*Hierdie artikel handel oor die hawestad in Frankryk. Vir die gelyknamige stad in die Verenigde State, sien Calais, Vermont.*

| **Calais**
 |
| --- |
| **Kaart** | **Wapen** |
|  |
|  |
|  |
| **Vlag** |
|  |
|  |
|  **Land** | Vlag van Frankryk Frankryk |
|  **Région (gewes)** |  Nord-Pas-de-Calais |
|  **Département** |  Pas-de-Calais |
|  **Koördinate** | 50°57′N 1°51′O﻿ / ﻿50.950°N 1.850°O﻿ / 50.950; 1.850 |
|  **Stigting (eerste verwysing)** | 938 |
|  **Oppervlakte:** |   |
|  - Totaal | 33,5 vk km |
|  **Hoogte bo seevlak** | 0–18 m |
|
|
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (2012) | 72 589 |
|  - Bevolkingsdigtheid | 2 200/vk km |
|  - Metropolitaanse gebied | 126 571 |
|  **Tydsone** | UTC +1 (MET) |
|  - Somertyd | UTC +2 (MEST) |
|  **Burgemeester** | Natacha Bouchart (UMP) |
|  **Amptelike webwerf** | *mairie-calais.fr* Geargiveer 7 September 2008 op Wayback Machine |
|

**Calais** is 'n stad in die noordweste van Frankryk, in die administratiewe gewes Nord-Pas-de-Calais. Met 72 509 inwoners op 1 Januarie 2019 is dit die grootste stad in die Departement. Dit is 'n hawe- en nywerheidstad langs die Straat van Dover (Engelse Kanaal), op die kortste afstand tussen Frankryk en die Verenigde Koninkryk. Dit het 'n bevolking van 72 589 in 2012 gehad en het 'n oppervlakte van 33,5 km². Dover is ongeveer 33 km aan die oorkant van die Engelse Kanaal aan die Engelse kus. Die stad is bekend vir sy veerbote van en na Dover in Engeland.

* HofgebouHofgebou
* TeaterTeater
* Stadion Calais-VilleStadion Calais-Ville
* HaweHawe
* Pier van CalaisPier van Calais

Naam
----

Die naam Calais kom van die Middeleeuse Latynse woord Calesium en die Latynse woord Caletum, wat op sy beurt weer van die naam van die Keltiese stam van Caleti kom. Hulle naam word teruggevoer na die Proto-Keltiese woord kaletos.

Geskiedenis
-----------

Calais het in die Middeleeue ontstaan ​​​​as 'n vissersdorpie van Pétresse, later Saint-Pierre. Die plek het gegroei en het geblyk van strategiese belang te wees. In die 13de eeu is die stad versterk.

Calais was deel van die Artois gebied, totdat die Engelse dit met die beleg van Calais in 1347 verower het en dit 'n Engelse eksklawe gemaak het. In 1558 is Calais deur die Franse herower. Die stad is later deur die Spanjaarde in die Beleg van Calais (1596) van die Spaanse Nederlande geneem en word tydelik deel van Nederland, maar is met die Vrede van Vervins in 1598 aan Frankryk terugbesorg.

In 1885 is die gemeente Saint-Pierre-lès-Calais, wat weens industrialisasie groter as historiese Calais geword het, by Calais geannekseer. Laefrankiese (Nederlandse) dialekte is tot in die 19de eeu nog in Calais gepraat. 

Vanaf 1879 het 'n standaardspoor perdtram gery. Hierdie tremnetwerk is omstreeks 1906 geëlektrifiseer en omgeskakel na meterspoor. Ná die oorlog in Mei 1940, na die beleg van Calais, is die tremnetwerk nie herbou nie. 

Die stad is vroeg in die Tweede Wêreldoorlog in Mei 1940 hewig gebombardeer. Omdat die Duitsers 'n inval op hierdie plek verwag het, het hulle hier verdediging opgebou.

Weens die teenwoordigheid van die Kanaaltonnel woon 'n groot aantal migrante sedert 1999 in en om Calais, insluitend in 'n kamp genaamd The jungle. Hulle wil die Kanaal oorsteek en hulle in Engeland vestig. Op 26 Oktober 2016 is die kamp heeltemal deur die Franse Mobiele Eenheid ontruim. Honderde migrante was egter reeds in 2017 teenwoordig.

Besienswaardighede
------------------

### Museums

* Die Museum van Beeldende Kunste van Calais (Musée des Beaux Arts de Calais)
* The Memory Museum ('n oorlogsmuseum)
* Die International City of Lace and Fashion of Calais ('n tekstielmuseum)
* Die Parc Saint Pierre
* Die Parc Richelieu

### Kerke

* Église Notre-Dame de Calais
* Saint- Pierre Church
* Église Saint-Joseph
* Saint Mary Magdalene Church
* St. Germain Church
* St. Benedict-Joseph-Labre Church
* St. Anthony of Padua Church
* Église Notre-Dame des Armées
* Église Notre-Dame de Consolation
* Église Saint-Pierre-Saint-Paul
* Die Protestantse Kerk van Calais

Ekonomie
--------

'n Belangrike aktiwiteit is die verkeer tussen die Europese vasteland en Engeland via die Kanaaltonnel en die hawe van Calais. Visvang is ook belangrik. 

Groot maatskappye wat hier gevind kan word is Tioxide, Wärtsilä, Alcatel (seekabels) en Prysmian. Daar is 'n universiteit, die *Université du Littoral Côte d'Opale*.

In die verlede was die tekstielbedryf, insluitend die vervaardiging van kant, van groot belang. Die vooruitgang van hierdie bedryf het in 1816 begin. In 1834 is die Jacquard-masjiene bekendgestel. In 1950 is Calais as die wêreldsentrum van die kantbedryf beskou. Daar is vyf groot maatskappye wat kant vervaardig.

Natuur en landskap
------------------

Calais is aan die Pas de Calais geleë en is net 30 km van Engeland af. Die stad is in die Vlaamse vlakte geleë en die hoogte bo seespieël wissel van 0-18 meter. Die stad word gedreineer deur slote wat waterlope genoem word. Die Canal de Calais verbind Calais met Sint-Omaars. Die spruite Guînes en Hames vloei in die see by Calais en het eens 'n klein natuurlike baai gevorm.

Verkeer en vervoer
------------------

Die hawe van Calais is die belangrikste Franse hawe vir passasiersverkeer tussen Frankryk en Engeland, en is die vierde grootste Franse kommersiële hawe.

In Calais is die spoorwegstasies van Calais-Ville, Les Fontinettes en Beau-Marais. In die naburige munisipaliteit Fréthun bied die Calais-Fréthun-stasie 'n verbinding met die hoëspoed-treinnetwerk.

Aan die suidekant loop die A16-snelweg verby Calais en die A26 sluit by die stad aan. Oos van Calais is die A216 wat die N216 word en saam die verbinding tussen die hawe van Calais en die Franse snelwegnetwerk vorm.

Sport
-----

Die Calais sokkerklub neem deel in die RUFC. Die klub het die eindstryd van die Coupe de France in 2000 gehaal.

Die Tour de France fietsren het drie keer deur Calais gegaan.

Aardrykskunde
-------------

Soos op 1 Januarie 2019 is Calais se oppervlakte 33,5 km² en die bevolkingsdigtheid 2 164 inwoners per km².

Bibliografie
------------

* Calton, Robert Bell (1852). *Annals and Legends of Calais*. J. R. Smith. p. 1.
* Cooksey, John (1 September 2000). *Calais: France*. Casemate. ISBN 978-1-58097-011-2.
* Grummitt, David (2008). *The Calais Garrison: War and Military Service in England, 1436–1558*. Boydell & Brewer Ltd. ISBN 978-1-84383-398-7.
* Guérin de Tencin, Claudine Alexandrine (1740). *The Siege of Calais*. Garland Pub. ISBN 978-0-8240-1101-7.
* "Calais". *Handbook for Travellers in France* (8th uitg.). London: John Murray. 1861. OL 24627024M.
* Kenna, Michael (31 Oktober 2003). *Calais Lace*. Nazraeli Press. ISBN 978-1-59005-050-7. Besoek op 5 Februarie 2012.
* "Calais". *Northern France* (3rd uitg.). Leipsic: Karl Baedeker. 1899. OCLC 2229516. OL 24872324M.
* Rose, Susan (2008). *Calais: an English town in France, 1347–1558*. Boydell & Brewer Ltd. ISBN 978-1-84383-401-4.
* Ruler, John (25 Januarie 2011). *Cross-Channel France: Nord-Pas de Calais: the land beyond the ports*. Bradt Travel Guides. ISBN 978-1-84162-327-6.
* Sandeman, George Amelius Crawshay (20 Augustus 2008). *Calais under English Rule*. BiblioBazaar. ISBN 978-0-554-73198-8.
* Turpyn, Richard (1846). *The Chronicle of Calais: in the reigns of Henry VII. and Henry VIII. to the year 1540*. Printed for the Camden Society by J. B. Nichols.