recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Die **Assamese skrif** is ’n skryfstelsel van die taal Assamees en deel van die Bengaals-Assamese skrif. Dit is ook in Assam en nabygeleë streke gebruik vir die skryf van Sanskrit en ander tale. Dit het uit die Kamarupiskrif ontstaan. 

Die huidige vorm van die Assamese skrif is aaneenlopend ontwikkel sedert 5de-eeuse rotstranskripsies wat in ’n oostelike weergawe van die Guptaskrif geskryf is, en aansienlike aanpassings uit die Siddhamskrif is in die 7de eeu aangebring. Teen die 17de eeu kon drie style Assamese alfabette geïdentifiseer word (*baminiya*, *kaitheli* en *garhgaya*), wat saamgesmelt het tot ’n standaardlettertipe wat vir drukwerk nodig was.

Geskiedenis
-----------

Die *Kanai-boroxiboa*-rotsinskripsie uit 1207 toon proto-Assamese letters.
Die Umachal-rotsinskripsie uit die 5de eeu is die eerste teken van skrif in die streek. Rots- en koperplaatinskripsies sedertdien toon 'n stelselmatige ontwikkeling van die Assamese skrif. Teen die 13de eeu het dit proto-Assamese vorme begin ontwikkel. In die 18de en 19de eeu kon die skrif in drie variëteite verdeel word: *Kaitheli*, wat deur nie-Brahmane gebruik is, *Bamuniya*, wat deur Brahmane vir Sanskrit gebruik is, en *Garhgaya* (gebruik deur staatsamptenare van die Koninkryk Ahom). Eersgenoemde was die gewildste, en Middeleeuse boeke soos die *Hastir-vidyrnava* en die sattras het dit gebruik.

Vroeg in die 19de eeu is die eerste Aramese skrif vir drukwerk ontwerp en 'n standaardlettertipe het ontstaan.

Skakels
-------

* Wikimedia Commons logo Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Assamese skrif.
* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
Worcester se moederkerk.

Ds. **Henry Sutherland** (Paisley, Skotland 21 Oktober 1790 - 18 Februarie 1879) was een van die eerste Skotse predikante wat dr. George Thom op versoek van goewerneur lord Charles Somerset gewerf het om die tekort aan predikant in die Nederduitse Gereformeerde Kerk aan te vul en te help om die regering se verengelsingsbeleid uit te voer.

Hy tree in 1824 in diens van die NG Kerk as een van die proponente wat Thom se kommissie in Glasgow gewerf het. Die ander was di. Alexander Smith en William Ritchie Thompson, wie se eerste gemeentes onderskeidelik Uitenhage en Stockenström (eers as sendeling en van die gemeente se stigting in 1832 af as leraar) was. Aberdeen se kommissie het di. Andrew Murray sr. Colin Fraser en George Morgan, wat onderskeidelik op Graaff-Reinet, Beaufort-Wes en Somerset-Oos geplaas is, gestuur. 

Worcester se gemeente was sowat drie jaar lank na sy stigting in 1821 vakant, juis weens die tekort aan predikante aan die Kaap. Ds. Sutherland is in September 1823 as predikant vir die Kaapse Kerk georden en het Worcester van 1824 af 36 jaar tot by sy aftrede bedien. Tydens sy tyd is die kerkgebou en pastorie opgerig en ’n pragtige preekstoel, deur twee De Vos-broers uitgesny, aan die gemeente geskenk. Oor hom skryf *Ons gemeentelike feesalbum*: Hoewel nie ’n uitnemende geleerde nie, het ds. Sutherland uitgemunt in die gebedslewe, godsvrug en sagmoedigheid, wat die stempel van die Skotse predikante was." Hy tree in 1859 af en sterf in 1879.

Sy opvolgers was twee seuns van nog ’n baanbreker uit die Skotse kerk, ds. Andrew Murray sr. naamlik dr. Andrew Murray en daarna ds. William Murray, wat vir ’n herlewing op Worcester verantwoordelik was. Hy was die stigter van die skool vir dowes en blindes, wat later in twee moes deel weens ’n skerp toename in leerlinge.

Die dorp Sutherland is na hom vernoem omdat hy as leraar van Worcester die nuwe gemeente, wat in 1855 gestig is, se eerste konsulent was.

Bronne
------

* Dreyer, eerw. A. 1924. *Eeuwfeest-Album van de Nederduits Gereformeerde-Kerk in Zuid-Afrika 1824 - 1924*. Kaapstad: Publikatie-kommissie van de Z.A. Bijbelvereniging.
* Dreyer, eerw. A. 1932. *Jaarboek van die Nederduits-Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 1933*, Kaapstad: Jaarboek-Kommissie van die Raad van die Kerke.
* Hofmeyr, George (hoofred.), 2002. *NG Kerk 350*. Wellington: Lux Verbi.BM.
* Nienaber, P.J. 1963. *Suid-Afrikaanse pleknaamwoordeboek, deel 1*. Kaapstad, Johannesburg: Suid-Afrikaanse Boeksentrum.
* Olivier, ds. P.L. (samesteller), 1952. *Ons gemeentelike feesalbum*. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers.
**Chott ech Chergui** geleë in die Plato van die Sjots in Algerië is na Chott el Jerid in Tunisië, die grootste sjot in Noord-Afrika. Dit is 'n skaars vorm van "wetland" wat beide permanente en seisoenale sout-, brak- en varswater mere en poele sowel as warmwaterbronne bevat. Bedreigde spesies soos die Aleppodenneboom (Pinetum alepensis) en subspesies van bedreigde struike (Quercus ilex, Juniperus oxycedrus, Pistacia lentiscus, Rosmarinus tourniforti, Jasmenum fructicans) kom voor. 

Chott Ech Chergui is 'n geslote bekken met 'n effense reliëf. Die gemiddelde water diepte is omtrent 25 cm, waarvan 'n deel in die grond geabsorbeer word en wat op ander plekke in ondergrondse strome na die middel van die bekken vloei. Die leemgrond (kleigrond) wat oor kalkagtige rotse lê vorm 'n ondeurdringbare versperring vir die uitloop van water. Daar is standhoudende fonteine wat damme met spesifieke biotope vorm. Die klimaat is semidroog met koue winters en warm somers. Die gemiddelde jaarlikse temperatuur en reënval is onderskeidelik 14,8°C en 276 mm. 

Chott Ech Chergui in die middel van die Plato van die Sjots

Ekologie
--------

Chott Ech Chergui is 'n baie belangrike nes- en oorwinteringsoord vir verskeie spesies watertrekvoëls waaronder ten minste twee bedreigde spesies Anatidae tel: Aythya nyroca en Marmaronetta angustirostris. Bedreigde diere wat hier aangetref word sluit die Houbara wildepou (Chlamydotis undulata) en die berggazelle (Gazella gazella) in. Die sjott is ook ryk aan kenmerkende en endemiese vissoorte soos Barbus sp. Endemiese plantspesies wat hier voorkom is: Euphorbia guyoniana, Holenackeria polyodon, Carum foetidum, Frankenia thymifolia, Tymus ciliatus, Anacyclius cyrtolepidioides en Helianthemum apertum.
Ds. Webb, omstreeks 1916.
Ds. **Henry Lindo Webb** (distrik Somerset-Oos, 6 Julie 1875 - 29 Junie 1948) was 'n predikant in die Nederduitse Gereformeerde Kerk.

Ds. Webb het sy hoërskoolopleiding aan die Gill-kollege op Somerset-Oos ontvang en is daarna na Stellenbosch waar hy sy teologiese opleiding aan die Kweekskool ontvang het. Aan die einde van 1906 is hy gelegitimeer en in 1907 in sy eerste gemeente, Paterson, georden en bevestig. Dié gemeente, ongeveer halfpad tussen Grahamstad en Port Elizabeth en nie ver van sy grootworddorp af nie, is in 1906 afgestig van Alexandria sodat ds. Webb die eerste leraar was.

Hier sou egter net ’n jaar of wat bly, want in 1908 aanvaar hy sy demissie op Paterson en vertrek na die sendingvelde van Masjonaland in die destydse Suid-Rhodesië. Hy bly sowat 11 jaar daar en keer in 1919 terug na die Suide as hulpleraar, eers van die NG gemeente Ladismith, en toe in 1920 van Mosselbaai. In 1921 neem hy ’n beroep aan na die NG gemeente Nieu-Bethesda en so keer hy terug na die Oos-Kaap. Hy arbei hier tot 1927. 

Daarna neem ds. Webb ’n beroep aan na die NG gemeente Warmbad in Transvaal. Ná ’n driejarige bediening het hy in 1930 ’n beroep aangeneem na Potgietersrus. Hier bly hy 13 jaar tot hy sy emeritaat in 1943 aanvaar.

Van hom getuig die skrywer, waarskynlik dr. J.A.S. Oberholster, in sy lewenskets in die 1949-uitgawe van die NG Kerk se *Jaarboek*: "Met voorbeeldige toegewydheid het hy sy kragte aan die werk van die Meester gewy. Sy minsame en hartlike geaardheid het vele tot hom getrek en so word getuig dat sy mooi lewe, nog meer as sy woord, ander tot die here gelei het."

Ds. Webb was ná sy emeritaat nog in verskeie gemeentes behulpsaam en is einde Junie 1948 oorlede, ’n week voor sy 73ste verjaardag.

Bronne
------

* (af)  Oberholster, dr. J.A.S. 1948. *Jaarboek van die Gefedereerde Nederduitse Gereformeerde Kerke, 1949*. Kaapstad: Jaarboek-kommissie van die Raad van die Kerke.
* (af)  Olivier, ds. P.L. (samesteller). 1952. *Ons gemeentelike feesalbum*. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers.
**Chors**, **Hors** of **Hoers** (van Skithiese **Choersoen**) is die Slawiërs se god van die winterson. Die enigste egte antieke bronne wat hom noem, is die Russiese Primêre Kronieke en die Verhaal van Igor se Veldtog. 

Chors verteenwoordig die ou son, wat in die Slawiese mitologie kleiner word namate die dae korter word in die Noordelike Halfrond, en sterf op Korotsjoen, die winter-dag-en-nag-ewening. Hy word na bewering verslaan deur die donker en bose magte van Tsjernobog. Op 23 Desember word Chors opgewek en word hy die nuwe son, Koleda.

Vanweë hierdie transformasie aanbid die Slawiërs Chors as die god van heling, oorlewing en die seëviering van gesondheid oor siekte. Hy is na bewering beskou as die meester van kruie, ’n medisyneman en ’n man van kennis. Gode met soortgelyke rolle in ander mitologieë sluit in: Esculap (Antiek Grieks), Asclaepius (Romeins), Apis (Egipties) en Baldur (Skandinawies). 

Op die winter-dag-en-nag-ewening het Slawiërs ’n rituele kettingdans uitgevoer ter ere van Chors. Dit is die choro/horo genoem. Tradisionele kettingdans is steeds in Russies en Oekraïens as *chorowod* bekend en in Bulgarye as *horo*. 

In die Poolse mitologie, daarenteen, word Chors (Chors gespel en Hors uitgespreek) beskou as die maangod eerder as die songod.

In Serwies beteken *`oro* ’n geronde dansformasie. In hervormde Serwies ná die 19de eeu is dit bekend as *kolo*. Dit word op gelukkige geleenthede in die veld gedans.

| * l
* b
* w
Slawiese mitologie en folklore |
| --- |
| Hoofgode | 
* Dazjbog
* Jarilo
* Marzjana
* Peroen
* Živa
* Swjatowid
* Swarog
* Triglaf
* Weles
* Zarja
* Die Zori

 |  |
| Ander gode | 
* Belobog
* Berstuk
* Tsjernobog
* Chors
* Lada
* Mat Zemlja
* Mokosj
* Oźwiena
* Porewit
* Radogost
* Rod
* Roejewit
* Stribog
* Złota Baba

 |
| Legendariese helde | 
* Aljosja Popowitsj
* Baš Čelik
* Dobrinja Nikititsj
* Ilja Moeromets • Iwan Tsarewitsj
* Ljech, Tsjech en Roes
* Libuše

 |
| Magiese figure en plante | 
* Alkonost
* Zjar-ptitsa
* Varingblom
* Gamajoen
* Raskovnik
* Simargl
* Sirin
* Zmei

 |
| Geeste en demone | 
* Ala
* Baba Jaga
* Bagiennik
* Bannik
* Bjes
* Boginki
* Domowoi
* Drekawats
* Kikimora • Kosjtsjei
* Poloednitsa
* Lesji
* Licho
* Roesalka
* Wila
* Wodjanoi

 |
| Geskrifte | 
* Boek van Weles
* Primêre Kronieke

 |
**Frederick Courtney Selous** (1851 – 1917) was 'n Rhodesiese jagter en ontdekkingsreisiger. Hy is in 1851 in Londen gebore en ontvang sy skoolopleiding in Rugby. Hy arriveer in 1871 in Afrika, land in Port Elizabeth en reis na Kimberley waarvandaan hy op sy eerste ekspedisie na Matabeleland vertrek het. Hy word gou 'n bekende figuur en het groot respek afgedwing by die Matabelekoning, Lobengula, en sy onderdane. Tussen 1876 en 1878 het hy ver anderkant die Zambezirivier in die Kafue-gebied handel gedryf en in 1879 na Mashukulumbwe gereis. Sy eerste boek het groot belangstelling in die jag van grootwild laat ontstaan en na 'n besoek aan Brittanje keer hy in 1881 terug om hom as volstruisboer hier te vestig. In plaas daarvan reis hy na Barotseland. In 1889 ontmoet hy Cecil John Rhodes in verband met laasgenoemde se plan vir die stigting van die *Chartered Company* en die besetting van Masjonaland. Selous onderneem om in 1890 as gids op te tree vir die voorgestelde ekspedisie. Hy het groot bekendheid verwerf maar weinige geldelike vergoeding. Nadat hy in die Eerste Matabele-oorlog geveg het gaan hy terug na Engeland. Hy het in 1917 in Oos-Afrika gesneuwel tydens die Eerste Wêreldoorlog.

Grafsteen van FC Selous by Chokawali aan die Rufigi-rivier, in die Selous-wildreservaat, Tanzanië,

Bron
----

* Rosenthal, Eric. 1967. *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*
**Upper Rapeland Wood** (soms **Upper Rapelands Wood**) is 'n woud in Old Holbrook, 'n dorpie naby Horsham, Engeland. Dit lê op Rapeland Hill, aan die noordwestelike rand van Old Holbrook, 1,94 km noord van die A264-dubbelsnelweg. Dit is direk oorkant Northlands Copse, 'n gebied van antieke woude en 'n gedeeltelik bestuurde plantasie in die naburige dorpie Greylands.

Aangesien die gebied op 'n steil heuwel lê, het Upper Rapeland Wood 'n relatief groot hoogte, 106 m bo seespieël. 

Breëblaarbome kom algemeen voor in die mosbedekte noordelike en suidelike gebiede van die woud, met groot dennebome en vlak klowe wat die sentrale gebiede oorheers. Veral drie kanale van Northlands Gill vloei deur die breedte van Upper Rapeland Wood.

Die area het 'n netwerk van paadjies met verskillende tipes toeganklikheid. Alhoewel dit nie onderhou word nie, laat die voetpaadjies mense toe om die woud in alle windrigtings oor te steek.

’n Brug laat Northlands Gill toe om in Upper Rapeland Wood in te vloei.
In die 16de en 17de eeu het intensiewe prospektering na ystererts in die gebied plaasgevind. Geoloë het die oorblyfsels van 'n geïsoleerde myngebied in Upper Rapeland Wood opgemerk.

Die woude lê in die middel van die Faygate-plooidal, wat tussen die Crawley- en die Holmbush-verskuiwing geleë is. Die meeste ysterputte langs die Faygate-plooidal is op die Horsham Stone-horison, maar die een in Upper Rapeland Wood is uniek deurdat dit op 'n dagsoom van sandsteen is.

'n Klein stroompie het 'n diep vallei deur die woud gesny en dit kan verantwoordelik wees vir die blootlegging van ystersteen in 'n baie gelokaliseerde area.

Die Ordnance Survey-kaart van 1892-1914 merk "Dismal Castle" op die noordwestelike grens van die woud. Dit is 'n geruime tyd in die 20ste eeu gesloop.
St. Mary-katedraal
Tuynhuys op Stalplein in Kaapstad
Standbeeld van Louis Botha op Stalplein
**Stalplein** in Kaapstad lê waar Plein-, Roeland- en St. Johnstraat bymekaar aansluit. Plein- en Parlementstraat lei suidweswaarts na Stalplein. Die grootste deel van die plein is nie meer vrylik toeganklik nie, want dit het agter die hekke van die terrein van die Parlementsgebou ontoeganklik geword.

Aan of op die plein is geleë Tuynhuys, 'n Louis Botha-standbeeld, 'n borsbeeld van Nelson Mandela, die St. Mary-katedraal en die Losie De Goede Hoop.

In 1705 het goew. W.A. van der Stel die VOC se stalle op Looyersplein laat bou en die plein was van toe af bekend as Stalplein. Na 86 jaar was die stalle so vervalle dat dit afgebreek moes word. So het aan die oostekant van Tuynhuys 'n stadsplein ontstaan. Op 31 Mei 1986 is 'n herontwikkelde Stalplein ingewy met 'n gedenktuin en 'n vlam ter ere van Suid-Afrikaanse soldate wat gesneuwel het. Weens hierdie heruitleg moes Louis Botha se beeld van sy aanvanklike staanplek verskuif word. Die Mandela-beeld is op 28 April 2014 onthul.

Koördinate: 33°55′37.2″S 18°25′4″O﻿ / ﻿33.927000°S 18.41778°O﻿ / -33.927000; 18.41778
**Standaardafwyking**, dikwels aangedui met die Griekse letter σ (sigma), is ’n begrip in statistiek. Dit is ’n mate vir die aanduiding van die spreiding van ’n veranderlike of van ’n verdeling of populasie. Die standaardafwyking word gedefinieer as die vierkantswortel van die variansie, en is daardeur vergelykbaar met die waarde van die veranderlike self. 

Die standaardafwyking word gebruik om die spreiding – die mate waarin die waardes onderling verskil – van ’n verdeling aan te dui. Dit word, anders as die variansie, in dieselfde eenheid uitgedruk as die verwagtingswaarde of gemiddelde. 

Ook by ’n steekproef uit ’n populasie (ook geheel of universum genoem) of verdeling praat ’n mens van standaardafwyking, of eerder van steekproefstandaardafwyking, meestal aangedui met die letter *s*. Hierdie grootheid is ’n skatting van die standaardafwyking in die bybehorende populasie of verdeling. Vir ’n steekproef is die variansie (ongeveer) die gemiddelde van die kwadrate van die afwyking van die metings ten opsigte van die gemiddelde van die gegewens.

Berekening
----------

Die standaardafwyking word soos volg bereken:

Die gemiddeld van die waardes word soos volg uitgewerk:

{\displaystyle \mu ={\frac {x\_{1}+x\_{2}+x\_{3}+...+x\_{N}}{N}}}
Die standaardafwyking word soos volg bereken:

{\displaystyle standaardafwyking=\sigma ={\sqrt {\frac {\sum \left(x\_{i}-\mu \right)^{2}}{N}}}}
Die gemiddelde afwyking word baie dieselfde uitgewerk met die enigste verskil dat die absolute waarde van die verskil van elke datapunt gebruik word in plaas van die vierkant (kwadraat):

{\displaystyle gemiddelde\ afwyking={\sqrt {\frac {\sum \left|x\_{i}-\mu \right|}{N}}}}

Normale verdeling
-----------------

Normale verdeling. Elke strook het die breedte van 1 standaardafwyking.
By normale verdelings wyk van die moontlike waardes:

* 68,27% hoogstens 1 keer die standaardafwyking af van die verwagtingswaarde (die middel van die verdeling)
* 95,45% hoogstens 2 keer die standaardafwyking af van die verwagtingswaarde
* 99,73% hoogstens 3 keer die standaardafwyking af van die verwagtingswaarde
* 99,9937% hoogstens 4 keer die standaardafwyking af van die verwagtingswaarde
* 99,999943% hoogstens 5 keer die standaardafwyking af van die verwagtingswaarde
* 99,9999998% hoogstens 6 keer die standaardafwyking af van die verwagtingswaarde
**Standplaas** is die benaming wat sedert die ontdekking van goud aan die Witwatersrand aan eiendomspersele gegee is, en wat mettertyd na die res van die land versprei en die benaming "erf" verdring het.

Die stad Johannesburg het nie soos die meeste Boeredorpe in die Zuid-Afrikaansche Republiek al langs ’n deurpad of hoofstraat ontwikkel nie. In die meeste van dié dorpe was die sentripetale kragte by die ontstaan daarvan gewoonlik ’n markplein, kerkgebou of veldkornetskantoor. In die Goudstad se geval het die Goudwet van die ZAR gemaak dat die wa en osse heel onverwags ingegryp het om die aard van die stad te bepaal.

Artikel 65 van Wet nr. 8 van 1885 – die sogenaamde Goudwet – het bepaal elke gelisensieerde delwer sou daarop geregtig wees om, benewens sy kleim(s), ’n standplaas vir sy woonplek of wa te hê waarvoor hy nie hoef te betaal nie. Hierdie "standplaatse" was dus in werklikheid staanplekke vir die ossewaens waarmee die eerste delwers na Johannesburg gekom het.

Die aanwesigheid van goud en water asook hierdie bepaling rakenbde die "standplaatse" was dus die sentripetale kragte wat tot die ontstaan van delwerskampe op die Witwatersrand aanleiding gegee het. Van hier het die benaming standplase vir boupersele na die platteland van Transvaal versprei sodat dit die ou benaming "erwe" heeltemal verdring.

Bronne
------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sien ***standplaas*** in Wiktionary, die vrye woordeboek. |

* (en)  Potgieter, D.J. (ed.) 1972. *Standard Encyclopaedia of Southern Africa*. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery (Nasou).
* (af)  Stals, prof. dr. E.L.P (red.). 1978. *Afrikaners in die Goudstad. Deel 1. 1886 - 1924*. Kaapstad en Pretoria: HAUM.
Animasie van ’n kardan-ophanging wat om drie asse draai.
Met ’n **kardanophanging** (van byvoorbeeld ’n lamp of skeepskompas) word die voorwerp in ’n ronde ring opgehang aan twee skarniere wat op ’n lyn lê wat deur die middel van die ring loop; dié ring is self weer op dieselfde manier opgehang in ’n wyer ring, maar met skarniere op ’n lyn loodreg op die eerste. 

’n Derde ring kan ook bygevoeg word waarvan die as loodreg op albei ander asse lê. Hierdeur kan die opgehangde voorwerp vryelik draai om twee asse (by drie ringe drie asse). As die swaartepunt eksentries lê ten opsigte van die middelpunt van die ringe, sal die opgehangde voorwerp steeds regop bly hang ondanks bewegings van die buitenste ring, wat aan byvoorbeeld ’n boot of vliegtuig vas is. 

Dit word ook 'n **kardanusophanging** of **cardanophanging** genoem.

Die belangrikste gebruik van hierdie soort ophanging is die giroskoop, die kardanaandrywing van ’n motor en in hommeltuie met ’n kardanophanging vir die kamera.

Bronne
------

* Hierdie artikel is vertaal uit die Nederlandse Wikipedia
Die tekenproses van 'n kardioïed
In meetkunde is die **kardioïed** (of **hartkromme**) 'n episikloïed wat een en slegs een punt het. Dit wil sê 'n kardioïed is 'n kromme wat as 'n lokus geprodusseer kan word — as een sirkel rondom 'n ander identiese sirkel rol (sonder om te gly), vorm die pad van 'n punt op die omtrek van die rollende sirkel 'n kardioïed.

Die kardioïed is ook 'n spesiale tipe limaçon: dit is die limaçon met een punt. (Die punt word gevorm as die verhouding van *a* tot *b* in die vergelyking gelyk aan een is.) 

Die naam kom van die hartvormige vorm van die kromme (Grieks *kardioeides* = *kardia*:hart + *eidos*:vorm). In vergelyking met die hartsimbool (♥) het 'n kardioïd egter nie so 'n skerp punt nie. Dit is meer soos die vorm van die buitelyn van 'n deursnit deur 'n pruim.

Die kardioïed is 'n inverse transform van 'n parabool.

Die groot, sentrale, swart figuur in 'n Mandelbrotversameling is 'n kardioïed. Hierdie kardioïed word omring deur 'n fraktale rangskikking van sirkels.

Vergelykings
------------

Aangesien die kardioïd 'n episikloïed met een punt is, is die parametriese vergelykings daarvan:

{\displaystyle x(\theta )=\cos \theta +{1 \over 2}\cos 2\theta ,\qquad \qquad }
{\displaystyle y(\theta )=\sin \theta +{1 \over 2}\sin 2\theta .\qquad \qquad }
Die selfde vorm kan in poolkoördinate gedefinieer word deur die vergelyking

{\displaystyle \rho (\theta )=1+\cos \theta .\ }

Grafieke
--------

*Vier grafieke van kardioïedes gerig in die vier kardinale rigtings, met hulle onderskeie polêre vergelykings.*

Oppervlak
---------

Die oppervlak van 'n kardioïed wat kongruent is aan

{\displaystyle \rho (\theta )=a(1-\cos \theta )}
is

{\displaystyle A={3 \over 2}\pi a^{2}}.

Kyk ook
-------

* Wittgenstein se staaf
* Mikrofoon#Gerigtheid
HMS *Vanguard* te Faslane, 2010
Die **Vanguard-klas duikboot** is 'n klas kernaangedrewe duikbote van die Britse Vloot wat interkontinentale ballistiese missiele dra. Hierdie klas is ontwikkel ter ondersteuning van die Trident-kernmissielprojek. 

Veertien jaar na die aanvang van Trident is die eerste duikboot, die HMS *Vanguard,* in diens gestel. Nog drie duikbote het gevolg: HMS *Victorius*, HMS *Vigilant* en HMS *Vengeance*. Hulle dra die Trident D5-missiele aanboord. 

Hierdie klas is tweemaal so groot soos die *Resolution-klas* wat hulle vervang het. Die 16-buismissielstelsel is gebaseer op die 24-buisstelsel van die Amerikaanse *Ohio*-klas Trident duikbote. 

Die duikbote word in hul geheel in Groot-Brittanje vervaardig. 'n Spesiale fasiliteit is gebou by die *Devonshire Dock Hall* waarin die duikbote vervaardig word. Skepe in dié klas benodig slegs 'n bemanning van 132 teenoor die 149 van 'n Polaris-duikboot. Dit is die gevolg van outomatisering in die nuwe duikbote. Die kernaandrywingstelsel sowel as die wapenstelsel is ook verbeter.

Tegniese besonderhede
---------------------

HMS *Victorious* in die Clyde-strandmeer, 2003

Besonderhede van die Vanguard-klas duikboot:| Item | Statistiek |
| --- | --- |
| Verplasing (oppervlak) | 15 130 metrieke ton |
| Verplasing (onderwater) | 16 000 metrieke ton |
| Lengte | 149,9 m |
| Breedte | 12,8 m |
| Aandrywing | Rolls-Royce, PWR-2, 20 507 kW reaktor |
| Spoed (oppervlak) | 20 knope |
| Spoed (onderwater) | 25 knope |
| Bemanning | 132 persone |
| Wapens | 4 x 533 mm torpedobuise
18 Spearhead torpedos
Trident D5-Wapenstelsel |

Duikbote in die klas
--------------------

| Naam | Duikboot | Wimpelnommer | Skeepsbouer | Kiel gelê | Te water gelaat | In diens gestel | Status |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| HMS *Vanguard* | 1 | S28 | *Vickers Shipbuilding and Engineering*,Barrow-in-Furness. | 3 September 1986 | 4 Maart 1992 | 14 Augustus 1993 | In diens |
| HMS *Victorious* | 2 | S29 | 3 Desember 1987 | 29 September 1993 | 7 Januarie 1995 | In diens |
| HMS *Vigilant* | 3 | S30 | 16 Februarie 1991 | 14 Oktober 1995 | 2 November 1996 | In diens |
| HMS *Vengeance* | 4 | S31 | 1 Februarie 1993 | 19 September 1998 | 27 November 1999 | In diens |

Bron
----

* *The Illustrated Encyclopedia Of Destroyers Frigates & Submarines*, Bernard Ireland en John Parker, 2015, ISBN 978-0-85723-601-2
**Joseph Pulitzer** [ˈpʊlɨtsər] (10 April 1847 - 29 Oktober 1911), gebore as *Jószef Pulitzer*, was 'n Hongaars-Amerikaanse Joodse verslaggewer, koerantuitgewer, advokaat en filantroop. Vandag staan hy veral bekend vir die Pulitzerpryse wat jaarliks vir prestasies in joernalistiek, fotografie, letterkunde, geskiedenis, digkuns, musiek en drama toegeken word. Die pryse word befonds uit finansiële middele wat Pulitzer aan die Columbia-universiteit bemaak het, net soos die *Columbia School of Journalism* wat hy in die lewe geroep het.

As dagbladuitgewer word Pulitzer verbind met die skryftegnieke van *new journalism* wat hy in die 1880's in sy koerante ingevoer het. In die volgende dekade was daar sterk mededinging tussen Pulitzer se *World* en William Randolph Hearst se *New York Journal* wat albei persmagnate na die praktyke van geel joernalistiek laat neig het om hul dagblaaie meer aantreklik vir die breë publiek te maak. So is die weg gebaan vir koerante met massasirkulasie wat hoofsaaklik op inkomste uit advertensies aangewese was en met hul verskeidenheid nuusvorme, vermaak en advertensies by die leserspubliek gewild geraak het.

Pulitzer het aktief aan die politieke lewe deelgeneem. As lid van die Demokratiese Party het hy nasionale bekendheid verwerf, onder meer met sy veldtog teen groot maatskappye en korrupsie, en is as kongreslid vir New York verkies.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BIBSYS: 2046009
* BNE: XX1306396
* BNF: cb16566220q (data)
* GND: 118597086
* ISNI: 0000 0001 0892 2622
* LCCN: n50020256
* NDL: 00621323
* NKC: xx0014572
* NLA: 35435882
* NLI: 000108249
* NLK: KAC201623121
* NTA: 070981310
* RKD: 385211
* The SBN id PALV040088 is not valid.
* SNAC: w6v51j60
* SUDOC: 076073912
* Trove: 952116
* ULAN: 500447300
* US Congress: P000568
* VIAF: 6887149296167880670000
* WorldCat Identities: lccn-n50020256

 |
Karel Lodewijck Ledeganck
**Karel Lodewijk Ledeganck** (9 November 1805, Eeklo - 19 Maart 1847, Gent) was 'n Vlaamse skrywer. Hy was van nederige oorsprong, maar het uiteindelik buitengewone professor aan die Universiteit van Gent geword. Hy begin sy loopbaan as klerk, en word hierna 'n regter en skoolinspekteur, voordat hy aan die universiteit begin onderrig gee.

In 1836 publiseer hy die gedig *Het klavier*, maar hy debuteer eers in 1838 met die gedigte in *Bloemen mijner lente*. Sy aanvanklike werk is sterk beïnvloed deur die Engelse en Franse Romantiese bewegings, en meer spesifiek deur Byron en Lamartine, in teenstelling met sy latere gedigte wat taamlik pessimisties was. Met sy *Drie zustersteden* van 1843, gewy aan die stede Gent, Brugge en Antwerpen, wat die poëtiese evangelie van die Vlaamse beweging genoem is, behaal hy 'n deurbraak. In hierdie trilogie bewys hy homself as die beste Vlaamse digter van sy generasie. In sy nou ietwat verhewe of melancholiese styl het hy sy liefde vir die Vlaamse volk en sy geloof in hul toekoms verkondig.

Karel Lodewijk Ledeganckstraat in Gent is na hom vernoem. Die Ledeganck-kampus vir wetenskappe aan die Universiteit Gent is hier geleë.

Sien ook
--------

* Vlaamse letterkunde

Bronne
------

* Karel Lodewijk Ledeganck (Nederlands)

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BPN: 52308310
* GND: 120737574
* ISNI: 0000 0000 3958 9095
* LCCN: n98108304
* NTA: 071030883
* SUDOC: 137213778
* VIAF: 77154068
* WorldCat Identities: lccn-n98108304

 |
**Tau Ceti f** is ’n onbevestigde eksoplaneet wat dalk om die Sonagtige ster Tau Ceti wentel op ’n afstand van 11,905 ligjare van die Son af. Dit is die vyfde naaste planeet aan die ster. Dit is merkwaardig vanweë sy eienskappe as superaarde en ’n wentelbaan in Tau Ceti se uitgebreide bewoonbare sone.

Ontdekking
----------

Nes die ander vier planete van Tau Ceti is die planeet waargeneem danksy skommelings in die ster se radiale snelheid. Weens dié ontdekkingsmetode is min van sy eienskappe bekend buiten sy wentelbaan en massa. Dit wentel elke 642 dae om die ster en het ’n minimum massa van 6,6 aardmassas, wat beteken dit is ’n superaarde.

As Tau Ceti f ’n aardplaneet is, sal dit waarskynlik minstens 2,3 keer so groot soos die Aarde wees. As dit ’n aardagtige atmosfeer het, sal die temperatuur op die oppervlak sowat -40 °C (233 K) wees. As die atmosfeer digter is, kan ’n sterker kweekhuiseffek geskep word en kan dit dus warmer wees – tussen 0 °C en 50 °C, warm genoeg om ingewikkelde lewe te onderhou.

Sien ook
--------

* Bewoonbare sone
* Superaarde
Die kroningstoel en koninklike ordetekens van Engeland
Die imperiale staatskroon bevat die Cullinan II of *Tweede Ster van Afrika*, die tweede grootste geslypte diamant ter wêreld
Die sambreelterm "Kroonjuwele" verwys na die regalia of koninklike ordetekens en gewade wat deur die monarg van die Verenigde Koninkryk tydens die kroningseremonie en by ander staatsplegtighede gedra word. Die term sluit die volgende voorwerpe in: die krone, septers (met respektiewelik die kruis of die duif), die ryksappel, swaarde, ringe, spore, *colobium sindonis*, dalmatiek, *armills* ('n soort armbandjies) en die koninklike gewaad, tabberd of doodskleed in, asook verskillende ander voorwerpe wat met die kroningsplegtigheid verbind word. 

Baie van hierdie voorwerpe dateer uit die tydperk voor die Protestantse Hervorming en het 'n godsdienstige en sakrale betekenis. Die gewade, wat die monarg ná sy of haar salwing aantrek, toon byvoorbeeld baie ooreenkomste met die albe en dalmatiek wat deur biskoppe gedra word. Geleerdes verskil oor die presiese betekenis daarvan.
**Bindura** is 'n dorp in Zimbabwe, noordoos van Harare geleë, met 'n geraamde bevolking in 2007 van 40 233.

Die dorp kan sy ontstaan terugvoer tot die ontdekking in 1890 deur Europese proskepteerders van verskeie antieke myne in die vallei onder 'n heuwel, wat die KoreKore-volk tradisioneel onaangeraak gelaat het wanneer hulle jaarliks die vallei aan die brand gesteek het. Die heuwel is uitgelos, sodat die diere daarheen kon vlug vir die KoreKore om te jag. Myne is hier begin en 'n dorpie, **Bindura**, het as handelspos ontstaan.

Hier is in 1970 'n gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk gestig, wat in 1973 meer as 200 volwasse lidmate gehad het en waarvan ds. J. Londt in daardie jaar die leraar was. Soos Chivhu, was dit 'n gebied met baie Afrikanerboere. Indertyd was daar 10 diakens en 10 ouderlinge. Die gemeente het egter voor onafhanklikheidwording van Zimbabwe opgehou bestaan.

Bronne
------

* Mayhew, Vic (red.), *Reader’s Digest Illustrated Guide to Southern Africa*, The Reader’s Digest Association South Africa (Pty.) Limited, Kaapstad, 1980.
**James Terence Small** (10 Februarie 1969 – 10 Julie 2019) was 'n Suid-Afrikaanse rugbyspeler, wat Suid-Afrika in die eerste jare na sportisolasie verteenwoordig het. Hy het van 1992 tot 1997 (ouderdom 23 tot 28) vir die Springbokke in vleuelposisie gespeel, en was ook in die span wat die Rugbywêreldbeker 1995 ingepalm het. Hy het 60 keer vir die Springbokke uitgedraf (insluitend 47 toetse) en 27 drieë gedruk (insluitend 20 toetsdrieë). Hy is beskryf as 'n goeie kommunikeerder, maar ook as iemand met sterk wil en karakter, wat graag sy eie kop gevolg het. Hy is op die ouderdom van 50 aan 'n hartaanval oorlede.

Jeug
----

Small is in Kaapstad gebore en was 'n leerling van Risidale Primary School en Greenside High School in Johannesburg. Op skool was hy in die sokkerspan, maar het na 'n uitval met 'n skeidsregter begin rugby speel. As tiener het hy ook gholf gespeel, maar dié het hom slegs in skuld gedompel, sodat hy op ouderdom 18 vir rugbyproewe aangemeld het.

Rugbyloopbaan
-------------

Small het vir Transvaal, Natal en die Westelike Provinsie gespeel, en het as lid van al drie rugbyspanne tot die Curriebekerfinaal deurgedring. Saam met die laaste twee spanne kon hy ook die Curriebeker inpalm.

Op ouderdom 23 het Small die eerste keer vir die Springbokke uitgedraf in 'n wedstryd op Ellispark teen Nieu-Seeland. In sy laaste toetswedstryd, op ouderdom 28 teen Skotland, het hy Danie Gerber se toetsdrierekord verbeter. Hy het in toetse teen Nieu-Seeland, Australië, Wes-Samoa, Fidji, Frankryk, Italië, Romenië, Engeland, Skotland, Argentinië en die Britse en Ierse Leeus gespeel. Danksy sy vurige persoonlikheid, was hy die eerste Springbok om in 'n toets van die veld afgestuur te word.

Na 1997 was hy lank uit die publieke oog. Hy was eers bystandsafrigter vir Robert du Preez by NWU-Pukke, en later vir die Luiperds-klub. Daarna was hy assistentafrigter vir die Pirates in Johannesburg.

Lewe na rugby
-------------

Voordat hy na Gauteng getrek het, was hy die eienaar of mede-eienaar van twee van Kaapstad se gewildste kuierplekke, *Cafe Caprice* in Kampsbaai en die *So Now* koffiewinkel in Kloofstraat. Hy was twee keer verloof aan die model Christina Storm, en uit die 10-jaar lange verhouding is hul dogter Ruby in 2004 gebore. Met die beëindiging van hierdie verhouding het hy in depressie verval, maar is na 'n mislukte selfmoordpoging in 2009 deur 'n oproep van voormalige president Nelson Mandela opgebeur. Voor sy dood het hy sy besigheid in Kaapstad verkoop en na Johannesburg getrek om nader aan sy twee kinders te wees. In Johannesburg het hy bouwerk en -opknappings gedoen.

Dood
----

Na 'n besoek aan Kaapstad is Small die aand van 9 Julie 2019 in 'n hospitaal in Bedfordview opgeneem na 'n blykbare hartaanval. Hy is teen 12:00 die volgende dag daar oorlede. Hy is oorleef deur sy twee kinders, Ruby (14) en Caleb (9), sy ouer suster Kelly en ma Vaughn.
**Biman Bangladesh Airlines** is die nasionale vlagdraer van Bangladesj. Met sy hoofspilpunt by Hazrat Shahjalal Internasionale Lughawe in Dhaka, bedryf die lugredery ook vlugte vanaf sy sekondêre spilpunte by Shah Amanat Internasionale Lughawe in Chittagong sowel as Osmani Internasionale Lughawe in Sylhet. Die lugredery verskaf internasionale passasiers- en vragdienste aan verskeie bestemmings en het lugdiensooreenkomste in 42 lande. Die hoofkwartier van die lugredery, *Balaka Bhaban*, is geleë in Kurmitola, in die noordelike deel van Dhaka. Jaarlikse Hadj-vlugte; vervoer van toeriste, migrante en nie-inwonende Bangladesj werkers; en die aktiwiteite van sy filiale vorm 'n integrale deel van die korporatiewe besigheid van die lugredery. Bangladesj se lugvervoersektor, wat 'n jaarlikse groeikoers van 8% ervaar danksy 'n groot aantal uitgaande toeriste, binnelandse toeriste en nie-inwonende Bangladesj-reisigers, is baie mededingend met strawwe mededinging tussen 'n aantal private Bangladesj-lugrederye sowel as Biman

Geskiedenis
-----------

Biman Bangladesh Airlines is op 4 Januarie 1972 gestig as Bangladesj se nasionale lugredery kragtens die Bangladesj Biman Ordonnansie (Presidensiële Bevel No. 126). Die inisiatief om die vlagdraer te loods is geneem deur 2 500 voormalige werknemers, insluitend tien Boeing 707- bevelvoerders en sewe ander voormalige vlieëniers van Pakistan International Airlines, wat 'n voorstel op 31 Desember 1971 na die onafhanklikheid van Bangladesj by die regering ingedien het.  Die lugredery is aanvanklik *Air Bangladesh* genoem, maar is spoedig na sy huidige naam verander. Die inisiatief om die vlagdraer te loods is geneem deur 2 500 voormalige werknemers, insluitend tien Boeing 707- bevelvoerders en sewe ander voormalige vlieëniers van Pakistan International Airlines, wat 'n voorstel op 31 Desember 1971 na die onafhanklikheid van Bangladesj by die regering ingedien het. Die lugredery is aanvanklik *Air Bangladesh* genoem, maar is spoedig na sy huidige naam verander.
Model van die Grootvorstepaleis
Die kastele van Vilnius in 1740.  
 *Bo-Kasteel*: 1. Westelike of Gediminas-toring; 2. Suidelike toring (fondamente het bewaar gebly); 3. Paleis (bouvalle)  
*Laer Kasteel*: 4. Stadspoorte en brug na die stad (Pilies-straat); 5. Pad en brug na Tilto-straat; 6. Sint-Basilius-katedraal; 7. Paleis van die Hooggeregshof; 9. Koninklike Paleis; 10. Paleistuin; 11. Paleisgebou, arsenaal vanaf die laat 18de eeu, huisves tans 'n museum; 12. Noord-oostelike toring en poorte van die arsenaal; 13. Die arsenaal se binnehof
Die gedeeltelik herboude paleis in 2019
Die **Grootvorstepaleis van Litaue** (Litaus: *Lietuvos valdovų rūmai*, Pools: *Zamek Dolny w Wilnie*) is in die 15de eeu vir die heersers van die Grootvorstedom Litaue in die hoofstad Vilnius opgerig. Die Grootvorstepaleis in die Laer Kasteel het geleidelik ontstaan; sy bloeityd was in die 16de en in die middel van die 17de eeu. Die Paleis het eeue lank die politieke, administratiewe en kulturele sentrum van die Grootvorstedom Litaue gevorm. In 1801 is die gebou verniel.

Sedert 2002 het volgens 'n besluit van die Seimas, die Litause parlement, 'n nuwe paleisgebou op die oorspronklike perseel ontstaan. Die gedeeltelik voltooide paleis is op 6 Julie 2009 ingewy. Hierdie heropening was een van die belangrikste gebeurtenisse tydens die Litause Millenniumfeesvierings ter herdenking van die eerste verwysing na Litaue in die Quedlinburgse Annale in die jaar 1009. Daarnaas was dit een van die hoogtepunte van die jaar waarin Vilnius naas Linz in Oostenryk as Europese Kultuurhoofstad gefungeer het.

Die paleis van die Litause grootvorste versinnebeeld die lang tradisie van Litaue as 'n onafhanklike staat en word as 'n simbool van nasionale trots beskou. Die gebou sal daarnaas as 'n nasionale kultuurerfenis vir opvoedkundige doeleindes gebruik word - onder meer om Litauers bewus te maak van die geskiedenis van hul land.
**Grootvors** (dikwels vertaal as **grootprins** of **groothertog**; Latyn: *magnus princeps*; Russies: великий князь, *weliki knjaz*; Duits: *Großfürst*, Nederlands: *grootvorst*, Fins: *suuriruhtinas*) is ’n titel laer as koning, keiser en tsaar, maar hoër as ’n regerende prins, of vors.

Grootvors is voorheen gebruik as titel vir die heerser van ’n grootvorstedom, maar die laaste van dié state het in 1917 en 1918 verdwyn. Grootvorstedomme soos Litaue, Transilvanië en Finland was eeue lank onder heersers van ander, groter monargieë. Die laaste soewereine heerser wat grootvors as sy hoogste titel gebruik het, was Iwan IV van Rusland in die 16de eeu, voordat hy die titel tsaar aangeneem het.

Die titel grootvors word meestal in Afrikaans as "groothertog" vertaal onder invloed van Engels, wat nie ’n aparte woord vir "vors" het nie.

Gebruik
-------

Die woord is in Slawiese en Baltiese tale gebruik as titel vir die Middeleeuse heerser van ’n taamlike los konfederasie, waarvan die onderskeie dele deur mindere prinse regeer is. In Rusland was grootprins vanaf die 10de eeu die titel van die leiers van die belangrikste stadstate van Kiëf-Roes – eers Kiëf en daarna ander groot stede soos Wladimir, Twer, Jaroslawl, Smolensk, ens. Van 1328 af het die mag in Moskou gesentreer en was die grootvors van Moskou hoof van die hele Rusland (toe bekend as die Grootvorstedom van Moskou), totdat Iwan IV in 1547 as tsaar gekroon is. 

Van die eerste heersers van Hongarye in die 10de eeu was grootvorste: Geza en, tot met sy kroning, sy seun en erfgenaam Stephen van Hongarye. Die titel is ook deur die heersers van Litaue gebruik. Ná 1569 was dit een van die hooftitels van die heerser van die Pools-Litause Gemenebes. Die konings van Pole van die Sweedse Vasa-dinastie het dit ook vir hul nie-Poolse gebiede gebruik. 

In 1582 het koning Johan III van Swede "grootvors van Finland" gevoeg by die titels van Sweedse konings. Dit was egter nie van veel betekenis nie aangesien Finland reeds deel van die Sweedse koninkryk was. Die Heilige Romeinse Ryk se heersers van die Huis van Habsburg het in 1765 ’n soortgelyke grootvorstedom ingestel in Transilvanië (Siebenburgen).

Russiese grootvorste
--------------------

*Weliki knjaz* (letterlik "grootprins") was ook die titel van die kinders, en die kinders van die seuns, van die keisers van Rusland. Hulle was egter nie heersers nie. Die vroulike vorm is *welikaja knjaginja*, soos wat die titel was van keiser Nikolaas II se vier dogters. Dit word ook meestal in Afrikaans vertaal as "groothertog" en "groothertogin".
**Henry Lewis Stimson** (New York, 21 September 1867 - Long Island, 20 Oktober 1950) was 'n Amerikaanse politikus.

Loopbaan
--------

Stimson was minister van oorlog in die William Howard Taft-regering van 1911 tot 1913 en goewerneur-generaal van die Filippyne (1927 tot 1929). Hy word minister van buitelandse sake in die regering van Herbert Hoover van 1929 tot 1933 en 'n tweede keer minister van oorlog van 1940 tot 1945 in die regerings van Franklin D. Roosevelt en Harry S. Truman.

Stimson-leerstelling
--------------------

Na die verowering van Mantsjoerye deur Japan in 1931, het Stimson die leerstelling ingestel dat 'n staat wat deur 'n ander militêr verower word, nie op diplomatieke vlak erken kan word nie.

Stimson en die Neurenberg-verhore
---------------------------------

Daar was onenigheid in die Verenigde State oor die behandeling en verhoor van oorlogsmisdadigers na die Tweede Wêreldoorlog. Henry Morgenthau jr. Die minister van finansies wou hê dat oorlogsmisdadigers vinnig geïdentifiseer en tereggestel moes word. Stimson, daarenteen, was ten gunste van 'n Internasionale Tribunaal. Die beskuldigdes moes in kennis gestel word van die aanklag, hulle moes die reg gehad om verhoor te word en kon getuies ter verdediging roep. Hierdie benadering was versoenbaar met Handves van Regte. Stimson kon hierdie eis uitvoer omdat die bewyslas teen die verdagtes onder sy ministerie geval het. Hierdie vereistes het uiteindelik die raamwerk geword vir die Neurenberg-verhore.

Die "redder" van Kyōto
----------------------

Stimson was vanaf 1940 as oorlogsminister betrokke by die Manhattan-projek, die operasie waardeur die Verenigde State die kernwapen tydens die Tweede Wêreldoorlog ontwikkel het. Hy was die voorstander vir die gebruik van die wapen teen Japan, maar was sterk gekant teen die vernietiging van Kyōto, die stad waar hy dertig jaar tevore op sy wittebrood was, maar wat bo-aan die teikenlys van die leërpersoneel was. Uiteindelik, in Augustus 1945, is Hiroshima en Nagasaki gebombardeer. Hy ontvang die Army Distinguished Service-medalje wat normaalweg aan soldate toegeken word.
**Grozni** (Russies: Гро́зный; Tsjetsjnies: Соьлжа-ГIала, *Solzja-Gala*) is die hoofstad van die Republiek van Tsjetsjnië, ’n federale deelgebied van Rusland. Dit is aan die Soenzja-rivier geleë. Die bevolking in 2013 was 277 414.

Tsjetsjniese Oorloë
-------------------

’n Verwoeste Grozni in 1995.
Ná die verbrokkeling van die Sowjetunie wou Tsjetsjnië wegbreek van Rusland en in 1993 het dit sy onafhanklikheid verklaar as die Tsjetsjniese Republiek van Itsjkerië onder Dzjochar Doedajef. Die Russiese regering het probeer om Doedajef se bewind omver te werp, maar dit het misluk. Eindelik is besluit om die wegbreekrepubliek aan te val.

Tydens die eerste Tsjetsjniese Oorlog was Grozni van Desember 1994 tot Februarie 1995 die verhoog van intense gevegte, waarna die Russiese weermag die stad weer oorgeneem het. ’n Groot deel van die stad is toe vernietig.

Guerrillavegters het die weermag daarna van die berge af aangeval en die troepe het hulle eindelik onttrek. In Augustus 1996 het ’n militante mag van 1 500 tot 3 000 rebelle die stad weer verower en ’n skietstilstand is afgekondig.

In die Tweede Tsjetsjniese Oorlog was die stad weer die middelpunt van gevegte en duisende mense is dood. Die finale Russiese oorname van die stad was op 6 Februarie 2000 toe die Russiese vlag in die middestad gehys is. Talle geboue en selfs hele gebiede is platgeskiet. ’n Maand later is aangekondig dat dit weer veilig vir die inwoners is om terug te keer, hoewel die verwoesting van die stad daarna nog voortgeduur het. In 2003 het die Verenigde Nasies Grozni die mees verwoeste stad op aarde genoem.

### Ná die oorloë

Vandag is die federale regering se verteenwoordigers in Grozni gestasioneer. Die stad word stelselmatig herbou.

Die grootste deel van die stad se infrastruktuur is in die oorloë vernietig en baie mense het in verwoeste geboue sonder water of verhitting gewoon terwyl bouwerk aan die gang was. Daar word beplan om sowat 45 000 van die stad se 79 000 woonstelblokke van voor die oorlog te restoureer; die res is heeltemal verwoes.

Die stad se lughawe is in 2007 heropen met drie vlugte per week na Moskou. In 2009 het dit weer internasionale status gekry. Die Grozni-moskee in op 16 Oktober 2008 heropen en word beskou as een van die grootste moskees in Rusland.
**Robert Monroe** (1915-1995) was 'n Amerikaanse sakeman met 'n groot belangstelling vir die bonatuurlike. Hy word beskou as die bekendste pionier op die gebied van buiteliggaamlike ervarings.

Monroe was 'n suksesvolle en veelsydige sakeman (veral in die radiowereld). Volgens Monroe het hy een aand wakker geword terwyl hy langs sy vrou Nancy geslaap het en plotseling daarvan bewus geword dat hy dat hy teen die plafon druk. Hy het geskok na onder gekyk waar hy twee mense op 'n bed gesien het. Hy beskryf sy toestand as verward, totdat hy besef dat die twee mense hy en sy vrou was, waarna hy gedink het dat hy besig was om te sterf. Plotseling was hy weer in sy liggaam. Volgens Monroe het die verskynsel nog baie meer kere gebeur en later het hy sy angs oorwin. Na 'n lang periode van eksperimentering beweer Monroe dat hy nou bewus die proses kan begin en beheer. Monroe het met verloop van tyd werkwinkels aangebied en 'n prosedure geskryf van hoe mens self buiteliggaamlike ervarings tot stand kan bring, maar dit blyk nie dat die verskynsel by elke persoon kan plaasvind nie.

Boeke
-----

Monroe het sy ervaringe in drie boeke opgeskryf (de sogenaamde uittredingtrilogie):

* *Uittredinge* , Ankh-Hermes uitgewers ISBN 90-202-4845-6
* *Astrale reizen*, Ankh-Hermes uitgewers ISBN 90-202-5490-1
* *De ultieme reis*, Ankh-Hermes uitgewers ISBN 90-202-8061-9
Sir **Frederick Carrington** (1844–1913) was 'n Britse offisier met die rang van Generaal-majoor. Hy is gebore in Cheltenham, Engeland. Hy arriveer in 1875 in Suid-Afrika. Sy eerste veldtog was in Griekwaland-Wes. Daarna was hy betrokke in die Galeka-veldtog in 1877. Hier bring hy die *Frontier Light Horse* op die been wat hy ook aanvoer. Hy was die kommandant van die Transvaalse Vrywilligerkorps wat Sekoekoenie se vesting aanval. Hy was die aanvoerder by Mafeteng in die Gewere-oorlog waar hy ook swaar gewond is.

In 1884 voer hy die *Second Mounted Rifles* aan en 1888 was hy kommandant van die opgekommandeerde swartmans in die Zoeloe-onluste. Hy was die bevelvoerende offiser in die Matabele-opstand van 1896. Hy word kommandant van die Betsjoeanalandse Grenspolisie in 1893. Tydens die Tweede Vryheidsoorlog was hy die bevelvoerder van 'n Rhodesiese mag wat Transvaal uit die noorde moes aanval. Hy is in 1913 oorlede. Sy dogter is die skryfster Dorothy Carrington.

Bron
----

* *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*, Eric Rosenthal, 1967