

Afsterwe
--------

Hy sterf aan komplikasies van COVID-19 op 4 April 2021.
**Poensjak Djaia** of **Carstenszpiramide** (Indonesies: *Puncak Jaya*) is 'n berg in die Soedirmangebergte in die wes-sentrale hooglande van Papoea-provinsie, Indonesië (in die Poensjak Djaia-regentskap). Ander name daarvoor sluit in **Nemangkawhi** in die Amoengkal-taal, **Ngga Poeloe** en **Goenoeng Soekarno**.

Met 'n hoogte van 4 884 m bo seevlak is Poensjak Djaia die hoogste berg in Indonesië, die hoogste op die eiland Nieu-Guinee (wat die Indonesiese Papoea-provinsies en Papoea-Nieu-Guinee omvat), die hoogste van Oseanië, en die 5de hoogste berg in die Suidoos-Asiese geopolitieke streek. Dit is ook die hoogste punt tussen die Himalajas en die Andes, en die hoogste eilandpiek ter wêreld. Sekere bronne gee Wilhelmberg van 4 509 m aan as die hoogste bergpiek in Oseanië, deurdat Indonesië as deel van (Suidoos-) Asië beskou word.

Geskiedenis
-----------

'n Topografiese reliëfkaart wat Poensjak Djaia aantoon
Die hooglande om die piek was reeds voor Europese kontak 'n bewoonde gebied, en die piek was in Amoengkal bekend as Nemangkawhi. Poensjak Djaia is "Carstenszpiramide" genoem na die Nederlandse ontdekkingsreisiger Jan Carstensz wat op 'n helder dag in 1623 die bergpiek se gletsers vir die eerste keer bemerk het. Dié waarneming sou vir meer as twee eeue onbevestig bly, en in Europa is met Carstensz gekorswil oor die sneeu wat hy kamstig by die ewenaar sou gesien het. Hierdie naam word steeds deur bergklimmers gebesig.

Alhoewel die sneeuveld om Poensjak Djaia so vroeg as 1909 deur die Nederlandse ontdekkingsreisiger Hendrik Albert Lorentz betree is met ses van sy inheemse Dajak Kenjah-portiers wat hy by die Apo Kajan in Borneo gewerf het, is die piek self nie voor 1962 bestyg nie, en wel deur 'n ekspedisie gelei deur die Oostenrykse bergklimmer Heinrich Harrer. Harrer, van *Sewe Jaar in Tibet*-faam en klimmer van die Eiger se noordaansig, is vergesel deur drie ander ekspedisielede, nl. Philip Temple, Russell Kippax en Bert Huizenga. Temple, van Nieu-Seeland, het reeds voorheen 'n ekspedisie na die area gelei en 'n toegangsroete na die berge gebaan.

Toe Indonesië in die 1960s beheer van die provinsie verkry, is die piek hernoem na 'Poensjak Soekarno' of Soekarno-piek, na die eerste president van Indonesië; later is dit verander na Poensjak Djaia, waar *Poensjak* 'piek' of 'berg' beteken, en *Djaia* 'oorwinning', 'seëvierend' of 'glorieryk'.
’n **Sterwind** is ’n stroom neutrale of gelaaide gas wat van die boonste atmosfeer van ’n ster weggedryf word. Verskillende tipes sterre het verskillende soorte sterwinde. Sterre wat uit die hoofreeks beweeg het en die einde van hul leeftyd bereik, verloor dikwels groot dele van hul massa in swaar (> 10-3 sonmassas per jaar), stadige (v = 10 km/s-1) winde. Hulle sluit in rooireuse en rooi superreuse. Dié winde word waarskynlik aangedryf deur stralingsdruk op stof wat in die boonste atmosfeer van die ster saampak.

Swaar sterre van Klas O en B het sterwinde met ’n laer tempo van massaverlies (< 10-6 sonmassas per jaar), maar baie hoë snelhede (v > 1-2 000 km/s-1). Sulke winde word aangedryf deur stralingsdruk op die resonansie-absorpsielyne van swaar elemente soos koolstof en stikstof.

Klas G-sterre soos die Son het ’n wind wat deur hul warm, gemagnetiseerde korona aangedryf word. Die Son se wind word die sonwind genoem. Dié winde bestaan meestal uit hoë-energie-elektrone en –protone (sowat 1 keV) wat uit die ster se swaartekrag ontsnap vanweë die hoë temperatuur van die korona.

Die sterwind van hoofreekssterre beïnvloed nie die evolusie van sterre met ’n laer massa soos die Son sterk nie. Maar swaarder sterre, soos Klas O-sterre, kan tot 50% van hul massa verloor terwyl hulle in die hoofreeks is; dit het dus ’n groot invloed op die later fases van evolusie. Die invloed kan selfs by sterre van ’n gemiddelde massa gesien word. Hulle word witdwerge aan die einde van hul leeftyd eerder as dat hulle ontplof as supernovas bloot omdat hulle genoeg massa in hul winde verloor.
Steve Ballmer in 2014
**Steven Anthony Ballmer** (24 Maart 1956) is 'n Amerikaanse sakeman en belegger wat as die hoof- uitvoerende beampte van Microsoft gedien het vanaf 2000 tot 2014. In November 2021 *skat Bloomberg Billionaires Index* sy persoonlike rykdom op VS$121 miljard.

Ballmer is in 1980 deur Bill Gates by Microsoft aangestel, en het daarna sy klasgee in die MBA-program by Stanford Universiteit gestaak. Hy het uiteindelik president geword in 1998, en Gates as HUB vervang op 13 Januarie 2000. Op 4 Februarie 2014 het Ballmer afgetree as HUB en is vervang deur Satya Nadella; Ballmer het op Microsoft se direksie bly dien tot 19 Augustus 2014, toe hy vertrek het om voor te berei vir die onderrig van 'n nuwe MBA-klas.

Sy ampstermyn en nalatenskap as Microsoft se uitvoerende hoof het gemengde ontvangs gekry, met die maatskappy wat verkope verdriedubbel en winste verdubbel het, maar sy markoorheersing verloor en 21ste-eeuse tegnologieneigings soos die opkoms van slimfone in die vorm van iPhone en Android misgeloop het.
Aromatiese furaan (links) en alifatiese tetrahidrofuraan (regs)
Nie-sikliese alifatiese / nie-aromatiese verbinding (butaan)
Sikliese alifatiese / nie-aromatiese verbinding (siklobutaan)
In organiese chemie word koolwaterstowwe (verbindings wat slegs uit koolstof en waterstof bestaan) in twee klasse verdeel: aromatiese verbindings en **alifatiese verbindings** (van Grieks *aleiphar* wat vet of olie beteken), ook bekend as nie-aromatiese koolwaterstowwe. Alifatiese verbindings kan siklies wees maar koolwaterstowwe met gekonjugeerde pi-stelsels wat Hückel se reel gehoorsaam word egter beskou as aromaties. Alifatiese verbindings kan versadig wees, soos heksaan, of onversadig, soos hekseen en heksyn. Oopkettingverbindings (hetsy reguit of vertak) bevat geen ringe van enige aard nie en is dus alifaties.

Struktuur
---------

Alifatiese verbindings kan versadig wees en verbind word deur enkelbindings (alkane), of onversadig, met dubbelbindings (alkene) of drievoudige bindings (alkyne). Behalwe waterstof, kan ander elemente aan die koolstofketting gebind word, waarvan suurstof, stikstof, swawel en chloor die algemeenste is.

Die eenvoudigste alifatiese verbinding is metaan (CH4).

Eienskappe
----------

Die meeste alifatiese verbindings is vlambaar, wat die gebruik van koolwaterstowwe as brandstof moontlik maak, soos bv. metaan in gasvlamme en as vloeibare natuurlike gas, en asetileen (etyn) in die sweiswerk.

Voorbeelde
----------

| Formule | Naam | Strukturele formule | Formule | Naam | Strukturele formule |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| CH4 | Metaan |  | C2H2 | Asetileen |  |
| C2H4 | Etileen |  | C2H6 | Etaan |  |
| C3H4 | Propyn |  | C3H6 | Propeen |  |
| C3H8 | Propaan |  | C4H6 | 1,2-Butadiëen |  |
| C4H6 | 1-Butyn |  | C4H8 | 1-Buteen |  |
| C4H10 | Butaan |  | C5H12 | *n*-pentaan |  |
| C6H10 | Siklohekseen |  | C7H14 | sikloheptaan |  |
| C7H14 | Metielsikloheksaan |  | C8H8 | Kubaan |  |
| C9H20 | Nonaan |  | C10H12 | Disiklopentadiëen |  |
| C10H16 | Fellandreen |  | C10H16 | α-Terpineen |  |
| C10H16 | Limoneen |  | C11H24 | Undekaan |  |
| C30H50 | Skwaleen |  | C2nH4n | Poliëtileen |  |
**Bill J. van Niekerk** (4 Mei 1921 — 2 Februarie 2001) was 'n professor in Volkekunde aan die Universiteit van Suid-Afrika en ’n Afrikaanse skrywer.

Lewe en werk
------------

Bill J. van Niekerk is op 4 Mei 1921 gebore en word groot in die Wes-Transvaal. Hy studeer verder aan die Universiteit van Stellenbosch, waar die bekende skrywer P.J. Schoeman een van sy lektore is en ’n lewenslange vriendskap tussen hulle ontstaan. In Schoeman se boeke word na hom verwys as Bill. Rondom die jare van die Tweede Wêreldoorlog is Schoeman kommandant van ’n kommando in die Ossewabrandwag, met Van Niekerk sy lyfwag Vir jare werk hy in Johannesburg, maar die veld se roep is te sterk en hy bedank sy werk om vir hom ’n veeplasie naby Namutoni in Suidwes-Afrika te koop. In 1953 trou hy met Anneke Rossouw en hulle vestig hulle met hulle kinders in Pretoria. Hy behaal sy Meestersgraad en is dan vanaf 1963 as dosent in die Departement Volkekunde aan die Universiteit van Suid-Afrika verbonde, waar hy mettertyd tot professor bevorder word. Vir geruime tyd doen hy regsnavorsing onder die Tswana. Sy vrou was hoofsaaklik verantwoordelik vir die ontdekking van 'n interessante argeologiese werkplaas te Kolobeng in Botswana. Later trou hy met Susan de Wit (néé Saaiman). Op 2 Februarie 2001 is hy oorlede.

Skryfwerk
---------

Sy "*Ver is die swerwer se horison*" speel in Suidwes-Afrika af en bevat verhale, sketse en anekdotes oor die veld en die dierelewe in Namibië, waarin hy veral die atmosfeer en stemming in die natuur oproep. Van die mees geslaagde sketse in die bundel handel oor die inwoners van hierdie gebied, die San en die inheemse swart volke.

Publikasies
-----------

| Jaar | Publikasies |
| --- | --- |
| 1964 | Ver is die swerwer se horison |

Bronne
------

### Boeke

* Kannemeyer, J.C. "Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 2" Academica, Pretoria, Kaapstad en Johannesburg Eerste uitgawe Eerste druk 1983
* Schoeman, P.J. "Geliefde ou Afrika-vriende 2" Perskor-Uitgewery Johannesburg Eerste uitgawe 1976
* Van Coller, H.P. (red.) "Perspektief en Profiel Deel I" J.L. van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 1998
* Van Niekerk, Bill J. "Ver is die swerwer se horison" Voortrekkerpers Beperk Johannesburg Sesde druk 1971
| Antieke Nabye Ooste |
| --- |
|  |
| 
Streke en state |
| Vrugbare Halfmaan
Mesopotamië* Akkadiese Ryk
* Assirië
* Babilonië
* Nieu-Assiriese Ryk
* Neo-Babiloniese Ryk
* Sumer
* Uruk

Egipte* Antieke Egipte
* Ou Ryk
* Middelryk
* Nuwe Ryk
* Ptolemeïese Ryk
* Romeinse Egipte

Persië* Achaemenidiese Ryk
* Elam
* Mede
* Partiese Ryk

Anatolië* Hetiete
* Horiete
* Urartu

Die Levant* Antieke Israel
* Fenisië
* Kanaän
* Seleukidiese Ryk
* Romeinse Sirië
 |
| 
Argeologiese tydperke |
| * Chronologie
* Bronstydperk
* Ystertydperk
 |
| 
Tale |
| * Akkadies
* Aramees
* Egipties (\* Hiërogliewe)
* Wigskrif
* Elamities
* Hebreeus
* Hetities
* Horities
* Fenisies
* Sumeries
* Urarteïes
 |
| 
Mitologie |
| * Babilonies
* Mesopotamies
* Egipties
 |
| 
Ander onderwerpe |
| * Nabye Ooste
* Midde-Ooste
 |
| * l
* b
* w
 |

Die **Persiese Ryk** (Persies: شاهنشاهی ایران, *Šâhanšâhiye Irân*, letterlik: "Keiserlike Iran") was 'n ryk in die Oudheid op die gebied van die huidige Iran en aangrensende lande, wat tussen Thracië in die noordweste, Egipte in die suidweste en Indië in die ooste geleë was. Dit het tussen 550 v.C. en 330 v.C. as Achaemenidiese Ryk of Oud-Persiese Ryk, tussen 305 v.C. en 129 v.C. as Seleukidiese Ryk, tussen 204 v.C. en 240 n.C. as Partiese Ryk of Arsakidiese Ryk en tussen 224 n.C. en 651 n.C. as Sassanidiese Ryk of Nieu-Persiese Ryk bestaan. Die vernaamste nedersetting is Persepolis en die belangrikste godsdiens Zoroastrisme. Die Persiese Ryk was oor eeue heen die mededinger van die Griekse stadstate, die Romeinse Ryk en die Bisantynse Ryk, onderskeidelik. Die Persiese Ryk het geëindig met die uitbreiding van Islam deur Arabiere en die daaropvolgende Islamisering van die gebied. Die uitbreiding van die Persiese Ryk het die verspreiding van beide die Irannese tale en Irannese volke teweeggebring.

* Die Achaemenidiese Ryk op sy grootste omstreeks 500 v.C.Die Achaemenidiese Ryk op sy grootste omstreeks 500 v.C.
* Die Seleukidiese Ryk op sy grootste omstreeks 323 v.C.Die Seleukidiese Ryk op sy grootste omstreeks 323 v.C.
* Die Partiese Ryk op sy grootste in 1 v.C.Die Partiese Ryk op sy grootste in 1 v.C.
* Die Sassanidiese Ryk op sy grootste omstreeks 600 n.C.Die Sassanidiese Ryk op sy grootste omstreeks 600 n.C.

Die ondergang van die Persiese Ryk
----------------------------------

Darius I van Persië is opgevolg deur sy seun Xerxes I van Persië of Ahasveros. Hy was van plan om sy vader se beoogde verowering van Griekeland uit te voer. Hy het byna daarin geslaag maar is in 481 v.C. deur die Atheners verslaan. Xerxes is in 465 v.C. vermoor.

Na die moord op Xerxes het die Persiese Ryk vinnig agteruitgegaan. 'n Eeu van volslae wanorde het gevolg en in 331 v.C. het Alexander die Grote die Perse vernietigend verslaan in die Slag van Gaugamela.

Codomannus (Darius III), die laaste koning van Persië, het gevlug. Hy het op die pad na Baktrië omgekom. Die Persiese Ryk het dus uiteindelik in die hande van sy mees gedugte vyand, Griekeland, geval.

Sien ook
--------

* Kores die Grote
* Darius I van Persië
* Ahasveros
* Lys van konings van Persië (Bybel)

Bronnelys
---------

* KENNIS, vol 11, 1980, bl. 2116–2117, ISBN 0 7981 0833 9
Die Kalandula-waterval in die Lucalarivier, Angola
Kalandula-waterval is in AngolaKalandula-watervalKalandula-watervalLigging van die Kalandula-waterval in Angola.

Die **Kalandula-waterval** is een van die bekendste natuurtonele van Angola.

Ligging
-------

Die waterval is in die Lucalarivier, ‘n sytak van die Cuanzarivier, in die Malanjeprovinsie in die noordweste van Angola. Hierdie afgeleë val is net buite die dorp Calandula (9°5′25″S 17°57′17″O﻿ / ﻿9.09028°S 17.95472°O﻿ / -9.09028; 17.95472), 80 km van die stad Malanje en 360 km van Luanda. Die val is 1067 m bo seespieël en by die koördinate 9°4′26″S 16°0′2.6″O﻿ / ﻿9.07389°S 16.000722°O﻿ / -9.07389; 16.000722. Tydens die Angolese Burgeroorlog was dit die terrein van hewige gevegte.

Waterval
--------

Die val is nie veel hoër as 100 m nie. Sy breedte wissel van 400 m tot 579 m in die reënmaande van September tot April. Dan vloei dit teen 550 m³ per sekonde en word dit as een van die grootste watervalle in Afrika, volgens die volume water, gereken. Weinig toeriste besoek hierdie hoogste waterval van Angola. Vanaf twee aangeduide uitsigpunte kan ‘n goeie blik op die val verkry word.

Ander name
----------

Die val is ook bekend as die Dianzundu. In die koloniale tyd was dit bekend as die Quedas do Duque de Bragança. Vandag noem die Portugese dit die Quedas de Calandula.

Bibliografie
------------

* wondermondo.com
* www.world-of-waterfalls.com
Alice James
**Alice James** (7 Augustus, 1848–6 Maart, 1892), was 'n Amerikaanse dagboekskryfster, die enigste dogter van Henry James, Sr. en die suster van die filosoof William James en skrywer Henry James. Sy is mees bekend vir 'n dagboek wat sy in die laaste jare van haar lewe geskryf het en wat posthuum uitgegee is.

Lewe
----

Alice James was deel van die ryk en intellektuele James-familie, maar het vroeg in haar lewe 'n aantal psigologiese en fisiese probleme ontwikkel wat uiteindelik tot haar dood op die ouderdom van 43 sou lei. Sy was die jongste van vyf kinders en het by haar ouers gebly tot hul dood in 1892. Teen die tyd het Alice reeds ten minste twee ineenstortings gehad en sou 'n aantal meer ervaar voor haar dood aan borskanker.

Sy het verskeie behandelinge vir haar aandoenings op die proef gestel, maar nooit merkbare verligting gekry nie. In 1884 het sy saam met haar metgesel, Katharine Loring, na Engeland verhuis, waar sy gewoon het tot haar dood.

Haar dagboek
------------

Alice het 'n dagboek in 1889 begin. Die dagboek het satiriese en insigvolle kommentaar oor Engelse lewenswyses en gewoontes bevat, saam met uittreksels uit verskeie publikasies om haar opinies te ondersteun. Die dagboek was eers baie jare na haar dood gepubliseer, aangesien Alice bytende kommentaar en kritiek gelewer het op 'n verskeie mense wat by hul naam genoem is.

'n Swak-geredigeerde uitgawe het in 1934 verskyn. Leon Edel, 'n bekende Amerikaanse literêre kritikus en biograaf, het 'n voller weergawe in 1964 uitgegee. Die dagboek het Alice in 'n soort feministiese ikoon verander: sy was beskou as 'n vrou wat deur haar siektes geworstel het om haar eie stem te vind.

Leesstof
--------

Jean Strouse het die standaardbiografie, *Alice James: a Biography* in 1980 uitgegee. Strouse het 'n balans probeer tref tussen die beeld van Alice as 'n ikoon en Alice as 'n slagoffer. Ruth Bernard Yeazell het Alice se korrespondensie in die bundel *The Death and Letters of Alice James* (1981) uitgegee. Susan Sontag het 'n toneelstuk oor haar geskryf, *Alice in Bed* (1993), wat beide 'n mengsel van simpatie en ongeduld met die onderwerp van die stuk bevat.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BIBSYS: 90193772
* BNE: XX1336143
* BNF: cb11953712j (data)
* CANTIC: a10106029
* GND: 119451085
* ISNI: 0000 0000 8120 1744
* LCCN: n79135331
* LNB: 000227793
* NDL: 001229778
* NKC: jn20031107009
* NLI: 000424675
* NTA: 069013357
* SELIBR: 358785
* SNAC: w6252fwz
* SUDOC: 027513424
* Trove: 878547
* VIAF: 41848597
* WorldCat Identities: lccn-n79135331

 |
Sint Christoffel is die beskermheilige van reisigers. Standbeeld geleë in die katedraal van San Cristóbal de La Laguna, Tenerife (Spanje).
'n **Beskermheilige**, in Nederlands en Vlaams ook **patroon** of **patrones** genoem, is in die Rooms-Katolieke Kerk 'n heilige of 'n engel wat beskou en vereer word as beskermer van 'n stad, land, kerk, gilde, beroepsgroep of individu. Die beskermheilige kan in geval van siekte of ander nood aangeroep word. Dit kan ook die heilige wees wie se naam 'n mens (veral vir katolieke) by doop ontvang.

Voorbeelde
----------

* Isidorus van Sevilla is die beskermheilige van die Internet,
* H. Cyrillus en H. Methodius, beskermheiliges van Europa,
* die Heilige Josef is die beskermheilige van België,
* Sint George (ook soms Sint Joris genoem) is die beskermheilige van Engeland,
* Sint Patrick dié van Ierland,
* Sint Hubertus van die jag,
* Sint Maarten van die stad Utrecht in Nederland,
* Sint Nicolaas van seelui en ook van Amsterdam en van Rusland,
* Sint Christoffel is die beskermheilige van reisigers.
**Ewan Gordon McGregor** (Engelse fonetiese uitspraak:ˈ|j|uː|ə|n) (gebore op 31 Maart 1971) is 'n Skots-Amerikaanse akteur wat reeds in verskeie rolprente gespeel het. Sy eerste professionele rol was in 1993 met die hoofrol in die Britse Kanaal 4 reeks *Lipstick on Your Collar*. Hy het ook die rol gespeel van die heroïenverslaafde Mark Renton in die dramafilms *Trainspotting* (1996) en *T2 Trainspotting* (2017), Obi-Wan Kenobi in die *Star Wars prequel trilogy* (1999–2005), die digter Christian in die musikale film *Moulin Rouge!* (2001), die jong Edward Bloom in *Big Fish* (2003), Rodney Copperbottom in *Robots* (2005), Camerlengo Vader Patrick McKenna in *Angels & Demons* (2009), "the ghost" in Roman Polanski se politiese riller *The Ghost Writer* (2010), Dr. Alfred Jones in die romantiese komedie-drama *Salmon Fishing in the Yemen* (2011), *Lumière* in die Disney verwerking van *Skoonheid en die Ondier* (2017), die titelkarakter (volwasse weergawe) Christopher Robin in die fantasie komedie-drama *Christopher Robin* (2018), die volwasse weergawe van Dan Torrance in die rillerfilm *Doctor Sleep* (2019), en die karakter *Black Mask* in die *DC Extended Universe* superheld film *Birds of Prey* (2020). 

In 2018 wen McGregor 'n Golden Globe-toekenning vir Beste Akteur – Minireeks of Televisiefilm – vir sy rol in die TV-reeks *Fargo*. Hy ontvang ook Golden Globe benoemings vir Beste Akteur (musikale film of komedie) vir beide *Moulin Rouge!* en *Salmon Fishing in the Yemen*. McGregor het ook gespeel in teaterproduksies van *Guys and Dolls* (2005–2007) en *Othello* (2007–2008). Hy is in 1997 gelys as nommer 36 op die tydskrif *Empire* se lys van "Die Top 100 Filmsterre van Alle Tyd".

Filmografie
-----------

*Die hoofartikel vir hierdie afdeling is: Filmografie van Ewan McGregor.*

Bibliografie
------------

* *Long Way Round*, 2004 (met Charley Boorman), ISBN 0-7434-9933-6
* *Long Way Down*, 2008 (met Charley Boorman), ISBN 1-4165-7745-9
'n **Federale republiek** of **Bondsrepubliek** is 'n staatsvorm van 'n land wat sowel 'n republiek as 'n federasie is. Gevolglik is 'n **Federale republiek** 'n vereniging van deelstate onder 'n federale bestuur wat gemeenskaplike belange soos verdediging, buitelandse sake e.d. behartig, waarby die deelstate hul interne soewereiniteit behou. Die deelstate kan nie sommerso uit 'n federale republiek uittree nie. Dit onderskei die bondsrepubliek van 'n statebond (konfederasie).

Lys van Federale republieke
---------------------------

Federasies in die wêreld
* Republiek van Argentinië
* Federale Republiek van Brasilië
* Unie van die Comore-eilande
* Bondsrepubliek Duitsland
* Federale Demokratiese Republiek Ethiopië
* Republiek van Indië
* Verenigde Mexikaanse State
* Gefedereerde State van Mikronesië
* Federale Republiek van Nigerië
* Republiek van Oostenryk
* Russiese Federasie
* Republiek van Soedan
* Republiek van Suid-Soedan
* Switserse Konfederasie
* Bolivariaanse Republiek van Venezuela
* Verenigde State van Amerika

Bronne
------

* Oorvertaal vanaf die Duitse, Nederlandse en Engelse Wikipedias.
**Ewe** (*Èʋe* of *Èʋegbe*, [èβeɡ͡be], luister (hulp·inligting)) is 'n Niger-Kongo-taal in Wes-Afrika wat deur sowat 3,8 miljoen mense gepraat word. Dit word deur die Ewe-volk gepraat en is veral in die suide van die lande Ghana, Togo en Benin versprei.

Verspreiding van die Gbe-tale met Ewe in geel
Die woord "vrede" in Ewe in die Vredetunnel van Bremen
Ewe behoort tot 'n groep van verwante tale, die Gbe-tale, wat in die weste deur die Voltarivier begrens word en oor die suide van die lande Ghana, Togo, Benin en Nigerië langs die kus van die Bog van Benin streek. Hierdie Gbe-tale vorm 'n dialekkontinuum bestaande uit Aja, Ewe, Fon, Gen en Phla-Pherá.

Ewe is nes baie Afrikatale tonaal met 'n onderwerp-werkwoord-voorwerp-volgorde. Tydens die Duitse koloniale tydperk is 'n skrifstelsel vir Ewe ingevoer, gebaseer op die Latynse alfabet met bykomende letters. Die bekendste woord is waarskynlik *vodun* [vodṹ] wat in Ewe en Fon "gees" of "godheid" beteken. Ewe vorm saam met ander tale die grondslag waaruit Haïtiaanse Kreools ontwikkel het.

Ortografie
----------

Die Afrika-alfabet word gebruik wanner Ewe ortografies daargestel word en die skriftelike weergawe is 'n soort kombinasie van die Latynse alfabet met die Internasionale Fonetiese Alfabet.

| A a | B b | D d | Ɖ ɖ | Dz dz | E e | Ɛ ɛ | F f | Ƒ ƒ | G g | Gb gb | Ɣ ɣ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| [a] | [b] | [d] | [ɖ] | [d͡z] | [e], [ə] | [ɛ] | [f] | [ɸ] | [ɡ] | [ɡ͡b] | [ɣ] |
| H h | I i | K k | Kp kp | L l | M m | N n | Ny ny | Ŋ ŋ | O o | Ɔ ɔ | P p |
| [h] | [i] | [k] | [k͡p] | [l] | [m] | [n] | [ɲ] | [ŋ] | [o] | [ɔ] | [p] |
| R r | S s | T t | Ts ts | U u | V v | Ʋ ʋ | W w | X x | Y y | Z z |
| [l] | [s] | [t] | [t͡s] | [u] | [v] | [β] | [w] | [x] | [j] | [z] |

'n "n" word dikwels na vokale geplaas om nasalisering te merk. Toon word algemeen nie gemarkeer nie, behalwe in sommige algemene gevalle wat vereenvoudiging vereis, byvoorbeeld die eerste persoon meervoud *mí* "ons" is hoog gemerk om dit van die tweede persoon meervoud *mi* "julle" te onderskei en die tweede persoon enkelvoud *wò* "jy" is laag gemerk om dit van die derde persoon meervoud *wó* "hulle" te onderskei.

* ekpɔ wò [ɛ́k͡pɔ̀ wɔ̀] — "Hy het jou gesien"
* ekpɔ wo [ɛ́k͡pɔ̀ wɔ́] — "Hy het hulle gesien"
**Evert Snyman** was 'n Afrikaanse radio-omroeper, stemkunstenaar, akteur en skrywer. Snyman was veral bekend as die voorleser en aanbieder van kinderprogramme op Radio Sonder Grense, asook vir sy kinderreeks, *Die avonture van Stoffel die seekoeibulletjie*. Hy was by verskeie vervolgverhale, dramas, en motorfiets-rubrieke betrokke en het ook talle dramas saam met sy vrou, Mari, geskryf.

Beknopte biografie
------------------

Snyman begin sy loopbaan in 1976 as 'n akteur by die destydse Transvaalse Raad vir die Uitvoerende Kunste. Hy is twee jaar later lugmag toe, waar hy opvoedkundige programme vir KOLOT (die kollege vir opvoedkundige tegnologie) vervaardig het. Gedurende die tyd het hy in verskeie radiodramas en -reekse vir die destydse Afrikaanse Radiodiens en Springbokradio opgetree.

In 1982 sluit hy as voltydse omroeper en regisseur by die Afrikaanse Radiodiens aan. Twee jaar later begin hy om as 'n regisseur, akteur en draaiboekskrywer by Mimosafilms te werk.

Hy betree die vryskutmark in 1984, maar sluit in 1987 weer voltyds by die SAUK se Afrikaanse Radiodiens aan, waar hy 'n senior omroeper en regisseur was.

In 1994 ontvang hy 'n Artes-prys vir Beste Uitsaaier: Radiodienste wat in Engels en Afrikaans uitsaai. In 2009 is hy deur die ATKV vir sy volgehoue bevordering van Afrikaans (toe reeds 33 jaar) vereer.

Snyman is in 2006 met 'n seldsame niersiekte gediagnoseer en moes gereeld dialise ondergaan. Hy het 'n nieroorplanting in 2007 gehad. Gedurende die tyd het hy 'n verder twee albums (volumes 4 en 5) van *Die avonture van Stoffel die seekoeibulletjie* geskryf en opgeneem.

Hy is op 25 September 2015, op 60-jarige ouderdom, oorlede.
| Koerse Haf |
| --- |
| Satellietbeeld van die Koerse Haf |
| Kaart van die Koerse Haf |
| Koördinate: | 55°05′34″N 20°54′59″O﻿ / ﻿55.09278°N 20.91639°O﻿ / 55.09278; 20.91639Koördinate: 55°05′34″N 20°54′59″O﻿ / ﻿55.09278°N 20.91639°O﻿ / 55.09278; 20.91639 |
| Ligging: | Litaue, Rusland |
| Soort: | See van die Atlantiese Oseaan |
| Oppervlakte: | 1 619 km² (625 myl²) |
| Opvangsgebied: | 100 450 km² |
| Invloei: | Nemunas |
| Uitvloei: | Oossee |

Die **Koerse Haf** (Litaus: *Kuršių marios,* Russies: *Куршский залив, Koersjski zaliv*, Duits: *Kurisches Haff*) is 'n baai van die Oossee wat deel uitmaak van Litaue en die Oblast Kaliningrad (Russiese Federasie). Die baai, waarna soms ook as 'n strandmeer verwys word (alhoewel dit naby die Litause hawestad Klaipėda toegang tot die oop see het), word deur die Koerse Skoorwal van die Oossee geskei. Die Nemunas- of Memel-rivier mond met sy rivierarms – waaronder Atmata en Skyrvitė naby die Litause dorp Rusnė – in die Koerse Haf uit.

Die baai beslaan 'n totale oppervlakte van 1 584 vierkante kilometer (waarvan 415 op Litause en die res op Russiese grondgebied). Die grootste diepte is slegs 5,8 meter, met 'n gemiddelde diepte van 3,8 meter. Die baai het 'n maksimale saliniteit of soutgehalte van 8 promille.

Geskiedenis
-----------

Die Koerse Haf
Die gebied rondom die Koerse Haf het in die 13de eeu deel uitgemaak van die Koerse en Oud-Pruisiese stamlande. Later het dit aan die historiese gewes Klein-Litaue gegrens. Die ridders van die Duitse Orde het die deurvaart aan die baai se noordelike einde in 1252 vir die oprigting van hul vesting Memelburg en die stigting van die stad emel (tans Klaipėda) gekies. Die Memelgebied is in 1923 deur Litause magte beset en van die destydse Duitse Ryk geskei.

Die Nemunas- (Litaus) of Memel-rivier (Duits) het tussen die twee wêreldoorloë die grens tussen Litaue en Duitsland gevorm; die suidelike gedeelte van die Koerse Skoorwal en die Koerse Haf het tot in 1945 Duits gebly, terwyl die skiereiland naby die stranddorp Nida (Duits: *Nidden*) deur Litaue geannekseer is. Die Duitse gebied in die suide het oorspronklik deel uitgemaak van Oos-Pruise en is in 1945 deur Rusland beset. Hierdie gebied vorm tans 'n Russiese eksklawe, die Kaliningrad-oblast, wat deur twee lidstate van die Europese Unie, Litaue en Pole, omsluit word.

Sien ook
--------

* Nasionale Kuršių Nerija-park
**Kali-joega** (Sanskrit: कली यग, letterlik: *Era van Kali*, ook bekend as die *Duistere Era*), is volgens die Hindoeïsme die laagste van die vier tydperke (joegas) van ontwikkeling wat die wêreld deurmaak. Die ander is Dvapari-joega, Treta-joega en Krita-joega.

Die *Kali-joega* word beheer deur die demoon Kali, die nemesis van Sri Kalki, die 10de en laaste avatara van die hindoegod Wisjnoe. Volgens die *Wisjnoe-poerana* is hy die negatiewe inkarnasie van Wisjnoe.

Volgens die *Soerja Siddhanta* het Kali-joega begin op die middernag van 23 Januarie (volgens die Gregoriaanse kalender) of 18 Februarie (volgens die Juliaanse kalender) van die jaar 3102 v.C. Baie Hindoes glo dat dit die oomblik was waarop Krisjna sy liggaam verlaat het.

Volgens die meeste interpretasies van Hindoe-tekste bevind die aarde hom tans in *Kali-joega*, hoewel ander meen dat die aarde aan die begin van die *Dvapara-joega* staan. Hindoes meen dat die mensdom geestelik degenereer tydens die *Kali-joega*; dit word meestal aangedui as die *Duistere Era* aangesien die mensdom dan die verste van god sou staan.
Die *Evening Post* berig op 26 Julie 1952 oor 'n kunsuitstalling in die Baai deur Johannes Meintjes.
***Evening Post*** was 'n aandblad in Port Elizabeth van 1950 tot die sluiting van die koerant einde 2000 (die aankondiging is op 17 Oktober 2000 gedoen), enkele maande na die viering van sy vyftigjarige bestaan in Mei daardie jaar.

Die rede vir die sluiting was verliese en 'n afname in verkope sowel as reklame-inkomste. Soos Ric Wilson, uitvoerende redakteur van Johnnic Publishing se Port Elizabethse koerante met sy aftrede opgemerk het: "Die koerant was die slagoffer van 'n oorverhandelde mark en die mislukte poging om dit te herposisioneer as 'n koerant wat uitsluitlik op die swart mark gerig was. Ons het tereg 'n gaping in die mark raakgesien, maar op daardie tydstip, op hierdie plek, was daar nie 'n mark in die gaping nie, en die sirkulasie het afgeneem en die advertensies daarmee saam."

Die eerste redakteur was John Sutherland, wat die grondslag gelê het vir die beginsels van regverdigheid en vryheid wat die koerant regdeur die apartheidsera voorgestaan het. Die *Evening Post* was die eerste vername koerant in die land wat 'n swart, vroulike redakteur, Lakela Kaunda, aangestel het. Sy het die koerant tot begin Oktober 2000 toe sy 'n pos as hoof van pres. Thabo Mbeki se kommunikasiekantoor aanvaar het. 

Die koerant het sy fokus in die jare negentig verander na Port Elizabeth se ontluikende swart mark, maar Johnnic Publishing het dit in 2000 gesluit toe die eksperiment tot verliese aan inkomste sowel as lesers gelei het. Sestien maande later, op Woensdag 13 Maart 2002 het Johnnic Publishing 'n weeklikse bylaag tot *The Herald* en losstaande publikasie, *Ilizwi*, van stapel laat loop.

Die *Evening Post* se sirkulasie was sowat 25 000 ten tyde van sy sluiting.

Sien ook
--------

* Lys van Suid-Afrikaanse dagblaaie

Bronne
------

* (af)  Evening Post gaan binne ses weke sluit, *Die Burger*, 18 Oktober 2000. URL besoek op 2 Januarie 2016.
* Biografie van die verslaggewer Mike Oettle
**Evelyn Waugh**

**Engelse skrywer en joernalis**

---

**Gebore**   

28 Oktober 1903   

in Londen, Engeland,  
 Verenigde Koninkryk

---

**Oorlede**   

10 April 1966   

Combe Florey, Somerset, Verenigde Koninkryk

---

**Literêre genres**

Romans, biografieë, kortverhale, reisverhale, outobiografiese werke, satires

---

**Bekende werke**

*Decline and Fall* (1928)  

*A Handful of Dust* (1934)  

*Brideshead Revisited* (1945)  

*Sword of Honour* (1952-1961)

**Arthur Evelyn St. John Waugh** ([ˈɑrθər ˈiːvlɪn ˈsɪndʒən wɔː]; \* 28 Oktober 1903, † 10 April 1966), algemeen bekend as **Evelyn Waugh**, was 'n Engelse roman-, biografie- en reisverhaalskrywer wat hom ook as joernalis en resensent bekwaam het. Evelyn Waugh is een van die bekendste 20e-eeuse skrywers van satiriese romans.

Baie van sy werke bevat skerp kommentaar op die waardes en gewoontes van die rykes. Soos die meeste goeie satiriese werke, het Waugh sŉ 'n moraliserende motief; in sy geval die Katolisisme, wat na 1930 ŉ steeds belangriker tema in sy werk geword het. Hy het aan Hertford College, Oxford, gestudeer en was een van die "bright young things", 'n groep ryk, ligsinnige jongmense, wat hy later ongenadiglik skerp in sy romans ontleed het.

Hy het in die dertigerjare wyd gereis, onder meer as korrespondent van *The Daily Express*, en in die Tweede Wêreldoorlog in Joego-Slawië en in die Midde-Ooste geveg. Helder taal en beskrywings van groteske wreedheid kenmerk Waugh se vooroorlogse romans. *Decline and fall* (1928) en *Vile bodies* (1930) beskryf sy ervarings in die twintigerjare en die holle, amorele bestaan van die "bright young things".

Sy reise, veral in koloniale Afrika, vind neerslag in die satiriese romans *Black mischief* (1932) en *Scoop* (1938). Waugh se bekendste werke is die oorlogstrilogie *Men at arms* (1952), *Officers and gentlemen* (1955) en *Unconditional surrender* (1961), wat later saamgevat is onder die titel *Sword of honour* (1966).

Sy ernstigste roman is *Brideshead revisited* (1945), waarin hy die tweespalt tussen godsdienstige gevoelens en wêreldse belewenisse saamvat. y het in 1930 lidmaat van die Rooms-Katolieke Kerk geword en die spanning tussen die profane en die geestelike is 'n hooftema in sy werk. Hy is op 10 April 1966 in Combe Florey in die graafskap Somerset oorlede.

Bronnelys
---------

* Wêreldspektrum, 1982, ISBN 0908409702, volume 29, bl. 89

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BIBSYS: 90130252
* BNE: XX968998
* BNF: cb119289418 (data)
* CANTIC: a10177875
* CiNii: DA00332157
* GND: 118765779
* IMDb: nm0915284
* ISNI: 0000 0001 2102 0973
* LCCN: n79049248
* LNB: 000026556
* MusicBrainz: a6dd3573-9957-40b9-9a58-4dd7b0aee2a0
* NARA: 10678038
* NDL: 00460325
* NKC: jn19990008949
* NLA: 35594864
* NLG: 66625
* NLI: 000225041
* NLK: KAC199629394
* NLP: A11795062
* NSK: 000015060
* NTA: 068565771
* The SBN id CFIV000298 is not valid.
* SELIBR: 229336
* SNAC: w6p55t9m
* SUDOC: 027193616
* Trove: 1008320
* VIAF: 68937142
* WorldCat Identities: lccn-n79049248

 |