**Tom Cruise** (gebore as **Thomas Cruise Mapother IV**; 3 Julie 1962) is ’n Amerikaanse akteur en rolprentmaker. Hy is vir drie Oscars benoem en het drie Golden Globes gewen.

Vroeë lewe en opvoeding
-----------------------

Cruise is op 3 Julie 1962 in Syracuse, New York, gebore aan die elektriese ingenieur Thomas Cruise Mapother III (1934–1984) en spesiale onderwysonderwyseres Mary Lee (née Pfeiffer; 1936–2017). Sy ouers was albei van Louisville, Kentucky, en is van Engelse, Duitse en Ierse afkoms. Cruise het drie susters genaamd Lee Anne, Marian en Cass. Een van sy neefs, William Mapother, is ook 'n akteur wat saam met Cruise in vyf rolprente verskyn het. 

Cruise het in amperse armoede grootgeword en het 'n Katolieke opvoeding ontvang. Hy het later sy pa beskryf as "'n handelaar van chaos", 'n "boelie", en 'n "lafaard" wat sy kinders geslaan het. Hy het uitgebrei, "[My pa] was die soort persoon waar, as iets verkeerd gaan, jou skop. Dit was 'n wonderlike les in my lewe - hoe hy jou sou insluip, jou veilig laat voel en dan, skrik! Vir my was dit soos: 'Daar is iets fout met hierdie ou. Moenie hom vertrou nie. Wees versigtig rondom hom.'

In totaal het Cruise 15 skole in 14 jaar bygewoon. Cruise het 'n deel van sy kinderjare in Kanada deurgebring; toe sy pa 'n werk as 'n verdedigingskonsultant by die Kanadese weermag aanvaar het, het sy gesin laat in 1971 na Beacon Hill, Ottawa, verhuis. Hy het die nuwe Robert Hopkins Openbare Skool bygewoon vir sy vierde en vyfde skooljare. 

Hy het eers in graad vier by drama betrokke geraak, onder drama-onderwyser George Steinburg. Hy en ses ander seuns het 'n geïmproviseerde toneelstuk met musiek genaamd *IT* op die Laerskool Carleton-dramafees opgevoer. Drama-organiseerder Val Wright was in die gehoor en het later gesê dat "die beweging en improvisasie uitstekend was ... 'n klassieke ensemble-stuk." In graad ses het Cruise na die Henry Munro Middle School in Ottawa gegaan. Daardie jaar het sy ma sy pa verlaat en Cruise en sy susters teruggeneem na die Verenigde State. 

In 1978 trou sy ma met Jack South. Cruise se biologiese pa is in 1984 aan kanker oorlede. Cruise het kortliks 'n Katolieke Kerk-beurs geneem en die St. Francis Seminary in Cincinnati, Ohio, bygewoon. Daarna het hy gestreef om 'n Franciskaanse priester te word voordat hy uit die kweekskool geskors is vir drinkery en belangstelling in toneelspel.  

In sy senior jaar van hoërskool het hy voetbal vir die universiteitspan as 'n lynstaanspeler gespeel, maar is uit die groep gehaal nadat hy betrap is dat hy bier gedrink het voor 'n wedstryd. Hy het verder in die skool se produksie van *Guys and Dolls* gespeel. In 1980 studeer hy aan Glen Ridge High School in Glen Ridge, New Jersey.

Loopbaan
--------

Cruise in 1989 by die Oscar-aand.
Hy het sy loopbaan in 1981 op 19 jaar begin in die rolprent *Endless Love*. Ná byspelerrolle in *Taps* (1981) en *The Outsiders* (1983), het hy sy eerste hoofrol in 1983 gekry in die romantiese komedie *Risky Business*. Hy het veral aandag getrek met sy rol as Pete "Maverick" Mitchell in die aksiedrama *Top Gun* (1986). Sedert 1996 is hy bekend vir sy rol as geheime agent Ethan Hunt in die *Mission: Impossible*-reeks, waarvan die mees onlangse prent, *Mission: Impossible – Rogue Nation*, in 2015 uitgereik is.

Cruise word beskou as een van grootste sterre in Hollywood. Hy het in die 1980's in ’n paar ander suksesvolle prente gespeel, soos die dramas *The Color of Money* (1986), *Cocktail* (1988), *Rain Man* (1988) en *Born on the Fourth of July* (1989). In die 1990's was hy in *Far and Away* (1992), *A Few Good Men* (1992), *The Firm* (1993), *Interview with the Vampire: The Vampire Chronicles* (1994), *Jerry Maguire* (1996), *Eyes Wide Shut* en *Magnolia* (albei 1999).

In die 2000's het Cruise ook in verskeie gewilde prente gespeel, soos *Vanilla Sky* (2001), *Minority Report* (2002), *Collateral* (2004), *Valkyrie* (2008), *Jack Reacher* (2012), *Edge of Tomorrow* (2014) en ander. In 2012 was hy die bes betaalde akteur in Hollywood.

Cruise is ’n uitgesproke voorstander van die Kerk van Sciëntologie en meen dis danksy hulle dat hy sy disleksie oorkom het. In die 2000's was sy kritiek op psigiatrie en middels teen depressie, asook pogings om Sciëntologie as ’n godsdiens in Europa te bevorder, omstrede – so ook ’n uitgelekte video-onderhoud waarin hy Sciëntologie probeer bevorder.

Filmografie
-----------

*Die hoofartikel vir hierdie afdeling is: Filmografie van Tom Cruise.*

Bronne
------

* Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia