recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Die Venesiaanse *Fondaco dei Tedeschi* langs die *Canal Grande* was die verpligte handelsplek vir Duitse kooplui waar hulle ook kamers kon huur. Hulle kon uitsluitlik met Venesiane handel dryf, nie met ander buitelanders nie. Hul aktiweiteite is deur die Venesiaanse owerheid noukeurig dopgehou. Die huidige *Fondaco* dateer van 1508 nadat voorgangergeboue in 1318 en 1505 deur brande vernietig is
**Italianistiek** of **Italiaanse filologie** is 'n studieveld binne die Romanistiek wat die Italiaanse standaardtaal (en sy dialekte) vanuit 'n taalkundige perspektief asook Italiaanse literatuur bestudeer. Dikwels word ook basiese kennis oor die geskiedenis, ekonomie, politiek, samelewing en kultuur van moderne Italië verskaf.

Duitssprekende gebiede
----------------------

In die Duitssprekende gebiede van Europa het die stelselmatige bestudering van Italiaans en Italiaanse literatuur 'n lang tradisie wat sy voorwetenskaplike hoogtepunt in die laat 18de eeu bereik het. Gedurende die meesterdigter Johann Wolfgang von Goethe se leeftyd, toe die *Grand Tour* of *Kavalierstour*, soos dit in Duits genoem is, as opvoedkundige en kulturele reis deur Italië verpligtend was vir jong adellikes, was 'n groot deel van Duitssprekende elites Italiaans magtig. Terwyl Frans sy status as belangrikste eerste vreemde taal nog kon handhaaf, is Italiaans as tweede vreemde taal tot die middel van die 19de eeu algaande vervang deur Engels. Nogtans het Italiaans steeds 'n belangrike rol binne die studieveld van Romaanse tale gespeel.

Nog voor die vestiging van 'n Italiaanse standaardtaal het intensiewe handelsbetrekkinge met Noord-Italië by Duitse kooplui 'n behoefte laat ontstaan aan taalvaardighede in die Italoromaanse dialekte van hul tyd. Taalkontakte van Duitssprekendes met Italianers is gedokumenteer in 'n reeks handgeskrewe en later gedrukte taalgidse. Georg van Neurenberg, 'n Duitse taalmeester wat naby die Duitse handelspos en koshuis *Fondaco dei Tedeschi* in Venesië woonagtig was, het in die vroeë 15de eeu 'n Venesiaans-Suid-Duitse taalgids saamgestel wat as voorbeeld vir latere taalleerboeke en woordelyste sou dien.

Venesië was ook een van die eerste Europese metropole waar Duitse boekdrukkers in 1465 drukperse ingevoer en die nodige opleiding vir drukkers verskaf het. Twaalf jaar later het een van die Duitse drukkers wat in Italië besig was, Adam von Rottweil, sy taalgids *Introito e porta de chele voleno imparare e comprender todescho o latino cioè taliano* in Venesië laat druk.

Suid-Afrika
-----------

In Suid-Afrika bied die Universiteit van die Witwatersrand se *School of Literature, Language and Media (SLLM)* in Johannesburg voor- en nagraadse studies aan. Italiaanse migrasie na Suid-Afrika is een van die vertrekpunte vir interkulturele studies. Gegradueerdes kan loopbane by Italiaanse en Suid-Afrikaanse instellings en ondernemings volg soos die Suid-Afrikaans-Italiaanse Kamer van Koophandel en Nywerhede, die toerismebedryf of Italiaanse kultuurinstellings.
Die **Snawelvis** (*Marcusenius macrolepidotus*) is 'n varswatervis wat in die Okavango-, Kunene- en Zambezirivier voorkom. Hulle kom ook in riviere voor aan die ooskus van Afrika tot by die Umhlatuzirivier in KwaZulu-Natal. Die vis kom ook in die Kongorivier-stelsel voor. In Engels staan die vis as die *Bulldog* bekend.

Voorkoms
--------

Die vis se lyf is redelik lank, met die dorsale en anale vinne agter op die lyf. Die dorsale vin is kleiner as die anale vin. 
Die vis se kleur wissel van lig goudbruin tot donker olyf of grys met donkerbruin vlekke en brons kolle op die lyf. Die vis word tot 300 mm lank en die Suid-Afrikaanse, Zimbabwe en Malawi hengelrekords is 0.333 kg, 0.318 kg en 0.2 kg onderskeidelik.

Habitat
-------

Die vis leef in skole in riviere en vloedvlaktes wat vol plantegroei is met modderagtige bodems. Snags beweeg hulle na die kante. Hulle vreet ongewerweldes en broei in die reënseisoen in vlak water met baie plantegroei. Die wyfie dra tot 6 000 eiers. Hulle migreer stroomop maar dit is onbekend of dit vir broeidoeleindes is. In die Okavangorivier is hulle die prooi van die Clariidae-babers gedurende die jaarlikse stroomop migrasie.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

Bron
----

* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. ISBN 978-1-86872-643-1
**Elektroniese of Digitale media** is midde in snelle ontwikkeling, en die konsep word dikwels in verskillende hoedanighede gebruik. So kan radio, televisie asook publikasies vandag as elektronies in sekere omstandighede gesien word. Elektroniese media het ontstaan as gevolg van 'n samesmelting van die **rekenaar**-, **telkommunikasie**- en **media**-industrië.

'n Ander definisie daarvoor is **Hipermedia** - of media waar die gebruiker daarvan self sy of haar pad deur die media kan kies. Die kenmerk staan ook bekend as **interaktiwiteit**. Dit staan byvoorbeeld in teenstelling met TV en gedrukte materiaal, waar die gebruiker 'n liniêre pad deur dit volg en die **outeur** in beheer is. Dié is egter 'n fyn teoretiese punt, want soos reeds genoem kan liniêre media soos 'n rolprent of 'n novelle elektronies afgelewer word. Ander argumenteer dat **video speletjies** die volledigste vorm van interaktiwiteit en elektroniese media is.

'n Kenmerk van elektroniese media is dat dit **digitale tegnologie** as fondasie het. Beelde en klanke kan as inligting in digitale form gestalte kry en gemanipuleer word, met behulp van 'n rekenaar.

Aan die einde van die twintigste eeu het die Internet ontwikkel in die bekendste en mees indrukwekkende manifestasie van elektroniese media.

Daar is dikwels (soos met ander media) **politieke betekenis** aan digitale media gegee.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4151918-8

 |
Die **Istmiese Spele** (Grieks: τα Ἴσθμια *ta Isthmia*) was een van die vier pan-Hellenistiese spele van Antieke Griekeland wat nes die Nemeïese Spele elke twee jaar (in die tweede en vierde jaar van die olimpiade) op die landengte (*istmus*) van Korinthe gehou is ter ere van die seegod Poseidon. 

Die spele is na bewering deur die mitiese eerste koning en stigter van Korinthe, Sisiphos, begin. Die historiese datum van die stigting van die spele is 581 v.C. Nadat Korinthe in 146 v.C. deur die Romeine verwoes is, is toesig oor die spele ’n eeu lank (van 146-44 v.C.) deur die stad Sikyon oorgeneem. Ná die heropbouing van Korinthe en die omgewing (vanaf 44 v.C.) is die Istmiese Spele weer met die voormalige luister gevier. Dit het in die 1ste eeu n.C. ’n nuwe bloeitydperk beleef.

Daar was sport- sowel as kunskompetisies op die spele. Die wenners het ’n krans van denneblare gekry, wat met Poseidon verbind word. Hulle het ook ’n goeie naam gekry en is met standbeelde of lofliedere vereer. 

Ná die 2de eeu v.C. het verslae oor die Istmiese Spele al hoe skaarser geword.
**Elektrochromie** of **elektrochromisme** is die verskynsel waar sommige stowwe kleurveranderings wys onder invloed van 'n elektriese veld of 'n elektriese stroom.

Gewoonlik is elektrochromiese stowwe materiale wat verskeie oksidasietoestande of beter redokstoestande toon wat verskillende optiese eienskappe in sigbare deel van die elektromagnetiese spektrum besit. Gewoonlik word aangeneem dat die elektrochemiese verandering omkeerbaar moet wees.

Die optiese verandering kan van 'n gekleurde of swart toef tot 'n kleurlose een lei (verbleking) of dit kan van die een kleur na 'n ander lei. Daar is selfs poliëlektrochromiese materiale wat meer as een kleur kan wys. Die definisie van elektrochromie is later ook uitgebrei na stowwe wat verandering in optiese eienskappe in ander dele van die spektrum soos infrarooi of ultraviolet wys. Die menslike oog kan dit dalk nie waarneem nie, maar daar is talle opspoorders wat kan.

Daar is verskeie klasse elektrochromiese materiale soos:

1. Oksiede van oorgangsmetale, soos iridiumoksied of wolframtrioksied
2. Koördinasiekomplekse van oorgangsmetale en lantaniede
3. Pruisiesblousisteme
4. Viologeensisteme (4,4'-bipiridiniumsoute wat tweevoudige 1,1'-vervanging ondergaan het)
5. Metaalftalosianiene
6. Geleidende polimere en metallopolimere

Aanwending
----------

Elektrochromiese materiale word toegepas in truspieëls wat aangepas is om die bestuurder nie te verblind nie. Daar is ook toepassings in die ruimtevaart as "slim vensters" wat naby-infrarooi kan blokkeer.

Beelde
------

* Elektrochromiese toestel in sy 'gebleekte' statusElektrochromiese toestel in sy 'gebleekte' status
* Elektrochromiese toestel in sy donker statusElektrochromiese toestel in sy donker status
'n Duitse *Kartoffelbrot*
*Potato pancakes*, in Noord-Ierland dikwels ook *fadge* genoem, maak deel uit van die tradisionele *Ulster fry* of gebraaide ontbyt van Noord-Ierland. Dit mag ook as deel van 'n kontinentale ontbyt genuttig word - naas *Irish soda farl* of ander soorte brood. Duitse besoekers sal hierdie soort brood maklik herken as *Reibekuchen*
**Aartappelbrood** is 'n soort brood waarin koringmeel (afhangende van die resep volledig of gedeeltelik) deur aartappelmeel, aartappelvlokkies of fyngedrukte aartappels vervang word.

Geskiedenis
-----------

In die laat 18de eeu, toe koringmeel in Frankryk al hoe skaarser geword het, is wetenskaplike navorsing oor aartappelmeel en -stysel as alternatiewe gedoen. Die doelwit was om 'n einde te maak aan die algemene publiek se vereenselwiging van koringmeel met brood. Ook is daar pogings onderneem om jamwortels - 'n stapelvoedsel vir slawe - deur aartappelprodukte te vervang. Die geneeskundige joernaal *Gazette de Santé*, wat hervorming in die bakkery- en landboubedryf voorgestaan het, het gunstige kommentaar gelewer op die navorsing en eksperimente wat deur die Franse farmaseut en agronoom Antoine Parmentier (1737–1813) in hierdie verband gedoen is.

Interessant genoeg is 'n brief in die joernaal gepubliseer wat ene Gérard, 'n Franse geneeskundige aan die Kaap die Goeie Hoop in 1783 aan Parmentier geskryf het. Gérard het aan die Kaap self met aartappelmeel as alternatief tot koringmeel geëksperimenteer en blykbaar uitstekende resultate behaal: "Ek het 'n uitstekend goeie, wit, ligte, verteerbare brood verkry wat net so lank houbaar kan wees soos koringmeelbrood."

Verenigde State
---------------

In Amerikaanse deelstate soos Idaho met 'n lang tradisie van aartappelverbouing en -prosessering word dikwels (ontdooide) *frozen mashed potatoes* (fyngedrukte aartappels as diepvrieskos), wat in supermarkte aangebied word, vir die brooddeeg van selfgemaakte aartappelbrood gebruik. Klaar gebakte aartappelbrood word in die Verenigde State op groter skaal kommersieel vervaardig en in supermarkte te koop aangebied. Dit het 'n ligte (maar ietwat dikker) tekstuur net soos witbrood, maar met 'n gelerige kleur en 'n effense aartappelgeur.

'n Ander gewilde variant is soetpatatbrood.
Foto wat 'n wolfslang se onderkant (ventraal) toon. Pretoria, Gauteng.
Die **Kaapse wolfslang** (*Lycophidion capense*) is 'n onskadelike slang wat wydverspreid oor Suidelike Afrika voorkom behalwe in die Wes-Kaap waar dit net aan die suidkus en in die noorde van die Noord-Kaap voorkom. Die slang het sy naam verkry weens die lang, teruggebuigde voortande aan albei kake.

Die slang se rug is lig tot donkerbruin of swarterig. Soms het die skubbe wit rande wat die slang gespikkel laat voorkom. Die pens is normaalweg wit, daar is soms donker spikkels op die pens. Daar kan ook soms 'n onreëlmatige band in die middel van die pens af wees. Die koppie is klein, plat en puntig. Die slang word 30 tot 40 cm lank, die rekord is 64 cm. Die slang is ovipaar en die wyfie lê 3-9 eiers in die vroeë somer.

Hulle verkies laaglandwoude, fynbos, vogtige savannegebiede, grasveld en Karoostruikveld. Hier verkies hulle klam plekke en word gewoonlik onder klippe, stompe, hope dekgras, rommelhope of verlate termiethope aangetref.

Die wolfslang hou geen gevaar vir die mens in nie en probeer selde byt. Hulle beweeg stadig en is grondlewend. Hulle is snags aktief en jag dan akkedisse, skinke en geitjies, wat aangeval word met 'n byt en versmoring deur konstriksie. Hulle vreet ook ander slange. Indien die slang bedreig word, maak hy sy hele lyf plat.

Die wolfslang se natuurlike vyande is karnivore, roofvoëls asook ander slange.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van slange

Bron
----

* Slange & slangbyt in Suider-Afrika. Johan Marais. Struik Nature. 2014 ISBN 978 1 77584 024 4

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q2411819
* GBIF: 2457770
* iNaturalist: 29508
* ITIS: 1082033
* IUCN: 183201
* NCBI: 292851

 |
**Elektrokardiografie** is 'n grafiese voorstelling van die hart se elektriese aktiwiteit vir diagnostiese doeleindes.

Elektriese impulse ontstaan in die sinoatriale node van die hart en versprei daarvandaan deur die geleidingsweefsel van die hart om die hartspier se sametrekking te kontroleer. Hierdie elektriese golwe kan deur elektrodes nagespoor word om swakhede en skade in verskillende areas van die hartspier te toon (soos gevind met miokardiale infarksies). Geleidingsversteurings en ritmeversteurings word ook so ondersoek.

Plasing van die elektrodes met hul etikette is gestandariseer as volg:

* RL – word gebruik vir die aardelektrode en word op die pasient se regterbeen geplaas
* RA – op die regterarm geplaas
* LA – op die linkerarm
* LL – op die linkerbeen
* V1 – in die 4e interkostale spasie regs van die pasient se sternum
* V2 – in die 4e interkostale spasie links van die pasient se sternum
* V3 – in die middel tussen V2 en V4
* V4 – in die 5de interkostale spasie in die mid-klavikulêre lyn links
* V5 – horisontaal met V4 op die anterior aksilêre lyn
* V6 – horisontaal met V4 op die mid-aksilêre lyn

Vir beskrywingsdoeleindes word die resulterende golwe as volg beskryf:


|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb119441316 (data)
* GND: 4014280-2
* LCCN: sh85042098
* NDL: 00571014

 |
**Leonard Bernstein** (1918–1990) was ’n Amerikaanse musikus, bekend as dirigent van klassieke musiek en komponis van gewilde musiekblyspele soos *West Side Story* en operas soos *Candide*.

Beknopte biografie
------------------

Louis Bernstein is op 25 Augustus 1918 in Lawrence, Massachusetts in die Verenigde State van Amerika van Oekraïens-Joodse ouers gebore. Hy studeer aan Harvard en aan die *Curtis Institute of Music* in Philadelphia.

Bernstein het verskeie musiekblyspele in die jare veertig opgevoer. Hy word vir die eerste keer in 1943 bekend toe hy as dirigent by 'n konsert in New York vir die siek Bruno Walter moes instaan. Sy blyspele, *West Side Story*, het hom egter internasionaal bekend gemaak.

Hy het vir jare 'n opvoedkundige program oor klassieke musiek op TV aangebied. Van 1958 tot 1969 was hy die eerste dirigent en artistieke leier van die New York Filharmoniese-orkes, waar hy al Gustav Mahler se simfonieë opgevoer het. Hy het ook gereeld die Wiener Philharmoniker, die Koninklike Konsertgebouorkes en die Boston Simfonie-orkes gedirigeer.

Bernstein se grootste prestasies as dirigent was die wêreldwye première van die Turangalîla-simfonie van Olivier Messiaen in 1949. Op 23 Desember 1989 en op 25 Desember 1989 dirigeer Bernstein die Negende Simfonie van Ludwig van Beethoven. Die tweede konsert is wêreldwyd op televisie ter viering van die val van die Berlynse Muur uitgesaai. Vir dié optrede het Bernstein die teks van die slotkoor verander en die woord *Freude* (vreugde) met *Freiheit* (vryheid) vervang.

Bernstein was 'n swaar roker wat aan emfiseem gely het. Hy is op 14 Oktober 1990 aan 'n hartaanval in New York oorlede. Hy was 72 jaar oud.
Sy Edele maj. **Aaron Zalman Berman** (Litaue, 28 Februarie 1893 – September 1975) was ’n Suid-Afrikaanse senator en sakeman van Litaus-Joodse herkoms, wat ook diens as majoor in die Imperiale sowel as Unie-verdedigingsmag gedoen het.

Berman was die seun van S. Berman. Hy het sy opleiding aan die Universiteit van Berlyn ontvang. Hy was (blykbaar in Suid-Afrika) ’n beëdigde waardeerder, ’n beëdigde vertaler in talle tale in die hooggeregshof en lid van die Kaapse stadsraad sedert 1932 en voorsitter van die finansiële komitee sedert 1951. In 1947 is hy verkies tot VP-lid van die provinsiale raad vir Kaapstad-Kasteel, maar van 1959 af het hy Groenpunt verteenwoordig. In 1955 het hy adjunkleier van die VP in die provinsiale raad geword en in 1959 leier. In 1960 het hy senator geword.

Berman is op 23 Augustus 1920 getroud met Sarah Jane, dogter van C. Prisman. Een seun en twee dogters is uit hul huwelik gebore. Sy belangstellings van burgerlike aangeleenthede en die politiek. In die vroeë jare sestig het die egpaar by Bo-Oranjestraat 69, Oranjezicht, gewoon.

Bronne
------

* (af)  (en)  Kruger, dr. D.F. 1963. *Wie is wie in Suid-Afrika*. Johannesburg: Vitae Uitgewers.
**1. FC Gera 03**|  |
| **Volledige naam** | 1. Fußballclub Gera 03 e.V. |
| **Stigtingsdatum** | 23 Mei 2003 |
| **Tuisveld** | *Stadion der Freundschaft*,  Gera |
| **Kapasiteit** | 15 600 |
| **Kompetisie** | Oberliga Noordoos-Suid |
|

**1. FC Gera 03** is 'n sokkerklub uit Gera in die deelstaat Thuringen in Duitsland.

Geskiedenis
-----------

Die tradisionele lieflingklub van die stad, 1. SV Gera, is in 2003 insolvent verklaar en gerelegeer tot in die *Bezirksliga* op die 7de vlak. Op dieselfde tydstip het *TSV 1880 Gera-Zwötzen* promosie gekry na die *Landesliga Thüringen* en om voordeel te trek uit die verdwyning van 1. SV Gera, het die klub se sokkerafdeling op 23 Mei 2003 onafhanklik geword as **1. FC Gera 03**. Die sokkerspelers van *SV 1861 Liebschwitz* het kort hierna ook by die klub aangesluit (alhoewel hierdie klub intussen weer 'n sokkerafdeling op die been gebring het).

Die stamklub *TSV 1880 Gera-Zwötzen* is op 25 Mei 1919 gestig as *SC Wacker Zwötzen*. Na die Tweede Wêreldoorlog is die klub in April 1945 herstig as *TUS Zwötzen*. In 1950 is die klub herdoop na *BSG Fortschritt Zwötzen*. In 1966 is die klub herstig as *TSG Gera Zwötzen* en in 1973 is die klub weer herstig as *BSG Modedruck Gera* (as gevolg van die herstrukturering van Gera se tekstielindustrie). Na die hereniging van Duitsland is die klub in 1991 herdoop na *TSV 1880 Modedruck Gera-Zwötzen* en 'n jaar later na *TSV 1880 Gera-Zwötzen*.

Die klub het in 2006 die hoofrondte van die DFB-Pokal gehaal (deurdat FC Carl Zeiss Jena, teen wie hulle in die eindstryd om die Thüringenbeker verloor het, na die 2. Bundesliga gepromoveer het en dus outomaties vir die DFB-Pokal gekwalifiseer het), maar in die eerste rondte met 0-2 teen 1. FC Kaiserslautern verloor. In 2007 het die klub die  *TFV-Pokal* (Thüringenbeker) gewen en dus weer na die hoofrondte van die DFB-Pokal (2007/08-seisoen) deurgedring.

Die klub deel tans die *Stadion der Freundschaft* met 1. SV Gera.

Onlangse ligaposisionering
--------------------------

|  |
| --- |
| *Klub gestig op 23 Mei 2003 - neem TSV 1880 Gera-Zwötzen se plek in die Landesliga** 2003-04 (V) Landesliga Thüringen 4de
* 2004-05 (V) Landesliga Thüringen 2de
* 2005-06 (V) Landesliga Thüringen 2de
* 2006-07 (V) Landesliga Thüringen 1ste
* 2007-08 (IV) Oberliga Noordoos-Suid
 |
**Dennis Brutus** (1924–2009) was 'n Suid-Afrikaanse digter en aktivis. Hy was ’n leidende figuur in die internasionale sportboikot teen Suid-Afrika in die tyd van apartheid. Sy digbundels sluit in *Sirens Knuckles and Boots*, *Stubborn Hope* en *Still the Sirens*. Hy het ook die pseudoniem John Bruin gebruik.

Lewensloop
----------

Dennis Brutus is op 24 November 1924 in Salisbury (tans Harare) in Zimbabwe gebore. Sy ouers was Suid-Afrikaners en hy het in Port Elizabeth grootgeword. Hy studeer Engels en pedagogiek aan die Universiteit van die Witwatersrand en was van 1947 tot 1961 onderwyser in Afrikaans en Engels in Port Elizabeth en vervolgens lektor aan die Universiteit van Fort Hare.

Omdat hy hom teen apartheid verset het en die voorsitter van die organisasie was wat gemengde Suid-Afrikaanse deelname aan die Olimpiese Spele gepropageer het, is hy verbied om klas te gee en te publiseer. In 1963 moes hy die land uit vlug. Hy is egter in Mosambiek in hegtenis geneem en aan Suid-Afrika uitgelewer, waar hy tot 18 maande dwangarbeid op Robbeneiland gevonnis is.

In 1966 kon hy na die Verenigde Koninkryk emigreer en later na die Verenigde State van Amerika. Brutus het die grootste deel van sy volwasse lewe as 'n dosent in die VSA gewerk, waar hy as professor emeritusvan die Universiteit van Pittsburgh uitgetree het.

Brutus is op 26 Desember 2009 in Kaapstad oorlede. Hy was 85 jaar oud.

Werke
-----

Dennis Brutus in 1967.
* *Sirens Knuckles and Boots* (1963)
* *Letters to Martha and Other Poems from a South African Prison* (1968)
* *Poems from Algiers* (1970)
* *A Simple Lust* (1973)
* *China Poems* (1975)
* *Stubborn Hope* (1978)
* *Salutes and Censures* (1982)
* *Airs & Tributes* (1989)
* *Still the Sirens* (1993)
* *Remembering Soweto* (2004)
* *Leafdrift* (2005)
* *Poetry and Protest: A Dennis Brutus Reader* (2006)

Sien ook
--------

* Lys van Suid-Afrikaanse digters
Identifikasie
-------------

Die **Kaapse tiptol** word 19–21 cm lank, hul kleur is grysbruin met 'n diagnostiese wit oogring en geel onderstertdekvere. Op die kop pronk 'n klein kuifie. Die kort, reguit snawel, bene en pote is swart en die oog se iris is donkerbruin. Die geslagte se verekleed is soortgelyk. Hierdie spesie is baie donkerder as die ander Suid-Afrikaanse tiptolle, en verskil van oogringkleur en bruin laerbuik, waar ander donker tiptolle 'n ligter buikkleur het. Die donker buikkleur help mens om jongelinge te identifiseer, wat nie die kenmerkende oogring van die volwassene besit nie.

* 
*

Gedrag
------

Die Kaapse tiptol is 'n algemene en opvallende voël, wat geneig is om bo-op 'n bos te sit. Hulle is baie aktief en lawaaierig, gewoonlik saam in pare of klein groepies op soek na kos soos vrugte, nektar en insekte.

Hul neste word in sekere gebiede geparasiteer deur die Bontnuwejaarsvoël, wat haar eiers saam in die nes lê en van die tiptol verwag om dit vir haar uit te broei (tipiese koekoekgedrag).

Geluid
------

Die tipiese roep van hierdie spesie is 'n gefluit van twee of meer verskillende note van *pit-peet-pitmajol, piet-piet-patata*.

Verspreiding
------------

*Sien kaart regs.*

Ander name
----------

* Engelse naam: "Cape bulbul"
* Wetenskaplike naam: *Pycnonotus capensis*

Sien ook
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Kaapse tiptol***. |

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

|  |  |
| --- | --- |
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal. | 

Klik vir info oor hierdie sjabloon.
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q525707
* ADW: Pycnonotus\_capensis
* Avibase: 6234824BDA315A6A
* eBird: capbul1
* GBIF: 2486138
* iNaturalist: 14594
* ITIS: 562606
* IUCN: 22712677
* NCBI: 447934
* Xeno-canto: Pycnonotus-capensis

 |
Die **Kaapse maanskynvis** (*Monodactylus falciformis*) kom voor aan die ooskus van Afrika, van Tanzanië tot by die Breederivier in Suid-Afrika. In Engels staan die vis bekend as die *Cape moony* of die *Oval Moony*.

Voorkoms
--------

Die volwasse vis is silwer terwyl die punte van die dorsale- en anale vinne donker geel of swart is. Die onvolwasse visse is ook silwer met 11 - 12 nou, donker vertikale strepe oor die liggaam. Die vis word 25 cm lank.

Habitat
-------

Hulle kom voor in water met sanderige of rotsagtige omgewings; die volwasse visse verkies riviere, strandmere en hawe-areas sowel as die oop see terwyl die onvolwasse vissies in varswater of strandmere kan voorkom. Die vis is geskik vir 'n kouewater-akwarium. Dié vis kom meer algemeen voor as die Natalse maanskynvis veral langs die Natalse suidkus.

Trivia
------

Paul Skelton noem die vis die *Ovaalmaanskynvis* in sy boek *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa*.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

Bron
----

* *Coastal Fishes of Southern Africa*. Phil & Elaine Heemstra. 2004. ISBN 1-920033-01-7
**Itamar Golan** (Hebreeus: איתמר גולן), gebore op 3 Augustus 1970 in Vilnius, Litoue, is 'n Israeliese pianis.

Golan het op die ouderdom van een jaar na Israel geëmigreer saam met sy ouers. Hy het klavier studeer saam met Lara Vodovoz en Emmanuel Krazovsky en sy eerste uitvoering op die ouderdom van sewe jaar gegee.

'n Beurs van die Amerikaans-Israeliese Kulturele Stigting het hom van 1985 tot 1989 in staat gestel om sy opleiding in die Verenigde State by die New England Konservatoria in Boston saam met Leonard Shure en Patricia Zander voort te sit. Hy het later saam met Chaim Taub kamermusiek studeer.

Hy het sy loopbaan as solis en kamermusiek musikant in die Verenigde State en Israel begin. Hy het lewendige opvoerings gegee of opnames saam met verskeie musikante gemaak, insluitende Janine Jansen, Barbara Hendricks, Maxim Vengerov, Shlomo Mintz, Mischa Maisky, Matt Haimovitz, Tabea Zimmermann, Ida Haendel en Julian Rachlin. Hy het in konsertsale en feeste in of by Ravinia, Chicago, Tanglewood, Salzburg, Edinburgh, Verbier en Lucerne opgetree. Hy het ook as solis opgetree saam met die Israel Filharmoniese Orkes en met die Berliner Philharmoniker onder leiding van Zubin Mehta.
Hy het van 1991 tot 1994 klasgegee by die *Manhattan School of Music* in New York Stad en is tans professor van kamermusiek by die Paryse Konservatoria.
**Isla Grande de Tierra del Fuego** (Spaans vir: "Groot Vuurlandeiland"), die wêreld se 29ste grootste eiland en die grootste eiland van Suid-Amerika, beslaan 'n oppervlakte van 47 992 km², behoort tot die Vuurland-argipel wat verdeel is tussen die twee lande Argentinië en Chili en tot die streek van Patagonië behoort. Isla Grande de Tierra del Fuego beslaan meer as die helfte van Vuurland se oppervlakte. Die eiland word in die noorde deur die Straat van Magellaan van die vasteland geskei, grens in die weste aan die Stille Oseaan en in die ooste aan die Atlantiese Oseaan. In die noordooste is die Falkland-eilande, in die ooste Suid-Georgië en die Suidelike Sandwicheilande en in die suide is Antarktika saam met die Suidelike Orkneyeilande en die Suidelike Shetlandeilande geleë. Verder suid volg die Suidelike Oseaan en die Antarktiese Skiereiland.

Kaart van Vuurland en die Straat van Magellaan
Isla Grande de Tierra del Fuego is in 1520 deur die Portugese ontdekkingsreisiger Ferdinand Magellaan tydens sy wêreldomwenteling vir Europa ontdek en na waargenome snagse ligte langs die kus genoem.

Die westelike deel van Isla Grande de Tierra del Fuego (61,4% of 29 484,7 km²) behoort aan die Chileense provinsies Tierra del Fuego en Antártica Chilena, terwyl die oostelike deel (38,6% of 18 507,3 km² aan die Argentynse provinsie Tierra del Fuego behoort. Dié opdeling bestaan sedert 1881, toe dit langs die lengtegraad 68° 36′ W verdeel is.
Die ligging van die kern van die Asjantiryk (in groen) en Denkyira (links onder) aan die begin van die 1890's.
**Denkyira** was ’n magtige Akanstaat wat van die 1620's op die skiereiland van die Asjantiryk bestaan het, in wat nou Ghana is. Voor 1620 is Denkyira Agona genoem. Die koning van die Denkyira is die Denkyirahene genoem en die hoofstad was Jukwaa. Die eerste Denkyirahene was Mumunumfi.

Later het Denkyira se hoofstad na Abankeseso geskuif. Die hoofstad van die huidige Denkyira-streek is Dunkwa-on-Offin.

Geskiedenis
-----------

Denkyira het magtig geword danksy goudvervaardiging en handel met Europa. Hulle het die botoon gevoer in die handel met Europa in die westelike deel van wat nou Ghana is. 

Denkyira het sy buurstate van die Akwamu en Akyem oorheers, en die Asjantiryk was skatpligtiges van Denkyira tot in 1701, toe die Asjanti hulle verower het, en Denkyira het daarna ’n skatpligtige staat van die Asjantiryk geword.

In 1874 het Denkyira deel van die Britse Goudkuskolonie geword. Toe die Goudkus in 1957 sy onafhanklikheid van Brittanje kry as Ghana, het Denkyira en die Asjantiryk deel van Ghana geword. Odeefuo Boa Amponsem III was die Denkyirahene tot 2 Desember 2016, toe hy oorlede is.

Skakels
-------

* Denkyira Geargiveer 22 September 2020 op Wayback Machine
* Stamme van Ghana

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* LCCN: sh85036736

 |
| Stamboom van ses belangrike profete in Islam |
| --- |
| 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|   |   | **ʾĀdam (Adam)** |
|
|   |   |   |   |   |
|
|   |   | **Nūḥ (Noag)** |   |   |
|
|   |   |   |   |   |
|
|   |   | **Ibrāhīm (Abraham)** |   |   |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |
| Ismāʿīl (Ismael) |   | Iṣḥāq (Isak) |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |
|   |   |   | **Mūsa (Moses)** |   |   |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   |   |   |   | Maryām (Maria) |
|
|   |   |   |   |   |   |
|
|   |   |   | **ʿĪsā (Jesus)** |
|
|   |   |   |
|
|   | Abdul-Muttalib |
|
|   |   |   |   |   |
|
|   |   | **Mohammed** |
|

 |
| *Stippellyne dui verskeie nageslagte aan* |

**Ismā'īl** (Arabies: إسماعيل) is die Arabiese naam van die Bybelfiguur Ismael. Hy was die seun van Ibrahim (Abraham) en Hajar (Hagar). Hy word in Islam beskou as ’n profeet en ’n voorvader van Mohammed. Hy word ook verbind met Mekka en die bou van die Kaäba, die heiligste plek in Islam. 

Ismael se verhaal word vertel in die Koran, hadit-versamelings en ander Islamitiese geskrifte. Sy naam beteken "God sal hoor".

Die storie van Hagar
--------------------

Die farao het vir die kinderlose Abraham sy dogter, Hagar, as tweede vrou gegee en sy het vir hom ’n seun, Ismael, gebaar. Volgens Islamitiese geleerdes en bronne het Sara vir Abraham gevra om Hagar en haar seun weg te stuur omdat sy jaloers was. Abraham het hulle toe na Mekka geneem en in die woestyn gelos. Toe Hagar vir Abraham vra of Allah hom beveel het om dit te doen, het hy ja gesê. Hierop het sy geantwoord: Dan sal Allah ons nie verlaat nie.

Gou was die ma en kind dors en Hagar het tussen die heuwels Safa en Marwa heen en weer gehardloop op soek na water. Ná die sewende keer het sy na Ismael teruggekeer en gesien ’n fontein het ontspring op die plek waar haar seun lê. Dit word nou die Zamzam-put genoem en is in die moskee in Mekka, Al-Masdjid al-Haram, geleë.

Die offerande
-------------

Die meeste Moslems glo Abraham het opdrag gekry om Ismael te offer, hoewel sy naam nie in die Koran genoem word nie.

Die bou van die Kaäba
---------------------

Baie verskillende weergawes bestaan oor die bou van die Kaäba, maar volgens almal het Abraham dit gebou of gereinig en net daarna het Allah hom opdrag gegee om die hadj, die jaarlikse bedevaart na Mekka, in te stel. 

Volgens sekere bronne het Abraham en Ismael die fondamente van ’n huis gelê wat deur die meeste kenners as die Kaäba geïdentifiseer word. Allah het aan Abraham die presiese terrein uitgewys, baie na aan die Zamzam-put, waar hy en Ismael omstreeks 2130 v.C. met die bou van die Kaäba begin het. Nadat Abraham dit voltooi het, het ’n engel vir hom die Swart Steen gebring, ’n klip wat volgens tradisie uit die hemel geval het. Die klip is vermoedelik die enigste oorblyfsel van die oorspronklike struktuur.

Die verskillende weergawes verskil egter oor verskeie aspekte, soos of daar ’n bonatuurlike betrokkenheid was, die feit of die Swart Steen deur Abraham in die Kaäba ingebou is en of Ismael sy pa gehelp het.
|  |
| --- |
| **Voorbeelde** |
| Voorbeelde van woorde wat met *-isme*, *-is* en *isties* eindig:* Aktivisme / Aktivis / Aktivisties
* Calvinisme / Calvinis / Calvinisties
* Kapitalisme / Kapitalis / Kapitalisties
* Vandalisme / Vandaal (Vandalis) / Vandalisties
 |

'n **Isme** is 'n selfstandige naamwoord wat op die agtervoegsel *-isme* eindig. Die afgeleide persoonsnaamwoord van *-isme* is *-is*, en die afgeleide byvoeglike naamwoord is *-isties*. Die betreffende uitgang is uit die Grieks afkomstig en het aanvanklik *-ismos* gelui. Dit is gebruik om bepaalde werkwoorde te voorsien van 'n vorm wat 'n gepaste toestand van aksie benoem. So staan *baptizein* vir "onderdompeling", en die bybehorende daad word *baptismos*.

Later het die gebruik van die uitgang in Indo-Europese tale uitgebrei. Dit het 'n veel gebruikte aanduiding vir begrippe/konsepte, sisteme, leefwyses, georganiseerde aktiwiteite, ideologieë, artistieke strominge en andersoortige fenomene geword. So staan marxisme vir 'n geheel van teorieë, praktyke en denkwyses wat aan die gedagtegoed van die Duitse filosoof en politieke ekonoom Karl Marx ontleen is.

Soms dui aanhangers of beoefenaars van 'n isme hulself daarmee aan, maar die konsep kan ook deur buitestaanders gebruik word om, al dan nie vir negatiewe doeleindes nie, 'n indiwidu of groep te klassifiseer.

Die meeste ismes betref konsepte wat op enigerlei wyse op die menslike rede of menslike handelinge te herlei is. Soms egter word daar ook verskynsels uit die natuur mee aangedui, soos *botulisme*.

Sien ook
--------

* Lys van -ismes
* Ideologie
Sen. François du Toit.
Sen. **François Jacobus du Toit** (Colesberg, Kaapkolonie, 14 Mei 1871 – 1931) was ’n Suid-Afrikaanse politikus en boer op die plaas Caroluspoort, Noupoort.

Du Toit is op 24 Junie 1894 op sy geboortedorp met Anna Sophia van der Walt getroud. Uit dié huwelik is vyf kinders gebore onder wie die oudste, die ekonoom en universiteitskanselier dr. François du Toit. Sy ouers was François Jacobus en Hester Hendrina Elizabeth du Toit, gebore Van der Walt. Sy moeder was ’n kleinkind van kmdt. Tjaart van der Walt. Haar vader het deelgeneem aan verskillende Grensoorloë. Sy vader het geveg die Basoeto-oorlog van 1865 en ook in die Basoeto-oorlog onder Engelse bewind van 1881 en het die rang van onderveldkornet beklee. 

François du Toit het sy opvoeding op Colesberg ontvang en was tegelyk skaapwagter. Hy het hom op sy vader se plaas gevestig en die res van sy lewe daar deurgebring. Gedurende die Tweede Vryheidsoorlog was hy 12 maande lank in die tronk om politieke redes. Van sy 18de jaar af het hy aktief deelgeneem aan politiek en is as Bondsman meermale afgevaardig na kongresse. 

Ná die ontbinding van die Bond het hy by die Suid-Afrikaanse Party (SAP) aangesluit en het van 1910 af gedien as voorsitter van die Nauwpoort-tak, eers vir die SAP en later vir die Nasionale Party. Hy het die eerste Nasionale Party-tak in die Colesberg-afdeling in sy huis gestig in die tyd toe die opposisie huise en geboue afgebrand het as wraak teen Duitsland. Hiervan was hy voorsitter en het al die kongresse, met uitsondering van twee, as afgevaardigde bygewoon. Hy was vrederegter vanaf 1906. Hy het ook in die afdelingsraadgedien, eers as ondervoorsitter en sowat twee jaar lank tot sy dood as voorsitter. Hy was sowat 16 jaar lank voorsitter van die Nauwpoortse Skoolraad. Van 1920 tot 1929 was hy lid van die provinsiale raad en is in 1929 gekies vir die senaat, maar is twee jaar later oorlede.

Bronne
------

* (af)  Le Roux, dr. J.H. en Coetzer, P.W. 1980. *Die Nasionale Party Deel 2. Die eerste bewindsjare 1924–1934: I.* Bloemfontein: Instituut vir Eietydse Geskiedenis, die Universiteit van die Oranje-Vrystaat.
* (af)  (en)  Reitz, Hjalmar en Oost, Harm (reds.), Goodman, I.M. (samesteller). 1931. *Die Nasionale Boek. 'n Geskiedenis van die ontstaan en groei van die Nasionale Party van Suid-Afrika en wat dit bereik het, tesaam met belangwekkende Artiekels in verband daarmee*. Johannesburg: Nasionale Boek Maatskappy.
Die ***Sunday Tribune*** was 'n Ierse Sondag -breëbladkoerant wat deur Tribune Newspapers plc gepubliseer was. Dit is in sy laaste jare geredigeer deur Nóirín Hegarty, wat beide die toon en die fisiese formaat van die koerant van breëblad na poniekoerant verander het. Vorige redakteurs was Conor Brady, Vincent Browne, Peter Murtagh, Matt Cooper en Paddy Murray. Die *Sunday Tribune* is in 1980 gestig, in 1982 gesluit, in 1983 herbekendgestel en het in Februarie 2011 onder voogdyskap gegaan waarna dit ophou handel dryf het.

Op 1 Februarie 2011 is aangekondig dat die *Sunday Tribune* onder voogdyskap geneem is, met 'n nuwe belegging wat deur McStay Luby benodig is. Die volgende dag is aangekondig dat daar vir vier weke geen verdere uitgawe van die koerant sou wees nie.  Die laaste uitgawe het op 30 Januarie 2011 verskyn. Op 6 Februarie 2011 het die *Irish Mail on Sunday* 'n "skaamtelose" misdaad gepleeg toe dit toegelaat het dat kopieë van sy koerant te koop aangebied word met 'n nagemaakte *Sunday Tribune* -voorblad.  Hierdie plagiaat is "aan die kaak gestel" toe dit openbaar geword het.     Die *Irish Mail on Sunday* is daarna gedagvaar.
**Suléne Pilon** (\* 3 Desember 1980 –) is 'n taalkundige by die Universiteit van Pretoria se Departement Afrikaans. Op navorsingsterrein gebruik sy kognitief linguistiese beskrywingsraamwerke (veral konstruksiegrammatika en kognitiewe grammatika) om Afrikaanse morfologiese en sintaktiese konstruksies te beskryf. Sy stel ook baie belang in die neurowetenskaplike studie van taal, die aard van taal en taalkennis, en rekenaarlinguistiek. 

Sy was een van die eerste werknemers van die Sentrum vir Tekstegnologie aan die Noordwes-Universiteit en het al saamgewerk aan die ontwikkeling van etlike taaltegnologiese hulpbronne en toepassings, waaronder die NWU se Afrikaanse spel- en grammatikatoetsers, en Skryfhulp Afrikaans, 'n toepassing wat studente help om hul skryfwerk outomaties te verbeter. Sy is die moderator van die sintaksisafdeling van die Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) se Taalonderrigportaal en was ook in verskillende hoedanighede betrokke by die woordsoorteafdeling van hierdie projek. 

Pilon is ook die moderator van die morfologieafdeling van VivA se Taalportaal. Sy is sedert 2009 'n lid van die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns se Taalkommissie. Sy dien van 2012 tot 2017 as sekretaris van die Taalkommissie en van 2018 tot 2021 as ondervoorsitter. Sy word in 2022 aangestel as Taalkommissievoorsitter.
**1. FC Eintracht Bamberg**|  |
| **Volledige naam** | 1. Fußball-Club  Eintracht Bamberg e.V. |
| **Stigtingsdatum** | 3 Maart 1901 |
| **Tuisveld** | *Hauptkampfbahn im Volkspark*,  Bamberg |
| **Kapasiteit** | 15 000 |
| **Kompetisie** | Oberliga Beiere |
|

 **1. FC Eintracht Bamberg**  is 'n sportklub uit Bamberg in die deelstaat Beiere in Duitsland, veral bekend vir sy sokkerafdeling. Benewens sokker bied die klub ook tennis, karate, tafeltennis, vlugbal, gimnastiek en kegelbal.

Geskiedenis
-----------

Die klub is op 3 Maart 1901 gestig as *1. Fußball-Club Bamberg*. As een van die eerste sportklubs in die *Oberfranken*-distrik, het die klub vanaf die begin van georganiseerde sokker in die *Gau* Noord-Beiere (1905) meegeding. Die eerste selfstandige ligasisteem (Oos-Kreisliga) is eers hier gevestig in 1910 en aan die einde van die 1911/12-seisoen is Bamberg gerelegeer toe die liga tot 8 spanne verminder is. Tot op daardie stadium het Bamberg dus op die hoogste vlak meegeding.

In 1942 het die klub teruggekeer na die eerste vlak toe dit die Gauliga Noord-Beiere gehaal het. Die klub is op daardie stadium versterk deur spelers van ander stede wat by die Bamberg Pantserregiment gestasioneer was. Dit is later heringedeel by die Gauliga Bayreuth-Noord, maar die liga het ineengestort as gevolg van die Tweede Wêreldoorlog. 

Na die Tweede Wêreldoorlog het die klub een seisoen (1946/47) in die Oberliga Suid deurgebring, die laaste keer wat die klub op die hoogste vlak was. 

Op 1 April 2006 het die klub met *TSV Eintracht Bamberg* saamgesmelt en die huidige naam aangeneem. TSV was een van die jonger sportklubs in Bamberg en is gestig op 17 Maart 1951.

Onlangse ligaposisionering
--------------------------

|  |  |
| --- | --- |
| * 1991-92 (V) Bezirksoberliga Oberfranken 1ste
* 1992-93 (IV) Landesliga Noord-Beiere 8ste
* 1993-94 (V) Landesliga Noord-Beiere 17de
* 1994-95 (VI) Bezirksoberliga Oberfranken
* 1995-96 (VI) Bezirksoberliga Oberfranken
* 1996-97 (VI) Bezirksoberliga Oberfranken 1ste
* 1997-98 (V) Landesliga Noord-Beiere 15de
* 1998-99 (V) Landesliga Noord-Beiere 8ste
* 1999-00 (V) Landesliga Noord-Beiere 4de
 | * 2000-01 (V) Landesliga Noord-Beiere 6de
* 2001-02 (V) Landesliga Noord-Beiere 6de
* 2002-03 (V) Landesliga Noord-Beiere 4de
* 2003-04 (V) Landesliga Noord-Beiere 2de
* 2004-05 (V) Landesliga Noord-Beiere 4de
* 2005-06 (V) Landesliga Noord-Beiere 2de
* 2006-07 (IV) Oberliga Beiere
 |
’n **Sumerogram** is ’n Sumeriese wigskrifteken wat in ander tale buiten Sumeries gebruik is.

Gebruik
-------

Die Sumeriërs, wat eerste wigskrif gebruik het, het woordstamme met woordtekens geskryf en die grammatikale uitgange en voorvoegsels met lettergreeptekens. Ander wigskriftale soos Akkadies, Elamities, Horeties, Urarties en Hetities het die Sumeriërs se skrif oorgeneem, maar oorwegend ook die woordstamme met lettergreeptekens geskryf. 

Vir algemene woorde is die stamme egter met dieselfde woordtekens as in Sumeries geskryf. So ’n teken moes dan natuurlik in dié spesifieke, nie-Sumeriese taal uitgespreek word. Sulke woorde word dikwels in hoofletters geskryf.

Die meeste Sumerogramme is in Akkadies gebruik, maar ook in Hetities is baie van dié woordsoorte aangetref. In ander tale was Sumerogramme minder gebruiklik.

In moderne taalkunde kan Sumerogramme as "onsuiwer" beskou word omdat dit funksies vervul wat uit ’n ander taal oorgeneem is.

Voorbeeld
---------

’n Voorbeeld is die teken LÚ, oorspronklik die afbeelding van ’n mens, wat in Sumeries "mens" of "persoon" beteken het, met die vermoedelike uitspraak /lu/. Dieselfde teken is toe ook in Akkadies gebruik, waarin dit *awīlum* uitgespreek is: die Akkadiese woord vir "mens". In Hetities het dit gestaan vir *antuhšaš*, die Hetitiese woord vir "mens". In albei laasgenoemde gevalle is die teken ’n Sumerogram wat gewoonlik as LÚ getranslitereer word. In Sumeries self word die tekens nie Sumerogramme genoem nie, maar doodgewoon woordtekens.
**Domnall mac Ailpín** (Skots-Gaelies: *Dòmhnall mac Ailpein*, ook bekend as **Donald MacAlpin** en op die meeste koninglyste aangedui as **Donald I**; 812 – 13 April 862) was van 858 tot met sy dood in 862 koning van die Pikte. Hy het sy broer, Kenneth I, opgevolg.

Bewind
------

Volgens die Kronieke van die Konings van Alba het Domnall vier jaar lank regeer, wat ooreenstem met die Annale van Ulster, waarvolgens hy sy broer met dié se dood in Februarie 858 opgevolg het en self in April 862 dood is.

Volgens die Kronieke van Melrose was Domnall "in oorlogstyd ’n sterk soldaat ... daar word gesê hy is by Scone in ’n sluipmoordaanval dood." Geen ander bron noem dat Domnall ’n gewelddadige dood gesterf het nie.

Domnall het vermoedelik nie kinders gehad nie, hoewel al voorgestel is dat Giric sy seun was en dat dié se patroniem *mac Domnaill* was eerder as die algemeen aanvaarde *mac Dúngail*. Dit word egter nie algemeen geglo nie.

Domnall is by die paleis van Cinnbelachoir of by Rathinveralmond dood. Die ligging van albei plekke is onbekend, maar dit was dalk dieselfde plek en vermoedelik naby die samevloei van die Almond- en die Tay-rivier, naby Scone. Hy is op die eiland Iona begrawe.

Bronne
------

* Anderson, Alan Orr, *Early Sources of Scottish History A.D 500–1286*, volume 1. Herdruk met korreksies. Paul Watkins, Stamford, 1990. ISBN 1-871615-03-8
* Duncan, A.A.M. *The Kingship of the Scots 842–1292: Succession and Independence.* Edinburg: Edinburgh University Press, 2002. ISBN 0-7486-1626-8
* Smyth, Alfred P. *Warlords and Holy Men: Scotland AD 80–1000.* Edinburg: Edinburgh University Press, 1984. ISBN 0-7486-0100-7
**100 meter Leeuloop** is 'n Afrikaanse rolprent wat op 15 Maart 2013 vrygestel is. Die regisseurs was Diony Kempen en Robbie Wessels. Robbie se broer, Hamilton Wessels het die draaiboek geskryf.

Genre
-----

Die rolprent is 'n komedie. Dit het 'n OL-ouderdomsperk (ouerleiding).

Hoofkarakters
-------------

* Robbie Wessels as Manie Mol, Ronnie Wentzel en Gazi
* Hanna Grobler
* Emo Adams as Harregat Harighol
* Annette Engelbrecht as Mina Mol, Manie se ma
* Seth Zimu as Petros Petros Mali
* Hamilton Wessels as Dopi
* Justin Smit as Fanie Venter
* Jan-Adriaan van Rooyen

Storielyn
---------

Manie is 'n musikant en fanatiese ondersteuner van die sanger, danser en leeuloper Ronnie Wentzel. Manie word as een van vyf finaliste in 'n kompetisie gekies en moet kragte met die ander vier meet. Daar is Pieter Platina, die platanna-boer; Ray Mac, die ritmiese "raver"; Fanie Venter, ’n man wat op sy dag graag Venter-sleepwaentjies gesteel het en Petros Petros Malie, 'n "peashooter"-kampioen. 'n Deelnemer word uit die kompetisie gegooi as gevolg van die gebruik van verbode middels en die karakter Harregat Harighol en die twee aanbieders van die sportprogram *Bol-'n-All*, Gazi en Dopi, sorg vir nog onvoorspelbare gebeure.

Sien ook
--------

* Lys van Afrikaanse rolprente
* Leeuloop — die liedjie
Pentesileia (1862), deur Gabriel-Vital Dubray. Louvrepaleis, Parys.
**Pentesileia** (Grieks: Πενθεσίλεια) was in die Griekse mitologie die koningin van die Amasones, die dogter van Ares en Otrera, en die suster van Hippolute, Antiope en Melanippe. Sy het Troje bygestaan in die Trojaanse Oorlog, waartydens Achilles haar doodgemaak het.

In die Epiese Siklus
--------------------

Achilles maak Pentesileia dood, 470-460 v.C.
In die *Aitiopis*, ’n epiese verhaal van vyf boeke wat deel van die Epiese Siklus oor die Trojaanse Oorlog is, word die koms van Pentesileia en Memnon na Troje uitvoerig beskryf. Die *Aitiopis* is in die 8ste eeu v.C. gepubliseer en word toegeskryf aan Arktinos van Milete. Die hoofkarakter van die epiese verhaal is Achilles, wat teen Pentesileia en Memnon veg voordat hy self doodgemaak word. Hoewel die *Aitiopis* verlore gegaan het, is die Epiese Siklus in verskillende klassieke tydperke aangepas en hersirkuleer. Die vertelling van die epiese val van Troje kom veral uit Homeros se *Ilias* en *Odussee*, waarvan die oorsprong mondelinge oorlewering is – dit is eers neergeskryf nadat die Griekse alfabet in antieke Griekeland aangeneem is.

In die *Aitiopis* is Pentesileia ’n Thraciese vrouevegter. Sy is ’n Amasone en die dogter van Ares wat die Trojane kom help. Nadat sy haar op die slagveld vermom het, konfronteer sy Achilles. Dié maak haar dood en Tersites terg Achilles deur te sê hy het op Pentesileia verlief geraak. Achilles maak Tersites dood en seil na die eiland Lesbos om gereinig te word voordat hy terugkom en teen Memnon veg.

Volgens Homeros het die Trojaanse koning Priamos in sy jeug teen die Amasones geveg. Latere skrywers het beweer Lesbos lê in Anatolië en het ’n epiese tradisie begin waar Griekse helde soos Herakles en Teseus teen uitsonderlike Amasone veg. Die weergawe van die legende oor Pentesileia in die *Aitiopis* het bekend geword as die Homeriese tradisie.

Asteroïde
---------

Die asteroïde 271 Pentesileia, wat in 1887 ontdek is, is na hierdie koningin van die Amasones genoem.

Skakels
-------

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Pentesileia.

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 122641221
* LCCN: n2014019830
* SUDOC: 238387453
* VIAF: 900669
* WorldCat Identities: viaf-900669

 |
Die **Russiese Sokkerkampioenskap** (Russies: Чемпионат России по футболу) is die hoogste sokkerafdeling in Rusland en word ook *Russiese Premier League* of *Primera Liga* genoem. In hierdie betaalde manskompetisie speel 16 klubs, waar elke span twee keer teen mekaar uitdraf (een weg- en tuiswedstryd). Die spanne wat boaan eindig kwalifiseer vir die UEFA Champions League (drie plekke) of die UEFA Europa League (drie plekke). Die onderste twee spanne relegeer na die Russiese Ligakampioenskap.

Die trofee waarom meegeding word
Die seisoen duur van die somer tot die lente. Tot die 2010-seisoen het 'n seisoen van die lente tot die herfs geduur (om die koue winter te ontsnap), maar as gevolg van probleme met ander Europese ligas (en dus die internasionale toernooie), het hulle dit verander.

Die *Russiese Sokker Kampioenskap* word algemeen gesien as die opvolger van die Sowjet Top Liga.

Klubs in 2022/23
----------------

* Akhmat Grozny
* CSKA Moscow
* Dynamo Moscow
* Fakel Voronezh
* Khimki
* Krasnodar
* Krylia Sovetov Samara
* Lokomotiv Moscow
* Orenburg
* Pari NN
* Rostof
* Sochi
* Spartak Moskou
* Torpedo Moskou
* Ural Yekaterinburg
* Zenit Saint Petersburg