recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Athene Internasionale Lughawe** (IATA: **ATH** – ICAO: **LGAV**) is die grootste internasionale lughawe in Griekeland wat die stad Athene en die streek Attika bedien. Dit het op 28 Maart 2001 geopen (betyds vir die Olimpiese Somerspele 2004) en is die hoofbasis van Aegean Airlines, sowel as ander kleiner Griekse lugrederye. Dit het die ou Ellinikon Internasionale Lughawe vervang. Athene Internasionaal is tans 'n lid van Groep 1 van Airports Council International (meer as 25 miljoen passasiers) sedert 2021. Dit is die 15de besigste lughawe in Europa en die besigste en grootste in die Balkan.

Die lughawe het ook goedkeuring van die Europese Lugvaartveiligheidsagentskap (EASA) en die Federale Lugvaartadministrasie (FAA) ontvang om die wêreld se grootste passasiersvliegtuig, die Airbus A380, te hanteer.

In 2005 en 2006 het die lughawe die Skytrax-toekenning vir die beste lughawe in Suid-Europa ontvang.

Terminale
---------

Terminaal met inweegtoonbanke
Foto toon plat motorparkeerterrein in die voorgrond
Die lughawe het tans twee terminale, die hoofterminaal en die satellietterminaal, wat toeganklik is deur 'n ondergrondse skakel vanaf die hoofterminaal. Dit is ontwerp om uitgebrei te word in 'n modulêre benadering oor die daaropvolgende jare ten einde toename in lugreise te akkommodeer. Hierdie uitbreidings word in 'n sesfase-raamwerk beplan. Die eerste (en huidige) fase het die lughawe bemagtig om 26 miljoen passasiers per jaar te akkommodeer. Toe die lughawe oorspronklik geopen is, het die huidige fase 'n kapasiteit van slegs 16 miljoen passasiers per jaar gehad; die kapasiteit kon egter verhoog word sonder om na die volgende fase te vorder danksy gevorderde IT-logistiek. Die sesde en laaste uitbreidingsfase sal die lughawe toelaat om 'n jaarlikse verkeer van 50 miljoen passasiers te akkommodeer, met die huidige uitleg wat genoeg spasie laat vir nog vyf terminale om bygevoeg te word. Die parallelle aanloopbaanstelsel wat tans in plek is, is ontwerp om vlugverkeer te akkommodeer met hierdie hoë ekwivalente jaarlikse passasiersvrag na voltooiing van die finale uitbreidingsfase.
**Eienskappe**| **Algemeen** |
| --- |
| Naam | Benseen |
| Struktuurformule vanStruktuurformule van  |  |
| Chemiese formule | C6H6 |
| Molêre massa | 78,11 [g/mol] |
| CAS-nommer | 71-43-2   |
| Voorkoms | kleurlose vloeistof tot liggeel   |
| Reukdrempel | 4,68 dpm |
| **Fasegedrag** |
| Smeltpunt | 5,5 °C |
| Kookpunt | 80,1 °C |
| Digtheid | 0,8787 @ 15 °C |
| Oplosbaarheid | 0,17 gewig% (@ 25C)  |
| Kritieke temperatuur | 288,9 °C  |
| Henry se konstante | 1,79(4) x 10-1 [L/mol.atm] 3950 [K] |
| **Suur-basis eienskappe** |
| pKa |  |
| **Veiligheid** |
| Flitspunt | -11,1 °C  |
| Selfontbrandingspunt | 497,79 °C  |
| LD50 | akuut 930 mg/kg (rot) damp  |
| LC50 | 10 000 dpm vir 7 ure (in rotte) |
| Tensy anders vermeld is alle data vir standaardtemperatuur en -druk toestande. |
|   |  |

**Benseen** is 'n aromatiese organiese verbinding met die chemiese formule C6H6. Dit het 'n koolstofvrye analoog: borasien.

Produksie
---------

Michael Faraday het benseen vir die eerste keer in 1825 geïsoleer en Mitscherlich het dit uit bensoësuur en kalk gesintetiseer. Die stof word gewoonlik uit steenkoolteer (sedert 1849) of aardolie (sedert 1941) verkry.

Gebruik
-------

Benseen word gebruik in die sintese van fenol, wat 'n belangrike grondstof vir die farmaseutiese industrie, die bounywerheid en die motorindustrie is. Gewoonlik word fenol deur die Hock-proses vervaardig waartydens benseen met propeen reageer om kumeen te lewer. Dan word kumeen geoksideer tot kumeenhidroperoksied, wat ontbind na fenol en asetoon. Dis is egter ook moontlik om benseen direk met 'n palladium-katalisator te hidroksileer.

Kanker
------

Sedert 1928 is bevind dat daar 'n verband tussen blootstelling aan benseen en die ontstaan van kanker is, veral bloedkanker, dus is benseen as 'n karsinogeen verkaar. In die jare 1960–1970 het mense wat in Turkye en Italië in die leerindustrie gewerk het, daaronder gely. In die middel 1970's het werkers by die firma *Pliofilm*, waar benseen as oplosmiddel gebruik is, 'n ongewone aantal gevalle van leukemie opgelewer, en die eerste kwantitatiefbetroubare gegewens verskaf. Die owerheid het gereageer deur die gemiddelde blootstelling oor 8 uur tot net 1 dpm te beperk.

Benseen is 'n belangrike industriële chemiese stof en blootstelling aan klein hoeveelhede kom van tabakrook, uitlaatgasse, verbrandingsprodukte en drinkwater.

Sien ook
--------

* lys van oplosmiddels
**Google Chrome** is 'n oopbron webblaaier wat deur Google ontwikkel word en ten doel het om 'n veiliger, vinniger, en meer gebruikersvriendelike webblaaier daar te stel wat gevorderde webtoepassings kan ondersteun.

Google Chrome maak van die WebKit-vertoonenjin gebruik. Dit maak ook deels gebruik van ander oopbrontegnologieë, veral dié van Mozilla. Google Chrome is gebaseer op *Chromium*, een van Google se oopbronprojekte.

Geskiedenis
-----------

Die nuus oor Google Chrome het bekend geword nadat die maatskappy per abuis inligting daaroor op hulle webjoernaal gepos het. Google het kort daarna 'n wêreldwye betaprogram, op 2 September 2008, van stapel gestuur.

Google Chrome is aanvanklik net vir Microsoft Windows beskikbaar gestel. Weergawes vir Linux en Mac OS X is wel later beskikbaar gestel.

Die webblaaier beskik nie oor 'n Afrikaanse speltoetser (soos by Firefox) nie, alhoewel 'n versoek daarvoor ingedien is.

Eienskappe
----------

Van Google Crome se eienskappe sluit in:

* Outomatiese aanvulling van webadresse,
* 'n Heelnuwe JavaScript-enjin.
* Gevorderde moontlikhede m.b.t. webtoepassings
* Phishing- en malwarefilter (maak van die Google "Safe Browsing API" gebruik)
* Integrasie met Google Gears.
* Elke oortjie en inprop word in 'n eie proses uitgevoer (dit help met stabiliteit en voorkom dat te veel geheue gebruik word).
* 'n Privaatmodus
**Peter James Leonard Klatzow**, (14 Julie 1945 te Springs, Gauteng - 29 Desember 2021, Kaapstad) was 'n Suid-Afrikaanse komponis en pianis. Hy het reeds op 4-jarige ouderdom begin klavier speel en van 1951 tot 1957 klavieronderrig by Lilly Shapiro ontvang en tot in 1962 by Julienne Brown en Aida Lovell. Gedurende 1963 het hy Afrikaans en musiek in Swaziland gedoseer. Nadat hy 'n SAMRO-studiebeurs ontvang het, het hy in 1964 aan die Royal College of Music in Londen onder Kathleen Long klavier en onder Bernard Stevens komposisie begin studeer. 

Hy het ook orkestrasie bestudeer. In 1965 het Klatzow die Royal Philharmonic-prys vir Statebondskomponiste onder die ouderdom van 30 verower, asook die Ascherberg, Hopwood & Crewe-prys en die Octavia-reisbeurs. In 1966 het hy by die gevierde Nadia Boulanger aan die *Cite Internationale des Arts* in Parys gestudeer. Na sy terugkeer na Suidelike Afrika het hy dosent in klavier, harmonie en komposisie aan die destydse Rhodesiese Musiekkollege in Harare (toe Salisbury) geword. 

Hy was ook twee jaar lank dirigent van Harare se stadsorkes en het 'n televisiereeks aangebied. In 1968 is hy aangestel as musiekregisseur by die radiodiens van die SAUK en na 'n studiejaar in 1972 in Engeland het hy in 1973 lektor in komposisie aan die Suid-Afrikaanse Musiekkollege van die Universiteit van Kaapstad geword. Klatzow is 'n produktiewe komponis en het veral 'n groot hoeveelheid kamermusiek gekomponeer. Sy *Contours and Transformations* (1977) vir kitaar, fluit, klarinet, harp, slagwerk en elektroniese orrel het in 1977 'n prys van die Toronto-kitaarvereniging in samewerking met die Internasionale Kitaarfees gewen. 

In dieselfde jaar het hy die eerste prys verower in die Stroud-fees se internasionale komponistewedstryd vir sy *Trio vir horing, viool en klavier*. Hy het 'n aantal Engelse gedigte en Shakespeare-tekste sowel as Afrikaanse gedigte getoonset, onder andere *Die dans van die reën* (vir koor en orkes; 1963) en *Tyd van verhuising* (vir sopraan, fluit en kitaar; 1977) van onderskeidelik Eugène Marais en Ernst van Heerden. Onder sy orkeswerke tel 'n horingkonsert, die ballet *Die drie diere* (1978), en die *Phoenix-simfonie* (1972), opgedra aan Edgar Cree.

Bron
----

* Wêreldspektrum, 1982, ISBN 0908409559 band

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb12233359m (data)
* GND: 1018858563
* ISNI: 0000 0001 1577 9238
* LCCN: n84191364
* MusicBrainz: b1d75ab2-8bed-4e1a-a197-44dd3e36b320
* NTA: 266085466
* SUDOC: 158974441
* VIAF: 92053331
* WorldCat Identities: lccn-n84191364

 |
'n Kisjlak in die berge van Tadjikistan.
'n **Kisjlak** (Russies: кишлак, *kisjlak*; Aserbeidjans: *qışlaq*; Kasaks: қыстау, *kistai*; Tataars: кышлау, *kisjlai*; Tadjiks: қишлоқ, *kisjlok*; ensovoorts) is 'n permanente plattelandse dorp in sommige lande waar boere tradisioneel die winter in die berge deurgebring het. Die woord *kisj* beteken in baie Turkse tale "winter". Die term word gebruik in Azerbeidjan, Afghanistan en Sentraal-Asië..

Beskrywing
----------

'n Kisjlak was aanvanklik 'n plek waar nomades in die winter oorgebly het. Die Russiese woord is uit die Turkse tale oorgeneem.. Die term het 'n antoniem: *jailak*, wat "somerhuis", of datsja, beteken. 

Die huise in byna al dié soort dorpe was deur 'n klipheining omring. Daar was 'n put op die erf, asook 'n grond- of klei-oond waarin met hout of mis vuurgemaak is. Daar was geen rioolstelsel nie, en dit is vandag nog skaars op dié dorpe. 

Benewens die woonhuise, was die basaar, moskee en begraafplaas belangrike plekke op die dorp. Die inwonertal het gewissel tussen sowat 20 en 5 000.

Galery
------

* 'n Moderne kisjlak in die Djizakstreek van Oesbekistan.'n Moderne kisjlak in die Djizakstreek van Oesbekistan.
* 'n Kisjlak in die Nawoistreek, Oesbekistan.'n Kisjlak in die Nawoistreek, Oesbekistan.
* Bobosoerchon in die Gissardistrik van Tadjikistan.Bobosoerchon in die Gissardistrik van Tadjikistan.
* Die kisjlak Niloe in die Gissardistrik van Tadjikistan.Die kisjlak Niloe in die Gissardistrik van Tadjikistan.
* Sjohon in Tadjikistan.Sjohon in Tadjikistan.
* Mirankoel die Samarkandstreek van Oesbekistan.Mirankoel die Samarkandstreek van Oesbekistan.
* Elok in die Faizabaddistrik van Tadjikistan.Elok in die Faizabaddistrik van Tadjikistan.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Russiese Wikipedia vertaal.
**Daniël** is die 27ste boek in die kanon van Hebreeuse Geskrifte wat as die Ou Testament in die Bybel opgeneem is. In die Hebreeuse Bybel word die boek van Daniël in die *Ketuvim* (geskrifte) ingesluit, terwyl die tradisionele Christelike vertaling van die Bybel die boek saam met die profete plaas. Die boek van Daniël word in twee dele verdeel: 'n reeks van ses hoofverhale vanaf hoofstukke 1 tot 6, wat hoofsaaklik in Aramees geskryf, en vier profetiese visioene in hoofstukke 7-12 wat hoofsaaklik in Hebreeus geskryf is.

Inhoud
------

Die eerste ses hoofstukke handel oor Daniël en ander gelowiges in die tyd van die Babiloniese koning Nebukadneser en ander konings na hom.
Die tweede gedeelte van die boek bevat veral visioene oor die wrede vervolging van die verbondsvolk in die tyd van die Siriese koning Antiogos Epifanes. Die visioene handel oor die stryd en opeenvolging van die wêreldryke en terselfdertyd oor die eindtyd. Die menslike ryke word in die visioene as diere voorgestel. Die Here oefen volle heerskappy uit oor alles; ook oor die magtige en korrupte wêreldmagte.

Papyrus 967. 'n Griekse manuskrip uit die 3de eeu na Christus van die boek van Daniël.
### Hoofstuk 1

*Die hoofartikel vir hierdie afdeling is: Daniel 1.*
Hierdie hoofstuk vertel van die aankoms van Daniël en sy vriende, Sadrach, Mesag en Abednego, in die Babiloniese ballingskap. Hulle was weggevoer uit hul eie land na Babilon. Ondanks die uitdagings slaag hulle daarin om hul Joodse identiteit te behou en om getrou te bly aan die Wet van Moses deur te weier om die koning se kos te eet wat teen hul geloof gegaan het. Hierdie gehoorsaamheid aan hul beginsels het bygedra tot hul sukses in hul nuwe tuiste

### Hoofstuk 2

Nebukadnesar, die koning van Babilon, het 'n droom gehad wat hom onrusig gemaak het. Hy het die magiërs en towenaars van sy ryk nader geroep om die droom vir hom uit te lê, maar hulle was nie daartoe in staat nie. Daniël, wat in 'n besondere mate deur God begaaf was, openbaar toe die droom en sy betekenis. In die droom was daar 'n beeld wat vier opeenvolgende wêreldryke uitgebeeld het, elk met 'n afnemende waarde en mag. Die laaste koninkryk, simbolies voorgestel as yster vermeng met klei, sal uiteindelik val en deur God se ryk vervang word.

Apokriewe boeke
---------------

In die Septuagint is daar drie toevoegings tot hierdie boek naamlik: Susanna, Asarja se gebed en Die Lied van die drie jong manne en Bel en die draak. Hierdie drie toevoegings is deel van die Apokriewe boeke.

Bron
----

* Die Bybel: Nuwe vertaling (Bybelgenootskap van Suid-Afrika)

Sien ook
--------

* Lys van persone in die Bybel
**Jani Allan** (11 September 1952 - 25 Julie 2023) was 'n Suid-Afrikaanse joernalis, rubriekskrywer, skrywer en omroeper. Sy het tussen 1980 en 1989 bekend geword as 'n *Sunday Times* joernalis. Sy was in die 1980's die mees geleesde rubriekskrywer van die koerant en publiseer rubrieke soos *Just Jani*, *Jani Allan's Week* en *Face to Face*. Op die hoogtepunt van haar roem het haar koerant in 1987 'n Gallup-peiling gelas om 'die mees bewonderde persoon in Suid-Afrika' te vind, en sy het eerste gekom. In 2015 beskryf Marianne Thamm van die *Daily Maverick* Allan as 'die invloedrykste skrywer en rubriekskrywer in die land'.

Sy is later die onderwerp van persbelangstelling oor die aard van haar verhouding met 'n onderhoudspersoon, Eugène Terre’Blanche. Allan het die aantygings van die saak ten sterkste ontken en 'n bevel teen Terre'Blanche bekom. Allan is gedwing om Suid-Afrika te verlaat toe haar woonstel in 1989 deur verregse ondersteuners in 'n bomaanval geteiken is. Na 'n kort tydjie by die Londense kantoor het sy haar verbintenis met die koerant verbreek. Sy het daarna vryskutskryfgeleenthede nagestreef en 'n gereelde rubriek vir *Scope* gepubliseer. Allan het in 1992 'n onsuksesvolle en baie gepubliseerde lastergeding in Londen teen die uitsaaier Channel 4 ingedien oor die aantygings verbandhoudend met die saak.

Sy het in 1996 na Suid-Afrika teruggekeer, 'n geborgde webrubriek gepubliseer en 'n radioprogram op Cape Talk aangebied. Na 'n verlengde onderbreking het sy in 2013 teruggekeer na die Suid-Afrikaanse mediaomgewing en haarself as restaurantdiarikus en advokaat vir diereregte aangebied. In 2014 het sy wêreldwyd opskrifte gehaal nadat sy 'n ope brief aan die beskuldigde moordenaar Oscar Pistorius gepubliseer het. Jacana Media het Allan se memoires, *Jani Confidential*, op 16 Maart 2015 gepubliseer. Allan skryf daarna vryskutmeningsstukke vir Suid-Afrikaanse publikasies en skryf sedert 2018 semi-gereeld vir die New Yorkse koerant *The Epoch Times*. Allan woon vanaf 2001 in die Verenigde State, waar sy 'n permanente inwoner was.
Die voorblad deur Eric Stanton van "Running Wild" deur Myron Kosloff.
**Eric Stanton** (30 September 1926 - 17 Maart 1999; gebore as **Ernest Stanzoni jr.**) was 'n Amerikaanse ondergrondse strokiesverhaal- en fetisjkunstenaar.

Hoewel Stanton sy loopbaan begin het as 'n BDSM-fantasiekunstenaar vir die "Pin-up King", Irving Klaw, het die grootste deel van sy latere werk die omkeer van genderrolle en vroulike dominansie uitgebeeld. Hy het van die laat 1940's af kommissies van Irving Klaw gekry en ondergrondse roem verwerf. Stanton het ook met die ondergrondse fetishkunstenaars Leonard Burtman (uitgewer van die tydskrifte *Exotique* en Selbee), die berugte Times Square-uitgewer Edward Mishkin, die uitgewer Stanley Malkin en die latere tydskrifuitgewer George W. Mavety saamgewerk. Hy het ook 'n dekade lank 'n ateljee gedeel met die Marvel Comics-legende Steve Ditko.

Ná die sagteporn-era van die 1960's het sy kuns transgressiewer geword. In die 1970's het hy 'n posbesteldiens begin met die naam "Stanton Archives" en het hy sy werk direk aan aanhangers verkoop. Van 1982 af het hy boeke bekend as "Stantoons" begin verkoop wat direk deur aanhangers geïnspireer is. Stanton het ook bygedra tot tallose ondergrondse publikasies en later tydskrifte vir volwassenes soos *Leg Show* en *Leg World*. In 1984 het Stanton die enigste kunsuitstalling in sy lewe gehou by die New Yorkse nagklub Danceteria. Kunstenaars soos Banksy, Allen Jones en Madonna het onder andere al inspirasie in sy werk gevind.

Skakels
-------

* Wikimedia Commons logo Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Eric Stanton.
* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb11925431v (data)
* GND: 120042118
* ISNI: 0000 0000 4014 6902
* LCCN: nb97056471
* NTA: 213064723
* RKD: 325708
* SUDOC: 027147355
* ULAN: 500356868
* VIAF: 14776983
* WorldCat Identities: lccn-nb97056471

 |
Voorbeeld van 'n webblaaier (Mozilla Firefox)
Gebruik van webblaaiers volgens StatCounter
Die Google Chrome-webblaaier
'n **Webblaaier** (ook bekend as 'n webleser of webbladleser) is 'n sagtewareprogram wat gebruikers in staat stel om teks, prente en ander inligting op 'n webwerf op die wêreldwye web of 'n lokale netwerk te vertoon.

Teks en prente op 'n webbladsy kan skakels bevat na nader webblaaie op dieselfde of 'n ander webwerf. Webblaaiers stel gebruikers in staat om inligting vinnig en maklik te bekom oor 'n verskeidenheid bladsye en webwerwe deur die blaaie met skakels aan mekaar te verbind. Webblaaiers formatteer HTML-inligting voordat dit vertoon word; die voorkoms van 'n bladsy kan dus verskil na gelang van die bladleser wat gebruik word.

Sommige van die webblaaiers wat beskikbaar is op persoonlike rekenaars sluit in: Mozilla Firefox, Google Chrome, Safari, Opera en Microsoft Edge.

Webblaaiers word meestal gebruik om bladsye op die Wêreldwye Web te besoek, maar kan ook gebruik word om inligting vanaf webbedieners op private netwerke of 'n rekenaar se hardeskyf te sien.

Taalkeuse
---------

Die meeste webbedieners kan opgestel word om dokumente in die gebruiker se taalkeuse aan te stuur. Die taalvoorkeur van die gebruiker se bladleser sal dan bepaal watter dokument gesien word. Byvoorbeeld, as 'n Afrikaanse en Nederlandse bladsy beskikbaar is, maar die gebruiker verkies Afrikaans, sal die Afrikaanse blad vertoon word.

Gebruik statistieke
-------------------


| Januarie 2023 desktop webblaaier gebruik statistieke |
| --- |
|  |  |  |  |  |
| Google Chrome |    | 66.39% |
| Microsoft Edge |    | 11.09% |
| Safari |    | 9.33% |
| Mozilla Firefox |    | 6.87% |
| Opera |    | 3.42% |
| 360 Safe |    | 0.92% |

Sien ook
--------

* Wordle
Emil Berliner met sy oorspronklike grammofoon en sinkplaat
*Victor V*-grammofoon van *Victor Talking Machine Co.*
Die **grammofoon** (afgelei van Grieks γράμμα *gramma* "letter, skrif" en φωνή *phōnē* "stem, klank, geluid") of **platespeler** is 'n toestel vir die weergawe van klank wat tevore op 'n plaat (aanvanklik ook 'n rol of silinder) opgeneem is. Plate, wat op grammofone gespeel word, bevat opnames wat in golfvorm op 'n roterende skyf (oorspronklik 'n silinder) ingegraveer is. Terwyl die skyf roteer, loop 'n naald oor die plaat en trek die golfvorm na. Sy vibrasies gee die klankgolwe weer wat oorspronklik opgeneem is. Die naald is aan 'n arm vasgemaak, terwyl 'n groot horing as versterker gebruik word. Aan die begin van die 20ste eeu het grammofone speel- en musiekdose verdring.

Die fonograaf, wat in 1877 deur Thomas Edison (1847-1931) ingevoer is, was die historiese voorloper van die grammofoon. Terwyl ander uitvinders toestelle vir die opname van klank ontwikkel het, was die fonograaf die eerste toestel waarmee klank sowel opgeneem asook weergegee kon word. Edison se fonograaf het klank op 'n silinder vasgelê wat in tinfoelie toegedraai is. Alexander Graham Bell se *Volta Laboratory* het in die 1880's verskeie tegniese verbeteringe aan Edison se fonograaf aangebring, waaronder die gebruik van kartonsilinders wat met was oortrek is. 'n Metaalpen het kronkelend oor die silinder geloop. 

Die tegniese oorgang van fonograwe na grammofone is in 1887 deur die Duitse uitvinder Emil Berliner (1851-1929) bewerkstellig. Die patent vir sy toestel, wat hy 'n grammofoon genoem en as handelsmerk laat beskerm het (alhoewel dit gaandeweg as generiese naam vir alle soortgelyke toestelle gebruik is), word as die meganiese voorloper van moderne elektriese platespelers beskou. Vroeë grammofone was handgedrewe, maar nadat elektrisiteit in die vroeë 20ste eeu in steeds meer huishoudings beskikbaar was, is vanaf die 1920's ook elektriese grammofone vervaardig.

Berliner het ook die grammofoonplaat ontwikkel - 'n plat tweekantige skyf met groewe wat 'n Archimedesspiraal gevorm en van die buitekant na binne geloop het. Aanvanklik is sink as materiaal gebruik. In teenstelling met silinders was plate baie geskik vir massavervaardiging. Die skellakplate van die laat 19de en vroeë 20ste eeu is later deur vinielplate vervang. Ook aan die grammofoon is gaandeweg tegniese verbeteringe aangebring waardeur die draaiskyf en magnetiese naald (wat as aandrywer dien) asook die klankweergawe en effenaar geoptimaliseer is.

Grammofoonplate was regdeur die 20ste eeu een van die oorheersende formate vir analoë klankopnames, maar is vanaf die middel van die tagtigerjare deur die kompakskyf en ander digitale formate verdring. As nisprodukte word plate en platespelers steeds in die vroeë 21ste eeu vervaardig.

Literatuur
----------

* Stefan Gauss: *Nadel, Rille, Trichter. Kulturgeschichte des Phonographen und Grammophons in Deutschland (1900-1940)*. Keulen en Weimar: Böhlau 2009
Die **oranjerand-kurper** (*Chetia brevis*) is 'n vis wat voorkom in die Komatirivierstelsel in Mpumalanga en kusmere in Mosambiek. Die vis word tot 150 mm lank en staan in Engels bekend as *Orange-fringed river bream*.

Voorkoms
--------

Die vis het 'n groot kop en bek en is olyfbruin. Die sye is turkoois en die skubbe se basisse is baksteenrooi. Die onderkant van die vis is wit en daar is 8–9 donker, vertikale bane op die lyf. Die dorsale vin het oranje kolle op en die rante is ook oranje. Op die stertvin is daar oranje blokkies en die rant is ook oranje. Die mannetjie se anale vin het groot oranje kolle op wat in twee rye gerangskik is. Die vis word tot 150 mm lank.

Habitat
-------

Die vis leef in poele of staande water en floreer in beskutte water. Hulle vreet waterinsekte en klein vissies. Die vis is 'n mondbroeier, die wyfie dra die eiers en larwes in haar mond rond.

Bewaringstatus
--------------

Die vis word bedreig weens besoedeling en waterontrekking. Die vis is suksesvol hervestig in die damme van die Krugerwildtuin.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van visse
* Kurper
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

Bron
----

* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. ISBN 978-1-86872-643-1
Barrikades in Bordeaux in Mei 1968
Die **Mei 1968-protesaksies in Frankryk**, ook bekend as **1968 Mei**, was 'n tydperk van burgerlike onrus wat regdeur Frankryk plaasgevind het. Dit het sowat sewe weke geduur en was gekenmerk deur betogings, algemene stakings, sowel as die besetting van universiteite en fabrieke. Op die hoogtepunt van gebeure, het die ekonomie van Frankryk tot stilstand gekom. Die betogings het so 'n punt bereik dat politieke leiers ‘n burgeroorlog of rewolusie gevrees het; die nasionale regering het kortstondig opgehou om te funksioneer nadat president Charles de Gaulle op 'n stadium in die geheim Frankryk verlaat het en na Duitsland gegaan het. Die betogings word soms gekoppel aan soortgelyke bewegings wat rondom dieselfde tyd wêreldwyd plaasgevind het en het 'n generasie proteskuns geïnspireer in die vorm van liedjies, verbeeldingryke graffiti, plakkate en slagspreuke.

Die onrus het begin met 'n reeks ver-linkse studentebesettingsbetogings teen kapitalisme, verbruikerswese, Amerikaanse imperialisme en tradisionele instellings. Hewige polisie-onderdrukking van die betogers het daartoe gelei dat Frankryk se vakbondkonfederasies 'n beroep gedoen het op simpatiestakings, wat baie vinniger versprei het as wat verwag is om 11 miljoen werkers te betrek, meer as 22% van die totale bevolking van Frankryk op daardie stadium. Die beweging is gekenmerk deur sy spontane en gedesentraliseerde geaardheid; dit het 'n kontras en soms selfs interne konflik tussen die vakbonde en die linkse partye geskep. Dit was die grootste algemene staking wat nog ooit in Frankryk gepoog is, en die eerste landwye spontane algemene staking.

Die studentebesettings en algemene stakings wat regoor Frankryk begin is, is met kragtige konfrontasie deur universiteitsadministrateurs en polisie teengestaan. Die de Gaulle-administrasie se pogings om daardie stakings deur polisie-optrede te stuit, het die situasie net verder aangeblaas, wat gelei het tot straatgevegte met die polisie in die Latynse kwartier, Parys.

Teen einde Mei het die vloei van gebeure egter verander. Die Grenelle-ooreenkomste, wat op 27 Mei tussen die regering, vakbonde en werkgewers gesluit is, het aansienlike loonwins vir werkers behaal. 'n Teenbetoging wat op 29 Mei in Sentraal-Parys deur die Gaullistiese party gereël is, het De Gaulle die vertroue gegee om die Nasionale Vergadering te ontbind en vir parlementêre verkiesings vir 23 Junie 1968 uit te roep. Die geweld het amper so vinnig verdamp as wat dit ontstaan het. Werkers het teruggegaan na hul werk, en toe die verkiesings in Junie gehou is, het die Gauliste sterker as voorheen na vore gekom.

Die gebeure van Mei 1968 beïnvloed steeds die Franse samelewing. Die tydperk word beskou as 'n kulturele, sosiale en morele keerpunt in die geskiedenis van die land. Alain Geismar—een van die leiers van die tyd—het later verklaar dat die beweging "as ’n sosiale revolusie, nie as ’n politieke een nie" geslaag het.
**Agadir–Al Massira-lughawe** (Arabies: مطار المسيرة‎, romanized: *Matar al-Maseera*; Frans: *Aéroport Al Massira*; IATA: **AGA**, ICAO: **GMAD**) is 'n internasionale lughawe wat Agadir bedien, 'n groot stad in die suidweste van Marokko en die hoofstad van Souss-Massa- streek. Die lughawe is geleë in die kommune van Temsia, 20 km suidoos van Agadir self. In 2007 het Al Massira Internasionale Lughawe 1 502 094 passasiers bedien. In later jare het Agadir en sy toerisme gefloreer, met nuwe vlugte wat vanaf lughawens in die Verenigde Koninkryk en Ierland na Al Massira bekendgestel is.

Fasiliteite
-----------

### Aanloopbaan en peron

Die aanloopbaan in rigting 09/27 meet 3200 x 45 m. Vliegtuie tot die grootte van 'n Boeing 747 kan op die lughawe land. Die lughawe het 'n ILS Klas II- sertifisering en bied die volgende radionavigasiehulpmiddels: VOR – DME – 2 X NDB.

Parkeerplek vir vliegtuie is 170 000 m² groot wat ruimte vir tien Boeing 737's en drie Boeing 747's bied.

### Terminaal

Totale terminale oppervlakte is 26 550 m² en geprojekteerde kapasiteit is 3 miljoen passasiers per jaar. Daar is een groot wagkamer, in twee verdeel om voorsiening te maak vir nasionale vlugte (geen doeane) en internasionale vlugte. Passasiers wat na Casablanca vlieg met 'n internasionale verbindingsvlug, kan deur paspoortbeheer in Agadir gaan om oordragtyd by Mohammed V Lughawe te bespaar. Agadir is een van die ses lughawens in Marokko waar ONDA sy spesiale BBP-diens Salon Convives de Marque aanbied. 

|  | 2016 | 2017 | 2018 |
| --- | --- | --- | --- |
| Passasiers | 1 334 173 | 1 544 244 | 1 922 344 |

Ongelukke
---------

* Op 21 Augustus 1994 het Royal Air Maroc-vlug 630 ongeveer tien minute na opstyging vanaf Agadir-lughawe neergestort. Al 44 passasiers en bemanning aan boord het omgekom. Die ongeluk was skynbaar 'n opsetlike daad deur die vlieënier van die vliegtuig.
'n **Sensus-aangewese plek** ((en)  *Census-designated place*, CDP) is 'n nedersetting in die Verenigde State wat nie amptelik geïnkorporeer is nie, maar deur die Amerikaanse Sensusburo (**United States Census Bureau**) uitsluitlik vir statistieke doeleindes gedefinieer word. CDPs word elke tien jaar, wanneer 'n sensus gehou word, as die statistieke teenstukke van geïnkorporeerde nedersettings soos *cities*, *towns* en *villages* afgebaken. CDPs is bewoonde gebiede of bevolkingskonsentrasies wat hul eie munisipale administrasie kort, maar in alle ander opsigte met geïnkorporeerde nedersettings ooreenkom.

So word CDPs net afgebaken om statistieke gegewens vir 'n bewoonde gebied in te samel wat deur middel van 'n pleknaam geïdentifiseer kan word, maar volgens die wette van die deelstaat, waarin hulle geleë is, nie amptelik geïnkorporeer is nie. Hulle sluit klein landelike gemeenskappe, sogenaamde *colonias* langs die grens met Meksiko, en nie-geïnkorporeerde vakansie- en aftreeoorde in. Aan die grense van 'n CDP word geen regtelike status toegeken nie. Hulle sal derhalwe nie altyd met dié grense ooreenkom wat deur 'n plaaslike gemeenskap met 'n bepaalde pleknaam verbind word nie. 

Nogtans vereis die kriteria, wat vir die Amerikaanse Sensus van 2010 vasgestel is, dat die naam van 'n CDP deur die betrokke bewoners erken en in hulle daaglikse kommunikasie gebruik moet word. 'n Naam, wat uitsluitlik vir beplannings- of ander doeleindes ontwikkel is, mag dus nie gebruik word nie. Die grense van 'n CDP moet by voorkeur op die geografiese entiteit berus wat deur die betrokke bewoners met 'n spesifieke pleknaam verbind word.

Volgens die Amerikaanse Sensusburo word 'n sensus-aangewese plekke nie as geïnkorporeerde gebiede beskou nie. CDPs in Hawaii word dus slegs in sy bevolkingslyste ingesluit omdat daar in dié deelstaat geen geïnkorporeerde nedersettings bestaan nie. Daarnaas behels die *census city lists* vanaf 2007 die CDP van Arlington County in die deelstaat Virginië saam met geïnkorporeerde stede.
Die **bondeldraermonument** op Graaff-Reinet is opgerig ter ere van die Joodse smouse (bekend as Bondeldraers, Platvoete, Jooiens, Lappiesmouse, Bottelbekjode) wat 'n besondere bydrae tot die ekonomiese ontwikkeling van Suid-Afrika gemaak het.

Aan die einde van die 19de eeu het 'n beduidende aantal Jode uit veral Litaue hulle in die Kaapkolonie kom vestig. Hulle was brandarm met dikwels as enigste besitting die klere aan hulle lywe. Hier het hulle 'n bestaan gemaak as bondeldraer (smous, venter marskramer, dus rondreisende handelaar) na plase in verafgeleë gebiede. Aanvanklik het die smous lopende met sy handelsware in 'n rugsak op die plase aangekom. Later toe sake verbeter het, het hy met 'n muil of perd as lasdier gekom. Toe sake regtig vlot, het hy met 'n swaargelaaide kapkar getrek deur muile of perde gekom. Ruilhandel is gevoer – lewensmiddele is dikwels vir huide en velle verruil.
Die boere het die smouse vriendelik ontvang. Gratis onderdak en kos is verskaf en sy perd is versorg. Die Christen-boer het 'n heilige eerbied vir die beskeie, maar trotse lid van God se uitverkore volk gehad. Aanvanklik kon die smouse nie die taal van die boere praat nie, maar sommige het die taal en kultuur van die plattelandse mense so hul eie gemaak, dat die Boere-Jode ontstaan het.

Lees ook
--------

* Jode in Suid-Afrika

Bibliografie
------------

* Coetzee, Abel: Die Afrikaanse Volkskultuur. Inleiding tot die studie van Volkskunde. Kaapstad: A.A. Balkema, 1960 (August Aimé Balkema)
* Coetzee, Abel: Woeling en Wording. Johannesburg: Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie, 1961
* Saron, Gustav: The Jews in South Africa. In: Lantern. Tydskrif vir Volksopvoeding. Jaargang 6, nr. 1, September 1956
* Schoeman, C.J.: Klein Jerusalem. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 25, nr. 3, Maart 1976
* van Schoor, A.M.: Notes from my diary. Pretoria: Makro Books, 1979. ISBN 0-909231-62-1
* Monument vir Joodse smouse op Graaff-Reinet onthul, Die Burger, 21 September 1989

Koördinate: 32°15′47″S 24°32′26″O﻿ / ﻿32.263186°S 24.540487°O﻿ / -32.263186; 24.540487
**Mary Jane** "**MJ**" **Watson** is 'n karakter in Amerikaanse strokiesverhale van Marvel Comics en word verbind met die superheld Spider-Man. Die karakter is deur Stan Lee en John Romita sr. geskep en verskyn die eerste keer in *The Amazing Spider-Man* #25   
(Junie 1965). Sy was later Spider-Man se hoofliefde en sy vrou. Hulle verhouding is sy bekendste een danksy die lang geskiedenis daarvan, en een van die ikoniesste liefdesverhoudings in strokiesverhale.

Geskiedenis
-----------

Sy het 'n kort verskyning in *The Amazing Spider-Man* #25 gemaak met 'n plant wat haar gesig verberg, as deel van 'n storielyn van Peter Parker se tante May wat hom aan haar vriendin se oulike niggie wil voorstel, maar die eerste keer dat Mary Jane gesig wys, is in 'n kameeverskyning in *The Amazing Spider-Man* #42 (November 1966). Sy is geskep deur die kunstenaar John Romita sr. en haar intrede tot die strokiesverhaal word beskou as een van die ikoniesste in die geskiedenis vanweë die opbou, haar helderrooi hare en skoonheid en haar eerste sêding: "Face it, Tiger... you just hit the jackpot!" Sedertdien is "Tiger" 'n gewilde bynaam van haar vir Peter; dit strek oor talle strokiesboeke en media-aanpassings.

Deur haar aanvanklike verskynings het Mary Jane se karakter gekontrasteer met dié van Peter se aanvanklike toekomstige sielsmaat, Gwen Stacy. Met haar vrolike, uitgaande geaardheid ('n masker vir haar moeilike lewe) was sy anders as Gwen, wat meer soos Peter was. Ná Gwen se dood in "The Night Gwen Stacy Died" het Mary Jane simpatieker geword en was sy eindelik een van die min mense wat Peter se geheime identiteit geken het. Dit het daartoe gelei dat hulle verlief geraak en eindelik getrou het. 

Ondanks die feit dat hulle huwelik ongedaan gemaak is in die omstrede storielyn "One More Day" weens die manipulasie van Mephisto, het Mary Jane en Peter goeie vriende gebly en is hulle in 'n aan-af-verhouding. Wat hulle nie weet nie, is dat hulle 'n dogter gaan hê wat Mephisto se eindelike heerskappy oor die aarde gaan beëindig en wat Mephisto uit die werklikheid wil wis.

Sedert haar debuut word Mary Jane Watson beskou as een van Marvel se merkwaardigste niesuperheldinne. In die *Spider-Man*-trilogie van 2002 is haar rol vertolk deur Kirsten Dunst.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* LCCN: no2018048614
* WorldCat Identities (via LCCN): no2018-048614

 |
**Eienskappe**| **Algemeen** |
| --- |
| Naam | Swaweltrioksied |
| Struktuurformule vanStruktuurformule van  |  |
| Chemiese formule | SO3 |
| Molêre massa | 80,07 [g/mol] |
| CAS-nommer | 7446-11-0   |
| Voorkoms | γ: kleurlose vloeistof
α,β: wit vaste stowwe  |
| **Fasegedrag** |
| Smeltpunt | α 62,2°Cβ 32.5°Cγ 16.8 °C |
| Kookpunt |  |
| Digtheid | γ 1,92 @ 20 °C |
| Oplosbaarheid |  |
| **Suur-basis eienskappe** |
| pKa |  |
| **Veiligheid** |
| Flitspunt | onbrandbaar |
| Tensy anders vermeld is alle data vir standaardtemperatuur en -druk toestande. |
|   |  |

**Swaweltrioksied** is 'n verbinding van swawel en suurstof met formule SO3.

Vorming
-------

Die word deur oksidasie van swaweldioksied met suurstof vervaardig, maar hierdie reaksie vereis 'n katalisator:

{\displaystyle SO\_{2}(g)+O\_{2}(g)\xrightarrow {katalisator} SO\_{3}(g)}
Die katalisator kan fynverdeelde platinum wees, maar hierdie katalisator raak maklik deur arseen of 'n halogeen vergiftig. 'n Ander moontlikheid is natriumvanadaat wat van vanadiumpentoksied en natriumoksied voorberei kan word. Teen die reaksietemperatuur van 400 °C is hierdie stof 'n vloeistof.

Strukture
---------

In die gasfase is swaweltrioksied 'n monomere molekule met 'n plat trigonale struktuur. By kamertemperatuur is die verbinding 'n wit vaste stof, waarvan drie allotrope bekend is:

1. α-SO3 se struktuur het 'n polimere netwerk. Sy dampdruk is die laagste en sy smeltpunt die hoogste. Dit is die stabiele fase.
2. β-SO3 is 'n heliese polimeer
3. γ-SO3 is 'n molekulêre trimeer (SO3)3 met 'n ringvormige struktuur. 'n Metastabiele vloeistof by kamertemperatuur.

Die stof word gewoonlik as sy metastabiele vloeibare γ-vorm met 'n stabiliseerder soos 0,3% demetielsulfaat met 0,005% boorsuur verhandel om die polimerisasie na die vaste vorms te verhinder. Hierdie oorgang kan tot ontploffings lei.

Eienskappe
----------

### Oleum

*Die hoofartikel vir hierdie afdeling is: oleum.*
Swaweltrioksied reageer met water en vorm swawelsuur

{\displaystyle SO\_{3}+H\_{2}O\rightarrow H\_{2}SO\_{4}}
Hierdie reaksie is egter so heftig dat dit ontplof. In die produksie van swawelsuur word daarom die trioksied eers in swawelsuur opgelos. Dit produseer piroswawelsuur H2S2O7:

{\displaystyle SO\_{3}+H\_{2}SO\_{4}\rightarrow H\_{2}S\_{2}O\_{7}}
Hierdie stof kan later met water verdun word en dit gee dubbel die hoeveelheid swawelsuur:

{\displaystyle H\_{2}S\_{2}O\_{7}+H\_{2}O\rightarrow 2H\_{2}SO\_{4}}
### Organiese reagens

Swaweltroksied word in die organiese chemie opgelos in tetrachloormetaan gebruik om sulfonsure te vervaardig, bv.:

{\displaystyle C\_{15}H\_{31}COOH+SO\_{3}\xrightarrow {CCl\_{4};65C} C\_{14}H\_{29}CH(SO\_{3}H)-COOH}
Die **newelrige skreeubaber** (*Synodontis nebulosus*) is 'n varswatervis wat in die middel en onderste gedeelte van die Zambezirivier en die Buzirivier voorkom. In Engels staan die vis bekend as die *Cloudy squeaker* - in die Caprivi staan die vis bekend as die *skadukolknorvis*.

Voorkoms
--------

Die newelrige skreeubaber se kop is hard, beenagtig en die pantserplate is skerp en driehoekig.

Daar is drie paar baarde teenwoordig; die buitenste paar is nie vertak nie, die binneste twee pare is vertak. Die baarde is almal kort; die buitenste is die langste (kan net so lank as die vinstekels wees) en mag soms ook vertak wees.

Daar is 13 - 24 tande in die onderkaak.

Die rugvin se stekel is net so lank as die kop; die stekel is skerp, sterk en het weerhakkies. Die vetvin is goed ontwikkel. Die stertvin is vlak gevurk maar goed ontwikkel. Die anale vin is goed ontwikkel. Die buikvin is gepaar en goed ontwikkel. Die borsvin is goed ontwikkel en die stekel is net so lank as die kop, rugstekel en langste baard; die stekel is sterk, skerp en vol weerhakkies.

Die newelrige skreeubaber is soos 'n haai gebou en word tot 150 mm lank. Die Zimbabwe-hengelrekord is 0,12 kg.

Sy lyf is olyf tot bruin gekleurd, ligter na onder. Hy het groot skadukolle oor die hele lyf wat ligter op die vinne is en fyner op die kop.

Habitat
-------

Die vis verkies diep stilstaande water met plantegroei. Dit is 'n omnivoor en vreet alles maar behoort aangekeer te word (veral snags) met 'n klein hoekie en 'n stukkie vleis, vis of erdwurm as aas.

Algemeen
--------

Die vis maak 'n knorgeluid as hy gevang word, en hy kan maklik met die grootvlek-skreeubaber verwar word. Let dan op sy baarde wat korter is, sy pantserplaat wat 'n skerp driehoek is en sy dowwe kolle.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

Bronne
------

* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. ISBN 978-1-86872-643-1
* *Hengelvisse in die Caprivi.* Willem Botha. 1984.
**Batman** is 'n fiktiewe superheld in strokiesprente, flieks en TV-programme wat (as 'n vigilante) veral psigopatiese misdadigers takel en gewone mense beskerm. Batman se vreesaanjaende mondering, met swart mantel en masker met gepunte ore, herinner aan 'n reusevlermuis. Soms staan ’n helper met die naam Robin hom by.

In die storie woon Batman in die fiktiewe stad Gotham City. Sonder sy kostuum is hy die ryk sakeman Bruce Wayne. Sy Batmobile is 'n blitsvinnige motor waarin slim toerusting versteek is, waarin hy uit enige penarie kan ontsnap.

Batman is in 1939 deur Bob Kane en Bill Finger vir *DC Comics* geskep. Dit is aanvanklik as 'n strokiesverhaal gepubliseer, maar is later vir talle boeke, rolprente en TV-programme verwerk. Dit word ook as tema vir speelgoed gebruik.

Ontstaan
--------

Die Batmobile
In 1938, ná die sukses van Superman, het die vraag na superhelde vir strokiesprente gegroei. Die tekenaar Bob Kane het sy idee vir "*The Bat-Man*" aan skrywer Bill Finger oorgelê, wat die storie verder aangevul het. In Mei 1939 verskyn Batman vir die eerste keer in die sewe-en-twintigste uitgawe van *Detective Comics*, 'n geheimsinnige wreker van onreg, wat nie deur geweld afgeskrik word nie.

Batman se gewildheid het vinnig gegroei en in 1940 word dit in 'n aparte reeks ontwikkel (met *The Joker* en *Catwoman* reeds in die eerste storie), terwyl dit steeds die "*Detective Comics*"-reeks oorheers het. Vroeër daardie jaar het sy makker, Robin, sy intrede gemaak, sodat Batman iemand sou hê aan wie hy sy bevindinge kon verduidelik (vergelyk Sherlock Holmes en dr. Watson). Spoedig daarna is besluit dat Batman nie meer vuurwapens sou gebruik nie en ook nie meer moord sou pleeg nie.
Die **Airbus A319** is 'n lid van die Airbus A320-familie van kort- tot mediumreikafstand, smalromp kommersiële passasier tweeling-stralerenjinvliegtuie vervaardig deur Airbus. Die A319 dra 124 tot 156 passasiers en het 'n maksimum reikafstand van 6 000 km. Die finale montering van die vliegtuig word in Hamburg, Duitsland en Tianjin, China gedoen. 

Die A319 is 'n verkorte romp-variant van die Airbus A320 en is in April 1996 in gebruik geneem deur Swissair, ongeveer twee jaar na die gestrekte Airbus A321 en agt jaar na die oorspronklike A320. Die vliegtuig deel 'n algemene tipe gradering met al die ander Airbus A320-familievariante, wat bestaande A320-vlieëniers magtig om die vliegtuig te vlieg sonder om verdere opleiding te ondergaan. 

Teen Augustus 2019 was 1 480 Airbus A319-vliegtuie reeds afgelewer, waarvan 1 436 in diens is. Daarbenewens is nog 42 vliegtuie op bestelling (bestaande uit 7 A319ceo en 35 A319neo). In Augustus 2019 was American Airlines die grootste operateur van die Airbus A319 met 131 vliegtuie.

In Desember 2010 het Airbus 'n nuwe generasie van die A320-familie, die A320neo (nuwe enjinopsie), aangekondig. Die soortgelyke verkorte romp A319neo-variant bied nuwe, doeltreffender enjins, gekombineer met die verbetering van lugraam en die toevoeging van opkrul-vlerkpunte, "sharklets" genoem deur Airbus. Hierdie vliegtuig beloof 'n brandstofbesparing van tot 15%.

Tydlyn: Airbus A3xx-reeks
-------------------------

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1970 | 1980 | 1990 | 2000 | 2010 | 2020 |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
|  |  |  |  |  | **A220** |  |
|  | **A300** |  |  |  |
|  |  | **A310** |  |  |  |
|  |  |  |  | **A318** |  |  |
|  |  |  | **A319 en A319neo** |  |  |
|  |  | **A320** | **neo** |  |
|  |   **= In produksie** |  |  | **A321 en A321neo** |  |
|  |   **= Uit produksie** |  |  | **A330 en A330neo** |  |  |
|  |   **= Toekoms** |  |  | **A340** |  |  |
|  |   **= Toekomstige modelle** |  |  |  |  | **A350** |  |
|  |  |  |  | **A380** |  |
**Protonering** is die toevoeging van 'n proton, oftewel die kern van 'n waterstofatoom (H+) tot 'n atoom, molekuul, of ioon, wat daardeur die gekonjugeerde suur vorm. 'n Paar voorbeelde sluit in

* die protonering van water deur swaelsuur:
H2SO4 + H2O ⇌ H3O+ + HSO−4
* die protonering van isobuteen om 'n karbokatioon te vorm:
(CH3)2C=CH2 + HBF4 ⇌ (CH3)3C+ + BF−4
* die protonering van ammoniak om die ioniese verbinding ammoniumchloried uit ammoniak en waterstofchloried te vorm:
NH3(g) + HCl(g) → NH4Cl(s)

Protonering is 'n fundamentele chemiese reaksie en is 'n stap in baie stoigiometriese en katalitiese prosesse. Sommige ione en molekules kan meer as eenkeer geprotoneer word, en staan dus as "polibasies" bekend, soos die geval is by baie biologiese makromolekules. Protonering en deprotonering (verwydering van 'n proton) kom in die meeste suur-basis reaksies voor; dit is trouens die kern van meeste suur-basis-reaksie teorieë. 'n Brønsted–Lowry suur word gedefinieer as'n chemiese stof wat 'n ander stof protoneer. Wanneer 'n substraat geprotoneer word, verhoog sy massa en sy lading elk met een eenheid, wat dit 'n noodsaaklike stap maak in sekere analitiese prosedures soos byvoorbeeld elektrosproei massaspektrometrie. Protonering of deprotonering van 'n molekuul of ioon kan baie ander chemiese eienskappe verander, nie net die lading en massa nie, byvoorbeeld hydrofiele karakter, reduksiepotensiaal en optiese eienskappe kan almal verander.

Snelheid van protonering en deprotonering
-----------------------------------------

Protoneringsreaksies is dikwels vinnige, gedeeltelik as gevolg van die hoë mobiliteit van protone in baie oplosmiddels. Die snelheid van protonering hou verband met die sterkte van die protonerende suur: protonering deur swak sure is stadiger as protonering van die dieselfde basis deur sterk sure. Die snelheid van protonering en deprotonering kan stadig wees wanneer protonering beduidende strukturele veranderinge veroorsaak.

Omkeerbaarheid en katalise
--------------------------

Normaalweg is protonering omkeerbaar, en die gekonjugeerde basis is onveranderd deur die protonering. In sommige gevalle veroorsaak protonering egter isomerisasie. *cis*-Alkene kan byvoorbeeld met behulp van 'n katalitiese hoeveelheid van 'n protoneringsreagent omgeskakel word na trans-alkene. Die meganismes van baie ensieme, byvoorbeeld die serien hydrolases, behels omkeerbare protonering van substrate.
**Eienskappe**| **Algemeen** |
| --- |
| Naam | Tiosianaat   |
|  |   |
| Termochemiese radius | 213 pm  |

'n **Tiosianaat** is 'n sout wat die anioon {\displaystyle SCN^{-}} bevat of 'n organiese verbinding wat 'n {\displaystyle -SCN} funksionele groep bevat. 

Die tiosianaatioon is 'n swakke basis; sy gekonjugeerde suur, tiosiaansuur of waterstoftiosianaat {\displaystyle HSCN} is 'n sterke suur en het 'n pKa van 1,1 by 20°C.

Kaliumtiosianaat kan vervaardig word deur swawel in gesmelte kaliumsianied op te los:

{\displaystyle S(s)+KCN(l)\to KSCN(l)}
Kaliumsianaat is oplosbaar in water en die aanwesigheid van die tiosianaatioon kan aangetoon word deur toevoeging van 'n oplossing van {\displaystyle FeCl\_{3}}:

{\displaystyle Fe^{3+}+3SCN^{-}\to Fe(SCN)\_{3}\downarrow }
Die ontstane yster(III)tiosianaatneerslag het 'n bloedrooi kleur.

Eienskappe
----------

### Dentisiteit

Die tiosianaatioon is 'n ambidentate ligand. Dit kan sowel met sy swawel- as met sy stikstofkant aan 'n metaalioon aanheg, hoewel die N-kant gerbuikliker is. 

### Optiese absorpsie

Tiosiaatoplossings is self kleurloos maar dit is 'n belanrike hulpmiddel in die spektrofotometrie. Komplekse met hierdie ioon is dikwel intens gekleurd en dit help baie om die absorpsie van lig waar te neem by kleine konsentrasies. Die ioon word veral gebruik vir die bepaling van Fe(III), Mo, W, Nb, Re, Co, U en Ti.

Organiese tiosianate
--------------------

fenieltiosianaat
Molekulêre verbindings wat 'n {\displaystyle -SCN}-funksionele groep bevat word ook tiosianate genoem.

Kyk ook
-------

* Lys van anione