’n Voorstelling van ’n *Protoceratops*.

***Protoceratops*** (van die Grieks vir "eerste horinggesig") was ’n genus van plantvretende dinosourusse, omtrent so groot soos skape (1,5 tot 2 m lank), uit die Campanium-tydsnede van die Kryt-periode. Dit het in Mongolië voorgekom en was lid van die Protoceratopsidae, ’n groep vroeë dinosourusse met horings. Anders as latere seratopsiërs was hulle klein en hul horings onderontwikkel. Hulle het sekere primitiewe eienskappe gehad wat nie in latere genera voorgekom het nie.

*Protoceratops* het ’n groot kraag om die nek gehad wat moontlik gebruik is om lede van die teenoorgestelde geslag te beïndruk. Dit kon ook gebruik gewees het vir verdediging of om die kakebeenspiere te anker. Die paleontoloë Walter W. Granger en W.K. Gregory, wat die genus in 1923 beskryf het, het aanvanklik geglo *Protoceratops* was die voorouer van die Noord-Amerikaanse seratopsiërs. Navorsers onderskei tans twee spesies, *P. andrewsi* en *P. hellenikorhinus*, na gelang van hul onderskeie groottes.

Klassifikasie
-------------

*Protoceratops* was die eerste protoseratopsiër wat ’n naam gekry het en het dus sy naam verleen aan die familie *Protoceratopsidae*, ’n groep plantvreters wat baie soortgelyke eienskappe gehad het as die *Ceratopsidae*.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Coronosauria  | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Leptoceratopsidae  | 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Montanoceratops* |
|  |
|  void  | 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Udanoceratops* |
|  |
|  |  *Leptoceratops* |
|  |
|  |  *Prenoceratops* |
|  |

 |
|  |

 |
|  |
|  void  | 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Graciliceratops* |
|  |
|  void  | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Protoceratopsidae  | 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Bagaceratops* |
|  |
|  |  ***Protoceratops*** |
|  |

 |
|  |
|  void  | 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Zuniceratops* |
|  |
|  |  Ceratopsidae |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

Oorsprong van die griffioen-mites
---------------------------------

Die skedel van ’n volgroeide *P. andrewsi* wat die snawelvormige haakneus duidelik wys.
Die kenner van folklore en antieke geskiedenis Adrienne Mayor van die Stanford-universiteit het voorgestel dat die uitstekend bewaarde fossiele skelette van *Protoceratops* en ander dinosourusse met haakneuse wat deur antieke nomadiese Skitiërs gevind is terwyl hulle goud in die Altaiberge van Sentraal-Asië gemyn het, kon aanleiding gegee het tot die mitiese kreatuur bekend as die griffioen. Griffioene word beskryf as vierpotige diere so groot soos leeus met groot kloue en snawelagtige neuse; hulle het hul eiers in neste op die grond gelê.

Griekse skrywers het die griffioen omstreeks 675 v.C. begin beskryf – in die tyd toe die Grieke die eerste keer kontak gemaak het met nomadiese Skitiërs. Griffioene het volgens die mitologie die goudneerslae in die wildernis opgepas. Die streek in Mongolië en China waar baie *Protoceratops*-fossiele gevind is, is ryk aan goud en dit verleen aansienlike geloofwaardigheid aan Mayor se teorie.