recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Gert Kruger.
**Gert Hendrik Jacobus Kruger** (distrik Burgersdorp, Kaapkolonie, 18 Oktober 1871 – onbekend) was ’n plaaslike leier in die Nasionale Party en kerkraadslid in die Gereformeerde Kerk

Die Gereformeerde kerk Postmasburg, waarvan die hoeksteen in 1906 gelê is en wat Gert Kruger help bou het.
Kruger het grootgeword in die distrik Venterstad, maar in 1888, toe hy 16 of 17 jaar oud was deurgetrek na Griekwaland-Wes en eindelik gaan boer op die plaas Venn, distrik Kuruman. Hy was sedert 1915 ’n getroue ondersteuner van die Nasionale Party en voorsitter van die tak Venn. In 1915 was hy veldkornet en het die voorreg gehad om ’n paspoort na Suidwes-Afrika te gee aan ’n vroeëre veldkornet onder die SAP-regering. Tydens die Rebellie het hy met die opstandelinge gesimpatiseer. Sy tweede vrou, Susanna Levina (geb. 18 Januarie 1888), dogter van Jan Coetzee van Middelburg, Kaap, met wie hy in 1908 getroud is, het die manne onder genl. Kemp gratis van kos voorsien toe hulle oor die plaas getrek het. Uit dié huwelik is blykbaar net ’n dogter, Martha Helena, gebore. 

Kruger was lidmaat van die Gereformeerde Kerke en ouderling van die gemeente Olifantshoek. Hy het die kerk op Postmasburg, waarvan die hoeksteen op 8 Desember 1906 gelê is, help bou terwyl hy daar in die kerkraad gedien het. Gereformeerde eredienste is reeds van 1912 af op die plaas Gamyana en later in die pakkamer van Van Druten se winkel op Olifantshoek gehou. Op Saterdag 18 Oktober 1919 is die hoeksteen van die kerkgebou gelê waarop Afrikaanse bewoording vir die eerste keer voorkom: "Dit is van die Here geskied, dis lieflik voor ons oë" (Psalm 118:23). Op 23 April 1921 het die Gereformeerde kerk Olifantshoek dan ook van die Gereformeerde kerk Postmasburg afgestig, waarna Kruger kerkraadslid van die nuwe gemeente was waarvan hy ook die kerk help bou het. So het hy albei dorpe oor meer as 30 jaar sien groei. Hy was vanaf omstreeks 1928 lid van die afdelingsraad van Kuruman.

Bron
----

* (af)  (en)  Reitz, Hjalmar en Oost, Harm (reds.), Goodman, I.M. (samesteller). 1931. *Die Nasionale Boek. 'n Geskiedenis van die ontstaan en groei van die Nasionale Party van Suid-Afrika en wat dit bereik het, tesaam met belangwekkende Artiekels in verband daarmee*. Johannesburg: Nasionale Boek Maatskappy.
**Ramansdrif(t)** is ‘n kampeerterrein op ‘n 4X4-roete op die noordoewer van die Oranjerivier.

Hierdie afgeleë plek is in die Karas-streek van Namibië, 9½km stroomop van Goodhouse in die rigting van die plaas Hakiesdoorn en die kampeerterrein Die Groot Melkboom, wes van Marteneiland, naby die Sandfontein Lodge en by die koördinaate 28° 52′ 59″ suid en 18° 21′ 0″ oos.

‘n Ekspedisie onder Willem van Reenen (1756-1806) het reeds op 30 Oktober 1791 hier die Oranjerivier oorgesteek om goud, koper en beeste noord van die rivier te soek. Francois le Vaillant het ‘n waterverfsklildery nagelaat wat bewys dat hy ook die plek besoek het. Le Vaillant-piek dra daarom sy naam. Hierdie drif was in die 19de eeu op die hoofroete tussen die Kaapkolonie en Duits-Suidwes-Afrika. By Ramansdrift was ‘n pont, ‘n Duitse militêre pos en ‘n winkel en poskantoor. Die Duitse kolonie het hierlangs baie lewensmiddele vanaf Kaapstad verkry. Tydens die Eerste Wêreldoorlog het Suid-Afrikaanse magte Duits-Suidwes-Afrika hier op 12 Januarie 1915 binnegeval.

Bilbliografie
-------------

* Green, Douglas G.: To the river's end. Kaapstad: Howard B. Timmins, s.j.
*Domine, quo vadis?* (1601-1602), skildery deur Annibale Carracci
**Quo vadis?** is 'n Latynse sinsnede met die betekenis "*Waar gaan u heen?*" of "*Waarheen is u op pad*?". Die moderne gebruik hiervan word vanuit 'n Christelike agtergrond geheet, wat uit die Apokriewe Handelinge van Petrus (Vercelli Handelinge XXXV) terugverwys, waar Petrus tydens sy ontvlugting van moontlike kruisiging in Rome vir Jesus weer langs die pad ontmoet. Petrus vra dan hierdie vraag aan Jesus. Jesus het geantwoord: "Ek gaan Rome toe om weer gekruisig te word" (*Eo Romam iterum crucifigi*). Hierdie antwoord het Petrus aangespoor om met sy bediening voort te gaan en om uiteindelik ’n martelaar te word. 

Hierdie sinsnede kom ook ’n paar keer in die Vulgaat voor, die merkbaarste in Johannes 13:36 wanneer Petrus dieselfde vraag aan Jesus vra, nadat Hy sy dissipels meegedeel het "Waar Ek heengaan, kan julle nie kom nie". Jesus het op Petrus se vraag geantwoord: "Waar Ek heengaan, kan jy My nou nie volg nie, maar later sal jy My volg."

‘**Quo vadis**’ kom ook in Genesis 16:8, Genesis 32:17 en Johannes 14:5 voor.


|  |  |
| --- | --- |
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal. | 

 |
**Moon Travel Guides** is 'n Amerikaanse reeks van reisgidse wat oorspronklik in 1973 in Chico, Kalifornië as selfstandige uitgewery en kollektief van wêreldreisigers en reisskrywers gevestig is. Die kollektief het al vroeg begin om onafhanklike toerisme te bevorder en sterk gesteun op reisskrywers wat self woonagtig was in die reisbestemmings waaroor hulle geskryf het. Moon het aanvanklik op bestemmings in Asië gefokus, maar sy program later uitgebrei om die grootste uitgewer van reisgidse vir bestemmings in die Amerikas te word.

Tans het Moon sy hoofkantoor in Berkeley en word die reisgidse deur Avalon Travel gepubliseer, 'n uitgewersmerk van Perseus Books wat op sy beurt deel uitmaak van die Hachette Book Group, 'n Amerikaanse uitgewery in besit van die multinasionale Franse media-onderneming Lagardère SCA, gesetel in Parys.

In 2017 was Avalon Travel, wat naas Moon ook die Rick Steves-reeks publiseer, volgens verkoopsyfers die tweede grootste uitgewery van reisgidse op die Amerikaanse mark, na Lonely Planet en voor DK, Fodor's en Frommer's.
**John Curtin** (8 Januarie 1885 - 5 Julie 1945) was 'n Australiese politikus wat van 1941 tot sy dood in 1945 as die 14de Eerste Minister van Australië gedien het. Hy het die land gelei vir die meerderheid van die Tweede Wêreldoorlog, insluitend die laaste paar weke van die oorlog in die Stille Oseaan. Hy was die leier van die Australiese Arbeidersparty (ALP) van 1935 tot 1945, en sy langste dienende leier tot Gough Whitlam. Curtin se leierskapsvaardighede en persoonlike karakter word deur sy politieke tydgenote bekroon. Hy word gereeld aangehaal as een van die grootste premier van Australië, en is die enigste premier wat 'n kiesafdeling in Wes-Australië verteenwoordig.

Curtin het op 13-jarige ouderdom die skool verlaat en by die arbeidsbeweging in Melbourne betrokke geraak. Hy het op 'n jong ouderdom by die Arbeidersparty aangesluit en was ook betrokke by die Victoriaanse Sosialistiese Party. Hy word staatsekretaris van die Timberworkers 'Union in 1911 en federale president in 1914. Curtin was 'n leier van die "Nee" -veldtog tydens die referendum oor buitelandse diensplig in 1916, en is kortliks beywer vir die weiering om 'n verpligte mediese ondersoek by te woon. Die volgende jaar verhuis hy na Perth om die redakteur van die *Westralian Worker* te word, en dien later as staatspresident van die Australian Journalists 'Association.

Na drie vorige pogings is Curtin tydens die federale verkiesing in 1928 tot die Huis van Verteenwoordigers verkies en die Afdeling Fremantle gewen. Hy het lojaal teenoor die Arbeidersregering gebly tydens die partitsplitsing van 1931. Hy het sy setel verloor tydens die 1931-verkiesing van die Arbeidersverskuiwing, maar het dit in 1934 gewen. Die volgende jaar is Curtin verkies tot partyleier in die plek van James Scullin, en hy het verslaan Frank Forde met 'n enkele stem. Die party het setels verower tydens die verkiesing in 1937 en 1940, met laasgenoemde wat 'n opgehangde parlement tot gevolg gehad het. Die ALP vorm uiteindelik 'n minderheidsregering in Oktober 1941, toe die Fadden-regering 'n vertrouensbeweging verloor het.

Die Japannese Aanval op Pearl Harbor het plaasgevind twee maande nadat Curtin premier geword het, en Australië die oorlog teen Japan betree het. Bomaanvalle op Noord-Australië het spoedig gevolg. Curtin het die oorlogspoging van die land gelei en beduidende besluite geneem oor hoe die oorlog gevoer is. Hy het Australiese magte onder die bevel van die Amerikaanse generaal Douglas MacArthur geplaas, met wie hy 'n noue verhouding gevorm het, en die kwessie van oorsese diensplig wat sy party tydens die Eerste Wêreldoorlog verdeel het, suksesvol onderhandel. Die ALP het byna twee derdes van die setels gewen in die Huis van Verteenwoordigers by die verkiesing van 1943, wat 'n partyrekord bly. Curtin is in Julie 1945 in die amp oorlede, na maande van slegte gesondheid wat toegeskryf is aan die spanning van die oorlog. Baie van sy heropbouplanne na die oorlog is deur sy opvolger Ben Chifley geïmplementeer, wat in 1946 die ALP vir die eerste keer tot agtereenvolgende oorwinnings gelei het.
Die lande wat die verdrag in 1992 onderteken het.
Die **Verdrag van Maastricht** (amptelik die **Verdrag betreffende die Europese Unie**, kortweg **EU-Verdrag**) is op 7 Februarie 1992 in Maastricht onderteken en het die Europese Unie opgerig. Die verdrag het op 1 November 1993 in werking getree. 

Die verdrag is deur alle destydse lidstate van die Europese Gemeenskappe: België, Denemarke, Duitsland, Griekeland, Spanje, Frankryk, Ierland, Italië, Luxemburg, Nederland, Portugal en die Verenigde Koninkryk onderteken.

Geskiedenis
-----------

In die 1970s en 1980s het in Europa talle organisasies bestaan wat deelgebiede van die Europese eenwording gedek het. Dit het tot verwarring en tot gemors met geld gelei. Dit was veral Altiero Spinelli wat getrag het om dit te verander en verbeter. Die Franse president François Mitterrand het ingesien dat die groot veranderings in Europa aan die einde van die Koue Oorlog vereis dat Frankryk sy veto teen verder integrasie opgee en dit het tot die Verdrag van Maastricht gelei, wat die bestaande organisasies in een Europese Unie saamgevat het. Aanvanklik het die nuwe Unie 'n pilaarstruktuur geken. In later verdrae (Lissabon 2009) is dit afgeskaf.

Pilarestruktuur
---------------

Monument in Maastricht
Daar was drie pilare:

1. Die Europese Gemeenskappe
2. Die gemeenskaplike buitelandse en veiligheidsbeleid
3. Justisie en binnelandse sake

Die eerste pilaar, die Europese *Gemeenskappe* was die grootste deel hiervan en dit het bestaan uit 

1. Die Europese Gemeenskap, wat daarvoor Europese *Ekonomiese* Gemeenskap was.
2. Euratom
3. Die Europese Gemeenskap vir Kole en Staal (EGKS)

Gewysigde verdrae
-----------------

Die Verdrag van Parys (1951) wat die EGKS geskep het en die Verdrag van Rome (1957) wat Euratom en EEG geskep het, is gewysig en die EEG se naam is gewysig in Europese Gemeenskap omdat dit op talle ander gebiede aktief geword het as net die ekonomiese mark. In die verdrag is byvoorbeeld bepaal dat 'n Ekonomiese en Monetêre Unie (EMU) gevorm word wat eers gepoog het om die munte van Europa aanmekaar te koppel en later tot die invoering van die euro gelei het. Om dit moontlik te maak is daar afsprake gemaak oor die "Maastrichtnorm" wat lidstate verplig het om op hulle begroting seker reëls in ag te neem. Verder is 'n raamwerk aangeneem waarbinne verder politieke en ekonomiese eenwording plaas kon hê.

Die Verdrag van Maastricht is later gewysig en uitgebrei deur

1. Die Verdrag van Amsterdam (1997)
2. Die Verdrag van Nice (2001)
3. Die Verdrag van Lissabon (2007)
Kaart van Montérégie
Ligging van Montérégie in Québec
**Montérégie** is 'n administratiewe gebied aan die suidoewer van die Sint-Laurensrivier in die Kanadese provinsie Quebec met 'n oppervlakte van 11 127,74 vierkante kilometer en 'n bevolking van 1 508 127 (in 2014). Die bevolkingsdigtheid is 135,5 inwoners per vierkante kilometer.

Geografie
---------

Montérégie: Mont Saint-Hilaire
Kantoorgeboue in Longueuil
Montérégie lê teenoor Montreal en grens in die suide aan die Verenigde State van Amerika. Hierdie streek word onder meer oorheers deur talle mere en uitgestrekte groentevelde, appelplantasies en wingerde.

Die gebied se naam, wat op 5 Desember 1985 amptelik ingevoer is, is afgelei van die Montérégie-bergreeks, wat – met die uitsondering van Mont Royal – heeltemal in die gebied lê en met sy bergpieke Saint-Hilaire, Rougemont, Yamaska, Saint-Grégoire, Saint-Bruno en Rigaud vanaf die Montrealeiland tot by die Appalagge-bergreeks strek.

'n Aantal groot riviere soos die Richelieu, Yamaska en L'Acadie vloei deur Montérégie.

Montérégie bestaan in administratiewe opsig uit veertien streeksdistrikte (Frans: *municipalités régionales de comté [MRC]*) en 176 munisipaliteite. Montérégie behels sowel stedelike asook landelike gebiede.

Demografie
----------

Montérégie huisves 18,1 persent van Québec se totale bevolking en is die derde mees digbevolkte administratiewe gebied in die provinsie. Die bevolking is merendeels saamgetrek naby die Sint-Laurensrivier, aan die suidoewer van Montréal. Die belangrikste nedersettings is Boucherville, Brossard, Granby, Longueuil, Sorel-Tracy, Saint-Jean-sur-Richelieu en Saint-Hyacinthe.

Ekonomie
--------

Landbou, nywerhede, dienste en toerisme vorm die ekonomiese basis van die gebied. Montérégie, wat ook die "Tuin van Québec" genoem word is, is die provinsie se belangrikste produsent van appels en sider, wyn en kaas. Die plaaslike Sider- en Wynroetes is gewilde toeristebestemmings.

Die plaaslike wynbou trek voordeel uit Montérégie se mikroklimaat wat met meer sonskyndae as enige ander gebied in Québec pronk. 'n Twaalftal wynbouers het in die vroeë 1980's hulle tamatie- en aartappelvelde met uitgestrekte wingerde vervang. Langs die Wynroete (Route 202, Frans: *Chemin des Vignobles*) word naas witwyn selfs druiwe vir rooiwyn verbou wat met Kaliforniese wyne kan meeding.
'n Tipe verdampingsverkoeler wat in die droeër dele van die Amerikaanse Weste gebruik word.
'n **Verdampingsverkoeler** is 'n toestel wat lug afkoel deur die verdamping van water. Verdampingsverkoelingstelsels verskil van tipiese lugversorgingstelsels wat van gas-kompressie en uitsetting siklusse gebruik maak in die vorm van 'n hittepomp. Verdampingsverkoelers geniet onlangs meer aandag omrede dit aansienlik minder elektrisiteit as 'n tradisionele lugversorgingstelsel benodig om dieselfde verkoeling te bied.

Werking
-------

Verdampingsverkoelers gebruik die beginsel van verdampingswarmte om water as 'n vloeistof te verdamp en deur die fase verandering, van die vloeistof na gas, energie te absorbeer vanaf die lug. Deurdat energie vanaf die lug geabsorbeer word deur die water, koel die lug af. Dit word dan in 'n vertrek in 'n gebou in geblaas deur pype om sodoende die gebou te verkoel.

Vergelyking met lugreëling
--------------------------

Daar is beide voordele en nadele as verdampingsverkoelers met hittepomp lugreëlings vergelyk word:

|  | Verdampingsverkoeler | Hittepomplugreëling |
| --- | --- | --- |
| Nadele | * Verkoelingstemperatuur beperk tot natbol-temperatuur.
* Gesog in warm gebiede waar water dikwels skaars is.
* Swak prestasie in klam klimaat.
 | * Duur installasie kostes.
* Hoë elektrisiteitsverbruik.
* Word dikwels gevul met werksvloeistof wat sleg is vir die omgewing indien dit lek.
 |
| Voordele | * Lae elektrisiteitsverbruik.
* Basiese werking sorg vir maklike en goedkoop onderhoud.
 | * Kan baie kouer maak as 'n verdampingsverkoeler
 |
**Vanrhynsdorp** is 'n dorp is in die Munisipaliteit Matzikama sowat 307 km noord van Kaapstad, 23 km oos van Vredendal en 80 km noord van Clanwilliam geleë in wat algemeen as die Noordweste bekend staan. Die dorp is langs die N7 nasionale pad geleë.

Geskiedenis
-----------

Vanrhynsdorp is in 1887 uitgelê, nadat die NG gemeente reeds in 1877 van Clanwilliam afgestig is. Dit is genoem na Petrus Benjamin van Rhyn, die eerste parlementslid vir Namakwaland. Hy was die grootvader van 'n latere minister van ekonomie, dr. A.J.R. van Rhyn. Dit het munisipale status in 1913 verkry, maar is nou deel van die munisipaliteit Matzikama, waarvan Vredendal die hoofdorp is.

Tweede Vryheidsoorlog
---------------------

Tydens die Tweede Vryheidsoorlog het generaal Barry Hertzog die dorp op 19 Januarie 1901 beset. Hy was nog steeds in die dorp toe hy op 23 Januarie verneem het van die afsterwe van Koningin Victoria. Uit respek laat hy toe dat die magistraat die Britse vlag halfmas mag hang.

Wapens
------

**Munisipaliteit (1)** — Vanrhynsdorp se munisipale raad het in 1961 'n wapen by die Kaapse Provinsiale Administrasie geregistreer : *In goud, 'n groen keper belaai met drie goue koringgerwe en vergesel van Namakwalandse madeliefies gestingel en geblaar van natuurlike kleur; 'n rooi skildhoof belaai met 'n staande merinoram van natuurlike kleur*. Die wapenspreuk was *Sterker deur eenheid*.

**Afdelingsraad** — Die afdelingsraad (d.w.s. die plaaslike owerheid vir die landelike gebiede buite die dorpsgrense) het in 1976 'n wapen by die Buro vir Heraldiek geregistreer: *In goud, 'n verhoogde golwende dwarsbalk van blou in die skildhoof vergesel van 'n druiwetros hangende aan 'n geblaarde wingerdrank van natuurlike kleur; 'n golwende skildvoet van rooi belaai met 'n aansiende ramkop van natuurlike kleur*. Die helmteken was 'n rooi veldblom tussen twee goue koringare. Die wapenspreuk was *Bou aan die toekoms*.

**Munisipaliteit (2)** — Die munisipale raad het in 1988 'n nuwe wapen by die Buro vir Heraldiek geregistreer: *Kepersgewys verdeel, rooi en groen, 'n silwer keper vergesel van drie goue blomme, silwer geknop, gestingel en geblaar*. Die helmteken was 'n silwer muurkroon met oor die middel heen 'n versmalde gewelfde goue dwarsbalk belaai met 'n ander van groen. Die wapenspreuk was weereens *Sterker deur eenheid*.

Opvoeding
---------

Die dorp en onmiddellike omgewing het drie skole, waarvan een privaat is. Die gekombineerde Hoërskool Vanrhynsdorp het in 2008 336 leerders van graad een tot graad twaalf gehad, in 2010 370, in 2011 392 en in 2016 404, en die intermediêre Maskam Primêr het 694 leerders van graad een tot nege gehad (2016). Die laerskool Urionskraal Primêr het in 2011 36 leerders van graad een tot graad ses gehad, maar is sedertdien gesluit. Die Môrester Privaatskool het in 2010 32 leerders van gr. 1 tot gr. 12 gehad en in 2011 reeds 47. In 2016 het dit egter teruggesak tot net 18.

Sien ook
--------

* Lys van dorpe in Suid-Afrika
**Die Verdrag van Pressburg**, ook bekend as die **Verdrag van Bratislawa**, is 'n verdrag wat op 26 Desember 1805 in Pressburg, Hongarye (nou Bratislava, Slowakye), onderteken is. Dit was 'n gevolg van die oorlog van die Derde Koalisie tussen Frankryk en die Heilige Romeinse Ryk, waarin Frankryk onder leiding van Napoleon Bonaparte die oorwinning behaal het.

Die verdrag het 'n aantal bepalinge vir die verlies van territorium en die betaling van oorlogskompensasie bevat. Die Heilige Romeinse Ryk het 'n groot deel van sy territorium verloor, insluitend Tirol, Vorarlberg, en 'n deel van Salzburg en Styrie aan die Keiserryk Oostenryk. Dit het ook die afskeiding van 'n aantal state van die Ryk beteken, insluitend die koninkryke van Württemberg en Beiere, wat as onafhanklike state erken is

Die verdrag het ook die skeiding van die Heilige Romeinse Ryk in die westelike en oostelike deel bevestig, waar die westelike deel onder die beheer van Napoleon geplaas is en die oostelike deel onder die beheer van die Keiser van Oostenryk.

Die Verdrag van Pressburg was 'n belangrike stap in die politieke herstrukturering van Europa in die 19de eeu. Dit het die Heilige Romeinse Ryk ernstig beskadig en gelei tot die afskeiding van 'n aantal state en die verlies van 'n groot deel van sy territorium. Dit het ook 'n katalisator vir die toekomstige oorloë in Europa geword, insluitend die oorlog van die Vyfde Koalisie en die Slag van Wagram.
Philip Kerr in 1935.
**Philip Henry Kerr**, Markies van Lothian, (18 April 1882 - 12 Desember 1940) was 'n Britse staatsman, skrywer en amptenaar. Hy is in Londen gebore en studeer aan die Universiteit van Oxford. Hy arriveer in 1905 in Suid-Afrika as lid van lord Alfred Milner se beroemde *Kindergarten*. Hy beklee belangrike betrekkings onder meer dié van assistent-sekretaris vir Interkoloniale Raad en van die Komitee van die Sentraal Suid-Afrikaanse Spoorweë asook die Transvaalse Armlastigheidskommisie. In 1908 word hy redakteur van die *The States*. Hy sterf in 1940.

Sien ook
--------

* Milnerisme

Bron
----

* Rosenthal, Eric (red.). *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*. Londen en New York: Frederick Warne & Kie Bpk.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb119638001 (data)
* GND: 119297981
* ISNI: 0000 0001 2281 5014
* LCCN: n83138006
* NKC: jn19990005184
* NLI: 000454734
* NTA: 069604312
* SUDOC: 115839356
* Trove: 929411
* VIAF: 69735789
* WorldCat Identities: lccn-n83138006

 |
**John Dalton** FRS (6 September 1766 – 27 Julie 1844) was 'n Engelse chemikus. Hy het bekend geraak vir sy teorie oor atoom strukture, sy beskrywing van kleurblindheid en sy ontdekking van die wet van parsiële druk (Dalton se wet). Hy is gebore in Eaglesfield en het eers onder sy vader gestudeer. Later het hy die skool in die dorp bygewoon waar hy op die ouderdom van 12 'n onderwyser geword het. Na twee jaar in die onderwys het hy gaan boer maar op die ouderdom van 15 word hy gevra om by Kendal as 'n assistent onderwyser op te tree onder sy broer, Jonathan. Sy talent is raakgesien deur die blinde wetenskaplike, John Gough, en Dalton bestudeer wetenskap, literatuur en tale onder sy toesig. Gough motiveer Dalton om meteorologie te studeer en in 1787 begin Dalton 'n weerkundige dagboek wat hy op datum hou vir die volgende 57 jaar. Dit het oor die 200,000 inskrywings bevat. Hy gaan elke jaar op 'n reis deur die Mere-gebied en klim onder andere die hoogste pieke in Engeland: Skiddaw en Helvellyn. Hier meet hy die lugdruk en neem lugmonsters. In 1792 publiseer hy die werk *Meteorological Observations and Essays* wat beskou word as die basis vir meteorologie.

In 1792 begin hy klasgee by New College, Manchester en in 1793 bestudeer hy rooi-groen kleurblindheid, 'n gebrek waaraan hy self gely het. Gedurende die tyd begin hy ook eksperimenteer met gasse. Hy ondersoek hulle samestelling en gedrag. Sy laboratorium was elementêr, maar hy behaal goeie resultate. Hy bewys dat lug 'n mengsel van gasse is en analiseer dit in fyn besonderhede, soos nooit tevore gedoen was nie.

Die dalton, genoem na John Dalton, is 'n alternatiewe naam vir die atoommmassa.

Bibliografie
------------

* *Meteorological Observations and Essays*, 1793
* *Extraordinary facts relating to the vision of colours*, 1794
* *Elements of English Grammar*, 1801
* *A New System of Chemical Philosophy*, 1808
* Claus Bernet: John Dalton (1766–1844), in: Biographisches-bibliographisches Kirchenlexikon, 31, 2010, 309-332.
**Philip Johnson**  

**Amerikaanse argitek**  
  


---

**Skool**  
Internasionale Styl  
Postmoderne argitektuur  
  


---

**Beduidende projekte**  

Glass House, New Canaan, Connecticut (1949)  

   
  


---

**Toekennings en pryse**  

Goue Medalje van die AIA in 1978  

*Pritzker-prys* (VSA) in 1979 

**Philip Cortelyou Johnson** (\* 8 Julie 1906, † 25 Januarie 2005) was 'n invloedryke Amerikaanse argitek wat veral vir sy postmoderne ontwerpe bekend staan wat vanaf die 1980's ontstaan het. 

Johnson het reeds in die 1960's begin wegbeweeg van die puristiese Internasionale Styl en moderne wolkekrabbers met nie-funksionele elemente uit die klassieke boukuns soos suile en boë versier - 'n nuwe benadering tot moderne argitektuur wat hy postmodernisme genoem het.

In 1930 het Johnson, wat sy opleiding aan die *Harvard Graduate School of Design* ontvang het, die Afdeling vir Argitektuur en Ontwerp in die New Yorkse *Museum of Modern Art* gestig. Vir sy werk as argitek is hy in 1978 met die *American Institute of Architects (AIA)* se Goue Medalje vereer en was in 1979 die eerste wenner van die Pritzker-prys vir argitektuur. Nadat die *National Academy of Design* reeds in 1961 geassosieerde lidmaatskap aan Johnson verleen het, is hy twee jaar later as volle lid aanvaar.

Johnson is in 2005 in sy aftreeplek *Glass House* in sy slaap oorlede. Hy is oorleef deur sy lewensmaat van 45 jaar, David Whitney, wat nog in dieselfde jaar in die ouderdom van 66 gesterf het.
Die **Martin Baltimore** is 'n tweemotorige bomwerper wat ontwerp was volgens Britse spesifikasies as 'n opvolger vir die Martin Maryland. Die vliegtuig is gebruik deur die Franse Lugmag, Britse Lugmag, Suid-Afrikaanse Lugmag en Britse Vloot tydens die Tweede Wêreldoorlog. Die eerste prototipe bekend as die *Martin 187* het op 14 Junie 1941 sy nooiensvlug voltooi, veertien maande nadat die Britse Lugmag 'n bestelling vir 400 vliegtuie geplaas het. Die 400 vliegtuie is as volg afgelewer: 50 Mk I's, 100 Mk II's en 250 Mk III's. Die drie modelle het dieselfde motors gehad, vier masjiengewere aan die sye, een wat agtertoe kon vuur en vier in die ventrale posisie. Slegs die dorsaleskiettoring het verskil van die drie modelle; die Mk I en Mk II's het een en twee Vickers K-masjiengewere onderskeidelik gehad en die Mk III was toegerus met 'n vier masjiengeweer Boulton Paul-skiettoring.

Nie 'n enkele eenheid van die vliegtuig het in die Amerikaanse Lugmag diens gedoen nie.

Tegniese besonderhede
---------------------

Besonderhede van die Martin Baltimore IV:| Item | Statistiek |
| --- | --- |
| Aantal motors | 2 |
| Tipe motor | Skroef |
| Vervaardiger | Wright R-2600-19 Double-Row Cyclone stermotor |
| Kraglewering per motor | 1 660 perdekrag |
| Vlerkspan | 18,69 m |
| Lengte | 14,78 m |
| Hoogte | 5,41 m |
| Maks. opstygmassa | 10 433 kg |
| Maks. snelheid | 486 km/h op 3 353 m |
| Operasionele hoogte | 7 315 m |
| Togafstand met 454 kg bomvrag | 1 741 km |
| Bewapening | Twee 0.50 masjiengewere in dorsaleskiettoring,
twee 0.30 masjiengewere in elke vlerk
en tot ses masjiengewere in ventraleskiettoring. |
| Bomvrag | 907 kg in bomlaai |
|

Bron
----

* *Bombers 1939–1945* Kenneth Munson, Bounty Books 2012 ISBN 978-0-7537-2172-8
***Forbes*** is 'n saketydskrif in die Verenigde State van Amerika. 

Forbes se kantore in New York Stad.
*Forbes Magazine* is 'n Amerikaanse sakeblad wat deur B.C. Forbes gestig is, en tans deur sy kleinseun, Steve Forbes gelei word. Die tydskrif is veral bekend vir sy jaarlikse samestelling van 'n lys met die rykste mense ter wêreld (minimum van $ 1 miljard word benodig vir notering). Hulle stel ook elke jaar 'n lys met die 500 grootste besighede ter wêreld saam. Sedert 2004 publiseer hulle 'n lys van die 100 magtigste vroue ter wêreld.

Hulle bring ook jaarliks ander lyste uit, soos byvoorbeeld: *Celebrity 100 List*. Bekende mense wat al op nr. 1 was sluit in: Oprah Winfrey, Tom Cruise en Jennifer Aniston.

Rykste mense ter wêreld
-----------------------

Die hoogste Suid-Afrikaanse notering vir 2011 is Nicky Oppenheimer & familie op nommer 136.

In 2007 is die hoogste Nederlandse notering op hierdie lys die EU-kommissaris Neelie Kroes, op posisie nommer 59 (in 2006 op 38, en in 2005 op 44).
Bertha Solomon.
Die buiteblad van Solomon se memoires, *Time remembered – The story of a fight*.
Van die die parlementslede wat genl. Jan Smuts (vier van links voor) gesteun het met die oorlogsverklaring op 6 September 1939. Solomon staan derde van regs in die derde ry.
**Bertha Solomon** (gebore Schwartz, Minsk, 1 Januarie 1892 – Johannesburg, 22 Julie 1969) was 'n baanbreker-feminis en Suid-Afrikaanse Volksraadslid vir die kiesafdeling Jeppes in die ooste van Johannesburg.

Jeugjare en opleiding
---------------------

Solomon kom op die ouderdom van vier jaar saam met haar ouers na Suid-Afrika en ontvang haar opvoeding in Kaapstad aan die Good Hope Seminary en die Diocesan College waar sy met onderskeiding in die klassieke slaag. Later verwerf sy 'n nagraadse kwalifikasie in onderwys aan die Universiteit van Kaapstad en ook 'n LL.B. aan die Universiteit van Suid-Afrika. Sy word op 1 Junie 1926 tot die balie toegelaat, een van die eerste vroue in die land.

Politieke betrokkenheid
-----------------------

Met behulp van die Nasionale Raad vir Vroue lei sy die beweging vir vrouestemreg in die Unie. Dit word in 1930 toegestaan. In 1933 word sy lid vir die kiesafdeling Bezuidenhout in die Transvaalse Provinsiale Raad en in 1938 se algemene verkiesing Volksraadslid vir Jeppes toe sy met 'n klein meerderheid van 293 vir die Verenigde Party verkies word. Sy wen ook die verkiesings van 1943, 1948 en 1953 en bly twintig jaar lank lid vir Jeppes.

Al die vroue-organisasies in die land ondersteun haar in haar stryd om die Wet op Huweliksaangeleenthede in 1953 aanvaar te kry, wat sommige van die vernaamste wetlike struikelblokke vir getroude vroue uit die weg geruim het. Die eerste minister, dr. D.F. Malan, het na dié wetsontwerp as "Bertha's Bill" verwys vanweë haar vasbeslotenheid om dit deur te voer.

In 1967 ken die Universiteit van die Witwatersrand 'n eredoktorsgraad in die regte aan haar toe en in 1968 verskyn haar outobiografie, *Time remembered*.

Bronne
------

* Potgieter, D.J. (red.) 1972. *Standard Encyclopaedia of Southern Africa*. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery (Nasou).
* Schoeman, B.M. 1977. *Parlementêre verkiesings in Suid-Afrika 1910–1976*. Pretoria: Aktuele Publikasies.

Sien ook
--------

* Leila Reitz
* Mabel Malherbe
Torpedojaer
Die **Torpedojaer** is 'n tipe skip wat ontstaan het na die suksesvolle ontwikkeling van die torpedo tydens die laat 1800's.

Agtergrond
----------

Voor die ontwikkeling van die selfaangedrewe torpedo was see-oorloë beslis deur die nasie wat die skepe met die grootste kanonne gehad het. Die slagskip was die grootste vaartuig op see en van die grootstes het 21-duim kanonne gedra. Die skepe was ook goed gepantser om aanvalle van ander skepe te kon weerstaan. Die pantser was hoofsaaklik op die dek – tot 13-duim dik – en langs die skip bo die waterlyn. Met 'n torpedo kon so 'n slagskip egter gesink word deur 'n baie kleiner vaartuig omrede die topedo die slagskip onder die waterlyn kon tref. Die Franse het dit besef en torpedobote gebou om die mag van die Britse Vloot te neutraliseer. Die torpedobote was klein en baie vinnig (40 knope) en kon naby genoeg kom om torpedo's af te vuur sonder dat die slagskip dit kon keer. Soos die reikafstand van die torpedo's verbeter het, het die probleem groter geword.

Om die probleem die hoof te bied is die *Torpedobootjagter* (Engels: *Torpedo boat destoyers* afgekort na *Destroyers*) en in Afrikaans **Torpedojaer** genoem, gebou om die torpedobote te vernietig. Die torpedojaer was groter as die torpedoboot en het self ook torpedo's gedra en kon snelhede van tot 36 knope en selfs vinniger haal. Wanneer vlote mekaar dus nader is die torpedojaers vooruitgestuur om die vyand se torpedobote te vernietig en ook selfs om torpedoaanvalle te loods. Hulle is ook gebruik om verkenningswerk te doen weens hul hoë snelheid.

Veranderde rol van torpedojaers
-------------------------------

Die koms van die vliegtuig het die rol van torpedojaers drasties verander. Slagskepe, en enige skip, was weerloos teen vliegtuie. Om hulself te beskerm is skepe en ook torpedojaers toegerus met lugafweerkanonne. Met hulle hoër snelheid het torpedojaers aan die kantsye van konvooie gevaar om 'n *sambreel* oor dié skepe te vorm in 'n poging om vliegtuie af te keer. Dit was nie werklik suksesvol nie. Die koms van missiele het die balans tussen skip en vliegtuig weer herstel.

Die effektiewe gebruik van duikbote het daartoe gelei dat torpedojaers ook gebruik is om duikbote te jag en konvooie te beskerm – 'n rol waarvoor hulle nie ontwerp was nie. Die fregat het later die rol as duikbootjagter oorgeneem.

Bron
----

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Destroyers***. |

* *An Illustrated History of Destroyers of the World*. Bernard Ireland. Hermes House. 2010. ISBN 978-1-84476-866-0

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb11950685r (data)
* GND: 4127755-7
* KulturNav: 9704a49d-b557-4a6f-8a51-650b8a96387b
* LCCN: sh85037249
* NARA: 10640247
* NDL: 00567070
* NKC: ph241654

 |
**Swjatopolk II van Kiëf** (Russies: Святополк II Ізяславич; 1056 – 16 April 1113) het van 1093 tot 1113 as grootprins oor Kiëf-Roes regeer. Hy was nie baie gewild nie en sy bewind is gekenmerk deur ’n voortdurende stryd teen sy neef Wladimir Monomach. Met sy dood het die burgers van Kiëf gerebelleer teen Joodse handelaars en Warangiese amptenare wat in graan en sout handel gedryf het.

Swjatopolk was die buite-egtelike seun van Isjaslaf I by sy minnares. Sy doopnaam was Michail. Terwyl sy broer, Jaropolk, geleef het, is hy nie beskou as ’n moontlike troonopvolger nie. In 1069 is hy na Polotsk gestuur, ’n stad wat vir ’n rukkie deur sy pa van die plaaslike leier, Wseslaf, afgeneem is. Daarna het hy tien jaar lank oor Nowgorod regeer (1078-'88). Met sy broer se dood het hy hom in Toerof opgevolg.

Toe Wsewolod in 1093 sterf, is Swjatopolk deur ander prinse erken as die grootprins se senior seun en het hy die troon bestyg. Hoewel hy deelgeneem het aan die prinslike kongresse wat deur Wladimir Monomach gereël is, het hy soms oorlog tussen die Rjoerikid-prinse aangevuur.

Swjatopolk was twee keer getroud; met ’n Boheemse prinses en in 1094 met die dogter van Tugor Khan. By sy eerste vrou het hy twee dogters gehad: Zbislawa, wat getrou het met koning Boleslaw III van Pole, en Predslawa, wat getrou het met Prins Álmos van Kroasië. Sy seun, Jaroslaf, het in Wolinië regeer. Weens Jaroslaf se vroeë dood het sy afstammelinge alle reg op die troon van Kiëf verbeur. Swjatopolk het nog ’n dogter, Maria, gehad.
**Sy klink soos lente** is 'n Afrikaanse rolprent wat op 30 September 2016 vrygestel is. Die rolprent is in Johannesburg verfilm. Stiaan Smith vertolk een van die hoofrolle, maar het ook die draaiboek geskryf.

Genre
-----

Die rolprent is 'n romantiese komedie. Dit het 'n ouderdomsperk van 10 tot 12 OL (ouerleiding vir gekruide taal). Die film is van Engelse onderskrifte voorsien.

Rolverdeling
------------

* Amalia Uys as Linda, 'n ouditeur
* Stiaan Smith as Ben, werktuigkundige en orkeslid
* Bennie Fourie as JJ, werktuigkundige en orkeslid
* Wilson Dunster as Oom Fanie, 'n orkeslid
* James Cunningham, werktuigkundige en orkeslid
* Darren Kelfkens as Kaptein, die werkswinkel se bestuurder
* Bouwer Bosch as Helgaard, 'n kollega
* Tina Kruger as Candy
* Elize Cawood as Tannie Martie

Storielyn
---------

Ben is ’n werktuigkundige by ’n motorhandelaar in Johannesburg, en Linda 'n beeldskone, slim rooikop, wat mekaar een aand in 'n kroeg ontmoet. Ben herken haar dadelik en weet dat dit die baas se dogter is, maar sy weet nie wie hy is nie. Hulle is dadelik aangetrokke tot mekaar. In ’n waansinnige en onsekere poging om sy identiteit te verdoesel, jok Ben vir Linda en vertel haar dat hy die hoofsanger van ’n musiekgroep is.

Ben en Linda se liefde blom onverwags en hy besluit dat hy sy woord gestand sal moet doen. Hy begin 'n groep saam met ’n paar medewerkers en skryf vir 'n kompetisie in. Dit blyk egter vinnig dat ’n musiekloopbaan nie in elke man se broek sit nie. En wat gaan gebeur as Linda uitvind dat hy vir haar gejok het?

Sien ook
--------

* Lys van Afrikaanse rolprente
**Die Slag van die Little Bighorn**, ook bekend as **Custer's Last Stand**, was 'n veldslag tussen die Indiane en die Amerikaanse leër, wat op 25 Junie 1876 plaasgevind het in 'n vallei van die Little Bighorn-rivier naby Crow Agency in Montana.

Die hoofrede vir die slag was dat twee Indiese stamme, naamlik Sioux en Cheyenne, hul reservate verlaat het en in Montana saamgekom het om onder die Sioux-hoofmanne Sitting Bull, Crazy Horse en Touch the Clouds voort te gaan om te veg teen die blankes.

Om die Indiane terug te dwing, het die Amerikaanse leër drie eenhede, 1000 mans onder generaal George Crook en die Sewende Kavallerie onder luitenant-kolonel George Armstrong Custer, 'n vooraanstaande en belowende jong Amerikaanse burgeroorlog-bevelvoerder, ontplooi.

Op 25 Junie het Custer bewus geword van 'n Indiaanse kamp ongeveer 15 myl weg. Hy het ook 'n groep van ongeveer 40 Indiaanse krygers waargeneem. Om te verhoed dat hierdie groep die kamp sou waarsku, verdeel Custer sy magte in drie. Een groep moes voorkom dat die krygers die kamp bereik. 'n Tweede groep sou die krygers aanval en dan met die derde aanvalgroep saamsmelt om die kamp aan te val. 

Custer was 'n trotse en flambojante man wat graag in die kollig wou wees. Hy het die voorgestelde versterking met Gatling-masjiengewere en die Tweede Kavalerie geweier; dit moes 'n oorwinning vir die Sewende Kavalerie alleen wees. Die Indiane het ongeveer drie keer soveel krygers as die Custer-magte gehad. Dit was dus 'n taktiese fout deur Custer om sy groep te verdeel terwyl hy reeds 'n getalle agterstand gehad het.

Omdat sy teenstanders 'n omsingelingsbeweging gemaak het, het Custer besef sy magte was omring. Hy het sy soldate beveel om hul perde te skiet om beskerming teen die koeëls van die oprukkende Indiane te bied. Custer en die meeste van sy manne is hierna gedood. Onlangse navorsing (hoofsaaklik gebaseer op die ligging van die koeëls en die liggame) toon dat daar meer paniek en wegvlug was as 'n heldhaftige "last stand".

Alhoewel Sitting Bull nie persoonlik aan die geveg deelgeneem het nie, het hy na Kanada na die slag met sy stam gevlug. By sy terugkeer na die Verenigde State in 1881 het die regering hom amnestie toegestaan. Hy is in 1890 deur lede van die Indiane polisie agentskap dood geskiet.

Notas
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Nederlandse Wikipedia vertaal. | 

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb12485996b (data)
* GND: 4202534-5
* LCCN: sh85077676
* NKC: ph117713

 |
Die **Nelsonrivier** (Engels: *Nelson River*; Frans: *Fleuve Nelson*) is 'n groot noordoos-vloeiende rivier in Kanada. Die Nelsonrivier het 'n lengte van 644 km en vloei deur die Kanadese provinsie Manitoba. Die rivier dreineer die Winnipegmeer en vloei vir sowat 644 km voordat dit in die Hudsonbaai uitmond. Sy volle lengte (insluitende die Saskatchewanrivier en Bowrivier) is 2 575 km, sy gemiddelde afloop beloop 2 370 m³/s en sy stroomgebied streek oor sowat 1 072 300 km², waarvan 180 000 km² in die Verenigde State.

Kaart van die hidro-elektriese projek langs die Nelsonrivier
Die Nelsonrivier ontspring in die Winnipegmeer in Manitoba en vloei in 'n noordoostelike rigting, voordat dit in die Hudsonbaai uitmond. Aan die monding van die Nelsonrivier het vanaf 1912 tot 1918 die hawedorp Port Nelson bestaan, maar dit is intussen verlate en nou 'n spookdorp.

Sedert 1977 word sowat 60% van die parallel vloeiende Churchillrivier se water in die Nelsonrivier omgelei – sowat 760 m³/s. Die gemiddelde afloop aan die Nelsonrivier se monding het as gevolg van die hidro-elektriese projek van voorheen 2 370 m³/s tot nou 3 130 m³/s gestyg.

Die Nelsonrivier het sy naam aan die Engelse ontdekkingsreisiger Thomas Button, wat in 1612 aan sy monding oorwinter het, te danke. Hy het die rivier na Robert Nelson, 'n seevaarder wat daar dood is, genoem. Om beheer oor die Nelsonrivier is tydens die koloniale tydperk geveg, aangesien dit 'n belangrike vervoerpad in die pelshandel van die streek was.
**Swiegers**, **Zwiegers** of **Swiger** is 'n Afrikaanse van wat algemeen onder Afrikaners voorkom. Die stamvader van die van in Suid-Afrika was Johann Valentin Schwieger wat op 16 Julie 1729 in Badersleben in Pruise (teenswoordig die deelstaat Sakse-Anhalt in Duitsland) gebore is en op 20 Julie 1729 in die Evangelische Kirche in Badersleben gedoop is. Hy sluit op die ouderdom van 29 by die Verenigde Oos-Indiese Kompanjie as soldaat aan en arriveer in 1756 met die skip *Lekkerlust* aan die Kaap. Hy trou op 27 Februarie 1763 met Elsie Sophia Visser. Hulle het 'n seun, Godliep Swiger, van wie se seuns − naamlik Reynier Adrian Swiger, Jan Hendrik Zwiegers, en Godliep Swiegers − alle Swigers, Zwiegerse, en Swiegerse respektiewelik in Suid-Afrika afstam.

Mense
-----

* Abrie Swiegers, skrywer
* André Swiegers (gebore 1958), Suid-Afrikaanse sanger en liedjieskrywer
* Emile Swiegers, leidkitaarspeler in die Afrikaanse musiekgroep Die Tuindwergies
* Jean Swiegers, tromspeler in die Afrikaanse musiekgroep Die Tuindwergies
* Marlene Zwiegers, aktrise en regisseuse

|  |  |
| --- | --- |
|  | Surname listSjabloon:SHORTDESC:Surname listHierdie bladsy bevat 'n lys van mense met die van **Swiegers**. As 'n interne skakel u hierheen gelei het, kan u oorweeg om die skakel te wysig deur die persoon se voornaam by die skakel te voeg.  |
Die **slag van Dwarsvlei** het plaasgevind op 11 Julie 1900 in die distrik van Krugersdorp. Die Boeremagte onder aanvoering van genl. Sarel Oosthuizen (bekend as die Rooibul van Krugersdorp) het die Engelse aangeval op Oosthuizen se plaas. Die Boeremagte was omtrent 150 sterk en met 'n verskeidenheid gewere soos Mausers, Lee-Metfords, Martini-Henry's en selfs Guedesse bewapen. Die Engelse konvooi het bestaan uit ongeveer 2 000 soldate onder Smith-Dorrien.

Die Boeremagte het ten spyte van hulle getalle hewige weerstand gebied. Die geveg het heeldag geduur en teen skemer het Oosthuizen saam met slegs 'n paar burgers besluit om die Engelse se kanonne te probeer buit. In hierdie laaste fase van die veldslag is Oosthuizen swaar gewond.

Die Engelse het toe onttrek vanaf die slagveld en word dit gesien as 'n Boereoorwinning, maar die prys wat daarvoor betaal is was groot aangesien Oosthuizen een van die knapste boereoffissiere was en net 'n maand later gesterf het weens sy wonde wat hy opgedoen het by Dwarsvlei. Die Boeremag was ook te swak om die Engelse onttrekking te ontwrig.

Die aksie by Dwarsvlei was deel van genl. De la Rey se strategie en het saamgeval met die gevegte by Silkaatsnek en Onderstepoort op dieselfde dag. Genl. Oosthuizen se optrede het ook verhoed dat die Engelse genl. De la Rey kon gaan lastig val met versterkings terwyl hy besig was om die Engelse aan te val by Silkaatsnek.

Sien ook
--------

* Skermutselinge van die Tweede Vryheidsoorlog

Verdere naleeswerk
------------------

* Die Rooi Bul van Krugersdorp, veggeneraal S.F. Oosthuizen deur Isak Heath, Centurion, 1999.
’n Bladsy uit die *Izbornik Swjatoslawa*.
**Swjatoslaf II** (Russies: Святослав Ярославич; 1027–1076) het van 1073 tot met sy dood as grootprins oor Kiëf-Roes regeer. Hy was die seun van Jaroslaf die Wyse.

Ná die dood van sy pa het hy en sy broers Wsewolod en Isjaslaf saamgespan en Kiëf-Roes tot in 1072 regeer. In 1067 het hulle Wseslaf van Polotsk verslaan en hom gevange geneem. ’n Jaar later is die broers egter deur Polotsk verslaan. Ná ’n ruk het Swjatoslaf met ’n kleiner leër teruggekeer en Polotsk verslaan, wat sy aansien by die bevolking aansienlik laat styg het.

Swjatoslaf se eerste vrou se naam was Kilikia; sy was moontlik ’n Kaukasiese prinses. Hul seuns was Oleg, Gleb, Roman en Dawid. In 1072 is hy met Oda, ’n dogter van ene graaf Lippold, getroud. Hulle het ’n seun, Jaroslaf, en moontlik ’n dogter gehad.

In 1073 het daar ’n einde gekom aan die gesamentlike mag toe Swjatoslaf, met sy jonger broer Wsewolod se steun, sy broer Isjaslaf van sy mag ontneem en self sy plek inneem.

Drie jaar later is die *Izbornik Swjatoslawa* op sy versoek saamgestel. Dit is een van die oudste Oud-Oos-Slawiese tekste en is ’n versameling artikels oor grammatika, logika, poësie, raaisels en kerklike tekste. Die boek bevat ’n miniatuur van Swajatoslaf self, saam met sy tweede vrou, Oda, en sy seuns.
**Dooievlei** is 'n wit kleivlakte naby Sossusvlei in die Namib-Naukluft Nasionale Park in Namibië. Dooievlei word deur van die hoogste duine ter wêreld omring. Die duine lê op 'n terras van sandsteen en is 300 tot 400 meter hoog.

Die kleivlakte is na reënval deur oorstromings van die Tsauchab gevorm. Dit het vlak poele veroorsaak waarin die kameeldorings (*Acacia erioloba*) kon groei. Toe die klimaat verander, is die gebied deur droogte geteister. Sandduine omring die vlakte wat die water van die rivier blokkeer. Omdat daar te min water by die bome uitkom, het dit gesterf. Desondanks is daar wel plante wel as gevolg van die oggendmis se vog oorleef (soos die salsola en inara). 

Die "geraamtes" van die oorblywende bome, wat ongeveer 900 jaar oud blyk te wees, is deur die son swart gebak. Hoewel hulle nie versteen is nie, vergaan hulle ook nie omdat dit te droog is.

Fotogalery
----------

* Dooievlei
* Dooie bome voor 'n oranje duin
* Duin in Dooievlei
* Dooie kameeldorings
* Nog een
* En nog meer
* Weer een
* Duine
* Grond in Dooievlei
* Gebarste aarde

Koördinate: 24°45′48″S 15°17′41″O﻿ / ﻿24.76333°S 15.29472°O﻿ / -24.76333; 15.29472
**Petronella (Nellie) du Toit** (\* 17 Desember 1929 in Pietersburg, Transvaal; † 29 Julie 2018) was 'n Suid-Afrikaanse liriese sopraan. Sy is op 29 Julie 2018 oorlede nadat sy 'n rukkie lank longontsteking gehad het. Van haar moeder, wat self baie musikaal was, het sy haar eerste onderrig in sang en musiek ontvang. Ná matriek het sy by die Suid-Afrikaanse Musiekkollege in Kaapstad ingeskryf en is verder deur Adelheid Armhold en Gregorio Fiasconaro onderrig.

Aan die einde *van* 1952 het sy die Diploma in Opera met lof verwerf en die volgende jaar na Londen vertrek, waar sy haar studies onder Tatiana Makushina voortgesit het, asook rolle in *Le Nozze di Figaro* en *La Cenerentola* vir die English National Opera vertolk het. Ná haar terugkeer na Suid-Afrika het sy saam met die beroemde tenoor Marcel Mittrisch 'n toer deur die land onderneem met die oog op die verwerwing van 'n lisensiaat in sang. Sy het haar studie voortgesit aan die Universiteit van Suid-Afrika. Op grond van haar prestasie in dié studie het sy 'n Unisa-beurs ontvang, wat haar in staat gestel het om weer oorsee te gaan studeer – dié keer in Wene onder Maria Hittorff.

Na haar terugkeer was sy aktief betrokke by opera-opvoerings dwarsdeur Suid-Afrika. Die Nederburg-operaprys is reeds drie keer aan haar toegeken – die laaste keer vir haar vertolking van Tosca in 'n produksie van Sukovs. Dié toekenning is ook 'n aanduiding van haar beheersing van dramatiese rolle.

Hoogtepunte in haar loopbaan was haar deelname aan die première van Henk Badings se radiofoniese opera *Asterion* (N.P. van Wyk Louw, 1958) en in 1970 aan die *Ballade van die Bloeddorstige Jagter* (G.A. Watermeyer) van dieselfde komponis. In 1972 het sy sesde geëindig in die *Madame Butterfly*-kompetisie in Japan. Etlike operarolle het sy herhaaldelik gesing, byvoorbeeld Madama Butterfly, wat sy meer as honderd keer gesing het, Mimi in *La Bohème,* Violetta in *La Traviata,* Lucia in *Lucia di Lammermoor* en Norma in die gelyknamige opera. Ook die Lieder-kuns het sy nooit verwaarloos nie en het dikwels in Liederkonserte opgetree en radiouitvoerings gegee.

Bronnelys
---------

* *Wêreldspektrum*, Vol. 5, 180-181, ISBN 0 908409 46 X

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* LCCN: no2006037137
* VIAF: 36667596
* WorldCat Identities: lccn-no2006037137

 |