recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Witstof** verwys na dele van die sentrale senuweestelsel wat hoofsaaklik uit gemiëlineerde aksons bestaan. Daar is lank geglo witstof is passiewe weefsel, maar dit beïnvloed die leerproses en breinfunksies, moduleer die verspreiding van aksiepotensiale en koördineer kommunikasie tussen verskillende breinstreke.

Witstof word so genoem vanweë die relatief ligte voorkoms daarvan in vergelyking met grysstof; die ligter voorkoms is die resultaat van die lipiedinhoud van miëlien. Die wit kleur kom egter net voor in gepreserveerde weefsel; in lewende weefsel is witstof eintlik ’n pienkerige kleur vanweë die haarvate in die weefsel.

Funksie
-------

Witstof is die weefsel waardeur boodskappe beweeg tussen verskillende dele grysstof in die sentrale senuweestelsel. Die miëlien waaraan die wit voorkoms te danke is, dien as in elektriese isoleerder. Dit is belangrik, want dit laat die boodskappe toe om vinnig van plek tot plek te beweeg.

Anders as grysstof, wat ’n ontwikkelingshoogtepunt in ’n mens se twintigerjare bereik, hou die witstof aan ontwikkel en bereik ’n hoogtepunt in die middeljare.
135-film. Die film is 35 mm breed.
**135** is ’n filmformaat vir fotografie. Die film kom in ’n kasset voor, is 35 mm breed en word in 35 mm-kameras gebruik.

Die term 135 (ISO 1007) is in 1934 deur Kodak ingestel as ’n naam vir die kasset vir **35 mm-film**. Dit het teen die laat 1960's gewilder geword as die 120-film van vroeër.

Ondanks die mededinging van ander formate soos 828, 126 en 110, is dit steeds die gewildste. Die grootte van die 135-filmraampie is deur baie moderne digitale enkellens-reflekskameras aangeneem.

Eienskappe
----------

Fuji-135-kleurfilm van ISO 400.
Rolletjies 135-film is in ’n kasset toe sodat die film in daglig gelaai kan word. Die beginpunt van die film word in die kamera gesteek en tot by die eerste raampie gerol. As die film vol is, word dit weer teruggerol na die begin. Sommige kameras rol die film af as dit gelaai word en die foto's word dan in ’n terugwaartse rigting geneem terwyl die film geleidelik oprol.

Sedert die 1980's word filmkassette met die DX-kode gemerk; kameras lees die kode en stel dan die regte filmspoed.

135-film word in verskeie emulsietipes en sensitiwiteite gemaak. Die gewildste filmspoed is ISO 100/21° tot ISO 800/30°. Vinniger of stadiger films voorsien meestal in spesialiteitsbehoeftes. Verder is daar kleur- en swart-wit-films, asook films wat sensitief is vir infrarooilig. Meer eksotiese emulsies is in 135-film beskikbaar as in enige ander formaat.

Die breedte van die formaat is gewoonlik 24 mm binne die gaatjies weerskante van die film, wat self 35 mm breed is. Gewone volraamfoto's is 24×36 mm (dus in ’n verhouding van 2:3).

Die films is in verskillende lengtes beskikbaar. Dit was aanvanklik lank genoeg vir 36 foto's, met die enigste korter lengte in die 1980's rond vir 20 foto's. Later is laasgenoemde verander na 24 en 12 foto's. Soms kan tot drie foto's meer geneem word op ’n 24-foto-film.
Commissaires in aksie tydens 'n fietswedren.
'n **Commissaire** (Frans vir kommissaris) in kompeterende fietsry, is 'n beampte wat diens doen as 'n skeidsregter. Die commissaire is in beheer van die fietswedren en het die mag om onder andere wedrenne te kanselleer, afstande te verkort en roetes te verander indien dit nie aan die vereistes voldoen nie.

Die commissaire moet neutraal en onpartydig wees. Hy moet toesien dat die wedren regverdig en veilig geskied.

UCI Internasionale Commissaires
-------------------------------

Slegs commissaires wat die UCI-eksamen geslaag het mag die titel "UCI Internasionale Commissaire" gebruik. Alle commissaires moet deur hul Nasionale Federasie gelisensieer wees. Voornemende UCI-commissaires moet ten minste vir twee jaar op nasionale vlak as commissaire diens doen alvorens hul deur hul Nasionale Federasie aanbeveel mag word vir die UCI-eksamen. Dit word van 'n commissaire vereis om al die regulasies van die UCI te ken.

Die UCI stel commissaires aan vir al hulle internasionale byeenkomste. Die aangestelde commissaire is die President van die commissaire-paneel tydens 'n UCI-wedren. Die Nasionale Federasie verskaf die res van die paneel. Die UCI-commissaires word vergoed vir hul dienste en moet die amptelike UCI-drag dra.

Funksies van 'n Commissaire
---------------------------

Die funksies van 'n commissaire kan in drie verdeel word.

* Voor die wedren begin, moet hulle met die organiseerder skakel om die byeenkoms se skedule en tegniese aspekte ten opsigte van die lisensies na te gaan. Hulle kan ook die organiseerder van raad voorsien. Hulle moet ook vergaderings reël; eerstens met die organiseerder en spanbestuurders en tweedens met die commissaire-paneel om spesifieke sake omtrent die wedren te bespreek.

* Tydens die byeenkoms verseker hulle die gladde verloop van die wedren en dat die UCI-reëls nagekom word. Hulle moet blitsig kan optree indien enige onverwagte situasie mag opduik.

* Na die wedren vergader al die betrokke commissaires en elkeen doen verslag oor sy aspekte van die wedren. Dan reël die President van die commissaire-paneel 'n vergadering met die organiseerder waar 'n totale oorsig van die wedren gelewer word, positief sowel as negatief. Laastens skryf die President sy verslag aan die UCI. Hierdie verslag is baie belangrik omrede dit die enigste amptelike verwysing na die wedren is, dus is die objektiwiteit van die commissaire deurslaggewend.
Die **eikeblaarkanniedood** (*Commiphora wildii*) is 'n struik of klein boompie wat hoort tot die *Burseraceae*-familie en is inheems in Angola en Namibië.

Die boom se FSA-nommer is 290.1

Die boompie het 'n dik geswolle stam met takke dig by die grond. In Namibië groei dit tot 2,5 m hoog op die bergrande wat aan die Namib grens. Die takke groei meesal horisontaal dig by die grond. Soms groei hulle meer omhoog. Die bas is grys tot rooierigbruin. Die blare lyk soos 'n eik s'n. Hulle verskyn eers in Desember of Januarie en val af aan die begin van die winter. Die res van die jaar is die boom kaal. Die blommetjies is klein en groenerig geel. Die vruggies is klein en helderrooi. Die plant skei 'n goudkleurige hars af aan die begin van die groeiseisoen. Dit vereis geen insnydings om dit te oes nie. Die Himba van Noordwes-Namibië gebruik dit vir kosmetiese doeleindes. Sedert 2004 word dit ook kommersieel verkoop.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

Bronne
------

* Plants of the World Online

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q15545253
* APDB: 7458
* GBIF: 3992800
* iNaturalist: 582639
* IPNI: 127857-1
* NCBI: 318991
* Plant List: kew-2733730
* Tropicos: 4700322

 |
**Vulgêrlatyn** (Latyn: *sermo vulgaris Latinus*) of **Volkslatyn** verwys in die taalwetenskap na die Latynse spreektaal wat in baie opsigte van die geformaliseerde en verhewe literêre taal verskil het. Die laasgenoemde is blykbaar dikwels as 'n kunstaal ervaar.

Vulgêrlatyn, soos dit in hierdie politieke graffiti in Pompeii gebruik is, was die gesproke taal van die Romeinse Ryk wat merkbaar van die literêre "klassieke" Latyn verskil het
Nogtans sou dit misleidend wees om Vulgêrlatyn bloot as 'n "plat" of "onbeskaafde" variant van Latyn te definieer. Die term is afgelei van die Latynse adjektief *vulgaris* wat letterlik "gewoon, van die volk" beteken, en *sermo vulgaris* was dus die Latynse volks- of omgangstaal, net soos die huidige Italiaanse *volgare* in sy historiese betekenis na die lewende Italiaanse taal verwys wat met die uitgestorwe klassieke Latyn kontrasteer.

Volkslatyn verwys ook nie na 'n laat taalperiode van Latyn nie, aangesien hierdie taalvariant al in die vroeë komedies van digters soos Plautus en Publius Terentius Afer voorgekom het. Taalwetenskaplikes gaan dus daarvan uit dat die skeiding tussen gesproke en geskrewe Latyn reeds in 'n vroeë periode begin het en later deur die invloede van gelatiniseerde Kelte en Germane nog versterk is. Hierdie proses het uiteindelik in die vroeë Middeleeue tot die ontstaan van die Romaanse taalfamilie gelei.

Dit is dus duidelik dat ook Romeinse geleerdes soos die skrywer en retorikus Cicero tydens informele geselsies Volkslatyn gepraat het, alhoewel hul taalvorm en -gebruik sekerlik van dié van 'n gewone soldaat of gladiator verskil het. Ook streeksgebonde taalkenmerke het waarskynlik 'n groter invloed op gesproke Latyn uitgeoefen en – tydens die agteruitgang van die laat-antieke Romeinse beskawing en toenemende ongeletterdheid selfs in Italië – die ontstaan van nuwe streektale bevorder wat in die Romaanse taalwetenskap as primêre dialekte van Volkslatyn beskryf word.

Vulgêrlatyn moet veral as 'n sambreelterm vir 'n verskeidenheid Latynse spreektaalvorms beskou wat deur groot

* diatopiese (plaaslike en streeksgebonde),
* diastratiese (sosiale) en
* diafasiese (aan 'n bepaalde taalvlak gebonde)

verskille gekenmerk was.
**Dom Pedro**, Keiser van Brasilië (Pedro I) en Koning van Portugal (Pedro IV) (12 Oktober 1789 tot 24 September 1834) het Brasilië onafhanklik verklaar en die Brasiliaanse Keiserryk gestig.

Agtergrond
----------

Dom Pedro is in die Queluz paleis naby Lissabon gebore as *Pedro de Alcântara Francisco António João Carlos Xavier de Paula Miguel Rafael Joaquim José Gonzaga Pascoal Cipriano Serafim de Bragança e Bourbo*. Hy was die tweede seun van die koninklike egpaar. Toe sy ouer broer Antonio Francisco in 1801 sterf, ontvang Dom Pedro die titel prins van Beira en word die tweede in lyn van die Portugese kroon.
In 1807 vlug die koninklike familie uit Lissabon en arriveer in Brasilië in 1808 waar hulle vir die volgende 13 jaar sou bly. Hul teenwoordigheid het bygedra dat Rio de Janeiro die *de facto* hoofstad van die Portugese koninkryk geword het. Met die dood van Koningin Maria I word Dom Pedro se vader gekroon as Koning John VI. Dom Pedro ontvang die titel Prins van Brasilië en Hertog van Braganza. Op 5 November 1817 trou hy met Groothertoging Maria Leopoldina van Oostenryk.

Brasiliaanse Onafhanklikheid
----------------------------

Toe Koning Johannes VI terug na Portugal vertrek het, het hy van die voorregte ontneem. Dom Pedro het in Brasilië agtergebly en op 7 September 1820 op die oewer van die Ipiranga rivier sy swaard uitgetrek en onafhanklikheid van Portugal verklaar. Op 12 Oktober is hy as Keiser van Brasilië verklaar en op die eerste Desember as Keiser gekroon.

Dom Pedro I het die titel keiser in plaas van koning gekies om die verskeidenheid van die Brasiliaanse kultuur te beklemtoon asook die feit dat Napoleon die term keiserryk beklemtoon het as 'n moderne idee. Met die dood van sy vader Koning Johannes VI op 10 Maart 1826, proklameer Dom Pedro homself as Koning Pedro IV van Portugal maar moes ten gunste van sy dogter Maria II, toe sewe jaar oud, abdikeer.

Op 17 Oktober 1829 trou hy met sy tweede vrou prinses Amelie de Beauharnais von Leuchtenberg.

Terugkeer na Portugal
---------------------

Te midde van 'n ekonomies- en politieke krisis abdikeer Dom Pedro ten gunste van sy seun Dom Pedro II op 7 April 1831(wat 5 jaar oud was). Hy gebruik toe weer sy ou titel as Hertog van Braganza.
Dom Pedro sterf later op die ouderdom van 36 in die stad van sy geboorte aan tuberkulose.

Bronnelys
---------

*Hierdie artikel is 'n gedeeltelike vertaling van die Engelse Wikipedia artikel Pedro I of Brazil.*
* Fausto, Boris. A Concise History of Brazil. Vertaal deur Arthur Brakel. New York: Cambridge University Press, 1999.
* Manchester Alan K. The Paradoxical Pedro, First Emperor of Brazil. The Hispanic American Historical Review, Vol. 12, No. 2. (May, 1932), pp. 176-197.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNC: 000385096
* BNE: XX1023927
* BNF: cb12173735c (data)
* CANTIC: a11313651
* CiNii: DA17908416
* GND: 118983318
* ISNI: 0000 0001 2138 7484
* LCCN: n50008778
* NKC: jo2018982673
* NLA: 49784564
* NLI: 000104178
* NLP: A35130155
* NTA: 07245668X
* RERO: 02-A000128925
* SELIBR: 248185
* SUDOC: 059713453
* Trove: 1527038
* ULAN: 500356648
* VIAF: 71432325
* WorldCat Identities: lccn-n50008778

 |
**Como** ([ˈkɔːmo], Lombardies: *Còmm* [ˈkom]) is 'n stedelike nedersetting en *comune* (munisipaliteit) in die Italiaanse streek Lombardye en die administratiewe setel van die provinsie Como, sowat 45 km noord van Milaan aan die Comomeer en naby die grens met die Switserse kanton Ticino geleë, met 'n bevolking van 83 320 soos op 1 Januarie 2018. In Italiaans word na die inwoners as *comaschi* verwys.

Die bekendste boorling van Como is Alessandro Volta (1745−1827), grondlegger van die elektrisiteitsleer, wat in 1800 die eerste elektriese battery ontwikkel het. In 2015 het Daniel Libeskind die monument *The Life Electric* ter ere van die befaamde wetenskaplike geskep
Como se ligging aan die gelyknamige meer en naby die Alpe maak van die stad 'n gewilde toeristebestemming, net soos 'n verskeidenheid argitektoniese besienswaardighede en kunsskatte, tuine, parke en musea. Die belangrikste historiese geboue sluit die katedraal van Como, die Sant'Abbondio-basiliek, Villa Olmo, die *Tempio Voltiano* in die publieke tuin wat ter ere van Alessandro Volta opgerig is, die *Teatro Sociale*, die Middeleeuse stadsaal Broletto en die 20ste eeuse *Casa del Fascia*, een van die bekendste geboue in die rasionalistiese Italiaanse styl (*razionalismo italiano*).

Vanaf die 16de eeu het Como bekendheid verwerf met sy syvervaardiging. Die geskiedenis van die plaaslike sybedryf word sedert 1990 in Como se Symuseum behandel.
'n Vulcano-uitbarsting: 1. aspluim, 2. lapilli 3. lawafontein 4. neerstorting van vulkaanas, 5. vulkaanbom, 6. lawavloei, 7. lae lawa en as, 8. stratum, 9. intrusieplaat, 10. magmabuis, 11. magmakamer, 12. intrusiegang
Die Gran Cratere van die berg Vulcano.
'n **Vulcano-uitbarsting** is 'n soort vulkaanuitbarsting wat gekenmerk word deur 'n digte wolk van as en gas wat uit 'n krater ontplof en hoog bo die kruin uitstyg.

Beskrywing
----------

Vulcano-uitbarstings begin gewoonlik met 'n freatomagmatiese uitbarsting, wat uiters luidrugtig kan wees omdat die opstygende magma grondwater verhit. Dit word gewoonlik gevolg deur die ontploffende oopskiet van die opening. Die uitbarstingskolom is vuilgrys tot swart, want dit bestaan uit ou, verweerde gesteentes wat uitgewerp word. Wanneer die opening oopgeskiet is, word die wolke gryswit en roomkleurig. Die vouing van die as is soortgelyk aan dié van 'n Pliniese uitbarsting.

Die term "Vulcano-uitbarsting" is in 1880-'90 die eerste keer deur die Italiaanse vulkanoloog Giuseppe Mercalli gebruik ná die uitbarsting van die berg Vulcano noord van Sisilië. Hy het dit beskryf as "ontploffings soos kanonvuur met ongereelde tussenposes". Hulle ontploffende aard is vanweë 'n toename in die silika-inhoud van die magma. Alle soorte magma kan betrokke wees, maar silikaryk magma is die algemeenste. 'n Toename in silika beteken 'n toename in die vloeitraagheid van die magma en dus 'n toename in plofbaarheid. Piroklastiese strome is ook algemeen met dié soort uitbarsting.

Sien ook
--------

Soortgelyke uitbarstings:

* Pliniese uitbarsting.
* Peléaanse uitbarsting.

Skakels
-------

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Vulcano-uitbarsting.

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
Borsbeeld van Pierre Fournier in Genève
**Pierre Fournier** (Parys, 24 Junie 1906 - Genève, 8 Januarie 1986) was 'n Franse tjellis. Hy word die "aristokraat van tjelliste" genoem vanweë sy elegante speelwyse en die majestueuse klank wat hy kon voortbring.

Hy was die seun van 'n generaal in die Franse leër. Sy moeder het hom leer klavier leer speel; maar hy het egter 'n milde vorm van polio opgedoen en is gevolglik van enige behendigheid in sy bene en voete ontdaan. Vanweë die gevolglike probleme met klavierpedale kies hy daarom die tjello as instrument.

Hy het sy opleiding aan die Paryse Konservatoria in 1923 voltooi toe hy maar sewentien jaar oud was. Hy is verwelkom as "die tjellis van die toekoms" en is wyd lof toegeswaai vir sy virtuositeit en tegniek met die strykstok. Hy het bekendheid verwerf toe hy in 1925 by die Orchestre Colonne gespeel het en het aan kompetisies van regoor die wêreld deelgeneem. 

Hy het die volledige kamermusiek van Brahms en Schubert vir die BBC opgeneem (die opnames het ongelukkig verlore gegaan). Hy was baie gewaardeerd vir sy opnames van die ses suites vir onbegeleide tjello van J.S. Bach. Dit word nog steeds gehuldig as die beste opnames wat nog ooit van die suites gemaak is.

Fournier het vanaf 1937 tot 1949 lesse gegee aan die *École Normale de Musique* in Parys en aan die Paryse Konservatorium.

In 1956 het hy na Switserland verhuis, sonder om egter sy Franse nasionaliteit op te gee. Hy het aldaar verdere lesse gegee. Die Britse tjellis Julian Lloyd Webber was een van sy leerlinge. 

Hy het verskeie onderskeidings behaal soos die van Offisier in die Franse Legioen van Eer, sowel as Offisier in die Franse Orde van Kunste en Lettere en Kommandeur in die Belgiese Orde van Leopold II.

Hy het tot twee jaar voor sy dood bly optree. Hy het op 79-jarige leeftyd in Genève gesterf.

Die tjelliste Mstislav Rostropovich, Kazimir Wilkomirski en Pierre Fournier in 1966 as deel van die beoordelingspaneel tydens die Derde Internasionale Tsjaikofski Kompetisie

Pryse en erkennings
-------------------

Grammy-toekenning vir die beste kamermusiekuitvoering:

* Pierre Fournier, Arthur Rubinstein & Henryk Szeryng vir die uitvoering van *Schubert se Klaviertrio's nr. 1 in B, op. 99 en nr. 2 in E, op. 100*
* Pierre Fournier, Arthur Rubinstein & Henryk Szeryng vir die uitvoering van *Brahms* se volledige trio's en *Schumann* se trio nr. 1 in *D-mineur*.


|  |  |
| --- | --- |
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Nederlandse Wikipedia vertaal. | 

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNE: XX1447948
* BNF: cb133229265 (data)
* CANTIC: a11591353
* CiNii: DA08029786
* GND: 120890410
* ISNI: 0000 0001 2030 8940
* LCCN: n83121496
* MusicBrainz: 8ce5c26a-9b10-4a8b-a41b-f12e58d1066e
* NKC: xx0053076
* NLK: KAC201010001
* NLP: A17136179
* NTA: 102144869
* SELIBR: 234856
* SNAC: w6hx2084
* SUDOC: 035585765
* VIAF: 94287796
* WorldCat Identities: lccn-n83121496

 |
Die **Vryheidsmanifes** is 'n dokument wat die doelwitte en aspirasies van die opponente teen apartheid uitgespel het. Dit word opgestel en onderteken in Kliptown, Soweto gedurende die Congress of the People op 26 Junie 1955. Die byeenkoms word gereël deur die African National Congress (ANC) en sy bondgenote die South African Indian Congress, die South African Congress of Democrats en die Coloured People's Congress. Dié manifes word later aanvaar deur al vier organisasies.

Die byeenkoms in 1955 word deur die polisie opgebreek tydens die tweede dag. Die Vryheidsmanifes was egter op daardie stadium ten volle gelees. Nelson Mandela het van die byeenkoms ontsnap vermom as 'n melkman aangesien hy op daardie stadium ingeperk was wat beperkinge opgelê het ten opsigte van die hoeveelheid mense waarmee hy kontak mag gehad het.

Die dokument is veral bekend vir die verbintenis tot 'n nie-rassige Suid-Afrika. Nie-rassigheid het die politieke platform van die ANC gebly in kontras met die Afrikanistiese opposisie van die Pan Africanist Congress. Die Manifes doen ook oproepe vir demokrasie, menseregte, grondhervorming, arbeidsregte en nasionalisering.

Nadat die ANC aan bewind gekom het in Suid-Afrika gedurende Mei 1994, is van die Vryheidsmanifes se gedagtes geïnkorporeer in die Grondwet van Suid-Afrika.

Die Manifes
-----------

"Ons, die mense van Suid-Afrika, verklaar sodat almal in ons land en in die wêreld kan weet:  

  

Dat Suid-Afrika die besit is van almal wat daarin woon, swart sowel as wit, en dat geen regering met reg op gesag aanspraak kan maak tensy dit gebaseer is op die wil van al die mense nie;  

  

Dat ons mense van hul geboortereg op grond, vryheid en vrede beroof is deur 'n regeringsvorm wat op onregverdigheid en ongelykheid gegrond is;  

  

Dat ons land nooit vooruitstrewend of vry sal wees voordat ons mense almal in broederskap saamleef en gelyke regte en geleenthede geniet nie;  

  

Dat slegs 'n demokratiese staat wat op die wil van die mense gebaseer is aan almal hul geboortereg sonder onderskeid op grond van kleur, ras, geslag of geloof kan waarborg;  

  

En daarom aanvaar ons, die mense van Suid-Afrika — swart en wit tesame as gelykse, volksgenote en broeders — hierdie Vryheidsmanifes;  

  

En ons verbind ons daartoe om saam te streef, met al ons krag en moed, totdat die demokratiese veranderinge soos hier uiteengesit, verwerf is."
**Pedro II van Brasilie** (*Pedro de Alcântara João Carlos Leopoldo Salvador Bibiano Francisco Xavier de Paula Leocádio Miguel Gabriel Rafael Gonzaga de Bragança e Habsburgo*; 2 Desember 1825 – 5 Desember 1891) met die bynaam *"die Grootmoedige"*, was die tweede en laaste monarg van die Brasiliaanse Ryk, wat in die land geregeer het tydens 'n tydperk van 58 jaar was hy die jongste seun van keiser Pedro I van Brasilië en keiserin-gemalin Maria Leopoldina, en dus 'n lid van die Brasiliaanse tak van die Huis van Braganza. gebore inKeiserlike paleis van São Cristóvão, in Rio de Janeiro. Die skielike abdikasie van sy pa en sy vertrek na Portugal, het Pedro keiser gemaak op net vyf jaar oud. Geforseer om die meeste van sy tyd te spandeer om te studeer ter voorbereiding vir die heerskappy, het hy min oomblikke van vreugde en vriende van sy ouderdom geken. Sy ervarings met paleisintriges en politieke geskille gedurende hierdie tydperk het 'n groot impak op die vorming van sy karakter gehad. Keiser Dom Pedro II het 'n man geword met 'n sterk pligsbesef en toewyding aan sy land en volk. Aan die ander kant het hy toenemend sy rol as monarg gegrief.

Keiserskap
----------

Dom Pedro II omstreeks 1887.
As 'n seun van vyf het Pedro die Keiser van Brasilië geword, net nadat sy vader Pedro I van Brasilië geabdikeer het om 'n politieke en militêre oorlog in Portugal te steun. Laasgenoemde oorlog het daartoe gelei dat Pedro II se suster, Maria II, koningin van Portugal sou word.

Pedro II het vir 58 jaar regeer. Gedurende sy heerskappy het industriële ontwikkeling in Brasilië begin. Hy het gesorg vir veel vooruitgang en ontwikkeling in sy land. Pedro II het ook na die Verenigde State gereis waar hy Alexander Graham Bell ontmoet het en so die eerste Brasiliaan geword wat 'n telefoon gebruik het.

Pedro II was 'n liberale leier en het slawerny op 13 Mei 1888 as onwettig verklaar. Alhoewel hy 'n populêre figuur was het hy absolute mag oor die parlement gehad en sommige het hom beskou as 'n stuikelblok op die pad na modernisme. Op 15 November 1889 is hy deur 'n militêre staatsgreep onttroon, waarna hy en sy familie na Portugal gevlug het.

Hy sterf Desember 1891 in Parys en beide sy oorskot asook dié van sy vrou word in 1920 na Brasilië geneem. Hulle word in Petropolis, die voormalige somerwoning van die keiserlike familie, begrawe.

Bronne
------

*Hierdie artikel is 'n gedeeltelike vertaling van die Engelse Wikipedia artikel Pedro II of Brazil.*

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BIBSYS: 29096
* BNE: XX1349559
* BNF: cb12215349c (data)
* CANTIC: a1221663x
* CiNii: DA14696016
* GND: 119446383
* ISNI: 0000 0003 7473 1722
* LCCN: n50010316
* NARA: 10580891
* NKC: jo2016916203
* NLG: 228264
* NLI: 000104180
* NLP: A32158191
* NTA: 120407906
* PIC: 172852
* RERO: 02-A010132169
* SELIBR: 248047
* SNAC: w6ff454q
* SUDOC: 070204179
* VIAF: 170215125
* WorldCat Identities: lccn-n50010316

 |
'n Commodore PET 2001 in die Bolo museum in Lausanne
Die **Commodore PET (Personal Electronics Transactor)** is een van die eerste persoonlike rekenaars wat deur Commodore vervaardig word. Die PET is op 5 Junie 1977 vrygestel. Die rekenaar word hoofsaaklik in onderwysinstellings gebruik en was een van die eerstes wat volledig was ten opsigte van die funksies wat destyds aangebied is. Dit was die basis vir die hele 8-bis-produksielyn wat Commodore sou instel het.

In die tuisrekenaarmark het die PET in die laat 1970's gou ingehaal deur rekenaars met beter beeld- en klankspesifikasies , hoofsaaklik die Apple II, die Atari 400/800, maar ook Commodore se eie VIC-20.

Tegniese gegewens
-----------------

Die rekenaar bevat 'n MOS 6502-verwerker en 'n maksimum van 96 kB interne geheue. Die video-skyfie wat gebruik is, was in die eerste modelle 'n diskrete TTL-videostroombaan, en latere modelle het 'n MOS 6545. In die ROM-geheue is die programmeertaal BASIC gebruik.

Modelle
-------

* PET 2001-reeks, CBM 3000-reeks
* PET 4000-reeks, CBM 8000-reeks
* SuperPET 9000-reeks

Galery
------

* CBM 4032CBM 4032
* CBM 8296-DCBM 8296-D
* 'n Oop PET 2001'n Oop PET 2001

Bronne
------

Anon (1978), *PET 2001-8 Personal Computer User Manual* (first ed.), Palo Alto, California: Commodore Business Machines, Inc.
Peddle, Chuck (12 June 2014). "*Oral History of Chuck Peddle*" (Onderhoud). Gevoer met Doug Fairbairn en Stephen Diamond. Computer History Museum.
**Pegasus** is spioenasieware wat ontwikkel is deur die Israeliese kuberwapenfirma NSO Group wat heimlik vir kuberspioenasie doeleindes geïnstalleer kan word op selfone (en ander toestelle) met die meeste weergawes van iOS en Android. Die onthullings van Pegasus-projek in 2021 dui daarop dat die Pegasus-sagteware alle onlangse iOS-weergawes tot iOS 14.6 kan gebruik. Sedert 2016 was Pegasus in staat om teksboodskappe te lees, oproepe op te spoor, wagwoorde te versamel, liggingopsporing te doen, toegang tot die mikrofoon en kamera van die teikenapparaat te verkry en inligting uit programme af te haal. Die spioenasieware is vernoem na Pegasus, die gevleuelde perd van die Griekse mitologie. Dit is 'n Trojaanse perd-rekenaarvirus wat 'deur die lug' gestuur kan word om selfone te besmet.

Die NSO Group was voorheen in besit van die Amerikaanse private-ekwiteitsfirma Francisco Partners,, maar dit is in 2019 deur sy stigters teruggekoop. Die maatskappy verklaar dat dit "gemagtigde regerings voorsien van tegnologie wat hulle help om terrorisme en misdaad te bekamp" en dat dit 'n toonaangewende benadering tot menseregte het.

Pegasus is in Augustus 2016 ontdek nadat 'n mislukte installasiepoging op die iPhone van 'n menseregte-aktivis gelei het tot 'n ondersoek waarin besonderhede oor die spioenasieware, die vermoëns daarvan en die veiligheidskwesbaarhede wat dit uitgebuit het, onthul is. Nuus oor die spioenasieware het aansienlike mediadekking veroorsaak. Dit word die "mees gesofistikeerde" slimfoonaanval ooit genoem, en dit was die eerste keer dat 'n kwaadwillige gebruik op afstand met behulp van ‘n *jailbreak* (om beperkings wat deur die vervaardiger of operateur opgelê is, te verwyder, bv. om die installering van ongemagtigde sagteware moontlik te maak) opgespoor is om onbeperkte toegang tot 'n iPhone te kry.
Mohammed ontvang sy eerste openbaring van die engel Gabriël aan die berg Hira, miniatuur uit 'n manuskrip van Rasjid ad-Dins, Wêreldkroniek Dsjami at-tawarich, 1307.
Volgens die Islamitiese geloof het Mohammed die engel die eerste keer in die Hira-grot gesien.
Iraniërs herdenk Lailat al-'Kadr in die Imam Reza-heiligdom.
Iraniërs herdenk Lailat al-'Kadr in die Jamkaran-moskee.
**Lailat al-'Kadr** (Arabies: لیلة القدر, letterlik: "Nag van die Lotsbestemming" of "Nag van Krag") is in Islam 'n nag in die maand Ramadan toe die eerste soera van die Koran deur Gabriël aan Mohammed geopenbaar is. Die presiese datum van dié nag word nie in die Koran genoem nie en kan net tot die onewe nagte van die laaste tien dae in Ramadan beperk word. Volgens die Islamitiese kalender begin 'n dag in ooreenstemming met die Skeppingsverhaal met sononder. Dit kan net een van die nagte van 21, 23, 25, 27 of 29 Ramadan wees. Oor eeue heen het verskeie tradisies rondom die presiese datum ontwikkel en veral die twee groot strominge van Islam, Soenniete en Sjiiete, verskil van mekaar.

Datums
------

Aangesien maande in die Islamitiese kalender altyd volgens die maan bereken word, wissel die datum van hierdie nag volgens die Gregoriaanse kalender.

### Soennitiese Islam

Soenniete herdenk Lailat al-'Kadr op 27 Ramadan, maar die werklike viering begin altyd met sonsondergang op die vooraand (omdat 'n dag met sononder begin).

| Jaar in die Islamitiese kalender | Datum in die Gregoriaanse kalender |
| --- | --- |
| 1441 | 20 Mei 2020 (Woensdag) |
| 1442 | 9 Mei 2021 (Sondag) |
| 1443 | 28 April 2022 (Donderdag) |
| 1444 | 18 April 2023 (Dinsdag) |
| 1445 | 6 April 2024 (Saterdag) |
| 1446 | 27 Maart 2025 (Donderdag) |
| 1447 | 16 Maart 2026 (Maandag) |
| 1448 | 6 Maart 2027 (Saterdag) |
| 1449 | 23 Februarie 2028 (Woensdag) |
| 1450 | 11 Februarie 2029 (Sondag) |
| 1451 | 31 Januarie 2030 (Donderdag) |
| 1452 | 21 Januarie 2031 (Dinsdag) |

### Sjiitiese Islam

Sjiiete herdenk Lailat al-'Kadr op 23 Ramadan, maar die werklike viering begin met sonsondergang op die vooraand. Volgens die Sjiiete val 19 Ramadan saam met die aanval op Ali in die Mihrab, terwyl hy besig was met gebed in die Groot Moskee van Koefa, Irak. Hy is op 21 Ramadan oorlede.

| Jaar in die Islamitiese kalender | Datum in die Gregoriaanse kalender |
| --- | --- |
| 1441 | 16 Mei 2020 (Saterdag) |
| 1442 | 5 Mei 2021 (Woensdag) |
| 1443 | 24 April 2022 (Sondag) |
| 1444 | 14 April 2023 (Vrydag) |
| 1445 | 2 April 2024 (Dinsdag) |
| 1446 | 23 Maart 2025 (Sondag) |
| 1447 | 12 Maart 2026 (Donderdag) |
| 1448 | 2 Maart 2027 (Dinsdag) |
| 1449 | 19 Februarie 2028 (Saterdag) |
| 1450 | 7 Februarie 2029 (Woensdag) |
| 1451 | 27 Januarie 2030 (Sondag) |
| 1452 | 17 Januarie 2031 (Vrydag) |

Sien ook
--------

* Lys van Islamitiese feeste en herdenkings
* Pinkster, Christelike eweknie
* Sjavuot, Joodse eweknie
**Zheng He** (Chinees: 鄭和 / 郑和, *Cheng Ho*; geboortenaam: **Mǎ Sānbǎo**, 馬三寶 / 马三宝; Islamitiese naam: **Haddsji Mahmoed Sjams**, Arabies: ‏,حجّي محمود شمس‎ *Ḥaǧǧī Maḥmūd Šams*; 1371 – 1433) ook wel getranslitereer as Cheng Ho, was 'n eunug-admiraal wat tydens die Chinese Ming-dinastie onder die Yongle keiser, geleef het.

In 1405 lei Zheng He 'n reusevloot van 62 jonke en meer as 100 kleinere skepe, met in totaal ongeveer 28 000 bemaningslede, na Suid-Indië. Tydens latere ekpedisies, tussen 1407 en 1433, doen hy by ongeveer 40 lande rondom die Indiese Oseaan aan, tot in die Rooisee en die Swahilistede in Oos-Afrika.

In 1421 lei Zheng He weer eens 'n vloot op bevel van die keiser, hierdie keer met as doel die wêreld op 'n kaart vas te lê. Die vloot word verdeel in vier dele wat elk 'n deel van die opdrag uitvoer.

Kaart wat Zheng He se reise vertoon
Volgens 'n kontroversiële teorie van Gavin Menzies rond hulle die Kaap van Goeie Hoop en bereik Amerika - sewentig jaar voor Christophorus Columbus - en vaar rondom die wêreld - één eeu voor Ferdinand Magellan. Ook sou hy Antartika en Australië ontdek het. Menzies se teorieë word egter deur die meeste historici verwerp. Meer algemeen word aanvaar dat Zheng se reise beperk gebly het tot die lande rond om die Indiese Oseaan en in Oos-Asië.

Toe die uitgedunde reste van die vloot twee jaar later terugkeer, was China veranderd: die land het in hom afgesluit en staan aan die begin van 'n eeuelange selfgekose isolasie. Die skepe verrot en die kaarte en ander bewysmateriaal word op bevel van leiers vernietig. Sommige dokumente bly nogtans bewaar of vind hul weg na die Weste.

As gevolg van 'n verbod van die Ming-dinastie was daar enkele eeue lank geen skeepvaart van China na Indië. Aan die begin van die 19e eeu hervat China skeepshandel met Indonesië, Indië en Afrika.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNE: XX4814139
* BNF: cb120817039 (data)
* GND: 119209365
* ISNI: 0000 0001 1670 1918
* LCCN: n81035680
* NDL: 00625620
* NKC: js20050815004
* NTA: 136579450
* SELIBR: 327350
* SNAC: w6090fnt
* SUDOC: 029126029
* Trove: 1087732
* VIAF: 72199054
* WorldCat Identities: lccn-n81035680

 |
**Lalibela** (Ge'ez: ላሊበላ); troonnaam: **Gebre Meskel** (Ge'ez: ገብረ መስቀል, *gäbrä mäsqäl*; 1162-1221) was die keiser van Ethiopië en ’n lid van die Zagwe-dinastie. Hy het van 1181 tot met sy dood in 1221 regeer. Volgens die Ethiopiese historikus Taddesse Tamrat was hy die seun van Jan Sejoem en die broer van Kedoes Harbe. Hy is dalk die bekendste koning van die Zagwe-dinastie danksy die monolitiese kerke by Lalibela waarvoor hy die erkenning kry. Hy word as ’n heilige vereer deur die Ortodokse Tewahedo-kerke.

Biografie
---------

Lalibela is in 1162 in óf Adefa óf Roha gebore (laasgenoemde is later tot Lalibela hernoem ter ere van hom). Die naam "Lalibela" beteken "die bye erken sy soewereiniteit" in Oud-Agau, omdat ’n swerm bye hom glo ná sy geboorte omring het. Sy ma het dit aanvaar as teken van sy toekomstige heerskappy oor Ethiopië. Volgens tradisie het hy in bannelingskap gegaan weens die vyandigheid van sy oom Tatadim en sy broer koning Kedoes Harbe, en sy halfsuster het hom amper vergiftig. Tamrat vermoed hy het met geweld die troon bestyg, want hy het keiser geword terwyl sy broer nog gelewe het.

Lalibela het Jerusalem glo in ’n visioen gesien en toe probeer om ’n nuwe Jerusalem as sy hoofstad te bou ná die verowering van die ou Jerusalem deur Moslems in 1187. Baie plekke in die stad Lalibela het dus Bybelse name, insluitende die stad se rivier, die Jordaan (Amharies: ዮርዳኖስ ወንዝ, *Yordanos Wenz*). Die stad was die hoofstad van Ethiopië van die laat 12de tot in die 13de eeu.

Besonderhede oor die bou van die 11 monolitiese kerke in Lalibela het verlore gegaan. Die latere *Gadla Lalibela*, ’n hagiografie van die keiser, lui dat hy die kerke uit klip gekerf het met net die hulp van engele.

Volgens ’n vertelling aan die Portugese ambassade in Ethiopië in 1520-'26 wat deur vader Francisco Álvares neergeskryf en in 1540 gepubliseer is, het dit 24 jaar geduur om die kerke te bou volgens priesters van Lalibela. Hulle het gesê koning Lalibela het opdrag vir die bouwerk gegee.

Volgens Tamrat is die troon vir ’n kort rukkie deur Na'akueto La'ab oorgeneem, voordat sy bewind deur Lalibela se seun, Jetbarak, kortgeknip is.

Hoewel min inligting oor die ander Zagwe-konings bestaan, is heelwat oor Lalibela se bewind bekend benewens die *Gadla Lalibela*. Die patriarg van Alexandrië het sy hof omstreeks 1210 besoek en oor hom, Na'akueto La'ab en Jetbarak geskryf. Die Italiaanse geleerde Carlo Conti Rossini het verskeie grondtoekennings uit sy bewind geredigeer en gepubliseer.

Skakels
-------

* (fr)  J. Perruchon. *Vie de Lalibala, roi d'éthiopie: texte éthiopien et traduction française*. Parys 1892. (Aanlyn op die Gallica-webtuiste by die *Bibliothèque nationale de France*)

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* LCCN: no96061042
* VIAF: 61143237
* WorldCat Identities: lccn-no96061042

 |
**Friedrich Eich** (Dierdorf, Neuwied, Duitsland, 20 Januarie 1843 – Worcester, Kaapland, Suid-Afrika, 21 Oktober 1919) was 'n sendeling van die Rynse Sendinggenootskap in Suidwes-Afrika en in Kaapland.

Opleiding en werk in SWA
------------------------

Eich het in Suidwes-Afrika hoofsaaklik op die sendingstasie Otjiseva gewerk, tussen Windhoek en Okahandja.
Dierdorf, Eich se geboortedorp, soos dit vandag lyk met die Uiletoring op die agtergrond.
Eich was die seun van 'n skoenmaker, Friederich Wilhelm Eich, van wie nog 'n seun, Wilhelm Eich (1850–1935), ook sendeling in Duits-Suidwes-Afrika was. Ná voltooiing van sy opleiding van 1867 tot 1872 aan die Rynse Sendinginstituut in die destydse nywerheidstad Barmen, Wesfale, stuur die Sendingdireksie hom in 1872 na Suidwes-Afrika. Om vertroud te raak met plaaslike omstandighede en die Hererotaal, begin hy in November 1873 'n nuwe sendingstasie op Otjiseva onder die Herero van Kaeteoavi. Ná aanvanklike sukses word die werk tydelik beëindig deur die oorloë tussen die Nama en die Herero.

Hy slaag nietemin met die hulp van die Windhoekse sendeling J.G. Schröder daarin om 'n skool en 'n woonhuis, asook 'n kerk wat teen 1880 byna voltooi is, op te rig. In 1880 gaan hy op Otjikango (later Gross Barmen genoem) werk tot hy in Junie 1882 na Otjiseva kon teruggaan. Op versoek van die Herero-opperhoof, Maharero, en sy hele volk vergesel Eich hulle op hul suidelike tog gedurende 1883-’84 waarna hy na Otjiseva terugkeer.

In die Ooste
------------

Weens 'n keelaandoening moes hy in Mei 1884 na Duitsland terugkeer, waar hy die gemeente Herborn bedien tot hy in 1886 na die nuwe Rynse sendingveld op die eiland Nieu-Guinee gestuur word. Die werk op die sendingstasie Bogadjim het met baie teleurstellings gepaardgegaan, want die inboorlinge was vyandig en die taal vir Eich onbekend. Nadat sy eerste vrou daar oorlede is, verlang hy om na Suider-Afrika terug te keer.

In Suid-Afrika
--------------

Hy is in 1891 weer in Duitsland maar vertrek in 1893 na Afrika en bevind hom teen 1893 op Sarepta, naby Kuilsrivier, waar hy sy sendingwerk hervat en eerw. Johannes Rath opvolg op 27 Julie. Daarna word Eich na Worcester verplaas, van waar hy Touwsrivier en Hexrivier bearbei en 'n nuwe sendingstasie op De Doorns stig.

Weens sy wye ondervinding word hy in 1896 tot superintendent van die Wes-Kaaplandse stasies van die Rynse Genootskap benoem, 'n betrekking wat hy 10 jaar beklee. Toe hy in April 1913 aftree, gaan hy met sy tweede vrou na Duitsland. Later keer hulle terug en vestig hulle op Worcester.

Gesinslewe
----------

Uit sy huwelik met Margarethe Paschen is twee seuns en een dogter gebore. Die dogter trou met K.D. Haak, vader van die latere kabinetsminister J. Haak. Uit sy tweede huwelik, met Wilhelmine Auguste Klonk, is drie seuns gebore.

Bronne
------

* (af)  Krüger, prof. D.W. en Beyers, C.J. (hoofred.) *Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek Deel III*. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers, 1977.
**Taipei International Information Technology Show**

---

**Uitstallingsterrein**   
  

  
  

Taipei Wêreldhandelsentrum  
&  
Taipei Wêreldhandelsentrum se Nangang-uitstallingsterrein

---

**Gasheerstad**  
  

Taipei  
 Vlag van Republiek van China Republiek van China  
  

**Computex Taipei**, of **Taipei International Information Technology Show** (Chinees: 台北國際電腦展 , algemeen bekend as **Computex**), is 'n handelskou vir inligtingstegnologie wat sedert 1981 jaarliks in Taipei, die hoofstad van die Republiek China (Taiwan) gehou word.

Dit is tans die grootste handelskou van sy soort in Asië en sedert die vroeë 2000's naas die Europese *CeBIT* en die Amerikaanse *Consumer Electronics Show (CES)* ook een van die belangrikste IT-handelskoue ter wêreld.

Ontwikkeling
------------

Die Computex-handelskou word gemeenskaplik deur die Taiwannese Raad vir die Ontwikkeling van Buitelandse Handel (*Taiwan External Trade Development Council*, kort *TAITRA*), wat deur die Nasionaal-Chinese regering befonds word, en die *Taipei Computer Association (TCA)*, 'n privaatinstelling, georganiseer.

Die eerste handelskou, wat destyds nog *Taipei Computer Show* genoem is, is in 1981 aangebied en het hoofsaaklik as 'n forum gedien waar klein- en middelslagondernemings uit Taiwan se ontwikkelende rekenaarbedryf hul produkte kon uitstal. Die naamwysiging na Computex gaan terug op Stan Shih, 'n voormalige hoof van TCA, wat sy voorstel ter geleentheid van die vierde handelskou gemaak het.

Nadat Taiwan se inligtingstegnologiebedryf in die vroeë 1990's stewige groei getoon het en die Raad vir Buitelandse Handel se uitstallingsterrein op Taiwan se Songshan-lughawe vir die 8ste en 9de handelskou weer in gebruik geneem is, is die Computex-handelskou steeds verder uitgebrei en het tot een van die belangrikste uitstallings vir die internasionale rekenaarbedryf ontwikkel. Dit is tans die grootste IT-handelskou (nadat die CEBIT, wat tot 2018 in Hannover, Duitsland aangebied is, gestaak is) waaraan die wêreld se belangrikste vervaardigers uit dié bedryf, waaronder Intel, AMD, Nvidia, Microsoft en ander, asook inheemse ondernemings soos Acer en Asus deelneem.

Computex 2012 het sowat 130 000 besoekers gelok, waarvan 36 500 internasionale besoekers uit 172 lande. Meer as 4 000 kopers uit die IT-bedryf het kontrakte met Taiwannese uitvoerders gesluit.
**Johanna Maria Petronella Magrieta (Lalie) Beukes** (\* 7 Augustus 1916, † 8 Mei 2009) was ’n Suid-Afrikaanse skrywer en is op die plaas Stukkenddam naby Keimoes in die Benede Oranje gebore.

Lewe en werk
------------

Haar ouers was Lukas Daniel Beukes en Johanna Petronella Theron, en die bekende dramaturg Gerhard Beukes een van haar broers. Sy studeer vir kleuteronderwys aan die Stellenbosch Kollege en gee daarna onderwys by Lindeshof in Caledon. Hierna is sy vir ongeveer elf jaar lank betrokke by die Oudtshoorn Girls High School, waar sy in die Montaguhuis ingewoon het. Teen die einde van 1954 aanvaar sy 'n pos aan Sentraal Laerskool in Bloemfontein. In 1957 gaan sy na Londen, waar sy as onderwyser verskeie aflosposte beklee. In Januarie 1958 keer sy terug na Bloemfontein en 'n pos by Sentraal Laerskool, waar sy later aangestel word as 'n departementshoof. Vir baie jare is sy sekretaresse van die OVS-Kunsvereniging. 

Sy was 'n ywerige byeboer en bergklimmer, het pottebakkerswerk gedoen en skilderklasse by Vader Frans Claerhout geneem. Sy is op 8 Mei 2009 in Bloemfontein oorlede.

Skryfwerk
---------

Haar kindertoneelstuk in een bedryf, "*Sneeuwitjie en die sewe dwergies*", is opgeneem in Gerhard J. Beukes se versamelbundel "*Spele vir die Jongspan*". In hierdie stuk het sy die bekende Europese sprokie verwerk, om deur middel van fantasie die verhaal en boodskap aan kinders oor te dra. Sy het ook kinderversies vir jong kinders geskryf, soos "*Katjie Nelletjie*" en "*Sommer baie laf*".
**Eugène Beukes** is ’n Suid-Afrikaanse skrywer en is in Kaapstad gebore.

Lewe en werk
------------

Hy word groot op Worcester, waar hy sy skoolopleiding ontvang. Na skool studeer hy verder aan die Universiteit van die Wes-Kaap. Vanaf 1988 tot 1996 is hy predikant van die Verenigende Gereformeerde Kerk in Malmesbury en vanaf November 1996 bedien hy die gemeente Riverlands. Van 1996 tot 1998 dien hy op die bestuur van die Afrikaanse Skrywersvereniging en vanaf 1997 tot 2000 is hy as projekleier betrokke by die Weskus Slypskool vir voornemende skrywers.

Skryfwerk
---------

Hy debuteer as digter in 1995 in die versamelbundel "*Ons kom van ver af*" saam met vier predikant-kollegas. In dieselfde jaar word 'n gedig van hom opgeneem in die Nederlands-Vlaamse tematiese versebundel "*Vrede sluiten is wegen openen*". Van sy gedigte is ook opgeneem in die versamelbundels "*Poskaarte*", "*Nuwe Afrikaans sonder grense vir Graad 12*" en "*Metafore vir herlewing*", laasgenoemde saamgestel deur die Afrikaanse Skrywersvereniging.

Bronne
------

* Afrikaanse Skrywerskring "Metafore van herlewing" LAPA Uitgewers Pretoria Eerste druk 2002

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* WorldCat Identities: np-beukes, eugene

 |
Die **Państwowy Korpus Bezpieczeństwa** (Pools vir "Nasionale Sekuriteitskorps", ook geskryf **PKB** en soms genoem die *Kadra Bezpieczeństwa*) was 'n Poolse ondergrondse polisiemag wat deur die Armia Krajowa en die "Regering se Gedelegeerde se Tuiskantoor" georganiseer is tydens die besetting van Pole deur Nazi-Duitsland tydens die Tweede Wêreldoorlog. Die groep was opgelei as die kern van die toekomstige polisiemagte vir tydens die verwagte landwye opstand en ook na die uiteindelike bevryding. Die eerste kommandeur van die PKB was Luitenantkolonel Marian Kozielewski. Hy is later deur Stanisław Tabisz vervang. Die PKB het in Oktober 1943 8 400 offisiere gehad, die nommer het in 1944 tot amper 12 000 gestyg.

Die PKB was in 1940 deur die Departement vir Interne Sake van die "Gedelegeerde se Kantoor" gestig en het meestal uit lede van die Poolse polisie en vrywilligers bestaan. Die PKB het ondersoeke uitgevoer asook ook kriminele intelligensie pligte en het ook berigte deur die Gestapo en Kriminalpolizei versamel.

'n Eenheid van die PKB, onder leiding van Henryk Iwański, het ook bekendheid verwerf vir hulle heldhaftige dade tydens die Warskou Ghetto Opstand in 1943.
’n Uitvoerige kaart van die Britse Ryk in 1886, in pienk aangedui.
**Pax Britannica** (Latyn vir "Britse Vrede") was die tydperk van relatiewe vrede tussen die groot moondhede van die tyd waartydens die Britse Ryk die wêreldwye leidende mag geword en die rol van "wêreldwye polisieman" gespeel het.

Tussen 1815 en 1914, ’n tydperk waarna verwys word as Brittanje se "keiserlike eeu", is ’n gebied van sowat 26 000 000 km2 en rofweg 400 miljoen mense by die Britse Ryk gevoeg. ’n Oorwinning oor Napoleontiese Frankryk het gesorg dat Brittanje geen ernstige teenstanders gehad het nie, buiten miskien Rusland in Sentraal-Asië. Toe Rusland sy invloed in die Balkan probeer uitbrei, het die Britte en Franse hulle in die Krimoorlog (1853-1856) verslaan en so die Ottomaanse Ryk beskerm.

Die Britse Vloot het die grootste deel van die seehandelsroetes beheer en ongehinderde seemag geniet. Benewens die formele beheer wat dit oor sy eie kolonies uitgeoefen het, het Brittanje se oorheersende posisie in die wêreldhandel beteken dit het toegang tot baie gebiede beheer, soos Asië en Latyns-Amerika. Die Britte het ook, tot die misnoeë van ander koloniale ryke, die Verenigde State gehelp om sy ekonomiese oorheersing in die Amerikas te handhaaf. Britse handelaars, skeepseienaars en bankiers het so ’n oorweldigende voordeel bo dié van ander ryke gehad dat die land, benewens sy kolonies, ’n groot "informele ryk" (invloedsfeer) gehad het.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
Standbeeld van Ira Allen op die kampus van die Universiteit van Vermont
**Ira Allen** (21 April 1751—7 Januarie 1814) was een van die stigtervaders van die Amerikaanse deelstaat Vermont en een van die leiers van die Green Mountain Boys-burgermag. Allen is die "Metternich van Vermont" en die "Vader van die Universiteit van Vermont" genoem. 

Hy is in Cornwall (Connecticut) gebore en was die broer van Ethan Allen. Ira Allen was tussen 1776 en 1777 'n lid van die Algemene Vergadering van Vermont, die destydse parlement van die staat. Allen het die Groot Seël van Vermont en die seël van die Universiteit van Vermont ontwerp.

In 1780 het hy 'n petisie vir die stigting van die Universiteit van Vermont aan die Algemene Vergadering voorgelê. Hy het fondse en 'n perseel van twintig hektaar (vyftig akkers) in Burlington vir die projek bygedra.

In 1795 het hy na Frankryk vertrek en 20 000 gewere en 24 kanonne aangekoop, wat vir Vermont bestem was. Hy is op see in hegtenis geneem en in Engeland aangekla weens wapenverskaffing aan Ierse rebelle. Ná 'n hofgeding, wat agt jaar voortgeduur het, is hy uiteindelik vrygespreek, maar het nogtans bankrot geraak.

Sy belangrikste werke is: 

* *The Natural and Political History of Vermont*, (Londen, 1798)
* *Statements Appended to the Olive Branch*, (1807)

Die *Vermont Historical Society Collections*, (Montpelier, 1870) bevat meer inligting oor Ira Allen.

Bronne en verdere leesstof
--------------------------

* *The Vermont Cynic - The Enigmatic Life of Ira Allen* (en)
* *Virtual Vermont - Ira Allen* (en)
|  |
| --- |
| **Ditsong Nasionale Kultuurhistoriese Museum** |
| 'n Beeld van die museum. |
| Ditsong Nasionale Kultuurhistoriese Museum |
| 

---

 |
| Vorige naam | African Window |
| Plek | Pretoria |
| Land | Vlag van Suid-Afrika Suid-Afrika |
| Tipe museum | Kultuurhistories |
| Webtuiste | *Ditsong Nasionale Kultuurhistoriese Museum* |

Die **Ditsong Nasionale Kultuurhistoriese Museum**, in Visagiestraat, Pretoria, ook bekend as die *African Window*, is geleë in die ou Muntgebou, wes van die Stadsaal van Pretoria. Die museum se uitstallings vertoon die kulturele diversiteit van Suid-Afrika. Dit huisves uitstallings van rotstekeninge en gravures van die Sanmense, ystertydperkfigure uit Schroda in die Limpopoprovinsie en 'n kunsgalery van kulturele voorwerpe, handwerk, beeldhouwerk en skilderye, wat 'n oorsig van die Suid-Afrikaanse kultuur bied.

Geskiedenis
-----------

Die museum is op 1 Maart 1997 geopen. Op 1 April 1999 het die museum met die Transvaal Museum vir Natuurgeskiedenis en die Suid-Afrikaanse Nasionale Museum vir Militêre Geskiedenis (in Johannesburg) saamgesmelt om die *Northern Flagship Institution* te vorm.

Versamelings
------------

Die museum se versamelings sluit in argeologiese materiaal, historiese dokumente, museumargiewe, en kontemporêre en historiese oudiovisuele materiaal.

Fotogalery
----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*