recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Patrick Cullinan** (1933–2011) was 'n Suid-Afrikaanse digter en biograaf. Saam met Lionel Abrahams stig hy Bateleurpers in 1974, en die literêre joernaal *The Bloody Horse: Writings and the Arts* in 1980. Sy digbundels sluit in *The Horizon Forty Miles Away*, *Today is not Diffrent*, *The White Hail in the Orchard* en *Selected Poems 1961–1991*. Hy het ook ’n biografie van die ontdekker Robert Gordon die lig laat sien, *Robert Jacob Gordon 1743–1795: The Man and His Travels at the Cape*, asook ’n semi-outobiografiese prosawerk, *Matrix*, en ’n versameling briewe van Bessie Head, *Imaginative Trespasser*. Die Cullinandiamant is na sy oupa, die mynboupionier sir Thomas Cullinan, vernoem.

Lewensloop
----------

Patrick Roland Cullinan is op 25 Mei 1933 in Pretoria gebore. Sy oupa was die mynmagnaat sir. Thomas Cullinan gewees. Hy studeer aan die Charterhouse Skool en Oxford Universiteit in Engeland waar hy Italiaans en Russies leer lees. Ná sy studies keer hy na Suid-Afrika terug, waar hy 'n saagmeule besit en in die Oos-Transvaal geboer het.

Cullinan het groot aansien in Suid-Afrika geniet en was een van die mees prominente digters aan die einde van die 20ste eeu. Van die pryse wat hy gewen het, sluit in: die Slug-prys, die Olive Schreiner-prys, drie Pringle-pryse, die Sanlam Literêre Toekenning en die Kaapstadse Historiese Vereniging se merietetoekenning. In April 2003 het die Republiek van Italië die titel "*Cavaliere*" aan hom toegeken vir sy vertalings van Italiaanse poësie, veral die werk van Eugenio Montale.

Voor sy aftrede het hy vir baie jare aan die Universiteit van Wes-Kaapland gedoseer, waarna hy voltydse geskryf het. Cullinan is op 14 April 2011 in Kaapstad oorlede. Hy was 77 jaar oud.

Bibliografie
------------

**Poësie**

* *The Horizon Forty Miles Away*. Polygraph (1963)
* *Today is not Different*. David Philip (1978; Olive Schreiner-prys, 1980)
* *The White Hail in the Orchard*. David Philip (1984)
* *I Sing Where I Stand: Versions from the Afrikaans of Phil du Plessis: Poesie 1892–1984*. Vooraand (1985)
* *Selected Poems, 1961–1991*. Artists’ Press (1992)
* *Selected Poems, 1961–1994*. Snailpress (1994)
* *Mantis Poets: Guy Butler/Patrick Cullinan*. David Phillips Publishers (1998)
* *Transformations*. Snailpress (1999)
* *Escarpments (Poems 1973–2007)*. Umuzi Random House (2008)

**Bundels**

* *Lionel Abrahams: A Reader*. (red.) Ad Donker (1988)
* *Dante in South Africa*. (red. met Stephen Watson) Centre for Creative Writing, University of Cape Town (2005)

**Biografie**

* *Robert Jacob Gordon 1743–1795: The Man and His Travels at the Cape*. Winchester Struik (1992)
* *Imaginative Trespasser: Letters from Bessie head to Patrick and Wendy Cullinan 1963–1977*. Johannesburg: Wits University Press (2005). ISBN 1-86814-413-5

**Roman**

* *Matrix*. Snailpress (2002)

Sien ook
--------

* Lys van Suid-Afrikaanse digters
* Lys van Suid-Afrikaanse skrywers
**Thomas Patrick John Anson, 5de Graaf van Lichfield** (25 April 1939 - 11 November 2005) was 'n Engelse fotograaf van die Anson-familie. Hy het die titel Graaf van Lichfield in 1960 van sy oupa aan vaderskant geërf. In sy professionele hoedanigheid was hy bekend as **Patrick Lichfield**.

Biografie
---------

Thomas Patrick John Anson is op 25 April 1939 gebore. Hy was die enigste seun van luitenant-kolonel Thomas William Arnold Anson, burggraaf Anson (1913-1958), die oudste seun en vermoedelike opvolger van Thomas Edward Anson, 4de Graaf van Lichfield (1883-1960). Sy moeder was Anne Bowes-Lyon (1917-1980), 'n niggie van koningin Elizabeth die koninginmoeder. Sy ouers is in 1948 geskei, en sy moeder het daarna prinses Anne van Denemarke geword ná haar huwelik met prins George Valdemar van Denemarke in 1950. 

Sy vader is in 1958 oorlede en Patrick het die 5de Graaf van Lichfield geword ná sy oupa se dood in 1960.

Lichfield was in die Britse weermag tot in 1962 en het daarna as 'n fotografiese assistent begin werk. Hy het vir hom 'n reputasie opgebou, deels omdat hy toegang tot die koninklike familie gehad het. Hy is gekies om die amptelike foto's te neem op die troue van die Prins en Prinses van Wallis in 1981, en het daarna een van Brittanje se bekendste fotograwe geword. Vanaf 1999 was hy 'n pionier van digitale fotografie as 'n professionele standaard. Koningin Elizabeth II en die Hertog van Edinburg het hom gekies om in 2002 die amptelike foto's van haar goue jubileum te neem.

Op 10 November 2005 het Lichfield 'n ernstige beroerte gehad en hy is die volgende dag in 'n hospitaal in Oxford oorlede. Hy was 66 jaar oud.

Bibliografie
------------

* *Lichfield on Photography*. Londen: Collins, 1981.
* *The Most Beautiful Women*. Londen: Elm Tree, 1981.
* *A Royal Album*. Londen: Elm Tree, 1982.
* *Creating the Unipart Calendar*. Londen: Collins, 1983.
* *Hotfoot to Zabriskie Point* (saam met Jilly Cooper). Londen: Constable, 1985.
* *Not the Whole Truth: an autobiography*. Londen: Constable, 1986.
* *Lichfield on Travel Photography*. Londen: Constable, 1986.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BIBSYS: 90395257
* BNE: XX999838
* BNF: cb150465266 (data)
* CiNii: DA03070782
* GND: 121955443
* ISNI: 0000 0001 0904 6572
* LCCN: n83132812
* NDL: 00470471
* NTA: 070233608
* PIC: 271035
* RKD: 246804
* Trove: 1274103
* VIAF: 266205194
* WorldCat Identities: lccn-n83132812

 |
Die "wilde" kus, soos gesien van die *Ermitatge de Sant Elm*.
*Lloret de Mar*, 'n tipiese beeld van die massatoerisme aan die Costa Brava.
Gedenksteen by die *Ermitatge de Sant Elm* met die teks:   
*«Des d'aquesta trona  
de Sant-Elm  
Ferran Agulló intuí  
la idea de batejar  
la Costa Brava»*   
Vertaling:   
Op hierdie uitgestrekte rots kom Ferran Agullò op die idee van die naam "Costa Brava"
Die **Costa Brava** (Katalaans vir *ruwe, wilde kus*) is die kusstrook van Oos-Spanje tussen Barcelona en die grens met Frankryk. Dié kus van 200 kilometer aan die Middellandse See in Katalonië is ’n gewilde vakansiebestemming.

Costa Brava het goue sandstrande, kristalhelder seewater, rots uitsteeksels en inhamme, regaf kranse en denne- en eikewoude. Aan die binneland van die Costa Brava word goed bewaarde Middeleeuse dorpies in tipies mediterreense landskappe aangetref. In die voetheuwels van die Pireneë word forel gevulde strome en beskermde mere gevind.

Die naam Costa Brava is die eerste keer op 12 September 1908 in die Katalaanse koerant, *La veu de Catalunya*, in 'n artikel van die skrywer en digter Ferran Agulló gebruik. In die artikel beskryf hy die ruwe en toe nog onherbergsame karakter van die kus met sy talle onreëlmatige rotse en grotte. Op 29 September 1963 het die munisipaliteit van *Sant Feliu de Guíxols* 'n gedenksteen by die kaap van die *Ermitatge de Sant Elm* opgerig, presies op die plek waar Ferran Agulló die inspirasie vir die naam van die kus sou vind, al word die egtheid van die staaltjie betwis.

Die gebied het 'n Mediterreense klimaat. Die streek word soms deur 'n koue noordewind geteister wat veral in die winter ysige kou lug inwaai en tot 'n wolklose helder blou hemel aanleiding gee.
**Søren Georg Abel** (3 Januarie 1772 – 5 Mei 1820) was 'n Noorse priester en politikus, ook bekend as die vader van die beroemde wiskundige Niels Henrik Abel.

Persoonlike lewe
----------------

Søren Georg Abel is in Mo, Telemark in Noorweë tot Hans Mathias Abel (1738–1803) en Elisabeth Knuth Normann (1737–1817) gebore. In 1800 trou hy met Anne Marie Simonsen. Hul tweede oudste seun was Niels Henrik Abel, die wêreldberoemde wiskundige. Søren Georg Abel was ook die grootoupa van die politikus Hans Prydz (1868–1957).

Loopbaan
--------

Søren Georg Abel begin in 1788 Lutherse teologie studeer, en gradueer in 172 as Cand.theol. In 1974 word hy as kapelaan onder sy vader aangestel, wat die vikaris in die gemeente Gierestad og Wegaardsheien (hedendaags Gjerstad og Vegårshei) was. Aangesien Abel bande met Peder Hansen, biskop van Agder onderhou het, het laasgenoemde in 1798 voorgestel dat Abel as vikaris in Bygland aangestel word. Hierdie voorstel het nooit gematerialiseer nie, maar Abel is in die volgende jaar as vikaris in Findøe (vandag Finnøy) aangestel. Abel het hierdie posisie as 'n stygblok gesien, en het dus in 1801 onsuksesvol aansoek om vikaarskap in Sigdal, Holle en Aas (vandag Sigdaal, Holla en Ås) gedoen. Hy bly toe agter in Findøe, en Niels Henrik Abel word in 1802 daar gebore.

In 1803 sterf sy vader, die vikaris. Abel doen gevolglik aansoek tot die vakante vikaarskap in Gierestad. Hy is as gevolg van 'n getuigskrif van biskop Hansen en graafskapsgoewerneur Koren aangestel. Hy het later om tien ander vikaarskappe aansoek gedoen, maar is nie aangestel nie en het in Gierestad gebly.

In 1806 publiseer hy *Religions-spørgsmaal med Svar, indrettede efter de unges Fatte-evne*, 'n bekende verduideliking van Luther se Klein Kategisme.

In 1814 word hy tot die eerste sessie van die Noorse Parlement, die Storting, verkies, waar hy die plaaslike konstituënt Nedenæs Amt (vandag Aust-Agder) verteenwoordig het. Hy is nie in 1815 herverkies nie, maar het in 1818 teruggekeer om sy laaste termyn uit te voer.

Hy sterf in 1820.
Die **São Thomé** was 'n volgelaaide Portugese handelsvaartuig wat in Maart 1589 van Indië na Portugal onderweg was. Net oos van die kus van KwaZulu-Natal het dit êrens gesink. Weens die agterlosigheid van die offisiere en die navigator het die meeste van die mense aan boord gesterf.

'n Verslag van die ramp is geskryf gegrond op die verhale van die enkele oorlewendes. Weens swak waterdigting het die skip vinniger begin lek as wat die water uitgepomp kon word. Dus het die skip stadig gesink. Die offisiere het met die enigste sloep vertrek en die skip en sy 375 bemanningslede, vroue en slawe aan hul lot oorgelaat. Twee dae later het die sloep met amper 100 mense die kus by óf St. Luciabaai óf die Sibayameer bereik. 

Op 23 Maart 1589 het die geselskap op 'n staptog noordwaarts vertrek deur Tongaland, verby Kosibaai, en het Delagoabaai op 4 April bereik. Dit was 'n lydensweg. Verskeie het van honger, dors en koors en in botsings met die inheemse bevolking gesterf. 'n Paar mense het Sofala in Mosambiek bereik.

Onduidelikheid oor die presiese roete van die stappers en die posisie van die wrak is waarskynlik te wyte aan die onbekwame navigator. Sy gebrek aan vaardigheid het glo reeds in 1585 gelei tot die verlies van die Santiago. Hy het self in die staptog omgekom.

Bibliografie
------------

* Willcox, A.R.: Shipwreck and survival on the south-east coast of Africa. Winterton: Drakensberg Publications, 1984. ISBN 0-620-07958-4
Die stranding van die **São Gonçalo** by Plettenbergbaai in 1630 het die eerste vestiging deur blankes in Suider-Afrika tot gevolg gehad.

Uit die dagboek van 'n passasier, die monnik Francisco dos Santos, het belangrike inligting oor die ramp sowel as oor die lewenswyse van die Khoi, die plantegroei en dierelewe bekend geword.

Vroeg in Maart 1630 het die São Gonçalo in konvooi met twee ander skepe die hawe van Goa in Indië op pad na Portugal verlaat. In 'n storm verloor die São Gonçalo kontak met die ander twee skepe, maar begin kwaai lek. Die skip bereik veilig die kus by die beskutte Formosabaai ("mooi baai" en vandag bekend as Plettenbergbaai) aan die mond van die Piesangrivier. 'n Honderd mense verlaat die skip en 130 bly op die skip agter terwyl die noodsaaklike herstelwerk gedoen word. 

Na 'n 50 dae bars 'n geweldige storm los waarin die skip vergaan en al die opvarendes verdrink. Vir die eerste maal besluit skipbreukelinge in Suider-Afrika om nie op 'n staptog na veiligheid te vertrek nie. Maande lank is gewerk om uit die wrakstukke en die bome langs die kus twee bootjies te bou. Goeie betrekkinge is met die Khoi gehandhaaf. Vir huisvesting is houthutte gebou, 'n kapel is opgerig, uit hul groentetuin is pampoene en uie geoes en koeie en skape is van die Khoi verkry. Verder leef hulle van die visvangs en jag. Een bootjie het Goa via Mosambiek bereik. Die ander bootjie het na Portugal vertrek, maar 'n verbygaande Portugese retoerskip het hulle kort na vertrek opgepik. Helaas strand hierdie skip voor die mond van die Taagrivier by Lissabon en alle opvarendes kom om.

In 1979 is die terrein van die vestiging toevallig deur Johan Jerling ontdek toe hy op wierook en 17de eeuse breekware waaronder Ming-porselein afgekom het. Die wrak is nog nie opgespoor nie en lê waarskynlik diep onder sand begrawe.

Bibliografie
------------

* Burman, Jose: Strange shipwrecks of the southern seas. Kaapstad: Struik, 1968.
* Potgieter, Coenraad: Skipbreuke aan ons kus. Kaapstad: Tafelberg, 1969.
* Turner, Malcolm: Shipwrecks and salvage in South Africa – 1505 to the present. Kaapstad: Struik, 1988 ISBN 0-86977-387-9
* Willcox, A.R.: Shipwreck and survival on the south-east coast of Africa. Winterton: Drakensberg Publications, 1984. ISBN 0-620-07958-4
**Grüß Gott** (letterlik 'Begroet God' / 'God begroet jou') is 'n kenmerkende begroeting, of totsiens sê, in die Opperduitse taalgebied, veral in Switserland, Beiere, Franke, Swabe en Oostenryk. Hierdie begroeting is in die 19de eeu deur die Katolieke geestelikes gebesig en met al sy wisselvorme het dit die algemeenste manier van groet geword in Suid-Duitsland en Oostenryk.

*Grüß Gott* is die verkorte weergawe van sowel (*Es*) *Grüße dich Gott* as sy meervoudvorm (*Es*) *Grüße euch Gott* ('mag God jou groet'). Die werkwoord *grüßen* het oorspronklik dieselfde betekenis as *segnen* (seën) gedra, hoewel dit vandag beteken 'om te groet'. Daarmee stem die oorspronklike begroeting ooreen met "Mag God jou seën". So 'n godsdienstige gebaar bestaan vandag slegs in enkele lande. So sal mens 'n eenvoudige "goeie dag" hoor in Pole (*dzień dobry*), Spanje (*buenos días*), en Portugal (*bom dia*), terwyl in Gaeliessprekende Ierland die gewilde begroeting *Dia dhuit* ('God met jou') is, soortgelyk aan die Engelse *goodbye*, 'n verkorting van *God be with ye*; vandag het *goodbye* so te sê sy godsdienstige waarde verloor. 'n Godsdienstige oorsprong kan steeds opgemerk word in die Franse *adieu*, die Spaanse *adiós*, die Italiaanse *addio* en die Portuguese *adeus* ("Aan/Na God"). In Finland gebruik die godsdienstige groep, bekend as died laestadiane, "Jumalan terve" (groet God).

Soos baie ander groetwense, kan *Grüß Gott* wissel tussen diep en emosioneel tot 'n haastige, ondeurdagte preweling. Algemene wisselvorme sluit in *Grüß dich (Gott)* en sy meervoudsvorm *Grüß euch (Gott)*, wat letterlik beteken 'Groet jou (God)', soos in *Grüezi*, 'n verkorte groetwens wat in Alemanniese Switserland algemeen gebruiklik is.

Die groetwens se uitspraak wissel van streek, soos *Grüß dich* wat soms verkort word tot *Grüß di* (*Grüß di Gott* kan op sekere plekke gehoor word). In Beiere en Oostenryk word *griaß di* en *griaß eich* algemeen gehoor, hoewel hul Standaardduitse eweknieë nie onbekend is nie. 'n Algemene totsiens soortgelyk aan *Grüß Gott* is *pfiat' di Gott*, 'n verkorting van *Behüte dich Gott* ('God behoed/bewaar jou'), wat op sigself nie algemeen is nie. Dit word weer verkort tot *pfiat' di/eich* of, sou die persoon formeel aangespreek word *pfia Gott* in Altbayern, Oostenryk en Suid-Tirool (Italië).

In sy Standaardduitse vorm word die klem in *grüß Gott* op die tweede woord geplaas en word dit nie alleen in die alledaagse lewe gebesig nie, maar ook tydens amptelike kommunikasie in die reedsgenoemde lande. Die gebruik van *guten Tag* (*goeie dag*) is minder oorheersend, maar daar is diegene wat 'n afkeur in *grüß Gott* het vanweë die religieuse aard. In Beiere weer, word *guten Tag* as styf en afstandelik beskou, wat verwarring kan meebring, terwyl dit in die voorheen Protestante Noord-Duitsland as 'n vriendelike gebaar bestempel word.
| **São Luís** 
 |
| --- |
| **Kaart** | **Wapen** |
|  |
|  |
|  |
| **Vlag** |
|  |
|  |
|  **Land** |  Brasilië |
|  **Deelstaat** |  Maranhão |
|  **Koördinate** | 2°31′S 44°16′W﻿ / ﻿2.517°S 44.267°W﻿ / -2.517; -44.267 |
|  **Gestig op** | 8 September 1612 |
|  **Oppervlakte:** |   |
|  - Totaal | 827,141 vk km |
|  **Hoogte bo seevlak** | 4 m |
|
|
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (skatting, 2009) | 997 098 |
|  - Bevolkingsdigtheid | 1 241,7/vk km |
|  **Tydsone** | UTC -3 |
|  - Somertyd | UTC -2 |
|  **Klimaat** |   |
|  - Tipe | Tropiese klimaat |
|  - Gemiddelde jaarlikse temperatuur | 26,7 °C |
|  - Gem. temp. Januarie/Julie | 26,8 / 26,2 °C |
|  - Gemiddelde jaarlikse neerslae | 1954 mm |
|  **Prefek** | João Castelo (PSDB) |
|  **Amptelike Webwerf** | *Prefeitura* |
|

**São Luís** is die hoofstad van die Brasiliaanse deelstaat Maranhão en die terminus van die spoorlyn Estrada de Ferro Carajás wat die ertsmyne in die gebied rondom Carajás met die kus verbind. Die stad is in die ooste van die eiland Ilha de São Luis in die São Marcos-baai geleë - in 'n kusgebied waar die getyeverskil sowat sewe meter is sodat uitgestrekte sandgebiede deur die laaggety blootgelê word.

São Luís het sy oorsprong in 'n Franse fort wat 1612 opgerig is en ter ere van koning Lodewyk XIII Saint-Louis genoem is - in 'n tydperk toe Portugal nog min in die noordooste van Brasilië belanggestel het. Frankryk het vervolgens aanspraak gemaak op hierdie gebied, die plaaslike Tupinambi-Indiane van hul grond ontneem en hulle genoodsaak om die eed van trou aan die Franse koning af te lê.

Maar net drie jaar later is die nedersetting deur die Portugese ingeneem - die Nederlandse heerskappy tussen 1641 en 1643 was net 'n kortstondige tussenspel voordat Portugal in 1664 in beheer oor die hele Brasilië was. Onder die Portugese koloniale bewind het São Luís tot in die laat 18de eeu sy bloeitydperk beleef - so dateer die ryklik met tradisionele blou Portugese teëls of *azulejos* versierde woonhuise van welvarende handelaars en plantasie-eienaars uit hierdie periode. 

Dit was juis die plantasies met hul onversadigbare behoefte aan mannekrag wat tot die verslawing van plaaslike Indiane gelei het - 'n praktyk wat ongeag 'n aantal beperkings tot in die 18de eeu wettig was. Maar hulle was minder geskik vir die dwangarbeid op plantasies so dat Afrikane ingevoer moes word, en dit was juis slawehandel wat aan São Luís sy rykdom besorg het. So was die stad ná die afskaffing van slawerny in 1888 in 'n staat van ongekende ekonomiese agteruitgang.

Die historiese stadskern van São Luís is deur UNESCO in 1997 tot wêrelderfenis verklaar.
Kaart van Australië wat die ligging van die Groot Victoriawoestyn aandui.
NASA – Die Groot Victoriawoestyn in die middel van die beeld, noord van die Nullarborvlakte.
Die **Groot Victoriawoestyn** is 'n ylbevolkte woestynarea in Wes- en Suid-Australië.

Ligging en Beskrywing
---------------------

Die Groot Victoriawoestyn is die grootste woestyn in Australië, en bestaan uit vele klein sandheuwels, grasvlaktes, soutpanne en oppervlakke met nou-gespasieerde keistene (wat woestynplaveisel of gibber-vlaktes genoem word). Dit is meer as 700 km lank van oos na wes, en beslaan 'n oppervlak van ongeveer 348 750 km², vanaf die Oostelike Goudveldstreek van Wes-Australië, tot tot by die Gawlerbergreeks in Suid-Australië. Die Klein Sandwoestyn lê na die noord-weste, die Gibsonwoestyn na die noorde, die Tirariwoestyn en Sturt Kliperigewoestyn lê na die ooste, terwyl die Nullaborvlakte na die suide dit van die Suidelike Oseaan skei.

Alhoewel die gemiddelde jaarlikse reënval laag en wisselvallig is, en tussen 200 en 250 mm per jaar (7,9 -9,8 duim) is, is donderbuie relatief algemeen, met 15 tot 20 donderstorms per jaar.

Die dagtemperatuur in die somer wissel tussen 32°C en 40°C, en in die winter val dit na tussen 18°C en 23°C.

Bevolking
---------

Die inheemse Australiërs (onder andere van die Kogara, Mirning en die Pitjantjatjara groepe), maak die meerderheid van die area se bevolking uit. Dit is die gedeelte van Australië met die grootste inheemse bevolking. Die Aborigine-bevolking in hierdie area is aan die toeneem, met jong inheemse volwassenes wat in die Groot Victoriawoestyn werk aan die Wilurarra Skeppingsprogramme om hulle kultuur te onderhou en te ontwikkel.

Ten spyte van sy geïsoleerde ligging, word die Groot Victoriawoestyn deurkruis met ruwe paaie soos die Connie Sue Hoofweg en die Anne Beadell Hoofweg. Ander menslike aktiwiteite in die area sluit mynbou en kernwapentoetsing in.

Geskiedenis
-----------

Die Britse ontdekkingsreisiger Ernest Giles het in 1875 die eerste Europeër geword om hierdie woestyn te oorkruis. Na sy kruising het hy hierdie woestyn na die heersende Britse monarg van die tyd (koningin Victoria) genoem. In 1891 het David Lindsey se ekspedisie van noord na suid oor hierdie gebied gereis, en Frank Hann het tussen 1903 en 1908 in hierdie gebied goudeksplorasie gedoen. Len Beadell het in die 1960s die area verder verken.
Die **Deense Bybelgenootskap** is ’n Deense kerklike instelling (met die Britse Bybelgenootskap as model) wat op 22 Mei 1814deur Ebenezer Henderson gestig en deur die Koninklike Resolusie op 23 Junie (daardie selfde jaar) bekragtig is. Die doelwit van hierdie genootskap is om Bybels uit te gee en te versprei.

Haar Majesteit Koningin Margrethe II is die beskermheer van die Bybelgenootskap.

Die Bybelgenootskap is sowel ’n liefdadigheids- as godsdienstige instelling.

Die Bybelgenootskap se oogmerk is om die Bybel en Bybelmateriaal uit te gee om geld in te samel om die Internasionale Bybelwerk te ondersteun.

Die Bybelgenootskap se bedrywighede dek Denemarke, die Faroëreilande en Groenland.

Die Internasionale Bybelwerk word hoofsaaklik ondersteun deur die samewerking met Die Verenigde Bybelgenootskappe, maar daar is ook ander vaste internasionale vennote, soos die Christelike satellietkanaal SAT-7. Die Bybelgenootskap vorm deel van Isobro, die Uitgewersvereniging en die Deense Raad van Kerke.
**Moltenodam** is 'n klein, historiese dam wat in die De Waalpark in die voorstad van Oranjezicht, Kaapstad teen die laer helling van Tafelberg in Wes-Kaap, Suid-Afrika geleë is. Dit is in 1877 gebou en word nou nog gebruik.

Agtergrond en Konstruksie
-------------------------

Oorspronklik is Kaapstad deur kanale, oftewel gragte met water, vanaf Tafelberg voorsien: vandaar die benaming van groot strate soos Buitengracht, Keizersgracht en Heerengracht. Dit was nodig om die kanale te bedek aangesien dit openbare gesondheidsrisiko's ingehou het. Die stadsraad het ooreengekom dat die stad se groei dit nodig gemaak het om 'n dam op die helling van Tafelberg te bou, om sodoende water uit bergbronne te stoor en te keer dat dit ongebruik na die see sou vloei.

Die dam se konstruksie het deel gevorm van 'n groot infrastruktuuruitbreidingsprojek wat deur Eerste Minister John Molteno begin is. Die dam is dus na hom vernoem. Hy het later die Kaap se eerste wateringenieur, Mnr. John Gamble, asook die burgemeester David Graaff aangestel. Kort na die dam se opening, is die eerste kragsentrale in Suid-Afrika, die Graaff Electric Lighting Works, ook vernoem na die burgemeester, langs die dam opgerig.

Die dam was veronderstel om meer as 50 000 000 gelling water in sanderige, porieuse klei op te gaar, wat van die begin van die projek 'n uitdaging vir ingenieurs was. Die eindproduk is jare later voltooi en het 'n mengsel van uitgrawing en messelwerk-ondersteunde walle ingesluit.

* 'n Foto van Moltenodam kort na dit gebou is, met Leeukop in die agtergrond. Die wit gebou agter die dam is die 'Graaff Electric Lighting Works', Kaapstad se eerste kragstasie.'n Foto van Moltenodam kort na dit gebou is, met Leeukop in die agtergrond. Die wit gebou agter die dam is die 'Graaff Electric Lighting Works', Kaapstad se eerste kragstasie.
* Die bouwerk van Moltenodam uitgebeeld uit 'n ander oogpunt.Die bouwerk van Moltenodam uitgebeeld uit 'n ander oogpunt.
* Moltenodam met "Graaff Electric Lighting Works" in die agtergrond.Moltenodam met "Graaff Electric Lighting Works" in die agtergrond.
* 'n Skets van die dam se konstruksie in die 19e eeu, 'n uitdaging vir ingeneurs in daardie tyd.'n Skets van die dam se konstruksie in die 19e eeu, 'n uitdaging vir ingeneurs in daardie tyd.

Sien ook
--------

* Lys van grootste damme in Suid-Afrika
**Dekabriste-eiland** (Russies: остров Декабристов, *ostrof Dekabristof*) is ’n eiland in Sint Petersburg, Rusland, wat noord van Wasiljefski-eiland in die delta van die Newarivier lê. In die noorde word dit begrens deur die Klein-Newa en in die weste deur die Golf van Finland. Die eiland word van Wasiljefski-eiland geskei deur die Smolenka-rivier. Saam vorm hulle die Wasileostrofski-distrik, ’n administratiewe afdeling van Sint Petersburg.

Die eiland, wat laag lê en dikwels oorvloei het, is nietemin as ’n begraafplaas gebruik. Die naam was eers **Golodai-eiland** (остров Голодай), maar is in die Sowjettyd verander na Dekabriste-eiland ter herdenking van vyf leiers van die Dekabriste-opstand in Desember 1825 teen Nikolaas I van Rusland. Hulle is in ongemerkte grafte op Golodai begrawe.

In 1911 het ’n Britse maatskappy ’n deel van 1 vierkante kilometer in die westelike deel van Golodai-eiland begin ontwikkel in ’n neoklassieke woonbuurt. ’n Klein deel van die projek is voltooi voor die Eerste Wêreldoorlog en die Russiese Rewolusie van 1917. Die oostelike en noordelike deel van die eiland is in ’n groot mate geïndustrialiseer; op die westelike deel is woonstelblokke uit die tyd van Leonid Brezjnef.

Dekabriste-eiland word met Wasiljefski-eiland verbind met vyf brûe en aan die vasteland met die Primorskaja-moltreinstasie.
Die **Kwinana ontsoutingsaanleg** is suid van Perth in Wes-Australië geleë. Die aanleg maak sowat 140 000 m3 drinkwater per dag vanuit seewater en voorsien die Perth metropoolse gebied van water.

Die tru-osmose aanleg was die eerste van sy soort in Australië en beslaan 'n groterige gebied in die industriële gebied in Kwinana. Elektrisiteitsvoorsiening vir die aanleg word opgewek deur die 80 MW Emu Downs windplaas in die middel westelike streek naby Cervantes in Wes-Australië. Die windplaas verskaf 270 GWh/jaar aan die kragnetwerk wat vergoed vir die 180 GWh/jaar wat deur die ontsoutingsaanleg verbruik word.

Die ontsoutingsaanleg het 12 Seewater Tru-osmose treine met 'n vermoë van 160 000 m3/dag en ses Brakwater tru-osmose treine wat 'n finale produk van 144 000 m3/dag het skynbaar een van die wêreld se laagste spesifieke energieverbruik deels vanweë die gebruik van 'n drukuitruiler wat energie van die soutstroom herwin en dit oordra aan die water wat na die membrane gevoer word met 'n rendement van so hoog as 98%.

Een van die voorwaardes vir die bedryf van die aanleg is dat 'n omvattende omgewingsmoniteringsprogram onderneem word wat onder andere die meet van seewater inname en die hoeveelheid soutwater wat gestort word insluit.

Oortollige water afkomstig van die aanleg word in die Perth Hills damme gestoor.

Afsluiting
----------

Vroeg in 2008 is die aanleg op twee geleenthede afgeskakel vanweë baie lae opgeloste suurstofvlakke in Cockburn Sound.
**Abd Al-Rahman Al Soefi** (\* 7 Desember 903, † 25 Mei 986), wat ook bekend staan as Abd ar-Rahman as-Soefi of Abd al-Rahman Aboe al-Hoesain en in westerse bronne dikwels ook Azophi genoem word, was 'n Persiese sterrekundige aan die hof van die emir Adoed ad-Daula in Isfahan. Hy verwerf bekendheid deur sy bewerkings van Griekse sterrekundige vakliteratuur, veral Claudius Ptolemeus se "Groot Sterrekundige Stelsel", wat hy omtrent 800 onder die titel *Almagest* in Arabies vertaal is. 

Sy navorsing in verband met die ligkrag van sterre het 'n aantal regstellings ten opsigte van Ptolemeus se lys van sterre moontlik gemaak. Hy lewer waardevolle bydraes tot die noukeurige berekening van die sonjaar se lengte en hou homself besig met die praktiese gebruik van die astrolabisme, 'n sterrekundige instrument in die vorm van 'n skyf met visierapparaat, wat reeds in Ptolemeus se tyd bekend was en die meganiese oplossing van sterrekundige en sterrekundig-geografiese vraagstukke moontlik gemaak het. Al Soefi is ook die eerste sterrekundige wat die samehang tussen die tradisionele Griekse en Arabiese name van sterre en sterrebeelde ondersoek. 

In sy hoofwerk, die "Boek van die Sterre", verwys hy onder meer na die Groot Magellaanse Wolk en die Andromeda-sterrestelsel, waarby eersgenoemde eers eeue later weer deur die Portugese seevaarder Ferdinand Magellaan en laasgenoemde ná die uitvinding van die teleskoop in 1612 deur Simon Marius herontdek is.

'n Krater op die maan met 'n deursnee van 47 kilometer is na Al Soefi (Azophi) vernoem.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb143844019 (data)
* CiNii: DA12958847
* GND: 118824376
* ISNI: 0000 0001 0938 861X
* LCCN: n82216250
* NKC: jx20140304003
* NTA: 073277916
* SELIBR: 199608
* SNAC: w6mp7nzc
* SUDOC: 082394857
* TDVİA: abdurrahman-es-sufi
* VIAF: 117230225
* WorldCat Identities: lccn-n82216250

 |
In wiskunde is 'n **kwosiënt** die resultaat van 'n verdeling (deel). Die kwosiënt van twee heelgetalle is by gewone deling 'n rasionale getal. By heeltallige deling van hele getalle is die kwosiënt nogsteeds 'n heelgetal, naamlik die aantal kere wat de deler in die deeltal bevat is.

Voorbeeld
---------

Die kwosiënt van 12 en 4 is 3; het getal 12 heet hier die deeltal, 4 die deler.
Die kwosiënt van 1,2 en 0,4 is ook 3.

In 6 ÷ 3 = 2 is:

* 6 is die teller
* 3 is die deler of noemer
* 2 is die kwosiënt

By heeltallige deling van 30 en 7 is die kwosiënt 4. 
Immers, 4 x 7 = 28 < 30, maar 5 x 7 = 35 > 30.

Resdeling
---------

'n geheeltallige deling gaan nie altyd op nie, dat wil sê daar bly soms 'n res oor. Mens spreek ook van *resdeling* en vermeld eksplisiet de res. So is by resdeling van 30 en 7 die kwosiënt 4 met res 2, want 4 keer 7 is 28 en 30-28 is 2. Mens noteer: 30 : 7 = 4 res 2.

In meer abstrakte konteks
-------------------------

Naas die reële deling (deling met al dan nie gehele getalle) kan op sommige (abstraktere) wiskundige objekte ook 'n deling gedefinieer word, byvoorbeeld op groepe of bepaalde metriese ruimtes. Hierdie definisies vertoon op bepaalde vlakke ooreenkomste met deling in de reële getalle, hoewel die operasie self veel abstrakter en minder intuïtief kan wees.
So is daar die Euklidiese deling vir polinome, vergelykbaar met die 'gewone' stertdeling by getalle.

Verhoudingsgetal
----------------

Die woord *kwosiënt* word ook gebruik vir bepaalde verhoudingsgetalle, soos die intelligensiekwosiënt. Die agterliggende berekening is 'n deling van twee toetswaardes of van die toetswaarde en 'n gemiddelde (om so 'n relatiewe telling te verkry).

Verhouding
----------

Die kwosiënt kom ooreen met die verhouding, maar word geskrewe en uitgesproke as getal, vergelyk die kwosiënte 3 en 2/3 (*drie*, *twee derde*) en de verhoudinge 3 : 1 en 2 : 3 (*drie staan tot een*, *twee staan tot drie*)

Sien ook
--------

* Breuk
Pruisiese kleure tot 1947
Met **Pruisiese deugde** (Duits: *Preußische Tugenden*) word bedoel die Protestants-Calvinistiese morele waardes en die deugde wat tydens die Verligting gevorm is en wat sedert Frederik Wilhelm I se bewind deur die Pruisiese staat verkondig en bevorder is. Van hierdie Pruisiese deugde stam ook die **Duitse deugde** (*Deutsche Tugenden*) af.

Geskiedenis
-----------

Frederik Wilhelm I in Pruise
Toe Frederik Wilhelm I met sy troonbestyging as Pruisiese koning 'n oortrokke staatsbegroting ontdek, was orde, ywer, beskeidenheid en godsaligheid sy hooftemas vir die daaropvolgende hervorming en rehabilitasie van die staat. Sy bynaam as "Soldatekoning" (*Soldatenkönig*) het hy verwerf met sy daaropvolgende opbou van die magtige Pruisiese weermag.

Sy seun Frederik die Grote, wat in teenstelling met sy vader 'n esteet was, is as bevelvoerder van die Pruisiese leër in talle oorloë met dapperheid, geregtigheid en volksverbondenheid versinnebeeld. Later, toe Frederik op 'n gevorderde ouderdom 'n sosiaal geïsoleerde man word, was hy steeds 'n voorbeeld van hardheid, pligsbesef en dissipline.

Die Pruisiese staatsgebied is in verskillende, afsonderlike streke verdeel en het 'n heterogene bevolking gehad. Die meeste Pruise was protestante, met 'n minderheid katolieke. Nadat Frederik 'n groot aantal Jode in die land ingebring het, het altesaam drie gelowe in Pruise bestaan. Buiten die Duitssprekende meerderheid, was daar ook Pole en Sorbe.

Frederik Wilhelm I het hom as morele voorbeeld vir al sy onderdane beskou. Sy seun het vernuf en toleransie as persoonlike waardes aangeneem, om so sy diverse staat beter te kon bestuur.

Die deugde
----------

Frederik II
Die Pruisiese deugde is nóg in hul kwantiteit nóg in hul kwaliteit vasgelê.

### Voorbeelde van oorwegend militêre betekenis

Oorspronklik het die Pruisiese deugde meestal vir die weermag gegeld, maar die Pruisiese samelewing het ook toenemend militêr geraak. Tipies van die Pruisiese sosiale stelsel was 'n streng hiërargie. Daarvolgens is trouheid en selfverloëning ten gunste van die staat en koning hoog aangeprys. *Hy wat op die Pruisiese vlag sweer, aan hom behoort niks meer.* (Duits: "Wer auf die preußische Fahne schwört, hat nichts mehr, was ihm selber gehört.")

So ook is selfdissipline, dapperheid sonder selfbejammering (*Leer om te ly sonder om te kla*), ondergeskiktheid, moed en gehoorsaamheid (maar tog met opregtheid) as navolgenswaardig beskou.

### Voorbeelde uit die Pruisiese samelewing as 'n geheel

* Opregtheid
* Beskeidenheid (klassiek volgens die voorbeeld van keiser en koning Wilhelm I van Pruise wat koringblomme as sy gunsteling-blomme beskou het).
* Eerlikheid
* Ywer (fluksheid)
* Reglynigheid
* Geregtigheid ("Suum cuique" = Ieder sy eie)
* Pligsgetrouheid
* Pligsbewussyn
* 'n Sin vir orde
* Stiptelikheid
* Redelikheid
* Netheid
* Spaarsaamheid
* Onkreukbaarheid
* Beskeidenheid
* Doelgerigtheid
* Betroubaarheid

Hierdie deugde dui ook op die deesdae verouderde gesegde iemand doen iets *pour le Roi de Prusse* ("vir die koning van die Pruise"), dus gratis, sonder om iets daarvoor terug te verwag.
Die Kyalami-kasteel is onder meer van 'n ouditorium, restaurante, 'n video- en klankateljee en gastevverblyf. Die Kerk verwys na Afrikaans en Swahili as die belangrikste Afrikatale waarin sy religieuse werke vertaal is en in 'n boekwinkel beskikbaar gestel word aan die publiek. As 'n huldeblyk aan die Kerk van Sciëntologie se stigter, L. Ron Hubbard, is 'n kantoor ingerig soos hy dit vroeër gebruik het (sien amptelike skyfievertoning) 
Die **Kyalami-kasteel** is 'n kasteel naby Kyalami, noord van Johannesburg, Gauteng, Suid-Afrika. Vroeër was die kasteel 'n toeriste-aantreklikheid en hotel, maar sedert Maart 2008 behoort die kasteel aan die Kerk van Sciëntologie. Op Nuwejaarsdag 2019 is die gebou plegtig ingewy as die Kerk van Sciëntologie se nuwe hoofkwartier vir Afrika. Volgens die Kerk sal alle aktiwiteite op die vasteland van Afrika van hier bestuur word. 'n Moderne ateljee sal Afrikagemeentes van die Kerk van oudiovisuele materiaal in 'n verskeidenheid tale voorsien.

Die Griekse miljoenêr en argitek Demos Dinopoulos het die kasteel in 1992 laat bou. Dit is in die noordelike Johannesburgse voorstad Kyalami geleë, op 'n 8,9 ha hoewe. Die 5900 m2 kasteel is in die Arthurstyl gebou, en bevat 'n spa, 24 suites, 'n luukse hotel, 'n restaurant, 'n konferensiesentrum en het sy eie helikopterblad.

Dinopoulos het oorspronklik beplan om met die kasteel voorsiening te maak vir sy uitgebreide gesin, sodat wanneer sy twee dogters en seun eendag trou, hulle met hul gesinne in die kasteel kon woon. Dinopoulos het die kasteel vir nege jaar bewoon, maar daarna is dit op 'n veiling verkoop. Dit is deur Planet Hotels aangeskaf en in 2001 as 'n 4-ster hotel geopen. Teen Julie 2006 was die kasteel die vlagskip van Planet Hotels.

Die oorspronklike kasteel bestaan uit die hoofhuis, drie selfsorgwoonstelle, motorhuise, 'n seiljagwerkswinkel en perdestalle wat oor 'n paar hektar strek. Die hoofhuis is nou omskep in 11 en-suite kamers, en die selfsorgwoonstelle bestaan nou uit 13 en-suite kamers.

Kamer 11 is oorspronklik spesiaal vir Dinopoulos se seun gebou, met 'n privaatingang asook 'n wenteltrap na die kombuis, want in die woorde van sy vader, "word seuns snags honger". Die hotel se restaurant, The Bastion, was oorspronklik 'n gesonke sitkamer met 'n volgrootte biljarttafel. Die sitkamer is gesloop en die restaurant het 120 sitplekke. Die oorspronklike onthaalvertrek van die Dinopoulos-familie is omskep in 'n wynkelder vir die hotel. Die oorspronklike sauna en jacuzzi is behou, asook 'n swembad en kleitennisbaan. Die 22-perdestal is omskep in 'n 500-sitplek konferensiesentrum, met 'n kombuis daarby. Die oorspronklike motorhuis en seiljagwerkswinkel is omskep in die Bailey konferensiefasiliteit. 

Dinopoulos kon egter die bouwerk aan sy seiljag in die werkswinkel voltooi, en het destyds na die suide van Spanje geseil, waar hy nog steeds woon, omrede sy kinders groot geword en die huis verlaat het.
Vir boere was die ale bose geeste wat hael en donderstorms na hul landerye gebring het om hul gewasse te verwoes.
’n **Ala** of **chala** (Serwies en Macedonies: ала; Bulgaars: хала; meervoud ale, chali) is ’n mitologiese bose gees in die volksverhale van die Bulgare, Macedoniërs en Serwiërs.

In Christelike volksverhale veg Elia soms teen die ale.
Ale word beskou as demone van slegte weer wie se hoofdoel dit is om hael en donderstorms na boere se landerye te bring om hul gewasse te verwoes. Hulle eet nie net graag kinders nie, maar ook die son en maan (wat verduisterings tot gevolg het). As iemand ’n ala teenkom, is hulle geestelike of fisieke gesondheid, of selfs hulle lewe, in gevaar. As sy jou goedgesind is, kan sy jou egter ryk maak en jou lewe red in tye van gevaar.

Die voorkoms van ale is taamlik uiteenlopend en vaag in volksverhale. ’n Sekere ala kan soos ’n swart wind, ’n reuse skepsel met ’n onduidelike vorm, ’n mensagtige of slangagtige monster, ’n vroulike draak, ’n kraai, ens. wees. Hulle kan in der waarheid verskeie menslike en dierlike vorms aanneem en selfs in ’n mens se liggaam invaar.

Wanneer ’n ala in menslike vorm in ’n volksverhaal voorkom, is haar persoonlikheid baie soos dié van die Russiese Baba Jaga. Ale kan glo in die wolke, ’n meer, woud, groot boom of op ’n verafgeleë plek woon.

Terwyl ale die mens se vyand is, het hulle ook magtige vyande wat hulle kan verslaan, veral drake. In Christelike verhale neem Elia dikwels die rol van die drake oor as die ale se grootste vyand. In sommige verhale veg Elia en die drake saam teen die ale. Valke word ook soms beskou as ale se vyande – hulle jaag hulle van die landerye af weg en keer hulle dus om dit oor die landerye te laat hael.

Bronne
------

*Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Engelse Wikipedia-artikel en:Ala (demon)*
* Bandić, Dušan (2004), *Народна религија Срба у 100 појмова* (2 ed.), Belgrado: Nolit, ISBN 86-19-02328-4  (Serwies)

* Kulišić, Špiro; Petrović, Petar Ž.; Pantelić, Nikola (1970), *Српски митолошки речник*, Belgrado: Nolit  (Serwies)

* Zečević, Slobodan (1981), *Митска бића српских предања*, Belgrado: "Vuk Karadžić" : Etnografski muzej  (Serwies)

| * l
* b
* w
Slawiese mitologie en folklore |
| --- |
| Hoofgode | 
* Dazjbog
* Jarilo
* Marzjana
* Peroen
* Živa
* Swjatowid
* Swarog
* Triglaf
* Weles
* Zarja
* Die Zori

 |  |
| Ander gode | 
* Belobog
* Berstuk
* Tsjernobog
* Chors
* Lada
* Mat Zemlja
* Mokosj
* Oźwiena
* Porewit
* Radogost
* Rod
* Roejewit
* Stribog
* Złota Baba

 |
| Legendariese helde | 
* Aljosja Popowitsj
* Baš Čelik
* Dobrinja Nikititsj
* Ilja Moeromets • Iwan Tsarewitsj
* Ljech, Tsjech en Roes
* Libuše

 |
| Magiese figure en plante | 
* Alkonost
* Zjar-ptitsa
* Varingblom
* Gamajoen
* Raskovnik
* Simargl
* Sirin
* Zmei

 |
| Geeste en demone | 
* Ala
* Baba Jaga
* Bagiennik
* Bannik
* Bjes
* Boginki
* Domowoi
* Drekawats
* Kikimora • Kosjtsjei
* Poloednitsa
* Lesji
* Licho
* Roesalka
* Wila
* Wodjanoi

 |
| Geskrifte | 
* Boek van Weles
* Primêre Kronieke

 |
Die **Moloporivier** (Engels: *Molopo River*) is 'n sytak van die Oranjerivier in Suid-Afrika. Die rivier ontspring in die Noordwes en vorm die grens met Botswana vir die grootste gedeelte van sy loop voor dit in die Oranjerivier vloei in die Noord-Kaap. Die Moloporivier is nie standhoudend nie.

Oorsprong
---------

Die rivier ontspring sowat 50 km oos van Mahikeng. Vanaf die oorsprong vloei die rivier wes, verby Mafikeng, deur die Modimola- en Disanengdamme tot waar die Ramatlabamarivier by die Molopo aansluit. Nou vorm die Moloporivier die grens met Botswana. Die Ramatlabamarivier ontspring by die Ramatlabama doeanepos tussen Suid-Afrika en Botswana en is die grens tussen die twee lande tot dit by die Moloporivier aansluit.

Die Botswanagrens
-----------------

Die Moloporivier vloei steeds wes, verby die Makgobistad doeanepos, verby Tshidilamolomo, swaai nou noordwes, verby die nedersetting Moloporivier, verby die Gemsbokvlakte tot by Bray wat ook 'n doeanepos is. Die rivier word nou droeër soos dit verder vloei. Vanaf Bray vloei die rivier steeds noordwes tot by Werda, swaai dan wes tot by die doeanepos Makopong en swaai dan bykans suid tot by die doeanepos McCarthysrus. Nou hou die rivier suidwes tot by die doeanepos Middelputs. Hier swaai die rivier weer wes, verby Khuis aan die Botswanakant tot by die grenspos Gemsbok waar die Nossobrivier aansluit by die Moloporivier. Nou vorm die rivier nie meer die grens met Botswana nie maar vloei in Suid-Afrika.

In Suid-Afrika
--------------

Die rivier vloei verby Bokspits en dan sluit die Kurumanrivier by die Moloporivier aan. Die Molopo hou steeds suidwes, gaan verby Koopan-Suid en Noenieput. Nou swaai die rivier suidoos, verby Bokhara, Swartmodder, kruis die N10, dan die hoofspoorlyn tussen Suid-Afrika en Namibië, swaai suidwes en gaan verby Riemvasmaak voor dit in die Oranjerivier vloei net onder die Augrabieswaterval.
|  |
| --- |
|  |
| ***Animaris rhinoceros transport*** |
| **Theo Jansen**, 2004 |
| Metaal, poliëster, 470 × 600 cm |
| Ookmeerweg, Amsterdam Nieuw-West |

Die ***Animaris rhinoceros transport*** is 'n strandbeest in Amsterdam Nieuw-West.

Die kunswerk is ontwerp deur die kunstenaar en uitvinder Theo Jansen. Hy is veral bekend vir sy kinetiese kunswerke in die vorm van strandbeesten, vernaamlik skelette van plastiek, wat hulself in beweging hou sodra hul eers in beweging gesit is. Ongeag sy monsteragtige voorkoms, is dit dan ook nie veel anders by die metaal/poliëster-gevaarte met die afmetings 6 x 5 x 4,7 meter en 'n massa van by die 2,8 ton nie. Die seemonster dra ook swaar aan die naam *Animaris rhinoceros transport*, wat afgelei is van *dier* (ani), *see* (maris), *renoster* (rhinoceros) en *vervoer* (transport). Hy loop egter meer soos 'n krap. Die strandbeest is nie soos sy voorgangers op die strand losgelaat nie, uit kommer dat hy in die sand sou vasval, maar wel op die landingstrook van Vliegkamp Valkenburg.

Dit is op 18 September 2004 na sy staanplek deur 'n uitgelese groepie getrek (wat in hul taak misluk); dit word vervolgens op 'n fondament in die middel van Albardagracht, naby die Kruisherenpad, staangemaak. In 2014/2015 is die strandbeest verskuif na die Businesspark Osdorp, Ookmeerweg, op die hoek Etnaweg. Die monster moes daarna ingehok word, anders sou hy maklik oor die Lijnderbrug uit die stad kon ontsnap.

Van naby (September 2018)
Bewegingsmeganisme
*Animaris rhinoceros transport* is die nakomeling van die aansienlik kleiner *Animaris spissa carta* (van karton: 0,3 x 0,4 x 0,4 meter), en verlangs verwant aan die *Animaris rhinoceros tabloi* en *Animaris rhinoceros lignatus* (van hout). Die kunstenaar stel ook nie 'n honderd jaar later nie 'n boustelletjie op die mark bekend, gebaseer op sy proefeksemplaar van karton. In sy boek *De grote fantast/The great pretender* en webwerf noem hy hierdie spesie dien as vervoermiddel op die toendraland.

Bronne
------

* Kunstwacht Amsterdam
* Het Parool, 8 augustus 2017, rubriek Blikvangers, bijdrage Kees Keijer
* NRC 20 september 2004
* Dwaalmachine Geargiveer 20 Februarie 2019 op Wayback Machine
* Animaris rhinoceros transport in beweging,
* HeimerinkWagemakers, de makers
* Media Force


|  |  |
| --- | --- |
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Nederlandse Wikipedia vertaal. | 

 |
***Die Spaanse Vlieg*** is ’n Afrikaanse rolprent wat in 1978 deur Kavalier Films uitgereik is. Dirk de Villiers was die regisseur en Pieter-Dirk Uys die draaiboekskrywer.

Genre
-----

Die rolprent is ’n komedie. Dit het geen ouderdomsperk nie en is goeie gesinsvermaak.

Akteurs
-------

Van die akteurs is Marie du Toit (Emma van Rooyen), Louw Verwey (Dr. Lourens van Rooyen), Schalk Theron (Alwyn), Limpie Basson (Eddie Boersma), Rina Nienaber (Willie Boersma), Johann van Heerden (Pierre Durandt), Marthinus Basson (Hendrik van der Walt), Karin Kritzinger (Paula van Rooyen), Lida Botha (Corrie), Johan Botha (man met die verkyker), Anna Cloete (Ouma Boersma), Christine Basson (Matilda van der Walt), Dawie Malan (De Wet).

Storielyn
---------

Twintig jaar tevore het ’n Spaanse danseres in Hermanus opgetree en ’n ruk daarna ’n seun gehad wie se pa enigeen van drie gerespekteerde lede van die gemeenskap kan wees. Twee dekades later is sy terug en eis geld van al drie mans. Een van hulle, Lourens van Rooyen, is getroud met die verhaal se sentrale karakter, die gevreesde Emma van Rooyen, voorsitter van die Komitee vir Morele Aksie. Intussen het ’n familielid van Emma ’n verhouding met die einste seun.

Sien ook
--------

* Lys van Afrikaanse rolprente
**Die Bosvelder** is 'n Afrikaanse rolprent wat op 31 Januarie 1958 uitgereik is. Die film is 'n hermaak van Jamie Uys se debuutrolprent, Daar Doer in die Bosveld vir die wye skerm (35mm film).

Genre
-----

Die rolprent is 'n komedie.

Hoofrolspelers
--------------

* Jamie Uys as Hans
* Hettie Uys as Martie
* Johan du Plooy as as fotograaf
* Jan Bruyns

Storielyn
---------

Hans Botha, 'n ryk maar suinige boer moet die nuwe onderwyseres op die dorp gaan haal. Hy is egter bang vir meisies en doen boonop alles verkeerd. Sy motor, 'n stokou Model T-Ford, se remme is gedaan en die bakwerk val uitmekaar. Telkens as hy stop om 'n hek oop te maak, spring hy uit om 'n klip voor die wiele te rol, maar die motor ry telkens daaroor. Nadat hy die nooientjie opgelaai het, ry hy deur 'n dam water waar die kar vassit. Terwyl hy haar probeer "red", laat hy haar in die water val. Later, tydens 'n piekniek kry hy kans om vir alles te vergoed, maar dinge loop steeds skeef. Hy dink aan hoe dit sou wees om 'n behoorlike motor te hê, en alles reg sou verloop. Gelukkig vir hom loop al hierdie manewales op 'n huwelik uit.

Sien ook
--------

* Lys van Afrikaanse rolprente
Ontwerp van 'n lap stoelkleedjie
 Leunstoel met stoelkleedjie-Sheffield Mayors Parlour
 Stoelkleedjies op 'n trein se sitplekke
'n **Stoelkleedjie** of **antimakassar** is 'n klein doek wat oor die rug of arms van stoele, of die kop of kussings van 'n bank, geplaas word om te keer dat die permanente materiaal daaronder vuil word. Die naam verwys ook na die lapkraag 'kraag' op 'n matrosehemp, wat gebruik word om makassar-olie van die uniform af te hou.

Makassar-olie was 'n salf vir die hare wat algemeen deur mans in die vroeë 19de eeu gebruik is, en is blykbaar vervaardig uit bestanddele wat in die hawe van Makassar in die Nederlandse Oos-Indië gekoop is. Die digter Byron het dit "jou onvergelyklike olie, Makassar" genoem. Die mode vir geoliede hare het in die Victoriaanse en Edwardiese tydperk so wydverspreid geword dat huisvroue die arms en rûe van hul stoele met wasbare doeke begin bedek om te voorkom dat die materiaal besoedel word. Omstreeks 1850 het hulle as anti-makassars bekend geword. Hulle is ook in teaters geïnstalleer, sedert 1865.

Hulle het uitgebreide patrone gehad, dikwels in ooreenstemmende stelle vir die verskillende items van woonkamermeubels; hulle is óf tuis gemaak met behulp van 'n verskeidenheid tegnieke soos hekel of frivolité, óf gekoop. Die oorspronklike stoelkleedjies was gewoonlik van stywe wit hekelwerk gemaak, maar in die derde kwartaal van die 19de eeu het hulle eenvoudiger en sagter geword, gewoonlik van materiaal wat met 'n eenvoudige patroon in wol of sy gemaak is.

Teen die begin van die 20ste eeu het stoelkleedjies so verwant geraak aan die Victoriaanse tydperk in die mense se gedagtes dat die woord kortliks 'n figuurlike term vir die tydperk geword het. Byvoorbeeld, stoelkleedjies is suggestief van outydse, Victoriaanse vroue in Rebecca West se roman "*The Return of the Soldier*".

Stoelkleedjies word ook op die sitplekkoppe van kommersiële passasiersvervoervoertuie, soos treine, busse en veral vliegtuie gebruik om die oordrag van haarbedekkings en toestande tussen passasiers te voorkom, onderhoud te vereenvoudig en die lewe van materiaal te verleng.