**Edward VIII** (Edward Albert Christian George Andrew Patrick David; later die **Hertog van Windsor**; 23 Junie 1894 – 28 Mei 1972) was koning van die Verenigde Koninkryk en Noord-Ierland en die Britse dominiums asook Keiser van Indië van 20 Januarie 1936, ná die dood van sy pa, George V, tot met sy abdikasie op 11 Desember 1936. Hy was die tweede monarg van die Huis van Windsor nadat sy pa die naam in 1917 verander het van Sakse-Koburg en Gotha.

Voor hy die troon bestyg het, het hy die volgende titels gehad: prins Edward van York, prins Edward van Cornwall en York, die Hertog van Cornwallis, die Hertog van Rothesay en die Prins van Wallis. As jong man het hy in die Eerste Wêreldoorlog diens gedoen en verskeie oorsese besoeke namens sy pa onderneem. Hy is verbind met ’n reeks ouer, getroude vroue.

Slegs maande nadat hy koning geword het, het Edward ’n grondwetlike krisis veroorsaak toe hy die Amerikaanse geskeide vrou Wallis Simpson om haar hand gevra het. Hoewel hy wetlik met haar kon getrou het en koning gebly het, was die premiers van sy onderskeie ryke gekant teen die huwelik; hulle het gemeen Wallis sou nooit as koningin aanvaar word nie. Edward het geweet die regering van die Britse premier, Stanley Baldwin, sou bedank as hy met die huwelik voortgaan en dit sou die koning betrek het by ’n algemene verkiesing en so sy reputasie as polities neutrale monarg skaad. Hy het verkies om te abdikeer. Hy was die enigste koning van Brittanje en al sy ryke wat vrywillig van die troon afstand gedoen het.

Ná sy abdikasie het hy die titel "prins Edward" teruggeneem. Hy het ook die titel Hertog van Windsor gekry.

Vroeë lewe
----------

Edward van Wallis, afgeneem deur sy ouma, koningin Alexandra.
Edward VIII is op 23 Junie 1894 in Richmond, Engeland gebore. Hy was die oudste seun van die Hertog van York, later koning George V, en die Hertogin van York, voorheen prinses Victoria Mary van Teck. Sy pa was die tweede oudste seun van die Prins van Wallis, later koning Edward VII.

Edward is tuis opgevoed. Ná die dood van koningin Victoria in 1901 het sy ouers nege maande lank deur die Britse Ryk gereis. Jong Edward en sy broers en susters het tuis gebly by hul oupa en ouma Edward VII en koningin Alexandra. Toe sy ouers terugkeer, is Edward in die sorg van twee mans, Frederick Finch en Henry Hansell, geplaas wat die kinders vir die res van hul kinderdae grootgemaak het.

Op 13-jarige ouderdom is Edward toegelaat tot die Osborne-vlootkollege, maar hy het dit nie geniet nie. Ná twee jaar is hy na die Koninklike Vlootkollege by Dartmouth. Ná die dood van koning Edward VII in 1910 het hy egter die Prins van Wallis geword en die voorbereidings vir sy toekomstige rol as koning het in alle erns begin. Hy is na Magdalen-kollege, Oxford, gestuur. Volgens die skrywer John Parker was hy heeltemal onvoorbereid; hy is eindelik by Oxford weg sonder enige akademiese toekennings.

Regdeur die 1920's het Edward sy pa as Prins van Wallis op talle besoeke verteenwoordig, tuis en oorsee. Hy het veral daarvan gehou om arm dele van die land te besoek. Hy was aantreklik en dit, saam met sy rang en ongetroude status, het hom byna die gewildheid van ’n rolprentster besorg. Hy was op ’n tyd die mees gefotografeerde beroemde en het die toon aangegee in mansmodes.

Romanse
-------

In 1930 het koning George V vir sy seun ’n huis gegee: Fort Belvedere, naby Sunningdale, Engeland. Daar het hy verhoudings met verskeie getroude vroue gehad, onder andere die half-Britse, half-Amerikaanse tekstielerfgenaam Freda Dudley Ward, die Amerikaanse aktrise Mildred Harris en lady Furness (gebore Thelma Morgan). Laasgenoemde het die prins voorgestel aan Wallis Simpson (voorheen Wallis Spencer; gebore Bessie Wallis Warfield). Mev. Simpson was toe geskei van haar eerste man en weer getroud.

Koning George was teleurgesteld in Edward en het glo gesê hy sal homself ruïneer binne twaalf maande ná sy (George se) dood. Hy het verder gesê hy hoop Edward sal nooit kinders hê nie en dat niks sal tussen sy tweede oudste seun, Albert ("Bertie"), en sy kleindogter Elizabeth ("Lilibet") en die troon kom nie.

Bewind
------

Koning George V sterf op 20 Januarie 1936 en Edward bestyg die troon as koning Edward VIII. Sy onortodokse optrede op talle terreine het tot omstredenheid gelei. Teen Oktober was dit duidelik dat die koning beplan om met mev. Simpson te trou, veral toe ’n skeisaak tussen haar en haar tweede man aanhangig gemaak is. Nadat verskeie opsies oorweeg is, soos dat Edward aanbly as koning maar mev. Simpson nie koningin word nie, of dat hy ongetroud bly, het die koning geabdikeer. Sy broer George VI het hom opgevolg. Hy het Edward die titel Hertog van Windsor gegee.

Hertog van Windsor
------------------

Die Windsors by pres. Richard Nixon.
Die hertog en mev. Simpson is op 3 Junie 1937 op ’n private seremonie in Frankryk getroud. Edward het gedink hy sou na Engeland kon terugkeer ná ’n jaar of twee van bannelingskap in Frankryk, maar sy broer het gedreig om sy toelae te staak as hy ooit sonder ’n uitnodiging na Engeland sou terugkeer.

Op 28 Mei 1972 is die hertog in sy huis in Frankryk dood aan keelkanker. Sy liggaam is na Brittanje vervoer en hy is begrawe in die koninklike begraafplaas agter die mausoleum van koningin Victoria en prins Albert by Frogmore. Die hertogin het tydens haar besoek in Buckingham-paleis gebly. Sy is 14 jaar later dood en is langs haar man begrawe as "Wallis, Hertogin van Windsor".

Stamboom
--------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Prins Albert van Sakse-Koburg en Gotha |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Edward VII van die Verenigde Koninkryk |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Victoria van die Verenigde Koninkryk |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | George V van die Verenigde Koninkryk |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Christiaan IX van Denemarke |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Prinses Alexandra van Denemarke |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Louise van Hesse-Kassel |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   |  **Edward VIII**  |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Hertog Duke Alexander van Württemberg |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Francis, Hertog van Teck |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Gravin Claudine Rhédey von Kis-Rhéde |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Prinses Victoria Mary van Teck |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Prins Adolphus, Hertog van Cambridge |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Prinses Mary Adelaide van Cambridge |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Prinses Augusta van Hesse-Kassel |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|

Bronne
------

* Edward, Duke of Windsor (1951). *A King's Story*. Londen: Cassell and Co.
* Godfrey, Rupert (editor) (1998). *Letters From a Prince: Edward to Mrs Freda Dudley Ward 1918–1921*. Little, Brown & Co. ISBN 0-7515-2590-1.
* Wallis, Duchess of Windsor (1956). *The Heart has its Reasons: The Memoirs of the Duchess of Windsor*. New York: Houghton Mifflin.
* Williams, Susan (2003). *The historical significance of the Abdication files*. Dokumentekantoor, London. URL besoek op 2007-02-13.