recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Gerhard P. Hancke** van die Universiteit van Pretoria, is 'n Suid-Afrikaanse elektriese ingenieur wat in 2016 aangewys is as 'n genoot van die Instituut vir Elektriese en Elektroniese Ingenieurs (IEEE)  *vir bydraes tot draadlose sensornetwerke*.

Opvoeding en loopbaan
---------------------

Hancke het 'n B.Ing en M.Ing aan Universiteit Stellenbosch verwerf en het sy doktersgraad aan die Universiteit van Pretoria in 1983 ontvang. Hy is voorsitter van die Rekenaaringenieurswese-program aan die Universiteit van Pretoria en is verantwoordelik vir voorgraadse, nagraadse en navorsingsaktiwiteite. Hy is hoof van 'n gesamentlike inisiatief tussen die Universiteit van Pretoria en die Wetenskaplike en Nywerheidnavorsingsraad (WNNR), genoemd die "Navorsingsgroep vir Verspreide Sensornetwerke".

In die Instituut vir Elektriese en Elektroniese Ingenieurs (IEEE) het hy as Sekretaris, Tesourier, Afdelingshoof, Studente-aktiwiteiteshoof en Studenteraadslid gedien. Hy is in 1999 tot die Administratiewe Komitee van die IEEE Industriële Elektroniese Vereniging verkies en dien as Senior AdCom-Lid en Sekretaris van 2006.

Hy het in 2005 die Gevorderde Sensornetwerknavorsingsgroep van die Universiteit van Pretoria gestig en was tot die middel van 2017 die hoof van die groep. Hy het 'n handboek oor industriële draadlose sensornetwerke: toepassings, protokolle en standaarde saamgestel, wat in April 2013 gepubliseer is, die eerste oor die onderwerp.

Hy het meer as 190 artikels gepubliseer en sy werk is meer as 8000 keer aangehaal.

Hancke het die THRIP-tegnologie toekenning ontvang van die Departement van Handel en Nywerheid in 2007 (vir KMMO-ontwikkeling) en 2011 (Gevorderde hoë tegnologie-kategorie).

Navorsingsprojekte
------------------

Hancke het saam met die bedryf gewerk aan verskeie projekte wat verband hou met draadlose sensornetwerk en kommunikasie. Voorbeelde van hierdie projekte is:

* Elektriese netwerk: In samewerking met Eskom en internasionale vennote om te help met die veiligheid van personeel; monitering van die prestasie van transmissie- en verspreidingslyne; en energie oes uit hoë spanning lyne.
* Ondergrondse mynveiligheid: In samewerking met plaaslike en internasionale vennote, met borgskap van die Ministerie van Buitelandse Sake van Noorweë, studies oor die ontplooiing van gassensors en kommunikasie in ondergrondse myne in Suid-Afrika; en ondergrondse ligging, ventilasie en lugversorging deur middel van draadlose sensors en kommunikasie.
* Slim netwerke: In samewerking met die Suid-Afrikaanse draadlose gemeenskapsnetwerke se Meraka-instituut, draadlose netwerke, 5G vir  Internet van Dinge, en Slim waterbestuurstelsels.
Skema van 'n bomkalorimeter
**Bomkalorimetrie** is 'n metode om die verbrandingswarmte van 'n chemiese stof te meet.

Die apparaat bestaan uit 'n silinder van staal met 'n deksel dat daarop geskroef kan word. Die silinder (die bom) kan gevul word met suiwere suurstof, gewoonlik met 'n druk van 25 Atm. Deur die deksel steek twee elektrode. In een daarvan is 'n bakkie bevestig met daarin 'n geperste tablet van die chemiese stof. Gewoonlik weeg die 1-1.6 gram. Die elektrodes word verbind deur 'n dun ysterdraadjie wat met 'n skerp punt op die tablet rus. 'n Elektriese stroom word deur die draadjie gevoer wat roodgloeiend word en die verbranding ontsteek. Die stof verbrand in 'n ontploffing en die verbrandingswarmte word vrygestel. Die bom bevind hom in 'n waterbad met gewoonlik presies twee liter gedemineraliseerde water. Die temperatuur van die water word dopgehou deur 'n termokoppel wat met 'n rekenaar verbind is. Die verskil in temperatuur ΔT voor en ná die ontploffing is 'n maat vir die verbrandingsenergie van die chemiese reaksie.

Yking
-----

By die meting word die volume van die bom konstant gehou en wat gemeet word is ΔrU die verandering in die interne energie van die reaksie. Dit kan verkry word uit die temperatuurverandering:

{\displaystyle {\Delta }\_{r}U=C\Delta T}
C is die warmtekapasiteit van die heel sisteem. Daarvan is die kapasiteit van die water die grootste aandeel, maar die bom, die elektrodes ens. dra ook by. Die waarde van C kan egter deur yking bepaal word. Dit kan gedoen word deur 'n ykstof soos bensoësuur te verbrand waarvan die molêre verbrandingsentalpie ΔrH in die literatuur bekend is.

Die verskille tussen ΔrU en ΔrH is gewoonlik nie groot nie en kan geskat word deur te kyk na die gebalanseerde reaksievergelying:

{\displaystyle C\_{7}H\_{6}O\_{2}+3.5O\_{2}(gas)\to 3H\_{2}O(vl.)+2CO\_{2}(gas)}
Die aantal mole gas verminder van 3.5 na 2 mol (vir 1 mol brandstof) in hierdie reaksie, en dat wil in hierdie geval sê dat:

{\displaystyle {\Delta }\_{r}H={\Delta }\_{r}U+RT{\Delta }\_{r}n\_{gas}={\Delta }\_{r}U-1.5RT}
Uit die ykproef en die literatuurwaarde kan C vir die instrument bepaal word en daarmee onbekende stowwe gemeet word.
Die Bolsjoi-teater in Moskou
Soliste van die Bolsjoi-ballet op die Schiphol-lughawe, 9 Junie 1960.
Die **Bolsjoi-ballet** (Russies: *Балет Большого театра*; *Bolsjoi* beteken 'groot' in Russies) is ’n beroemde Russiese skool en teater vir ballet in Moskou. Die skool is in 1776 gestig en is een van die oudste balletgeselskappe ter wêreld. Dit bereik wêreldwye erkenning in die vroeë 20ste eeu, toe Moskou die hoofstad van Sowjet-Rusland word. Die Bolsjoi-ballet word saam met die Mariinski-ballet in Sint-Petersburg as die belangrikste balletgeselskappe in Rusland erken.

Bolsjoi-ballet was die eerste vaste balletgeselskap in Moskou en is in 1776 deur prins Pieter Oeroessof en die Engelse akrobaat Maddox gestig. Die ballet se optredes is aan die begin in die privaatvertrekke van die prins opgevoer. In 1780 vestig die balletgeselskap hom in die Petrofski-teater. Toneelstukke, ballet- en opera-voorstellings is hier aangebied. In 1805 brand die Petrofski-teater egter tot die grond af.

Die teater is in 1825 heropen en na die Bolsjoi-teater hernoem. Slegs opera- en ballet-voorstellings is in die nuwe teater opgevoer. Klassieke ballet en opera is as verfynde en hoogstaande kunsvorme beskou. Die opvoering van toneelstukke het minder aansien geniet en is daarom na die Mali-teater (Mali beteken dan ook 'klein' in Russies) geskuif. In 1853 is die Bolsjoi-teater weer ernstig in 'n brand beskadig. Die argitek Cavos herstel die gebou en bring ryke versierings aan die binnekant aan. In 1856 open die vernuwe Bolsjoi-teater. Dit is tot vandag die balletgroep se tuisbasis.

Die Bolsjoi-ballet het tydens die Sowjetperiode hoofsaaklik in Moskou opgetree. Hulle tree in 1956 vir die eerste keer buite die Sowjetunie op. Hulle eerste optrede in Wes-Europa was in die Royal Opera House in Londen. Vandag toer die groep hoofsaaklik deur die wêreld en is selde meer in die Bolsjoi-teater in Moskou te sien.
**Fritz Reiner** (Boedapest, 19 Desember 1888 - New York Stad, 15 November 1963) was 'n Hongaars-Amerikaanse dirigent.

Fritz Reiner studeer aan die Franz Liszt Muziekakademie in sy geboortestad. Vir sy hoofvak, klavier, ontvang hy onder andere lesse van Béla Bartók. Hy begin sy jong loopbaan as protegé van die komponis Richard Strauss, self 'n vooraanstaande dirigent. Vanaf 1909 was hy koorrepetiteur aan die opera van Boedapest. In 1912 word hy hoofdirigent van die Opera van Dresden, te wete die tuisbasis van die Staatskapelle Dresden. Reiner werk mee aan die verspreiding van Strauss se opera's. Reiner emigreer in 1921 na die Verenigde State waar hy dirigent word van die Cincinnati Simfonieorkes. In 1922 dirigeer hy die Amerikaanse première van *Die Frau ohne Schatten*. In 1931 word hy dosent aan die *Curtis Institute of Music* in Philadelphia, Pennsylvanië. Tot sy studente behoort Leonard Bernstein, Lukas Foss en Nino Rota. Van 1938 tot 1948 was hy hoofdirigent van die Pittsburgh Simfonieorkes gewees. Saam met Serge Koussevitsky gee hy opdrag aan Bartók vir 'n nuwe komposisie (*Konsert vir orkes (1943)* ). Reiner maak in 1949 sy buiging aan die Metropolitan Opera te New York Stad met *Salomé* van Richard Strauss. Van 1953 tot sy dood in 1963 was hy hoofdirigent van die Chicago Simfonieorkes gewees. Hy het reeds in 1954 stereo opnames saam met die orkes gemaak vir RCA Records.

Reiner is bekend vir sy outokratiese en streng werkswyse. Hy is 'n gesaghebbende figuur wat die musiek van Strauss, Bartók en Strawinski betref, en was ook 'n voorvegter van hedendaagse musiek.



|  |  |
| --- | --- |
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Nederlandse Wikipedia vertaal. | 

 |
**Jacob Albertus van Wyk** (9 Junie 1935 - 30 Julie 2021) gebore te Grootdrink, Noord-Kaap) was 'n afgetrede Suid-Afrikaanse politikus, parlementslid vir die kiesafdeling Gordonia van 1981 tot 1994, lid van die Nasionale Party en minister van omgewing, waterwese en bosbou van 1993 tot 1994 in die kabinet van F.W. de Klerk.

Biografie
---------

Hy het in 1986 by die PW Botha-regering aangesluit as adjunkminister van waterwese en grondsake.

Tydens die grondwetlike onderhandelinge van 1992-1993 was hy saam met Rina Venter, Hernus Kriel, André Fourie, Danie Schutte, Tertius Delport en Magnus Malan, een van die ministers wat 'n harde lyn gevolg het te midde van die eise van die African National Congress. Ten slotte besef hulle dat enige poging om die ooreenkoms teë te werk nutteloos is en dat daar geen geloofwaardige alternatiewe oplossings is om die politieke oorlewing van die Afrikanervolk te waarborg nie .

Privaatlewe
-----------

Japie van Wyk is die seun van Frans Petrus en Hester Maria van Wyk. Hy trou op 10 Mei 1958 met Petra Henning en het 3 kinders.
**Japie Hauptfleisch** het tydens die Tweede Vryheidsoorlog op 7 Februarie 1901 op die plaas Scheurfontein, 40 km vanaf Beaufort-Wes in die rigting van die Meiringspoort, gesneuwel. 

Jacob Daniël Hauptfleisch is op 5 Julie 1875 op die plaas Sanddrif by Wellington in die Kaapkolonie gebore. Tydens die uitbreek van die oorlog was hy onderwyser in die Republiek van die Oranje-Vrystaat. Eers dien hy onder genl. C.R. de Wet en later onder kommandant Gideon Scheepers. Op kommando het hy opgetree as die godsdienstige leier van sy medestryders.

Op 6 Februarie was die kommando van Scheepers op die plaas Scheurfontein waar Frans Pienaar en sy dogters Kitty en Fanny gewoon het. Dieselfde dag vertrek die kommando na die plaas Kaffirsfontein so 'n 3km verder. Die volgende dag vra Hauptfleisch en 'n maat, ene Swanepoel, die kommandant om toestemming om weer na Scheurfontein te gaan. Huiwerig gee Scheepers daartoe toestemming. Intussen het 'n National Scout en 4 man op Scheurfontein aangekom. Die twee kommandolede het in 'n hinderlaag geloop. Op 'n afstand van slegs 15 tree is op Hauptfleisch en Swanepoel geskiet. Eersgenoemde is swaar gewond en Swanepoel kon betyds uit die koeëlreën wegkom na sy kommando. Die Engelse soldate het weggejaag. Frans Pienaar en Kitty het Hauptfleisch na hul huis gedra. Scheepers en sy manskappe was net betyds om die sterwende Hauptfleisch toe te sing.

Hauptfleisch is op die plaas Scheurfontein begrawe, maar is enkele jare later op sy familieplaas by Wellington herbegrawe. Op 21 Februarie het 'n doodsberiggie in *De Zuid-Afrikaan* verskyn.

'n Gedenksteen ter nagedagtenis aan Japie Hauptfleisch is op Woensdag 3 Oktober 1956 op die plaas Scheurfontein onthul. Dr. Eric Stockenström was die spreker by die geleentheid.

Bronne
------

* Inligtingstuk by die Scheurfontein-plaasstal op die pad tussen Beaufort-Wes en Klaarstroom.
* Shearing, T. en D.: *Commandant Gideon Scheepers and the search for his grave*. Sedgefield: privaat publikasie, 1999.
Kaart met tradisionele verdeling van Karelië
**Karelië** (Karelies, Estnies en Fins: *Karjala*; Russies: Карелия, *Kareliya*; Sweeds: *Karelen*) is 'n historiese gebied in Finland en Rusland tussen die Witsee in die noordooste en die Finse Golf in die suidweste. In Rusland word dit omvat deur die outonome deelrepubliek Republiek van Karelië.

Die oppervlak van die republiek is 180 500 km². Die hoofstad van die Russiese deelrepubleik is Petrozawodsk. Ander groot stede sluit in: Kostomoeksja, Sortiwala en Kondopoga. Die bevolking beloop in 2003 ongeveer 716 000, waarvan 73,6% Russe, 10% Kareliërs, 7% Wit-Russe, 3,6% Oekraïners, 2,3% Finne en 0,8% Wepse. Naas Russies word ook Karelies, Fins en Wepsies gepraat. Daar bestaan ook dagblaaie en radiostasies wat Karelies, Fins en Wepsies gebruik. Binne Karelië self het die Wepse 'n eie outonome gebied, naamlik *Wepsskaja Volost*.

Karelië is grotendeels met dennebosse bedek, ongeveer 49% van die oppervlak. Daar is ook heelwat mere, wat 25% van die oppervlak bedek. Die twee grootste mere is die Ladogameer en die Onegameer.

Die belangrikste dele van die ekonomie van Karelië is bosbou, visbedryf, papierbedryf en houtbewerking. Masjienvervaardiging en metallurgie is ook verteenwoordig.

Karelië is 'n toeriste-aantreklikheid in Rusland, as gevolg van die omgewing se natuurskoon. Daar is ook 'n interessante opelugmuseum vir tradisionele boukuns. Die museum heet *Kizji* en is geleë op 'n eiland met dieselfde naam in die Onegameer.

Van 1940 tot 1956 het Karelië onder die naam Karelo-Finse Sowjet Sosialistiese Republiek (SSR) die status van Unierepubliek van die Sowjetunie. In 1956 word Karelië 'n Outonome Sosialistiese Sowjetrepubliek (ASSR). Met dié naam en laer status gee die Sowjetunie by implikasie sy aansprake op Finland op.

Nasionale simbole
-----------------

* Nasionalistiese vlag van Karelië
* Vlag van Russies-Karelië
* Wapen van Fins-Karelië
* Wapen van Russies-Karelië
**Elana Afrika-Bredenkamp** (gebore op 15 Augustus 1979) is 'n Suid-Afrikaanse aktrise en 'n radio- en TV-aanbieder. Sy het talle programme op kykNET, M-Net, *GO*, *SABC Africa* en SuperSport aangebied. Sy bied later ook 'n naweekprogram op die radiostasie 5FM aan.

Afrika matrikuleer in 1997 aan die Hoërskool Parow. Sy skryf vir 'n besigheidsgraad by die Universiteit van Stellenbosch in, maar verander dit later na 'n dramagraad (B.Drama). Haar studies word kortgeknip nadat sy in 2001 werk as 'n aanbieder by M-Net aanvaar. Sy verhuis ook dieselfde jaar Gauteng toe. Later in 2001 aanvaar sy haar eerste werk as radio-aanbieder by Jacaranda 94.2, waar sy tot 2004 werk.

Sy was vanaf 2001 tot 2007 'n mede-aanbieder van die Afrikaanse program *Jip* op kykNET.

In 2007 het sy 'n duet genaamd "Starry Night" saam met Ike Moriz gesing vir sy album "All Around The World". Hulle het saam by Kirstenbosch Nasionale Botaniese Tuine en by die V&A-waterfront in Kaapstad opgetree.

Filmografie
-----------

* *WWP: Thunderstrike* (TV-reeks), 2010
* *Footskating 101 - The Movie*, 2007
| ***El Negro en ek*** |
| --- |
| **Outeur** | Frank Westerman |
| **Omslagontwerper** | Sagteband |
| **Land** |  Suid-Afrika |
| **Taal** | Afrikaans |
| **Genre** | Fiksie |
| **Uitgewer** | Protea Boekhuis |
| **Uitgegee** |  |
| Letterkunde-portaal |

***El Negro en ek*** is 'n Nederlandse boek deur Frank Westerman. Dit is in Afrikaans vertaal deur dr. Daniël Hugo.

Dit volg die wedervaringe van Westerman as negentienjarige ryloper in Spanje waartydens hy in die Katalaanse dorpie Banyolez beland en 'n opgestopte "Kalahari-Boesman" wat slegs bekend is as El Negro teëkom wat uitgestal word in die plaaslike museum.

Westerman se indrukke bly hom by – en toe hy dekades later weer van *El Negro* lees, dié keer in 'n Franse koerant, is dit die begin van 'n speurtog wat belangrike vrae oor rasopvattings en die Westerse beskawing na vore bring; soos wie dié naamlose man was, en wat sy opgestopte "museumteenwoordigheid" vertel van Europese denke oor slawerny, rassisme en kolonialisme. Die boek probeer die vraag beantwoord of *El Negro* slegs 'n spieël op 'n vergange tyd daarstel, of ook op die hede.

Notas
-----

1. ↑  Inligting bekom van die stofomslag van die boek
Die **Elandsdriftdam** in die Groot-Visrivier is deel van die Oranjerivierprojek en voldoen aan 'n groot deel van Port Elizabeth se waterbehoeftes.

Ligging
-------

Die dam lê tussen Cradock en Kookhuis, net wes en sigbaar van die Daggaboersnek-padstal op die N10-pad. Dit is by die Nelland-spoorweghalte, suid van Drennan en noord van Witmos en by die koördinate 32° 31′ 48.2″ suid en 25° 45′ 22.5″ oos.

Roete
-----

Met die Oranje-Visrivier Tonnel van 80 km lank gaan die water uit die Gariepdam van Oviston na Teebus (tussen Rosmead en Steynsburg). Met die Teebusspruit en die Grootbrakrivier vloei dit na die Grassridgedam. Van daar na die Groot-Visrivier tot by die keerwal Elandsdriftdam. Hier word die water uitgekeer in 'n kanaal, daarna loop dit deur 'n tonnel tot Uitkeer, tussen Somerset-Oos en Kookhuis, en van daar weer in 'n kanaal na die Klein-Visrivier. In hierdie rivier loop die water tot die De Mistkraal-keerwal, van waar dit in 'n kanaal na die Schoenmakersspruit gelei word. Hierdie spruit voed die Darlingtondam (deel van die Addo-olifant Nasionale Park) in die Sondagsrivier. Die water loop in die Sondags tot by die Korhaansdrift-keerwal. Van daar neem die Kirkwoodkanaal die water na die Scheepersvlaktedam. 'n Pyplyn neem van hier die water na die Nooitgedacht-waterwerke naby Sunlands en van daar word dit na Motherwell in die Baai gepomp.

Sien ook
--------

* Lys van grootste damme in Suid-Afrika
Die *Ou Raadsaal* op Pretoria se Kerkplein.
Die Plenarsaal in die *Ou Raadsaal*
Die **Ou Raadsaal**, 'n historiese gebou aan die suidelike kant van Kerkplein in Pretoria, was die Parlementsgebou van die Transvaalse Republiek aan die einde van die 19de eeu toe Paul Kruger die laaste president van die ou Boererepubliek was.

Die gebou is ontwerp deur Sytze Wierda en die kontrak vir die bouwerk is aan John Johnstone Kirkness toegestaan teen 'n som van £82 500. Bouwerk is in Februarie 1889 begin, die hoeksteen is op 6 Mei deur President Kruger gelê, en die werk is in Desember 1891 voltooi. Die gebou is in 1989 en weer in 1962 tot sy volle glorie gerestoureer.

Die styl, soos beskryf deur die argitek, is Italiaanse Renaissance. Die mure is gepleisterde baksteen, wat geverf is om sandsteen na te boots. Daar is 'n lantern wat 'n horlosie huisves op die toring bo die hoofingang. Daar bo-op is die beeld van 'n vrou, sommige mense glo dit is Minerva, die Romeinse godin van oorlog, of 'n standbeeld wat vryheid verteenwoordig.

Die Ou Raadsaal is verklaar as 'n Provinsiale Erfenisterrein en word beskerm ingevolge Artikel 34 van die Wet op Nasionale Erfenishulpbronne (Wet 25 van 1999), aangesien dit ouer as 60 jaar is.

Sien ook
--------

* Hannes Meiring, argitek wat vir die bewaring van ou geboue geveg het.
*Die artikel handel oor die meubelstuk, en moenie met persone van die Ottomaanse Ryk, die Ottomane, verwar word nie.*
'n Ottoman in 'n woonkamer
'n **Ottoman** (meervoud: *Ottomans*) is 'n tipe opgestopte sofa (rusbank) sonder leuning. Dit kan reghoekige of ovaalvormige ente hê en is as 'n reël gestoffeer (oorgetrek), sodat die hout nie sigbaar is nie.

'n Ottoman kan as 'n stoel, voetbank of selfs 'n koffietafel dien. Dit word algemeen in sit-, slaap-, en gastekamers aangetref. Sommige ottomans is hol binne, sodat goedere daarin gestoor kan word.

Ottomans is in die laat 18de eeu vanaf die Ottomaanse Ryk na Europa ingevoer. Die gebruik van die woord *ottoman* om na 'n meubelstuk te verwys, het waarskynlik reeds in 1729 in Frans verskyn. Die eerste opgetekende gebruik in Engels word in een van Thomas Jefferson se memorandums uit 1789 aangetref. In die Ottomaanse Ryk is die meubelstuk met kussings oorlaai, en het dit as sentrale sitplek vir die familie gedien.

* 'n Ottoman
* Nog een
* Ottomans in 'n sitkamer
**Otto van Boergondië** (944 – 22 Februarie 965) was vanaf 956 tot sy dood in 965 Hertog van Boergondië en Graaf van Auxerre. 

Otto was die seun van Hugo die Grote en sy vrou Hedwig van Sakse, suster van Otto I, keiser van die Heilige Romeinse Ryk, en dogter van Hendrik die Voëlkyker, Hertog van Sakse. Hy was die jonger broer van Hugo Capet, die latere koning van Frankryk en die stigter van die Huis van Capet.Hy behoort tot die Dinastie van die Robertiens.

Hy het deur sy huwelik aan Luitgard, dogter van Giselbert van Châlon, wat die meeste van die hertogdomme in Boergondië besit het, hertog geword. Hy het geen afstammelinge gehad nie.

Sy broer, Hendrik I van Boergondië, het hom opgevolg as Hertog van Boergondië.

Lewensloop
----------

Otto was die tweede seun van hertog Hugo die Grote van Boergondië en Hedwig van Sakse, dogter van Hendrik die Voëlkyker, Hertog van Sakse.

In 955 tree hy op 11-jarige ouderdom in die huwelik met Luitgard, die dogter en erfgenaam van Giselbert van Châlon. Die huwelik moes die konflik tussen die Robertiens – die familie van sy vader – en die Buvinidiene – die familie van Giselbert van Châlon – beëindig. Toe sy skoonvader in 956 oorlede is, verwerf Otto formeel die volledige heerskappy oor Boergondië. Sy vader sterf egter dieselfde jaar, waarna die minderjarige Otto alleen oor sy gebiede moes heers. Koning Lotarius van Frankryk het hiervan gebruik gemaak om sy koninklike posisie in Boergondië te versterk, wat hy gedoen het deur Dijon in te neem. Die gevolg was die geleidelike verswakking van die hertog se gesag, aangesien ook die vasale in Boergondië daarna gestreef het om groter vryhede te verkry. Otto is eers in 960 amptelik as hertog erken. Sy regering was so swak dat die kroniekskrywer Flodoard van Reims geweier het om Otto as hertog te betitel. 

Otto van Boergondië het in 965 gesterf. Hy was na alle waarskynlikheid ongetroud en kinderloos, en is deur sy jonger broer Hendrik I van Boergondië opgevolg.

Voorouers
---------

| Voorouers van Otto van Boergondië (944-965) |
| --- |
| **Oorgrootouers** | Robert IV die Sterke (820-866)∞ Adelheid van Tours (-866) | Herbert I van Vermandois (850-907) ∞ Berta van Morvois (862-907) | Otto I van Sakse (850–912)∞ Hedwig van Babenberg (956-1003) | Diederik (-)∞ca. 890Reginhilde (ca. 870-?) |
| **Grootouers** | Robert van Boergondië (866-923)∞ 895Beatrix van Vermandois (880-931) | Hendrik die Voëlkyker (876-936) ∞ 909Matilde van Ringelheim (895-968) |
| **Ouers** | Hugo die Grote (897-956)∞ 938Hedwig van Sakse (914-965) |
Die **Natalse groenslang** (*Philothamnus natalensis*) is 'n skadelose slang wat aan die oostekant van Suid-Afrika voorkom. Dit kan maklik verwar word met die groenmamba of boomslang.

Daar is twee subspesies:

* *Philothamnus natalensis natalensis* - Oostelike Natalse groenslang
* *Philothamnus natalensis occidentalis* - Westelike Natalse groenslang

Die Oostelike Natalse groenslang kom voor van Amanzimtoti noordwaarts al langs die ooste van KwaZulu-Natal, deur Mpumalanga en Limpopo, Mosambiek, Eswatini en Lesotho.

Die Westelike Natalse groenslang kom voor in die Wes-Kaap, Oos-Kaap, suide en weste van KwaZulu-Natal, die Oos-Vrystaat, Mpumalanga, Gauteng, Limpopo en Noordwes en Eswatini.

Die slang is heldergroen tot turkooisgroen aan die rugkant en die pens is groenwit of liggelerig. Die kop is onderskeibaar van die lyf. Onvolwasse slange kan soms donker dwarsbande oor die voorlyf hê. Hulle verkies laaglandwoude, vogtige en dorre savanne, grasveld en die onderste hange van berge. 

Die groenslang is 'n aktiewe slang wat in die dag bedrywig is waar dit die meeste van sy tyd in bome en struike deurbring. Dit word dikwels naby water aangetref. Dit verkies digte plantegroei waar dit baie goed gekamoefleer is. 

Die slang het gekielde pensskubbe, kan goed klim en verdwyn vinnig in die plantegroei wanneer dit versteur word. Indien die slang gevang word, sal dit sy nek opblaas en maklik byt. Die slang vreet akkedisse, veral geitjies en paddas uitgesonderd skurwepaddas. Sy natuurlike vyande is roofvoëls, klein karnivore, en ander slange - veral die takslang.

Die slang is ovipaar en dit lê 4-6 eiers, veertien is al waargeneem. Die klein slangetjies is 15 cm lank wanneer hulle uitbroei.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van slange

Bron
----

* Slange & slangbyt in Suider-Afrika. Johan Marais. Struik Nature. 2014 ISBN 978 1 77584 024 4
| **Frankfurt (Oder)**
 |
| --- |
| **Kaart** | **Euroregion Emblem** |
|  |
|  |
|  |
| **Wapen** |
|  |
|  |
|  **Land** |  Duitsland |
|  **Deelstaat** |  Brandenburg |
|  **Koördinate** | 52°51′N 14°33′O﻿ / ﻿52.850°N 14.550°O﻿ / 52.850; 14.550 |
|  **Stigting** | 13de eeu |
|  **Oppervlakte:** |   |
|  - Totaal | 147,61 vk km |
|  **Hoogte bo seevlak** | 40 m |
|
|
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (31 Desember 2013) | 58 018 |
|  - Bevolkingsdigtheid | 393/km² |
|  - Metropolitaanse gebied |  |
|  **Tydsone** | UTC +1 (MET) |
|  - Somertyd | UTC +2 |
|  **Burgemeester** | René Wilke |
|  **Amptelike Webwerf** | *frankfurt-oder.de* |
|

**Frankfurt (Oder)** is 'n stad in die deelstaat Brandenburg (Duitsland) met 'n bevolking van meer as 58 000. Die stad lê teen die westelike oewer van die Oderrivier, teenoor die Poolse stad Slubice. Frankfurt (Oder) is die geboortestad van die Duitse digter Heinrich von Kleist (1777-1811) en staan vandag ook bekend vir sy Duits-Poolse universiteit Viadrina.

Geskiedenis
-----------

Die stad by die kruispunt van belangrike handelsroetes tussen Brandenburg en Pole is in die 13de eeu deur Frankiese nedersetters gestig. In 1253 is aan Frankfurt (Oder) stadstatus en selfregering verleen. Vanaf 1368 was Frankfurt ook 'n lid van die Hanse-bond van Duitse stede (tot 1525). In die 15de eeu het die stad onder die heerskappy van die Keurvorste van Brandenburg gekom. Tydens die Dertigjarige Oorlog van 1618 tot 1648 is Frankfurt twaalf keer geplunder en neergebrand. Teen die einde van die Tweede Wêreldoorlog is die stad tot vesting verklaar en nog 'n keer verwoes. 

Tussen 27 Julie 1946 en 3 Mei 1950 was Frankfurt weens sy ligging langs die hoofspoorroete tussen Berlyn en Moskou die aankomspunt vir altesaam 1,2 miljoen Duitse oorlogsgevangenes wat uit die Sowjetunie in 'n verwoeste land teruggekeer het. Ontberings en siektes het hul tol geëis, en een uit nege vrygelatenes het op pad huis toe of in noodhospitale onder die ontberings beswyk.

In die tyd van die Duitse Demokratiese Republiek word Frankfurt in 1952 die hoofstad van die gelyknamige *Bezirk* en vanaf 1958 die sentrum van die Oos-Duitse halfgeleierbedryf. Tot in die vroeë 1990's was 'n Russiese garnisoen van sowat 25 000 soldate hier gestasioneer. Op 1 November 1989 het sowat 35 000 burgers aan 'n betoging teen die Oos-Duitse regering deelgeneem.

Die *Europa-Universität Viadrina*
---------------------------------

Uitsig oor die hoofgebou van die Europa-universiteit Viadrina
Die "Viadrina"-Universiteit van Frankfurt (Oder) is in 1506 gestig. Die naam is 'n kunswoord wat van die Latynse *via* (weg, pad) en *Drina* (Oder) afgelei is. Die instelling het bekendheid verwerf deur humanistiese denkers soos Michael Praetorius en Ulrich von Hutten. In 1811 is die besluit geneem om die universiteit na Breslau te verskuif. Ná die Duitse hereniging is die universiteit in 1991 as die Duits-Poolse universiteit Viadrina herstig. Die internasionaliteit van die instelling word deur sy statuut vasgeskryf - 40 persent van sy sowat 4 600 studente moet buitelanders wees, en van hierdie 40 persent moet twee derdes Pole wees.
**Caroline Lucretia Herschel** (Hannover, 16 Maart 1750 - daar 9 Januarie 1848) was 'n Duits / Engelse sterrekundige en sangeres. Sy het bekend geword vir die astronomiese waarnemings wat sy saam met haar broer William Herschel gedoen het en het komete en newels ontdek.

Lewe
----

Omdat sy tifus in haar jeug opgedoen het en gevolglik groeiprobleme gehad het, het sy klein gebly. Daarbenewens het sy pokke opgedoen. Omdat daar geen bruidskat vir haar beskikbaar was in die gesin van tien kinders met baie meisies nie, het sy ongetroud gebly. Dit blyk dat sy geen talent het vir gebruiklike vroulike aktiwiteite nie, ten spyte van lesse by 'n kleremaker. Die biograaf Brock se siening dat Caroline sleg deur haar moeder behandel is, word deur die wetenskaphistorikus Zinsser betwis. Brock beweer dat Caroline ten spyte van haar talent vir musiek en wiskunde soos 'n Aspoestertjie deur haar ma uitgebuit is.

Haar broer Wilhelm, wat tydens die Sewejarige Oorlog vir die Franse na Engeland gevlug het, het haar in 1772 na Engeland gebring. Sy het huiswerk vir William gedoen, in die koor gesing en bladmusiek gekopieer. Sy neem sanglesse en behaal baie suksesse as sopraan. Sy was 'n musiekonderwyser in Bath. In 1782 gee sy haar sangloopbaan prys en word haar broer se voltydse sterrekundige assistent. In 1787, as haar broer se assistent, het sy 'n jaarlikse salaris van koning George III ontvang, wat haar die eerste vrou maak wat as 'n wetenskaplike betaalde werk gedoen het. Na haar broer se dood in 1822 verhuis sy terug na Duitsland, waar sy met haar astronomiese werk voortgaan.

Werk
----

Broer en suster het vir daardie tyd 'n enorme teleskoop gebou en belangrike waarnemings van verskeie newels gedoen. Sy het ook baie onafhanklike waarnemings met 'n klein Newton-teleskoop gedoen en in 1786 en 1788 twee komete sowel as sewe newels ontdek. Sy neem Encke se komeet waar. Sy kyk weer na Flamsteed se katalogus en voeg 560 sterre by. Sodoende betree sy die tradisie van die vroue van die Pruisiese Winckelmann-familie, wat in die agtiende eeu astronomiese waarnemings gedoen en opgeteken het.

Vir haar dienste word sy in 1835 lid van die Royal Astronomical Society en in 1838 'n lid van die Royal Irish Academy. Die goue medalje vir wetenskap word in 1846 deur die koning van Pruise aan haar toegeken.

### Publikasies

* *Historiae Coelestis*, Hersiene uitgawes van John Flamsteed se Ster Katalogus.
* Saam met broer William: Katalogus van sterretrosse en newels.

Huldeblyke
----------

* Die periodieke komeet 35P / Herschel-Rigollet is na haar vernoem.
* Die asteroïde Lucretia is in 1889 na haar vernoem.
* Die maankrater C. Herschel in Sinus Iridium dra haar naam.
**Meton van Athene** (Grieks: Μέτων ὁ Ἀθηναῖος) was 'n Oud-Griekse astronoom, wiskundige en ingenieur. Hy was die seun van Pausanias en leef in die tweede helfte van die 5de eeu voor Christus. Hy bestudeer geometrie en astronomie onder Paeinus, wie in 'n observatorium op die Lycabettos heuwel sterrenkundige waarnemings doen. Hy ontdek saam met Euctemon die ongelyke lengte van die jaargetye.

Lewensloop
----------

Meton was geïnteresseerd in die fases van die maan en bevestig in die verband die waarde van die periode van 19 jaar wat in Babilonië al sedert 747 voor Christus gebruik word. In 19 jaar gaan 235 maanmaande verby en bevind sowel die son as die maan hul weer in dieselfde posisie. Hierdie periode word die siklus van Meton genoem; naamlik na 19 jaar val die maanfases weer op dieselfde dae van die maan.

Hy gebruik dit om 'n kalender saam te stel van 110 "leë" maande van 29 dae en 125 "volle" maande van 30 dae. Dit het 'n gemiddelde jaarlengte van 365+ 5/19 dag geimpliseer. Hoewel dit maar 30 minute en 11 sekondes te lank is, was daar in 492 voor Christus deur Nabu-rimanni 'n berekening wat maar 6 minute en 2 sekondes te lank was.

Meton kry egter in Athene geen belangstelling in sy kalender nie en dit word dan ook nie ingestel nie. Aristophanes dryf met hom die spot in *Die Wolke* en *Die Voëls*. Meton word voorgestel as 'n lafaard wat geestelike versteurdheid voorhou as verskoning om nie te hoef veg in die oorlog in Sisilië nie.

Die impakkrater Meton op die maan is na hom genoem. Die krater het 'n deursnee van 130 km en die koördinate is 7'6'N 18'8'O.

Bronne
------

* Hierdie artikel is vertaal van die Nederlandse Wikipedia.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 102399492
* VIAF: 69321361
* WorldCat Identities: viaf-69321361

 |
**Nierversaking**, ook bekend as **Eindstadium Niersiekte**, is 'n mediese toestand waarin die niere teen minder as 15% van normale vlakke funksioneer. Nierversaking word geklassifiseer as òf akute nierversaking, wat vinnig ontwikkel en ook kan opklaar; òf chroniese nierversaking, wat stadig ontwikkel en dikwels onomkeerbaar kan wees. Simptome kan swelling van die onderste ledemate, moegheid, braking, verlies aan eetlus en verwarring insluit. Komplikasies van akute en chroniese nierversaking sluit in uremie, hoë bloedkalium en volume-oorlading. Komplikasies van chroniese nierversaking sluit ook hartsiektes, hipertensie en bloedarmoede in.

Oorsake van akute nierversaking sluit in lae bloeddruk, blokkasie van die urienweg, sekere medikasie, spierafbreking en hemolitiese uremiese sindroom. Oorsake van chroniese nierversaking sluit in diabetes, hoë bloeddruk (hipertensie), nefrotiese sindroom en polisistiese niersiekte. Die diagnose van akute nierversaking word dikwels gemaak deur 'n kombinasie van faktore soos verminderde urienproduksie of verhoogde serumkreatinien. Die diagnose van chroniese nierversaking is gebaseer op 'n glomerulêre filtrasiespoed (GFS) van minder as 15 of die behoefte aan niervervangingsterapie. Dit is ook gelykstaande aan stadium 5 chroniese niersiekte. 

Behandeling van akute nierversaking hang af van die onderliggende oorsaak. Behandeling van chroniese nierversaking kan hemodialise, peritoneale dialise of 'n nieroorplanting insluit. Hemodialise gebruik 'n masjien om die bloed buite die liggaam te filtreer. In peritoneale dialise word spesifieke vloeistof in die buikholte geplaas en dan gedreineer, met hierdie proses wat verskeie kere per dag herhaal word. Nieroorplanting behels dat 'n nier van 'n skenker oorgeplant word en dan immuunonderdrukkende medikasie geneem word om verwerping te voorkom. Ander aanbevole maatreëls vir chroniese siektes sluit in om aktief te bly en spesifieke dieetveranderinge.

Depressie is algemeen onder pasiënte met nierversaking, en word geassosieer met swak uitkomste, insluitend hoër risiko van afname in nierfunksie, hospitalisasie en dood. 'n Studie van pasiënte met nierversaking wat buitepasiënt-hemodialise ontvang het, het soortgelyke effektiwiteit gevind tussen nie-farmakologiese en farmakologiese behandelings vir depressie.
**Nieu-Latyn** (Latyn: *Lingua Neolatina*) is 'n weergawe van Latyn van ná die Middeleeue. Dit word veral gebruik in die werk van die wetenskaplike klassifikasiesisteem, en is algemeen aangewend vanaf die 1890's deur taalkundiges en wetenskaplikes.

'n Nieu-Latynse inskrywing by die Universiteit van Salamanca (in Spanje), wat die besoek van die toentertydse prins *Akihitum* (Akihito) en prinses *Michika* (Michiko) van Japan herdenk
Geleerdes in die studie van ou-Grieks en -Latyn bedoel met die woord alle gebruik van die Latynse taal ná die Renaissance (oftewel, ná die jaar 1600).

Die klassifikasiewerk gedoen deur Carolus Linnaeus behels die belangrikste gedeelte van die Nieu-Latynse teks. Ander belangrike bydraers was Isaac Newton en Leibniz.

Alhoewel veral die tweede helfte van die 19de eeu en die hele 20ste eeu gekenmerk was deur die algemene agteruitgang van Latyn as 'n belangrike onderwerp, het vele skrywers binne die Rooms-Katolieke kerk aangehou om Nieu-Latyn as skryftaal te gebruik. Die laaste werklik betekenisvolle oorspronklike letterkundige werk in Nieu-Latyn is gedoen deur John Milton. 

'n Paar bekende letterkundige werke, veral in die genre van kinderboeke is in die 20ste eeu in Nieu-Latyn vertaal. 'n Paar voorbeelde is:

* *Alicia in Terra Mirabili* -- *Alice se avonture in wonderland*
* *Arbor Alma* -- *Die gewende boom*
* *Cattus Petasatus* -- *Die kat in die hoed*
* *Ferdinandus Taurus* -- *Ferdinand die bul*
* *Harrius Potter et Philosophi Lapis* -- *Harry Potter en die towenaar se steen*
* *Regulus* -- *Die klein prinsie*
* *Virent Ova, Viret Perna* -- *Groen eiers en ham*
* *Winnie Ille Pu* -- *Winnie-die-Poeh*

| * l
* b
* w
Tydperke van Latyn |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 
*tot 75 VC*Ou Latyn
 | 
*75 VC – 200 NC*Klassieke Latyn
 | 
*200–700*Laat Latyn
 | 
*700–1500*Middeleeuse Latyn
 | 
*1300–1500*Renaissance Latyn
 | 
*1500–hede*Nieu-Latyn
 | 
*1900–hede*Hedendaagse Latyn
 |

 |
| 
* Geskiedenis van Latyn
* Latynse letterkunde
* Vulgêrlatyn
* Kerklatyn
* Romaanse tale
* Latino sine flexione
* *Corpus Inscriptionum Latinarum*
* Hiberno-Latyn
* Judeo-Latyn

 |
**Sjtsji** (Russies: щи; luister (hulp·inligting)) is ’n koolsop in die Russiese styl. Wanneer suurkool as hoofbestanddeel gebruik word, word it "suur sjtsji" genoem en soppe met suring, spinasie en soortgelyke plante as basis "groen sjtsji" (зелёные щи, *zeljonije sjtsji*). In die verlede is die naam "suur sjtsji" ook gebruik vir ’n drankie, ’n soort kwas wat nie met die sop verband gehou het nie.

Geskiedenis
-----------

Borsjt met kool as hoofbestanddeel kan soms moeilik van sjtsji onderskei word.
Sjtsji is ’n tradisionele sop van Rusland, waar dit reeds in die 9de eeu bekend was, kort nadat kool uit Bisantium begin invoer is. Daar is verskeie redes vir die sop se gewildheid: Dit is redelik maklik om te berei, dit kan saam met verskeie soorte vleis of daarsonder gemaak word en kan gevries word sodat dit makliker hanteerbaar is op reise en uitstappies. Daar is ook opgelet mense word nie siek van sjtsji nie en kan dit elke dag eet. Daarom het die sop teen die 10de eeu ’n Russiese stapelvoedsel geword, en die volgende gesegde het ontstaan: "Sjtsji en pap is ons kos" ("Щи да каша – пища наша", *Sjtsji da kasja – pisjtsja nasja*). 

Die hoofbestanddele van sjtsji was oorspronklik kool, vleis (bees, vark, lamsvleis of pluimvee), sampioene, meel en ’n speserymengsel (van veral uie en knoffel). Die kool en vleis is apart gekook, en suurroom is as garnering bygevoeg voordat dit opgeskep is. Sjtsji word tradisioneel saam met rogbrood geëet.

Mettertyd het die bestanddele verander. Meel, wat in die ou dae bygevoeg is om die voedingswaarde te verhoog, is vervang deur ander kossoorte. Die speserymengsel is verbeter met die byvoeging van peper en loerierblare, wat sedert omstreeks die 15de eeu na Rusland uitgevoer is, ook uit Bisantium. Die vleis is soms met vis vervang, terwyl wortels en pietersielie by die ander groente gevoeg is. Beesvleis was die gewildste vleis vir sjtsji, terwyl varkvleis in die Oekraïne meer algemeen was. 

Die verhouding tussen water en kool het van plek tot plek begin wissel – terwyl dit aanvanklik so dik was dat ’n lepel regop daarin kon staan, is dunner weergawes later ontwikkel. Bestanddele sluit deesdae vleis (hoofsaaklik vark), kool, aartappels, tamaties, wortels, uie en speserye soos sout, peper en pietersiele in. Sommige mense verkies om die wortels en uie apart saam te kook voordat dit by die sop gevoeg word.

Linguistiek
-----------

Die Russiese tweeletterwoordjie щи bevat die letter щ, wat in die meeste Cyrilliese alfabette afwesig is en met verskillende ander letters getranskribeer word in ander tale wat dié skryfstelsel gebruik. In Afrikaans het sjtsji ses letter en in Duits agt: *Schtschi*.

Sien ook
--------

* Borsjt
**Sjepseskare** (ook bekend as **Sjepseskare Isi** en onder die Hellenistiese naam **Sisires** volgens Manetho) was ’n Egiptiese farao van die 5de Dinastie tydens ’n tydperk bekend as die Ou Ryk. Sommige kenners glo hy het van omstreeks 2455 tot 2448 v.C. regeer. Sy troonnaam beteken "Edel is die siel van Ra".

Hy is een van die farao's met die kortste bewind en sommige Egiptoloë soos die Tsjeg Miroslav Verner glo hy het net ’n paar maande lank regeer na aanleiding van sy onvoltooide piramide by Aboesir, waarvan die basis skaars voltooi was voor werk gestaak is, asook vanweë die min artikels wat die koning noem. Tog dui sowel die Turynse Koningslys as Manetho sy bewind as sewe jaar aan.

Bewind
------

Die enigste bekende artefakte uit Sjepseskare se bewind is ’n paar kleiseels van Aboesir, waar die koning moontlik begrawe is, en twee silinderseels volgens Verner. Verner glo ook Sjepseskare het Neferefre opgevolg en was nie sy voorganger nie, na aanleiding van die ontdekking in 1982 van verskeie nuwe kleiseels met Sjepseskare se naam **Horus Sechemkaoe** in die oudste deel van Neferere se dodetempel by Aboesir wat nie gebou was voor Neferefre se dood nie. Dit dui daarop dat Sjepseskare ná Neferefre moes regeer het. Hy meen die feit dat Sjepseskare in die Egiptiese koningslys as Neferefre se voorganger aangedui word, kan wees vanweë die politieke wanorde en dinastiese dispute van dié tyd.

Sjepseskare kon die seun van Sahoere gewees het wat vir ’n kort ruk die mag oorgeneem het ná Neferefre se voortydige dood. Verner lê klem daarop dat werk aan Sjepseskare se piramide, tussen die Piramide van Sahoere en die sontempel van Oeserkaf, onderbreek is baie kort nadat dit begin het, ná ’n paar weke of hoogstens ’n maand of twee. Hy glo die koning wou met die ligging van die piramide sy verwantskap aan óf Sahoere óf Oeserkaf wys.
Ligging van Moldawië, 1789.
Die Khotyn-fort aan die Dnjester in Oekraïne, wat in die noorde aan Moldawië gegrens het.
*Hierdie artikel handel oor die historiese prinsdom. Vir die moderne staat, sien Moldowa.*
**Moldawië** (Roemeens: *Moldova* of *Țara Moldovei*, letterlik die "Moldawiese land"; in Romeinse Cyrillies: Молдова of Цара Мѡлдовєй; Kerkslawies: Землѧ Молдавскаѧ) is 'n historiese streek en voormalige prinsdom in Sentraal- en Oos-Europa. Dit stem ooreen met die gebied tussen die oostelike Karpate en die Dnjesterrivier. 

Dit was aanvanklik 'n onafhanklike en daarna outonome staat, en het van die 14de eeu tot 1859 bestaan, toe dit met Walachye (Roemeens: *Țara Românească*) verenig het as die basis van die moderne staat Roemenië. Op verskillende tye in die geskiedenis het dit ook ander streke ingesluit, soos Bessarabië en Boekowina.

Die westelike deel van Moldawië is nou deel van Roemenië, die oostelike deel behoort tot Moldowa en die noordelike en suidoostelike deel tot Oekraïne.

Skakels
-------

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Moldawië (prinsdom).

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4039965-5
* LCCN: n80132331
* NARA: 10045123
* NKC: ge129982
* VIAF: 312799457
* WorldCat Identities: lccn-n80132331

 |
***Molly en Wors*** is 'n Afrikaanse rolprent wat op 27 September 2013 vrygestel is met die hoofrolle gespeel deur Willie Esterhuizen en Lizz Meiring. Van die hoogtepunte in die fliek is in Amsterdam geskiet, met die res van die verfilming wat in Oos-Londen, Kemptonpark en Johannesburg plaasgevind het. Van die tonele in ook in Long Beach, Kalifornië geskiet.

Genre
-----

Die rolprent is 'n komedie. Dit is van Engelse onderskrifte voorsien en het 'n ouderdomsperk van 10–12 jaar. Ouerleiding word aanbeveel.

Hoofkarakters
-------------

* Lizz Meiring as Molly Visagie
* Willie Esterhuizen as Wors Visagie
* Carien Botha as Blapsie Visagie
* Lelia Etsebeth as Bokkie Botha
* Gerhard Odendaal as Vaatjie Visagie
* Cherie van der Merwe as Charminay
* Marga van Rooy as Ella Visagie
* Alvin Bruinders as Melvin
* Karin van der Laag as Savannah Wessels
* Karen Wessels as Hester
* Marcel van Heerden as prokureur
* Danie Putter as Sakkie Byleveld
* Pumla Ndlazi as Thoko, E.P.O.L.-offisier
* Joey Yusuf Rasdien as magistraat (as Joey Rasdien)
* Albert de Villiers as Hardus Vogel

Storielyn
---------

Wors werk by *F1 Fitment Centre* in Johannesburg en staan 'n kans om die Verkoopsman van die Jaar-toekenning te wen. Dis nie die eerste keer wat hy genomineer is nie, maar hy het nog nooit die prys gewen nie. Molly en sy ma, Ella (Marga van Rooy), gaan saam na die prysuitdeling omdat daar gratis kos en drank is. Sy is seker hy gaan nie wen nie. Volgens haar is Wors altyd die strooimeisie, nooit die bruid nie. Wors wen egter 'n reis na Amsterdam. Molly gaan saam, maar dinge werk nie uit nie en Wors eindig alleen in Amsterdam op. Daar wag allerlei sports op hom, maar hy is salig onbewus van alles wat tuis in Suid-Afrika aan die kook is. Gaan sy en Molly se huwelik dit kan oorleef?

Sien ook
--------

* Lys van Afrikaanse rolprente
* Molly en Wors, die TV-reeks
**Inkubasie** is 'n vakterm uit die biologie wat verwys na 'n tydperk van ontwikkeling by voëls en ander organismes soos bakterieë.

Inkubasie by voëls
------------------

Hennetjie besig om te broei
In die voëlryk verwys "inkubasie" na die tydperk wat die volwasse voël op die eiers broei/dit warm hou en waarin die embrio ontwikkel totdat dit gereed is om die dop van binne oop te breek en buite die eier te leef.

Die tydsduur van inkubasie hang hoofsaaklik af van twee faktore – die grootte van die eier en die tempo waarteen die embrio ontwikkel. Vir 'n volle broeisel word die tyd van inkubasie bepaal vanaf die dag waarop die laaste eier gelê is tot die dag waarop laaste eier uitbroei. Oor die algemeen geld die volgende reël: Hoe groter die eier, hoe langer is die tyd van inkubasie.

Verder bepaal die ligging van die nes en die struktuur van die nes ook hoe lank inkubasie sal duur. Vir eiers in toe neste en weggesteekte neste is die inkubasietyd langer, maar in oop en blootgestelde neste is dit weer korter. Voëls wat op die grond nesmaak het dus oor die algemeen 'n korter inkubasietyd as voëls waarvan die neste in bome of bo grondvlak is.
Die **geelneusmalmok**, of **geelneusalbatros**, is 'n algemene seevoël. Wetenskaplikes is dit tans nie eens of die voël eintlik twee spesies verteenwoordig, die Atlantiese geelneusmalmok (*Thalassarche chlororhynchos*) en die Indiese geelneusmalmok (*Thalassarche carteri*), of die tweede 'n subspesie van die eerste is, en of beide dieselfde spesie is nie. Hoe dit ook al sy, geelneusmalmokke kan op eilande en kusgebiede in die Atlantiese en Indiese Oseaan aangetref word.

Die geelneusmalmok is kleiner en fyner as die swartrugmalmok. Hy het wit vlerke met 'n smal, swart randstreep. Die vlerkrugkant, mantel en stertrugkant is swarterig-bruin. Die snawel kom pikswart voor, maar van naby kan 'n geel streep op die boonste rif waargeneem word. Die geel streep ontbreek by onvolwassenes, maar hulle het wel dieselfde ondervlerkvoorkoms as die volwassenes. Onvolwassenes kan ook van volwassenes onderskei word deurdat eersgenoemde se kop heeltemal wit is, sonder die grys skynsel wat by volwassenes voorkom. Diegene wat ten gunste van afsonderlike spesies is, merk op dat die volwasse voëls wat in die Indiese Oseaan voorkom se kop wit is, met 'n grys skynsel op hul wange, terwyl dié in die Atlantiese Oseaan se hele kop deur 'n grys skynsel gedek word.

Die voëls is meer volop langs die ooskus en in die winter volg hulle die sardynskole langs die KwaZulu-Natalse kus.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

Bronnelys
---------

* *Suider-Afrikaanse Voëls*, deur Ian Sinclair (1994). Struik uitgewers: Kaapstad. ISBN 1-86825-628-6
* *Newman Se Voëls Van Suider-Afrika* (2002), deur Kenneth Newman. Struik uitgewers. ISBN 1-86872-734-3, 9781868727346.

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q1146629
* ARKive: thalassarche-chlororhynchos
* Avibase: EA2FA91827802E23
* eBird: yenalb
* EoL: 45511277
* GBIF: 2481399
* iNaturalist: 4091
* ITIS: 554452
* IUCN: 22698425
* NCBI: 54017
* WoRMS: 159069
* Xeno-canto: Thalassarche-chlororhynchos

 |
Internasionale Strokiesprentfees van Angoulême.
Die **Festival International de la Bande Dessinée d'Angoulême** ("Internasionale Strokiesprentfees van Angoulême") is die beduidendste Europese strokiesprentfees wat sedert 1974 jaarliks in Januarie in die Wes-Franse stad Angoulême gehou word. 

Die fees het sy oorsprong in 'n uitstalling, *Dix millions d'images* ("Tien miljoen beelde"), wat in 1972 in Angoulême plaasgevind het en só suksesvol was dat die besluit geneem is om meer soortgelyke uitstallings en uiteindelik ook 'n fees te organiseer. Die eerste strokiesprentfees in sy huidige vorm is op 25 Januarie 1974 geopen. In die volgende jare is die fees steeds verder uitgebou en bekende strokiesprent-tekenaars soos Hergé, Will Eisner en Moebius het 'n besoek aan die strokiesprentfees afgelê. Na mate die fees meer bekendheid verwerf het, is na Angoulême ook as die Franse "Stad van die Strokiesprent" verwys.

Die fees van die jaar 2009, wat op 29 Januarie geopen is, het met sy uitstalling oor Suid-Afrikaanse strokiesprente ook Afrikaanse bydraes tot hierdie genre soos Conrad Botes en Anton Kannemeyer se *Bitterkomix* aan die internasionale publiek bekend gestel.

Sedert 1974 ken deskundige beoordelaars 'n reeks toekennings in verskillende kategorieë aan strokiesprent-tekenaars toe. Die eerste wenners was onder meer Christian Godard, Victor de la Fuente en Roy Thomas. Met die "Groot Prys van die Stad Angoulême" of *Grand Prix de la Ville d'Angoulême* word tekenaars vir hul lewenswerk of hul buitengewone betekenis in die geskiedkundige ontwikkeling van die strokiesprent vereer.