**House of Fraser** is 'n Britse luukse afdelingswinkelketting wat in 2018 59 winkels in die Verenigde Koninkryk en Ierland in bedryf het. Die jaarlikse omset beloop meer as £1,2 miljard (ZAR16,8 miljard).

Die *House of Fraser*-afdelingswinkel in die *Victoria Square*-winkelsentrum in Belfast, Noord-Ierland is in 2008 geopen
Die onderneming is oorspronklik in 1849 in Glasgow, Skotland as *Arthur and Fraser* gestig. In 1891 het dit as *Fraser & Sons* bekend gestaan. Die maatskappy het in die vroeë 20ste eeu aanhou groei, maar eers ná die Tweede Wêreldoorlog het dit danksy 'n groot getal oornames tot 'n nasionale winkelketting uitgebrei. Tussen 1936 en 1985 is meer as sewentig ondernemings, hulle dogtermaatskappye nie ingereken nie, oorgeneem. Die onderneming is in 1948 vir die eerste keer op die Londense Effektebeurs genoteer en is uiteindelik by die FTSE 100-indeks ingesluit voordat dit in 2006 deur die Yslandse beleggingsmaatskappy *Baugur Group* oorgeneem is. 

Die onderneming se oornames het baie huishoudelike name uit die kleinhandelbedryf ingesluit waarvan sommige as deel van die ketting se langtermynstrategie om winkels onder die *House of Fraser*-handelsmerk saam te snoer nie meer gebruik word nie. *House of Fraser* het 'n aantal bekende winkels gekoop, waaronder *Army & Navy*, *Beatties*, *Dickins & Jones*, *Jenners*, die afdelingswinkel *Howells*, *Kendals*, *Rackhams*, *Binns* en *Harrods of Knightsbridge* (tans in privaat besit). *D H Evans* se winkel in Londen se bekende Oxford Street-winkelstraat is in 2001 onder die naam *House of Fraser* heropen en dien tans as die ketting se vlagskipwinkel. Die grootste winkel van *House of Fraser* is in Birmingham geleë.

Ander maatskappye het 'n aantal pogings onderneem om die *House of Fraser*-groep oor te neem, soos byvoorbeeld *Boots* en *Lonrho*, maar dit was die oorname deur *Baugur* wat die eienaarskap van *House of Fraser* onder die Britse publiek se aandag gebring het. Baugur het in Februarie 2009 bankrot gespeel, en *House of Fraser* het vervolgens van eienaar gewissel. Die aandele aan *House of Fraser* word tans deur die Britse sakeman Mike Ashley gehou nadat die ketting in Augustus 2018 onder administrasie geplaas is. Onderhandelinge is onder meer met verhuurders gevoer.

Geskiedenis
-----------

*House of Fraser* se vlagskipwinkel in Londen se hoofwinkelstraat Oxford Street
Die interieur van *House of Fraser* in Glasgow se Buchanan Street
*House of Fraser* het sy oorsprong in 'n klein tekstielwinkel wat deur Hugh Fraser en James Arthur in 1849 op die hoek van Argyle en Buchanan Street in die middestad van Glasgow geopen is. Byna 'n eeu later, in 1941, was dit 'n ketting met 'n aantal winkels in Skotland wat *House of Fraser* as sy nuwe naam gekies het.

Gedurende die 1950's het die ketting, wat steeds in besit van die Fraser-Familie was, vinnig begin uitbrei. Met die oorname van 'n mededinger, die *Binns*-winkelketting (wat in die vroeë 19de eeu in Sunderland as tekstielhandel gestig is), het *House of Fraser* nuwe winkels dwarsoor Skotland, in Carlisle en die noordooste van Engeland gevestig. In die laat 1950's is die Londense luukse afdelingswinkel *Harrods* en *Dickins & Jones* deur *House of Fraser* oorgeneem. Die groeifase het tot in die 1970's voortgeduur toe bekende kleinhandelondernemings soos *Rackhams*, *Army & Navy* en *Dingles* deel van *House of Fraser* geword het.

In 1985 het 'n ingrypende verandering plaasgevind toe *House of Fraser* vir £615 miljoen deur die Al Fayed-familie gekoop is. 'n Nuwe strategie is aangekondig waarvolgens kleiner winkels deur groter eenhede vervang sou word. In 19994 is aandele van *House of Fraser* vir die eerste keer op die Londense Effektebeurs verhandel - teen 'n markwaarde van £484 miljoen. *Harrods* is destyds afgesplits en vervolgens as die privaat eiendom van Al Fayed bedryf.

'n Oorname-aanbod deur die Skotse kleinhandel-entrepreneur Tom Hunter is in 2003 van die hand gewys, terwyl enkele filiale in Skotland verkoop of gesluit is. Net twee jaar later het die groep sy uitbreidingsprogram hervat met die oorname van 16 winkels wat onder die handelsmerk *Jenners and Beastties* bedryf is. Betreklik groot nuwe afdelingswinkels is in 2008 onder meer in Belfast, Bristol en die Westfield-winkelsentrum in Wes-Londen geopen. Die eerste oorsese winkel het sy deure in 2013 in die *World Trade Center*-winkelsentrum in Aboe Dhabi geopen.

In 2014 is *House of Fraser* deur die Chinese afdelingswinkelketting *Nanjing Xinjiekou Department Store Co* (ook bekend as *Nanjing Cenbest*) oorgeneem. Strawwe mededinging deur aanlynwinkels en modewinkels het - net soos bestaande pensioenverpligtinge en hoë huurgelde in gewilde Britse winkelstrate - bygedra tot *House of Fraser* se stadige agteruitgang. 

In Junie 2018 het *House of Fraser* aangekondig dat 31 van die ketting se 59 afdelingswinkels in die Verenigde Koninkryk, insluitende die vlagskipwinkel in Londen se Oxford Street asook afdelingswinkels in Birmingham, Cardiff en Edinburg, as deel van 'n herposisioneringsplan gesluit sou word. Hieruit sou moontlik die verlies van sowat 6 000 werksgeleenthede gevolg het - 2 000 van *House of Fraser* se eie personeel en 'n verdere 4 000 in konsessiesake. Alhoewel die onderneming in die finansiële jaar tot 31 Januarie 2018 'n bedryfswins van £19,9 miljoen vermeld het, gaan dit gebuk onder 'n skuldlas van £390 miljoen waarvoor in 2017 £18,7 miljoen vir rente en skulddelging betaal moes word.

In Augustus 2018 het *House of Fraser* in ernstige finansiële moeilikhede beland nadat die Chinese eienaars nie daarin geslaag het om die ketting aan 'n ander Chinese onderneming, *C.banner*, te vekoop nie. Die ketting is uiteindelik deur Mike Ashley, die eienaar van *Sports Direct* wat reeds in besit was van elf persent van die HoF-aandele, van bankrotskap gered deur 'n suksesvolle oorname-aanbieding van £90 miljoen. Mike Ashley beplan om 47 van *House of Fraser* se afdelingswinkels van sluiting te red. Vir 'n aantal winkels soos dié in Edinburg se Princes-straat kon geen ooreenkoms met verhuurders bereik word nie. Die webtuiste van *House of Fraser* was tydelik weens 'n geskil met leweransiers gesluit.