**Sandby borg** is 'n ringfort uit die Ystertydperk, een van minstens 15 op die eiland Öland, Swede. Dit lê sowat 2 km suidoos van die dorp Södra Sandby en naby die dorp Gårdby.

Uitgrawings vind sedert 2011 daar plaas en dui op 'n slagting in die laat 5de eeu n.C. Die slagoffers is nooit begrawe nie, maar is ontdek waar hulle ook al geval het: binne huise en op die strate van die fort. Dit verskaf 'n unieke blik op die alledaagse lewe in Sandby borg en die geweld van die Ystertydperk.

Ligging en grootte
------------------

Die ringfort Sandby borg is naby die kuslyn van Suidoos-Öland geleë. Die struktuur bestaan vandag uit 'n vervalle ovaal klipmuur van 2-3 m hoog wat 'n gebied van sowat 5 000 m2 insluit. Die mure is van plaaslike sandsteen gebou en met rotse en skulpe aangevul. Drie hekke is sigbaar as inkepe in die muur; merke en lugfoto's dui op die ligging van 'n moontlike vierde hek. Die oorspronklike fortmuur was 4 m breed en sowat 4-5 m hoog.

Opnames dui daarop dat daar 53 huise binne die muur was. Die uitleg is soortgelyk aan dié van verskeie ander ringforte op Öland, soos Eketorp, met 'n sentrale blok omring deur 'n straat. Wes van die ringfort is 'n struktuur van verskeie rye groot rotse wat moontlik deel van 'n verdedigingstruktuur was.

Uitgrawings
-----------

Sandby borg soos gesien vanuit die weste. Let op die rotse wat om die westekant geplaas is.
Tydens aanvanklike geofisiese werk in die lente van 2010 is bewaarplekke langs die huise ontdek. 'n Metaalverklikker is in Augustus 2010 gebruik om 'n opname van die terrein te doen. Vyf bewaarplekke is in die sentrale blok ontdek met voortreflike juweliersware uit die Migrasietydperk. In elk was 'n vergulde silwerborsspeld en verskeie ander voorwerpe soos glaskrale, ringe en silwerhangertjies. Die borsspelde is groot voorwerpe van baie hoë gehalte. Die meeste is van vergulde silwer en bedek met dekoratiewe dierontwerpe. Hulle was moontlik deel van stelle juweliersware vir aristokratiese vroue. Hulle kan tipologies gedateer word 450-510 n.C.

Uitgrawings word sedert 2011 deur die Kalmarmuseum gedoen. Tydens die eerste uitgrawings is menslike oorskot in die huise ontdek, wat dui op 'n gewelddadige voorval op die terrein, moontlik in die laat 5de eeu. Teen 2017 was sowat 9% van die ringfort uitgegrawe, insluitende drie van die 53 huise.

Die resultate verskaf 'n prentjie van die alledaagse lewe in die fort, asook grusame bewyse van 'n wrede menseslagting, met minstens 26 individue wat geïdentifiseer is – nege daarvan is feitlik volledig. Die slagoffers wissel van jong kinders tot bejaardes. Baie van die skelette toon duidelike bewyse van trauma met skerp en stomp voorwerpe, meestal van bo of van agter. Dit dui daarop dat die moorde 'n soort teregstelling was, eerder as weens gereelde gevegte.

Die talle voorwerpe wat ontdek is, sluit in alledaagse voorwerpe soos potte en gereedskap, asook duur voorwerpe soos silwer- en goue versierings, ingevoerde Romeinse glas en twee goue muntstukke.

Galery
------

* Sandby borg na die noordweste, met tekens van uitgrawings in die middel.Sandby borg na die noordweste, met tekens van uitgrawings in die middel.
* Vlak waters naby Sandby borg.Vlak waters naby Sandby borg.
* Sandby borg van binne in 'n noordwestelike rigting.Sandby borg van binne in 'n noordwestelike rigting.
* Sandby borg van binne in 'n suidwestelike rigting.Sandby borg van binne in 'n suidwestelike rigting.

Nog leesstof
------------

* History Blog: "Roman coin found in Sandby fort posthole" - besoek 30 November 2014.
* Meredith Bennet-Smith (12 Oktober 2013) "Mysterious Massacre Frozen In Time At 'Swedish Pompeii' Site" *Huffington Post* - besoek 30 November 2014.
* Kickstarter site for the project - besoek 30 November 2014
* 
*

Skakels
-------

* Wikimedia Commons logo Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Sandby borg.
* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

Koördinate: 56°33′09.6″N 16°38′23.2″O﻿ / ﻿56.552667°N 16.639778°O﻿ / 56.552667; 16.639778