recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ds. H.F. Heyman is in 1951 as die gemeente se eerste leraar bevestig.
Die **NG gemeente Misgund** is 'n gemeente in die westelike uithoek van die Nederduitse Gereformeerde Kerk se Oos-Kaaplandse Sinode met sy middelpunt op die dorpie Misgund. In 1985 was hier 128 doop- en 310 belydende lidmate, maar teen 2015 het dit gedaal tot onderskeidelik 20 en 108, 'n afname van meer as 70 persent binne 30 jaar.

In opdrag van die Ringe van George en Uitenhage het albei se Ringskommissie op Maandag 6 November 1950 in die skaduwee van die groot eikebome langs die skool op Misgund die afstigting van 'n nuwe gemeente waargeneem. Ds. J.G. Lochner, voorsitter van die Ring van George, het die vergadering gelei, terwyl di. P.G. Wiid (Joubertina), J.S. Loots (Uniondale), P.J.J.S. Els (Uitenhage-Oos), J.L. Nel (Bothasrus), E. Du P. Coetzee (Tzitzikamma), C.W.L. Pistorius en H.F. Heymann (albei van George) aan die verrigtinge deelgeneem en seënwense uitgespreek het. Misgund het toe nog ressorteer onder die Ring van George, maar deesdae (2016) is dit deel van die Ring van Humansdorp. Die gemeente het die naam van die sentrum, naamlik Misgund, gekry en is in die vrugbare en skilderagtige Langkloof geleë. Die gemeente is saamgestel uit dele van die twee gemeentes Uniondale en Joubertina (eersgenoemde in die huidige Wes-Kaap en laasgenoemde in die Oos-Kaap). Die wyke Haarlem en Bo-Kouga is deur Uniondale afgestaan en die wyke Misgund, Grootplaas, Nuweplaas, Lauterwater en Vryheid deur Joubertina. Die afstand van Bo-Kouga tot by Vryheid is amper 50 km, terwyl Misgund in die middel lê. 

Die wyke Haarlem en Lauterwater het elk reeds met afstigting 'n netjiese saal gehad. Op Misgund is die dienste tydelik in die appelpakhuis van M.J.L. Kritzinger gehou tot die kerksaal gereed sou wees. In 1952 skryf die medewerker van *Ons gemeentelike feesalbum*: "Die gemeenskap in die Langkloof word gekenmerk vir hul hartlikheid en hul offervaardigheid vir die saak van die Kerk. Die ywer wat die 56S lidmate van hierdie jong gemeente openbaar, is inspirerend."

Nadat die kerkraad agtereenvolgens di. P.G. Wiid (Joubertina), J.J.E. Koornhof (Laingsburg), T. Botha (Crosby) en H.F. Heymann (George) beroep het, het laasgenoemde hom die beroep laat welgeval. Op Saterdag 9 Junie 1951, is ds. Heymann verwelkom en bevestig. Die bevestiging is deur ds. C.W.I. Pistorius van George waargeneem. Op Sondag 10 Junie het ds. Heymann sy intreeboodskap gebring na aanleiding van 1 Kor. 3:11: "Want niemand kan 'n ander fondament lê as wat daar gelê is nie: dit is Jesus Christus."

Bron
----

* Olivier, ds. P.L. (samesteller). 1952. *Ons gemeentelike feesalbum*. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-Uitgewers.
**Leonid Vladimirovich Sherwood** (dikwels ook getranskribeer as Leonid Vladimrovich Shervud; \* 28 April 1871 in Moskou, † 28 Augustus 1954 in Leningrad) was 'n Russiese beeldhouer en argitek van Brits-Ierse afkoms.

Sherwood is in 'n familie van Brits-Russiese kunstenaars en argitekte gebore. Hul stamvader, William Sherwood, het met sy Ierse vrou na Rusland geëmigreer en hom in Aleksandrofski gevestig. Sy kleinseun (en Leonid se pa), die argitek en skilder Wladimir Osipowitsj Sherwood (1833-1897), het bekendheid verwerf met sy ontwerp vir die Historiese Museum op Moskou se Rooiplein wat in 1883 geopen is.

Leonid was een van tien kinders wat vir Wladimir Sherwood gebore is. Hy het in die voetspore van sy beroemde vader gevolg en tussen 1886 en 1891 aan die Moskouse Skool vir Toegepaste Kuns gestudeer. Daarna het hy sy akademiese opleiding aan die Akademie vir Kunste in Sint Petersburg voortgesit en hom op beeldhoukuns toegespits. Sy beeldhoukuns is deur die beginsels van die Sosialistiese realisme geïnspireer. Sherwood is vir sy verdienste as Sowjet-Russiese kunstenaar met die Orde van die Rooi Vlag van Arbeid vereer.

Sy bekendste werk as argitek is die Swaelnes, 'n klein Neogotiese kasteel aan die suidkus van die Krim wat hy vir die Balties-Duitse oliemiljoenêr Baron von Steingel tussen 1911 en 1912 gebou het.
*Anser canagicus*
Die **keisergans** (*Anser canagica*) is 'n gans wat in Alaska en Siberië voorkom.

Die wetenskaplike klassifisering van hierdie gans word tans betwis: sommige wetenskaplikes plaas dit onder die genus *Chen*, terwyl ander weer *Anser* verkies.

Beide geslagte het 'n identiese veredos, met 'n kenmerkende wit kop en agternek, met 'n donker grys hals en lyf. Die vere kan soms roesbruin voorkom, as gevolg van al die yster in die waters van hul verspreidingsgebied. Keiserganse is oor die algemeen nie aggressief nie en kan ook in groepe met ander watervoëls aangehou word.

Hul dieet bestaan hoofsaaklik uit waterplante soos alge en gras, maar hulle sal ook die lêkorrels van hoenders en eende vreet.

Keiserganse broei tussen Oktober en Januarie. Die nes word op die grond naby die water gebou, tussen gras of plante wat dit goed wegsteek. Die nes word met dons en vere uitgevoer. Die wyfie lê twee tot agt roomwit eiers wat na 24 tot 27 dae uitbroei. Die kuikens is self na twee tot drie jaar broeigereed.

Bronnelys
---------

* BirdLife International (2006). *Chen canagica*. *2006 IUBN-rooilys van bedreigde spesies*. Internasionale Unie vir die Bewaring van die Natuur 2006. Verkry op 11 Mei 2006.
* Hilko Insel, (2005): *Eksotiese Watervoëls*. LAPA Uitgewers, Pretoria. ISBN 0799334286

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q755653
* ADW: Anser\_canagicus
* Avibase: 1E6F0F8D43759948
* eBird: empgoo
* EoL: 914532
* GBIF: 2498163
* iNaturalist: 558425
* ITIS: 175031
* IUCN: 22679919
* NCBI: 107021
* WoRMS: 1443775
* Xeno-canto: Anser-canagicus

 |
'n Wit Labrador retriever
'n Bruin Labrador retriever
Die **Labrador retriever** of kortweg **Labrador** is 'n honderas wat afkomstig is uit Newfoundland en Labrador, en afstam van die St. Johns-hond. Hierdie ras is vanaf die middel van die 19de eeu in Engeland met 'n aantal ander rasse, soos die Gordon setter, die spaniël, die Flatcoated retriever en die Chesapeake Bayretriever, gekruis. ('n Ander naam vir retriever is apporteerhond, dit wil sê 'n hond wat 'n gegooide voorwerp gaan haal en terugbring wanneer hy só geleer word.)

Die St. Johns-hond word deur die Eskimo's gebruik om vis te vang, terwyl die labrador geteel word vir eendejag en vir jag in moerasagtige gebiede. Die retriever het eenvoudige swemvliese tussen die tone.

Uiterlike voorkoms
------------------

Die labrador het 'n dik pels met 'n waterafwerende onderpels. Die pels het weinig versorging nodig en eenmaal per week se borsel is genoeg.

Die labrador-reune word 55 tot 57 sentimeter hoog terwyl die tewe 54 tot 56 sentimeter hoog word. 'n Labrador weeg omtrent 35 kilogram.

Opvoeding
---------

As gevolg van die labrador retriever se intelligensie en leergierigheid is dit maklik om hom op te voed en te leer.

Gebruik
-------

In die jongste jare word labrador retrievers dikwels as begeleidingshonde vir blindes ingespan.
|  |
| --- |
| **Franschhoek-motormuseum** |
| 'n Beeld van die museum. |
| Plek | Franschhoek |
| Land | Suid-Afrika |
| Webtuiste | www.fmm.co.za Edit this at Wikidata |

Die **Franschhoek-motormuseum** beskik oor ‘n buitengewone versameling historiese vervoermiddels.

Die motors, motorfietse, antieke fietse en ‘n groot aantal ander items (soos petrolpompe) wat verband hou met vervoermiddels verteenwoordig die Suid-Afrikaanse ontwikkelingsgeskiedenis van vervoer oor meer as die afgelope 100 jaar. Een van die seldsaamste voertuie is die Aston Martin DB2/4 MkII Touring Spyder, 'n sportmotor waarvan daar slegs drie sulke modelle in die wêreld is. ‘n Motorfiets uit 1898 is te sien en onder die 80 motors wat afwisselend uitgestal word uit die versamling van 320, is ‘n Ford Model A uit 1903. Unieke Suid-Afrikaanse motors soos die Protea uit 1957, die GSM Dart uit 1963 en die Flamingo uit 1962 is te sien. Al hierdie artikels word gehuisves in vier ruim sale.

Die museum is geleë op die wingerd- en perdeplaas L'Ormarins, tussen Drakenstein en Wemmershoek, langs die R45-pad en by 33° 52′ 53.33″ suid en 18° 59′ 12.94″ oos. Dit is die eiendom van Johann Rupert.

Bronne
------

* (af)  Amptelike Webwerf
Die **hiëna** is 'n familie van roofdiere (meer spesifiek, aasdiere) wat in Afrika en Asië voorkom. Hoewel hiënas baie soos groot honde lyk, vorm hulle 'n aparte biologiese familie wat waarskynlik meer aan ander *Feliformia*-families verwant is (soos die *Felidae, Viverridae, Nandiniidae, Eupleridae* en *Herpestidae*).

Vroeër het hiënas oor groot dele van Europa en Asië voorgekom, maar hulle habitat het ondertussen aansienlik gekrimp. Daar is tans slegs vier lewende spesies, die gevlekte hiëna, die gestreepte hiëna, die strandwolf en die aardwolf.

In Afrika word hiënas soms met towery geassosieer. Die Zoeloes onder Shaka het onder ander die vermeende magte van hiënas gevrees.

Vroulike hiënas het 'n groot klitoris wat soos 'n penis lyk. Daarom kan geen onderskeid op hierdie gebied tussen mannetjies en wyfies gemaak word nie. Vroulike hiënas het 'n groter liggaamsbou as manlike hiënas.

Hiënas loop baie soos bere omdat hulle voorpote langer as hulle agterpote is. Hulle kake is sterk genoeg om bene oop byt.

Taksonomie
----------

* Familie **Hyaenidae**
	+ Subfamilie **Hyaeninae**
		- Gevlekte hiëna (*Crocuta crocuta*)
		- Gestreepte hiëna (*Hyaena hyaena*)
		- Strandwolf, (*Hyaena brunnea*, vroeër *Parahyaena brunnea*)
	+ Subfamilie **Protelinae**
		- Aardwolf (*Proteles cristatus*)
Die **bosnagaap** (*Otolemur crassicaudatus*) is een van drie spesies en die grootse van die nagape. Die soogdier kom in die oostelike dele van Suid-Afrika, Zimbabwe en die hele Mosambiek voor.

Kenmerke
--------

Die bosnagaap het kenmerkende groot oë met groot kaal, beweeglike ore. Sy pels is dikker en meer wollerig as dié van die nagapie. Die mannetjies is effens groter as die wyfies. Sy agterbene is geweldig lank en gespierd om ver tussen bome te kan spring terwyl die voorbene daarinteen amper onderontwikkeld lyk. Die mannetjie weeg tot 1.2 kg terwyl die wyfie tot 1.13 kg weeg.

Habitat en gewoontes
--------------------

Die bosnagaap verkies woude, berg- en kusbos en ruie boomveld in hoë-reënvalstreke. In droër dele verkies hulle rivierbos. Die bosnagape is ook groeplewende nagdiere en kom lank na sononder te voorskyn. Bedags sit familiegroepe hoog in bome en slaap, maar snags wei elkeen op sy eie. Hulle was hulle pote gereeld met urine om hulle greep aan boomtakke te verbeter. Hulle lewensduur is onbekend.

Hulle eet gom, vrugte, insekte en soms ook reptiele en voëls terwyl hulle natuurlike vyande die luiperd en reuse-ooruil is. Twee kleintjies word in Augustus tot September gebore na 'n dragtyd van 4 maande.

Galery
------

* Twee by drinkbakTwee by drinkbak
* In uMkhuzewildtuinIn uMkhuzewildtuin
* In Letaba, KrugerwildtuinIn Letaba, Krugerwildtuin

Sien ook
--------

* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name
* Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes
**Ferdinand Adolf Heinrich August Graf von Zeppelin** (Konstanz, 8 Julie 1838 - Berlyn, 8 Maart 1917) was 'n Duitse uitvinder en lugvaartpionier. 

Hy was die seun van paleisbestuurder (hofmaarskalk) Friedrich von Zeppelin en Amelie Macaire d'Hogguer. 

In 1853 begin hy sy hoër opleiding, en twee jaar later sy militêre loopbaan, wat hy later as 'n generaal sou afsluit. Tydens die Frans-Duitse Oorlog het hy waargeneem hoe die Franse lugballonne gebruik vir waarnemings en ​​kommunikasie. Geïnspireer hierdeur, het Zeppelin van 1891 af aan die bou van 'n lugskip begin werk. Hy patenteer in 1895 sy lugskip wat later die benaming Zeppelin ontvang het. Dit was 'n sigaarvormige ligter-as-lug vlieënde tuig, wat met waterstof gevul was. Hierdie lugskip het die eerste beheerde lugballon geword wat vir die grootskaalse vervoer van mense en ander kommersiële ladings gebruik kon word. Voor die aanvang van die Eerste Wêreldoorlog was die Zeppelin, ondanks 'n reeks vroeë terugslae, al besonder gewild, en nie net in Duitsland nie. Die swaarder-as-lug vliegtuig tegnologie, wat in later jare die voortou sou neem, was toe nog in sy kinderskoene gewees.

Tussen 1900 en 1908 wend Zeppelin verskeie pogings aan om 'n betroubare lugskip te bou, maar dit het keer op keer misgeloop en in ongelukke en rampe ontaard. Uiteindelik behaal hy wel sukses, en in 1908 keur die militêre owerhede sy projek goed. Zeppelin stig hierna sy eie firma 'Luftschiffbau Zeppelin GmbH'. Die Eerste Wêreldoorlog het getoon dat die Zeppelins egter nie die verwagte doeltreffendheid gehad het nie: hulle was maklike teikens vir die nuwe hoogs maneuvreerbare vliegtuie. 

In 1908 is die eksklusiewe Orde "Pour le Merite" aan von Zeppelin toegeken.

Bronne
------

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Ferdinand von Zeppelin.
* Hierdie artikel maak gebruik van die Nederlandse Wikipedia

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb121437483 (data)
* GND: 118636545
* ISNI: 0000 0000 6642 865X
* LCCN: n81061562
* NKC: mzk2005273198
* NLI: 000193699
* NLP: A2924612X
* NTA: 09926403X
* SELIBR: 236845
* SNAC: w6nz91gg
* SUDOC: 029912458
* Trove: 1089805
* ULAN: 500059369
* VIAF: 58145857782823020533
* WorldCat Identities: lccn-n81061562

 |
**Wasili I** (Russies: Василий I Дмитриевич; 30 Desember 1371 – 27 Februarie 1425) was sedert 1389 die grootprins van Moskou. Hy was die oudste seun van Dmitri Donskoi. Dmitri was die eerste grootprins wat sy titels aan sy seun nagelaat het sonder om eers die khan van die Goue Horde te raadpleeg.

Bewind
------

Wasili het die vereniging van die Russiese gebiede voortgesit: In 1392 het hy Nizjni Nowgorod en Moerom geannekseer; in 1397–1398 Kaloega, Wologda, Weliki Oestjoeg en Komi.

Om te keer dat die Goue Horde Rusland binneval, het Wasili in 1392 ’n militêre bondgenootskap met Litaue aangegaan en met Sofia van Litaue, die enigste dogter van Vytautas die Grote, getrou. Die bondgenootskap sou later swakkerig blyk te wees, aangesien Vytautas Wjazma en Smolensk in 1403–1404 geannekseer het.

In 1395 het Timur van Sentraal-Asië Rusland binnegeval en die gebiede om die Wolga verwoes, maar hy het nie so ver as Moskou gevorder nie. Dit was eintlik tot voordeel van Wasili, aangesien dit die Goue Horde skade berokken het – laasegnoemde was die volgende 12 jaar in ’n chaos. In dié tyd is geen belasting aan die Horde betaal nie, hoewel Moskou groot bedrae bymekaargemaak het vir militêre doeleindes. In 1412 moes Wasili egter weer sy knie voor die Horde buig.

Huwelik en kinders
------------------

Wasili was getroud met Sofia, die enigste dogter van Vytautas die Grote van Litaue. Hulle het minstens nege kinders gehad, onder wie Wasili II van Moskou.
Wasili Zaitsef.
**Wasili Grigorjewitsj Zaitsef** (Russies: Васи́лий Григо́рьевич За́йцев, IPA: [vɐˈsʲilʲɪj ɡrʲɪˈɡorʲjɪvʲɪtɕ ˈzajtsɨf]; 23 Maart 1915 - 15 Desember 1991) was ’n Sowjet-sluipskutter tydens die Tweede Wêreldoorlog. Voor 10 November 1942 het hy 32 Duitse soldate met ’n standaardweermaggeweer doodgemaak. Tussen 10 November 1942 en 17 Desember 1942, tydens die Slag van Stalingrad, het hy 225 vyandelike soldate, waaronder 11 sluipskutters, doodgemaak.

Zaitsef het tydens die oorlog 'n heldfiguur geword en later 'n held van die Sowjetunie, en hy word steeds geprys vir sy vaardighede as 'n sluipskutter. Sy lewe en militêre loopbaan was die onderwerp van verskeie boeke en rolprente: Sy ervarings, soos uitgebeeld word in William Craig se boek *Enemy at the Gates: The Battle for Stalingrad* van 1973, het die basis gevorm vir die 2001-rolprent *Enemy at the Gates*, met Jude Law wat die rol van Zaitsef vertolk. Hy kom ook voor in David L. Robbins se historiese roman *War of the Rats* van 1991.
Die eerste uitgawe van *Le Monde* het op 19 Desember 1944 verskyn
***Le Monde*** ([lə mɔ̃d]; "Die Wêreld") is 'n Franse dagblad wat op versoek van Charles de Gaulle (as die destydse voorsitter van die Provisionele Regering van die Franse Republiek) op 19 Desember 1944, kort ná die bevryding van Parys, deur die joernalis, uitgewer en voor-oorlogse verslaggewer van die dagblad *Le Temps*, Hubert Beuve-Méry, gestig is en sedert sy eerste uitgawe ononderbroke op elke namiddag verskyn het - behalwe vir die uitgawe van 4 April 2008 wat weens 'n staking nie uitgegee kon word nie.

*Le Monde* word onder Frankryk se mees gesiene dagblaaie gereken (naas *Libération* en *Le Figaro*) en is die belangrikste publikasie wat deur die La Vie-Le Monde-groep uitgegee word. Die koerant se webtuiste is op 19 Desember 1995 geloods. Die aanlyn-uitgawe is in 2010 agter 'n betaalmuur geplaas. In 2018 was sy gemiddelde sirkulasie 302 624 per uitgawe waarvan sowat 20 000 eksemplare in die buiteland verkoop word. Dikwels is dit die enigste Franse dagblad wat in nie-Franssprekende lande maklik verkrygbaar is.

Van begin af het Hubert Beuve-Méry daarop aangedring dat *Le Monde* as redaksioneel onafhanklike medium sonder regeringsubsidies uitgegee moes word. Danksy 'n beleid van akkurate nuusdekking het die lesersgetal in die eerste jaar van sy publikasie reeds meer as 150 000 beloop. In die volgende dekades het *Le Monde* voortgegaan om nasionale en wêreldnuus in diepte te dek en te ontleed. Aangesien redakteurs en verslaggewers in die algemeen vry is om hul eie standpunte uit te spreek (dikwels word redaksionele tekste van twee kommentare met uiteenlopende standpunte voorsien), is daar geen unieke ideologiese vertrekpunt vir *Le Monde* se verslaggewing nie. Nogtans word die dagblad se politieke standpunte dikwels as effens links van die sentrum gekategoriseer. *Le Monde* word verbind met 'n soms ietwat ingewikkelde narratiewe styl wat veral by intellektueles aanklank vind.

*Le Monde* moenie verwar word met die maandelikse nuusblad *Le Monde diplomatique* nie. Alhoewel 51 persent van dié publikasie in besit van *Le Monde* is, is dit redaksioneel onafhanklik.
**ደዐመተ**  
 **D'mt**| 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **980 v.C. – 400 v.C.** |  |

 |
|  |
| Ligging of D'mtD'mt word op dié kaart as "Damot" aangedui. |
| **Hoofstad** | Onbekend, Yeha (moontlik) |
| **Regering** | Monargie |
| **Historiese tydperk** | Ystertydperk |
|  - Gevestig | 980 v.C. |
|  - Ontbind | 400 v.C. |

**D'mt** (Ge'ez: ደዐመተ, teoreties uitgespreek ዳዓማት, *Da'amat*, of ዳዕማት, *Da'əmat*) was ’n koninkryk in wat vandag Eritrea en Noord-Ethiopië is. Dit het van die 10de tot die 5de eeu v.C. bestaan. Min inskripsies deur of oor die koninkryk het bewaar gebly en min argeologiese werk is gedoen. Dit is dus nie bekend of D'mt as ’n beskawing geëindig het voor die Koninkryk Aksum se begindae, in Aksum ontwikkel het of dalk aan die begin van die 1ste eeu een van die kleiner state in Aksum was nie.

Geskiedenis
-----------

Na aanleiding van ’n groot tempelkompleks lyk dit of die hoofstad die hedendaagse Yeha in die Tigray-streek in Ethiopië kon gewees het. Die tempel by Yeha staan steeds. Die koninkryk het besproeiingskemas ontwikkel, ploeë gebruik, manna geplant en wapens en gereedskap van yster gemaak.

Sommige moderne historici glo die beskawing was inheems, maar is deur die Sabeërs beïnvloed vanweë laasgenoemde se oorheersing van die Rooisee, terwyl ander dink D'mt is bewoon deur ’n mengsel van Sabeërs en inheemse volke.

Ná die val van D'mt in die 5de eeu v.C. is die plato oorheers deur kleiner, onbekende koninkryke. Dit het geduur tot die opkoms van een van dié state, die Koninkryk Aksum, tydens die 1ste eeu v.C. Aksum was die voorloperstaat van die moderne Ethiopië en het die gebied herenig.

Naam
----

Vanweë die ooreenkoms tussen die name D'mt en Damot wanneer hulle in Latynse letters geskryf word, word die twee plekke dikwels verwar, maar daar is geen bewyse van ’n verband tussen hulle nie. Damot lê veel verder suid.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
**Lawrenti Pawlowitsj Beria** (/ˈbɛriə/; Russies: Лавре́нтий Па́влович Бе́рия, IPA: [ˈbʲerʲiə]; Georgies: ლავრენტი პავლეს ძე ბერია, translit.: *Lawrenti Pawles dze Beria*, IPA: [bɛriɑ]; 29 Maart [O.S. 17 Maart] 1899 - 23 Desember 1953) was 'n Sowjet-politikus, maarskalk van die Sowjetunie en administrateur van staatsveiligheid, hoof van die Sowjet-sekuriteits- en geheime polisie-apparaat (NKVD) onder Josef Stalin tydens die Tweede Wêreldoorlog, en word bevorder tot adjunk-premier onder Stalin vanaf 1941. Hy is later amptelik by die Politburo in 1946.

Beria was die langste en invloedrykste van Stalin se geheime polisiehoofde, en het sy grootste invloed tydens en na die Tweede Wêreldoorlog uitgeoefen. Na die Sowjet-inval in Pole in 1939 was hy verantwoordelik vir die organisering van die bloedbad in Katyn. Terselfdertyd het hy groot dele van die Sowjetstaat geadministreer en opgetree as die *de facto* maarskalk van die Sowjetunie in bevel van die NKVD-veldeenhede wat verantwoordelik was vir versperringstroepe en Sowjet-parisan intelligensie- en sabotasie-operasies aan die Oostelike Front gedurende die Tweede Wêreldoorlog. Beria het die groot uitbreiding van die Gulag-arbeidskampe bestuur en was hoofsaaklik verantwoordelik vir toesig oor die geheime aanhoudingfasiliteite vir wetenskaplikes en ingenieurs, bekend as *sharashkas*.

Hy het die Yalta-konferensie saam met Stalin bygewoon, wat hom aan die Amerikaanse president Franklin D. Roosevelt voorgestel het as "ons Himmler". Na die oorlog organiseer hy die kommunistiese oorname van die staatsinstellings in Sentraal-Europa en Oos-Europa en politieke onderdrukkings in hierdie lande. Beria se kompromislose genadeloosheid in sy pligte en vaardigheid om resultate te lewer, het uitgeloop op sy sukses met die toesig oor die Sowjet-kernwapen-projek. Stalin het dit absolute prioriteit geniet en die projek is binne minder as vyf jaar voltooi.

Na die dood van Stalin in Maart 1953 word Lawrenti Beria die eerste adjunk-premier van die Sowjetunie en hoof van die Ministerie van Binnelandse Sake. In hierdie dubbele hoedanigheid het hy 'n trojka gevorm saam met Georgi Malenkof en Wjatsjeslaf Molotof wat die land vlugtig in die plek van Stalin gelei het. 'n Staatsgreep deur Nikita Chroesjtsjof in Junie 1953 met die hulp van die maarskalk van die Sowjetunie Georgi Zjoekof, het Beria van die mag verwyder, en hy is op 357 aanklagte van verkragting en hoogverraad gearresteer. Hy is ter dood veroordeel en is op 23 Desember 1953 deur Pavel Batitsky tereggestel.
Die **Boskasiewolbos** (*Spatalla tulbaghensis*) is 'n blomdraende struik wat tot die genus *Spatalla* behoort en deel van die fynbos vorm. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap waar dit op die Witzenbergvlakte en Skurwebergpas voorkom.

Die struik is plat, gerond, word slegs 50 cm hoog en blom van September tot Desember. Die plant vrek na 'n brand maar die sade oorleef. Die plant is tweeslagtig en bestuiwing vind deur die werking van insekte plaas. Twee maande nadat die plant geblom het, val die ryp sade op die grond waar dit deur miere versprei word. Die plant groei in klam, growwe sandvlaktes op hoogtes van 910 m.

In Engels staan die struik as die *Shaggy-hair spoon* bekend.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

Bronne
------

* REDLIST Sanbi
* Biodiversityexplorer
* Protea Atlas
* Protea Atlas, bl 76
* Plants of the World Online

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q18083916
* GBIF: 3995653
* iNaturalist: 594636
* IPNI: 706752-1
* IUCN: 113241649
* Plant List: tro-26500389
* Tropicos: 26500389

 |
Voorbeeld van 'n wasmiddel
**Wasmiddels** word veral vir die skoonmaak van tekstielstowwe, veral klere, gebruik. Aangesien die meeste vuiligheid nie wateroplosbaar is nie, bevat die wasmiddels oppervlakaktiewe stowwe wat die vuil deeltjies omhul, sodat dit saam met die wasmiddel met water uitgespoel word. Naas die aktiewe stowwe in ŉ wasmiddel bevat dit ook hulpstowwe soos bleikmiddels, skuimstabiliseerders en stowwe wat die statiese elektrisiteit uit die tekstiel verwyder. 

Terwyl byvoorbeeld stof uit materiaal verwyder kan word deur dit te klop, te blaas of uit te spoel, kan vetterige vuiligheid slegs met behulp van wasmiddels verwyder word. Vetterige en olierige verbindings (koolstofverbindings met hoë molekuulmassas) heg gewoonlik stewig aan materiale, en funksioneer boonop as 'n kleefmiddel vir stof, ensovoorts. 

Aangesien vetterige stowwe nie wateroplosbaar is nie, kan dit opgelos word met oplosmiddels soos asetoon en benseen. Hierdie middels is egter duur, gee benewelende dampe af en kan 'n brandgevaar skep. In plaas van die oplosmiddels kan seep gebruik word wat veiliger en ook goedkoper is. Seep bevat vetsuursoute (natrium- en kaliumsoute) en vetagtige Koolstofverbindings, en het 'n dubbele werking. Enersyds los die soute maklik in water op en andersyds heg die koolstofverbindings maklik aan vuiligheid. Die vetsuursoute kleef dus aan die vuil deeltjies (omhul dit) en wanneer die soute oplos, word die vuiligheid in die water gesuspendeer. 

Seep vorm dus nie 'n oplossing nie, maar eerder 'n emulsie in die water. Seep het egter ook 'n aantal nadele. In sogenaamde "harde water" vorm dit onoplosbare kalsium- en magnesiumsoute wat neig om op materiaal neer te slaan, en dit eerder vuil te smeer as skoon te maak. Uit seep is gevolglik wasmiddels ontwikkel wat ook in harde water gebruik kan word. Dit bevat sogenaamde oppervlakaktiewe stowwe (lipofiele of vetabsorberende stowwe, en hidrofiele of wateroplosbare stowwe) wat die nodige dubbele werking in sagte en harde water het. 

Wasmiddels bevat ongeveer 20% oppervlakaktiewe stowwe. Die hoofbestanddeel is polifosfate (tot 50%), wat byvoorbeeld kalsium-, magnesium- en ysterverbindings afbreek sodat dit ook vir die oppervlakaktiewe stowwe toeganklik raak. Polifosfate verwyder ook ione uit sowel die tekstiel as die vuil deeltjies, waardeur die vuiligheid ŉ afstootkrag van die tekstiel ondervind. 

Wasmiddels bevat ook bleikmiddels wat by 'n temperatuur van ongeveer 60 °C 'n sterk oksiderende uitwerking het. Daardeur word vlekke (vrugte- en groentesappe, ink, wyn, ensovoorts) aangetas en in kleurlose, oplosbare verbindings omgesit. Die middels word veral in kouewaterwasmiddels gebruik.

Bronnelys
---------

* Wêreldspektrum, 1982, ISBN 0908409702, volume 29, bl. 67
| ***The Emperor Of Lies*** |
| --- |
| **Oorspronklike titel** | De fattiga i Łódź |
| **Outeur** | Steve Sem-Sandberg |
| **Omslagontwerper** | Sagteband |
| **Land** |  Swede |
| **Taal** | Sweeds |
| **Onderwerp** | Holocaust |
| **Genre** | Roman |
| **Uitgewer** |  |
| **Uitgegee** | 2009 |
| Letterkunde-portaal |

***The Emperor of Lies*** is 'n roman deur Steve Sem-Sandberg wat afspeel in die 1940's.

Die verhaal sentreer rondom die karakter *Mordechai Chaim Rumkowski*, 'n 63-jarige Joodse sakeman in 'n konsentrasiekamp in die stad Łódź in Pole.

"Koning Chaim"; wat beskryf word as misterieus, ambisieus en monargies in sy benadering, dwing beide volwassenes en kinders om strawwe en veeleisende ure in werkswinkels te werk ten einde voorrade vir die Duitse militêre masjien te voorsien terwyl duisende ander Jode vervoer word na die Ooste om nooit weer gesien te word nie.

Die roman vra vrae soos of *Rumkowski* 'n medepligtige tot die Nazi regime is wat gedryf word deur magswellus en of hy 'n pragmatis is wat poog om Joodse lewens deur samewerking te red.

Sem-Sandberg het op ware kronieke van die mense in die ghetto van Łōdź gesteun ten einde 'n dwingende en briljante meditasie oor mag, korrupsie en kompromie te skep.

Die boek was 'n internasionale blitsverkoper en ook die wenner van die August-prys in Swede.

Die *Independent* het soos volg oor die boek berig: "Dit is die humaniteit van die verhaal, so ryk, deursigtig en helder, en tog onder meesterlike beheer, wat die lesers van hierdie donker boek aanlok en laat vra vir meer...'n meesterlike roman".

Notas en bronne
---------------

1. ↑  Aanhaling vryelik vertaal na Afrikaans
2. ↑  Inligting verkry vanaf die stofomslag van die boek
**Nicolas Kim Coppola** (gebore op 7 Januarie 1964), professioneel bekend as **Nicolas Cage**, is ’n Amerikaanse akteur en rolprentvervaardiger. Hy het die hoofrol in ’n verskeidenheid prente vertolk, van romantiese komedies en dramas tot wetenskapsfiksie- en aksieprente.

Familie
-------

Cage is in Long Beach, Kalifornië, gebore as die seun van August Coppola, ’n letterkundeprofessor, en Joy Vogelsang, ’n danser en choreograaf. Sy pa se ouers was die komponis Carmine Coppola en aktrise Italia Pennino. Hy is deur sy pa ook ’n broerskind van die regisseur Francis Ford Coppola en die aktrise Talia Shire, en die neef van die regisseurs Roman Coppola en Sofia Coppola.

Sy twee broers is ook in die vermaakbedryf.

Loopbaan
--------

Cage se ster op die Hollywood Walk of Fame.
Om die skyn van nepotisme te vermy het hy sy naam vroeg in sy loopbaan na Nicolas Cage verander, na aanleiding van die Marvel Comics-superheld Luke Cage.

In die vroeë jare van sy loopbaan was hy te sien in prente soos *Valley Girl* (1983), *Racing with the Moon* (1984), *Birdy* (1984), *Peggy Sue Got Married* (1986), *Raising Arizona* (1987), *Moonstruck* (1987), *Vampire's Kiss* (1989), *Wild at Heart* (1990), *Honeymoon in Vegas* (1992) en *Red Rock West* (1993).

Hy het ’n Oscar, Golden Globe en Screen Actors Guild Award gewen vir sy spel as ’n Hollywoodse alkoholis-skrywer in *Leaving Las Vegas* (1995) voordat ’n groter gehoor van hom begin kennis neem het in hoofstroomprente soos *The Rock* (1996), *Face/Off* (1997), *Con Air* (1997), *City of Angels* (1998) en *National Treasure* (2004). Hy het sy tweede Oscar-benoeming gekry vir sy spel as Charlie en Donald Kaufman in *Adaptation* (2002). In dieselfde jaar was hy die regisseur van *Sonny*. Hy besit die vervaardigingsmaatskappy Saturn Films en het prente gemaak soos *Shadow of the Vampire* (2000) en *The Life of David Gale* (2003).

Hy het weer groot lof gekry vir sy spel in prente soos *The Weather Man* (2005), *Lord of War* (2005), *The Bad Lieutenant: Port of Call New Orleans* (2009) en *Kick-Ass*. Sy prente *Ghost Rider* (2007) en *Knowing* (2009) was lokettreffers.

Cage is die afgelope paar jaar gekritiseer vir sy swak rolkeuses. Hy het egter onlangs verskyn in *The Croods* en *Joe*, wat albei goeie resensies gekry het.
Die **eksotiese korthaarkat** (Engels: *Exotic Shorthair*) is ’n katras wat ontwikkel is om ’n kortharige weergawe van die Persiese kat te wees.

Geskiedenis
-----------

Eksotiese mannetjie van 12 maande oud.
Die Persiese kat is in die 1950's in die geheim deur telers van Amerikaanse korthaarkatte gebruik om hul katras te "verbeter". Die hibride-voorkoms het in dié tyd erkenning op skoue begin gekry, maar telers wat ongelukkig was met die veranderinge, het daarin geslaag om korthaarkatte wat tekens van hibridisering toon, gediskwalifiseer te kry. Een teler van korthaarkatte wat die moontlikhede van die kruising tussen dié katte en die Persiese kat raakgesien het, het eindelik die Amerikaanse Cat Fanciers' Association (CFA) sover gekry om die katte in 1966 as ’n nuwe ras te erken met die naam eksotiese korthaarkat. Tydens die teelprogram is kruisings ook gedoen met die Russiese bloukat en Birmaanse kat. Die Europese Fédération Internationale Féline het die eksotiese korthaarkat in 1986 erken.

Vanweë gereelde kruistelings met Persiese katte, het sommige katte die resessiewe geen vir lang hare. Dit bring mee dat een uit elke vier eksotiese korthaarkatte lang hare kan hê.

Sommige verenigings soos die CFA beskou dié langharige weergawes nie as Persiese katte nie, terwyl The International Cat Association (TICA) dit wel doen. Ander verenigings beskou hulle weer as ’n aparte eksotiese langhaarkat.

Beskrywing
----------

Die kat word soms beskryf as "die luiaard se Persiese kat" omdat hulle die voorkoms van dié katte het, maar danksy hul kort hare nie dieselfde versorging nodig het nie. Hulle stem baie ooreen met Persiese katte, ook wat geaardheid betref, maar is effens lewendiger. Hulle is nuuskierig en spelerig en vriendelik met ander katte en honde.

Die eksotiese korthaarkat het ’n kompakte, ronde, sterk lyf met ’n kort nek. Dit het groot, ronde oë, ’n kort wipneus en klein ore. Alle kleure word erken.

Sien ook
--------

Lys van katrasse
Die **Heuningvreters**, of **Meliphagidae**, is ’n groot en uiteenlopende familie klein tot middelslagvoëls wat die genera *Epthianura*, *Myzomela*, *Philemon*, *Anthochaera*, *Manorina* en *Melidectes* insluit. Hulle kom veral in Australië en Nieu-Guinee voor, maar word ook aangetref in die Pasifiese eilande tot so ver oos as Samoa en Tonga, en die eilande noord en wes van Nieu-Guinee. Nieu-Seeland het twee spesies, die toei en klokheuningvreter, en Bali het net een.

Daar is altesaam 187 spesies in 50 genera, waarvan rofweg die helfte inheems aan Australië is en die meeste van die ander in Nieu-Guinee voorkom. Hulle vorm saam met hul naaste verwante, die Maluridae, Pardalotidae en Acanthizidae, die superfamilie Meliphagoidea, wat vroeg in die evolusionêre geskiedenis van die sangvoëls Passeriformes ontstaan het. Hoewel die Heuningvreters baie soos ander nektarvretende sangvoëls oor die wêreld heen lyk en optree, soos die suikerbekkies en basterheuningvoëls, is hulle nie verwant nie en die ooreenkomste is vanweë samelopende evolusie.

’n Vroulike *Acanthorhynchus tenuirostris*.
Die omvang van die vennootskap tussen Heuningvreters en Australiese blomplante is onbekend, maar dit is moontlik aansienlik. Baie Australiese plante word deur Heuningvreters bestuif, veral die Proteaceae, Myrtaceae en Ericaceae. Hulle is waarskynlik in ander gebiede net so belangrik.

Beskrywing
----------

Heuningvreters vreet óf nektar óf insekte óf vrugte, of ’n kombinasie van nektar en insekte. Anders as die kolibries van Amerika, is Heuningvreters nie aangepas om in die lug te hang nie, hoewel kleiner lede van die familie wel soms soos kolibries in die lug hang om nekter te versamel. Baie genera het hoogs ontwikkelde tonge, wat gerafel en met hare toegerus is om vloeistof vinnig op te suig. Daarvoor word die tong vinnig en herhaaldelik in die blom ingesteek.

Alle of feitlik alle Heuningvreters vreet ook insekte. Sommige voëls vul hul dieet met ’n bietjie vrugte aan en ’n paar spesies vreet heelwat vrugte, veral in tropiese reënwoude en halfdroë struikvelde. Oor die algemeen vreet Heuningvreters met lang, dun snawels meer nektar en dié met korter snawels minder, maar feitlik almal vul hul dieet met ekstra insekte aan wanneer hulle broei om hul proteïeninname te verhoog.
| **Roseliet** |
| --- |
|    |
| Roselietkristalle (pienk) op dolomiet (wit).  |
| Formule | Ca2(Co2+, Mg)[AsO4]2·H2O   |
| Kleur | Donker pienk-rooi, pienk  |
| Streep | Ligrooi  |
| Glans | Glasagtig  |
| Hardheid | 3.5 (Mohs)  |
| Dubbelbreking | Twee-assig (-)  |
| Kristalsisteem | Monoklinies  |
| Ruimtegroep | *P*21/c  |
| Eenheidsel | a = 5.801 Å, b = 12.898 Å c = 5.617 Å; β = 107.42°; Z = 2 |
| \* Lys van minerale |

**Roseliet**  is 'n seldsame arsenaatmineraal met chemiese formule: Ca2(Co,Mg)[AsO4]2·H2O. Dit is die eerste keer in 1825 beskryf vir 'n voorkoms in die Rappold-myne van Schneeberg, Sakse, Duitsland en is vernoem na die Duitse mineraloog Gustav Rose deur Armand Levy. Dit kom voor in kobaltdraende hidrotermiese omgewings en is geassosieer met are van kwarts en Kalsedoon in hierdie tiperende ligging. Dit is ook gerapporteer uit Italië, Marokko, Chili, British Columbia en verskeie plekke in Duitsland.

Sien ook
--------

* Mineraal
* Relatiewe digtheid
* Mohs se hardheidskaal
’n Gerekonstrueerde *gorgosourus*.

 

10 m
3 m
     *Tyrannosaurus rex*
     *Tarbosaurus bataar*
     *Albertosaurus sarcophagus*
     *Daspletosaurus torosus*
     *Gorgosaurus libratus*

Die grootte van verskeie soorte tirannosourides in vergelyking met die mens. *(bron)*

***Gorgosaurus*** ("woeste akkedis") was ’n genus Tyrannosauridae-dinosourusse wat tydens die Laat Kryt-periode, tussen sowat 76,6 en 75,1 miljoen jaar gelede, in westelike Noord-Amerika voorgekom het. Fossiele is in die Kanadese provinsie Alberta en moontlik in Montana, VSA, ontdek. Paleontoloë erken net die tipe-spesie, *G. libratus*, hoewel ander spesies al verkeerdelik onder dié genus geplaas is.

Soos die meeste tirannosourides was die **gorgosourus** ’n tweevoetige roofdier wat as volgroeide dier meer as 2 ton geweeg het. Hy het tientalle groot, skerp tande gehad en sy voorpote met twee vingers was redelik klein. Hulle en *Albertosaurus* het baie ooreengestem; die verskille was hoofsaaklik met betrekking tot die tande en skedelbene. Sommige kenners beslou *G. libratus* as ’n spesie van *Albertosaurus*.

Die gorgosourus het in welige plantegroei aan die rand van ’n binnesee voorgekom. Hy was aan die bopunt van sy voedselketting en het geleef van seratopsides en hadrosourusse. In sommige gebiede het hy saam met ’n ander tirannosouride, *Daspletosaurus*, voorgekom, maar dit lyk of elk in sy eie nisse gehou het. *Gorgosaurus* is die tirannosouride waarvan die meeste fossiele voorkom.

*Gorgosaurus* was kleiner as *Tyrannosaurus* en *Tarbosaurus*. Volgroeide diere kon tot 8 of 9 m lank word van sy bek tot sy stert. Die grootstse bekende skedel was 99 cm lank, net effens kleiner as dié van ’n *Daspletosaurus*. Die kop was groot in vergelyking met die res van die lyf, maar holtes in die bene het dit ligter gemaak.
**Le Sacre du printemps**  

**Die Lentewyding**  
  


---

**Musiek**  

Igor Strawinski

---

**Oorspronklike choreografie**  

Vaslav Nijinsky  


---

**Toneelontwerp en kostuums   
(première in 1913)**  
  

  
  

Nicholas Roerich

---

**Première**  
  

29 Mei 1913  
  

  
  

Théâtre des Champs-Élysées, Parys  

***Le Sacre du Printemps*** ("Die Lentewyding", Russies: «Весна священная», Wesna swiasjtsjennaja) is 'n tweeledige ballet- en orkesstuk wat deur die Russiese komponis Igor Strawinski vir die Paryse 1913-seisoen van Sergei Diaghilef se balletgeselskap *Ballets Russes* geskryf is. Vaslav Nijinsky was verantwoordelik vir die oorspronklike choreografie, terwyl die toneelontwerp en kostuums deur Nicholas Roerich geskep is.

Die eerste opvoering van *Le Sacre du printemps* op 29 Mei 1913 in die *Théâtre des Champs-Élysées* het vanweë die avantgardistiese karakter van musiek en choreografie woedende reaksies by 'n deel van die gehoor uitgelok. Dit was veral die ongewone ritmiese klankstrukture en danspatrone wat deur die destydse publiek as ongewoon of selfs aanstootlik ervaar is.

Die stuk is as 'n toneelwerk gekomponeer, waarby enkele passasies as musikale begeleiding vir dansende karakters en handeling geskryf is, maar die musiek het dieselfde en moontlik meer erkenning as konsertstuk gekry en word algemeen as een van die invloedrykste musikale werke van die 20ste eeu beskou.

Strawinski was 'n jong en feitlik onbekende komponis toe hy deur Diaghilef aangestel is om werke vir die *Ballets Russes* te skep. *Le Sacre du printemps* was die vierde in dié reeks projekte, ná die befaamde *L'Oiseau de feu* ("Die Vuurvoël", 1910) en *Pétrouchka* ("Petroesjka", 1911). Die konsep agter die "Lentewyding", wat deur Roerich volgens Strawinski se skets ontwikkel is, word deur sy ondertitel verduidelik: "Beelde van Heidense Rusland in Twee Dele".

In die scenario word, ná 'n reeks primitiewe rituele waarmee die begin van lente gevier word, 'n jong meisie as offerande vir die natuurgod gekies. Sy dans totdat sy dood in mekaar sak.

Kritici was oneens oor die première en enkele opvoerings in Londen, en die balletstuk is daarna eers weer in die 1920's opgevoer nadat Léonide Massine se choreografie Nijinsky se oorspronklike werk vervang het. Massine was die voorloper van 'n groot verskeidenheid innovatiewe bewerkings wat onder die regie van die wêreld se leidende balletmeesters opgevoer is. Nijinsky se oorspronklike choreografie, wat dekades lank as verlore beskou is, is in die 1980's deur die Los Angeles-gebaseerde *Joffrey Ballet* gerekonstrueer.

*Le Sacre du printemps* is een van die musiekstukke wat vir *The Sounds of Earth* gekies is, 'n goue grammofoonplaat met tekeninge en geluide van die Aarde wat tans deur die ruimtetuig *Voyager 1* na die buitenste ruimte geneem word.
Vlag van die Internasionale Kongo-vereniging en later van die Kongo-Vrystaat.
Die **Internasionale Kongo-vereniging** (Frans: *Association internationale du Congo*, Engels:*International Association of the Congo*), was 'n vereniging wat op 17 November 1879 deur Leopold II van België gestig is om sy belange in die Kongo te bevorder. Dit het die *Belgiese Comité d'Études du Haut-Congo* [fr] ("Komitee vir die Studie van die Bo-Kongo"vervang), wat deel was van die Internasionale Afrika-vereniging se frontorganisasie wat geskep is vir die ontginning van die Kongo. Die doelwitte van die Internasionale Kongo-vereniging was om beheer oor die Kongo-kom te vestig en om sy ekonomiese hulpbronne te ontgin. Die Koloniale Konferensie van Berlyn het die genootskap erken as soewerein oor die gebiede wat dit beheer het en op 1 Augustus 1885, dit wil sê vier en half maande na die sluiting van die Berlynse Konferensie, het koning Leopold se vise-administrateur-generaal in die Kongo aangekondig dat die genootskap en die gebiede wat dit beset het, is voortaan "die Kongo-Vrystaat" genoem.

Eienaarskap en beheer
---------------------

Die amptelike aandeelhouers van die Komitee vir die Studie van die Bo-Kongo was Nederlandse en Britse sakemanne en 'n Belgiese bankier wat aandele namens Leopold gehou het. Kolonel Maximilien Strauch, president van die komitee, was 'n aanstelling van Leopold. Dit is nie aan Henry Morton Stanley, wat 'n vyfjaarkontrak onderteken het om basisse in die Kongo in 1878 te vestig, duidelik gemaak of hy vir die Internasionale Afrikavereniging, die Komitee vir Studie van die Bo-Kongo of Leopold self gewerk het nie. Stanley se Europese werknemerkontrakte het die openbaarmaking van die ware aard van hul werk verbied.

Berlynse Konferensie
--------------------

*Hoof Artikel*: Koloniale Konferensie van Berlyn

Die Berlynse Konferensie van 1884–85 het Europese kolonisasie en handel in Afrika gereguleer. Koning Leopold II kon die moondhede by die konferensie oortuig dat gemeenskaplike handel in Afrika in die beste belang van alle lande was. Die Algemene Wet van die konferensie het Afrika tussen die hoofmoondhede van Europa verdeel en het die gebied wat deur die Kongo-genootskap beheer word, as sy private eiendom bevestig, wat dit in wese die eiendom van Leopold II gemaak het.

Op 10 April 1884 het die Amerikaanse Senaat president Chester A. Arthur gemagtig "om die vlag van die Internasionale Kongo-vereniging te erken as die gelyke van dié van 'n geallieerde regering". Op 8 November 1884 het Duitsland die soewereiniteit van die vereninging oor die Kongo erken.
'n **Oorbruggingsjaar**, **brugjaar**, **postmatriek**, **gapingsjaar** (*gap-jaar*), **selfontdekkingsjaar** of **grootwordjaar** verwys na 'n tydperk (nie noodwendig 12 maande nie) waar skoolverlaters hul onderrig tydelik opskort en/of gaan reis, 'n paar opknappingskursusse hier en daar doen of tydelike werk oorsee soek. Dit moet nie verwar word met 'n sabbatsjaar wat studieverlof vir akademici is nie.

Geskiedenis
-----------

Die oorbruggingsjaar vind sy oorsprong in die Verenigde Koninkryk in die 1960's. In die Verenigde State is hierdie brugjaar deur Cornelius H. Bull in 1980 gesteun.

In 2011 het die gapingsjaar in die VK gestyg onder skool-, kollege- en universiteitsverlaters omrede dit aantreklik vir loopbaanontwikkeling gelyk het. In 2011 het die syfer gedaal, vanweë die toelatingsmededinging in kursusse en die styging in universiteitskostes.

'n Gapingsjaar het baie gewild geword in die Verenigde Koninkryk, Australië, Kanada en Nieu-Seeland. Die neiging is om 'n jaar te reis, vrywilligerswerk oorsee te doen, wat ook deelname in internasionale opvoedkundige programme insluit wat taalstudie, uitruilprogramme, taalbad, gemeenskapsdiens en onafhanklike studie betrek.

Volgens land
------------

### Australië

Australië is 'n gewilde bestemming vir oorsese reisigers. Gewoonlik neem omtrent 2% Australiërs 'n brugjaar voor hulle met tersiêre onderrig begin, en verkies om oorsee te reis (gewoonlik Suidoos-Asië of Europa) of in die binneland met 'n rugsak 'n staptoer te onderneem. Oor die afgelope dekade sluit voornemende studente by die Australiese Weermag aan in die AW se Oorbruggingsjaarprogram – sommige bly aan, terwyl ander voortgaan met tersiêre onderwys.

### Denemarke

Denemarke probeer die syfer van skoolverlaters wat 'n gapingsjaar neem beperk deur studente te penaliseer wat hul studie uitstel deur oorsee te reis of voltyds te werk (LW: tersiêre onderrig vir Deense burgers is gratis). In 2006 is bevind dat minder studente as tevore 'n gapingsjaar neem. In April 2009 het die Deense owerhede 'n nuwe wet voorgestel wat 'n bonus aanbied vir studente wat nie 'n gapingsjaar neem nie.

### Verenigde State

In die Verenigde State bly die praktyk van 'n gapingsjaar neem die uitsondering op die reël. Onlangs het dit meer algemeen geword, hoofsaaklik weens redes soos uitbranding of die wens om jouself beter te leer ken. Universiteite soos die Universiteit van New York, Amherst College, die Universiteit van Princeton, die Harvard-universiteit, Massachusetts Institute of Technology, die Universiteit van Yeshiva en Reed College het formele beleide wat studente toelaat om hul toelating uit te stel. Onlangs is daar 'n toename onder 21 tot 23-jariges om nagraads 'n gapingsjaar te neem.
'n **Oorkruis SNV** (Engels: CUV - crossover utility vehicle) is 'n voertuig wat op 'n motorplatform gebou word, maar kombineer, in verskillende grade, eienskappe van 'n sportnutsvoertuig (SNV) met die funksies van 'n passasiersvoertuig, veral dié van 'n stasiewa of luikrug. Met behulp van die eenheidbakkonstruksie tipies aan passasiersvoertuie, in plaas van die bak-op-raam platform wat gebruik word vir bakkies en die oorspronklike SNV, kombineer hul ontwerp verskeie eienskappe soos 'n hoë binneverpakking, hoë H-punt sitplekke, hoë swaartepunt, hoë grondvryhoogte of allewieldryfvermoë - met die ontwerpkenmerke van 'n passasiervoertuig se platform, onafhanklike agtervering, motor-agtige hantering en beter brandstofverbruik.

'n Oorkruiser kan funksies ontleen van 'n stasiewa of luikrug, soos die tweekas-ontwerp van 'n gedeelde passasier-/vragvolume met agterste toegang via 'n derde of vyfde opligdeur - en buigsamer konfigurasies ten gunste van óf passasier- óf vragdra, bv. afslaanbare agterste sitplekke. Oorkruisers word aangebied met voorwiel-, agterwielaandrywing of viertrekkonfigurasies. Oorkruisers is tipies slegs ontwerp vir ligte veldryvermoë, indien enige.

Voorbeelde van oorkruisers
--------------------------

Die Mercedes-Benz ML-klas is 'n goeie voorbeeld van 'n **oorkruis SNV**.
2012 Subaru Outback 3.6R oorkruiser.
2012 Honda CR-V EX oorkruiser.
* Audi Q3
* Audi Q5
* Audi Q7
* BMW X1
* BMW X3
* Dodge Durango
* Ford Flex
* Honda CR-V
* Hyundai Santa Fe
* Hyundai i10
* Hyundai Tucson
* Kia Sportage
* Land Rover Freelander
* Mercedes-Benz M-klas
* Mercedes-Benz R-klas
* Nissan Murano
* Nissan Pathfinder
* Nissan Qashqai
* Nissan Rogue
* Nissan Xterra
* Nissan X-Trail
* Toyota RAV4
* Volkswagen Tiguan
* Volkswagen Touareg
**Ruimtelike bewustheid** is die georganiseerde kennis van jouself en ander voorwerpe in ’n gegewe ruimte. Dit is wat argitekte en ingenieurs gebruik wanneer hulle geboue ontwerp. Dit is ook die vaardigheid wat ’n chemikus die driedimensionele struktuur van ’n molekule help beskou of hoe ’n chirurg die menslike liggaam waarneem. 

Vir kinders is ruimtelike bewustheid nuttig om rigting, afstand, ligging en dieptewaarneming te verstaan. Bv. As ’n mens in die rigting van 'n bos op 'n fiets ry, sal jy verstaan dat die bome nader aan jou lyf en die fiets kom. 

Ruimtelike persepsie is die vermoë om ruimte rondom die liggaam, of die verhouding tussen die voorwerp en die waarnemer te verstaan, bv. die hoed is op my kop.

Daar word dikwels van ŉ individu verwag om besluite te neem wat gebaseer is op visuele inligting. Ruimtelike bewustheid benodig ŉ bewuswording van ŉ individu se posisie in die ruimte, asook die wyse waarop voorwerpe met mekaar verband hou. Dit is die bewustheid van dit wat rondom ŉ mens is, die posisie en grootte van omliggende voorwerpe en die afstand tussen hulle. Hierdie bewustheid van voorwerpe rondom ŉ mens word voorafgegaan deur ŉ individu se akkurate bewustheid van sy eie liggaam. ŉ Eenvoudige vorm van bogenoemde persepsie is om voorwerpe se posisie in die ruimte te bepaal. 'n Meer komplekse vorm van ruimtelike bewustheid is ŉ kind wat na ŉ opening kyk en dan ŉ skatting maak of sy liggaam deur die opening sal pas.

Bronne
------

* Coetzee, C. 2003. Motoriese ontwikkeling en selfkonsep by laerskoolseuns: ŉ intervensiestudie. Meestersgraadverhandeling: Stellenbosch Universiteit
* , soos op 5 Junie 2019 besigtig
* , soos op 5 Junie 2019 besigtig