recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
In groen: die Licuáti-reservaat
Die **Licuáti-reservaat** (Portugees: *Reserva florestal de Licuáti* RFL) in Mosambiek se provinsie Maputo is in 1943 as bosreservaat gestig.

Die RFL is deel van die Maputaland-ekostreek. Die reservaat en sy omgewing is ongeveer 400 km² groot en 39% daarvan is Licuáti-ruigte wat van die Lucuáti-sandwoud onderskei word. Dit is 70 km suid van Maputo tussen die Tembe- en die Maputarivier en tussen die Porto Henrique-Bela Vista en Bela-Vista-Catuane paaie geleë. Dit is deel van die kusvlakte en die hoogte varieer van 0 tot 150 m. Daar is mere, moerasse en riviere in hierdie gebied.

Dié reservaat se oogmerk was die hardehoutproduksie van peulmahonie *Afzelia quanzensis*. Daar is vir twintig jaar hout gekap en net kleiner boompies het oorgebly. Ten spyte van die klassifikasie as 'n beskermde gebied val die toegang tot die grootste deel van hierdie bos onder die tradisionele reëls. Die wetshandhawing is baie swak. Ná die vrede het die toegang tot die bos makliker geword en het nie-plaaslike houtskoolmakers die gebied binnegeval. Die houtskool wat hulle produseer word op die markte van Maputo en Matola verkoop wat ongeveer 1,2 miljoen ton per jaar daarvan verteer.

Die woud het groot betekenis vir die plaaslike bevolking, die Ronga. Dit bevat 'n heilige plek wat die begraafplaas van die tradisionele leiers van die Ronga's is. Daar is baie taboes wat met hierdie plek verbind word en hierdie taboes het die bos lank beter beskerm as die klassifikasie as bosreservaat. Met die huidige indringers wat houtskool kom maak is die bos in gevaar en daar word na samewerking gesoek tussen die tradisionele leiers en die regering om die bos te beskerm.

Flora
-----

Die flora is veral afrotropies en elemente van die Kaapse floraryk is seldsaam. Daar is party paleo-endemiese spesies, maar die meeste endemiese spesie is taamlik jonk.
Daar is talle spesies ondergrondse bome soos *Ancylobothrys petersiana*, *Diospyros galpinii*, *Eugenia albanensis*, *Eugenia capensis*, *Parinari capensis* subsp. *incohata* en *Salacia krausii*.

### Die woud

Die Licuáti-woud het 'n groot verskeidenheid en dit sluit kenmerkende sandwoud-spesies soos *Pteleopsis mytifolia*, *Cleistanthus schlechteri* en *Monodora junodii* in wat ook in die Punda Milia-Pafuri-Wambiya-streek van die Krugerwildtuin aangetref word. Daar is ook *Balanites maughamii* en *Newtonia hildebrandtii* wat veral in die Zanzibar-Inhambane-streek voorkom wat van Mosambiek tot Oos-Afrika strek.

### Die ruigte

In die Licuáti-ruigte kom plante voor wat endemies of byna-endemies is soos *Strophantus luteolis*, *Secamone delagoensis*, *Dovyalis longispina*, *Combretum mkuzense*. *Croton steenkampianus* en *Ochna barbosae*.
*Liberty of London*
Die afdelingswinkel se buitefasades en interieur is in 'n historiserende Tudorstyl (*Tudor Revival*) ontwerp
*Liberty* se Kersfeeswinkel
***Liberty*** is 'n afdelingswinkel in Regent Street in die West End-winkeldistrik van Sentraal-Londen wat 'n wye reeks van luukse goedere aanbied, waaronder dames-, mans- en kindermodes, kosmetiek, toiletware en parfuum, juweliersware, huisware, meubels, skryfbehoeftes en geskenkartikels. *Liberty* staan veral bekend vir sy unieke ontwerpstyle met onder meer blomme- en grafiese patrone.

Die huidige afdelingswinkel word in 'n Tudor Revival-vakwerkhuis gehuisves wat in 1920 opgerig is - met die karakter en interieur van 'n groot privaat woning. Die winkelgalerye, wat deur 'n groot binnehof met mekaar verbind word, is eweneens ontwerp soos die vertrekke van 'n privaat woning, met loodglasvensters, venstersitplekke, vuurplekke met skoorstene en skeepshout wat bydra tot die intieme atmosfeer.

Op 19 Julie 2019 het die private beleggingsmaatskappy *Bluegem* bekendgemaak dat dit sy aandele van 40 persent in Liberty aan 'n groep beleggers onder leiding van *Glendower Capital* sal verkoop. Die afdeling se waarde is vir die transaksie as £300 miljoen bepaal - aansienlik meer as die bedrag van £32 miljoen wat *Bluegem* in 2010 daarvoor betaal het. Reeds in 2014 het *Bluegem* aandele aan *Liberty* aan families uit Europa en die Midde-Ooste verkoop wie se name nie bekendgemaak is nie.

Voor die oorname deur *Bluegem* het *Liberty* verliese gely. Onder *Bluegem* se regstreekse bestuur het die wins van byna nul in 2010 tot £25 miljoen in 2018 gestyg.
Die **Honda A-reeks** inlynviersilinderenjins was gebruik in 1980 Honda Accord en Prelude modelle. Dit is in 1982 ingevoer met die tweede generasie Honda Prelude en was beskikbaar in drie verplasingsgroottes: 1,6-, 1,8- en 2,0 liter. Dit het 'n gietysterblok en aluminium SOHC-kopontwerp met drie kleppe per silinder vir 'n totaal van 12 kleppe. Dit was beskikbaar in vergasser en Brandstofinspuiting.

A-reeks enjins
--------------

Die enjin van die A-reeks is gebaseer op die silinderblok van die 1,8 liter-enjin: die 1,6 liter-enjin het 'n korter suierslag, en die 2,0 liter-enjin word verkry deur die silinderboor te vergroot.

### A16A1

Die A16A1 was 'n enjin van 1,6 liter wat in 1986–1989 Accords and Vigors buite die Noord-Amerikaanse mark gebruik is. Hierdie enjin staan bekend as die EZ in 1984 en 1985, nie-Amerikaanse Accords.

#### Spesifikasies

* Induksie: Enkel 2bbl Keihin vergasser
* Verplasing: 1598 cc (1.6L)
* Boor x slag: 80 mm x 79.5 mm
* Kompressieverhouding: 9,0:1
* Krag: 65 kW teen 6000 rpm
* Wringkrag: 123 Nm teen 3500 rpm

### A18A

Die A18A-enjin was die 1,8 liter-enjin wat in 1982–1987 Honda Prelude en 1986–1988 Accord in plaaslike Japannese modelle gevind is. Prelude A18A het tweevoudige CV-vergassers (ook sommige jare ET2 genoem), terwyl die Accords 'n enkele vergasser gehad het.
Henry Mitford Barber.
Barberton, genoem na Barber en sy broer, in die 1880's.
**Henry Mitford Barber** (vanaf **Mitford-Barberton**) (Highlands, Grahamstad, 7 September 1850 – Eldoret, Kenia, 25 Mei 1920) was 'n jagter, ontdekkingsreisiger en sakeman. Die dorp Barberton is na hom en sy broer genoem.

Barber was die jongste seun van Frederick William Barber en sy vrou, Mary Elizabeth Bowker. Nadat hy tuis onderrig is, sluit Barber hom in 1870 by sy broer Frederick Hugh Barber op die diamantvelde van Griekwaland-Wes aan, waar hy aansienlike sukses behaal, veral by die Colesberg-koppie. Aangesien hy 'n goeie jagter, 'n uitmuntende skut (hy het die veelgesogte Wimbledon-penning verower) en 'n geesdriftige natuurkenner was, doen hy later mee aan sy broer se jagtogte in die Kalahari en Matabeleland, waar hy tydens sy reise verskeie nuwe soorte vlinders ontdek het, wat later na hom genoem is. 

Gedurende die jare 1873–'74 verken hy die streke Waterberg en Soutpansberg en later (1876) besoek hy Matabeleland. Eenkeer word hy deur 'n buffel by die Gwaairivier gegaffel waarna sy broer hom drie maande lank sonder hulp verpleeg. In 1884 ontdek Barber en sy broer Fred winsgewende gouderts op staatsgrond in die De Kaap-vallei in die indertydse Oos-Transvaal en die dorp Barberton word na hulle genoem. 

Toe goud aan die Witwatersrand ontdek word, vergesel hy sy broer na dié gebied waar hulle die eerste skag op die Rand grawe en by die stigting van die Ferreira-mynmaatskappy betrokke is. Barber word ook 'n direkteur van die Delagoabaai-beleggingsmaatskappy. In 1912 emigreer hy na Kenia, waar hy verskeie plase koop en koffie op groot skaal aanplant. 

Barber was 'n ywerige sportman en 'n geharde pionier met 'n wye kennis van suidelike Afrika en bedeeld met 'n gesellige, selfstandige en vreeslose geaardheid, volgens J.T. Leverton in die *Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek*.

Hy trou in 1894 met Mary Layard Bowker en hulle het vier seuns, van wie Ivan Mitford-Barberton, die beeldhouer, in Houtbaai gewoon het. In 1916 verander hy sy van na Mitford-Barberton.

Bronne
------

* (af)  Krüger, prof. D.W. (hoofred. tot 1972) en Beyers, C.J. (hoofred. sedert 1973). 1977. *Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek*. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers, namens die Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing.
* (en)  Biografie van Barber. URL besoek op 5 Mei 2016.
Setels in die provinsiale wetgewer na die Mei 2019-verkiesing:██ ANC: 44 setels ██ IVP : 13 setels██ DA: 11 setels██ EFF: 8 setels ██  NFP: 1 setel ██ MF: 1 setel ██ ATM: 1 setel ██ ACDP : 1 setel 
Die provinsiale wetgewer in Pietermaritzburg
Die **KwaZulu-Natalse Provinsiale Wetgewer** is die primêre wetgewende liggaam van KwaZulu-Natal. Dit het 'n eenkamersamestelling en verkies die premier en die uitvoerende raad.

Bevoegdhede
-----------

Die KwaZulu-Natalse Provinsiale Wetgewer kies die premier van KwaZulu-Natal, die provinsiale hoof- uitvoerende beampte van KwaZulu-Natal. Die wetgewer kan die premier dwing om te bedank deur 'n mosie van wantroue in te stel. Alhoewel die uitvoerende raad deur die premier gekies word, kan die wetgewer 'n mosie van wantroue aanneem om die premier te dwing om die samestelling van die raad te verander. Die wetgewer stel ook die KwaZulu-Natal afgevaardigdes aan by die Nasionale Raad van Provinsies, wat afgevaardigdes aan partye toeken in verhouding tot die aantal setels wat elke party in die wetgewer beklee.

Die wetgewer het die mag om wetgewing uit te voer op verskeie terreine wat in die nasionale grondwet gespesifiseer is; op sommige terreine word die wetgewende mag met die nasionale parlement gedeel, terwyl dit op ander terreine uitsluitlik vir KwaZulu-Natal gereserveer is. Die velde sluit gesondheid, onderwys (behalwe universiteite), landbou, behuising, beskerming van die omgewing en ontwikkelingsbeplanning in.

Die wetgewer hou toesig oor die administrasie van die provinsiale regering van KwaZulu-Natal, en die premier en die lede van die uitvoerende raad moet aan die wetgewer verslag doen oor die uitvoering van hul verantwoordelikhede. Die wetgewer bestuur ook die finansies van die provinsiale regering deur middel van die bewillingswetsontwerpe wat KwaZulu-Natal se provinsiale begroting bepaal.

Verkiesing
----------

Die provinsiale wetgewer bestaan ​​uit 80 lede wat deur 'n stelsel van proporsionele verteenwoordiging van die partylys met geslote lyste verkies word. Die mees onlangse verkiesing is op 8 Mei 2019 gehou uit die lede van die leierparty of koalisie in die wetgewer.

Ampsdraers
----------

Die speaker is die politieke hoof van die wetgewer en word bygestaan deur 'n adjunk-speaker. Die huidige speaker is Ntobeko Boyce, en die adjunk-speaker is Themba Mthembu; hulle is albei lede van die African National Congress.

Sedert Augustus 2022 is die premier van KwaZulu-Natal Nomusa Dube-Ncube van die African National Congress, terwyl Velenkosini Hlabisa, (Inkatha Vryheidsparty), die leier van die opposisie is.
Die **Liberale Party** was een van die twee groot partye wat die politieke lewe in die Verenigde Koninkryk in die 19de en vroeë 20ste eeu oorheers het.

Die party, wat in 1859 gestig is, het sy oorsprong in die Whig Party en die sogenaamde Radikale, later het ook aanhangers van Sir Robert Peel by die Liberale aangesluit. Die kwessie van Ierse selfregering het tot 'n skeuring in die Liberale Party gelei, maar dit kon in 1906 ná 'n reuse-oorwinning in die algemene verkiesing nog eens die regering vorm. In hul regeringstyd het die Liberale die sogenaamde Liberale Hervormings deurgevoer waardeur 'n basiese welvaartstaat geskep is.

Gedurende die Eerste Wêreldoorlog het die Liberale 'n koalisieregering met die Konserwatiewe Party gevorm wat in 1922 beëindig is. In die 1920's het die Arbeidersparty daarin geslaag om steeds meer kiesers uit die werkersklas agter hulle te skaar en die Liberale sodoende as hoofopponente van die Konserwatiewe Party te vervang. Dit was die begin van die Liberale Party se geleidelike agteruitgang, en sy steun in nasionale verkiesings het steeds verder afgeneem. In die 1950's het die getal Liberale afgevaardigdes in die Britse Laerhuis afgeneem tot slegs ses.

In die 1960's en 1970's het die Liberale nogeens steun herwin, maar eers nadat die party in 1981 met die nuut gestigte Sosiaal-Demokratiese Party (SDP) saamgespan het om die SDP-Liberale Alliansie te vorm, was dit in verkiesings weer suksesvol. In die algemene verkiesing van 1983 het die Alliansie 25% van die uitgebragte stemme behaal, alhoewel dit slegs 23 van die 650 setels in die Laerhuis kon verower. In 1988 het die Liberale formeel met die SDP saamgesmelt om die Liberaal-Demokrate te vorm. 'n Klein splintergroep, wat hierdie samesmelting teengestaan het, het in 1989 van die party afgestig om 'n nuwe Liberale Party te vorm. Hierdie party tree nie as regsopvolger van die vroeëre Liberale Party op nie.
Die **kwadraat** (van Latyns: *quadratus*, vierkant) van 'n getal is die tweede mag van die getal. Die kwadraat word verkry deur die getal met homself te vermenigvuldig. As voorbeeld, die kwadraat van 6 is 6×6 = 36.

Die verband tussen kwadrate en vierkante word duidelik as mens dink dat die oppervlakte van 'n vierkant gelyk is aan die kwadraat van die lengte van die sye.

Voorbeelde: 

1² = 1 × 1 = 1
3² = 3 × 3 = 9
12² = 12 × 12 = 144
(−3)² = (−3) × (−3) = 9
{\displaystyle \left({\tfrac {1}{3}}\right)^{2}={\tfrac {1}{3}}\times {\tfrac {1}{3}}={\tfrac {1}{9}}}
{\displaystyle \left({\sqrt {3}}\right)^{2}=\left(3^{\frac {1}{2}}\right)^{2}=3}
Die inverse van die kwadraat van nie-negatiewe getalle is die vierkantswortel.

'n Aantal merkwaardige produkte bestaan uit kwadrate:

* {\displaystyle (a+b)^{2}=a^{2}+2ab+b^{2}\!}
* {\displaystyle (a-b)^{2}=a^{2}-2ab+b^{2}\!}
* {\displaystyle (a+b+c)^{2}=a^{2}+b^{2}+c^{2}+2ab+2ac+2bc\!}

Dit is ook interessant dat die som van opvolgende onewe getalle die kwadrate lewer:

* 1² = 1
* 2² = 1 + 3
* 3² = 1 + 3 + 5
* 4² = 1 + 3 + 5 + 7
* 5² = 1 + 3 + 5 + 7 + 9
* 6² = 1 + 3 + 5 + 7 + 9 + 11
* 7² = 1 + 3 + 5 + 7 + 9 + 11 + 13
* ens.

Hierdie verhoudings kan ook geskryf word as:

* 1² = 1
* 2² = 1 + 1 + 2
* 3² = 1 + 1 + 2 + 2 + 3
* 4² = 1 + 1 + 2 + 2 + 3 + 3 + 4
* 5² = 1 + 1 + 2 + 2 + 3 + 3 + 4 + 4 + 5
* ens.

So is:

* 26² = 1 + 1 + 2 + 2 + 3 + 3 + ... + 25 + 25 + 26 = 25² + 25 + 26

Mens kan hierdie verhoudings maklik begryp deur die bybehorende vierkante te teken:

````
  x  x ... x  o  |
  x  x ... x  o  |
 . . .... .  26
  x  x ... x  o  |
  o  o ... o  o  |

  <---25--->
````

Sien ook
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Squares (geometry)***. |

* Magsverheffing
**Wahl Justice Bartmann** (gebore 13 Junie 1963) is 'n voormalige Suid-Afrikaanse rugbyspeler.

Rugbyloopbaan
-------------

Bartmann het in 1981 gematrikuleer en in dieselfde jaar die Suid-Afrikaanse Skolerugbyspan verteenwoordig. In 1982 het Bartmann by die Randse Afrikaanse Universiteit (RAU) in Johannesburg ingeskryf en as negentienjarige sy debuut vir die Transvaalse rugbyspan gemaak. Sy twee broers, Leon en Francois, het Transvaal ook op provinsiale vlak verteenwoordig. Bartmann het ook die Natalse rugbyspan 45 keer aangevoer en was deel van hierdie span wat die Curriebeker in 1990 en 1992 gewen het.

Bartmann het op 10 Mei 1986 op Nuweland in Kaapstad sy toetsbuiging vir die Springbokke teen die besoekende Nieu-Seelandse Kavaliers gemaak. Sodoende het Bartmann die eerste alumnus van RAU geword wat Springbokkleure vir rugby ontvang het. Hy het in 1993 saam met die Springbokke na Argentinië getoer en in 1994 na Nieu-Seeland, maar het nie in enige toetswedstryde op hierdie toere gespeel nie. Hy het agt toetse gespeel sonder om enige drieë vir die Springbokke te druk en ook in sewe toerwedstryde gespeel en een drie gedruk.

Toekennings
-----------

Bartmann is vir twee agtereenvolgende jare aangewys as Suid-Afrikaanse rugbyspeler van die Jaar, 1990 en 1991.
Die **kwagga** is 'n uitgestorwe subspesie van die bontsebra in die genus *Equus*. Dit het eens in groot getalle in Suid-Afrika se gewese Kaapprovinsie en die suidelike dele van die Oranje-Vrystaat voorgekom. Dit kon onderskei word van ander sebras deur die kenmerkende swart en wit strepe slegs aan die voorkant van die lyf. By die middellyf het die strepe verdof en het die donkerder tussenstreepspasies breër geword. Die agterkant was effe bruin. Die naam is afgelei uit die Khoi-woord vir "sebra", wat die klank van die kwagga se roep naboots. Die enigste lewende kwagga wat ooit gefotografeer is, was 'n merrie by die Dierkundige Genootskap van die Londense Dieretuin in 1870.

### Hertelingsprojek

*Die hoofartikel vir hierdie afdeling is: Kwaggaprojek.*
Gewone sebras en sebras van die Kwaggaprojek in die Mokala Nasionale Park.
Nadat die noue band tussen die kwagga en die bontsebra, of bontkwagga, ontdek is, het die Duitse natuurhistorikus Reinhold Rau die Kwaggaprojek in 1987 in Suid-Afrika begin om die kwagga terug te teel deur middel van ’n selektiewe teelproses met bontsebras wat tot dowwer strepe sou lei. Dié nuwe diere word "Rau-kwaggas" genoem, beide uit erkenning vir Rau se bydrae tot die projek en om die nuwe diere van die oorspronklike, uitgestorwe kwagga te onderskei.

Verskeie bontsebras van Namibië en Suid-Afrika met ligter strepe aan die agterlyf word in die projek gebruik. Die projek se eerste vul is in 1988 gebore, en die eerste een met duidelik ligter strepe in 2005. Die eerste vyfdegeslagvul is in Desember 2013 gebore. Hulle word onder meer aan die laer hange van Duiwelspiek in Kaapstad aangehou. Van die 116 diere wat die projek tans het, het ses individue ’n groot mate van ligter strepe.

Die projek is redelik omstrede, want die nuwe "kwaggas" lyk uiterlik soos die ware Jakob, maar verskil geneties. Die tegnologie om DNS vir kloning te gebruik, is nog nie ontwikkel nie.
Die Magwa-waterval
Magwa-waterval is in Oos-KaapMagwa-watervalMagwa-watervalLigging van die Magwa-waterval in die Oos-Kaap van Suid-Afrika.

Die **Magwa-waterval** is 'n waterval in die kusgebied van die Oos-Kaap van Suid-Afrika.

Hierdie waterval lê 24 km suidoos van Lusikisiki, 43 km van Port St. Johns, naby die kusoordjie Embotyi (Mbotyi) en by die Magwa-teeplantasie. Dit is by die koördinate 31°26′42″S 29°38′20″O﻿ / ﻿31.44511°S 29.63895°O﻿ / -31.44511; 29.63895Koördinate: 31°26′42″S 29°38′20″O﻿ / ﻿31.44511°S 29.63895°O﻿ / -31.44511; 29.63895

Die val is 140 m hoog en in 'n nou skeur geleë. In 'n goeie reënseisoen lyk dit na 'n klein weergawe van die Victoria-waterval.

Ander watervalle aan die Wildekus in die omgewing van die Magwaval is die Fraser-waterval, die Mfihlelo-waterval en die Mateku-waterval. Die Magwa-waterval is die enigste van hierdie watervalle wat redelik maklik bereikbaar is. Die ander word alleen gesien deur onverskrokke voetslaners.

Magwa is die Xhosa-woord vir *wonderlik*.

Ander watervalle
----------------

Ander watervalle in die direkte omgewing is

* Mateku-waterval
* Mfihlelo-waterval en die
* Fraser-waterval

Bibliografie
------------

* De Kock, Victor: *So fair a land*. Union Booksellers, ongedateerd. Pretoria
**Ricotta** is ’n Italiaanse weikaas wat van die wei van ’n skaap, koei, bok of Italiaanse waterbuffel deur die byvoeging van vars melk of room en suurlemoensuur gemaak word. Die wei is wat oorbly nadat kaas gemaak is - in Italië hoofsaaklik pecorino, mozzarella of provolone. 

*Ricotta salata* of gesoute ricotta is van 'n vaste tekstuur. Hierdie variant word gepers en gedroog en eers deur 'n verouderingsproses gevorm
Ricotta beteken letterlik "weer gekook". Die proteïen kan geoes word as die wei eers toegelaat is om suurder te word deur bykomende gissing (deur dit vir 12–24 uur teen kamertemperatuur te los). Dan word die versuurde wei verhit totdat dit byna kook. Die kombinasie van ’n lae pH en hoë temperatuur laat die proteïen van karakter verander en veroorsaak dat dit afsak, en so vorm ’n fyn wrongel. Nadat dit afgekoel is, word dit geskei deur die vloeistof deur ’n fyn doek te gooi; die wrongel bly dan agter.

Ricottawrongel is roomwit van kleur en effens soet. Die vetinhoud hang af van die soort melk wat gebruik is. In hierdie vorm is die tekstuur soortgelyk aan dié van sekere maaskase, maar taamlik ligter. Dit verderf gou, hoewel daar ook variasies is wat veel langer hou.

Gebruike
--------

Nes mascarpone in Noord-Italiaanse kookkuns, is ricotta ’n gunstelingbestanddeel in baie Italiaanse nageregte, soos kaaskoek en cannoli. Verskeie soorte koekies bevat ook ricotta.

Die kaas kan geklits en met geurmiddels soos suiker, kaneel, aarbeie en soms sjokoladekrummels gemeng word vir ’n nagereg. Dit word ook dikwels in soutgeregte soos pastas en pizzas gebruik. Soms dien dit in slaaie as plaasvervanger vir mayonnaise of in souse as ’n verdikker.
**Timothy Francis "Tim" Robbins** (gebore op 16 Oktober 1958) is ’n Amerikaanse akteur, draaiboekskrywer, regisseur, vervaardiger, aktivis en musikant.

Loopbaan
--------

Sy akteursloopbaan het op die verhoog begin; hy was onder meer te sien in ’n verhoogweergawe van Antoine de Saint-Exupéry se boek *The Little Prince*. Nadat hy in 1981 gegradueer het, het hy The Actors' Gang, ’n eksperimentele akteursgroep, in Los Angeles gestig saam met vriende, onder andere John Cusack. Daarna het televisierolle gevolg in programme soos *St. Elsewhere* (1982) en *Moonlighting*. Sy deurbraakrol was as Ebby Calvin "Nuke" LaLoosh in die 1988-basketbalfliek *Bull Durham*, saam met Susan Sarandon en Kevin Costner.

Hy het lof en die prys vir beste akteur op die Cannes-rolprentfees gekry vir sy rol as die rolprentgrootkop Griffin Mill in *The Player* (1992). Hy het ook in 1994 saam met Morgan Freeman in die geloofde prent *The Shawshank Redemption* gespeel.

Robbins se ander rolle sluit in dié van Jacob Singer in *Jacob's Ladder* (1990) en Dave Boyle in *Mystic River* (2003), waarvoor hy ’n Oscar vir beste manlike byspeler gewen het. Hy was ook die regisseur van prente soos *Dead Man Walking*.
Kolonel **Robert Jacob Gordon** (Doesburg, Nederland, 29 September 1743 - Kaapstad, 25 Oktober 1795) was 'n soldaat, verkenner en stigter van die Suid-Afrikaanse merinobedryf.

Gordon se vrou, Susanna Nicolet (1780)
Hy is gebore van Skotse ouers en het diens gedoen in die Skotse regiment onder bevel van kolonel Dundas. Gordon land op 1 Junie 1777 in die Kaap as tweede-in-bevel van die garnisoen. Hy onderneem kort daarna sy eerste reis en bereik in Augustus 1779 'n rivier noord van die kolonie waar hy die Hollandse vlag hys en dit die Oranjerivier noem, ter ere van die Nederlandse vors. Dit was sowat 17 jaar na Jacobus Coetsee die eerste kolonis geword het wat die rivier bereik het. Die Britse plantkundige William Paterson het hom vergesel op die reis.

Gordon besoek die Oos-Kaapse grens saam met goewerneur Joachim van Plettenberg en word in 1780 bevelvoerder van die Kaapse garnisoen.

Hy het die eerste merinostoet na die Kaap ingevoer.

Toe die Britte die Kaap in 1795 aanval, beleef Gordon 'n senu-ineenstorting en pleeg ná die oorgawe selfmoord op 25 Oktober 1795.

Bronne
------

* Rosenthal, Eric, *Encyclopaedia of Southern Africa*, Juta and Company Limited, Cape Town, 1978.
* Cullinan, Patrick: Robert Jacob Gordon 1743-1795. The man and his travels at the Cape. Kaapstad: Struik Winchester, 1992 ISBN 0-947430-33-4
* www.robertjacobgordon.nl
Die Whigs was eers 'n politieke faksie en daarna 'n politieke party in die parlemente van Engeland, Skotland, Groot-Brittanje, Ierland en die Verenigde Koninkryk. Tussen die 1680's en 1850's het die Whigs die mag betwis met hul mededingers, die Tories. Die Whigs het in die 1850's met die nuwe Liberale Party saamgesmelt, hoewel sommige aristokrate van die Whigs die Liberale Party in 1885 verlaat het om die Liberale Unioniste Party te vorm, wat in 1912 saamgesmelt het tot mededinger van die Liberales, die hedendaagse Konserwatiewe Party.

Die Whigs het 'n sentrale rol gespeel in die Glorieryke Rewolusie van 1688, en was die vyande van die Stuartkonings, wat Rooms-Katoliek was. Die Whigs het volle beheer van die regering oorgeneem in 1715. Hulle het dit behou totdat koning George III, wat in 1760 op die troon kom, Tories weer toegelaat het. 

Toe hulle aan die bewind was, het die Whigs die Tories gesuiwer van alle belangrike posisies in die regering, die weermag, die Kerk van Engeland, die regsberoep en plaaslike amptenaarsposte.

Hulle bekendste leier was Robert Walpole, wat van 1721 tot 1742 beheer oor die regering gehad het.

Bronne
------

* Paul Rapin de Thoyras : *A Dissertation on the Rise, Progress, Views, Strength, Interest, and Characters of the tow Parties of the Whigs and Torys. First published in the year 1717.* In: *The history of England.* Translated by Nicholas Tindal. 3. Edition. London 1743-1747. (The explanation of the origin of the terms *Whig* and *Tory* in Rapin de Thoyras' original text *Dissertation sur les Whigs et les Torys* is corrected in Tindal's translation based on Gilbert Burnet.)
* Jörn Leonhard : *"True English Guelphs and Gibelines ". On the historical change in meaning and function of "whig" and "tory" in English political discourse since the 17th century.* In: *Archives for cultural history.* 84, 2002, pp. 175-213 ( full text ).
* Leslie Mitchell: *The Whig World.* Hambledon & London, London 2005, ISBN 1-85285-456-1 .
* EP Thompson : *Whigs and Hunters. The Origin of the "Black Act".* Allen Lane / Penguin, London 1975, ISBN 0-7139-0991-9 (also: Pantheon Books, NY 1975, ISBN 0-394-40011-9 ) as well as TB editions (about the time around 1720 and the peasant oppression).
**Brachiopoda** (ook Armpotiges genoem) word dikwels met weekdiere verwar omdat hulle uiterliik effens soos tweeskulpige weekdiere lyk. Die inwendige bou verskil egter beslis, sodat die sowat 260 verteenwoordigers van die groep in 'n eie filum geklassifiseer word. Tans speel Brachiopoda net ŉ beskeie rol in die seelewe, hoewel hulle in vroeëre tydperke een van die belangrikste groepe ongewerwelde diere was. Hulle is in die Famennium, wat deel van die Devoon was, en opnuut aan die einde van die Perm aan groot uitwissings blootgestel.

Beskrywing
----------

Brachiopoda het hul naam te danke aan twee langgerekte strukture of "arms", wat vroeër beskou is as die ekwivalent van weekdiere se pote. Dit was voor die hand liggend om die diertjies met weekdiere te vergelyk omdat hulle in die see lewe en 'n uitwendige skelet in die vorm van twee kalk- of horingagtige skulpe besit wat die diertjie omsluit. Weekdiere se skulpe kom egter weerskante van die liggaam voor en vorm 'n spieëlbeeld van mekaar, terwyl Brachiopoda een plat, dorsale skulp en 'n groter ventrale skulp het.

Binne die dorsale skulp van sommige Brachiopoda word 'n armskelet, bestaande uit twee hake, aangetref. Die diere lewe net in die see en word aan die kus of tot 'n diepte van sowat 200 m aangetref. Gewoonlik heg hulle hulle met behulp van 'n steeltjie aan die grond of op koraal vas. Op die arms kom talle trilhare voor wat voedseldeeltjies en suurstofryke water moet aankeer.

Mannetjies en wyfies stort hul saad en eiers in die water en die toeval moet vir bevrugting sorg. Uit die bevrugte eiers ontwikkel eers 'n vryswemmende larwe voordat hulle tot volwasse Brachiopoda ontwikkel. Brachiopoda word in twee klasse verdeel. Lede van die klas *Inarticulata* het op een na almal 'n horingagtige skelet sonder 'n armskelet. Diegene wat tot die klas *Articulata* behoort, het almal 'n kalk- en armskelet.

Vir die mens het die lewende Brachiopoda geen betekenis nie en hulle vorm ook net 'n onbelangrike skakel in die see se voedselketting. Hoewel die getalle van die diertjies die afgelope eeu baie verminder het, was hulle vroeër volop, en daarom is die Brachiopodafossiele vir geoloë belangrik vir die bepaling van gesteentes se ouderdom.

Bron
----

* Wêreldspektrum, 1982, ISBN 0908409443 Band

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q178272
* ADW: Brachiopoda
* EoL: 1498
* EPPO: 1BRACP
* Fossilworks: 26322
* GBIF: 110
* iNaturalist: 122158
* ITIS: 156755
* NCBI: 7568
* WoRMS: 1803

 |
'n **Stressor** is 'n chemiese of biologiese agens, omgewings-toestand, eksterne stimulus of 'n gebeurtenis wat stres veroorsaak in 'n organisme.

Gebeurtenisse wat die stresreaksie kan sneller, sluit die volgende in:

* omgewing stressore (verhewe klankvlakke, oorbeligting, oorbevolking)
* daaglikse stresgebeure (bv. swaar verkeer, verlore sleutels, die gehalte en hoeveelheid van fisiese aktiwiteit)
* lewe verander (bv. egskeiding, verlies aan lewe)
* werkplek stressore (bv. hoë werkseisekontrole teenoor lae werk beheer, herhaalde of aanhoudende inspanning, kragtig inspanning, uiterste posisies)
* chemiese stressore (bv. tabak, alkohol, dwelms)
* sosiale stressor (bv. maatskaplike en familie-eise)

Stressore veroorsaak fisiese, chemiese en geestelike reaksies binne die liggaam. 'n Fisiese stressor produseer meganiese spanning op die vel, bene, ligamente, spiere en senuwees wat weefselvervorming veroorsaak en in uiterste gevalle weefselbreuke. Chemiese spanning veroorsaak ook biomeganiese reaksie wat verband hou met metabolisme en weefselherstel. Fisiese stressore kan pyn veroorsaak en benadeel werkverrigting. Chroniese pyn en gestremdheid wat mediese aandag benodig kan ontstaan ​​as gevolg van uiterste fisiese stressore of indien daar nie voldoende herstel was in die tyd tussen opeenvolgende blootstellings nie.

Stressors kan geestelike funksie en prestasie beïnvloed. Een moontlike meganisme behels die stimulasie van die hipotalamus, met kortikotropien-vrystellingsfaktor ("CRF") -> vrystelling van adrenokortikotrofiese hormoon ("ACTH") deur die hipofise -> bynierkorteks skei verskeie streshormone af (bv. kortisol) -> streshormone (tot soveel as 30 entiteite) reis in die bloedstroom na relevante organe bv. kliere, hart, ingewande -> veroorsaak die vlug-of-vegreaksie. Behalwe hierdie vloei is daar 'n alternatiewe pad wat geneem kan word nadat die stressor oorgeplaas is na die hipotalamus, wat lei tot prikkeling van die simpatiese senuweestelsel, waarna die byniermedulla adrenalien afskei. Geestelike en sosiale stressore kan gedrag beïnvloed en hoe individue reageer op fisiese en chemiese stressore.
**Michael Tellinger** is 'n Suid-Afrikaanse skrywer, ontdekkingsreiser en stigter van die Ubuntu Party wat die verskaffing van gratis  hulpbronne ondersteun vir alle vlakke van die samelewing. Hy stel voor dat Adam se Kalender 'n terrein van buitengewone argeologiese belang is, wat in die middel is van 'n netwerk van klip sirkels dwarsoor Suid-Afrika en wat hy beweer energie gekanaliseer het in antieke tye. Hy het 'n veldtog gelei teen banke en sentrale banke.

Veldtog teen banke
------------------

Tellinger is in 2012 in die hooggeregshof in Johannesburg gedagvaar deur Standard Bank vir die nie-betaling van sy huislening van R828 015 wat in 2007 toegestaan is. Tellinger se argument, in 'n neutedop, is dat banke geld uit die lug skep en daarom kon hy dieselfde doen. Hy het Standard Bank 'n stuk papier gestuur wat volgens hom 'n "verhandelbare instrument" was vir die finale betaling van die lening. Standard bank het hom hof toe geneem en binne enkele minute is sy saak met koste van die hand gewys deur regter Jackson Mabsele. Tellinger is beveel om die lening en die regskoste van albei partye te betaal. Die moontlikheid bestaan ook dat hy gedagvaar kan word vir laster en ook 'n "lastige litigant" verklaar kan word. Hy het na die hof-saak gesê dat hy die saak na die Konstitusionele hof sal vat.

Skrywer
-------

Hy het die volgende boeke geskryf:

* Heine, J.; Tellinger, M. (2008). *Adam's Calendar: Discovering the Oldest Man-made Structure on Earth*. Zulu Planet Publishers. ISBN 978-1-920153-07-6.
* Tellinger, M. (2012). *Slave Species of the Gods: The Secret History of the Anunnaki and Their Mission on Earth*. Inner Traditions/Bear. ISBN 978-1-59143-807-6.*[dooie skakel]*
* Tellinger, M.; Heine, J. (2009). *Temples of the African Gods: Decoding the Ancient Ruins of Southern Africa*. Zulu Planet Publishers. ISBN 978-1-920153-08-3.
* Tellinger, M. (2014). *UBUNTU Contributionism: A Blueprint for Human Prosperity*. Apg Sales & Fulfillment. ISBN 978-1-920153-12-0.

Politiek
--------

Tellinger het 'n Suid-Afrikaanse politieke party, Ubuntu Party, gestig, vernoem na die beginsels van Ubuntu-"Bydra-isme".

Opvoeding
---------

Tellinger het in 1983 aan die Universiteit van die Witwatersrand se mediese skool, Johannesburg, 'n B.Farmasie-graad verwerf.

Musiek
------

Hy het baie van sy vroeë jare in die kunste op die verhoog en op die skerm deurgebring. As deel van die duo "Stirling & Tellinger" het hy verskeie musiektreffers in Suid-Afrika gehad. In 1986 het hy in Los Angeles vir Cannon Films as klankontwerper en redakteur gewerk en het die omstrede anti-apartheidslied "We come from Johannesburg" geskryf en opgeneem wat onder die vorige regime verbied is. Sy jongste bydrae tot die kunste was 'n liedjie "Side By Side With Angels" vir die rampfonds TSUNAMI in 2005, wat 'n aantal top Suid-Afrikaanse kunstenaars bevat.
'n Illustrasie van *Glossogobius giuris*, 1927
Die **Tenkdikkop** (*Glossogobius giuris*) is 'n varswatervis wat voorkom in riviere aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by die Transkei. Dit kom ook in die Indies-Pasifiese area voor en mag honderde kilometers land-in in groot riviere voorkom. In Engels staan die vis bekend as die *Tank goby*.

Voorkoms
--------

Die vis het 'n platterige kop met 'n groot bek. Die stertvin is bolrond. Die vis is deurskynend bruinkleurig met donkerbruin of swart vlekke en kolle aan die bokant en die sye. Daar is swart kolle op die dosale vin en die vis word tot 400 mm lank. Die Suid-Afrikaanse hengelrekord is 195 gram.

Habitat
-------

Die vis leef in kalm water, gewoonlik by sandbanke in strome en vloedvlakte panne. Die onvolwassene vreet ongewerweldes wat op die bodem leef terwyl die groter visse klein vissies en paddavissies vreet. Hulle broei in varswater en strandmere gedurende die somer.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

Bron
----

* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. ISBN 978-1-86872-643-1
’n Voorstelling van *Brachiosaurus*.

Die grootte van *Brachiosaurus* in vergelyking met dié van ’n mens.

***Brachiosaurus*** of **bragiosourus** was ’n genus Sauropoda-dinosourusse uit die Laat Jura-periode in Noord-Amerika. Dit is die eerste keer in 1903 beskryf na aanleiding van fossiele wat in Colorado, VSA, ontdek is. Die **brachiosourus** was groot, met ’n lang nek en klein skedel – alles tipiese eienskappe van Sauropoda. In teenstelling met ander genera, was die brachiosourus se voorpote egter langer as sy agterpote, en al was die stert lank, was dit steeds kort vir Sauropoda.

*Brachiosaurus* is uit die familie Brachiosauridae, wat ’n paar ander, soortgelyke dinosourusse insluit. Baie van dit wat gewone mense van *Brachiosaurus* weet, het eintlik betrekking op *Giraffatitan brancai*, ’n spesie uit Tanzanië wat oorspronklik geklassifiseer is ’n lid van *Brachiosaurus*. Onlangse navorsing het egter gewys die verskille tussen die voorbeelde uit Afrika en die tipe-spesie van *Brachiosaurus* is groot genoeg dat eersgenoemde ’n aparte genus vorm.

Anders as ander lede van Sauropoda, en ondanks sy uitbeelding in die rolprentreeks *Jurassic Park*, kon hy nie op sy agterpote staan nie.

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q14397
* EoL: 4531362
* Fossilworks: 38677
* GBIF: 4822846
* iNaturalist: 542623

 |
Moderne stromatoliete in Shark Bay, Wes-Australië.
**Stromatoliete** (van die Griekse στρῶμα *strōma*, "laag, stratum", en λίθος *lithos*, "rots") is ’n vorm van afsettingsgesteente in vlak water wat baie kalk bevat. Dit ontstaan deurdat sianobakterieë sediment opvang en vaskeer. Dit vorm laag op laag, soortgelyk aan die manier waarop koraalriwwe ontstaan.

Stromatoliete behoort tot die oudste fossiele en kom van omstreeks 3,5 miljard jaar gelede voor. In die Prekambrium is hulle nog baie aangetref. Hulle was veral volop in die Mesoproterosoïkum en het in die Neoproterosoïkum afgeneem.

Tans word hulle nog net in ’n paar spesiale omgewings aangetref, veral waar die water baie sout of alkalies is. Dit is omdat ’n stromatoliet vinniger deur diere vernietig word as wat dit kan aangroei. ’n Bekende plek waar dit nog voorkom, is in Shark Bay in Wes-Australië.

In Suid-Afrika kom stromatolietfossiele onder meer in die Sudwalagrotte in Mpumalanga voor, waar mooi voorbeelde binne en buite die grotte gesien kan word.

Nog ouer
--------

In 2016 is op Groenland fossiele stromatoliete ontdek met ’n oënskynlike rekordouderdom van 3,7 miljard jaar. Dit het die datum waarop lewe vermoedelik op aarde verskyn het, met 200 miljoen jaar teruggeskuif.
| Eon | Era | Periode | Ouderdom  Ma. |
| --- | --- | --- | --- |
| Proterosoïkum | Paleoproterosoïkum |  | **later** |
| Argeïkum | Neoargeïkum | Siderium | 2630 -2420 |
| Metanium | 2780 – 2630 |
| Mesoargeïkum | Pongolium | 3020 – 2780 |
| Vaalbarium | 3490 -3020 |
| Paleoargeïkum |  | 3810 – 3490 |
| Eoargeïkum |  | 4000 – 3810 ? |
| Hadeïkum | Neohadeïkum | Prometium | **vroeër** |

Die **Pongolium** is 'n deur Gradstein hulle voorgestelde periode van die Mesoargeïese Era. Die Pongolium is die einde van die Mesoargeïkum.

Ystydperke?
-----------

Die klimaat van die Argeïkum is steeds 'n omstrede saak. Die Pongolium is die eerste periode waarin dalk glasiasie plaasgevind het, maar dit is ook omstrede. Die periode is vernoem na die Suid-Afrikaanse dorp Pongola. Daar is gegewens uit die Pongola- en Witwatersrandbekkens van Suid-Afrika en die Brooklands-formasie van die Belingwe groensteengordel van Zimbabwe wat geïnterpreteer kan word as aanwysings van 'n ystydperk omtrent 2,9 Ga gelede, maar ander interpretasies is ook moontlik. Daar is kerogene van 2,7 Ga wat 'n baie lae δ13C-waarde besit. Dit wys dalk dat metanogene en metantotrofe organismes reeds 'n belangrike kweekhuisgas, metaan, vrygestel het terwyl die atmosfeer reeds baie koolstofdioksied bevat het. Die son het nogtans minder sterk geskyn. Metaan word vandag in die atmosfeer vinnig geoksideer, maar in die Argeïese atmosfeer was sy halfleeftyd omtrent 1000 keer langer. Daar is ook veranderings in die isotoopverhoudings van swawel. Voor hierdie tydperk vertoon hulle sogenaamde massa-onahanklike fraksionering, maar in hierdie tyd hou dit op. Die presiese betekenis hiervan is nie heeltemal duidelik nie.
Qiu Xiaolong tydens 'n besoek aan die Universiteit Toulouse, Frankryk, in 2016
**Qiu Xiaolong** (裘小龙, [ˈtʃuː\_ˌʃaʊˈlɒŋ]; \* 1953 in Sjanghai, Volksrepubliek China) is 'n Chinese digter, skrywer, vertaler, kritikus en dosent wat in ballingskap in die Verenigde State woon. Qiu het in 1988 'n besoek aan die VSA gebring om 'n boek oor T. S. Eliot te skryf, maar het ná die politieke gebeure van 1989, veral onder die indruk van die Tiananmen-betogings, verkies om in die Verenigde State aan te bly. Hy woon saam met sy vrou Wang Lijun en sy kinders in St. Louis.

As skrywer het Qiu onder meer bekendheid verwerf met sy nege misdaadromans wat in die 1990's in Sjanghai afspeel - 'n tydperk van ingrypende veranderinge in die Volksrepubliek China. Die hoofkarakters in hierdie werke is hoofinspekteur Chen Cao, 'n man met 'n regskape karakter wat graag Chinese poësie aanhaal, en sy assistent, speurder Yu.

Qiu, wat sy werke in Engels publiseer, beperk hom in sy fiksie nie tot die blote beskrywing van polisiewerk nie, maar gee die leser ook insig in die Chinese leefwêreld, poësie (met aanhalings uit antieke en moderne digkuns), Konfusius en sy filosofie, kookkuns, boukuns, geskiedenis, politiek en herbologie.
**Barre** (/ˈbæri/) is 'n stad in die administratiewe distrik Washington County, deelstaat Vermont, in die Verenigde State. Volgens die VSA-sensus van 2010 het die stad 'n bevolking van 9 052 mense gehad. Die stadsgebied van Barre City word byna volledig deur die susterdorp Barre omsluit wat 'n onafhanklik geïnkorporeerde nedersetting vorm.

In die plaaslike media- en sakebedryf word Barre City dikwels as 'n susterstad van Montpelier behandel. Die twee stede word deur die grootpaaie U.S. Route 302 en Interstate 89 met mekaar verbind. Barre is ook die beduidendste stad in die gelyknamige mikropolitaanse gebied met 59 564 inwoners - die derde grootste in Vermont ná Burlington en Rutland. Barre is daarnaas die grootste stad in Washington County en die vierde grootste in Vermont, asook dié deelstaat se tiende grootste munisipaliteit.

Geskiedenis
-----------

### Granietbedryf

Barre is die wêreld se selfverklaarde "Graniethoofstad" (*Granite Center of the World*) en is oorspronklik ná die ontdekking van graniet by Millstone Hill kort ná die Anglo-Amerikaanse Oorlog van 1812 gestig. Die granietbedryf en Barre City het met die koms van die spoorweg 'n ekonomiese opswaai beleef.

Die nuus van Barre se granietdagsoom, wat volgens sommige geoloë oor 'n basis met 'n lengte van vier myl, 'n wydte van twee myl
en 'n diepte van tien myl strek, het vinnig ook Europa en Kanada bereik. 'n Groot aantal immigrante uit Italië, Skotland, Spanje, Skandinawië, Griekeland, Libanon, Kanada en 'n aantal ander lande het na Barre gestroom. Barre se bevolking het van 'n skrale 2 060 mense in 1880 gegroei tot 6 790 in 1890 en 10 000 in 1894. Teen die eeuwisseling het Barre as Vermont se mees multi-etniese gemeenskap bekend gestaan.

Veral die Italiaanse steengroefwerkers het 'n radikale, grotendeels anargistiese arbeidersbeweging na Barre saamgebring. Hulle was oorspronklik by die *Socialist Labor Party* (Sosialistiese Arbeidersparty) geaffilieer en het later by die *Industrial Workers of the World* aangesluit. In 1916 het hulle 'n kandidaat van die Sosialistiese Party van Amerika as burgemeester van Barre verkies. Die radikales se ou *Labor Hall* staan nog steeds en is in 2000 deur die *National Register of Historic Places* gelys.

"Barre Gray"-graniet is dwarsoor die wêreld gewild danksy sy fyn korrelagtige en egalige struktuur en ook vanweë sy baie goeie weerbestandheid. Baie beeldhouers gee die voorkeur aan Barre-graniet vir hulle buitemuurse skulpture.

'n Groot verskeidenheid beeldhouwerke kan op Barre se Hope-begraafplaas besigtig word.
**Pontivy** (Bretons: *Pondi*) is 'n stad teen die Blavetrivier in die département Morbihan (Bretagne, Noordwes-Frankryk) met 'n oppervlak van 24,85 vierkante kilometer en 13 693 inwoners (2008). Dit is die onderprefektuur van die gelyknamige arrondissement en die hoofstad van 'n kanton.

Geskiedenis
-----------

Pontivy word in die 7de eeu deur die monnik Ivy gestig. Hy laat 'n brug oor die Blavetrivier oprig, wat sy naam aan die stad verleen.

Op 18 Brumaire van die jaar XII van die Franse Rewolusie (9 November 1804) is die naam van Pontivy verander na *Napoléonville*. Ná die ontmagting van Napoléon Bonaparte kry die stad sy oorspronklike naam terug, wat later nog eens gewysig is na *Bourbonville*. Onder die heerskappy van Napoléon III vind die tweede naamsverandering na Napoléonville plaas.

Besienswaardighede en kultuur
-----------------------------

Die bekendste historiese geboue is die basiliek Notre-Dame-de-Joie en die kasteel van die adellike gesin Rohan, wat teen die einde van die 15de eeu opgerig is. Pontivy tree op as gasheer van die eindronde van *Kan ar Bobl* ("Sang van die Volk"), 'n jaarlikse Bretonse musiekwedstryd.
Die **Aprilia RS125** is 'n GP-afgeleide replikasportproduksiemotorfiets. Dit word aangedryf deur 'n Rotax enkelsilinder 124.8 cc tweeslagenjin met Nikasil bedekte aluminiumsilinderblok en vloeistofverkoeling.

Aprilia het vele Grand Prixoorwinnings behaal in die 125 cc en 250 cc tweeslagklasse. Hierdie wedrenervaring is gebruik deur Aprilia om opgedateerde en verbeterde weergawes van die RS125 te produseer.

Geslagte
--------

2011 RS125 in 'n Alitalia-kleurskema.
### RS125R Extrema 1992 tot 1995

Aprilia het die eerste RS125 in 1992 vrygestel. Dit het kenmerkende eienskappe van 'n hoekige stertkant en geveegde voorste lugskort, 'n vierkantige koplampeenheid, driespeekwielvellings, luginlate op die bo-middel van die windskerm, elektriese of skopaansitter aan die linkerkant en analoog-tipe meters.

### RS125 1996 tot 1998

Die RS125 is hersien en die R-agtervoegsel is laat vaar. Die RS behou baie van die vorige RS-model, maar daar is 'n nuwe, verbeterde weergawe van die Rotax 122-enjin. Die voorste luginnames is opgeneem in die bo-middelgedeelte van die windkuller geplaas. Die koplampeenheid is gerond. 'n Digitale meter is bygevoeg in die plek van die temperatuurmeter.

### RS125 2006 tot 2012

Die RS125 het 'n geheelnuwe windkullerstilering ontvang, soortgelyk aan die RSV 1000R. Die mees noemenswaardige kenmerke is die hoekige windkullers, twee koplampeenhede, digitale meter en multispeek Marchesini-styl vellings.

### Renreplika kleurskemas

Dwarsdeur die geskiedenis van die RS125, is verskillende renreplika kleurskemas en huldeblyke aan motorfietsjaers geproduseer.
Oorspronklike 1976 Apple I rekenaar
Die **Apple I** was 'n vroeë persoonlike rekenaar en die eerste om 'n sleutelbord met 'n mikroverwerker en 'n verbinding met 'n monitor te kombineer.

Die Apple I is oorspronklik vir persoonlike gebruik deur Steve Wozniak ontwerp. 'n Vriend van Wozniak, Steve Jobs het die idee gekry om die rekenaar te verkoop. Dit is vroeg in April 1976 as Apple se eerste produk verkoop. Die verkoopprys was VS$ 666.66. Ongeveer 200 eenhede is vervaardig. Anders as ander stokperdjie-rekenaars van destyds, wat as boupakette verkoop is, was die Apple I 'n volledigsaamgestelde stroombaan met ongeveer 30 mikroskyfies. Om 'n werkende rekenaar te bou, moes gebruikers nog 'n kas, kragbron, sleutelbord en skerm byvoeg maar die rekenaar het oor poorte beskik. 'n Opsionele bord wat 'n koppelvlak vir plasing  op 'n kasset voorsien, is later teen 'n prys van VS$ 75 vrygestel. 

Die Apple I, die jong onderneming se eerste produk, is aanvanklik as selfboustel bemark. Anders as destyds beskikbare rekenaars in die laer pryssegment, wat instruksies per skakelaars en lampies ontvang het, het die Apple I oor poorte beskik waarmee 'n sleutelbord en skerm daaraan gekoppel kon word. Teks is in swart-en-wit vertoon. Die eienaar van hierdie eenheid het ’n sleutelbord en ’n houtkis bygevoeg.
Die Apple I word soms aangedui as die eerste persoonlike rekenaar  wat in 'n volledige vorm verkoop is; sommige bronne verwys egter na ander masjiene, soos die Datapoint 2200, as die eerstes.

Die gebruik van 'n sleutelbord en monitor was kenmerkend aan die Apple I. Mededingende toestelle soos die Altair 8800 is oor die algemeen geprogrammeer met skakelaars wat aan die voorkant gemonteer is, en gebruik ligte (gewoonlik LED's) vir hul uitset, en moes met bykomende hardeware uitgebrei word om verbindings met sleutelborde en monitors moontlik te maak. Dit het van die Apple I 'n innoverende toestel gemaak, ondanks die gebrek aan grafika en klank. Produksie is in Maart 1977 gestaak, toe die toestel deur die Apple II vervang is.

Aan die einde van die vorige millennium het daar ongeveer 30 tot 50 Apple I's bestaan, wat hulle versamelstukke maak. In 2000 was die waarde van 'n Apple I op tussen $ 14 000 en $ 16 000 beraam. In November 2010 is 'n Apple I op 'n veiling vir meer as € 175,000 te koop aangebied. In Junie 2012 is 'n werkende Apple I in New York vir € 295 900 verkoop. 'n Sagteware-versoenbare kloon van die Apple I, gemaak met moderne komponente, is in 2003 in beperkte hoeveelhede vrygestel teen 'n prys van ongeveer VS$ 200. Op 25 Mei 2013 word € 516 461 op 'n veiling in Keulen deur 'n anonieme koper uit Asië betaal vir een van die laaste ses werkende Apple I-rekenaars wat destyds bekend was.

Spesifikasies
-------------

Sentrale verwerkingseenheid (*CPU*): MOS Technology 6502 teen ongeveer 1 MHz

Ewetoeganklike geheue (*RAM*): standaard van 4 kB, uitbreibaar tot 8 kB aanboord, of tot 48 kB deur uitbreidingskaarte (produkte van derde partye)

Grafika: 40 × 24 karakters, geïmplementeer met hardeware-blaai

Bronne
------

Owad, Tom (2005). *Apple I Replica Creation: Back to the Garage.* Rockland, MA: Syngress Publishing. ISBN 1-931836-40-X.