recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Capitec Bank** is 'n Suid-Afrikaanse handelsbank wat gestig is in Stellenbosch, Wes-Kaap en wat se hoofkantoor nog steeds gebasseer is in Stellenbosch, met addisionele operasionele takke in Bellville en Johannesburg. Dit is een van die plaaslikbeheerde banke wat deur die Reserwebank, wat Suid-Afrikaanse banke reguleer, gelisensieer is. Dit het tot stand gekom op 1 Maart 2001 en is op 18 Februarie 2002 op die JSE gelys.

Capitec is deur Jannie Mouton, Michiel le Roux en Riaan Stassen gestig. Capitec het vier grondbeginsels: Eenvoud, waarde vir geld, toegangklikheid en kliëntervaring.

Oorsig
------

Capitec word as 'n kleinhandelsbank bedryf met die doel om bankwese te vereenvoudig. Hulle bedien individuele kliënte en besighede, maar bied nie besigheidsbankdienste vir beslote korporasies, maatskappye, vennootskappe of trusts nie. Die bank se hoof- finansiële beampte, André du Plessis, het in 2019 berig dat hulle 840 handelstakke (14 meer as 2018) landswyd bedryf met meer as 300 banktakke wat Sondae oop is. Capitec het oor die 3 418 OTM's (hulle eie en deur vennootskappe) en 12,6 miljoen aktiewe kliënte. Van hierdie kliënte is 2,9 miljoen aktiewe toepgebruikers en 4,7 miljoen gebruik USSD-kodes. Capitec het ook meer as 360 000 aktiewe begrafnispolisse.

Die bank bied 'n *Global One*-rekening, wat transaksie-, spaar-, kredietfasiliteite en 'n kredietkaat in 'n enkele produk aan kliënte bied. Capitec se bruto leningsboek staan op R60,25 miljard. R2,16 miljard van die lenings is drie maande of minder agterstallig. 4,7 miljoen van Capitec se kliënte het nou saam R81,4 miljard se deposito's by die bank.

Capitec het in 2019 Mercantile Bank vir R3,2 miljard by *Caixa Geral de Depósitos*, 'n Portugese bank, aangekoop met die oog op besigheidsbankdienste.

Sien ook
--------

* PSG
* ABSA
* Standard Bank
* FNB
* Nedbank
**Hezbollah** (Arabies: حزب الله, baie keer ook *Hizbullah*, *Hizb-Allah* of *Hisbollah* geskryf, letterlik "Party van God/Allah") is 'n Islamitiese Libanese Organisasie. Dit het in 1982 ontstaan deur die samesmelting van verskeie Sjiïtiese groepe om teen die Israeliese Inval in Libanon te veg. Dit word blykbaar finansieel en ideologies deur Iran ondersteun.

In Libanon is dit enersyds 'n politieke party wat sedert 1992 ook in die parlement verteenwoordig word. Tans het hulle 12 van die 128 parlementslede. Die minister van energiesake in die huidige Libanese Regering is lid van die party. Aan die anderkant beskik dit egter ook oor paramilitêre eenhede wat veral in die suide van die land onafhanklik van staatsbeheer optree. Hezbollah streef ook sosiaal-politieke doelstellings soos gesondheid, opvoeding en media na. Hezbollah word tans deur Hassan Nasrallah gelei.

Die Verenigde State en 'n paar ander lande beskou Hezbollah as 'n Terroriste organisasie.

Oorsig
------

### Ontstaan

Sjiïtiese gebiede in Libanon.
In 1982, kort na die Israeliese besetting van Suid-Libanon word Hezbollah uit radikale elemente van die Sjiïtiese Amal-Beweging en verskeie kleiner groepe gevorm. Nadat dit aanvanklik aan die kant van die Amal-militêre teen die Israeliese weermag in Libanon geveg het, ontstaan daar in 1985 swaar gevegte tussen die deur Iran ondersteunde Hezbollah en Amal wat weer deur Sirië ondersteun is. Die einde van die Libanese Burgeroorlog lei opnuut tot versoening tussen die twee Sjiïtiese militêre groepe. Hulle politieke vleuels het ondertussen ook 'n verkiesingsooreenkoms aangegaan.

### Finansiering

Hezbollah word gefinansier deur hoofsaaklik onverklaarde donateurs asook deur Iran wat maandeliks tot 50 miljoen euro aan Hezbollah skenk. Baie van Hezbollah se wapens kom ook uit Iran.
**The Good News International Ministries** (**GNIM**), algemeen bekende toponiem bekend as die **Malindi-kultus** (en voorheen as **Servant P.N. Mackenzie Ministries**), is 'n nuwe godsdienstige beweging. Dit word soms beskryf as Christen, maar wyk grootliks af van die hoofstroom Nicea Christendom. GNIM is gebaseer in Shakahola, Magarini sub-distrik, Kilifi Distrik, Kenia en is gesamentlik deur Paul Nthenge Mackenzie (ook Makenzi gespel) en sy vrou in 2003 gestig.

Die groep het in April 2023 internasionale aandag getrek, toe dit onthul is dat Mackenzie na bewering sy volgelinge oortuig het dat ’n hongerdood die pad na saligmaking is, wat gelei het tot die dood van minstens 103 mense. Die groep, wat dikwels as 'n kultus beskryf word, is anti-Westers, wat geriewe soos gesondheidsorg, onderwys en sport afmaak as "euwels van die Westerse lewe", en met Mackenzie wat die Verenigde State, Verenigde Nasies en die Katolieke Kerk veroordeel as die "gereedskap van Satan". Die groep wy ook baie van sy leringe aan die eindtyd. Hulle gee voor om volgelinge te wees van die Eindtydboodskap van William Branham. Moordspeurders wat die saak ondersoek, het gesê die groep is deur Branham se leerstellings geradikaliseer, wat tot hul dood gelei het.

Mackenzie het die GNIM in 2003 gestig en 'n groot aanhang opgebou, hoofsaaklik as gevolg van die suksesvolle oortuiging van sy volgelinge dat hy direk met God kan praat. Begin in die laat 2010's, het Mackenzie se kerk 'n hernude golf van ondersoek oor die interne praktyke van die owerhede begin ontvang. In 2017 het Mackenzie en sy vrou verskeie aanklagte met betrekking tot die kerk in die gesig gestaar. Hy is getugtig omdat hy studente aangehits het om hul opvoeding te laat vaar, nadat hy dit as "goddeloos" aan die kaak gestel het, asook om genoemde kinders te radikaliseer en mediese sorg daarna geweier het. Verskeie kinders het as gevolg daarvan gesterf en in 2017 is 93 kinders deur regeringsowerhede uit die kultus gered. Na nog 'n arrestasie in 2019 het hy Malindi verlaat en na die Shakahola-woud gegaan waar die massa-hongersnood in 2023 plaasgevind het. Volgelinge van die kultus het in verskeie afgesonderde nedersettings in 'n 800-akker gebied in die Shakahola-woud gewoon. Paul Mackenzie is op 14 April 2023 weens die jongste sterftes in hegtenis geneem.
'n Tipiese proevertrek in 'n wynmakery.
**Wyntoerisme, vinitoerisme** of **enotoerisme** verwys na toerisme wat die proe, verbruik of aankoop van wyn, dikwels by die bron van die wyn self, insluit. Waar ander soorte toerisme dikwels passief van aard is, kan enotoerisme bestaan uit besoeke aan wynkelders, wynproe, wingerde of selfs aktief aan die oes deelneem. 

'n Wynmuseum in Graffigna, San Juan, Argentinië

Geskiedenis
-----------

Wyntoerisme is 'n betreklik nuwe vorm van toerisme. Die geskiedenis wissel baie van streek tot streek, maar op plekke soos die Napa-vallei AVA en Wine Country het dit sterk gegroei sedert 'n gesamentlike bemarkingspoging in 1975 geïmplementeer is.

Ander streke, soos Katalonië, Spanje, het eers in die middel van die 2000's begin met hul wynbemarking, met die fokus veral op hoe dit 'n alternatiewe vorm van toerisme kan wees vir die strande waarvoor Spanje algemeen bekend is.

Tans
----

Die industrie rondom wyntoerisme het gedurende die eerste dekade van die 21ste eeu aansienlik gegroei. In die Verenigde State het 27 miljoen reisigers, oftewel 17% van die Amerikaanse ontspanningsreisigers, aan kulinêre of wynverwante aktiwiteite deelgeneem. In Italië is die syfer ongeveer vyf miljoen reisigers, met 'n inkomste van 2,5 miljard euro. 

"Enotoerismedag" word elke jaar op die tweede Sondag van November gevier om kelderbesoeke in Duitsland, Oostenryk, Slowenië, Spanje, Frankryk, Griekeland, Hongarye, Italië en Portugal te bevorder. In Noord-Amerika is die eerste wyntoerismedag vir 11 Mei 2013 gestig met gebeure wat regoor die kontinent geskeduleer is.

Chili het die afgelope paar jaar sy wyntoerismebedryf laat groei, met 'n aantal toerismeroetes wat regoor die land geopen is, verskeie van hulle bied ook oornagverblyf aan.

Die meeste besoeke aan wynmakers vind plaas op of naby die perseel waar die wyn geproduseer word. Besoekers leer gewoonlik die geskiedenis van die kelder, kyk hoe die wyn gemaak word en proe dan die wyne. By sommige wynkelders word verblyf in 'n klein gastehuis by die kelder aangebied. Baie besoekers koop die wyne wat deur die wynmakery op die perseel vervaardig word, en is verantwoordelik vir tot 33% van hul jaarlikse verkope. 

Baie klein, lae produksiestreke soos Priorat, Katalonië fokus op klein, intieme besoeke met die eienaar as gasheer en sluit wandelinge deur die wingerde in om besoekers te help om die unieke eienskappe van die streek te verstaan. 

Meer uitgebreide proeë kan horisontale en vertikale proeë insluit, sowel as volledige maaltye wat die wyne voorop vertoon. 

Namate die wyntoerismebedryf ryp geword het, is bykomende aktiwiteite by besoeke bygevoeg soos om op elektriese hulpfietse te trap, genaamd 'burricleta'.

Toekoms
-------

Die meeste toerisme-agentskappe beskou dit as 'n segment van die bedryf met 'n geweldige groeipotensiaal en meld dat dit in sommige streke slegs 20% van sy volle potensiaal funksioneer.
**Manchester-lughawe** is 'n internasionale lughawe by Ringway, Manchester, Engeland, 14 km of 8,6 myl suidwes van Manchester se middestad. In 2019 was dit die derde besigste lughawe in die Verenigde Koninkryk wat passasiersgetalle betref en die besigste van diegene wat nie Londen bedien nie.

Die lughawe bestaan uit drie passasiersterminale en 'n vragterminaal, en is die enigste lughawe in die Verenigde Koninkryk buiten Heathrow-lughawe wat twee aanloopbane oor 2 999 meter in lengte bedryf. Manchester-lughawe beslaan 'n oppervlakte van 560 hektaar en het vlugte na 199 bestemmings, wat die lughawe wêreldwyd dertiende plaas vir totale bestemmings wat bedien word.

Nadat dit op 25 Junie 1938 amptelik geopen is, het dit aanvanklik bekend gestaan as **Ringway Airport**, 'n naam wat steeds in plaaslike gebruik is. Tydens die Tweede Wêreldoorlog was dit 'n basis vir die Britse Lugmag (Royal Air Force), as RAF Ringway. Die lughawe word besit en bestuur deur die Manchester Airport Holdings, 'n beheermaatskappy wat besit word deur die Australiese finansieringshuis IFM Investors en die tien metropolitaanse stadsrade van Groter Manchester, met Manchester Stadsraad wat die grootste belang besit. Ringway, waarna die lughawe vernoem is, is 'n dorpie met 'n paar geboue en 'n kerk aan die westelike rand van die lughawe.

Manchester-lughawe vanuit die suidweste gesien

Passasiersterminale
-------------------

* Terminaal 1Terminaal 1
* Inweegarea by Terminaal 2Inweegarea by Terminaal 2
* Terminaal 3Terminaal 3

Manchester-lughawe het drie passasiersterminale. Terminale 1 en 2 word deur die *skylink* verbind, met outomatiese rolloopvlakke om passasiers te help met die 10–15 minute se stap. Terminaal 3 is aan Terminaal 1 gekoppel en die *skylink* deur 'n bedekte wandelpad. Die *"skylink"* verbind ook die terminale met die lughawe-treinstasiekompleks (bekend as *"The Station"*) en die Radisson BLU Hotel. Skylink 1 is in 1993 geopen. Skylink 2 het in September 1996 saam met die Radisson geopen.
TT3, die grafkelder van die ambagsman Pasjedoe.
Die Thebaanse Dodeakker is aan die westeroewer van die Nylrivier in Egipte geleë, oorkant Luxor. Daar is talle grafkelders benewens die bekendstes in die Vallei van die Konings en Vallei van die Koninginne. Hulle word algemeen die **Grafkelders van die Adellikes** genoem en bevat van die oorblyfsels van sommige magtige amptenare en ander mense van die antieke stad.

Daar is minstens 415 aangetekende grafkelders met die letter **TT** (vir "Thebaanse Tombe") vooraan. Daar is ander grafkelders waarvan die ligging verlore gegaan het of wat nie aan die nodige vereiste vir dié klassifikasie voldoen nie, soos die MMA-grafkelders (MMA staan vir *Metropolitan Museum of Art*). Baie Thebaanse grafte het "grafkeëls" oor die ingang na die grafkelder se kapel gehad. Tydens die Nuwe Ryk is die titel en naam van die grafeienaar daarop aangebring, soms saam met 'n kort gebed. Van die 400 aangetekende stelle keëls kom net 80 van grafkelders wat gekatalogiseer is.

Die nommeringstelsel is die eerste keer deur Arthur Weigall gepubliseer in sy *Report on the Tombs of Shêkh Abd’ el Gûrneh and el Assasîf* van 1908. Dit is deur latere skrywers gevolg. Die grafkelders is nie volgens enige topografiese volgorde genommer nie, maar volgens die volgorde waarin hulle ontdek is.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
Die opstal van die historiese plaas **Kromme Rhee** huisves die provinsie Wes-Kaap se opleidingsinstituut vir provinsiale en munisipale amptenare.

Ligging
-------

Kromme Rhee lê naby Stellenbosch tussen Koelenhof en Elsenburg. Die toegangspad tot die plaas is in Kromme Rheeweg, 'n verbindingspad tussen die paaie R304- en R44-streeksroetes. Aan die oostekant van die plaas vloei die Klippiesrivier, 'n sytak van die Plankenburgrivier.

Geskiedenis
-----------

Die plaas en die geboue daarop is van kulturele, historiese en argitektoniese belang. In 1698 is die plaas toegeken aan Hans P. Melchior. Van 1733 tot 1752 was Arnoldus Maasdorp, 'n heemraad van Stellenbosch, die eienaar. Dirk de Vos bou in 1759 die H-vormige huis. Dit is twee maal ernstig deur brand beskadig en beide kere goed herstel. Dit het een van die oudste gewels in die Boland. Van 1807 tot 1811 was Piet Retief die eienaar. Gideon Joubert plaas in 1825 'n gewel op 'n gebou langs die huis van 1759. In 1950 is dit gerestoureer. Vanaf 1964 is die plaas gebruik as opleidingsentrum vir plaasarbeiders. Kursusse in wingerd- en akkerbou, sagtevrugte- en veeboerdery, die instandhouding van plaasgeboue, -gereedskap en kulturele ontwikkeling van die landelike bevolking is aangebied. In 1999 het dr. Richard E. van der Ross die bestaande kollege geopen.

Bibliografie
------------

* Fransen, Hans: A guide to the old buildings of the Cape. A survey of extant architecture from before c1910 in the area of Cape Town, Calvinia, Colesberg, Uitenhage. Kaapstad: Jonathan Ball, 2004. ISBN 1-86842-191-0
* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 6. Kaapstad: Nasou, 1972. ISBN 0-625-00322-5
* Walton, James: Homesteads and villages of South Africa. Pretoria: J.L. van Schaik, 1952.
Die Rhodes-gedenkteken in Kaapstad.
Die Rhodes-gedenkteken in Kaapstad.
Die **Rhodes-gedenkteken** in Kaapstad herdenk die Britse imperialis en Suider-Afrikaanse sakeman en politikus Cecil John Rhodes.

Dit lê baie opvallend aan die voet van Duiwelspiek, in die Groote Schuur-landgoed in Rondebosch en langs die Upper Campus van die Universiteit van Kaapstad. Teenswoordig is dit deel van die Tafelberg Nasionale Park. Die De Waalrylaan, die M3, loop langs die monument verby. Op die besondere prominente ligging is besluit is deur sir Herbert Baker en sir Rudyard Kipling. Dit het 'n noordoostelike uitsig oor die stad en op 'n helder dag kan tot die Helderberg en die Hottentots-Hollandberge gesien word.

Die doel van die ontwerp deur Francis Edward Masey en sir Herbert Baker was dat die monument Rhodes se ambisie, rustelose energie en dinamiese krag moes uitbeeld en dat die monument soos 'n Griekse tempel sal lyk. Onder op die halfsirkelvormige terras staan 'n brons ruiterstandbeeld genaamd Physical energy deur die beeldhouer George Frederic Watts. Nege-en-veertig trappe (een vir elke jaar van Rhodes se lewe) lei na die rostrum. Langs die trappe is granietmure met op elke muur vier leeus in brons wat oor die stad uitkyk deur John Macallen Swan. Die U-vormige monument bestaan uit Doriese suile met 'n borsbeeld van Rhodes, ook deur J.M. Swan. In die breedte bo die pilare staan geskryf: "*To the spirit and life work of Cecil John Rhodes who loved and served South Africa 1853–1902*". Uitgekerf in die klip onder die borsbeeld is die bewoording "*The immense and brooding spirit still shall quicken and control living. He was the land and dead his soul shall be her soul*". Dit kom uit Kipling se gedig "The burial" van 1902.

Die monument is betaal deur die inwoners van Kaapstad en opgerig tussen die jare 1905 en 1908. Italiaanse vakmanne het die groot wit granietblokke op Tafelberg en in die Paarl vir die monument voorberei. Op 5 Julie 1912 is die monument onthul.

Tydens daglig is die monument oop vir besoekers. By uitsondering is dit al gebruik vir buitelug-konserte. Soms word 'n kerkdiens met sonsopkoms tydens Paasfees gehou. Dit is 'n besonder gewilde punt om foto's en films te maak van geleenthede soos huwelike en van die uitsig op Kaapstad.

Sien ook
--------

* Cecil John Rhodes-standbeelde
* RhodesMustFall

Bibliografie
------------

* Lantern, jaargang 29, nr. 3, September 1980. ISSN 0023-8422
* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 9. Kaapstad: Nasou, 1973.
**Opium** (wetenskaplike naam: *Lachryma Papaveris*) is gedroogde stabiele dispersie (emulsie) van polimeermikrodeeltjies in 'n waterige medium wat verkry word van die saadkapsules van die papawerplant *Papaver somniferum*. Ongeveer 12 persent van opium bestaan uit die pynstillende alkaloïde morfien, wat chemies verwerk word om heroïen en ander sintetiese opioïede te vervaardig vir medisinale gebruik en vir onwettige dwelmhandel. Dit bevat ook die nou-verwante opiate *kodeïen* en *teïbien*, en nie-pynstillende alkaloïede soos *papaverien* en *noscapine*. Die tradisionele, arbeidsintensiewe metode om die emulsie te verkry, is om die onvolwasse saadpeule (vrugte) met die hand te krap; die lateks lek uit en droog tot 'n taai geelagtige oorskot wat later afgeskraap en ontwater word. 

Vir onwettige dwelmhandel word die morfien uit die opiumlateks onttrek, wat die gewig met 88% verminder. Dit word dan omgeskakel na heroïen, wat byna twee keer so sterk is, en die waarde met 'n soortgelyke faktor verhoog. Die verminderde gewig en grootmaat maak dit makliker om te smokkel.

Moderne produksie en gebruik
----------------------------

Opium is gedurende die vroeë 20ste eeu in baie lande verbied, wat gelei het tot die moderne patroon van opiumproduksie as 'n voorloper vir onwettige dwelmmiddels vir ontspanning of streng gereguleerde, hoogs belaste wettige voorskrifmedisyne. In 1980 het 2000 ton opium alle wettige en onwettige gebruike voorsien. Die wêreldwye produksie in 2006 was 6610 ton - ongeveer 'n vyfde van die produksie in 1906, sedertdien het opiumproduksie gedaal.

Onlangs het opiumproduksie aansienlik toegeneem en het in 2002 5000 ton oorskry en in Afghanistan 8600 ton. In 2014 het produksie in die Goue Driehoek 840 ton beloop. Die produksie sal na verwagting in 2015 en daarna toeneem namate nuwe, verbeterde sade na Afghanistan gebring word. Die Wêreldgesondheidsorganisasie het beraam dat die huidige produksie van opium vyfvoudig sal moet toeneem, ingenome die totale algemene mediese behoeftes wêreldwyd.
**Mohammad ibn Saoed** (Arabies: محمد بن سعود; oorlede 1765), ook bekend as **Ibn Saoed**, was die emir van Dirija en word beskou as die stigter van die Eerste Saoediese Staat en die Huis van Saoed. Die huis is tegnies na sy pa, Saoed ibn Mohammad ibn Moeqrin, genoem.

Die vlag van die Eerste Saoediese Staat.
Ibn Saoed se familie kan teruggespoor word na die stamme Banoe Aoedi en Hanifa, maar ondanks wanopvattings was Mohammad ibn Saoed nie ’n nomadiese bedoeïen of ’n stamhoof nie. Hy was die hoof (*emir*) van ’n landbounedersetting naby die hedendaagse Riaad met die naam Dirija. Hy was ook ’n vaardige en ambisieuse vegter.

Terwyl hy onder die heerskappy van die Ottomaanse Ryk was, was Ibn Saoed die stigter van wat later as die Eerste Saoediese Staat bekend geword het. Die manier waarop hy sy regering – wat op Islamitiese beginsels gebaseer was – saamgestel het, dien vandag nog as model vir die heersers van die Huis van Saoed. Hy het tot met sy dood in 1765 regeer. Hy is as emir opgevolg deur sy seun, Abdoel Aziz bin Mohammad.

Bronne
------

* Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 1143969863
* LCCN: no95012509
* TDVİA: muhammed-b-suud
* VIAF: 78360252
* WorldCat Identities: lccn-no95012509

 |
**Mohammed se eerste openbaring** was volgens Islam toe die aartsengel Gabriël aan die profeet Mohammed verskyn het en ’n vers uit die Koran aan hom geopenbaar het. Dit het gebeur in ’n grot met die naam Hira op die berg Jabal an-Nour, naby Mekka.

Volgens die sira, die biografie van Mohammed, het Gabriël aan hom verskyn en hom opdrag gegee om die eerste verse van soera 96 van die Koran te lees. Mohammed se ondervinding word in die Koran beskryf:

Die ingang tot die Hira-grot.

> *Dit is niks anders nie as ’n geopenbaarde openbaring – Een, Sterk in Mag, het hom onderrig, die Heer van Krag. Daarom het hy dan ook volmaaktheid bereik. En hy is in die hoogste punt van die horison; hy het nader en nader gereik; en hy was maar twee booglengtes verwyder, of selfs nog nader.*
> – Koran, Soera 53:4–9
> 
> 
>

Voor die openbaring
-------------------

Mohammed is in Mekka gebore en grootgemaak. Teen die tyd dat hy byna 40 was, het hy baie ure alleen deurgebring deur te bid en oor die aspekte van die skepping na te dink. Hy was bekommerd oor die "onkunde oor goddelike leiding", maatskaplike onrus, ongeregtigheid, diskriminasie (veral teen vroue), onmin tussen stamme en die uitbuiting deur stamowerhede wat in die voor-Islamitiese Arabië geheers het. Die morele agteruitgang van sy medemens en sy eie soeke na ’n ware godsdiens het dit verder aangeblaas, met die gevolg dat hy hom van tyd tot tyd na die grot Hira naby Mekka teruggetrek het om te bepeins en na te dink.

Volgens die Islamitiese tradisie het Mohammed in dié tyd drome met spirituele betekenis begin kry wat bewaarheid is, en dit was die begin van sy goddelike openbaring.

Die eerste openbaring
---------------------

Volgens die Islamitiese tradisie het die aartsengel Gabriël op so ’n geleentheid in die jaar 610 n.C. aan hom verskyn en gesê: "Lees." Daarop het hy geantwoord: "Ek kan nie lees nie." Gabriël het hom toe omhels. Dit het nog twee keer gebeur, waarna die engel hom beveel het om die volgende verse te lees:

> *Lees in die Naam van u Heer, die Skepper – wat die mens uit ’n bloeddruppel skep. Lees, want u Heer is die mees Eerbiedwaardige, wat deur middel van die pen onderrig, die mens leer wat hy nie geken het nie.*
> – Koran, Soera 96:1–5
> 
> 
>

Ná die openbaring
-----------------

Verwonderd oor dié ondervinding het Mohammed huis toe gegaan, waar hy deur sy vrou Khadijah vertroos is. Sy het hom na haar neef Waraqah ibn Nawfal geneem, wat vertroud was met Joodse en Christelike geskrifte. Nadat Mohammed vir hom vertel het wat gebeur het, het Waraqah hom volgens Islamitiese tradisie oortuig dat die openbaring van God was. Waraqah het hom egter gewaarsku dat sy mense hom sou verdryf.

Later het ’n tweede openbaring gevolg. Mohammed het ’n stem uit die lug gehoor en Gabriël gesien waar hy "tussen die lug en die aarde" sit, en die openbaring is voortgesit met die eerste verse van soera 74.

Daar is twyfel oor die tydperk tussen die eerste en tweede openbaring. Volgens die profeet se vroegste biograaf, Ibn Ishaq, het drie jaar verloop van die eerste openbaring totdat Mohammed in die openbaar begin preek het. Bukhari meen soera 74 is die tweede openbaring, maar baie glo dit was soera 68.
***My Verhaal*** is Franja du Plessis se debuutalbum, uitgereik op 8 Julie 2016. Haar eerste enkelsnit op die album, *Stad van Verlange*, is binne twee maande na sy vrystelling reeds deur meer as 200 000 mense op YouTube gekyk. Op 22 Junie 2018 behaal die video 1 miljoen kyke op YouTube. Haar tweede enkelsnit "Ek Kan Nie Ophou Kyk" behaal ook 1 miljoen kyke op YouTube in Julie 2018. 

Al sestien snitte kom uit Franja se eie pen. Die titelsnit, *My verhaal* bied 'n uitnodiging aan die luisteraar om Franja se lewensverhaal deur middel van al haar liedjies beter te kan leer ken. Die soet en die suur van verhoudings word albei binne die oorhoofse liefdestema van hierdie album aangespreek. *Stad van verlange* vertel die verhaal van onbeantwoorde liefde wat na afloop van baie jare weer herroep word. 

Die ballade *Regte een* vertel die verhaal van elke mens se soeke na 'n lewensmaat en 'n sielsgenoot. Die album bevat ook die lied *In twee geskeur*, wat spesiaal deur Franja geskryf is vir die musiekrolprent As jy sing, waarin sy die rol van Marna de Jager vertolk het. 

*My Verhaal* behaal platinumstatus met meer as 40 000 eenhede reeds verkoop.

Snitlys
-------

| Nr. | Titel | Skrywer(s) | Speeltyd |
| --- | --- | --- | --- |
| 1. | "Stad van Verlange" | Franja du Plessis | 3:52 |
| 2. | "My Verhaal" | Franja du Plessis | 2:55 |
| 3. | "Dra Jou Hart" | Franja du Plessis | 3:42 |
| 4. | "Ek Kan Nie Ophou Kyk" | Franja du Plessis | 3:18 |
| 5. | "Regte Een" | Franja du Plessis | 4:03 |
| 6. | "Kom Klim Nou Uit" | Franja du Plessis | 3:20 |
| 7. | "In Twee Geskeur" | Franja du Plessis | 3:38 |
| 8. | "My Gunsteling" | Franja du Plessis | 3:49 |
| 9. | "Dorp Rooi Verf" | Franja du Plessis | 2:48 |
| 10. | "Behoort Aan Jou" | Franja du Plessis | 3:36 |
| 11. | "Terug Na Die Begin" | Franja du Plessis | 4:02 |
| 12. | "'n Beter Plek" | Franja du Plessis | 4:37 |
| 13. | "Mooier As 'n Mens" | Franja du Plessis | 2:54 |
| 14. | "Wil Jou Hart Nooit Breek" | Franja du Plessis | 3:40 |
| 15. | "Bly Altyd Hoop" | Franja du Plessis | 3:26 |
| 16. | "Kyk Dwarsdeur My" | Franja du Plessis | 3:48 |
| **Totale speeltyd:** | **57:28** |
**Eienskappe**| **Algemeen** |
| --- |
| Naam | Koper(I)sianied |
| Struktuurformule vanStruktuurformule van  |  |
| Chemiese formule | CuCN |
| Molêre massa | 89.56 [g/mol] |
| CAS-nommer | 544-92-3   |
| Voorkoms | wit, room vastestof   |
| Reuk | Reukloos  |
| **Fasegedrag**   |
| Selkonstantes | @293 K:a=784,18(6),b=1280,45(10),c=1814,50(14)pm   |
| Ruimtegroep | C2221  |
| Nommer | 20 |
| Smeltpunt | 474°C |
| Kookpunt | ontbind |
| Digtheid | 2,9 |
| Oplosbaarheid | amper onoplosbaar  |
| Ksp | 3,2 10-20 |
| **Suur-basis eienskappe** |
| pKa |  |
| **Veiligheid** |
| Flitspunt | nie-brandbaar |
| Tensy anders vermeld is alle data vir standaardtemperatuur en -druk toestande. |
|   |  |
| Portaal  Chemie |

**Koper(I)sianied** is 'n sout van koper in sy +1 oksidasietoestand en blousuur.

Dit is onoplosbaar in water en etanol, maar los op in kaliumsianiedoplossings. Met sure ontbind dit en vorm blousuur. Dit vorm wanneer koperafval met ammoniumkarbonaat uitgeloog word en kaliumsianied bygevoeg word.
Dit word vervaardig deur 'n alkalisianied en natriumbisulfiet by 'n oplossing van koper(II)sulfaat te voeg. Die sulfiet reduseer koper(II) na koper(I) wat dan neerslaan as sianied.

Kristalstrukture
----------------

Koper(I)sianied kristalliseer in twee strukture. Die stabiele struktuur by kamertemperatuur (LT-CuCN) is ortorombies. Dit het oneindige -Cu-CN-Cu-CN-Cu-kettings wat 'n golfpatroon wys. Die kettings se golflengte is 9 CuCN-eenhede en dit bevat 5 onafhanklike kristallografiese koperposisies. Die kettings lê ewewydig aan mekaar in die ac-vlak en vorm lae. Die volgende laag in die b-rigting is gedraai oor 49°. Die oriëntasie van die CN-ione is wanordelik.

LT-CuCN wys 'n faseoorgang na die hoëtemperatuurvorm (HT-CuCN) teen 563K, maar dié vorm kan ook metastabiel teen laer temperature vervaardig word en het die AgCN-struktuur. Dit bevat lineêre -Cu-CN-Cu-CN-Cu-kettings het sonder golfpatroon.
**Windows 11** is die jongste groot vrystelling van Microsoft se Windows NT-bedryfstelsel, wat op 5 Oktober 2021 vrygestel is. Dit was 'n gratis opgradering van sy voorganger, Windows 10 (2015), en is beskikbaar vir enige Windows 10-toestelle wat aan die nuwe Windows 11-stelselvereistes voldoen, maar kan ook op nie-ondersteunde toestelle geïnstalleer word deur die beperkings van stelselvereistes te omseil.

Windows 11 bevat groot veranderinge aan die Windows-dop wat deur die gekanselleerde Windows 10X beïnvloed is, insluitend 'n herontwerpte beginkieslys, die vervanging van sy "lewendige teëls" met 'n aparte "Widgets"-paneel op die taakbalk, die vermoë om geteëlde stelle vensters te skep wat kan geminimaliseer en herstel word vanaf die taakbalk as 'n groep, en nuwe speletjie-tegnologieë geërf van Xbox Series X en Series S soos Auto HDR en DirectStorage op versoenbare hardeware. Internet Explorer (IE) is vervang deur die Chromium-gebaseerde Microsoft Edge as die verstek webblaaier, soos sy voorganger, Windows 10, en Microsoft Teams is geïntegreer in die Windows-dop. Microsoft het ook planne aangekondig om meer buigsaamheid toe te laat in sagteware wat via die Microsoft Store versprei kan word en om Android-toepassings op Windows 11 te ondersteun (insluitend 'n vennootskap met Amazon om sy toepassingswinkel vir die funksie beskikbaar te stel).

Met verwysing na sekuriteitsoorwegings, is die stelselvereistes vir Windows 11 verhoog oor Windows 10. Microsoft ondersteun slegs die bedryfstelsel amptelik op toestelle wat 'n agtste generasie Intel Core CPU of nuwer gebruik, 'n tweede generasie AMD Ryzen CPU of nuwer, of 'n Qualcomm Snapdragon 850 ARM stelsel-op-skyfie of nuwer, met UEFI en Trusted Platform Module (TPM) 2.0 ondersteun en geaktiveer. Terwyl die bedryfstelsel op nie-ondersteunde verwerkers geïnstalleer kan word, waarborg Microsoft nie die beskikbaarheid van opdaterings nie. Windows 11 het ondersteuning vir 32-bis x86- en 32-bis ARM-SVE's en toestelle wat BIOS-firmware gebruik, verwyder.

Windows 11 het meestal 'n positiewe ontvangs gekry. Voorvrystellingsdekking van die bedryfstelsel het gefokus op strenger hardewarevereistes, met besprekings oor of dit wettiglik bedoel was om die sekuriteit van Windows te verbeter of as 'n slenter om nuwer toestelle aan kliënte te verkoop. Tydens vrystelling is dit geprys vir sy verbeterde visuele ontwerp, vensterbestuur en sterker fokus op sekuriteit, maar is gekritiseer vir verskeie wysigings aan aspekte van sy gebruikerskoppelvlak wat as slegter as sy voorganger beskou word; sommige is gesien as 'n poging om gebruikers te weerhou om na mededingende toepassings oor te skakel.

Teen Julie 2023 beskik Windows 11 oor 'n 24% wêreldwye aandeel, en is die 2de gewildste Windows-weergawe in gebruik, met sy voorganger Windows 10 teen driekeer die markaandeel. Windows 11 het 'n geskatte 16%-aandeel op alle persoonlike rekenaars (PC's).
**Natura Siberica** is 'n Russiese handelsmerk en vervaardiger van organiese kosmetiek en skoonheidsmiddels met unieke bestanddele wat uit wilde Siberiese kruie en plante geëkstraheer word. Die onderneming, wat in 2007 deur die Russiese sakeman Andrei Troebnikof gestig is en sy produkte onder meer deur sy eie winkelketting bemark, het sy hoofkwartier in Moskou. Sy vlagskipwinkel is eweneens in die Russiese hoofstad se hoofwinkelstraat Twerskaja geleë.

Op buitelandse markte word Natura Siberica se kosmetiekprodukte dikwels in samewerking met plaaslike ondernemings bemark; so is daar 'n samewerking begin met die Duitse kosmetiekwinkelketting *dm* wat Natura Siberica-produkte aanlyn en in sy winkels verkoop. Die onderneming het ook tot die Suid-Afrikaanse mark toegetree, met Pick'n'Pay as een van sy plaaslike vennote.

Natura Siberica bemark sy produkte met reekse vir vroue en mans, wat ook tandpasta met minerale uit Kamtsjatka insluit, wêreldwyd. Die onderneming het die grootste organiese boerdery in Chakassië, Siberië langs die oewer van die Jenisei in besit wat volgens die Europese Unie se biostandaard-verordening EU 834/2007 gesertifiseer is en waar 'n tiental skaars Siberiese plante op 33 hektaar verbou word, met bykomende organiese boerderye op die Kamtsjatka-skiereiland, op die eiland Sachalin en op die eiland Koenasjir in die See van Ochotsk, sowel as produksie-aanlegte in Skotland (waar Skotse distels in die Alladale-natuurbewaringsgebied in samewerking met Natura Siberica geoes en met Siberiese plant- en kruie-ekstrakte vermeng word), Estland en Roemenië. Natura Siberica beskik daarnaas oor sy eie trop jakke wat jakmelk oplewer - een van die inheemse bestanddele vir die onderneming se kosmetiekprodukte.

Siberiese kruie en plante is al eeue lank deur inheemses vir geneeskundige doelwitte en as skoonheidsmiddels gebruik en was ook gewild by lede van die Tsarefamilie. Moderne navorsing is gedurende die 1940's deur die Russiese plantkundiges Lazaref en Brechram gedoen wat meer as 4 000 Siberiese kruie en plante ondersoek het. Twaalf van hulle is as besondere adaptogene geïdentifiseer - plantspesies wat die uiterste klimaattoestande van die Ystydperk oorleef en perfek by die uitdagings van Siberië se klimaat aangepas het. Hul terapeutiese gebruik kan die verouderingsproses van die vel vertraag.
**Lothar Zagrosek** (\* 13 November 1942, Otting, Duitsland) is 'n Duitse dirigent. Hy het as jongman gesing in die katedraalkoor van Regensburg, en het ook gesing as eerste seun in Mozart se *Die Towerfluit* tydens die 1954 Salzburg-musiekfees. Van 1962 tot 1967 het Zagrosek dirigeer studeer onder Hans Swarowsky, István Kertész, Bruno Maderna en Herbert von Karajan.

Zagrosek was van 1982 tot 1986 hoofdirigent van die Weense Radio-simfonieorkes. Hy was van 1985 tot 1988 hoof-gasdirigent van die BBC Simfonieorkes. Hy het tussen 1990 en 1992 gereeld gedirigeer by die Leipzig Opera. In 1995 is hy aangestel as hoof-gasdirigent van die Junge Deutsche Philharmonie. Hy was van 1997 tot 2006 hoofdirigent van die Württemberg Operahuis in Stuttgart, en van 2006 tot 2011 hoofdirigent van die Konzerthausorchester Berlin, die destydse Berlynse Simfonieorkes (*Berliner Sinfonie-Orchester*).

Geselekteerde opnames
---------------------

Zagrosek se kommersiële opnames sluit verskeie opnames in wat deel is van Decca se *Entartete Musik*-reeks, wat die volgende werke insluit:

* Walter Braunfels: *Die Vögel*
* Hanns Eisler: *Deutsche Sinfonie*
* Berthold Goldschmidt: *Der gewaltige Hahnrei*
* Paul Hindemith: *Der Dämon*
* Hans Krása: *Verlobung im Traum*
* Ernst Krenek: Simfonie No. 2, *Jonny spielt auf*
* Franz Schreker: *Die Gezeichneten*, *Der Geburtstag der Infantin*
* Erwin Schulhoff: *Die Mondsüchtige*
* Viktor Ullmann: *Der Kaiser von Atlantis*

Zagrosek het  Wagner se operasiklus, *Der Ring des Nibelungen*, gedirigeer en opgeneem saam met die Stuttgart Staatsopera op Naxos: (NXS 8660170). Benewens bogenoemde het Zagrosek ook kontemporêre musiek opgeneem, soos Michael Torke se werke.
Die **Griekwas** is 'n stam van gemengde afkoms, hoofsaaklik blank en Khoikhoi. Vroeg in die 19de eeu het hulle na die noordelike grens van die Kaapkolonie naby die Oranjerivier getrek. Onder eerwaarde John Campbell en ander sendelinge het hul vesting, Klaarwater, Griekwastad geword. Die naam "Griekwas" word afgelei van 'n Khoikhoistam wat naby Saldanhabaai gevestig was en wat in die 17de eeu as die Grigrikwas bekend was.

Die strewe na onafhanklikheid
-----------------------------

Later het hulle die invloed van die sendelinge verwerp en hul onafhanklikheid onder die opvolgende leierskap van Adam Kok I, sy seun, Cornelius en kleinseun, Adam Kok die Tweede, verkry.

Migrasie na Griekwaland-Oos
---------------------------

David Arnot
Die grootste deel van die stam het later na die huidige Vrystaat, naby Philippolis, getrek. In 1862 het hulle nog 'n keer getrek en baie ontberings oor die Drakensberge en deur Basoetoeland verduur. In Niemandsland, die huidige Griekwaland-Oos, het hulle 'n hoofstad by Kokstad gestig. Ten spyte van hulle Volksraad het hulle nie daarin geslaag om 'n doeltreffende gemeenskap daar te stel nie en boonop in oorloë met die omringende swart stamme betrokke geraak.

Griekwaland-Oos kom in 1878 onder Britse gesag en word in landdrosdistrikte ingedeel.

Taal
----

Anders as ander inheemse stamme, is die Griekwas se taal Afrikaans, verryk deur 'n aantal eie uitdrukkings.

Bronnelys
---------

* Ensiklopedie van Suidelike Afrika, Eric Rosenthal, 1967
* Pinnock, Don: The Kok family and the longest trek in South Africa. *In* Daily Maverick 168, 22-28 Mei 2021
**Eienskappe**| **Algemeen** |
| --- |
| Naam | Kwik(II)chloried |
| Struktuurformule vanStruktuurformule van  |  |
| Chemiese formule | HgCl2 |
| Molêre massa | 271,5 [g/mol] |
| CAS-nommer | 7487-94-7   |
| Voorkoms | wit vastestof   |
| Reuk | Reukloos  |
| **Fasegedrag**   |
| Selkonstantes | a1273,5; b=596,3 pm;c=432,5 pm    |
| Ruimtegroep | Pnma  |
| Nommer | 62   |
| Strukturbericht | C25 |
| Smeltpunt | 277°C |
| Kookpunt | 302°C |
| Digtheid | 5,44 |
| Oplosbaarheid | 74 [g/L] |
| **Suur-basis eienskappe** |
| pKa |  |
| **Veiligheid** |
| Flitspunt | nie-brandbaar  |
| LD50 | 1 [mg/kg] (oraal; rot) |
| Tensy anders vermeld is alle data vir standaardtemperatuur en -druk toestande. |
|   |  |
| Portaal  Chemie |

**Kwik(II)chloried** is 'n verbinding van kwik is sy oksidasietoestand +2 met chloor en die chemiese formule HgCl2. Dit is 'n molekulêre verbinding. Kwik(II)chloreid is soos die meeste kwikverbindings baie toksies. In teenstelling met kwik(I)chloried is hierdie verbinding goed oplosbaar in water wat die biologiese beskikbaarheid vergroot.

Kristalstruktuur
----------------

Die verbinding kristalliseer in 'n ortorombiese struktuur wat die argetipe van die C25-struktuur van die strukturbericht-klassifikasie is. Die struktuur bestaan uit 'n stapeling van lineêre Cl-Hg-Cl-molekules.

Chemiese eienskappe
-------------------

Die verbinding word ook *sublimaat* genoem. Dit word gevorm uit kwik en chloor en is taamlik vlugtig.

{\displaystyle Hg(g)+Cl\_{2}(g)\rightarrow HgCl\_{2}(g)}
Dit kan ook verkry word deur kwik(II)sulfaat met natriumchloried te verhit:

{\displaystyle HgSO\_{4}(s)+2NaCl(s)\xrightarrow {hitte} Na\_{2}SO\_{4}(s)+HgCl\_{2}(g)\uparrow }
Uit vriespuntsverlaging blyk dat dit in water veral as molekules oplos en weinig in ione dissosieer. Dit is ook in alkohol en eter oplosbaar.

Gebruike
--------

Kwikchloried word gebruik in preserveermiddels vir hout en anatomiese monsters, balsemingsoplossings, ontsmettingsmiddels, fotografiese versterkers, leerlooiery en saadbehandelings. Chemiese aanwendings is analitiese reagense en as reagense vir die organiese sintese en die vervaardiging van ander kwikbevattende verbindings. 

In die verlede is farmaseutiese middels wat kwikchloried bevat ook terapeuties gebruik as antiseptika en ontsmettingsmiddels. Alhoewel die gebruik van kwiksoute in verbruikersprodukte, soos medisinale produkte vir die behandeling van 'n verskeidenheid siektes, insluitend tandekry, geelkoors en hardlywigheid, vanweë die toksisiteit gestaak is, word anorganiese kwikverbindings soos kwikchloried steeds wyd gebruik in skoonheidsmiddels en in seep en room vir velverligting.
**Esias Bosch** (1923–2010) was ’n Suid-Afrikaanse pottemaker en keramiekkunstenaar. Hy was bekend as "*die Monet van klei*". Bosch is in Londen opgelei en het internasionaal verskeie toekennings vir sy unieke aanslag ontvang. Van sy bekendste openbare opdragte is 'n reuse-muurpaneel op die O.R. Tambo Internasionale Lughawe (1970). Hy het die Smithsonian-medalje in 1963, die kanseliersmedalje van UP in 1990 en die kanseliersmedalje van US in 1991 ontvang.

Lewensloop
----------

Esias Bosch is op 11 Julie 1923 in Winburg gebore. Hy was van jongs af 'n dromer en het as plaaskind klei-osse gemaak. Sy ouers het gehoop dat hy 'n tandarts sou word.

Hy studeer aan die Universiteit van die Witwatersrand, aanvanklik in tandheelkunde, maar gradueer met 'n BA in die skone kunste. Daarna studeer hy aan die Johannesburgse Kunsskool waar hy sy vrou, Valerie Verster, en sy kunsvriend, Zakkie Eloff, ontmoet. Hy is daarna na Kimberley, waar hy kuns aan die Diskobolos-skool vir gestremdes doseer.

In 1949 wen hy 'n studiebeurs om keramiek in Brittanje te studeer, aanvanklik onder Dora Billington, toe Ray Finch in Winchcombe, en laastens onder Michael Cardew in Cornwall. Hierdie ervaring vorm hom as 'n pottebakker-pionier in Suid-Afrika, waar hy vir die res van sy lewe sou werk.

In Januarie 1953 is hy as hoof van die keramiekdepartement van die Durbanse Kunsskool aangestel. Hy het al hoe meer sy eie stukke begin maak. Hy het hierdie stukke op straat, per kruiwa, tot verontwaardiging van sy departementshoof gesmous. Daarna was hy keramiekdosent aan die Pretoriase Kunsskool totdat hy op 33 bedank het om hom op 'n eie loopbaan en sy eerste uitstalling te fokus.

In 1961 verhuis hy na die Laeveld, waar hy sy kunsateljee, *Die Randjie*, op 'n klipkoppie buite Witrivier begin. Valerie is in 1992 hier oorlede.

Bosch is op 24 April 2010, enkele maande voor sy 87ste verjaardag, aan ’n hartaanval oorlede.

Van sy kinders is Esra bekend vir haar eetware, Andrée (1952-) is 'n skrywer, terwyl sy seun Anton (1958-) in sy voetspore volg.

Bibliografie
------------

* van Biljon, M.L.: Esias Bosch - Die Pottebakker. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 9, nr. 3, Maart 1960
**Neum** (Cyrillies: Неум; uitspraak: Nêoem) is 'n dorp en munisipaliteit in Bosnië en Herzegowina en die enigste dorp in die land wat aan die see grens. Dit is dus die land se enigste toegang tot die Adriatiese See. In 2013 het die munisipaliteit Neum 4 653 inwoners en die dorp 3 013 inwoners gehad.

Geografie
---------

Neum is die enigste dorp aan Bosnië en Herzegowina se kuslyn van sowat 25 km (of soms aangedui as 29,61 km) en is dus die land se enigste toegang tot die Adriatiese See.

Neum is 68 km van Dubrovnik en 30 km van Ploče en Metković, wat albei spoorwegstasies het.

Die land se kusstrook by Neum sny die suidelikste enklave van Kroasië af van die res van Kroasië. Dit is 'n gevolg van die Verdrag van Karlowitz van 1699. Sedert 1991 en die verbrokkeling van Joego-Slawië is die grense tussen Kroasië en Bosnië en Herzegowina in die Neumstreek internasionale grense.

* Neum.Neum.
* Promenade in Neum.Promenade in Neum.
* Zeničkastrand in Neum.Zeničkastrand in Neum.
* Woonbuurt in Neum.Woonbuurt in Neum.
* Vuurtoring.Vuurtoring.

### Verdeling

Die munisipaliteit sluit die dorp Neum en verskeie ander dorpies in: Babin Do, Borut, Brestica, Broćanac, Brštanica, Cerovica, Cerovo, Crnoglav, Dobri Do, Dobrovo, Donji Drijen, Donji Zelenikovac, Dubravica, Duži, Glumina, Gornje Hrasno, Gradac, Hotanj Hutovski, Hutovo, Kiševo, Moševići, Prapratnica, Previš, Rabrani, Vinine en Žukovica.

Skakels
-------

* Wikimedia Commons logo Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Neum.
* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb150513526 (data)
* GND: 7615535-3
* NKC: ge502107
* VIAF: 248317039
* WorldCat Identities (via VIAF): 248317039

 |
'n Nuutaangeplante, bemeste en gesnyde grasperk
'n **Grasperk** is 'n area grond wat met gras of (selde) ander duursame plante beplant is, wat in stand gehou word op 'n kort hoogte en gebruik word vir estetiese en ontspanningsdoeleindes. 

Algemene eienskappe van 'n grasperk
* dit is slegs uit grasspesies saamgestel,
* dit is onderhewig aan spesifieke onkruid- en plaagbeheer,
* dit is onderhewig aan praktyke wat gemik is op die handhawing van sy grasgroen kleur,
* en dit word gereeld gesny om 'n aanvaarbare lengte te verseker.

Al hierdie eienskappe is nie bindend op 'n definisie nie. In ontspanningskonteks, kan die gespesialiseerde name turf, steek, veld of perk gebruik word, afhangende van die sport en die vasteland.

Die term grasperk, met verwysing na 'n bestuurde grasruimte, dateer uit nie vroeër as die 16de eeu. 'n Grasperk is 'n belangrike aspek van die interaksie tussen die natuurlike omgewing en die beboude stedelike en voorstedelike ruimtes. Dit word gekoppel aan voorstedelike uitbreiding en die skepping van 'n aangename huishoudelike estetiek.

In Suid-Afrika word vir grasperke dikwels uitheemse grasspesies soos kikoejoegras of langswenkgras gebruik.

Kroukiespelers op 'n gemanikuurde grasperk.

|  |
| --- |
| 
Gras se groeitempo oor 'n 20-uur tydsverloop. |
Die **jasmyn** (*Jasminum polyanthum*) is ’n immergroen klimplant van die olyffamilie, Oleaceae, en is inheems aan China en Birma (Mianmar).

Eienskappe
----------

Dit het talle rooi-pienk blomknoppe in die laat winter en vroeë lente, gevolg deur welriekende, stervormige blomme met vyf kroonblare wat sowat 2 cm breed is. Dit het saamgestelde blare met 5 tot 7 blaartjies wat donkergroen is bo en ’n ligter groen onder. Die eindblaartjie is merkbaar groter as die ander blare. Die plant groei welig en kan tot 6 meter hoog word as dit gestut word.

Die jasmyn is bekend as ’n huisplant. Dit sal die beste blom as dit in die somer in die son geplaas word sodat die lote kan ryp word. In die herfs kan dit in die huis ingebring word. Dit groei vinnig en maklik. Dit kan buite gebruik word om mure en heinings te bedek. Dit groei ewe goed in die son en ligte skadu. Dit kan gekweek word deur middel van saad en wortellote.

Probleme
--------

As die blomknoppe nie oopgaan nie, kry die plant te min lig. As die blomknoppe bruin word, is dit te warm en droog. Rooimyte en plantluise kan voorkom.

Galery
------

* 
* 
* 
* 
*
**Haarwurm** (*Haemonchus contortus*) is 'n rondewurm en parasiet wat algemeen by herkouers soos skape en bokke voorkom. Die volwasse wurms leef in die gasheer se melkpens (abomasum) en veroorsaak bloedarmoede, kwakkeel, lusteloosheid en dood in erge gevalle.

Gashere
-------

Hoofsaaklik skape maar ook ander herkouers wêreldwyd.

Morfologie
----------

Volwasse manlike wurms is 10-20 mm lank terwyl volwasse wyfies 18-30 mm lank is. Die wyfie se wit eiergevulde baarmoeder vleg rondom 'n rooi dermkanaal wat die wurm op nadere ondersoek 'n kenmerkende patroon gee – vandaar die Engelse naam 'barber's pole worm'.

Lewensiklus
-----------

Onder gunstige omstandighede (warm temperatuur, genoeg vogtigheid en suurstof) broei eiers binne ongeveer 24 uur uit op die weiding. Die larwes vervel twee keer voordat die besmetlike derde larf (L3) stadium deur die gasheer saam met die weiding ingeneem word. Die L3's vestig hulself in die melkpens (abomasum) waar hulle nog twee keer vervel tot 'n vyfde stadium (L5) wat later 'n volwasse wurm word. Die periode vanaf inname van inname van die L3's tot eierlegging deur L5's duur ongeveer 18-21 dae.

Patogenese
----------

Die volwasse wurms penetreer die slymvlies van die melkpens en suig bloed. In hiperakute gevalle kan die wurmlading so hoog wees dat 'n skaap tot 600mL bloed 'n dag verloor, en die dier kan binne sewe dae nadat die wurms begin voer het vrek. In akute gevalle kan 'n skaap tussen 50-200mL bloed 'n dag verloor. Die dier toon proteïentekort (wys as kwakkeel), bloedarmoede en gewigsverlies en kan vrek sonder behandeling.

Op nadoodse ondersoek kan veelvoudige (tussen 100 tot 35 000) 4de stadium en volwasse wurms in die melkpens waargeneem word. In akute en chroniese gevalle kan anemie en vermaering van die karkas ook gesien word.

Behandeling en beheer
---------------------

Verskeie rondewurmmiddels op die mark is beskikbaar vir haarwurm behandeling. Nietemin is al hoe minder van hierdie middels steeds effektief weens wurmweerstand, en in sommige gevalle veelvoudige wurmmiddel weerstand. Deesdae is weidingsbestuur en doseringsprogramme wat doserings beperk 'n belangrike deel van 'n boer se arsenaal teen haarwurm. Wurmmiddel kombinasies asook entstowwe toon potensiaal vir verdere ontwikkeling, maar die gebruik daarvan bly kontroversieel.

'n Effektiewe manier om doserings te beperk is volgens die FAMACHA© (FAffa MAlan CHArt) metode. Volgens hierdie metode word slegs sekere skape of bokke in 'n kudde vir behandeling teen haarwurm gekies. Skape word gekies gebaseer op die graad van bloedarmoede (anemie) wat hulle vertoon in hul slymvliese. Op sy beurt word die graad van anemie beoordeel deur middel van 'n ander kleur begeleide kaart.