recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Qasim Amin** (Arabies: قاسم أمين; ˈʔæːsem ʔæˈmiːn; 1 Desember 1863, in Alexandrië – 22 April 1908, in Kaïro) was 'n Egiptiese juris, Islamitiese Modernis en een van die stigters van die Egiptiese Nasionale Beweging en die Universiteit van Kaïro.

Qasim het vroueregte in Egipte beklemtoon, en word as die Arabiese wêreld se "eerste feminis" beskou, alhoewel hy eers laat in die ontwikkeling van die pleit vir vroueregte daarby aangesluit het. Volgens hom is die bevryding van die vrou 'n noodsaaklike voorwaarde vir die bevryding van die Egiptiese samelewing van buitelandse oorheersing. In sy boek *The Liberation of Women* (1899) verduidelik hy sy stelling met passasies uit die Koran en Hadithat van die profeet Mohammed.

Amin word sterk beïnvloed deur die werke van Charles Darwin en het gesê dat "as Egiptenare nie op Europese lyne gemoderniseer kan word nie en as hulle 'nie suksesvol kan meeding in die stryd om oorlewing nie, hulle uitgeskakel sal word.' Hy is ook beïnvloed deur die werke van Herbert Spencer en John Stuart Mill wat betoog het vir die gelykheid van die geslagte. Amin het geglo dat die verhoging van vrouens se status in die samelewing die land baie sou verbeter. Sy vriendskappe met Muhammad Abduh en Saad Zaghloul het ook hierdie denke beïnvloed. Amin het tradisionele Moslems die skuld gegee vir Egiptiese vroulike onderdrukking en gesê dat die Koran nie hierdie onderwerping geleer het nie, maar dat dit vroueregte ondersteun.

Hy is gebore in 'n aristokratiese gesin en sy vader was 'n goewerneur van Diyarbekir Elayet, en sy moeder die dogter van 'n Egiptiese aristokraat. Amin het op 17 by ‘n skool in regte klaargemaak en was een van sewe en dertig om 'n regeringsbeurs te ontvang om aan die Universiteit van Montepellier, Frankryk, te studeer. Daar word gesê dat hy daar beïnvloed is deur die Westerse lewenstyl, veral die behandeling van vroue. Dit sou binnekort sy rolmodel wees in sy stryd om die Egiptiese vroue te bevry. Sy kruistog het begin toe hy in 1894 'n weerlegging, *Les Egyptiens*. In reaksie op M. Le duc d'Harcourt, op Duke d'Harcourt se werk (1893) geskryf het, wat die Egiptiese kultuur en sy vrouens afgegradeer het.

Amin, wat nie tevrede was met sy eie weerlegging nie, het in 1899 *Tahrir al mara'a* (*The Liberation of Women*) geskryf, waarin hy Egiptiese vroue se "sluier", hul gebrek aan opleiding en hul "slawerny" aan Egipties mans beskuldig het as die oorsaak van Egipte se swakheid. Hy het geglo dat Egiptiese vroue die ruggraat van 'n sterk nasionalistiese volk is en dat hul rolle in die samelewing drasties moet verander om die Egiptiese volk te verbeter. Amin is dwarsdeur Egipte bekend as 'n lid van die intellektuele samelewing wat verbindings tussen onderwys en nasionalisme getrek het wat gelei het tot die ontwikkeling van die Universiteit van Kaïro en die Nasionale Beweging gedurende die vroeë 1900's.

Sien ook
--------

* Lys van Egiptiese skrywers
Die term **Burnsnag** (Skots: ***Burns Nicht***; Engels: ***Burns Night***, soms ook ***Robert Burns Day***) verwys na die feesviering en tradisionele aandete (*Burns supper*) wat ter ere van die Skotse digter Robert Burns op 25 Januarie, die digter se verjaardag (of, na gelang van plaaslike omstandighede, op een van die volgende dae), in Skotland, Noord-Ierland en Skotse kringe wêreldwyd plaasvind.

Geskiedenis
-----------

Die eerste Burnsaandete ter herdenking van Robert Burns is deur sy vriende ter geleentheid van die vyfde jaardag van die digter se afsterwe op 21 Julie 1801 in *Burns Cottage* georganiseer. Sedertdien vind dit elke jaar plaas. Die eerste Burnsklub, wat steeds bestaan, is in 1801 deur sakemanne in Greenock gestig wat boorlinge van Ayrshire (of selfs kennisse van die digter) was. Hulle het die eerste Burnsaandete georganiseer op 29 Januarie 1802 gehou - die datum wat hulle as Burns se verjaardag beskou het. Eers toe hulle die kerkboeke in Ayr geraadpleeg het, het hulle kennis van die regte datum gekry. Burnsaandetes vind sedertdien op 25 Januarie of op een van die volgende dae plaas.

Burnsaandetes word, afhangende van plaaslike omstandighede, as 'n formele of informele plegtigheid gehou. Tradisioneel word Skotland se nasionale gereg, haggis, en Skotse whisky bedien en Burns-gedigte voorgedra. Formele aandetes word gewoonlik deur verenigings soos Burnsklubs, Vrymesselaars of *St Andrews Societies* georganiseer en word, as dames daaraan deelneem, met Skotse danse afgesluit. In elk geval volg hulle 'n vaste volgorde en program.
Die Praia Grande of Groot Strand van Arraial do Cabo
Die **Costa do Sol** (Sonkus) is 'n gewilde Brasiliaanse vakansiestreek in die noorde van die deelstaat Rio de Janeiro wat vanaf die bergrûens van die Serra da Tiririca oos van Niterói tot Arraial do Cabo strek. Die kusstreek se landskap word oorheers deur lang sandstrande, skiereilande met turkoois baaie en talle soutwater-strandmere wat tussen die kuslyn en die bergrûens van die binneland geleë is. Die laasgenoemdes het aan die Atlantiese kusstreek die bynaam *Região dos lagos* of "Meregebied" besorg.

Die flora in die sanderige kusgebied word oorheers deur die *restinga*, 'n Suidoos-Brasiliaanse bioom met grasse, kruie en klein struike met hoogtes tussen 1,5 en 2 meter digby die strande, en tropiese loofbosse met klein boomspesies (en hoogtes van maksimaal 15 m) in die aangrensende binneland. Die Engelse natuurkundige Charles Darwin is in 1832 deur 'n landgenoot, wat hier geboer het, uitgenooi om die plaaslike dier- en plantspesies te bestudeer. Sy beskrywings en waarnemings is in 1839 as *Journal and Remarks* gepubliseer (latere uitgawes van die werk het onder die titel *The Voyage of the Beagle* verskyn, met beskrywings van die Costa do Sol in die tweede hoofstuk).
Hedendaagse Europese monargieë volgens opvolgingsreëls:
   Absolute eersgeboortereg

   Kognatiese eersgeboortereg vir mans

   Kognatiese eersgeboortereg gee voorkeur vir mans

   Agnatiese eersgeboortereg

   Verkose/aangestel

**Eersgeboortereg** is die reg van die oudste kind (gewoonlik die oudste seun) om sy ouers se hele boedel te erf, voor enige dogters, ouer buite-egtelike seuns, jonger seuns en ander familielede. Die afstammeling (gewoonlik seun) van ’n afgestorwe ouer sibbe (gewoonlik oudste seun) erf voor ’n lewende jonger sibbe. As daar nie kinders is nie, erf broers na gelang van hul ouderdom.

Onder sibbes erf seuns gewoonlik voor dogters. As daar nie manlike afstammelinge in die manlike lyn is nie, is daar variasies van eersgeboortereg waarvolgens die erflating gaan aan ’n dogter of broer of andersins na ander familielede, in ’n spesifieke orde (verkieslik mans, Saliese geboortereg, half-Saliese geboortereg, ens.).

Die beginsel het histories gegeld vir die erfenis van grond, sowel as titels en ampte – veral in monargieë.

Variasies van eersgeboortereg verander die beginsel dat jonger seuns ook kan erf of, in die Weste sedert die Tweede Wêreldoorlog, skakel die voorkeur van seuns bo dogters uit. Die meeste monargieë in Europa het die voorkeur van seuns om die troon te bestyg uitgeskakel, soos België, Denemarke, Luxemburg, Nederland, Noorweë, Swede en Brittanje.

Sommige monargieë het opvolgingsreëls wat afwyk van eersgeboortereg. Op die oomblik gebruik Saoedi-Arabië ’n stelsel waarvolgens ’n jonger broer voorkeur kry bo ’n seun van die koning. Dit was ook die geval in Kiëf-Roes, die vroeë Koninkryk Skotland, die Mongoolse Ryk en die latere Ottomaanse Ryk.
| **Tytuvėnai**
 |
| --- |
| **Kaart** | **Wapen** |
|  |
|  |
|  |
| **Vlag** |
|  |
|  |
|  **Land** | Vlag van Litaue Litaue |
|  **Administratiewe distrik** | Samogitia |
|  **Koördinate** | 55°36′N 23°12′O﻿ / ﻿55.600°N 23.200°O﻿ / 55.600; 23.200 |
|  **Stigting** | Omstreeks 1500 |
|  **Stadstatus** | 1956 |
|  **Oppervlakte:** |   |
|  - Totaal | - vk km |
|  **Hoogte bo seevlak** | 145 m |
|
|
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (2005) | 2 775 |
|  - Bevolkingsdigtheid | -/vk km |
|  **Tydsone** | EET (UTC +2) |
|  - Somertyd | EEST (UTC +3) |
|  **Klimaat** |   |
|  - Tipe | Gematig |
|  - Gemiddelde jaarlikse temperatuur | -°C |
|  - Gem. temp. Januarie/Julie | - / - °C |
|  - Gemiddelde jaarlikse neerslae | - mm |
|  **Amptelike Webwerf** | *tytuvenai.lt* |
|

**Tytuvėnai** luister (hulp·inligting) is 'n klein stad in die Litause Kelmė-distriksmunisipaliteit, sowat 17 kilometer oos van Kelmė en 65 kilometer suid van Šiauliai, met 'n bevolking van sowat 2 700 in 2005. Die stadsnaam is van die Tytuva-rivier afgelei.

Die eerste verwysing na Tytuvėnai dateer uit die 14de eeu. Die stad is temidde van 'n bos- en meregebied tussen die Bridvaišis- en Gilius-mere geleë en staan veral vir sy Bernhardyne-klooster en sy Maria-kerk bekend.

Geskiedenis
-----------

Die klooster van Tytuvėnai
Die eerste kerkgebou in Tytuvėnai het in 1555 ontstaan. Die plaaslike klooster is op inisiatief van Andrius Valavičius (Pools: *Andrzej Wołłowicz*) en sy familie opgerig wat gedurende die Teenreformasie in Litaue weer hul oorspronklike Rooms-Katolieke geloof aangeneem het. Die bouplanne is reeds in 1614 geteken, tog het die boubedrywighede, wat deur die tesourier van die Grootvorstedom Litaue, Jeronimas Valavičius, gefinansieer is, eers ná Andrius Valavičius se afsterwe in 1618 begin. Die klooster se hoofgebou en die Maria-kerk is in 1633 voltooi. Die kloosterhof met sy kruisweg het tussen 1772 en 1780 ontstaan en was 'n gewilde rusplek vir pelgrims. Die gebou in die kloosterhof is van 'n "Heilige Trap" of *Scala Sancta* volgens die voorbeeld in Rome voorsien.

Die kerkgebou word deur opvallende stylelemente gekenmerk, waaronder 'n Gotiese stergewelf in sy kleurryke binneruimte en Gotiese spitsboogvensters, ofskoon hierdie stylperiode in die meeste Europese gebiede in die 17de eeu reeds verby was. Die altare is in die Rokoko-styl uitgevoer. Die huidige fasade dateer uit die 18de eeu. Deesdae word die kompleks nie meer as klooster gebruik nie. Die kloosterkerk en aangrensende geboue is op 26 Januarie 2012 deur 'n brand beskadig.

Gedurende die Sowjet-besetting was Tytuvėnai 'n sentrum van kommersiële turfontginning sodat die meeste moeraslande in die omgewing vernietig is. Tans is die landskap, wat deel uitmaak van die Gewestelike Tytuvėnai-park, nog nie herstel nie. Nogtans het die toerismebedryf tot 'n belangrike bron van inkomste ontwikkel. Toe pous Johannes Paulus II in 1993 'n besoek aan die nabygeleë Šiluva gebring het, is 'n helikopter-landingsplek in Tytuvėnai gebou en die pad tussen die twee nedersettings geasfalteer.
**Ugie** is 'n dorpie in die destydse Noordoos-Kaap aan die suidelike voet van die Drakensberg, 21 km suidwes van Maclear. 

Dit het ontwikkel uit 'n sendingstasie, wat in 1863 deur die sendeling eerw. William Murray by Gatberg gestig is. Hy het dit genoem na die Ugierivier in Skotland, waar hy gebore is. Die dorp is in 1885 gestig en het in 1916 'n bestuursraad gekry. Die dorpie is bekend om sy groot, nie-kerklike weeshuis wat in 1918 deur ds. M.T.R. Smit tot stand gebring is vanweë die verwoestende griep-epidemie van daardie tyd, om sorg te bied aan kinders wat deur die epidemie wees gelaat is. Dit is in 1987 na Port Elizabeth verskuif omdat Ugie betreklik afgeleë is.

NG gemeente
-----------

Vir hoofartikel sien *NG gemeente Ugie*

Die gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk is op 14 Februarie 1903 van Mthatha, afgestig. Die nuwe gemeente het bestaan uit Ugie, Maclear, Tentkop, Mount Fletcher en Gubenxa. Die ledetal was maar klein en die gemeente het sy eiesoortige probleme gehad. Die paaie was ook so sleg dat huisbesoek per perd gedoen moes word.

Die eerste leraar was ds. A. Ahrbech, wat in Maart 1903 bevestig word. Hy moes egter reeds in 1905 weens swak gesondheid aftree. Die hoeksteen van die kerk is tydens die vierde leraar, ds. J.N. Vlok, se dienstydperk op 23 Julie 1910 gelê. 

Ds. Vlok is opgevolg deur ds. J.J. Ackermann en hy op sy beurt deur ds. M.T.R. Smit wat eers koshuise vir arm en verwaarloosde kinders in 1918 opgerig het en daarna die Ugie-weeshuis in 1922. Een van die bekende ouddirekteure van die weeshuis is die skrywer ds. Solly Ozrovech van 1958 tot 1965. Die hoeksteen van die nuwe kerkgebou is in 1953 gelê.

Hier was in 1972 333 volwasse lidmate en met die weeshuis twee keer soveel kinders. In 1978 het die volwasse lidmate 348 getel, in 1994 210 en in 2006 123. Teen 2012 het dit ietwat toegeneem tot 137. Die gemeente kon darem nog sy eie leraar bekostig.

Sien ook
--------

* Lys van dorpe in Suid-Afrika

Bronne
------

* Olivier, ds. P.L. (samesteller), *Ons gemeentelike feesalbum*. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers, 1952.
**Amyrteus** (ook **Amyrtaios** en **Amenirdisoe**) van Saïs was die enigste farao van die 28ste Dinastie van Antieke Egipte wat vermoedelik familie was van die koninklike familie van die 26ste Dinastie. Hy het die eerste Persiese besetting geëindig en van 404 tot 399 v.C. regeer.

Amyrteus was waarskynlik die kleinseun van die Amyrteus van Saïs wat saam met die Libiese hoofman Inarus (wat self ’n kleinseun van Psamtik III was), ’n rebellie gevoer het teen die satrap van Artaxerxes I.

Bewind
------

Voordat hy die troon bestyg het, het hy in 411 v.C. ’n opstand teen Darius II gelei. Ná Darius se dood het Amyrteus komself in 404 v.C. tot koning verklaar.

Amyrteus is ná ’n bewind van vyf jaar deur sy opvolger, Nepherites I van Mendes verslaan en in Memphis laat teregstel, waarskynlik in Oktober 399 v.C.

Bronne
------

* A. Lemaire, 'La fin de la première période perse in Égypte et la chronologie judéene vers 400 av. J.-C. *Transeuphratène* 9 (1995), 51-61
* O. Perdu, 'Saites and Persians (664-332),' in A.B. Lloyd (ed.), *A Companion to Ancient Egypt* (Chichester, 2010), 140-58
* J.D. Ray, 'Egypt: Dependence and Independence (425-343 B.C.)', in *Achaemenid History* 1 (Leiden, 1987), 79-95.
* Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 1093584262
* VIAF: 188145911093727060710
* WorldCat Identities: viaf-188145911093727060710

 |
Die **Douglas A-3 Skywarrior** was 'n strategiese bomwerper wat die Amerikaanse Vloot gebruik het op hul vliegdekskepe. In die laat 1940's was die Amerikaanse Vloot besig met die ontwikkeling van 'n nuwe klas vliegdekskip, die Forrestalklas. Dit was op daardie stadium geag 'n supervliegdekskip te wees. Dié vliegdekskip kon baie groter vliegtuie hanteer en het aan die Amerikaanse Vloot 'n geleentheid gebied om hulle slaankrag aansienlik te verbeter. Hulle het 'n versoek gerig vir groter strategiese bomwerpers om op die nuwe supervliegdekskip te gebruik en Douglas het vorendag gekom met die A3D wat met 'n gewig van 31,780 kg die wêreld se grootste en swaartse vliegtuig was wat op 'n vliegdekskip gebruik is. Die prototipe XA3D-1 het sy nooiensvlug op 28 Oktober 1952 voltooi en is die Amerikaanse Vloot se eerste tweemotorige bomwerper wat kernwapens kon dra.

Die kernkrag aspek van die ontwerp was interessant en moeilik aangesien besonderhede oor die bomme 'n geheim was. Die ontwerpers moes raai ten opsigte van die gewig en vorm van die bom. Die vliegtuig was ontwerp om 'n bomvrag van 5 448kg te kan dra. Ook moes die bomvrag bereikbaar wees vanaf die kajuit sodat die bemanning die bom kan bereik en dit aanskakel of laai tydens die vlug.

As gevolg van die grootte van die vliegtuig het dit gou die bynaam *Walvis* gekry van die bemannings. In 1962 is die amptelike naam verander na die A-3. Die eerste produksie model het oor 'n radar beheerde stertskiettoring beskik en 'n bemanning van drie gedra. Die vloot se *Heavy Attack Squadron One* was die eerste eskader wat toegerus was met die vliegtuig in 1956. Hulle het ook deelgenaam aan konvensionele bombardering sendings in Noord- en Suid-Viëtnam. Daarna was die vliegtuig aangepas en gebruik as vliegdek gebaseerde brandstoftenkers. Sommige het deelgenaam aan verkennings togte oor die Ho Chi Minh weg.

Soos tegnologie verbeter en die vliegtuig se oorspronklike rol uitgedien geraak het, is dit aangepas om in ander rolle gebruik te word. Dit was gebruik vir elektroniese teenmaatreëls, fotografiese verkenning, opleiding en ook as 'n BBB vervoermiddel. Sommige het in die 1991 Golfoorlog nog diens gedoen.

Daar was ook 'n model ontwikkel vir die Amerikaanse Lugmag en was die *Destroyer* genoem en bekend gestaan as B-66. Dit was ontwerp om as bomwerper, in fotografiese verkenning, elektroniese teenmaatreëls en weer verkenning gebruik te word. Dit het in die Viëtnamoorlog diens gedoen.

Tegniese besonderhede
---------------------

Besonderhede van die Douglas A-3B Skywarrior:| Item | Statistiek |
| --- | --- |
| Aantal motors | 2 |
| Tipe motor | Straalmotor |
| Vervaardiger | Pratt & Whitney J57-P-10 turbostraal |
| Kraglewering per motor | 4 767 kg stukrag |
| Vlerkspan | 22,1 m |
| Lengte | 23,27 m |
| Hoogte | 6,95 m |
| Vlerkoppervlakte | 75,43 m2 |
| Maks. opstygmassa | 37 228 kg |
| Maks. snelheid | 982 km/h |
| Operasionele hoogte | 12 505m |
| Togafstand | 1 690km |
| Klimvermoë | 1 100 m per minuut |
| Bewapening | Twee 20 mm kanonne in afstand beheerde stertskiettoring.
Tot 5448kg se bomme. |

Bron
----

* Crosby, Francis: *THE WORLD ENCYCLOPEDIA OF FIGHTERS & BOMBERS*. 2015. ISBN 978-1-84476-917-9
**Eerste Fabrieke** is ‘n woonbuurt en nywerheidsgebied in Pretoria.

Ligging
-------

Die gebied lê 1293m bo seevlak, by 25° 43′ suid, 28° 21′ oos, ‘n 17km oos van Pretoria, oos van Waltloo en wes van Eersterus en Mamelodi.

Geskiedenis
-----------

In 1881 en weer in 1885 het die regering van die ZAR alleenregte verleen aan die nyweraar Alois Hugo Nellmapius (\*Boedapest, 6 Mei 1847 - †Irene by Pretoria, 28 Julie 1893) om fabrieke op te rig vir die verwerking van plaaslike produkte. Dit was die begin van die nywerheidsontwikkeilng van die land en die eerste stap op pad na ekonomiese onafhanklikheid. Nellmapius het verskeie ander toegewings van die regering verkry, maar hy was nie kapitaalkragtig genoeg om die toegekende handelsregte uit te voer nie. Die firma Lewis & Marks (Isaac Lewis en Samuel Marks) het dit by hom oorgeneem en die bekende Eerste Fabrieken op die plaas Hatherley gevestig.

Produkte
--------

Brandewyn en whiskey is gedistilleer, buskruit, konfyt, vaatjies, vleisekstrak en glas is vervaardig en groente is ingemaak. Slegs die brandewynproduksie was winsgewend. Die sterk drank het skertsend as "mapius" bekend gestaan.

Antimoon
--------

In vroeë dae is hier silwerhoudende tetraëdriet, piriet en chalkopiriet gemyn. Essaiwaardes toon dat die erts 1% antimoon bevat.

Sien ook
--------

* Eerste Fabrieke-stasie

Bronne
------

* Ferreira, O.J.O.: Eerste fabrieken – die beginpunt van nywerheidsontwikkeling in die ZAR. Repository.nwu.ac.za/handle/10394/5418
* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 4. Kaapstad: Nasou, 1971. ISBN 0-625-00320-9
**Eendag op ’n Reëndag** is ’n Afrikaanse rolprent wat in 1975 vrygestel is. Jans Rautenbach was die skrywer en regisseur. Die hoofkarakters is Katinka Heyns en Regardt van den Bergh.

Genre
-----

Die rolprent is ’n romantiese drama. Dit het geen ouderdomsperk nie.

Hoofrolspelers
--------------

* Katinka Heyns as Susie Botha.
* Regardt van den Bergh as Paul Rossouw.
* Jana Cilliers
* Marga van Rooy
* André Walters

En andere.

Storielyn
---------

Susie Botha is smoorverlief op die aantreklike maar stil Paul Rossouw. Op die aand van ’n spesiale afspraak, verdwyn Paul. Susie is verpletter. Sy weet nie dat Paul haar misdadige broer, Gert, ’n klein fortuin skuld nie - wat teen middernag betaal moet word. In ’n desperate poging om geld bymekaar te kry, neem hy deel aan ’n korrupte dobbelspel.

Gert daag by die goor dobbelnus op, ontbloot die eienaar daarvan as ’n skurk en verwurg hom. Die polisie daag op, en Sussie is oortuig daarvan dat Paul vir altyd uit haar lewe is. Op ’n vaal dag, wanneer Susie roomys van haar roomyswa verkoop, sien sy Paul na haar aanloop. Haar prins het haar toe tog kom red.

Sien ook
--------

* Lys van Afrikaanse rolprente
**Letters from Burma** is die boek van die wenner van die Nobelprys vir Vrede, Aung San Suu Kyi; waarin sy die heldhaftige optrede van leëroffisiere, akademici, akteurs en alledaagse mense wat die Nasionale Liga vir Demokrasie ondersteun, dikwels ter risiko van hulle eie lewens, besing.

Sy onthul daarin die impak van politiese besluite op die mense van Birma, van die vreeslike koste aan die kinders van gevange dissidente-wat hul ouers slegs elke 14 dae vir 15 minute kan sien- tot die effek van inflasie op die nasionale dieet, en die effek van staatsonderdrukking op die gasvryheidstradisies van Birma.

Sy roep ook in herinnering die prag van die land se seisoene en natuurskoon, en sy gebruike en feestelikhede wat so na aan haar hart bly.
Deur hierdie merkwaardige "briewe", kry die leser 'n kykie ten opsigte van wat regtig op die spel is, soos Aung San Suu Kyi voortveg vir vryheid in Birma, en van die liefde vir haar tuisland wat haar nie-gewelddadige stryd onderhou.

Die Guardian het ondermeer van haar gesê: "Aung San Suu Kyi het 'n globale simbool van vreedsame weerstand, moed en blykbaar eindelose uithouvermoë geword"
***An-Naml*** (Arabies: الْنَّمْل, "**Die Rooimiere**") is die 27ste soera, of hoofstuk, van die Koran. Dit bevat 93 ajat, of verse, en is vermoedelik in Mekka aan Mohammed geopenbaar.

Dié soera begin met die allegoriese letters (*muqattaʿat*) Tô, Sien. Dit vertel verhale van die profete Moses, Salomo, Salieg en Lot om klem te lê op die boodskap van monoteïsme in Arabiese en Israelitiese profete. Die wonderwerke van Moses, wat in die Bybel in Eksodus vertel word, word genoem in teenstelling met die arrogansie en ongelowigheid van die farao.

Die storie van Salomo bevat die meeste besonderhede: Hy het die Koningin van Skeba tot die "ware" geloof bekeer nadat hy gehoor het sy aanbid die son. Die doel van die soera was waarskynlik om die rol van die "Kinders van Israel" onder die gelowiges in Mekka uit te lig, om die gelowigheid van die profete van die verlede te benadruk en aan te beveel, en om die huidige boodskap van die Koran van vroeëre tradisies te onderskei.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Vorige soera:**Ash-Shu'ara** | **Die Koran** | Volgende soera:**Al-'Kasas** |
| Soera An-Naml |
| 1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114 |

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 1118541758
* LCCN: n93067712
* SUDOC: 241143845
* TDVİA: neml-suresi
* VIAF: 3642147907528979210006
* WorldCat Identities (via VIAF): 3642147907528979210006

 |
**Così fan tutte, ossia La scuola degli amanti** (Italiaans: [koˈzi fan ˈtutte osˈsiːa la ˈskwɔːla deʎ aˈmanti]), K. 588, is 'n komiese opera (*opera buffa*) deur Wolfgang Amadeus Mozart. Daarin bak twee mans twee susters 'n poets om te toets of die vroue regtig vir hulle lief is en aan hulle getrou sal wees.

Die opera het twee bedrywe volgens die libretto (teks) van Lorenzo da Ponte. Die eerste opvoering was op 26 Januarie 1790 in Wene en was 'n groot sukses. Omdat keiser Jozef II op 20 Februarie 1790 oorlede is, word alle teaters gesluit en word die opera eers weer in Junie 1790 hervat.

*Così fan tutte* word nog steeds reëlmatig in die groot operahuise oor die wêreld opgevoer en word as een van Mozart se mees musikale operas beskou. Volgens oorlewering is die opera gebaseer op 'n werklike gebeurtenis wat in Wene plaasgevind het. In die 19de eeu is die opera as ietwat stuitig beskou, en is dit selde opgevoer. Ander operas soortgelyk in uitvoering en styl is *Le nozze di Figaro* en *Don Giovanni*, eweneens op die libretti van Da Ponte gebaseer.

Die titel beteken "So doen hulle almal" of "Die skool vir geliefdes" en sinspeel op die onbetroubaarheid van vroue in die liefde.

Rolverdeling
------------

* Fiordiligi, geliefde van Guglielmo en suster van Dorabella – sopraan
* Dorabella, geliefde van Ferrando en suster van Fiordiligi – mezzosopraan
* Guglielmo, jong offisier – bariton
* Ferrando, jong offisier – tenoor
* Despina, bediende – sopraan
* Don Alfonso, vriend van die offisiere – bas

Storielyn
---------

Die opera speel in die 18de eeu in Napels af. Don Alfonso wed twee jong offisiere dat hulle geliefdes ontrou sal wees as hul die kans kry. Die mans aanvaar die weddenskap. Hulle vertel hul geliefdes dat hulle vir diens opgeroep is en uit Napels vertrek.

Hulle kom egter terug, as Albaneërs vermom, om by mekaar se geliefde aan te lê. Met die sameswering van Despina stem die twee susters in om met die buitelanders te trou. Op die laaste oomblik verwyder die mans hul vermomming, en bestraf hulle hul ontrou geliefdes.
In die ekonomiese wetenskappe verwys die vakterm **Hollandse siekte** na die negatiewe ekonomiese gevolge wat uit 'n sterk styging in 'n land se inkomste (en die gepaardgaande oorwaardering van sy geldeenheid) voortspruit. 'n Sodanige effek word veral met die ontdekking van natuurlike hulpbronne (soos byvoorbeeld aardgas of ruolie) verbind, maar dit kan ook die gevolg wees van enige sterk toename in 'n nasionale ekonomie se buitelandse valutareserwes, insluitende grootskaalse regstreekse buitelandse beleggings, buitelandse ontwikkelingshulp of 'n aansienlike styging in die prys van natuurlike hulpbronne of ander uitvoergoedere waarop 'n ekonomie hoofsaaklik steun.

Ekonomiese effek
----------------

Die Hollandse siekte het 'n drieledige effek op 'n ekonomie. Eerstens verhoog dit die pryse van verwerkte uitvoergoedere en verminder sodoende 'n land se mededingendheid op die wêreldmark. Tweedens lei die oorwaardering van die nasionale geldeenheid tot 'n sterk toename in invoere. Oor die langtermyn kan albei effekte daartoe lei dat vervaardigingskapasiteite en werkgeleenthede in die nywerheidsbedryf na ander lande met 'n goedkoper arbeidsmark verskuif word. So kan ondernemings in die vervaardigingsektor nadelig geraak word deur die welvaart wat in die primêre sektor (byvoorbeeld mynbou) geskep word. Derdens kan dit die owerheid se oë laat sluit vir begrotingsprobleme.

Oorsprong
---------

Die term is vir die eerste keer deur *The Economist* gebruik wat die agteruitgang van die Nederlandse vervaardigingsbedryf in 'n artikel in sy uitgawe van 26 November 1977 behandel het.

Dit het sy oorsprong in 'n resessie waarin die Nederlandse ekonomie in die 1960's gedompel is ná die ontdekking van groot aardgasvelde in die suidelike Noordsee en in die provinsie Groningen in 1959. Die grootskaalse invloei van buitelandse valuta as gevolg van aardgasuitvoere het tot 'n sterk styging in die waarde van die Nederlandse gulden gelei, terwyl Nederlandse verwerkte goedere nie meer mededingend op die wêreldmark was nie.

'n Soortgelyke negatiewe effek is in die 1970's in die Verenigde Koninkryk ervaar nadat die olieprys vervierdubbel het en sodoende olieontginning langs die Skotse Noordseekus winsgewend gemaak het. Teen die laat sewentigerjare het die land, wat tradisioneel op ruolie-invoere aangewese was, self 'n netto-uitvoerder van ruolie geword.

Die Britse pond se waarde het skerp gestyg, maar die Britse ekonomie het nogtans 'n resessie betree nadat werknemers op hoër lone en salarisse aangedring het en die land se internasionale mededingendheid gedaal het.

In 2015 en 2016 het die Noorse ekonomie aan 'n ernstige geval van Hollandse siekte gely nadat oliepryse op die wêreldmark skerp gedaal het.

Sien ook
--------

* Hulpbronvloek
'n **County** is 'n administratiewe onderafdeling en juridiese gebied in sekere lande.

Etimologiese en historiese oorsprong
------------------------------------

Die huidige Engelse term het sy oorsprong op die vasteland van Europa en is afgelei van die Franse *comté* ("graafskap"). Net soos sy ekwivalente in ander Europese tale (*contea*, *contado*, *comtat*, *condado*, *Grafschaft*, *Gau* en ander) het dit na 'n juridiese gebied verwys wat onder die heerskappy van 'n graaf gestaan het.

Toe die Normanne in 1066 Engeland verower het, het hulle die Franse term *comté* saamgebring. Maar op die Britse Eilande was die term *earl* (afgelei van Oud-Noors *jarl*) lankal gebruiklik nadat groot dele van die eilande deur Wikings beheer is. So is die terme *earl* en *earldom* hier as ekwivalente van die Kontinentaal-Europese graaf (Frans *comte*) en graafskap (*comté*) beskou. Die later ingevoerde term het dus 'n sinoniem vir die inheemse Engelse woord *scir* [ʃir] of, in moderne Engelse, *shire* geword.

Aangesien 'n *shire* 'n administratiewe onderafdeling van die koninkryk was, het die term *county* geleidelik sy huidige betekenis van 'n administratiewe onderafdeling van huidige regerings gekry. In federale lande soos die Verenigde State en Kanada fungeer *counties* as administratiewe onderafdelings van deelstate, gemenebeste (*commonwealths*) of provinsies - die tweedevlak-regerings.

'n *County* kan verder verdeel word in *(civil) townships* of ander administratiewe jurisdiksies wat deur die *county* beheer word. Binne die grense van 'n *county* is daar gewoonlik, maar nie altyd nie, 'n verskeidenheid van munisipale korporasies soos *cities*, *villages* en *towns*.

Afhangende van nasionale wetgewing word munisipaliteite regstreeks of indirek deur die county beheer. So val munisipaliteite in die Verenigde State gewoonlik nie onder die gesag van 'n *county* nie, alhoewel administratiewe liggame en agentskappe van 'n county-regering sekere politieke prosesse in die verhoudinge tussen plaaslike munisipale en deelstaatregerings hanteer.

In die Verenigde Koninkryk is die name van talle *counties* van die plaaslike *county*-hoofstad afgelei waaraan die agtervoegsel *-shire* geplaas word, soos byvoorbeeld Gloucester in Gloucestershire en Worcester in Worcestershire.

Sien ook
--------

* County (Verenigde State)
* Graafskappe van Engeland

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4148350-9

 |
**Jeanine Antoinette Hennis-Plasschaert** (gebore 7 April 1973 in Heerlen) is 'n Nederlandse politikus vir die regs-liberale VVD-party. Sy was die Minister van Verdediging in die Rutte II-kabinet gewees. Sedert 2018 werk sy by die Verenigde Nasies.

Opleiding
---------

Hennis studeer van 1991 tot 1994 regte aan die Rijksuniversiteit Utrecht, maar voltooi nie haar studies nie. In 1994 word sy opgelei as sekretaris van die European Secretarial Academy aan Instituut Schoevers te Utrecht.

Loopbaan
--------

Voordat Hennis die politiek betree het, was sy 'n medewerker by die Europese Kommissie vir Uitbreiding, 'n deel van die Europese Unie. Sy is ook namens hierdie Kommissie uitgestuur na Riga (Letland). Daarna was sy werksaam as adviseur by 'n internasionale rekenmeesterskantoor en by die Kollege van Burgemeester en Wethouers van die gemeente Amsterdam. In 2004 is sy 'n lid van die Europese Parlement, in 2010 van die Tweede Kamer, van 2012 tot 2017 is sy Minister van Verdediging en in 2017 is sy opnuut 'n lid van die Tweede Kamer.

Persoonlik
----------

Jeanine Hennis-Plasschaert is sedert 27 September 2003 getroud met Erik-Jan Hennis. Hulle is Rooms-Katoliek opgevoed.

Bronne
------

* Lewensloop, Parlement.com

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 1129620794
* NTA: 374639396
* VIAF: 309897189
* WorldCat Identities: viaf-309897189

 |
**Enya**, gebore 17 Mei 1961 as **Eithne Patricia Ní Bhraonáin** (IPA: /ˈɛnʲə pəˈtrɪʃə nʲiː ˈvˠɾˠiːn̪ˠaːnʲ/) in Gweedore, County Donegal, Ierland, soms in die media bekendgestel as **Enya Brennan**, is 'n viervuldige Grammy-wenner as sangeres, en Ierland se topverkopersolokunstenaar. Sy sing in Engels sowel as Iers-Gaelies, en soms gebruik sy net basiese stemme en lettergrepe, met geen noodwendige betekenisse. Die gelyknamige groep *Enya* bestaan eintlik uit drie kunstenaars: Enya self (Eithne Ní Bhráonain), Roma Ryan (liriekestryfster) en Nicky Ryan (produseerder). *Enya Brennan* is 'n fonetiese benadering van hoe haar Keltiese naam *Eithne Ní Bhráonain* uitgespreek word.

Enya het in 1980 by die musiekgroep Clannad aangesluit. Van die lede was haar susters Máire Brennan en Moya Brennan, en broers Pól en Ciarán Brennan. Sy het die groep verlaat kort voordat Clannad beroemdheid verwerf het met *Theme from Harry's Game* in 1982. Haar eie groot deurbraak het in 1988 gekom met die treffer "Orinoco Flow".

Sy gebruik 'n aantal tale in haar musiek, waaronder Iers-Gaelies, Spaans, Latyn en Engels. Hoewel sy 'n Grammy-toekenning onder die kategorie "Nuwe Era" gewen het, klassifiseer sy nie haar musiek as sulks nie.

Enya het in 2001 die lied "May It Be", wat spesiaal gemaak is vir die aftiteling van die film *The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring*. In 2006 het sy na Nederland gegaan om op te tree in die TV-program *Max & Catherine*, waar sy 'n toekenning ontvang omdat sy een miljoen albums in Nederland verkoop het.

Wêreldwyd het Enya al meer as 50 miljoen albums verkoop.

Diskografie
-----------

*Hoofartikel: Diskografie van Enya*
### Ateljeealbums

* *Enya* (1987) (heruitgereik in 1992 as *The Celts*)
* *Watermark* (1988)
* *Shepherd Moons* (1991)
* *The Memory of Trees* (1995)
* *A Day Without Rain* (2000)
* *Amarantine* (2005)
* *And Winter Came...* (2008)
* *Dark Sky Island* (2015)

Sien ook
--------

* Clannad
* Gaoth Dobhair
* Iers-Gaelies
* Nuwe Era-musiek
* Topverkopende musikale kunstenaars
'n Rooi skerpmaker wat se lem kan afgeskroef as dit geslyp moet word.
'n Planeetwiel-skerpmaker met 'n slinger en tenk waarin die skaafsels opgevang word
'n **Skerpmaker** is 'n toestel waarmee die skryfpunt van potlode skerpgemaak word. 'n Tipiese skerpmaker bevat 'n opening waarin die potlood se punt gesteek word en 'n lem wat die hout wegsny. Die potlood word in die skerpmaker gedraai wat 'n dun velletjie hout van die punt afskil.

Sodra 'n potlood se punt stomp word, word 'n skerpmaker ingespan om 'n verdere slukkie van die potlood se "lood" te ontbloot. Soos 'n potlood skerpgemaak word, word dit dus al hoe korter.

As baie potlode skerpgemaak moet word, soos by 'n skool, is dit handig om 'n tafelmodel te installeer. Die potlood word met 'n veermeganisme vasgeklem en die slinger word gedraai wat die lem (of lemme) om die potlood se punt beweeg. Mens kry selfs elektriese skerpmakers wat outomaties begin maal as 'n potlood daarin gedruk word.

Geskiedenis
-----------

Potlode is aanvanklik met 'n mes gekerf. Skerpmakers is eers in die 19de eeu uitgevind. Die eerste patent is in 1828 deur die Franse wiskundige Bernard Lassimone (as patent nº 2444 in Frankryk) geregistreer. Die eerste Amerikaanse skerpmaker is in 1855 deur Walter K. Foster gepatenteer.

Die planeetwiel-skerpmaker is tussen 1900 en 1910 ontwikkel en is in die twintigste eeu reg oor die wêreld in kantore en skole gebruik. Elektriese skerpmakers vir kantoorgebruik het reeds in 1917 bestaan.

Die plaaslike sentrum van die Amerikaanse stad Logan het 'n versameling van 3 400 skerpmakers, waarvan die oudste uit 1906 dateer.

Fotogalery
----------

* 'n Gewone prisma-skerpmaker van hout'n Gewone prisma-skerpmaker van hout
* Prisma-skerpmaker van metaalPrisma-skerpmaker van metaal
* 'n Skerpmaker met twee gate'n Skerpmaker met twee gate
* 'n Batteryaangedrewe skerpmaker'n Batteryaangedrewe skerpmaker

Sien ook
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Pencil sharpeners***. |

* Potlood
Die **Sweedse Taalraad** (Sweeds: *Språkrådet*) is die hoof regulatoriese liggaam vir die bevordering en ontwikkeling van die Sweedse taal. Die raad word deels deur die Sweedse regering befonds en het semi-amptelike status. Die raad voer beheer oor die taal uit deur die publikasie van verskeie boeke met aanbevelings oor spelwyse en grammatika sowel as boeke oor taalkunde wat vir 'n algemene gehoor bedoel is. Die verkope van die boeke word gebruik om die werksaamhede van die raad te help befonds.

Die Sweedse Taalraad bestaan uit ander organisasies wat 'n belang het by die Sweedse taal, soos die Sweedse Akademie en die Sweedse Uitsaaikorporasie. 'n Aantal organisasies wat joernaliste, onderwysers, skrywers, akteurs en vertalers verteenwoordig word ook ingesluit.

Die raad publiseer sedert 1965 die kwartaallikse vaktydskrif *Språkvård* (letterlik "Taalbewaring"), wat artikels publiseer oor die gebruik en ontwikkeling van die Sweedse taal, lesers beantwoord oor spelwyse en grammatika sowel as die verskaffing van riglyne oor die gebruik van Sweeds in verskillende omstandighede. Dit het tans meer as 6 500 intekenaars.

Geskiedenis
-----------

Die Sweedse Taalraad se wortels lê in die poging om beheer te vestig oor die amptelike taalgebruik onder die Nordiese lande. Die eerste idees van 'n gesamentlike Nordiese projek het in die 1930's opgeduik en het gelei tot 'n Deense organisasie vir Nordiese taalontwikkeling wat in 1941 gestig is. Die idee van pan-Nordiese samewerking is in die wiele gery deur die betrokkenheid van al die Nordiese lande behalwe Swede by die Tweede Wêreldoorlog. Op 3 Maart 1944 het 'n groep van 16 organisasies die stigtingsvergadering bygewoon van wat toe *Nämnden för svensk språkvård* ("Die Komitee vir Sweedse Taalontwikkeling") genoem is.

Om finansiële probleme te bekamp is die raad in 1973 herorganiseer en is die huidige naam aangeneem. Die regering het ook die toekoms van die raad verseker deur die finansiering van vier personeellede te waarborg. Die regeringsbefondsing het intussen gestyg en is nie meer beperk tot die aantal lede nie, maar deur die behoeftes van die raad. Sedert die regering verantwoordelikheid vir finansies aanvaar het, het dit ook die reg om die voorsitter en die hoof van die sekretariaat aan te stel.
**Alix**, geteken deur die Fransgebore Belgiese kunstenaar Jacques Martin, is een van die bekendste Frans-Belgiese reekse van strokiesverhale, wat in die jaar 1948 vir die eerste keer onder die titel *Alix, l'intrépide* ("Alix, die dappere") in die *Journal de Tintin* verskyn het. Die strokiesprente behandel die avonture van Alix, die dertienjarige seun van 'n Galliese stamhoof en aangenome seun van 'n Romeinse adellike, en sy metgesel Énak in die tydperk van Gaius Julius Caesar. In opdrag van sy beskermheer Caesar reis Alix na die verste hoeke van die Romeinse Ryk waar hy baiemaal groot gevare trotseer. Die hoofsaaklike tonele is Rome, Gallië, Mesopotamië, Afrika en Klein-Asië. Die tekenstyl van *Alix* baseer net soos "Die avonture van Kuifie" op die *ligne claire* en strewe daarna om 'n outentieke indruk van die antieke wêreld te gee.

Die *Alix*-reeks was 'n goue geleentheid vir Jacques Martin wat nou sy brood met strokiesprente kon verdien en daarnaas ook met sy idool Hergé kon saamwerk. Sedert 1998 word die Alix-strokiesprente deur Rafael Moralès en sy medewerker Marc Henniquiau geteken, terwyl Jacques Martin nog steeds die verhale skryf. 

Die album-reeks *Les Voyages d'Alix* ("Die reise van Alix") behandel die geografiese en historiese agtergronde van die antieke tydperk en is deur die Alix-strokiesprente geïnspireer.
'n **Skematiese voorstelling**, of **skematiese diagram**, is 'n voorstelling van die elemente van 'n stelsel waarin abstrakte, grafiese simbole eerder as realistiese prente aangewend word. Dit ontbreek gewoonlik aan enige detail wat nie relevant is in die inligting wat die voorstelling moet meedeel nie, en kan ook onrealistiese elemente insluit wat nietemin begrip sal bevorder. 'n Kaart van moltreinroetes vir gebruik deur voornemende passasiers kan byvoorbeeld 'n stasie net as 'n ronde kol aandui; die kol toon geen werklike ooreenkoms met die werklike stasie nie, maar dra inligting oor sonder visuele omslagtigheid. 'n Skematiese diagram van 'n chemiese nywerheidsproses gebruik simbole wat die houers, pype, kleppe, pompe, en ander toebehore van die stelsel uitbeeld, en sal die uitleg van die verbindings beklemtoon terwyl meeste fisiese kenmerke buite rekening gelaat word. In 'n elektroniese stroombaandiagram mag die uitleg van die simbole nie met die uitleg van die werklike stroombaan ooreenstem nie, maar die elemente kan vereenvoudig word vir makliker interpretasie deur die gebruiker.

Soorte
------

Skematiese voorstellings en skematiese diagramme sal die volgende voorbeelde insluit:

|  |  |
| --- | --- |
|  | * 'n Transitokaart, skematies en nie volgens skaal nie, met stasies op gelyke afstande, en lyne teen 45- en 90° hoeke'n Transitokaart, skematies en nie volgens skaal nie, met stasies op gelyke afstande, en lyne teen 45- en 90° hoeke
* 'n Bevolkingsdigtheidkaart'n Bevolkingsdigtheidkaart
* 'n Chemiese ingenieursdiagam'n Chemiese ingenieursdiagam
* Elektriese stroombaandiagram vir 'n TTL-teller, 'n soort eindigestaat-outomaatElektriese stroombaandiagram vir 'n TTL-teller, 'n soort eindigestaat-outomaat
* Skematiese voorstelling van 'n aandrywingstelselSkematiese voorstelling van 'n aandrywingstelsel
* Ploftekening van 'n 3D-ingenieursontwerpPloftekening van 'n 3D-ingenieursontwerp
 |

'n **Semi-skematiese** diagram kombineer die abstraksie van 'n suiwer skematiese diagram met ander elemente wat om verskillende redes so realisties as moontlik uitgebeeld word. Dit is 'n kompromie tussen 'n volkome abstrakte diagram (soos een van die Washington-metropool) en 'n uitsluitlik realistiese voorstelling (soos byvoorbeeld 'n lugfoto van Washington).

Die Tabula Peutingeriana, 'n semi-skematiese kaart, dui paaie en landmerke abstrak aan, sonder 'n ooreenkoms met die werklikheid, maar hul liggings, oriëntasie en afstande word vir praktiese oorwegings wel so akkuraat as moontlik weergegee.

Kyk ook
-------

* Piktogram
* Prototipe
Die **Doubs** (uitgespreek [du] *doe*) is 'n rivier in Frankryk en Switserland wat in die Saône en uiteindelik in die Rhône uitmond.

Die naam *Doubs* is van 'n Keltische stam dub- (in Gallies), wat *swart* beteken. Dit word nog gebruik in Bretoens *du* en in Iers *dub*. Ook in die Switsers-Duitse naam Tobwald of Toppwald kom die element *dub-* voor. In 1299 word dit in Latyn duidelik gemaak "Silvas nigras que theotonice vulgo *topwelde* appellantur" (Swart bosse was deur die Duitse volk *topwelde* genoem word.)

Die Franse département Doubs is na hierdie rivier genoem. Sy totale lengte is 453 km, waarvan 430 op Franse grondgebied. In Frankryk is dit die tiende rivier na lengte. Die rivier ontspring in die Franse gemeente Mouthe op 945 m hoogte en stroom aanvanklik na die noordooste langs die stede Pontarlier en Morteau. Dit vorm die Frans-Switserse grens en draai dan na die suidweste. Ná 'n kort rukkie deur Switserland (die Clos du Doubs) stroom dit deur Besançon en die land van Montbéliard om uit te mond in die Saône by Verdun-sur-le-Doubs

Die waterstand is baie onreëlmatig omrede die rivier net deur reënval gevoed word. In Neublans-Abergement word gemiddeld minimaal 64,00 m3/s gemeet in Augustus en maksimaal 268 m3/s in Februarie. Daar is 7 damme wat elektrisiteit lewer.

| Syrivier | Lengte | Stroomgebied | Oewer |
| --- | --- | --- | --- |
| Audeux | 24,2 km |  | links |
| die ruisseau des Lavaux | 12 km (in Frankryk) |  | regs |
| die Drugeon | 53,5 km | 191 km2 | links |
| die Rançonnière | 10,3 km (in Frankryk) |  | regs |
| die Dessoubre | 33,3 km | 560 km2 | links |
| die Barbèche | 14,1 km |  | links |
| die Gland | 13,5 km | 41 km2 | regs |
| die Allan | 59,6 km | 1120 km2 | regs |
| die Cusancin | 12,6 km | 356 km2 | links |
| die Clauge | 35.4 km | 116 km2 | links |
| die Loue | 122,2 km | 1760 km2 | links |
| die Orain | 39 km | 200 km2 | links |
| die Sablonne | 27,3 km |  | regs |
| die Guyotte | 41,1 km | 160 km2 | links |
|

* Die bron van die Doubs in MoutheDie bron van die Doubs in Mouthe
* La bron van die DoubsLa bron van die Doubs
* die Saut du Doubsdie Saut du Doubs
* Die kloof van die DoubsDie kloof van die Doubs
* 
* Die dam van Châtelot op die Frans-Switserse grensDie dam van Châtelot op die Frans-Switserse grens
* 
* Di  meer van Brenets op die grens met SwitserlandDi meer van Brenets op die grens met Switserland
* Die kloof van die Doubs tussen la Goule en Goumois gesien vanaf die ruïnes van Spiegelberg (Muriaux, JU)Die kloof van die Doubs tussen la Goule en Goumois gesien vanaf die ruïnes van Spiegelberg (Muriaux, JU)
* Verdun-sur-le-Doubs in die dept. Saône et LoireVerdun-sur-le-Doubs in die dept. Saône et Loire
* Verdun-sur-le-Doubs -Verdun-sur-le-Doubs -
* Verdun-sur-le-Doubs - waar die Doubs (regs) en die Saône (links) saamkomVerdun-sur-le-Doubs - waar die Doubs (regs) en die Saône (links) saamkom

 Hierdie artikel is (gedeeltelik) vertaal uit die Franse Wikipedia. Sien bron.  


|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4091200-0
* HDS: 007146
* LCCN: sh96004234
* VIAF: 315145191
* WorldCat Identities (via VIAF): 315145191

 |
**Jean de Meun** (of **de Meung**, Frans: [ʒɑ̃ də mœ̃]) (omstreeks 1240 - 1305) was 'n Franse outeur wat veral bekend is vir sy voortsetting van die *Roman de la Rose*.

Lewe
----

Hy is gebore as **Jean Clopinel** of **Jean Chopinel** in Meung-sur-Loire. Volgens tradisie het hy aan die Universiteit van Parys studeer. Hy was, soos sy tydgenoot, Rutebeuf, 'n verdediger van Guillaume de Saint-Amour. Ingevolge sy eie mededelings het hy in sy jeug liedjies gekomponeer wat in elke openbare plek en skool in Frankryk gesing is. 

Dit wil voorkom asof die grootste deel van sy lewe in Parys deurgebring is, waar hy in die Rue Saint-Jacques 'n huis met 'n toring, hof en tuin besit het wat in 1305 beskryf is as die huis van wyle Jean de Meung, en toe deur 'n sekere Adam d'Andely aan die Dominikaanse Orde bemaak is. Hy is begrawe in die kerk van Parys se Couvent des Jacobins de la rue Saint- Jacques (Dominikaanse klooster), wat ook op Rue Saint-Jacques was.

Bronne
------

* Omvattende bibliografie by Arlima (Archives de littérature du Moyen Âge)
* Fyler, John, *Language and the Declining World in Chaucer, Dante, and Jean de Meun* (Cambridge and New York: Cambridge University Press, 2007), Pp. cii, 306.
**Epidemiologie** is die studie en analise van die verspreiding (wie, waar en wanneer), patrone en oorsake van gesondheids- en siektetoestande in gedefinieerde bevolkingsgroepe.

Dit is 'n hoeksteen van openbare gesondheid en vorm beleidsbesluite en bewysgebaseerde praktyk deur die identifisering van risikofaktore vir siektes en teikens vir voorkomende gesondheidsorg. Epidemioloë help met studieontwerp, versameling en statistiese ontleding van data, wysiging van interpretasie en verspreiding van resultate (insluitend ewekniebeoordeling en af en toe sistematiese oorsig). Epidemiologie was behulpsaam om die werkswyse (of metodologie) te ontwikkel wat gebruik word in kliniese navorsing, openbare gesondheidstudies en, in mindere mate, basiese navorsing in die biologiese wetenskappe.

Die belangrikste areas van epidemiologiese studie sluit in oorsaak van siektes, oordraging, uitbraakondersoek, siektebewaking, omgewingsepidemiologie, forensiese epidemiologie, beroepsepidemiologie, sifting, biomonitering en vergelykings van behandelingseffekte soos in kliniese toetse. Epidemioloë maak staat op ander wetenskaplike dissiplines soos biologie om siekteprosesse beter te verstaan, statistieke om die data doeltreffend te gebruik en gepaste gevolgtrekkings te maak, sosiale wetenskappe om nabye en distale oorsake beter te verstaan, en ontwerp vir blootstellingbepaling.

Die onderskeid tussen 'epidemie' en 'endemies' is eerste deur Hippokrates getref, om te onderskei tussen siektes wat 'n populasie (epidemie) 'besoek' en die wat binne 'n populasie (endemies) is. Dit lyk asof die term "epidemiologie" die eerste keer gebruik is om die studie van epidemies in 1802 deur die Spaanse dokter Villalba in *Epidemiología Española te beskryf*. Epidemioloë bestudeer ook die interaksie van siektes in 'n bevolking, 'n toestand wat bekend staan as 'n sindemie.

Die term epidemiologie word nou wyd toegepas om die beskrywing en oorsaak van nie net epidemie, aansteeklike siektes nie, maar ook siekte in die algemeen, insluitend verwante toestande, te dek. Enkele voorbeelde van onderwerpe wat deur epidemiologie ondersoek is, sluit in hoë bloeddruk, geestesongesteldheid en vetsug. Daarom is hierdie epidemiologie gebaseer op hoe die patroon van die siekte veranderinge in die funksionering van mense veroorsaak.