recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Die oostelike muur van die Nowgorod-kremlin.
Mure en torings van die kremlin.
Die **Nowgorod-kremlin** (Russies: Новгородский кремль; *Nowgorodski Kreml*), ook bekend as die **Detinets** (Дети́нец), lê aan die linkeroewer van die Wolchof-rivier.

Die grond waarop dit geleë is, was oorspronklik ’n heidense begraafplaas. Die eerste biskop van Weliki Nowgorod, Ioakim Korsoenianin, het omstreeks 989 die Sint Sofia-katedraal daar gebou. Dit is dus hoofsaaklik ’n kerkterrein, hoewel baie bojare (adellikes) van Nowgorod hul huise in die suidelike deel van die Detinets gebou het.

Die eerste verwysing na fortmure op die terrein dateer uit 1044, en verdere bouwerk het in 1116 plaasgevind. Steenmure en –torings is in 1302 gebou. Die mure aan die oostekant is in 1331–1335 herbou en die res is eers in 1400 in steen herbou. ’n Deel van die muur aan die oostekant het in 1437 in die rivier gestort en dit is daarna herbou.

Moderne struktuur
-----------------

Die huidige fort is tussen 1484 en 1490 gebou deur bouers van die Grootprinsdom van Moskou net voor Iwan die Grote die stad in 1478 verower het. Dit is ’n groot ovaalvormige fort van 545 meter lank en 240 meter wyd met nege torings wat nog staan (drie ander is tot niet). Die hoogste toring, die Kokoei, het ’n silwer koepel. ’n Mens kan vandag met dié toring opstap tot bo.

Uitleg
------

Die hoofgeboue in die Detinets is die Sint Sofia-kerk en die aartsbiskoplike gebouekompleks in die noordwestelike hoek. Suid hiervan, oorkant die plein waarop die Millennium-monument staan, is die Nowgorod-museum en die streeksbiblioteek. Daar is ook verskeie ander kerke en ’n park. In die kronieke is verskeie verwysings na geboue wat nie meer bestaan nie, soos bidvertrekke bo die hekke en die Kerk van Sint Boris en Sint Gleb.

Daar is ’n ewige vlam ter ere van soldate in die Duits-Sowjet-oorlog tydens die Tweede Wêreldoorlog by die westehek en ’n openbare strand tussen die suidoostekant van die kremlin en die Wolchof-rivier.

* Aansig van oorkant die Wolchof-rivier
* Die Millennium-monument
* Die Sint Sofia-katedraal
* Die Kokoei-toring
Die Griekse duikboot, *Papanikolis S-120*, te HDW in Kiel, 2008
Die **Tipe 214-klas duikboot** is 'n konvensionele diesel-elektriesaangedrewe duikboot van die Duitse Vloot. Hierdie klas is 'n verdere ontwikkeling van die Tipe 212-klas duikboot deur *HDW*. Die duikbote het 'n verbeterde romp wat meer druk kan weerstaan en kan dieper as 400 m duik. Vier van die agt torpedobuise het die vermoë om ook missiele te kan lanseer. Die aandrywingstelsel is ook verbeter, dit is toegerus met twee Siemens brandstofselle wat 120 kW per module produseer en die duikboot 'n onderwatervermoë van ten minste twee weke gee. 

Die romp se vorm is verbeter en dit is ook toegerus met 'n laeruisskroef. Die duikboot se missies kan tot twaalf weke duur waarvan drie onderwater kan wees sonder om eenkeer na die oppervlakte te kom vir suurstof. 

Die Griekse Vloot het vier duikbote bestel in 2006. Die eerste eenheid, *Papanikolis S-120* is in Kiel, Duitsland gebou. Die *Hellenic Skeepswerf*, gekoop deur *HDW* in 2002, het eenhede *Pipinos S121*, *Matrozos S122* en *Katsonis* gebou. Suid-Korea het ook drie eenhede bestel wat onderskeidelik in 2007, 2008 en 2009 in diens gestel is. Hierdie drie duikbote is deur *Hyundai Heavy Industries* gebou. In 2008 het hulle nog ses eenhede bestel. 

Die Griekse duikbote is toegerus met die *WASS Black Shark* swaargewigtorpedo.

Tegniese besonderhede
---------------------

Besonderhede van die Tipe 214-klas duikboot:| Item | Statistiek |
| --- | --- |
| Verplasing (oppervlak) | 1 700 metrieke ton |
| Verplasing (onderwater) | 1 859 metrieke ton |
| Lengte | 65 m |
| Breedte | 6,3 m |
| Aandrywing | 2 x MTU 16V 396 diesel generatorsPermasyn elektriese motor,600 - 900V battery; 3 164 kW |
| Spoed (oppervlak) | 12,0 knope |
| Spoed (onderwater) | 15,0 knope |
| Bemanning | 30 persone |
| Wapens | 8 x 533 mm torpedobuiseWASS Black Shark swaargewigtorpedo's |

Bron
----

* *The Illustrated Encyclopedia Of Destroyers Frigates & Submarines*, Bernard Ireland en John Parker, 2015, ISBN 978-0-85723-601-2
**Soutpansberg** (vroeër Zoutpansberg) is ’n eertydse Boererepubliek, geskiedkundige streek en 'n distrik in die provinsie Limpopo in Suid-Afrika. Dit word begrens deur die Limpoporivier aan die noorde, die Spelonken aan die ooste, die Waterberg aan die weste en die Olifantsrivier aan die suide.

Die bergreeks (Soutpansberg), en dus ook die streek, het sy naam te danke aan etlike groot soutpanne aan die noordelike sinkline. Voor die koms van wit mense het die impi's van Tsjaka, Dingaan, Sapusa en Mankusa die inboorlingstamme hier geplunder tott naderhand niks oor was om te buit nie. Die meeste inboorlinge is vermoor, en dié wat vrygespring het, het óf weswaarts gevlug óf in onbereikbare vestings in die noorde skuiling gesoek. Toe kmdt.genl. Andries Hendrik Potgieter hom in 1848 hier vestig, was die gebied gevolglik feitlik onbewoon, en daar was geen sprake van die aankoop van grond nie; die paar inboorlinge wat die Voortrekkers aangetref het, het na die wit mense opgesien om beskerming.

In Mei 1849 het die Voortrekkergebiede Potchefstroom, Ohrigstad en Magaliesberg by die Verenigde Bond aangesluit. Soutpansberg het nie aangesluit nie sodat vanaf dié datum gepraat kon word van 'n alleenstaande onafhanklike "nederzetting of Maatschappij Zoutpansberg". potgieter het onafhanklik vanaf sy hoofstad, Schoemansdal, regeer. Ná die sluiting van die Sandriviertraktaat op 17 Maart 1852, het Soutpansberg by die Verenigde Bond aangesluit, en op 15 Januarie 1858 is dit by die Zuid-Afrikaansche Republiek ingelyf. 

Reeds vanaf die vroegste tye was die vyandige Bawendas 'n las en hindernis vir die wit mense in Soutpansberg, en gepaard met die teisterende malaria en gevaarlike ongediertes, het hulle die wit mense gedwing om Schoemansdal in 1867 te verlaat, en die dorp is verwoes. Dertig jaar daarna het die vyandelike optrede van die Bawendas gelei tot die strafekspedisie van die Boerekommando vanuit die hele Transvaal onder aanvoering van genl. Piet Joubert. In Oktober 1898 is die Bawendas onder M'gwato en sy seun M'pefu gedwing om te vlug, en is Soutpansberg vir die trekkers verower.

Bron
----

* (af)  Raper, P.E. 1972. *Streekname in Suid-Afrika en Suidwes*. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers.
**Southwark** [ˈsʌðɚk] is 'n stadsdeel van Sentraal-Londen wat administratief aan die London Borough of Southwark behoort. Southwark, wat in die noorde deur die Teemsrivier begrens word en sowat 2,4 km oos van Charing Cross geleë is, is een van die oudste buurte in die Britse hoofstad. Oorspronklik was dit 'n nedersetting in die graafskap Surrey wat uit 'n aantal parogieë bestaan het, maar weens die nabyheid van *City of London* onder die toenemende invloed van die hoofstad gekom het en ook by sy regspraak ingesluit is. 

*London City Hall* is die hoofkwartier van die *Greater London Authority* wat strategiese besluite vir Groter Londen neem - onder meer oor vervoer, ekonomiese ontwikkeling, brandbestryding en reddingsdienste
Vandag is Southwark net teenoor die *City of London* geleë en strek oor 'n gebied wat - naas die naamgewende nedersetting met Bankside, 'n buurt en straat langs die Teems - historiese dorpe soos Bermondsey, Walworth, Camberwell, dele van Peckham, Nunhead, East Dulwich, dele van Herne Hill, Dulwich en Sydenham Hill insluit.

As een van Londen se binnestedelike distrikte het Southwark in die laat 19de en vroeë 20ste eeu die effekte van vinnige bevolkingsafname ervaar. Tans verkeer die buurt in 'n gevorderde toestand van stedelike regenerasie. So is hier onder meer die *City Hall* geleë wat die kantore van Groter Londen se bestuursliggaam, die *Greater London Authority (GLA)*, huisves.
Note op hulplyne bo die notebalk. Die vier note aan die regterkant kan beskou word as te hoog bo die notebalk en kan eerder in 8va-notasie geskryf word.
’n **Hulplyn** word in Westerse musieknotasie gebruik om toonhoogtes bo of onder die lyne en spasies van die gewone notebalk te weergee. ’n Lyn effens langer as die kop van die noot word parallel met die notebalk getrek, bo of onder, op dieselfde afstand as die lyne van die notebalk (sien Figuur 1).

Hoewel hulplyne soms in manuskripte van cantus planus en vroeë polifonie aangetref word, het dit eers in die vroeë 16e eeu in algemene gebruik gekom (Anon. 2001). Selfs toe het drukkers nie van hulplyne gehou nie, aangesien dit moeilikhede met setwerk veroorsaak het, ruimte op die bladsy vermors het en ’n slordige indruk geskep het. Vokale musiek het van ’n verskeidenheid sleutels gebruik gemaak om die omvang van die party sover moontlik op die notebalk te hou. In klawerbordnotasie was ’n algemene manier om hulplyne te probeer vermy die gebruik van "oop partituur" op vier balke met verskillende sleutels (Godwin 1974, 16–17).

Wanneer daar baie note in 'n passasie is wat meer as drie hulplyne nodig het, is dit dikwels beter om van sleutel te verander of 8va-notasie te gebruik. Sommige transponerende instrumente, soos die piccolo, kontrabas, kitaar, en die tenoorstem, transponeer op die oktaaf om hulplyne te vermy.

Notasie vir die tuba-, tromboon- en eufoniumparty gebruik altyd hulplyne onder die basbalk en nooit die ***8va bassa***-notasie nie (Read 1969, 354).

Wanneer musiek vir bassleutelinstrumente, soos die tjello of tromboon, 'n paar hulplyne bo die bassleutel gaan, word die tenoorsleutel gebruik; as dit selfs hoër as prakties in die tenoorsleutel gaan, kan die note op die G-sleutel genoteer word, of in die geval van die tromboon, die altsleutel.[*verwysing benodig*]
'n Seun op 'n slee.
Slee wat deur 'n perde getrek word.
'n **Slee** is 'n soort voertuig sonder wiele waarmee daar oor gladde oppervlaktes soos ys of sneeu gery word. 'n Slee het twee parallelle lopers (stawe van hout of metaal) aan die onderkant waarop dit gly, met 'n platform waarop mense of goedere vervoer word. Trekdiere soos rendiere, perde en honde word soms ingespan om die slee te trek. Dit word ook vir sommige wintersportsoorte, soos skeleton en bobslee, gebruik.

Die slee is een van die eerste vervoermiddels wat deur mense gebruik is. Dit is reeds lank voor die uitvinding van die wiel deur nomadiese stamme in Siberië en Lapland aangewend. Die Indiane van Noord-Amerika het ook dié metode gebruik om hul besittings van een plek na 'n volgende te sleep. 'n Smeermiddel soos vet is soms aangewend om oor growwer oppervlaktes soos grond en klippe te kan beweeg.

Sleë word as die oudste swaardiens-vervoermiddel in Suid-Afrika beskou, selfs ouer as die ossewa. Dit is onder andere tot in 1990 nog deur bosbouers in die Knysna-bosse gebruik om boomstompe uit die ruigtes te vervoer.
Verskeie objektieflense van ’n mikroskoop.
’n **Objektief** of **objektieflens** is in optika die element wat lig vergader van die voorwerp waarna gekyk word en die ligstrale fokus om ’n beeld te skep. Dit kan lense of spieëls wees, of ’n verskeidenheid van verskillende optiese elemente. Dit word gebruik in mikroskope, teleskope, kameras, skyfieprojektors, CD-spelers en baie ander optiese instrumente.

In ’n mikroskoop
----------------

Die objektieflens van ’n mikroskoop is die een aan die onderkant naby die monster waarna gekyk word. Eenvoudig gestel, is dit ’n kragtige vergrootglas met ’n baie kort fokusafstand. Dit word gestel sodat dit baie na aan die monster is sodat lig vanaf die monster in die mikroskoopbuis gefokus word. Die objektief self is gewoonlik ’n silinder wat een of meer lense bevat wat gewoonlik van glas gemaak is; die funksie daarvan is om lig van die monster te versamel.

’n Tipiese mikroskoop het verskeie objektieflense met verskillende fokusafstande wat aan ’n ronde houer vasgeskroef is; dié kan gedraai word om die verlangde lens te vind.

In ’n kamera
------------

Kameralense (waarna gewoonlik verwys word as fotografiese objektieflense, eerder as bloot objektieflense) moet ’n groot fokusvlak dek en bestaan dus uit ’n aantal optiese lenselemente om optiese afwykings reg te stel. In projektors dien objektieflense die teenoorgestelde doel as in kameras; lense dek ’n groot beeldvlak en projekteer dit oor ’n afstand op ’n ander oppervlak.

* ’n Fotografiese objektieflens met ’n fokusafstand van 50 mm, lensopening 1:1,4.’n Fotografiese objektieflens met ’n fokusafstand van 50 mm, lensopening 1:1,4.
* Die objektief van ’n 35 mm-rolprentprojektor (fokusafstand 400 mm).Die objektief van ’n 35 mm-rolprentprojektor (fokusafstand 400 mm).
* Twee Leica-mikroskoop-objektieflense; links 100×, regs 40×.Twee Leica-mikroskoop-objektieflense; links 100×, regs 40×.
* Die gesegmenteerde opbjektiefspieël van die W.M. Keck-teleskoop.Die gesegmenteerde opbjektiefspieël van die W.M. Keck-teleskoop.
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Major second on C. |  | Major third on C. |
| Trap: majeurtweede. Play (hulp·inligting) |  | Sprong: Majeurderde. Play (hulp·inligting) |

'n Koraalmelodie wat slegs trappe bevat, geen spronge nie: "Jesu, Leiden, Pein, un Tod". Play ▶ (help·info)
In musiek is 'n **trap**, of **konjunkte beweging**, die verskil in toonhoogte tussen twee opeenvolgende note van 'n toonleer. Met ander woorde, dit is die interval tussen twee opeenvolgende trappe van ’n toonleer. Enige groter interval staan bekend as 'n **sprong**, of **disjunkte beweging**.

In die diatoniese toonleer is ’n trap óf 'n mineurtweede (soms ook bekend as *halftoon*) óf 'n majeurtweede (soms ook *heeltoon* genoem) en word al die intervalle van 'n mineurderde of groter spronge genoem. Byvoorbeeld, van C tot D (majeurtweede) is 'n trap, terwyl C tot E (majeurderde) 'n sprong is.

Meer in die algemeen, 'n trap is 'n kleiner of nouer interval in 'n musikale lyn, en 'n sprong is 'n breër of groter interval. Die kategorisering van die intervalle in trappe en spronge word bepaal deur die stemmingstelsel en die toonstelsel wat gebruik word.

Melodiese beweging waarin die interval tussen enige twee opeenvolgende toonhoogtes nie meer as 'n trap is nie, of, minder streng, waar spronge skaars is, is die sogenaamde *stapsgewyse* of *konjunkte* melodiese beweging, in teenstelling met *sprongsgewyse* of *disjunkte* melodiese beweging, wat gekenmerk word deur baie spronge.

Halftone
--------

Gemeet in halftone is die verskil tussen trappe en spronge in 'n diatoniese toonleer redelik duidelik:

* Unisoon: 0
* Trappe: 1-2
* Spronge: 3+

Melodie
-------

"Pop Goes die Weasel"-melodie is hoofsaaklik trappe. Play ▶ (help·info)
Melodie kan gekenmerk word deur sy graad en tipe van konjunkte en disjunkte beweging. Byvoorbeeld, Middeleeuse cantus planus-melodieë word oor die algemeen gekenmerk deur konjunkte beweging met sporadiese gebruik van derdes, vierdes en oor die algemeen stygende vyfdes, terwyl die groter intervalle baie skaars is; hoewel spronge van ’n oktaaf tussen twee aparte frases kan plaasvind. Renaissance-melodieë word oor die algemeen gekenmerk deur konjunkte beweging, met ongereelde spronge van meer as 'n vyfde en dan selde enigiets anders as 'n sesde of ’n oktaaf. In teenstelling daarmee het melodie in die 20ste eeu grootliks gewissel, insluitende die diatoniese idioom van die 18de eeu (Klassiek), die verskeidenheid idiome uit die 19de eeu (Romanties), en nuwer niediatoniese toonlere van die 20ste eeu. Sommige van hierdie latere idiome het baie spronge gebruik.
In die teorie van relatiwiteit is **tydsrekking** of tydsvertraging of tydsdrywing (Engels: "*time dilation*" of "*clock drift*") die werklike verskil van tydsverloop tussen twee gebeure soos gemeet deur waarnemers wat óf relatief tot mekaar beweeg óf in verskillende swaartekragmassas geleë is.

Om tydsrekking te help verduidelik, het Stephen Hawking dit in sy boek *A Brief History of Time* gedemonstreer met 'n sterrekundige op aarde en 'n ruimtereisiger wat in 'n swartkolk inval (LW, die gravitasiekrag in 'n swartkolk is baie sterk, dus verloop tyd baie stadig) (vry vertaal):

Die ruimtereisiger is geskeduleer om die gebeurtenisgrens te bereik teen 12:00 in die middag, soos gemeet op sy horlosie. Soos hy daarna val, kyk 'n sterrekundige van die aarde af met 'n teleskoop na die ruimtereisiger se horlosie en sien dat dit stadiger en stadiger loop. Die sterrekundige se muurhorlosie loop een uur terwyl die ruimtereisiger se horlosie slegs een minuut aanskuif van 11:57 na 11:58. En dan neem dit 'n dag op aarde sodat die ruimtereisiger se horlosie aanskuif van 11:58 tot 11:59! Die sterrekundige sien nooit die ruimtereisiger se horlosie 12:00 bereik nie. Al wat hy sien is die beweginglose prentjie van die ruimtereisiger en sy horlosie word slegs rooier totdat dit heeltemal in die niet verdwyn.
Russell Humphreys het die volgende bygevoeg uit die ruimtereisiger se perspektief:

Soos die ruimtereisiger nader kom aan die gebeurtenisgrens, kyk hy terug na die sterrekundige se muurhorlosie op aarde en hy sien dat dit vinniger en vinniger loop. Hy sien ook dat die sterrekundige vinnig rondbeweeg in die laboratorium. Hy sien die planete en sterre vinnig om hulle wentelbane beweeg. Tog verloop tyd volgens sy horlosie heeltemal normaal. Wanneer die ruimtereisiger se horlosie 12:00 slaan, lyk dit of die sterrekundige se horlosie so vinnig soos 'n waaier beweeg. Hy voel geen spesifieke sensasie soos hy die gebeurtenisgrens oorsteek nie, maar nou sien hy helder lig binne die gebeurtenisgrens. Sy horlosie bereik 12:01 en loop steeds normaal.
Skeppingsleerders soos Russell Humphreys en John Hartnett gebruik hierdie beginsel om te verklaar hoe mens sterre kan sien wat miljoene ligjare ver is indien die heelal slegs ongeveer 6000 aarde-jare oud is.

Atoomhorlosies
--------------

Tydsrekking is bevestig met atoomhorlosies: atoomhorlosies by die Nasionale Buro van standaarde in Boulder, Colora, 1655 m bo seevlak, loop ongeveer 5 mikrosekondes vinniger as die atoomhorlosies by die Koninklike Sterrewag in Greenwich in Engeland by seevlak.

GPS satelliete
--------------

Vandag word die beginsel van tydsrekking gebruik in GPS satelliete. Omdat 'n GPS satelliet in 'n laer gravitasieveld is as die oppervlak van die aarde, verloop tyd vinniger op 'n GPS satelliet. GPS'e moet daarvoor kompenseer, anders sal 'n GPS se akkuraatheid dryf (al hoe minder akkuraat word).

Kyk ook
-------

* Waarnemingshorison
**Nouruz**  

of   
**نوروز**
  
  
**Persiese Nuwejaarfees**

---

**Feesviering**  
  

  
  

***21 Maart in Iran***  

***en aangrensende gebiede***

**Nouruz** (Persies: نوروز, *Nourūz*, [nouˈɾuːz]; Koerdies: نه‌ورۆز, *Newroz*; letterlik: "[Die] Nuwe Dag") is die inheemse naam vir die Persiese Nuwejaarfees, 'n openbare vakansiedag in Iran en 'n tiental ander lande. Die fees word jaarliks deur meer as 300 miljoen mense in Europese en Asiatiese lande vanaf Albanië tot Afghanistan en vanaf Indië tot Kasakstan gevier. Nouruz is deur Unesco in 2009 as deel van die ontasbare kulturele erfenis van die mensdom erken.

Haft Seen, die tradisionele Nuwejaarsete, is 'n vaste bestanddeel van Iranse Nouruz-vieringe
Die fees val saam met die eerste lentedag of dag-en-nag-ewening en die begin van die nuwe jaar volgens die Persiese kalender. Nouruz word op die dag van die Noordelike Halfrond se lente-ewening, dus 21 Maart, of op die volgende dag gevier. Die presiese datum, waarop die son op die hemelewenaar is, word elke jaar noukeurig bereken, en gesinne vergader om die tradisionele rituele uit te voer.

Nouruz word al duisende jare deur gemeenskappe van verskillende etniese en godsdienstige agtergronde as 'n wêreldlike fees gevier. Net vir Zoroastriërs is Nouruz tradisioneel 'n godsdienstige feesdag. Die fees het sy oorsprong in Persis of Fars, 'n streek in die Persiese Achaemenidiese Ryk (tans Suidwes-Iran), maar word ook in baie aangrensende gebiede gevier wat histories aan kulturele invloede uit Persië blootgestel is – so onder meer in Irak, Indië en Afghanistan.

In Indiese Parsi-gemeenskappe is die Nouruz-feesvierings met vyf voorgeskrewe rituele verbonde: die Āfringān (lof- of liefdesgebede), die Bāj (gebede ter ere van sogenaamde yazatas of "aanbiddingswaardiges", of ter ere van fravashis of "siele in die voorbestaan"), die Yasna ('n religieuse plegtigheid waartydens die heilige likeur haoma geoffer en gedrink word), die Fravartigan of Farokshi (gebede ter herinnering aan oorledenes) en die Satum (gebede wat tydens begrafnismale opgesê word).

In die Baha’i-kalender is Nouruz (*Naw-Ruz*) een van nege feeste en herdenkings en dui die einde van die 19-dagse vastyd en die begin van 'n nuwe jaar aan. Nes Ismailiete, Alawiete en Alewiete word Nouruz ook deur Twaalfer-Sjiiete gevier.
Die **Trekboervereniging** het ten doel die geskiedenis van die watrek– en trekoskultuur in Suid-Afrika te bewaar.

Op sekere feesdae (soos veral Erfenisdag) bied die organisasie aanbiedings wat ‘n uitbeelding gee van die pionierslewe van die gewone trekboer en die Voortrekkers. Demonstrasies van alle fasette van daardie geslag se leefwyse word vertoon, soos die in- en uitspan van osse, die op- en afsaal van perde, die sny en brei van osrieme en die maak van tuie, die vleg van swepe, die smee van yster, kook van seep, giet van kerse, bak van brood, maak en herstel van waens en klere, giet van koeëls, skiet met ‘n voorlaaier, jag, verwerking van vleis, gebruik van bokseile, oprig van hartebeeshuise.

Lees ook
--------

* Ossewa

Bibliografie
------------

* Oosthuysen, C. Marius: Die trekos en trektoerusting in Suid-Afrika - 'n historiese perspektief. Pretoria: Protea Boekhuyis, 2020. ISBN 978-1-4853-1127-0
* Walton, James: The ox-wagon - symbol of South African exploration and expansion. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 25, nr. 3, Maart 1976
* gemeenskap.kragdadig.co.za
**Trek Airways** is 'n voormalige lugredery gebaseer in Suid-Afrika wat vanaf Augustus 1953 tot April 1994 bedryf is. 

'n Boeing 747SP van Trek Airways.

Maatskappygeskiedenis
---------------------

Trek Airways, wat in 1953 gestig is deur die afgetrede Duitse generaalmajoor Friedrich Wilhelm von Mellenthin (1904-1997), was die enigste Suid-Afrikaanse lugredery afgesien van die Suid-Afrikaanse Lugdiens wat internasionale vlugte bedryf het. Aanvanklik is vlugte vanaf Europa na Suid-Afrika bedryf met een stop. Die vliegtuig wat destyds gebruik is, was die Vickers VC.1 Viking. Aangesien die Viking nie voldoende reikafstand vir die operasies gehad het nie, is hulle deur die Douglas DC-4 en Lockheed L-749A Constellation vervang. Later het hul die Lockheed L-1649 Starliner bedryf.

Trek Airways het destyds vlugte vanaf Londen, Düsseldorf, Wene en Luxemburg na Windhoek en Johannesburg met twee of drie tussenstopte onderneem.

In 1964 is 'n samewerking met Luxair bereik waarvolgens Luxair passasiers na ander Europese lughawens verbind is. 

In 1968 is die eerste straalvliegtuig gebruik toe 'n Boeing 707 ingestel is, maar as gevolg van die verbod op Suid-Afrikaanse geregistreerde vliegtuie moes Trek Airways vlugte vir 'n tydperk opskort. Dié bedrywighede is in 1991 hervestig en weer is daar 'n samewerking met Luxair ingestel waardeur Trek 'n Boeing 747-SP van Luxair / Luxavia wat in die ou Trek-kleurskema geverf was, gebruik het. Dit was ook gedurende hierdie tyd dat Trek 'n filiaal genaamd Flitestar gestig het met Airbus A320 en ATR-72-vliegtuie. 

In 1991 het die politiek weer verander en die Suid-Afrikaanse regering het sy lugvaartbeleid gedereguleer. Trek Airways het aansoek gedoen om 'n lisensie vir 'n Suid-Afrikaanse huishoudelike diens, in direkte mededinging aan die SAL. Flitestar is gebore wat Airbus A320's bedryf het. Op 11 April 1994 het Trek egter alle bedrywighede gestaak.

Destydse vliegtuigvloot
-----------------------

* Vickers VC.1 Viking
* Douglas DC-4
* Lockheed L-749A Constellation
* Lockheed L-1649 Starliner
* Boeing 747-SP

Bibliografie
------------

* William Buckland "Paddy" Rorke: *Trek Airways – A South African Adventure*, Athena Press, 2007
**August Heinrich Hoffmann** (Hy het homself as 'von Fallersleben' gestileer, ná sy tuisdorp; 2 April 1798 – 19 Januarie 1874) was 'n Duitse digter. Hy is veral bekend vir die skryf van "Das Lied der Deutschen", waarvan die derde strofe die volkslied van Duitsland is, en 'n aantal gewilde kinderliedjies wat as deel van die Jong Duitsland-beweging beskou word.

Biografie
---------

Carte de visite van Hoffmann, kaartnr. "1324", deur 'n onbekende fotograaf met 'n kroon oor die letter "P", ongeveer 1860
*August Henrich Hoffmann* deur Carl Georg Christian Schumacher (1819)
Hoffmann is gebore in Fallersleben in Nedersakse, wat destyds geleë was in die hertogdom Brunswick-Lüneburg.

Hy was die seun van 'n handelaar en burgemeester van sy geboortestad. Hy ontvang sy opleiding aan skole in Helmstedt en Braunschweig en studeer daarna aan die universiteite van Göttingen en Bonn. Sy oorspronklike bedoeling was om teologie te studeer, maar hy wy homself egter gou geheel en al aan literatuur. In 1823 is hy aangestel as bewaarder van die universiteitsbiblioteek in Breslau, welke pos hy tot 1838 beklee. Hy is ook in 1830 as buitengewone professor in die Duitse taal en letterkunde aan daardie universiteit aangestel, en in 1835 as gewone professor. Hoffmann is in 1842 van die leerstoel ontneem as gevolg van sy *Unpolitische Lieder* (1840–1841), waarmee die owerhede in Pruise aanstoot geneem het.

Gedurende sy ballingskap het hy in Duitsland, Switserland en Italië gereis en twee of drie jaar in Mecklenburg gewoon, waarvan hy 'n genaturaliseerde burger geword het. Na die rewolusie van 1848 kon hy na Pruise terugkeer waar sy regte herstel is. Hy het in 1849 in die huwelik getree en die volgende tien jaar agtereenvolgens in Bingerbrück, Neuwied en Weimar gewoon, waar hy saam met Oskar Schade (1826–1906) die *Weimarische Jahrbuch* (1854–1857) geredigeer het. 

In 1860 is hy aangestel as bibliotekaris van Victor I, hertog van Ratibor, in die kloosterkasteel Corvey naby Höxter aan die Weser, waar hy in 1874 oorlede is.

Keur uit sy werke
-----------------

* Poësie
	+ *Lieder und Romanzen* (1821)
	+ *Gedichte* (1827)
	+ *Buch der Liebe* (1836)
	+ *Gemischte Gedichte* (1841)
	+ *Schlesische Volkslieder mit Melodien* (1842) (met E. Richter)
	+ *Fünfzig Kinderlieder* (1848)
* Studies
	+ *Fundgruben für die Geschichte deutscher Sprache und Literatur* (1830–1837)
	+ *Geschichte des deutschen Kirchenliedes bis auf Luthers Zeit* (1832, 2de druk 1861)
	+ *Die deutsche Philologie im Grundriss* (1836)
	+ *Niederländische Volkslieder* (1856)
	+ *De Vlaamsche Beweging* (1856)
* Outobiografie: *Mein Leben und Erinnerungen* (1868–1870).

Sien ook
--------

* *Deutschlandlied*
Genl. Jan Smuts gesels met lede van sy kabinet, sen. A.M. Conroy, James Wellwood Mushet (LV vir Liesbeek van 1920 tot 1921, Maitland van 1938 tot 1943 en Vasco van 1943 tot 1953), Jannie Hofmeyr en Frederick Sturrock, in 1946.
Dr. Karl Bremer, enkele maande lank LV vir Vasco in 1953.
**Vasco** was in 1943 die eerste van die uiteindelik ses kiesafdelings vir die Suid-Afrikaanse Volksraad wat mettertyd afgebaken is in wat later sou bekend staan as Kaapstad se Noordelike Stadsgebiede.

1943-1953
---------

In die eerste verkiesing wen James Mushet van die Verenigde Party, voorheen LV vir Liesbeek van 1920 tot 1921 en Maitland (wat tydelik voor 1943 se verkiesing afgeskaf is) van 1938 tot 1943, met 1 671 stemme teen die Herenigde Nasionale Party se D.J.J. Mostert. In 1948 krimp sy meerderheid teen die N.P. se B.J.J.J. van Rensburg tot net 185 stemme. Op 4 Maart 1953 tree Mushet uit as LV en in die verkiesing daardie jaar wen die Nasionale Party se dr. Karl Bremer met 1 217 stemme teen die V.P. se J. de Villiers. Bremer was ook LV vir Graaff-Reinet van 1924 tot 1925 en 1929 tot 1943, Stellenbosch van 1943 tot 1948 en Ceres van die tussenverkiesing op 2 Mei 1951 tot 1953.

1953-1958
---------

Bremer sterf egter kort na die verkiesing op 18 Julie 1953 en in die tussenverkiesing op 4 November 1953 word dr. A.J.R. (Albertus) van Rhyn met 'n meerderheid van 1 702 vir die N.P. teen die V.P. se De Villiers verkies. In die algemene verkiesing van 1958 vergroot Cornelius Valkenburg de Villiers die N.P. se meerderheid tot 2 308 teen die V.P. se J.E.C. Beck. De Villiers was LV vir Valsbaai van 1953 tot 1958.

1960 en later
-------------

In die volkstemming van 1960 stem 7 138 kiesers in Vasco vir republiekwording en 4 119 daarteen. De Villiers word dan ook onbestrede herkies in die verkiesing die volgende jaar toe tientalle setels landswyd nie betwis is nie. De Villiers bly net LV tot 30 November 1961 waarna Frank Waring in die tussenverkiesing op 23 Januarie 1962 onbestrede vir die N.P. verkies word. In 1966 stel die V.P. weer 'n kandidaat, J.W. van Eeden, maar hy kry net 2 473 stemme vergeleke met die nuwe LV, Petrus Hendrik Meyer se 6 377 vir 'n meerderheid van 3 904. In 1970 word Meyer onbestrede verkies, maar in 1974 staan die V.P. se R.V. Carlisle teen hom en kry 2 860 stemme, 'n meerderheid vir Meyer van 3 806. 

In 1977, 1981, 1987 en 1989 het die N.P. telkens Vasco behou.

Sien ook
--------

Bellville, Claremont, Constantia, De Kuilen, Durbanville, Groenpunt, Groote Schuur, Kaapse Vlakte, Kaapstad-Hawe, Kaapstad-Kasteel, Kaapstad-Sentraal, Kaapstad-Tuine, Liesbeek, Maitland, Mowbray, Nuweland, Parow, Pinelands, Rondebosch, Seepunt, Simonstad, Soutrivier, Suid-Skiereiland, Tygervallei, Woodstock, Wynberg

Bronne
------

* Potgieter, D.J. (red.) 1972. *Standard Encyclopaedia of Southern Africa*. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery (Nasou).
* Schoeman, B.M. 1977. *Parlementêre verkiesings in Suid-Afrika 1910-1976*. Pretoria: Aktuele Publikasies.
**Gerry Adams** (Iers-Gaeliese naam: *Gearóid Mac Ádhaimh*; 6 Oktober 1948) is 'n Noord-Ierse politikus en die voormalige leier van Sinn Féin, 'n Ierse politieke party wat Noord-Ierland met die Republiek van Ierland wil verenig. Hy is ook 'n voormalige parlementslid vir Wes-Belfast. Hy het egter nie parlementsittings bygewoon nie, omdat hy nie Brittanje se gesag oor Noord-Ierland erken nie.

Weens sy bande met die Ierse Republikeinse Leër (IRL) het die Britse regering Adams jare lank verbied om na Engeland, Skotland of Wallis te reis. In die laat 1990's het hy egter met die Britse regering en ander Noord-Ierse politieke partye in gesprek getree om vrede in die streek te bewerkstellig. Die IRL het vyandighede in 1995 gestaak en in 2005 verklaar dat die oorlog verby was.

Beknopte biografie
------------------

Adams in 2001
Gerard 'Gerry' Adams is op 6 Oktober 1948 vanuit 'n sterk nasionalistiese Katolieke familie gebore. Hy was 'n vroeë skoolverlater en 'n kroegman wat by die Ierse republikeinse beweging betrokke geraak het. In 1964 sluit hy by *Sinn Féin* en *Na Fianna Éireann* aan. Volgens hom was hy nooit 'n lid van die IRL nie, maar amptelike Britse en Ierse dokumente het hom as een van die hooggeplaaste IRL-figure in die vroeë jare sewentig beskryf.

Nadat aanhouding sonder verhoor in 1971 ingevoer is, is hy op die HMS Maidstone, 'n Britse gevangenisskip, aangehou. Hy word egter vrygelaat om aan die vredessamesprekings van 1972 deel te neem, maar is weer gearresteer om tussen 1973 en 1977 in die Long Kesh-interneringskamp, en later weer in 1978, aangehou te word.

Adams is op 14 Maart 1984 ernstig in 'n sluipmoordpoging in Belfast gewond. Drie verdagtes is vir die aanval vasgekeer en is later verhoor en gevonnis. Adams het beweer dat die Britse leër vooraf van die voorval geweet het, maar dit toegelaat het om voort te gaan.

Op 30 April 2014 is Adams as 'n verdagte in 'n moordsaak in hegtenis geneem. Jean McConville, 'n moeder van tien, is in 1972 deur IRL-lede ontvoer. Haar lyk is egter eers in 2003 gevind. Adams is daarvan verdink dat hy destyds opdrag vir die moord gegee het. Sy betrokkenheid blyk uit die sogenaamde "Boston-tapes", onderhoude wat deur die Universiteit van Boston vir 'n geskiedenisprojek opgeneem is. Tydens die opnames het IRL-lede openlik oor hul verlede gepraat en Adams se rol in die McConville-saak aan die kaak gestel. Hy is egter nie aangekla nie en het alle bewerings teen hom as kwaadwillig afgemaak en verwerp.
Slaptjips
Die bereiding van slaptjips - die aartappelstafies word 'n tweede keer diepgebraai
**Slaptjips** is diepgebraaide stafies aartappels wat ongeveer so lank soos 'n vinger is. Dit was oorspronklik 'n Belgiese spesialiteit, maar het intussen dwarsoor die wêreld 'n gewilde vullende bygereg geword wat dikwels by wegneem-eetplekke verkoop word. Slaptjips is daarnaas ook een van die belangrikste bevrore voedselprodukte.

Metode
------

Vir die bereiding van slaptjips word geskilde aartappels in stafies met 'n deursnee van sowat een sentimeter en 'n lengte van tussen twee en tien sentimeter gesny, effens gedroog en vervolgens in plantolie twee keer diepgebraai - eers teen 'n temperatuur van tussen 140 en 180 °C totdat hulle 'n liggeel kleur kry, en daarna - sodra hulle afgekoel het - 'n tweede keer teen 'n temperatuur van sowat 190 °C diepgebraai totdat hulle 'n goue kleur verkry.

Slaptjips wat slegs eenkeer diepgebraai word, is dikwels nie gaar aan die binnekant nie of kry 'n donker kors. Indien 'n te groot hoeveelheid slaptjips op een keer gebraai word, koel die olie in die pot sterk af, en die aartappels suig baie olie op aangesien daar geen beskermende korslaag kan vorm nie. Voordat hulle bedien word, word die slaptjips gedreineer van olie en gesout.

Industriële vervaardiging
-------------------------

Restourante en privaatverbruikers gee, ter wille van gerief, dikwels voorkeur aan industrieel-verwerkte slaptjips wat na die eerste braai gevries is. Hulle moet voor bediening net nog éénkeer diepgebraai of in die oond gebak word. Verwerkte slaptjips word soms ook van aartappelpuree of -granulaat gevorm.

Vir die industriële vervaardiging van slaptjips word veral langerige aartappels gebruik. Produsente gee voorkeur aan soorte met 'n liggeel kleur sodat die eindproduk goudbruin en nie grys is nie. Aartappelsoorte met 'n hoër konsentrasie stysel krimp nie wanneer die water verdamp nie. Geskikte soorte is bv. *Agria*, *Granola* en *Ditta*.

Die aartappel word gewas en onder stoom in 'n aartappelskiller geskil, geblansjeer, in loopbanddroërs gedroog en in groot diepbraaiers gebak. Sodra die slaptjips gereed is, word hulle afgekoel en uiteindelik in vriestonnels bevries. Moderne aanlegte vir die vervaardiging van slaptjips kan tot 25 ton klaarproduk per uur hanteer.

Die grootste vervaardigers wêreldwyd is McCain Foods (Kanada), Simplot en Lamb Weston (albei in die VSA).

Sien ook
--------

* Aartappel
* Vis-en-tjips
Quadragesima velum in die kerk van Freiburg.
Jesus dryf die duiwel uit: detail van die hongerdoek uit die Katedraal van Gurk.
**Vastyd**, **Veertigdaetyd** of **Quadragesima** is die periode wat begin op Aswoensdag as voorbereiding op Paasfees. Die veertigdaetyd is 'n periode van vas en besinning. Alhoewel daar 46 dae is van Aswoensdag tot Paasfees (die einde van die vastyd) word daar tradisioneel (in die Rooms-Katolieke Kerk) nie gevas op die ses Sondae tydens die periode nie en dus bly 40 dae oor. In die Oosterse Christendom word 48 dae gevas. Die laatste week vóór Paasfees word die Lydensweek genoem.

In die vroeë Christendom het mense gevas tot sononder. Onder andere koning David en die profeet Daniël het gevas om God se hulp en steun te soek (2 Samuël 12:16; Daniël 9:3). Ook Jesus het na sy doop veertig dae gevas (Matteus 4:2).

Rooms-Katolieke Kerk
--------------------

Die vastyd is in die Katolieke Kerk ingevoer deur Pous Telesforus en begin op Aswoensdag, wanneer die as-kruisie toegedien word. Die periode eindig met Paasfees. Die vastyd duur in totaal 46 dae; op 40 weeksdae word gevas, op die ses Sondae word nie gevas nie. Die vastyd word voorafgegaan deur Vaste-aand en Karnaval. Behalwe vasdae ken die Rooms Katolieke ook **onthoudingsdae**, waarop nie vleis geëet mag word nie.

Die reëlings i.v.m. boetedoening, onthouding en vas is soos volg:

* Boetedae: elke Vrydag deur die jaar én die hele veertigdaetyd.
* Onthoudingsdae: Aswoensdag en elke Vrydag deur die jaar.
* Vasdae: Aswoensdag en Goeie Vrydag.

Gedurende die vastyd is vroeër 'n **hongerdoek** opgehang tussen die middeskip en die priesterkoor om die altaar af te skerm. Die skildery het gewoonlik armoede en hongersnood voorgestel.

Protestantisme
--------------

Binne die protestantisme is daar nie 'n eksplisiete gesamentlike tradisie van vastye nie. Daar is wel sekere groepe wat vas 40 dae voor Paasfees. Die inhoud van die vastyd is nie presies vasgestel nie. Party mense eet glad nie vir 'n periode nie terwyl ander hulle onthou van rook, drink of seks.

Die grondleggers van die gereformeerde protestantisme het wel die praktyk van vas goedgekeur. Calvyn wy in sy groot werk "die institusie" verskeie paragrawe aan die praktyk van vas. Voetius in sy groot werk oor godsvrug, beskrywe daadwerklike vas deur die gelowiges uitvoerig. Die gereformeerde vas is egter gekoppel aan boetedoening tydens biddae en nie gekoppel aan 'n periode soos die 40 dae voor Paasfees nie.
**Noord-Asië**

Ligging van Noord-Asië


|  |  |
| --- | --- |
| Oppervlak | 20 000 000 km² |
| Bevolking | 33 765 005 (2017) |
| Lande | 1 (Vlag van Rusland Rusland) |
| Tale | Russies, Eskimo-Aleoeties, Mongools, Oeraals, Toengoesies, Turks en baie ander |
| Tydsones | UTC+05:00 (Jekaterinburg) tot UTC+12:00 (Kamtsjatka-skiereiland) |
| Belangrike stede | BarnaoelChabarofskIrkoetskJakoetskJekaterinburgKemerowoKrasnojarskNowokoeznetskNowosibirskOmskTjoemenTomskTsjeljabinskWladiwostok |
|



|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| N60-90, E60-90 | N60-90, E90-120 | N60-90, E120-150 |
| N30-60, E60-90 | N30-60, E90-120 | N30-60, E120-150 |
| Die uitgestrekte Siberië beslaan feitlik die hele Noord-Asië.Koördinate: 60°0′N 105°0′O﻿ / ﻿60.000°N 105.000°O﻿ / 60.000; 105.000 |

**Noord-Asië** of **Noordelike Asië** (Russies: Северная Азия, *Severnaya Aziya*), soms ook **Siberië** genoem, is 'n geografiese gebied in die noorde van Asië. Dit bestaan uit Siberië en die Russiese Verre-Ooste in die Russiese gedeelte van Asië, 'n gebied oostelik van die Oeralgebergte. Ná die gebied word soms as Asiatiese Rusland verwys, in teenstelling met die kleiner, maar digterbevolkte Europese Rusland in die weste. Die totale bevolking van Noord-Asië is sowat 33 miljoen en dit beslaan 'n oppervlakte van sowat 20 000 000 km². Noord-Asië maak sowat 75% van Rusland se totale gebied uit, maar net 22% van sy totale bevolking.

Noord-Asië grens in die weste aan Oos-Europa, in die suidweste aan Sentraal-Asië, en in die suide aan Mongolië en die Volksrepubliek China. In die ooste is die noordelike deel van die Stille Oseaan geleë, in die noordooste word Noord-Asië deur die Beringstraat van Noord-Amerika (Alaska) geskei en in die noorde is die Arktiese Oseaan geleë. In die noordweste grens Noord-Asië aan die Karasee, in die noorde aan die Laptefsee, in die noordooste aan die Oos-Siberiese See en die Tsjoekotkasee, in die ooste aan die Beringsee, en in die suidooste aan die See van Ochotsk en die See van Japan. Belangrike eilande langs die kus sluit in (kloksgewys van noordwes tot suidoos) Nowaja Zemlja, Sewernaja Zemlja, die Nieu-Siberiese Eilande, Wrangeleiland en Sachalin. In die suide is die Baikalmeer geleë.

Van Noord-Asië se belangrikste riviere sluit in Aldan, Anadirrivier, Angara, Argoen, Indigirka, Kolima, Olenjok, Oljokma, Selenga, Tsjoelim, Wiljoei, Witim en Zeja.

Polities is Noord-Asië verdeel in drie federale distrikte van Rusland: Federale Distrik Oeral, Siberiese Federale Distrik en die Verre-Oosterse Federale Distrik.
**Diageo plc** (uitgespreek as [daɪ̯'æd͡ʒəʊ̯], [diːˈɑːʒiːoʊ] of [diˈædʒioʊ]) is 'n Britse multinasionale drankvervaardiger wat sy hoofkwartier in Londen het. Dit is die wêreld se grootste produsent van alkoholiese dranke asook 'n beduidende produsent van bier en wyn.

Diageo is 'n markleier met premiumhandelsmerke soos *Smirnoff* (wodka), *Johnnie Walker* (Skotse whisky), *Baileys* (likeur) en *Guinness* (bier). Diageo is daarnaas die eksklusiewe internasionale verspreider van *José Cuervo* (die leidende handelsmerk vir tequila) en besit 34 persent van die aandele in *Moët Hennessy* (met handelsmerke soos *Moët & Chandon*, *Veuve Clicquot* en *Hennessy*). Diageo verkoop sy produkte in meer as 180 lande en het kantore in sowat 80 lande.

Diageo se primêre notering is op die Londense Effektebeurs, met 'n sekondêre notering in New York. Sy aandele maak deel uit van die FTSE 100 Index, en sy markkapitalisasie het op 7 Mei 2013 £48,9 miljard beloop. Dit is die 8ste grootste maatskappy wat op die Londense Effektebeurs genoteer word.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* ISNI: 0000 0004 0487 8945
* SUDOC: 050716166
* VIAF: 197755677
* WorldCat Identities: viaf-197755677

 |
'n Elektriese trein.
'n Dieselaangedrewe trein.
'n Stoomtrein.
'n **Trein** is 'n voertuig wat op 'n spoor beweeg en uit een of meer trokke of waens bestaan. Treine word gebruik om mense, diere en goedere te vervoer. Die plek waar treine stop, sodat mense kan op- of afklim, word 'n treinstasie genoem. Die eerste trok van die trein is die lokomotief, wat die kragbron bevat en die res van die trein agterna sleep.

Alle treine word beheer deur 'n bestuurder wat die trein moet versnel en rem. Die bestuurder van 'n trein word die masjinis genoem.

Tipes treine
------------

Treine word ingedeel volgens aandryfmetode asook waarvoor dit aangewend word:

### Volgens aanwending

#### Goederetrein

Goedere- of vragtreine word gebruik om goedere in trokke van een plek na 'n ander te vervoer. As voorbeeld, 'n trein wat steenkool na kragsentrales aanry of na uitvoerhawens vervoer, bv. die Sishen-Saldanha Spoorlyn.

#### Passasierstrein

Passasierstreine gebruik spesiale waens eerder as trokke sodat mense gerieflik tussen stasies daarin vervoer kan word. 'n Voorbeeld hiervan is die Gautrein in Suid-Afrika. Op passasierstreine werk daar kondukteurs wat nagaan dat elke passasier oor 'n kaartjie beskik.

### Volgens aandrywing

Montparnasse 1895
#### Stoomtreine

Die eerste geslaagde stoomtreindiens is in 1825 in Engeland ingestel. Stoomtreine het 'n stoker aanboord, wat die vuur moet stook om die stoom wat die trein aandryf te lewer. Namate dieseltreine meer gewild geraak het, het stoomtreine in onbruik verval.

#### Dieselaangedrewe treine

Dieseltreine beskik oor dieselenjins met 'n binnebrandmotor wat die dieselsiklus gebruik om die trein vorentoe te beweeg. Die tipe treine word by treinstasies hervul.

Tydens die Sokkerwêreldbeker 2010 het die Suid-Afrikaanse owerhede 190 diesellokomotiewe op bystand gehou ingeval iets fout sou gaan met die elektriese lokomotiewe van Metrorail wat toeskouers rondgekarwei het.

#### Elektriese treine

Die eerste elektriese treine het in die 1800's hul verskyning in Europa en Amerika gemaak en word vandag algemeen gebruik. Treine met elektriese aandrywing het oorhoofse kragdrade oor die spore wat die trein se motors van elektrisiteit voorsien.

Sien ook
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Trains***. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sien ***trein*** in Wiktionary, die vrye woordeboek. |

* Spoorvervoer in Suid-Afrika
* Gautrein
* Moltrein
* Trem
Ds. **Dewald Lambertus de Beer** (1 Julie 1936, Potgietersrus – 28 Februarie 2004) was tussen 1974 en 2001 predikant in vyf Gereformeerde kerke of kombinasies: Potgietersrus 1974, Potgietersrus-Wes 1974–1976, Mafeking/Goeie Hoop 1976–1980, Witrivier 1980–1989, Schweizer-Reneke/Bloemhof 1989–2001.

De Beer is in 1958 met Meraaisie getroud wat hy, volgens ds. Wouter de Vos in sy lewensberig in die *Almanak* van 2005, "op die hande gedra het in ’n waarlik gelukkige huwelik, en waarin sy hom ook deur dik en dun bygestaan het".

Die 50-jarige feesviering van die Gereformeerde kerk Potgietersrus, 1978. Van links: Mev. R. Venter, ds. P.J. Venter, mev. Van Ryssen, ds. J.W.J. van Ryssen, mev. (ds.) G.B.S Pasch, mev. De Vos, ds. W. de Vos, mev. De Beer en ds. D.L. de Beer.
Uit hul huwelik is twee kinders gebore: Hendrik (predikant van Phalaborwa 1986–1990, Ficksburg 1990–1999, Pretoria-Meintjeskop 1999–2010 en Magol sedert 2010), Willem (sakeman en boer) en Mariaan (mediese verteenwoordiger). Ds. De Vos beskryf ds. De Beer as "’n dierbare oupa vir sy kleinkinders, wat hom met liefde en respek bejeën het".

Ds. De Beer moes die skool vroeg verlaat om met sy pa, wat ernstig siek was, se boerdery te help en kon dus nie matrikuleer nie. Eindelik het hy wel matriek deur die pos geslaag en daarna kon hy as getroude man van 30 jaar met twee kinders na Potchefstroom gaan om vir predikant te leer. Tydens sy studiejare is hul dogter, Mariaan, gebore.
Nadat hy deeltyds gewerk en voltyds studeer het, is hy einde 1973 beroepbaar gestel en het hy ’n beroep na sy geboortedorp ontvang. Daar is hy in Januarie 1974 bevestig, maar reeds in Mei daardie jaar gaan hy oor na die pas afgestigte Potgietersrus-Wes.

Van 1976 af was hy predikant van die kombinasie Mafeking/Goeie Hoop, van 1980 af van Witrivier, en eindelik van 1989 tot sy emeritaat in 2001 van die kombinasie Schweizer-Reneke/Bloemhof.
Hierna het hy nog in verskeie gemeentes gehelp. Ds. De Vos beskryf hom as ’n "vlytige student (hy was selfs ’n tyd lank betrokke by argeologiese opgrawings in Palestina om sy kennis uit te brei) en ywerige predikant. Daarvan het sy preke (wat gespreek het van goeie eksegese, aktuele toepassing en kragtige voordrag) en sy meelewende herderlike getuig.
"Wat hy vandag kon doen, het hy nie uitgestel tot môre nie en het hy die belange van sy lidmate waarlik op sy hart gedra."

Ds. De Vos lig sy vernaamste karaktertrekke uit as ’n troue vriend en broer, ’n netjiese mens, ’n behoudende en beginselvaste gelowige, ’n gawe van God vir kerk en volk en familie, en iemand wat God se wil oor sy lewe aanvaar het.

Ds. De Beer se lewensleuse was: Aan God alleen die eer, alles uit genade, die Woord alleen, uit geloof alleen. "In kinderlike afhanklikheid het hy sy roeping as bedienaar van die Goddelike Woord volbring in die wete dat hy wat plant of hy wat natmaak, niks is nie, wat God wat laat groei (1 Kor. 3:7)."

Bron
----

* (af)  De Vos, ds. Wouter in Schalekamp, ds. M.E. et al. 2004. *Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 2005*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
Die **Dewoitine D.520** was 'n Franse enkelsitplek, eenmotorige vegvliegtuig wat deur die *Armée de l'Air* gebruik is tydens die Tweede Wêreldoorlog. Dié vliegtuig was by verre die Franse Lugmag se beste vliegtuig en produksie was op volle sterkte met die uitbreek van die oorlog. Van die vliegtuie was in diens toe Frankryk deur Nazi-Duitsland oorgeneem is. Die aktiewe vliegtuie het 147 Duitse vliegtuie afgeskiet; dit sluit *Henschel 126'e*, *Messerschmitt Bf 109's*, *Messerschmitt Bf 110's* en *Heinkel He 111's* in.

Na die val van Frankryk het die Vichy-regering die **Dewoitine D.520** met sukses ingespan teen die Geallieerdes tydens hulle landings in 1941 in Sirië en in Noord-Afrika in 1942. Produksie van die D.520 is volhou in die besette Frankryk en die vliegtuie is afgelewer aan die *Luftwaffe* asook Italië, Roemenië en Bulgarye. Die *Luftwaffe* het die vliegtuig ingespan as 'n vegteropleidingsvliegtuig. Al hierdie vliegtuie is weer deur die Franse Magte oorgeneem na die D-dag landings; die Duitse merke is oorgeverf en teen hulle gebruik in die suide van Frankryk. Die Franse Lugmag het die vliegtuig bedryf tot 1953.

Tegniese besonderhede
---------------------

Besonderhede van die Dewoitine D.520:| Item | Statistiek |
| --- | --- |
| Aantal motore | 1 |
| Tipe motor | Skroef |
| Vervaardiger | Hispano-Suiza 12Y-45 12-silinder, vloeistof verkoel |
| Kraglewering per motor | 850 perdekrag |
| Vlerkspan | 10,2 m |
| Lengte | 8,76 m |
| Hoogte | 2,57 m |
| Vlerkoppervlakte | 15,95 m2 |
| Maks. opstygmassa | 2 790 kg |
| Maks. snelheid | 535 km/h |
| Operasionele hoogte | 10 250 m |
| Togafstand | 1 540 km |
| Klimvermoë | 4 000 m in 5 minute en 48 sekondes |
| Bewapening | Een 20 mm kanon (vuur deur skroef)
vier 7,5 mm masjiengewere in vlerke. |

Sien ook
--------

* Lys van vegvliegtuie

Bron
----

* Crosby, Francis: *THE WORLD ENCYCLOPEDIA OF FIGHTERS & BOMBERS*. 2015. ISBN 978-1-84476-917-9