recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Spoetnik 7** of **Tjazjoli Spoetnik** (Russies: Тяжёлый Спутник; *Swaar Satelliet*), ook bekend as **Wenera 1WA No. 1**, was ’n Sowjet-ruimtetuig. Dit is op 4 Februarie 1961 van Terrein No. 1 by die 5de Tjoeratam-lanseersentrum (nou Baikonoer) in die Kazachstanse Sosialistiese Sowjetrepubliek gelanseer en was veronderstel om die eerste ruimtevlug te wees om die planeet Venus te verken.

Weens ’n tegniese fout het Spoetnik 7 egter nooit sy lae wentelbaan verlaat nie. Dit het die aarde se atmosfeer op 26 Februarie 1961 oor Siberië binnegedring. In ’n poging om die mislukking van die ruimtesending te ontken het die Sowjet-regering aangekondig dat die tuig ’n toetsvlug was vir ’n "swaar satelliet" wat sou dien as lanseerplatform vir toekomstige sendings.

Nog ’n tuig, die Wenera 1, is ’n week later suksesvol in ’n heliosentriese wentelbaan na Venus geplaas, maar die instrumente het ’n week later foutief geraak.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Spoetnik***. |
**Poena is Koning** is 'n Afrikaanse sekskomedie rolprent wat op 21 September 2007 vrygestel is. Dit is geregisseer deur Willie Esterhuizen, en die ouderdomsperk is 16 as gevolg van taal en naaktheid.

Intrige
-------

Die film volg die seksuele ontwaking van Poena Pieterse (Robbie Wessels) en sy beste vriend, Vaatjie (Gerhard Odendaal), wat albei vasbeslote is om hul maagdelikheid te verloor voordat hulle klaar met skool is.

Vrylating en ontvangs
---------------------

Poena is Koning is op 21 September 2007 in Suid-Afrika, in beide Afrikaanse en Engelse onderskrifte weergawes, vrygestel. Tussen die eerste en tweede naweek van vrystelling het die film se bywoning met 5,7% toegeneem en loketverdienste per webwerf het met 12% toegeneem. Teen Augustus 2008 het die rolprent R2 446 025 verdien. In 'n 2008-onderhoud het Esterhuizen Poena is Koning as "'n humoristiese etniese minderheidsrolprent wat aanklank gevind het by die fliekgaande etniese minderheid waarvoor dit bedoel was." beskryf.

Die Suid-Afrikaanse nuuswebwerf Independent Online het die rolprent een ster toegeken en dit as "wat blykbaar ’n poging is om ’n Afrikaanse American Pie te maak." beskryf. Die rolprent word beskou as een van die mees verteenwoordigende rolprente in Esterhuizen se werke, nadat hy "verhef is tot openbare eiendom in Afrikaanse kringe wat sy rolprentbydraes met oorgawe verslind, vanweë sy kru en hartlike humor." Volgens akademikus Chris Broodryk put Poena is Koning uit Amerikaanse invloede soos Porky's (1981) en Fast Times at Ridgemont High (1982), maar volg nietemin 'n algemene tema in die regisseur se werk, deur die soeke na seksuele omgang aan posapartheid wit manlikheid gelyk te stel.

Afwentels en vervolgverhale
---------------------------

Die rolprent se finansiële sukses het tot 'n 2008 afwentel Vaatjie Sien sy Gat gelei, waarin Gerhard Odendaal sy rol as Vaatjie herbeklemtoon het. Wessels het sy rol as Poena Pieterse in twee televisiefilms herhaal, Poena (2020) en Poena en Poenie (2021). ’n Televisiereeks, Poena, is op 4 April 2022 vir die eerste keer op kykNET uitgesaai.

Hoofrolspelers
--------------

* Robbie Wessels as Poena Pieterse
* Gerhard Odendaal
* Perlé van Schalkwyk
* Lizz Meiring
* Wim Botes
* Llandie Grobler
* Carien Botha as Blapsie
* Ben Kruger as die skoolhoof

Sien ook
--------

* Lys van Afrikaanse rolprente
***Left 4 Dead 2*** is 'n 2009 eerstepersoonskietspeletjie wat deur Valve ontwikkel en gepubliseer is. Die opvolger van *Left 4 Dead* (2008) en die tweede speletjie in die Left 4 Dead-reeks, is vrygestel vir Microsoft Windows en Xbox 360 in November 2009, Mac OS X in Oktober 2010, en Linux in Julie 2013.

*Left 4 Dead 2* bou voort op samewerkende speletjies en Valve se eie Bron-enjin, dieselfde speletjie-enjin wat in die oorspronklike *Left 4 Dead* gebruik is. Die spel speel af tydens die nasleep van 'n apokaliptiese pandemie en fokus op vier nuwe Survivors, wat veg teen hordes zombies bekend as die Infected, wat ernstige psigose ontwikkel en uiters aggressief optree. Die Survivors moet hul pad deur vyf veldtogte veg, afgewissel met veilige huise wat as kontrolepunte dien, met die doel om by elke veldtog se finale te ontsnap. Die spel word prosedureel verander deur die "AI Director 2.0", wat die spelers se prestasie monitor en die scenario aanpas om 'n dinamiese uitdaging te bied. Ander nuwe kenmerke sluit in nuwe soorte Special Infected en 'n arsenaal van nabygevegswapens.

Die speletjie het sy wêreldpremière by E3 2009 gemaak met 'n lokprent tydens die Microsoft-persgeleentheid. Voor vrystelling het dit gemengde kritiese en gemeenskapsreaksies ontvang, en 'n buitengewone groot volume kontroversie oor die grafiese inhoud daarvan gelok. In reaksie hierop is veranderinge aan die voorbladkuns aangebring, maar beide Australië en Duitsland het geweier om die ongewysigde uitgawe te beoordeel ten tyde van vrystelling. Ten spyte hiervan het die speletjie positiewe kritieke resensies ontvang en word dit beskou as een van die beste videospeletjies wat ooit gemaak is.
**Liverpool F.C.**, (volle naam **Liverpool Football Club**) is ‘n Engelse professionele sokkerklub wat in Liverpool gebaseer is. Dit is die mees suksesvolste Engelse span in Europese sokkertoernooie, en het reeds ses UEFA Champions League trofeë gewen. Die klub het ook die Engelse topdivisie-liga reeds agtien keer gewen.
Everton FC was die eerste sokkerspan om te speel in die Anfield stadion wat vandag bekend is as Liverpool FC se historiese tuiste. ‘n Dispuut tussen Everton en die perseel se eienaar, John Houlding, het daartoe gelei dat Everton geskuif het na Goodison Park en dat Houlding ‘n nuwe span gevorm het- wat uiteindelik bekend sou staan as Liverpool FC. Die nuwe klub het sy eerste wedstryd in 1892 gespeel en sy eerste ligatitel in die 1901-01 seisoen gewen. In 1906 was Anfield se nuutgeboude pawiljoen gedoop as **Spion Kop** na aanleiding van sy soortgelykheid aan ‘n koppie waar ‘n bekende veldslag (Slag van Spioenkop) tydens die Anglo-Boereoorlog plaasgevind het, wat gelei het tot die bekende *"Kopites"* noemnaam vir Liverpool ondersteuners.

Twee bestuurders, Bill Shankly (1959–74) en Bob Paisley (1974–83), was verantwoordelik vir ‘n aansienlike deel van Liverpool se sukses. Shankly het Liverpool van die Engelse tweede divisie geneem om uiteindelik drie Engelse topdivisie (die teenswoordige Engelse Premier League) titels te wen (1963–64, 1965–66, en 1972–73), sowel as ‘n ‘’Union of European Football Associations’’ (UEFA) Beker oorwinning in 1973. Paisley het ‘n tweede UEFA Beker in 1976 bygevoeg, sowel as ses Engelse ligatitels, en drie Champions League oorwinnings (1977, 1978, en 1981). ‘n Vierde Champions League (‘’Kampioeneliga’’) oorwinning het in 1984 gevolg, en Liverpool het die volgende jaar die finaal gehaal teen Juventus FC by die Heysel Stadion in België. Die wedstryd was egter versuur deur tragedie toe 39 toeskouers gedood is, hoofsaaklik deur die ineenstorting van ‘n stadionmuur wat veroorsaak was deur Liverpool ondersteuners wat Juventus ondersteuners bestorm het. Liverpool was na die gebeure vir ses jaar van Europese kompetisies verban, en alle Engelse klubs was vir vyf jare verban. Nog ‘n tragedie het die klub in 1989 getref toe ses-en-negentig Liverpool ondersteuners doodgedruk is tydens ‘n Football Association (FA) Beker semifinaal by die Hillsborough stadion in Sheffield. Dit is tot op hede Engeland se dodelikste sporttragedie.

Sedert daardie onstuimige tydperk het Liverpool ‘n derde UEFA Beker kompetisie (2001) sowel as die 2005 en 2019 UEFA Champions League (‘’Kampioeneliga’’) titels gewen. Die klub het ook ‘n total van sewe FA Beker en sewe Liga Beker oorwinnings behaal. Suksesvolle Liverpool spanne was bekend om hulle soliede verdediging, wat die tafel gedek het vir opwindende voorspelers soos Roger Hunt, Kevin Keegan, Ian Rush, Kenny Dalglish (wat die span vanaf 1985 tot 1991 bestuur het), en Michael Owen, sowel as die aanvallende midveldspeler Steven Gerrard.
Die graf van Louw Wepener
**Louw Wepener** (21 Julie 1812 - 1865) was 'n kommandant in die Oranje-Vrystaat. Hy is dood in 1865 terwyl hy en 'n klompie burgers Koning Moshoeshoe van die Basoetos se bergvesting (in die huidige Lesotho) bestorm het. Moshweshwe se vesting het as *Thaba Bosiu* of Berg van die Nag bekend gestaan. Die Basoeto-oorloë het van 1858 tot 1865 plaasgevind en het plaasgevind nadat die Basoeto's nedersettings in die Oranje-Vrystaat aangeval het nadat hulle voorheen deur die kommando's uitgedryf is uit die gebied.

Wepener en sy burgers het teen 'n oormag geveg en Wepener is bekend vir sy heldhaftige optrede tydens die aanval op *Thaba Bosiu*.

Wepener is vereer deurdat 'n dorp in die Suid-Vrystaat, Wepener, sowel as 'n Weermageenheid die Regiment Louw Wepener (sedertdien ontbind) na hom genoem is. Die dorp is twee jaar ná sy dood in 1867 gestig. Twee militêre dekorasies is ook na hom vernoem: die Louw Wepener-dekorasie (1952-1975) en die Louw Wepener-medalje (1967-1975), albei vir dapperheid.
Van bo-links, kloksgewys: Uitbeelding van Jesus, die sentrale figuur in Christendom; Die Colosseum, 'n landmerk van die eens magtige Romeinse Ryk; Kaaba, die Groot Moskee van Mekka, die heiligste plek van Islam; Skaak, 'n nuwe bordspeletjie, word wêreldwyd gewild; Die Wes-Romeinse Ryk val, wat die Vroeë Middeleeue inlui; Die geraamte oorblyfsels van 'n jong vrou, bekend as die "ringdame", wat gesterf het as gevolg van die uitbarsting van Mount Vesuvius in 79 n.C.; Attila die Hun, leier van die Hunse Ryk, wat die grootste deel van Oos-Europa verower het (Agtergrond: Reproduksie van antieke muurskilderye van Teotihuacan, Nasionale Museum van Antropologie, Meksikostad)
Kaart van die bekende wêreld in 1 n.C. by die begin van die nuwe millennium.
Die **Eerste millennium** van anno Domini was 'n millennium wat strek oor die jare 1 tot 1000 (1ste tot 10de eeue). Die wêreldbevolking het stadiger gestyg as gedurende die voorgaande millennium, van ongeveer 200 miljoen in die jaar 1 n.C. tot ongeveer 300 miljoen in die jaar 1000.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Hierdie artikel bevat nie ’n bronnelys nie, wat beteken dat die inhoud nie geverifieer kan word nie. Enige bevraagtekende inligting mag dus ook mettertyd verwyder word. Help Wikipedia deur betroubare bronne tot die artikel by te voeg.
 |

Drie elektriese slotte.
'n **Elektriese slot** is 'n toegangsbeheertoestel vir gebruik aan deure en veiligheidshekke. Dit vervang die vaste slotplaat wat dikwels gebruik word met 'n *bewaarder*. Soos met 'n vaste slot, bied dit gewoonlik 'n skuinsoppervlak wat die grendel sluit, sodat die deur kan toesluit net soos 'n vaste slot sou. 'n Elektriese slot se skuinsoppervlak kan egter, op bevel, uitdraai wanneer die slot op die deur in die geslote posisie is en die deur oopgemaak word, sodat 'n gebruiker van binne die deur kan oopmaak sonder die werking van die meganiese slot of met behulp van 'n meganiese sleutel. 

Nadat die deur oopgemaak is verby die bewaarder, keer die bewaarder terug na sy normale posisie en sluit weer wanneer die krag verwyder word of toegepas word, afhangende van die slot se konfigurasie.

Elektriese slotte is gewoonlik toegerus met gonsers ("buzzers") wat iemand buite die deur laat hoor wanneer die deur oopmaak. Die gonsgeraas word gewoonlik gemaak deur die toepassing van wisselstroom aan die slot in plaas van gelykstroom.
**Hermann Pretorius** (gebore 17 Julie 1991) is 'n Suid-Afrikaanse burgerregte-aktivis en skrywer. Hy is die Hoof van Veldtogte by die Suid-Afrikaanse Instituut vir Rasseverhoudings, 'n navorsings- en beleidsorganisasie in Suid-Afrika.

### Vroeë lewe en opvoeding

Pretorius het in Pretoria grootgeword waar hy in 2009 aan die Afrikaanse Hoër Seunskool gematrikuleer het. Hy het sy LLB-graad by die Universiteit van Pretoria (UP) behaal. Pretorius het as 'n student aan verskeie debat- en skynhofkompetisies deelgeneem.  Pretorius was in 2014 aangewys as die beste spreker in die ATKV-Universiteitedebat kompetisie.

Pretorius is ook 'n opgeleide operasanger.

### Kontroversie

In 2019 het Pretorius 'n rubriek geskryf waarin hy voorgestel het dat Alan Winde die leierskap van 'n Suid-Afrikaanse politieke party, Demokratiese Alliansie (DA), moet oorneem, met die stelling dat "die saad van die DA se herstel deur 'n wit man in die Wes-Kaap geplant is". Die artikel deur Pretorius het gemengde terugvoer ontvang. 

Laat in 2019 het Pretorius kritiek gelewer op Herman Mashaba, die voormalige burgemeester van die Stad Johannesburg, vir Mashaba se klaarblyklike rassistiese interne kommunikasie wat 'n lid van die Demokratiese Alliansie se koukus beris het.

### Veldtogte

Pretorius het as 'n woordvoerder vir sy organisasies oor verskeie kwessies opgetree, insluitend hulle teenkanting teen die Nasionale Gesondheidsversekering, voorgeskrewe bates sowel as onteiening sonder vergoeding.  Pretorius het gereeld op Suid-Afrikaanse nasionale en internasionale nuusnetwerke as 'n kommentator verskyn, waar hy dikwels huidige sake en politiek bespreek.

### Persoonlike lewe

Hermann is die jongste seun van Fransjohan Pretorius. Fransjohan Pretorius is professor emeritus in Geskiedenis aan die Universiteit van Pretoria, en die skrywer of redakteur van agt boeke oor die Anglo-Boereoorlog.
Die naamdag (*panigyria*) van 'n katolieke of ortodokse persoon is die gedenkdag van die heilige na wie dié persoon vernoem is (meestal tydens die doop, die sogenaamde doopnaam). Gedenkdae van heiliges val oor die algemeen op hul sterfdag; 'n goeie voorbeeld is Sint Nicolaas, wat volgens die oorlewering op 6 Desember in die jaar 342 gesterf het.

Die naamdag word nie dikwels in Suid-Afrika gevoer nie, buiten in streng Katolieke of Ortodokse families. In andere lande is die naamdag dikwels belangriker as die persoon se verjaarsdag. So word naamdae op kleurryke wyse op Siprus gevier en op die dag van die heilige plaas die dorpsbewoners allerlei geskenke aan dié heilige (insluitend plaaslike lekkernye) om die kerk of klooster. Naamdae word ook in Bosnië-Herzegovina, Finland, Letland, Italië, Kroasië, Spanje, Griekeland, Rusland, Oekraïne, Hongarye, Serwië, Roemenië, Pole, Slowakye, Tsjeggië, Swede en Bulgarye gevier.

In baie van dié lande kry 'n mens in baie gevalle 'n ortodokse of katolieke naam by die doop en elkeen het dus hul naamdag. In andere lande is daar 'n kalender gemaak met die mees voorkomende voorgeneem. Soms kan 'n naam op twee naamdae gevier kan word; in sulke gevalle word die naamdag gekies wat die naaste aan die persoon se eie verjaarsdag is, of die eerste naamdag wat op die verjaardag volg. As iemand nie 'n naamdag het nie, word dié op Allerheiligedag gevier. In die Grieks-Ortodokse Kerk val Allerheiligedag op die dag ná Pinkster, en nie op 1 November nie.

Dit maak meestal glad nie saak of die naam dié van 'n manlike of vroulike heilige is nie, want byna álle name kan aan sowel seuns as dogters gegee word. So kan die naam van byvoorbeeld Sint Nicolaas in die geval van dogters verander word na Nicoletta of Nicola.
Die Stormsrivierbrug omstreeks 1959 of '60, 'n jaar of wat nadat dit voltooi is.
Die N2 betonboogbrug oor die Stormsrivier
Die **Groot Stormsrivierbrug** (voorheen die **Paul Sauer-brug**) is 'n motorbrug in die Oos-Kaap, Suid-Afrika.

Geskiedenis
-----------

Hierdie brug oor die Stormsrivier is in 1958 voltooi om 'n belangrike skakel in die N2 ('n nasionale pad) tussen George en Gqeberha te vorm. Dit is 'n geribde boogbrug van beton en lê na-aan die kus, met die gevolg dat dit in 'n klam en verwerende seeklimaat staande moet bly. Hierdie brug aan die oostelike kant van die Tuinroete is 190 meter lank en oorspan die Stormsrivier op 'n hoogte van 130 m. Dit het die Stormsrivierpas uitgesny.Bie brug is kak gebou

Ontwerp-ingenieur
-----------------

Die ontwerper van die brug was Riccardo Morandi (1902 – 1989), 'n Italiaanse siviele ingenieur van Rome, wat nie net bekend was vir sy brûe in Italië self nie, maar ook in Kanada en Colombia. Die Stormsrivierbrug is as 'n meesterwerk op die gebied van brug-argitektuur en siviele ingenieurswese beskryf.

Verbetering in 1990
-------------------

Met verloop van tyd het verhoogde motorverkeer dit nogtans noodsaaklik gemaak dat die brug verbreed en versterk moes word. Die ekstra konstruksiewerk is deur die konstruksiemaatskappy HBO Africa gedoen. Die maatskappy is met 'n toekenning vir hierdie projek bekroon.

Dit het 'n bekende plek in die land geword vir avontuurlustiges om hul rekspronge (Eng. *bungee jumping*) uit te voer.

Ander boogbrûe op die N2
------------------------

Daar is ook ander betonboogbrûe in Suid-Afrika, soos die Bloukransrivierbrug met 'n span van 272 m, die Van Stadensrivierbrug naby Gqeberha met 'n span van 198 m, die Grootrivierbrug van 189 m en die Bobbejaansrivierbrug van 165 m. Wes van Mosselbaai is 'n balkbrug, die Gouritsrivierbrug, wat 182 m lank is.

Daar is ook 'n hangbrug vir voetgangers aan die mond van die Stormsrivier wat die Stormsrivierbrug genoem word, maar dié is nie in dieselfde klas as die Groot Stormsrivierbrug en soortgelykes wat veel groter motorverkeer dra nie.

Sien ook
--------

* Van Stadensrivierbrug
* Gouritsrivierbrug
Eier van 'n Europese tortelduif
Die **Europese tortelduif** (*Streptopelia turtur*) is 'n lid van die voëlfamilie Columbidae. Die voël is nog net vyf keer opgeteken in Suid-Afrika, Namibië en Botswana.

Dit is 'n trekvoëlspesie met 'n suiderlike Palearktiese leefarea, insluitend Turkye en Noord-Afrika, alhoewel dit skaars is in noordelike Skandinawië en Rusland. Hierdie tortelduiwe oorwinter in suidelike Afrika.

In Europa het die getalle van die tortelduif baie afgeneem, omrede verandering in landboumetodes die voël se voeding bedreig. Op die trekroetes oor Malta en Siprus word hulle ook gejag en geëet. In 2016 maak die Maltese regering bekend dat in Malta 5 000 voëls geskiet mag word, wat tot protes uit ander lidstate van die Europese Unie lei.

Identifikasie
-------------

Die duif is groter as die rooiborsduifie. Dit is 26 tot 28 cm lank en weeg 110 tot 180 gram. Die duif is goed gekleur met 'n kenmerkende swart-en-wit nekvlek. Die vlerkdekvere het donker middelste dele wat teen die breë kastaiingbruin rande afsteek. Tydens die vlug het die buitestert breë wit punte. Die jong duif het nie 'n nekvlek nie.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

Bron
----

* *Sasol Voëls van Suider-Afrika.* Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011. ISBN 978-1-77007-926-7
**Raymond Mnyamezeli Mlungisi "Ray" Zondo** (gebore 4 Mei 1960) is 'n Suid-Afrikaanse regter wat tans as Hoofregter van Suid-Afrika dien.

Vroeë lewe
----------

Hoofregter Zondo is opgelei by St Mary's Seminary in Ixopo, die Universiteit van Zoeloeland en die Universiteit van Natal, waar hy sy LLB voltooi het. Hy is in 1989 as prokureur toegelaat en was 'n vennoot in Mathe & Zondo Inc. Regter Zondo het 'n Meestersgraad in die Regte (LL.M.) in Handelsreg, 'n Meesters in Regte (LL.M.) in Arbeidsreg, en 'n Meesters in Regte (LL.M.) in Patentereg aan die Universiteit van Suid-Afrika.

Regsloopbaan
------------

In 1997 word hy as regter van die Arbeidshof aangestel, en in 1999 is hy aangestel in die Transvaalse Provinsiale Afdeling van die Hooggeregshof (later die Noord-Gautengse Hooggeregshof, nou die Gautengse Afdeling). In 2000 is hy bevorder tot Regter-president van die Arbeidshof, 'n pos waarin hy tien jaar lank gedien het. In 2010 keer hy terug na die Pretoriase Hooggeregshof.

Van November 2011 tot Mei 2012 was Zondo 'n waarnemende regter van die Konstitusionele Hof. Hy is permanent aangestel met ingang van September 2012  en word nou as 'n sleutellid, saam met Chris Jafta, van die Hof se konserwatiewe vleuel beskou.  In Junie 2017 het president Jacob Zuma Zondo in die amp van adjunkhoofregter aangestel, wat Dikgang Moseneke opgevolg het wat in 2016 afgetree het.

Regterlike Kommissie van Ondersoek na Bewerings van Staatskaping
----------------------------------------------------------------

President Ramaphosa het kort nadat hy in 2018 sy amp aanvaar het, 'n ondersoek na bewerings van korrupsie tydens die vorige Jacob Zuma-regeringsadministrasie goedgekeur,  en verklaar dat "dit die jaar is waarin ons die gety van korrupsie in ons openbare instellings sal keer."  Zondo is aangestel as voorsittende regter vir die Regterlike Kommissie van Ondersoek na Bewerings van Staatskaping, wat gelei het tot sy gewilde naam, die Zondo-kommissie. Verhore het op 20 Augustus 2018 begin en sou na verwagting vir twee jaar duur, maar is later verleng.
Die koninkryk Numidië omstreeks 150 v.C
**Numidië** was in die oudheid 'n koninkryk wat ooreenkom met die huidige Algerië.

Tydens die Tweede Puniese Oorlog was die koninkryk 'n bondgenoot teen Kartago. Ná die Kartaagse nederlaag het die Numidiese koning Masinissa -die stigter van die koninkryk- sy grondgebied ten koste van Kartago uitgebrei. Daarna het hy geprobeer om Kartago uit te lok om 'n oorlog te begin. Die ooreenkoms met Rome het dit mos verbied en Masinissa het gehoop so Kartago te kon beset. Pleks daarvan het Rome self Kartago aangeval en die provinsie Africa gestig. Numidië het hierdeur self teiken vir Romeinse inlywing geword.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Masinissa 148† | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Macipsa 118† | 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Hiempsal |
|  |
|  | Adherbal |
|  |

 |
|  |
| Gulussa |. |
|  |
| Mastarnable | 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Jugurtha 104† |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

Masinissa
Masinissa is dood in 148 en die Romeine probeer sy drie seuns Micipsa, Gulussa en Masternable gedeelde mag oor die koninkryk te gee. Gulussa en Masternable sterf egter en Micipsa is die onbetwiste koning. Hy het twee seuns Hiempsal en Adherbal en adopteer Jugurtha, Mastarnable's seun. In 118 v.C. sterf Mastarnable en Jugurtha dood Hiempsal en dwing Adherbal om na Rome te vlug. Rome verdeel die koninkryk tussen Jugurtha en Adherbal, maar Jugurtha val Adherbal se deel binne en beleer hom in Cirte (112 v.C.) Die Romeine probeer 'n diplomatieke oplossing te vind maar uiteindelik dood Jugurtha sy neef en heelparty van sy Italiese helpers. Dit is die begin van die Jugurtynse oorlog wat eindig met Jugurtha wat op 1 Januarie 104 v.C. in triomf deur Marius in die strate van Rome meegevoer word. Hy is later dalk gewurg of verhonger. Jugurtha se half-broer Gauda word deur die Romeine tot vasalkoning gemaak. Numidië is nog 'n rukkie in 'n westelike en oostelike helfte gedeel, maar in 40 v.C. as provinsie van Rome ingelyf.
| **Manama**‏المنامة
 |
| --- |
| **Kaart** | **Wapen** |
|  |
|  |
|  |
| **Vlag** |
|  |
|  |
|  **Land** | Vlag van Bahrein Bahrein |
|  **Provinsie** |  |
|  **Koördinate** | 26°14′N 50°35′O﻿ / ﻿26.233°N 50.583°O﻿ / 26.233; 50.583 |
|  **Gestig op** | 1345 |
|  **Oppervlakte:** |   |
|  - Totaal | 30,54 vk km |
|  **Hoogte bo seevlak** | 1 m |
|
|
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (2001) | 162 000 |
|  - Bevolkingsdigtheid | 5 304/vk km |
|  - Metropolitaanse gebied | 345 000 |
|  **Tydsone** | UTC +03:00 |
|
|  **Goewerneur** | Humood bin Abdullah bin Hamad Al Khalifa |

**Manama** (Arabies: ‏المنامة) is die hoofstad en grootste stad van Bahrein. Die stad het 'n bevolking van 162 000 in 2001 gehad en 'n oppervlakte van 30,54 km². Manama, 'n belangrike handelsentrum in die Persiese Golf, is die tuiste van 'n baie diverse bevolking. Na periodes van Portugese en Persiese beheer en invalle van die regerende dinastieë van Saoedi-Arabië en Oman, het Bahrein hom gevestig as 'n onafhanklike nasie gedurende die 19de eeuse periode van die Britse hegemonie.

Alhoewel dit lyk asof die huidige tweelingstede Manama en Muharraq gelyktydig in die 1300's gestig is, het Muharraq prominensie gekry vanweë sy verdedigende ligging en was dit dus die hoofstad van Bahrein tot 1337. Manama het die handelsmerkhoofstad geword en was die poort na die hoof Bahrein-eiland.

In die 20ste eeu het die olie-welvaart van Bahrein gehelp om vinnige groei te bevorder en in die negentigerjare het 'n gefokusde diversifiseringspoging gelei tot uitbreiding in ander bedrywe en het dit help om Manama in 'n belangrike finansiële spilpunt in die Midde-Ooste te omskep. Die Bahrein Wêreldhandelsentrum is 'n 240 meter hoë dubbeltoringkompleks geleë in die stad.

Manama is in 2018 deur die Arabiese Liga as die hoofstad van Arabiese kultuur aangewys, en 'n beta-wêreldstad deur die Globalisasie en Wêreldstedenavorsingsnetwerk in 2018.

Geografie
---------

Die stad is in die noord-oostelike hoek van Bahrein op 'n klein skiereiland geleë. Soos in die res van Bahrein, is die land oor die algemeen plat (of effens gerol) en droog.

'n Panoramiese uitsig op die stadsprofiel van Manama van links na regs:1. Die twee strukture van die Bahrein Wêreldhandelsentrum.2. Die twee strukture van die Bahrain Financial Harbor (BFH).3. Die Nasionale Bank van Bahrein toring.4. Die Almoayyed-toring.5. Die Abraj Al Lulu residensiele projek (drie torings) in aanbou. 'n Panoramiese uitsig op die stadsprofiel van Manama van links na regs:  
1. Die twee strukture van die Bahrein Wêreldhandelsentrum.  
2. Die twee strukture van die Bahrain Financial Harbor (BFH).  
3. Die Nasionale Bank van Bahrein toring.  
4. Die Almoayyed-toring.  
5. Die Abraj Al Lulu residensiele projek (drie torings) in aanbou.
*Davy Jones' Locker*, deur John Tenniel, 1892.
***Davy Jones's locker*** is 'n Engelse metafoor vir die bodem van die see, die finale rusplek van matrose en reisigers wat verdrink. Dit is 'n eufemisme vir verdrinking: Skepe wat vergaan en matrose wat verdrink, word na *"Davy Jones' locker"* gestuur.

Die oorsprong van die naam **Davy Jones**, die matrose se duiwel, is onbekend. Die vroegste bekende verwysing na die negatiewe konnotasie van Davy Jones kom voor in *The Four Years Voyages of Capt. George Roberts*, deur Daniel Defoe, wat in 1726 in Londen gepubliseer is:

> Some of Loe's Company said, They would look out some things, and give me along with me when I was going away; but Ruffel told them, they should not, for he would toss them all into Davy Jones's Locker if they did.
> 
>

Gebruik in media
----------------

### *Pirates of the Caribbean*

Die idee van Davy Jones is in die *Pirates of the Caribbean*-rolprentreeks gekombineer met die legende van die Vlieënde Hollander. Davy Jones's Locker word uitgebeeld as 'n soort vaevuur, 'n plek van straf vir dié wat Davy Jones se pad gekruis het. Jones word uitgebeeld as die byna onsterflike kaptein van die Flying Dutchman wat mense wat ter see verdrink het, aanvanklik na die hiernamaals geneem het voordat hy sy lot verander het toe hy kwaad word vir sy geliefde, die godin Kalipso, en haar in menslike vorm laat vasvang het.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
**Aftrede** is die beëindiging van 'n mens se beroep of uittrede uit 'n posisie. Dit dui op uittrese van 'n mens se aktiewe werkslewe. 'n Persoon kan ook semi-aftree deur werksure of werklading te verminder.

Baie mense kies om af te tree wanneer hulle bejaard is of weens gesondheidsredes nie in staat is om hul werk te doen nie. Mense kan ook aftree wanneer hulle vir private of openbare pensioenvoordele in aanmerking kom, alhoewel sommige gedwing word om af te tree wanneer liggaamlike toestande die persoon nie meer toelaat om meer te werk nie (deur siekte of ongeluk) of as gevolg van wetgewing rakende hul posisies. In die meeste lande is die idee van aftrede van onlangse oorsprong, wat gedurende die laat-negentiende en vroeë-twintigste eeue bekendgestel is. Voorheen het lae lewensverwagting, gebrek aan maatskaplike sekerheid en die afwesigheid van pensioenreëlings beteken dat die meeste werkers tot hul dood aanhou werk het. Duitsland was die eerste land wat aftreevoordele in 1889 ingestel het.

Deesdae het die meeste ontwikkelde lande stelsels om pensioene by aftrede weens ouderdom te voorsien, wat deur werkgewers of die staat befonds word. In baie armer lande is daar geen ondersteuning vir bejaardes buiten dit wat deur die gesin verskaf word nie. Vandag word aftrede met 'n pensioen in baie samelewings as 'n reg van die werker beskou; harde ideologiese, sosiale, kulturele en politieke gevegte is gevoer oor of dit 'n reg is. In baie Westerse lande is dit 'n reg wat in nasionale grondwette beliggaam is.

'n Toenemende aantal individue kies om hierdie punt van totale aftrede uit te stel deur te kies om in die opkomende toestand van voor-aftrede te bestaan.

Geskiedenis
-----------

Aftrede, of die praktyk om 'n mens se werk te verlaat of op te hou werk nadat jy 'n sekere ouderdom bereik het, bestaan al sedert ongeveer die 18de eeu. Voor die 18de eeu het mense 'n gemiddelde lewensverwagting tussen 26 en 40 jaar gehad.

Gevolglik het slegs 'n klein persentasie van die bevolking 'n ouderdom bereik waar fisieke gestremdhede hindernisse vir werk begin wees het. Lande het gedurende die laat 19de eeu en die 20ste eeu regeringsbeleid oor aftrede begin aanvaar, wat in Duitsland begin het onder Otto von Bismarck.
André Huguenet as Hamlet en Berdine Grünewald as Ophelia in *Hamlet*, wat Huguenet in 1947 ter viering van sy 21ste jubileum in Johannesburg en Pretoria opgevoer het.
**André Huguenet** (1906 – 1961) was die verhoognaam van die akteur **Gert Borstlap**. Huguenet was ’n baanbreker in Afrikaanse toneelspel. Van die bekende Afrikaanse toneelspelers en -speelsters wat saam met Huguenet gewerk het, was Wena Naudé, Lydia Lindeque, Siegfried Mynhardt, Hendrik Hanekom, Mathilda Hanekom, Anna Neethling-Pohl, Emgee Pretorius en Hermien Dommisse.

Huguenet is op 22 Oktober 1906 in Bloemfontein as Gerhardus Petrus Borstlap gebore. Hy het daar grootgeword en het in 1925 aan die Greykollege gematrikuleer, waarna hy as joernalis in Bloemfontein en Pretoria gewerk het. Hy het gou die koerantwêreld vir die verhoog verruil en hom in 1926 by die toneelgeselskap van Paul de Groot aangesluit. Hy sou ses jaar lank saam met De Groot se geselskap toer, waarna hy sy eie toneelgeselskap gestig het.

Hy word veral onthou vir sy rolle in *Oedipus Rex* (met onder andere Athol Fugard en onder regie van Taubie Kushlick), *Tartuffe en Ipekonders*, *Poppehuis*, *Spoke*, *Minnaar onder die wapen* en verskeie Shakespeare-stukke soos *Hamlet*, *Macbeth* en *King Lear*. Huguenet het ter viering van sy 21ste jubileum *Hamlet* in 1947 in Afrikaans in Johannesburg en Pretoria opgevoer. Aan die einde van die vertoning spreek hy die gehoor toe en sê dat dit sy lewenslange ambisie was om een van die wêreld se beste tragedies in die wêreld se jongste taal op te voer. Die toneelstuk, geskryf in 1945, is vir die eerste keer deur Huguenet opgevoer en word gesien as 'n mylpaal in die geskiedenis van die Afrikaanse teaterwêreld. In 1948 ontvang Huguenet saam met Anna Neethling-Pohl ’n Erepenning vir Toneelkuns van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns. *King Lear* is ’n vertaling deur Uys Krige in opdrag van die destydse Kruikbestuur, waarvoor hy in 1971 die SA Akademie se prys vir Vertaalde Werk ontvang het.

In 1948 het Huguenet in diens van die Nasionale Toneelorganisasie getree en twee jaar later het sy outobiografie, *Applous! die kronieke van ’n toneelspeler*, verskyn, oor sy 25 jaar van Afrikaanse toneelspel. In 1953 was hy 'n eregas van die Britse Raad tydens die Festival of Britain in Londen.

Huguenet was bekend vir sy humeur: een van die staaltjies oor hom is dat hy een aand, toe 'n baba onophoudelik luidkeels geskree het, die opvoering onderbreek, vorentoe gekom en uitdagend beveel het: "Mevrou, sal u asseblief u skreeuende skraapsel uit die saal verwyder."

Hy is op 15 Junie 1961 dood in sy suster se huis in Bloemfontein aangetref. Vandag word algemeen aanvaar dat hy gay was.

Filmografie
-----------

* Die Bubbles Schroeder Storie, 1961
* Paul Krüger, 1956 as sir Theophilus Shepstone
* Inspan, 1953 as Piet Jordaan
* Hans-die-Skipper, 1952 as Hans-die-Skipper

Bronnelys
---------

* *Afrikaanse Kinderensiklopedie*: *Belangrike Mense en Datums*, deur dr. J.J. Oberholster. 10de hersiene uitgawe.
* Hauptfleisch, Temple: André Huguenet en die Suid-Afrikaanse teater. In: Lantern. Tydskrif vir Kuns, Kennis en Kultuur. Jaargang 31, nr. 4, September 1982
'n Sterlingsilwer kruik.
**Sterlingsilwer** is 'n legering van 92,5% silwer en 7,5% ander metale, gewoonlik koper wat as kwaliteitstandaard fungeer.

Fyn silwer word as 99,99% suiwer beskou, wat beteken dat dit slegs 0,01% onsuiwerhede bevat, soos ander metale in die periodieke tabel, wat moontlik die voorkoms of chemiese eienskappe daarvan kan beïnvloed.

Sterling silwer bevat 92,50% suiwer silwer. Dit word gemeng met ander metale soos koper, sink of palladium om dit sterker en duursamer te maak. Sterlingsilwer kan herhaaldelik bewerk word sonder om sy kwaliteit skielik te verloor, anders as suiwer silwer, wat moontlik van vorm kan verander of swakker kan word na herhaalde gebruike.

Dit beteken dat sterlingsilwer gebruik kan word om die meer ingewikkelde ontwerpe van juweliersware te skep, terwyl dit ook stewig genoeg is vir alledaagse gebruik.

Boonop kan sterlingsilwer gebruik word om juwele en huishoudelike items soos lepels, borde en koppies te vervaardig vanweë die feit dat dit sterker is as suiwer silwer. Dit beteken dat fyn graveerwerk en patrone daarop aangebring kan word sonder om maklik te breek, en dit is goedkoper as suiwer silwer.

Sterlingsilwer is dus 'n gewilde silwerlegering vir die vervaardiging van juwele, huisware en dekoratiewe items tot vandag toe vanweë die mooi voorkoms, goeie gehalte en bekostigbare prys daarvan.
Uitdiensgestelde moderne onderwatervaartuig *Star III* van die Scripps Instelling vir Oseanografie.
'n **Onderwatervaartuig** (ook **dompelboot**) is 'n watervaartuig wat ontwerp is om onder water te werk, gewoonlik ondersteun deur 'n nabygeleë oppervlakvaartuig, platform, kusspan of soms 'n groter duikboot. Die term onderwatervaartuig word onderskei van 'n duikboot wat 'n ten volle selfversorgende vaartuig is, wat in staat om onafhanklik te vaar met sy eie kragtoevoer en lugsuiweringstelsel. In algemene gebruik deur die algemene publiek, kan die woord duikboot egter gebruik word om so 'n vaartuig te beskryf wat volgens die tegniese definisie eintlik 'n duikboot is, en volgens die standaardbetekenis van die woord is alle duikbote ook onderwatervaartuie.

Daar is baie soorte onderwatervaartuie, insluitend beide bemande onderwatervaartuie en onbemande vaartuie, andersins bekend as afstandbeheerde onderwatervaartuie of onbemande onderwatervoertuie. Onderwatervaartuie het baie gebruike wêreldwyd, soos oseanografie, onderwater-argeologie, seeverkenning, avontuur, instandhouding en herstel van toerusting, en onderwater-videografie.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Hierdie artikel bevat nie ’n bronnelys nie, wat beteken dat die inhoud nie geverifieer kan word nie. Enige bevraagtekende inligting mag dus ook mettertyd verwyder word. Help Wikipedia deur betroubare bronne tot die artikel by te voeg.
 |

’n Model van Herodes se Tempel (’n restourasie van die Tweede Tempel) in die Israel-museum, 1966.
Die **Tweede Tempel** (Hebreeus: בֵּית־הַמִּקְדָּשׁ הַשֵּׁנִי, *Beit HaMikdash HaSheni*) was die Joodse heilige tempel wat tussen 516 v.C. en 70 n.C. op Tempelberg in Jerusalem gestaan het. Volgens die Joodse tradisie het dit Salomo se Tempel (die Eerste Tempel) vervang wat in 586 v.C. deur die Nieu-Babiloniese Ryk vernietig is toe Jerusalem binnegeval en ’n deel van die bevolking van Juda na Babilon verban is.

Geskiedenis
-----------

Die Tweede Tempel was aanvanklik ’n taamlik beskeie gebou wat deur ’n paar verbanne Joodse groepe gebou is wat van Babilon af na die Levant teruggekeer het. In die tyd van Herodes die Grote is dit egter heeltemal oorgebou en gerestoureer tot ’n groot en manjifieke struktuur. Nes die Babiloniërs die Eerste Tempel vernietig het, het die Romeine die Tweede Tempel en Jerusalem in 70 n.C. verwoes as vergelding vir die voortdurende Joodse opstande.

Volgens Joodse eskatologie sal die Tweede Tempel deur die Derde Tempel vervang word.
**Hanging Rock** is die beskrywende volksnaam wat aan Mount Diogenes, 'n koniese rotsformasie op 'n hoogte van sowat 100 m uit 'n vlakte in die uitlopers van die bergreeks Groot Skeidingsgebergte in die Australiese deelstaat Victoria verrys, verleen is. Hanging Rock is enkele kilometer noord van Mount Macedon, 'n gebluste vulkaan, af en sowat 70 km noordwes van Melbourne op 718 m bo seevlak geleë.

Die formasie is tans in die ontspanningsgebied Hanging Rock Recreation Reserve geleë en word deur die Macedon Ranges Shire Council bestuur. Die rotsformasie beslaan sowat nege hektaar, terwyl die ontspanningsgebied se oppervlakte in 1993 tot 88 hektaar uitgebrei is en tans 'n perderenbaan, piekniekgeriewe en 'n parkeerterrein behels.

Hanging Rock maak deel uit van 'n hele reeks merkwaardige geologiese formasies in die gebied wat hul ontstaan aan vulkaniese uitbarstings te danke het. Dit het kulturele betekenis gekry en internasionale bekendheid verwerf deur Joan Lindsay se historiese roman *Picnic at Hanging Rock* wat in 1967 gepubliseer en agt jaar later deur die Australiese regisseur Peter Weir verfilm is.

Hanging Rock is 'n uitstekende voorbeeld van 'n sogenaamde mamelon (afgelei van die Franse term vir "nippel"), 'n rotsformasie wat deur die uitbarsting van taaivloeiende lava gevorm is. Soortgelyke formasies sluit Camel's Hump suid van Hanging Rock en Brock's Monument oos daarvan in. Al drie formasies bestaan uit solvsbergiet, 'n vorm van tragiet wat na sy vindplek Solvsberget in Noorweë vernoem is en ook in Abessinië (Ethiopië) aangetref word.

Hanging Rock is tydens 'n uitbarsting gevorm wat 6,25 miljoen jaar gelede plaasgevind het. Namate die magma afgekoel en ingekrimp het, het dit uitmekaargebreek om growwe rotskolomme te vorm wat later aan verwering blootgestel is.

Volgens argeologiese opnames is die omgewing van Hanging Rock reeds sowat 36 000 jaar gelede deur inheemse Australiërs bewoon. Die formasie val in die tradisionele tuisland van die Woiwurrung- of Wurundjeri-volk en het vroeër die middelpunt van die Gunung willam baluk (in Engels bekend as *Creek dwelling people*) se stamgebied gevorm.

Min is bekend oor die rotsformasie se kulturele betekenis in die tyd voor die Europese kolonisasie van Australië, maar daar word aangeneem dat Hanging Rock as ontmoetingsplek vir Australiese stamme in die streek gedien het en daarnaas ook manlike inisiasierituele hier plaasgevind het. Een van die laaste sodanige inisiasie-plegtighede is in November 1851 deur 'n Wurundjeri-ouderling uit die Templestowe-gebied georganiseer is. Die Wurundjeri-stam het steeds hegte kulturele en spirituele bande met die gebied.
Romeinse Ryk ten tye van sy grootste strekking met die oorwinnings van Trajan.
**Pax Romana** (Latyns vir "Romeinse Vrede") was die lang tydperk van relatiewe vrede en minimale uitbreiding deur militêre mag wat deur die Romeinse Ryk ondergaan is in die eerste en tweede eeue n.C. Aangesien dit deur Die Keiser Augustus bewerkstellig is, word daar soms daarna verwys as **Pax Augustana**.

Die idee van "Pax Romana" is vir die eerste keer deur Edward Gibbon voorgestel in sy *The History of the Decline and Fall of the Roman Empire* Gibbon het egter nie die term "Pax Romana" gebruik nie; een van die vroegste verwysing na die term is afkomstig uit die Maart 1853 uitgawe van Fraser's Magazine. Gibbon het voorgestel dat 'n tydperk van gematigheid onder Augustus en sy opvolgers bestaan het en geargumenteer dat generale wat geneig was tot uitbreiding (soos byvoorbeeld Germanicus, Agricola en Corbulo) deur die Keisers in toom gehou is en teruggeroep is tydens hulle oorwinning. Gibbon lys die oorwinnings oor Brittanje onder Claudius en die oorwinnings van Trajan as uitsonderings tot die beleid van gematigheid en plaas die einde van die tydperk op die dood van Marcus Aurelius in 180 n.C. ondanks die voltrekking van vrede deur laasgenoemde se seun Commodus in dieselfde jaar.

Ten spyte van die term was die tydperk nie sonder gewapende konflik nie, aangesien Keisers gereeld opstande moes onderdruk. Verder het beide grensgevegte en Romeinse oorwinningsoorloë in die tydperk plaasgevind. Trajan het 'n reeks veldtogte teen die Parthiane geloods tydens sy bewind en Marcus Aurelius het byna die hele laaste dekade van sy bewind spandeer om die grense van sy ryk te verdedig, veral teen die Germaanse stamme. 'n mens kan inderdaad redeneer dat Rome konstant in een of ander konflik betrokke was tydens die "Pax Romana."

Nogtans is die binneland van die ryk grootliks onaangeraak gelaat deur oorlog en die Pax Romana was 'n tydperk van relatiewe kalmte waarin Rome geen groot burgeroorloë ondervind het soos wat die geval in die 3de eeu n/C. was nie, nog ernstige invalle soos die van die Tweede Puniese oorlog drie eeue te vore. In die tydperk het Romeinse handel floreer, ongehinderd deur rowers of moordende vyandige troepe.

Gegrond op die vernaamheid van die konsep *Pax Romana* het historici variasies op die tema bedink om tye van relatiewe vrede te beskryf. Dit sluit in Pax Egyptiana, Pax Americana, Pax Assyriaca, Pax Britannica, Pax Europeana, Pax Germanica, Pax Hispanica, Pax Minoica, Pax Mongolica, Pax Ottomana, Pax Sinica, Pax Communistica en Pax Sovietica.

Die term word ook deur *Pax Romana ICMICA/MIIC*, 'n internasionale Vereniging van Katolieke professionele en intellektuele gebruik.
Huckleberry Finn.
***Die avonture van Huckleberry Finn*** is 'n roman van die Amerikaanse skrywer Mark Twain, wat die eerste keer in Desember 1884 in die Verenigde Koninkryk en in Februarie 1885 in die Verenigde State gepubliseer is. In Engels is die roman bekend as *Adventures of Huckleberry Finn*.

Die werk tel onder die Groot Amerikaanse Romans. Dit is een van die eerste boeke in groot Amerikaanse letterkunde wat regdeur in gewone Engelse omgangstaal geskryf is. Dit word in die eerste persoon vertel deur Huckleberry "Huck" Finn , ook die verteller in ander boeke van Mark Twain, *Tom Sawyer oorsee* en *Tom Sawyer, speurder*. Dit is 'n direkte opvolger van *Die avonture van Tom Sawyer*.

Die boek is bekend vir die verandering van die verloop van kinderliteratuur in Amerika vanweë die "gevoelvolle uitbeelding van seunswees" daarin. Dit is ook bekend vir sy kleurryke beskrywing van mense en plekke langs die Mississippirivier. *Die avonture van Huckleberry Finn*, wat afspeel in 'n suidelike antebellumsamelewing wat meer as 20 jaar voor die publikasie van die werk ophou bestaan het, is 'n dikwels skerp satire oor gevestigde houdings, veral rassisme.

Die boek is voortdurend gewild by lesers en sedert publikasie ook 'n voortgesette onderwerp van studie by literêre kritici. Met vrystelling is dit wyd gekritiseer vanweë die uitgebreide gebruik van growwe taal. Gedurende die 20ste eeu, en ondanks argumente dat die protagonis en die verloop van die boek anti-rassisties is, is kritiek op die boek voortgesit vanweë die vermeende gebruik van rassestereotipes en die gereelde gebruik van die woord "neger".

Bronne
------

* Andrew Levy, *Huck Finn's America: Mark Twain and the Era that Shaped His Masterpiece.* New York: Simon and Schuster, 2015.
* Beaver, Harold, et al. eds. "The role of structure in Tom Sawyer and Huckleberry Finn." *Huckleberry Finn*. Vol. 1. No. 8. (New York: Johns Hopkins Textual Studies, 1987) pp. 1–57.
* Brown, Clarence A. "Huckleberry Finn: A Study in Structure and Point of View." *Mark Twain Journal* 12.2 (1964): 10-15. Online
* Buchen, Callista. "Writing the Imperial Question at Home: Huck Finn and Tom Sawyer Among the Indians Revisited." *Mark Twain Annual* 9 (2011): 111-129. online

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb120369031 (data)
* GND: 4311319-9
* LCCN: n79132705
* MusicBrainz work: cdd30e78-a598-45b0-b2ec-6f72c5b41a3c
* NLI: 001788191
* SUDOC: 028556763
* VIAF: 178806136
* WorldCat Identities (via VIAF): 178806136

 |
*Die Fontein van Jeug*, 'n skildery uit 1546 deur Lucas Cranach die Ouere.
Die **Fontein van Jeug** is 'n mitiese fontein wat na bewering almal wat sy water drink of daarin swem, se jeugdigheid herstel. Verhale oor so 'n fontein doen al duisende jare die ronde en verskyn in die skryfwerk van Herodotos (5de eeu v.C.), in 'n verhaal oor Alexander die Grote (3de eeu n.C.) en in die stories van Priester Johannes (vroeë Kruistogte, 11de/12de eeu). 

Stories oor soortgelyke waters kom voor onder die volke van die Karibiese See in die tyd van die ontdekkingsreise (vroeë 16de eeu). Geskoei op hierdie legendes, het talle ontdekkingsreisigers en avonturiers gesoek na die ontwykende Fontein van Jeug of 'n ander kuur teen veroudering wat gewoonlik met towerwater verbind is. Dit kon 'n fontein, rivier of enige ander waterbron wees wat die verouderingsproses omkeer en siekes heel.

Die legende het veral in die 16de eeu prominent geword toe dit verbind is met die Spaanse ontdekkingsreisiger Juan Ponce de León, die eerste goewerneur van Puerto Rico. Ponce de León was na bewering op soek na die Fontein van Jeug toe hy in 1513 na Florida gevaar het. Volgens legendes het inheemse Amerikaners aan hom vertel die fontein is in Bimini in die Bahamas.

Skakels
-------

* Wikimedia Commons logo Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Fontein van Jeug.
* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* LCCN: sh97008837
* TDVİA: ab-i-hayat

 |
**John Joseph** "**Jack**" **Nicholson** (gebore 22 April 1937) is ’n Amerikaanse akteur en rolprentmaker wat amper 60 jaar lank aktief was. Hy is bekend daarvoor dat hy ’n groot verskeidenheid hoof- en byspelerrolle vertolk het, wat insluit satiriese komedie, romantiese flieks en donker uitbeeldings van psigopatiese karakters. In baie van sy flieks speel hy die buitestander, bitter swerwer en iemand wat teen die sosiale struktuur in opstand kom.

Nicholson in 1976.
Nicholson se 12 Oscar-benoemings maak hom die manlike akteur wat die meeste benoem is. Hy het die Oscar vir beste akteur twee keer gewen, vir die drama *One Flew Over the Cuckoo's Nest* (1975) en die romantiese komedie *As Good as It Gets* (1997). Hy het ook die Oscar vir beste manlike byspeler gewen vir die komediedrama *Terms of Endearment* (1983). Hy is een van net drie manlike akteurs wat drie Oscars gewen het.

Nicholson is een van net twee akteurs wat in elke dekade van die 1960's tot die 2000's vir ’n Oscar vir toneelspel benoem is; die ander een is Michael Caine. Hy het ook ses Golden Globes gewen en die Kennedysentrum-eerbewys in 2001 ontvang. In 1994 was hy een van die jongste akteurs wat die American Film Institute se prys vir lewenslange bydrae ontvang het.

Ander flieks waarin hy gesig gewys het, sluit in *Easy Rider* (1969), die drama *Five Easy Pieces* (1970), die komediedrama *The Last Detail* (1973), die neo-noir-raaiselfliek *Chinatown* (1974), die epiese prent *Reds* (1981) en die regsdrama *A Few Good Men* (1992). Hy was Jack Torrance in Stanley Kubrick se riller *The Shining* (1980), die Joker in *Batman* (1989) en Frank Costello in Martin Scorsese se neo-noir-misdaaddrama *The Departed* (2006)

Sien ook
--------

* Filmografie van Jack Nicholson