**Prinses Victoria Melita van Sakse-Koburg en Gotha**, later **groothertogin Wiktoria Fjodorowna van Rusland** (25 November 1876 – 2 Maart 1936) was die derde oudste kind en tweede oudste dogter van Alfred, Hertog van Sakse-Koburg en Gotha, en groothertogin Maria Aleksandrowna van Rusland. Sy was ’n kleindogter van koningin Victoria van die Verenigde Koninkryk en van tsaar Aleksander II van Rusland.

Vroeë lewe
----------

Victoria Melita en Ernst Ludwig op hul troudag in 1894.
Sy is as ’n Britse prinses gebore en het haar vroeë lewe in Engeland deurgebring. Sy het ook drie jaar lank in Malta gewoon waar haar pa in die Britse Vloot diens gedoen het. In 1889 het die gesin na Koburg getrek, waar Victoria se pa in 1893 die regerende hertog geword het. 

In haar tienerjare het sy verlief geraak op haar neef groothertog Kirill Wladimirowitsj van Rusland, maar die romanse is in die wiele gery deur die afkeer in die Ortodokse geloof aan ’n huwelik tussen ’n neef en niggie. Onder druk van haar familie, onder andere hul gemeenskaplike ouma, koningin Victoria, is sy in 1894 getroud met ’n ander neef, groothertog Ernst Ludwig van Hesse en by die Ryn. Hul huwelik was ’n mislukking. 

Victoria het ’n skande in die koninklike families veroorsaak toe sy in 1901 van hom skei. Hul enigste kind, prinses Elisabeth van Hesse en by die Ryn, is in 1903 aan buiktifis oorlede.

Tweede huwelik
--------------

In 1905 is Victoria met groothertog Kirill getroud. Dit was sonder die amptelike toestemming van koning Edward VII van die Verenigde Koninkryk, soos die wet vereis het, en teen die wens van tsaar Nikolaas II van Rusland. Die tsaar het Kirill se titels en eerbewyse weggeneem en die paartjie aanvanklik uit Rusland verban. 

Hulle het twee dogters gehad en in Parys gaan woon totdat hulle in 1909 toegelaat is om Rusland te besoek. In 1910 het hulle Rusland toe getrek, en die tsaar het Victoria erken as groothertogin Wiktoria Fjodorowna. 

Ná die val van die Russiese monargie in 1917 het hulle na Finland ontsnap, waar sy die lewe geskenk het aan hul enigste seun, groothertog Wladimir Kirillowitsj. Hulle het ’n paar jaar tussen haar familie gewoon en van die laat 1920's op ’n landgoed wat hulle in Saint-Briac gekoop het. Victoria is dood ná ’n beroerte terwyl sy haar dogter groothertogin Maria in Amorbach besoek het.

Aanspraak op die Russiese troon
-------------------------------

Victoria en Kirill by hul twee jongste kinders, Kira en Wladimir.
Op 8 Augustus 1922 het Kirill homself verklaar tot "kurator van die Russiese troon", ’n titel wat nie bestaan het nie. ’n Paar jaar later het hy die titel "keiser en outokraat van Rusland" aangeneem. Hoewel hy kragtens die Russiese reg die hoofaanspraakmaker op die troon was ná die moord op Nikolaas II en sy gesin deur die Bolsjewiste, het hy teenstand gekry omdat sy ma met sy geboorte tot ’n Lutherse kerk behoort het. Nadat hy aanspraak op die troon gemaak het, het hy bekend geword as die "Sowjet-tsaar" omdat hy voorgeneem het om aspekte van die Sowjetregering te behou indien die monargie weer ingestel word. Terwyl die egpaar in bannelingskap gewoon het, het sekere Russiese emigrante hulle by Kirill geskaar, terwyl ander gemeen het ’n volksraad sou die nuwe tsaar moes kies indien daar weer een sou wees. Victoria het haar ook by haar man geskaar en alles in haar vermoë gedoen on steun vir sy aanspraak te werf.

Hul seun, groothertog Wladimir, het sy pa opgevolg as aanspraakmaker op die hoofskap van die dinastie. Sy dogter, groothertogin Maria Wladimirowna van Rusland, het hóm weer in 1992 opgevolg as aanspraakmaker. Nes met haar pa en oupa, staan ’n groot deel van die Romanof-familie haar teen.