recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Swarowsky in 1972
**Hans Swarowsky** (16 September  1899 - 10 September 1975) was 'n Oostenrykse dirigent van Hongaarse oorsprong.

Swarowsky is gebore in Boedapest, Hongarye. Hy het dirigeer studeer onder Felix Weingartner en Richard Strauss. Sy leermeesters in musikale teorie het Arnold Schoenberg en Anton Webern ingesluit.

Herbert von Karajan het hom uitgenooi om die permanente pos van dirigent van die Weense Staatsopera op te neem.

Hy was 'n professor aan die Weense Akademie van Musiek. Sy studente sluit Claudio Abbado, Mariss Jansons, Alexis Hauser, Alexander Alexeev, Zubin Mehta, Leonid Nikolaev, Paul Angerer, Ádám Fischer, Iván Fischer, Avi Ostrowsky, Jesús López-Cobos, Gustav Meier, Miltiades Caridis, Aleksandr Alekseyev, Giuseppe Sinopoli, Gianluigi Gelmetti, Brian Jackson, Alfred Prinz, Bryan Fairfax, James Allen Gähres, Albert Rosen en Bruno Weil in, waarvan verskeie later prominente dirigente geword het. Otmar Suitner was Hans Swarowsky se opvolger aan die Weense Akademie. Swarowsky se lesings en essays is gebundel en gepubliseer as *Wahrung der Gestalt*, wat vandag dien as gesaghebbende ensiklopedie oor opvoerings en die begeleiding van orkeste. 
Hy was vanaf 1957 tot 1959 hoofdirigent van die Skotse Nasionale Simfonieorkes.

Hy sterf in Salzburg, Oostenryk, minder as 'n week voor sy 76ste verjaardag.

Keur uit sy opnames
-------------------

Vir sy amptelike diskografie, sien hier.

* Saint-Saëns: Klavierconcerto No's 2 en 5, Orazio Frugoni (klavier), Pro Musica Orkes Wene. LP Vox PL-8410 (opname uit 1954)

* Mendelssohn: Vioolconcerto in E mineur, Opus 64, Ivry Gitlis (viool), Pro Musica Orkes Wene. LP Vox PL-8840 (opname uit 1954)
**隋**  
 **Sui-dinastie**| 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ←  | **581 – 618** |  → |

 |
|  |
| Ligging of SuiChina onder die bewind van die Sui-dinastie (maroen), omstreeks 609 n.C. |
| **Hoofstad** | Daxing (581–605)Luoyang (605–614） |
| **Taal/Tale** | Middel-Chinees |
| **Godsdiens** | BoeddhismeTaoïsmeKonfusianismeChinese volksreligie |
| **Regering** | Monargie |
| **Keiser** |  |
|  - 581–604 | Wen |
|  - 604–617 | Yang |
|  - 617–618 | Gong |
| **Historiese tydperk** | Antieke tydperk |
|  - Kroonbestyging van Yang Jian | 4 Maart 581 |
|  - Afgeskaf deur Li Yuan | 23 Mei 618 |
| **Oppervlakte** |
|  - 612 | 4 100 000 km2 1 583 019 sq mi |
| **Bevolking** |
|  - 609 skatting | 46 019 956  |
| **Geldeenheid** | Chinese munte en banknote |

Die **Sui-dinastie** (581–618 n.C.) was ’n kortstondige Chinese dinastie. Dit het op die Suidelike en Noordelike Dinastieë gevolg nadat keiser Wen van Sui China weer herenig het ná meer as ’n eeu van verdeling tussen Noord en Suid.

Geskiedenis
-----------

Keisers Wen en Yang van Sui het verskeie gesentraliseerde hervormings ingestel om onder meer ekonomiese ongelykheid uit te wis en landbouproduksie te verhoog. Hulle het ook Boeddhisme deur die ryk versprei en aangemoedig en groot bouprojekte aangepak, onder meer ’n uitbreiding van die Groot Muur en die grawe van die Groot Kanaal.

Ná duur en rampspoedige veldtogte teen die Koreaanse koninkryk Goguryeo is die Chinese in 614 verslaan, en daarna het die staat verbrokkel weens ’n reeks volksopstande. Keiser Yang se ministers het hom in 618 vermoor. Intussen het die aristokraat Li Yuan in die noorde ’n opstand gereël en daarna die troon bestyg as keiser Gaozu van Tang. Dit was die begin van die Tang-dinastie, een van die suksesvolste dinastieë in die Chinese gekiedenis.

Die kort bestaan van die Sui-dinastie (net 37 jaar) word toegeskryf aan die groot eise wat aan die burgers gestel is, onder meer swaar belasting en verpligte arbeid aan die groot bouprojekte.
Die **bruidsbos** (*Serruria rosea*) is 'n blomdraende struik wat tot die genus *Serruria* behoort en deel van die fynbos vorm. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap, waar dit slegs voorkom in die Hottentots-Hollandberge van Slanghoekberge tot by Franschhoek. Die struik is regop en word tot 1.5 m hoog en dra blomme van Augustus tot Oktober.

Vuur vernietig die plant maar die sade oorleef. Twee maande nadat dit geblom het, val die vrugte af en miere versprei die sade. Hulle stoor die sade in hul neste. Die plant is tweeslagtig. Bestuiwing vind plaas deur die werking van insekte. Die plant groei in sandgrond op hoogtes van 300-620 m.

In Engels staan dit as die *Rose Spiderhead* bekend.

Bronne
------

* REDLIST Sanbi
* PlantZAfrica
* Plants of the World Online
* Protea Atlas
* Geargiveer 30 April 2020 op Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q18082693
* GBIF: 3997293
* iNaturalist: 594479
* IPNI: 706581-1
* IUCN: 113238778
* Plant List: tro-26500232
* Tropicos: 26500232

 |
Die uitstalling in die Amathole-museum op King William's Town gewy aan Huberta.
Huberta se verhaal, soos te sien in die Amathole-museum.
**Huberta** was bekend as die swerwende seekoei. Sy het in 1926 haar tog van 800 km begin vanuit die strandmeer by St. Lucia en suidwaarts gestap. Sy is agtervolg deur nuuskieriges en fotograwe. Baie mense het haar gevoer en die Johannesburgse Dieretuin het ook probeer om haar te vang. Van die stories van haar tog is dat sy een nag op 'n brug aan die slaap geraak het totdat 'n motoris haar met die kar se buffer gestoot en sy weggestorm het. Sy het ook in Durban en Pinetown rondgedwaal. In 1930 het sy Oos-Londen bereik. Hier het sy op 'n keer op die spoorlyn aan die slaap geraak en die masjinis moes haar liggies met die lokomotief van die spoor afstoot. Drie jagters het haar doodgeskiet terwyl sy in die Keiskammarivier gebad het. Haar oorskot word in King William's Town bewaar.

Bronne
------

* Die Suid-Afrikaanse Gids: Feite en wenke. Isabel Uys. 2009 ISBN 978-1-86919-324-9
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995. ISBN 1-86842-026-4
* Marx-Engelbrecht, Jean: Huberta the untold story. Wandsbeck: Reach Uitgewers, 2010. ISBN 9780620463331
**Haakon VII** (3 Augustus 1872 – 21 September 1957), tot 1905 bekend as **prins Carl van Denemarke**, was ’n Deense prins wat die eerste koning van Noorweë geword het ná die ontbinding in 1905 van die unie met Swede. Hy het van November 1905 tot met sy dood in September 1957 regeer.

As een van ’n paar verkose monarge het Haakon gou die respek en toegeneentheid van sy volk afgedwing. Hy het ’n belangrike rol daarin gespeel om die Noorse volk te verenig in hul teenstand van ’n Duitse inval en die daaropvolgende vyf jaar lange besetting van sy land tydens die Tweede Wêreldoorlog. Hy word beskou as een van die grootste Noorse konings van die 20ste eeu en word veral vereer vir sy moed tydens die Duitse inval – hy het gedreig om te abdikeer as die regering met die invallende Duitsers saamwerk – en vir sy leierskap en bewaring van Noorse eenheid tussen die besetting.

Hy het koning van Noorweë geword voordat sy pa en ouer broer koning van Denemarke geword het. Gedurende sy bewind het sy pa, sy broer en sy neef Frederik IX die Deense troon bestyg, onderskeidelik in 1906, 1912 en 1947. Hy is op 21 September 1957 op 85-jarige ouderdom dood nadat hy byna 52 jaar lank regeer het. Hy is opgevolg deur sy enigste seun, Olaf V.
Hoofingang
*House of Fraser*-afdelingswinkel
Die winkelsentrum se oordakte winkellane
Die uitsigplatform in die koepel
*Odeon*-rolprentteater
**Victoria Square** is 'n eiendomsprojek in Belfast, Noord-Ierland, wat winkelruimte, woonstelle en vermaaklikheidsgeriewe huisves. Die projek is deur *Multi Development UK* ontwikkel en teen 'n koste van £400 miljoen gebou. Die boutyd was ses jaar. Die projek met 'n oppervlakte van 75 000 m² is die grootste en ook een van die duurstes wat ooit in Noord-Ierland onderneem is. Dit het sy deure op 6 Maart 2008 geopen.

Die Victoria Square-winkelsentrum is een van die gewildstes in die Noord-Ierse hoofstad. Winkelruimte het op vier verdiepings ontstaan, waarvan twee vir restaurante gereserveer is. Die sentrum het 'n verskeidenheid nuwe handelsmerke uit die voedsel- en kleinhandelbedryf na Noord-Ierland gelok, waaronder *Urban Outfitters*, *Cruise*, *Reiss*, *LK Bennett* en *Apple*. Die ankerhuurder met 'n oppervlakte van 18 581 m² is die afdelingswinkel *House of Fraser*.

Die sentrum bied oordakte winkellane, 'n moderne rolprentteater, die *Odeon Belfast*, en, vanuit sy ikoniese koepel wat ook ná winkelure vir besoekers oopstaan, 'n panoramiese uitsig oor Belfast, die Laganrivier en selfs die berglandskap van die Mourne Mountains in die verte. Die *Victoria Jaffe*-fontein by die hoofingang het met die bou van die sentrum na sy oorspronklike staanplek van 1870 teruggekeer.
Die **Koptiese alfabet** is die skrif wat gebruik is vir die taal Kopties. Die simbole is geskoei op dié van die Griekse alfabet en bykomende letters word gebruik van Demoties ("van die volk", ’n antieke taal en skryfstelsel wat van heilige Egipties afgelei is). Dit is die eerste alfabetiese skrif wat vir Egipties gebruik is.

Geskiedenis
-----------

Kopties in sierletters.
Die Koptiese alfabet het ’n lang geskiedenis (vanaf die Hellenistiese tydperk van Ptolemeus) om die Griekse alfabet te gebruik vir tekste in Demoties met die doel om die korrekte uitspraak weer te gee. 

In die eerste twee eeue n.C. is ’n hele reeks tekste geskryf in wat geleerdes "Oud-Kopties" noem – Egiptiese tekste in die Griekse skrif. Van die letters van die Demotiese skrif is egter ook gebruik. Met die uitkring van die Christendom in Egipte teen die laat 3de eeu, het kennis van die Egiptiese hiërogliewe verlore gegaan, en later ook kennis van Demoties. Dit het plek gemaak vir ’n skryfstelsel wat nou verbind was met die Christelike kerk. Teen die 4de eeu is Kopties "gestandaardiseer", veral vir die Sahidiese dialek van Kopties. Kopties word vandag nie meer algemeen gebruik nie, behalwe deur die Kopties-Ortodokse Kerk vir godsdienstige geskrifte.

Letters
-------

Die Koptiese alfabet was die eerste Egiptiese skryfstelsel wat klinkers aangedui het en daarom is Kopties van onskatbare waarde vir die vertolking van vroeë Egiptiese tekste.

Dit is grootliks op die Griekse alfabet geskoei, nog ’n faktor wat dit makliker maak om ouer Egiptiese tekste te vertolk. Daar is 24 letters van Griekse oorsprong en 6 van Demoties: Ϣ, Ϥ, Ϧ, Ϩ, Ϫ, Ϭ. Nog ’n simbool, Ϯ, staan vir die lettergreep /ti/.

Unicode
-------

Aparte Koptiese letters is by die Unicode-standaard gevoeg in 2005, met die uitreiking van weergawe 4.1. Die Unicode-blok daarvoor is U+2C80 to U+2CFF. Die Griekse blok, U+03E2 to U+03EF, bevat verskeie Koptiese letters van Demotiese oorsprong en is deel van die volledige Koptiese alfabet.

Sien ook
--------

Geskiedenis van die alfabet

Bronne
------

* Quaegebeur, Jan. 1982. "De la préhistoire de l'écriture copte." *Orientalia lovaniensia analecta* 13:125–136.
* Kasser, Rodolphe. 1991. "Alphabet in Coptic, Greek", "Alphabets, Coptic", "Alphabets, Old Coptic". In *The Coptic Encyclopedia*, red. Aziz S. Atiya. New York: Macmillan Publishing Company, Volume 8. 30–32.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Koptiese skrif.
Die **haak-en-steek** (*Vachellia tortilis*) is 'n droogtebestande doringboomspesie wat wydverspreid in woestyn-, halfwoestyn- en savannestreke aangetref word. Volwasse bome ontwikkel 'n plat of effens geronde kroon, en die twee doringtipes waarna dit vernoem is, is maklik sigbaar. Die peule word deur wild en vee gevreet wat dan die sade versprei.

Inheemse name vir die boom sluit in *Mosu* of *Mosunyana* in Tswana, *umSasane* in Zoeloe en *Umbrella thorn* in Engels. Die boom se FSA-nommer is 188.

Verspreiding
------------

Dit kom voor van die woestynstreke in die Midde-Ooste en suidwaarts tot in Suid-Afrika. In Suider-Afrika is dit teenwoordig in Mosambiek, Zimbabwe, Botswana, Namibië, Eswatini en die sentrale en noordelike dele van Suid-Afrika. In Suider-Afrika toon dit 'n voorkeur vir droë, laagliggende bosveld en grasveld. In die res van Afrika en die Midde-Ooste is die boom inheems in Algerië, Angola, Burkina Faso, Djiboeti, Egipte, Eritrea, Ethiopië, Golf State, Jemen, Kenia, Libanon, Libië, Malawi, Mali, Mauritanië, Marokko, Niger, Nigerië, Oman, Palestina, Saoedi-Arabië, Senegal, Sinai, Sirië, Soedan, Sokotra, Somalië, Tanzanië, Tsjad, Tunisië, Uganda, Westelike Sahara en Zambië.

Beskrywing
----------

Die kroon is aanvanklik gerond, maar word platter namate dit groter raak. Dié boom verskil van baie ander akasias deurdat dit reguit sowel as gekromde dorings het. Albei soorte dorings groei dikwels saam op dieselfde takkie wat aanleiding gee tot die naam **haak-en-steek**. Ander akasias met reguit en krom dorings is die rooihaak of vals-haak-en-steek (*A. reficiens*), die trassiedoring (*A. hebeclada*) en die buikdoring (*A. luederitzii*).

Die blomme word in wit of roomkleurige hofies gedra. Die boom se saad word in peule gedra wat 5 tot 9 mm breed en op kenmerkende wyse verdraai is. Dié verdraaide peule en die kombinasie van haak- en reguit dorings maak dit maklik om die boom uit te ken.

* In blomtyd (November) op die SpringbokvlakteIn blomtyd (November) op die Springbokvlakte
* blomhofies en doringsblomhofies en dorings
* loof en doringsloof en dorings
* sadesade

Kyk ook
-------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

Bronne
------

* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. ISBN 1-86872-527-8
* Plants of the World Online
| **Rancho Mirage**
 |
| --- |
| **Ligging in Kalifornië** | **Vlag** |
|  |
|  |
|  |
| **County-vlag** |
|  |
|  |
|  **Land** |  Verenigde State |
|  **Deelstaat** |  Kalifornië |
|  **County** | Riverside County |
|  **Koördinate** | 33°46′9″N 116°25′16″W﻿ / ﻿33.76917°N 116.42111°W﻿ / 33.76917; -116.42111 |
|  **Stigting** | 1920's-1930's |
|  **Geïnkorporeer op** | 3 Augustus 1973 |
|  **Oppervlakte:** |   |
|  - Totaal | 64,3 vk km |
|  **Hoogte bo seevlak** | 6 m |
|
|
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (Sensus 2010) | 17 218 |
|  - Bevolkingsdigtheid | 270/vk km |
|  **Tydsone** | PST (UTC -8)  Somertyd: PDT (UTC -7) |
|
|  **Klimaat** |   |
|  - Tipe | Woestynklimaat |
|  - Gemiddelde jaarlikse temperatuur | 22,5 °C |
|  - Gem. temp. Januarie/Julie | 13,2 / 32,8 °C |
|  - Gemiddelde jaarlikse neerslae | 106 mm |
|  **Burgemeester** | Iris Smotrich |
|  **Amptelike Webwerf** | *Rancho Mirage* |
|

**Rancho Mirage** is 'n stad en hersteloord in die distrik Riverside County van die Amerikaanse deelstaat Kalifornië, sowat 100 myl oos van Los Angeles, met 'n bevolking van 17 218 volgens die sensus van 2010, waarby die seisoenale bevolking soms die 20 000-kerf oorskry.

Die Kaliforniese deelstaatroete 111 loop deur Rancho Mirage
Rancho Mirage is in 1973 as stedelike nedersetting geïnkorporeer toe vyf voorheen nie-geïnkorporeerde gebiede, waarna as die Cove-gemeenskappe verwys is (Desert, Magnesia, Palmas, Tamarisk en Thunderbird), met Mirage Cove, 'n nedersetting wat destyds 3 000 siele getel het, saamgesmelt het.

Tans is Rancho Mirage, wat tussen Cathedral City en Palm Desert geleë is, een van nege stedelike nedersettings in die Coachella Valley, die mees digbevolkte gebied in die Suid-Kaliforniese woestynstreek met 'n bevolking van meer as 400 000 waar danksy besproeiingstelsels 'n groot verskeidenheid vrugte en groentesoorte verbou word.

Die gebied van Rancho Mirage het sy bekendheid aan die nabygeleë Sunnylands-villa in besit van die filantrope Walter en Leonore Annenberg te danke wat ná die Tweede Wêreldoorlog tot 'n gewilde vakansiebestemming en hersteloord vir beroemde persoonlikhede soos Frank Sinatra, Bob Hope, Fred Astaire, Ginger Rogers, koningin Elizabeth II, Patrick Macnee en Mary Martin ontwikkel het. Ook Amerikaanse presidente soos Richard Nixon, Ronald Reagan en Gerald Ford het hier tuisgegaan.

Geriewe soos die stad se twaalf gholfbane, winkelsentrums en ligte nywerhede maak van Rancho Mirage met sy aangename warm klimaat 'n gewilde woonplek. Verskeie bekende akteurs en entrepreneurs het eiendomme in die omgewing gekoop.
Jean-François Pilâtre de Rozier.
**Jean-François Pilâtre de Rozier** (\* 30 Maart 1754 – † 15 Junie 1785) was 'n Franse onderwyser in chemie en fisika en een van die eerste lugvaartpioniers. Sy ballon het naby Wimereux in die Pas-de-Calais neergestort tydens 'n poging om die Engelse kanaal oor te steek, en hy was dus die eerste bekende slagoffer van 'n vliegongeluk.

Hy is in Metz gebore as die vierde seun van Magdeleine Wilmard en Mathurin Pilastre, bekend as "du Rosier", 'n voormalige soldaat wat later 'n herberg bestuur het. Sy belangstelling in chemie en medisyne is gestimuleer deur die militêre hospitaal in Metz, 'n belangrike garnisoen aan die Franse grens. Op die ouderdom van 18 is hy na Parys waar hy fisika en chemie by die Akademie in Reims gestudeer het waar hy onder die aandag van Monsieur, the comte d'Artois, die broer van Koning Louis XVI gekom het. Later het hy na Parys teruggekeer waar hy aan die hoof gestel is van Monsieur se *kabinet* van natuurgeskiedenis en is hy ook as die *valet de chambre*  vir Monsieur se vrou aangestel wat aan hom die edelnaam, Pilâtre de Rozier, besorg het. Hy het sy eie museum in die Le Marais kwartier van Parys op 11 Desember 1781 geopen, waar hy eksperimente in fisika uitgevoer het en demonstrasies aan lede van die adelstand gelewer het. Hy het die nuwe vakgebied van gasse ondersoek en het ook 'n respirator uitgevind.

Op 21 November 1783 het hy en François Laurent d'Arlandes die eerste bemande ballonvlug onderneem.

Die eerste geankerde ballonvlug is op 15 Oktober 1783 deur Rozier onderneem.
**Charles Théodore Henri De Coster** (\* 20 Augustus 1827 in München; † 7 Mei 1879 in Ixelles) was 'n Franstalige Belgiese skrywer van Vlaamse afkoms. Sy epiese werk *Ulenspiegel*, wat die Vlaamse vryheidstryd teen die Spaanse onderdrukking gedurende die Tagtigjarige Oorlog behandel, word as die beginpunt van die moderne Franstalige literatuur in België beskou.

Biografie
---------

De Coster-monument in Ixelles naby Brussel
De Coster is as die seun van 'n 'n Vlaamse vader en amptenaar van die pouslike Nuntius, en 'n Waalse moeder in München gebore. Hy het regte en letterkunde in Brussel gestudeer en hier later ook self as letterkunde-dosent gewerk. Hy was daarnaas ook tydelik in diens van 'n bank en die Belgiese Staatsargief. Vir 'n kort periode het hy ook as dosent aan die Koninklike Militêre Skool van België gewerk.

Vanaf 1855 het De Coster hom as joernalis en vryskutskrywer bekwaam. Sy eerste gedigte het in die tydskrif *Revue trimestrielle*, wat in 1854 gestig is, verskyn. In die tydskrif *Uylenspiegel*, wat vanaf 1856 verskyn het, het hy sy debuut as prosaskrywer gemaak. De Coster het veral die werke van François Rabelais en Michel de Montaigne bestudeer en sodoende 'n uitgebreide kennis van 16de eeuse Frans verwerf. Volgens sy standpunt kon die Vlaamse tradisies en taal in moderne Frans hoegenaamd nie uitgedruk word nie sodat hy van sy beste werke in die ou taalvorm geskryf het. Sy Vlaamse volksverhale (*Légendes flamandes*, 1857) het groot sukses behaal, onder meer danksy die illustrasies wat Félicien Rops en ander vriende bygedra het. Sy Brabantse verhale (*Contes brabançons*) is in 1861 in moderne Frans gepubliseer.

Nadat hy sy werk by die Staatsargief bedank het, het hy oor die tydperk van bykans tien jaar daarin geslaag om met sy romanties-patriotiese roman *La légende et les aventures héroïques, joyeuses et glorieuses d'Ulenspiegel et de Lamme Goedzak au pays des Flandres*, wat in 1867 verskyn het en in sy tweede uitgawe deur Rops en ander van illustrasies voorsien is, die Tagtigjarig Oorlog, wat tot dusver hoofsaaklik deur die groot Vlaamse skilders uitgebeeld is, ook in 'n literêre werk te behandel wat later aan beduidende werke van die wêreldliteratuur soos Don Quixote gelyk gestel sou word. Nogtans was die eerste uitgawe van *Ulenspiegel* in ekonomiese opsig geen sukses nie. Eers ná De Coster se afsterwe is die werk in 1893 herdruk om vervolgens baie gewild te raak.

Die sukses het vir De Coster te laat gekom; tydens sy skryfwerk vir *Ulenspiegel* het hy verskuld geraak en in armoede gesterf.

Werke
-----

* *Contes brabançons* (1861)
* *La légende et les aventures héroiques joyeuses et glorieuses d'Ulenspiegel et de Lamme Goedzak au pays des Flandres et ailleurs* (1867)
* *Légendes flamandes* (1858)

Literatuur
----------

* A. Gerlo: *Coster en Vlaanderen*. Antwerpen 1959
* Joseph Hanse: *Charles de Coster*. Bruxelles, Palais des Académie, 1990
* Leon L. Sosset: *La vie pittoresque et malheureuse de Charles de Coster*. Verviers 1938
**Charles James Darter** is in 1870 in Kaapstad gebore en het tydens die Tweede Vryheidsoorlog as 'n koloniale vrywilliger by die Engelse magte aangesluit waarna hy tot die rang van luitenant gevorder het in die "Namaqualand Border Scouts".

Op 18 Maart 1902 was hy met 'n verkenningstog vanaf sy basis in Garies te perd op pad in die rigting van Kamieskroon toe hy deur 'n Boere-skerpskutter in Brandewynkopkloof suid van Kamieskroon doodgeskiet is. Hy is op die plek waar hy geskiet is begrawe en 'n gewilde storie oor die gebeure wou dit hê dat die gebied rondom die graf aan Brittanje sou behoort en die kleinste stukkie Britse grondgebied in die wêreld is.

Die betrokke stukkie grond waarop die graf vandag te sien is, is egter op 3 November 1906 deur die Suid-Afrikaanse regering van die destydse eienaar onteien en behoort dus aan die staat. Dit was destyds ongeveer 128 vierkante meter groot en kan dus moontlik die kleinste stukkie Suid-Afrikaanse grond met sy eie titelakte wees.

Die hoef van die perd waarop luitenant Darter gery het en wat saam met hom doodgeskiet is, is vandag op uitstalling in die bekende Springbok Kafee op Springbok.
**Der Neue Tag** (*die nuwe dag*) was 'n dagblad wat in Praag verskyn het. Dit is in 1939 gestig en het as die Reichsprotektor van Protektoraat Boheme en Morawië se amptelike orgaan gedien. Die koerant se eienaar was die *Europa-Verlag* (*Europa-Uitgewery*), 'n maatskappy binne die Franz-Eher-Verlag van Max Amann wat deur Rolf Rienhardt bestuur is. Alle buitelandse en besettingskoerante van die Duitse Ryk is in hierdie maatskappy gebundel. Na buite het die *Böhmisch-Mährische Verlags- und Druckerei-GmbH* as uitgewer opgetree.

Die besturende direkteur was Anton Langhans en die redakteur Walter Wannenmacher. Die redaksie, wat uit tien lede bestaan het, is met medewerkers in Berlyn en Wene asook in Ankara, Bratislava, Boedapest, Boekarest, Lissabon, Madrid, Sofia und Stockholm aangevul (1944). Die koerant het op alle weeksdae met 'n sirkulasie van omtrent 40 000 eksemplare met 'n hoof- en provinsiale uitgawe verskyn, totdat dit teen die protektoraat se einde in 1945 gestaak is.

Literatuur
----------

* Institut für Zeitungswissenschaft an der Universität Berlin (uitgewer): *Handbuch der deutschen Tagespresse.* Armanen-Verlag, Leipzig 1944 (7. uitg.), p. 315
Henry Howard Moyneux Herbert
**Herbert** is 'n historiese naam vir die landdrosdistrik en afdelingsraadgebied van Douglas in Griekwaland-Wes in die teenswoordige Noord-Kaap.

In 1876 was daar oor die gebied die Diamantveldkwessie. Na die bylegging van die grensgeskil tussen die Kaapkolonie en die Oranje-Vrystaat het die Kaapkolonie die gebied verdeel in die distrikte Herbert, Hay, Upper Hay, Barkly en Kimberley. Herbert is vernoem na Henry Howard Moyneux Herbert, die vierde graaf van Carnarvon (1831–1890), die Britse minister van kolonies van 1866 tot 1867 en weer van 1874 tot 1878.

Suidwes van Douglas is die nedersetting Salt Lake. Dit lê in die gebied voorheen bekend as Albania. In 1854 reeds het die OVS-regering die aanspraak van Waterboer op die grond tussen die Oranjerivier en die Vetberglyn, Albania genaamd, erken.

Albania moet nie verwar word met Albanie (oftewel die Zuurveld) in die Oos-Kaap nie. Ook nie met die land Albanië in die suidooste van Europa nie.

Sien ook
--------

* Lys van streeksname in Suid-Afrika
**Herbert von Karajan** was 'n Oostenrykse dirigent wat op 5 April 1908 in Salzburg gebore is, en op 16 Julie 1989 in Anif, naby Salzburg oorlede is. Hy word allerweë as een van die voorste dirigente van die twintigste eeu beskryf en word nouste verbind met die Berliner Philharmoniker, die orkes waarvan hy vir 34 jaar musiekdirekteur was. Hierdie vennootskap tussen dirigent en orkes het tot honderde opnames gelei en 'n unieke klank aan die Berliner Philharmoniker verleen. **Karajan** was ook nou verbind met die *Wiener Philharmoniker* en die Salzburg-fees.

Kort biografie
--------------

**Karajan** was ‘n wonderkind op die klavier en het by die Mozarteum in Salzburg studeer. Hy het in 1929 in Salzburg sy professionele buiging as dirigent gemaak, en was later die jaar in die hoedanigheid aangestel in Ulm, Duitsland. Hy het tot 1934 in Ulm gebly, toe hy as Kapellmeister te Agen aangestel was. Karajan was in Agen tot 1941, en het gedurende die tydperk ook van tyd tot tyd die Berlynse Staatsopera gedirigeer. Hy het in 1944 na Italië gevlug. Karajan het in 1948 bygedra tot die stigting van die Londen Filharmoniese Orkes, en in 1955 het hy musiekdirekteur van die Berliner Philharmoniker geword. 
Karajan was van 1933 tot 1942 ‘n lid van die Nasionaal-Sosialistiese Duitse Arbeidersparty gewees. Hy was na die Tweede Wêreldoorlog deur ‘n Geallieerde tribunal vrygespreek van enige aanspreeklikheid, maar in 1955 was sy Amerikaanse buiging deur openbare protesoptrede voorafgegaan. Hy het kort daarna hoofdirigent van die Weense Staatsopera (van 1956 tot 1964 musiekdirekteur) en van die Salzburg-fees, ‘n jaarlikse musiekfees waarmee hy regdeur sy latere loopbaan geassosieer sou word, geword. Hy was ook hoofdirigent by La Scala, Milaan, en ‘n gas-dirigent by die New York Filharmoniese Orkes. In 1967 het Karajan die Salzburgse Paas-fees gestig. Hy het van 1969 tot 1970 die Orchestre de Paris gedirigeer en in 1977 na die Weense Staatsopera teruggekeer. Die Berliner Philharmoniker het regdeur hierdie verbintenisse die sentrum van Karajan se musikale aktiwiteite gebly, alhoewel ‘n reeks meningsverskille na 1982 vervreemding tussen die orkeslede en Karajan veroorsaak het. Hy het in April 1989, slegs ‘n paar maande voor sy afsterwe, uit die posisie bedank. Karajan se interpretasies was noemenswaardig om hul presisie en objektiwiteit. In die 1970’s en 1980’s was sy werk egter gekarakteriseer deur ‘n meer persoonlike styl. Hy was een van die mees gerekende internasionale musikale figure van die middel 20ste eeu.

Bykomende leeswerk
------------------

* Roger Vaughan, Herbert von Karajan (1985) (in Engels)
* Herbert von Karajan, Conversations with von Karajan (1989) (in Engels)
* Robert C. Bachmann, Karajan: Notes on a Career (1991) (in Engels)
* Richard Osborne, Herbert von Karajan: A Life in Music (2000) (in Engels)
***La grande bellezza*** [la ˈɡrande belˈlettsa] is 'n Italiaanse satiriese kunsdrama-rolprent wat in 2013 onder regie van Paolo Sorrentino verfilm is. Sorrentino was daarnaas ook die mededraaiboekskrywer. Die rolprent is vanaf 9 Augustus 2012 in Rome geskiet en het sy première ter geleentheid van die Cannes-rolprentfees in 2013 gehad waar dit om die Goue Palm-filmprys (*Palme d'Or*) meegeding het.

Storie
------

Die rolprent begin met 'n aanhaling uit *Voyage au bout de la nuit* ("Reis tot die einde van die nag"), die Franse skrywer Louis-Ferdinand Céline (1894–1961) se eerstelingroman wat in 1932 gepubliseer is. 

```
*Reis is 'n baie nuttige ervaring: dit laat jou verbeelding hoog vlieg, alle ander dinge is net teleurstellings en moeilikhede. Ons reis uitsluitlik binne onsself - en hierin lê die sterkte van dié reis.*
```

Ná sy 65ste verjaardag voel Jep Gambardella, 'n kultuurjoernalis met 'n passie vir partytjies en mooi vroue, verlore tussen die nostalgie van die verlede - sy eerste liefde, die sukses van sy eerstelingroman wat nooit opgevolg is deur verdere publikasies nie - en die onsekerheid van die toekoms. Jep besef dat sy lewe maar oppervlakkig was en dat die lewensjare, wat nog aan hom gegun sal wees, moontlik min in getal is. Toe hy verneem dat sy eerste groot liefde op haar sterfbed lê, word sy weemoed al hoe groter. So begin hy met 'n soektog na ware skoonheid, tussen die moreel agteruitgaande bourgeoisie van Rome en die stereotipes van die beskawing.
**Octocorallia** (ook bekend as **Alcyonaria**) is ’n subklas van Anthozoa wat uit sowat 3 000 spesies waterorganismes bestaan wat as poliepe voorkom; hulle het gewoonlik tentakels in veelvoude van agt. Dit sluit sagte korale, bloukorale, seevere, seewaaiers en seeswepe in en bestaan uit drie ordes: Alcyonacea, Helioporacea en Pennatulacea. Hierdie organismes het ’n interne skelet en poliepe met agt tentakels. Nes by alle lede van Cnidaria het die diertjies ’n ingewikkelde lewensiklus wat ook ’n planktonfase insluit.

Octocoralia lyk soos steenkorale, maar het nie die kenmerkende harde skelette nie. Hul agt tentakels is veeragtig en het talle vertakkings, bekend as pinnules. Hulle is ook koloniale diere wat in ’n sagte matriks geanker is en aan mekaar verbind word deur gastrovaskulêre kanale waardeur water en voedinstowwe tussen al die lede van die kolonie uitgeruil kan word. Die skeletmateriaal bestaan uit lewende weefsel wat deur talle swerwende amebosiete afgeskei word. Hoewel dit gewoonlik sag is, word dit by sekere spesies versterk deur kalk- en horingagtige materiaal.

Filogenie
---------

Octocorallia word beskou as monofileties (met al sy spesies wat van ’n enkele voorsaat afstam), hoewel die verhouding tussen die verskillende onderafdelings nie baie bekend is nie. Die seevere (Pennatulacea) en bloukorale (Helioporacea) word steeds in aparte ordes ingedeel, terwyl die huidige orde Alcyonacea histories deur vier ordes verteenwoordig is: Alcyonacea, Gorgonacea, Stolonifera en Telestacea.

Die huidige filogenie is:

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Octocorallia  | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Alcyonacea  | 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Calcaxonia |
|  |
|  | Holaxonia |
|  |
|  | 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Alcyoniina |
|  |
|  | Protoalcyonaria |
|  |
|  | Scleraxona |
|  |
|  | Stolonifera |
|  |

 |
|  |

 |
|  |
|  | Helioporacea |
|  |
|  | Pennatulacea |
|  |

 |
|  |
***La Pyramide humaine*** (**Die menslike piramide**) is 'n 1961 Ivoriaanse dokufiksiefilm geregisseer deur Jean Rouch. Rouch het swart Afrika en wit Franse studente gedwing om interaksies met mekaar by 'n geïntegreerde hoërskool in Abidjan te improviseer.

Storielyn
---------

Rouch het die titel van sy film geneem uit 'n gedig deur die Surrealis Paul Eluard. In Abidjan in die nuut-onafhanklike Ivoorkus sien die film 'n gemengde-ras *lycée* klas waarin die filmmaker vra hoekom wit en swart studente nie sosiaal na klas saam meng nie. Onderhoude word afsonderlik en gesamentlik met hulle gevoer, en word in hul tuisomgewings gewys en sosiaal ontmoeting tesame. Hulle improviseer ook tonele van gefantaseerde gebeure. Rassespanning vererger wanneer 'n nuwe vroulike student van Parys met 'n swart student begin uitgaan. Die film is beide etnofiksie en 'n dokumentêre weergawe van die maak van etnofiksie in teenstelling met die hoofintrige van die verhouding tussen die twee rassegroepe as 'n subintrige, wat die effek op die studente-akteurs is deur die maak van die film self.

Vervaardiging
-------------

*La Pyramide humaine* is gemaak op 16 mm Eastmancolor film in 'n 1.37:1 aspekverhouding. Die produksie van *La piramide humaine*, tussen somer 1959 en lente 1960, het saamgeval met die klimaks van onafhanklikheidsbewegings in Franssprekende Afrika. Vyftien Afrika-kolonies het tussen September 1958 en Oktober 1960 onafhanklikheid van Frankryk geëis.

Ontvangs
--------

Die film is deur koloniale owerhede deur die grootste deel van Franstalige Afrika verbied.

Richard I. Suchenski merk op dat deur die film te eindig met die (fiktiewe) selfmoord van een van die studente "...dwing Rouch die kykers om te herevalueer wat hulle sopas gesien het, en vestig die aandag beide op die onvermydelike teenwoordigheid van fiktiewe neigings binne selfs die mees onbeheerde rolprentvervaardiging situasie."

François Truffaut plaas *La Pyramide humaine* onder 'n groep films wat "ooreenstem met die 'nuwe roman' en dié wat daarna streef om sosiologiese dokumentêre of getuienisse te wees."
Die **National Association for the Advancement of White People (NAAWP)** ("Nasionale Vereniging vir die Vooruitgang van Blankes") is 'n blanke politieke organisasie in die Verenigde State wat in 1980 deur die politikus David Duke gestig is. Sy naam is ontleen aan - en parodieer ook - die *National Association for the Advancement of Colored People (NAACP)*. Die groepering is 'n voorstander van blanke separatisme, maar nie blanke oorheersing nie. Sy hoofkwartier is in Metairie, 'n voorstad van New Orleans (Louisiana).

Die NAAWP staan veral bekend vir sy opposisie teen regstellende aksie-programme, en die organisasie pleit ook vir 'n strenger handhawing van wet en orde. Dit steun onder meer die doodstraf en die sogenaamde *three strikes*-wette. Sy leuse is "Gelyke regte vir almal - besondere voorregte vir geeneen nie".

Sedert 1 Januarie 2005 verwys die NAAWP se webwerf na die organisasie as die *National Association of Working People* ("Nasionale Vereniging van Werkende Mense").

Aanhangers van die NAAWP beweer dat daar dubbele standaarde ten opsigte van die NAAWP en die NAACP gehandhaaf word. Terwyl die eersgenoemde as rassisties verwerp word, geniet die NAACP volle erkenning as 'n politieke organisasie van nie-blankes. Met die keuse van sy naam verwys die NAAWP egter ook na die NAACP as 'n suiwer rasgebaseerde organisasie.
Die Moskouse Morozowa-paleis het as Proletkult se hoofkwartier gedien
**Proletkult** is 'n Russiese afkorting van *пролетарская культура* (*proletarskaja kultura* - proletariese kultuur). Die term verwys na 'n kultuur-rewolusionêre beweging van die Russiese Oktoberrewolusie wat as 'n federasie van plaaslike kultuurverenigings en avantgarde-kunstenaars gevestig is en sy invloed veral in die visuele, literêre en die dramatiese kunste laat geld het. 

Met die destydse Petrograd as sy bakermat, het hierdie beweging tussen 1917 en 1925 pogings onderneem om 'n kultuur van die nuwe heersende proletariese klas te skep wat geensins meer aan burgerlike invloede blootgestel sou wees nie. Proletkult het hom vir die radikale verandering van bestaande kunsvorme en die skepping van 'n nuwe rewolusionêre werkersklas-estetiek beywer wat sy inspirasie in die bou van 'n nuwe industriële samelewing in 'n voorheen agterlike en agrariese Rusland gevind het.

In kennisteoretiese opsig het aanhangers van Proletkult 'n radikale standpunt-teorie ingeneem. Hul hoofteoretikus was Aleksander A. Bogdanof (1873-1923), naas ander beduidende verteenwoordigers soos Anatoli W. Loenatsjarski (1875-1933), Aleksei Gastef, Fjodor Kalinin en Michail Gerassimof. Ten opsigte van die beeldende kunste was aanvanklik die konstruktivisme rigtingwysend, terwyl musiek en literatuur veral deur die Futurisme beïnvloed is.
**HMS *Royal Scotsman*** was 'n landingskip van die Britse Koninklike Vloot wat tydens die Tweede Wêreldoorlog as troepeskip diens gedoen het. Die skip is oorspronklik as Werfnommer 964 (*Yard No. 964*) deur die skeepswerf *Harland and Wolff* in Belfast, Noord-Ierland in opdrag van die redery *Burns and Laird Lines* gebou en op 11 Maart 1936 te water gelaat. Ná sy voltooiing op 29 Mei 1936 is dit onder die naam MV *Royal Scotsman* as gekombineerde passasiers- en vragveerboot in die Ierse See op die roete tussen Belfast en Glasgow in diens gestel.

In 1967 is die skip deur die Kerk van Sciëntologie gekoop en het onder sy nuwe naam *Apollo* as vlagskip van die Kerk se religieuse orde, die Sea Org, en as die privaat woning van Kerkstigter L. Ron Hubbard en sy gesin gedien. Terwyl *Apollo* in die Middellandse See en langs die kuste van Europa en Afrika gevaar het, het dit as hoofkwartier van die Kerk van Sciëntologie gedien totdat in 1975 'n nuwe vastelandse hoofkwartier in Clearwater, Florida gevestig is.

Die skip is in 1977 aan 'n skrootonderneming verkoop en sou vervolgens nog as restaurantskip diens gedoen het. In 1984 het die *Apollo* sy laaste vaart na 'n skrootwerf in Texas onderneem nadat dit in 'n ongewone botsing met 'n vragtreinlokomotief in sy ankerplek beskadig is.
Melasse
**Melasse** (afgelei van die Latynse *melaceres* "heuningagtig" en die Franse en Spaanse *miel*, "heuning") is 'n stroopagtige, donkerbruin neweproduk, wat by die produksie van tafelsuiker uit suikerriet of suikerbeet ontstaan sodra die suiker begin kristalliseer. Melasse bevat nog sowat vyftig persent suiker en baie vitamienes en mineraalstowwe. Dit is egter ingevolge sy ander bestanddele as 'n onbewerkte produk nie geskik vir menslike verbruik nie, en sy suiker kan ook nie meer kristalliseer nie. As 'n waardevolle energiebron dien dit as veevoer vir byvoorbeeld herkouers. 

In die loop van die 16de eeu is melasse met water vermeng om dit te laat gis en uiteindelik alkohol te distilleer. Die melasse-distillaat is aanvanklik nog onsuiwer; tog slaag Facundo Bacardi daarin om met 'n meer gesofistikeerde distillasiemetode melasse van suikerriet as die basisproduk van rum te gebruik. Daarnaas word melasse gebruik vir die produksie van stroop en sojasous, as 'n soet bestanddeel van die Amerikaanse en Karibiese kookkuns en as basisproduk vir gis, glutamiensuur ('n voorproduk van die mononatriumglutamaatproduksie), sitroensuur en shisha-tabak.

Melasse dien ook as substraat vir mikroörganismes, byvoorbeeld in die farmaseutiese nywerheid vir die vervaardiging van antibiotika soos byvoorbeeld penisillien en in die biotegnologie vir die produksie van ensieme soos byvoorbeeld amilase.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* NDL: 00573258

 |
Die **National People's Ambassadors (NPA)** is 'n Suid-Afrikaanse politieke party wat in 2015 gestig is. Die party beskryf ditself as 'n "radikale, links-, anti-kapitalistiese en anti-imperialistiese beweging met 'n internasionalistiese uitkyk" en wil myne en banke nasionaliseer.

In 2016 het die algemene sekretaris, Andile Hlatshwayo, aanklagte van hoogverraad teen die Economic Freedom Fighters leier Julius Malema gelê.

Ook in 2016 het die party probeer om 'n staking in die Alfred Duma Plaaslike Munisipaliteit te organiseer, met die doel om al 36 wyke in die munisipaliteit te sluit. Die staking het nie plaasgevind nadat die NPA nie aan die wetlike vereistes voldoen het nie. 
Die party het deelgeneem aan die Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 2019.. Die party het die minste stemme bekom van al 48 partye wat aan die nasionale verkiesing deelgeneem het.

Verkiesingsresultate
--------------------

### Nasionale verkiesings

| **Verkiesing** | **Stemme** | **%** | **Setels** |
| --- | --- | --- | --- |
| 2019 | 1 979 | 0,01 | 0 |
**Vurkhyserdrywer Klaus – Die eerste werksdag** (Duits: *Staplerfahrer Klaus – Der erste Arbeitstag*) is 'n kortfilm uit die jaar 2000 oor die eerste werksdag van vurkhyserbestuurder Klaus Bersek. Die film is 'n parodie op beroepsveiligheidsfilms, in die vorm van 'n bloederige gruwelfilm. Die draaiboek en redaksie is deur Stefan Prehn en Jörg Wagner, en die hoofrol van Klaus word deur die akteur Konstantin Graudus vertolk. Die film is op 'n maatskappyperseel in Buchholz in der Nordheide geskiet en is gedeeltelik deur die filmstigting van Noordryn-Wesfale ondersteun.

Inhoud
------

Die film is in die styl van die opvoedkundige veiligheidsfilms uit die vroeë 1980's en beeld op aanskoulike wyse die gevare van verkeerde hantering van 'n vurkhyser uit. Die agtergrondstem is deur Egon Hoegen, wat bekendheid verwerf het vir sy rol in die ernstige verkeersveiligheidsreeks *Der 7. Sinn* (Die 7de Sintuig).

Die hoofkarakter is Klaus, wat pas sy vurkhyserlisensie gekry het, en wat op sy eerste werksdag 'n klomp foute maak wat lei tot grusame ongelukke.

Terwyl klassieke opvoedkundige films beserings net suggereer, gebruik hierdie film die irrasionaliteit van 'n harlekynspel sowel as 'n bloederige gruwelfilm: arms en koppe word afgesny en mense word deur die vurkhyser se vurk deurboor. Alhoewel noodlottige beserings getoon word, is alle beseerdes buiten vurkhyserdrywer Klaus, wie se kop afgesny word, en 'n pakhuiswerker wat deur 'n kettingsaag in twee gesny word, nog by hulle volle bewussyn, wat hoogs onrealisties is.

Aan die einde van die film is daar 'n verwysing na die Western-genre, wanneer die vurkhyser met die onthoofde Klaus agter die stuur, en met twee pakhuiswerkers wat nog steeds deurboor is deur die vurk van die vurkhyser, en agtervolg deur 'n kettingsaag, die sonsondergang invaar.

Ontvangs
--------

Die film het vinnig 'n kultusrolprent geword. Dit het talle toekennings gewen en is in 2001 as 'n kompetisie-inskrywing op die Cannes-rolprentfees vertoon. Sedert 2003 is dit as 'n digitaal opgeknapte weergawe in DVD-formaat met bonusmateriaal beskikbaar.

Die kortfilm word dikwels as 'n komiese onderbreking getoon tydens die opleiding van vurkhyserbestuurders. Die Akademie van DEKRA, die Duitse motorvoertuigoorsigsliggaam het in 2005 op navraag van 'n televisieredaksie bevestig dat die film nie deel van sy opleidingsprogramme uitmaak nie.
Die **Vundu** (*Heterobranchus longifilis*) is 'n varswatervis wat voorkom in die middel- tot laer gedeeltes van die Zambezirivier, die Kongorivier insluitende die Tanganjikameer, Edwardmeer en die Nylrivier. In Engels staan die vis ook bekend as *Vundu*.

Voorkoms
--------

Die vis het 'n groot kop met lang baarde wat verby die kop strek. Die vis is olyfgrys of rooibruin van kleur terwyl die kop en pens aan die onderkant wit is. Die onvolwasse visse het swart vlekke op die tweede dorsale vin. Die vis word tot 1,17 m lank en kan tot 55 kg weeg. Die Zimbabwe-hengelrekord is 50 kg en die Malawi-rekord is 29,71 kg.

Habitat en gewoontes
--------------------

Die vis leef in die hoofstroom van diep riviere of in diep poele of mere. Die vis is naglewend, vreet feitlik enigiets insluitend ongewerweldes, insekte, vis en ander gewerweldes in hul larwestadia. 

Die vis broei in die somer gedurende die reënseisoen, en die eiers en klein vissies word langs plante in vlak water aangetref. Die vis kan tot 12 jaar oud word en is die grootste varswatervis in Suider-Afrika.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

Bron
----

* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. ISBN 978-1-86872-643-1
Ligaamsproporsie
Die HAT omskryf proporsie as die verhouding tussen die onderdele van iets. Volgens die WAT is dit die gevormdheid of afmeting van iets in verhouding tot 'n ander deel of ander dele daarvan, bv. 'n gebou met eenvoudige, harmonieuse, mooi, pragtige proporsies. Die woord is van die Latynse *proportio* afkomstig, wat ‘deel’ beteken.

Proporsie verwys na balans, eweredigheid, harmonie. Dit is deel van 'n groter geheel, of hoeveelheid of getal wat deel van 'n groter geheel vorm: 'n Aanmerklike, aansienlike, beduidende, groot proporsie. Dit kan ook op persentasie en afmeting dui, bv. die mielieoes het vanjaar merkwaardige proporsies aangeneem.

Proporsie en Skaal
------------------

Proporsie is die manier waarop dinge verband hou met hoeveelheid, verhouding of grootte as ŉ geheel – die manier waarop jy jou koffie met ŉ kwart koppie melk, driekwart koppie kookwater, saam met ŉ teelepel elk koffiepoeier en suiker aanmaak. Skaal, aan die ander kant, hou hoofsaaklik verband met slegs grootte – ŉ aandete eerder as bloot ŉ versnapering. In ontwerp werk die twee beginsels saam. As alles te vergelykbaar is volgens verhouding en volgens skaal, het die oog nie ŉ interessante pad om te volg nie, aangesien dit om ŉ spasie beweeg. Aan die ander kant, as alles te verskillend is, word die pad kras of te hobbelig. Om ŉ goeie balans te vind is die ideaal.

Bronne
------

Handwoordeboek van die Afrikaanse Taal, soos by  op 5 Junie 2019 besigtig

Woordeboek van die Afrikaanse Taal, soos by  op 5 Junie 2019 besigtig
Die Tillamook-brande in Augustus 1933 in Oregon.
Vuurstorm: 1. brand, 2. stygstroom, 3. sterk rukwinde, A. vuurwolk.
’n **Vuurstorm** is ’n verwoestende brand wat so ’n hoë intensiteit bereik dat dit sy eie windstelsel opbou. Dit kom meestal in natuurlike brande voor. Hoewel die term soms gebruik word om sekere groot brande te beskryf, is die verskynsel se bepalende eienskap dat dit sy eie stormsterk winde uit alle rigtings het.

Die Swart Saterdag-brande in die Australiese deelstaat Victoria in Februarie 2009 en die Groot Peshtigo-brand in Peshtigo, in die Amerikaanse deelstaat Wisconsin in Oktober 1871 is voorbeelde van brande met die een of ander vorm van ontbranding weens ’n vuurstorm. 

Vuurstorms kan ook in stede voorkom, byvoorbeeld ná ’n groot bomaanval. Voorbeelde uit die Tweede Wêreldoorlog is Hamburg, Darmstadt, Dresden en Stalingrad, asook Hirosjima ná die atoombom.

Werking
-------

’n Vuurstorm ontstaan wanneer die hitte van die oorspronklike brand al hoe meer van die omringende lug intrek. Die stygstroom, ’n kolom stygende warm gas, neem ’n sampioenvorm aan en sterk rukwinde vorm óm die brand wat na binne gerig is. Dié winde voed die brand met bykomende lug. Omdat die rukwinde na binne gerig is, keer dit dikwels dat die brand oor ’n baie groot gebied versprei, maar dit kan ook gebeur dat die geweldige ontbranding die rukwinde rond en bont van rigting laat verander. Die geweldige hitte van ’n vuurstorm kan ook vlambare materiaal in die omtrek laat vlamvat of insuig, en die brand só laat versprei.
'n Imam lees Koranverse na die Isja' (naggebede) in die Mogolryk, 1795
*Krim-Tataarse imams gee onderrig in die Koran*, litografie deur Carlo Bossoli, 1856
*Biddende Moslems in Kaïro*, skildery deur Jean-Léon Gérôme, 1865
**Imam** (Arabies: إمام, *imām*; meervoud: أئمة, *aʼimmah*) of **imaam** is 'n Arabiese term met verskeie betekenisse. In die Koran verwys dié term na 'n "model", "leiding" of "leier". In die tradisionele Islamitiese staatsteorie van die Sjia verwys die term na die godsdienstig-politieke leier (as 'n geestelike hoof) van die Islamitiese gemeenskap en opvolger van die profeet Mohammed (*Ahl al-Bayt*). Daarbenewens word die gebedleier tydens die Vrydaggebed in die moskee (as 'n priester of hoof van die kultus) imam genoem, veral onder Soennitiese Moslems. Laastens word die term as 'n eretitel vir belangrike Islamitiese geleerdes en persone gebruik.

In die Soennitiese tradisie word elke dag se vyf Salatgebede, wat op elke plek verrig kan word, deur 'n imam gelei. Indien twee of meer mense 'n gebed verrig, word die teks en bewegings deur die imam voorgegee en die ander gelowiges volg sy voorbeeld. Vir die Vrydaggebed, wat net in 'n moskee kan plaasvind, word 'n imam benoem, wat dié gebed sal lei.

Volgens die Twaalfer-Sjiisme en die Ismailisme het Allah twaalf imams as perfekte voorbeelde vir die gelowiges gekies wat die hele mensdom in alle aspekte van die lewe sal lei. Die laaste en twaalfde imam is die verborge Mohammed al-Mahdi wat saam met Isa (Jesus van Nasaret) sal terugkeer om die aarde van die Antichris (*al-Masih ad-Dadjdjal*) te bevry.

Sien ook
--------

* Pastoor, Christelike eweknie
* Priester, eweknie van verskeie godsdienste
* Rabbyn, Joodse eweknie
Die **vuurpylsuikerbos** (*Protea rupestris*) is 'n blomdraende boom wat aan die bekende Protea genus behoort. Die plant kom in Angola, Demokratiese Republiek die Kongo, Malawi, Mosambiek, Tanzanië en Zambië voor. Die boom het min takke en word 10 m hoog. Dit blom van Mei tot Desember.

'n Brand vernietig die boom maar die sade oorleef. Die saad word 9-12 maande vrygelaat nadat dit geblom het en deur die wind versprei. Die plant is eenslagtig. Bestuiwing vind plaas deur die werking van voëls. Die plant groei in woudland en bergagtige graslande op hoogtes van 1 200 – 1 950 m.

In Engels staan dit as die *Rocket Sugarbush* bekend.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome
* Lys van proteaspesies

Bronne
------

* Protea Atlas
* Malawi Flora
* Mosambiek Flora
* Plants of the World Online

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q15584425
* APDB: 82817
* GBIF: 5636721
* iNaturalist: 596493
* IPNI: 706103-1
* Plant List: kew-2566780
* Tropicos: 26500917

 |