recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**William Fehr** (Burgersdorp, 17 April 1892 – Kaapstad, 2 April 1968) was 'n Suid-Afrikaanse sakeman en versamelaar van kuns en oudhede.

Ná voltooiing van sy skoolloopbaan aan die Albert-Akademie op Burgersdorp gaan Fehr vir verdere studie na Europa en keer aan die einde van die Eerste Wêreldoorlog na Suid-Afrika terug. Daarna sluit hy by die familieonderneming in Kaapstad aan en word mettertyd die hoof van die maatskappy wat handel dryf in suiker, tabak en sigarette.

Fehr stel baie belang in die geskiedenis van sy eie familie. Hoewel sy vader 'n immigrant uit Duitsland was, was sy moeder 'n dogter van die bekende Suid-Afrikaanse Maskew-familie wat op hul beurt verbonde was aan die families Theron, Berning en Lepan.

Hy het 'n passie gehad om items van historiese belang vir Suid-Afrika te versamel. Dus koop hy in die buiteland Afrikana aan en voer dit in. Sy versameling staan nou bekend as die William Fehr-versameling en word in die Kasteel en in Rust en Vreugd in Kaapstad
gehuisves.

Fehr het verskeie artikels oor Afrikana geskryf. Die boeke *The Old Town House* (1955), *Caldwell's animals* (1961) en *Treasures of the Castle of Good Hope* (1963) het uit sy pen verskyn. In 1968 vertaal hy uit Duits die boek uit 1807 deur Ludwig Alberti met die Engelse titel *Account of the Tribal Life and Customs of the Xhosa*.

Fehr was lid van verskeie bewaringsliggame vir sowel kultuur- as natuursake. In 1963 vereer die Universiteit van Kaapstad hom met 'n eredoktorsgraad in die regte. Die Raad vir Nasionale Gedenkwaardighede het in 1968 'n goue medalje aan hom toegeken.

Die William Fehr versameling
----------------------------

* Table Bay, 1683, Aernout Smit (1683)*Table Bay, 1683*, Aernout Smit (1683)
* The Noord-Nieuwland in Table Bay, 1762, Anonymous (fl. 18de eeu) (1762)*The Noord-Nieuwland in Table Bay, 1762*, Anonymous (fl. 18de eeu) (1762)
* English ships in Table Bay, 1787, Robert Dodd (1787)*English ships in Table Bay, 1787*, Robert Dodd (1787)
* Table Bay, Samuel Scott (ca. 1730)*Table Bay*, Samuel Scott (ca. 1730)
* Canteen Scene during the Frontier Wars, W.H.F.L. Langschmidt (ca. 1850)*Canteen Scene during the Frontier Wars*, W.H.F.L. Langschmidt (ca. 1850)

Bibliografie
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***William Fehr se versameling***. |

* Fehr Collection. Lantern, Jaargang 7, nr.3, Maart 1958.
* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 4. Kaapstad: Nasou, 1971. ISBN 0-625-00320-9

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 138580324
* ISNI: 0000 0000 8226 8908
* LCCN: n88086279
* NLI: 000493198
* NTA: 074210475
* VIAF: 48313457
* WorldCat Identities: lccn-n88086279

 |
**Aboesir** (Arabies: ابو صير) is ’n groot begrafnisterrein in Egipte wat gedien het as dodeakker vir die Antieke Egiptiese hoofstad Memphis. Dit is naby Kaïro geleë en is ook die naam van die dorp in die Nylvallei van waar die terrein sy naam kry.

Aboesir is net ’n klein deel van ’n groot gebied vol piramides wat strek van Giza tot by Dahsjoer en ook Saqqara insluit. Dit het gewild geraak onder die farao's van die 5de Dinastie nadat die terrein by Giza "vol" was van die enorme piramides en ander grafmonumente van die konings van die 4de Dinastie.

By Aboesir is die grootste voorrade papirusse nog uit die Ou Ryk, die Aboesir-papirusse, ook ontdek. Die eerste vonds was in die 19de eeu in die dodetempel van koning Neferirkare, en die tweede in die 20ste eeu in die komplekse van Neferefre en sy ma, koningin Chentkaoes II.

Die Tsjeggiese Instituut van Egiptologie in Praag doen sedert 1976 uitgrawings by Aboesir.

Dodeakker
---------

Die Aboesir-dodeakker.
Daar is altesaam 14 piramides uit die 5de Dinastie op die terrein. Die gehalte van die bouwerk by Aboesir is heelwat swakker as dié uit die 4de Dinastie. Dit dui moontlik op ’n afname in die farao's se mag of ’n swakker ekonomie. Die piramides is kleiner en is van ’n swak gehalte kalksteen gebou. Almal is trappiramides, buiten dié van Neferirkare, die grootste een – daar word geglo dit is oorspronklik as ’n trappiramide ontwerp, maar later in ’n "ware" (of gladde) piramide verander deur die trappe op te vul.

Die grootste drie piramides is:

* Die Piramide van Neferirkare, die hoogste piramide op die terrein.
* Die Piramide van Nioeserre, wat die beste bewaar gebly het.
* Die Piramide van Sahoere, bekend vir sy pragtige reliëfwerke.

Vandalisme
----------

Aboesir, Saqqara en Dahsjoer het groot skade gely tydens die Egiptiese onluste van 2011 deurdat grafte en pakkamers beroof is. Rooftogte en die beskadiging van mummies het tot in 2013 voortgeduur met onder meer georganiseerde uitgrawings.
In deeltjiefisika is **supersimmetrie** (Engelse afkorting: **SUSY**) ’n voorgestelde uitbreiding van die Standaardmodel wat verband hou met twee basiese groepe elementêre deeltjies: bosone, waarvan die spin ’n heeltalwaarde het, en fermione, wat ’n spin met ’n halftalwaarde het.

Beskrywing
----------

Elke deeltjie van een van bogenoemde twee groepe word verbind met ’n deeltjie van die ander groep; dit word ’n deeltjie se S-deeltjie, of *superpartner*, genoem. Die spin se waarde sal dus met ’n halftal verskil.

In ’n teorie met ’n perfek ongebroke supersimmetrie, sal elke paar S-deeltjies dieselfde massa en interne kwantumgetalle hê buiten hul spin – ’n "selektron" (die S-deeltjie van ’n elektron) sal ’n boson-weergawe van die elektron (’n soort fermion) wees en sal dieselfde massa-energie hê – dit moet dus net so maklik in ’n laboratorium gevind kan word. Omdat nog geen S-deeltjies ontdek is nie, moet supersimmetrie ’n spontaan gebroke simmetrie wees as dit bestaan. As supersimmetrie ’n ware natuursimmetrie is, sal dit baie onverklaarbare probleme in deeltjiefisika oplos, soos donker materie.

Probleme
--------

Die omvermoë van die Groot Hadronversneller (GHV) om bewyse vir supersimmetrie te vind het daartoe gelei dat sommige wetenskaplikes dink die teorie moet laat vaar word as ’n oplossing vir sulke probleme, aangesien enige S-deeltjies wat bestaan se massa nou te groot sal wees om die bestaande paradokse op te los.

Eksperimente met die GHV het ook uiters skaars gevalle van deeltjieverval tot gevolg gehad wat baie weergawes van supersimmetrie in twyfel trek.

Supersimmetrie verskil aansienlik van ander bekende simmetrieë omdat dit ’n simmetrie tussen klassieke fisika en kwantummeganika daarstel – iets wat nog nie op enige ander terrein waargeneem is nie. Terwyl enige getal bosone dieselfde kwantumtoestand kan beset, kom net een fermion in ’n gegewe toestand voor vanweë die Uitsluitingsbeginsel van Pauli. Wanneer die besettingsgetalle egter groot word, betree kwantummeganika die klassieke perk: dit beteken bosone kom ook in klassieke fisika voor, maar fermione nie. Dit maak dit moeilik om te verwag dat bosone dieselfde kwantumgetalle as fermione het.
William Duncan Baxter
**William Duncan Baxter** (14 Junie 1868 – 7 Januarie 1960) was 'n sakeman, politikus, en die burgemeester van Kaapstad, Suid-Afrika, van 1907 tot 1908. Die teater, algemeen bekend as "The Baxter", 'n uitvoerende kunstekompleks in Rondebosch, 'n voorstad van Kaapstad, is ter ere van hom genoem.

Vroeë lewe
----------

Baxter was die derde seun van David William en Jane Baxter, sy pa was 'n jutevervaardiger. Baxter het die Hoërskool van Dundee in Dundee en die University College bygewoon. In 1886 emigreer hy na Suid-Afrika, waar hy by William Duncan en Kie in Kaapstad aangesluit het, 'n tekstielbesigheid van sy oom. Toe sy oom in 1895 oorlede is, het hy die eienaar van die besigheid geword.

Openbare lewe
-------------

Baxter het groot belangstelling in politieke en burgerlike aangeleenthede getoon en vanaf 1904 was hy lid van die Kaapse stadsraad en burgemeester van Kaapstad, van 1907 tot 1908. In die georganiseerde handelsomgewing het hy gedien as president van die Kaapstadse Kamer van Koophandel van 1916 tot 1918, en weer van 1926 tot 1928. Hy was ook president van die Vereniging van Kamers van Koophandel in Suid-Afrika in 1918. Vanaf 1908 het hy was 'n lid van die laerhuis van die Kaapse Parlement en van 1910 tot 1920 lid van die Unie Volksraad, wat die kiesafdeling Kaapstad Tuine verteenwoordig het.

Baxter-teater
-------------

Baxter het 'n groot rol gespeel in die stigting van die Kirstenbosch Nasionale Botaniese Tuin en was vir baie jare op die beheerliggaam en dien as voorsitter van 1918 tot 1957. Van 1936 tot 1956 was hy ook president van die Botaniese Vereniging van Suid-Afrika. In 1921 is hy verkies as 'n konvokasieverteenwoordiger op die raad van die Universiteit van Kaapstad.

Baxter het sy outobiografie, *Turn back the pages*, in 1954 gepubliseer. Twee van sy belangstellings regdeur sy lewe was teater en musiek, wat aanleiding gegee het tot sy bemaking van £270 000 aan die Universiteit van Kaapstad vir die oprigting van 'n teater vir daardie stad, bekend as die Baxter-teater.

Persoonlike lewe
----------------

Baxter is in April 1911 getroud met Ethel Jagger, oudste dogter van die vooraanstaande Kaapstadse groothandelaar John William Jagger. Hy en sy vrou het ses kinders, twee seuns en vier dogters gehad.
Kreef (Cancer)
Die astrologiese simbool van die Kreef
Die **Kreef** (Lat: *Cancer*) is die Westerse astrologiese teken van mense wat tussen ongeveer 22 Junie en 22 Julie gebore is. Dit is die vierde teken van die Diereriem.

Die Kreef is een van die drie watertekens en vier hooftekens. Dis ’n vroulike, negatiewe, introverte teken en is vergelykbaar met die Bok van die Chinese diereriem. Die tradisionele heerser van die Kreef is Maan.

Krewe kom volgens die astrologie goed oor die weg met Skerpioene en Visse, asook met Ramme en Bulle. Hul teenpool is Steenbokke.

Agtergrond
----------

Jou son- of sterreteken het betrekking op die stand van die son tydens jou geboorte. Astroloë verdeel die diereriem, die denkbeeldige gordel aan die hemelruim waarlangs die planete beweeg, in twaalf dele: die son- of sterretekens. Die "sterrebeelde" is eintlik die astronomiese konstellasies aan die hemelruim en kom weens die presessie van die nageweningspunte nie meer ooreen met die twaalf tekens wat in die astrologie gebruik word nie.
Chartreuse
Schapps
Elixir Végétal de la Grande-Chartreuse
**Chartreuse** is 'n likeur wat vernoem is na die kartuiserklooster in die Franse Alpe en geproduseer word deur die Kartuisers van die *Grande Chartreuse*, wat in die omgewing van Grenoble geleë is. Dit is beskikbaar in geel en groen weergawes, wat verskil wat die smaak en die alkoholiese inhoud daarvan betref. Die drank word gemaak van 130 verskillende plante, (Alpe)kruie en speserye. Alle likeure bevat dieselfde 130 kruie, maar verskillende weergawes word gemaak, wat onderskei word deur verouderingswyse en -duur, smaak, alkoholiese inhoud, en die verhoudings van die verskillende kruie. Die basis van die likeur is die "elixer", wat steeds gemaak word volgens 'n komplekse resep uit 1605. Die woord "Elixir" is afkomstig van Arabies en beteken "die steen van die filosoof". Chartreuse-likeurs is van die mees komplekse produkte in die drankbedryf.

Daar is 'n paar variëteite, waarvan die rypwording ongeveer 4 tot 12 jaar duur:

* Geel (40%)
* Geel (42%) v.e.p. (viellissement exceptionellement prolongee)
* Groen (55%)
* Groen (54%) v.e.p.
* Liqueur du 9° Centenaire (47%)
* Chartreuse 1605 (56%)
* Elixir Végétal de la Grande-Chartreuse (71%)

Invloed op kleur
----------------

Chartreuse verleen sy naam aan die kleur chartreuse, wat die eerste keer in 1884 gebruik is met verwysing na kleur.
Die **Ann Bryant-kunsgalery** in Oos-Londen bestaan hoofsaaklik uit 'n groot permanente versameling oorwegend Suid-Afrikaanse skilderye.

Kunstenaars
-----------

In die versameling skilderye, grafiese werke, beeldhouwerke en ander kunsobjekte deur Suid-Afrikaanse en buitelandse kunstenaars is werke deur onder andere

* Walter Battiss, Thomas Bowler
* Bettie Cilliers-Barnard
* Ernst de Jong, Nerine Desmond
* Zakkie Eloff
* Alfred Krenz
* Judith Mason, Dirk Meerkotter
* J.H. Pierneef, Alexis Preller
* Lawrence Scully, Cyprian Shilakoe, Maud Sumner
* Gordon Vorster
* Jean Welz

Ligging
-------

Die galery is by nagenoeg 33° 00′ 03″ suid, 27° 53′ 51″ oos met die adres St. Marksweg 9 in die buurt Southernwood. Die hoofingang is in St. Lukeweg.

Monument
--------

Die versameling word gehuisves in geboue wat dateer uit 1905, en is in die Victoriaanse styl met neo-klasssieke en Renaissance-eienskappe. Dit vorm 'n integrale deel van die historiese stadskern. Dus is die geboue op sigself al 'n gedenkwaardigheid. Mev. Ann Bryant het die huis en haar skilderye aan die stad geskenk met die doel om 'n kunsgalery te begin. Op 6 Februarie 1948 is dit vir die publiek oopgestel.

Bibliografie
------------

* annbryant.co.za
**Kranswiere** (afdeling *Charophyta*) is 'n groepie wiere wat uitsluitend in varswater voorkom. Die meeste spesies het verkalkte selwande en ’n groot deel van die kalkafsettings op die bodem van riviere of damme is van dooie wiere afkomstig. Kranswiere (*Charophyta*) wyk soveel af van ander groen wiere wat hulle bou betref dat hulle as ’n afsonderlike afdeling van die planteryk beskou word.

Kranswiere is meersellige plante met 'n duidelik stingelagtige stam en wortelagtige organe waarmee hulle in die bodem vasgeanker is. Die hoofstingel bestaan uit twee soorte selle: internodiumselle (selle tussen die knope) en knoopselle. Albei soorte bevat talryke bladgroenkorrels wat fotosintese bewerkstellig.

Die internodiumselle is lank en het meer as een kern. Hulle word van mekaar geskei deur die baie kleiner knoopselle, wat altyd net een kern bevat. Aan die knoopselle kom sytakke voor wat op hulle beurt vertak en op reëlmatige afstande kranse aan die hoofstingel vorm. Kranswiere kom oor die hele wêreld voor, maar afgesien van ’n paar spesies wat in brakwater groei, kom hulle net in varswater voor.

Voortplanting
-------------

Voortplanting by kranswiere vind altyd geslagtelik plaas. Ongeslagtelike voortplanting by kranswiere deur byvoorbeeld afsnoering is nog nooit aangetref nie. Die manlike saadselle (anterosoïde) lyk glad nie soos die manlike geslagselle van ander wiere nie, maar vertoon baie meer ooreenkomste met die geslagselle van lewermos.

Wanneer die saadselle ryp is, word hulle vrygelaat en die anterosoïede bereik die eiersel via die opening in die oögonium. Na ver smelting vorm die bevrugte eiersel 'n dik wand, wat later bruin verkleur. Die buitewand van die oögonium disintegreer, die binnewand verdik en so ontstaan die tipies spiraalvormig gegroefde vrug van die kranswier. Die vrug ontkiem en gee oorsprong aan 'n nuwe plant. Groei vind hoofsaaklik in die lengte plaas omdat die apikale sel voortdurend nuwe selle na onder afsnoer. Na verloop van tyd hou ’n aantal selle op met deel en word dan net langer. Hulle word uiteindelik die internodiumselle.

Indeling
--------

Die afdeling van die kranswiere val onder een orde, naamlik die Charales. Die orde omvat sowat 200 spesies, wat in 6 genera verdeel word. Die spesies van die genus *Chara* is die wydste versprei van alle kranswiere en word onderskei van wee die kenmerkende internodiumselle wat deur 'n laag kleiner skorsselle omhul word. *Chara foetida* kom in feitlik alle soetwaterbronne voor. Die spesies van die genus *Nitella*, wat ook oor die hele wêreld voorkom, het naakte internodiumselle.

Bron
----

* *Wêreldspektrum*, 1982, ISBN 0-908409-56-7 band
Kolonel **Hendrik Fredrik Prinsloo** O.B.E. E.D. (\* 18 Augustus 1890, Carolina – † 20 November 1966, Ermelo) was 'n Suid-Afrikaanse militaris wat onder meer die bevelvoerder van die Italiaanse krygsgevangenekamp by Zonderwater tydens die Tweede Wêreldoorlog was.

Prinsloo was die oudste seun van Kommandant H. F. Prinsloo, wat die Carolina Boerekommando in die Slag van Spioenkop tydens die Tweede Vryheidsoorlog aangevoer het. Op twaalfjarige ouderdom is Prinsloo deur Britse magte krygsgevange geneem toe hy as wapendraer in sy vader se kommando opgetree het. Hy is saam met sy moeder in die Barbertonse konsentrasiekamp aangehou.

Tydens die Eerste Wêreldoorlog het hy deelgeneem aan die Suidwes-Afrika veldtog waar hy die *Croix-de-Guerre (avec palmes)* toekenning van die Franse regering ontvang het. In 1922 het hy as luitenant in die Militêre Konstabulary in Suidwes-Afrika 'n leidende rol gespeel in die beëindiging van die Bondelswart-rebellie en was hy leier van die mag wat die rebelleleier Abram Morris agtervolg en doodgemaak het om die oorgawe van die Bondelinsurgente af te dwing.

Teen die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog was kolonel Prinsloo bevelvoerder van die Botha Regiment. In 1942, net voor hy met die regiment na Noord-Afrika sou vertrek, is hy deur veldmaarskalk Jan Smuts in bevel van die Italiaanse krygsgevangenekamp Zonderwater naby Cullinan geplaas.

Prinsloo het aan die hoof van die kamp gestaan van die begin van 1943 totdat dit in Februarie 1947 gesluit is. Met 63 000 gevangenes op 31 Desember 1942 was Zonderwater die grootste Italiaanse krygsgevangenekamp ter wêreld. Prinsloo het tydens sy bevelvoering 9 000 ongeletterde kleinboere wat by Zonderwater krygsgevangenes was laat Italiaans leer lees en skryf. 5 000 gevangenes het ambagte geleer en die kamp se 15 skole is jaarliks deur sowat 10 000 bygewoon. 'n Sentrale biblioteek met meer as 10 000 boeke is ingerig en elke kampblok het sy eie takbiblioteek gehad. Die gevangenes het by vele Suid-Afrikaanse werkgewers diens gedoen en talle projekte van historiese belang is deur die gevangenes onderneem, soos die bou van Tom Jenkinsrylaan in Pretoria, agt fresko's in wat vandag die Cullinan Square restaurant, funksie- en konferensiesentrum is, talle standbeelde, klipmure, geboue en 'n replika Italiaanse kerkie op die plaas Bloemendaal. Slegs tweehonderd drie-en-dertig krygsgevangenes het in aanhouding aan siektes gesterf en ses-en-sewentig het in ongelukke omgekom (ongeveer 0,5% van die totale aantal krygsgevangenes wat in Suid-Afrika aangehou is). Prinsloo en drie van sy offisiere is deur die naoorlogse regering van Italië met die Orde van die Ster vereer. Die Pous het ook die "Ordine di Bene Merente", 'n pouslike dekorasie, aan Prinsloo toegeken.

In 1947 het kol. Prinsloo Suid-Afrika verteenwoordig by die Diplomatieke Konferensie wat Genève gehou is om die Internasionale Konvensie met Betrekking op die behandeling van krygsgevangenes, of te wel die Geneefse-Konvensie van 1929 aan te pas.
'n **Hemiool** is 'n metriese variasie in die musiek.

In die barokstyl tree 'n hemiool gewoonlik op in 'n drietallige maat, soos in {\displaystyle {\begin{matrix}3\\4\end{matrix}}} en omvat twee mate. In plek van te tel (**1**-2-3) - (**1**-2-3) tel mens (**1** - e) - (2 - e) - (3 -e). Die twee {\displaystyle {\begin{matrix}3\\4\end{matrix}}} mate word saamgeneem en vorm een {\displaystyle {\begin{matrix}6\\8\end{matrix}}} maat. In barokmusiek is dit dikwels die laaste twee mate voor die einde. In die late middeleeue en vroeë renaissance is dit 'n baie populêre figuur, omdat die brevis op twee maniere onderverdeel kan word:

*tempus perfectum cum prolatione minore* 1 brevis = 3 semibrevi; 1 semibrevis= 2 minima
*tempus imperfectum cum prolatione maiore* 1 brevis = 2 semibrevi; 1 semibrevis = 3 minima
Die eerste onderverdeling het 1 brevis = 3 x 2 = 6, die andere het 1 brevis= 2 x 3 = 6. Beide omvat 6 minima, maar die nadruk val op andere tye. Guilliaume Dufay maak baie gebruik van hierdie afwiseling.
Dalmasië se ligging op 'n kaart van Kroasië.
Vlag van die eertydse Koninkryk Dalmasië.
**Dalmasië** (Kroaties: *Dalmacija*, "Land van Skaapwagters") is 'n streek in Kroasië op die Balkanskiereiland aan die ooskus van die Adriatiese See. Dalmasië is een van die vier historiese gebiede van Kroasië, saam met Slawonië in die ooste, Istrië in die noordweste en die sentrale deel van Kroasië. Administratief word dit onderverdeel in die distrikte (Kroaties: *županije*) Zadar, Šibenik-Knin, Split-Dalmasië en Dubrovnik-Neretva.

Die streek lê in die suidweste van die land en het 'n oppervlakte van ongeveer 12 000 km², insluitende sowat 1 000 eilande waarvan 'n sestigtal bewoon is, en 'n inwonertal van 852 068 (2011-sensus), onder wie sowat 76 persent Rooms-Katolieke, 13 persent Moslems, 11 persent aanhangers van die Serwies-Ortodokse Kerk, asook kleiner groepe Protestante en aanhangers van ander gelowe. Die grootste stad in die streek is Split. Die historiese stad Dubrovnik in die suide, Zadar en Šibenik is ook in Dalmasië geleë.

Dalmasië is 'n relatief smal kusstrook wat strek van die eiland Rab in die noorde tot die baai van Kotor in die suide, met 'n randgebied die Zagora, die strook verby die berge en heuwels wat die kusstrook definieer. Die nasionale park Krka is onder meer in die Zagora geleë. Een van die hoogste berge aan die kus is die Biokovo. Dit vorm deel van die Dinariese Alpe.

Die Dalmatiese eilande, insluitend die Kornati Nasionale Park en die Mljet Nasionale Park, is ook deel van hierdie historiese gebied.

Die belangrikste riviere is die Zrmanja, die Krka, die Cetina en die Neretva.

Die streek het 'n ryk en onstuimige geskiedenis en was in die antieke tydperk bekend as Dalmatia, 'n provinsie van die Romeinse Ryk. In die vroeë moderne tydperk het die streek onder Venesiaanse bewind gekom en het later, vanaf 1815, 'n kroonland van Oostenryk gevorm as Koninkryk Dalmasië. Ná 1918 het Dalmasië die lot van Kroasië gedeel en is by die Serwies-oorheerste Koninkryk Joego-Slawië ingesluit.

Fotogalery
----------

* Split, die streek se grootste stad.
* Die baai van Kotor in die suide.
* Die berg Biokovo.
* Die Kornati Nasionale Park.
'N Seël van Azerbeidjan gepubliseer in 2010. Dit word toegewy aan die sprokie.
"***Hoe Djirtdan die kinders uit die Diw gered het***" (Azerbeidjans: *Necə Cırtdan uşaqları Diwdən xilas etdi*) is 'n volksverhaal in Azerbeidjan. Dit handel oor 'n intelligente tienerseun genaamd Djirtdan (wat in Azerbeidjans 'klein' beteken), wat daarin geslaag het om die kinders van die Diw te red, 'n mitiese wese uit die Azerbeidjanse mitologie.

Storie
------

Djirtdan gaan saam met die buurman se kinders die bos in om vuurmaakhout te gaan haal. Op pad terug verdwaal hulle in die donker en loop hulle na die lig wat hulle sien. Hierna bereik hulle die huis waarin Diw woon. Die monster lok kinders na homself om dit snags te eet. Djirtdan red sy kinders deur hul vernuf te red en keer veilig terug na hul huis.

Djirtdan is een van die gewildste karakters van Azerbeidjanse sprokies. Hy word gekenmerk deur sy tradisionele Azerbeidjanse voorkoms, moed en intelligensie. Djirtdan is soms al as 'n lui persoon beskryf omdat hy die dorpseuns gedwing het om brandhout uit die bos te versamel en hom dan op hul rug te dra. Ten spyte hiervan toon Djirtdan moed by die Diw. Gekonfronteer met gevaar, bewys Djirtdan hom as die beweeglikste en moedigste onder die res van die kinders.

Aanpassings
-----------

In 1968 word 'n opvoering gebaseer op die sprokie in die Baku-poppeteater opgevoer. Dit was gebaseer op die draaiboek en literêre behandeling van die intrige van die Azerbeidjaanse skrywer en dramaturg Mirmehdi Seyidzadeh.

Die eerste Azerbeidjanse animasiefilm "*Cırtdan*" is geskep op grond van hierdie sprokie.

In 1981 en 1983 is 'n tweedelige animasiefilm "*Pro Dzhyrtdana — Velykana*", onder regie van Boris Aliyev, vrygestel deur die Azerbaijanfilm-ateljee. Die rol van die hoofkarakter is uitgespreek deur die aktrise Klara Rumyanova.
Herakleios oorval koning Khosrau II van Persië (muurpaneel, Louvre, Parys).
Die **Dinastie van Herakleios** was ’n familie wat van 610 tot 711 oor die Bisantynse Ryk regeer het. Dit was ’n waterskeidingsperiode in die ryk se geskiedenis, asook dié van die wêreld.

Die stigter van die dinastie was Herakleios, wat in 610 keiser geword het nadat hy en sy pa, Herakleios die Ouere, die eksarg van Afrika, ’n suksesvolle opstand teen die ongewilde keiser Phokas gelei het. Hy het die ryk vergroot en sy reorganisasie van die regering en weermag was baie suksesvol. Hoewel die grond wat hy gewen het in die oorlog teen die Persiese koning Khosrau II weer verloor is met die inval van die Moslems, tel Herakleios steeds onder die groot Romeinse keisers. 

In die laaste jare van Herakleios se bewind was daar ’n stryd tussen sy eerste vrou, Eudokia, se seun Konstantyn en sy tweede vrou, Martina, wat wou hê haar seun Heraklonas moes keiser word. Konstantyn het keiser geword toe sy pa in 641 dood is, met Heraklonas as medekeiser, maar is ná net vier maande dood. Heraklonas het toe die alleenheerser geword. ’n Gerug dat Martina Konstantyn vergiftig het, het daartoe gelei dat Konstantyn se seun, Constans II, as medekeiser aangestel is. Martina en haar seuns is daarna afgesit, vermink en verban. Constans het toe alleenheerser geword. 

Constans het hom teen die einde van sy bewind die gramskap van die inwoners van Konstantinopel op die hals gehaal en gerugte dat hy die ryk se hoofstad na Sisilië wou verskuif, het daartoe gelei dat hy in September 668 vermoor is. Sy seun het hom opgevolg as Konstantyn IV.

Tydens Konstantyn se bewind is 50 jaar van ononderbroke Islamitiese gebiedsuitbreiding vir die eerste keer gestuit. Ná ’n vyf jaar lange beleg van Konstantinopel het die Arabiere teruggetrek en is hulle in Anatolië verslaan. Die Arabiere het toe vrede met Konstantyn gemaak. In 681 het hy sy seun Justinianus II as sy opvolger aangewys en in September 685 is hy aan disenterie dood.

Justinianus is in 695 in ’n militêre opstand vermink en verban. Hy het in 705 sy troon herower en sy seun, Tiberius, in 706 medekeiser gemaak. Hy is egter in 711 in nog ’n militêre opstand van die troon afgesit en doodgemaak.

Keisers van die Dinastie van Herakleios
---------------------------------------

* Herakleios
* Konstantyn III
* Heraklonas
* Constans II
* Konstantyn IV
* Justianus II
Die **Abessiniese kat** (Engels: *Abyssinian*) is ’n katras met ’n kenmerkende pels met ’n strepiepatroon. Daar is baie stories oor hoe hulle ontstaan het en baie draai om Egipte, hoewel die naam na Ethiopië verwys. Die ware oorsprong is egter onseker. In die VSA is dit een van die gewildste korthaarrasse.

Geskiedenis
-----------

Zula, die sogenaamde eerste Abessiniese kat.
Genetiese navorsing dui daarop dat die ras naby die kus van die Indiese Oseaan ontstaan het, waar koloniste wilde diere van handelaars kon gekoop het. Die ras is in Egipte ontwikkel.

Daar word soms geglo die ras het ontstaan uit een vroulike Egiptiese kat met die naam Zula wat in 1868 deur ’n Britse soldaat van die hawe in Alexandrië na Brittanje gebring is. Die teorie kan nie bevestig word nie omdat daar geen direkte verband is tussen Zula en die eerste kat wat in 1882 as ’n Abessiniese kat aangeteken is nie.

Baie bronne herhaal ook die storie dat Abessiniese katte ’n paar duisend jaar oud is en van Antieke Egipte kom omdat hulle baie lyk soos die katte in antieke skilderye en afbeeldings uit dié land.

Beskrywing
----------

Abessiniese katte is waaksaam en het redelike groot, gepunte ore en ’n taamlike lang stert. Die kop is breed en effens wigvormig. Die oë is amandelvormig en kleure sluit in goud, groen, haselneut en koper. Die pote is klein en ovaalvormig. Die bene is dun in vergelyking met die res van die lyf en die katte het ’n fyn beenstruktuur. Hulle is van medium-grootte en het sterk, lenige lywe met lang bene.

Die pels is van medium-lengte, dig en syagtig. Die Abessiniese kat en die langharige Somaliese kat se pelse is ewe ongewoon en te danke aan een dominerende mutante-geen bekend as Ta. Elke haar het ’n ligter basiskleur met drie of vier dele wat donkerder loop tot by die punt. Hierdie patroon word net by dié twee rasse en die Singapura aangetref.

Abessiniese katte is ekstrovert, aktief, spelerig, eiesinnig en intelligent. Hulle is gewoonlik nie skootkatte nie omdat hulle gedurig aan die gang is. Hulle is gewild onder telers en is suksesvolle skoukatte. Nie almal kan egter geskou word nie omdat die standaarde baie streng is en omdat hulle dikwels skaam is teenoor vreemdelinge.

"Abys", soos hul eienaars hulle dikwels liefderik noem, het baie liefde en interaksie met hul eienaars nodig en kan depressief raak as hulle onaktief is of te min aandag kry.

Sien ook
--------

* Lys van katrasse
**Elmina** is 'n kusdorp in die suide van Ghana wat in die geskiedenis bekend geword het om die handel in slawe en goud. Dit is 'n wêrelderfenisgebied.

Dorp
----

Die dorp lê aan die mond van die Benyarivier wat uitmond in die Golf van Guinee, 12 km wes van Cape Coast, 'n 60 km noordoos van Takoradi en 155 km wes van Accra. Die 35 000 inwoners is hoofsaaklik betrokke by die vissery, soutwinning, bou van bote en toerisme. Toeriste kom veral hierheen om die Elmina-kasteel, Fort Coenraadsburg, die Nederlandse begraafplaas en die Java Museum te besoek.

Geskiedenis
-----------

Hier was die eerste Europese vestiging in Wes-Afrika en dit het gegaan om die handel in goud, slawe, ivoor en peper. Die mededinging tussen die Spanjaarde en die Portugese om beheer van die streek is in 1478 deur die Portugese gewen. In 1482 bou die Portugese die kasteel São Jorge da Mina om hul monopolie op die goud en die myne in die binneland te beskerm. In 1637 verower die Nederlandse Wes-Indiese Kompanjie die streek, bou Fort Coenraadsburg op die St. Jago-heuwel en 'n klein uitvoerhawe in die riviermond vir die gebied van die Ashanti. In die 18de eeu bombardeer HMS *Leander* die dorp Elmina en Britse troepe bestorm Fort Coenraadsburg. Die aanval word egter afgeslaan. Na eeue van beheer verkoop Nederland die gebied in 1872 aan Engeland. Toe die HMS *Rattlesnake* vasmeer, breek die Anglo-Ashanti-oorloë uit.

Trivia
------

Die name van verskeie van die bewoners en plekke herinner nog aan die Portugese bewind. So ook is die argitektuur van verskeie geboue tipies Nederlands van daardie tyd. In hul tyd het die Portugese turksvye, suikerriet, piesangs en pynappels ingevoer en aangeplant en beeste daar ingevoer.

Bronne
------

* Ensiklopedie van die Wêreld, deel 3. Stellenbosch: Albertyn-Uitgewery, 1994. ISBN 0-949948-02-0
* Green, Lawrence G.: Under a sky like flame. Kaapstad: Howard B. Timmins, 1954.
* Ploeger, Jan: Gedenkwaardige handelsforte in Wes-Afrika. Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 18, no.2, Desember 1968
| **Abernathyiet** |
| --- |
|    |
| Abernathyiet (geel) met Heinrichiet (groen)  |
| Formule | K(UO2)(AsO4)·3H2O  |
| Onsuiwerhede | P  |
| Nickel-Strunz (10) | 8.EB.15    |
| Kleur | geel  |
| Streep | liggeel  |
| Glans | wasagtig, vetterig  |
| Hardheid | 2,5-3  |
| Digtheid | 3,32 g/cm3  |
| Dubbelbreking | eenassig  |
| RI-waardes | nω = 1.597 – 1.608 nε = 1.570  |
| Kristalsisteem | teragonaal  |
| Ruimtegroep | P4/ncc  |
| Eenheidsel | a = 7.176(8) Å, c = 18.126(10) Å |
| \* Lys van minerale |

**Abernathyiet** is 'n mineraal met formule K(UO2)(AsO4)·3H2O. Dit word in Frankryk, Duitsland, Pole en die Verenigde State aangetref. In Suid-Afrika word dit in die sentrale Karoo naby Beaufort-Wes in die provinsie Wes-Kaap gevind.

Die mineraal is genoem na Jesse Evrett Abernathy (7 September 1913 – 5 November 1963, Moab, UT, VSA). Hy was 'n amateurmineraloog en lapidaris. Hy het vir die Fumarole-myn gewerk, waar die mineraal die eerste keer gevind is.

Struktuur
---------

Die mineraal het 'n gelaagde struktuur wat verwant is aan autuniet se struktuur. Daar is lae wat bestaan uit afwisselende uranilione (UO2+2) en arsenaatsione (AsO3−4). Saam vorm hulle (UO2AsO4)n-n-lae. Die uranilioon is lineêr -dit lê op 'n viertallige as en is loodreg aan die uranilarsenaatlae. Die uraniumatoom het naas die twee uranilsuurstofatome bo en onder nóg vier suurstofbure van sy arsenaatbure. Die arsenaatione is in 'n effens vervormde tetraëder.

Tussen die uranilarsenaat-ione word watermolekule en kaliumione aangetref in effens lukrake posisies.
Sir **William Francis Butler** (1838–1910) was 'n Britse generaal en ook waarnemende Goewerneur van die Kaapkolonie. Hy is in 1838 in Tipperary, Ierland, gebore. Op 20 jarige ouderdom sluit hy aan by die 69ste regiment. Hy besoek Suid-Afrika as staflid van generaal sir Garnet Wolseley toe hy in 1875 na Natal gestuur is. Wolseley stuur Butler na Bloemfontein op 'n geheime sending en later veg Butler onder Wolseley in die Anglo-Zoeloeoorlog van 1879–80. Van 1880 tot 1898 beklee hy hoë poste by Aldershot en elders in Brittanje. Kort voor die uitbreek van die Tweede Vryheidsoorlog in 1898 word hy in bevel geplaas van die troepe van die Kaap.

Hy maak homself egter ongewild toe hy die owerhede waarsku dat 'n baie groot mag nodig sal wees om die Boere te oorwin. Om dié rede is hy teruggeroep en in bevel van die Western District in Engeland geplaas. Hy bly woon in Engeland maar besoek Suid-Afrika weer in 1906. Hy het 'n aantal puik boeke geskryf, waaronder verskeie oor Suid-Afrika. Hy is op 7 Junie 1910 oorlede.

Sien ook
--------

* Lys van kommandeurs en goewerneurs van die Kaapkolonie

Bronne
------

* Rosenthal, Eric (red.). *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*. Londen en New York: Frederick Warne & Kie Bpk.
**Axali Doëseb** (\* 1954) is 'n kontemporêre musikant en komponis van Namibië. Hy het die melodie van sy land se volkslied, *Namibië, Land van die Dapper* gekomponeer, waarna hy die teks daarvan verwerk het. Hy is ook die dirigent van die Namibiese Nasionale Simfonieorkes.

Biografie
---------

Doëseb is in 1954 in Okahandja gebore. Hy is tydens sy skooljare aan musiek blootgestel, waar hy klavierlesse aan die Hoërskool Martin Luther geneem het. Hy het later die liturgie van die Evangeliese Lutherse Kerk in Namibië gekomponeer. Doëseb het 'n diploma in musiek aan die *Musikschule Herford* (in Duitsland) ontvang. In 1997 het hy 'n BA in Musiekwetenskap aan die Universiteit van Marlborough (Verenigde Koninkryk) verwerf.

Nadat Namibië in 1990 sy onafhanklik van Suid-Afrika verkry het, is besluit dat dié land sy eie, unieke volkslied met kry. 'n Nasionale kompetisie is geloods om 'n nuwe volkslied te komponeer. Die kompetisie is deur Doëseb gewen, waarna hy *Namibië, Land van die Dapper* geskep het. Dié lied is vir die eerste keer in 1991 in die openbaar gespeel. In dieselfde jaar aanvaar die Namibiese parlement 'n wetsontwerp wat dit tot amptelike volkslied verklaar.

As 'n bekende komponis, is Doëseb deur verskeie skole genader om hulle skoolliedere te komponeer. Hy was ook die voorsitter van 'n komitee getaak om 'n volkslied vir die Afrika-unie in Addis Abeba, Ethiopië te komponeer. In 2014 is hy tydens die NAMA-toekennings vir sy lewenslange bydrae vereer.
**William Ernest Fairbridge** (2 November 1863 tot 5 Oktober 1943) was 'n Rhodesiese koerantredakteur en eerste burgemeester van Salisbury, die teenswoordige Harare, Zimbabwe.

Hy is in Port Elizabeth gebore en het in 1880 in die Basoetoe-oorlog geveg, waarna hy in 1885 Kimberley toe verhuis. Later werk hy as verslaggewer en vertrek in 1891 na Masjonaland toe as verteenwoordiger van die Argus-maatskappy. Hy is gevra om 'n koerant daar te begin. Hy kom in Junie 1891 daar aan met geen toerusting nie en weinig min kennis van die finansiële bestuur van 'n koerant. Nietemin verskyn die eerste uitgawe van die *Mashonaland Herald* op 27 Junie 1891, wat gedruk is met ink wat Fairbridge self uitgevind het. In 1892 word hy die eerste bestuurder van die Argus Printing and Publishing Company.

Fairbridge is tot die dorpsraad verkies en word in Desember 1897 die eerste burgemeester van Salisbury. In 1904 vertrek hy na Johannesburg as eerste algemene bestuurder van die Argus-maatskappy, 'n pos wat hy tot en met sy aftrede in 1915 beklee.

In 1937 verhuis hy na Switserland en sterf daar in Montreux op 5 Oktober 1943.

Bron
----

* Akers, Mary (red.), *Encyclopaedia Rhodesia*, The College Press Pvt. Ltd. Salisbury, 1973.
Mission Specialist Judith ResnikResnik op die middedek van *Discovery* tydens STS-41-D, met 'n "I love Tom Selleck"-plakker op haar kas.
**Judith Arlene Resnik** ( /ˈrɛznɪk/, 5 April 1949 - 28 Januarie 1986) was 'n Amerikaanse elektriese ingenieur, sagteware ingenieur, biomediese ingenieur, vlieënier en NASA ruimtevaarder wat gesterf het aan boord van Ruimtependeltuig *Challenger* toe dit ontplof het tydens missie STS-51-L. Resnik was die tweede Amerikaanse vrou in die ruimte en die vierde vrou in die ruimte wêreldwyd, met 145 uur in 'n wentelbaan. Die IEEE Judith Resnik-toekenning vir ruimte-ingenieurswese word ter ere van haar aangewys.

Judith Resnik as sendingspesialis aan boord van Space Shuttle *Discovery* in 1984.

Vroeë lewe
----------

Judith Resnik is in 1949 gebore aan Sarah en Marvin Resnik, 'n oogkundige, in Akron, Ohio. Haar pa was agt tale magtig en het tydens die Tweede Wêreldoorlog in die Stille Oseaan-teater in die weermag gedien in militêre intelligensie en lugverkenning. Albei haar ouers was Joodse immigrante wat oorspronklik van die Oekraïne afkomstig was (haar pa het via Israel geïmmigreer).  Sy het grootgeword in 'n praktiserende Joodse huisgesin van rabbynse afkoms, en het elke naweek by die Hebreeuse skool gestudeer en haar Bat Mitzvah gevier.  Haar ouers het geskei terwyl sy 'n tiener was; in reaksie hierop het sy 'n hofsaak voorberei sodat haar toesig oorgeskakel kon word van haar ma na haar pa, aan wie sy besonder na was. 

As een van die eerste ses vroulike NASA-ruimtevaarders, Resnik (derde van links) staan agter 'n prototipe van 'n persoonlike reddingsomhulsel

NASA Ruimtevaarderkorps
-----------------------

In Januarie 1978 is Resnik op 28-jarige ouderdom gewerf vir die NASA Astronaut Corps, een van ses vroue uit 8 000 aansoekers.  Die program om vroulike ruimtevaarders te keur, is ontwikkel deur die aktrise Nichelle Nichols, wat 'n vrywilliger was.  

Die IEEE Judith A. Resnik-toekenning is in 1986 deur die Instituut vir Elektriese en Elektroniese Ingenieurs ingestel en word jaarliks aan 'n individu of span oorhandig ter erkenning van uitstaande bydraes tot ruimte-ingenieurswese op gebiede wat vir die IEEE relevant is.  Die Society of Women Engineers (SWE) ken die Resnik Challenger-medalje jaarliks toe aan 'n vrou wat die ruimtebedryf verander het, persoonlik bygedra het tot innoverende tegnologie wat deur vlugervaring geverifieer is en deur toekomstige dekades erken sal word as mylpale in die ontwikkeling van ruimte as 'n hulpbron vir die hele mensdom.
**Glencore plc** (GlencoreXstrata, Glencore International AG) is 'n internasionale maatskappy wat wêreldwyd handeldryf in en betrokke is by die produksie van metale, minerale, brandstowwe en landbouprodukte.

Produksie
---------

Glencore verskaf die volgende metale en minerale aan die nywerheid: aluminium, sink, koper, lood, ferrochroom, goud, silwer, nikkel, en kobalt. Die brandstowwe wat gelewer word, is steenkool, ruolie, natuurlike gas en verwante olieprodukte. Die belangrikste landbouproduk is graan. In 2010 het die maatskappy wêreldwyd 60% van die mark in sink en 50% van die mark in koper beheer. Hierdie produkte word gelewer aan klante in die motorvervaardigings-, elektrisiteitsopwekkings-, staalvervaardigings- en voedselverwerkingsbedrywe.

Fabrieke en kantore
-------------------

Glencore het fabrieke in 'n 30-tal lande en handelskantore in 40 lande.

Stigting
--------

Die firma is in 1974 deur Marc Rich gestig. Ivan Glasenberg is die huidige hoof- uitvoerende beampte en die hoofkantoor is in Baar, Switserland. In 2012 het dit met Xstrata saamgesmelt en daarna was Glencore op drie na die grootste mynboubedryf in die wêreld met 'n werknemerskorps van 160 000. In 2016 verkry Glencore byna 'n 20% belang in die Russiese oliemaatskappy Rosneft.

Aandele
-------

Aandele in Glencore word vanaf 2011 op die Londense effektebeurs verhandel en sedert 2013 op die JSE. Die grootste aandeelhouer is die staatsbeleggingsmaatskappy van Katar, genaamd Qatar Holdings. Ander groot aandeellhouers is Ivan Glasenberg en Black Rock, Inc. Tans is Glencore op vyf na die grootse firma wat op die JSE genoteer is.

Bronne
------

* www.glencorexstrata.com
Die **Alfred manta** (*Mobula alfredi*) is 'n tipe manta wat voorkom in al die oseane van die wêreld in tropiese en gematigde waters. In Suider-Afrika kom dit voor aan die ooskus van KwaZulu-Natal en Mosambiek noordwaarts tot by die Rooisee. 

Hierdie manta en *Manta birostris* was eens beskou as dieselfde spesie. Die twee spesies verskil egter as volg; *M. birostris* het 'n knop by die stertbasis en die merke aan die onderkant van lywe verskil. Die Alfred manta is die tweede grootste manta met 'n skyf wat tot 670 cm groot word. Die bek is groot en wyd is aan die voorkant van die kop. Daar is twee vlerke (flappe) weerskante van die bek. Die stert is kort. Die manta is swarterig aan die bokant met ligter bande oor die skouers en vlerke se punte. Dit is normaalweg wit aan die onderkant met onreëlmatige, unieke vlekke en kolle. Die seedier kan egter geïdentifiseer word aan die kolle en vlekke.

Die seedier is alleenlopers en word gevind tot in water wat nie dieper as 50 m is nie. Hulle filter klein vissies en plankton deur hulle bekke met hulp van die twee vinne aan die kante. Hulle besoek ook die *skoonmaak stasies* waar die parasiete verwyder word.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

Bron
----

* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 ISBN 978-1-77584-018-3
Die **Koninklijke HFC** is die ouste sokkerspan in Nederland. Die *Koninklijke Haarlemsche Football Club* is opgerig op 15 September 1879 deur Pim Mulier (hy het baie moderne sporte naar *Nederland*, Duitsland en Swede gebreng). Sedert 1959 is die klub *Koninklijk*, aangesien die klub die ouste sokkerklub in Nederland is. Die span speel se tuiswedstryde sedert 1899 op die Spanjaardslaan. Die *Koninklijke HFC* het drie keer die onoffisieële kampioenskap van Nederland gewen, in die 19e eeu voordat er vir heel die land 'n kampioenskap georganiseer werd. Ook het hulle drie keer die KNVB-beker gewen. Tans speel die span in die Topklasse Sondag (die derde nasionale afdeling).

Die *Koninklijke HFC* moenie verwar word nie met HFC Haarlem, wat later die enige professionele sokkerspan in Haarlem was en sedert 2009 bankrot is.

Erelys
------

* **Kampioen van Nederland (3)**

1889/90, 1892/93, 1894/95 \*
(naaswenner (3: 1888/89, 1890/91, 1893/94) \*
* **KNVB-Beker (3)**

1904, 1913, 1915
\*: Nie offisieël erken nie, want pas sedert seisoen 1898/99 is daar 'n nasionaal sokkerkampioenskap in Nederland. Tot 1898 is daar net in die weste offisieële sokkerkompetisies georganiseer.

Bekende sokkerspelers
---------------------

* Gejus van der Meulen
* Pim Mulier
| **Glendale**
 |
| --- |
| **Kaart** | **Wapen** |
|  |
|  |
|  |
| **Vlag** |
|  |
|  |
|  **Land** |  Verenigde State |
|  **Deelstaat** |  Kalifornië |
|  **County** | Los Angeles County |
|  **Koördinate** | 34°08′46″N 118°15′18″W﻿ / ﻿34.14611°N 118.25500°W﻿ / 34.14611; -118.25500 |
|  **Gestig op** | 1884 |
|  **Geïnkorporeer op** | 15 Februarie 1906 |
|  **Oppervlakte:** |   |
|  - Totaal | 79.2 vk km |
|  **Hoogte bo seevlak** | 159 m |
|
|
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (skatting 2014) | 200 167 |
|  - Bevolkingsdigtheid | 2 400/vk km |
|  **Tydsone** | PST (UTC -8)  Somertyd: PDT (UTC -7) |
|
|  **Klimaat** |   |
|  - Tipe | Mediterreense klimaat |
|  - Gemiddelde jaarlikse temperatuur | 18 °C |
|  - Gem. temp. Januarie/Julie | 9–19 / 17–26 °C |
|  - Gemiddelde jaarlikse neerslae | 89.3 mm |
|  **Munisipale administrasie** | Stadsraad & -bestuurder |
|  **Amptelike Webwerf** | *glendaleca.gov* |
|

**Glendale** [ˈɡlɛndeɪl] is 'n stad in Los Angeles County, die mees bevolkte distrik in die Amerikaanse deelstaat Kalifornië. Sy bevolking is in 2014 op iets meer as 200 000 beraam wat van Glendale die derde grootste nedersetting in Los Angeles County en die 23ste grootste in die deelstaat maak. Glendale is sowat 8 myl (13 km) noord van die middestad van Los Angeles geleë.

Glendale, 'n voorstad in die Groter Los Angelesgebied, is in die uiterste suidooste van die San Fernando-vallei geleë en word deur die Verdugo-berge in twee dele verdeel. Dit word in die noordweste begrens deur twee stadsdele van Los Angeles, Sun Valley en Tujunga; in die noordooste deur La Cañada Flintridge en die nie-geïnkorporeerde gebied van La Crescenta; in die weste deur Burbank en Griffith Park; in die ooste deur Eagle Rock en Pasadena; in die suide deur Atwater Village; en in die suidooste deur Glassell Park. Vier groot snelweë – Golden State Freeway, Ventura Freeway, Glendale Freeway en Foothill Freeway – loop deur die stad. 'n Aantal bekende ondernemings en rolprentateljees het hulle in Glendale gevestig, waaronder *Disney Consumer Products*, *DreamWorks Studios* en *Walt Disney Animation Studios*.

Glendale huisves een van die grootste gemeenskappe van Amerikaners van Armeense afkoms. In Forest Lawn Memorial Park, 'n begraafplaas in privaatbesit, het naas plaaslike inwoners ook talle bekende persoonlikhede – onder wie Nat King Cole en sy dogter Natalie Cole, Michael Curtiz, Sammy Davis Jr. Clark Gable, Michael Jackson (in die Groot Mausoleum), William Mulholland, Elizabeth Taylor en Spencer Tracy – hul laaste rusplek gevind. Grand Central Airport was die vertreklughawe vir die eerste kommersiële transkontinentale vlug van wes na oos deur Charles Lindbergh.
Die **Kogelberg diastella** (*Diastella thymelaeoides subsp. thymelaeoides*) is 'n blomdraende struik wat tot die genus *Diastella* behoort en deel van die fynbos vorm. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap en kom in die Hottentots-Hollandberge voor en noordelike Kogelberg rondom die Steenbrasdam. Die struik groei regop en word slegs 1.5 m hoog en blom regdeur die jaar met 'n hoogtepunt van Augustus tot November.

Vuur vernietig die plant maar die sade oorleef. Twee maande nadat dit geblom het, val die vrugte af en miere versprei die sade. Hulle stoor die sade in hul neste. Die plant is eenslagtig. Bestuiwing vind plaas deur die werking van bye. Die plant groei op rotsagtige sandsteen hellings op hoogtes van 450 - 900 m.

In Engels staan dit as die *Kogelberg Silkypuff* bekend. Daar is nog 'n subspesie van die plant: *Diastella thymelaeoides subsp. meridiana* (Hangklip diastella).

Bronne
------

* REDLIST Sanbi
* Protea Atlas
* Biodiversityexplorer
* Plants of the World Online

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q95571562
* GBIF: 7287288
* iNaturalist: 598698
* IUCN: 185425301

 |
Die term **Koningskwessie** (Nederlands: *Koningskwestie*, Frans: *Question royale*) verwys na die politieke gebeure rondom die terugkeer van die Belgiese koning Leopold III ná die Tweede Wêreldoorlog en dek die tydperk tussen 7 Mei 1945 en 17 Julie 1951. Toe die krisis in 1950 sy hoogtepunt bereik het, het in die nywerheidsgordel van Sambre-et-Meuse in Wallonië bloedige onluste uitgebreek. Tussen 20 en 26 Julie is 'n reeks aanslae gepleeg. In die volgstroom van die onluste is 'n algemene staking uitgeroep waartydens die land nog eens geweldpleging ondervind het.

Agtergrond
----------

'n Gedenkplaat in Grâce-Berleur herinner aan die vier slagoffers van die Rykswag-skietery in 1950
Ná die Duitse inval in België het koning Leopold III besluit om in die land te bly waar hy 'n twyfelagtige houding teenoor die besetters ingeneem het – hy is deur baie as kollaborateur afgestempel. Ná die bevryding van België het veral Franssprekendes en linkse partye hulle teen Leopold III se voortgesette koningskap uitgespreek, terwyl baie Vlaminge en aanhangers van die Rooms-Katolieke Kerk die koning steeds ondersteun het.

In die referendum wat op 16 Maart 1950 gehou is – die enigste in die geskiedenis van België – het 57 persent hulle ten gunste van Leopold III se terugkeer uitgespreek. Die land was egter langs taallyne verdeel oor die koningskwessie: 72 persent van die Nederlandssprekende Vlaamse bevolking het ten gunste van Leopold III gestem, maar 53 persent van alle Brusselaars en 58 persent van die Franssprekende Waalse bevolking was ten gunste van sy bedanking. Dit was duidelik dat die uitslag van die referendum deur die demografiese verhouding tussen Vlaminge en Wale bepaal is.

Ná Leopold III se teruggkeer het in die nywerheidsgordel van Wallonië swaar onluste uitgebreek. Meer as 700 000 werkers het aan 'n algemene staking deelgeneem. Vier mense het gesterf toe die Rykswag op 30 Julie in Grâce-Berleur op betogers gevuur het.

Uiteindelik het Leopold III ten gunste van sy seun Baudouin (Boudewyn) afstand van die troon gedoen – 'n besluit wat in Vlaamse en Katolieke kringe as 'n belediging vir Vlaandere opgevat is. Die kloof tussen Vlaminge en Wale het vervolgens dieper en wyer geword.

Bron
----

* Claus Hecking: *Das politische System Belgiens*. Opladen: Leske + Budrich 2003, bl. 42–43