Riskspeler
**Risk**, "Die klassieke Spel van Wêreldoorheersing" is 'n kommersiële strategiese bordspel wat deur Parker Brothers (nou 'n afdeling van Hasbro) vervaardig is. Die spel is in die vroeë 1950's deur die Franse filmregisseur, Albert Lamorisse ontwikkel en is in 1957 vir die eerste keer in Frankryk vrygestel. Nathan Youmans is in 2006 die "Risk Grootmaarskalk" aangesien hy die eerste plek behaal het in die 2006 Risk Wêreldkampioenskappe.

Risk 'n beurtspel vir twee tot ses spelers en word op 'n bord gespeel wat 'n politiese kaart van die wêreld uitbeeld in die styl van die Napoleaanse-era. Die kaart is verdeel in 42 gebiede wat in ses kontinente gegroepeer is. Spelers beheer leërs om gebiede van ander spelers oor te neem. Die doel van die spel is om al die spelers te elimineer en al die gebiede te oorheers. Wêreldoorheersing is die mees algemene manier waarop die spel gespeel word, kan dit ook gespeel word deur 'n "doelwitkaart" aan 'n speler te gee (wat doelwitte kan bevat soos om "die blou speler te elimineer" of "Afrika te oorwin"), die eerste speler wat dan sy doelwit bereik is dan die wenner. Vergeleke met ander oorlogspeletjies is dit relatief eenvoudig en abstrak, aangesien dit realistiese beperkinge soos die grootte van die wêreld, logistiese oorwegings van uitgerekte veldtogte ensovoorts buite rekening laat.

Standaard opstelling
--------------------

Die spelbord van Risk
Die opstel van die Risk bord is ietwat meer ingewikkeld as baie ander bordspeletjies. Spelers begin met 'n aantal leërs, wat wissel afhangende van die aantal spelers in die spel. Elke speler rol een dobbelsteen; die speler wat die hoogste getal gooi beset 'n enkele gebied van sy of haar keuse met 'n leër. Die besetting van gebiede gaan voort na links van die aanvanklike speler totdat al die gebiede beset is. Spelers gaan dan voort om hul oorblywende leërs te plaas op gebiede wat hulle beset, totdat al hul aanvanklike leërs geplaas is. Na die aanvanklike opstelling voltooi is, neem die eerste speler die eerste beurt van die spel op, met spel wat kloksgewys voortgaan. Die 2-speler spel verskil in soverre die Leërkaarte gebruik word om te bepaal waar jou leërs geplaas word, baie soos met die oorspronklike Franse weergawe.

In die oorspronklike Franse weergawe, word Risk kaarte uitgedeel aan die spelers en elke speler plaas dan 'n leër op die lande op elke kaart vertoon. Bykomende leërs word dan op die spelers se eie gebiede geplaas na elke speler se goeddunke, nie noodwendig om die beurt nie. Wanneer al die spelers klaar is met die plasing van hul leërs, rol elke speler een dobbelsteen en die speler met die hoogste getal speel eerste met beurte wat wissel na links (kloksgewys).

Speler beurt
------------

Risk word in beurte gespeel. Elke speler het die geleentheid om sy gebiede te versterk, teenstanders aan te val in aangrensende gebiede en dan hul beurt te beëindig deur hul eie gebiede te versterk.

### Versterkings

Tipiese dobbelstene van Risk
Aan die begin van elke speler se beurt, kan die speler versterkings tot hule leërs byvoeg. 'n Speler ontvang bykomende leërs op grond van die aantal gebiede wat hulle beheer, die waarde van die kontinente wat hulle beheer en die waarde van enige Risk kaarte wat hulle inruil. Die speler ontvang een leër vir elke drie gebiede onder sy beheer met 'n minimum van drie leërs per beurt. Die getal versterkings wat toegeken word vir die beheer van 'n kontinent wissel. As die speler Asië beheer kry hy sewe ekstra leërs by, vir Noord-Amerika en Europa, vyf; vir Afrika word drie leërs toegeken en vir die kontinent van Australië en Suid-Amerika word twee versterkende leërs op die bord geplaas.

Bo en behalwe die versterkings wat verkry word vir die besetting van gebiede, kan spelers ook versterkings kry deur Risk kaarte in te ruil. Tydens die aanvalsfase van sy beurt kan 'n speler 'n Risk kaart kry as hy ten minste een gebied oorneem. Die kaart vertoon een van die twee-en-veertig gebiede en 'n prent van 'n infanteris, 'n ruiter of 'n kanon. 'n Stel Risk kaarte is drie identiese kaarte, of drie kaarte wat een van die Risk eenhede elk vertoon. Die aantal versterkings wat toegeken word vir 'n kaart wat ingeruil word neem toe hoe meer stelle kaarte ingeruil word. As 'n kaart ingeruil word met die 'n gebied wat deur die speler beset word daarop vertoon word twee bykomende leërs toegeken vir daardie gebied.

### Aanval

Nadat die versterkings ontplooi is, kan die speler aanval om gebiede oor te neem en sodoende 'n Risk kaart te kry. Aanvalle kan slegs tussen twee gebiede plaasvind, een wat deur die aanvallende speler besit word en een wat deur 'n ander speler besit word. Die uitkoms van die geveg word beslis op grond van die rol van 'n dobbelsteen. Elke rol van 'n dobbelsteen word as 'n enkele aanval beskou en die aanvallende speler mag soveel kere aanval as wat hy of sy goed dink op voorwaarde dat die speler voldoende leërs het om aan te val. As 'n aanvallende speler 'n verdedigende speler se laaste gebied beset en hom uit die spel uit elimineer, word die aanvaller beloon met al die verdediger se Risk kaarte.

As 'n aanval die laaste verdedigende leër uitwis, moet die aanvaller leërs vanaf die aanvallende gebied na die verslaande gebied oordra. Die minimum aantal leërs moet gelykstaande wees aan die getal dobbelstene wat gerol is en daar is geen beperking op die getal wat geskuif mag word nie solank as wat daar ten minste een leër in die aanvallende gebied oorbly. As die aanvaller dus drie leërs in die aanvallende gebied het, mag hy slegs twee dobbelstene rol aangesien hy slegs twee leërs beskikbaar het om die gebied te beset. Die verdedigende speler kan 'n dobbelsteen rol vir elke leër wat op 'n gebied gestasioneer is tot 'n maksimum van twee. 'n Gebied wat dus verdedig word deur 'n enkele leër is swakker as een wat deur meer verdedig word.

Tydens 'n tipiese aanval waar die aanvaller en die verdediger verskeie leërs het, kan die aanvallende speler een, twee of drie dobbelstene rol. Die verdedigende speler rol een of twee dobbelstene. Die hoogste dobbelsteen van die aanvaller word vergelyk met die hoogste steen van die verdediger en die tweede hoogste steen van die aanvaller met die tweede hoogste steen van die verdediger. Die laagste steen van die aanvaller word buite rekening gelaat. Die verdediger verloor 'n leër as die aanvaller se steen hoër is as die van die verdediger, maar as die verdediger se steen hoër is verloor die aanvaller 'n leër.

### Versterking

Wanneer 'n speler klaar aangeval het, het hy die keuse om enige aantal leërs vanaf een en slegs een van sy gebiede na 'n enkele aangrensende gebied onder sy beheer te skuif. As 'n speler ten minste een gebied oorgeneem het tydens sy beurt, moet hulle een Risk kaart uit die pak trek. Die speler mag nooit meer as vyf kaarte op 'n slag hou nie en daar sal dus van so 'n speler verwag word om 'n stel kaarte in te ruil met sy volgende beurt. Spel gaan kloksgewys voort na die volgende speler toe.

Basiese strategie
-----------------

Die amptelike reëls sluit drie basiese strategiese wenke vir die klassieke reëls in. Eerstens moet spelers probeer om hele kontinente te beset om vir bonus versterkings te kwalifiseer. Tweedens moet spelers hulle grense dophou vir die opbou van leërs wat 'n dreigende aanval verteenwoordig. Derdens moet spelers hulle eie leërs op hul grense opbou om hulle gebiede beter te verdedig. Al word dit nie in die reëls genoem nie, vorm bondgenootskappe oor die algemeen na 'n paar beurte. Die sterkte en duur van die bondgenootskappe neig om te wissel.

Geskiedenis
-----------

Risk is gegrond op die Franse spel *La Conquete du Monde* (Conquest of the World), en is ontwerp deur Albert Lamorisse en is in 1957 gepubliseer. Twee jaar later het Parker Brothers 'n gewysigde weergawe van die spel in die Verenigde State bekend gestel met die naam *Risk: the Continental Game*. Die naam is uiteindelik verander na *Risk: the Game of Global Domination* (Die spel van wêreldoorheersing).

Aanvanklik was die stukke stervormige stukke uit hout, maar is later verander na plastiek om die koste van die spel te verminder. In die 1980's is hulle verander na Romeinse syferstukke met die syfers I, III, V en X. Die 1993 uitgawe het die plastiese infanterie, kavallerie en artillerie (in beeld hierlangsaan) bekendgestel. Die veertigste herdekingsuitgawe het metaalfigure in plaas van die plastiekstukke ingesluit. Die weergawe het ook nie die verbinding van Oos-Afrika na die Midde-Ooste ingesluit nie, wat skynbaar 'n fout deur die uitgewers was. Latere weergawes het weer teruggekeer na die plastiekstukke en ook die vermiste verbinding ingesluit. Die Europese weergawe het die "Geheime Sending" variasie vir 'n tyd lank ingesluit maar is eers sedert die 1993 weergawe in die V.S.A ingesluit.

Verskille in reëls
------------------

Met die jare het Parker Brothers en Hasbro baie verskillende weergawes van die reëls vir die spel gepubliseer. In die mees onlangse weergawe word drie variasies gegee. Aangesien Risk met slegs twee spelers nie so boeiend is as met meer spelers nie, beveel hulle aan dat sommige gebiede met neutrale leërs beset moet word om die strategiese waarde en pret van 'n spel met 3 of meer spelers te benader. In 'n ander weergawe wys elke speler 'n "Hoofstad" in een van hulle aanvanklike gebiede aan en die speler wat dan al die hoofstede beset wen dan.

Die amptelike reëls stel variasies van die spel voor vir "Risk-kenners". Die amptelike variasies verminder die spoed waarmee die stel Risk-kaarte in waarde vermeerder, dit laat toe vir vinniger herontplooiïng van leërs aan die einde van 'n beurt, verbied meer as twaalf leërs per gebied, gee 'n aanvalsvoordeel wanneer daar aangeval word na of van 'n gebied waarvoor die speler 'n kaart besit en simuleer die effek van 'n "bevelvoerder" in 'n geveg. Bykomend tot hierdie amptelike variasies is daar vele rekenaar en Internet weergawes met verskillende reëls en klubs gebruik dikwels hulle eie reëls of reëls wat aangepas word vir kompetisies.

Dobbelsteen waarskynlikhede
---------------------------

|  |  |
| --- | --- |
| waarskynlikhede om 'n dobbelsteenrol te wen in Risk(verskeie dobbelsteen kombinasies) | Aanvaller |
| een steen | twee stene | drie stene |
| Verdediger | eensteen | Aanvaller wen | 15/36 = 41.67% | 125/216 = 57.87% | 855/1296 = 65.97% |
| Verdediger wen | 21/36 = 58.33% | 91/216 = 42.13% | 441/1296 = 34.03% |
| tweestene | Aanvaller wen | 55/216 = 25.46% | 295/1296 = 22.76% | 2890/7776 = 37.17% |
| Verdediger wen | 161/216 = 74.54% | 581/1296 = 44.83% | 2275/7776 = 29.26% |
| Beide wen een | NVT | 420/1296 = 32.41% | 2611/7776 = 33.58% |

Amptelike bordspele
-------------------

* **Risk** (1959) - Die oorspronklike spel
* Castle Risk (1986) - 'n Weergawe wat fokus op Europa waarin elke speler se doelwit is om hul kasteel teen aanvalle te beskerm. Dit word algemeen as 'n swakker spel beskou, maar baie begrippe hier bekend gestel is weer later in ander weergawes benut.
* Risk: 40ste Herdenkingsuitgawe (1999) Het 'n meer kleurvolle kaart gehad met metaalstukke.
* Risk: Édition Napoléon (1999) - Generaals, forte en vlooteenhede is bygevoeg.
	+ Risk: Édition Napoléon: Ottomaanse ryk uitbreiding (2000) - Voeg 'n sesde speler by Édition Napoléon.
* Risk 2210 A.D. (2001) - 'n Futuristiese weergawe wat deur Avalon Hill, 'n afdeling van Hasbro uitgegee is. Die spel sluit gebiede op die maan, Seegebiede en bevelvoerders in.
* Risk: The Lord of the Rings (2002) - 2-4 speler weergawe gegrond op die noordelike deel van "Middle-earth".
	+ Risk: the Lord of the Rings: Gondor & Mordor Uitbreiding (2003) - Uitbreiding op die Lord of the Rings uitgawe wat 'n tweespeler minispel insluit.
* Risk: Lord of the Rings Trilogy Edition (2003) - Kombineer die eerste twee Lord of the Rings weergawes maar sluit nie die *Siege of Minas Tirith* minispel in nie.
* Risk Godstorm (2004) - 'n Weergawe gegrond op mitologiese figure van verskeie antieke beskawings; uitgegee deur Avalon Hill.
* Star Wars Risk: The Clone Wars Edition (2005) - Vind plaas in die Star Wars heelal tydens die Kloonoorloë.
* Risk: Star Wars Original Trilogy Edition (2006) - Vind plaas tydens die Galaktiese Burgeroorlog.
* Risk Junior: Narnia (2006) - gegrond op 'n Engelstalige kinderboek *The Lion, the Witch and the Wardrobe*.