recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Die **bruin huisslang** (*Lamprophis fuliginosus*) is 'n onskadelike wurgslang wat in Suider-Afrika aangetref word.

Soos sy naam aandui, het hierdie slank, gespierde slang 'n bruin kleur, wat kan wissel tussen roesrooi tot lig- en donkerbruin, afhangende van die gebied waarin dit woon. Ou slange is by uitstek donkerbruin. Sy skubbe is glad en blink en sy onderkant is 'n vuil wit. 'n Verdere kenmerk is twee bleek, geel of roomkleurige strepe langs die kante van die kop. Volwasse slange het 'n gemiddelde lengte van ongeveer 60 cm, alhoewel slange van 90 cm en ook 1,2 m al waargeneem is.

Die bruin huisslang is 'n grondlewende slang en kom algemeen in Suider-Afrika voor. Dit word veral, soos die naam weggee, naby mense se woonplekke aangetref, waar hulle onder klippe en in ander klipagtige gebiede woon. Die verspreiding van die slang is waarskynlik aan die toeneem, as gevolg van die onopsettelike vervoer deur mense (tydens die vervoer van ander goedere).

Dié slange vreet hoofsaaklik muise en rotte, maar wanneer hierdie knaagdiere nie beskikbaar is nie, sal dit ook padda's, akkedisse, voëls en eiers vreet. Jong slange vreet hoofsaaklik akkedisse. Die bruin huisslang is klein, maar kragtig: wanneer 'n rot gevang word, sal die slang dit met sy kake gryp en sy liggaam rond die rot krul en dit wurg. Na die rot gevrek het, ontspan die slang sy greep en word die prooi halsoorkop gevreet.

Hulle voorliefde vir rotte en muise beteken dat hulle nuttig is vir die mens. Die slang is aggressief wanneer hy vasgekeer word, maar kan maklik getem word en in gevangenskap geteel word. Dit is 'n gewilde troeteldier, maar soos met ander Suid-Afrikaanse slange, benodig die eienaar 'n lisensie om die slang te mag aanhou. Alhoewel dit 'n algemene slang is, word dit deur die Wes-Kaapse Natuurbewaring as 'n bewaarde spesie geklassifiseer. Die slang se natuurlike bedreigings sluit groter slange en roofvoëls in, veral uile, wat ook snags aktief is.

Die wyfie lê 6 tot 25 eiers in die vroeë somer, tydens November en Desember, tussen kompos of ander bedorwe plantafval. Die eiers broei na 50 tot 80 dae uit.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van slange

Bronnelys
---------

* *Slange* (1986), deur Rod Patterson. Eerste uitgawe. Struik uitgewers: Kaapstad. ISBN 0869772880
* *Natuurlewe Van Suider Afrika**[dooie skakel]* (2000), deur Vincent Carruthers, Penny Meakin en Barend Louis Penzhorn. Struik uitgewers: Kaapstad. ISBN 1868724522, 9781868724529
* *Oudtshoorn Info: Brown House Snake Geargiveer 14 Mei 2012 op Wayback Machine*
* *Bruin huisslang/Brown House Snake Geargiveer 1 Junie 2008 op Wayback Machine* by die webwerf van *SCARCE* Geargiveer 24 Desember 2008 op Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q2704819
* BioLib: 58614
* GBIF: 2455885
* iNaturalist: 29760
* ITIS: 1081916
* IUCN: 183198
* NCBI: 39328

 |
Die **Harigestylsepter** (*Paranomus adiantifolius*) is 'n blomdraende struik wat tot die genus *Paranomus* behoort en deel van die fynbos vorm. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap waar dit by Wolfieskop in die Riviersonderendberge, Groenlandberg en Houhoek voorkom.

Die struik word tot 1.7 m hoog en blom hoofsaaklik van September tot November. Vuur vernietig die plant maar die sade oorleef. Die plant is tweeslagtig en bestuiwing vind deur die werking van insekte plaas. Die vrugte word, twee maande nadat die plant geblom het, ryp en die sade val na die grond waar dit deur miere versprei word. Die plant groei in sandsteengrond op hoogtes van 500 - 1000 m.

In Engels staan die struik as die *Hairy-style sceptre* bekend.

Bronne
------

* REDLIST Sanbi
* Biodiversityexplorer
* Protea Atlas
* Plants of the World Online

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q15586627
* GBIF: 5638130
* iNaturalist: 591393
* IPNI: 705331-1
* IUCN: 113200981
* Plant List: tro-26500185
* Tropicos: 26500185

 |
**Stefan Ludik** (gebore 5 April 1981) is 'n Namibiese musikant, TV-persoonlikheid, akteur en voormalige krieketspeler van Windhoek. Hy was die eerste deelnemer wat Namibië in die werklikheidsreeks *Big Brother Africa* verteenwoordig het. Hy is 'n gewilde Afrikaanse sanger en akteur.

Biografie
---------

Ludik is op 5 April 1981 gebore. Sy pa, Paul, is 'n forensiese wetenskaplite en sy ma, Susan, 'n assuransiemakelaar. Hy het 'n jonger broer, Hugo, ook 'n voormalige krieketspeler wat in die musiekbedryf betrokke is.

Ná matriek verteenwoordig hy Namibië se o/19 krieketspan by die wêreldbeker in Sri Lanka. Daarna is hy na Duitsland, waar hy as konstruksiewerker gewerk het. Met sy terugkeer kwalifiseer hy homself in die forensiese wetenskappe en begin sy eie onderneming in 2000, genaamd *Invictus Intelligence*.

In 2003 skryf hy in vir die *Big Brother Africa*-werklikheidsreeks. Hy was die eerste deelnemer van Namibië wat aanvaar is en ook die enigste wit deelnemer in die huis. Kort daarna maak hy sy debuut as akteur in *Haak en Steek* saam met Casper de Vries. Die daaropvolgende jaar vertolk hy die rol van Werner Krantz in M-Net se Egoli: Plek van Goud.

Filmografie
-----------

* *Big Brother Africa*, seisoen 1, 2003
* *Haak en Steek*, 2003
* *Egoli: Plek van Goud*, as Werner Krantz, 2004–2007
* *Transito*, as François Brink, 2008
* *Binnelanders/Binneland*, as Gustav Kemp, 2012–2014
* *Jimmy in pienk*, 2013

Diskografie
-----------

* *Liggroen Doringbome*, 2005 (as Stefan Ludik)
* *Vuur en Water*, 2007
* *Burn This Town*, 2010 (as Ludik)
* *Disappear*, 2013, Mango & André Frauenstein met Ludik
* *Boererock*, 2014 (as Elvis Se Seun)
Ds. Santie Sandenbergh in 1951.
Ds. Sandenbergh se portert hang nog teen die galery van die NG kerk Boksburg (Klipkerk).
Ds. **Hercules Alexander (Santie) Sandenbergh** (Murraysburg, 7 Julie 1910 - 26 Augustus 1983) was, behalwe vir drie jaar in Bellville, 38 jaar lank 'n predikant van die Nederduitse Gereformeerde Kerk aan die Witwatersrand.

Hy kom uit Murraysburg se wêreld, maar matrikuleer op Prieska in die Noord-Kaap, waarna hy sy B.A.-graad in 1934 aan die Universiteit Stellenbosch verwerf en sy M.A.-graad in 1937. In 1938 lê hy sy proponentseksamen met welslae aan die Kweekskool af. 

Op Oujaarsdag daardie jaar kom hy in Johannesburg aan om hulpprediker van die NG gemeente Jeppestown te word. Hy word weldra as medeleraar beroep en op 29 April 1939 in sy amp bevestig. Op 27 September 1940 volg hy ds. J.M. Louw in die NG gemeente Boksburg op, wat nege maande vantevore oorlede is na 'n dienstyd van sowat 41 jaar in die Oos-Randse moedergemeente. Aan die begin van Maart 1947, nadat hy op 26 Januarie van Boksburg afskeid geneem het, word hy as medeleraar van die NG gemeente Bellville bevestig en na die afstigting van Bellville-Wes later dieselfde jaar, word hy op Skrikkeldag (29 Februarie) 1948 as leraar van die nuwe gemeente bevestig. In November 1950 keer hy na die Rand terug om predikant van Alberton te word en begin Februarie 1958 van NG gemeente Lambton, wat pas die vorige jaar vir die grootste gedeelte van Germiston-Suid afgestig is en waarheen hy twee keer beroep is. 

Hy en sy tweede vrou, 'n dogter van ds. R.J.B. Feenstra wat lank in Benoni gestaan het, vestig hulle na sy aftrede op 29 Mei 1977 in Elarduspark, Pretoria, maar hy sterf skielik aan 'n hartaanval op Piet Retief waar hy na sy vrou se heengaan in 1982 by sy dogter gaan woon het.

Sandenbergh het uitmuntende administratiewe vermoëns en goeie kennis van finansies gehad, en dien dan ook 15 jaar in die Sinodale Kommissie en lank met onderskeiding in die Sinodale Kommissie vir Finansies en as voorsitter van sowel die Kerkkantoor- en Sinodale Begrotingskommissie. In die Ring van Germiston het hy feitlik sinoniem met die Finansiële Kommissie geword. Van die Ring van Boksburg was hy skriba en van dié ring, sowel as dié van Germiston, was hy geruime tyd voorsitter. 

Vier kinders is uit sy tweede huwelik gebore, waarvan die jongste, ds. Kobus Sandenbergh, van 1981 leraar was van die NG gemeente Unitaspark, van 1984 van die NG gemeente Constantiakruin en van 1987 van Weltevreden.

Bronne
------

* Maree, W.L. (red.) 1984. *Jaarboek 1985 van die Nederduitse Gereformeerde Kerke*. Pretoria: Tydskriftemaatskappy van die Nederduitse Gereformeerde Kerk.
* Small, Mario (samesteller). 2010. *2011 Jaarboek van die Nederduitse Gereformeerde Kerke*. Wellington: Tydskriftemaatskappy.
*The Knight's Dream* or *Life is a Dream*, 'n skildery van die barokskilder Antonio de Pereda wat in die Academia de San Fernando, Madrid, uitgestal word.
 *Die lewe is 'n droom*. Brons verligting, detail van die monument te Calderón in die Plaza de Santa Ana in Madrid (Werk van J. Figueras, 1878 ).
**Die lewe is 'n droom** (Spaans: *La vida es sueño*) is 'n teaterwerk van Pedro Calderón de la Barca wat in 1635 bekendgestel is en deel van die Barok literêre beweging is. Die sentrale tema van die toneelstuk is die vryheid van die mens om sy lewe te voer sonder om meegesleur te word deur 'n veronderstelde bestemming.

Die opvatting van die lewe as 'n droom is baie oud, daar is verwysings in die Hindoe- denke, Persiese mistiek, Boeddhistiese moraliteit, die Judeo - Christelike tradisie en Griekse filosofie. Daarom word dit ook as 'n literêre onderwerp beskou.

Volgens Plato leef mens in 'n wêreld van drome, van duisternis, gevange in 'n grot, waaruit hy homself slegs kan bevry deur te ontsnap; dan eers sal die mens van materialisme ontslae kan raak en na die lig kan streef.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNE: XX2239419
* BNF: cb121495945 (data)
* GND: 4294030-8
* LCCN: n89649027
* MusicBrainz work: 7979b8a3-5866-4ab6-869b-8b8788237728
* NLI: 001786347
* SELIBR: 394831
* SUDOC: 029986877
* VIAF: 179002263
* WorldCat Identities (via VIAF): 179002263

 |
see-oppervlaktemperatuur afwykings in November 2007, wat La Niña toestande vertoon.
**La Niña** (/lə ˈnin.jə/; Spaans: [la ˈniɲa]) is 'n oseaniese en atmosferiese verskynsel wat die kouer eweknie is van El Niño, as deel van die breër El Niño–Suidelike Ossillasie (ENSO) klimaatpatroon. Die naam *La Niña* kom uit Spaans vir "die meisie", in analogie met *El Niño*, wat "die seun" beteken. In die verlede, was die ook 'n *anti-El Niño* en *El Viejo*, wat "die ou man" beteken, genoem.

Gedurende 'n  *La Niña*  periode, sal die see-oppervlaktemperatuur oor die oostelike ekwatoriale deel van die sentrale Stille Oseaan met 3–5 °C laer as normaal wees. 'n Verskyning van *La Niña* hou ten minste vyf maande aan. Dit het 'n uitgebreide uitwerking op die weer oor die hele wêreld, veral in Noord-Amerika, wat selfs die Atlantiese orkaan en die Stille Oseaan orkaanseisoene beïnvloed, waarin meer tropiese siklone in die Atlantiese Oseaan voorkom as gevolg van lae windskering en warmer see-oppervlaktemperature, terwyl tropiese siklogenese in die Stille Oseaan verminder word.

Die kollig het tot so ’n mate op El Niño geval dat eers in die laat negentigerjare van La Niña, die minder vertonerige klein suster, kennis geneem is. Die twee is in werklikheid verskillende pole, want waar eersgenoemde groot droogte en vloede in sekere gebiede bring, kan die droogtedele baat by La Niña se minder destruktiewe pad en die té nat dele effens droër wees. La Niña was in 1988 die ergste in vier dekades, met droogtes in onder meer dele van Amerika en heelwat reën in Suid-Afrika en ander lande, maar dit was nie so vernietigend soos die El Niño’s van 1982/’83 of 1997/’97 nie.

Selfs vandag word die uitwerking van La Niña as nie veel erger as die norm gesien nie en word nie soveel van die klein suster gemaak as wat die geval is met die omgekrapte El Niño nie. Wat ook al die gevolge van die twee se verskyning, is dit ’n kragtige kombinasie wat die wêreld se reënval en ander klimaatveranderings in geheel kort-kort ontwrig. 

Al kan nog nie bo alle twyfel beweer word dat daar ’n regstreekse uitwerking op die vorming van orkane en ander natuurrampe is nie, is daar goeie rede om dit al hoe meer aan mekaar te verbind. So het die groot orkaanjaar in 1780, met agt groot tropiese storms in een jaar, met La Niña saamgeval. Vier van die vyf groot orkane wat Nicaragua aan die einde van die vorige eeu getref het, het byvoorbeeld met La Niña saamgeval. Dieselfde geld die grootste persentasie van Amerika se gereelde orkane, terwyl maar sowat 10% daarvan met die El Niño-jare saamgeval het.

Voorvalle
---------

'n Tydlyn van alle La Niña voorvalle tussen 1900 en 2021.
**Umberto I** of **Humbert I** (Italiaans: *Umberto Ranieri Carlo Emanuele Giovanni Maria Ferdinando Eugenio di Savoia*) - gebore 14 Maart 1844 - was die koning van Italië van 9 Januarie 1878 tot sy dood op 29 Julie 1900. Sy bynaam was *die Goeie*. Hy is in linkse kringe gehaat, omdat hy konserwatief was en die "Bloedbad van Bava-Beccaris" in Milaan gesteun het. Hy word twee jaar na die insident deur die anargis Gaetano Bresci vermoor.

Jeug
----

Umberto se opleiding is aan die wyste manne van sy tyd toevertrou, onder andere aan *Massimo Taparelli markies d'Azeglio* en *Pasquale Stanislao Mancini*. In 1858 sluit hy as kaptein by die weermag aan. Hy neem aan die Slag by Solferino in 1859 deel en lei in 1866 'n afdeling in die Slag by Custoza. Toe hy deur die Oostenrykse kavallerie by Villafranca aangeval is, laat hy sy troepe vierkante vorm en dryf die aanvallers na Sommacampagna terug. Hy bevind homself by die troepe wat die meeste aangeval is. Hy dek die terugtrekkende Italiaanse leër saam met Nino Bixio en ontvang 'n goue medalje vir die moed wat hy aan die dag gelê het.

Koningskap
----------

Umberto volg sy vader na sy dood op 9 Januarie 1878 op en noem homself *Umberto I van Italië* (en nie Umberto IV van Savoye, soos hy eintlik moes heet nie). Met sy toestemming word sy pa, Victor Emanuel II in die Panteon in Rome begrawe en nie in die koninklike mausoleum in Superga nie.

Hy is op 29 Julie 1900 deur Gaetano Bresci vermoor en is in die Pantheon langs sy vader begrawe. Hy word deur sy seun, Victor Emanuel III, opgevolg. Die opknapping van die Castello Sforzesco in 1905 is as eerbetoon aan hom opgedra.

Fotogalery
----------

* Sy vrou, koningin Margaretha
* Umberto I op 'n perd, soos by die Castello Sforzesco uitgebeeld
* Die graf van Umberto I in die Panteon te Rome
Die altaar in die Roskilde-katedraal in Denemarke, met ’n reuse-altaarskerm daaragter.
’n **Altaar** is ’n verhewe struktuur waarop godsdienstige offers gewoonlik gebring word. Hulle word aangetref in heiligdomme, tempels, kerke en ander plekke van aanbidding. Altare is en word steeds veral gebruik in die paganisme, Christendom, Boeddhisme, Hindoeïsme, Judaïsme (tot met die vernietiging van die Tweede Tempel) en neopaganisme.

Etimologie
----------

Die Afrikaanse woord "altaar" kom via Nederlands van die Latynse *altare*, die boonste deel waar die offer verbrand is (van die woorde *altus*, "hoog", en *ara*, "altaar" of "offertafel").

Judaïsme
--------

Altare (Hebreeus: מזבח *mizbe'ah*, "plek van slagtings of offers") in die Hebreeuse Bybel (Ou Testament) is gewoonlik gebou van grond  of ongekapte klip. Die eerste altaar wat in die Bybel genoem word, is een wat deur Noag gebou is. Altare is ook deur Abraham, Isak, Jakob, en Moses gebou.

Die Murugan-Hindoetempel in Roermond, Nederland.

Christendom
-----------

Die woord "altaar" (Grieks: θυσιαστήριον) verskyn meer as 20 keer in die Nuwe Testament. In die Katolieke en Oosters-Ortodokse Kerk word die mis op die altaar opgedra. Altare staan in die meeste Christelike kerke op ’n baie prominente plek. In die meeste Protestantse kerke word dit nie gebruik nie, maar dien ’n tydelike **nagmaaltafel** dieselfde doel.

Hindoeïsme
----------

In Hindoeïsme bevat altare (Sanskrit: मन्दिर, *mandir*) gewoonlik prente van gode en godinne. Groot versierde altare kom gewoonlik in Hindoetempels voor en kleiner altare in huise en soms in Hindoewinkels en -restaurante.

Boeddhisme
----------

’n Butsudan in ’n Boeddhistetempel.
In Boeddhisme word strukture soos ’n *butsudan* of *bàn thờ* in huise en tempels aangetref. Die *butsudan* is ’n houtkabinet met deure waarin ’n heilige beeld van die Boeddha of die Bodhisattvas of ’n mandalarol beskerm word. Die deure is oop wanneer die beeld gesien moet word, maar kan daarna toegemaak word. Dit is gewoonlik met blomme versier en kan ook ander godsdiensvoorwerpe soos kerse, wierook, klokkies of vrugte bevat.

Skakels
-------

* Wikimedia Commons logo Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Altaar.
* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb11943953g (data)
* GND: 4001381-9
* LCCN: sh85003895
* NARA: 10675430
* NKC: ph135202

 |
Die **Umbeluzirivier** (iMbuluzi, Mbuluzi, Umbuluzi) vloei in Eswatini en Mosambiek.

Rivierloop
----------

Hierdie standhoudende rivier ontspring noord van Mbabane op 26° 15′ suid en 31° 10′ oos en vloei deur die provinsies Hhohho, Manzini en Lubombo. Aanvanklik vloei die rivier oor verskeie kleiner stroomversnellings ooswaarts. Daarna draai dit deur die noordooste van die land deur die Hlane-, Mlawula- Mbuluzi en Shewula-natuurreservate. In hierdie deel van sy loop staan die rivier bekend as die Swart-Umbeluzi, gaan deur die Lebomboberge en steek die grens met Mosambiek oor by 26° 11′ 40″ suid en 32° 5′ 52.6″ oos. Van hier vloei die rivier ooswaarts verby Goba na die mond by 25 58 suid en 32 33 oos in die Estuário do Espírito Santo (die "riviermonding van die Heilige Gees"), die gesamentlike riviermond van die Umbeluzi-, Matola- en Temberiviere. Die rivier is vir tot 'n maksimum van 100 km stroomop met kleiner bote bevaarbaar.

Opvangsgebied
-------------

Die rivier het 'n bekken van nagenoeg 5000 km². Hiervan lê 3300 km² in Eswatini, 1700 km² in Mosambiek en slegs 'n 100 km² in Suid-Afrika. By Buckham in Eswatini is die Mnjoli-dam en in Mosambiek is die Pequenos Libombos-dam. In die vallei wes van die Lebomboberge word suikerriet onder besproeiing verbou.

Trivia
------

* Die eerste Portugese reisigers het in 1544 by hierdie riviermondings aangekom en was 'n geselskap onder leiding van die skeepskaptein en ivoorhandelaar Lourenco Marques en Antonio Caldeira.
* Maputobaai (voorheen bekend as Delagoabaai en waarvan die Estuário do Espírito Santo deel vorm) is die beste natuurlike hawe aan die suidooskus van Afrika weens die beskutting wat Inhaca-eiland bied.

Bibliografie
------------

* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 11. Kaapstad: Nasou, 1975. ISBN 0-625-00327-6

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* LCCN: sh85139519
* NLI: 000764302
* VIAF: 315144151
* WorldCat Identities (via VIAF): 315144151

 |
**VfL Halle 1896**|  |
| **Volledige naam** | Verein für Leibesübungen Halle 1896 e.V. |
| **Stigtingsdatum** | 16 Julie 1896 |
| **Tuisveld** | Stadion am Zoo, Halle |
| **Kapasiteit** | 6 000 |
| **Kompetisie** | Oberliga Noordoos-Suid |
|

 **VfL Halle 1896** is 'n sportklub uit Halle in die deelstaat Sakse-Anhalt in Duitsland. Benewens sokker het die klub ook afdelings vir handbal, vlugbal, tafeltennis en gimnastiek.

Die klub is op 16 Julie 1896 gestig as *Hallescher Fußballclub von 1896* en was een van die stigterslede van die DFB in 1900 in Leipzig. Die klub het in 1909 een van die eerstes in Duitsland geword om sy eie stadion aan te koop en op 4 September 1910 is die nuwe sportkompleks amptelik ingewy met ’n wedstryd teen VfB Leipzig, die toenmalige topklub van Duitsland. Die wedstryd het 10 000 toeskouers getrek.

Die klub het op 23 September 1919 met *Kaufmännischen Turnverein Halle* saamgesmelt om *VfL Halle von 1896* te vorm. In April 1920 het die twee klubs weer uitmekaargespat, maar die klub het sy nuwe naam behou. Die klub het die kampioen van Sentraal-Duitsland in 1917 en 1919 geword, maar as gevolg van die Eerste Wêreldoorlog het daar nie uitklopwedstryde om die Duitse titel tussen 1914 en 1920 plaasgevind nie.

Tussen 1937 en 1944 het die klub in die Gauliga Sentraal meegeding, destyds op die hoogste vlak van die Duitse sokkerstruktuur. Na die Tweede Wêreldoorlog is die klub deur die Geallieerdes ontbind. Die klub is op 10 November 1946 as *SG Giebichenstein* herstig en op 14 Mei 1949 is die klub herdoop na *SG Genossenschaften Halle*. In 1951 het die klub *BSG Empor Halle* uit die voorafgaande klub ontstaan, wat op 1 Augustus 1990 die naam *SV Empor Halle* aangeneem het. Op 4 Julie 1991 het die klub weer die tradisionele naam *VfL Halle 1896* teruggeneem.

Die klub het nie gedurende die tydperk van die DDR baie sukses behaal nie en kon slegs vir een seisoen (1980) die DDR-liga (tweede vlak) haal. Die klub speel al jare lank tweede viool teen die liefling-klub van die stad, Hallescher FC. Die klub se grootste moderne prestasie is in 1999 behaal toe daar verrassend na die Regionalliga op die derde vlak gepromoveer is, maar die klub is in 2000 deur die DFB verplig om uit die Oberliga te relegeer as gevolg van finansiële probleme.

Onlangse ligaposisionering
--------------------------

|  |  |
| --- | --- |
| * 1991-92 (VII) Bezirksliga 1ste
* 1992-93 (VI) Landesliga 2de
* 1993-94 (VI) Landesliga 4de
* 1995-96 (V) Verbandsliga Sakse-Anhalt 1ste
* 1996-97 (V) Verbandsliga Sakse-Anhalt 4de
* 1997-98 (IV) Oberliga Noordoos-Suid 3de
* 1998-99 (IV) Oberliga Noordoos-Suid 1ste
* 1999-00 (III) Regionalliga Noordoos 14de
* 2000-01 (IV) Oberliga Noordoos-Suid 6de (lisensie geweier)
 | * 2001-02 (V) Verbandsliga Sakse-Anhalt 15de
* 2002-03 (V) Verbandsliga Sakse-Anhalt 13de
* 2003-04 (V) Verbandsliga Sakse-Anhalt 4de
* 2004-05 (V) Verbandsliga Sakse-Anhalt 12de
* 2005-06 (V) Verbandsliga Sakse-Anhalt 10de
* 2006-07 (V) Verbandsliga Sakse-Anhalt 7de
* 2007-08 (V) Verbandsliga Sakse-Anhalt 3de
* 2008-09 (VI) Verbandsliga Sakse-Anhalt 1ste
* 2009-10 (V) Oberliga Noordoos-Suid
 |
Die **Domkerk van Speyer** (amptelik *Domkirche St. Maria und St. Stephan*) is die katedraalkerk van die Rooms-Katolieke diosese Speyer. Ná die vernietiging van die Franse abdy Cluny is die domkerk in Speyer in die Duitse deelstaat Rynland-Palts die wêreld se grootste bewaarde Romaanse kerkgebou. Dit is in 1981 as UNESCO-wêrelderfenis gelys en is daarnaas 'n beskermde kultuurgoed volgens die Haagse Konvensie.

Geskiedenis
-----------

### Middeleeue

Stadseël van Speyer met domkerk (1293)
Die Saliese koning en latere keiser Koenraad II het die bou vermoedelik in 1025 begin met die voorneme om die grootste kerkgebou in Europa op te rig.

Volgens 'n legende het Koenraad vroeg soggens die hoeksteen vir die Limburg-klooster naby Bad Dürkheim gelê en daarna met sy eggenote Gisela en sy gevolg na Speyer gery om daar die hoeksteen vir die domkerk en die Sint Johannes-klooster te lê. Om die benodigde boumateriaal (stene en hout) na Speyer te vervoer, is 'n kanaal van die Paltserwoud na die Ryn gebou.

Dit was nog aan Koenraad II nog aan sy seun Hendrik III vergun om die voltooiing van die kerk te beleef. Eers onder sy kleinseun Hendrik IV is die gebou in 1061 gewy. In die wetenskaplike navorsing word na hierdie boufase as "Speyer I" verwys. Die destydse kerk het uit 'n wesbou, 'n langhuis met drie skepe en 'n dwarsskip (transep) bestaan. Aan weerskante van die koor is twee torings opgerig. Die oorspronklike apsis was van buite af gesien reghoekig, maar afgerond in sy binneruimte. Die langhuis se middelskip het oor 'n plat plafon beskik, terwyl die syskepe gewelf was. Afgesien van die Akense Paltskapel was dit die eerste groot gewelfgebou wat ná die antieke tydperk noord van die Alpe opgerig is.
As ons kyk na die logiese vorm van sinne wat uit eenvoudige ("atomiese") sinne opgebou is met behulp van die logiese woordjies, konnektiewe, soos "nie", "en", "of" en "as …, dan ...", dan het ons te doen met **proposisionele logika**, waar 'n proposisie dit is wat 'n sin sê, 'n bewering dus.

Om die logiese vorm van sinne duidelik na vore te bring, gebruik ons in die proposisielogika 'n verkorte notasie, wat uit letters en spesiale simbole bestaan. Die atomiese sinne word deur letters aangedui:
"Andries gaan" skryf ons net as A; en "Bettie gaan" as B.

Die konnektiewe word deur spesiale simbole aangedui:

"nie" deur ¬;
"en" deur Ù;
"of" ("en/of") deur Ú;
"as …, dan ..." deur ®

Met hierdie afsprake kan ons nou ons voorbeeld van 'n argument in die proposisielogika soos volg neerskryf:

* (1) A Ú B
* (2) ¬A
* (3) B

Wat ons hier het, is 'n geldige argumentvorm: vir enige twee sinne in die plek van A en B kry ons 'n geldige argument. Ons kan die geldigheid toets met 'n waarheidstabel: stel "waar" voor met die syfer 1 en "onwaar" met 0; skryf dan al die moontlike kombinasies van die waarheid of onwaarheid van A en B neer; kyk vir elk van hierdie (vier) kombinasies wat die waarheid of onwaarheid van (1), (2) en (3) is; kontroleer of vir al daardie gevalle waar (1) en (2) beide waar is, (3) ook waar is; indien wel, dan is die argumentvorm geldig.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| A | (3) B | (1) A Ú B | (2) ¬A |
| 1 | 1 | 1 | 0 |
| 1 | 0 | 1 | 0 |
| 0 | 1 | 1 | 1 |
| 0 | 0 | 0 | 1 |

Let op dat daar net een geval (een ry in die tabel) is waarin (1) en (2) beide waar is, naamlik die derde van die vier rye. In daardie geval is (3) ook waar, en ons het dus 'n geldige argument.
Kol. Charles Stallard, enigste leier van die Dominiumparty.
Die **Dominiumparty** is van 29 tot 31 Oktober 1934 gestig, toe die samesmelting van die Suid-Afrikaanse Party en Nasionale Party in die uiteindelike Verenigde Party onafwendbaar geblyk het, maar Britsgesinde V.P.-lede in veral Natal hulle nie met 'n party wat Suid-Afrika se belange bo dié van Brittanje gestel het, kon vereenselwig nie.

Stigting
--------

Die Dominiumparty is in hoofsaak gestig omdat sy ondersteuners nie vir genl. J.B.M. Hertzog, wat hulle beskou het as die vergestalting van Afrikaner-nasionalisme, vertrou het nie. Die party word dus onder leiding van kol. C.F. Stallard in Roodepoort in Oktober 1934 gestig. In sy beleid het die party Britse Ryksbelange voorop gestel en wou dus samewerking tussen alle lede van die Britse Statebond bevorder. Ook wat verdediging betref, het die party geglo dit kan net geskied in samehang met die belangriker werksaamhede van die Britse Ryk in dié verband. Verder wou die party werkloosheid bekamp en snaaks genoeg verstedeliking van alle bevolkingsgroepe omkeer. Die party het ook die handhawing van die beperking op immigrasie deur Indiërs voorgestaan, maar was ten gunste van die behoud van swart stemreg in Kaapland.

Verdwyning
----------

Met die toetrede van Suid-Afrika tot die Tweede Wêreldoorlog en die bedanking van Hertzog uit die V.P. stel genl. Jan Smuts 'n nuwe koalisieregering saam, waarin lede van sowel die Arbeidersparty as die Dominiumparty dien. Voor die einde van 1945 bedank Stallard uit die kabinet en neem sy plek in die opposisiebanke in. Twee jaar later bedank hy as partyleier. Die res van die Dominiumparty se lede vorm in 1947 saam met afvalliges van die Arbeidersparty die Suid-Afrikaanse Party, maar die party verdwyn 'n jaar later van die politieke toneel.

Laaste verkiesing
-----------------

In die verkiesing van 1943 slaag die Dominiumparty daarin om sewe L.P.'s verkies te kry. In Oos-Londen-Noord word R.M. Christopher met 'n reuse-meerderheid van 4 424 stemme teenoor 'n onafhanklike, Kommunis, en nog 'n onafhanklike verkies. In Natal, die tuiste van die Dominiumparty, word kandidate verslaan in Durban-Berea, Durban-Punt en Durban-Umbilo, maar haal die paal in Durban-Musgrave, Durban-Sentraal, Durban-Umlazi, Natal-Suidkus, Pietermaritzburg-Distrik (waar die leier, kol. Charles Stallard die paal haal) en Pinetown. Die totale stemme vir die party was 29 023, sowat 23 000 minder as in die verkiesing van 1938, maar die getal setels het met net een afgeneem.

Steun in verkiesings
--------------------

Die Dominiumparty het net aan twee verkiesings deelgeneem.

| Jaar | % | Setels |
| --- | --- | --- |
| 1938 | 6,3% | 8 |
| 1943 | 3,3% | 7 |

Bronne
------

* Rosenthal, Eric, *Encyclopaedia of Southern Africa*, Juta and Company Limited, Kaapstad en Johannesburg, 1978.
* Van der Spuy, D.C. (hoofred.), *Amptelike Jaarboek van die Republiek van Suid-Afrika* (Eerste Uitgawe), Departement van Inligting, Pretoria, 1975.
* Mostert, J.P.C. *Politieke Partye in Suid-Afrika*, Instituut vir Eietydse Geskiedenis, U.O.V.S. Bloemfontein, 1986.
Die proos, William De Groote en aartsbiskop Berloco (Hemelvaart 2013)
'n **Proos** (Latyn: *praepositus*; Eng.: *dean*; vroeër ook *provost*) is 'n amp in die Rooms-Katolieke Kerk, gewoonlik 'n voorsittende geestelike van 'n kapittel.

Die ampstitel word veral in Vlaandere gebruik en is ongewoon in Suid-Afrika. In Nederland word die amp ook moderator genoem. Die amp word aangetref by:

* Geestelike leiers van 'n Roomse organisasie soos b.v. Roomse Padvinders.
* Geestelike leiers van 'n geestelike instelling wat self nie 'n priester het nie soos 'n nonneklooster of 'n wêreldlike kapittel. Die instelling word dan 'n proosdy genoem.
* Plaasvervangers van 'n geestelike leier, bv. van 'n ab wat nie in die klooster woon nie.
* Soms ook gebruik vir aalmoesenier of kapelaan van 'n gevangenis of leëreenheid.

Die woord is verwant aan die meer bekende provoos, maar proos word uitsluitlik gebruik vir geestelike funksies.

Die WAT gee die volgende aanhaling:
*Op een lyn … stel ek die kanunnike, dekane, kapelaans, prooste en almal wat deur … priesterskappe onderhou word (A. Duvenhage, vert.: Calvyn, 1967, 414).*
**Montacute House**  

**naby Montacute, South Somerset**   
  

Engeland  
Vlag van Verenigde Koninkryk Verenigde Koninkryk  


---

**Opgerig**  

Omstreeks 1598

---

**Boustyl**  

Elizabethaans

---

**Webtuiste**  

*National Trust: Montacute House*

**Montacute House** is 'n laat-Elizabethaanse herehuis naby die dorp Montacute in die Engelse graafskap South Somerset. Die huis word as 'n uitstekende voorbeeld van die Engelse boukuns in die oorgangstyd tussen die Gotiese en die Renaissance-styl beskou en is een van mees outentiese herehuise uit die Elizabethaanse tydperk wat feitlik onveranderd bewaar gebly het. Die huis is tans in besit van die *National Trust* en het in 2013 meer as 125 000 besoekers gelok.

Montacute House het omstreeks 1598 in opdrag van Sir Edward Phelips opgerig, een van die invloedrykste persoonlikhede in Engeland tydens die regentskap van koningin Elizabeth I en haar opvolger James I. Phelips het sy loopbaan as advokaat begin en het later 'n lid van die parlement geword. Hier het hy die amp van Speaker in die Laerhuis en daarna dié van *Master of the Rolls* beklee. Die hoogtepunt van sy loopbaan was die regsaak teen Guy Fawkes wat in die sogenaamde *Gunpowder Plot* 'n poging onderneem het om die koning en die parlementsgebou op te blaas.

Die ontwerper is moeilik om te paal, maar volgens oorlewering het Phelips in 1590 aan die plaaslike boumeester William Arnold die opdrag gegee om die herehuis met drie verdiepings te bou. As boumateriaal is Ham Hill-steen uit die omgewing gebruik. Die argitek het die Gotiese tradisies van katedraalbou met nuwe Renaissance-elemente uit vastelandse Europa gekombnieer.

Die nakomelinge van Sir Edward Phelips het die herehuis nog tot in die vroeë 20ste eeu bewoon. Ná 'n kort oorgangsperiode, waartydens dit verhuur is (onder andere aan Lord Curzon, die vroeëre visekoning van Indië en minister van buitelandse sake, wat hier saam met sy lewensmaat, die skryfster Elinor Glyn gewoon het), is die huis in 1927 deur die *National Trust* gekoop. Dit staan oop vir die publiek. Montacute House se Lang Galery, die langste in Engeland, het tydelik as 'n buiteafdeling van die Londense *National Portrait Gallery* gedien. Dit staan bekend vir sy belangrike versameling van olie- en waterverfskilderye uit die huis se ontstaansperiode.

In Montacute House se binneruimtes en tuine het al 'n verskeidenheid rolprente vir die silwerdoek asook televisiedrama's ontstaan.
**Monte Carlo** (Frans: *Monte-Carlo*, Monegaskies: *Monte-Carlu*) is die vernaamste woonkwartier van die stadstaat Monaco, 'n onafhanklike prinsdom aan die Franse Côte d'Azur (Middellandse See).

Die buurt dra sy Italiaanse naam sedert 1 Julie 1866 ter ere van Prins Charles III van Monaco. Die snelle groei van Monte Carlo het anderkant die grens tot die stigting van 'n Franse voorstad, Beausoleil, gelei.

Geskiedenis
-----------

Die kasino van Monte Carlo
'n Nagtelike uitsig oor die kasino
Die Prins van Monaco verleen in 1856 sy toestemming om 'n kasino in Monaco te open. Die eerste instelling in die historiese stadskern van Monacostad (*Monaco Ville* of *Munegu Autu*), wat in 1862 ingewy is, raak nie regtig gewild nie. Een jaar later word 'n beskeie gebou in Monte Carlo opgerig. Dinge verander drasties met die koms van François Blanc, die voormalige direkteur van die kasino in Bad Homburg, 'n luukse spa in die huidige Duitse deelstaat Hesse. Danksy die talent en die kapitaal van hierdie nuwe lisensiehouer ontwikkel die kasino tot 'n gewilde ontmoetplek vir die welgesteldes, en sy oorspronklike gebou word deur 'n luukse paleis vervang.

Die kasino, wat deur tuine omring word, spog met 'n terras wat 'n uitsig oor Monaco en tot by die Italiaanse Bordighera bied. Die huidige gebouekompleks bestaan uit die ou wesvleuel aan die seekant, wat in 1878 deur die argitek Charles Garnier opgerig is. Die jongste deel van die gebou dateer uit die jaar 1910 en huisves die teater en speelhalle met hulle pragtige muurtapyte, skilderye en goudversierings.

Erwe is skaars in Monte Carlo, en die huidige stadshorison word veral sedert die sewentigerjare van die 20ste eeu deur woonstelblokke gekenmerk.
Illiriese stamme in die 1ste en 2de eeu n.C.
Die **Illiriërs** (Grieks: Ἰλλυριοί, *Illyrioi*; Latyn: *Illyrii*) was 'n groep Indo-Europeessprekende volke wat in antieke tye in die westelike deel van die Balkanskiereiland gewoon het. Saam met die Grieke en Thraciërs was hulle een van die drie belangrikste Paleo-Balkanbevolkings.

Die gebied waar die Illiriërs gewoon het, het aan latere Griekse en Latynse skrywers bekend geword as Illirië. Hulle het 'n gebied geïdentifiseer wat ooreenstem met die huidige Albanië, Montenegro, Kosovo, 'n groot deel van Kroasië en Bosnië en Herzegowina, Wes- en Sentraal-Serwië en dele van Slowenië tussen die Adriatiese See in die weste en die Dravarivier in die noorde, die Moravarivier in die ooste en die Kerauniese gebergte in die suide. Die eerste keer dat die Iliriese volke genoem is, is in die 6de eeu in die werke van die antieke Griekse skrywer Hekataios van Milete.

Die antieke Grieke het hulle bure in die noorde die "Illiriërs" genoem, wat dalk verwys het na 'n breë, swak gedefinieerde groep volke. Die Illiriese stamme het vermoedelik nooit na hulleself as sodanig verwys nie en dit is onwaarskynlik dat hulle een naam vir hulleself gebruik het. Dit lyk of "Illiriërs" die naam van 'n spesifieke stam was wat die Grieke in die Bronstydperk teengekom het. Die Grieke het toe die naam gebruik vir alle volke met 'n soortgelyke taal en kultuur.

Die term "Illiriërs" verskyn in die 7de eeu die laaste keer in die historiese rekord, waar dit verwys na 'n Bisantynse garnisoen in die voormalige Romeinse provinsie Illyricum. Wat met die Illiriërs gebeur het nadat die Slawiërs hulle in die streek gevestig het, is 'n saak van debattering onder geleerdes. Dit sluit die vraag in of Albanies nie dalk van die ou taal Illiries afstam nie.

Skakels
-------

* Wikimedia Commons logo Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Illiriërs.
* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die  vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* NKC: ph558981

 |
Seelewe-uitwissing tydens die Fanerosoïkum
%
Miljoene jare gelede
K–Pg
Tr–J
P–Tr
Laat-D
O–S

Die blou grafiek toon die persentasie (nie die werklike getalle nie) van see-genera wat uitgewis is tydens enige tydperk. Dit verteenwoordig nie alle seespesies nie, net dié waarvan fossiele bestaan. Die name van die "Groot Vyf" uitwissings is klikbare hiperskakels. *(bron)*

Die **Laat-Devoon-uitwissing** was een van die "Groot Vyf" uitwissings in die Aarde se geskiedenis. ’n Groot uitwissingsvoorval, die Kellwasser-voorval, het sowat 374 miljoen jaar gelede, aan die begin van die laaste fase van die geologiese periode Devoon, plaasgevind. Altesaam 19% van alle biologiese families en 50% van alle genera het uitgesterf. ’n Tweede voorval, die Hangenberg-voorval, het die Devoon afgesluit.

Hoewel dit duidelik is dat daar ’n enorme verlies aan biodiversiteit in die Laat-Devoon was, is dit onduidelik hoe lank dit geduur het, met skattings van tussen 500 000 en 25 miljoen jaar. Dit is ook nie seker of dit net uit bogenoemde twee fases of ’n reeks kleiner uitwissings bestaan het nie. Die jongste navorsing dui op verskeie oorsake en ’n reeks fases oor sowat 3 miljoen jaar. Sommige wetenskaplikes reken daar was tot sewe fases oor ’n tydperk van 25 miljoen jaar.

Teen die Laat-Devoon het plante en diere die land beset. In die oseane was enorme koraalriwwe. Euramerika en Gondwana het begin verenig in wat een superkontinent, Pangea, sou word. Dit lyk of net die seelewe deur die uitwissing geraak is. Koraalriwwe het feitlik heeltemal verdwyn en het eers weer tydens die Mesosoïese Era begin vorm.

Die rede vir die uitwissing is onseker. Van die teorieë sluit in veranderings in die seevlakke en die uitputting van suurstof in die oseane, wat veroorsaak kon gewees het deur vulkaniese aktiwiteit of globale verkoeling. Die impak van ’n komeet of ander hemelliggaam is ook al voorgestel.
**Monsieur Ibrahim et les fleurs du Coran** (2003, Afrikaans **Meneer Ibrahim en die blomme van die Koraan**) is op die gelyknamige boek deur die Franse skrywer Éric-Emmanuel Schmitt gebaseer.

Die regisseur François Dupeyron skep met sy film 'n pleidooi vir verdraagsaamheid en 'n inleiding tot die filosofie van die soefisme. Omar Sharif ontvang vir sy rol die toekenning César en die prys vir die beste hoofrolspeler by die filmfees van Venesië.

---

***Pretbederwerswaarskuwing***: *Die storielyn of storie se einde volg hieronder.*

---

Moïses (genoem Momo, Pierre Boulanger) is 'n jong Joodse seun wat teen die einde van die vyftigerjare in die agterbuurte van die Paryse Bloustraat grootword. Die seun kry hoegenaamd geen liefde van sy depressiewe vader nie, en sy enigste vermaak is om met die prostitute van sy straat te vry. Om dit te kan bekostig, steel hy gereeld iets in die kruidenierswinkel van Meneer Ibrahim (Omar Sharif), 'n Turkse immigrant wat as die "Arabier" bekend staan. Ibrahim duld die diefstalle stilletjies en begin om die seun iets oor die geheime van geluk te leer. Momo leer dinge soos hoe om aan Brigitte Bardot 'n peperduur botteltjie sodawater te verkoop of wat 'n glimlag kan bewerkstellig.  Vir Meneer Ibrahim is die Koran 'n bron van geluk en wysheid. Ná die selfmoord van Momo se vader, neem Ibrahim Momo as sy seun aan. Hy koop 'n sportkar en Momo vergesel hom dwarsdeur Europa sodat Meneer Ibrahim nog 'n keer sy Turkse vaderland kan sien.
**Domitianus** (Titus Flavius Caesar Domitianus Augustus; 24 Oktober 51 – 18 September 96) was die Romeinse keiser van 81 tot 96. Domitianus was die derde en laaste keiser van die Flawiese dinastie.

Domitianus se jeug en vroeë loopbaan is grootliks in die skadu van sy broer Titus deurgebring, wat militêre roem verwerf het ten tye van die Eerste Joods-Romeinse oorlog. Hierdie situasie het voortgeduur tydens die bewind van sy vader Vespasianus, wat na afloop van die burgeroorloë keiser geword het in 69, die jaar van die vier keisers. Terwyl Titus as medekeiser die uitvoerende gesag met sy vader gedeel het, is Domitianus met eerbetoon gelaat, maar sonder aanstellings. Vespasianus is in 79 oorlede en is deur Titus opgevolg, wie se eie bewind tot 'n onverwagte einde gekom het, toe hy in 81 'n noodlottige siekte opgedoen het. Die dag na Titus se dood is Domitianus tot keiser uitgeroep deur die Praetoriaanse wag, wat 'n bewindstermyn van vyftien jaar sou inlui – langer as enige bewindhebber sedert Tiberius.

As keiser het Domitianus die ekonomie versterk deur die Romeinse geldmunt te herwaardeer, die grensbolwerke van die ryk uit te brei, en 'n massiewe bouprogram van stapel te stuur vir die herstel van skade aan die hoofstad. Veeleisende oorloë is in Britannia gevoer, waar sy generaal Agricola gepoog het om Caledonië (Skotland) te onderwerp, en benewens waar 'n volstrekte oorwinning oor koning Decebalus hom in Dacië ontwyk het. Domitianus se regering het totalitêre kenmerke getoon; hy het homself as die nuwe Augustus gesien, 'n verligte dwingelandy wat bestem sou wees om die Romeinse ryk opnuut 'n roemryke tydvak binne te lei. Religieuse, militêre, en kulturele propaganda het 'n persoonskultus gekweek, en deur homself te nomineer as perpetuele sensor, het hy gepoog om publieke en private sedes te beheer. Gevolglik was Domitianus gewild by die mense en die leër, maar is deur lede van die Romeinse senaat as 'n tiran beskou.

In 88 word die goewerneur van Asia, Vettulenus, wat deur die Senaat aangestel is, tereggestel. Hoekom is nie duidelik nie, maar Domitianus elimineer die hele kring rondom Vettulenus saam met hom, wat 'n vakuum skep in die rykste provinsie van die Ryk. Die persoon wat hy stuur om die bewind oor te neem is nie 'n senator of iemand uit die hoogste vlakke van die Romeinse elite nie, maar 'n *eques*: C. Minicius Italus. Dit is 'n klap in die gesig van die senatore en 'n voorbeeld van die verstoorde verhouding tussen keiser en Senaat.

Domitianus se bewind het in 96 tot 'n einde gekom toe hy deur hofbeamptes vermoor is. Dieselfde dag is hy opgevolg deur sy raadgewer Nerva. Na sy dood is Domitianus se gedagtenis deur die Romeinse senaat tot vergetelheid verdoem, terwyl senatoriale outeurs soos Tacitus, Plinius die jongere en Suetonius geskiedenisse gepubliseer het wat die sienswyse sou propageer dat Domitianus 'n wrede en paranoïese tiran was. Moderne geskiedenis het hierdie sienings verwerp, deur Domitianus instede te karakteriseer as 'n meedoënlose, tog effektiewe outokraat, wie se kulturele, ekonomiese en politieke programme die grondslag gelê het vir die vreedsame 2de eeu.

Sien ook
--------

* Lys van Romeinse keisers
**Mont-aux-Sources** is een van die hoogste pieke van die Drakensberge in Suider-Afrika en geleë in ’n gebied waar KwaZulu-Natal, die Vrystaat en Lesotho bymekaar kom. Mont-aux-Sources is 3 299 m hoog.

Die naam is van Franse oorsprong en beteken "berg van fonteine". Die area is so genoem deur twee Franse sendelinge wat die berg as die oorsprong van riviere beskou het. Drie belangrike riviere, naamlik die Oranje, Vaal- en Tugelariviere het hul oorsprong in die area.

Die Oranjerivier ontspring net suid-oos van Mont-aux-Sources in Lesotho en staan bekend as die Senqurivier daar terwyl die Tugela se oorsprong oos van Mont-aux-Sources is. Een van die Vaalrivier se grootste sytakke, die Wilgerivier, ontstaan net noord-wes van Mont-aux-Sources. Die Tugelawaterval (948 m hoog en die tweede hoogste in die wêreld) is ook naby Mont-aux-Sources.

Mont-aux-Sources deur Pierneef. Deel van 'n muurskildery wat oorspronklik vir die Johannesburgse stasie geskep is.

Sien ook
--------

* Lys van Bergpieke in Suid-Afrika
**La Plata** is die hoofstad van die provinsie Buenos Aires (Argentinië), sowat 35 myl (56 km) suid van Buenos Aires, met 'n oppervlakte van 940,38 km² en 794 000 inwoners (2010). Die stad lê in die *pampa húmeda* ("vogtige pampa") met sy gematigde klimaat. Die gemiddelde jaarlikse temperatuur is 16,3 °C en die jaarlikse reënval sowat 1 000 mm.

Geskiedenis
-----------

'n Lugaansig van La Plata toon die beplande stadsuitleg
Jacarandabome langs La Plata se *Diagonal 73*
Die stad is op 19 November 1882 deur Dr. Dardo Rocha gestig en volgens 'n roosterpatroon met kruisstrate aangelê. Die stadsontwerp van Pedro Benoit het die vorm van 'n reghoek, met genommerde horisontale en vertikale strate en diagonale lane. Aangesien Rocha en Benoit lede van die Vrymesselaarsbeweging was, het hulle by die beplanning van die stad sterk gebruik van vrymesselaarsimboliek gemaak.

La Plata was in 1884 die eerste stad in Latyns-Amerika wat elektriese straatverligting gekry het. In 1885 het die bevolking reeds 21 792 inwoners beloop (waarvan 8 918 Argentiniërs en 12 874 Italianers), wat destyds nog oorwegend in houtgeboue gewoon het. In dieselfde jaar het die bou van 'n dubbelkanaal begin, wat La Plata met die hawe Ensenada, vyf kilometer noord-oos van die stad, sou verbind.

Tussen 1952 en 1955 het die stad die naam Eva Perón gedra.

La Plata is vandag 'n sentrum van die yster- en staalbedryf en beskik oor 'n olieraffinadery. Parke in die stadsentrum soos die *Paseo del Bosque* verleen La Plata die tipiese voorkoms van baie provinsiale stede in Argentinië.

Besienswaardighede
------------------

Pasaje Dardo Rocha
Die **Plaza Moreno** vorm die sentrum van La Plata. Hier lê die hoeksteen van die stad en sy belangrikste besienswaardigheid, die gotiese katedraal van La Plata, wat vanaf 1885 as een van die grootste kerke in Suid-Amerika ontstaan het.

Die **Plaza San Martín** spog met 'n aantal statige geboue soos die setel van die provinsiale parlement, die Paleis van die Provinisiale Regering en die **Pasaje Dardo Rocha**. Ander bekende geboue in die stadsentrum is die Stadspaleis (Palacio Municipal) en die **Teatro Argentino**.

Die park **Paseo del Bosque** met sy pragtige mere huisves die dieretuin van La Plata, 'n sterrewag, die **Natuurwetenskaplike Museum** met sy uitstekende geologiese, soölogiese en argeologiese versamelings, wat oorwegend deur die Argentynse navorsers Perito Francisco Moreno en Florentino Ameghino saamgestel is, en die **Teatro Martín Fierro**. Die **Museo Provincial de Bellas Artes**, naby die uitgestrekte kampus van die **Universidad Nacional de La Plata**, behandel die Argentynse skilder- en beeldhoukuns.
Trekkergemonteerde laaimeganisme
Meganisme van laaikarretjie
'n **Laaigraaf** is 'n swaartoerusting masjien wat gebruik word in konstruksiewerk. Dit kan materiaal soos teer, puin, vullis, sneeu, voeding, gruis, rou voedsel, herwinde materiaal, rots, sand, houtstompe, ens. in of op 'n vragmotor, vervoerband, vervoerhopper, of spoorwegtrok laai.

Beskrywing
----------

Voorlaaier verwyder sneeu in Jyväskylä, Finland.
'n Laaigraaf is 'n tipe trekker, gewoonlik met wiele, soms op spore, wat 'n voorgemonteerde vierkantige wye bak verbind aan die einde van twee valarms. Dit kan los materiaal vanaf die grond opskep, soos vullis, sand of gruis, en dit beweeg van een plek na 'n ander sonder om die materiaal oor die grond te stoot. 'n Laaigraaf word algemeen gebruik om gestoor materiaal te beweeg en dit in 'n wagtende vragmotor se bak te stort, of in 'n oop loopgraafuitgrawing.

Galery
------

* 'n Hanomag-laaier
* DK45 sonder en met tande op die laaibak
* UNIMOG toegerus met 'n laaigraaf en slootgrawer
* 'n Relatiewe klein laaigraaf
* 'n Houtlaaier met 'n spesialiseerde klou om stompe vir 'n saagmeule te laai
* 'n Caterpillar 950K by 'n konstruksieperseel
* Vooraansig van Caterpillar 930G toegerus met 'n laaihark
* 'n Kompakte veeldoeltrekker met 'n aangehegte laaigraaf