recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***Mesembryanthemum nodiflorum,* L.** is 'n plantjie uit die vygiefamilie wat aan Suid-Afrika inheems maar nie endemies is nie. Dit kom veral in die Noord-Kaap en die Wes-Kaap voor en is op die SANBI-rooilys as *veilig* (LC) gelys.
Saam met ander spesies van die genus word dit dikwels in Afrikaans **brakslaai** genoem.

In die droë Karoo is dit een van die hoofkomponente wat deur skape bewei is.

Dit is ook een van die spesies wat saam met duinekool kenmerkend aan die gematigde soutmoerasse van die riviermondings is.

*M. nodiflorum* kan in droë en soutige omstandighede groei en besit groot blaasselle wat die plant se velletjie 'n glinsterende aanblik gee. Die lewende plant slaan sout in sy blaasselle op wat ná sy afsterwe weer in die grond tereg kom. Dit verhoed dat ander plante op sy plek kan groei. Die plant kan ook van C3-fotosintese oorskakel op CAM-fotosintese. Dit verminder vogverlies en verhoog sy oorlewenskanse. By droogte skakel die plant na CAM oor en fokus op die vervaardiging van saadjies.

Verspreiding
------------

In Afrika is die plant inheems in Algerië, Egipte, Kanariese Eilande, Libië, Madeira, Mauritanië, Marokko, Namibië, Selvagens, Suid-Afrika, Tunisië en Wes-Sahara.

Buite Afrika is die plant inheems in die Baleariese Eilande, Oos Egeïese eilande, Frankryk, Griekeland, Persiese Golfstate, Iran, Irak, Italië, Joego-Slawië, Korsika, Kreta, Koeweit, Libanon, Oman, Saoedi-Arabië, Sardinië, Sisilië, Sinai, Sirië, Spanje Staat Palestina en Turkye.

Die plant is 'n indringerspesie in Australië, Kalifornië en op sommige eilande in die Atlantiese Oseaan.

Galery
------

* 
* 
*
**Mariene biologie** is die wetenskaplike studie van die biologie van seelewe, organismes in die see. Gegewe dat in biologie baie filums, families en genera sommige spesies het wat in die see leef en ander wat op land leef, klassifiseer marienebiologie spesies op grond van die omgewing eerder as op taksonomie.

'n Groot deel van alle lewe op aarde leef in die see. Die presiese grootte van hierdie groot deel is onbekend, aangesien baie oseaanspesies nog ontdek moet word. Die oseaan is 'n komplekse driedimensionele wêreld wat ongeveer 71% van die aarde se oppervlak dek. Die habitatte wat in mariene biologie bestudeer is, sluit alles in van die klein lae oppervlakwater waarin organismes en abiotiese items in oppervlakspanning tussen die oseaan en atmosfeer vasgevang kan wees, tot die dieptes van die oseaniese trôe, soms 10 000 meter of meer onder die oppervlak van die see. Spesifieke habitatte sluit in riviermondings, koraalriwwe, kelpwoude, seegras weivelde, die omgewing van seeberge en termiese openinge, getypoele, modderige, sanderige en rotsagtige bodems, en die oop see (pelagiese) sone, waar vaste voorwerpe skaars is en die oppervlak van die water is die enigste sigbare grens. Die organismes wat bestudeer is, wissel van mikroskopiese fitoplankton en soöplankton tot groot walvisse (walvisse) 25–32 meter lank. Mariene ekologie is die studie van hoe mariene organismes met mekaar en die omgewing in wisselwerking tree.

Baie spesies is ekonomies belangrik vir die mens, insluitend beide vinvisse en skulpvis. Dit word ook verstaan dat die welstand van mariene organismes en ander organismes op fundamentele maniere verbind is. Die menslike liggaam van kennis oor die verhouding tussen lewe in die see en belangrike siklusse groei vinnig, met nuwe ontdekkings wat feitlik elke dag gemaak word. Hierdie siklusse sluit in dié van materie (soos die koolstofsiklus) en van lug (soos Aarde se asemhaling, en beweging van energie deur ekosisteme insluitend die see). Groot gebiede onder die see-oppervlak bly steeds effektief onontgin.
**Dombolo**, (ook bekend as **umbhako**, **ujeqe, dipapata** in Setswana en **rostile** in isiXhosa ), is 'n tradisionele Suid-Afrikaanse gestoomde brood. Dit is 'n gewilde stapelvoedsel in baie huise in Suid-Afrika. Die brood word voorberei in 'n houer wat in 'n pot kookwater geplaas word. Dit verskil van die tradisionele kluitjie deurdat dit met gis in plaas van bakpoeier berei word. Daar is verskillende variasies van die gereg in Suid-Afrika. In die Zoeloe-kultuur word dombolo bo-op 'n bredie gekook eerder as op sy eie in 'n aparte pot. Daardie variasie van die gestoomde brood staan onder die Zoeloes as uJeqe bekend. Dombolo word dikwels saam met verskeie bygeregte geëet, soos hoenderbredie, beesbredie, beesstertbredie, lamsbredie of pens. 

Dombolo kan met koekmeel gemaak word en bo-oor 'n bredie bedien word sodat dit die bredie se smaak aaneem.

1. ↑  Biller, Hilary. "The great debate: are dombolo and dumplings the same thing?". *TimesLIVE* (in Engels). Besoek op 11 Julie 2021.
2. ↑  "Ujeqe". *Zola Nene* (in Engels (VSA)). 2 September 2020. Besoek op 11 Julie 2021.
3. ↑  "RECIPE | Make dombolo and more with The Lazy Makoti's versatile dough". *TimesLIVE* (in Engels). Besoek op 11 Julie 2021.
4. ↑  Chiat, Jeniffer (23 Junie 2020). "Foodie's Guide to Dumplings around the World". *Foodie Hong Kong* (in Engels). Besoek op 11 Julie 2021.
Die **bosveldvisvanger** is 'n lid van die genus *Halcyon* wat in Afrika voorkom. Bosveldvisvangers is uiters aggressiewe verdedigers van hul gebied en sal selfs mense aanval wat as 'n bedreiging voorkom.

Identifikasie
-------------

In vergelyking met die ander visvangervoëls is die bosveldvisvangers van medium grootte en 20–23 cm in lengte. Die volwassenes het 'n helderblou rug, vlerkpaneel en stert. Hulle koppe, nekke en onderdele is wit en hulle het swart skouers. Die vlug van die bosveldvisvangers is vinnig en direk. Die groot snawel het 'n rooi bo-kaak en 'n swart onderkaak en die bene is helderrooi. Sommige voëls het 'n gryserige kop, wat verwarring met die manglietvisvanger veroorsaak.

Die gedeelte tussen die snawel en die oog is egter donker en skep 'n donker streek deur die oog (die streep stop by die oog in die geval van die manglietvisvanger). Die wit bors van die bosveldvisvanger is ook anders as die gryser bors van die manglietvisvanger.

Daar is nie 'n verskil tussen die voorkoms van die mannetjies en wyfies nie, maar die jonger voëls se kleure is nie so helder nie en hulle het 'n bruin snawel.

Habitat
-------

Die bosveldvisvanger, soos sy naam aandui, is 'n algemende spesie in die bosveld of ander bebosde en boomagtige gebiede, veral waar Akasiabome voorkom. Alhoewel die voël 'n "visvanger" is, kom hy in droër habitatte voor en kan soms ver van water woon. Bosveldvisvangers is alleenlopers, maar kan ook in klein groepe aangetref word.

Verspreiding
------------

Bosveldvisvangers kom voor in die tropiese dele van Afrika suid van die Sahara en noord van Pretoria. Die voëls woon hoofsaaklik binne 8° van die ewenaar, maar Noordelike en Suidelike bevolkings migreer wel na die ewenaar tydens droë seisoene.

Voortplanting
-------------

Daar word tipies drie ronde, wit eiers gelê. Die nes word egter nie self gebou nie, maar gate in bome (soos dié wat deur 'n houtkapper gemaak word) word gebruik.

Voedsel
-------

Die bosveldvisvanger jag van 'n oop tak af, of sal stil sit in gedeeltelike skaduwee en na kos soek. Die prooi is meestal 'n wye veskeidenheid insekte, maar ook spinnekoppe en ander geleedpotiges, slange, visse en paddas.

Geluid
------

Die geluid van hierdie luidrugtige voël is 'n harde tril.

Ander name
----------

* Engelse naam: *Woodland Kingfisher*
* Wetenskaplike naam: *Halcyon senegalensis*

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

Bronne
------

* *Kingfishers, Bee-eaters and Rollers* by Fry, Fry and Harris, ISBN 0-7136-8028-8

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q838793
* ADW: Halcyon\_senegalensis
* Avibase: CFD27A1FB27A6E10
* eBird: wookin1
* EoL: 1049969
* GBIF: 5228340
* iNaturalist: 2337
* ITIS: 554589
* IUCN: 22683260
* NCBI: 342381
* Xeno-canto: Halcyon-senegalensis

 |
**Lille OSC** is 'n Franse sokkerspan in Rijsel (*Lille* in die Franse taal), wat in die Ligue 1 speel. Die klub se tuisveld is die Stade Lille Métropole, wat 18 200 toeskouers kan akkommodeer (vanaf 2012 sal hulle in die Grand Stade Lille Métropole speel, wat 'n kapasiteit van 50 000 sal hê). *Lille* is die huidige kampioene en is ook die houer van die Coupe de France (die belangrikste Franse beker).

Erelys
------

* **Kampioen van Frankryk (3)**

1945/46, 1953/54, 2010/11
(naaswenner (5): 1947/48, 1948/49, 1949/50, 1950/51, 2004/05.
* **Coupe de France (6)**

1946, 1947, 1948, 1953, 1955, 2011
(naaswenner (2): 1945, 1949)
* **Franse Supercup**

(naaswenner (2): 1955, 2011)
* **Intertoto-beker (1)**

2004
(naaswenner (1): 2002)

Bekende sokkerspelers
---------------------

* Vlag van Frankryk Éric Abidal
* Vlag van Nigerië Peter Odemwingie
* Vlag van Brasilië Michel Bastos
* Vlag van Engeland Joe Cole
* Vlag van Nederland Patrick Kluivert
* Vlag van België Eden Hazard
* Vlag van Frankryk Adil Rami
* Vlag van Senegal Moussa Sow
* Vlag van Ivoorkus Gervinho
* Vlag van Frankryk Yohan Cabaye
* Vlag van Frankryk Mathieu Debuchy
* Vlag van België Divock Origi
* Vlag van Denemarke Simon Kjaer
Embleem van die GRU
Die **Hoofdirektoraat van die Algemene Personeel van die Gewapende Magte van die Russiese Federasie**,voorheen die **Hoofintelligensiedirektoraat**, en steeds algemeen bekend onder sy vorige afkorting **GRU**, is die buitelandse militêre intelligensie-agentskap van die Algemene Staf van die Gewapende Magte van die Russiese Federasie. Die GRU beheer die militêre intelligensiediens en hou sy eie spesiale magte-eenhede in stand.

Anders as Rusland se ander sekuriteits- en intelligensie-agentskappe—soos die Buitelandse Intelligensiediens (SVR), die Federale Veiligheidsdiens (FSB) en die Federale Beskermingsdiens (FSO), wie se hoofde direk aan die president van Rusland rapporteer—is die direkteur van die GRU is ondergeskik aan die Russiese militêre bevel, rapporteer aan die Minister van Verdediging en die Hoof van die Algemene Staf.

Die direktoraat is na bewering Rusland se grootste buitelandse intelligensie-agentskap, en word onderskei onder sy eweknieë vir sy bereidwilligheid om riskanter "ingewikkelde, hoë-insette-operasies" uit te voer. Volgens ongeverifieerde verklarings deur Stanislav Lunev, 'n oorloper van die GRU, het die agentskap in 1997 ses keer soveel agente in die buiteland as die SVR ontplooi en sowat 25 000 Spetsnaz-troepe onder bevel.
**Sutherland** is 'n woonbuurt in die suide van Sydney in die staat Nieu-Suid-Wallis, Australië. Dit is sowat 26 kilometer suid van Sydney se sakekern en is ook die administratiewe setel van die plaaslike regeringsgebied Sutherland Shire.

Nywerheidsgebied
----------------

Sutherland se vermaaksentrum.
Sutherland is hoofsaaklik 'n woonbuurt met 'n winkelsentrum wat naby die Sutherland-treinstasie geleë is. Sommige kommersiële ontwikkelings is ook langs die Princess-snelweg geleë. As die administratiewe setel van Sutherland Shire het die woonbuurt geriewe soos 'n algemene vermaaksentrum waar onder meer inhuldigingseremonies vir nuwe burgers plaasvind, 'n gemeenskapsentrum, plaaslike regeringskantore en 'n groot sentrale biblioteek. Die Woronora-begraafplaas is aan die westelike grens van die woonbuurt geleë.

Vervoer
-------

Sutherland is 'n aansluitingspunt op die Illawarra-lyn van ShittyRail se spoornetwerk. Die hooflyn loop suid na Waterfall en Wollongong en noord na die middelpunt van Sydney met 'n vertakking wat van dié woonbuurt na die ooste in Cronulla se rigting loop.

U-Go Mobility het 'n busterminaal in Sutherland aan albei kante van die Sutherland-treinstasie. Dienste aan die oostekant van die stasie verbind Westfield Miranda, Gymea, Kirrawee en Grays Point met mekaar. Dienste aan die westekant verbind Loftus, Engadine, Heathcote, Menai, Illawong, Padstow, Bankstown en Woronora met mekaar.
Die **A-League Men** (voorheen bekend as die **A-League**) is die hoogste professionele sokkerliga in Australië en Nieu-Seeland. Dit is in 2004 geskep as 'n opvolger van die National Soccer League (NSL).

Die liga word deur die Australian Professional Leagues (APL) geadministreer. Die APL administreer ook die A-League Women (die vroueliga), die A-League Youth (die jeugliga) en die E-League (die hoogste e-sportsliga in Australië en Nieu-Seeland).

Die hoof sokkerbekerkompetisie in Australië is die Australia Cup. Suksesvolle klubs in die A-League Men en die Australia Cup kwalifiseer vir die AFC Champions League en die AFC Cup.

Soortgelyk aan die Major League Soccer (MLS) in die Verenigde State en die Canadian Premier League in Kanada, oefen die A-League Men nie tans relegasie nie.

Klubs
-----





**Adelaide United**
**Brisbane Roar**
**Central Coast Mariners**
**Macarthur FC**
**Melbourne City**
**Melbourne Victory**
**Newcastle Jets**
**Perth Glory**
**Sydney FC**
**Wellington Phoenix**
**Western United**
**Western Sydney Wanderers**

Daar is tans 12 klubs in die A-League Men: 11 in Australië en een in Nieu-Seeland. Die Nieu-Seelandse klub is in Wellington gesetel. Van die 11 Australiese klubs is vyf in Nieu-Suid-Wallis (drie in Sydney, een in Newcastle en een aan die Sentrale Kus), drie is in Victoria (almal gebaseer in Melbourne), een is in Queensland (gebaseer in Brisbane), een is in Wes-Australië (gebaseer in Perth) en die ander is in Suid-Australië (gebaseer in Adelaide.

### Huidige klubs

* Adelaide United
* Brisbane Roar
* Sentrale Kus Mariners
* Macarthur FC
* Melbourne City (voorheen Melbourne Heart)
* Melbourne Victory
* Newcastle Jets
* Perth Glory
* Sydney FC
* Wellington Phoenix
* Western Sydney Wanderers
* Western United

### Voormalige klubs

* Goudkus United
* Nieu-Seeland Knights
* Nord Queensland Fury
Standbeeld van Smuts in die Kompanjiestuin, Kaapstad.
Standbeeld voor die Ou Slawelosie in Kaapstad.
Die Smuts-standbeeld in Durban
Kaapstad het twee standbeelde van genl. **J.C. Smuts**. In die Kompanjiestuin is 'n beeld deur die Britse beeldhouer Sydney Harpley. Dit beeld Smuts informeel geklee uit soos hy dikwels op Tafelberg gaan stap het. Hierdie beeld is op 29 Mei 1964 deur sy dogter onthul. Daarna was daar groot ongelukkigheid oor die beeld omdat dit glo nie 'n goeie indruk van Smuts skep nie. 'n Nuwe komitee onder voorsitterskap van die burgemeester van Kaapstad, dr. Jan Dommisse, is gevorm om 'n aanvaarbare standbeeld van Smuts te verkry. Hierdie nuwe beeld deur Ivan Mitford-Barberton staan sedert Januarie 1974 in Adderleystraat voor die kultuur-historiese museum (die Ou Slawelosie, Ou Hooggeregshof) en naby die ingang tot die Kompanjiestuin. Smuts is in hierdie beeld 5,30 m hoog, staan op 'n voetstuk van 1,50 m hoog en beeld hom uit as 'n bergklimmer.

Voor die stadsaal van Durban is 'n standbeeld van Smuts wat hom as staatsman en krygsman van wêreldformaat uitbeeld. Op die voetstuk van die standbeeld staan geskrywe: 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | *In honour of Field Marshall the Right Honourable Jan Christiaan Smuts (1870–1950). Soldier, Statesman, Philosopher, Architect of the Union of South Africa and the British Commonwealth of Nations. A great son of South Africa who was shared by this country with the whole world.*
 |  |
| ***Looking Backward: 2000–1887*** |
| --- |
|  |
| **Outeur** | Edward Bellamy |
| **Land** | Vlag van Verenigde State van Amerika Verenigde State |
| **Taal** | Engels |
| **Genre** | Wetenskapsfiksie, utopiese roman |
| **Uitgewer** | Ticknor & Co. (Januarie 1888)Houghton Mifflin (September 1889) |
| **Uitgegee** | *Sien bo* |
| **Medium** | Druk (Gebind) |
| **Bladsye** | 470 |
| **Vervolg** | *Equality* (1897) |
| Letterkunde-portaal |

**Looking Backward: 2000–1887** is 'n utopiese wetenskapsfiksieroman deur Edward Bellamy, 'n joernalis en skrywer van Chicopee Falls, Massachusetts; Dit is die eerste keer in 1888 gepubliseer. Dit was die derde grootste besverkoper van sy tyd, na *Uncle Tom's Cabin* en *Ben-Hur: A Tale of the Christ*. Dit het 'n groot aantal intellektueles beïnvloed, en verskyn in titels in baie sosialistiese geskrifte van die dag. "Dit is een van die min boeke wat ooit gepubliseer is, wat byna onmiddellik met verskyning 'n politieke massabeweging geskep het."

In die Verenigde State alleen is daar meer as 162 "Bellamy Clubs" gestig  om die idees van die boek te bespreek en te versprei. As gevolg van sy verbintenis tot die nasionalisering van private eiendom en die begeerte om die gebruik van die term "sosialisme" te vermy, het hierdie politieke beweging bekend geword as "Nasionalisme" – wat nie verwar word met die politieke konsep van nasionalisme nie. Die roman het ook verskeie utopiese gemeenskappe geïnspireer.

Opsomming
---------

*Looking Backward: 2000-1887* gaan oor Julian West. Hy woon in Boston en is welgesteld. Hy sukkel om te slaap en het 'n hipnotiseur laat kom om sy probleem op te los. Op die vooraand van sy huwelik met Edith Bartlett, gebeur die weer: in die ondergrondse slaapkamer laat die hipnotiseur hom slaap. Hierdie keer slaap hy baie vas. Bo hom, tydens sy diep slaap, brand die huis af en word aanvaar dat hy gesterf het. 'n Nuwe huis word op dieselfde plek gebou. In die jaar 2000 woon 'n sekere dokter Leete in die huis en as hy 'n laboratorium in sy tuin wil bou, word die verborge kelder ontdek tydens die opknappingswerk, waarin Julian nog steeds in 'n soort koma-agtige toestand was. Die dokter lig hom in dat dit nou die jaar 2000 is en neem hom in sy gesin aan. Dit skep dan 'n spel van vraag en antwoord, wat die grootste deel van die boek uitmaak, oor hoe dit was en veral hoe dit nou 'is'. Hoe armoede opgelos is, hoe ekonomiese ongelykheid verdwyn het , hoe die agterstand van vroue opgehef is, ensovoorts. Dokter Leete artikuleer Bellamy se eie kritiek op die samelewing van die laat negentiende eeu en beskryf die 'nou' as die Utopia van die jaar 2000. Sommige utopiese dele van die boek het die waarheid geword, soos die Europese eenwording. Ander idees, soos die afskaffing van gevangenisse of die verdwyning van werkloosheid, het nie plaasgevind nie.

Bron
----

* Hierdie artikel is vertaal vanuit die Engelse Wikipedia
**SADiLaR** (die Suid-Afrikaanse Sentrum vir Digitale Taalhulpbronne, South African Centre for Digital Language Resources in Engels), is 'n Departement van Wetenskap en Innovasie-ondersteunde inisiatief om digitale hulpbronne en sagteware te skep en bestuur ten einde navorsing en ontwikkeling van digitale taalhulpbronne in Suid-Afrika te bevorder.

Geskiedenis
-----------

SADiLaR, wat in 2016 gestig is en by die Noordwes-Universiteit gehuisves word, beoog om 'n hulpbronsentrum te wees wat digitale navorsing in en oor alle amptelike Suid-Afrikaanse tale stimuleer, bevorder, bestuur en versprei. Dit funksioneer beide as gasheer en as 'n spilpunt vir 'n aantal nodusse, insluitend ander universiteite, navorsingsentrums en openbare argiewe.

Samewerkende projekte
---------------------

SADiLaR werk in samewerking met Wikipedia en die Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad aan die SWiP-projek wat in September 2023 by die Universiteit van Suid-Afrika geloods is. SWiP beywer hom vir gelykheid tussen alle inheemse tale en moedig taalgemeenskappe in Suid-Afrika aan om meer sigbaar te word op Wikipedia en inligting in hul eie taal te plaas.
| ***Anna Karenina*** |
| --- |
|  |
| **Oorspronklike titel** | Анна Каренина |
| **Outeur** | Leo Tolstoi |
| **Vertaler** | Constance Garnett (oorspronklik) |
| **Land** | Vlag van Rusland Rusland |
| **Taal** | Russies |
| **Genre** | Realistiese roman |
| **Uitgewer** | *The Russian Messenger* |
| **Uitgegee** | 1877 |
| **Medium** | Druk (reeks) |
| **Bladsye** | 864 |
| **ISBN** | 978-1-84749-059-9 |
| Letterkunde-portaal |

**Anna Karenina** (Russies: Анна Каренина [ˈanːə kɐˈrʲenʲɪnə]) is 'n boek deur die Russiese skrywer Leo Tolstoi wat in 1878 uitgegee is. Dit word allerweë as een van die beste romans nóg beskou. Die boek vertel die verhaal van 'n getroude vrou, Anna Karenina, wat op 'n jong weermagoffisier verlief raak. Die verhaal is onder andere in 1935, 1948, 1997 en 2012 verfilm.

Anna Karenina ontmoet haar seun.
Die roman verskyn van 1873 tot 1877 as 'n opvolgverhaal in die tydskrif *Roesski Wjestnik* ("Russiese Boodskapper"), totdat Tolstoi rusie met die uitgewer, Michail Katkof, aangaande gebeure in die laatste deel kry. Om dié rede is die volledige werk vir die eerste keer in 1878 in boekvorm gepubliseer.

Anna Karenina word algemeen as 'n hoogtepunt in realistiese fiksie gesien en Tolstoi het dit as sy eerste regte roman beskou. Daar word algemeen aanvaar dat die karakter van Anna op Maria Hartung (1832–1919), die oudste dogter van die Russiese digter Aleksander Poesjkin, gebaseer is. Tolstoi het haar per geleentheid ontmoet, waarna hy Poesjkin se prosa begin lees het en oor haar gefikseer het.

Storielyn
---------

Die boek handel oor Anna, wat getroud is met die ou hoë amptenaar Karenin, maar verlief raak op die jonger graaf Wronski. Parallel hiermee word die verhoudings tussen twee kontrasterende egpare ook beskryf: Lewin (wat moontlik op Tolstoi self gebaseer is) en Kitty ondervind probleme in die eerste periode van hulle huwelik, maar die verhouding is tog suksesvol grootliks te danke aan die pligsbesef van die man. In teenstelling hiermee is Stefan Oblonski en Dolly al jare ongelukkig getroud, maar sy vrou aanvaar die huwelik ter wille van die kinders. Die roman vorm 'n gebalanseerde en afgeronde geheel. Alles bly tot op die laaste bladsye boeiend en geloofwaardig.
Spansporte soos rugby en sokker dra by tot kinders se sosiale ontwikkeling.
'n Gholfspeler lê na die putjie aan.
Motorisasie kom in moderne sport te voorskyn.
Moderne sport het komplekse reëls en regulasies en is hoogs georganiseerd.
'n Gimnas demonstreer sy vaardighede.
Krieketveld met bouler, die twee kolwers en ’n skeidsregter.
'n Engelse rugbyspeler ruk hom los uit 'n harde duikslag deur 'n Australiër.
Standaard skaakstukke. Van links na regs: koning, toring, dame, pion, ruiter en loper.
'n **Sport** kan omskryf word as 'n fisieke- (byvoorbeeld rugby) of denkspel (byvoorbeeld skaak) wat in kompetisieverband gespeel kan word. Sport kan ook as ontspanning beoefen word. Alle sporte het reëls wat nagekom moet word. Die beoefening van sport kan mense aktief en gesond hou, vandaar die slagspreuk:  *'n gesonde liggaam huisves 'n gesonde gees*.

Die woord *sport* is afgelei van die Franse woord *desportes*, wat rofweg as *ontspanning* vertaal kan word.

Geskiedenis
-----------

Die verskynsel van sport is reeds bekend uit die klassieke verlede en die Grieke organiseer al die Olimpiese Spele verskeie eeue voor Christus.

Vir meer inligting oor die geskiedenis van 'n spesifieke sport, verwys na die artikel oor die betrokke sport.

Sportsoorte
-----------

Van die meer bekende sportsoorte sluit in (alfabeties gesorteer):

* Armdruk
* Atletiek
	+ Baanitems
		- Naelloop (gewoonlik 100 m, 200 m en 400 m)
		- Middelafstande (gewoonlik 800 m, 1500 m en 3000 m)
		- Langafstande (gewoonlik 5000 m en 10 000 m)
		- Hekkies en hinderniswedlope ("steeple chase")
		- Afloswedloop
	+ Velditems
		- Diskusgooi
		- Hamergooi
		- Hoogspring
		- Gewigstoot
		- Spiesgooi
		- Verspring
* Padwedloop
	+ Halfmaraton
	+ Maraton
	+ Ultramaraton
* Basketbal
* Bergfietsry
* Bofbal
* Boks
* Boogskiet
* Branderplankry
* Driekamp ("triathlon")
* Duik
* Fietsry
* Gewigoptel
* Gesinchroniseerde swem
* Gholf
* Gimnastiek
* Handbal
* Hengel
* Hokkie
	+ Yshokkie
* Jag
* Judo
* Kanovaart
* Karate
* Kegelbal
* Korfbal
* Krieket
	+ Toetskrieket
	+ EDI-krieket
	+ T20-krieket
* Motorsport
	+ Formule Een
	+ Motocross
	+ Tydrenne
* Muurbal
* Netbal
* Pluimbal
* Roei
* Rolbal
* Rotsklim
* Rugby
	+ Rolstoelrugby
	+ Sewesrugby
* Ruitersport
* Sagtebal
* Seil
* Skaak
* Skerm
* Ski
* Skyfskiet
* Sneeuplankry
* Sokker
	+ Paralimpiese sokker
* Stoei
* Swem
* Tafeltennis
* Taekwondo
* Tennis
* Vegkuns
* Verfbal
* Vlugbal (Volleybal)
	+ Sitvlugbal
* Vuisbal
* Waterpolo

Sien ook
--------

* Portaal:Sport
* Olimpiese Spele
* Paralimpiese Spele
**Nottingham Forest FC** is 'n Engelse sokkerspan in Nottingham wat in die Championship speel. Die klub, wat in 1865 gestig is, is tans een van die oudste klubs ter wêreld. *The Tricky Trees* speel hulle tuiswedstryde in die City Ground Stadion, wat 'n kapasiteit van 30 500 toeskouers het. *Forest* het een keer die Engelse kampioenskap gewen, en twee keer die Europese Beker.

Erelys
------

* **kampioen Engeland (1)**

1977/78
(naaswenner (2): 1966/67, 1978/79)
* **FA Cup (2)**

1898, 1959
(naaswenner (1): 1991)
* **League Cup (4)**

1978, 1979, 1989, 1990
(naaswenner (2): 1980, 1992)
* **Charity Shield (1)**

1978
(naaswenner (1): 1959)
* **Champions League (2)**

1979, 1980
* **Europese Supercup (1)**

1979
(naaswenner (1): 1980)
* **Wêreldbeker vir klubs**

(naaswenner (1): 1980)

Bekende sokkerspelers en afrigters
----------------------------------

### Spelers

* Vlag van Ghana Junior Agogo
* Vlag van Nederland Hans van Breukelen
* Vlag van Nederland Pierre van Hooijdonk
* Vlag van Republiek Ierland Roy Keane
* Vlag van Engeland Stuart Pearce

### Afrigters

* Vlag van Engeland Brian Clough
* Vlag van Engeland Steve McClaren
* Vlag van Engeland Stuart Pearce
Die **Churchilldam** verskaf saam met die Impofudam, die Kougadam, die Loeriedam en die Groendaldam water vir huishoudelike en nywerheidsgebruik aan die stedelike gebied van Gqeberha (voorheen Port Elizabeth).

Ligging
-------

Die Churchilldam is in die Kromrivier, oos-suidoos van Kareedouw, suid van die pad deur die Langkloof (R62) en aan die noordelike helling van die Kareedouwberge. Die damperseel is 100 km wes van Gqeberha by 34° 00' suid en 24° 29' oos.

Afmetings
---------

Die dam het 'n kapasiteit van 35 miljoen m³, 'n walhoogte van 43 m, 'n maksimumoppervlakte van 2 492 km² en 'n sluis van 12 m. Swaartekrag bring die water met 'n pyplynstelsel na die stad.

Geskiedenis
-----------

Gedurende die 1930's het Port Elizabeth vinnig gegroei. George Begg, die stadsingenieur, het die plan vir 'n dam in die Kromrivier voorgestel, omdat dit die naaste rivier was met baie en goeie water. Alhoewel reeds in 1936 met die bouprojek begin is, is dit eers na die Tweede Wêreldoorlog voltooi. In 1942 is besluit om dit na Winston Churchill te vernoem as erkenning vir sy groot rol tydens die oorlog. Genl J.C. Smuts het in 1948 die inwyding waargeneem.

Spoorbek
--------

Toe die dam opvul, is Hendrik Spoorbek (Heinrich Schörbeck) se plaas Spoorbek se Erf deur die dam se water bedek.

Vloede
------

Met die Churchill- sowel as die Impofudam word die periodieke vloede in die Kromrivier beheer. So word skade aan landerye en geboue aan die oewer en by die mond voorkom.

Sien ook
--------

* Lys van grootste damme in Suid-Afrika

Bibliografie
------------

* Logie, Bartle: Governor's travels. A journey along the Kouga/Tsitsikamma coast. Hunters Retreat: Bluecliff, 1999. ISBN 0-620-24152-7
* krommerivier.wordpress.com
* www.dwa.gov.za
**Shri CA Venugopal Swami B** is a Chartered Accountant from the Secunderabad Parliamentary Constituency. Born on June 1st, 1975, in a middle-class family, he received his education in a small village in Andhra Pradesh. He is a proud member of the Institute of Chartered Accountants of India and has excelled in both academics and extracurricular activities throughout his student life. His grandfather, the revered freedom fighter Sri Sri Thiru Venkata Swami, remains a great inspiration to him.

Shri CA Venugopal Swami B is married to Smt Andal. B and is blessed with twin boys. He has dedicated himself to the profession of Chartered Accountancy, establishing M/s. B.V.SWAMI & Co. Chartered Accountants in Hyderabad in the year 2000. As the founder partner of the firm, he brings with him extensive experience and expertise in various domains.

Areas of Expertise
------------------

Shri CA Venugopal Swami B specializes in a wide range of areas including Auditing, Accounting, Taxation, GST, Legal Advisory Services, Compliance with Corporate Laws, Project Finance, Capital Structuring, Techno-Economic Feasibility Reports, Unorganized Sector Economy Growth Studies, IB Code & Economic Studies and Surveys, MSMEs Industries Development Policy Design, among others.

Association with Business Organizations
---------------------------------------

Shri CA Venugopal Swami B has served as a Director of the Kalinga Co-operative Bank Limited, where he dedicated his efforts to contribute to the bank's development and ensure adherence to RBI guidelines.

Association with Congress Party and Government of India
-------------------------------------------------------

A proud member of the Indian National Congress, Shri CA Venugopal Swami B has served as a Task Force Member of the Ministry of Food Processing Industries from 2007 to 2009 under the Government of India. He also held the position of united Andhra Pradesh OBC Cell Convener from 2011 to 2012.

Political Acumen
----------------

Shri CA Venugopal Swami B possesses a keen understanding of the political landscape, including legislative processes, the role of special interests, and the dynamics of political campaigns.

Community Involvement
---------------------

He actively participates in various community initiatives including volunteering for local charities and organizations, Hath Se Hath Program, Mass Rallies, Basti Nidra (sleeping with slum people), and Booth level programs.

Party Affiliation Skills
------------------------

As a member of the Indian National Congress, Shri CA Venugopal Swami B demonstrates strong leadership and communication skills, with a proven ability to build consensus and achieve results. He is an experienced public speaker, passionate about making a positive impact on the lives of constituents.

Economic & Social Reformer
--------------------------

Shri CA Venugopal Swami B is a staunch supporter of public education and has been an active member of the Indian National Congress for the past 15 years.
Die identiese susterskip Llangibby Castle
Die **S.S. Llandaff Castle** was 'n skip wat tydens die Tweede Wêreldoorlog langs die kus van kwaZulu-Natal getorpedeer is.

Geskiedenis
-----------

Einde November 1942 was die skip onder die bevel van kapt. Cornwallis J. Clutterbuck onderweg van Mombasa via Dar-es-Salaam na Durban. Aan boord was 313 mense (waarvan ‘n groot aantal soldate) en 300 ton vrag. Van Mei tot November het die Slag om Madagaskar (in Engels bekend as Operation Ironclad) plaasgevind. Op 30 November om 5.30nm. bring die Duitse duikboot U-177 onder kapt. Robert Gysae die Llandaff Castle tot sink by nagenoeg 27° 20′ suid en 33° 24′ oos en so ‘n 160 km van die kus. Slegs 3 bemanningslede oorleef die aanval nie. Al die ander mense kon in die reddingsbote wegkom, is op 2 Desember deur die H.M.S. Cattericks ingeskeep en na Durban vervoer.

Skip
----

Die Llandaff Castle van 10799 ton is in 1926 deur die firma Workman, Clark & Co. van Belfast vir die Union-Castle-Redery gebou. In 1939 is dit opgekommandeer vir troepetransport aan die suidooskus van Afrika.

Bibliografie
------------

* bandcstaffregister,com
**Lunar Orbiter 2**, gelanseer op 6 November 1966, was 'n onbemande ruimtetuig as deel van NASA se maanwentelprogram. Die hoofdoelwit was om die platter gebiede van die Maan se oppervlakte te fotografeer om geskikte landingsplekke vir die ruimtetuie van die Surveyor- en Apollo-programme te kies. Dit was ook toegerus om maangrond, stralingsintensiteit en mikro-meteoroïdise impakdata te versamel.

Die ruimtetuig was in 'n vrye-terugkeer baan na die maan gestuur en by die maan in 'n elliptiese wentelbaan om die maan geplaas, amper op die maan se ewenaar. Daar het dit vir 92,6 ure data versamel en na die aarde teruggestuur. Die ruimtetuig se wentelbaan was 196 by 1 850 kilometer teen 'n inklinasie van 11,8 grade. Na 33 omwentelings oor vyf dae is die perikintion verklein na 49,7 km. Op die laaste dag, 7 Desember, het 'n fout met die versterker tot gevolg gehad dat ses foto's verlore gegaan het. Op 8 Desember is die inklinasie verander na 17,5 grade om nuwe data oor die maan se gravitasie te verkry.

Die ruimtetuig se wentelbaan en fotografiese dekking van die nabykant (links) en verkant (regs)
Die ruimtetuig het foto's geneem vanaf 18 tot 25 November 1966 en die terugsending na die Aarde het tot 7 Desember geduur. Daar is altesaam 609 hoë-resolusie en 208 medium-resolusie foto's na die aarde gestuur met die meeste van uitstekende kwaliteit met 'n resolusie van tot 1 m. Dit het 'n skouspelagtige skuinsprentjie van die Copernicus-krater, wat deur die nuusmedia as een van die groot prente van die eeu gedoop is, ingesluit. Dié foto is op 23 November geneem vanaf 'n hoogte van 45 km. Daar was ook akkurate data uit die ander eksperimente verkry regdeur die duur van die sending. Daar is drie mikro-meteoroïdise impakgebiede opgemerk. Die ruimtetuig het aanhou opnames maak totdat dit met die maan gebots het na 'n instruksie uitgereik is op 11 Oktober 1967. Die impakgebied was by 3.9 grade N breedtegraad en 119.1 O lengtegraad.

Gedurende 2011 het NASA se *Lunar Reconnaissance Orbiter* daarin geslaag om die impakposisie te identifiseer en het foto's van die ruimtetuig geneem. Die wrakstukke het teen 'n hoek van 45 grade van die impakplek uitgesprei gelê, soos die vlerke van 'n vlinder.

Foto geneem deur Lunar Orbiter 2 op 20 November, 1966, 47 km vanaf die maan se oppervlakte, oor die Mare Tranquillitatis.

Notas
-----

1. ↑  'n Baan wat verseker dat die maan se aantrekkingskrag die ruimtetuig terug slinger na die aarde.
Die **Kuilsrivier** vloei in die noordelike voorstede van Kaapstad.

Hierdie rivier ontspring by Durbanville se sportterrein, loop langs Fairtreesweg en Eversdalweg na die N1-nasionale pad. Dan verder oos langs die Old Oakweg, Frans Conradie-rylaan, die Ou Paarlpad en dan langs die R300-verbypad na Kuilsrivier. Daarna nog verder langs die R300, kruis die Stellenbosch-pad (M12) en Hindleweg. Verder suidwaarts is die rivier se loop dikwels onduidelik. Dit kruis die N2-nasionale pad, draai wes en sny Spineweg (M32) in Khayelitsha en die Baden Powell-verbypad (die R310). Net noordwes van die kramat van sjeik Josef sluit die Kuilsrivier by die Eersterivier aan.

Die rivier loop deur of langs die historiese plase en huidige woonbuurte Sonstraal, Eversdal, Stellenberg, Old Oak, Stikland, De Kuylen (Kuilsrivier), Nooiensfontein, Vergenoegd (Faure) en Zandvliet (Macassar).

In die rivierbedding is 'n hele reeks kuile en ander dele is dikwels moerassig. Die rivier is vir 10 maande van die jaar 'n blote droë rivierloop. In normale jare bereik die water nie die sameloop met die Eersterivier nie, omdat die bestaande watergate eers opgevul moet word en die oorblywende water meesal in die sand van die Kaapse Vlakte naby Valsbaai verdwyn.

Bibliografie
------------

* Burman, Jose: Safe to the sea. Kaapstad: Human & Rousseau, 1962.
**Aletta Bezuidenhout** (17 Mei 1949 - 10 Februarie 2024) was ’n Suid-Afrikaanse aktrise wat in Afrikaans en Engels optree, regisseur en skrywer. Sy is in Kenia gebore en het by die eertydse Transvaalse Raad vir die Uitvoerende Kunste (Truk) gewerk. Sy was met die akteur Tertius Meintjes getroud en later met Anthony Perris.

Van die flieks waarin sy opgetree het, is *Paljas* en *Weerskant die nag*. Op die verhoog is sy bekend vir haar rol in produksies soos *Klaaglied vir Koos* en *Moeder Moed*.

Lewe
----

Bezuidenhout het aan die Universiteit van Kaapstad drama studeer en haar loopbaan by Kruik begin. Sy het daarna verskutwerk gedoen, meestal eksperimentele werk in Die Ruimte. Later het sy na die ou Transvaal verhuis en by The Company en die Markteater gewerk, asook vir streeksrade vir die uitvoerende kunste, veral Truk en Kruik. Sy het ook TV- en rolprentwerk gedoen en later ander akteurs opgelei.

Vir Kruik het sy verskyn in onder meer *Die Pantoffelmoordenaars* en *Oom Wanja*. In Die Ruimte was sy in die 1970's te sien in onder meer *Dusa Stas Fish and Vi*, *The Resistable Rise of Arturo UI* en *Treats*. In 1974 het sy een van die stigterslede van The Company geword en was sy te sien in toneelstukke soos *Begeerte*, *Mother Courage* (1977), *Vroue van Troje*, *Klaaglied vir Koos* en *The Minotaur’s Sister* (1985). As vryskut was te sien in onder meer *Loot* (1986), *The Women of Troy*, *Klaaglied vir Koos* (1986), *Drie Susters Twee* en *Reach* (2007). 

Haar werk as dramaturg skuit in *Time of Footsteps*, *Silent Envelope*, *Angel in a Dark Room* en *Little Big World*. 

Bezuidenhout se TV-werk sluit in *The Lady of the Camellias*, *Thicker than Water*, *Die Sonkring* en *Orion*, en rolprente *Djadje*, *Committed*, *On the Wire*, *Country of my Skull* en *Paljas*.

Filmografie
-----------

* *Suffer Little Children...* (kort), 1976 as mev. Becker
* *Weerskant die Nag*, 1979 as Hannie du Preez
* *Sam et Sally* (TV-reeks), 1980 as mev. Schoppenhauer
* *My Country My Hat*, 1983 as Sarah van Rensburg
* *On the Wire*, 1990 as Aletta Fourie
* *Committed*, 1991 as Isandra
* *The Good Fascist*, 1992 as aanklaer
* *Djadje – Last Night I Fell Off a Horse*, 1993
* *Cycle Simenon* (TV-reeks), 1995 as Madame Genève
* *Paljas*, 1998 as Katrina MacDonald
* *Pure Blood*, 2001 as Gertrude
* *Ingrid Jonker: Her Lives and Time...*, 2002 as Ingrid Jonker (stem)
* *Curse of the Ring* (TV-fliek), 2004 as Hallbera
* *In My Country*, 2004 as Elsa Malan
* *Charlie Jade* (TV-reeks), 2005 as Cleo
* *Orion* (TV-reeks), 2006 as Joan van Heerden
* *Jail Caesar*, 2011 as Julia
* *Spoon*, 2011 as Olivia Spoon
**John Christopher** "**Johnny**" **Depp II** (gebore op 9 Junie 1963) is ’n Amerikaanse akteur, rolprentvervaardiger en musikant wat al onder meer die Golden Globe vir beste akteur gewen het.

Loopbaan
--------

Depp in 1992 by die Cannes-rolprentfees.
Depp word beskou as een van die beste akteurs ter wêreld. Hy het in die 1980's bekend geraak in die televisiereeks *21 Jump Street* en ’n tienerafgod geword. Sedertdien het hy uitdagende rolle aanvaar – onder meer in Oliver Stone se Viëtnamoorlogsprent *Platoon* (1986), die donker romantiese fantasie *Edward Scissorhands* (1990), die drama oor ’n disfunksionele gesin *What's Eating Gilbert Grape* (1993, saam met ’n jong Leonardo DiCaprio), die biografiese prent *Ed Wood* (1994) en die misdaaddrama *Donnie Brasco* (1997). 

Hy het ook sukses behaal in die fantasie-avontuurprent *Sleepy Hollow* (1999), die fantasieprent *Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl* (2003) en sy opvolge, die musiekavontuurfliek *Charlie and the Chocolate Factory* (2005), die semibiografie *Finding Neverland*, die fantasieprent *Alice in Wonderland* (2010) en as die stem van die titelkarakter in die animasie-aksiekomedie-western *Rango* (2011). 

Depp is vir verskeie rolprentpryse benoem, onder meer drie Oscars. Hy het ’n Golden Globe gewen vir *Sweeney Todd: The Demon Barber of Fleet Street* (2007) asook ’n Screen Actors Guild Award vir *Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl*. Die *Guinness World Records* het hom in 2012 gelys as die akteur wat die meeste verdien ($75 miljoen).

In 1999 het hy ’n ster op die Hollywood Walk of Fame gekry en in 2015 het hy ’n "Disney Legend" geword.

Persoonlike lewe
----------------

Depp was van 2015 tot 2017 met die aktrise Amber Heard getroud. Hul egskeiding het media-aandag getrek met Heard wat beweer het dat Depp dwarsdeur hul verhouding beledigend was en belowe het om haar egskeidingsooreenkoms van $7 miljoen aan liefdadigheid te skenk. In 2018 het Depp die uitgewers van die Britse poniekoerant *The Sun* vir laster gedagvaar en Heard van mishandeling beskuldig. In 2020 het 'n regter bevind dat die gedrukte artikel "wesenlik waar" was. Vroeg in 2019 het Depp Heard gedagvaar vir laster oor 'n opinie wat sy oor huishoudelike mishandeling in *The Washington Post* geskryf het. In 2020 het Heard 'n teensaak teen Depp aanhangig gemaak. Die verhoor Depp v. Heard het in April 2022 in Virginia begin.
**Anton Wilhelm Amo** (Latyns *Antonius Guilielmus Amo Afer ab Aximo in Guinee*) (1703-1756) was die eerste bekende filosoof van Afrika-agtergrond in Duitsland.<ref. >Paulin J. Hountondji: "Afrikanische Philosophie. Myth and Reality*. 2de uitgawe Indiana University Press, Bloomington/Indianapolis 1996, p. 114.</ref> Hy is gebore in Nkubeami naby Aximia in Ghana.*

Lewe en werk
------------

Amo het met onduidelike roetes na Europa gekom. Hy kom van Amsterdam Hertog van Brunswyk se hof en is onder sy beskerming gedoop. Amo het aan Wittenberg gestudeer en daar sy doktorsgraad in filosofie verwerf. Nadat hy in Jena, Halle en Wolfenbüttel gewerk het, het hy na Afrika teruggekeer.

Ontvangs
--------

In onlangse jare in Duitsland is voorgestel dat openbare pleine na Amo vernoem word, en in sommige gevalle is dit reeds gedoen (bv. Stuttgart). Hy is in verskeie museumuitstallings herdenk, insluitend „Anton Wilhelm Amo. Between the Worlds" in Wittenberg in 2024.

Bronne
------

1. ↑  Norbert Lochner: Anton Wilhelm Amo. Ghanese geleerde in die 17de eeu Duitsland. In: Übersee-Rundschau 10, uitgawe 1 (1958), pp. 22-31 = Anton Wilhelm Amo. Ghanese geleerde in die 17de eeu Duitsland. In: Transactions of the Historical Society of Ghana 3 (1958), pp. 169-179.
2. ↑  https:/ /www.stuttgarter-zeitung.de/inhalt.signal-gegen-rassismus-stuttgart-benennt-nun-doch-einen-platz-nach-anton-wilhelm-amo.b03e1cc2-5ee3-444e-8977-eb002da3e55c.html.
3. ↑
**Kelvin Kiptum Cheruiyot** (2 Desember 1999 – 11 Februarie 2024) was 'n Keniaanse langafstandhardloper en die maraton-wêreldrekordhouer ten tyde van sy dood. Hy is die enigste persoon in die geskiedenis wat die maraton in minder as twee uur en een minuut in 'n rekord-kwalifiserende wedloop hardloop. Hy het drie van die sewe vinnigste maratons in die geskiedenis gehardloop, en was eerste in die wêreld op die mansmaratonranglys.

Kiptum het die drie maratons waaraan hy deelgeneem het, almal bekende, insluitend twee topvlak *World Marathon Majors* (WMM), gewen en tussen Desember 2022 en Oktober 2023 gehou. Die tye wat hy behaal het, is drie van die sewe vinnigste tye in die geskiedenis 'n baanrekord van minder as 2:02 in elke geval, wat hom die enigste persoon ooit maak wat hierdie versperring drie keer gebreek het.

Kiptum het die vinnigste maraton-debuut ooit by die 2022 Valencia Maraton gehardloop, en het slegs die derde man in die geskiedenis geword wat twee uur en twee minute gebreek het en die destydse vierde vinnigste tyd ooit opgestel. Hy het dit vier maande later opgevolg met die tweede vinnigste marathon in die geskiedenis op 2:01:25, 16 sekondes buite die wêreldrekord, by die 2023 London Marathon (WMM). In sy volgende wedloop, die 2023 Chicago Marathon (WMM) ses maande later in Oktober 2023, het hy die wêreldrekord met 34 sekondes verbeter met 'n tyd van 2:00:35.
**Politieke ekonomie** is 'n tak van politieke wetenskap en ekonomie wat ekonomiese stelsels bestudeer (bv. markte en nasionale ekonomieë) en hul bestuur deur politieke stelsels (bv. reg, instellings en regering). Wyd bestudeerde verskynsels binne die dissipline is stelsels soos arbeidsmarkte en finansiële markte, sowel as verskynsels soos groei, verspreiding, ongelykheid en handel, en hoe dit deur instellings, wette en regeringsbeleid gevorm word. Dit het sy oorsprong in die 16de eeu en is die voorloper van die moderne dissipline van ekonomie. Politieke ekonomie in sy moderne vorm word as 'n interdissiplinêre veld beskou, wat op teorie van beide politieke wetenskap en moderne ekonomie gebruik maak.

Politieke ekonomie het ontstaan binne die 16de eeuse Westerse morele filosofie, met teoretiese werke wat die administrasie van state se rykdom ondersoek; "politieke entiteit" wat die Griekse woord "politiek" beteken en "ekonomie" wat die Griekse woord οἰκονομία beteken; huishoudelike bestuur. Die vroegste werke van politieke ekonomie word gewoonlik toegeskryf aan die Britse geleerdes Adam Smith, Thomas Malthus en David Ricardo, hoewel hulle voorafgegaan is deur die werk van die Franse fisiokrate, soos François Quesnay (1694–1774) en Anne-Robert-Jacques Turgot (1727–1781).

In die laat 19de eeu het die term "ekonomie" geleidelik begin om die term "politieke ekonomie" te vervang met die opkoms van wiskundige modellering wat saamgeval het met die publikasie van 'n invloedryke handboek deur Alfred Marshall in 1890.  Vroeër het William Stanley Jevons, 'n voorstander van wiskundige metodes wat op die vak toegepas word, ekonomie bepleit vir beknoptheid en met die hoop dat die term "die erkende naam van 'n wetenskap" sal word. Aanhalingsmetingsmaatstawwe van *Google Ngram Viewer* dui aan dat die gebruik van die term "ekonomie" ongeveer 1910 "politieke ekonomie" begin oorskadu het, en teen 1920 die voorkeurterm vir die dissipline geword het. Volgens ekonoom Clara Mattei is hierdie verskuiwing gedryf deur die toenemende konsensus van klassieke liberalisme as natuurreg; en het volgehou ondanks bewyse van die teendeel tydens die Eerste Wêreldoorlog. Vandag verwys die term "ekonomie" gewoonlik na die eng studie van die ekonomie sonder ander politieke en sosiale oorwegings, terwyl die term "politieke ekonomie" 'n duidelike en mededingende benadering verteenwoordig.
**Prieska** is 'n Noord-Kaapse dorp op die suidelike oewer van die Oranjerivier, sowat 130 km noordwes van Britstown en 75 km suidoos van Marydale.

Dit het omstreeks 1878 as dorpie begin ontwikkel rondom die plek waar boere getrek het wanneer die panne ná reën vol was. Dit is deur 'n dorpsbestuursraad geadministreer vanaf 1882 en het in 1892 munisipale status verwerf. Die naam, wat vroeër Priskab was, is afkomstig van die inheemse Korana-taal en beteken "plek van die verdwaalde ooi". Dit was die toneel van gevegte tydens die Tweede Vryheidsoorlog.

Die bevolking was in 1978 sowat 9 000, waarvan sowat 2 000 wit was. Die bevolking volgens die 2011-sensus was 14 247.

NG gemeente
-----------

*Vir hoofartikel, sien NG gemeente Prieska*

Prieska se NG kerkgebou.
Die gemeente Prieska is in 1878 afgestig van die moedergemeente, Victoria-Wes. Reeds op die vergadering van die Ring van Beaufort-Wes in 1874 is tot die afstigting van die gemeente besluit. Eers ná 'n tweede vergadering van die "Commissie voor de vermeerdering van Gemeenten", en wel op 11 Maart 1878, het die stigting 'n voldonge feit geword.

By afstigting het die gemeente bestaan uit 2 100 siele en 510 lidmate, en die grense het van Brakfontein aan die Grootrivier tot by Boegoeberg (die latere Groblershoop) gestrek. Aan die begin is die godsdiensoefeninge onder bokseile gehou, en later in 'n groot tent. Die Kaapse parlement het in 1880 deur 'n spesiale besluit 'n stuk grond vir 'n kerkgebou geskenk en op 8 September 1883 het die inwyding van die kerk plaasgevind.

Jare lank is die gemeente deur konsulent-leraars bearbei en eers aan die einde van 1880 is die eerste beroep op ds. S.H. Kuhn, met nog verskeie vergeefse beroepe daarna, uitgebring. Ds. August Ahrbeck was die eerste vaste leraar en is op 17 Januarie 1885 as proponent georden en bevestig. In 1906, tydens die bediening van ds. R.J. van Niekerk, die tweede leraar van die gemeente, is 'n nuwe pastorie gebou.

Die C.J.V.-saal is deur die derde leraar, ds. A G.T. Venter, gebou en die hoeksteen is gelê op 7 Oktober 1911. Reeds voor die koms van die vierde leraar, ds. W.J. du Toit, wat op 12 Februarie 1916 bevestig is, is gevoel dat daar met die oog op meer ruimte 'n nuwe kerk gebou moes word. Op 6 Desember 1919 is die hoeksteen van die teenswoordige kerkgebou dan deur hom gelê, en kon hy op 20 Augustus 1921 ingewy word.

Nywerhede
---------

Die plaaslike ekonomie steun swaar op boerdery en mynbou. Prieska is een van die grootste uitvoerders van tieroog halfedelstene ter wêreld. Daar is ook 'n wapentoetsfasiliteit.

Feeste
------

Die *Olyffees* word in Mei en die *Bosfees* in September elke jaar aangebied.

Sien ook
--------

* NG gemeente Prieska
* Lys van dorpe in Suid-Afrika