recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Die **British Broadcasting Corporation** (afgekort **BBC**) is die openbare uitsaaier van die Verenigde Koninkryk. Dit is in 1922 gestig as een van die oudste uitsaaiers ter wêreld. Sy hoofverantwoordelikheid is die uitsaai van onpartydige televisie- en radioprogramme in die Verenigde Koninkryk, op die Kanaaleilande en die Eiland Man. Volgens sy personeelgetal van 22 401 in 2019 (van wie 2 714 deur die kommersiële onderneming BBC Studios aangestel is) is dit die grootste uitsaaikorporasie ter wêreld.

Die BBC se Art Deco-hoofkantoor op Portlandplein, Londen, met die nuwe Oosvleuel-uitbreiding (*East Wing extension*, aan die regterkant) wat in 2013 ingewy is
Die BBC se hoofkwartier is in *Broadcasting House* op Portlandplein, Londen, met groot produksieateljees in Belfast, Birmingham, Bristol, Cardiff, Glasgow, Londen en Salford Quays (Groter Manchester) en kleiner ateljees dwarsoor die Verenigde Koninkryk.

Programme word aangebied deur hulle televisiesenders: *BBC One*, *BBC Two*, *BBC Three (in Februarie 2016 omgeskep tot 'n suiwer internet-televisiediens)*, *BBC Four*, *BBC Entertainment*, *BBC News 24* en *BBC World*; asook deur 'n aantal radiosenders waaronder *BBC 1* tot en met *7*. Die BBC se Wêrelddiens saai programme in meer as 30 verskillende tale uit en word oor die algemeen in die weste beskou as 'n gesaghebbende en objektiewe nuusbron.

In regtelike opsig is die BBC 'n halfoutonome uitsaaier wat volgens 'n Koninklike Oktrooi en onder 'n lisensie en ooreenkoms met die Britse minister van binnelandse sake bedryf word. Die BBC se bedrywighede word in die Verenigde Koninkryk hoofsaaklik deur televisielisensies gefinansier wat jaarliks deur alle Britse huishoudings, maatskappye en organisasies, wat enige toestel besit waarmee televisieprogramme ontvang kan word, betaal moet word. Die bedrag van dié lisensie word jaarliks deur die Britse regering vasgelê en deur die parlement goedgekeur.

Buite die Verenigde Koninkryk word radioprogramme regstreeks deur die BBC se Wêrelddiens of deur ander radiostasies op kontrakbasis uitgesaai. Internasionale radiodienste is vir die eerste keer op 19 Desember 1932 aangebied toe die BBC se Ryksdiens (*BBC Empire Service*) in die lewe geroep is. Intussen word ook televisieprogramme en aanlyndienste vir buitelandse gehore verskaf.

Alhoewel die Wêrelddiens gebruik maak van sommige nasionale BBC-geriewe in die Verenigde Koninkryk, veral wat nuusprogramme betref, word dit deur sy eie direkteur-generaal bestuur, terwyl sy bedryfskoste tradisioneel hoofsaaklik deur die Britse regering gedra is. Aangesien hierdie bydraes onafhanklik van Britse lisensiegelde vasgelê is en deur die *Foreign and Commonwealth Office* (Kantoor vir Buitelandse en Gemenebessake) se begroting gefinansier is, het die BBC se internasionale programinhoud – ten minste gedeeltelik – 'n doeltreffende werktuig vir die Britse regering se doeltreffende beleid verteenwoordig. Ná die hersiening van die Wêrelddiens se finansiële bestuur is planne aangekondig om internasionale programme in die toekoms uit nasionale lisensiegelde te finansier.

Sien ook
--------

* Bbc.co.uk, artikel oor hulle webtuiste.
**Max Theiler** is op 30 Januarie 1899 in Pretoria gebore as seun van sir Arnold Theiler (die bekende veearts wat die Onderstepoort-dierehospitaal gestig het) en Emma (née Jegge). Hy het by die Universiteit van Kaapstad en die Universiteit van Londen in die medisyne studeer en in tropiese medisyne gespesialiseer.

In 1922 is hy by die departement van tropiese medisyne by Harvard aangestel en het hy met navorsing oor die geelkoorsvirus begin. In 1930 het hy 'n aanbod van die internasionale gesondheidsdepartement van die Rockefeller Stigting in New York aanvaar om te help met die stryd teen geelkoors. Eers het hy 'n toets ontwerp waardeur dié dele van die wêreld waar geelkoors inheems is, akkuraat afgebaken word.

Laastens, in 1937, het hy 'n effektiewe entstof teen geelkoors ontwikkel, na hy in 1930 ontdek het watter virus die siekte veroorsaak. Hierdie entstof was geskik vir massaproduksie en sedert die uitvinding daarvan is miljoene mense teen geelkoors ingespuit. Ter herkenning van sy briljante werk is die 1951 Nobelprys vir Fisiologie of Geneeskunde aan Theiler toegeken. Hy het ook belangrike navorsing gedoen oor denguekoors, Japannees-enkefalitis en kinderverlamming.

Theiler is in 1928 met Lillian Graham getroud en hulle het een dogter gehad. Hy is in 1972 in New Haven, Connecticut, oorlede.

Belangrikste prestasies
-----------------------

Max Theiler, 'n Suid-Afrikaner, was verantwoordelik vir die ontwikkeling van 'n entstof teen geelkoors, een van die mees gevreesde siektes van tropiese Amerika en tropiese Afrika. Dit word veroorsaak deur 'n virus en gekenmerk deur koors, geelsug en, in ernstige gevalle, bloeding van die slymvliese en "swart" vomeersel. Die bekendstelling daarvan tot die seepoorte van Europa en Afrika was dikwels gevolg deur 'n verwoestende epidemie met 'n hoë sterftesyfer.

Die entstof is in die laboratoriums van die Rockefeller Stigting ontwikkel deur 'n span wat deur Dr Max Theiler en Dr Hugh Smith gelei is en is een van die doeltreffendste en veiligste entstowwe wat tot dusver vervaardig is. Dit beskerm 90% van dié wat daarmee geënt is, ten volle.

Die wydverspreide gebruik daarvan het die gevaar vir gemeenskappe in Afrika en Amerika uit die weg geruim en het die bedreiging wat op 'n stadium deur hierdie infeksie bestaan het, grootliks verwyder. Max Theiler het 'n Nobelprys vir Fisiologie of Geneeskunde in 1951 ontvang – die eerste Suid-Afrikaner wat hierdie internasionale eer behaal het.

Hy het ook die Chalmer Medalje van die Koninklike Vereniging van Tropiese Medisyne en Higiëne (Londen, 1939), die Flattery Medalje (Harvard, 1945) en die Lasker Toekenning van die Lasker Stigting (1949) ontvang.
***Max and Mona*** is 'n 2004-komediefilm wat saamvervaardig is tussen Suid-Afrika en Swede, met Mpho Lovinga, Jerry Mofokeng en Percy Matsemala in die hoofrolle en geregisseer deur Teddy Mattera. By die 2006 Suid-Afrikaanse rolprent- en televisietoekennings het dit die Goue Horing vir Mofokeng as beste akteur gewen en is by dieselfde geleentheid in die kategorieë vir beste produksieontwerp en beste klankontwerp benoem.

Storielyn
---------

Max Bua is 'n jong man met baie aspirasies wat sy klein tuisdorp na die groot stad Johannesburg verlaat om mediese studies te begin, met die doel om 'n bekende dokter te word. Wanneer hy egter daar aankom, besef hy dat die groot stad ander planne met hom het. 

Die film begin op die platteland. Max gaan Johannesburg toe om mediese skool toe te gaan en sy hele dorpie het vir hom gespaar om dit te kan doen. Hy word vertel dat hy in die moeilikheid kom om sy oom in Soweto te soek ... maar net as hy in die moeilikheid is. Hoekom word gou duidelik.

Wanneer Max in die groot stad aankom, is hy klaarblyklik naïef teenoor baie geharde mense. Dit is duidelik dat hy 'n buitestander is, want hy is met 'n bok stad toe gestuur - 'n bok wat bedoel is vir 'n familielid se begrafnis. Maar hy kan nie hierdie mense kry nie en die kampongs sal hom nie met die bok toelaat nie - en hy besluit in 'n oomblik van dwaasheid om sy oom te kontak. Dwaas omdat sy oom 'n regte skelm blyk te wees - en hy beplan om Max se spesiale vaardigheid te gebruik om homself te red van 'n nare bendelid, die Razor. Wat is Max se vaardigheid? Hy is 'n professionele roubeklaer - en hy is in staat om wonderbaarlike dinge te doen wanneer hy begin huil!

Rolverdeling
------------

* Mpho Lovinga as Max Bua
* Jerry Mofokeng as Norman
* Percy Matsemala as Razor
* Thumi Melamu as Nozipho Dlamini
* Coco Merckel as Six
* Seputla Sebogodi as Skeel

Produksie
---------

Regisseur Teddy Mattera het verduidelik dat een van die redes waarom Max en Mona geskiet is, die gebrek aan komiese rolprente was wat hoofsaaklik op die swart bevolking in Suid-Afrika gemik is. Volgens die filmmaker: "Die komedie in hierdie land is nog altyd gemaak deur wit mense waar hulle vir swart mense lag ... So ek het gedink dit sou 'n uitdaging wees om 'n storie te skryf waar ons vir onsself sou lag."

Ontvangs
--------

Die film het oor die algemeen 'n positiewe ontvangs gekry. Op Rotten Tomatoes het *Max en Mona* 'n gehoorgoedkeuringsgradering van 88%. Vir Robert Koehler van Variety, "*Max en Mona* streef om lag te verwek uit 'n jong plattelandse man se aanloop met nare tipes in die groot, slegte stad. Met die eerste oogopslag pas die tiro-helm Teddy Mattera 'n wonderlike mitiese aanraking aan sy draaiboek toe, maar belaglike insidente hoop so vinnig op dat die vroeë sjarme laat verdwyn." Vir kritikus Sean Jacobs het Mattera 'n sagte komedie behaal wat lag in trane vind, wat die profane, die heilige en die fantastiese meng om 'n goedvoel-fabel te skep ."
Die grense van die plaas Middelfontein, 1929.
Die voorstede wat (deels) op die plaas Middelfontein aangelê is, het vroeër 'n groot Afrikaanse bevolking gehad, maar sedert omstreeks 1990 het dit skerp afgeneem wat die einde van talle Afrikaanse skole en kerke beteken het, soos die NG gemeente Johannesburg-Wes in Indrastraat, Mayfair-Wes.
**Middelfontein** was een van die plase waarop Johannesburg aangelê is.

Die plaas is opgemeet in die vorm van 'n langwerpige driehoek, sowat 5 km van oos na wes en minder as 1 km op sy breedste punt van suid na noord. Die plase wat daaraan gegrens het, was Langlaagte in die suide, Waterval in die weste, Braamfontein in die noorde en die uiterste punt in die ooste aan Turffontein.

Blykbaar is geen voorstad geheel en al op Middelfontein aangelê nie, maar wel gedeeltes van Coronationville, Hurst Hill, Crosby, Mayfair en Mayfair-Wes. Volgens die opgawes van munisipale kiesers tussen die jare 1934 en 1961 het die voorstede van die grootste Afrikaanse bevolkings in Johannesburg gehad:

|  | 1934 |  | 1949 |  | 1961 |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | **Afrikaans** | **Engels** | **Afrikaans** | **Engels** | **Afrikaans** | **Engels** |
| Crosby |  |  | 1798 | 282 | 2791 | 283 |
| Hurst Hill | 222 | 36 | 467 | 53 | 554 | 76 |
| Mayfair | 1250 | 3912 | 5949 | 4605 | 5510 | 3945 |

Bronne
------

* (en)  Raper, Peter Edmund. 2004. *New Dictionary of South African Place Names*. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers.
* (af)  Stals, prof. dr. E.L.P (red.). 1978. *Afrikaners in die Goudstad. Deel 1. 1886 - 1924*. Kaapstad en Pretoria: HAUM.
**Mieke Telkamp**, gebore *Maria Berendina Johanna (Mieke) Telgenkamp* (\* 14 Junie 1934 in Oldenzaal; † 20 Oktober 2016 in Zeist), was 'n Nederlandse sangeres. Sy is veral bekend vir die liedjie *Waarheen, waarvoor* ('n vertaling van *Amazing Grace*) waarmee sy haar terugkeer in 1971 maak.

Telkamp word in 1953 bekend met *Here in my heart*, 'n lied wat in 1952 deur Al Martino gesing is. Daarna het sy talle suksesvolle snitte opgeneem, soos *Nooit op Zondag* en *Eb en Vloed*. Sy was ook in Wes-Duitsland suksesvol, veral met *Prego, prego gondeliere*, wat bykans 'n miljoen eksemplare verkoop het. Sy het die verhoognaam *Mieke Telkamp* gebruik, omdat haar van, Telgenkamp, nie vir 'n loopbaan in Duitsland geskik was nie.

Sy wen die eerste prys, die sogenaamde *Gouden Gondel*, in 1957 tydens die Fees van Venesië. In 1962 neem sy aan die Liedjiefees van Knokke deel en in 1964 speel sy in die revue *Snip en Snap*.

Op advies van haar dokter onttrek sy haar in 1967 van die vermaaklikheidswêreld. In die 1970's besluit sy om nuwe lewe in haar loopbaan in te blaas. Sy tree egter nie meer op nie, maar beperk haar tot die opneem van plate, asook radio- en TV-optredes.

Ná haar terugkeer tot die musiekbedryf behaal sy groot sukses. Sy ontvang in 1971 haar eerste goue plaat vir *Waarheen, waarvoor*, wat meer as 'n miljoen eksemplare in Nederland verkoop het. Sy bring later 'n album met haar Duitse treffers uit, getiteld *Tulpen aus Amsterdam*, wat byna 'n miljoen plate oor die toonbank verkoop het. Telkamp was die eerste Nederlandse sanger wat ná die Tweede Wêreldoorlog weer in Duits gesing het, 'n gebaar wat hoog in Duitssprekende lande op prys gestel is. Sedert 1955 het sy talle plate in Wes-Duitsland uitgebring, waarvan *Du bist mein erster Gedanke* die eerste was. Haar eerste Duitse liedjie, *Morgen komm' ich wieder*, is reeds so vroeg as 1953 in Nederland vrygestel en was 'n groot sukses.

In 1978 word Telkamp die eerste persoon uit die vermaaklikheidswêreld om die *Ridder in die Orde van Oranje-Nassau* te ontvang. In 1990 tree sy vir die laaste keer amptelik op.

In Augustus 2008 verskyn 'n DVD met die titel *Alles voor jou* met 40 van haar liedjies uit die periode 1959 tot 1989. Op 13 Desember 2008 ontvang sy 'n diamant-toekenning op *Omroep MAX* vir die verkoop van 1 miljoen eksemplare van *Waarheen, waarvoor*. Op 10 Maart 2011 neem sy finaal op *Omroep MAX* van die publiek afskeid en leef daarna in afsondering in Zeist, waar sy in die ouderdom van 82 oorlede is.
'n **Chemiese verbinding** is 'n stof wat uit meer as een chemiese element bestaan en waarvan die atome 'n chemiese binding aangegaan het.

Daar is 'n groot verskeidenheid chemiese verbindings. Volgens die tipe binding kan drie ekstreme tipes onderskei word.

* Molekulêre verbindings bestaan uit diskrete neutrale molekule waarin die atome op een bepaalde wyse aan mekaar geheg is. In 'n molekuul kan die bindings soms as tussen twee buuratome gelokaliseer beskou word, maar soms is die binding ook oor meer as twee atome gedelokaliseer
* Ioniese verbindings bestaan uit ione en neutrale molekule kan nie onderskei word nie, hoewel die ione self 'n molekulêre struktuur kan besit. Die binding tussen die ione is veral elektrostatiese aantrekking.
* Metalieke verbindings word deur metaalbinding gekenmerk wat oor die heel stuk metaal gedelokaliseer kan wees.

Daar bestaan egter talle tussenvorme tussen hierdie drie bostaande tipes. Die meeste molekulêre en ioniese verbindings word gekenmerk deur 'n vaste verhouding in die getalle atome van die elemente wat die verbinding vorm. Voorbeelde is water en tafelsout. Die watermolekuul bevat twee waterstofatome en een suurstofatoom. Die verhouding atome sal altyd 2:1 wees en die verbinding word as H2O geskryf. Tafelsout is 'n ioniese sout wat uit natrium-katione Na+ en chloor-anione Cl2− bestaan. Die verhouding is altyd 1:1, anders is die sout nie neutraal nie. Die stof word as NaCl geskryf. Hierdie verhoudings word stoigiometrie genoem. 

In metallieke verbindings is die verhouding dikwels minder vas en kan mens beter oor fases as oor verbindings praat. Koper en sink kan byvoorbeeld 'n verbinding vorm wat as die β'-fase bekend is en ongeveer die samestelling CuZn het, maar dit kan wissel vanaf 48% tot effens meer as 50% sink.

'n Ander onderskeiding is tussen organiese verbindings en anorganiese verbindings. Organiese verbindings bevat die element koolstof, maar nie alle koolstofverbindings word as organies beskou nie. Hierdie verdeling is gedeeltelik net geskiedkundig. 

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4137599-3
* LCCN: sh85022963
* NDL: 00564454

 |
**Chelsi Tashaleen Shikongo** (gebore 28 Julie 1997 in Walvisbaai, Erongo) is 'n Namibiese model en skoonheidskoningin wat Mej Namibië 2021 gewen het.

Vroeë lewe
----------

Shikongo is gebore op 28 Julie 1997 en grootgemaak in Walvisbaai, Erongo. In 2010 het sy begin model doen met LC's Models, 'n modelskool in Walvisbaai. In 2011 het sy die skool verlaat en as vryskutmodel begin werk. Van 2010 tot 2014 het sy die Kuisebmond Secondary School in Walvisbaai bygewoon. In 2019 verhuis sy na Kaapstad om op haar loopbaan as model te fokus. In dieselfde jaar was sy in Milaan, Italië vir die mode -week van die stad, het sy 'n veldtog gedoen vir SM Mall of Asia in die Filippyne en 'n advertensie vir Skip Suid-Afrika en gewerk vir Pringle of Scotland en Mr Price South Africa.

Mejuffrou Namibië 2021
----------------------

Op 5 Junie 2021 begin Shikongo met haar optrede tydens die kompetisie en word gekroon as Mej. Namibia 2021 wat by die Windhoek Country Club Resort in Windhoek gehou is.

Mejuffrou Heelal 2021
---------------------

As Mejuffrou Namibië verteenwoordig Shikongo haar land by Mejuffrou Heelal wat in Israel gehou is.
'n **Chemiese simbool** is 'n afkorting of verkorte weergawe van die naam van 'n chemiese element.
Byvoorbeeld:

2H2 + O2 → 2H2O
Chemiese simbole bestaan uit 'n hoofletter, soos C, U, F, P of uit 'n hoofletter met 'n kleinletter, soos Ce, Ca, Mo, Mn, Mg. 

Chemiese simbole word aangepas deur die gebruik van boskrifte en onderskrifte om 'n spesifieke isotoop van 'n atoom aan te dui. Boskrifte word ook gebruik vir die aanduiding van ionisasie of oksidasietoestande van 'n element.

Aangehegde bo- of onderskrifte wat 'n nukleotied of 'n molekule spesifiseer het die volgende betekenisse en posisies:

* Die nukleongetal (massagetal) word aangedui met boskrif, links bo (byvoorbeeld 14N)
* Die protongetal (atoomgetal) kan ingesluit word met onderskrif, links onder (byvoorbeeld 64Gd)
* Indien nodig, word die ionisasietoestand of opgewekte toestand aangedui met boskrif, regs bo (byvoorbeeld die ionisasietoestand Ca2+)
* Die aantal atome van 'n element in 'n molekule of chemiese verbinding word aangedui met onderskrif, regs onder (byvoorbeeld N2 of Fe2O3)
* 'n Vrye radikaal word aangedui met 'n kolletjie aan die regterkant (byvoorbeeld Cl· vir 'n chloor radikaal)

Vir volledige lyste van chemiese elemente en simbole sien:

* Lys van elemente volgens simbool
* Die periodieke tabel van elemente
**Helene de Villiers** (\*30 Augustus 1921, Brakpan) is bekend as vertaler en kenner op die gebied van kinderverhale, spesifiek sprokies. Sy het nie net inheemse sprokies aangeteken en oorvertel nie, sy het ook verskeie wêreldbekende sprokies in Afrikaans vertaal.

Lewe en werk
------------

Helene Oosthuysen is op 30 Augustus 1921 te Brakpan gebore. Toe sy elf jaar oud is, word haar vader ’n sendeling in die platteland van die Transkei, met Umtata die naaste dorp. Sy matrikuleer aan die Oranje Meisieskool in Bloemfontein. Vanaf 1939 studeer sy verder in Antropologie en Engels aan die Universiteit van Stellenbosch en behaal ’n Sekondêre Onderwysdiploma en dan die M.A.-graad in Engels met ’n vergelykende studie oor die verhale van Grimm en die verhale van die Xhosas. In haar studiejare dien sy op die Studenteraad en is ook die heel eerste vroulike redakteur van die studentetydskrif *Stellenbosse Student*.Vir verdere studie gaan sy oorsee na die Universiteite van Genève en Zürich in Switserland. Sy trou met Jan de Villiers wat professor is aan die Teologiese Kweekskool in Stellenbosch en die egpaar het vier kinders. Op ’n deeltydse basis is sy lektrise in poësie by die Kaapse Euritmiekskool. Haar man is op 10 Mei 2009 oorlede. Sy woon in Azaleahof in Stellenbosch.

Skryfwerk
---------

Sy verwerk en vertel sprokies in Afrikaans, waaronder "***Sprokies uit Pondoland***", "***Johannes die Koningseun***", wat sprokies uit Rusland bevat, en "***Die sprokiesboom en ander verhale uit Midde-Afrika***". Hennie Aucamp neem "*’n Xhosa-sprokie*" op in die streekboek "*Op die Stormberge*" en "*Die meisie wat net in die maanlig geloop het*" in "*Wys my waar is Timboektoe*". Verder vertaal sy die "***Versamelde Sprokies van Grimm***", "***Die leeu, die heks en die hangkas***" van C.S. Lewis en "***Koning Arthur en sy dapper swaardvegters***" van Fritz Habeck in Afrikaans, en sy vertel ook die Bybel vir kinders.

Publikasies
-----------

* 1947 Sprokies uit Pondoland
* 1967 Johannes die Koningseun
* 1969 Die Bybel vir ons kinders
* 1970 Die Sprokiesboom en ander verhale uit Midde-Afrika

### Vertalings

* 1962–1964 Versamelde sprokies van Grimm (6 dele)
* 1967      Die leeu, die heks en die hangkas – C.S. Lewis
* 1969      Koning Arthur en sy dapper swaardvegters – Fritz Habeck

Ander Verwysings
----------------

1. 1 2 3 4 5
2. ↑  Universiteit van Stellenbosch:  Geargiveer 8 November 2016 op Wayback Machine
3. 1 2
Die half-edelsteen heliotroop.
Die halfedelsteen **heliotroop**, (uit Grieks ἥλιος, hḗlios "Son", τρέπειν, trépein "om te draai"), ook bekend as bloedsteen, is 'n varieteit van jaspis of kalsedoon (wat 'n kriptokristallyne mengsel van kwarts is). Die "klassieke" bloedsteen is groen jaspis met rooi insluitsels van jaspis.

Die rooi insluitsels is veronderstel om soos bloedvlekke te lyk, vandaar die naam "bloedsteen". Die naam "heliotroop" kom uit verskeie antieke idees oor die wyse waarop die mineraal lig weerspieël. Dit word byvoorbeeld beskryf deur Plinius die ouere (*Nat. Hist.* 37.165).

Heliotroop is deur Albert die Grote  die "Steen van Babilon" genoem en verwys na verskeie towereienskappe, wat sedert antieke tye daaraan toegeskryf word.

Plinius die ouere (1ste eeu) het eerste genoem dat towenaars dit as 'n klip van onsigbaarheid gebruik het. Damigeron (4de eeu) het geskryf oor die mineraal se eienskappe om reën en sonsverduistering te veroorsaak, die spesiale vermoë van waarsêery, asook die behoud van gesondheid en jeug.

Heliotroop funksioneer as 'n onsigbaarheidsteen in een van Boccaccio se stories in die Decameron en as 'n genesende toor-item in 'n musikale komedie wat daaruit afgelei word.

Heliotrope word soms gebruik in uitgekerfde seëlringe, en is die tradisionele geboortesteen vir Maart.

Bronne
------

Indië is die primêre bron van die steen, maar dit word ook in Armenië, Azerbaijan, Brasilië, Bulgarye, China, Australië en die Verenigde State gevind. Daar is ook 'n dagsoom van bloedsteen op die eiland Rum in Skotland.
**Helios** (Grieks: Ἥλιος) was in die Griekse mitologie uit die tweede geslag Titane. Hy was die verpersoonliking van die Son.

Helios was die seun van die Titane Huperion en Teia (Hesiodus) of Eurufaissa (Homeros) en die broer van die godinne Selene (Maan) en Eos (Daeraad). Die drie se name was ook die algemene Griekse name vir son, maan en daeraad.

Beskrywing
----------

Helios in sy strydwa (vroeë 4de eeu v.C. Atena se tempel in Ilion.
Helios word gewoonlik uitgebeeld as ’n aantreklike jong man met die helder ligkrans van die son op sy kop wat elke dag ’n strydwa van die son oor die lug heen ry na Okeanos, wat die aarde omring, en deur die wêreldoseaan totdat hy snags na die ooste terugkeer. In die lofsang van Homeros aan Helios word gesê Helios se strydwa word deur rosse getrek. Later is vuurverwante name aan die perde gegee: Pirois, Aios, Eton en Flegon.

Die beeld van ’n godheid wat ’n strydwa dryf, het waarskynlik ’n Indo-Europese oorsprong, en is algemeen in beide vroeë Griekse en Nabye Oosterse godsdienste. Die vroegste kunsvoorstelling van die "strydwagod" kom uit die Partiese tydperk (3de eeu) van Persië, waar daar bewyse is van rituele vir die songod deur priesters (magiërs); dit dui op ’n versmelting van die kultusse van Helios en Mitras.

Helios word beskou as beide ’n personifikasie van die son en die basiese skeppingskrag daaragter, en word gevolglik dikwels aanbid as ’n god van lewe en skepping. Homeros beskryf Helios as ’n god "wat vreugde aan sterflikes gee".

Die Kolos van Rhodos.
Die eiland Rhodos was ’n belangrike sentrum vir die kultus van Helios; dit was een van die min plekke in antieke Griekeland waar hy as ’n belangrike god aanbid is. Die aanbidding van Helios by Rhodos het ’n ritueel ingesluit waarin ’n strydwa wat deur vier perde getrek word, oor ’n krans tot in die son gestuur is, ’n voorstelling van die mite van Faëton. Jaarlikse gimnastiektoernooie is ter ere van Helios gehou en die Kolos van Rhodos is aan hom opgedra. Helios het ook ’n aansienlike aanhang in Korinte op die Griekse vasteland gehad.

Samesmelting met Apollo
-----------------------

Helios word soms vereenselwig met Apollo; Walter Burkert het opgemerk: "Verskillende name kan na dieselfde wese verwys of anders kan hulle doelbewus gelykgestel word, soos in die geval van Apollo en Helios."

In Homeriese letterkunde is Apollo duidelik as ’n ander god voorgestel, hoewel hy ook soneienskappe gehad het. Teen die tyd van Hellenistiese Griekeland is Apollo in sy kultus in ’n groot mate verbind met die son, en "Foibos" (Grieks: Φοῖβος, "helder"), die bynaam wat dikwels vir Apollo gebruik is, is later daur Latynse digters gebruik vir die songod Sol.

Die verbintenis het algemeen in filosofiese tekste geword en kom voor in die skrywes van Parmenides, Empedokles, Plutarchus en Krates van Thebe, asook in sommige Orfiese tekste.
**Helga Kohl** is 'n fotograaf wat in Pole gebore is en in Namibië woon. Haar werk verken verlate diamantmyndorpe in Namibië. Haar hoofreeks foto's van geboue in Kolmanskop wys hoe die Namibwoestyn se sand die verlate geboue oor jare heen teruggeneem het. Sy is 'n lid van die Professionele Fotograwe in Suider-Afrika (PPSA) en haar werk is internasionaal uitgestal en versamel, hoewel veral prominent in Namibië.

Vroeë lewe
----------

Helga Kohl is in 1943 in Silesië, Pole gebore. Sy het in 1958 na Wes-Duitsland geëmigreer, waar sy fotografie studeer en 'n graad van die Münster-handelskamer ontvang het. In 1970 het Kohl na Namibië verhuis, waar sy sedert 1975 as vryskutfotograaf werk.

Loopbaan
--------

Kohl se werk fokus op verlate diamantmynterreine, veral dié van Kolmanskop in die suidelike Namibwoestyn. Kohl se foto's verken hoe die myndorp, wat in 1954 ontruim is, deur sandduine ingeneem is. Sy het oor etlike dekades na die terrein teruggekeer om die veranderende lig, skaduwee en argitektoniese verval op film vas te vang. Tydens haar besoeke het sy gesit en kyk hoe die duine deur die kamers skuif voordat sy sou besluit het om 'n foto te neem. Haar laaste reeks foto's het vier jaar geneem om saam te stel (1993–1997). Kohl se *Elisabeth Bay-*fotoreeks van 1997 het die verlate Namibiese diamantmynterrein met dieselfde naam verken. Die Elisabethbaai-myn was tussen 1908 en 1948 in bedryf. Haar foto's dokumenteer die oorblyfsels van hoe mense eens in die myndorp geleef het. Die dorp se ruïnes, wat deur die woestyn ingeneem is, wys waar mense eens gewoon het en wat die uitwerking van tyd en die natuur op menslike bestaan is.

Sy het in 1989 by die PPSA aangesluit en het hul Presidentstoekenning in 1993 ontvang. In 1998 is sy deur dié organisasie met 'n genootskap in beeldende kunsfotografie bekroon. Kohl hou gedurende die 1990's solo-uitstallings in Windhoek, Swakopmund en Kaapstad. Sy stal ook tydens die Mej. Heelal-skoonheidskompetisie in 1995 in die Namibiese hoofstad haar werk uit. Kohl het aan groepuitstallings in Windhoek en Johannesburg deelgeneem, en aan verskeie Standard Bank Namibia-biënnales, waarvan sy die eerste prys in 2001 gewen het.

Haar foto's was die "kenmerkende beelde" van die African Photo Encounters-biënnale wat in 2005 in Bamako, Mali gehou is. Dié foto's is daarna internasionaal uitgestal en later aan die Nasionale Argief van Namibië geskenk. Kohl het 'n jaar vóór die biënnale 'n boek oor die foto's, getiteld *Kolmanskop: Past and Present*, gepubliseer. In 2007 het Kohl by die Atelier Voices Off uitgestal en 'n kunstenaarsverblyf in Bremen begin. Haar foto's is ook ten toon gestel in 'n 2013-uitstalling by die National Museum of African Art in Washington, DC. Dit uitstalling was getiteld *Earth Matters: Land as Material and Metaphor in the Arts of Africa*. Kohl se werk is in private versamelings internasionaal en in die openbare versameling van die Nasionale Kunsgalery van Namibië.
**Egon Eiermann**

**Duitse argitek en meubelontwerper**

---

**Gebore**  

29 September 1904  

in Neuendorf, Duitse Keiserryk

---

**Oorlede**  

19 Julie 1970 (op 65)  

in Baden-Baden, Duitsland

---

**Skool**  

Modernistiese argitektuur

---

**Beduidende projekte**  
  

  

Keiser Wilhelm-herdenkingskerk, Berlyn

---

  

Duitse ambassade in Washington, DC, VSA

---

**Toekennings en pryse**  

*Großer Preis des Bundes Deutscher Architekten (BDA)* (Duitsland) in 1968

---

Lid van die orde *Pour le Mérite* vir wetenskap en kuns van die Federale Republiek van Duitsland in 1970

**Egon Eiermann** (\* 29 September 1904 in Neuendorf, tans 'n stadsdeel van Potsdam-Babelsberg; † 19 Julie 1970 in Baden-Baden; volledige naam: **Egon Fritz Wilhelm Eiermann**) was 'n Duitse argitek, meubelontwerper en universiteitsdosent. Hy word as een van die belangrikste verteenwoordigers van naoorlogse modernistiese argitektuur in Duitsland beskou. Eiermann het vanaf 1947 tot sy afsterwe in 1970 'n leerstoel in argitektuur op professorale vlak aan die *Technische Hochschule Karlsruhe* beklee.
**Egoli: Afrikaners is plesierig** is 'n oorwegend Afrikaanse vollengte rolprent met Engelse onderskrifte wat op 16 Junie 2010 in teaters in Suid-Afrika begin draai het. Die rolprent is vervaardig nadat die laaste Egoli TV-sepie op 31 Maart 2010 uitgesaai is. Die rolprent het 'n ouderdomsperk van 13GT (geweld, taal). Die skrywer en vervaardiger is Franz Marx, die regisseur is Bromley Cawood en die hoofrolle word deur David Rees en Darren Kelfkens vertolk.

Marx was gekant teen die vertoon van Engelse subtitels omdat hy glo dat dit meer steurend op die grootskerm as op televisie is. Nu Metro het egter aangedring dat subtitels vir Engelse kykers aangebring word omdat die rolprent meer Afrikaans as die TV-reeks bevat.

Genre
-----

Die rolprent is 'n drama.

Rolspelers
----------

* David Rees as Niek Naudé
* Darren Kelfkens as Joe
* Tiffany Kelly as Sonet
* Michelle Beling as Candy
* Shaleen Surtie-Richards as Nenna
* Christine Basson as Nora
* Brümilda van Rensburg as Louwna
* Casper de Vries as Pa Duif
* Lerato Motau as TJ
* Christina Storm as Bienkie
* Kaz McFadden as Nenna se kleinseun

Storielyn
---------

Niek en Joe doen saam diens op die grens. Na 'n hinderlaag vind 'n skietongeluk plaas wat die twee se lewens later beïnvloed. Sake soos kinderhandel, prostitusie, swart ekonomiese bemagtiging en emigrasie word in die rolprent aangespreek en oefen 'n invloed op die karakters uit. Die rolprent eindig met 'n skietvoorval op 'n wolkekrabber in Johannesburg, waarna die twee vrede met hulle verlede maak.

Sien ook
--------

* Lys van Afrikaanse rolprente

Sien ook
--------

* Egoli: Plek van Goud, TV-sepie.
**Chlamydia**, of meer spesifiek ’n **Chlamydia-infeksie**, is ’n seksueel oordraagbare infeksie wat deur die bakterie *Chlamydia trachomatis* veroorsaak word. Die meeste mense wat dit het, het geen simptome nie. Wanneer simptome wel ontwikkel, kan dit ’n paar weke ná die infeksie gebeur. Simptome in vroue kan insluit vog uit die vagina of ’n brandgevoel tydens urinering. In mans kan simptome insluit vog uit die penis, ’n brandgevoel tydens urinering of pyn in en ’n geswel van een of albei testikels. Die infeksie kan na die boonste genitale streek versprei en in vroue ’n inflammasie veroorsaak wat kan lei tot toekomstige onvrugbaarheid of buitebaarmoederlike swangerskap. Herhaalde infeksies van die oë wat nie behandel word nie, kan lei tot tragoom, ’n algemene oorsaak van blindheid in die ontwikkelende wêreld.

Oorsaak en diagnose
-------------------

Chlamydia kan versprei word tydens vaginale, anale of orale seks, en kan tydens geboorte deur ’n ma aan haar kind oorgedra word. Die ooginfeksies kan oorgedra word deur persoonlike kontak, vlieë en handdoeke in gebiede met swak sanitasie. *Chlamydia trachomatis* kom net in mense voor. ’n Diagnose word tydens toetsing gemaak, wat een keer per jaar aanbeveel word vir seksueel aktiewe vroue onder 25 jaar, ander mense wat ’n hoë risiko vir die siekte loop en by die eerste voorgeboortelike ondersoek. Toetsing kan gedoen word op die urine of met ’n depper aan die serviks, vagina of baarmoeder. Rektale en monddeppers word benodig om infeksies van daardie streke te diagnoseer.
Ehrwalder Sonnenspitze
Die **Sonnenspitze**, ook bekend as die **Ehrwalder Sonnenspitze**, is 'n berg, 2,417 m (AA) hoog, in die Mieming-ketting in die Oostenrykse deelstaat Tirol met 'n subpiek, die *Signalgipfel* (2 412 m) na die suide. ’n Klimtog van die Sonnenspitze is een van die gewildste toere van die Mieming-ketting.

Ligging
-------

Die Sonnenspitze is suid van die dorpie Ehrwald aan die noordwestelikste punt van die Mieming-ketting geleë. In die weste lê die dorpie Biberwier, na die ooste is die 1,657 m hoë see van Seebensee. Na die suide oor die kol van *Biberwierer Scharte* (2 000 m) is die Wampeter Schrofen (2 520 m).

Kruine
------

Ehrwalder Sonnenspitze, kruine
Die bergpiek kan bestyg word vanaf die Coburger Hut (1 917 m) op 'n maklike, maar plek-plek blootgestelde klimtog (in plekke UIAA II) aan die suidekant. Die pad is gemerk en beveilig met ankers en verskeie pitons as tussenliggende bakens en borgpunte. Op plekke is die padaanduidings moeilik om raak te sien, en daarom is 'n goeie sin vir rigting vir die opdraande noodsaaklik. Aan die bokant is daar nog 'n baie smal en baie blootgestelde kruinrif om oor te steek om uiteindelik by die kruinkruis uit te kom. Dit vereis absoluut 'n kop vir hoogtes.

Nog 'n ander roete loop vanaf die Seebensee langs die noordoostelike rant na bo. Dit kan as 'n afdraande gebruik word wanneer jy oorsteek. Dit loop vir lang dele deur steil, grasbegroeide hellings en die boonste 100 meter in hoogte is 'n UIAA graad II klim op plekke. Hierdie gedeelte is ook plek-plek goed gemerk en beskerm met nuwe gordels.

Verskeie klimroetes loop langs die suidelike arête en dan teen die westekant op.

Literatuur
----------

* Rudolf Wutscher: *Mieminger Kette.* *Ein Führer für Täler, Hütten und Berge* (= *Alpenvereinsführer.* *Ostalpen*). Verfasst nach den Richtlinien der UIAA. Bergverlag Rother, München, 1989,ISBN 3-7633-1099-1, pp. 154–157.
Hierdie foto van ’n sonsondergang demonstreer die reël van derdes.
’n Foto sonder (links) en met die toepassing van die reël van derdes.
Die **reël van derdes** is ’n riglyn vir die samestelling van ’n visuele beeld in ontwerp, rolprente, skilderye en fotografie. Daarvolgens stel ’n mens jou voor ’n beeld word in nege gelyke dele opgedeel, wat geskei word deur twee horisontale en twee vertikale lyne. Belangrike elemente op die beeld moet dan geplaas word al langs hierdie lyne of op plekke waar hulle mekaar kruis. Voorstanders van die tegniek beweer groter spanning, energie en belangstelling word geskep deur ’n voorwerp met hierdie punte te laat oplyn as wanneer die voorwerp bloot gesentreer word.

Die foto regs wys hoe die reël van derdes toegepas word. Die horison is op die horisontale lyn wat die onderste derde van die foto skei van die boonste twee derdes. Die boom is op die kruising van twee lyne. As die fotograaf klem wou lê op die eiland self in plaas van die lug, kon hy die horison laat oplyn het met die lyn wat die boonste derde van die foto van die onderste twee derdes skei.

Belangrike voorwerpe hoef nie presies aan een van die lyne te raak nie. Die helderste deel van die foto naby die horison waar die son pas ondergegaan het, lê byvoorbeeld nie reg op een van die lyne nie, maar wel naby die kruising van twee lyne – naby genoeg om voordeel te trek uit die reël.

Gebruik
-------

Die reël van derdes word toegepas deur die hoofvoorwerp(e) te laat oplyn met die kruisingspunte van die lyne. So kan die horison op ’n foto op die onderste of boonste horisontale lyn geplaas word, na gelang van watter deel van die foto ’n mens wil beklemtoon. Die hoofrede vir die reël is om te voorkom dat die hoofvoorwerp in die middel geplaas word, of om te voorkom dat die horison byvoorbeeld die beeld in die helfte deur sny. Michael Ryan en Melissa Lenos, skrywers van die boek *An Introduction to Film Analysis: Technique and Meaning in Narrative Film* sê die gebruik van die reël "word verkies deur kinematograwe in hul poging om gebalanseerde beelde te skep".

Wanneer ’n mens afgeneem word, kan sy lyf met ’n vertikale lyn en sy oë met ’n horisontale lyn opgelyn word. As ’n bewegende mens afgeneem word, word dieselfde reël toegepas, met die tweederde-deel voor die persoon (die rigting waarin hulle beweeg). Ook by ’n stilstaande mens wat nie direk na die kamera kyk nie, sal die grootste deel van die oop spasie wys in die rigting waarin die persoon kyk, met die vertikale lyn wat deur die waargenome massamiddelpunt loop.
Die ***Reël van Sint Benediktus*** (Latyn: *Regula Sancti Benedicti*) is 'n boek met voorskrifte wat in 516 deur Benediktus van Nursia geskryf is vir monnike wat in 'n klooster onder die gesag van 'n ab woon.

Beskrywing
----------

Die oudste eksemplaar van die *Reël van Sint Benediktus*, uit die 8ste eeu (Oxford, Bodleian Library, MS. Hatton 48, fols. 6v–7r).
Die gees van sint Benediktus se voorskrifte word opgesom in die leuse van die Benediktynse Konfederasie: *pax* ("vrede") en die tradisionele *ora et labora* ("gebed en werk"). In vergelyking met ander voorskrifte verskaf die reël 'n gematigde weg tussen individuele besieling en geformuleerde institusionalisme; vanweë dié middeweg was dit baie gewild. Benediktus het hom uitgespreek oor die behoeftes van monnike in 'n gemeenskapsomgewing: om die vereiste orde te vestig, 'n begrip van die verhoudingsnatuur van die mens te koester en 'n spirituele vader te erken wat die individu se poging tot askese en spirituele groei wat vir die vervulling van teose nodig is, kan ondersteun en versterk.

Die *Reël van Sint Benediktus* is 15 eeue lank deur die Benediktyne gevolg. Sint Benediktus word soms beskou as die stigter van Westerse monastisisme vanweë die hervormings van die huidige Katolieke hiërargie wat sy reël teweeggebring het. Daar is egter geen bewyse dat sint Benediktus bedoel het om 'n godsdienstige orde in die moderne sin te stig nie en daar was eers in die laat Middeleeue sprake van die "Orde van Sint Benediktus". 

Sint Benediktus se reël is geskryf as 'n riglyn vir individuele, outonome gemeenskappe. Voordele in die behouding van dié unieke klem op outonomie sluit in die kweking van modelle van nou gebonde gemeenskappe en peinsende lewenstyle. Moontlike nadele is die geografiese afsondering van belangrike bedrywighede in aangrensende gemeenskappe, die ondoeltreffendheid en gebrek aan mobiliteit in die diens tot ander, en onvoeldoende aantrekking vir moontlike lede. Dié verskillende aspekte het in die loop van die geskiedenis duidelik geraak in die raamwerk van die *Reël van Sint Benediktus* en is in 'n sekere mate teenwoordig in die Benediktyne Konfederasie, die Cisterciënsers en die Trappiste.

Skakels
-------

* Wikimedia Commons logo Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Reël van Sint Benediktus.
* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb12090349g (data)
* GND: 4005488-3
* LCCN: n81026379
* NKC: aun2006372226
* NLA: 35669598
* NSK: 000729621
* SUDOC: 029234913
* VIAF: 266020535
* WorldCat Identities (via VIAF): 266020535

 |
| Leeds

 |
| --- |
| **Ligging in Engeland** | **Leeds in Wes-Yorkshire** |
|  |
|  |
|  |
| **Wapen** |
|  |
|  |
|  **Land** | Vlag van Verenigde Koninkryk Verenigde Koninkryk |
|  **Land (VK)** | Vlag van Engeland Engeland |
|  **Graafskap** | Wes-Yorkshire |
|  **Koördinate** | 53°48′N 1°33′W﻿ / ﻿53.800°N 1.550°W﻿ / 53.800; -1.550Koördinate: 53°48′N 1°33′W﻿ / ﻿53.800°N 1.550°W﻿ / 53.800; -1.550 |
|  **Oppervlakte:** |   |
|  - Totaal | 551,72 vk km |
|
|
|
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (2017) | 784 800 |
|  - Bevolkingsdigtheid | 1 422/km² |
|  **Tydsone** | GMT |
|  - Somertyd | BST (GMT+1) |
|  **Lord Mayor** | Eileen Taylor |
|  **Amptelike Webwerf** | www.leeds.gov.uk |

**Leeds** [ˈliːdz] is 'n stad en metropolitaanse *borough* in Wes-Yorkshire, Noord-Engeland wat as die kulturele, finansiële en kommersiële sentrum van die stedelike gebied van Wes-Yorkshire (*West Yorkshire Urban Area*) met 'n bevolking van 1,5 miljoen dien.

Leeds CBD at night.jpgNagtelike uitsig oor Leeds se besigheidskern
County Arcade, Victoria Quarter
Victoriaanse meesterstuk: Cuthbert Brodrick se *Leeds Corn Exchange* is intussen omgeskep tot #n winkelsentrum
Leeds maak daarnaas deel uit van die metropolitaanse gebied van Leeds-Bradford, die vierde grootste in die Verenigde Koninkryk met sowat 2,3 miljoen inwoners, en vorm die kernstad van die *Leeds City Region*, 'n ekonomiese streek met 'n bevolking van 2,9 miljoen. Vandag is Leeds die Verenigde Koninkryk se belangrikste sentrum vir sake-, regs- en finansiële dienste buiten Londen.

Die stad voer sy oorsprong terug na die 5de eeu toe die Koninkryk Elmet deur die bos van *Loidis* bedek was. Leeds het later 'n belangrike sentrum vir die wolbedryf geword wat ook tydens die nywerheidsomwenteling die basis van die plaaslike ekonomie sou vorm. Die stadsgebied van Leeds het vinnig uitgebrei en steeds meer nedersettings in die omgewing geabsorbeer om in die middel van die 20ste eeu tot een van Engeland se digsbevolkte stede te groei. Die huidige kernstad is met sowat 441 000 inwoners volgens die sensus van 2010 die vyfde grootste stedelike nedersetting in die Verenigde Koninkryk.

'n Aantal nedersettings in die Verenigde State en Kanada is na Leeds genoem.

Leeds was een van die gasheerstede tydens die Krieketwêreldbeker 1975, Krieketwêreldbeker 1979, Krieketwêreldbeker 1983, Krieketwêreldbeker 1999, Rugbywêreldbeker 2015 en Krieketwêreldbeker 2019.

Demografie
----------

Leeds is een van die grootste stede in die Verenigde Koninkryk. In 2006 was die bevolking in die distrik 85% Blankes, 5,7% Indiërs en 3,5% Swartes.

Susterstede
-----------

* Durban, Suid-Afrika
* Dortmund, Duitsland
* Siegen, Duitsland
* Lille, Frankryk
* Louisville, VSA
* Brno, Tsjeggië
* Hangzhou, Volksrepubliek China
* Colombo, Sri Lanka
**Paulus (Paul) Maré** (Stellenbosch, Kaapkolonie, 7 Julie 1767 – omgewing huidige Bethlehem, Oranje-Vrystaat, 1838) was ’n Voortrekker, kerkman en die vader van twee seuns wat belangrike ampte in die Zuid-Afrikaansche Republiek beklee het: Dietlof en Frederik. Hy was 'n neef van Jacob Maré se vader.

Maré was die sewende kind van Ignatius Maré en sy vrou, Margaretha Roux. Hy was ’n burger van Stellenbosch, maar verhuis later na Graaff-Reinet. Van 1804 tot 1814 was hy heemraad van Graaff-Reinet en in dié tyd het hy by vier verskillende geleenthede as landdros waargeneem. Omstreeks 1814 het hy en sy gesin na die distrik Uitenhage verhuis en hulle gevestig op die plaas Zwartkopsrivier. In 1824 is hy as ouderling van die gemeente Uitenhage afgevaardig na die eerste Sinode van die NG Kerk, in Kaapstad.

In 1838 het die sewentigjarige Maré die Kaapkolonie verlaat om hom in Natal te vestig. Hy het as leier van ’n klein Trekgeselskap opgetree wat hoofsaaklik uit familie en vriende uit die distrikte Graaff-Reinet en Uitenhage bestaan het. Sy geselskap het die Kolonie ná Pieter Retief verlaat en voor Andries Pretorius s’n.

Naby die teenswoordige Bethlehem het hy verongeluk toe hy voor die wiel van ’n skotskar beland. Hy is op die plaas Liebenbergsvlei begrawe, waar later ’n gedenksteen op sy graf opgerig is.

Maré was twee keer getroud: op 13 Junie 1790 met Susanna Elisabeth Fourie en op 10 Maart 1796 met Johanna Magdalena Pretorius, 'n niggie van kmdt.genl. Andries Pretorius. By sy eerste vrou het hy drie kinders gehad en by die tweede 14. Sy seun Frederik Korsten Maré was landdros in die ZAR.

Bronne
------

* (af)  De Kock, W.J. en Krüger, prof. D.W. 1972. *Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek*, deel II. Pretoria: Nasionale Raad vir Sosiale Navorsing.
* (af)  Engelbrecht, prof. dr. S.P. 1935. *Gedenkboek van die Nederduitsch Hervormde Gemeente Heidelberg 1865–1935*. Heidelberg: Kerkraad van Heidelberg.
**Nataliet** is ‘n mengsel van etielalkohol en eter en is gebruik as ‘n plaasvervanger vir petrol in die aandrywing van binnebrandmasjiene.

Samestelling
------------

Vroeg in die 20ste eeu is vasgestel dat ‘n geskikte motorbrandstof, waaraan die naam Nataliet gegee is, vervaardig kan word uit etielalkohol verkry uit melasse en eter. Melasse is ‘n afvalproduk van die Natalse suikerraffinaderye. Nataliet het bestaan uit 54% tot 60% amper suiwer etielalkohol en 45% tot 39% eter.

Eienskappe
----------

Nataliet kan petrol vervang as brandstof in ‘n binnebrandmasjien sonder enige verstelling aan die vergasser en sonder die verlies aan werkverrigting. Met geringe verstellings aan die enjin kan dit selfs ‘n beter werkverrigting as petrol lewer. Nataliet het geen korroderende invloed op die metaaldele van die silinders en kleppe nie. By ekstreme temperature skakel ‘n motor wat op Nataliet ry makliker aan as ‘n motor aangedryf deur petrol. Sou Nataliet aan die brand slaan, kan die vlamme met water geblus word. Nataliet sal nie bevries nie. Die belangrikheid van alkohol as ‘n motorbrandstof lê in die feit dat dit vervaardig word uit hernubare bronne.

Geskiedenis
-----------

In 1917 (tydens die Eerste Wêreldoorlog) het die firma Natal Cane By-Products Ltd. die brandstof Nataliet vir vragmotors en die brandstof **Union** vir motors en motorfietse in hul fabriek in Mobeni in Natal begin maak. Weens die oorlog was petrol skaars en duur en Nataliet was veel goedkoper. Dit is daardie jare aan die spoorweë en die weermag verskaf en Union was selfs tot in 1981 in Natal te koop.

Bibliografie
------------

* Denaturants for Ethanol/Gasoline Blends. Alternative fuels utilization program. US Department of Energy, April 1978. (op internet)
* Report 11 of the Federal Oil Conservation Boards of the President of the United States. US Department of the Interior, Januarie 1928. (op internet)
'n Jenga-toring
**Jenga** is 'n spel van fisiese vaardigheid wat goeie hand-oogkoördinasie benodig. Dit is oorspronklik deur Leslie Scott geskep en word tans deur Hasbro bemark.

Spelers neem beurte om een blok op 'n slag te verwyder van 'n toring wat van 54 blokke gebou is. Elke blok wat verwyder word, word op die kruin van die toring geplaas, wat dan 'n progressief groter en meer onstabiele struktuur skep..

Die naam **jenga** is afgelei van *kujenga*, 'n Swahili-woord wat beteken "om te bou".

Reëls
-----

Hier stort die Jenga toring in duie as gevolg van 'n blok wat uit die toring getrek word.
Jenga word gespeel met 54 hout blokke. Elke blok is drie keer langer as die breedte, en een vyfde so dik soos sy lengte van 1.5 cm × 2.5 cm × 7.5 cm. Blokke het klein, ewekansige afwykings in hierdie dimensies, wat bedoel is om die stapelproses te bemoeilik en bykomende uitdagings aan die spel te voorsien.

Om die spel op te stel, word die ingeslote laaiskinkbord gebruik om die aanvanklike toring van agtien vlakke netjies te plaas. Dit word gedoen deur drie blokke met hul lang kante langs mekaar te plaas en op reghoeke met die vorige vlak (byvoorbeeld, as die blokke in die eerste vlak in die lengte noord-suid lê, sal die tweedevlak-blokke dan oos-wes lê). 

Sodra die aanvanklike toring gebou is, kry die persoon wat die toring gebou het die eerste skuif. Beweging in Jenga is as volg: Neem slegs een blok van enige vlak (behalwe die een onder die onvolledige boonste vlak) van die toring, en plaas dit op die boonste vlak om dit te voltooi. Slegs een hand mag op 'n slag gebruik word wanneer 'n blok uit die toring verwyder word. Blokke kan "getik" word om uit te vind of daar 'n los blok is wat nie die res van die toring sal versteur nie. Enige blok wat uit sy plek verskuif is, moet teruggeplaas word na sy oorspronklike plek voor die verwydering van 'n ander blok. Die beurt eindig wanneer die volgende persoon om te beweeg die toring aanraak, of na tien sekondes, wat ook al eerste plaasvind.

Die spel eindig wanneer die toring omval, of indien enige stuk van die toring val anders as die stuk wat uitgeklop word om na die top te skuif. Die wenner is die laaste persoon wat suksesvol 'n blok verwyder en bo plaas.

Hoogste toring
--------------

Die verpakkingskopie van een uitgawe van die Jenga-spel beweer dat Robert Grebler die hoogste Jenga-toring ooit gebou het, tot op 402⁄3 vlakke. Grebler het dit in 1985 vermag, terwyl hy met 'n oorspronklike Jengastel gespeel het wat deur Leslie Scott in die vroeë 1980's vervaardig is.