recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Christiaan Petrus Bernard Burger** (6 Maart 1952 - 31 Augustus 1980) was 'n Suid-Afrikaanse rugbyspeler. Hy het van 1975 tot 1980 as heelagter vir die Westelike Provinsie gespeel. Hy sterf op 31 Augustus 1980, op 28-jarige ouderdom, nadat hy sy nek die vorige dag tydens 'n Curriebeker-wedstryd teen die Vrystaat gebreek het.

Ná die voorval het Morné du Plessis, die spankaptein, saam met sy spanmaats, die *Chris Burger-fonds* gestig om sy familie by te staan. Sy dogtertjie, Esmarie, was ten tye van die voorval 18 maande oud.

'n Paar jaar later sterf die rugbyspeler, Petro Jackson (1964-1998), in soortgelyke omstandighede in Stellenbosch, waarna die Petro Jackson-spelersfonds gestig is. Die twee fondse is op 23 September 1992 saamgesmelt in die *Chris Burger-Petro Jackson-spelersfonds*, soos dit vandag bekend staan. Die fonds het al talle rugbyspelers wat ernstig beseer is, finansieel ondersteun. Die fonds poog ook om die risiko met betrekking tot ernstige beserings in rugby te verminder.
Wapen van Nieu-Seeland (sedert 1956)
Die **wapen van Nieu-Seeland** is Nieu-Seeland se amptelike heraldiese simbool. Die oorspronklike wapen is in 1911 deur koning George V verleen en die huidige weergawe ​​is deur koningin Elizabeth II in 1956 voorgestel.

Geskiedenis
-----------

Tot 1911 het Nieu-Seeland die heraldiese wapen van die Verenigde Koninkryk gebruik. 'n wedstryd is gehou en 'n wenner was opgetel. In 1956 is die wapen tot sy huidige ontwerp verander.

Beskrywing
----------

Wapen van Nieu-Seeland (1911-1956)
Die wapen vertoon 'n skild met vier kwadrante wat verdeel word deur 'n sentrale lyn. Die eerste kwadrant vertoon die vier sterre op die vlag van Nieu-Seeland, die tweede kwadrant vertoon 'n goue vag, wat die land se landboubedryf verteenwordig, die derde vertoon 'n ​​gerf koring vir die landbou, en die vierde kwadrant vertoon gekruisde hamers vir mynbou. Die sentrale bleek vertoon drie galeie, wat Nieu-Seeland se maritieme natuur en die Cook-Straat verteenwordig. Die regte skildhouer is 'n Europese vrou wat die vlag van Nieu-Seeland hou, terwyl die linke skildhouer 'n Maori-vegter is, wat 'n *Taiaha* (vegwapen) hou en 'n *Kaitaka* (vlasmantel) dra. Die skild is bekroon deur die kroon van Sint Edward, wat die kroon van die monarg van Nieu-Seeland weerspieël. Die wapen word hieronder deur 'n silwer strook begrens, waarop die amptelike Engelse landsnaam "New Zealand" geskryf is, met twee varingsblare ná links en regs.


|  |  |
| --- | --- |
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal. | 

 |
**Paul Hanmer** (Kaapstad, 1961) is 'n Suid-Afrikaanse komponis, pianis en 'n vooraanstaande jazz musikant. Hy het al vyf albums gemaak, insluitend:

* *Trains to Taung* (1997)
* *Window To Elsewhere* (1998)
* *Playola* (2000)
* *Naïvasha*(2002)
* *Water and lights* (2004)

In 1987 trek Hanmer Johannesburg toe waar hy saam met Ian Herman en Pete Sklair die groep *Unofficial Language* stig. Die groep het al twee albums uitgereik:

* *Moves moves*
* *Primal steps*

Hamner se musiek, wat herinner aan die van Keith Jarrett, is met tye serebraal en minimalisties maar altyd eg Suid-Afrikaans, en word sterk beïnvloed deur die klanke van die Kaapse Vlaktes and die mrabi-klank van die townships. Hanmer het al saam met groot figure in Suid-Afrikaans jazz saamgewerk, ondermeer die Grammy-wenner Miriam Makeba, Hugh Masekela, Jonathan Butler, Pops Mohamed, Sipho Gumede, and McCoy Mrubata.

Sy opleiding in klassieke musiek word tentoongestel in Oktober 2005, toe sy eerste komposisie vir 'n strykkwartet deur die Sontonga Quartet opgevoer word in die Baxter Konsertsaal, Kaapstad.

Sien ook
--------

* Lys van Suid-Afrikaanse musikale kunstenaars
**Paul Heinrich Gerhard Möhring**, ook bekend as Paul Mohr, (21 Julie 1710, Jever - 28 Oktober 1792) was 'n Duitse dokter, plantkundige en dierkundige.

Hy het mediese wetenskappe gestudeer in Danzig en Wittenberg, en na graduering in 1733 het hy hom as algemene praktisyn in sy tuisdorp Jever gevestig. Möhring was 'n dokter vir die Prins van Anhalt. In 1752 publiseer hy *Avium Genera*, 'n vroeë poging om voëlspesies te klassifiseer, wat voëls in vier klasse verdeel en die begin van die moderne groeperings toon.

Gedurende sy lang loopbaan het hy korrespondensie behou met Albrecht von Haller, Lorenz Heister, Carl Linnaeus, Hans Sloane en Paul Gottlieb Werlhof. Die plant genus *Moehringia* (familie Caryophyllaceae) is deur Carl Linnaeus tot sy eer na hom vernoem. 

Die standaard outeursafkorting **Möhring** word gebruik om hierdie persoon as die skrywer aan te dui wanneer 'n botaniese naam aangehaal word.

Belangrikste werke
------------------

* "De inflammationis sanguineae theoria mechanica", 1733.
* "Historiae medicinales", 1739.
* "Avium genera", 1752.
* *Geslachten der Vogelen* 1758.

Sien ook
--------

* Dierkunde
* Lys van botaniste volgens outeursafkorting
**Rea** (Grieks: *Ῥέᾱ*; ook **Saturnus V**) is die tweede grootste natuurlike satelliet van die planeet Saturnus. Die maan is op 23 Desember 1672 ontdek deur Giovanni Cassini.

Rea, soos afgeneem deur Cassini in 2005.

'n Kunstenaarskonsep van die ring rondom Rea.
'n Kunstenaarskonsep van 'n uitsig oor die oppervlak van Rea met Saturnus (regs) en die Son (regs bo) in die agtergrond.
Rea is 'n ysliggaam met 'n digtheid van ongeveer 1240 kg/m3. Die lae digtheid is 'n aanwysing dat die maan se rotskern minder as 'n derde van die massa van die maan in beslag neem; die res bestaan uit bevrore water. Rea is soortgelyk aan Dione, maar daar is 'n verskil tussen die voorste en agterste halfrondes, wat waarskynlik beteken dat hulle 'n vergelykbare samestelling en geskiedenis het. Die temperatuur op Rea is -174 °C in die son en tussen -200 °C en -220 °C in die skaduwee.

Rea besit talle kraters en het helder merke op sy oppervlak. Die oppervlak kan op die basis van die digtheid van die kraters in twee geologiese gebiede verdeel word: die eerste gebied bevat kraters met 'n deursnit groter as 40 km en die tweede deel, wat in die pool- en ewenaargebiede voorkom, besit kraters met 'n deursnit wat kleiner as 40 km is. Dit dui daarop dat die oppervlak op 'n tyd opnuut gevorm is.

Die voorste halfronde het die meeste kraters en het 'n eenvormige helderheid. Net soos op Callisto het die kraters nie werklik reliëf nie, soos ook die geval op die maan en Mercurius is. Op die agterste halfrond is 'n netwerk van helder merke en strepe op 'n donker agtergrond. Daar word veronderstel dat hierdie stroke materiaal is wat deur ysvulkane versprei is, vroeg in die geskiedenis van Rea, toe die maan nog vloeibaar aan die binnekant was.

Die NASA het op 6 Maart 2008 verklap dat die Cassini-wenteltuig bewyse gevind het dat daar materiaal in 'n ring (of moontlik ringe) om Rea wentel - soortgelyk aan die ringe wat om Saturnus self wentel. Dit is die eerste keer dat 'n maan gevind is wat self ook moontlik 'n ring het. Bewyse vir die ring(e) se bestaan is vir die eerste keer deur Cassini in November 2005 waargeneem en wetenskaplikes het sedertdien ondersoeke gedoen wat gewys het dat Rea se swaartekragveld, saam met die maan se wenteling om Saturnus, wel die vorming van ringe sou toelaat, asook die langdurige instandhouding daarvan.
Die Franse oorsese gebied **Nieu-Kaledonië** gebruik die vlag van Frankryk as vlag en het op 17 Julie 2010 ook die Kanakvlag vir amptelike gebruik aanvaar. Die Kanakvlag vertoon ’n horisontale driekleur in blou, rooi en groen met geel skyf aan die vlagpaalkant waarin ’n swart eilandsimbool is. Nieu-Kaledonië is een van min lande of gebiede ter wêreld met twee nasionale vlaë.

Geskiedenis
-----------

In 2008 het die regering van Nieu-Kaledonië gedebateer oor die gebruik van ’n amptelike streeksvlag en volkslied, soos vereis deur die Ooreenkoms van Nouméa. ’n Vlag wat algemene gebruik geniet het was die vlag van die Kanak en Sosialistiese Nasionale Bevrydingsfront (FLNKS), ’n politieke party wat Nieu-Kaledonië se onafhanklikheid soek. Vir die volgende twee jaar het die Franse vlag egter die amptelike vlag van die eilandgroep gebly.

Op 17 Julie 2010 het François Fillon, Franse Eerste Minister, ’n seremonie in Nouméa bygewoon waar die FLNKS-vlag langs die Franse driekleur gehys is. Dit het aan albei vlae amptelike status gegee. Kort voor die besoek het die Nieu-Kaledoniese Kongres oorweldigend ten gunste van die aanvaarding van die Kanakvlag langs die Franse vlag gestem.

Die aanvaarding van die Kanakvlag was nie sonder kontroversie nie. Sommige Nieu-Kaledoniërs het aangedring op ’n heel nuwe vlag vir Nieu-Kaledonië wat elemente van die Franse en Kanakvlag sou bevat. So ’n nuwe vlag sou poog om ’n "gedeelde toekoms" vir etniese Kanaks en etniese Franse inwoners van Nieu-Kaledonië te bevorder.

FLNKS politieke vlag
--------------------

Die FLNKS-vlag wat in 1980 deur die party aanvaar is, bestaan uit drie horisontale bane in blou, rooi en groen met ’n geel skyf (waarvan die deursnee twee derdes van die hoogte van die vlag is) geposisioneer op een derde van die breedte van die vlag, gemeet van die vlagpaal af. Die skyf het swart fraaiings en is gerojeer met ’n vertikale simbool in swart.

Die blou stel die lug en die omringende oseaan voor. Die rooi stel die Kanaks se bloed voor wat gevleoi het in hul stryd om onafhanklikheid, sosialisme en eenheid. Die groen stel die land voor en daarmee saam die voorvaders wat daar begrawe is. Die geel skyf is ’n voorstelling van die son en die simbool daarop bestaan uit ’n *flèche faîtière*, ’n tipe pyl wat ’n "tututskulp" deurboor wat op die dakke van Kanakhuise pryk.

Ander vlae
----------

* Amptelike vlag van die eiland Amptelike vlag van die eiland
* Vlag wat tydens die 2007 Stille Oseaan Spele gebruik is Vlag wat tydens die 2007 Stille Oseaan Spele gebruik is
* Franse vlag met die embleem van Nieu-Kaledonië Franse vlag met die embleem van Nieu-Kaledonië

### Administratiewe vlae

* Vlag van die Suid-Provinsie Vlag van die Suid-Provinsie
* Vlag van die Noord-Provinsie Vlag van die Noord-Provinsie
* Vlag van die Lojaliteitseilande Vlag van die Lojaliteitseilande
Die notering van musiek
**Musiek** is 'n vorm van kuns wat georganiseerde klanke en stiltes bevat. Dit word uitgedruk in terme van toonhoogte (insluitende melodie en harmonie), ritme (insluitende tempo en mate) en die kwaliteit van klank (byvoorbeeld artikulasie, tekstuur en dinamiek). Musiek kan gebruik word vir die kunssinnige of die estetiese, kommunikasie, vermaak of seremoniese doeleindes. Die definisie van wat musiek behels verskil afhangende van die kultuur en sosiale sinsverband. Verskillende interpretasies van die term word ook as sub-genres van die kuns aanvaar.

Musiek bevat fisiese, geestelike en sosiale fenomene, sowel as teorie, uitvoering, dans en ook digkuns.

Enkele onderwerpe wat in musiek bestudeer word, sluit in:

* Harmonie
* Melodie
* Ritme
* Instrumente en Instrumentasie
* Komposisie en verwerking
* Notasie en musiekteorie

Oorsprong
---------

*Die hoofartikel vir hierdie afdeling is: Oorsprong van musiek.*
Daar bestaan baie teorieë oor die oorsprong van musiek. Só word daar in volksverhale, mites en sages van die volkere vertel van die bo-aardse, goddelike oorsprong van musiek, en dikwels het die musiek in hierdie verhale een of ander towerkrag. Musiekwetenskaplikes probeer die ontstaan van musiek verklaar deur byvoorbeeld te sê dat die oermens mooi dieregeluide probeer naboots het. Dit is egter alles teorieë wat nie bewys kan word nie.

Musiek is klank en verdwyn weer sodra dit gemaak is. Daarom bestaan ons kennis oor die musiek van die tyd voor die koms van die grammofoon uit die feite wat in beeld en op skrif aan ons oorgelewer is. Musiek wat in musieknotasie vasgehou is, kan ons ook alleen dán weer in klank laat herleef as ons die ou notasietekens kan lees. Ons weet dan ook relatief min oor die musiek van die ou beskawings van die Antieke of Oudheid. In elk geval sal ons nooit presies kan weet hoe dit geklink het nie. Historiese- en veral argeologiese navorsing het interessante feite aan die lig gebring oor die musiek en veral die musiekbeoefening van die ou kulture, byvoorbeeld China, Egipte, Mesopotamië, en Israel. Oor laasgenoemde kan ook uit die Bybel heelwat aanduidings gekry word.

Sien ook
--------

* Lys van komponiste
* Europese klassieke musiek
* Suid-Afrikaanse musikante
Die **Muskietvis** (*Gambusia affinis*) is 'n varswater vis wat natuurlik voorkom in riviere om die Golf van Meksiko. Die vis is na Suid-Afrika gebring as natuurlike plaagbeheer in 'n poging om muskiete te beheer in 1936; ook as voedsel vir baars. In Engels staan die vis bekend as die *Mosquitofish*.

Voorkoms
--------

Die vis het 'n platterige kop met 'n mond wat opwaarts wys en die stertvin is bolrond. Die mannetjie (35 mm) is kleiner en slanker as die wyfie (60 mm). By die mannetjie is die anale vin verder vorentoe terwyl die wyfie se lyf dieper, ronder en die anale vin korter is. Beide geslagte is deurskynend lig bruin, partykeer is daar 'n klein swart kolle op die lyf en het 'n glinsterende blou skynsel. Die kieue deksel is silwer goud en die onderkant van die vis is silwer. Die vinne is kleurloos en het soms dowwe kolle op.

Habitat
-------

Die vis leef in stilstaande water wat bedek is met plante. Dit kan water temperatuur veranderinge van 4 - 38 °C weerstaan en kan ook leef in vars sowel as soutwater. Hulle vreet klein lewende organismes soos muskiet en vis larwes. Die eiers word binne die wyfie bevrug en die spesie is ovivivipaar.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

Bron
----

* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. ISBN 978-1-86872-643-1
**Vryburg** is 'n dorp in die Noordwesprovinsie van Suid-Afrika.

Ligging
-------

Die dorp lê halfpad tussen Kimberley (die hoofstad van die Noord-Kaap) en Mahikeng (die hoofstad van Noordwes). Dit lê op die belangrike spoorlyn wat Cecil Rhodes vanaf Kaapstad na die diamantvelde van Kimberley, en verder noord deur Vryburg na Mafikeng en Rhodesië (nou Zambië en Zimbabwe) aangelê het. Die spoorlyn is in Desember 1890 tot by Vryburg voltooi. Dit lê ook op die N14 nasionale pad wat van Gauteng in 'n suidwestelike rigting deur Vryburg, Kuruman en Upington loop na Namakwaland en Namibië.

Geskiedenis
-----------

Vryburg was die hoofstad van Die Stellalandse Republiek wat in 1882 gestig is. Die eerste en enigste president was G.J. van Niekerk. In 1885 het die Britte die dorp ingeneem en die gebied by Brits-Betsjoeanaland ingelyf, wat toe in 1895 deel van die Kaapkolonie geword het.

Tydens die Anglo-Boereoorlog het die Britte 'n konsentrasiekamp vir vrouens en kinders hier bedryf.

In 1910 het die Kaapkolonie die Kaapprovinsie (een van die vier provinsies van die Unie van Suid-Afrika en later die Republiek van Suid-Afrika) geword. Sedert 1994, toe die land in nege provisies verdeel is, val Vryburg in die Noordwesprovinsie.

Besienswaardighede
------------------

Vryburg se spoorwegstasie
Net suid van die dorp is die Huhudi-woongebied. Die naam is 'n Tswana-woord wat "lopende water" beteken. Verder suid, by Tierkloof, is die "Tiger Kloof Educational Institute", wat in 1904 deur die Londense Sendinggenootskap opgerig is. Die klipkerk daar is 'n nasionale gedenkwaardigheid.

Vryburg is die land se grootste bees-produksiedistrik. Dit word soms "die Texas van Suid-Afrika" genoem. Die Hereford-beesras is die gewildste. Mielies en grondbone is die belangrikste gewasse.

Sir Arnold Theiler, die veearts wat die wêreldberoemde veeratsenykundige navorsingstasie, Onderstepoort, naby Pretoria, tot stand gebring het, het gedurende die vroeë deel van sy loopbaan op die plaas Armoedsvlakte, 8 km wes van Vryburg, navorsing gedoen. Van die apparaat wat hy gebruik het, is te sien in die Theilermuseum op die plaas.

Sien ook
--------

* Lys van dorpe in Suid-Afrika
* Hoërskool Vryburg

Bronnelys
---------

* Erasmus, B.P.J. *Op Pad in Suid-Afrika*, Jonathan Ball Uitgewers, Johannesburg, 2004.

Sien ook
--------

* Gereformeerde kerk Vryburg
Die **stabiliteit van die Sonnestelsel** is 'n onderwerp van baie navorsing in sterrekunde. Alhoewel die planete histories gesien stabiel is en op kort termyn so sal bly, kan hul swak swaartekraguitwerking op mekaar onvoorspelbare gevolge hê. Om hierdie rede word (onder meer) gesê die Sonnestelsel is chaoties, en selfs die mees akkurate langtermyn-modelle vir die wentelbaanbewegings van die Sonnestelsel is nie vir meer as 'n paar tienmiljoen jaar geldig nie.

Die Sonnestelsel is stabiel wat die mens betref, asook vir veel langer, omdat nie een van die planete binne die volgende paar miljard jaar teen mekaar sal bots of uit die stelsel gewerp sal word nie en die Aarde se wentelbaan sal dus relatief stabiel bly.

Sedert Newton se Swaartekragwet (1687) soek wiskundiges en sterrekundiges (soos Laplace, Lagrange, Gauss, Poincaré, Kolmogorov, Vladimir Arnold en Jürgen Moser) na bewyse vir die stabiliteit van die planete se beweging, en hierdie soeke het gelei tot baie wiskundige ontwikkelings en verskeie daaropvolgende "bewyse" van die stabiliteit van die Sonnestelsel.

Oorsig en uitdagings
--------------------

Die wentelbane van die planete is onderhewig aan langtermyn-variasies, en modelle van die Sonnestelsel is onderhewig aan die *n*-liggaamprobleem.
Die eerste beeld van die maan wat 'n Ranger-ruimtetuig geneem en suksesvol na die aarde gestuur het (Ranger 7 in 1964)
Die **Ranger-program** was 'n reeks van onbemande ruimtesendings wat die Verenigde State in die 1960's onderneem het met die doelwit om naby beelde van die maan se oppervlakte te neem. Die Ranger ruimtetuie is ontwerp om foto's van die maan se oppervlakte te neem en dit na die aarde te stuur totdat die tuig bots met die maan se oppervlakte en uiteraard vernietig word. 'n Reeks probleme en teenspoed het veroorsaak dat die eerste ses vlugte almal mislukkings was. Op een stadium was daar na die program verwys as *skiet en hoop*.  Dit het daartoe gelei dat die Amerikaanse Kongres 'n ondersoek geloods het na die skynbare probleme binne NASA se hoofkwartier en die Jet Propulsion Laboratory (JPL).  Na twee herorganisasies van die agentskappe het Ranger 7 die eerste suksesvolle beelde na die aarde gestuur in Julie 1964, dit is daarna opgevolg deur twee suksesvolle sendings.

Die Ranger-program was aanvanklik ontwerp aan die begin van 1959 in drie afsonderlike fases, genaamd *blokke*. Elke blok het 'n ander sendingdoelwit en 'n progressiewe gevorderde ontwerp gehad. Die JPL missie-ontwerpers het 'n paar lanserings per blok beplan om die ingenieurs ondervinding en wetenskaplike waarde te maksimeer en om te verseker dat daar ten minste een suksesvolle missie sal wees per blok. Die totale ontwerp, ontwikkeling, lansering en ondersteunings koste vir die Ranger-reeks (Ranger 1 tot 9) het ongeveer $170 miljoen beloop, die ekwivalent van $1.05 biljoen in 2018.
**Pelmeni**  

**Een van die nasionale geregte van Rusland en Oekraïne**  
  


---

**Vlag van Litaue Litaue**   
  
 
Koldūnai

---

**Vlag van Letland Letland**  
  

Pelmeņi  
  



---

**Vlag van Estland Estland**  
  

Pelmeenid  

**Pelmeni** (Russies: пельмени) is deegbolletjies met 'n vulsel van vleis wat in water of vleisaftreksel gekook word. Hulle word by 'n sop gevoeg of as hoofgereg geniet. Pelmeni het hulle oorsprong heel waarskynlik in die kookkuns van Tatarstan of Siberië en word lankal as een van die nasionale geregte van Rusland en Oekraïne beskou.

Nou verwante geregte in ander dele van Europa is Italiaanse *ravioli* en *tortellini* of Swabiese *Maultaschen* in Suidwes-Duitsland, maar ook Sjinese *jiaozi* en *wan tan* kan as soortgelyke geregte beskou word.

Bestanddele
-----------

Die deeg vir pelmeni word van meel, water en sout berei, soms word ook enkele eiers bygevoeg. Die deeg word glad geknie en met gemaalde vark-, bees-, lam-, bees- of kalkoenvleis, vis of sampioene gevul. Dikwels is die vulsel ook 'n mengsel van verskillende soorte vleis. Vir die tradisionele Oedmoertiese metode word 'n mengsel van 45 persent bees-, 35 persent skaap- en 20 persent varkvleis gebruik.

In Perm, 'n stad wes van die Oeralgebergte, word pelmeni dikwels met sampioene, uie, rape of suurkool in plaas van vleis gevul. By dié vulsels word dan 'n verskeidenheid speserye soos swart peper en uie gevoeg.

Oorsprong en geskiedenis
------------------------

In Letland word gebraaide pelmeni met suurroom bedien
Die woord *pelmeni* is afgelei van *pel'nyan'* (пельнянь) – 'n term uit die Fins-Oegriese Komi-taal, Oedmoerties en Mansi wat letterlik "oorvormige brood" beteken.

Dit is nie bekend wanneer pelmeni 'n deel van die kookkuns van inheemse Siberiese volke geword het of wanneer die gereg deur die Russe oorgeneem is nie. Een hipotese is dat pelmeni, of gevulde deegbolletjies in die algemeen, hulle oorsprong in China het.

Dit verklaar dan ook die gebruik van vreemde speserye soos swart peper wat nie inheems aan Rusland is en in elk geval ingevoer moet word. Pelmeni is dan moontlik deur Mongole in Siberië en later ook in die Oeral-gebied bekend gemaak en het vervolgens ook in Oos-Europa gewild geraak.

Pelmeni was besonder gewild onder jagters aangesien hulle 'n ligte en voedsame kos is wat maklik berei kan word. Op lang jagtoere tydens die winter kon pelmeni in bevrore toestand saamgeneem word.

*Pilmän* - die Tataarse eweknie van pelmeni - is daarnaas ook 'n tradisionele gereg in die Tataarse kookkuns waar dit steeds met sop bedien word.

Deesdae word industrieel vervaardigde bevrore pelmeni in Russiese, Oos-Europese en Duitse supermarkte verkoop. In Rusland en Oekraïne word bevrore pelmeni as kitskos veral met die leefstyl en kookkuns van studente en vrygeselle vereenselwig.
Die **Staatsbiblioteek** in Pretoria is deel van die Nasionale Biblioteek van Suid-Afrika.

Taak
----

Hierdie bibilioteek huisves een van die uitgebreidste en kosbaarste versamelings boeke en ander inligtingsbronne in die land. Die voorraad naslaan- en navorsingsmateriaal is van groot belang vir wetenskaplikes wat hulle op Suid-Afrikaanse onderwerpe toespits. Die biblioteek is ‘n pligleweringsbiblioteek. Hier word die gesamentlike katalogus van die Suid-Afrikaanse biblioteke bygehou en die interbiblioteekleningstelsel gekoördineer.

Seldsame versamelings
---------------------

Unieke boekversamelings in die biblioteek is die Smutsversameling, die Frans Engelenburg-versameling van kuns en historiese werke, die Duncan-versameling bestaande uit klassieke letterkunde en boeke oor die politiek en geskiedenis van die land, die Middleton-versameling oor ekonomie en geldwese, die Smithsonian-versameling oor die VSA, staatsadministrasie, wetenskap, tegnologie, handel en die regswese en die Keltiese versameling. Onder die groot aantal atlasse en landkaarte is daar die seldsame twaalfdelige Blaeu-atlas (die Franse uitgawe) wat dateer uit 1662. ‘n Unieke versameling is die 39 oorspronklike waterverfskilderye wat die inheemse bevolking van die Kaapkolonie uitbeeld. Dit is in 1841 deur die onbekende kunstenaar "I.W." geskilder.

Seldsame boeke
--------------

Die biblioteek besit skaars boeke oor die vroeë geskiedenis van en reise in Suid-Afrika deur skrywers en reisigers soos

* Ludwig Alberti (1768-1812), ‘n Bataafse offisier
* William John Burchell (1781-1863)
* Samuel Daniell (1775-1811)
* Olfert Dapper (1636-1689), ‘n Nederlandse geskiedskrywer oor Suid-Afrika
* William Cornwallis Harris (1807-1848)
* sir Thomas Herbert (1606-1682), Britse historikus en skrywer oor Afrika
* Peter Kolbe (1675-1726)
* Christian Ignatius Latrobe (1758-1836), ‘n Morawiese sendeling
* William Paterson (1755-1810)
* Anders Sparrman (1748-1820)
* Francois le Vaillant (1753-1824)

Geskiedenis
-----------

Die biblioteek is in 1887 geopen as die Staats-Bibliotheek der Zuid-Afrikaansche Republiek met ‘n skenking van ‘n groot versameling boeke uit Nederland en Vlaandere. In 1893 het die Pretoria Openbare Biblioteek daarmee saamgesmelt. Ds. Adriaan Begemann (1831-1925) was tot 1893 die eerste bibliotekaris. Hy is tot in 1900 opgevolg deur Jan F.E. Cilliers. Latere bekende bibliotekarisse was die Presbiteriaanse dominee James Gray (1852-1933), F.T. Nicholson, in die 1930’s Matthew M. Stirling en in die 1960’s H.J. Aschenborn. Pierneef, Samuel Zwaartman en Jacoba Gilfillan was as personeellede aan die biblioteek verbonde.

Bibliografie
------------

* Aschenborn, H.J.: Die Staatsbiblioteek. Deel 2 – van 1887 tot die hede. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 16, nr. 1, September 1966.
* Aschenborn, H.J.: Die Staatsbiblioteek. Deel 3 - die huidige bedeling. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 16, nr. 2, Desember 1966
* Ploeger, Jan: Die Staatsbiblioteek. Deel 1 – die geskiedenis van ‘n skenking. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 16, nr. 1, September 1966.
Sodiaklig in die oostelike hemelruim voor die son opkom.
**Sodiaklig** is ’n flou, rofweg driehoekige, verstrooide wit gloed in die naghemel wat lyk of dit van die omgewing van die Son al langs die sonnebaan of diereriem strek. Dit kan die beste gesien word net ná sonsondergang of voor sonsopkoms in die lente en herfs wanneer die diereriem teen ’n skerp hoek met die horison lê. Dit word veroorsaak deur die verstrooiing van sonlig deur ruimtestof en is so flou dat maanlig of besoedeling dit onsigbaar kan maak.

Die sodiaklig neem af in intensiteit met die afstand van die Son af, maar op baie donker nagte is dit al gesien in ’n strook reg rondom die sonnebaan. Eintlik dek die sodiaklig die hele naghemel en is dit verantwoordelik vir ’n groot deel van die totale naglig op ’n maanlose nag.

Ruimtestof vorm ’n dik, plat wolk in die sonnestelsel wat bekend is as die **sodiakwolk**, wat op dieselfde vlak voorkom as die sonnebaan. Die stofdeeltjies is tussen 10 en 300 mikrometer in deursnee.

Brian May
---------

In Augustus 2007 het Brian May, hoofkitaarspeler van Queen, sy Ph.D.-tesis, *Radial Velocities in the Zodiacal Dust Cloud*, ingehandig – 36 jaar nadat hy dit begin en toe laat vaar het vir ’n musiekloopbaan. Dat hy dit kon doen, was vanweë die min navorsing oor die onderwerp in die jare tussenin. May het gesê die onderwerp het in die 2000's weer "in die mode" geraak.
Die **Hasjemiete** (Arabies: الهاشميون, *Al-Hāshimīyūn*; ook bekend as die **Huis van Hasjim**) is die koninklike familie van Jordanië, waaroor hulle sedert 1921 regeer. Hulle was ook die vorstehuis van Sirië (1920), Hedjaz (1916-1925) en Irak (1921-1958).

Geskiedenis
-----------

Die familie behoort tot die Dhawoe Awn, een van die takke van die Hasanidiese sherifs van Mekka – waarna ook as die Hesjemiete verwys word – wat van die 10de eeu af oor Mekka regeer het totdat die Huis van Saoed dit in 1924 verower het. Hulle naam kom volgens tradisie van Hasjim ibn Abd Manaf, die oupagrootjie van die Islamitiese profeet Mohammed. Die Hasanidiese sherifs van Mekka (van wie die koninklike familie direk afstam), insluitende die Hasjemiete se voorvader Qatadah ibn Idris, was Zaiditiese Sjiiete tot die laat Mameluk- of vroeë Ottomaanse tydperk, toe hulle Sjafitiese Soenniete geword het.

Die huidige dinastie is gestig deur sjarief Hoessein ibn Ali, wat in 1908 deur sultan Abdülhamid II as sjarief en emir van Mekka aangestel is. Hy is in 1916 tot koning van die Arabiese lande verklaar (maar is net as koning van die Hedjaz erken) nadat hy die Arabiese opstand teen die Ottomaanse Ryk geïnisieer het. Sy seuns Abdoellah en Faisal het in 1921 koning van onderskeidelik Jordanië en Irak geword.
Die **Gribble-versameling** is 'n versameling van 29 000 foto's (waarvan 26 000 op glas negatiewe) wat 'n unieke kultuurhistoriese en visuele rekord van die Drakensteinvallei van die laat 19de eeu tot aan die einde van die Tweede Wêreldoorlog gee. Dit sluit in foto's van individue, families, troues en ook foto's van skoolgroepe en van sosiale en sportklubs hoofsaaklik van die Paarl en omgewing. Dit is 'n sosiale dokument van die mense wat in die vallei gewerk het. Voorbeelde is afbeeldings van vroue wat hul wasgoed doen in die Bergrivier, die bou van waens, die ontginning van graniet teen Paarlberg en die oes van die koring op die plase in die omgewing. Verder is daar foto's van die dorp se straatbeeld in die tyd sowel as van die omgewing. Die foto's bied ons vandag waardevolle inligting oor historiese geboue en hoe die Paarl deur die jare ontwikkel het.

Hierdie versameling sluit die werk in van drie geslagte Gribble-fotograwe sowel as die werk van die fotograwe Decker en Bell. James Gribble senior het in 1859 van Cornwall in Engeland na Suid-Afrika gekom en hom as fotograaf in Kaapstad gevestig. James Gribble junior (27 Januarie 1863 – 23 Januarie 1943) was 'n vakleerling by Samuel Bayliss Barnard voordat hy hom in 1882 as fotograaf in die Paarl gevestig het. Daardie tyd was die Paarl 'n vooruitstrewende dorp en Gribble word 'n vooraanstaande inwoner. Hy was onder andere 40 jaar sekretaris van die Paarlse Boerevereniging. In 1988 neem hy ook die besigheid van James F. Goch oor. In 1919 sluit Harold, die derde geslag van die Gribbles, by die ateljee aan.

Die versameling is onder beheer van die Drakenstein Heemkring. Soortgelyke kolleksies van illustrasies is die Gordon-versameling, Ravenscroft-versameling, Duggan-Cronin-versameling, Sammy Marks-fotoversameling en die Elliott-versameling.

Bibliogafie
-----------

* www.drakensteinheemkring.co.za
**Jacob Johannes Greyling Wentzel** (gebore in 1925 en oorlede op 8 Junie 2013 in Pretoria, Suid-Afrika) was 'n Suid-Afrikaanse politikus en lid van die regerende Nasionale Party. Hy was parlementslid vir die kiesafdeling Bethal (1966 - 1987), lid van die Volksraad vir Transvaal (1987 - 1989), adjunkminister vir Samewerking en Ontwikkeling (1979), adjunkminister vir Ontwikkeling (1979 - 1982), adjunkminister vir Grondsake (1980 - 1982) en uiteindelik Minister van Landbou (1984 - 1989) in die regering van P.W. Botha.

Biografie
---------

Greyling Wentzel is op Makwassie in die Wes-Transvaal gebore.

Hy het in die landbou gestudeer en self lank geboer. Nadat hy parlementslid geword het, het Wentzel in 1979 by die Suid-Afrikaanse regering aangesluit waar hy die pos van adjunkminister van Grondsake beklee het. Wentzel word in 1984 Minister van Landbou in die kabinet van premier P.W. Botha. 

Tydens die verkiesing van 1987 is hy in sy kiesdistrik verslaan deur Chris de Jager, die kandidaat van die Konserwatiewe Party. Hy word nietemin deur indirekte stemreg verkies deur sy eweknieë om 'n lid van die Volksraad te word op een van die setels wat per proporsionele stemming aan die provinsie Transvaal toegeken is.

Wentzel verlaat die politieke lewe in 1989 om hom toe te wy aan sy plaas in die Oos-Transvaal.

Sy eerste vrou, Rita, is in 1990 oorlede. Hy is hierna weer twee keer getroud, en het 4 dogters gehad. Nadat hy 'n slagoffer van 'n heupongeluk en beroerte in Desember 2012 was, sterf hy in Junie 2013 in Pretoria op 87-jarige ouderdom. Hy is begrawe in die dorpie Trichardt in Mpumalanga.

Bronne
------

* (af)  Greyling Wentzel: 'n Lewe*[dooie skakel]*, Rapport, 15 Junie 2013
* (af)  Greyling Wentzel sug, sterf*[dooie skakel]*, Beeld, 10 Junie 2013
**Vredendal** is een van die jongste en dus ook modernste dorpe in die Wes-Kaap en ook een van die snel groeiendste.

Ligging
-------

Die dorp is 322 km noord van Kaapstad aan die spoorlyn na Bitterfontein en langs die Olifantsrivier geleë. Dit val binne die Olifantsrivier-besproeiingsgebied. Vanrhynsdorp en Klawer is elk 24 km per pad van die dorp geleë en Lutzville ietwat verder.

Geskiedenis
-----------

Die dorp het sy ontstaan te danke aan die besproeiingskema wat hier gebou is. Dit is vroeg in 1945 as dorp gestig en het munisipale status eers op 1 Maart 1963 verkry. Ingevolge die huidige munisipale bedeling is Vredendal deel van die munisipaliteit Matzikama, waarvan dit die setel is.

Wapen
-----

Vredendal se munisipale raad het in 1972 'n wapen by die Buro vir Heraldiek geregistreer : *Ingeboe kepersgewys verdeel van rooi en silwer, in die skildhoof twee gousblomme van goud en in die skildvoet 'n aansiende olifantskop van natuurlike kleur*. Die helmteken was 'n wit duif met 'n takkie in sy bek, en die wapenspreuk was *Prosperitas per pacem*. Die wapen is deur dr. Cornelis Pama ontwerp.

NG gemeente
-----------

*Die hoofartikel vir hierdie afdeling is: NG gemeente Vredendal.*
Die gemeente is op 13 November 1933 onder die naam Olifantsrivier met 1 000 lede van Vanrhynsdorp afgestig. Die gemeente het aanvanklik swaargekry, omdat die nedersetters van die skema noustrop getrek het. Dienste op Vredendal is eers in 'n klein skoolgeboutjie gehou. Vir Nagmaaldienste moes die kerkgangers in die oopte onder 'n bloekombos byeenkom. Die eerste predikant was ds. P.F. Greyling. Die gedeelte van die gemeente wat aanvanklik as Neersetting bekendgestaan het, is in 1937 as Lutzville afgestig. In 1940 besluit die Sinode om die naam van die gemeente Olifantsrivier na **Vredendal** te verander. Die huidige kerkgebou is op 23 September 1950 ingewy, sonder skuld. Die NG gemeente Klawer het in 1949 hoofsaaklik van die NG gemeente Vanrhynsdorp afgestig, buiten 10 huisgesinne wat van Vredendal weggesny en by Klawer gevoeg is. Vredendal-Wes is in 1974 afgestig en vandag het die twee gemeentes saam meer as 2 500 doop- en belydende lidmate.

Onderwys
--------

Volgens die Wes-Kaapse onderwysdepartement se soekgerief Find-a-School het Vredendal in 2016 sewe skole gehad. Twee was preprimêre skole, drie laerskole (Vergenoeg RK Primêre Skool, Vredendal-Noord Primêre Skool en die Laerskool Vredendal) en twee hoërskole (Vredendal Sekondêre Skool en die Hoërskool Vredendal). Van die laerskole het Vergenoeg 876 leerders van gr. R tot 7 gehad, Vredendal-Noord 1 091 in dieselfde grade en Vredendal 573. Vredendal Sekondêr het 1 059 leerders gehad en die Hoërskool Vredendal 468.

Sien ook
--------

* Lys van dorpe in Suid-Afrika

Bronne
------

* Olivier, ds. P.L. (samesteller). 1952. *Ons gemeentelike feesalbum*. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers.
* (en)  (af)  Kelly, Maureen. 1986. *Amptelike Suid-Afrikaanse Munisipale Jaarboek*. Johannesburg: HELM Publikasies.
**Théodore-Claude-Henri Hersart de La Villemarqué** (7 Julie 1815 - 8 Desember 1895) is een van die bekendste digters van die Bretagne (Frankryk). In 1839 verskyn sy bundel *Barzaz Breiz*, 'n versameling van tradisionele Bretonse volksliedere, wat tot dusver slegs deel van die mondelinge oorlewering is. Tydens die Romantiese beweging van die 19de eeu wek die versameling, wat met die leuse "Koning Artus is nie dood nie!" begin, groot belangstelling vir die Bretonse kultuur. Danksy die sukses in Frankryk word die bundel ook in ander Europese vertaal. Hersart de la Villemarqué is 1895 in sy geboortestad Quimperlé oorlede, waar 'n museum sy erfenis bewaar.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNE: XX835410
* BNF: cb119103377 (data)
* CANTIC: a11082343
* GND: 101123469
* ISNI: 0000 0001 1026 3523
* LCCN: no2003077368
* The Léonore id LH//1295/44 is not valid.
* NKC: mub2017940797
* NTA: 06811222X
* SNAC: w6c267gc
* SUDOC: 026956845
* VIAF: 49227556
* WorldCat Identities: lccn-no2003077368

 |
Ondertekening van die wapenstilstand wat uiteindelik tot die einde van die Eerste Wêreldoorlog gelei het.
'n **Wapenstilstand** of **skietstilstand** is 'n formele ooreenkoms tussen strydende partye om gevegte te staak. Dit beteken nie noodwendig die einde van 'n oorlog nie, maar kan slegs 'n tydelike staking van vyandelikhede wees. 'n Wapenstilstand word gewoonlik uitgeroep terwyl 'n poging aangewend word om blywende vrede te onderhandel. Dit word ook soms uitgeroep om partye toe te laat om gesneuweldes te begrawe of om 'n gemeenskaplike vakansiedag, soos Kersfees in vrede te kan geniet.

In sommige gevalle kan 'n wapenstilstand vir 'n onbepaalde tyd voortduur. 'n Voorbeeld hiervan is die Arabies-Israeliese Oorlog van 1948 wat tot 'n langdurige wapenstilstand tussen enersyds Israel, en andersyds Egipte, Jordanië, Sirië en Libanon gelei het. Israel sluit later vredesverdrae met Egipte en Jordanië, maar tot hede is daar nie 'n skikking met Sirië en Libanon bereik nie. Nog 'n voorbeeld is die Korea-oorlog, wat op 27 Julie 1953 met 'n skietstilstand beëindig is. Die oorlog duur egter amptelik tot vandag toe voort.

Een van die bekendste wapenstilstande is die verdrag wat op 11 November 1918 met Duitsland gesluit is. Die verdrag is naby Compiègne in Frankryk onderteken en het 'n einde van die Eerste Wêreldoorlog gebring. Die dag word in Frankryk en ander Europese lande as *wapenstilstanddag* gevier.

Dit gebeur ook soms dat 'n wapenstilstand aangekondig en dan verbreek word. Die doel hieragter is dikwels om die vyand onverhoeds te betrap en so 'n taktiese oorwinning te behaal.

In moderne konflikte sal die Verenigde Nasies dikwels op 'n wapenstilstand tussen strydende partye aandring. So 'n wapenstilstand word altyd tussen die betrokke lande self onderhandel, omdat dit as meer bindend as 'n VN-resolusie beskou word.
**Fraates III** (Parties: 𐭐𐭓𐭇𐭕, *Frahāt*), was van 69 tot 57 v.C. die Arsakidiese koning van konings van die Partiese Ryk. Hy was die seun en opvolger van Sinatrukes.

Toe Fraates III die troon bestyg, kon sy ryk nie meer as die oorheersende mag in die Nabye Ooste beskou word nie vanweë die opkoms van die Koninkryk Armenië onder Tigranes die Grote, of Ouere, en die Koninkryk Pontus onder sy bondgenoot Mitridates VI Eupator. Fraates III se bewind word dus gekenmerk seur sy pogings om sy ryk te herstel tot sy vorige posisie. 

Wes van sy ryk was die gebied in 'n oorlog betrokke. Tigranes en Mitridates VI het 'n beroep op hom gedoen om saam met hulle teen die Romeinse Republiek te veg; die Romeine het hom weer probeer oorreed om aan hulle kant te veg. Fraates het oënskynlik beloftes aan albei kante gedoen, maar passief gebly. Hy het gewag vir die uitslag van die oorlog sodat hy dit vir die Parters kon uitbuit.

Tigranes die Jongere, seun van Tgranes die Ouere en skoonseun van Fraates III, het in 65 v.C. saam met Fraates teen sy pa geveg, maar is eindelik deur sy pa verslaan; hy het Fraates verlaat en by die Romeinse bevelvoerder Pompeius aangesluit. 

Begin 64 v.C. terwyl Pompeius op sy ekspedisie teen Mitridates VI gefokus het, het Fraates Armenië binnegeval. Hy het eindelik 'n ooreenkoms met Pompeius en Tigranes aangegaan; Mesopotamië en Adiabene is bevestig as Partiese gebiede, terwyl Kordiene as Romeins bevestig is. 'n Vredesooreenkoms is ook aangegaan tussen Fraates en Tigranes.

Omstreeks 57 n.C. is Fraates III deur sy twee seuns, Orodes II en Mitridates IV vermoor en laasgenoemde het koning geword. 'n Burgeroorlog tussen die broers het gou uitgebreek, 'n stryd wat Orodes II gewen het.

Bronne
------

* Kia, Mehrdad (2016). *The Persian Empire: A Historical Encyclopedia [2 volumes]*. ABC-CLIO. ISBN 978-1610693912.
* Dąbrowa, Edward (2007). "The Parthian Kingship". *History of the Ancient Near East / Monographs*. **XI**: 123–134.
* Olbrycht, Marek Jan (1997). "Parthian King's tiara - Numismatic evidence and some aspects of Arsacid political ideology". *Notae Numismaticae*. **2**: 27–61.
* Shayegan, M. Rahim (2011). *Arsacids and Sasanians: Political Ideology in Post-Hellenistic and Late Antique Persia*. Cambridge University Press. pp. 1–539. ISBN 9780521766418.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Voorganger**← Sinatrukes** | **Fraates III** | Opvolger**Mitridates IV →** |

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* VIAF: 254159474316327662550
* WorldCat Identities (via VIAF): 254159474316327662550

 |
**Thurston-eiland**, die wêreld se 56ste grootste eiland en die derde grootste eiland van Antarktika na Alexander-eiland en Berkner-eiland, beslaan 'n oppervlakte van 15 700 km². Die eiland is in die Suidelike Oseaan suidwes van die Antarktiese Skiereiland geleë. Die eiland is onbewoon en is volledig met ys bedek. Dit grens in die weste aan die Amundsensee en in die ooste aan die Bellingshausensee. Thurston-eiland word in die suide deur die Peacock-sund van die Antarktiese vasteland geskei.

Kaart van Thurston-eiland
Berge op Thurston-eiland, afgeneem tydens 'n Nasa-verkenningsvlug op 5 November 2014
Thurston-eiland is op 27 Februarie 1940 deur die Amerikaanse admiraal Richard E. Byrd ontdek en na W. Harris Thurston, 'n New Yorkse tekstielvervaardiger en borg van Antarktiese ekspedisies, genoem. Dit is tot in 1960 as 'n skiereiland beskou, toe ontdek is, dat dit eintlik 'n eiland is.

Thurston-eiland val soos die res van Antarktika onder die saak van die Antarktis-verdrag. Geen land maak aanspraak op die eiland of die see rondom die eiland nie en dit word dus as niemandsland beskou.
**Michael Brimer** (gebore 1933) is 'n Suid-Afrikaanse pianis, orrelis, dirigent en komponis. Hy het hom in 1958 in Australië gevestig, waar hy Beethoven se 32 klaviersonatas en al Schumann se klavierwerke vir opnames uitgevoer het. Saam met sy vrou, Judith, het hy die *Bermagui Four Winds*-fees begin. Sy Klavierkonsert No. 2 is opgeneem, en sy boek, *Utopia Unlimited*, het in 1975 verskyn.

Lewensloop
----------

Brimer is op 8 Augustus 1933 is Suid-Afrika gebore en studeer onder Eleanor Bonnar, 'n leerling van Leopold Godowsky. Daarna studeer hy aan die Universiteit van Kaapstad, die Royal College of Music, die Royal School of Church Music in Londen en aan die Universiteit van Cambridge. Hy het ook in Wene en Australië studeer.

Sy akademiese loopbaan het afsprake as buitengewone professor aan die Universiteit van Wes-Australië, Monash Universiteit en die Universiteit van Natal ingesluit, asook as dekaan van die Fakulteit Musiek aan die Universiteit van Kaapstad en Ormond Professor in Musiek aan die Universiteit van Melbourne, waar hy vir 9 jaar werksaam was. Daarna is hy as emeritus professor by Melbourne-universiteit aangestel en het hy hom in Sydney gevestig.

As pianis het hy oor die wêreld konserte as solis en kamermusikus aangebied. In 1962 was hy die eerste om Malcolm Williamson se Klavierkonsert nr. 2 uit te voer. Hy ook vyf keer die volledige reeks van Beethoven se 32 klaviersonatas uitgevoer. Volgens Brimer was hy die eerste Australiese pianis om die volledige Beethoven-sonatas op te neem. Die reeks lewendige opnames is in 1986 uitgesaai en was vir kommersiële verstelling op kasset bestem, maar as gevolg van 'n tegniese probleem is nie al die sonatas vrygestel nie.

As orrelis het hy vertonings in die Royal Albert Hall, by Clare en King's Colleges, Cambridge, en in Sydney en Melbourne se stadsale aangebied, sowel as solis saam met verskeie Australiese orkeste.

Hy het ook orkeste in Australië en in die buiteland gedirigeer. Onder meer in opera-, koor- en orkesrepertoire, van klassieke tot kontemporêre werke, insluitend première-optredes.

Sy boek *Utopia Unlimited: The Complete Musician and His World* is in 1975 in Kaapstad gepubliseer.
Marcel Duchamp se *Fountain*, 1917, foto deur Alfred Stieglitz by 291 kunsgalery na aanleiding van die 1917 Society of Independent Artists-uitstalling, met toegangsmerker sigbaar. Die agtergrond is The Warriors deur Marsden Hartley.
***Fountain*** is 'n voorafvervaardigde beeldhouwerk deur Marcel Duchamp in 1917, wat bestaan uit 'n porselein urinaal geteken "R. Mutt". In April 1917 is 'n gewone stuk loodgieterwerk wat deur Duchamp gekies is, ingedien vir 'n uitstalling van die Society of Independent Artists, die eerste uitstalling deur die Genootskap wat by The Grand Central Palace in New York sou plaasvind. Toe Duchamp die doel van sy voorafvervaardigde-beeldhouwerk verduidelik het, het Duchamp gesê dit is "alledaagse voorwerpe wat deur die kunstenaar se keuse tot die waardigheid van 'n kunswerk verhoog is." In Duchamp se aanbieding is die urinaal se oriëntasie van sy gewone posisionering verander. *Fountain* is nie deur die komitee verwerp nie, aangesien die reëls van die Genootskap bepaal het dat alle werke aanvaar sal word van kunstenaars wat die fooi betaal het, maar die werk is nooit in die vertoonarea geplaas nie. Ná daardie verwydering is *Fountain* by Alfred Stieglitz se ateljee afgeneem, en die foto is in die Dada-joernaal *The Blind Man* gepubliseer. Die oorspronklike kunswerk is verlore.

Die werk word deur kunshistorici en teoretici van die avant-garde as 'n belangrike landmerk in 20ste-eeuse kuns beskou. Sestien replikas is in die 1950's en 1960's by Duchamp in gebruik geneem en met sy goedkeuring gemaak. Sommige het voorgestel dat die oorspronklike werk deur die vroulike kunstenaar Elsa von Freytag-Loringhoven was wat dit as 'n vriend aan Duchamp voorgelê het, maar kunshistorici beweer dat Duchamp alleen verantwoordelik was vir *Fountain* se aanbieding.

*Fountain* is opgeneem in die Marcel Duchamp-katalogus *raisonné* deur Arturo Schwarz; Die volledige werke van Marcel Duchamp (nommer 345).
---

**Thunderbolt** is die naam en handelsmerk vir 'n hardeware-koppelvlak wat deur die Amerikaanse onderneming *Intel, Inc.* in samewerking met *Apple Inc.* ontwikkel is om eksterne toestelle met 'n rekenaar te verbind. Dit is aanvanklik onder die naam *Light Peak* ontwikkel en vir die eerste keer op 24 Februarie 2011 as deel van 'n toestel bemark. *Light Peak* is oorspronklik vir optiese kabels ontwikkel, maar deur Apple en Intel vir die Thunderbolt-standaard aangepas om inligting ook met koperkabels oor te dra. So kon Thunderbolt as opvolger van die verouderde FireWire-koppelvlak bemark word.

Tot dusver is drie variante op die mark ingevoer. Thunderbolt 1 en 2 maak gebruik van dieselfde verbinder soos die Mini DisplayPort (MDP)-koppelvlak. Vir Thunderbolt 3 word die USB-C-verbinder gebruik. In 'n enkele kabel kombineer Thunderbolt PCI Express (PCIe) en DisplayPort (DP) as twee seriële seine en voorsien toestelle daarnaas ook van gelykstroom (maksimaal 100 W). Maksimaal ses eksterne toestelle kan met een enkele verbinder aan 'n rekenaar gekoppel word.

Thunderbolt is vir die snelle oordrag van data ontwikkel. Terwyl USB 2.0 'n maksimale snelheid van 480 Mbis/s kan bereik, wat met die nuwe standaard USB 3.0 verhoog is tot 5 Gbps, het die Thunderbolt-standaard reeds in sy eerste generasie voorsiening gemaak vir 'n teoretiese snelheid van 10 Gbis/s. Thunderbolt 2 het hierdie snelheid verdubbel tot 20 Gbis/s. Die nuutste standaard Thunderbolt 3 maak voorsiening vir 'n teoretiese maksimale snelheid van 40 Gbis/s. 

Hierdie soort snelhede word benodig om byvoorbeeld 'n rekenaar met 'n enkele kabel met twee 4K-skerms (4 096 x 2 160 beeldpunte met 60 Hz) te koppel en gelyktydig data met USB 3.1 (teen 'n snelheid van 10 Gbis/s) en 'n ethernet-netwerk oor te dra. Die twee 4K-skerms kan deur 'n enkele 5K-skerm (met 5 120 x 2 880 beeldpunte teen 60 Hz) vervang word. Met enkele rekenaars (soos Apple se nuutste tafelrekenaar iMac Pro of die 15 duim-skootrekenaar MacBook Pro) kan maksimaal vier 4K- of twee 5K-skerms met 'n Thunderbolt-kabel gekoppel word.
***Aloe ecklonis*** is 'n aalwyn wat voorkom is aan die KwaZulu-Natal, Limpopo, Mpumalanga, Oos-Kaap, Lesotho, Vrystaat en Eswatini. Die plant word tot 50 cm groot en blom van November tot Januarie. Die blomme is oor die algemeen salmkleurig en ongeveer 20 mm lank. Die blomme is opvallend geswolle in die middel.

Stamme is gewoonlik afwesig of onopvallend. Die dowwe groen blare is breed,tot 100 mm, en tot 400 mm lank. Daar is enkele vlekke aan die onderkant en die rande is duidelik wit. Daar is wit, klein, ferm driehoekige tande op die blaarrande. Die plant is bestand teen koue en sal temperature van -8 °C verdra. Dit groei vanaf byna seevlak tot op hoogtes van 2 500 m. 

Die plant is vernoem na C.F. Ecklon, 'n plantversamelaar wat oorspronklik saad van die spesie na Europa gestuur het.

Sien ook
--------

* Lys van aalwynspesies

Bron
----

* Plants of the World Online
* REDLIST Sanbi
* Wildflower nursery
* *Gids tot die Aalwyne van Suid-Afrika*, Ben-Erik van Wyk & Gideon F. Smith, Briza Publikasies, 2014, ISBN 978-1-920217-39-6

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q772912
* EoL: 1085278
* GBIF: 2777562
* iNaturalist: 553422
* IPNI: 529418-1
* ITIS: 950442
* NCBI: 1188286
* Plant List: kew-297346
* Species+: 16302
* Tropicos: 18400131
* WCSP: 297346

 |