Die **General Dynamics F-111** is 'n Amerikaanse vliegtuig wat aanvanklik ontwikkel is as 'n vegvliegtuig maar eindelik as 'n bomwerper gebruik is. Nadat die vliegtuig uit diens onttrek is het die Amerikaanse Lugmag die vliegtuig amptelik die **General Dynamics F-111 Aardvark** genoem, vermoedelik na aanleiding van sy lang neus. Dit het vir lank reeds nie-amptelik as die Aardvark bekend gestaan.

Ontwikkeling
------------

Aanvanklik is die vliegtuig ontwikkel as 'n vegvliegtuig vir beide die Amerikaanse Lugmag en die Vloot maar na vertragings het die vloot onttrek uit die program. Die finale produk het egter die nuutste tegnologie gebruik en was 'n goeie produk. Dit was die eerste produksievliegtuig wat oor swaaivlerke beskik het. Die vlerke het aan die vliegtuig die vermoë gegee om teen 'n lae snelheid te land as die vlerke in die oopposisie is en teen supersoniese snelhede te vlieg wanneer die vlerke teruggeswaai is.

Model F-111A
------------

Model F-111A is in Oktober 1967 in diens gestel in die Amerikaanse Lugmag. Nadat die aanvanklike probleme opgelos is, was die F-111 'n formidabele bomwerper wat konvensionele- sowel as kernbomme kon dra en loslaat van lae hoogtes. Die vliegtuig se wapenbeheerstelsel het oor 'n radar beskik wat die grondkontoere kon volg; nadat dit vir 'n sekere hoogte gestel is het dit die kontoere gevolg op daardie hoogte. Die vliegtuig kon homself vlieg oor enige oppervlakte, dag of nag in enige weerstoestande.

Die brandstoftenks was in die vlerke en die spasie agter die kajuit. Met slegs sy interne brandstoftenks het die vliegtuig 'n togafstand van 4 000 km gehad. Eksterne brandstoftenks kon onder die vlerke gedra en afgegooi word indien nodig.

Die F-111 kan konvensionele sowel as kernbomme dra. Dit kan twee ekstra bomme of brandstof in die interne bomlaai dra. Onder die vlerke kan bomme, missiele of brandstof gedra word.

Model F-111E
------------

Model F-111E se luginlate was herontwerp om die vliegtuig se vermoë bo Mach 2,2 te verbeter. Die meeste F-111E's was gebaseer in Upper Hayford, Engeland in die 20ste Gevegsvleuel as deel van die NAVO-mag. Op 17 Januarie 1991 is van die F-111E's na die Incirlik-lugmagbasis in Turkye ontplooi as deel van Operasie Desert Storm tydens die Golfoorlog. Hiervandaan het hulle van die eerste bommissies voltooi.

Meer as 100 F-111 van alle modelle het aan die oorlog deelgeneem, as bomwerpers en ook om radar te blokkeer. Soos die oorlog gevorder het, is die F-111 gebruik vir presisiebombardering met lasergeleide wapens op versterkte vliegtuig- en bomskuilings. Later is die F-111 ook snag teen tenks gebruik.

Model F-111F
------------

Die F-model is met verbeterde turbowaaiermotore toegerus wat oor 35% meer stukrag beskik het en is afgelewer in November 1976. Die *RAF* se 48ste Gevegsvleuel te Lakenheath was toegerus met die F-111F en het hulle staal gewys in 1986 in luggevegte oor Libië.

Model EF-111A
-------------

Model EF-111A is ontwikkel as elektroniese oorlogvoeringvliegtuie: hulle moes die vyand se elektroniese toerusting nutteloos maak met elektroniese tegnieke. Ontwikkeling van die vliegtuie het reeds in Januarie 1975 begin.

Model F-111C
------------

Model F-111C is ontwikkel as 'n uitvoerproduk en verskaf aan die Koninklike Australiese Lugmag, die enigste land waarheen dit uitgevoer is.

Kajuit
------

Die kajuit, wat die twee bemanningslede huisves, se ontwerp was uniek. Dit was 'n ontwerpvereiste van die Vloot maar behou deur die Lugmag nadat die vloot van die program onttrek het. Die vlieënier en wapenstelseloffisier sit langs mekaar in die kajuit wat toegerus is met lugreëling en onder druk gehou is. Daar was dus nie 'n behoefte vir uitskietstoele en drukpakke nie. Indien een van die bemanning die uitskiethandvatsel trek skiet die hele kajuit as 'n geheel met behulp van 'n vuurpyl uit en daal dan met 'n valskerm na die aarde. Dit kan selfs op grondvlak afgeskiet of onder water afgeskiet word. Dit was toegerus met lugsakke en kon dryf op die water.

Tegniese besonderhede
---------------------

Besonderhede van die General Dynamics F-111F:| Item | Statistiek |
| --- | --- |
| Aantal motore | 2 |
| Tipe motor | Straalmotor |
| Vervaardiger | Pratt & Whitney TF30-P-100 turbowaaier met nabrander |
| Kraglewering per motor | 11 395 kg stukrag |
| Vlerkspan | 19,2 m oop en 9,74 m teruggeswaai |
| Lengte | 22,4 m |
| Hoogte | 5,22 m |
| Vlerkoppervlakte | 48,77 m2 |
| Maks. opstygmassa | 45 400 kg |
| Maks. snelheid | 2 655 km/h |
| Operasionele hoogte | 17 995 m |
| Togafstand | 4 707 km |
| Klimvermoë | 6 710 m per minuut |
| Bewapening | Een 20 mm kanon, 340 kg se bomme (konvensioneel of kernkrag) in bomlaai
plus voorsiening vir 11 350 kg se bomme onder die vlerke |

Sien ook
--------

* Lys van vegvliegtuie

Bron
----

* Crosby, Francis: *THE WORLD ENCYCLOPEDIA OF FIGHTERS & BOMBERS*. 2015. ISBN 978-1-84476-917-9