recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Rum uitgestal in ’n drankwinkel.
**Rum** is ’n alkoholiese drank wat van suikerrietprodukte soos molasse of heunings, of direk van die suikerrietsap, gemaak word deur middel van fermentasie en distillasie. Die eindproduk, ’n helder vloeistof, word dan gewoonlik in eikehoutvate verouder.

Die grootste deel van die wêreld se rum word in Karibiese en Latyns-Amerika gemaak, maar ook in Oostenryk, Spanje, Australië, Nieu-Seeland, Fidji, die Filippyne, Réunion, Mauritius, Suid-Afrika, Taiwan, Thailand, Japan, die VSA, Kanada, Indië en Nepal.

Rums word in verskillende grade vervaardig. Ligte rums word gewoonlik in skemerkelkies gebruik en "goue" of "donker" rums word tradisioneel skoon of op ys gedrink. 

Rum speel ’n rol in die kultuur van die meeste Wes-Indiese Eilande, sowel as van Kanada en Newfoundland. Dit word dikwels verbind met die Britse Vloot, waar dit met water of bier gemeng is om *grog* te maak, en seerowers, wat dit as *bumbo* gedrink het. Rum was ook vroeër ’n gewilde ekonomiese betaalmiddel wat gehelp het om bedrywe soos slawerny en militêre invalle te finansier.
Westelike aanloop tot die langste van die vier tonnels, 13 Augustus 2005
Die **Hexrivier-spoorwegpas** is 'n bergpas vir treine in die Wes-Kaap, Suid-Afrika. Die pas was een van die moeilikste konstruksieprojekte nog wat in die land voltooi is.

Geskiedenis
-----------

Pas in aanbou in 1876
Na die ontdekking van diamante in 1869 te Kimberley was dit nodig om Kaapstad en Kimberley te verbind met 'n spoorlyn. Teen 1867 het die spoorlyn reeds Worcester bereik. Dit was 'n groot uitdaging om die spoorlyn deur die Hexriviervallei, die Hexrivierpoort en teen die eskarp van sentraal-Suid-Afrika se plato uit, te ontwerp en te bou. Die taak is aan Wells Hood opgedra. Sy spoorlyn het die bokant van die eskarp teen 1887 bereik na baie moeilike konstruksiewerk. Die Hexrivierpas het twee tonnels ingesluit en het 'n helling van 1:31 gehad met verskeie skerp draaie waarvan een 'n radius van slegs 100 m gehad het. Dit het tot gevolg gehad dat goederetreine van die noorde by Touwsrivier heropgestel moes word om die massa en lengte te verminder voordat die afdraande na Worcester aangepak kon word.

Herboude pas
------------

Die oorspronklike tonnel (1876) links met die huidige tonnel (1929) regs.
Die pas is sedert 1948 herbou en na verskeie onderbrekings eers in 1989 voltooi. Die nuwe pas is 8 km korter, die helling is 1:66 en die skerpste draai se radius is nou 800 m. Die roete sluit vier tonnels in met 'n gesamentlike lengte van 16 km. Die hooftonnel is 13.5 km lank en is ook die langste spoorwegtonnel in Afrika. In die tonnel is ook 'n kruislyn wat die dravermoë van die lyn aansienlik verhoog.

Lokomotiewe gebruik
-------------------

Die volgende lokomotiewe is gebruik vir die pas:

* Klas GG Garratt-stoomlokomotief
* Klas MC Mallet-stoomlokomotief
* Klas MC1 Mallet-stoomlokomotief
* Klas 14-stoomlokomotief

Sien ook
--------

* Lys van bergpasse in Suid-Afrika
* Hexrivierpas
Die **Nowodewitsji-klooster**, ook bekend as die **Bogoroditse-Smolenski-klooster** (Russies: Новодевичий Богородице-Смоленский женский монастырь) is moontlik die bekendste klooster in Moskou. Sy naam, wat soms vertaal word as die "Nuwemaagdeklooster", is ontwerp om te verskil van ’n oumaagdeklooster (Starodewitsji-klooster) in die Moskouse Kremlin. Anders as ander Moskouse kloosters, het dit sedert die 17de eeu feitlik onveranderd gebly. In 2004 is dit verklaar tot ’n Unesco-wêrelderfenisgebied.

Moskowiese tydperk
------------------

Katedraal van Ons Dame van Smolensk (16de eeu).
Die Nowodewitsji-klooster is in 1524 gestig deur grootprins Wasili III met die herdenking van die oorwinning oor Smolensk in 1514. Dit is as ’n fort gebou in ’n draai in die Moskwa-rivier en het ’n belangrike deel geword van die suidelike verdedigingsgordel van die hoofstad, wat ook ander kloosters ingesluit het.

Baie vroue van Russiese keiserlike en bojarefamilies wat gedwing is om nonne te word, het in die klooster gebly, soos Fjodor I se vrou, Irina Godoenowa (sy was daar saam met haar broer, Boris Godoenof tot hy self ’n Russiese heerser geword het), die regent Sofia Aleksejewna (Pieter die Grote se halfsuster), Ewdoksia Lopoechina (Pieter die Grote se eerste vrou) en ander. Teen die einde van die 17de eeu het die klooster 36 dorpe en 14 489 boere besit.

Keiserlike tydperk
------------------

Sofia Aleksejewna, Pieter die Grote se suster, in die Nowodewitsji-klooster, deur Ilja Repin (1879).
In 1724 was daar ’n militêre hospitaal en ’n weeshuis vir meisies. Teen 1763 was daar 84 nonne en 78 pasiënte en lyfeienes. In 1812 het Napoleon se leër die klooster probeer opblaas, maar die nonne het dit gered.

In Leo Tolstoi se *Oorlog en Vrede* sou Pierre by die klooster tereggestel word. In nog ’n roman van hom, *Anna Karenina*, ontmoet Konstantin Ljowin (die hoofkarakter) sy toekomstige vrou, Kitty, terwyl sy naby die kloostermure ysskaats. Dit was inderdaad die gewildste ysskaatsbaan in die 19de-eeuse Rusland. Tolstoi het self daar geskaats toe hy daar naby gewoon het.

In die vroeë 1900's is die katedraal deur die argitek Iwan Masjkof gerestoureer

Sowjet-tydperk tot nou
----------------------

In 1922 het die Bolsjewiste die klooster gesluit en dit in ’n museum van vrouebevryding verander. Teen 1926 is dit in ’n historiese en kunsmuseum verander en het dit deel van die Moskouse Historiese Staatsmuseum geword. Baie van die geboue is in woonstelle verander en dit het die klooster gered van sloping.

In 1944 het die klooster die Moskouse Teologiese Instituut geword. In die jaar daarna is die katedraal aan gelowiges teruggegee. In 1994 het nonne na die klooster teruggekeer en in die volgende jaar is dienste in die klooster hervat. Van die geboue val steeds onder die Historiese Staatsmuseum.

Nowodewitsji-begraafplaas
-------------------------

In 1898 is ’n begraafplaas op die terrein begin. Anton Tsjechof was een van die eerste bekendes wat daar begrawe is. In die Sowjettyd het dit ’n laaste rusplek vir Kommunistiese hooggeplaastes geword, met onder meer Nikita Chroesjtsjof, Sergei Prokofiëf en Boris Jeltsin wat daar begrawe is.
Die **eerste klasse** is op twee na die hoogste liga van amateursokker in Nederland.

Elke "eerste klasse" in die liga bestaan uit veertien sokkerklubs. Al ses distrikte het beide 'n Saterdag- en 'n Sondag-kompetisie, met die uitsondering van Suid-II, wat slegs op Sondae kompeteer en dus net een eerste klasse kompetisie het. Tot en met die seisoen van 2009/10 was die eerste klasse op een na die hoogste amateursklasse.

Die kampioen van elke eerste klasse promoveer direk na die hoofklasse en die nommers 13 en 14 relegeer direk na die tweede klasse. Die periode-kampioene speel met die nommers 11 en 12 uit die hoofklasse in 'n na-kompetisie wat hulle die geleentheid gee om te kan promoveer. Die nommers 11 en 12 speel saam met die periode-kampioene uit die tweede klasse om in die eerste klasse te bly.

Kompetisies per distrik; eerste klasse|  | Wes-I | Wes-II | Suid-I | Suid-II | Oos | Noord | Totaal |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Saterdag | 1A | 1B | 1C | - | 1D | 1E | *5* |
| Sondag | 1A | 1B | 1C | 1D | 1E | 1F | *6* |
| Totaal | 2 | 2 | 2 | 1 | 2 | 2 | 11 |
Dr. Denis Worrall het in 1987 met 39 stemme verloor teen min. Chris Heunis, Helderberg se enigste LV in die setel se 20 jaar lange bestaan.
**Helderberg** was eers van 1974 af 'n kiesafdeling vir die Suid-Afrikaanse Volksraad in die streek in die Suidwes-Kaap met dieselfde naam. 

Afbakeningskommissies het van 1910 af telkens verander aan die grense en name van die kiesafdelings in die Helderberg en Overberg. In 1910, 1915, 1920, 1921 en 1924 was daar net Caledon. In 1929 kom Bredasdorp en Hottentots-Holland by. Die drie bestaan sy aan sy tot 1953 toe Caledon en Bredasdorp gekombineer word en Valsbaai sy opwagting maak. Caledon-Bredasdorp verdwyn voor 1958 se verkiesing en sy LV, Dirk Uys, word LV vir Valsbaai. In 1966 word Caledon opnuut afgebaken, maar Hottentots-Holland afgeskaf. Eers weer in 1974 regverdig die kiesertal in dié streek die instel van 'n derde kiesafdeling, wat tot 1994 as Helderberg sou bekend staan.

In die eerste verkiesing in Helderberg in 1974 word Chris Heunis, van 1970 af LV vir Valsbaai, tot die eerste LV vir die nuwe setel verkies met 'n meerderheid van 2 625 teen die V.P. se P.A. Myburgh, wat in 1970 in Caledon met 1 860 stemme verloor het teen Frank Waring, een van die eerste twee Engelssprekende ministers in dr. H.F. Verwoerd se kabinet en 'n voormalige lid van die Verenigde Party. Heunis behou die setel met gemak in 1977 en in 1981, maar in 1987 se algemene verkiesing staar hy 'n reuse-aanslag deur dr. Denis Worrall in die gesig en wen met net 39 stemme. Worral het later die Onafhanklike Party gestig en in 1989 een van die Demokratiese Party se drie medeleiers geword. Hy het ook in 'n tussenverkiesing op 5 Mei 1976 in Durban-Noord gestaan as Nasionale Party-kandidaat en derde gekom met 3 139 stemme in die Progressiewe Reformiste Party se eerste en enigste oorwinning by die stembus toe S.A. Pitman (4 243 stemme) met 'n skrale meerderheid van 324 wen teen die V.P. se W.B. Reynolds (3 919 stemme).

Sien ook
--------

* Bredasdorp
* Caledon
* Ceres
* Clanwilliam
* Hottentots-Holland
* Malmesbury
* Moorreesburg
* Paarl
* Piketberg
* Riversdal
* Stellenbosch
* Swellendam
* Valsbaai
* Wellington
* Worcester

Bronne
------

* Potgieter, D.J. (ed.) 1972. *Standard Encyclopaedia of Southern Africa*. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery (Nasou).
* Schoeman, B.M. 1977. *Parlementêre verkiesings in Suid-Afrika 1910-1976*. Pretoria: Aktuele Publikasies.
Erastes (minnaar) en Eromenos (geliefde) soen. Attiese rooifiguurbeker, omstreeks 480 v.C.
**Efebofilie** is die seksuele voorkeur vir middel- tot laattieners (ná puberteit; gewoonlik 15 tot 19 jaar oud). Die term word sedert die laat 19de of vroeg 20ste eeu gebruik. Dit is een van die seksuele voorkeure vir ’n sekere ouderdomsgroep wat onder die term "chronofilie" saamgevat word. Efebofilie dui op die voorkeur vir middel- tot laatteiners en nie bloot die een of ander aangetrokkenheid nie. Dit is nie ’n geestesteuring nie.

In navorsing word spesifieke terme vir chronofilies gebruik, soos efebofilie vir tieners van 15 tot 19 jaar, hebefilie vir tieners tydens puberteit en pedofilie vir ’n voorkeur uitsluitlik vir kinders voor puberteit.

Etimologie
----------

Die term is in 1980 beskryf deur die Fransman Félix Buffière en die Pakistanse geleerde Tariq Rahman, wat gemeen het dit behoort veral gebruik te word met betrekking tot homoseksualiteit wanneer gepraat word van die erotiese belangstelling van volwasse mans in jong seuns in Persiese, Turkse en Oerdoe-letterkunde. Die term is daarna deur Ray Blanchard gebruik vir mans met ’n voorkeur vir seuns van 15 tot 19 jaar. Die belangstelling van vroue in jong seuns is aansienlik minder bestudeer.

Hoewel efebofilie nie ’n psigiatriese diagnose is nie, word die term "pedofilie" algemeen deur die publiek gebruik vir enige seksuele belangstelling in mense jonger as die wettige instemmingsouderdom, ongeag hulle vlak van fisieke en geestelike ontwikkeling.

Eienskappe
----------

Middel- tot laattieners het gewoonlik fisieke eienskappe wat ooreenstem met dié van wettige volwassenes. Die geleerdes Skye Stephens en Michael C. Seto meen dus efebofilie bots met die idee oor wat ’n parafilie is, ook omdat mans dikwels aangetrokke voel tot ouer adolessente, soos blyk uit studies. Die psigiater en seksuoloog Fred Berlin meen die meeste mans sal mense in daardie ouderdomsgroep as aantreklik beskou, maar dit beteken nie hulle gaan noodwendig iets met hulle doen nie. Sommige mans wat met tieners deurmekaar geraak het, het nie noodwendig ’n steuring nie. Geleentheid en ander faktore kon ’n rol gespeel het.

Efebofilie word nie as ’n patologie beskou nie, solank dit nie in ’n groot mate inmeng met ’n mens se lewe nie. Dit kom nie in die *Diagnostiese en Statistiese Handleiding van Geestesteurings* (DSM) of die Internasionale Statistiese Klassifikasie van Siektes en Verwante Gesondheidsprobleme (ICD) voor nie.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
Tant Hannie Kruger.
**Johanna Maria Kruger** (gebore Snyman, 1847–1903) was die moeder van twee predikante van die Gereformeerde Kerk.

Sy was 'n belese vrou wat met die werke van dr. Abraham Kuyper bekend was. Sy was ook 'n gereelde leser van "Die Heraut" en "Stemmen des Tijds". Van haar 15 kinders is agt klein oorlede. Haar predikant-seuns was: ds. G.H.J. Kruger (Lydenburg-kombinasie 1903–1905, Barkly-Oos) 1905–1926 en Parys 1926–1949. Hy is sewe jaar nadat hy sy emeritaat aanvaar het, oorlede en wel op 19 Februarie 1957. Hy was getroud met Christina Krüger en het ook 'n predikantseun gehad, ds. G.H.J. Kruger. En ds. J.H. Kruger, Molteno 1907–1911 en Postmasburg 1911–1952. Hy was getroud met Christina Bingle en is oorlede op 3 September 1963). Prof. J.C. Coetzee, rektor van die PU vir CHO, was 'n kleinseun wat tydens sy skooljare by haar op Venterstad loseer het. 

Tant Hannie, soos sy bekend was, was ’n baie godsdienstige vrou en het dikwels in die eensaamheid van die veld gaan bid.

Bron
----

* (af)  Die Gereformeerde Vroueblad. 1959. *Die Gereformeerde vrou 1859-1959*. Potchefstroom: Potchefstroom Herald.
Badoer by die 2021 Minardi Classic
**Luca Badoer** (gebore 25 Januarie 1971) is 'n voormalige Italiaanse renjaer. Badoer het vir die Scuderia Italia-, Minardi, Forti en mees onlangs Ferrari-spanne gejaag. Benewens sy wedrenpligte was Badoer een van die aktiewe toets- en reserwejaers vir Ferrari van 1998 tot 2010 en het in 2009 ingestaan vir Ferrari se gereelde renjaer Felipe Massa by die 2009 Europese Grand Prix en die 2009 Belgiese Grand Prix nadat die Brasiliaan beseer is tydens kwalifisering vir die 2009 Hongaarse Grand Prix en sy gereelde plaasvervanger, Michael Schumacher, ook weens 'n besering onttrek het.

Badoer hou die rekord vir die meeste Grands Prix begin (50) en die meeste renrondtes voltooi (2364) sonder om 'n punt aan te teken, hoewel al sy renne gedurende 'n tydperk gekom het toe slegs die voorste ses eindigers punte aangeteken het. Onder die 2010-tellingstelsel sou hy 26 punte oor sy loopbaan aangeteken het. Hy het amper punte in die 1999 Europese Grand Prix behaal toe 'n sterk dryfkrag hom die vierde plek laat bereik het, maar die ratkas van sy Minardi het ingegee met 13 rondtes oor.

Badoer jaag vir Minardi by die 1995 Britse Grand Prix.
Op 11 Augustus 2009 is dit bevestig dat Badoer na byna 10 jaar na Formule Een-renne sou terugkeer om die beseerde Felipe Massa by die 2009 Europese Grand Prix in Valencia te vervang. Massa is tydens die kwalifiserende sessie vir die 2009 Hongaarse Grand Prix beseer toe 'n stuk vering van die agterkant van Rubens Barrichello se Brawn GP -motor afgeval het en Massa se helm getref het, sy skedel gebreek het, hom bewusteloos gestamp en in 'n bandemuur laat vasjaag het. Michael Schumacher sou Massa vervang, maar 'n nekbesering wat Schumacher vroeër die jaar in 'n Duitse superfietstoets opgedoen het, het hom gedwing om te onttrek.Die BBC het berig dat Badoer die pos gekry het as 'n "dankie vir sy toewyding aan die span". Badoer se tien jaar wag is 'n bietjie korter as die tien jaar en drie maande tussen Jan Lammers se verskynings by die 1982 Nederlandse Grand Prix en die 1992 Japannese Grand Prix.
Die **SS Newark Castle** van 6224 ton het op 12 Maart 1908 regoor Durnfordpunt aan die Natalse kus op 'n sandbank geloop.

Hierdie passasiers- en vragskip is in 1902 deur Barclay Curle en kie by Glasgow vir die Union-Castle-Redery gebou.

Vroeg in 1908 was die skip onderweg van Londen na Mauritius. Aan boord was 'n bemanning van 69 en 46 passasiers, hoofsaaklik soldate vir die garnisoen op Mauritius en 'n vrag banknote. Ses uur na die vertrek uit Durban na Maputo (Lourenco Marques, Delagoabaai) loop die skip vas op 'n afstand van 7 km van die kus, suid van Richardsbaai en naby die mond van die Mhlatuzerivier. Die see was kalm en die passasiers vertrek almal in die reddingsbootjies in die rigting van Durban. 'n Verbygaande skip neem alle passasiers en ook kapt. Neilson en die bemanning aan boord. Een reddingsboot slaan om en drie mense verdrink.

Die verlate skip het verder gedryf en 11 km verder op 'n sandbank tot ruste gekom.

Bibliografie
------------

* Turner, Malcolm: Shipwrecks and salvage in South Africa – 1505 to the present. Kaapstad: Struik, 1988. ISBN 0-86977-387-9
* www.clydesite.co.uk/clydebuilt/viewship.asp?id=4202
* www.wrecksite.eu/wreck.aspx?31339
Sir **Hercules George Robert Robinson** (Chinees: 羅士敏勳爵 of 羅便臣) was goewerneur van die Kaapkolonie van 1880 tot 1889.

Hy is in 1824 in Engeland gebore as die seun van admiraal Hercules Robinson en gaan as kadet na die militêre opleidingskool Sandhurst waarna hy sy kommissie as luitenant ontvang in 1844, maar die leër twee jaar later verlaat om hom by die koloniale diens aan te sluit. 

Sy eerste senior amp was in die Wes-Indiese Eilande in 1854, van waar hy in 1859 verplaas is om goewerneur van Hongkong te word in die ouderdom van net 35. Hy het daar aangebly tot 1865. Daarna volg Ceylon in 1865 en Nieu-Suid-Wallis van 1872 tot 1880. 

Hy word in 1880 goewerneur van die Kaapkolonie en ook hoë kommissaris van Suid-Afrika. Hy het byna onmiddellik met die Eerste Vryheidsoorlog en die Slag van Majuba te kampe gehad. Ná die vrede herstel is, was daar die stormloop om Betsjoeanaland toe hy magtiging verleen het vir sir Charles Warren se besettingsmag. Tydens Robinson se ampstermyn het die inbesitname van Masjonaland deur Cecil John Rhodes en sy ondersteuners opnuut diplomatieke uitdagings teweeg gebring wat Robinson met welslae die hoof gebied het.

Met die beëindiging van sy termyn in 1889 keer hy terug Engeland toe, maar hy het ses jaar later teruggekom om met die toenemende krisis ten opsigte van die verhoudinge met die Boererepublieke te help. Hy het die vrylating van dr. Leander Starr Jameson in 1896 help bewerk, hoewel hy dit duidelik gemaak het dat hy nie Jameson se optrede goedgekeur het nie.

Uit waardering vir die wyse waarop hy dié krisis hanteer het, het die Britse kroon hom in 1896 lord Rosmead gemaak. Hy is die jaar daarna oorlede.

Sien ook
--------

* Lys van kommandeurs en goewerneurs van die Kaapkolonie

Bronne
------

* Rosenthal, Eric, *Encyclopaedia of Southern Africa*, Juta and Company Limited, Kaapstad en Johannesburg, 1978.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* ADB: robinson-sir-hercules-george-4493
* GND: 1204236399
* ISNI: 0000 0000 6369 5293
* LCCN: n86139809
* NLA: 35289856
* NTA: 363589740
* SNAC: w6p56xhx
* Trove: 496800
* VIAF: 77805368
* WorldCat Identities: lccn-n86139809

 |
Die **rooiborslaksman**, *Laniarius atrococcineus*, is 'n insekvretende, kleurvolle voël met 'n karmosynrooi bors, maar in uitsonderlike gevalle 'n gele. Atrococcineus beteken swartrooi. Dit is 'n bosveldvoël wat in doringveld, dikwels in droër sanderige omgewings in suidelike Afrika voorkom.

Die swartkoekoek, 'n broeiparasiet, gebruik onder andere hierdie voël as broeigasheer vir sy kleintjies.

Kortlikse identifikasie
-----------------------

### Grootte

Groter as 'n gewone mossie, kleiner as 'n tortelduif.
### Snawel

Donker, stewige, inseketer vorm, met 'n haak aan die punt van die bo-mandibel.
### Pote

Donker met drie tone vorentoe, een agtertoon en lang, krom toonnaels.
### Veredos

Karmosynrooi onder, swart bo met wit strepe in die vlerke.
### Gewoontes

Toer wippende op die grond en deur die takke van bome.
### Habitat

Bosveld, doringveld, dikwels droër, sanderige omgewings.
### Geluid

Duidelike, deurdringende roep wat ver dra.
### Status

Algemeen
### Kan verwar met

Geen.

Identifikasie
-------------

### Mate

Groter as 'n gewone mossie, kleiner as 'n tortelduif.
### Lengte

22-23 sentimeter.
#### Gewig

48 gram.
### Snawel

Blinkswart, stewige, inseketer vorm, met 'n haak aan die punt van die bo-mandibel.
### Pote

Swart met drie tone vorentoe, een agtertoon en lang, krom toonnaels. Tarsus sigbaar, onderste stukkie van tibia is sigbaar, maar met swart veertjies bedek.
### Veredos

#### Manlik

Karmosynrooi keel, -bors, -pens en –onderstertdekvere.
Swart agterkop, -rug, -kruis, -bo-stertdekvere. Vlerke is swart met duidelike wit strepe op die vlerke.
#### Vroulik

Soos manlik.
### Gewoontes

Een of twee toer wippende op die grond en deur die takke van bome.
### Habitat

Bosveld, doringveld, dikwels droër, sanderige omgewings.
Kompeteer dikwels met die fiskaallaksman vir habitat.
### Geluid

Duidelike, deurdringende roep wat ver dra.
### Status

Algemeen
### Verspreiding

Suidwes Angola, Namibië, Botswana, Noord-Kaap: noord van die Oranje-rivier, Noordwes, Limpopo, noord en wes Mpumalanga, Gauteng, noord- en wes-Vrystaat.
### Kos

Insekte
### Kan verwar met

Geen.
### Naam

#### Latyn

*Laniarius atrococcineus*
#### Engels

Crimsonbreasted Shrike/Gonolek
### Ou identifikasie nommer

739

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

Bronnelys
---------

* Maclean, Gordon Lindsay *Roberts’ Birds of Southern Africa*. John Voelcker Bird Book Fund, Kaapstad, 1985.
* Newman, Kenneth *Newman se Voëls van Suider-Afrika*. Southern Boekuitgewers (lid van New Holland Struik Groep), Halfweghuis, 1991.
* Sinclair, Ian, Hockey, P.A.R. Arlott, Norman The larger illustrated guide to birds of southern Africa. Struik Publishers (lid van New Holland Uitgewers), Kaapstad, 2005

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q1000262
* ADW: Laniarius\_atrococcineus
* ARKive: laniarius-atrococcineus
* Avibase: 356282803D79723A
* eBird: crbgon1
* GBIF: 2484863
* iNaturalist: 8211
* ITIS: 560693
* IUCN: 22707586
* NCBI: 488391
* Xeno-canto: Laniarius-atrococcineus

 |
**Durbanville** was 'n kiesafdeling in die noordelike stadsgebiede van Kaapstad vir die Suid-Afrikaanse Volksraad wat eers vir 1974 se verkiesing afgebaken is en voortbestaan het tot in 1994. 

In die eerste verkiesing in Durbanville wen die Nasionale Party se Gene Louw teen die Verenigde Party se R. Louw met 'n meerderheid van 3 255 stemme. In elke daaropvolgende algemene verkiesing het die N.P. Durbanville behou.

Sien ook
--------

Bellville, Claremont, Constantia, De Kuilen, Groenpunt, Groote Schuur, Kaapse Vlakte, Kaapstad-Hawe, Kaapstad-Kasteel, Kaapstad-Sentraal, Kaapstad-Tuine, Liesbeek, Maitland, Mowbray, Nuweland, Parow, Pinelands, Rondebosch, Seepunt, Simonstad, Soutrivier, Suid-Skiereiland, Tygervallei, Vasco, Woodstock, Wynberg

Bronne
------

* Potgieter, D.J. (ed.) 1972. *Standard Encyclopaedia of Southern Africa*. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery (Nasou).
* Schoeman, B.M. 1977. *Parlementêre verkiesings in Suid-Afrika 1910-1976*. Pretoria: Aktuele Publikasies.
'n Tradisionele konsertina.
Die konsertina word gespeel.
**Boeremusiek** is 'n unieke vorm van instrumentele volksmusiek wat in Suid-Afrika hoofsaaklik deur Afrikaanssprekendes beoefen word. Dit dateer uit die era toe die persone wat dit beoefen het internasionaal bekend gestaan het as "Die Boere" van Suid-Afrika. Dit is informele musiek wat op 'n kenmerkende manier gespeel word en is hoofsaaklik bedoel as begeleiding vir sosiale danse. 

Die mees algemene instrumente wat in Boeremusiek gebruik word is die konsertina, kitaar, trekklavier, banjo en baskitaar. Soms word 'n klavier, kontrabas, traporrel, elektroniese klawerbord, tjello, mondfluitjie of viool ook gebruik. Enkele Boereorkeste gebruik ook 'n saag, klarinet en 'n teekis-bas.

Dansritmes wat tipies is aan Boeremusiek is die settees, polka, wals, mazurka, asook die kwadriel en die vastrap. 

Daar is tans twee organisasies wat hulle beywer vir Boeremusiek, naamlik die Tradisionele Boeremusiekklub en die Boeremusiekgilde. 

Min Boeremusieknommers is in musieknotasie beskikbaar en die musiek word maar op gehoor gespeel. Elke orkes het ook 'n unieke klank en 'n eie manier van speel. 

Tydens die 1930's het Boeremusiek 'n groot oplewing gehad. Orkeste soos die Vyf Vastrappers, Vier Transvalers, die Ses Hartbrekers het Boeremusiek op 78-spoed plaat vrygestel, wat die musiekvorm se gewildheid vinnig laat toeneem het. 

Gemoderniseerde Boeremusiek vermeng verskeie musiekvorme deur Rock, Hip-hop en Disko-ritmes en effekte saam met konsertinaklanke en Boeremusiekwysies te kombineer.
Ryk Freek Eloff en Elsie Eloff-Kruger se beeldhouer-seun, Fanie, het hul grafsteen in die Heldeakker ontwerp. Elsie se vader, pres. Paul Kruger, se graf is regs agter sigbaar. By hom is ook die dogtertjie van dr. Herman van Broekhuizen en sy vrou, Elsie, se dogtertjie, ook Elsie, begrawe. Sy was pres. Kruger se agterkleindogter.
Grafstene in die Heldeakker.
Die **Heldeakker** is 'n gedeelte van die ou Pretoria-kerkhof, wat in die destydse Kerkstraat-Wes in Pretoria geleë is. Die begraafplaas is in 1867 geopen, en bevat die grafte van talle openbare figure en bekende Suid-Afrikaners. Dit is die rusplek van historiese figure soos Andries Pretorius, Paul Kruger en Hendrik Verwoerd. Die Australiese anti-held Breaker Morant (deur die Britte tereggestel vir oorlogsmisdade tydens die Tweede Vryheidsoorlog) is ook hier begrawe.

Die eerste teraardebestelling het in 1867 plaasgevind. In 1973 was Tom Andrews (met die hulp van die *Girl Guides*) die begraafplaas se eerste landmeter. Hy het al die grafte gedokumenteer en later in 'n boek genaamd *Pioneer Sketches* (Mei 1983) gepubliseer.

Die Kerkstraat-begraafplaas is op die hoek van Kerkstraat en DF Malanrylaan in Pretoria. Die sentrale deel van hierdie geskiedkundige begraafplaas staan as die Heldeakker bekend. Die begraafplaas is 'n groot groen veld vol grafstene met uiteenlopend vorme en style wat in rye georganiseer is. Aangesien dit 'n Christelike begraafplaas is, is die grafte na die ooste georiënteer. Die bome en struike gee die begraafplaas 'n rustige gevoel. Die silwer kruise is 'n beduidende en unieke kenmerk van die begraafplaas. Dit is ook as 'n erfenisterrein gelys.

Bekendes wat hier begrawe is
----------------------------

* Andries Pretorius (1798–1853), stigter van die Zuid-Afrikaansche Republiek (na herbegrafnis)
* Willem Cornelis Janse van Rensburg (1818–1865), 2de president van die Zuid-Afrikaansche Republiek (na herbegrafnis)
* Thomas François Burgers (1834–1881), 4de president van die Zuid-Afrikaansche Republiek
* Stephanus Schoeman (1810–1890), waarnemende president van die Zuid-Afrikaansche Republiek
* Breaker Morant (1864–1902), Australiese volksheld uit die Tweede Vryheidsoorlog
* Paul Kruger (1825–1904), 5de president van die Zuid-Afrikaansche Republiek (na herbegrafnis)
* Elsie Eloff-Kruger (1853–1923), Paul Kruger se dogter
* Jopie Fourie (1879–1914), soldaat tydens die Tweede Vryheidsoorlog en Maritz-rebellie
* Eugène Marais (1871–1936), digter
* Hans Strijdom (1893–1958), 6de premier van die Unie van Suid-Afrika
* E.G. Jansen (1881–1959), goewerneur-generaal van die Unie van Suid-Afrika
* Hendrik Verwoerd (1901–1966), 7de premier van die Unie van Suid-Afrika
Die **Mercedes-Benz 260 D**, kode **Mercedes-Benz W 138** volgens interne werksbenaming, was een van die eerste drie passasiersvoertuie wat met dieselenjins vervaardig is, saam met die Citroën Rosalie 11UD van 1933 en die Hanomag Rekord-dieselweergawe. Die 260 D is benoem op grond van sy enjinkapasiteit. Byna 2 000 voertuie is tot 1940 gemonteer, waarna die Daimler-Benz-groep hom amper voltyds aan militêre vervaardiging moes toewy.

Loodsreeks
----------

Die eerste pogings van Daimler-Benz om 'n sessilinder-dieselenjin in 'n Mercedes-Benz Mannheim-onderstel te monteer, het uiteindelik misluk weens die enorme vibrasie. In 1936 is 'n kleiner 2545 cc oorhoofse klep, 4-silinderenjin suksesvol geïnstalleer in 'n Mercedes-Benz 230 (W21) onderstel. Dit het 'n Bosch-dieselinspuitingstelsel gebruik en 34 kW gelewer teen 3000 opm. Die motor het ongeveer 1 530 kg geweeg en kon 'n topsnelheid van 95 km/h haal.

1937–1940
---------

Die tweede reeks is vanaf 1937 vervaardig, die gewone produksie van die 260D gebaseer op die Mercedes-Benz W143, met 'n viergang-volledig-gesinchroniseerde ratkas. Die onderstel was gebaseer op destydse Mercedestegnologie en het onafhanklike dwarsbladveer-voorvering en swaaiasse aan die agterkant gehad. Die remme was hidroulies. 'n Verskeidenheid bakwerktipes is vervaardig. Na die Tweede Wêreldoorlog is die produksie van motors met dieselenjins met die Mercedes-Benz 170D in 1949 hervat. 

'n Oorblywende voorbeeld van die motor word in die Mercedes-Benz Museum in Stuttgart, Duitsland, vertoon.

  


|         Mercedes-Benz-modelle |
| --- |
| **Passasiersmotors**:
A-klas • W168 • W169 • W176 • W177 |
B-klas |
C-klas • W202 • W203 • W204 • W205 |
CL-klas |
CLK-klas |
CLS-klas |
E-klas |
G-klas |
GL-klas |
GLA-klas |
GLB-klas |
GLK-klas |
M-klas |
R-klas |
S-klas • W220 • W221 • W222 |
SL-klas |
SLK-klas
**Historiese motors**:
W15 • W136 • W138 (260 D) • W120/W121 • W110 • W111 • W112 • W113 SL • W108 • W114/W115 • W201 • W123 • W124
**Waens en Vervoerders**:
Citan |
L 319 |
T2 |
MB100 |
Sprinter |
Vito

Mercedes-Benz-webwerf |
| *Wysig hierdie sjabloon* |
Boeke word in openbare plekke "losgelaat"...
**Dwaalboeke** (Engels: **BookCrossing**, **BC**, **BCing**, of **Bxing**), is die gebruik om 'n boek in 'n openbare plek te laat sodat dit deur iemand anders gevind, gelees en dan ook weer in die openbaar "vry te laat" en sodoende deel te word van 'n ontwikkelende "wêreldwye biblioteek".

Die konsep van dwaalboeke is gewild gemaak deur die webruimte BookCrossing.com wat deur Ron Hornbaker geskep is. Via hierdie webwerf kan 'n gebruiker registreer waarna 'n unieke BCID (boek-ID) nommer vir elke boek wat die gebruiker wil "vrylaat" gegenereer word. Die nommer word voor in die boek aangebring wat dit moontlik maak om deur middel van die webruimte die boek se "reis" deur die land en die wêreld te volg. Die uiteindelike doel van die proses is om 'n wêreldwye biblioteek tot stand te bring waarin miljoene boeke regoor die wêreld gratis tussen mense sirkuleer.

Geskiedenis
-----------

Ron Hornbaker het die idee uitgedink gedurende Maart 2001, geïnspireer deur geldnoot moniteringstelsels. Die webruimte is ongeveer vier weke later geloods op 17 April 2001. Sedertdien het dit gegroei tot 'n wêreldwye beweging. In Augustus 2004 het die *Concise Oxford Dictionary* die woord "*bookcrossing*", in hierdie woordeboek ingesluit. Gedurende Mei 2013 het die webruimte meer as 1 855 000 geregistreerde lede (slegs ongeveer 10% van die geregistreerde lede is egter aktief) en 9 710 000 geregistreerde boeke.

Proses
------

Na die registrasie van 'n boek, word 'n uitdruk waarin die BCID (*BookCrossing ID*) en dwaalboek informasie voor in die boek geplak. Die boek kan nou in 'n openbare plek gelaat word vir iemand anders om dit te vind. Indien die daaropvolgende vinders hul kommentaar op die webblad laat, is dit vir die "vrylater" moontlik om die reise van die boek en die lesers se kommentaar daarop te volg.

Polemiek
--------

In 2003 word BookCrossing gekritiseer deur skrywer Jessica Adams wat beweer dat die waarde van boeke verminder word deur die dwaalboek konsep. Sy beweer dat die verskynsel sal aanleiding gee tot laer boekverkope en gevolglik 'n vermindering in die outeursaandeel wat aan skrywers betaal word. Die meeste dwaalboekers verwerp hierdie argument. Hulle beweer die verskynsel bring ander soorte boeke tot die deelnemers aan die dwaalboekkonsep se aandag. Volgens diegene moedig die webwerf meer mense aan om lees as 'n stokperdjie op te neem en dat lede selfs boeke wat hulle geniet het aankoop om "vry te laat".

In Maart 2005 het Caroline Martin, besturende direkteur van die uitgewers HarperPress in 'n toespraak gesê dat die uitgewersbedryf in 'n geheel sy eie potensiële Napster-krisis in die gesig staar as gevolg van die groeiende dwaalboek verskynsel.
Doom Mons, een van die betroubaarste kriovulkane op Saturnus se maan Titaan.
Pluime van Enkelados wat een van Saturnus se ringe voed, lyk of dit van naby die suidpool uitgewerp word.
'n **Kriovulkaan** (soms 'n **ysvulkaan** genoem) is 'n soort vulkaan wat vlugtige stowwe soos water, ammoniak of metaan by of onder hulle vriespunt in 'n ekstreme omgewing uitbars. Dit is basies die soort vulkanisme wat op aarde gesien word, met vloeistof en bevrore vlugtige stowwe as geologiese allegorieë van respektiewelik gesmelte en soliede rots.

Beskrywing
----------

Dié stowwe, wat saam gewoonlik bekend is as "kriomagma" of "kriolawa", is gewoonlik vloeistowwe en kan pluime vorm, maar kan ook in dampvorm wees. Ná die uitbarsting sal die kriomagma na verwagting in 'n soliede vorm verander wanneer dit aan die baie koue omringende omgewing blootgestel word. Kriovulkane vorm potensieel op ysige mane en ander voorwerpe met volop water anderkant die Sonnestelsel se vrieslyn (soos by Pluto).

Kriovulkane is moontlik geïdentifiseer op Pluto, Titaan en Ceres, en 'n paar koepels op Europa kan ook 'n kriovulkaniese oorsprong hê. Ysgeisers is ook al waargeneem op Enkelados en moontlik Triton, hoewel hulle sover bekend nie vulkane vorm nie.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
Illustrasie van menslike verbetering gegenereer deur 'n KI-beeldgenereerder.
**Menslike verbetering** is die natuurlike, kunsmatige of tegnologiese verandering van die menslike liggaam om fisiese of geestelike vermoëns te verbeter.

Tegnologieë
-----------

### Bestaande tegnologieë

Drie vorme van menslike verbetering bestaan tans: voortplanting, fisies en verstandelik. Voortplantingsverbeterings sluit in embrio-seleksie deur pre-implantasie genetiese diagnose, sitoplasmiese oordrag en in vitro-gegenereerde gamete. Fisiese verbeterings sluit in skoonheidsmiddels (plastiese chirurgie en ortodonsie), dwelm-geïnduseerde (prestasie-verbeterende middels), funksionele (prostetika en aangedrewe eksoskelette), Medies (inplantings (bv. pasaangeër) en orgaanvervangings (bv. bioniese lense)), en sterkte opleiding (gewigte (bv. barbells) & dieetaanvulling)). Voorbeelde van geestelike verbeterings is noötropiese middel-neurostimulasie, en aanvullings wat geestelike funksies verbeter. Rekenaars, selfone en internet kan ook gebruik word om kognitiewe doeltreffendheid te verbeter. Opmerklike pogings in menslike aanvulling word aangedryf deur die onderling gekoppelde Internet van Dinge (IvD)-toestelle, insluitend draagbare elektronika (bv. Versterkte realiteit-brille, slimhorlosies, slim tekstiel), persoonlike hommeltuie, liggaams- en inliggaam-nanonetwerke. 

### Opkomende tegnologieë

Baie verskillende vorme van mensverbeterende tegnologieë is óf op pad óf word tans getoets en beproef. 'n Paar van hierdie opkomende tegnologieë sluit in: menslike genetiese ingenieurswese (geenterapie), neurotegnologie (neurale inplantings en brein-rekenaar-koppelvlakke), kuberware, strategieë vir gemanipuleerde weglaatbare veroudering, nanomedisyne en 3D-biodrukwerk. Variante van menslike genetiese ingenieurswese met tot dusver beperkte gebruik sluit in die kunsmatige skepping van mens-dier-basters (waar elke sel deels menslike en deels dierlike genetiese inhoud het) en mens-dier chimeras (waar sommige selle menslik is en sommige selle van dierlike oorsprong is).

### Spekulatiewe tegnologieë

'n Paar hipotetiese menslike verbeteringstegnologieë word bespiegel, soos: breinoplaai, eksokorteks en endogene kunsmatige voeding. Verstandoplaai is die hipotetiese proses van "oordrag"/"oplaai" of kopiëring van 'n bewuste verstand van 'n brein na 'n nie-biologiese substraat deur 'n biologiese brein in detail te skandeer en te karteer en die toestand daarvan na 'n rekenaarstelsel of 'n ander rekenaartoestel te kopieer. Eksokorteks kan gedefinieer word as 'n teoretiese kunsmatige eksterne inligtingverwerkingstelsel wat 'n brein se biologiese hoëvlak kognitiewe prosesse sal aanvul. Endogene kunsmatige voeding kan soortgelyk wees aan 'n radio-isotoop-opwekker wat glukose hersintete (soortgelyk aan fotosintese), aminosure en vitamiene uit hul afbraakprodukte, teoreties gebruik vir weke sonder kos indien nodig.
Die **lukwart** (*Eriobotrya japonica*) is 'n vrugteboom in die subfamilie Maloideae van die familie Rosaceae, inheems aan die suidooste van China. Dit word ook die **Japannese medlar** genoem.

Beskrywing
----------

Dit is 'n immergroen, groterige struik of kleinerige boom met 'n ronde kroon, kort stam en wollerige nuwe blare. Die boom kan 5–10 m hoog groei, maar is gewoonlik korter, ongeveer 3–4 m.

Lukwartvrugte en -blare.
Lukwart met vrugte.

Gebruike
--------

Lukwart in blom. Hierdie is 'n kultivar bedoel vir tuisverbouing, waar die blomme geleidelik oopgaan en die vrugte ook geleidelik ryp word.
'n Blaar van 'n lukwart, hier teen 'n hoë vergroting, toon die algemene voorkoms van die blaar sowel as die fyn bearing.
Die vrugte is op hulle soetste as hulle sag en geel is. Indien lukwarte in groot hoeveelhede geëet word, oefen dit 'n ligte maar merkbare kalmerende effek uit, wat tot 24 uur kan voortduur.

Geskiedenis
-----------

*Loquats and a Mountain Bird* deur 'n onbekende Sjinese kunstenaar (1127–1279).
Die lukwart is oorspronklik 'n vrug uit die suidooste van China. Dit is na Japan versprei en het reeds sedert die vroegste tye daar natuurlik voorgekom, waar dit nou reeds vir meer as 'n duisend jaar verbou word. Dit het ook natuurlik gevestig in Indië en vele ander plekke in die wêreld. Sjinese immigrante het heel waarskynlik die lukwart na Hawaii versprei.

Produksie
---------

Japan is die grootste produsent van lukwarte (Januarie tot Junie), gevolg deur China (Maart tot Julie). Dit word ook reg rondom die Middelandse See verbou (in Siprus, Egipte, Frankryk, Israel, Italië, Albanië, Libanon, Malta, Spanje, Morokko, Algerië, Sirië en Turkye), sowel as in Armenië, Abkhazia, Australië, Bermuda (konfyt word hier gemaak van lukwarte), Brasilië, Indië, Nieu-Seeland, Pakistan en Portugal.

Verbouing
---------

Dit is maklik om die lukwart te kweek en dit word ook as sierboom aangeplant. Dit was oral in Kalifornië verbou teen die 1870's. Dit floreer ook in die vogtige klimaat van suidoos-Texas, asook dwarsoor Israel. Die growwe tekstuur van die blare verskaf 'n tropiese effek aan tuine en kontrasteer goed met meeste ander plante.

Voedingswaarde
--------------

Die lukwart het 'n lae natrium-, cholesterol- en versadigde vetinhoud. Dit is ryk aan vitamien A, dieetvesel, vitamien B6, kalium en mangaan. Die goeie voedingswaarde en gesondheidsvoordele van lukwart maak dit ideaal vir verslankingsprogramme.
**Leslie Louise van Houten** (gebore 23 Augustus 1949) is 'n Amerikaanse veroordeelde moordenaar en voormalige hooflid van die Mansonbende, wat deur Charles Manson gelei is. In haar tyd by die bende was sy onder verskeie byname bekend, soos **Louella Alexandria**, **Leslie Marie Sankston**, **Linda Sue Owens** en **Lulu**.

Vroeë lewe
----------

Van Houten se ouers is geskei toe sy 14 jaar oud was. Sy het daarna onder meer LSD en dagga begin gebruik. Op 17 het sy swanger geraak en haar ma het haar aangesê om 'n aborsie te ondergaan en die fetus in die agterplaas te begrawe.

Ná 'n paar maande in 'n kommune in Noord-Kalifornië het Van Houten vir Catherine Share en Bobby Beausoleil ontmoet en saam met 'n ander vrou in die somer van 1968 by hulle ingetrek. Die vier is uitmekaar ná rusies uit jaloesie. Share het in Charles Manson se kommune gaan woon en Van Houten, toe 19 jaar oud, het Share gevolg. Manson het besluit wanneer hulle sou eet, slaap en seks hê, en met wie hulle sou seks hê. Hy het ook die gebruik van LSD beheer en aan volgelinge groter dosisse gegee as wat hy self geneem het.

Van Augustus 1968 het Manson en sy volgelinge op Spahn Ranch gewoon. Manson het sy Familie op die beginsels van 'n hippieleefstyl bestuur. Hulle was ver van enige ander plek en net sy opinie is gehoor. Van Houten het gesê Manson se houding was dat sy "aan Bobby behoort".

Moorde
------

*Die hoofartikel vir hierdie afdeling is: Tate-LaBianca-moorde.*
Die Tate-LaBianca-moorde was 'n reeks moorde deur lede van Manson se bende van 8-10 Augustus 1969 in Los Angeles, in opdrag van Tex Watson en Charles Manson. Vyf mense is in die nag van 8 op 9 Augustus vermoor: die swanger aktrise Sharon Tate (wie se fetus dood is weens die aanval) en haar gaste Jay Sebring, Abigail Folger, Wojciech Frykowski en Steven Parent. Die volgende aand het die bende ook die uitvoerende beampte van 'n supermark, Leno LaBianca, en sy vrou, Rosemary, in hulle huis in die Los Feliz-deel van Los Angeles vermoor.

Van Houten is op 29 Maart 1971 saam met die ander moordenaars ter dood veroordeel vir die moorde. Sy was die jongste vrou wat nog in Kalifornië die doodstraf gekry het. Geen selle het vir vroulike terdoodveroordeeldes bestaan nie en 'n spesiale eenheid moes gebou word. In 1972 is die doodstraf in Kalifornië ongrondwetlik verklaar en Van Houten se vonnis is versag tot lewenslange gevangenisstraf. Sy en die ander vroue word sedert 1975 tussen die ander vroulike gevangenes aangehou.

Van Houten is al meer as 20 keer parool geweier. Op 9 November 2021 het 'n paneel vir die vyfde keer voorgestel dat sy op parool vrygelaat word, en dit is vir die vyfde keer deur die goewerneur van Kalifornië tersyde gestel, op 29 Maart 2022.

Sien ook
--------

* Charles Manson

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 124354270
* ISNI: 0000 0003 8537 154X
* LCCN: n2001099220
* VIAF: 231743903
* WorldCat Identities: lccn-n2001099220

 |
Die berg Merapi soos gesien van 'n 9de-eeuse Hindoetempel.
Die berg **Merapi** (Indonesies en Javaans: *Gunung Merapi*, letterlik "Vuurberg") is 'n aktiewe stratovulkaan aan die grens tussen Sentraal-Java en die spesiale streek Jogjakarta in Indonesië. Dit is die aktiefste vulkaan in Indonesië en bars sedert 1548 gereeld uit. Dit lê naby die stad Jogjakarta met 'n bevolking van 2,4 miljoen, terwyl daar ook dorpies tot so hoog as 1 700 m bo die seevlak is.

Dikwels kan gesien word hoe rook uit die piek van die vulkaan borrel, en verskeie uitbarsting het al tot lewensverlies gelei. 'n Piroklastiese stroom weens 'n groot uitbarsting het op 22 November 1994 altesaam 27 mense gedood, hoofsaaklik op die dorp Muntilan, wes van die vulkaan. In 2006 was daar nog 'n groot uitbarsting, net voor die Jogjakarta-aardbewing in dieselfde jaar. 

Vanweë die gevare wat Merapi vir die bevolkte gebiede inhou, is dit aangewys as 'n Dekadevulkaan.

2010-uitbarsting
----------------

'n Verwoeste huis op die dorp Cangkringan ná uitbarstings in 2010.
Op die middag van 25 Oktober 2010 het Merapi aan sy suidelike en suidoostelike hange uitgebars. Altesaam 353 mense is in die volgende maand dood, terwyl 350 000 uit hulle huise moes vlug; die meeste skade is aangerig deur piroklastiese strome, terwyl swaar reën op 4 November modderstortings veroorsaak het wat verdere skade aangerig het. 

Die meeste uitbarstings het bedaar teen 30 November, en vier dae later is die amptelike bedreigingsvlak verlaag. Merapi se kenmerkende vorm is deur die uitbarstings verander en sy hoogte het met 38 m teruggesak tot 2 930 m.

Sedert 2010 was daar verskeie kleiner uitbarstings op Merapi, veral twee ondergrondse ontploffings op 18 November 2013 en 11 Mei 2018. Tydens die eerste een, wat die grootste was en deur 'n kombinasie van reën en interne aktiwiteit veroorsaak is, het rook tot 2 000 m hoog die lug in getrek.

Sedert begin 2020 was daar verskeie klein uitbarstings. Die laaste twee was op 8 Augustus 2021 en 16 Augustus 2021.

Decade VolcanoesTeideTeideNyiragongoNyiragongoVesuviusVesuviusEtnaEtnaSantoriniSantoriniUnzenUnzenSakurajimaSakurajimaTaalTaalMerapiMerapiUlawunUlawunMauna LoaMauna LoaColimaColimaSanta MaríaSanta MaríaAwatsjinskiAwatsjinskiKorjakskiKorjakskiGalerasGalerasRainierRainierKaart van die 16 Dekadevulkane.

Skakels
-------

* Wikimedia Commons logo Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Merapi.
* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb12098227t (data)
* LCCN: sh88001161
* SUDOC: 029333725
* VIAF: 242677633
* WorldCat Identities (via VIAF): 242677633

 |
Die **Duncan-dok** is ‘n vasmeerplek vir skepe in die hawe van Kaapstad, die wetgewende hoofstad van Suid-Afrika.

Beplanning
----------

Reeds in 1905 was daar sprake van vergroting van die hawe. In die dertigerjare van die 20ste eeu is besef dat die Alfred- en die Victoria-bekkens glad nie meer aan die heersende vereistes vir ‘n diepseehawe voldoen nie en dat die dok- en hawegeriewe opgeknap en uitgebrei moet word om aan die vraag van die skeepvaart rondom Kaappunt te voldoen.

Ligging
-------

Hierdie aanlêplek lê noord van die Kaapstadse strandgebied en die middestad, suidoos van die Victoria & Alfred Waterfront en suidwes van die Ben Schoeman-dok. Aan die suidoostekant is die Sturrock-droogdok en die seiljaghawe van die Royal Cape Yacht Club.

Afmetings
---------

Die hawe is ongeveer 2 km lank, 117 ha groot en kan skepe ontvang met ‘n diepgang van tot 12 m. Aanvanklik was die ingang tot die hawe 120 m wyd, maar dit is in 1964 tot 210 m vergroot.

Konstruksie
-----------

Op 10 Mei 1938 het die eerste minister, genl. J.B.M. Hertzog, die werksaamhede amptelik afgeskop en kon die Suid-Afrikaanse filiaal van die Hollansche Aannemingsmaatschappij onder leiding van die ingenieur jonkheer Constantijn Leopold Carel van Kretschmar van Veen met die werk begin. Nuwe piere en golfbrekers is gebou. Weens die dreigende uitbraak van die Tweede Wêreldoorlog is die werk teen ‘n versnelde tempo aangepak. Uitgebreide baggerwerk is onderneem en miljoene ton opgebaggerde grond (hoofsaaklik seesand) is per pyplyn na die nuutgewonne terrein (vandag bekend as die Foreshore) gepomp. Die bodem van Tafelbaai bestaan uit sand op klei bo-op ‘n rotslaag. Om die vereiste diepte van 12 m te behaal, was dit nodig om ‘n groot hoeveelheid van die rots op die seebodem op te breek. Gemaalde klip vir die bouwerk van die kaaie, piere en golfbrekers is verkry uit die steengroewe van Klipheuwel en is in treinvragte vol na die bouterrein vervoer. Die dok is in September 1945 (teen die einde van die Tweede Wêreldoorlog) voltooi.

Naam
----

Sir Patrick Duncan het sy naam aan die dok verleen.

Lees ook
--------

* Roggebaai
Frank Chikane in 2014
**Frank Chikane** (3 Januarie 1951) is 'n Suid-Afrikaanse teoloog en voormalige anti-apartheidsaktivis. Chikane is 'n lid van die African National Congress.

Chikane se vader het in Johannesburg gewerk, terwyl sy moeder in Bosbokrand gewoon het. Chikane is in Bosbokrand gebore, maar sommige koerante dui op Johannesburg. Chikane het in Soweto grootgeword. Sy vader was 'n prediker in die *Apostoliese Geloofsending* (AGS), 'n Pinksterkerk, en Chikane is opgelei in teenstelling met diegene rondom hom. Hy is na die Universiteit van die Noorde en het betrokke geraak by die swartbewussynsbeweging en met Cyril Ramaphosa in kontak gekom .

Chikane het universiteitsbetogings teen Apartheid gelei en is in 1975 gedwing om die universiteit te verlaat. In 1977 werk hy vir die AGS. Hy is toe vir die eerste keer in hegtenis geneem en baie erg mishandel. In 1980 word hy deur die AGS georden. Sy werksaamhede het hom egter in 1981 met die konserwatiewe AGS in konflik gebring; sy skorsing sou tot 1990 duur.

Na sy skorsing het Chikane hom aangesluit by die Institute for Contextual Theology, 'n dinkskrum van die Suid-Afrikaanse Raad van Kerke. In 1987 volg Chikane ds. Beyers Naudé op as sekretaris-generaal van die Suid-Afrikaanse Raad vir Kerke. Hy beklee hierdie pos tot 1994. In 1989 het die Suid-Afrikaanse regering Chikane probeer vergiftig deur sy onderklere met senuweegif te behandel. Chikane, wat in die Verenigde State woonagtig was, het oorleef danksy tydige mediese behandeling. In 2007 is die verantwoordelike minister Adriaan Vlok en die polisiehoof Johan van der Merwe tien jaar gevangenisstraf opgelê, wat voorwaardelik opgeskort is. As boetedoening was Vlok, net soos Chikane, 'n godsdienstige Christen, die voete van Chikane. 

In die eerste demokratiese verkiesing in Suid-Afrika was hy 'n lid van die onafhanklike verkiesingskommissie wat die verkiesing gereël het. Hy was nie self kandidaat in hierdie verkiesing nie, hoewel die ANC hom graag as kandidaat wou hê. Chikane het in 1995 sy meestersgraad in openbare administrasie aan die Harvard Kennedy School ontvang. Chikane is sedert 1997 lid van die ANC se nasionale uitvoerende komitee en vanaf 1999–2004 privaatsekretaris van die Suid-Afrikaanse president.