recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| Periode/sisteem | Epog/serie | Tydsnede/etage | M. jaar gelede |
| --- | --- | --- | --- |
| Kwartêr | Pleistoseen | Gelasium | **jonger** |
| Neogeen | Plioseen | Piasensium | 2,588–3,600 |
| Zancleum | 3,600–5,332 |
| Mioseen | Messinium | 5,332–7,246 |
| Tortonium | 7,246–11,608 |
| Serravallium | 11,608–13,65 |
| Langhium | 13,65–15,97 |
| Burdigalium | 15,97–20,43 |
| Aquitanium | 20,43–23,03 |
| Paleogeen | Oligoseen | Chattium | **ouer** |
| Die verdeling van die Neogeen (IKS). |

Die **Burdigalium** is ’n chronostratigrafiese etage sowel as geologiese tydsnede van onderskeidelik die sisteem en periode Neogeen (serie/epog Mioseen). Dit verwys dus na ’n tydperk sowel as die gesteentes wat in dié tydperk gevorm het. 

Die tydperk was van sowat 20,43 tot 15,97 miljoen jaar gelede. Dit is voorafgegaan deur die Aquitanium en gevolg deur die Langhium.

Naam en definisie
-----------------

Die Burdigalium is in 1892 deur die Franse geoloog Charles Depéret genoem na Burdigala, die Latynse naam vir die Franse stad Bordeaux. 

Die basis van die etage word gedefinieer deur die eerste voorkoms van die Foraminifera *Globigerinoides altiaperturus* en die einde van die magnetiese chronosone C6An; die bokant word gedefinieer deur die eerste voorkoms van die Foraminifera *Praeorbulina glomerosa* en die einde van die magnetiese chronosone C5Cn.1n.

Bronne
------

* (fr)  Depéret, C.; **1892**: *Note sur la classification et le parallélisme du Système miocène*, Bulletin de la Societé Géologique de France **3(20)**, p. CXLV-CLVI.
* (en)  Gradstein, F.M.; Ogg, J.G.; Schmitz, M.D. & Ogg, G.M.; **2012**: *A Geologic Time Scale 2012*, Elsevier, ISBN 0444594256.
| Periode/sisteem | Epog/serie | Tydsnede/etage | M. jaar gelede |
| --- | --- | --- | --- |
| Neogeen | Mioseen | Aquitanium | **jonger** |
| Paleogeen | Oligoseen | Chattium | 23,03–28,1 |
| Rupelium | 28,1–33,9 |
| Eoseen | Priabonium | 33,9–38,0 |
| Bartonium | 38,0–41,3 |
| Lutetium | 41,3–47,8 |
| Ipresium | 47,8–56,0 |
| Paleoseen | Tanetium | 56,0–59,2 |
| Selandium | 59,2–61,6 |
| Danium | 61,6–66,0 |
| Kryt | Laat | Maastricht | **ouer** |
| Die verdeling van die Paleogeen (IKS). |

Die **Danium** is die eerste chronostratigrafiese etage sowel as geologiese tydsnede van onderskeidelik die sisteem en periode Paleogeen (serie/epog Paleoseen), en dus van die Kainosoïkum-era. Dit verwys na ’n tydperk sowel as die gesteentes wat in dié tydperk gevorm het. 

Die tydperk was van sowat 66 tot 61,6 miljoen jaar gelede. Dit is voorafgegaan deur die Maastricht, die laaste etage/tydsnede van die Kryt-periode en Mesosoïese Era, en is gevolg deur die Selandium.

Naam en definisie
-----------------

Die Danium is in 1847 deur die Switserse paleontoloog Pierre Jean Édouard Desor genoem na Denemarke. In die 19de eeu is die Danium dikwels nog gereken as deel van die Kryt omdat baie krytgesteentes in Europa in die Danium afgeset is wat nie duidelik van die onderliggende Maastricht onderskei kan word nie.

Die basis van die etage (die K-Pg-grens) word gedefinieer deur ’n duidelik herkenbare laag ryk aan iridium, wat waarskynlik afkomstig was van die meteoriet-impak wat die Kryt-Paleogeen-uitwissing veroorsaak het waarin onder meer die ammoniete en dinosourusse uitgesterf het. Die bokant word gedefinieer deur die magnetostratigrafiese chronosone C27r, net bo ’n radiasie binne die kalkagtige nanoplanktongenus *Fasciculithus* en deur die eerste verskyning van die nanoplankton *Neochiastozygus perfectus*. 

Die globale stratotipepunt van die Danium lê by die stad El Kef in Tunisië.

Bronne
------

* (en)  Gradstein, F.M.; Ogg, J.G.; Schmitz, M.D. & Ogg, G.M.; **2012**: *A Geologic Time Scale 2012*, Elsevier, ISBN 0444594256.
* (en)  Molina, E.; Alegret, L.; Arenillas, I.; Arz, J.A.; Gallala, N.; Hardenbol, J.; Salis, K. von; Steurbaut, E.; Vandenberghe, N. & Zaghbib-Turki, D.; **2006**: *The Global Boundary Stratotype Section and Point for the base of the Danian Stage (Paleocene, Paleogene, "Tertiary", Cenozoic) at El Kef, Tunisia: original definition and revision*, Episodes **29(4)**, p. 263-273, ISSN 0705-3797.

  



| Proterosoïkum | Fanerosoïese Eon |
| --- | --- |
| Neo- | Paleosoïese Era | Mesosoïese Era | Kainosoïese Era |
| Ediacarium | Kambrium | Ordovisium | Siluur | Devoon | Karboon | Perm | Trias | Jura | Kryt | Paleogeen | Neogeen | *Kwartêr* |

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4359386-0

 |
Die **Essequibo** is 'n groot noord-vloeiende rivier in Suid-Amerika. Die rivier, met 'n lengte van 1 014 km, is die langste rivier in Guyana, asook tussen die Río Orinoco in die weste en die Amasonerivier in die suide. Die Essequibo vorm deel van 'n grensdispuut, aangesien Venezuela Guyana se grondgebied wes van dié rivier opeis.

Nasa-Satellietbeeld van die Essequibo se delta net wes van Georgetown
Ponton-veerboot wat die Essequibo oorsteek
Die Essequibo ontspring in die Acaraiberge naby die grens tussen Brasilië in die suide en Guyana in die noorde, waarvandaan dit in 'n noordelike rigting deur Guyana se woude en savanne vloei. Ná 1 014 km mond die Essequibo net wes van die Guyaanse hoofstad Georgetown in die Atlantiese Oseaan uit. Langs die Essequibo se rivierloop lê baie watervalle en dit word deur baie eilande en slik gekenmerk. Saam met sy sytakke dreineer die Essequibo meer as die helfte van Guyana.

Die Essequibo is in 1498 deur Juan de Esquivel, die adjunk van Diego Columbus, seun van Christophorus Columbus, vir Europa ontdek. Die rivier is na Esquivel genoem. In 1499 het Amerigo Vespucci en Alonso de Ojeda die monding van die Orinoco verken en was glo die eerste Europeërs wat die Essequibo verken het. Langs die Essequibo was die Nederlandse kolonie Essequibo geleë, wat tussen 1616 en 1814 bestaan het. Dit het deel uitgemaak van die Nederlandse kolonies in Suid-Amerika wat as Nederlands-Guyana saamgevat is en ook die huidige Suriname ingesluit het. In 1814 het dit Brits-Guyana geword en is by die Britse Ryk ingelyf.
Die Kanadese Skild
Die **Kanadese Skild**, wat dikwels ook die **Laurentiese Skild** genoem word, vorm die geologiese kern van die Noord-Amerikaanse vasteland. Dit beslaan die noordelike helfte van Noord-Amerika, wat tydens die laaste ystydperke byna heeltemal met ysmassas bedek was. Die yslae het ook die huidige voorkoms van die landskap meegebring.

Ligging
-------

Die Kanadese Skild behels die Kanadese gebiede Labrador, Noord-Quebec, Noord-Ontario, die Hudsonbaai-vlakte, die Noordwes-Gebiede, die Yukon-Gebied en die Kanadees-Arktiese Eilandsee; soms word ook die gebiede tot by die vlaktes van die Sint-Laurensrivier in die suid-ooste en die gebiede tot by Minnesota en Wisconsin by die Kanadese Skild gereken.

Geologie
--------

Ten opsigte van sy geologiese struktuur bestaan die ondergrondse deel van die skild uit argaïese en proterosoïese lae van kristalliene gesteentes met ou eruptiewe massas. In die westelike gedeelte - die kraton van die Groot Slawemeer - is in 1999 die oudste gesteentes ter wêreld gevind, die Acasta-gneise uit die geologiese Hadaïkum-tydperk.

Glasiale landskapvorming
------------------------

'n Tipiese landskap in die Kanadese Skild-gebied van Ontario met dennebome, mere, moeras en rotse
Die uitbreiding en latere afsmelting van die ysmassas het die uitgestrekte gebied glasiaal omvorm en 'n laagliggende landskap met 'n enkele sagte heuwels geslyp. Tussen die heuwels het derduisende mere gevorm, terwyl die los grond van die boonste lae saam met die ys en smeltwater na die suide verplaas en in die gebied van die Groot Mere afgeset is.

Ná die afsmelting van die groot ysmassas het die gebied verrys en teen die rande gewelf. Hierdie proses het nuwe erosievorme geskep en benewens die vorming van die groot aantal stroomversnellings en watervalle bevorder. Groot gebiede het tot moeras ontwikkel.

Klimaat
-------

Die groot oop ruimtes na die noorde en die ligging in die poolgebied bepaal die klimaat van die Kanadese Skild, wat streng kontinentaal en in die noorde polêr is. Die winters is lank en koud, die somers fris. Noord van die isoterm met 'n gemiddelde jaarlikse temperatuur van -2 °C begin die ysgrondgebied. Weens die bevrore grond kan water in die somermaande nie wegsypel nie en vorm groot moerasgebiede teen die oppervlak, wat 'n geskikte broeigebied vir groot swerms muskiete vorm.

Vegetasie
---------

Die noorde van die Kanadese Skild maak deel uit van die toendra, wat tot by die suidelike oewers van die Groot Beremeer, Groot Slawemeer, Athabascameer en Hudsonbaai strek. In die suide word die toendra deur die taïga begrens, 'n streek van naaldbosse met 'n wydte van tussen 1 000 en 1 400 kilometer. Teen die mees suidelike rand van die Kanadese Skild lê gebiede met gemengde bosse, wat in die vrugbare streke tussen die Rotsgebergte en die Groot Mere grotendeels uitgekap is om plek te maak vir landbou.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4259101-6
* LCCN: sh85019406
* VIAF: 239998762
* WorldCat Identities (via VIAF): 239998762

 |
| Kanaal van Bristol |
| --- |
| Nasa-Satellietbeeld van die Kanaal van Bristol |
| Kaart van die Kanaal van Bristol |
| Koördinate: | 51°18′N 3°37′W﻿ / ﻿51.300°N 3.617°W﻿ / 51.300; -3.617Koördinate: 51°18′N 3°37′W﻿ / ﻿51.300°N 3.617°W﻿ / 51.300; -3.617 |
| Ligging: | Engeland en Wallis, Verenigde Koninkryk |
| Soort: | Baai van die Atlantiese Oseaan |
| Lengte: | 135 km |
| Breedte: | 50 km |
| Invloei: | Severn |
| Uitvloei: | Keltiese See (Atlantiese Oseaan) |
| Eiland/e: | Flat Holm, Steep Holm, Lundy |
| Nedersettings: | Cardiff, Newport, Porthcawl, Swansea, WallisBristol, Engeland |

Die klein hawe van Lundy, 'n eiland wat deur baie by die Britse Eilande se grootste natuurwonders gereken word
Sonop oor die Kanaal van Bristol soos gesien van die wal naby die kusdorp Minehead in die grafskap Somerset, Engeland
Die **Kanaal van Bristol** (Engels: *Bristol Channel*; Wallies: *Môr Hafren*, letterlik "Severnsee") is 'n groot baai van die noordelike Atlantiese Oseaan wat in die weste van Groot-Brittanje ver in die eiland instrek en die graafskappe Devon en Somerset in Suidwes-Engeland van Suid-Wallis skei. Sy wydste punt is 50 km breed. Skepe, wat die naamgewende Engelse seehawe Bristol of die Walliese hawens Swansea en Cardiff aandoen, gebruik almal die Kanaal van Bristol.

Sy noordelike oewer grens aan die Suid-Walliese steenkoolvelde en is hoogs geïndustrialiseerd, terwyl die suidelike oewer in Somerset en Devon 'n oorwegend landelike karakter het. Die Severn-riviermonding is teen die kanaal se oostelike einde geleë. Die eiland Lundy, wat in die middel van die kanaal sowat 19 km wes van Ilfracombe geleë is, word tans deur die *National Trust* besit.

Groot dele van die kuslyn aan weerskante van die kanaal is as vanweë hul natuurskoon as *Heritage Coast* aangewys, insluitende Exmoor, Bideford Bay, die Hartland Point-skiereiland, die eiland Lundy, Glamorgan, die Gower-skiereiland, Suid-Pembrokeshire en die eiland Caldey.
’n **Protektoraat** is volgens die moderne internasionale reg ’n afhanklike of onontwikkelde gebied wat plaaslike outonomiteit en ’n mate van onafhanklikheid geniet terwyl dit steeds die opperheerskappy van ’n groter soewereine staat erken. Hulle verskil van kolonies in die sin dat hulle plaaslike leiers het en daar min immigrasie is van die groter staat af, en van beskermde gebiede wat volle onafhanklikheid behou maar onder die beskerming van ’n ander staat staan.

Protektorate was in die Middeleeue ’n algemene verskynsel toe ook feodalisme baie as bestuursvorm voorgekom het. Hulle het deel uitgemaak van die leenstelsel, waar graafskappe en hertogdomme onder beskerming van konings was. Met die groeiende staatsbewussyn van lande soos Frankryk is hierdie feodale opvatting en versnippering verder uitgebrei tot ’n sterker mag van die sentrale gesag, ten koste van die bevoegdhede van die protektorate.

In beginsel kan ’n staat self ’n sterker staat se beskerming vra as dit byvoorbeeld deur magte van buite bedreig word, maar daar is nie in die praktyk baie voorbeelde daarvan nie. ’n Moontlike voorbeeld kan Slowakye wees, wat Duitsland in 1939 as sy beskermheer aangeneem het weens aanvalle deur Hongarye en Pole, al kan die vrywilligheid daarvan betwyfel word. Nog ’n voorbeeld is Egipte, wat van 1882, ná die oproer van Ahmed Urabi, tot 1922 onder protektoraat van die Verenigde Koninkryk gestaan het.

Teenswoordig kan Monaco steeds beskou word as ’n protektoraat onder opperheerskappy van Frankryk.
Die heilige lotus.
**Proteales** is die botaniese naam van ’n orde van blomplante wat uit vier families bestaan en die proteas van Suid-Afrika insluit. Die Proteales word deur die meeste taksonome erken.

Families
--------

In die klassifikasiestelsel van Dahlgren was Proteales in die superorde Proteiflorae (ook Proteanae genoem). Die APG-stelsel van 2003 erken ook dié orde en plaas dit in die klade Eudicots:

orde Proteales

* familie Nelumbonaceae
* familie Proteaceae [+ familie Platanaceae]

met "+ ..." = opsioneel aparte familie (wat van die voorafgaande familie kan afsplits).

Die APG-stelsel van 2009 het dieselfde benadering gevolg, maar het drie families in Proteales verkies: Nelumbonaceae, Platanaceae en Proteaceae. Die Angiosperm Phylogeny Website stel egter die toevoeging van Sabiaceae as ’n familie voor.

Die APG-stelsel van 2016 voeg die familie Sabiaceae by die orde.

Benewens die proteas van Suid-Afrika is bekende lede van Proteales die banksias en makadamias van Australië en die heilige lotus. Die oorsprong van die orde is antiek; daar is bewyse van diversifikasie in die Middel-Kryt-periode, meer as 100 miljoen jaar gelede. Dit is interessant dat die Proteaceae hoofsaaklik in die Suidelike Halfrond voorkom en die Platanaceae en Nelumbonaceae in die Noordelike Halfrond.

Klassifikasie
-------------

Die huidige klassifikasie is ’n aanpassing van die APG-stelsel van 1998, wat Platanaceae as ’n aparte familie aangedui het: 

orde Proteales

* familie Nelumbonaceae
* familie Platanaceae
* familie Proteaceae
* familie Sabiaceae

### Cronquist

Die Cronquist-stelsel van 1981 erken die orde Proteales en plaas dit in die subklas Rosidae in die klas Magnoliopsida:

orde Proteales

* familie Elaeagnaceae
* familie Proteaceae

### Dahlgren, Thorne, Engler en Wettstein

Die stelsels van Dahlgren, Thorne, Engler en Wettstein erken so ’n orde, maar plaas dit in verskillende subklasse. Hulle gee die klassifikasie aan as:

orde Proteales

* familie Proteaceae

Skakels
-------

* 

* Wikimedia Commons logo Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Proteales.
* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb123229997 (data)
* LCCN: sh88023040
* LNB: 000330562
* NKC: ph517023

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q21838
* EoL: 4369
* EPPO: 1PROO
* Fossilworks: 54923
* GBIF: 400
* iNaturalist: 64516
* ITIS: 27767
* NCBI: 232378
* Tropicos: 43000055
* VASCAN: 57
* WoRMS: 886429

 |
Vesta, een van drie protoplanete in die binneste Sonnestelsel wat min of meer ongeskonde oorleef het.
**Protoplanete** is groot planetêre embrio's wat in die protoplanetêre skyf van ’n ster ontstaan en interne versmelting ondergaan om gedifferensieerde binnekante te vorm. Hulle vorm vermoedelik van planetesimale van sowat 1 km in deursnee wat mekaar deur swaartekrag aantrek en dan bots. Protoplanete bots dan weer om eindelik planete te vorm.

Sonnestelsel
------------

In die geval van die Sonnestelsel word geglo botsings tussen planetesimale het ’n paar honderd planetêre embrio's gevorm. Sulke embrio's was soortgelyk aan Ceres en Pluto, met massas van sowat 1022 tot 1023 kg en ’n deursnee van ’n paar duisend kilometer. Oor honderdmiljoene jare het hulle met mekaar gebots en ’n tweede geslag gevorm van minder maar groter embrio's. Hulle het weer gebots en ’n derde geslag van nog minder en nog groter embrio's gevorm. Eindelik was daar net ’n hand vol embrio's oor wat weer eens gebots en eindelik die planete gevorm het.

Verhitting vanweë radioaktiwiteit, botsings en swaartekragdruk het dele van protoplanete gesmelt terwyl hulle planete gevorm het. In die gesmelte sones het hul swaarder chemiese elemente na die middel afgesak, terwyl die ligter elemente na die oppervlak gestyg het. So ’n proses is bekend as planetêre differensiasie. Die samestelling van sommige meteoriete wys differensiasie het in sommige asteroïdes plaasgevind.

Volgens die reuse-impakhipotese het die Aarde se Maan vroeg in die geskiedenis van die Sonnestelsel gevorm ná ’n botsing met ’n hipotetiese protoplaneet.

Daar is drie protoplanete wat min of meer ongeskonde oorleef het in die binneste Sonnestelsel: dit is die asteroïdes Ceres, Pallas en Vesta. Psyche is waarskynlik die oorblyfsel van ’n gewelddadige botsing met ’n ander voorwerp wat die buitenste, rotsagtige lae van ’n protoplaneet afgestroop het. Die asteroïde Metis se ontstaangeskiedenis stem vermoedelik met dié van Psyche ooreen. Die asteroïde Lutetia toon ook eienskappe wat ooreenstem met dié van ’n protoplaneet. Daar word soms na dwergplanete in die Kuiper-gordel verwys as protoplanete. Omdat ystermeteoriete op Aarde ontdek is, word geglo daar was eens ander protoplanete met metaalkerns in die Asteroïdegordel wat sedertdien ontwrig is en die bron van die meteoriete is.

In Februarie 2013 het sterrekundiges die eerste regstreekse waarneming gedoen van ’n protoplaneet wat in ’n skyf stof en gas om ’n ster vorm.

Sien ook
--------

* Planetesimaal
Die **Afrika-greepvis** (*Hepsetus odoe*) is 'n varswater vis wat voorkom in die Kunene- en Okavangoriviere, die boonste gedeelte van die Zambezirivier en die Kafuerivier. Dit kom ook in Sentraal-Afrika en Wes-Afrika voor. Die vis kom egter nie voor in die groot mere van Afrika nie. In Engels staan die vis bekend as die *African Pike* - in die Caprivi staan die vis bekend as die *Varswater Snoek*.

Dié vis is ‘n varswater spesie en moenie met die soutwater Snoek verwar word nie.

Voorkoms
--------

Die vis se kop is slangagtig en vierkantig van voor gesien. Die profiel is wreed en reguit. Sy tande is buite die bek sigbaar, in vliese versteek, in pare geplaas en uiters gevaarlik.

Die rugvin is klein, vierkantig en op die laaste derde gedeelte van die lyf teenwoordig. Die vetvin is aanwesig, halfpad tussen die rug- en stertvin en is oranje/swart. Die stertvin is goed ontwikkel en gevurk. Die anale vin is redelik goed ontwikkel. Die buikvin is gepaard. Die borsvin is gepaard maar redelik klein.

Die vis se vorm is baie vaartbelyn vir groot spoed. Die lyf kleur is geelgroen tot donkergroen, amper swart op die rug. Daar is donker spikkels op die vinne, onduidelike vertikale strepe op die lyf maar mooi geel en groen strepe agter die oë op die kiefdeksel. Die skubbe is redelik fyn.

Die Caprivi rekord is 1.9 kg en wyfies word groter as mannetjies.

Habitat
-------

Die vis hou van oop water, maar waar tiervis teenwoordig is, is hy as gevolg van sy grootte gedwing om in baaie, vleie ens. waar skuiling is, te hou.

Hy word gewoonlik in skoon water langs ‘n lap lelies, rietpol of watergras, op ‘n vinnig bewegende blink (medium tot klein) kunsaas (soos 'n lepel) gevang. Ander ase wat werk is milt, vleis, visaas, paddas en groter insekte.

Algemeen
--------

‘n Ligte staalstrop is noodsaaklik, die vis spook lekker en spring gedurig. In troebel of vuil water moet aas op die bodem gebruik word. Vir sy grootte is hy gewis een van die beste vegters.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

Bron
----

* *A Complete Guide to the Freshwater Fishes of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. ISBN 978-1-86872-643-1
* *Hengelvisse in die Caprivi.* Willem Botha. 1984.
Die **Afrikaansche Schouwburg** (in Engels bekend as **The African Theatre**) was aan die begin van die 19de eeu ’n teater in Kaapstad. Dit was die eerste klipteater in ’n Europese styl in Suid-Afrika en een van die eerstes in die Suidelike Halfrond. Dit was ook onder verskeie ander name bekend, soos die **Komediehuis**, **The Theatre** ens. Die gebou het later ’n NG kerk geword. Dit bestaan steeds.

Geskiedenis
-----------

Die idee vir ’n teater het gekom van die destydse Britse goewerneur, sir George Yonge. Hy het dit ontwerp en dit is in 1800 op die destydse Hottentotplein (later Boereplein en nou bekend as Riebeeckplein) in die Kaapstadse middestad gebou. Dit het geen foyer of orkesbak gehad nie en die verhoog was klein, maar dit was stylvol binne. Die gehoor het op ’n balkon en in ryk versierde loges gesit. Onder die teater was stoorkamers en winkels. ’n Orkesbak is in 1804 gebou.

Dit is ’n dubbelverdieping aan die Breestraatse kant. Die onderste sowat twee meter van die mure is van ontblote Tafelberg-sandsteen, en die res is van klip en modderstene wat oorgepleister is.

Die teater is in September 1801 in gebruik geneem met Shakespeare se *Henry IV, Part I*. Dit word algemeen beskou as die begin van ’n georganiseerde toneellewe in Suid-Afrika. Nederlandse en Engelse toneelstukke is opgevoer. Die eerste Nederlandse stuk was sover bekend A. von Kotzebue se *De Papegaay*, op 5 Maart 1803. Die Nederlandse toneel was die regstreekse voorloper van die latere Afrikaanse toneel.

Die Fransman Charles Etienne Boniface, wat in 1806 in die Kaap aangekom het en 46 jaar lank aktief by die teater in Suid-Afrika betrokke was, het veral opspraak gewek met sy werke, baie daarvan kabaret. Dit was nie net skerp nie, maar ook meermale daarop gerig om vooraanstaandes by te kom.

Die einde
---------

Weens kerkstrominge uit Engeland, wat toenemend gerig was teen wêreldse vermaak, is die teater in 1836 gesluit. In dié tyd is die slawe ook bevry en die eerste kerkdiens vir hulle is in 1838 in die teatergebou gehou. Ontevrede slawe-eienaars, of slawe volgens sommige bronne, het die gebou met klippe bestook en so het St. Stephenskerk sy naam gekry (Stefanus was die eerste martelaar wat gestenig is). Op 12 November 1857 het dit die eiendom van die NG Kerk geword en enkele veranderings is toe aangebring om daarvan ’n kerk te maak.

Die kerk is nou ’n nasionale gedenkwaardigheid. In die vroeë 2000's is begin om die gebou te restoureer onder beheer van die St. Stephen’s Restourasietrust. Die oorspronklike verfkleure is weer aangewend deur onder meer 19de-eeuse skilderye van die gebou te bestudeer. Die verf is ook van die kerkbanke verwyder om die oorspronklike kleur van die geelhout, Amerikaanse greinhout en eikehout bloot te lê.

Die herstelde gebou is in Januarie 2009 heringewy.
**Afrikaanse Satelliettelevisie** (afgekort **ASTV**) is 'n Afrikaanse TV-kanaal wat plaaslikvervaardigde rolprente, reekse, musiek en programme uitsaai. 'n StarSat-satellietdekodeerder word benodig om die uitsendings te ontvang. ASTV se slagspreuk is *Vir ons mense*. Die kanaal is in Rustenburg in Noordwes, Suid-Afrika, gebaseer.

ASTV kon aanvanklik gratis opgevang word met sekere satellietdekodeerders, maar vanaf 1 Oktober 2010 het ASTV eksklusief uitgesaai op die TopTV-platform, wat beteken dat kykers 'n TopTV-dekodeerder en -skottel benodig. TopTV het egter in Januarie 2014 hul naam verander na StarSat. Vanaf 1 Januarie 2012 het ASTV 'n nuwe logo en slagspreuk. Die kanaal laai ook vollengte-episodes van populêre programme op hul Vimeo-webblad.

Programme
---------

Van die programme wat op ASTV uitgesaai word sluit in:

* *Vaskap*
* *Karoolus en Lente*
* *Feesvoete*
* *Na-Sonop*
* *Paparazzi*
* *KIEF*
* *Ons gesels met*
* *Kollig*
* *Innie Ark*
* *Aeroklub*
* *Restaurant toe*
* *Diere Maniere*
* *My Storie*
* *Dokter My*
* *Kop is oppie tafel*
* *Kom Braai*
* *Net 'n skeppie sous*
* *Kalahari Brekfis*
* *Styl in aksie*
* *Wetswenke*
* *Dit maak saak*
* *Wat maak jy?*
* *Klankbaan*

Sien ook
--------

* kykNET, M-Net se Afrikaanse TV-kanaal.
* TopTV, Die satelliet platform waarop ASTV uitsaai.
Die GNU-kenteken.
Die **GNU Vrye Dokumentlisensie** is 'n kopielinkse lisensie vir vrye dokumentasie wat deur die Stigting vir Vrye Sagteware ontwerp is. Die lisensie is soortgelyk aan die GNU Algemene Publieke Lisensie en gee lesers die reg om die werk te kopieer, aan te pas en te versprei, maar vereis wel dat alle kopieë en afgeleide werke onder dieselfde lisensie beskikbaar gestel word. Kopieë mag ook verkoop word, maar indien die werk in groot hoeveelhede (meer as 100 eksemplare) versprei word, moet die oorspronklike werk of bronkode ook beskikbaar gestel word.

Die lisensie is ontwerp vir handleidings, handboeke, ander naslaanwerke of instruksies en dokumentasie wat dikwels met GNU-sagteware gepaard gaan. Dit kan egter vir enige teksgebaseerde werk gebruik word, ongeag van die inhoud of onderwerp. Die tekstuele inhoud van Wikipedia val tans onder die voorwaardes van hierdie lisensie. 

Die GNU-deel van die afkorting is 'n rekursiewe akroniem vir *GNU's Not Unix*. Die res verwys na die Engels vir Vrye Dokumentasie Lisensie.

Sien ook
--------

* Kopiereg
* GPL
**Fürstlich Drehna** (tot 1807 *Deutsch Drehna*, vanaf 1950 tot 1991 *Drehna*, Neder-Sorbies: *Serbski Drjenow*) is 'n stadsdeel van Luckau, 'n nedersetting in die administratiewe distrik Dahme-Spreewald van die Duitse deelstaat Brandenburg. Die nedersetting met 'n bevolking van minder as 300 word beskryf as 'n volmaakte simbiose van 'n waterkasteel (tans 'n vyfsterhotel), 'n kasteeltuin wat deur die befaamde Pruisiese hoftuinier en stadsbeplanner Peter Joseph Lenné aangelê is, die kasteel se historiese brouery, 'n historiese dorpskern, en die omliggende landskap met weivelde, grasland en mere in die omgewing.

Ligging
-------

Die ou dorpskool op die markplein
Die waterkasteel van Fürstlich Drehna (14de tot 16de eeu) het sy oorsprong in 'n nabygeleë Slawiese vesting. Dit is, net soos baie ander van Brandenburg se sowat 500 kastele en herehuise, in 'n stylvolle hotel omskep
Fürstlich Drehna is geleë in die Niederlausitz-streek, sowat twaalf kilometer suidoos van Luckau, tien kilometer wes van Calau en 15 km noord van Finsterwalde. Nedersettings in die omgewing sluit Egsdorf in die noorde, Schlabendorf am See en Zinnitz, 'n stadsdeel van Calau in die distrik Oberspreewald-Lausitz, in die noordooste, Groß Jehser en Mallenchen (twee verdere stadsdele van Calau) in die ooste, Klein Mehßow in die suide, Crinitz (in die distrik Elbe-Elster) in die suidweste, Bergen ('n stadsdeel van Luckau) in die ooste en Beesdau ('n buurt van Heideblick) en Görlsdorf ('n stadsdeel van Luckau) in die noordweste.

'n Groot deel van die nedersetting se oppervlakte is in die gebied van die vroeëre oopmyn Schlabendorf-Süd geleë. Dele van die meer Schlabendorfer See en sowat die helfte van die meer Drehnaer See is eweneens in Fürstlich Drehna geleë.
Veelvoudige beligting is gebruik om hierdie saamgestelde foto van ’n maansverduistering te maak.
**Veelvoudige beligting** in fotografie en kinematografie is die gebruik van twee of meer beligtings om een beeld te skep. Vir twee beligtings word die term **dubbele beligting** meestal gebruik. Die beligtingswaardes kan dieselfde wees of nie.

Oorsig
------

'n Saamgestelde foto wat met dubbele beligting verkry is.
Om ’n veelvoudige beeld te skep, word die sluiter meermale geopen om die film meer as een keer te belig, gewoonlik met verskillende tonele. Die eindproduk is een beeld wat op die ander een gesuperponeer is. Die tegniek word dikwels gebruik om ’n kunsgevoel aan die foto te verleen of kan gebruik word om ’n spookagtige foto te skep met mense wat nie oorspronklik op die toneel was nie. Dit word soms gebruik om mense poetse te bak.

Die tegniek is veral maklik met kameras waarin die film met die hand aangedraai word. Met kameras wat outomaties die film aandraai, is dit moeiliker omdat die film teruggedraai moet word. Sommige outomatiese kameras het ’n opsie vir veelvoudige beligtings, maar dit moet gestel word voordat elke foto geneem word.

Omdat dieselfde stuk film meermale belig word, moet die foto's effens onderbelig word om te voorkom dat die finale produk oorbelig is. As die film byvoorbeeld twee keer belig gaan word, moet ’n beligtingskompensasie van −1 EV gedoen word, en vir vier beligtings ’n kompensasie van −2 EV. Dit sal miskien nie nodig wees as ’n goed beligte voorwerp teen ’n swart agtergrond afgeneem word nie omdat die agtergrond onderbelig sal bly.

Medium- tot min lig is ideaal vir veelvoudige beligtings.

### Digital

’n Lang beligting is hier verkry met veelvoudige kort sluitersiklusse.
In digitale fotografie kan beelde ná die tyd op mekaar gesuperponeer word deur sagteware te gebruik waarmee foto's verander kan word, soos Adobe Photoshop of GIMP. Met dié programme kan die deursigtigheid van die beelde verander word sodat twee beelde opmekaar geplaas kan word. Lae (*layers*) kan ook geskep word vir ’n spesiale effek.

Baie digitale kameras laat veelvoudige beligtings toe sonder die nodigheid vir eksterne sagteware.
Die Vergaderingsaal van Veiligheidsraad van die Verenigde Nasies in New York, ook bekend as die Noorse Kamer
**Veiligheidstudies**, ook bekend as **internasionale veiligheidstudies**, is 'n akademiese vakgebied binne die breër vakgebied van internasionale betrekkinge. Die veld het vinnig ontwikkel binne internasionale betrekkinge tydens die Koue Oorlog, voorbeelde uit die era, insluitend die akademiese werke van realistiese politieke wetenskaplikes uit die middel van die 20ste eeu soos Thomas Schelling  en Henry Kissinger, wat hoofsaaklik op kernafskrikking fokus. Alhoewel die vakgebied meestal in politieke wetenskaplike en openbare beleidsprogramme vervat is, kom dit toenemend voor om 'n interdissiplinêre benadering te volg wat kennis uit die velde van geskiedenis, geografie (beklemtoon klassieke geopolitiek), militêre wetenskappe en kriminologie insluit.

Terwyl die vakgebied (net soos sy moederveld , internasionale betrekkinge) dikwels bedoel is om studente op te voed wat professionele beroepe in dinkskrums, konsultasie, verdedigingskontrakteurs, menseregte-NRO's of in regeringsdiensposisies wil onderrig wat fokus op diplomasie, buitelandse beleid, konflikoplossing en voorkoming, nood- en rampbestuur, intelligensie en verdediging, kan dit ook aangepas word vir studente wat professioneel akademiese navorsing binne die akademie wil doen, of as openbare intellektuele, kenners of joernaliste wat oor veiligheidsbeleid skryf.

Die kernfokus van internasionale veiligheidstudies is georganiseerde geweld; die stappe wat individue en groepe van individue kan neem vir hulself en om hulself te beskerm teen georganiseerde geweld (verkryging van kennis in eersgenoemde is noodsaaklik vir die verkryging van kennis in laasgenoemde). So kan vakke wissel van die mikro-wapensoorte, effektiwiteit, taktiek, mens-wapens-koppelvlakke, individuele en groepsmotiverings tot die makro; insluitend die oorsake van oorlog, kernstrategie, militêre leerstellings, verdedigingsbesteding, burgerlik-militêre betrekkinge, dwangdiplomasie, afskrikking, konvensionele en onkonvensionele oorlogvoeringstrategieë.

Meer onlangs is hierdie tradisionele benaderings tot veiligheid aangevul deur variante soos kritieke veiligheidstudies, die Kopenhagen Skool en Feministiese veiligheidstudies. Duidelike nuttige bydraes tot ons begrip van onsekerheid en veiligheid kom ook van konstruktivisme (internasionale betrekkinge), vredestudies en kritiese teorie.

Notas
-----

|  |  |
| --- | --- |
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal. | 

Klik vir info oor hierdie sjabloon.
 |
'n **Veelvoudige sin**, ook bekend as **komplekse** of **saamgestelde** sin, is 'n sin wat uit twee of meer sinne bestaan wat met behulp van verbindingswoorde verbind kan word. 

**Byvoorbeeld**: 

Hy borsel sy tande voordat hy gaan slaap.

Die kos het gebrand, want sy het die stoof aan vergeet. 

* 'n Komma skei twee sinne wat sonder 'n verbindingswoord verbind word.

Vra vir hom, hy sal weet.
As ons harder gewerk het, sou ons al lankal klaar gewees het.

* Die komma word voor die tweede **óf, nóg, én** of **hoe** in neweskikkende konstruksies gebruik.

Hulle sal óf harder moet werk, óf die jaar moet herhaal. 
Hoe harder hulle gewerk het, hoe beter het dit gegaan.

* 'n Komma skei twee sinne (albei met onafhanklike woordorde) wat met 'n neweskikkende verbindingswoord verbind word.

Hy wou niks sê nie, want sy prokureur was nie by nie. 
Die trust is uitgeput, en daar is gevolglik geen beurse meer beskikbaar nie.

* 'n Komma skei twee sinne (waarvan ten minste een afhanklike woordorde het) wat met 'n onderskikkende verbindingswoord aan sinsbegin of in die middel van die sin verbind word.

Indien ons genoeg geld kan spaar, gaan ons volgende jaar Europa toe. 
Jy kan saamgaan, mits jy stilbly.
Die boek wat ek gelees het, het nou spoorloos verdwyn.

Bronne
------

Afrikaanse woordelys en spelreëls, 2017. Kaapstad: Pharos
|  |
| --- |
| Deel van ’n reeks oor die |
| Wêreldgeskiedenisen voorgeskiedenis |
| ↑ Voor *Homo*   (Plioseen-epog) |
| Voorgeskiedenis(drietydperkstelsel) |
| Steentydperk
Paleolitikum* *Homo*
* *Homo erectus*
* Argaïese mense
* Moderne gedragspatrone

MesolitikumJagter-versamelaars
Neolitikum* Mesopotamië
* Antieke Egipte
* Indusvalleibeskawing

*Kopersteentydperk*
Bronstydperk
* Nabye Ooste
* Europa
* Suid-Asië
* China

*Verval van die Bronstydperk* 
Ystertydperk
* Nabye Ooste
* Europa
* Suid-Asië
* Oos-Asië
* Wes-Afrika
 |
| Aangetekende geskiedenis |
| Antieke geskiedenis
* Vroegste rekords
* Protogeskiedenis

Postklassieke geskiedenis
Moderne geskiedenis
* Vroeë
* Laat
* Eietydse
 |
| ↓ Toekoms   (Holoseen-epog) |
| s • b • w |

**Protogeskiedenis** is ’n tydperk tussen die voorgeskiedenis en geskiedenis waartydens ’n kultuur of beskawing nog nie skrif ontwikkel het nie, maar ander kulture het reeds die bestaan van sulke groepe in hulle eie geskrifte aangeteken. In Europa word die Kelte en Germane byvoorbeeld as protohistories beskou toe hulle in Griekse en Romeinse bronne begin verskyn het.

Protogeskiedenis kan ook verwys na die oorgangstydperk tussen die begin van geletterdheid in ’n gemeenskap en die skryfwerk van die eerste historici. Die bewaring van ’n mondelinge tradisie kan sake ingewikkelder maak, want hulle kan ’n sekondêre historiese bron wees vir selfs vroeëre gebeure. Koloniale lande wat uit ’n geletterde en ongeletterde groep bestaan, word ook as protohistoriese situasies bestudeer.

Verder kan die term verwys na ’n tydperk waarin gefragmenteerde en eksterne historiese dokumente ontdek is wat nie noodwendig ’n ontwikkelde skryfstelsel behels nie. Die Proto-Drie Koninkryke-tydperk van Korea en Yayoi-tydperk van Japan, waaroor vroeë Europese ontdekkingsreisigers geskryf het, kan hiervolgens as prehistories beskou word.

Chronologie
-----------

Nes met voorgeskiedenis, is dit soms vir antropoloë moeilik om te bepaal of ’n kultuur prehistories of protohistories is. Data wissel aansienlik van kultuur tot kultuur, streek tot streek en selfs volgens die spesifieke datumstelsel wat gebruik word om tydperke aan te dui.

In sy eenvoudigste vorm volg protogeskiedenis dieselfde chronologie as voorgeskiedenis en is dit geskoei op die tegnologiese vordering van ’n volk met betrekking tot metallurgie:

* Kopertydperk, of Kopersteentydperk
* Bronstydperk
* Ystertydperk

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
Ivan Čuković: Jezuš i Marija *(Jesus en Maria),* Burgenland-Kroatiese Gebedboek van 1916
**Burgenland-Kroaties** (*Gradišćanskohrvatski jezik*; Duits: *Burgenlandkroatische Sprache*; Hongaars: *Gradišćei horvát nyelv*) is 'n Suid-Slawiese taal wat in die Oostenrykse deelstaat Burgenland (Kroaties:*Gradišće*) as erkende minderheidstaal en tweede ampstaal naas Duits deur Burgenlandse Kroate gepraat word. Volgens amptelike statistieke van 2001 is daar 19 412 sprekers. Groter gemeenskappe Burgenlandse Kroate word daarnaas ook in Wene (sowat 12 000) en Graz aangetref.

Dikwels word ook na die klein minderhede Kroatiessprekendes in Wes-Hongarye, Suidwes-Slowakye en Suid-Tsjeggië as Burgenland-Kroate verwys. Hulle maak gebruik van òf die Burgenland-Kroatiese òf die Standaard-Kroatiese skryftaal en het noue historiese en kulturele bande met die Kroatiese minderheid in Oostenryk. Die totale aantal sprekers in al vier lande, insluitende migrante in die buiteland, word op sowat 55 000 beraam.

Burgenland-Kroaties word al eeue lank in Burgenland gepraat. Gedurende die Turkse oorloë in die 16de eeu is die taal deur Kroatiese setlaars uit die kusgebiede en die binneland van Kroasië in Burgenland gevestig en hier vanaf die tweede helfte van die 19de eeu gestandaardiseer en tot skryftaal ontwikkel. Hierdie skryftaal is 'n mengsel van verskillende dialekte wat as kommunikasiemiddel vir Kroatiessprekendes in Wes-Hongarye gedien het. Alle Burgenland-Kroatiese publikasies en leerboeke baseer op dié taalvorm.

Burgenland-Kroaties verskil merkbaar van Standaard- of Hoog-Kroaties, soos dit tans in die Republiek Kroasië gepraat word, omdat dit baie 16de eeuse anachronismes bewaar het en daarnaas deur die eeue aan sterk Hongaarse en later Duitse invloede blootgestel is. In die sowat vyftig Burgenlandse dorpe, waar Burgenland-Kroaties as omgangstaal gebesig word, is 'n reeks argaïese Kroatiese dialekte bewaar wat die herkoms van die oorspronklike setlaars uit Kroasië en Bosnië weerspieël.
Die fasade van die Esphigmenou-klooster vanaf die nabygeleë kaai.
Die **Esphigmenou-klooster** (Grieks: Μονή Εσφιγμένου) is ’n Oosters-Ortodokse klooster in die noordelike deel van Berg Athos in Griekeland. Dit is 18de in rang van die skiereiland se kloosters en is toegewy aan die Hemelvaart van Jesus.

Die huidige klooster dateer uit die 10de eeu, terwyl monnike volgens tradisie reeds in die 5de eeu op die perseel gewoon het. In die vroeë 1970's was die klooster in omstredenheid omhul weens hul verbintenis met ’n groep fanatici wat teen sekere aspekte van die Oosters-Ortodokse Kerk was. Sedert 2005 het die patriarg van Konstantinopel ’n nuwe broederskap by Esphigmenou gestig.

Naam
----

Die klooster se naam beteken "vasgebind" in Grieks. Volgens een tradisie kom dit van die feit dat die klooster gebou is op ’n stuk grond wat tussen drie heuwels en die see vasgekeer word. Volgens ’n ander tradisie het ’n monnik wat die klooster óf gestig óf gerestoureer het, ’n stywe tou om sy middel gedra, en daarom het die klooster die naam "van die vasgebinde" gekry.

Geskiedenis
-----------

Die tradisie van Athos skryf die stigting van die kloster toe aan keiser Theodosius II van Bisantium en sy suster Pulcheria in die 5de eeu. Dit is daarna verwoes deur ’n groot rots wat van die heuwels geval het. Dit kan nie bevestig word met historiese of argeologiese bewyse nie en daarom bly die stigting van die klooster onbekend.

Daar is egter bewyse dat dit in die laat 10de en vroeë 11de eeu bestaan het. Dit word in minstens drie manuskripte genoem. Die klooster het vooruitgegaan tot met die Ottomaanse inval van Berg Athos. Dit is ook geknou deur onmin oor grond, seerowerinvalle en twee groot brande in die 14de eeu. Die klooster was later geruïneer en verlate.

In die 16de eeu het dit egter weer herstel. Monnike het geld ingesamel en onder andere prinse van die Donou-vorstedomme het geld geskenk. In die 18de eeu is groot herbou- en restourasiewerk gedoen. ’n Paar bekwame abte het die klooster in die 19de eeu uitgebrei en die huidige geboue is van dié tydperk.

Kultuurskatte
-------------

Die klooster besit ’n paar belangrike relieke, boeke en ander klutuurvoorwerpe, onder meer ’n stuk van Napoleon se tent. Die monnike gebruik dit een keer per jaar op Hemelvaartdag oor die ingang van die katolikon (hoofkerk).

In die katolikon is die sogenaamde Kruis van Pulcheria en ’n Bisantynse mosaïek-ikoon van ’n staande Jesus. In die biblioteek is 372 manuskripte, waarvan 75 op perkament geskryf is, en sowat 2 000 gedrukte boeke. Nog 6 000 word in ’n ander deel van die klooster geberg.

Sien ook
--------

* Berg Athos
Die voorblad van die Ottomaanse koerant *İkdam* op 4 November 1918 nadat die Drie Pashas uit die land gevlug het. Hulle is van links Djemal, Talaat en Enver Pasha.
Die "**Drie Pashas**" (Ottomaanse Turks: اوچ پاشلار) verwys na die drie senior amptenare wat prakties tydens die Eerste Wêreldoorlog oor die Ottomaanse Ryk regeer het: Mehmed Talaat Pasha (1874-1921), die eerste minister en minister van binnelandse sake; Ismail Enver Pasha (1881-1922), die minister van oorlog; en Ahmed Djemal Pasha (1872-1922), die minister van die vloot.

Geskiedenis
-----------

Die Drie Pashas was deel van die Jong Turke, wat sultan Abdülhamid II afgesit en die bewind oorgeneem het. Die Jong Turke het daarna in twee groepe verdeel: Die liberaler Jong Turke, wat vir desentralisasie was, het die Party van Vryheid en Akkoord gestig, en die radikale, nasionalistiese vleuel, wat vir sentralisasie was, het in die KEV gebly. Die groepe se magstryd het tot in 1913 voortgeduur toe die KEV, waarvan die Drie Pashas lid was, met ’n staatsgreep die mag van Vryheid en Akkoord oorneem. 

Die Drie Pashas was grootliks daarvoor verantwoordelik dat die ryk in 1914 tot die Eerste Wêreldoorlog toegetree het en vir die dood van meer as ’n miljoen Armene tydens die Armeense volksmoord. Al drie het gewelddadig gesterf: Talaat en Djemal is in sluipmoordaanvalle dood en Enver in ’n opstand in die moderne Tadjikistan. 

Ná hulle dood is hulle egter in die Vryheidsmonument in Istanboel begrawe.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
Die **Drava** (Duits: *Drau*, [ˈdʁaʊ]; Hongaars: *Dráva*, [ˈdraːvɒ]; Kroaties: *Drava*, [drǎːʋa]; Sloweens: *Drava*, [ˈdɾàːʋa]; Latyn: *Dravus*) is 'n groot oos-vloeiende rivier in suidelike Sentraal-Europa. Die rivier, met 'n lengte van 710 km, vorm die vierde grootste sytak van die Donau na die Tisza, Sava en Proet (volgens sy gemiddelde afloop van 670 m³/s is die Drava die vierde waterrykste takrivier ná die Sava, Tisza en Inn).

Bron van die Drava by Toblach, Suid-Tirol, Italië
Die Drava in Maribor, Kroasië
Die Drava ontspring net noord van die Neunerkofel in die Pustervallei by Toblach, Suid-Tirol, Italië, in die Alpe, net wes van die grens tot Oostenryk. Net wes en in dieselfde vallei ontspring die Rienz, 'n sytak van die Adige. Aansluitend vloei die Drava in 'n oostelike rigting deur Suid-Oostenryk net noord van die grense tot Italië en Slowenië deur die deelstate Tirol en Karintië. Die grootste stad aan die Oostenrykse gedeelte van die Drava, hier Drau genoem, is Villach, net suid van die Karintiese hoofstad Klagenfurt. Aansluitend bereik die Drava Slowenië en vloei deur die stad Maribor, voordat die rivier Kroasië bereik. Hier vorm die Drava vir 'n lang stuk die grens met Hongarye, voordat hy oos van Osijek in die Donau uitmond, oorkant die grens met Serwië.

Geskiedenis
-----------

In antieke tye is die Drava *Dravus* genoem, vergelyk Sanskrit: द्रवति, *dravati*, "vloei". Die naam is dalk van Keltiese of Illiriese oorsprong. Na die rivier is al deur antieke skrywers soos Plinius die ouere (*Draus*), Sextus Rufus (*Dravus*) en Strabo (*Drabos*) verwys.
**Matthew Calbraith Perry** (10 April 1794 – 4 Maart 1858) was 'n kommandeur in die Amerikaanse Vloot, en die bevelvoerder van 'n aantal oorlogskepe in verskeie oorloë, insluitende die Anglo-Amerikaanse Oorlog van 1812 en die Meksikaans-Amerikaanse Oorlog.

Hy het 'n leidende rol gespeel in die Bakumatsu (die opening van Japan aan die Weste) met die Konvensie van Kanagawa in 1854.

Perry was geïnteresseerd in die opvoeding van vlootoffisiere en het bygestaan in die ontwikkeling van 'n vakleerlingstelsel wat bygedra het in die vestiging van die kurrikulum by die Verenigde State Vlootakademie van die Amerikaanse Vloot. 

Met die koms van die stoomenjin het hy 'n belangrike voorstaander geword van die modernisering van die Amerikaanse Vloot; en is hy in die Verenigde State beskou as "Die Vader van die Stoomvloot".

Notas
-----

|  |  |
| --- | --- |
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal. | 

Klik vir info oor hierdie sjabloon.
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb144281121 (data)
* Botanis: Perry
* GND: 118994573
* ISNI: 0000 0001 1442 0477
* LCCN: n50009036
* NARA: 10581806
* NDL: 00452560
* NLI: 000195024
* NLP: A2717413X
* NTA: 070916977
* SNAC: w6zx28x0
* SUDOC: 074720724
* Trove: 945697
* VIAF: 37133702
* WorldCat Identities: lccn-n50009036

 |
Generaal **Hendrik Balzazar Klopper** (ook "Balthazar"), DSO (25 September 1903 - 31 Desember 1977) was 'n Suid-Afrikaanse militêre bevelvoerder. Hy was 'n generaal en bevelvoerder van die Suid-Afrikaanse Weermag van 1956 tot 1958. Hy was verantwoordelik gehou vir die val van Tobroek met die Slag van Gazala in Noord-Afrika tydens die Tweede Wêreldoorlog.

Militêre loopbaan
-----------------

Klopper het in 1924 by die Suid-Afrikaanse Weermag aangesluit. Gedurende die Tweede Wêreldoorlog het hy die 3de Infanterie-Brigade in die Noord-Afrikaanse Veldtog, aangevoer waarvoor hy met die Distinguished Service Order (DSO) beloon is. Hy het toe kortliks die 2de Infanterie Divisie aangevoer. 

As fortbevelvoeder is Klopper gedwing om Tobroek en sy garnisoen op 21 Junie 1942 aan Spilmagte oor te gee. Hierdie was Suid-Afrika se grootste militêre nederlaag toe hy 33 000 Geallieerde soldate (insluitende meer as 10 700 Suid-Afrikaners) aan Duitse en Italiaanse magte na ‘n twee dae geveg om die gefortifiseerde deel van Tobroek-hawe oorgegee het. Generaal Erwin Rommel het bonop 2 000 voertuie, 2 000 ton brandstof en 5 000 ton rantsoene gebuit. Adolf Hitler het aan Rommel die maarskalkstaf as beloning vir hierdie oorwinning gegee. "Ek gaan aan na die Suez-kanaal" was Rommel se belofte. Klopper het in 1943 as krygsgevangene ontsnap en is later amptelik vrygespreek van verantwoordelikheid vir die oorgawe van Tobroek.

Klopper was bevelvoeder van die Suid-Afrikaanse Weermagskollege van 1944 tot 1945, voordat hy in 1945 in bevel van die Noordelike Bevelstruktuur aangestel is.

Klopper was vanaf 1951 tot 1953 die Leërstafhoof, Inspekteur-generaal van 1953 tot 1956, en bevelvoerder van die Unie se weermag van 1956 tot 1958. Hy het in 1958 afgetree.

Alhoewel dit nooit amptelik bevestig is nie, was Klopper in 'n historiese konfrontasie met generaal Erwin Rommel na sy oorgawe na die Slag van Tobroek. In die konfrontasie net na die oorgawe het Klopper volgens die wense van sy ondergeskikte Suid-Afrikaanse offisiere geëis dat Rommel die blanke van swart krygsgevangenese moet skei en dat hulle in verskillende afdelings van die gevangeniskamp aangehou moet word. Rommel se antwoord was kort: "Vir my is alle soldate gelyk. Die swartes dra jou uniform, hulle het aan jou kant geveg en jy sal in dieselfde kamp aangehou word.":94