|  |  |
| --- | --- |
|  | *Vrywaring: Die mediese inligting verskaf op Wikipedia dien slegs as 'n riglyn en dra geen waarborg van feitelike korrektheid nie. Enige vrae of klagtes oor u persoonlike gesondheid behoort na 'n dokter verwys te word.* |

|  |
| --- |
| Hierdie artikel is deel van 'n reeks oor |
| Alternatiewe medisyne, pseudomedisyne en skynwetenskappe |
|  |
| 
**Algemene inligting**

* Alternatiewe medisyne
* Bewysgebaseerde medisyne
* Biologiese geloofwaardigheid
* Energie (esoteries)
	+ Energiemedisyne
* Geskiedenis van geneespraktyk in Suid-Afrika
* Holistiese genesing
* Kwaksalwery
* Pseudowetenskap
* Skeptiese beweging
* Terminologie van alternatiewe medisyne

 |
| 
**Skynmedisyne en skynwetenskap**

* Akudruk
* Akupunktuur
* Aromaterapie
* Bevrydingsterapie
* Biologiese ritme
* Byeterapie
* Chiropraktyk
	+ Vertebrale subluksasie
* Dhyana
* DMSO
* Eugenetika
* Frenologie
* Fisionomie
* Gefasiliteerde kommunikasie
* Geheue van water
* Genesingsmasjiene
	+ PRK-1U
* Goop
* Hologram-armband
* Homeopatie
* Joga
* Kankerbehandeling
* Kolonreiniging
	+ Chloordioksied
	+ Koffie-enema
* Koronavirus-2019-behandeling
	+ Hidroksichlorokien
* Kristalgenesing
* Magneetterapie
* Naturopatie
* Ontgifting
	+ Ontgiftingsvoetbad
* Ourikulêre terapie
* Plat Aarde
* Refleksologie
* Reiki
* Slangolie
* Spontane menslike verbranding
* Talassoterapie
* Urineterapie

 |
| 
**Samesweringsteorieë**

* Entstofhuiwering
* GGO-samesweringsteorieë
* Groot Farmasie
* MIV/vigsontkenning

 |
| 
**Persoonlikhede**

* Steve Jobs
* Paul E. Marik
* Kary Mullis
* Luc Montagnier
* Tim Noakes
* Gwyneth Paltrow
* Rupert Sheldrake
* Oprah Winfrey

 |
| 
**Tradisionele medisyne**

* Ayurveda
* Boereraat
	+ Hollandse medisyne
* Geloofsgenesing
* Chinese medisyne
	+ Gua sha
	+ Qi
* Tradisionele Afrika-medisyne

 |
| 
**Diagnose**

* Elektrosensitiwiteit
* Signatuurleer

 |
| s • b • w |

In epidemiologie en medisyne is **biologiese geloofwaardigheid** die voorstel van 'n oorsaaklike skakel, dws. 'n verhouding tussen 'n vermeende oorsaak en 'n uitkoms wat in ooreenstemming is met bestaande biologiese en mediese kennis.

Biologiese geloofwaardigheid is een komponent van 'n redenasie metode wat 'n oorsaak-en-effekverhouding kan vestig tussen 'n biologiese faktor en 'n bepaalde siekte of nadelige gebeurtenis. Dit is ook 'n belangrike deel van die proses om te evalueer of 'n voorgestelde terapie (geneesmiddel, entstof, chirurgiese prosedure, ens.) enige werklike voordeel vir 'n pasiënt het. Hierdie konsep het toepassing in baie kontroversiële openbare sake-debatte, soos dié oor die oorsake van nadelige inentingsuitkomste. (Sien ook Entstofhuiwering).

Biologiese geloofwaardigheid is 'n noodsaaklike element van die intellektuele agtergrond van epidemiologie. Die term het ontstaan ​​in die werk gedoen in 1964 oor die bepaling van die oorsaak van rookverwante siekte.

Toepassing
----------

### Die oorsaaklikheid van siektes en nadelige gebeurtenise

Daar word algemeen ooreengekom dat om iets as "oorsaaklik" te beskou, die assosiasie tussen 'n biologiese faktor en 'n siekte (of ander slegte uitkoms) biologies samehangend moet wees. Dit is om te sê, dit moet geloofwaardig en uitdruklik biologies wees volgens die bekende feite van die natuurgeskiedenis en biologie van die betrokke siekte.

Ander belangrike kriteria in die evaluering van die oorsaak van siektes en nadelige gebeurtenise is dat dit konsekwentheid, sterkte van assosiasie, spesifisiteit en 'n sinvolle tydelike verhouding insluit. Dit is gesamentlik bekend as die Bradford-heuwelkriteria. Die naam kom van die Engelse epidemioloog wat die kriteria in 1965 voorgestel het. Austin Bradford Hill het egter minder klem gelê op geloofwaardigheid as die ander kriteria:

> Dit sal nuttig wees as die oorsaak wat ons vermoed biologies geloofwaardig is. Maar dit is 'n kenmerk wat ek oortuig is dat ons nie kan eis nie. Wat biologies aannemend is is afhanklik van die biologiese kennis van die dag. Om weer van my Alfred Watson-gedenklesing aan te haal:
> 
> "...daar was geen biologiese kennis om Pott se waarneming in die 18de eeu van die oormaat van kanker in skoorsteenwerkers te ondersteun (of weerlaat) nie. Dit was 'n gebrek aan biologiese kennis in die 19de eeu wat gelei het tot 'n opstel oor die waarde en die dwaling van statistiek om te besluit, onder andere "absurde" idees, dat 'dit nie meer belaglik kan wees vir die vreemdeling, wat die nag in die kajuit van 'n emigrant-skip deurbring, om die oorsaak van die tifus, wat hy daardeur gekontrakteer het, toe te skryf aan die ongediertes daarin wat hom besmet het.' En in die 20ste eeu was daar geen biologiese kennis om die getuienis teen rubella te ondersteun nie."
> Kortom, die skakel wat ons waarneem, kan 'n nuwe skakel in die wetenskap of medisyne wees, en ons moet dit nie te liggies ontslaan net omdat dit vreemd is nie."
> 
> 
> 

### Behandelingsuitkomste

Die voorlopige navorsing wat lei tot 'n gerandomiseerde kliniese proef van 'n geneesmiddel of biologiese middel word "geloofwaardigheidsskepping" genoem. Dit behels die versameling en analise van biochemiese-, weefsel- of dier data wat uiteindelik na 'n meganisme verwys of na die verlangde biologiese effek verwys. Hierdie proses word "om biologiese geloofwaardigheid te skep" genoem. Aangesien hulle groot is, is definitiewe gerandomiseerde kliniese proewe uiters duur en arbeidsintensief. Slegs voldoende belowende terapieë word die aandag en moeite van finale bevestiging (of weerlegging) in gerandomiseerde kliniese proewe gegee.

In plaas van van *biologiese geloofwaardigheid*, kan kliniese data van epidemiologiese studies, gevalleverslae, gevalreekse en klein, formele oop of beheerde kliniese proewe *kliniese geloofwaardigheid* verleen aan 'n geneesmiddel of prosedure. Volgens die strengste kriteria is 'n terapie voldoende wetenskaplik geloofwaardig om die tyd en koste van definitiewe toetsing te verdien as dit biologies of klinies geloofwaardig is. Daar is opgemerk dat, ten spyte van die belangrikheid van biologiese geloofwaardigheid is dit nie teenwoordig vir die meeste komplementêre en alternatiewe medisyne terapieë nie.