recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Skematiese voorstelling van 'n sonskoorsteen.
'n **Sonskoorsteen** is 'n toestel vir die omsetting van sonenergie deur die konveksie van verhitte lug.

Die eenvoudigste vorm daarvan bestaan uit 'n swartgeverfde skoorsteen. In daglig verhit die sonenergie die skoorsteen wat die lug daarbinne verhit en 'n opwaartse stroom lug daarin bewerkstellig. Die suigkrag wat deur die lugstroom by die skoorsteen se basis veroorsaak word kan gebruik word om ventilasie en verkoeling van die gebou daaronder te bewerkstellig. In die meeste wêrelddele is dit gewoonlik makliker om windkrag vir sulke ventilasie doeleindes te benut, maar nie op warm windlose dae wanneer so 'n toring ventilasie kan verskaf waar daar andersins geen ventilasie sou wees.

Hierdie beginsel is al voorgestel vir die opwekking van elektriese krag, wat 'n groot kweekhuis by die basis gebruik eerder as om op die verhitting van die skoorsteen self staat te maak.

Die hoofprobleem met die benadering is die relatiewe klein temperatuurverskil tussen die hoogste en laagste temperature in die stelsel. Carnot se teorie beperk die doeltreffendheid van die omsetting tot 'n groot mate onder hierdie omstandighede.

Kragstasie ontwerpe
-------------------

'n Prototiepe in Manzanares, Spanje.
### Geskiedenis

In 1903 het 'n Spaanse Kolonel Isidoro Cabanyes die eerste sonskoorsteen in die tydskrif "La energia eléctrica"  beskryf. Een van die vroegste beskrywings van 'n sonskoorsteen kragstasie is in 1931 deur die Duitse skrywer, Hanns Günther gedoen. Vroeg in 1975 het Robert E. Lucier aansoek om patente gedoen vir 'n sonskoorsteen toestel; hierdie patente wat sedertdien al verstryk het is tussen 1978 en 1981 toegestaan in die VSA, Kanada Geargiveer 2 November 2007 op Wayback Machine, Australiëē Geargiveer 30 Augustus 2003 op Wayback Machine en Israel Geargiveer 30 Augustus 2003 op Wayback Machine. Schlaich, Bergerman en Partner het meer onlangs onder leiding van die Duitse Ingenieur Prof. Dr. Ing. Jörg Schlaich 'n kleinskaalse werkende model van 'n sonskoorsteen in 1982 in Manzanares in Spanje, sowat 150 km suid van Madrid met bevondsing van die Duitse regering gebou. Hierdie kragstasie is vir 8 jaar lank suksesvol bedryf en is in 1989 uit bedryf gestel. Die skoorsteen het 'n deursnee van 10 meter gehad met 'n hoogte van 195 meter, met 'n kweekhuis van 46 000 m2 (deursnee van 244 m) gehad en 'n maksimum kraguitset van 50 kW gehad.

Toekomstige ontwikkelinge
-------------------------

Daar word tans studies gedoen by 'n ligging in Nieu-Suid-Wallis, Australië, waar beoog word om 'n werkende Sonskoorsteen kragstasie teen 2008 voltooi te hê. Die maksimum kraguitset van die voorgestelde projek kan so hoog as 200 MW wees.
'n Sonvlekgeskiedenis oor 400 jaar.
Die **sonsiklus**, ook bekend as die **son se magnetiese aktiwiteitsiklus**, **sonvleksiklus** of **Schwabesiklus**, is 'n byna periodiese verandering oor 11 jaar in die Son se aktiwiteit wat gemeet word na aanleiding van die getal waargenome sonvlekke op die Son se oppervlak. Oor die tydperk van 'n sonsiklus toon die vlakke van sonstraling en uitwerping van sonmateriaal, die getal en grootte van sonvlekke, sonuitbarstings en koronalusse almal 'n gesinchroniseerde wisseling van 'n tydperk van minimum aktiwiteit tot 'n tydperk van maksimum aktiwiteit en terug na 'n tydperk van minimum aktiwiteit.

Die magneetveld van die Son vergroot tydens elke sonsiklus, met die vergroting wat voorkom wanneer die sonsiklus naby sy maksimum is. Ná twee sonsiklusse keer die Son se magneetveld terug na sy oorspronklike toestand en voltooi dit wat bekend is as 'n **Halesiklus**.

Dié siklus is eeue lank waargeneem deur veranderings in die Son se voorkoms en aardverskynsels soos auroras, maar is eers in 1843 duidelik geïdentifiseer. Sonaktiwiteit heers oor die interplantêre ruimte deur ruimteweer te veroorsaak en ruimte- en grondgebaseerde tegnologie sowel as die Aarde se atmosfeer en moontlik klimaatwisselings oor eeue en langer te beïnvloed.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
Eierstoel, in 1958 ontwerp deur Arne Jacobsen
Die **eierstoel** is in 1958 deur Arne Jacobsen vir die Radisson SAS- hotel in Kopenhagen, Denemarke, ontwerp. Dit word deur Republic of Fritz Hansen vervaardig. Die stoel het 'n staalraamwerk, en word met materiaal of leer gestoffeer. Die stoel is volgens die Modernisme-styl ontwerp.

Die eierstoel is volgens die tipiese Jacobsen-styl, in toonaangewende materiale van die tydperk, ontwerp.

Die stoel is vermoedelik deur Eero Saarinen se "Womb-stoel" geïnspireer, vanwaar dit 'n paar eienskappe ontleen het.

Die eierstoel is aan die swaanstoel, en tot 'n sekere mate ook aan verskeie van Jacobsen se laaghoutstoele soos die "7", die mierstoel, die sigaarstoel, die Grand Prix-stoel, die potstoel, die druppelstoel en die kameelperdstoel, verwant.

Die eierstoel (soos die swaanstoel) is ook as 'n bank-weergawe ontwerp. Terwyl die swaanbank nog in produksie is, is daar nog net 'n handvol eierrusbanke gemaak. 'n Paar is vir die Radisson Hotel gemaak, en 'n paar jaar gelede is 'n aantal as 'n "spesiale uitgawe" gemaak. Die prys was redelik hoog — ongeveer 400 000 DKK, wat gelykstaande is aan ongeveer VS$ 75 000.

Die beperkte produksie van die eierbank, behalwe vir die behoefte aan eksklusiwiteit, is te wyte aan 'n ontwerpfout. Die bank is te groot om met twee hele koeihuide te bedek - dit was wel moontlik met die eierstoel. Die gebruik van meer as een huid het 'n baie sigbare stiksel in die middel van die bank tot gevolg. Hierdie probleem kan egter opgelos word deur van materiaalstoffering eerder as leer gebruik te maak.

Volgens 'n artikel in *The New York Times*, is die eierstoel ook deur McDonald's, as deel van 'n hoë-konsep herontwerp van een van sy restaurante in Londen, gebruik. Verder word die eierstoel ook in 'n McDonald's-restaurant in Nørrebrogade, Kopenhagen, saam met ander meubels van Arne Jacobsen, hoewel sommige nabootsings is, gebruik.

Die eierstoel is in die eerste Britse 'Big Brother'-reeks in die sogenaamde dagboekkamer gebruik.

Die eierstoel word in die vertreksale van die nuut opgeknapte terminaal 2 op die San Francisco Internasionale Lughawe gebruik.

Daar is deesdae honderde verskillende soorte eierstoele, en hangende eierstoele, wat deur Arne Jacobsen se ontwerp geïnspireer is.

Sien ook
--------

* Deens modern
* Lys van Deense meubelontwerpers
* Lys van stoele
Die golflengte word gemeet tussen enige ooreenstemmende punte van twee opeenvolgende golwe.
Die **golflengte** van ’n sinusvormige golf is in fisika die **ruimteperiode** van die golf, met ander woorde die afstand tussen ooreenstemmende herhalings in die vorm daarvan, byvoorbeeld hoogte- of laagtepunte. Dit is dus die omgekeerde van die frekwensie, wat die aantal periodes per sekonde is. Dit word gewoonlik bepaal deur die afstand tussen ooreenstemmende punte van opeenvolgende golwe te meet en is ’n eienskap van alle soorte golwe. 
Golflengtes word gewoonlik deur die Griekse letter lambda (λ) aangedui. 

As ’n mens aanneem ’n golf beweeg teen ’n vaste snelheid, is die golflengte omgekeerd eweredig aan die frekwensie van die golf: golwe met ’n hoër frekwensie het ’n korter golflengte, en omgekeerd. Golflengtes hang af van die medium waardeur die golf beweeg (byvoorbeeld lug, water of ’n vakuum). Voorbeelde van golfverskynsels is klank-, lig- en watergolwe. Klankgolwe is wisselings in lugdruk, terwyl watergolwe wisselings in die hoogte van ’n waterliggaam is.

Die reeks golflengtes of frekwensies van golfverskynsels word die spektrum genoem. Die term het ontstaan met die sigbare spektrum, maar word nou toegepas op die hele elektromagnetiese spektrum, sowel as die klank- en vibrasiespektrum.
'n Tipiese landskapstoneel in die Eichsfeld: dorpies tussen akkers en beboste heuwels
Klooster Zella: gerestoureerde vakwerkgeboue
Die Eichsfeld
Die **Eichsfeld** [ˈaɪksfɛlt] is 'n historiese landskap in die noordooste van die Duitse deelstaat Nedersakse, die noordweste van Thüringen en die noordooste van Hesse tussen die Harz-bergreeks en die Werra-rivier. Die grootste nedersettings in die Eichsfeld is die stede Dingelstädt, Duderstadt, die herstellingsoord Heiligenstadt en Leinefelde-Worbis asook die dorp Gieboldehausen.

Die administratiewe distrik Eichsfeld het sy naam aan die landskap ontleen, alhoewel net 'n deel van die nedersettings in die historiese Eichsfeld binne die distriksgrense geleë is en ook dele van ander landskappe by dié distrik ingesluit is.

Die Eichsfeld het as deel van die Vorsbisdom Mainz eeue lank soos 'n eiland te midde van 'n merendeels Protestantse gebied geleë. Die sogenaamde *Mainzer Rad* as deel van die plaaslike wapen verwys nog steeds na hierdie politieke en godsdienstige status wat 'n besondere karakter aan die landskap gegee het. So het die Eichsfeld ook ná die Reformasie Rooms-Katoliek gebly en het sy identiteit in die gemeenskaplike geloof en tradisies gevind.

Die kerklike lewe is ook nie deur die politieke ontwikkeling ná die Tweede Wêreldoorlog geraak nie toe groot dele van die Eichsfeld deel uitgemaak het van die Duitse Demokratiese Republiek (DDR). Dit was die grootste streek in die DDR met 'n oorwegend Rooms-Katolieke bevolking. Die persentasie gereelde kerkgangers is steeds bo die gemiddelde van Duitsland. Sint Martin van Tours is die tradisionele beskermheilige van die Eichsfeld. Die Eichsfeldlied is die nie-amptelike volkslied van die streek.

Die plaaslike kookkuns het met sy wors-, tert- en ander spesialiteite bekendheid buite die grense van die landskap verwerf.
Alexandre Gustave Eiffel
Die Eiffeltoring
Die Eiffeltoring se eerste verdieping, soos gesien van benede
Die uitsig vanuit die tweede verdieping na bo
Die uitsigplatform op die tweede verdieping
'n Uitsig oor die uitsigplatform
'n Teleskoop op die uitsigplatform
Eiffeltoring
Die **Eiffeltoring** (Frans: *Tour Eiffel* [la tuʀ ɛˈfɛl] luister (hulp·inligting)) is die bekendste baken van die Franse hoofstad Parys. Die toring, wat van yster gemaak is, is deur die Franse ingenieur Alexandre Gustave Eiffel (1832–1923) beplan en ná 'n boutyd van twee jaar, twee maande en vyf dae op 31 Maart 1889 voltooi en ter geleentheid van die Paryse Wêreldtentoonstelling en die eeufees van die Franse Rewolusie op 15 Mei 1889 ingewy.

Oorspronklik is beplan om die toring binne 'n tydperk van twintig jaar ná sy voltooiing weer af te breek. Dit het egter nie net gaandeweg 'n Paryse baken en toeriste-aantreklikheid geword nie, maar ook belangrike ekonomiese en tegniese funksies vervul, onder meer as reusetelegraafpaal. Tans word radio- en digitale terrestriële televisieprogramme vanuit die toring uitgesaai.

Die toring is 300,5 meter hoog (met sy antenne 320,8 meter) en dien vandag as uitsigpunt en uitsaaitoring. Daar is hysbakke wat 'n voortreflike uitsig oor die stad bied, en in goeie weersomstandighede kan 'n mens sowat 70 kilometer ver sien. Waagmoediges kan met die 1 652 trappies op na die boonste platform stap. As Parys se hoogste struktuur oorheers die Eiffeltoring steeds die stadsbeeld en is met jaarliks sewe miljoen besoekers een van die mees besoekte monumente op aarde. Die toring is een van die bekendste ikone van moderne bou- en ingenieurskuns en word sedert 1964 as *monument historique* beskerm. In 1986 het die *American Society of Civil Engineers* die toring ingesluit in sy lys van historiese mylpale van ingenieursboukuns.

Die toring huisves 'n poskantoor, 'n rolprentteater wat met sy films die geskiedenis van die Eiffeltoring behandel en, op die tweede verdieping, die bekende restaurant *Jules Verne*. Dit is so gewild dat besprekings weke vooraf gemaak moet word. 

Net soos die Washington-gedenksteen in Washington, D.C. is die Eiffeltoring ook 'n obelisk, wat trouens net baie goed vermom is.
Diagram van ’n menslike eiersel.
’n Spermsel bevrug ’n eiersel.
’n **Eiersel**, of **ovum**, is die vroulike voortplantingsel (gameet). Dit kan meestal nie beweeg nie en is baie groter as die beweeglike spermsel (dit is met die blote oog sigbaar). Wanneer ’n spermsel ’n eiersel bevrug, word ’n diploïed (die sigoot) gevorm, wat vinnig tot ’n nuwe organisme ontwikkel.

Diere
-----

By diere is die eiersel ook bekend as ’n ovum (meervoud: ovums of ova). Dit is Latyn vir "eier" of "eiersel". By gewerweldes word eierselle vervaardig deur vroulike voortplantingskliere wat die eierstokke genoem word. ’n Paar eierselle is by soogdiere by geboorte reeds aanwesig en word deur oögenese ryp. White et al. keur die lank bestaande leerstelling af dat al die eierselle voor geboorte vervaardig word. Die span van die Vincentsentrum vir Voortplantingsbiologie, Massachusetts, in Boston het gewys oösietvorming vind plaas in die eierstokke van vroue van vrugbare ouderdomme. (Oösiete is vroulike geslagselle wat 'n eiersel vorm.) Hierdie verslag weerspreek ’n basiese geloof sedert die 1950's dat vroulike soogdiere gebore word met ’n sekere voorraad eierselle wat deur die jare afneem en teen die menopouse op is.

### Soogdiere

By alle soogdiere, ook die mens, word die eiersel in die liggaam bevrug. Die menslike eierselle ontstaan uit primitiewe kiemselle in die eierstokke. Dit is die grootste selle in die menslike liggaam en sonder die gebruik van ’n mikroskoop sigbaar. Dit het ’n deursnee van sowat 0,1 mm.
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Vrywaring: Die mediese inligting verskaf op Wikipedia dien slegs as 'n riglyn en dra geen waarborg van feitelike korrektheid nie. Enige vrae of klagtes oor u persoonlike gesondheid behoort na 'n dokter verwys te word.* |

'n Voorstelling van die struktuur van **insulien**
**Insulien** (van Latyn *insula*, "eiland", omdat dit in die Eilande van Langerhans in die pankreas vervaardig word) is 'n polipeptiedhormoon. Die hormoon is betrokke by die regulering van koolhidraat-metabolisme.

Dit stimuleer sintese van glikogeen in spier- en lewerselle, asook die sintese van vetsure. Dit is ook betrokke by die sintese van proteïene o.a. in spierweefsels. Insulien stimuleer ook die vervoer van glukose deur selwande, via GLUT-4 sodat dit vir stofwisseling vrygestel kan word (dit verlaag die bloedsuiker) en verhinder die afbraak van vette en glikogeen. Dit beheer saam met glukagon en adrenalien die bloedsuiker. Insulien het 'n antagonistiese werking ten opsigte van glukagon en adrenalien.

Wanneer daar geen insulien in die liggaam gemaak word nie, word daar van **Tipe 1 diabetes** gepraat. Pasiënte wat hieraan ly benodig dan eksogene insulien (wat tipies onderhuids ingespuit word) om te oorleef.

Wanneer onvoldoende insulien gemaak word en/of die liggaamselle is weerstandig teen insulien, word daar van **Tipe 2 diabetes** gepraat. Pasiënte met tipe 2 diabetes gebruik meestal orale medikasie (gewoonlik tablette) om die bloedglukose te beheer, maar 'n klein persentasie van gevalle benodig later insulien wanneer die orale middels onvoldende is om die bloedsuiker laag genoeg te hou.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Insulin***. |

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNE: XX525183
* BNF: cb11944156j (data)
* GND: 4027221-7
* LCCN: sh85066794
* NDL: 00564171
* NKC: ph195815

 |
**John Berks**, (24 September 1941 tot 4 Junie 2022) was ‘n bekende Suid-Afrikaanse omroeper en radiopersoonlikheid.

John Berks is in 1941 in Krugersdorp gebore en het in Klerksdorp grootgeword. Hy het in 'n seepfabriek en by die Germiston *Advocate*-koerant gewerk voordat hy 'n oudisie geslaag het met Gerry Wilmot van LM Radio, wat die vorige jaar deur Rob Vickers afgekeur is. 

John het in 1969 as programbestuurder na Johannesburg verhuis. Hy het LM in 1970 verlaat en verskeie kere vir Swazi Music Radio, Springbokradio, Capital Radio, 604 Transkei en Radio 5 gewerk. Sy belangrikste skuif was na Radio 702 in Oktober 1981 waar hy 'n gewilde en bekende stem op die lug geword het. 

Hy het 702 in die vroeë 90's verlaat, maar teruggekeer om by Gary Edwards aan te sluit. Edwards was die stasie se programbestuurder en hulle twee het saam die John en Gary-geselsprogram aangebied. John het uiteindelik in die laat 90's by 702 afgetree, maar was daarna steeds baie in aanvraag as 'n openbare spreker. 

Hy het tot sy dood in 2022 in Johannesburg gewoon.
**Khalifa Belqasim Haftar** (Arabies: خليفة بلقاسم حفتر), (Ajdabiya, 7 November 1943) is 'n Libiese krygsheer wat 'n groot deel van Libië onder sy beheer het. Hy ondersteun 'n skaduwee-regering in Tobroek. Hy was sedert die einde van die 20ste eeu nou betrokke by die politieke geskiedenis van Libië.

Loopbaan
--------

In die 1960's dien hy in die leër onder kolonel Moeammar al-Ghaddafi. Hy het deelgeneem aan die staatsgreep waarmee Ghaddafi in 1969 die mag verkry het. In 1973 was hy die leier van die Libiese troepe wat in die Jom Kippoeroorlog teen Israel geveg het. Aan die einde van die tagtigerjare was Haftar die opperbevelvoerder van die Libiese leër. In 1986 het 'n oorlog met Tsjad uitgebreek. Die Libiese leër is verslaan en teruggedryf. Haftar is self met 700 man as krygsgevangene geneem.

Met die nederlaag verloor Haftar die steun van Ghaddafi. Tydens sy ballingskap het planne ontstaan met 'n aantal offisiere, en met die steun van die Verenigde State, om van Ghaddafi ontslae te raak. Ghaddafi het die uitlewering van Haftar geëis. Haftar en sy medegevangenes het na Zaïre gevlug. Hier is hulle uit die land gesit en na Kenia gestuur. Met die hulp van die CIA kon Khalifa Haftar en 300 van sy ondersteuners na die VSA verhuis. Hy het dekades in Virginië gewoon en 'n Amerikaanse burger geword.

In 1996 het Haftar 'n opstand teen Ghaddafi gelei, maar dit het misluk. Gedurende die Arabiese Lente in 2011, kort na die val van Ghaddafi, het Haftar na Libië teruggekeer en weer probeer om die opperbevelvoerder van die leër te word. Toe dit misluk, het hy na die VSA teruggekeer. 

In 2013 het die Algemene Nasionale Kongres van Libië in die hande van Islamiste geval. Die sharia is bekendgestel. Die regering se termyn sou in 2014 verstryk en nuwe verkiesings moes gehou word. Dit is deur die Islamitiese regering geweier. In daardie jaar het Haftar weer na Libië teruggekeer. Hy eis dat die regering ontbind, dat 'n tydelike regering ingestel word en verkiesings gehou word. Die regering weier dit. Haftar se troepe begin toe 'n offensief begin met die kodenaam 'Operasie Waardigheid'. 'n Deel van die regering wat Haftar ondersteun het, verhuis na die ooste van die land, waar Haftar sy magsbasis opbou. Dit was die begin van die Tweede Libiese Burgeroorlog.

Khalifa Haftar en sy troepe het beheer oor die oostelike deel van Libië oorgeneem. Die regering in Tobroek is onder meer deur Egipte en Saoedi-Arabië ondersteun. Net soos Haftar, wou hierdie lande die Islamitiese regering in Tripoli, wat deur die Moslem-broederskap beheer word, beëindig. In April 2019 het Haftar met sy troepe 'n offensief begin om ook Tripoli in te neem.

In November 2021 het Khalifa Haftar sy kandidatuur vir die presidensiële verkiesing in Desember 2021 aangekondig. Die verkiesing is sedertdien uitgestel.
Die koning van die Royal Bafokeng-nasie, Kgosi Leruo Molotlegi (middel), saam met personeel van die Amerikaanse ambassade van Pretoria, net voor die wedstryd tussen die nasionale sokkerspanne van die VSA en Ghana tydens die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010 op 25 Junie 2010 in die Royal Bafokeng-stadion, Rustenburg, Suid-Afrika.
'n **Kgosi** (Tswana-uitspraak: [qʰʊ.si]) is die titel vir 'n oorerflike leier van 'n Batswanastam.

Gebruik
-------

Die woord "kgosi" is 'n Setswanaterm vir "koning" of "hoof". Verskeie affikse kan bygevoeg word om die woord se betekenis te verander: voeg die voorvoegsel *di* by, dit skep die meervoudsvorm *dikgosi*; die vroulike agtervoegsel *-gadi* vorm die woord *kgosigadi*; en die byvoeglike agtervoegsel *-kgolo*, wat "groot" beteken, skep *kgosikgolo*, die woord vir "hoogste leier".

Dit is 'n naam wat dikwels aan jong seuns gegee word in Botswana en omliggende gebiede waar Tswanasprekende mense woon. Die kantoor van die stamleierskap word die "bogosi" genoem, terwyl die persoon wat die amp aanvaar, die "kgosi" is.

Verpligtinge
------------

Die Bogosi-wet van 2008 definieer die magte van dikgosi. Volgens die Bogosi-wet het die kgosi van 'n stam verskeie pligte: om die stam te bestuur, kgotla-vergaderings te organiseer en die reëls en advies van die nasionale regering en die lede van die stam te volg. Die dikgosi van die agt belangrikste Batswanastamme word outomaties lede van die "Ntlo ya Dikgosi", 'n raadgewende liggaam binne die Parlement van Botswana in Gaborone.

Die kgosi het die vermoë om 'n mothusa kgosi aan te stel, wat as 'n waarnemende leier optree terwyl die kgosi tydelik nie in staat om sy of haar pligte uit te voer nie. Dit is anders as die motshwarelela bogosi, 'n kantoor wat geskep word wanneer die kgosi permanent nie in staat is om sy of haar pligte uit te voer nie en 'n plaasvervanger-kgosi dus nodig is.
Die **Bloemspruit** vloei deur Bloemfontein, hoofstad van die Vrystaat. Die stad het waarskynlik sy naam aan die riviertjie ontleen.

Die rivier ontspring tussen die woonbuurte Brandwag en Westdene. Daarna vloei die water ooswaarts deur die middestad en via die Renosterspruit, Modderrivier (deur die Krugersdriftdam) en die Rietrivier na die Vaalrivier.

Met die stigting van die dorp het die standhoudende fontein in die dorpskern 450 000 liter water per dag gelewer. Ná die groot vloed van 1875 het dit nagenoeg halveer. Op 17 Junie 1904 is die laagliggende dele van die stad weer deur die Bloemspruit oorstroom. Tagtig mense het verdrink, honderde is dakloos gelaat, tweehonderd geboue is beskadig of totaal vernietig en brûe is weggespoel. Weens die vloede het 'n groot donga in die middestad ontstaan. Daarna is die area rondom die oog geplavei, sewe brûe is gebou en die spruit in die omtrek van die oog gekanaliseer. Teenswoordig bestaan die fontein nie meer nie, maar 'n gedenksuil met die stadswapen dui sy oorspronklike plek aan. In 1964 is 'n gedenkplaat aangebring.

Bronne
------

* Oberholster, J.J. (red.): Die Historiese Monumente van Suid-Afrika. Kaapstad: Kultuurstigting Rembrandt van Rijn, 1972. ISBN 0-620-00191-7
* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 2. Kaapstad: Nasou, 1970.
**Blondie** is 'n Amerikaanse rockgroep wat deur sanger Debbie Harry en kitaarspeler Chris Stein gestig is. Die groep was pioniers in die vroeë Amerikaanse new wave- en punk-omgewing van die middel- tot laat-1970's. Hul eerste twee albums het sterk elemente van hierdie genres bevat, en hoewel hulle aanvanklik in die Verenigde Koninkryk en Australië hoofstroomsukses behaal het, is hulle in die Verenigde State as 'n ondergrondse musiekgroep beskou tot en met die vrystelling van *Parallel Lines* in 1978. In die daaropvolgende drie jare het die groep menige treffer-enkelspelers vrygestel, waaronder "Call Me", "Rapture" en "Heart of Glass", en het hulle bekendheid verwerf vir hul eklektiese mengsel van musikale style wat elemente van disco, pop, reggae en vroeë kletsrym ingesluit het.

Blondie het ná die vrystelling in 1982 van hul sesde ateljeealbum, *The Hunter*, ontbind. Debbie Harry het met gemengde resultate 'n sololoopbaan bly volg nadat sy 'n paar jaar vry geneem het om na haar lewensmaat Chris Stein, wat met 'n rare outo-immuniteitskwaal van die vel gediagnoseer is, om te sien. Die groep is in 1997 herstig en het opnuut sukses behaal met hul nommereen-treffer "Maria" in die Verenigde Koninkryk in 1999, presies 20 jaar ná hul eerste VK-nommereen-enkelspeler "Heart of Glass".

In die daaropvolgende jare het die groep regoor die wêreld getoer en opgetree. Hulle is in 2006 in die Rock and Roll Hall of Fame opgeneem. Blondie het tot op hede 40 miljoen plate verkoop en is steeds aktief. Die groep se tiende ateljeealbum, *Ghosts of Download*, is in 2014 uitgereik en hul elfde ateljeealbum, *Pollinator*, is op 5 Mei 2017 vrygestel.

Ateljeealbums
-------------

* Blondie (1976)
* Plastic Letters (1977)
* Parallel Lines (1978)
* Eat to the Beat (1979)
* Autoamerican (1980)
* The Hunter (1982)
* No Exit (1999)
* The Curse of Blondie (2003)
* Panic of Girls (2011)
* Ghosts of Download (2014)
* Pollinator (2017)

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BIBSYS: 44063
* BNF: cb13902017b (data)
* GND: 5179414-7
* IMDb: nm1341522
* ISNI: 0000 0001 2369 9537
* LCCN: n80052575
* LNB: 000097121
* MusicBrainz: 4d2956d1-a3f7-44bb-9a41-67563e1a0c94
* NKC: xx0016141
* NLA: 36503522
* NSK: 000715614
* RERO: 02-A005676342
* SUDOC: 130557722
* VIAF: 248276224
* WorldCat Identities: lccn-n80052575

 |
Die **gevlekte porseleinkrap** (*Neopetrolisthes maculates*) is 'n valskrap en kom wydverspreid in die Stille- en Indiese oseane voor. In die Indiese Oseaan kom dit voor vanaf die Rooi See suidwaarts tot by KwaZulu-Natal. 

Die krap word tot 35 mm lank, is rond en glad en skyn soms soos porselein. Die krap se lyf is roomwit en bedek met klein, reëlmatige rooibruin kolletjies. Soms is nog vlekke aanwesig. Die voelers is uitermatig lank en die knypers is groot en plat en word eerder gebruik om sy gebied te beskerm, as om prooi mee te vang. Groot, wit mondgedeeltes steek van die kop af uit. Die vyfde paar pote is verklein en word gebruik vir persoonlike skoonmaakdoeleindes. Die seedier het aangepas om tussen die brande tentakels van anemone te leef in 'n kommensalistiese verhouding. Die krappe leef gewoonlik as pare saam en is suspensie voeders met 'n kamagtige verlenging of die mondgedeeltes wat die plankton uit die water sif. Hulle vreet ook slakke wat op die gasheer voorkom. Die spesie kom algemeen voor.

Bron
----

* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa*, deur Dennis King & Valda Fraser, Struik Nature, 2014. ISBN 978-1-77584-018-3

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q3658907
* GBIF: 4310352
* iNaturalist: 141618
* NCBI: 941218
* WoRMS: 217271

 |
Die **Keysersrivier** is ‘n stroom in die Constantiavallei in die Kaapse Skiereiland van Suid-Afrika.

Dit ontspring op Hoog Constantia by Constantianek net ten noorde van Groot Constantia. Daarna vloei dit oos na Pagasvlei en van daar suidwaarts aan die westekant van die Simon van der Stel-snelweg. Net voordat die rivier by The Lonely Bridge ooswaarts onderdeur die snelweg vloei, sluit die Prinskasteelrivier van die westekant aan. Die versterkte rivier loop nou suid van die Louwsvlei en noord van die Blue Route-winkelsentrum verby ooswaarts na die Retreat-nywerheidsgebied. In hierdie industrieterrein loop die Spaanschematrivier in die Keysersrivier. Saam vloei hulle net effens verder om in die Sandvlei tussen Lakeside en Marina da Gama uit te mond. Al hierdie riviertjies is teenswoordig grotendeels gekanaliseer.

Volgens oorlewering dra die riviertjie die naam van Johannes Kaiser wat glo daarin verdrink het.

Bibliografie
------------

* Burman, Jose: Safe to the sea. Kaapstad: Human & Rousseau, 1962.
Die **gevlekte skaapsteker** (*Psammophylax rhombeatus*) is 'n slang wat in die grootste gedeelte van Suid-Afrika voorkom met die uitsondering van sentrale Noord-Kaap, noordwestelike Vrystaat, die grootste gedeelte van Noordwes. Dit kom ook in die noordweste van Namibië voor.

Voorkoms
--------

Die slang het twee algemene kleur variasies. In KwaZulu-Natal is is die rugkant lig- tot geelbruin of donkerbruin met twee gelerige strepe teen die lyf af en donkerrandige bruin skubbe naby die pens wat donker strepe vorm of daar kan ook donker vlekke langs die sye wees. Die kop is donker bruinerig met 'n ligte bolip.

Elders in Suider-Afrika is die rugkant silwergrys met donker vlekke met swart rande op die rug en sye. Die donker vlekke op die rug kan 'n patroon vorm; dit kan oranje kolle en spikkels hê. Die kop is donkerbruin met 'n wit bolip en 'n donker vleg agter die oog. Die pens is gelerig met kolle en vlekke.

Die slang is bedags aktief en kom voor van die kus tot op bergtoppe; dit leef in fynbos, grasveld, vogtige savanne en halfwoestyngebiede.

Die skaapboere het vir die *skaapsteker* sy naam gegee; hulle het geglo dat skape wat as gevolg van slangbyt dood is deur die gevlekte skaapsteker gebyt is. Dit is die waarskynlik die Kaapse kobra wat die skape gepik het.

Sy natuurlike vyande is roofvoëls, klein karnivore en ander slange. Hulle vreet knaagdiere, akkedisse, voëls, paddas en ander slange.

Die slang is ovipaar en lê 8 tot 30 eiers op 'n keer in die somer. Die wyfie lê haar eiers gewoonlik onder 'n klip en sal haar tydens inkubasie om hulle opkrul. Die kleintjies is 15.5 cm tot 24 cm lank.

Die slang se gif is matig en onbeduidend; dit word nie as skadelik beskou nie.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van slange

Bron
----

* Slange & slangbyt in Suider-Afrika. Johan Marais. Struik Nature. 2014 ISBN 978 1 77584 024 4
**Peter Reyner Banham** (\* 2 Maart 1922; † 19 Maart 1988) was 'n Engelse argitektuurkritikus en produktiewe skrywer wat veral bekendheid verwerf het met sy teoretiese ondersoek *Theory and Design in the First Machine Age* (1960) en sy befaamde boek oor boukuns in Los Angeles, *Los Angeles: The Architecture of Four Ecologies* (1971), waarin hy sy stadservaring en visie van dié Suid-Kaliforniese metropool in vier ekologiese modelle kategoriseer – *Surfurbia*, *Foothills*, *The Plains of Id* en *Autopia* – en hul kenmerkende argitektoniese kulture beskryf.

Banham was aanvanklik in Londen werksaam, maar het vanaf die laat 1960's tot en met sy afsterwe in 1988 hoofsaaklik in die Verenigde State gewoon. Ná sy akademiese opleiding in meganiese ingenieurswese en kunsgeskiedenis het Reyner Banham tot die oortuiging gekom dat tegnologie 'n samelewing nie net opwindender sou maak nie, maar ook demokratieser. In sy werk en teorieë het 'n ongewone kombinasie uit die kruispunt van akademiese strengheid en popkultuur gegroei wat in opvallende opposisie tot beide tradisionaliste en ortodokse Marxiste was, maar Reyner Banham se oë geopen het vir die kulturele, maatskaplike en politieke implikasies van visuele kunste in die naoorlogse tydperk, soos sy biograaf Nigel Whiteley opgemerk het. Sy insig en visies het van hom in die tydperk tussen die 1950's en laat 1980's een van die invloedrykste skrywers op die gebied van argitektuur, ontwerp en popkultuur gemaak.
Die **Gewone boskraai**, (*Bycanistes bucinator*), is 'n mediumgrootte neushoringvoël, met lengtes van tussen 58 tot 65 cm, gekarakteriseer deur 'n groot grys kas op die snawel, kleiner by die wyfies. Die oë is bruin of rooi, met pienk omringende vel. Hulle is gelyksoortig tot die kuifkopboskraai. Onderskeidende kenmerke sluit 'n heeltemal swart rug, wit maag en wit ondervlerkdekvere (in vlug vertoon die vlerke wit punte), en rooi gesigvel.

Die gewone boskraai is 'n kuddevoël, gewoonlik leef hulle in groepe van 2 tot 5 indiwidue, met somtyds soveel as 50. Hierdie neushoringvoël is 'n plaaslike volop inwoner van die tropiese immergroen woude van Burundi, Mosambiek, Botswana, Kongo, Kenia, die Caprivistrook van Namibië en oostelike Suid-Afrika, waar dit van vrugte en groot insekte leef. Soos ander neushoringvoëls, broei die wyfies op 4 tot 5 eiers, terwyl hulle geseël is in 'n neskompartement.

Wanner hulle in aanhouding gehou en gevoer word is hulle mak en vredeliewende voëls wat 'n verskeidenheid van toertjies kan aangeleer, en hulle geniet die eienaar se kameraadskap. Hulle benodig groot hokke om in rond te beweeg as gevolg van hulle aktiewe natuur. Hulle dieet van vrugte moet versigtig bestuur word om hulle vatbaarheid om hoë hoeveelhede yster te berg te beperk. Die stoor van oormatige hoeveelhede yster is baie soos die siekte hemokromatose by die mens. Die voëls is hoogs intelligent en het 'n lewensverwagting van tot 20 jaar.

Galery
------

* 'n Mannetjie boskraai wat die wyfie voer, geseël binne haar nes.'n Mannetjie boskraai wat die wyfie voer, geseël binne haar nes.
* 'n Manlike Gewone boskraai.'n Manlike Gewone boskraai.
* 'n Gewone boskraai.'n Gewone boskraai.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name
Die **gewone dikkop** (*Burhinus capensis*) is 'n voël wat wydverspreid in Afrika suid van die Sahara voorkom. Die voël word tot 18 duim hoog en het lang bene en bruin vere met wit spikkels daarop. Hierdie spikkels bied uitstekende kamoeflering in die droë grasvelde en savanne waar hulle voorkom. In Engels staan die voël bekend as die *Spotted thick-knee*.

Identifikasie
-------------

Hierdie voël is groter as die waterdikkop. Dit het 'n donkerbruin-en-dofgeel gespikkelde rugkant. Dit het nie grys vlerkdekvere soos die waterdikkop nie. Tydens vlug is klein wit vlekke by die basis van die binne- en buitehoofslagvere sigbaar. Die res van die slagvere en grootdekvere is swarterig. Die ondervlerk is wit met 'n swart agterrand en middelstreep. Die jong voëltjie se rugkant is meer gestreep as die volwasse voëls. Die voël het 'n vlerkspan van 80 cm.

Gewoontes
---------

Roep in 'n voorstad om middernag
Die spesie jag uitsluitlik op die grond en vreet insekte, klein soogdiere en akkedisse. Hulle maak op die grond nes en die wyfie lê gewoonlik twee eiers op 'n slag. Die mannetjie en wyfie maak die kuikens saam groot en beide dra kos aan. Die voëls beskerm hulle neste en sal selfs maak of hulle beseer is om roofdiere van die nes af weg te lok. Hulle is ook voëls wat in die aand uitkom.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

Bronnelys
---------

* Newman se Voëls van Suider-Afrika, ISBN 1-86872-982-6
* *Sasol Voëls van Suider-Afrika.* Struik Nature. Vierde uitgawe 2011. ISBN 978-1-77007-926-7
Die gewei van ’n edelhertbul. Die fluweelagtige buitenste deel bevorder bloedvloei en verskaf suurstof en voedingstowwe aan die groeiende been.
**Gewei** is die term wat verwys na die horings van lede van die hertfamilie. Hulle is uitbreidings van die skedel en is ware beenstrukture wat gewoonlik in simmetriese pare groei. In die meeste spesies het net bulle gewei, en die primêre doel daarvan is om die moontlikheid van seksuele seleksie deur koeie te vergroot en om met ander bulle te baklei. In gematigde klimaatstreke word die gewei elke jaar afgeskud en nuut gegroei. By rendiere kry bulle én koeie gewei.

Voorkoms en funksie
-------------------

Manlike damherte aan die baklei.
Gewei is uniek aan herte. Dit het ’n fluweelagtige bedekking wat suurstof en voedingstowwe aan die groeiende been verskaf.

In die meeste bevolkings van die Arktika en gematigde streke word die gewei jaarliks opnuut gegroei, maar die grootte hang in baie spesies van die dier se ouderdom af; dit word oor ’n tydperk elke jaar groter totdat dit ’n maksimum grootte bereik. In tropiese streke kan die gewei enige tyd van die jaar afgeskud word, en in sommige spesies net elke paar jaar.

Dit dien ook as wapens vir vegtende bulle, wat somtyds ernstige wonde kan toedien, en as ’n teken van dominansie en seksualiteit.
**Oliver Goldsmith** (10 November, 1728 - 4 April, 1774) was 'n Ierse essayis, digter, roman- en toneelskrywer wie se gedig *The deserted village* deur baie as een van die beste gedigte van die 18e eeu beskou word. Oliver Goldsmith is in Kilkenny West, Westmeath, gebore en het aan die Trinity College in Dublin gestudeer, waarna hy in Europa rondgeswerf en sy geld verdien het deur fluit te speel.

In 1756 het hy sonder 'n sent in Londen aangekom en ná drie jaar van groot armoede sy eerste literêre deurbraak gemaak met 'n reeks essays, *The citizens of the world,* wat in 'n Londense koerant gepubliseer is. In dié tyd het hy ook bevriend geraak met Samuel Johnson, James Boswell en die skilder Joshua Reynolds.

In 1764 het die lang gedig *The traveller* verskyn waarin hy indrukke van sy reis deur Europa beskryf het. Twee jaar later het *The vicar of Wakefield,* een van die eerste gesinsromans in die Engelse letterkunde, verskyn. Dié roman, asook die gedig *The deserted Village* (1770) en die komedie *She stoops to conquer* (1773), is sy bekendste werke. Laasgenoemde word steeds opgevoer, ook in Suid-Afrika. Goldsmith was 'n onpraktiese, vrygewige en onverantwoordelike maar besonder sjarmante en veelsydige man met baie vriende. Hy is op 4 April 1774 in Londen oorlede, waarna sy vriende 'n monument vir hom in die sogenaamde Poets' Corner in die Westminster-abdy opgerig het.

Bronnelys
---------

* Wêreldspektrum, Volume 9, bl.44, ISBN 0908409451

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BIBSYS: 90121991
* BNE: XX1159379
* BNF: cb11905327x (data)
* CANTIC: a11059965
* CiNii: DA0110972X
* GND: 118696211
* IMDb: nm0326117
* ISNI: 0000 0000 3222 6937
* LCCN: n79121384
* LNB: 000051255
* MusicBrainz: bd06db35-21de-4e13-a4c4-5f15f1426033
* NDL: 00467294
* NKC: jn19990002756
* NLA: 35131786
* NLG: 93296
* NLI: 000054711
* NLK: KAC199610342
* NLP: A29136751
* NSK: 000135567
* NTA: 068678037
* RERO: 02-A003306193
* RSL: 000039605
* The SBN id CFIV019083 is not valid.
* SELIBR: 188383
* SNAC: w63j3j8m
* SUDOC: 026896206
* Trove: 836210
* VIAF: 100167171
* WorldCat Identities: lccn-n79121384

 |
**Goris** (Armeens: Գորիս; vroeër bekend as **Hin Kores** en **Gorayk‘**) is 'n nedersetting in die Suid-Armeense provinsie Syunik. Dit is in die Goris- of Vararak-riviervallei geleë, sowat 254 km van die Armeense hoofstad Jerewan en 67 km van die provinsiale hoofstad Kapan af, en word omring deur hoë sandsteenberge.

Goris word amptelik as stedelike nedersetting gekategoriseer en is tans die tweede grootste stad in die provinsie Syunik. Volgens die Nasionale Statistieke Diens van die Republiek van Armenië (ARMSTAT) het Goris in 2010 'n bevolking van 23 022 gehad, 'n effense afname sedert die sensus van 2001 toe die inwonertal as 23 261 bepaal is.

Goris word as die aantreklikste stad in die suide van Armenië beskou, nie alleen vanweë se ligging nie, maar veral weens sy boukuns en uitleg. Baie van sy tweeverdieping-geboue is van grys sandsteen gebou, waarby hul ontwerp blykbaar deur 'n Duitse argitek beïnvloed is wat hom hier gevestig het. Opvallend is die roostervormige straatuitleg, met 'n verskeidenheid vrugtebome wat langs sommige strate geplant is - rooi pruim-, moerbei-, pruim-, kersie- en appelbome.
**Gorki Leninskije** (Russies: Го́рки Ле́нинские) is 'n nedersetting met stedelike karakter (Посёлок городско́го ти́па, kortweg ПГТ) volgens die Russiese klassifikasiestelsel wat sowat 10 km suid van Moskou se stadsgrens in die Moskou-oblast se Leninski-rajon geleë is. Die bevolking is in 2020 op 4 354 beraam.

Die Gorki-herehuis, sterfplek van Wladimir Lenin
Die laaste bekende foto van Wladimir Lenin is in Mei 1923 op die Gorki-landgoed geneem. Naas hom: sy jonger gunstelingsuster Anna en een van sy geneeshere, A.M. Kozjefnikof
Die nedersetting het bekendheid verwerf as die sterfplek van Sowjet-leier Wladimir Lenin wat hier op 21 Januarie 1924 in die Gorki-landgoed se herehuis, wat sedert 1918 as sy datsja gedien het, oorlede is. 

In die laaste tien maande van sy lewe het hier 'n menslike drama ontvou. Die beeld van 'n verswakte en siek Lenin, wat op 'n rolstoel aangewese was en nog nouliks kon praat, kon nie meer aan die Sowjet-Russiese publiek getoon word nie. Leuens is versprei oor sy gesondheidstoestand. Hy was feitlik 'n prisonier van Josef Stalin en ander Sowjetleiers wat geen gehoor aan sy wense gegee het nie - nie eens toe hy Stalin gevra het om aan hom gif te gee sodat hy 'n einde sou kon maak aan sy lyde nie.

In 1949 is die herehuis tot 'n museum omgeskep wat - saam met 'n nuwe museumsgebou wat aan sy lewe gewy en in 1987 geopen is - steeds as een van die belangrikste besienswaardighede in die onmiddellike omgewing van Moskou beskryf word.
**Boomranknetel** (*Urera trinervis*) (Hochst.) Friis & Immelman is 'n sagte houtagtige tweehuisige plant, soms 'n epifiet, dit klim tot 20 m, dikwels aan die blaardak en hang in slingers. Dit is een van 'n paar spesies van 44 *Urera* wat deel uitmaak van die familie brandnetel *Urticaceae*. Dit staan in Engels bekend as die *tree climbing-nettle* of *climbing nettle*.

Hierdie spesie word tot op 1600 m aangetref, en is wydverspreid in kuswoud, woudrande en duinewoud van die Oos-Kaap (so ver suid as Port St. Johns) en KwaZulu-Natal, in Oos-Zimbabwe, noord op langs die Afrika-ooskus tot in Ethiopië, en oor tropiese Afrika na Ghana. Dit kom ook in Madagaskar voor.

Beskrywing
----------

Die stingels word by 10 by wortels geheg 10 cm in deursnee, is af en toe gewapen met steekhare en straal oorvloedige en helder drinkbare sap uit wanneer dit gesny word. Die bas is grys tot bruinswart en in die lengte gestreep met groot blaar littekens op jong takke. Die pit is sponsagtig, of die stamme is hol in die middel. Blare is eenvoudig en met druppunte, ellipties tot eiervormig met hele rande en spiraalvormig gerangskik. Blare is sterk drie-arig aan die basis, het 2-4 pare laterale senuwees, die basale paar strek tot in die boonste derde van die blaar. Blomme is klein, groenwit van kleur en in lakse okselbome. Bloeiwyses op manlike plante is ongeveer 6,5 cm lank, met digte trosse blomme met tussenposes langs die stingels. Die vroulike bloeiwyse is ook laks en paniek, ongeveer 2 cm lank, met 'n klein groepie blomme. Vrugte is 'n klein neut of taai, onbehaard, 1,5-2 mm lank, ingeslote in aanhoudende, vlesige, oranje/rooi blomblare.

Fotogalery
----------

* VrugteVrugte
* BlareBlare
* Blomme en bywortelsBlomme en bywortels
* RankgewoonteRankgewoonte

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome
**Gorm die Oue** (Deens: *Gorm den Gamle*) was van omstreeks 900 tot omstreeks 940 koning van Denemarke. Hy was na berig word die seun van die halflegendariese Deense koning Hartaknoet. Hy is in die laat 9de eeu gebore en in 958 dood.

Voorgangers en bewind
---------------------

Volgens Adam van Bremen het Hartaknoet van "Noordmannië", die land van die "Noordmanne" (waarmee hy dalk óf Noorweë óf Normandië bedoel het), gekom en die jong Deense koning Sigtrygg se bewind oorgeneem. Hy het daarna 30 jaar lank regeer.

Toe hy dood is, het Gorm hom opgevolg. Heimskringla meen Gorm het minstens ’n deel van die koninkryk met geweld oorgeneem van Gnupa, en Adam self gee te kenne dat die koninkryk voor Gorm se bewind verdeel was.

Huwelik
-------

Gorm het getrou met Thyra, wie se afkoms onseker is. Hy het een van die groot grafheuwels by Jelling vir haar laat maak, asook die oudste van die Jelling-klippe, waarop hy haar *tanemarkar but* (Denemarke se Redding of Denemarke se Prag) noem. Gorm het twee seuns gehad: Knoet en Harald, later koning Harald Bloutand.

Dood
----

Die Jelling-klip vir Thyra, voorkant
Die Jelling-klip vir Thyra, agterkant
Arild Hvitfeld verduidelik hoe Gorm dood is. Van sy twee seuns het hy die oudste, Knoet, verkies – in so ’n mate dat hy gesweer het die boodskapper wat tyding van Knoet se dood bring, sal tereggestel word.

Die twee seuns was regte Wikings: Hulle het Denemarke elke somer verlaat om te gaan plunder. Harald het op ’n dag na die koning se woning teruggekeer met die nuus dat Knoet dood is tydens ’n poging om Dublin, Ierland, binne te val. Weens Gorm se eed wou niemand hom die nuus vertel nie. Koningin Thyra het bevel gegee dat swart materiaal in die koninklike saal opgehang word, maar niemand mag ’n woord gesê het nie. Toe Gorm die saal binnekom, het hy verbaas gevra waaroor daar gerou word. Koningin Thyra het met behulp van ’n metafoor vir die koning vertel sy "wit valk" is deur ander voëls gevang, terwyl sy "grys valk" steeds voëls vang vir die koning se tafel. Gorm het die boodskap dadelik verstaan.

Volgens dié verhaal was hy so hartseer oor Knoet se dood dat hy die volgende dag dood is. Dit weerspreek egter inligting op die Jelling-klippe dat koningin Thyra voor Gorm dood is. Hirstorici vermoed dat Gorm eers in Thyra se grafheuwel begrawe is en later deur sy seun Harald in ’n houtkerk in Jelling herbegrawe is.
**Bayreuth** is 'n stad in noordelike Beiere, Duitsland, aan die Rooi-Main-rivier in 'n vallei tussen die Frankiese Alb en die Fichtelgebergte. Dit is die hoofstad van Bo-Franken en het in 2008 'n bevolking van 73 048 gehad. Die stad is bekend vir sy gereelde fees van musiek deur Richard Wagner.

Richard Wagner-fees
-------------------

Bayreuth Festspielhaus soos dit vandag lyk
Die stad is wyd bekend weens sy verbintenis met die komponis Richard Wagner, wat van 1872 tot en met sy dood in 1883 hier gewoon het. Wagner se villa, "Wahnfried", is in Bayreuth gebou met die geldelike bystand van koning Ludwig II van Beiere en is ná die Eerste Wêreldoorlog in die Wagner-museum omskep. Die Bayreuth Festspielhaus is noord van die stad geleë, 'n operahuis wat spesiaal opgerig is vir die uitsluitlike opvoering van Wagner se operas. Hier word die première opgevoer van die laaste twee operas in Wagner se siklus *Der Ring des Nibelungen* (*Siegfried* en *Götterdämmerung*), van die siklus as geheel en ook van *Parsifal*.

Wagner se operas word elke somer tydens die maandlange Richard Wagner-fees in die Festspielhaus opgevoer, wat algemeen bekendstaan as die Bayreuth-fees. Dit lok duisende besoekers en was nog elke jaar sedert die eerste geleentheid in 1876 uitverkoop. Die huidige waglys is tans tot meer as tien jaar lank.
**Goslarer SC 08**|  |
| **Volledige naam** | Goslarer Sport Club von 1908 e.V. |
| **Stigtingsdatum** | 1908 |
| **Tuisveld** | Osterfeldstadion, Goslar |
| **Kapasiteit** | 6 000 |
| **Kompetisie** | Regionalliga Noord |
|

 **Goslarer SC 08** is 'n sportklub uit Goslar in die deelstaat Neder-Sakse in Duitsland, veral bekend vir sy sokkerafdeling. Benewens sokker het die klub ook onder meer afdelings vir hokkie, atletiek en boogskiet.

Die klub is in 1908 gestig en het sy beste jare voor 1933 gehad, toe daar in die *Oberliga Hannover-Braunschweig* meegeding is, destyds die hoogste vlak van die Duitse sokkerstruktuur. Na die Tweede Wêreldoorlog is die klub as *TSV Goslar* herstig. Die klub het in 1950 byna na die Oberliga Noord op die hoogste vlak gepromoveer, maar het verloor in die uitspeelwedstryde. In 1953 is die huidige naam aangeneem. In 2003 het die klub met *SV Sudmerberg* saamgesmelt en kortstondig as *Goslarer SC 08 Sudmerberg* bekendgestaan. Die klub se grootste hedendaagse prestasie is in 2009 behaal, toe die Oberliga Nedersakse-Oos gewen is en daar met VfB Oldenburg, wenners van die Oberliga Nedersakse-Wes, in die uitspeelwedstryd om promosie na die Regionalliga afgereken is op die weg-doelreël (0-1; 1-2). Dit was die eerste keer sedert 1950 dat die span as die Neder-Sakse-kampioen gekroon is. Die tuiswedstryd in die Osterfeldstadion is deur ongeveer 4 300 mense bygewoon.

Die span speel in die 2009/10-seisoen sy tuiswedstryde in die *Eintracht-stadion* in Braunschweig, aangesien die Osterfeldstadion nog nie aan die vereistes vir 'n Regionalliga-lisensie voldoen nie.

Onlangse ligaposisionering
--------------------------

|  |  |
| --- | --- |
| * 1994-95 (V) Verbandsliga Nedersakse-Oos 10de
* 1995-96 (V) Verbandsliga Nedersakse-Oos 7de
* 1996-97 (V) Verbandsliga Nedersakse-Oos 12de
* 1997-98 (V) Verbandsliga Nedersakse-Oos 6de
* 1998-99 (V) Verbandsliga Nedersakse-Oos 7de
* 1999-00 (V) Verbandsliga Nedersakse-Oos 3de
* 2000-01 (V) Verbandsliga Nedersakse-Oos 8ste
* 2001-02 (V) Verbandsliga Nedersakse-Oos 3de
 | * 2002-03 (V) Verbandsliga Nedersakse-Oos 10de
* 2003-04 (V) Verbandsliga Nedersakse-Oos 15de
* 2004-05 (VI) Bezirksoberliga Braunschweig 1ste
* 2005-06 (V) Verbandsliga Nedersakse-Oos 10de
* 2006-07 (V) Verbandsliga Nedersakse-Oos 15de
* 2007-08 (VI) Bezirksoberliga Braunschweig 1ste
* 2008-09 (V) Oberliga Nedersakse-Oos 1ste
* 2009-10 (IV) Regionalliga Noord
 |