recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Gevaarteken wat dui op die kankerwekkende aard van 'n stof
Die term **karsinogeen** verwys na enige kankerwekkende stof, -radionuklied of -straling. Die kankerwekkende aard kan die gevolg wees van skade aan die genoom of die ontwrigting van die metaboliese prosesse van selle. Verskeie radio-aktiewe stowwe word as karsinogene beskou maar hulle karsinogeniese aktiwiteit hou verband met die straling, byvoorbeeld gammastrale en alfadeeltjies wat hulle uitstraal. Algemene voorbeelde van karsinogene is asbes wat ingeasem word, verskeie dioksiene en tabakrook.

Kanker is 'n siekte waar beskadigde selle van die pasiënt se liggaam nie geprogrammeerde seldood ondergaan nie maar hul groei nie langer meer beheer en hul metabolisme verander word. Karsinogene kan die risiko verhoog om kanker te kry deur sellulêre metabolisme te ontwrig of deur die DNS in selle direk te beskadig wat dan onbeheerste, kwaadaardige verdeling tot gevolg het wat lei tot die vorming van gewasse. Gewoonlik is die DNS skade te ernstig om te herstel.

Daar bestaan baie natuurlike karsinogene. Aflatosksien B1, wat afgeskei word deur die swam *Asperigillus flavus,* wat op gebergde graan, neute en grondboontjiebotter groei, is 'n voorbeeld van 'n gevaarlike, natuurlike mikrobiese karsinogeen. Daar is vasgestel dat sekere virusse soos Hepatitis B en die menslike papilloma virusse ook kanker kan veroorsaak. Die eerste virus wat vasgestel is om kanker in diere te veroorsaak is die Rous sarcoma virus wat in 1910 ontdek is deur Peyton Rous.

Benseen, kepoon, 1,2-Dibromoetaan, asbes en afvalrotse van die ontginning van olieskalie is almal as karsinogene geklassifiseer. Reeds in die 1930's is vasgestel dat nywerheids- en tabakrook die bron is van dosyne karsinogene, insluitend bensopireen, tabakspesifieke nitrosamiene soos nitrosonornikoteen en reaktiewe aldehiede soos formaldehied— wat ook 'n gevaar inhou tydens die maak van plastieke. Vinielchloried, waarvan PVC gemaak word, is 'n karsinogeen en dus ook 'n gevaarstof tydens PVC vervaardiging.

Kokarsinogene is chemikalieë wat nie op hul eie kankerwekkend is nie maar wel in sekere kombinasies kanker kan veroorsaak.

As 'n karsinogeen die liggaam binnegaan probeer die liggaam om dit uit te werp deur 'n proses wat as biotransformasie bekend staan. Die doel van hierdie reaksie is om die karsinogeen meer wateroplosbaar te maak sodat dit uitgeskei kan word. Hierdie reaksie veroorsaak egter dat die karsinogene nog meer giftig word.
Die **Graskarp** (*Ctenopharyngodon idella*) is 'n varswatervis wat inheems is aan China en vir die eerste keer in 1967 na Suider-Afrika ingevoer en losgelaat is. In Engels staan die vis bekend as die *Grass carp*.

Voorkoms
--------

Die vis het 'n amper silindriese lyf en die dorsale vin is in die middel van die rug en is kort. Die kop is gepunt. Die vis is silwerkleurig met die kop en vinne wat donkergrys is. Die vis kan tot 1 m lank word en weeg dan 45 kg.

Habitat
-------

Die vis leef in stadigvloeiende riviere of staande waters en kan temperatuur van 0-38 °C weerstaan. Hulle kan ook in souterige water leef - tot 10 dele in 1000 dele water. Die vis vreet hoofsaaklik waterplante maar ook insekte en ander ongewerweldes. Hulle broei in vloeiende water by riviere wat styg; die eiers en larwes dryf in die water.

Geskiedenis en verspreiding in Suid-Afrika
------------------------------------------

Die vis is die eerste keer in 1967 in Suid-Afrika geteel by die Umgeni-teelstasie nadat eiers uit Maleisië hierheen gebring is. Vingerlinge is daarna in damme in KwaZulu-Natal en Mpumalanga losgelaat. Die vis kom tans voor in die Germiston-meer, teeldamme in KwaZulu-Natal, Umgenirivier en die Manyame- en Chiveromere in Zimbabwe.

Sien ook
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Ctenopharyngodon idella***. |

* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

Bron
----

* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. ISBN 978-1-86872-643-1
Stompie Mei 2020
Die **Mandelaweg T-34 tenk**, met die bynaam "Stompie", is 'n Sowjet-geboude T-34-85 medium tenk, wat nou permanent staan op die hoek van Mandela Way en Page's Walk in Bermondsey, Londen, Engeland. Dit word gereeld in 'n wye verskeidenheid kleurskemas geverf, dikwels deur graffiti-kunstenaars.

Geskiedenis
-----------

Die tenk is 'n voormalige Tsjeggiese leër tenk wat blykbaar gebruik is tydens die onderdrukking van die Lente-opstand in Praag in 1968. Na die "fluweel revolusie" en die ontbinding van Tsjeggo-Slowakye, is dit uit gebruik geneem en verkoop. Die tenk is gebruik as 'n rekwisiet in die vervaardiging van die rolprent *Richard III* in Londen in 1995. Na voltooiing van die rolprent word dit in 1995 deur Russell Gray, wat plaaslik woon, gekoop vir £ 7 000 as geskenk vir sy seun. Hy het voorheen nie daarin geslaag om die toestemming van die Southwark Raad om 'n oop stuk grond wat hy besit het, te herontwikkel nie; en dus, in 'n daad van humoristiese protes, plaas hy die tenk op die terrein, met sy kanon na die raadskantore gedraai. Hy het vroeër na bewering toestemming verkry vir die installering van 'n 'tenk' daar, wat deur die amptenare van die raad as 'n septiese tenk verstaan is.

Die tenk kry die bynaam by die Suid-Afrikaanse anti-apartheidsaktivis  James "Stompie" Seipei.

Oorverf
-------

Die tenk word gereeld oorgeverf en die kleurskema word verander deur plaaslike graffiti-kunstenaars. In 2002 is dit deur Cubitt Artists en Aleksandra Mir pienk geverf. In April 2017 is dit tydelik deur die kunstenaar Charlotte Meldon na sy outentieke militêre olyfgroen geverf. In April 2020, tydens die koronavirus-pandemie, is dit ligblou geverf ter ondersteuning van die Nasionale Gesondheidsdiens.

Galery
------

* Die tenk in sy oorspronklike militêre olyfgroen
* Pienk geverf in 2002
* In 'n swart en room styl, Desember 2008
* Junie 2009
* 2009-ontwerp geïnspireer deur Amerikaanse geel taxi
* November 2014
* Februarie 2016
* Maart 2017
* Olyfgroen geverf, April–Julie 2017
* Maart 2020
* April 2020 steun aan die NHS
Karveel op 'n tekening in die Museum Forte da Ponta da Bandeira; Lagos, Portugal.
'n **Karveel** was 'n vinnige soort seilskip wat veral in Spanje en Portugal gebou is.

Die naam karveel is afkomstig van die woord *carabela/caravela* en is eerste opgeteken deur Alfons III (1255) met verwysings na 'n visserskip aan die Portugese kus.

Die belangrikste kenmerk van 'n karveel was egter die plasing van die mas, 'n derde van die skip se lengte vanaf die voorstewe, waar die skip dan ook gewoonlik op sy breedste was. Dit verskil van vroeëre soorte van sowel die noordelike en mediterreense oorsprong. Dit het die skip nie alleen vinniger gemaak nie maar ook meer seewaardig en die skepe kon meer vrag dra. Later is hierdie skepe groter gebou en het hulle drie maste gekry. Die seile is dwars of reglynig gespan.

Portugese ontdekkers soos Hendrik die Seevaarder, Bartolomeus Dias en Vasco da Gama se skepe was karvele gewees. Twee van die drie skepe waarmee Christophorus Columbus die nuwe wêreld ontdek het (1492), die *Niña* en die *Pinta* was ook karvele gewees.
**Mandurah** is 'n stad in Wes-Australië wat ongeveer 72 km suid van die staat se hoofstad, Perth af geleë is.

Mandurah is die streekstad in Australië wat die vinnigste groei. Die stad het gegroei van geïsoleerde vakansiegemeenskappe langs die kus van die Peel-Harvey riviermond tot 'n baie gewilde bestemming vir diegene op soek na 'n alternatiewe lewenstyl. Mandurah se verbinding met die sentrale sakegebied van Perth is versterk met die opening van die Mandurah-Perth spoorlyn in Desember 2007. 'n Ondersoek na beskostigbaarheid in 227 stede in 2008 het dié stad as die duurste in Australië gelys.

Die stadskern se strandgebied is die tuiste van 'n verskeidenheid natuurlewe wat dolfyne, pelikane, seeduikers en 'n oorvloed seelewe wat die bloumanna krap, wat sinoniem met die gebied geword het, insluit.

Die stad word jaarliks deur duisende binnelandse- asook buitelandse toeriste besoek. Mandurah is bekend vir sy beskermde waterweë, uitstekende strande en boot en visvangaktiwiteite.

Geografie
---------

Die Peel Inham en die ou Mandurah brug.
Die waters van die Peel inham en Harvey strandmeer vorm die middelpunt van Mandurah. Die strandmeer is ongeveer twee keer so groot as Sydney hawe. Die stad is in en rondom hierdie varswaterstelsel geleë wat op sy beurt in die Indiese Oseaan uitloop. Die stad en sy voorstede beskik oor 'n baie lang kuslyn waarvan groot dele uit sanderige strande bestaan. Mandurah het ook 'n paar woonbuurte wat rondom mensgemaakte kanaalstelsels gebou is wat vanuit die Peel inham af uitloop.

Die gebied word deur die *City of Mandurah* plaaslike regering bestuur, alhoewel daar 'n paar woonbuurte ten ooste van Serpentine rivier geleë is wat deur die *Shire of Murray* bestuur word.

Klimaat
-------

Voorbeeld van huise aan die kus in die ouer boustyl in Mandurah.
Mandurah het 'n klimaat soortgelyk aan die van Perth. Dit is 'n mediterreense klimaat met warm somers en koel winters. Tydens die somer (Desember tot Februarie) is die gemiddelde maksimum temperature 27 °C met 'n gemiddelde minimum temperatuur van 19 °C. Dit kan uiters warm word en dae waar die temperatuur 40 °C in die latere somermaande oorskry kom dikwels voor. In die winter (Junie tot Augustus) is die gemiddelde maksimum temperatuur 15 °C met 'n gemiddelde minimum temperatuur van 9 °C. Mandurah se nabyheid aan die oseaan verminder die temperatuurskommelinge ietwat en is die temperatuur net 'n paar kilometer in die binneland in tipies tussen 4 tot 5 grade Celsius warmer. Mandurah se klimaat is kenmerkend vir die hoë voorkoms van tornado's.
**Evangelista Torricelli** (Italiaans: [evandʒeˈlista torriˈtʃɛlli], 15 Oktober 1608 – 25 Oktober 1647) was 'n Italiaanse fisikus en wiskundige. Hy word onthou vir die uitvinding van die barometer. Ook vir sy bevindinge in optika en integraalrekening.

Vroeë lewe
----------

**Torricelli** is of in Faenza of in Modigliano gebore , beide plekke in die Noord-Italiaanse landstreek Emilia maak op die eer aanspraak. 

In 1627, toe hy 19 jaar oud was, het Torricelli hom as student ingeskryf aan die Universiteit van Rome, waar hy jare later hoogleraar geword het. Sy eerste verhandeling is in 1641 gepubliseer. Dit was 'n beskouing van die werk van Galileo, wat toe reeds 'n bejaarde man was. Die geleerdes van sy dag het dadelik besef dat Torricelli besonder intelligent was.

In 1641 het Torricelli na Florence gegaan en saam met Galileo gewerk. Galileo was op 78 feitlik blind en het op 8 Januarie 1642 gesterf. Torricelli het hom opgevolg en is deur die Groothertog van Toskane as wiskundige aangestel. 

Hy het belang gestel in wiskunde, fisika, meganika, hidroulika, sterrekunde, argitektuur en ander vertakkinge van die natuurwetenskap. Hy het byna dag en nag gewerk, asof hy geweet het dat hy nie baie lank sou leef nie.

Bronnelys
---------

* KENNIS,  vol 11, 1980, bl. 2146-2147,  ISBN 0 7981 0833 9

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BIBSYS: 90408882
* BNE: XX1762491
* BNF: cb12117674q (data)
* CANTIC: a11403391
* CiNii: DA11598666
* GND: 118623427
* ISNI: 0000 0000 8076 6399
* LCCN: n85800789
* MGP: 154455
* NKC: mzk2003202318
* NLA: 35791203
* NLG: 246997
* NLP: A27144392
* NTA: 128991682
* RERO: 02-A003906387
* The SBN id RAVV037977 is not valid.
* SNAC: w6k93ntz
* SUDOC: 029581206
* Trove: 1089451
* VIAF: 24633476
* WorldCat Identities: lccn-n85800789

 |
**Kasjoebies** (*kaszëbsczi jãzëk*, *pòmòrsczi jãzëk*, *kaszëbskò-słowińskô mòwa*; Pools: *język kaszubski*, *język pomorski*, *język kaszubsko-słowiński*) is 'n Wes-Slawiese taal, wat in die ooste van Pommere (Kasjoebies: **Pòmòrskô**, **Pòmòrze**), tussen Słupsk en Gdańsk in Noord-Pole gepraat word. Hulle taal is die voortsetting van die Elbe- en Oosseeslawies, wat vroeër tot in Nedersakse gepraat is, maar waarvan die westelike variant, Polabies in die sewentiende eeu uitgesterf het.

Die aantal mense, wat Kasjoebies as omgangstaal gebruik, word op sowat 50 000 beraam, tog beskou meer as 100 000 inwoners van Oos-Pommere hulself as etniese Kasjoebe. Die oorgrote meerderheid praat 'n Poolse dialek en glad nie Kasjoebies nie. Die meeste sprekers van Kasjoebies woon op die platteland, maar die belangrikste kulturele instellings van die Kasjoebiese gemeenskap bevind hulle in Gdańsk (Duits *Danzig*).
Daar is 'n Kasjoebiese emigrantegemeenskap in Kanada.

Vanweë sy nou verwantskap met Pools is Kasjoebies van Poolse kant af tot onlangs as Poolse dialek beskou. Eers met die Poolse Wet oor Minderhede is Kasjoebies in 2005 amptelik as minderheidstaal erken. Nogtans word Kasjoebies volgens die *Endangered Languages of Europe Report* met uitsterwing gedreig.

Sedert April 2004 bestaan daar 'n Kasjoebiese Wikipedia.
| **Papenburg**
 |
| --- |
| **Kaart** | **Wapen** |
|  |
|  |
|  |
| **Vlag** |
|  |
|  |
|  **Land** | Vlag van Duitsland Duitsland |
|  **Deelstaat** |  Nedersakse |
|  **Koördinate** | 53°4′N 7°24′O﻿ / ﻿53.067°N 7.400°O﻿ / 53.067; 7.400 |
|  **Stigting** | 17de eeu |
|  **Stadstatus** | 1 Augustus 1860 |
|  **Oppervlakte:** |   |
|  - Totaal | 118,41 vk km |
|  **Hoogte bo seevlak** | 6 m |
|
|
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (31 Desember 2018) | 37 579 |
|  - Bevolkingsdigtheid | 317/vk km |
|  **Tydsone** | UTC +1 (MET) |
|  - Somertyd | UTC +2 (MEST) |
|  **Burgemeester** | Jan Peter Bechtluft (CDU) |
|  **Amptelike Webwerf** | *papenburg.de* |
|

'n Lugaansig van die *Meyer-Werft*
**Papenburg** [ˈpaːpn̩bʊɐ̯k] is 'n stad in die administratiewe distrik Emsland van die Noord-Duitse deelstaat Nedersakse, geleë aan die Eemsrivier. Papenburg is in die eerste helfte van die 17de eeu as sogenaamde veendorp gestig - 'n nedersetting in 'n uitgestrekte moerasgebied wat deur koloniste droog gelê is. Woongeboue het geleidelik langs kanale ontstaan, sonder 'n funksionele middestad. Winkels en openbare geboue is dus oor meerdere stadsdele versprei. Die stadsnaam is afgelei van 'n waterkasteel (*Papenborch*) wat omstreeks 1250 deur die biskop van Münster hier opgerig is.

Die oorsprong van die huidige stadsdeel Aschendorf strek verder terug. Hier is omstreeks 800 'n doopkerk gevestig. Die Emsland, waarvan die stad deel uitmaak, is een van min oorwegend Rooms-Katolieke streke in Noord-Duitsland. Sy bande met die Rooms-Katolieke Kerk spruit uit sy politieke geskiedenis as deel van die Vorsbisdom Münster in Wesfale voort.

Dit staan veral bekend vir een van die grootste skeepswerwe ter wêreld wat op plesierbote fokus, die *Meyer-Werft*, 'n onderneming wat sedert 1795 in familiebesit is. Die bou en tewaterlating van reuse oseaanskepe het tot toeristeaantreklikhede ontwikkel. Nog tot in die vroeë 21ste eeu het Papenburg ook as die «Gordynehoofstad van Duitsland» bekend gestaan. In 1954 is Europa se voorste vervaardiger van gordyne, *ADO Goldkante*, in die stadsdeel Aschendorf as familie-onderneming gestig. Aschendorf het sy naam aan die onderneming en handelsmerk verleen. In sy laaste jare het die gordynefabriek as *Deutsche Textilfabrik (DTF)* bekend gestaan. Die aanleg se sluiting op 28 Februarie 2014 het die laaste 300 medewerkers werkloos gelaat.
Die **Karuru-waterval** is in die Aberdare-bergreeks in Kenia.

Ligging
-------

Hierdie waterval in die Chaniarivier is in die suide van die Aberdare Nasionale Park, suidwes van die dorp Nyeri en 172 km noord van Nairobi. Dit lê op 2971 m bo seespieël en net suid van die ewenaar by koördinate 0° 22′ 0″ suid en 36° 54 0″ oos.

Waterval
--------

Die waterval van 272 m hoog bestaan uit 3 valle van onderskeidelik 117 m, 26 m en 130 m. Dus is dit die hoogste waterval in Kenia. Aan die oorkant van dieselfde kloof is die Gura-waterval.

Toerisme
--------

Rondom die kloof is 'n woud met inheemse bome. Besoekers aan die afgeleë gebied kom ook na die omgewing om die welige plantegroei en dierelewe (veral voëls) te besigtig. Besoeke op die hoogtepunt van die reënseisoen word nie aangemoedig nie. Gewoonlik word besoekers deur ‘n gewapende gids vergesel. Hoogtevrees is vir sommige toeriste 'n uitdaging.

Bibliografie
------------

* fortuneofafrica.com
* goingplacesafrica.com
* heregoeskenya.com
* worldwaterfalldatabase.com
* zakenya.com
Anna Sophia Venter.
Anna Venter se grafsteen in die Burgersdorpse begraafplaas.
**Anna Sophia Venter** (waarskynlik Burgersdorp, Kaapkolonie, 15 Maart 1908 – Burgersdorp, Suid-Afrika, 27 Maart 1977) was dekades lank een van die bekendste onderwyseresse op haar tuisdorp.

Mej. A.S. Venter het haar opleiding as kleinkinderonderwyseres ontvang by mej. M. Stone, wat van ’n Fröbelskool in Londen gekom het. Haar liefde vir klein kinders was so aansteeklik vir mej. Venter dat sy die opvoeding van die jong kind haar roeping gemaak het. Sy is in 1938 aangestel as prinsipale van die Voorbereidende Skool Burgersdorp. Dit was destyds een van drie skole vir blanke leerlinge op die dorp, tesame met die laer- en hoërskool. In 1946, byvoorbeeld, tydens die dorp se eeufees, het die hoërskool 120 leerlinge van st. 7 tot 10 en 10 onderwysers gehad, die laerskool 340 (met 13 leerkragte) en die voorbereidende skool 189 (met ses leerkragte).

By die ouers en kinders van Burgersdorp was sy bekend as ’n streng, gedissiplineerde maar tog simpatieke en regverdige mens; daarom is sy alom gerespekteer en bemin. Haar werk was deurgaans van besonder hoogstaande gehalte en gevolglik was sy nie net op Burgersdorp bekend nie, maar ook in wyer kring.

Vroeg in haar loopbaan reeds is sy 'n betrekking aan 'n opleidingskollege aangebied, maar vanweë haar liefde vir jong kinders was sy daarvan oortuig dat sy meer vir die kinders van haar volk sou kon doen as hoof van 'n skool vir jong kinders. Haar belangstelling in die onderwys, ontwikkeling en siel van die klein kind het gedurig toegeneem. Haar belangstelling in haar roeping het nooit verflou nie. Sy was 'n getroue lidmaat van die Gereformeerde kerk Burgersdorp en het 'n diep godsdienssin gehad waardeur sy ook die kinders van haar skool beïnvloed het.

Bron
----

* (af)  Die Gereformeerde Vroueblad. 1959. *Die Gereformeerde vrou 1859-1959*. Potchefstroom: Potchefstroom Herald.
* (af) (en)  De Wet, P.J.T. 1946. *Eeufees-Gedenkboek Burgersdorp, 1846–1946*. Burgersdorp: Stadsraad.
Die Sentech-toring in Brixton, Johannesburg.
**Sentech** is 'n seinverspreider vir die Suid-Afrikaanse uitsaaisektor. Die organisasie het in 1992 begin om die Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie se seine te versprei. Volgens Sentech se mandaat moet hulle ook dienste aan M-Net, Radio 702, Radio Ciskei, Radio Transkei en aan Bophuthatswana se Uitsaaikorporasie lewer.

In 'n verslag wat in Augustus 1995 gepubliseer is beveel die Onafhanklike Uitsaaiowerheid (OUO) aan dat Sentech van die SAUK geskei en 'n publieke maatskappy moet word. Die verslag was in Maart 1996 deur die Suid-Afrikaanse Regering goedgekeur en die wetgewing om die aanbevelings te implementeer is in November 1996 deur die Parlement aanvaar.

Sentech word tans bedryf as 'n kommersiële onderneming wat deur die Regering van Suid-Afrika via die Suid-Afrikaanse Ministerie van Kommunikasie besit word.

'n Volledige lys van Suid-Afrikaanse radio- en televisiefrekwensies is beskikbaar op Sentech se webwerf.

Sien ook
--------

* Sentech-toring
**Tydsones van Afrika**:  

|  |  |
| --- | --- |
| swart | **UTC-1**: Kaapverdiese Tyd. |
| groen | **UTC+0**: Wes-Europese Tyd · Greenwichtyd. |
| blou | **UTC+1**: Middel-Europese Tyd · Wes-Afrika Tyd. |
| rooi | **UTC+2**: Middel-Europese Somertyd · Oos-Europese Tyd · Sentraal-Afrika Tyd · Wes-Afrika Somertyd · Suid-Afrikaanse Standaardtyd. |
| geel | **UTC+3**: Oos-Europese Somertyd · Oos-Afrika Tyd. |
| grys | **UTC+4**: Mauritiustyd · Seychelletyd. |

Lande met strepe het 'n somertyd

Die **Sentraal-Afrika Tyd** (SAT) (Engels: *Central Africa Time*) is 'n tydsone wat twee ure voor Gekoördineerde Universele Tyd is (met ander woorde UTC+2). 'n Aantal lande in sentraal Afrika val in die tydsone. Die tydsone kom ooreen met Suid-Afrikaanse Standaardtyd en Oos-Europese Tyd.

Vanweë hierdie lande se ligging naby die ewenaar word somertyd nie waargeneem nie. Die teoretiese sone vir Sentraal-Afrika Tyd loop van 22,5° oosterlengte tot 37,5° oosterlengte.

Die lande wat SAT gebruik is:

* Vlag van Burundi Burundi
* Vlag van Botswana Botswana
* Vlag van Egipte Egipte
* Flag of the Democratic Republic of the Congo Demokratiese Republiek die Kongo (oostelike deel)
* Vlag van Lesotho Lesotho
* Vlag van Libië Libië
* Vlag van Malawi Malawi
* Vlag van Mosambiek Mosambiek
* Vlag van Namibië Namibië
* Vlag van Rwanda Rwanda
* Vlag van Suid-Afrika Suid-Afrika
* Vlag van Zambië Zambië
* Vlag van Zimbabwe Zimbabwe
Die Blue Mountains (2009)
Die **Blue Mountains** is 'n bergagtige streek in Nieu-Suid-Wallis, Australië. Dit grens aan Sydney se metropolitaanse gebied, met die voethoewels wat sowat 50 km wes van Sydney af begin. Die gebied begin aan die westekant van die Nepeanrivier en strek wes tot so ver as die Coxrivier.

Digte bloekomwoude gee die lug 'n blou gloed en daarom word hierdie berge die "Blue Mountains" genoem.

Die uitsig oor hierdie Australiese berge met sy inheemse natuurlewe, diep canyons, watervalle en ongerepte struikgewasse is asemrowend. Meer as 92 verskillende spesies bloekombome word in Blue Mountains Nasionale Park verteenwoordig.

'n Belangrike rotsformasie kan by Echo Point gesien word. Volgens die tradisie van Aborigines is drie susters (Meehni, Wimlah en Gunnedoo) hier versteen. Die drie uitstaande rotspunte word dus die Three Sisters genoem.

Die Blue Mountains bestaan hoofsaaklik uit 'n sandsteenplato met skeure van tot 760 m diep daardeur. Die hoogste punt van die bergreeks is 1 190 m bo seevlak. 'n Groot deel van die Blue Mountains is tot 'n wêrelderfenisgebied verklaar en sluit sewe nasionale parkgebiede en 'n natuurreservaat in.

Die Blue Mountains-gebied sluit die plaaslike regeringsgebiede Blue Mountains, Hawkesbury, Lithgow en Oberon in.

Klimaat
-------

Die klimaat wissel met die hoogte bo seespieël. By Katoomba (1 010 m) is die dagtemperatuur in die somer in die 20's met 'n paar dae bo 30 °Celsius). Nagtemperature is gewoonlik in die tiene. In die winter is die temperatuur bedags rondom 12 tot 13 °C, en so laag as -3 °C op wolklose nagte en so 2 tot 3 °C op bewolkte nagte. Daar kom sowat twee tot drie sneeuvalle jaarliks voor. In die laer gebiede is dit egter beduidend warmer.

Die reënval is ongeveer 1 050 mm in die hoogste dele van die Blue Mountains, met baie mistige dae.
’n Bronsbeeld van ’n sentour.
**Sentoure**, **kentoure** of **perdmense** (Grieks: Κένταυροι; *Kéntauroi*) is in die Griekse mitologie wesens wat half mens, half perd is. In die pottebakkerskuns van antieke Griekeland is hulle uitgebeeld met die onderlywe van perde aan hulle vas; in latere weergawes het hulle die bolyf van ’n mens en die onderlyf van ’n perd.

Hierdie uiterlike samesmelting het daartoe gelei dat baie skrywers hulle beskou het as wesens wat vasgevang is tussen die aard van die mens en dié van die perd. Hulle is uitgebeeld as óf die verpersoonliking van die ongetemde natuur, soos in hul stryd teen die Lapiete, óf as onderwysers, soos Chiron.
The sentoure was meestal die kinders van Ixion en Nephele (die wolk wat gemaak is om soos Hera te lyk). Volgens ’n ander weergawe was hulle die kinders van ene Centaurus wat met die merries van Magnesië gepaar het. Sentourus was óf self die seun van Ixion en Nephele (wat ’n bykomende geslag tussenin voeg) óf van Apollo en Stilbe, dogter van die riviergod Peneus. In die latere weergawe van die verhaal is sy tweelingbroer Lapitos, voorvader van die Lapiete (dus was die strydende volke neefs.

Sentoure het die Magnesië-gebied, die berg Pelion in Thessalië, die berg Pholoe in Arkadië en die Maleaanse Skiereiland in Suid-Lakonië bewoon.

Sentoure-stryd
--------------

Die sentoure is die bekendste vir hul stryd teen die Lapiete wat ontstaan het ná hul poging om Hippodamia en die res van die Lapiete-vroue te ontvoer op die dag van Hippodamia se bruilof met Pirithous, koning van die Lapiete wat self ’n seun van Ixion was. Nes die stryd tussen die Olimpiese gode en die Titane, is dié stryd tussen die twee neefs ’n metafoor vir die konflik tussen die beskawing en barbaarsheid. Theseus, ’n held en stigter van stede wat toevallig daar was, het Pirithous gehelp en dus die stryd na die regte kant help vorder. Die sentoure is verdryf of vernietig.

Die bekendste uitbeelding van die sentoure-stryd is in die Parthenon (Elgin-marmerbeelde), metope deur Phidias en ’n beeld uit die Renaissance-era deur Michelangelo.

Teorieë oor die ontstaan
------------------------

’n Sentour ontvoer ’n nimf, deur Laurent Marqueste, marmer, 1892 Tuileries-tuin, Parys.
Die mees algemene teorie is dat die mite van die sentoure ontstaan het weens die eerste reaksie van die plaaslike bevolking, wat nie perde geken het nie, op die perdryende nomades. Volgens dié teorie het die mense op hul perde vir die plaaslike bevolking soos half mens, half dier gelyk – soos ook met die Asteke en die ruiters van die Spaanse kavallerie gebeur het. Perde is vir die eerste keer getem in die suidelike steppe van Sentraal-Asië, dalk min of meer in die hedendaagse Kazachstan.

Die Lapiete-stam van Thessalië, wat familie van die mitiese sentoure was, word deur Griekse skrywers beskou as die uitvinders van perdry. Die Thessaliese stamme beweer dan ook hul perde is afstammelinge van die sentoure.
Velaro D, soos vertoon op die *InnoTrans 2010*-uitstalling, konstruksiereeks 407 van die Deutsche Bahn AG (Duitse Spoorweë)
Die woord **Velaro** (afgelei van die Spaanse term vir hoëspoed: *velocidad alta*) is 'n handelsmerk van die Duitse maatskappy Siemens AG en verwys na 'n reeks hoëspoedtreine wat deur die dogtermaatskappy *Siemens Mobility* ontwikkel is. Hierdie treine is gebaseer op die ICE 3-reeks van Duitse hoëspoedtreine en is by die behoeftes van spoorwegmaatskappye in uitvoermarkte aangepas.

* Die Spaanse Spoorweë RENFE was die eerste maatskappy wat Siemens se *Velaro E*-trein as RENFE-konstruksiereeks 103 aangekoop het. Met 'n togsnelheid van 350 km per uur en 'n maksimale spoed van 403,7 km per uur was hierdie variant tussen 22 Junie 2007 en 28 September 2010 die vinnigste treinreeks ter wêreld.
* Vir die Russiese Spoorweë is die *Velaro RUS*-konstruksiereeks ontwikkel wat by die Russiese breë spoorwydte aangepas is en as Sapsan-hoëspoedtrein Moskou met Sint Petersburg verbind.
* Die *Velaro D*-reeks is vir die Duitse Spoorweë as konstruksiereeks 407 ontwikkel.
* Vir die Chinese mark word die *CRH3*-reeks vervaardig.

In Desember 2011 was die Velaro-konstruksiereeks met 369 verkoopte eksemplare die suksesvolste hoëspoedtrein ter wêreld. In Februarie 2011 het die totale waarde van bestellings 4,4 miljard € (44 miljard ZAR) beloop.
Die **Evangelies-Augsburgse Kerk in Pole** (soms ook *Evangeliese Kerk van die Augsburgse Belydenis in Pole*, Pools: *Kościół Ewangelicko-Augsburski w Polsce*) is die Evangeliese-Lutherse Kerk van Pole. Sy setel is in Warskou. Dit is 'n lidkerk van die Lutherse Wêreldbond, die Ekumeniese Raad van Kerke asook die Poolse Ekumeniese Raad.

Naam
----

Die naam van die Poolse Evangeliese Kerk van die Augsburgse Belydenis verwys na die sogenaamde *Confessio Augustana*, 'n belydenis wat deur die reformator Philipp Melanchthon in 1530 tydens die Ryksdag van Augsburg geformuleer is. Dit vorm saam met Melanchthon se *Apologie* die teologiese basis van die Evangelies-Lutherse kerkleer.

Kerkstruktuur
-------------

### Organisasie

Die altaar van die Evangelies-Augsburgse Genadekerk in Cieszyn
Die Evangelies-Augsburgse Kerk in Pole se ledetal staan tans op sowat 80 000 waarvan die meerderheid in Silesië woon. Die lidmate word deur 147 pastore in 131 gemeentes bedien. Die gemeentes is in ses dioseses georganiseer.

### Opperhoof

Die leidende biskop van die Evangelies-Augsburgse Kerk in Pole, wat sy setel in Warskou het, fungeer as geestelike opperhoof en praeses (voorsitter) van die konsistorium. Die huidige kerkhoof is Jerzy Samiec, terwyl die Warskouse Drievuldigheidskerk (Pools *Kościół Św. Trójcy*) as hoof- en biskopskerk dien.

Die amptelike titel "biskop" is eers in 1938 ingevoer en was oorspronklik slegs 'n eretitel, terwyl na die kerkhoofde amptelik as "generaal-superintendente" verwys is.

### Sinode

Die Sinode, wat vir 'n ampstermyn van vyf jaar verkies word, neem besluite oor alle belangrike aangeleenthede en kerkwette, formuleer die kerk se doelwitte en waak oor die suiwerheid van die kerkleer en alle kerkgebeure op gemeente-, diosese- en kerklike vlak.

### Konsistorium

Die Konsistorium is die kerk se belangrikste administratiewe orgaan en het sy setel in Warskou. Die leidende biskop van die kerk fungeer as voorsitter van die Konsistorium.

### Dioseses

Die Evangelies-Augsburgse Kerk in Pole is in administratiewe opsig in ses dioseses (Wrocław, Katowice, Masoerië, Pommere-Groot-Pole, Cieszyn en Warskou) opgedeel wat elkeen deur 'n diosesaansinode met 'n diosesaanbiskop en 'n diosesaanraad verteenwoordig word. Die diosesaanbiskop is die kerklike hoof van alle geestelikes wat in 'n bepaalde diosese werksaam is.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 5037151-4
* LCCN: n85278964
* NKC: kn20061113002
* VIAF: 129984203
* WorldCat Identities: lccn-n85278964

 |
**Anna Wilhelmina Rothmann** (1904–2000) was 'n Afrikaanse skrywer en die dogter van M.E.R. Sy het jeugboeke en een historiese boek geskryf, asook vertaalwerk in Afrikaans gedoen. In 1972 is die Scheepersprys vir Jeugliteratuur aan haar toegeken vir *Klaasneus-hulle*. 'n Afdeling van die uitstalruimte in die Albany Museum is in 1980 na haar vernoem.

Biografie
---------

Anna W. Rothmann is in 1904 in Swellendam gebore. Haar ma was die bekende skrywer, M.E.R. (Maria Elizabeth Rothmann) en haar pa die skoolhoof, Herbert Charles Gordon Oakshott. Sy studeer aan die Universiteit van Stellenbosch en behaal in 1924 haar BSc-graad, in 1926 haar Sekondêre Onderwysdiploma en in 1931 haar MSc-graad.

Rothmann was 'n lektrise aan die Paarlse Opleidingskollege. Gedurende 1938 ontvang sy 'n Carnegie-beurs om by 'n museum in Chicago te studeer. Vanaf 1936 tot 1954 was sy die skoolorganiseerder by die Albany Museum in Grahamstad. Van 1954 af was sy by die Drostdy Museum in Swellendam werksaam. Hier het sy ook navorsing oor die geskiedenis van die omgewing gedoen en 'n boekie oor die Republiek van Swellendam saamgestel.

Sy is op 6 Oktober 2000, op 96-jarige ouderdom, oorlede.

Bibliografie
------------

* Die Drostdy van Swellendam (medeskrywer saam met haar ma, M.E.R.)
* Klaasneus-hulle, Tafelberg Uitgewers, 1964, ISBN 978-0-624-00479-0
* Kraai-hulle, Tafelberg Uitgewers, 1965, ISBN 0-624-02147-5
* Kriek-hulle, Tafelberg Uitgewers, 1979, ISBN 0-624-01240-9
Sor Juana
**Juana Inés de la Cruz de Asbaje y Ramírez**, ook bekend as **Sor Juana**, (12 November 1648 of 1651, San Miguel Nepantla - 17 April 1695, Meksikostad) was 'n Meksikaanse digteres.

Sy was 'n buite-egtelike kind, en reeds op 'n jeugdige leeftyd 'n belangstelling getoon in literatuur en wetenskap. Sy word op sestienjarige ouderdom ontdek deur Antonio Sebastián de Toledo, die onderkoning van Nieu-Spanje wat haar na sy hof toe bring.

Sy het geen familie of geld gehad nie en wou ook nie trou nie en daarom soek sy toevlug in die klooster van San Jerónimo. Hier kry sy tyd om haar aan haar studies te wy. Ook haar belangrikste gedig, *die droom*, skryf sy hier. In die klooster geniet sy as protégé van die onderkoning relatief baie vryheid. Sy het 'n ruim biblioteek tot haar beskikking gehad. Sy bots weldra dikwels met kerklike funksionarisse omdat hul haar gedigte te "wêreldlik" vind. Sy het gestreef na meer gelyke regte vir vroue, en die reg op onderwys vir vroue verdedig. Hierin word sy as 'n voorloopster van die feminisme gesien, maar in haar tyd is hierdie tipe menings minder op prys gestel. Die aartsbiskop van Meksiko het haar beveel om slegs religieuse tekste te skryf.

Toe sy tydens 'n plaag in 1695 haar toewy aan die versorging van siekes, raak sy besmet en sterf sy self.


|  |  |
| --- | --- |
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Nederlandse Wikipedia vertaal. | 

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BIBSYS: 90580012
* BNE: XX1082687
* BNF: cb118866500 (data)
* CANTIC: a11366783
* CiNii: DA03641238
* GND: 118811223
* ISNI: 0000 0001 2102 9265
* LCCN: n80021650
* MusicBrainz: 9ffa3265-b692-4d5e-8b9b-f42c4259880e
* NDL: 01058520
* NKC: jn19981001585
* NLA: 35304205
* NLI: 000072449
* NLP: A11814330
* NSK: 000287688
* NTA: 068393792
* RERO: 02-A000095835
* SELIBR: 65272
* SUDOC: 027420329
* Trove: 904640
* VIAF: 88633360
* WorldCat Identities: lccn-n80021650

 |
’n Slagoffer van die stormloop.
Die **Chodinka-tragedie** (Russies: Ходынская трагедия *Chodinskaja tragedija*) was ’n stormloop deur duisende mense op 30 Mei [O.S. 18 Mei] 1896 op die Chodinka-veld buite Moskou tydens die viering van die kroning van die laaste keiser van Rusland, Nikolaas II. Dit het gelei tot die dood van 1 389 mense.

Gebeure
-------

Die feesviering by Chodinka.
Nikolaas II en sy vrou, Aleksandra Fjodorowna, is op 26 Mei [O.S. 14 Mei] 1896 as keiser en keiserin van Rusland gekroon. Die volgende dag is ’n banket ter viering daarvan op die Chodinka-veld gehou. Kos, gratis drank en herdenkingsbekers sou uitgedeel word. Chodinka is gekies omdat dit die enigste plek naby Moskou was wat al die stad se inwoners kon huisves. Dit is hoofsaaklik as militêre opleidingsterrein gebruik en was ongelyk en vol loopgrawe. 

Teen omstreeks sesuur die oggend het sowat 500 000 mense) reeds op die veld vergader. Voordat die kos en drank uitgedeel is, het gerugte ontstaan dat daar nie genoeg vir almal sou wees nie. As gevolg daarvan het die skare begin vorentoe beur om hul deel te kry. Mense het geval en is vertrap; sommige het in die veld se stof versmoor. Na raming het 1 389 gesterf en rofweg 1 300 is beseer.

Ondanks die tragedie het die feesprogram voortgegaan op die groot veld, terwyl baie mense onbewus was van wat gebeur het. Omstreeks 14:00 het die tsaar en tsarina op ’n paviljoen in die middel van die veld hul verskyning gemaak. Teen dié tyd is al die spore van die tragedie uitgewis.

Nadraai
-------

’n Kerk is op Chodinka-veld gebou om die voorval te gedenk.
Die keiser en keiserin is oor die voorval ingelig, maar nie dadelik nie. Dié aand is die Franse ambassadeur se bal in die stad gehou. Nikolaas wou dit nie bywoon nie, maar eerder tuisbly om vir die mense te bid wat gesterf het. Sy ooms het egter steeds ’n groot invloed in die hof gehad en het gedink dit sal erger wees as hy nie die bal bywoon nie, omdat hy Frankryk in die gesig sou vat. Nikolaas het dus wel die bal bygewoon. Hy en die keiserin het die volgende dag beseerdes in die hospitaal besoek. 

Die Chodinka-tragedie is beskou as ’n slegte voorteken en dit was dus vir Nikolaas van die begin van sy bewind af moeilik om die vertroue van die volk te wen. Sy oom groothertog Sergei, toe goewerneur-generaal van Moskou, het bekend geword as "die Prins van Chodinka" en die tsaar het die naam "Bloedige Nikolaas" gekry.

Ander bronne
------------

* Massie, Robert K. (1967). *Nicholas and Alexandra*.
* Warth, Robert D. (1997). *Nicholas II, The Life and Reign of Russia's Last Monarch*. Praeger. ISBN 0275958329.
**Hieronimus van Stridon** is as **Eusebius Sophronius Hieronimus** in Stridon, Dalmasië ongeveer in die jaar 347 gebore. Hy is een van die vier Groot Kerkvaders van die Weste. Hy word as heilige vereer in die Rooms-Katolieke Kerk met 30 September as sy feesdag, en in die Oosters-Ortodokse Kerk met sy feesdag op 15 Junie.

Biografie
---------

Hieronimus se familie was welaf en sy ouers was Christene. Hulle stuur hom na Rome vir sy opleiding. Hy loop klas by die grammatikus Donatus en Tyrannius van Aquileia was sy medeleerling.

Hieronimus deur Albrecht Dürer (1521)
Na 'n kort verblyf in Trier gaan hy na Aquileia waar hy saam met ander 'n asketiese lewe ly. Ongeveer in 373 wil hy 'n pelgrimsreis na Jerusalem onderneem, maar ernstige siekte hou hom vir 'n lang tyd in Antiogië. Hy luister na die voordragte van Appolinarius van Laodisea en leer Grieks. Daarna bring hy drie jaar deur in die woestyn waar 'n Joodse monnik hom Hebreeus leer. Hy word daarna tot priester gewy deur Paulinus, biskop van Antiogië. Hy reis dan na Konstantinopel waar hy die lesings van Gregorius van Nazianze bywoon.

Tussen 383 en 385 werk hy in Rome as sekretaris vir sy vriend Pous Damasus I. In opdrag van die pous skryf hy 'n vertaling van die Bybel in Latyn. Die vertaling wat as die "Vulgaat" bekend staan, is tot by die Reformasie as die standaard Bybel gebruik.

Na die dood van Pous Damasus op 11 Desember 384 vertrek Hieronimus na Palestina en besoek Didimus die Blinde vir 'n maand lank. Hy vestig hom in 386 in Bethlehem waar hy as kluisenaar lewe. Hy hou hom vir 34 jaar besig met die wetenskap en lei 'n klooster. In sy asketiese kring was daar adellike dames soos Marcella, Aselia, Paula en haar dogter Eustochium. Met die hulp van Paula is drie vroue-kloosters en een manne-klooster gestig as ook 'n kloosterskool met 'n groot biblioteek.
Juan Orlando Hernández
**Juan Jose Orlando Hernández Alvarado**, dikwels bekend as **JOH** (gebore 28 Oktober 1968), was 'n president van Honduras, wat op 27 Januarie 2014 die amp aanvaar het nadat hy die 2013 algemene verkiesing in Honduras gewen het. Hy het sy tweede presidensiële termyn op 27 Januarie 2018 begin tot 27 Januarie 2022. 

Hy was lid van die konserwatiewe Nasionale Party van Honduras. Hernández was die president van die Nasionale Kongres van Honduras tussen Januarie 2010 en Junie 2013, toe hy toestemming deur die Kongres gegee is om homself van alle verantwoordelikhede in die Kongres af te wend om hom aan sy presidentsveldtog toe te wy. Hy het aangekondig dat hy in 2017 herverkiesing sou verkies, nadat die Hooggeregshof dit in April 2015 toegelaat het. Op 15 Desember 2016 het die Hoogste Verkiesingstribunaal met twee stemme teen een besluit om Hernández toe te laat om in die primêre verkiesing te staan deur die Nasionale Party van Honduras op 12 Maart 2017, ondanks argumente dat so 'n besluit onwettig was. Op 12 Maart 2017 het hy die Nasionale Party se primêre stem gewen om hom toe te laat om sy party tydens die 2016 algemene verkiesing in Honduran op 26 November 2017 te verteenwoordig. In die verkiesing is Hernández met 'n nou marge (0.5%) as die wenner verklaar, na 'n herverkiesingsveldtog wat wyd gekritiseer is as bedrog, maar die Verenigde State het Hernández vinnig erken as die amptelike wenner.

Op 7 Februarie 2022 word Hernández se VSA visum deur die Amerikaanse departement van buitelandse sake herroep, weens betrokkenheid by korrupsie en in die onwettige dwelmhandel. Op 14 Februarie is hy omring deur die nasionale polisie en DEA-agente by sy woonplek om sy gevangeneming te bewerkstellig en hom uiteindelik na aanhouding van die Verenigde State te neem vir moontlike verhore. Die Amerikaanse regering het ook 'n uitlewering teen hom versoek vir sy betrokkenheid by dwelms. Nadat 'n uitleweringsbevel uitgereik is, het hy besluit om op 15 Februarie 2022 aan Amerikaanse owerhede oor te gee.Dieselfde dag het die plaaslike polisie Hernández by sy huis in Tegucigalpa gearresteer. Op 21 April is Hernández aan die Verenigde State uitgelewer.
Die mummie van die Siberiese Ysvrou.
Die **Siberiese Ysvrou** is die naam wat plaaslike inwoners en Russiese joernaliste aan ’n mummie gegee het wat in 1993 in die Russiese outonome republiek Altai ontdek is. Sy is ook bekend as die **Prinses van Oekok** (Russies: Принце́сса Уко́ка), die **Altai-prinses** (Алтайская принцесса) en **Otsji-bala** (Очы-бала, die heldin van die Altaise epiese verhaal).

Ontdekking
----------

Die argeoloog Natalia Polosmak van Nowosibirsk het die koergan (grafheuwel) Ak-Alatsja-3 op die baie afgeleë Oekok-plato ontdek. Dit word in Rusland as een van die belangrikste argeologiese vondste van die einde van die 20ste eeu beskou.

Die Ysvrou stam uit die tyd van die Pazyryk-kultuur wat tussen die 6de en 2de eeu v.C. in die Siberiese steppe floreer het. Haar graf is naby die grens met China gevind. Die steppe het hier ’n ruwe, droë klimaat; herders van Altai bring steeds hul skape en perde in die winter hierheen omdat die hewige wind die sneeu van die gras af waai, en hul diere dan daar kan wei ondanks die ysige koue.

Die graf was bedek met ’n yslens wat die mummie goed bewaar gehou het. Die vrou was sowat 25 jaar oud toe sy dood is en het tot die middelklas van die Pazyryk-samelewing behoort. ’n Paar tatoeëermerke is aan haar liggaam gevind en om haar was verskeie alledaagse voorwerpe geplaas. Dit is nie duidelik waaraan sy dood is nie.

Die grafkamer
-------------

In die Ysvrou se grafkamer was haar kis, gemaak van ’n soliede lorkeboomstam en versier met leerappliekwerk wat bokke uitbeeld. Daar was twee klein houttafels wat gebruik is om kos en drank voor te sit. Perde- en skaapvleis is op die tafels neergesit vir haar reis; daar was ook koljandersaad en oorblyfsels van ’n suiwelproduk, dalk jogurt, in ’n houthouer met ’n gesnede handvatsel en roervoorwerp.

Die Ysvrou het met haar kop na die ooste gelê, nes dié van die perde wat saam met haar begrawe is, soos wat die Pazyryk-gebruik was. Sy het ’n geel sybloes aangehad, ’n gestreepte wolromp, lang veltkouse en ’n hooftooisel van hoër as 90 cm.

Die Altai en die "prinses"
--------------------------

Toe ’n paar Altaise inwoners hoor die mummie is opgegrawe, het hulle geëis dat verdere opgrawings verbied en die lyk herbegrawe word. Hulle het beweer hulle weet nog altyd van die vrou, wat hulle "prinses Kadin" noem, en aanbid haar as een van die stammoeders van die Altai. Hulle kon dit nie bewys nie, maar die streekowerheid was gevoelig vir die mening van die inwoners en het verdere opgrawings op die Oekok-plato verbied.

Tot vandag beweer die Altai die vrou is hul stammoeder en dat ’n aardbewing in 2003 plaasgevind het omdat die "prinses" se gees versteur is en dat sy rus moet vind deur haar te herbegrawe. Die mummie is egter steeds by die Instituut vir Argeologie en Etnologie van die Russiese Akademie van Wetenskappe in Nowosibirsk. Wetenskaplikes meen daar behoort dringend nog opgrawings gedoen te word weens die verwarming van die klimaat en dat dit onsinnig sou wees om die lyk te herbegawe omdat die yslens nie sal herstel nie en die lyk vinnig sou vergaan.
'n Babiloniese stele in die Louvre. Dit is vermoedelik deur 'n onbekende Elamitiese koning afgeneem.
**Shutruk-Nakhunte**, of **Šutruk-Nakhunte**, was van omstreeks 1185 tot 1155 v.C. (middelchronologie) die koning van Elam en die tweede koning van die Shutruk-dinastie. 

Elam het uitgebrei tot 'n ryk wat die grootste deel van Mesopotamië en Wes-Iran ingesluit het. Onder Shutruk-Nakhunte se bevel het Elam die Kassiete verslaan en die kortstondige Elamitiese Ryk gestig, wat binne sowat 40 jaar, in 1120 v.C. deur Nebukadnésar I van Babel verslaan is.

Shutruk-Nakhunte was getroud met die dogter van 'n Kassitiese koning met die naam Meli-Šipak.

In populêre kultuur
-------------------

Shutruk-Nakhunte verskyn kortliks in Ethan Canin se kortverhaal *The Palace Thief* en die aanpassing daarvan in die 2002-rolprent *The Emperor's Club*, waarin een van die sleutelelemente 'n stele (gedenkplaat) is wat die wedervaringe beskryf van Shutruk-Nakhunte, eens 'n bekende egoïstiese oorwinnaar maar vandag feitlik onbekend.

Die aanhaling uit die film is: "Ek is Shutruk-Nakhunte, die koning van Anshan en Susa, soewerein van die land Elam. Deur die opdrag van Inshushinak het ek Sippar vernietig, die Oorwinningstele van Naram-Sin gevat en het dit teruggebring na Elam, waar ek dit opgerig het as 'n offer aan my god." — Shutruk-Nakhunte, 1158 v.C."

Bronne
------

* D.T. Potts: *om Die Argeologie van Elam*, Cambridge University Press, Cambridge 1999, 232-237
**Lydia Doreen Winchester** (gebore op 23 Februarie 1956 in Krugersdorp) is die oudste van ses kinders en ŉ musiekpromotor vir Suid-Afrikaanse kunstenaars. Tydens haar grootwordjare het die gesin in Carletonville gewoon en sy het haar laerskoolloopbaan begin by Laerskool Môreweg in Brakpan, Transvaal. 

Winchester het na skool by die poskantoor gewerk en het later administratiewe werk en kliëntediens behartig vir die motormaatskappy, *General Motors*, daarna het sy as skakelbeampte by *Delta Motors* gewerk tot 1986.

Lydia Winchester het bygedra tot die loopbane van Suid-Afrika se kunstenaars, onder andere van Gé Korsten, Leon Schuster, Anneli van Rooyen, Rina Hugo, Johan Stemmet, Johan van Rensburg, Carike Keuzenkamp, Danie Botha, Phillip Moolman, André Schwartz, Lance James, Ollie Viljoen, Bill Flynn, Dozi en die Klipwerf-Orkes.

Sy was van 1987 tot 2000 die skakelbeampte van die Decibel-platemaatskappy, onder leiding van die platevervaardiger en musikant Boet Pretorius.

Sy werk sedert 2001 as ŉ vryskut-praktisyn en behartig onverpoosd die reklame van gevestigde kunstenaars en talentvolle nuwelinge.

Haar kliënte sluit Vonk-Musiek in, ook die kunstenaars Gerhard Steyn, Rudi Muller, Helenè Bester, Jan Blohm, Stef Kruger, Richard van der Westhuizen, Lemé, Juan Boucher, Ricky Faber, Beeskraal Revival, Hennie Jacobs, Ernie Bates, Sonja Herholdt, Rooies, Gert Koevert, Jan Rhaap, Stephan Visagie, Hercules & Jasmyn, Touch of Class, Jason Bradley, Rinél Day en Anaïs.

Ander plaaslike kunstenaars wie se reklame sy behartig het, sluit in: Min Shaw, Patricia Lewis, Gene Rockwell, Hennie Smit, PJ Powers, Claire Johnston (Mango Groove), Niekie van den Berg, Sunette Bridges, Blackie Swart, Sean Else, Riaan van Rensburg, Thinus Esterhuysen, Jakkie Louw, Elizabeth & Francois Fourie, Catherine Jones, Jacques du Preez en Andries Botha.

Winchester het ook internasionale kunstenaars soos BZN, Dana Winner en Eddy Grant se bemarking van albums en konserte in Suid-Afrika behartig.

Lydia het ook agter die skerms tydens *Afriganza* 2014 en die Afrikaanse Musiekfees by *Carnival City* (oor verskeie jare, saam met *Lefra-Produksies*) en die KKNK se Afskopfees gewerk.

Toekennings
-----------

* Rapportryers – Publisiteitsbeampte van die jaar.
* EMI – Publisiteitsbeampte van die jaar.
* Afrikanerbond – Verering vir bydrae tot die bevordering van Afrikaanse musiek.
* ATKV-oorkonde (2017)
* GHOEMA - Ere-toekenning vir Lewensbydrae  (2018)
* In 2019 word Lydia deur kykNET vereer met 'n dokumentêre rolprent van haar loopbaan as deel van die televisiereeks *Legendes van Afrikaanse Musiek*.

Bronnelys
---------

* 
* Geargiveer 27 Februarie 2020 op Wayback Machine
* 
* Geargiveer 21 Mei 2020 op Wayback Machine
Die **Evangeliese Teologiese Fakulteit** (Nederlands: *Evangelische Theologische Faculteit*; afgekort as *ETF*) is 'n privaat universiteit van teologie in Heverlee, Vlaandere, België. Die ETF bied vier graadprogramme aan: 'n Nederlandse Bachelor of Arts in teologie en godsdienstwetenskappe, 'n Engelse Master of Arts in teologie en godsdienstwetenskappe, 'n Nederlandse onderwysersgraadprogram, en 'n Engelse doktorale program.

Geskiedenis
-----------

Die akademiese instelling het sy oorsprong gehad in die Bybel Instituut België. Die instituut is in 1919 in Brussel gestig as die "*Institut Biblique de la Missie Belge Evangélique*". In 1922 is die Nederlandssprekende departement begin: *Bijbelinstituut België*.

### Bybel Instituut België

Van 1965 het die instituut vinnig gegroei. Die groei het gekom deur die baie buitelandse studente wat daar gaan studeer het om die drieledige onderwys wat aangebied is. Daarom het die Belgiese regering die onderwysprogram in 1971 erken, waarna die instituut in 1975 na 'n voormalig Jesuïeteklooster in Heverlee, Leuven, België, verhuis het.

### Stigting van die Universiteit

Die *Evangelische Theologische Faculteit* is in 1981 gestig as 'n akademiese program van die Bybel Instituut.