recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
'n Uitsig oor 'n weiland met strooiblomme op Mount Hotham na Mount Feathertop (Victoriaanse Alpe)
Mount Feathertop, Victoria, Australië
Die **Australiese Alpe** (Engels: *Australian Alps*) is die hoogste bergreeks van Australië. Dit is in die suidelike Australië geleë en streek oor die deelstaate en gebiede Victoria, Nieu-Suid-Wallis en die Australiese Hoofstadgebied. Die Australiese Alpe bevat Australië se enigste bergpieke met 'n hoogte van meer as 2 000 meter bo seevlak. Die Australiese Alpe is die enigste biostreek in Australië waar jaarlikse sneeuval voorkom en dus die enigste geskikte plek van dié land vir wintersportsoorte soos ski en sneeuplankry. Hulle streek oor 'n gebied van meer as 12 330 km².

Die Australiese Alpe behoort tot die Groot Skeidingsgebergte, 'n bergreeks wat vir meer as 3 000 km van die noordelike Queensland oor Nieu-Suid-Wallis en die noordelike Victoria streek. Dié bergreeks skei die dreinering van riviere wat in 'n oostelike rigting in die Tasmansee vloei van dié wat in 'n westelike rigting na die Murray-Darling-Murrumbidgeebekken (en dus na die Suidelike Oseaan) of na binnelandse mere, soos die Eyremeer – wat onder seevlak is – vloei of andersins vinnig verdamp. Die hoogste bergpieke van die Great Dividing Range is in die Australiese Alpe geleë. Mount Kosciuszko is met 2 228 meter bo seevlak die hoogste bergpiek op die vasteland van Australië, gevolg deur Mount Townsend met 2 209 meter.
Die **Ducati 1098** is 'n sportmotorfiets wat deur Ducati vervaardig is van 2007 tot 2009, in drie weergawes, die **1098**, **1098S**, en **1098R**. Die 1098 is opgevolg deur die 1198 in 2009, alhoewel die 1098R in produksie gebly het in daardie jaar.

Die 1098 deel meer ontwerpelemente met die ouer 998 as met sy voorganger die 999, soos horisontaalgeplaasde hoofligte en 'n nie-geïntegreerde uitlaatstelsel. Nog 'n oordrag van sy 916/998 erfenis is die enkelsydige swaaiarm. Hierdie terugkeer na 'n meer tradisionele Ducati-ontwerp is verwelkom deur baie Ducati-ondersteuners wat kritiek gelewer het op die ontwerp van die 999. Die Ducati 1098/1098 S/1098 R was beskikbaar in swart, rooi, geel en 'n spesiale uitgawe 1098s in die Italiaanse nasionale vlagkleure van rooi, wit en groen genoem Tricolore. Die 1098 is ontwerp deur Ducati se ontwerper, Giandrea Fabbro.

Prestasie
---------

Die 1098/1098 S lewer 'n vervaardigerbeweerde 119 kW (160 pk), waarvan 103 kW (138 pk) op die agterwiel geplaas kan word, 123 N·m wringkrag (106 N·m op die agterwiel), en weeg 173 kg. Versnelling van 0-60 mpu neem minder as 3.0 sekondes en die 1/4 myl-tyd is 10.015 sekondes op 232 km/h (144 mpu) met 'n topspoed van 279 km/h (173.3 mpu).

Die 1098 R, met sy groter enjin met 'n verplasing van 1198 cc, maak 'n vervaardigerbeweerde 134 kW (180 pk), en 134 N·m se wringkrag. Al hierdie syfers gee die 1098 die hoogste wringkrag-tot-massaverhouding van enige produksie sportfiets wat ooit gebou is.

Ducati 1098
Ducati 1098 S
Ducati 1098 R Bayliss Beperk

Opvolger
--------

Die 1098 en 1098S is vervang in die Ducatireekse deur die Ducati 1198 in 2009. Die 1198 het meer krag en wringkrag, herontwerpte wiele, windskerm, spoedmeter, hoofligte, die toevoeging van wieltolbeheer en 'n paar ander klein veranderinge. Die 1098R is onttrek aan produksie.

* Ducati 1098 S Tricolore by 'n Internasionale MotorfietsskouDucati 1098 S Tricolore by 'n Internasionale Motorfietsskou
* Ducati 1098 SDucati 1098 S
* Ducati 1098 SDucati 1098 S
**Elani Dekker** (gebore en getoë in Pretoria) is 'n Suid-Afrikaanse aktrise en danseres wat bekend is vir haar rol in die film *Jou Romeo* (2016), *Liewe Lisa* (2019) en die rol van Monique in die kykNET-sepie, *Binnelanders* (2018). 

Sy het in Graad 9, toe sy 'n dramakursus by Lelia Etsebeth en Jacques Bessenger gedoen het, besef dat sy drama as loopbaan wil volg. In 2015 het Dekker 'n beurs ontvang van The New York Film Acadamy, waar sy die "Acting on Film"-kursus gedoen het. Tydens haar verblyf in New York het sy ook haar meestersklas in ballet voltooi. Sy het onder Fiona Ramsay 'n slypskool bygewoon vir stemkunswerk en onder leiding van Leon van Nierop radio-aanbieding en -opvoering bestudeer.

In 2015 het sy haar eerste hoofrol in 'n speelfilm *Jou Romeo* gekry, waar sy die geleentheid gehad het om saam met die regisseur André Velts te werk. Dekker speel ook een van die hoofrolle in die film *Vaselinetjie*, 'n film gebaseer op die roman *Vaselinetjie* deur Anoeschka von Meck. In 2022 is die film *Silverton Siege* vrygestel, waarin sy die rol van Christine vertolk.

Film
----

### Rolprente

| Jaar | Titel | Rol | Notas |
| --- | --- | --- | --- |
| 2022 | Silverton Siege | Christine |  |
| 2020 | Vergeet my nie | Nicky van As |  |
| 2019 | Toorbos | Karoliena Kapp |  |
| 2019 | Liewe Lisa | Lisa de Wett |  |
| 2017 | Vaselinetjie | Ouer Pizzaface |  |
| 2017 | Raaiselkind | Ouer Zettie |  |
| 2016 | Jou Romeo | Yvette Verwey |  |
| 2015 | Sink | N/A | Produksieassistent |

### Televisie

* *Binnelanders*; vertolk die rol van Monique (2018)

### Teater

* *DEURnis*; vertolk die hoofrol (2017). Opgevoer tydens die Aardklop Kunstefees.
* *Free Range Chickens*; vervaardiger; regisseur; eenvrouvertoning (2014)

### Musiekvideo’s

Dekker vertolk die hoofrolle in twee musiekvideo’s:

* *SY*; Die Heuwels Fantasties (2016)
* *Ons op ons eie*; Loki Rothman (2016)

Bronnelys
---------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Geargiveer 12 Mei 2020 op Wayback Machine
* 

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* IMDb: nm7532218

 |
'n Dubbele wurgknoop
'n **Dubbele wurgknoop** (Engels: *double strangle knot*) is soortgelyk aan die dubbele konstriktorknoop (Engels: *constrictor knot*), behalwe vir die twee kante wat by die sye uitsteek, en nie by die bo- en onderkant soos by die dubbele konstriktorknoop nie.

Gebruike
--------

Hierdie knoop is baie effektief om silindriese voorwerpe mee vas te maak. Dit kan ook gebruik word om twee stokke 90° met mekaar vas te maak (bv. die stutte van 'n vlieër), of om voorwerpe permanent of semi-permanent vas te bind. Dit is veral geskik vir take waar die punte naby die knoop afgesny moet word, sonder dat die knoop losgaan. Die knoop moet egter eers styf vasgetrek word voor die punte afgesny word.
Waar hierdie punte afgesny word, is dit steeds raadsaam om dit met 'n ander knoop soos 'n bloedknoop af te sluit.

Eienskappe
----------

Dit is 'n baie veilige knoop, wat nie maklik losgaan nie, maar ook baie moeilik is om los te maak. As hierdie knoop styfgetrek is, word gereedskap soos bv. 'n els benodig om dit los te maak, of soms moet dit selfs afgesny word om dit los te kry.

Verwante Knope
--------------

Verwante knope sluit o.a. die volgende knope in:

* Wurgknoop
* Konstriktorknoop
* Dubbele konstriktorknoop
* Boaknoop
**Elbphilharmonie Hamburg**  

**HafenCity, Hamburg**  
  


---

**Argitekte**

  
  

Jacques Herzog en Pierre du Meuron

---

**Verdiepings**

26 (met 29 hysbakke)

---

**Oprigting**  

2006–2016  


---

**Boumateriaal**

Bakstene (historiese stoorhuis van 1962/63)

---

Glas, staal, beton (nuwe boonste verdiepings)

---

**Kommersiële gebruik**  
  

Konserthuis

---

Hotel met 244 kamers

---

Woonstelgebou met 45 woonstelle

---

Parkeerhuis

---

**Eienaar**

Stad Hamburg

---

**Webtuiste**  

*elbphilharmonie.de*

Die konserthuis se glas-, staal- en betondak versinnebeeld seegolwe en het die potensiaal om een van die nuwe ikoniese bakens van Duitsland se kultuurbedryf te word. Sonlig en weerstoestande skep 'n gedurig veranderende kleurespel op sy glasfasade. Die foto, geneem deur Wikipedia-bydraers tydens 'n rondvaart in Hamburg se seehawe, wys die suidaansig van die gebou
Vensterskoonmakers besig met hul werk
Die **Elbphilharmonie** (in die omgangstaal ook kort **„Elphi"** genoem) is 'n konserthuis in die Noord-Duitse hawestad Hamburg wat in 2016 voltooi is. Dit word onder die grootste, mees moderne en - ten opsigte van sy akoestiek - ook beste konsertsale ter wêreld gereken. Die gebou met 'n hoogte van 110 meter het in die weste van Hamburg se nuwe moderne hawebuurt HafenCity teen die Elberivier se regteroewer ontstaan, in 'n gebied wat vroeër deur hawebekkens en stoorhuise met hul tradisionele baksteenargitektuur oorheers is. Vir die Elbphilharmonie, wat teen 'n koste van €866 miljoen op die riviereiland Grasbrook opgerig is, is eweneens dele van 'n voormalige kakaostoorhuis van 1963 gebruik.
| **OpenStreetMap** |
| --- |
|  |
|  |
| Tipe webblad | digitale padkaart |
| Taal(e) | Ten minste 151 gebiedsvertalings en onbeperkte aantal kaarttale |
| Registrasie | nodig vir bydraers |
| Eienaar | OpenStreetMap gemeenskap.Projekondersteuning deur OpenStreetMap Foundation |
| Outeur | Die gemeenskap |
| Opgerig | 1 Julie 2004; 18 jaar gelede (2004-07-01) |
| Huidige status | Aktief |
| URL | www.openstreetmap.org |

**OpenStreetMap** (OSM) is 'n "kopielinkse" digitale padkaart wat ontwerp is om deur enigiemand gewysig te kan word. Die kaart word geskep uit data wat opgeneem word deur GPS-ontvangers, lugfoto's en ander gratis bronne. Die kaart kan dan geprojekteer word in 'n geografiese koördinatestelsel, gebruik word vir roete beplanning of gebruik word vir geografiese soektogte.

OpenStreetMap is 'n samewerkingsprojek om 'n gratis bewerkbare kaart van die wêreld te skep. Die geodata onderliggend aan die kaart word beskou as die primêre uitset van die projek. Die skepping en groei van OSM is gemotiveer deur beperkings op die gebruik of beskikbaarheid van kaartdata oor 'n groot deel van die wêreld, en die koms van goedkoop draagbare satellietnavigasie-toestelle.

Geskiedenis
-----------

Steve Coast, die stigter van OpenStreetMap, in 2009.
OpenStreetMap is in 2004 deur Steve Coast gestig ná die sukses van wikipedia. Die drywers vir die projek was die hoë koste van kwaliteit geografiese data in die Verenigde Koninkryk en die beskikbaarheid van akkurate GPS ontvangers.

In 2006 het Yahoo! ingestem dat hulle lugfoto's vir die projek gebruik kan word. Dit het die gemeenskap in staat gestel om die hele Pretoria en groot dele van Johannesburg en Kaapstad te voltooi.

Werkswyse
---------

Deelnemers verken nuwe areas en gebruik GPS ontvangers, kameras, persoonlike digitale assistente en / of pen en papier om data bymekaar te maak. Daarna word OSM redigeringsagteware gebruik om dit by die sentrale databasis te voeg. Hierdie veranderings kan tot 'n week of meer neem voordat dit gepubliseer word in al die verskillende formate.

Die munisipale grense sowel as amptelike plekname volgens die Suid-Afrikaanse Geografiese Nameraad is reeds ingevoer.
Die **Austin-Ball A.F.B.1** is 'n enkelsitplek, dubbeldekker Britse vegvliegtuig wat tydens die Eerste Wêreldoorlog ontwikkwel maar nooit vervaardig was nie. Slegs een prototipe is gebou. Die navorser J.M. Bruce het in 1965 in sy boek *War Planes of the First World War - Vol One* bewys dat die bobaasvlieënier Albert Ball nie verantwoordelik was vir die ontwerp nie, maar slegs as raadgewer opgetree het. Die ontwerp was eers laat in 1916 voltooi.

Die ontwikkeling van die *Austin-Ball A.F.B.1* was 'n privaatonderneming deur Austin Motor Company en tydens 'n besoek van Albert Ball aan die fabriek het hy ingestem om op te tree as raadgewer. Daarna het hy ook 'n groot rol gespeel om Brigadier-generaal Sefton Brancker, van die Oorlogkantoor, te oorrreed om twee prototipes te bestel. Ongelukkig vir Ball het hy nooit die *A.F.B.1* in aksie gesien nie omrede hy op 7 Mei 1917 gesterf het tydens 'n missie. Die eerste prototipe het eers in Julie 1917 gevlieg. Die resultate was belowend met betrekking tot spoed en klimvermoë maar daar was probleme met die draai en rol vermoë van die vliegtuig. Die prototipe was aangedryf deur 'n 200 perdekrag Hispano-Suiza enjin. Een voordeel van Ball se raad is dat die vlieënier 'n uitstekende sig gehad uit en om die kajuit. Twee 0.303 Lewismasjiengewere was geïnstalleer, een bo-op die boonste vlerk en een wat deur die hol skag van die skroef geskiet het.

Austin was egter volstoom besig om die *Royal Aircraft Factory S.E.5* te vervaardig wat ook die Hispano-Suiza gebruik het; dus kon die *A.F.B.1* nooit in produksie gegaan het nie.

Tegniese besonderhede
---------------------

Besonderhede van die Austin-Ball A.F.B.1:| Item | Statistiek |
| --- | --- |
| Aantal motors | 1 |
| Tipe motor | Skroef |
| Vervaardiger | Hispano-Suiza waterverkoelde v-tipe |
| Kraglewering per motor | 200 perdekrag |
| Vlerkspan | 9,14 m |
| Lengte | 6,55 m |
| Hoogte | 2,82 m |
| Vlerkoppervlakte | 26,94 m2 |
| Maksimum opstygmassa | 942 kg |
| Maksimum snelheid | 222 km/h op seevlak |
| Operasionele hoogte | 6 706 m |
| Uithouvermoë | 2.0 ure en 15 minute |
| Klimvermoë | 3,000 m in 10 minute |
| Bewapening | Twee 03.303 Lewismasjiengewere: een bo-op die boonste vlerken een in vliegtuig: skiet deur skroef se skag. |

Sien ook
--------

* Lys van vegvliegtuie

Bron
----

* *Fighters 1914-1919: Attack and Training Aircraft*, Kenneth Munson, 2004, ISBN 978-0-753721-73-5
'n Feniks uitgebeeld in 'n boek met mitiese diere deur die Duitse kunstenaar Friedrich Justin Bertuch (1747-1822)
In die Griekse mitologie is 'n **feniks** (/ˈfiːnɪks/; Ancient Greek: φοῖνιξ, phoînix), *phoînix*) 'n legendariese voël met 'n hoë leeftyd wat siklies hergroei of andersins hergebore word. Geassosieer met die son, kry 'n feniks nuwe lewe deur voort te spruit uit die as van sy voorganger. Sommige verhale sê dat dit in 'n vlamvertoning sterf, ander sê dat dit eenvoudig sterf en ontbind voordat dit weer gebore word. Die meeste verhale noem dat dit 500 jaar voor die wedergeboorte leef. Herodotus, Lucan, Plinius die ouere, Pous Clemens I, Lactantius, Ovidius, Isidore van Sevilla en vermoedelik Henog, is onder diegene wat bygedra het tot die hervertelling en verkondiging van die feniksmotief

Die feniks "kon vernuwing simboliseer vernuwing sowel as die son, tyd, die Romeinse Ryk, metempsigose, gewyding, opstanding, lewe in die hemelse Paradys, Christus, Maria, maagdelikheid, die buitengewone man en spesifieke eienskappe van die Christelike lewe".

Egiptiese oorsprongshipotese en die Bennu
-----------------------------------------

Klassieke lesings oor die feniks verwys na 'n moontlike oorsprong van die feniks in antieke Egipte. In die geskrifte van Herodotus uit die 5de eeu vC maak die feniks 'n verskyning. Byvoorbeeld, in sy aanhaling:
 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | [Die Egiptenare] het ook 'n ander heilige voël genaamd die feniks wat ek self nog nooit gesien het nie, behalwe op foto's. Dit is inderdaad 'n groot seldsaamheid, selfs in Egipte, wat slegs een keer in vyfhonderd jaar daarheen kom (volgens die verhale van die mense van Heliopolis), wanneer die ou feniks dood is. Die grootte en voorkoms daarvan, as dit op die foto's is, is soos volg: - Die verekleed is gedeeltelik rooi, gedeeltelik goue, terwyl die algemene merk en grootte amper presies dié van die arend is. Hulle vertel 'n verhaal van wat hierdie voël doen, wat nie vir my geloofwaardig is nie: dat hy die hele pad van Arabië af kom, en die ouervogel, almal met pleister oorgetrek, na die tempel van die son bring, en daar begrawe die liggaam. Om hom te bring, sê hulle, vorm hy eers 'n mirrebal so groot soos wat hy vind dat hy kan dra; dan hol hy die bal uit en plaas sy ouer binne, waarna hy met vars mirre oor die opening bedek, en die bal is dan presies dieselfde gewig as aan die begin; daarom bring hy dit na Egipte, gepleister soos ek gesê het, en plaas dit in die tempel van die son. Dit is die verhaal wat hulle vertel oor die handelinge van hierdie voël. |  |

Gedurende die 19de eeu het geleerdes vermoedens bevestig dat die Egiptenare in Heliopolis die Bennu vereer het, 'n sonvoël wat in baie opsigte soortgelyk aan die Griekse feniks was. Egiptiese bronne wat die bennu in ag neem, is egter dikwels problematies en is op verskillende maniere geïnterpreteer.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNE: XX537591
* GND: 4174313-1
* LCCN: sh86007433
* NKC: jo2016908838

 |
Fenoksimetielpenisillien
**Fenoksimetielpenisillien**, ook bekend as **penisillien V**, is 'n antibiotikum wat nuttig is vir die behandeling van 'n aantal bakteriese infeksies. Dit word spesifiek gebruik vir die behandeling van strepkeel, middeloorontsteking (otitis media) en sellulitis. Dit word ook gebruik om te verhoed dat rumatiekkoors en ander infeksies vorm na die verwydering van die milt. Dit word per mond toegedien.

Newe-effekte sluit diarree, naarheid, en allergiese reaksies en anafilakse in. Dit word nie aanbeveel vir diegene met 'n geskiedenis van penisillienallergie nie. Dit is relatief veilig vir gebruik tydens swangerskap. Dit is 'n penisillien in die betalaktam familie van medikasie. Dit lei gewoonlik tot die dood van die bakterieë waarteen dit toegedien word.

Fenoksimetielpenisillien is die eerste keer in 1948 vervaardig. Dit is op die WGO se *Lys van noodsaaklike medisyne*, die mees doeltreffende en veilige medisyne wat nodig is in 'n stelsel van gesondheidsorg. Dit is ook beskikbaar as 'n generiese medikasie. Die groothandelkoste in die ontwikkelende wêreld is VS$ 0.05 tot 0.96 per dag. In die Verenigde State kos 'n behandelingskursus minder as VS$ 25.

Dit is minder aktief as bensielpenisillien (penisillien G) teen gram-negatiewe bakterieë. Fenoksimetielpenisillien het 'n spektrum van antimikrobiese aktiwiteit teen gram-positiewe bakterieë wat soortgelyk is aan dié van bensielpenisillien en 'n soortgelyke werkingsaksie, maar is aansienlik minder aktief as bensielpenisillien teen gram-negatiewe bakterieë.

Fenoksimetielpenisillien is meer suurstabiel as bensielpenisillien, wat toelaat dat dit mondelings geneem kan word.

Dit is nie aktief teen betalaktamase-vervaardigende bakterieë, wat baie stamme van stafillokokke insluit, nie.
Mazowedam is in ZimbabweMazowedamMazowedamLigging van die Mazowedam in Zimbabwe.

Die **Mazowedam** is die enigste dam in die Mazowerivier in Zimbabwe.

Die dam is 35 km noord van Harare, oos van die A11-hoofweg in die sentrale deel van Masjonaland, by 17°31′18″S 30°59′19″O﻿ / ﻿17.52167°S 30.98861°O﻿ / -17.52167; 30.98861. Dit is in 1920 deur die British South Africa Company gebou om besproeiingswater aan lemoenplase te verskaf.

In 1961 is die damwal verhoog tot 37 m en 'n lengte van 163 m. Dit het nou 'n bakmaat van 35 miljoen m³ en vorm 'n meer van 1,8 km² as dit vol is. Dit verskaf water aan 1 600 ha (16 km²) landbougrond.

Erge droogte
------------

Weens heersende droogtes was die dam in die laaste dekades (1984-85 en weer in 1996) dikwels byna leeg. Dit het die potensiaal vir boerdery onder besproeiing erg benadeel.

Watersport
----------

Andersins is dit ook vir watersport gebruik. Die dam was die tuiste van die Hunyani Roeiklub en het voorheen geriewe gebied vir St. Georges, Prince Edward, Arundel en ander roeiklubs.
Felipe Massa in Ferrari-kleure, 2010
**Felipe Massa** (gebore 25 April 1981, São Paulo) is 'n Brasiliaanse afgetrede Formule Een-renjaer. Hy het van 2014 tot 2017 vir die Williamsspan gejaag nadat hy van 2006 tot 2013 deel van die Ferrarispan was.

Massa het sy F1-debuut by die 2002 Australiese Grand Prix gemaak. Sy beste seisoensprestasie was toe hy in 2008 die naaswenner was ná Lewis Hamilton. Hy was in 2006 ook die eerste Brasiliaanse renjaer sedert Ayrton Senna in 1993 wat die wedren in Brasilië kon wen.

In die middel van die 2009-seisoen het Massa 'n ernstige ongeluk in Hongarye gehad wat byna sy lewe geëis het. Hy is in die span deur Luca Badoer en Giancarlo Fisichella vervang. Ná ’n reeks toetse het Ferrari aangekondig dat Massa van 12 Oktober 2009 af weer vir hulle sou jaag. 

In 2013 het Massa aanvanklik goed gevaar in die Australiese Grand Prix, maar hy het uiteindelik vierde geëindig. In Maleisië het hy vyfde geëindig, in China sesde, in Bahrein 15de ná teëspoed en in Spanje derde. In Monaco was hy in twee ongelukke betrokke weens 'n fout met sy motor, maar hy het ongedeerd daarvan afgekom.

Hy het aan die einde van die 2017-seisoen sy handskoene finaal opgehang.
**Frans Coetzee** is ’n Afrikaanse joernalis en skrywer.

Lewe en werk
------------

Frans Coetzee is ’n joernalis verbonde aan *Die Volksblad*, waar hy later aangestel word as nuusredakteur en redakteur vir die *Noord-Kaap-Kontrei*. Na aftrede bly hy op Hartenbos, waar hy sy tyd verwyl deur wetenskapfiksie te skryf.

Skryfwerk
---------

Hy skryf ’n soort rillerversameling kortverhale wat hy in 1985 bundel onder die naam "*Vir onskuldiges*". In hierdie verhale verbind hy telkens die alledaagse met die magiese in verwantskap met ’n skrywer soos Roald Dahl. Onskuldiges in alle betekenisse van die woord word ondersoek, terwyl die bisarre deurgaans met die reële vermeng word en die verhale dan gelyktydig op twee vlakke beweeg. Een van die hoogtepunte in die boek is "*Skaakmat*", waar die seksuele fiksasie van die ek-verteller uitgebeeld word, net om totaal onkundig (onskuldig) blyk te wees wanneer die seksuele verhouding tussen twee vroue openbaar word. "*Rikus en die dinge met die Dukse*" is ’n ruimteverhaal vir die jeug. Rikus is op soek na sy pa wat op een of ander planeet moet wees en word gedwing om ’n noodlanding op Duksa te maak. Hier ontmoet hy drie bevolkingsgroepe wat onverdraagsaam totaal apart woon. Hulle is die Deduksiane wat hardwerkend is maar nooit iets voltooi nie, Reduksiane wat meer wetenskaplik werk en Aduksiane wat net lees. Om sy ruimtetuig herstel te kry, roep Rikus die hulp van al drie groepe in, wat sodoende met mekaar versoen raak.

Publikasies
-----------

| Jaar | Publikasies |
| --- | --- |
| 1985 | Vir onskuldiges |
| 1986 | Rikus en die dinge met die Dukse |

Bronnelys
---------

### Boeke

* Kannemeyer, J.C. "Die Afrikaanse literatuur 1652-2004" Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 2005
* Van Coller, H.P. (red.) "Perspektief en Profiel Deel I" J.L. van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 1998

### Internet

* Coetzee, Frans Volksblad:
* Esaach:

### Resensies

1. ↑  Cilliers, Cecile "Beeld" 21 Oktober 1985
2. ↑  Van Coller, H.P. "Die Volksblad" 21 September 1985
3. ↑  Van Zyl, Ia "Tydskrif vir Letterkunde" Jaargang 24 no. 1, Februarie 1986
4. ↑  A.v.Z. "Die Volksblad" 16 Augustus 1986
5. ↑  Steenberg, Elsabe "Die Transvaler" 14 Augustus 1986
**Merchant Ivory Productions** is 'n rolprentgeselskap en produksiemaatskappy wat in 1961 gestig is deur vervaardiger Ismail Merchant en regisseur James Ivory. Hulle het altesame 44 rolprente gemaak, 23 waarvan die skrywer Ruth Prawer Jhabvala verantwoordelik was vir skryf van die draaiboeke. Die oorspronklike doel met die stigting van die Merchant Ivory-produksiemaatskappy was om Engelse rolprente in Indië te maak, maar die geselskap was mettertyd meer aktief in Westerse lande soos Engeland, Amerika en Frankryk.

Merchant Ivory se rolprente word veral geken vir die ikoniese produksies wat in Edwardiaanse Engeland plaasvind, of in Amerika gedurende dieselfde tydperk. Die mees suksesvolle voorbeelde hiervan is hul verwerkings vir die silwerdoek van romans deur Henry James, E.M. Forster en Kazuo Ishiguro: *The Europeans* (1979), *The Bostonians* (1984), *A Room with A View* (1985), *Maurice* (1987), *Howards End* (1992) en *The Remains of the Day* (1993).

Bekende akteurs wat rolverskynings in Merchant Ivory-rolprentprodusksies maak sluit in Helena Bonham Carter, Glenn Close, Simon Callow, Stockard Channing, Ralph Fiennes, Hugh Grant, Anthony Hopkins, Kate Hudson, Laura Linney, Vanessa Redgrave, Christopher Reeve, Natasha Richardson, Emma Thompson, Uma Thurman en Naomi Watts.
Die algemeenste tipologiese indeling van inheemse Australiese tale: Pama-Nyungan-tale (taankleur) en nie-Pama-Nyungan-tale (mosterd en grys)
Moedertaalsprekers van inheemse Australiese tale per persentasie en statistieke plaaslike gebiede volgens die 2011-sensus
Die inheemse **Australiese tale** bevat tussen 290 en 363 tale wat aan 'n geskatte 28 taalfamilies en geïsoleerde tale behoort, en deur Aborigines van die vastelandse Australië en 'n aantal nabygeleë eilande gebesig word. Die verwantskap tussen hierdie tale is vandag nie duidelik nie. Ondanks die onduidelikheid word die inheemse Australiese tale almal onder die sambreelterme "Australiese tale" of "Australiese taalfamilie" saamgevat.

Die term kan ook beide die Tasmaanse tale en die Westelike Straat van Torres-tale insluit, maar die genetiese verwantskap van die eersgenoemde met die vastelandse Australiese tale is onbekend, terwyl die laasgenoemdes aan die Pama-Nyungan-tale behoort, alhoewel dit gemeensame kenmerke met die aangrensende Papoeas se Oostelike Trans-Fly-tale, veral Meriam Mir, maar ook met die Austronesiese tale van die Papoease Skiereiland ("Voëlstert") deel. Die meeste van die inheemse Australiese tale behoort aan die Pama-Nyungan-tale, terwyl die oorblywende tale as "nie-Pama-Nyungan-tale"geklassifiseer word, wat 'n term van gemak is en nie 'n genealogiese verhouding impliseer nie.

In die laat 18de eeu was daar meer as 250 verskeie inheemse sosiale groeperings en 'n soortgelyke aantal tale of variëteite. Aan die begin van die 21ste eeu word minder as 150 inheemse Australiese tale in die alledaagse lewe gebruik, en met uitsondering van 13 tale, wat steeds aan kinders oorgedra word, is almal van uitsterwe bedreig. Die oorblywende tale word veral in die mees geïsoleerde gebiede gebesig. Van die vyf minder bedreigde Westelike Australiese tale behoort vier aan die Ngaanyatjarra-tale van die sentrale en Groot Victoriawoestyn.

Die Yolŋu-tale van die noordoostelike Arnhemland word tans ook deur kinders aangeleer. Tweetalige onderwys word in 'n aantal gemeenskappe suksesvol ingespan. Sewe van die mees gebruikte Australiese tale soos Warlpiri, Murrinh-patha en Tiwi het tussen 1 000 en 3 000 sprekers. 'n Aantal inheemse gemeenskappe en taalkundiges ondersteun leerprogramme pleks van behoorlike herlewing van tale of net "na-omgangstaal onderhoud" (aanleer van enkele woorde en konsepte wat verband hou met die verlore taal vir inheemse Australiërs).
Twee grawe: die kleiner graaf word vir kleigrond gebruik en die groter graaf vir meer sanderige grond of leemgrond.
'n **Graaf** is 'n werktuig wat ontwerp is vir om in die aarde te grawe. Die eerste grawe was uit gekerfde hout vervaardig. In die tydperk van die Sumeriërs is ystererts gebruik om 'n skerper en meer doeltreffender punt te maak. Voor die vervaardiging van metaalgrawe was die gebruik van 'n graaf nie 'n uiters doeltreffende manier om aarde te verskuif nie, maar met die koms van die ystergraaf het grootskaalse konstruksie (gepaard met die nodige aantal werkers) 'n moontlikheid geword.

Die graaf se naam dui op die funksie van die graaf: om in die aarde te grawe. Die woord kan ook gebruik word om 'n hoeveelheid aan te dui ("twee grawe sand") of verwys na die lengte van 'n graafblad ("hy spit twee grawe diep").

Graafontwerpe
-------------

Grawe word in verskillende groottes en vorms vervaardig, afhangende van die spesifieke funksie wat verlang word.

Die algemene tuingraaf het tipies 'n lang handvatsel met 'n breë blad en het 'n vastrapplek vir die voete bo-aan (waarmee die graaf in die grond gedryf word). 'n Ierse graaf se ontwerp is baie dieselfde, maar dit het 'n minder brëeblad en dus 'n meer reghoekige vorm.

Bronnelys en verwysings
-----------------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Shovels and spades***. |

* *Hierdie artikel maak gebruik van feite en teks uit die Encyclopædia Britannica van 1911. Die bron is in die publieke domein.*
Die **Seilvintang** (*Zebrasoma desjardinii*) is 'n vis wat voorkom in die Indiese Oseaan, die Rooisee en aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by die noorde van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Sailfin tang*.

Identifikasie
-------------

Die vis word tot 40 cm lank. Hierdie spesie het goed ontwikkelde seiltipe dorsale- en analevinne. Die volwasse vis is bruin tot grys met 'n patroon van afwissellende lig en geel strepe en kolletjies op die kante van die lyf en kop. Die dorsale- en analevinne is bedek met ligte strepe en die stertvin is donker met blou kolletjies. Die onvolwasse visse is gelerig met afwissellende donker en ligte strepe terwyl die dorsale- en analevinne vergroot is met streepmerke op.

Die vis leef in tropiese strandmere en beskutte aflandige riwwe in water wat 1 tot 30 m diep is. Hulle verkies areas in die riwwe waar die koraalgroei meer welig is. Volwasse visse is alleenlopers of kom in pare voor terwyl onvolwasse visse alleenlopers en sku is. Hulle skuil in die takke van korale.

Die vis vreet alge en detritus. Die spesie is seldsaam.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

Bron
----

* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 ISBN 978-1-77584-018-3

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q1661589
* ADW: Zebrasoma\_desjardinii
* FishBase: 58791
* GBIF: 2379874
* iNaturalist: 180388
* ITIS: 623253
* IUCN: 178024
* NCBI: 1146995
* WoRMS: 277555

 |
**Franklin Larey** word as een van Suid-Afrika se mees bekwame en luisterryke pianiste beskou. Larey is bekend om sy uitvoerings van die werke van Brahms, Mozart, Skriabin en Ravel.

Larey speel dikwels solo stukke, en verskyn ook dikwels as begeleier. Hy het saam met dirigente soos Isaiah Jackson, Gabriel Chmura, Bernard Gueller, Victor Yampolsky, Christopher Dowdesville en Lesley Dunner verskyn. Die *San Jose Mercury News* het soos volg oor sy uitvoerings saam met die *San Jose Simfonieorkes* geskryf, "Toe Franklin (Larey) hom na sy sag-verweefde poësie gewend het, het die tyd stil gestaan, en die gehoor het vir wat gevoel het soos 'n ewigheid, hul asems in gewyde verwagting ingehou. Sy stadige beweging was loutere ekstase, vol selfversekerheid, en liries." Sy onderwysers sluit Gideon Slingers, Bruce Gardiner, Laura Searle, Frank Weinstock en Richard Fields in.

Franklin Larey het reeds verskeie pryse gewen, insluitende eerste prys tydens die 1991 *Young Chang Internasionale Klavierkompetisie*, en derde prys tydens die 1996 *New Orleans Internasionale Klavierkompetisie*. In 2003 is 'n gesogte Fulbright Navorsingstoegif aan hom toegeken en het hy ses maande aan sy alma mater, die Universiteit van Cincinnati in-residensie spandeer. Larey het verskeie eerbewyse vir sy werk as konsertpianis ontvang, asook vir sy bydrae tot musiek in Suid-Afrika. Die Universiteit van Cincinatti se Kollege-Konservatoria van Musiek het hom geëer met die instansie se Uitgelese Alumnus Toekenning. In Suid-Afrika het hy op die Nasionale Kunsteraad gedien, 'n dokumentêre prent oor sy lewe was op televisie uitgesaai en hy het verskyn in Suid-Afrika se Menslike Wetenskappe Navorsingsraad se gepubliseerde reeks, *Living Treasure*. In 2005 was hy aangestel tot die Fakulteit van die Adamant Musiekskool in Vermont (VSA). Larey gee onderrig aan die Universiteit van Kaapstad waar hy van 2002 tot 2007 gedien het as Direkteur van die Suid-Afrikaanse Musiekkollege.
Foto van Ferron
 **Louis Ferron**  (gebore as **Karl Heinz Beckering**; 4 Februarie 1942 – 26 Augustus 2005) was 'n Nederlandse romansier en digter.

Biografie
---------

Beckering was die buite-egtelike kind van 'n Duitse soldaat en 'n kelnerin van Haarlem. Sy vader het die seun na Duitsland geneem, en toe die vader kort voor die einde van die Tweede Wêreldoorlog sneuwel, is Beckering in Bremen grootgemaak as die stiefkind van sy vader se weduwee. Na die oorlog het hy teruggekeer na Nederland, waar hy hernoem is na Aloysius (Louis) Ferron. Hy is grootgemaak deur sy moeder se ouers, maar het ook by aanneemouers en in kinderhuise gewoon. Aanvanklik wou hy graag 'n skilder word; op 18 jaar is hy getroud (met 'n dogter van die skryfster Lizzy Sara May). Sy vrou het hom aangemoedig om 'n skrywer te word.

Ferron se literêre buiging was 'n stel gedigte getiteld "Kleine Krijgskunde" wat verskyn het in die Mei 1962 uitgawe van die literêre tydskrifjoernaal *Maatstaf*. Die tydskrifjoernaal het ook in Augustus 1965 sy kortverhaal "Ergens bij de grens." gepubliseer. Sy eerste boeklengte publikasie was die poësiebundel *Zeg nu zelf, is dit ontroerend?*, wat gepubliseer is in 1967. In 1974 het hy 'n tweede bundel poësie gepubliseer getiteld *Grand Guignol*. Na hierdie publikasie het hy hoofsaaklik prosawerk gepubliseer—waarvoor hy die bekendste is. Ferron het ook James Baldwin en Vladimir Nabokov se werke vertaal.

Ferron is aan dermkanker dood, drie dae nadat hy die eerste afskrif van sy laaste roman, *Niemandsbruid,* ontvang het.

Temas
-----

Ferron se werk bevat onderwerpe wat ook gevind kan word in die werke van Friedrich Nietzsche en Sigmund Freud; hy is beïnvloed deur Thomas Bernhard en veral deur Louis-Ferdinand Céline. In sy romans ontmasker Ferron ideologieë en romantiese verbeeldings ten einde die chaos van begeerte en geheime formele gebruike te ontsyfer. 'n Aantal kritici het sy werk as postmodernisties getipeer, inaggenome sy voorstelling van die realiteit as onbegrypbaar. In *Turkenvespers* (1977) weet die protagonis ('n onbetroubare verteller om mee te begin) byvoorbeeld nie meer of hy by homself op onafhanklike wyse bestaan nie, en of hy maar slegs 'n akteur is in die verbeelding van 'n perverse rolprentregisseur. 

In sy behandeling van geskiedkundige onderwerpe tematiseer Ferron ook 'n ietwat onduidelike realiteit. Veral die Duitse historiografie het hom gefassineer. Die romans Gekkenschemer, Het stierenoffer en De keisnijder van Fichtenwald word dikwels beskou as sy "Teutoniese trilogie," en is in 'n enkelvolume gepubliseer in 2002.

Pryse
-----

* Multatuli-prys, 1977, *De Keisnijder van Fichtenwald of de Metamorfose van een Bultenaar*
* AKO Literatuur-prys, 1990, *Karelische nachten*
* Ferdinand Bordewijk-prys, 1994, *De walsenkoning*
* Constantijn Huygens-prys, 2001, vir sy volledige oeuvre
'n Diagram met die plooidal en -rug aangedui.
'n **Plooirug** of **antiklien** (Engels: *anticline*) is in struktuurgeologie ’n plooi met die oudste lae nader aan die plooi-as, of middel van die struktuur, terwyl die plooidal die omgekeerde van die plooirug is.

Struktuurgeologie
-----------------

In geologie is daar selde eenvoudige gevalle, en talle moontlike variasies. In gevalle waar die relatiewe ouderdom van die verskillende lae onbekend is, of die jonger lae in 'n sinkdal na onder lê en die ouer lae na bo, word die struktuur 'n antivorm genoem. Dit vind gewoonlik plaas waar die gelaagdheid vanweë tektoniese kragte omgekeer word.

Ekonomiese belang
-----------------

Antikliene en antivorme is van groot belang in veral die olie en gasbedryf. In hierdie bedryf is daar twee goed nodig om olie en gasafsettings te vorm:

* bron van die olie/gas
* 'n ondeurdringbare geologiese struktuur om hierdie olie en/of gas vas te vang.

Dit is in die tweede gedeelte waar antikliene / antivorms van groot belang is, aangesien antikliene wat uit ondeurdringbare gesteentes bestaan, die gas en olie verhoed om te ontsnap, en dus teikens van eksplorasie word.

Voorbeelde
----------

Van die beste voorbeelde van plooirûe en -dalle in Suid-Afrika kan in die Kaapse Plooiberge waargeneem word, wat vanaf die verre weste van die land tot in die Oos-Kaap strek.

Plooiing in die Kaapse Plooiberge gesien in 'n padsnit in die Oos-Kaap.

Sien ook
--------

* Monoklien
* Plooidal
* Geologiese plooiing
Die makrokosmos met die elementêre sfere aarde, water, lug en vuur (Robert Fludd, 1617).
Die term **klassieke elemente** verwys gewoonlik na die begrippe in antieke Griekeland van aarde, water, lug, vuur en ’n vyfde element, eter, wat veronderstel was om die aard en kompleksiteit van alle materie te verduidelik in terme van eenvoudiger stowwe. Antieke kulture in Egipte, Babilonië, Japan, Tibet en Indië het soortgelyke lyste gehad. Soms is na lug in die plaaslike taal as "wind" en na die vyfde element as "leemte" verwys. In China se Wu Xing-stelsel is hout, vuur, aarde, metaal en water genoem.

Geskiedenis
-----------

Verskillende kulture en selfs filosowe het verskillende verduidelikings gehad oor die elemente se eienskappe en hoe hulle verband hou met waarneembare verskynsels en kosmologie. Soms het hierdie teorieë oorvleuel met mitologie en is die elemente as gode verpersoonlik. 

Terwyl die klassifikasie van die materiële wêreld deur die antieke Indiërs en Grieke in lug, aarde, vuur en water meer filosofies van aard was, het wetenskaplikes in die Islamitiese goue tydperk praktiese, eksperimentele waarnemings gebruik om materiale te klassifiseer. In Europa het die antieke Griekse stelsel van Aristoteles ontwikkel in die Middeleeuse stelsel, wat in die 1600's tydens die Wetenskaplike Revolusie vir die eerste keer in Europa onderwerp is aan eksperimentele stawing.

Eeue se ervaring en ondersoeke het bewys dat al die antieke stelsels verkeerd was in die verduidelik van die fisiese wêreld. Dit is nou bekend dat atoommodelle die regte verduideliking is en dat atome geklassifiseer kan word in meer as honderd chemiese elemente soos suurstof, yster en kwik. Hierdie elemente vorm chemiese verbindings en mengsels, en onder verskillende temperature en druk kan hierdie stowwe verskillende toestande van materie aanneem. Die mees algemeen waargenome toestande van vastestof, vloeistof, gas en plasma het baie van die eienskappe van die klassieke elemente van onderskeidelik aarde, water, lug en vuur, maar dit is nou bekend dat hierdie toestande voorkom vanweë die soortgelyke gedrag van verskillende soorte atome by soortgelyke energievlakke, en nie omdat hulle ’n sekere soort atoom of stof bevat nie.
**Seilbootjies** of ***Spathiphyllum wallisii*** is ’n baie gewilde huisplant in die aronskelkfamilie, Araceae. Die genusnaam beteken "blomskedeblaar" en verwys na die blomskede wat in die begin soos ’n blaar lyk.

Eienskappe
----------

die blare is in die vorm van spiespunte.
Dit is ’n kruidagtige, meerjarige plant met ’n seilvormige skutblaar en grasieuse, spiespuntvormige blare. Die bloeiwyse, wat ’n "bloeikolf" genoem word, het een groot skutblaar, wat ’n "blomskede" genoem word. Daar is soms twee blomskedes, en dan is die boonste een kleiner. Die bloeikolf is gewoonlik room- of ivoorkleurig wanneer die plant jonk is en word mettertyd groen. Die blare is bodemstandig en blink en het dieperige are.

*Spathiphyllum wallisii* is een van sowat 40 spesies in ’n genus van tropiese immergroen plante. Dit is in die laat 19de eeu in Sentraal-Amerika ontdek waar dit wild gegroei het.

’n Paar kultivars, waarvan baie van hibridiese oorsprong is, is beskikbaar soos die groter hibriede "Mauna Loa", wat na die Hawaise vulkaan genoem is en tot ’n meter hoog kan word, en die selfs groter "Sensation", wat albei gewilde huisplante is.

Probleme
--------

As die plant nie blom nie, moet dit bemes word. Geel blare dui op te veel direkte sonlig. Rooimyte en plantluise kan ook voorkom.
| **Schönefeld**

 |
| --- |
| **Kaart** | **Wapen** |
|  |
|  |
|  |
| **Vlag** |
|  |
|  |
|  **Land** |  Duitsland |
|  **Deelstaat** |  Brandenburg |
|  **Distrik** | Dahme-Spreewald |
|  **Koördinate** | 52°23′18″N 13°30′17″O﻿ / ﻿52.38833°N 13.50472°O﻿ / 52.38833; 13.50472 |
|  **Stigting** | 1242 (eerste verwysing) |
|  **Oppervlakte:** |   |
|  - Totaal | 81,57 vk km |
|  **Hoogte bo seevlak** | 44 m |
|
|
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (31 Desember 2018) | 15 472 |
|  - Bevolkingsdigtheid | 190/vk km |
|  **Tydsone** | UTC+01:00 (MET) |
|  - Somertyd | UTC+02:00 |
|  **Klimaat** |   |
|  - Tipe | Gematigde klimaat |
|  **Burgemeester** | Dr. Udo Haase (AFE) |
|  **Amptelike Webwerf** | Schönefeld |
|

**Schönefeld** is 'n munisipaliteit in die administratiewe distrik Dahme-Spreewald van die Duitse deelstaat Brandenburg, bestaande uit ses stadsdele met sewe bewoonde stadsbuurte en twee gehuggies. Die Berlyn-Brandenburg Internasionale Lughawe, wat op 31 Oktober 2020 geopen is, en die voormalige Lughawe Berlyn-Schönefeld is binne die munisipaliteit se grense geleë. 

In die stadsdeel Waltersdorf het 'n uitgestrekte kleinhandelsentrum ontstaan wat onder meer op meubels fokus. Die teikengroep is klante uit Dahme-Spreewald en aangrensende Brandenburgse administratiewe distrikte, maar ook uit die nabygeleë uitgestrekte woongebiede van Suidoos-Berlyn met enkelgesinshuise soos Bohnsdorf
Die snelwegwisselaar *Schönefelder Kreuz* maak deel uit van die kringpad-snelweg om Berlyn. Hier kruis die snelweë (A) en Europa-roetes (E) A10, A13, A113, E30, E36 en E55
Die munisipaliteit het sy naam aan die lughawe Berlyn-Schönefeld verleen. Dit sal teen 2020 deur die nuwe moderne lughawe Berlyn-Brandenburg (BER) vervang word
Die nuwe BER-lughawe in 2019. BER fungeer as streekslughawe vir die Duitse hoofstad en die omliggende deelstaat Brandenburg. Die grootste en belangrikste spilpunt vir oorsese aankomste en vertrekke, insluitende roetes vanaf en na Suid-Afrika en Namibië, is Frankfurt am Main
Naas die lughawe is sakegebiede en kleinhandelsentra die belangrikste bron van inkomste vir die munisipaliteit. Hier het 'n nuwe sorteersentrum vir die aanlyn-winkelreus Amazon, Inc. se Duitse filiaal in Schönefeld ontstaan. In die aanleg met 100 werkgeleenthede, wat digby die nuwe lughawe geleë is en in Mei 2020 ingewy is, word pakkette uit die Europese logistiek-netwerk van Amazon gesorteer en van hier na die distribusiesentra vervoer.
Die "Prosessie van die Goue Praalwa"
Die **Ducasse de Mons** is 'n fees wat op ou tradisies baseer en elke jaar in die Belgiese stad Mons (Hainaut, Wallonië) plaasvind. Dikwels word na die fees ook as ***le Doudou*** verwys - hierdie naam is van 'n tradisionele wysie afgelei wat gedurende die fees gespeel word.

Die oorspronge van die Ducasse de Mons strek meer as 650 jaar terug. Die feesvierings begin soggens by die kapittelkerk Sainte-Waudru met 'n groot prosessie deur die strate van Mons. Die prosessie word sedert 'n groot pesepidemie gehou - destyds het die inwoners van Mons die heilige Waudru om bystand aangeroep. Die epidemie is inderdaad ingeperk, en as dankbetuiging het die bevolking sedertdien jaarliks 'n prosessie gehou. Intussen het dit eerder 'n historiese as 'n religieuse betekenis. Maar die Goue Praalwa, waarop 'n skryn met Waudru se relikwieë vervoer word, ry steeds agter die prosessie van gelowiges.

Ná die prosessie word orals die wysie *Doudou* gespeel, en op die Grand-Place of Groot Markplein van Mons word 'n Middeleeuse toneelstuk opgevoer - die verhaal van Sint Joris en die draak. Die berede heilige se oorwinning oor die draak versinnebeeld die oorwinning van goed oor kwaad.

UNESCO het die Ducasse de Mons in November 2005 as een van die Meesterwerke van die Mondelinge en Immateriële Erfenis van die Mensdom erken.
**Emmarentiadam** is 'n reeks damme in Emmarentia, 'n voorstad van Johannesburg, Suid-Afrika. Ten spyte van die enkelvoudige naam, bestaan Emmarentiadam uit drie damme. Die hoofdam is tussen Olifantsstraat en Louw Geldenhuysrylaan geleë, met twee kleiner damme in die Johannesburgse Botaniese Tuin. Die hoofdam bestaan uit 'n groot watermassa wat vir kano's en seilbote gebruik word.

Geskiedenis
-----------

Emmarentiadam lê op die voormalige Braamfonteinplaas, een van talle groot plase waarop Johannesburg en sy voorstede uitgelê is. Die plaas is in 1886 deur Louw Geldenhuys vir sy mynregte gekoop. Hy het gehoop dat die goudrif tot op die plaas sou loop, maar dit was nie die geval nie. Die plaas is in 1891 tussen sy twee seuns, Frans en Louw, verdeel waar hulle hul huise gebou het. Hierdie huise bestaan vandag nog.

Ná die Tweede Vryheidsoorlog, waartydens Louw Geldenhuys en sy broer in die Krugersdorpkommando gedien het, besluit hy om grondlose en werklose Boere-oorlogsveterane te help. Hy gebruik hulle om 'n klip- en gronddam uit blokke klip vanuit die heuwels agter die plaas teen 'n koste van £12 000 op te rig. Die dam is in die Westdenespruit, 'n sytak van die groter Braamfonteinspruit, gebou. Hy het die dam na sy vrou, Emmarentia Botha, genoem. 'n Honderd werkers is toe op 14 besproeide kleinhoewes van 145 morg gevestig wat tans die voorstede van Emmarentia, Linden en Greenside beslaan. Hierdie boere het groente en vrugte verbou en 'n derde van hulle wins aan die huur van die grond afstaan.

Louw is in 1929 oorlede en sy vrou het dele van die plaas begin verkoop, later die voorstede Greenside in 1931, Emmarentia in 1937 (na haar genoem) en Emmarentia-uitbreiding in 1941. In 1933 is 13 hektaar van die plaas aan die Stad Johannesburg geskenk vir parke en ontspanningsgeriewe, wat nadat verdere land aangekoop is, ontwikkel is tot die Jan van Riebeeck-park (1952), Johannesburg Botaniese Tuin (1964), Emmarentiadam (1939), die Marks Parksportklub (1951) en Wespark-begraafplaas (1942).

Sien ook
--------

* Lys van grootste damme in Suid-Afrika
**Frans Jozef de Cort** (21 Junie 1834, Antwerpen – 18 Januarie 1878, Elsene) was 'n Vlaamse skrywer.

Lewe
----

De Cort is gebore en getoë in Antwerpen, waar hy 'n skeepsklerk geword het. In 1861 verhuis hy na Brussel as 'n klerk van die militêre hof. 

Saam met Jan Theodoor van Rijswijck publiseer hy vanaf 1857 tot 1858 die tydskrif *De Grondwet*.  Van 1858 tot 1861 was hy redakteur van die tydskrif *De Schelde*. Vanaf 1861 was hy hoofredakteur van *De Toekomst*, 'n geïllustreerde opvoedkundige tydskrif wat deur sy skoonpa Johan Michiel Dautzenberg gestig is. Hy was 'n oortuigde Vlaamse-liberale digter en het liedjies geskryf soos die deur Jan Theodoor van Rijswijck en ook meer romantiese liedjies, soos *Moeder en kind*, wat uitblink deur hul eenvoud.

Hy wy hom aan die meer tegniese kant van poësie en vertaal liedere deur Robert Burns ( *De schoonste liederen van R. Burns*, 1862) en die *Odes* deur Horatius.

Bibliografie
------------

* *Liederen, eerste reeks* (Antwerpen, 1857)
* *Liederen, tweede reeks* (Antwerpen, 1859)
* *De schoonste Liederen van Robert Burns* (Brussel, 1862)
* *Het gebruik der talen in België*, onder die pennaam Frans Reynen (Brussel, 1864)
* *Zingzang* (Brussel, 1866)
* *Liederen* (Groningen, 1868)

Sien ook
--------

* Vlaamse literatuur
Die **seevonk** (*Noctiluca scintillans* (Macartney) Kofoid & Swezy) is 'n eensellige organisme uit die dinoflagellate wat bekend is omdat dit bioluminessensie veroorsaak. Hierdie spookagtige ligskynsel is ook as die "die ligte van die see" bekend.

Die sel van hierdie spesie is baie groot (omtrent 200 - 2000 μm in deursnee) en soos 'n ballon opgeblaas en amper bolvormig. Sy buikgroef is breed en wyd en bevat een sweepagtige *flagellum*, een tand en een tentakel. 
Die seevonk is nie fotosinteties nie. Dit is heterotroof en fagotroof en vreet diatome en ander dinoflagellate. Daar kan fotosintetiese simbionte aanwesig wees wat die sitoplasma pienk of groen sal kleur. Die spesie kan aseksueel deur seldeling voortplant maar ook deur seksuele voortplanting en vorming van isogamete. 
Die seevonk dryf in die seewater van die neritiese en kusgebiede van die wêreld. Dit kan rooigetye veroorsaak en die see die kleur van tamatiesoep gee en die dood van baie vis veroorsaak.

Bioluminessensie
----------------

Die luminessensie in *N. scintillans* word soos in baie ander dinoflagellaatspesies vervaardig in spesiale organelle wat *scintillons* genoem word. Hulle bevat die lusiferiensubstraat, die ensiem lusiferase en 'n lusiferienbindingsproteïen (LBP) wat die liggewende reaksie veroorsaak. Die gene wat hierdie eiwitte se sintese moontlik maak is bekend, maar hulle interpretasie is omstrede. Die organisme kan as 'n primitiewe verteenwoordiger van die dinoflagellate gesien word. In ander noctilucoïede dinoflagellate ontbreek nogtant die bioluminessensie en *N. scintillans* se gene kan dus ook horisontaal van 'n ander dinoflagellaatspesie oorgeneem wees.

Fotogalery
----------

* een organismeeen organisme
* beeldbeeld
* 'ligte van die see''ligte van die see'
* ligte van die see in Kamakura, Japanligte van die see in Kamakura, Japan
*