recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Don Quijote, 'n vroeëre antiheld
'n **Antiheld** of **antiheldin** is 'n hoofkarakter in 'n verhaal wat, in vergelyking met die klassieke held uit die letterkunde en film, 'n aantal "heroïese" eienskappe soos idealisme, selfopoffering en moed ontbreek.

Betekenis
---------

Tradisioneel is die hoofkarakter van 'n storie 'n held. Die persoon het hoofsaaklik goeie eienskappe: hy streef 'n edele doel na, beveg die bose, is vrygewig, idealisties, dapper, sterk, aantreklik en slim.

’n Antiheld, daarenteen, het ook swak eienskappe. Hy is byvoorbeeld op soek na oppervlakkige plesier, is gemaklik, lafhartig of selfsugtig. Soms is hy meer gewild as 'n ware held omdat hy aanklank vind met sy menslike gebreke. Die kyker het simpatie met sy ervarings. ’n Antiheld is meer realisties as ’n held. Boonop is 'n tradisionele held al te voorspelbaar; jy weet dat hy altyd wen en die regte kant kies. 

Wanneer dit by liefde kom, is 'n antiheld uit op oppervlakkige avonture. Langdurige, ware liefde is nie vir hom nie. ’n Antiheld of -heldin kan ’n owerspelige man of vrou wees.

'n Antiheld is nie dieselfde as 'n skurk nie. 'n Skurk is die vyand van 'n tradisionele held; hy is fundamenteel sleg. ’n Antiheld, aan die ander kant, het ’n mengsel van goeie en slegte eienskappe. Om u 'n idee te kry, as ons gewoonlik die kleur wit aan 'n held en die swart aan 'n skurk, kan gesê word dat 'n antiheld meer in 'n ''grys sone'' is, d.w.s. 'n antiheld is nie absoluut goed of absoluut kwaad nie, maar eerder 'n moreel dubbelsinnige karakter. Ten spyte van sy swakhede kan die leser simpatie met hom voel en homself in hom herken.

Literatuur
----------

Tydens die Romantiek ontstaan die Byroniaanse held, genoem na sy skepper Lord Byron. Die hoofkarakters in sy verhalende gedigte *Childe Harold's Pilgrimage* en Don Juan is hartstogtelike, liederlike figure wat rondreis en op soek is na oppervlakkige opwinding. 

Die antiheld van negentiende-eeuse realisme is nogal soortgelyk aan die gemiddelde mens: iemand wat 'n gemaklike lewe wil voer sonder om daarvoor te werk. Soms maak hy goeie voornemens, maar daar kom weinig van. Soms kan hy 'n misdaad pleeg, byvoorbeeld 'n diefstal of 'n moord, uit hebsug. Tsjitsjikov in *Dead Souls* van Nikolaj Gogol is 'n skelm. Oblomov van Ivan Gontsjarov wil liefs die hele dag in bed deurbring en in Luilekkerland lewe. 

Vroulike antihelde is die owerspelige Madame Bovary van Gustave Flaubert en Anna Karenina van Lev Tolstoj. Ook Fjodor Dostojevski voer graag 'n antiheld op, soos die naamlose hoofkarakter in *Notes from the Underground* en Raskolnikov in *Crime and Punishment.*

Ook in die twintigste eeu is daar heelwat literêre antihelde, soos Leopold Bloom in *Ulysses*, Ferdinand Bardamu in *Voyage au bout de la nuit*, Alex DeLarge in *A Clockwork Orange*, Humbert Humbert in *Lolita*, Holden Caulfield in *The Catcher in the Rye*, Ondineke in *De Kapellekensbaan* en Edward in *De koele minnaar*.
|  |
| --- |
| **Apartheidsmuseum** |
| 'n Beeld van die museum. |
| Ingang na die Apartheidsmuseum |
| 

---

 |
| Plek | Johannesburg |
| Land | Suid-Afrika |
| Openingsjaar | 2001 |
| Tipe museum | Geskiedenis |
| Webtuiste | *www.apartheidmuseum.org* |

Die Apartheidsmuseum in Johannesburg, Suid-Afrika.
Die Apartheidsmuseum.
Die voertuig wat mercedes-werkgewers vervaardig het om aan Nelson Mandela aan te bied by sy vrylating uit die tronk, het deel geword van die Apartheidsmuseum
Die **Apartheidsmuseum** is 'n museumkompleks in Johannesburg wat aan die uitbeelding van apartheid en die 20ste-eeuse geskiedenis van Suid-Afrika gewy is. Dit is opgerig as deel van Akani eGoli se bod om die Gold Reef City-casino te bou en is deur die argiteksfirmas GAPP en BannieBritz ontwerp. Die museum is in November 2001 geopen.

Ná 1994 is dobbelary in Suid-Afrika gewettig en het die regering 'n dobbelraad daargestel om casino's te lisensieer. Ontwikkelaars is verplig om aan te dui hoe hul voornemende casino toeriste sal lok en die skepping van werkgeleenthede sal stimuleer.

'n Konsortium genaamd Akani eGoli het 'n bod ingesit om die Gold Reef City-casino met 'n aanliggende museum-kompleks, genaamd Vryheidspark (Engels: *Freedom Park*), op te rig. Die bod was suksesvol en ruimte vir die museum is langs die casino geskep. Die naam Vryheidspark is later na "Die Apartheidsmuseum by Vryheidspark" verander, wat tot omstredenheid en regstappe gelei het.

Die boukoste van die Apartheidsmuseum het sowat R80 miljoen beloop en is deur Akani eGoli betaal. Die museum is as 'n artikel 21-maatskappy geregistreer, wat beteken dat dit as 'n nie-winsgewende organisasie bedryf word en 'n onafhanklike raad van trustees het.
**Microsoft Windows 8** is 'n nuwer weergawe van die Windows-bedryfstelsel wat as opvolger vir Windows 7 ontwikkel is. Die bedryfstelsel is amptelik op 26 Oktober 2012 vrygestel. Sy opvallendste kenmerk is die nuwe "teël"-koppelvlak wat op 'n verskeidenheid toestelle kan werk - selfone, tablet- en konsole (tafel)-rekenaars. Dit kan met al drie primêre instrumente - muis, toetsbord en raakskerm - beheer word. Windows 8 het die vinnigste aanskakel- en laaispoed van alle Windows-weergawes, alhoewel die beginkieslys verwyder is. 

'n Spesiale ARM-weergawe vir raakskermtoestelle sonder Intel- of AMD-verwerkers (dus veral tabletrekenaars met ARM-argitektuur), Windows RT, is eweneens vrygestel. Sagteware vir hierdie bedryfstelsel kan slegs in die Windows-aanlynwinkel afgelaai word, terwyl gewone Windows-sagteware nie op RT-toestelle uitgevoer kan word nie.

Sien ook
--------

* WannaCry-kuberaanval

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb16642752h (data)
* GND: 1027290302

 |
| **Mieliestronk** |
| --- |
|  |
| Tipe webblad | Ensiklopedie |
| Taal(e) | Afrikaans |
| Registrasie | Geen |
| Eienaar | Naspers |
| Opgerig | 2001 |
| Huidige status | Onaktief |
| URL | mieliestronk.com (Dooie skakel) |

**Mieliestronk**, of **Dugeot se Mieliestronk** soos dit ook bekend staan, was 'n Afrikaanse webwerf wat ten doel gehad het om kinders met hul skooltake te help. Op Mieliestronk was inligting oor spesifieke onderwerpe op 'n ensiklopediese maar informele wyse aangebied. Mieliestronk poog egter ook om mense te help wat hul algemene kennis wil opskerp. Die webwerf bestaan sedert 2001 en is vroeër deurlopend uitgebrei, maar dit word reeds verskeie jare lank nie meer aangevul of bygewerk nie. Mieliestronk se materiaal was in een stadium ook te koop en het in verskeie pakkette voorgekom.

In Desember 2011 is 'n kontrak beklink waarkragtens Mieliestronk deur die Naspers-filiaal Media24: Weeklikse Tydskrifte by die oorspronklike webmeester, G. (Ollie) Olwagen, oorgeneem is. Olwagen, wat 'n senior tydskrifjoernalis was tot met sy aftrede rondom die eeuwisseling, het die webwerf omstreeks 2001 begin en dit deur die jare op eie houtjie met weinig hulp opgebou tot waar dit mettertyd in skooltyd tot 44 000 klikke per dag ontvang het (tot 153 000 sogenaamde unieke besoeke per maand). 

Ondanks Mieliestronk se stagnasie en veranderde internetpatrone, het die webwerf se hoofbladsy in 2017 – in "goeie skoolmaande" soos Februarie, Mei en Augustus – steeds nagenoeg of meer as 50 000 unieke besoeke per maand ontvang. Materiaal uit Mieliestronk is in verskeie skoolboeke opgeneem soos in die Platinum-reeks handboeke. Mieliestronk is sedert Junie 2023 nie meer beskikbaar op die internet nie.

Sien ook
--------

* Sjabloon:Mieliestronk
* Wikipedia:Lys van onderwerpe, 'n lys geïnspireer deur Mieliestronk se onderwerpe.
**Voyage au bout de la nuit** (**Reis na die einde van die nag**) is die eerste roman van Louis-Ferdinand Céline, gepubliseer in Parys in 1932.

Storielyn
---------

Louis-Ferdinand Céline as soldaat in 1914.
*Reis na die einde van die nag* beskryf die wedervaringe van die hoofkarakter Ferdinand Bardamu, feitlik 'n alter-ego van Céline. Hy word op byna outobiografiese wyse gevolg, eers tydens die Eerste Wêreldoorlog, aan die front in Vlaandere (1917), waar hy die *médaille militaire* verwerf en blywende liggaamlike letsel opdoen; Daarna is daar sprake van 'n kortstondige en ongelukkige koloniale loopbaan in Afrika (1916-1917); later gaan hy na die Verenigde State, waar hy onder meer die werkomstandighede by Ford in Detroit ondersoek (Celine het dit self ook gedoen en gepubliseer rondom die tyd sy kritieke essay *La médecine chez Ford*). Uiteindelik eindig Bardamu (net soos weer Céline self) as dokter in Clichy, 'n voorstad van Parys.

Tipering en waardering
----------------------

*Reis na die einde van die nag* kan wel gesien word as 'n roman oor die banaliteit en sinloosheid van die lewe, alhoewel die einde (die vestiging van Bardamu as dokter) ook wel gesien kan word as in lyn met 'n Bildungsroman: na die lyding wat hy self geken en gesien het tydens sy omswerwing in die ou en die nuwe wêreld, sal Bardamu voortaan beroepshalwe menslike leed verminder. Sy eie bestaan word egter skaars meer sinvol, eerder nog meer verward as wat dit was.

*Reis na die einde van die nag* word in belangrike mate getipeer deur Céline se lewendige taalgebruik, met baie hiperboliese oordrywings en die proses van weglatings (die oorslaan van dele, wat die leser dan self mag invul). Tog kan sy taalgebruik in *Reis na die einde van die nag* in die taal tog aansluit by klassieke prosavorme en het Céline dit vir sy latere werk tipiese ritmiese taalgebruik (sy "*petite musique*", met die kenmerkende drie punte) nog nie gevind nie. Dit neem nie weg dat baie Celine-liefhebbers *Reis na die einde van die nag* nog steeds sien as 'n hoogtepunt, vir menigeen 'n hoogtepunt uit Céline se *oeuvre*.

*Reis na die einde van die nag* is in 1932 bekroon met die Prix Renaudot. *Le Monde* het die boek in 1996 as sesde in 'n oorsig van die  beste literêre werke uit die twintigste eeu aangewys. In 2008 behaal die boek 'n vyfde plek in die lys van beste buitelandse boeke, wat is opgestel deur 'n publieke menigspeiling, georganiseer deur NRC en NPS. In 2002 is die boek opgeneem in die lys van die beste 100 boeke uit die wêreld literatuur, saamgestel deur die gesamentlike Noorse boekeklubs en die Sweedse Akademie.

Literatuur en bronne
--------------------

• A. Bachrach e.a.: *Encyclopedie van de wereldliteratuur.* Bussum, 1980-1984. ISBN 90-228-4330-0

• Till R. Kuhnle: *Louis-Ferdinand Céline, "Voyage au bout de la nuit"* 1932. in Wolfgang Asholt, Hg.: 20. Jahrhundert: Roman. Tübingen 2007 ISBN 978-3-86057-909-1

* Hierdie artikel is vertaal vanuit die Nederlandse Wikipedia
Standbeeld van Louis Botha op Stalplein in Kaapstad
Die standbeeld van Louis Botha in Kaapstad
Daar is standbeelde van genl. Louis Botha in Kaapstad, Durban en Pretoria.

Kaapstad
--------

'n Ruiterstandbeeld van genl. Louis Botha staan op Stalplein aan die bopunt van Pleinstraat in Kaapstad. Die beeldhouer was die Italiaan Romano Romanelli en die beeld is op 2 Februarie 1931 onthul deur die vrou van sir Nicolaas Frederic de Waal. Die inskripsie op die beeld lui: "*Louis Botha, boer, krysgsman, staatsman*".

Die standbeeld is in April 2015 gevandaliseer en met rooi verf besmeer. Dit volg nadat die EFF sy lede aangemoedig het om standbeelde van "apartheidsikone" te vernietig.

Durban
------

Die eerste gedenkteken wat ter ere van genl. Louis Botha opgerig is, is 'n standbeeld in die Botha-tuin in Koning Dinuzuluweg (voorheen Bereaweg) en Julius Nyererelaan (Warwicklaan). Sedert 2008 staan 'n standbeeld van koning Dinuzulu regoor Botha. Botha se bronsbeeld deur Anton van Wouw is op 14 Juie 1923 deur genl. J.C. Smuts onthul. Die eenvoudige opskrif lui: Louis Botha 1862–1919. Hy is effens groter as lewensgroot uitgebeeld en staan op 'n voetstuk van 'n 3 m.

Pretoria
--------

Voor die Uniegebou langs Kerkstraat staan 'n ruiterstandbeeld wat Botha uitbeeld in die tyd toe hy kommandant-generaal van die Zuid-Afrikaansche Republiek was tydens die Tweede Vryheidsoorlog. Die bronsbeeld deur Coert Steynberg is op 15 Augustus onthul deur Botha se oudste dogter, mev. Helen de Waal, en die eerste minister, genl. J.C. Smuts, het 'n toespraak gelewer. Die beeld weeg 4 ton, staan ongeveer 5 m hoog en staan op 'n voetstuk van 4½m. Ses bronsplate op die voetstuk beeld hoogtepunte uit Botha se loopbaan uit. Bydraes deur die publiek het die beeld betaal.

Bibliografie
------------

* Grobler, Jackie: Monumentale erfenis. 'n Gids tot 50 Afrikaner-gedenktekens. Pretoria: Kontak, 2012. ISBN 978-0-9584313-5-4
* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 2. Kaapstad: Nasou, 1970.
**Band Aid** is 'n organisasie wat in 1984 deur Bob Geldof en Midge Ure gestig is om geld vir mense wat in Ethiopië van honger omkom in te samel. Hulle het talle bekende musikante byeengebring om die liedjie *Do They Know It’s Christmas?* op te neem. Hulle het ook die *Live Aid*-konserte in Londen en Philadelphia gereël.

Die naam *Band Aid* het 'n dubbele betekenis: 'n band van musici wat hulp verleen, maar tegelykertyd ook die besef dat die projek maar net een pleister op 'n veel groter wond is. Die organisasie is by die Britse *Charity Commission* geregistreer. Hulle het, as voorbeeld, byna 4 miljoen Britse pond in 2011 aan projekte uitbetaal.

Die liedjie *Do they know it's Christmas?* is op 28 November 1984 vrygestel. Dit is deur Bob Geldof geskryf en deur Midge Ure vervaardig. Die snit, wat op 25 November in een dag opgeneem is, het in verskeie lande die nommer een posisie op die treffersparade bereik, onder andere in Groot-Brittanje, België en Nederland. Peter Blake het die enkelspeler se omslag ontwerp.

Nadat hongersnood weer in Ethiopië uitgebreek het, het 'n groep kunstenaars in 1989 byeengekom om dieselfde liedjie op te neem. Die groep het hulself *Band Aid II* genoem, maar die snit was minder suksesvol as die eerste.

In 2004 verskyn 'n derde weergawe onder die naam *Band Aid 20*, wat verwys na die 20 jaar sedert die eerste opname. Die snit is op 14 November opgeneem en verskyn op 29 November op winkelrakke. Die opbrengste is na Soedan gestuur. Engeland het selfs die belasting wat op die CD's gehef is aan die land geskenk.

'n Vierde weergawe verskyn in 2014 onder die naam *Band Aid 30*, verwysend na die 30-jaarige viering van die eerste opname. Die snit is op 15 November opgeneem en op 17 November as 'n digitale aflaai beskikbaar gestel. Die opbrengste is aan die slagoffers van die Ebola-uitbraak in Wes-Afrika geskenk.
Bayraktar TB2
Die **Bayraktar TB2** is 'n medium-hoogte languithouvermoënde onbemande gevegsvliegtuig wat in staat is tot afstandbeheerde of outonome vlugoperasies. Dit word vervaardig deur die Turkse maatskappy Baykar Defence, hoofsaaklik vir die Turkse Weermag. Die onbemande vliegtuie word gemonitor en beheer deur 'n lugbemanning in 'n grondbeheerstasie, insluitend die wapenontplooiing. Die ontwikkeling van die onbemande vliegtuig is grootliks toegeskryf aan Selçuk Bayraktar, 'n voormalige Massachusetts Institute of Technology (MIT) - gegradueerde student. Terwyl die Turkse weermag Bayraktar TB2 as "taktiese onbemande vliegtuig-klas" beskryf om te verhoed dat dit 'n mededinger vir die TAI Anka onbemande vliegtuig is, sal internasionale standaarde dit klassifiseer as 'n medium-hoogte langstrek onbemande vliegtuig.

Die onbemande vliegtuig het voorheen staatgemaak op ingevoerde en gereguleerde komponente en tegnologieë soos die enjins (vervaardig deur Rotax in Oostenryk) en opto-elektronika (FLIR-sensors ingevoer vanaf Wescam in Kanada of Hensoldt uit Duitsland). Enjinuitvoere is gestaak toe Bombardier, eienaar van Rotax, bewus geword het van die militêre gebruik van hul Rotax 912-ontspanningsvliegtuigenjin. In Oktober 2020 is Kanadese WESCAM-uitvoere (optika en sensors) deur die Kanadese ministerie van buitelandse sake beperk. Terselfdertyd het plaaslike FLIR-integrasietoetse op 6 November 2020 met Aselsan se CATS FLIR-stelsel begin.

Bayraktar hommeltuie is geloof vir hul prestasies deur Turkse en nie-Turkse owerhede. Die Britse minister van verdediging, Ben Wallace, en die Amerikaanse skrywer van politieke wetenskap Francis Fukuyama het die platform en sy stelsels geloof. Teen 26 November 2021 het die TB2 hommeltuig 400 000 vliegure wêreldwyd voltooi. Ontleder Salem Al Ketbi het aangevoer dat die groot aanvraag na die hommeltuigmodel bygedra het tot die uitbreiding van Turkye se "strategiese invloed". Bayraktar hommeltuie is die eerste keer in 'n groot militêre konflik gebruik in die 2022 Russiese inval in die Oekraïne, toe hulle suksesvol gebruik is om Russiese tenks en pantser te vernietig.
Jamaica, Queens.
**Jamaica** is 'n woonbuurt in die Queens-distrik van die metropool New York. John F. Kennedy Internasionale Lughawe is in Jamaica geleë.

Jamaika is in 1656 as 'n dorpie gestig onder Nederlandse bewind in die destydse Nieu-Nederland. Goewerneur Peter Stuyvesant het dit die naam *Rustdorp* gegee. Die Britte het die gebied in 1664 verower en dit die naam *Jamecos* gegee (*jameco* is die woord vir 'bewer' in die Algonquiaanse taal van die Indiane wat destyds daar gewoon het). Later is dit na Jamaica verbaster. Die naam het dus geen verband met die Karibiese eiland Jamaika nie.

In 1683 is die County (graafskap) Queens geskep en Jamaica het een van die vyf dorpe geword, sowel as die graafskapsetel. Op 1 Januarie 1898 is Queens, en daarmee saam Jamaica, by New York gevoeg.

Vandag is Jamaica een van die groot "swart" woonbuurte in Queens. Benewens Afro-Amerikaners, wat reeds lank hier woon, het immigrante uit die Karibiese Eilande, Sentraal-Amerika, Indië en die Midde-Ooste hulle hier gevestig.

Die gebied rondom *Jamaica Avenue*, die sentrale laan in Jamaica, is 'n belangrike plaaslike kommersiële sentrum. Jamaica-stasie is 'n stasie op die Long Island Rail Road, en die grootste en besigste stasie in Queens.

Hier gebore
-----------

* Bob Beamon (1946), verspringatleet
* George Coe (1929-2015), akteur, rolprentvervaardiger en rolprentregisseur
* Mario Cuomo (1932-2015), goewerneur
* Bernard Wright (1963-2022), funk- en jazzmusikant en klawerbordspeler
* 50 Cent (1975), rapper
Die **bloustreep-skoonmakertjie** (*Labroides dimidiatus*) is 'n vis wat voorkom in die Indies-Pasifiese area, die Rooisee en aan die ooskus van Afrika vanaf Oman tot by Algoabaai. Die onvolwasse vissies is al by Tsitsikamma opgemerk. In Engels staan die vis bekend as die *Bluestreak cleaner wrasse*.

Voorkoms
--------

'n Voorbeeld in Praag se seeakwarium.
Die vis is lank en plat en die mannetjie en wyfie het dieselfde kleur. Die volwasse vis is blouerig van kleur en is meer wit aan die voorkant. Daar is 'n swart streep vanaf die snoet, deur die oog, wat breër word tot by die verste punt van die stertvin. Daar is ook donker strepe by die basisse van die dorsale en anale vinne. Die onvolwasse visse is swart met 'n helder blou streep oor die bokant van die kop en lyf tot by die stertvin se basis. Die vis word tot 12 cm lank.

Habitat
-------

Die vis leef in koraal- en rotsriwwe in water wat 2 – 40 m diep is. Hulle vreet hoofsaaklik skaaldiere of vis.

Skoonmaakdienste
----------------

Die vis het sy naam gekry weens sy gewoonte om ander visse se bek en tande skoon te maak. 'n Paar **bloustreep-skoonmakertjies** sal op 'n sekere plek by die rif so 'n skoonmaakstasie bedryf. Hulle buitengewone kleurpatroon en 'wip'-swemaksie is hul manier om hul diens te adverteer. Die kliënt wag geduldig met sy vinne uitgestrek, bek oop en kieudeksels wawyd oop terwyl die skoonmakers alle parasiete van hul liggaam afpik. Die skoonmaakstasie word gereeld besoek deur die plaaslike rif se visse en selfs verbygaande pelagiese vis (mantas, barrakuda, koningvis, ens.) sal hier stop om skoongemaak te word.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

Bron
----

* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. ISBN 1-920033-01-7
*Hierdie artikel handel oor fotografiese film; sien rolprent vir 'n artikel oor die vermaaklikheidsvorm.*
Onontwikkelde Arista swart-en-wit film.
**Film** is 'n vel plastiek (poliëster, nitrosellulose, of sellulose-asetaat), wat met 'n emulsie gedek is wat lig-sensitiewe silwer halogeniedsout (wat met gelatien gebind is) bevat met veranderlike kristalgroottes wat die sensitiwiteit, kontras en resolusie van die film bepaal. Wanneer die emulsie aan genoeg lig blootgestel word (of ander vorms van elektromagnetiese straling, soos X-strale), vorm dit 'n onsigbare beeld. Chemiese prosesse kan dan op die film uitgevoer word om 'n sigbare beeld te skep; die proses heet "filmontwikkeling", of slegs "ontwikkeling".

In swart-en-wit fotografie is daar gewoonlik slegs een laag silwersout. Wanneer die blootgestelde korrels ontwikkel, word die silwersout omgesit in metaalsilwer, dít blokkeer lig en verskyn as die swart deel van 'n film se negatief.

Kleurfilm gebruik ten minste drie lae. Kleurstowwe, wat aan die oppervlak van die silwersout adsorbeer, maak die kristalle sensitief vir die verskillende kleure. Daar is tipies 'n blou-sensitiewe laag bo-op, gevolg deur 'n laag wat sensitief vir groen is en dan een vir rooi. Tydens ontwikkeling word die blootgestelde silwersout omgesit in metaalsilwer, net soos film wat vir swart-en-wit fotografie gebruik word. In die geval van kleurfilm kombineer die neweprodukte van die ontwikkelingsreaksie terselfdertyd met die chemikalieë wat bekend staan as kleurkoppelaars. Hierdie kleurkoppelaars word óf in die film self ingesluit of in die ontwikkelingsoplossing waarmee die kleurstowwe gemaak word. Omdat hierdie neweprodukte in direkte verhouding met die hoeveelheid blootstelling en ontwikkeling geskep word, word die kleurwolke ook in direkte verhouding met die blootstelling en ontwikkel gevorm. Na die ontwikkeling word die silwer weereens omgesit na silwersout, deur middel van 'n bleikproses. In die laaste stappe van ontwikkeling word dit van die film verwyder, waarna slegs die gevormde kleurstowwe oorbly, wat kombineer om die gekleurde, sigbare beeld te vorm.

Nuwer kleurfilms, soos die Kodacolor II, het tot 12 emulsielae, met meer as 20 verskillende chemikalieë in elke laag.

Omdat fotografiese film wyd gebruik word in die vervaardiging van rolprente, of flieks, staan hulle ook as "films" bekend.
Hoofingang in Reitzstraat
**De Goede Hoop** is 'n privaat Afrikaans-Christelike koshuis vir mans en vroue wat aan die Universiteit van Pretoria studeer. Die koshuis is in 2017 deur die burgerregte-organisasie AfriForum gestig. Die stigting van die koshuis het opslae gemaak omdat dit Afrikaans as enigste kommunikasietaal gebruik en nie die Universiteit van Pretoria se vereiste dat koshuise minstens 43% swart is, toepas nie. In 2017 huisves De Goede Hoop 66 inwoners, waarvan 100% wit is. Een swart student is aanvaar vir verblyf, maar het sy studies gestaak weens finansiële redes.

Die meeste studente van De Goede Hoop is in die ouderdomsgroep 19 tot 25.

Dit is geleë op die hoek van Reitz- en Verdoornstraat in Sunnyside, Pretoria, 1,8 km van die Universiteit van Pretoria (Tuks) se hoofkampus en sowat 3 km van die Groenkloof-kampus.

Stigting
--------

Planne om die koshuis te stig het in 2015 ontstaan. In 2016 is voorbereidings sodanig afgehandel dat De Goede Hoop sy deure op 28 Januarie 2017 kon open.

AfriForum se doel met die stigting van die koshuis was om Afrikaanse studente se deelname aan die studentelewe te verseker, nadat dit volgens die organisasie tydens die FeesMustFall-betogings onder druk gekom het. Tydens dié protesoptrede het duisende studente betoog teen hoë klas- en koshuisgeld, en Afrikaans as onderrigtaal. Dit het gelei tot die afskaffing van Afrikaans as onderrigtaal aan die Universiteit van Pretoria.

Cornelius Jansen van Rensburg is die bestuursraadsvoorsitter van die koshuis.

Inskakeling by die Universiteit
-------------------------------

De Goede Hoop-studentevereniging is in 2016 by die Universiteit van Pretoria as 'n studentevereniging geregistreer. Inwoners van De Goede Hoop sou deur middel van hierdie studentevereniging aan studenteaktiwiteite by die Universiteit kon deelneem, maar die studentevereniging is helaas in 2017 deur die Universiteit ontbind.

Kritiek
-------

Sowat twee maande nadat die koshuis geopen het, het die karakter daarvan opspraak gewek. Volgens die aktivis Yusuf Abramjee is die karakter "eksklusief" en kom dit neer op segregasie of rasseskeiding. Abramjee het 'n klag by die Universiteit van Pretoria sowel as by die Kommissie vir die Bevordering en Beskerming van die Regte van Kulturele, Godsdienstige en Taalgemeenskappe ingedien.

### Reaksie van die Universiteit van Pretoria

Volgens Candice Jooste, 'n woordvoerder vir die Universiteit van Pretoria, veroordeel die Universiteit die koshuis "ten sterkste" en distansieer die instelling hom daarvan. Rikus Delport, 'n woordvoerder vir die universiteit, het op 27 Maart 2017 aangekondig dat die Universiteit die koshuis van alle amptelike universiteitsgeleenthede verban het. Delport het ook aangevoer dat die koshuis "diskriminerende toelatingsvereistes" handhaaf.
**Aston Martin** is die handelsnaam vir vinnige, duur sportmotors wat deur die gelyknamige Britse motormaatskappy vervaardig word. Die motors is onder andere bekend vir die gebruik daarvan in die vroeë James Bond-flieks. Aston Martins is bekend as klassieke statusmotors wat met die hand aanmekaar gesit word en van uiters hoë kwaliteit materiale gebou word.

'n Aston Martin Mk II, 1935.
Die maatskappy is in 1913 deur Lionel Martin en Robert Bamford gestig. Tussen die Eerste en Tweede Wêreldoorloë het die firma 'n paar keer in en uit bedryf gegaan. Lionel Martin verlaat die maatskappy in 1926. Daarna is dit van die een persoon aan 'n volgende verkoop, totdat David Brown dit in 1947 gekoop het. Brown het ook Lagonda gekoop, en gebruik Lagonda-enjins in sy motors. Die Aston Martins wat tydens Brown se besit gebou is, het die letters "DB" in die naam gehad. In 1959 wen 'n Aston Martin die 24-uur wedren by Le Mans.

Brown verkoop die maatskappy later en in die 1970's sukkel hulle om in bedryf te bly. Victor Gauntlett koop 'n deel van die maatskappy en hou dit met die verkoop van onderdele aan die gang. In 1991 het die Ford Motormaatskappy Aston Martin gekoop en begin hulle weer om "DB"-motors te vervaardig. Ford besit Aston Martin tot 2007, waarna dit aan *Investment Dar* en *Adeem Investments* verkoop is.
**Christus die Verlosser** (Portugees: *Cristo Redentor*) is 'n groot standbeeld van Jesus Christus in die wyk Alto da Boa Vista in die stad Rio de Janeiro in Brasilië. Die beeld is 38 meter hoog en staan op die 710 meter hoë Corcovado-berg, wat oor die stad uitkyk. Van 1931 tot 2010 was dit die grootste Art Deco-standbeeld ter wêreld.

Geskiedenis
-----------

Hoof van Christus die Verlosser
Die idee vir die standbeeld dateer uit 1850 en kom van die Katolieke priester Pedro Maria Boss. Hy vra koningin Isabel om dit te finansier, maar sy is nie daarvoor te vinde nie. In 1889 word die projek finaal afgelas, nadat Brasilië 'n republiek geword en die nuwe wette bepaal het dat die kerk en staat geskei moet bly.

In 1921 kry die kerk van Rio de Janeiro dit reg om nuwe lewe in die plan te blaas. Hulle organiseer 'n *Semana do Monumento* ("Monumenteweek") om geld in te samel sodat die monument tog verwesenlik kan word.

Op 12 Oktober 1931, na 9 jaar se werk, was die monument gereed en is dit in 'n uitgebreide seremonie deur president Getúlio Vargas ingewy. Een van die beplande hoogtepunte was die aanskakel van die beligting. Dit sou deur Guglielmo Marconi vanaf sy seiljag gedoen word, maar as gevolg van slegte weer moes arbeiders op die berg die beligting met die hand aanskakel.

Die monument weeg 1 145 ton, het 'n hoogte van 38 meter en die spanbreedte tussen die twee arms is 28 meter. Die beeld is deur ingenieur Heitor da Silva Costa ontwerp en in Frankryk deur die Frans-Poolse beeldhouer Paul Landowski gebou, waarna dit in blokke van 16 ton na Brasilië verskeep is.

Toegang
-------

Christus die Verlosser op die Corcovado-berg
'n Tandrat-baan, die *Corcovado Rack Railway*, klim van die Floresta da Tijuca tot reg onder die standbeeld. Die tog duur 20 minute. Die berg kan ook per motor bestyg word. Daarna moet 'n verdere 222 tree geklim word, wat aan die einde van die tandrat-baan se stasie begin. Die beeld kan deesdae ook met een van die drie hysbakke of die vier roltrappe bereik word.

Interessante feite
------------------

* In 2007 is dié Christusbeeld as een van die Sewe Nuwe Wonders van die wêreld aangewys.
* As gevolg van aardverskuiwings na hewige reënval is die standbeeld in April 2010 vir die eerste keer sedert sy inhuldiging vir die publiek gesluit.
* Op 17 Januarie 2014 is 'n vinger van die standbeeld deur 'n bliksemstraal beskadig.
**Hermanus Steyn** (1743 – 1804) was die President van die Republiek van Swellendam. Hy is in 1743 naby Bruintjiesrivier, wat destyds die grens van die Nederlandse Kaapkolonie was, gebore en gedoop. Hy trou in 1765 met Anna Margaretha van Staden. Hulle het sewe kinders gehad - drie seuns en vier dogters. Hy het op Bruintjiesfontein naby Swellendam tot 1773 saam met sy vader geboer, waar hy gou agting by sy bure afdwing. Hy stel baie belang in die *Patriotbeweging* aan die Kaap in die jare 1770's. In 1773 het hy na die leenplaas De Doornfontein "boven aan de Sondags Rivier onder de Camdeboo" op die destydse oosgrens getrek. In 1789 het hy na Swellendam teruggekeer en hom op die plaas Jan Harmansgat gevestig. Daar het hy gewoon tot hy in 1806 oorlede is. Sy seun Marthinus het na hom op Jan Harmansgat geboer. Toe die bewind van die Verenigde Oos-Indiese Kompanjie in 1795 tot 'n val kom en die Swellendamse burgers hulle eie republiek in die lewe roep, is hy as president verkies. 'n Paar maande ná die aankoms van die Britte, is daar 'n einde aan hierdie republiek gemaak.

Bron
----

* Rosenthal, Eric. 1967. *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*
* Anna Rothmann. 1994. The Republic of Swellendam. Gebaseer op 'n presentasie van Anna Rothmann oor die Republiek van Swellendam in 1983 wat in Engels vertaal en verwerk is dur Beverley Thomas. Uitgegee deur die Drostdy Museum
* Marena van Hemert. 2004. Concise History of Swellendam. Uitgegee deur Bontebok Tours and Travel, Swellendam.
Die kasteel is nie net op 'n vroeë strategies belangrike heuweltop geleë nie, maar bied ook 'n uitsig oor Dundrumbaai, Newcastle en die Mourne Mountains, een van Noord-Ierland se mees dramatiese kuslandskappe
Uitsig oor Dundrumbaai tydens laagwater
**Dundrum** (Iers: *Dún Droma* "Fort by die bergrug") is 'n klein nedersetting en *townland* in die Noord-Ierse graafskap Down, geleë aan die Dundrumbaai, sowat vier myl buite Newcastle langs die A2-motorpad, met 'n bevolking van 1 555 volgens die sensus van 2011.

Dundrum staan veral bekend vir sy Normandiese kasteel wat teen die begin van die 13de eeu, ná die Normandiese verowering van Ulster, deur John de Courcy (1160–1219) opgerig is om die landroete tussen Drogheda en Downpatrick te beskerm. Die kasteel se ruïne is tans 'n historiese besienswaardigheid in Dundrum en bied danksy sy ligging op 'n heuwel 'n uitsig oor Dundrumbaai, gebiede in sy omgewing (waaronder die Mourne Mountains) en die Ierse Seekus.

Die sandduinhabitat en natuurbewaringsgebied Murlough Nature Reserve, wat in 1967 as Ierland se eerste natuurreservaat gevestig is en tans deur die National Trust bestuur word, is naby Dundrum geleë, met Keel Point as plaaslike toegangspunt.
| **Die Knoop** |
| --- |
| Tipe webblad | Skakels na ander webtuistes |
| Taal(e) | Afrikaans |
| Registrasie | Opsioneel |
| Eienaar | Gerrie de Beer |
| Huidige status | Onaktief (besoek Desember 2018) |
| URL |  |

**Die Knoop** was 'n Afrikaanse skakellys of portaal wat deur die Pretoriaanse ingenieur, Gerrie de Beer, gestig is en onderhou was. Dit was een van die eerste en een van die grootste Afrikaanse skakellyste op die web. Die Knoop het in 2007 'n gemiddeld van 750 besoeke per dag gekry. Die webwerf se gewildheid onder Afrikaners op daardie staduim blyk uit dat ruim driekwart besoekers die URL sélf intik om by die webwerf te kom.

Geskiedenis
-----------

Die Knoop het begin as 'n skakellys op een van De Beer se persoonlike webwerwe, wat gehuisves is by www.geocities.com/Heartland/9657/dieknoop.htm. In 1998 het De Beer die domeinnaam dieknoop.co.za gekoop en die Geocities-webwerf daarheen laat herverwys.

Die skakellys was aanvanklik 'n enkele bladsy, maar kort nadat die hoeveelheid skakels die duisend-getal oorskry het, is sommige groter afdelings op aparte bladsye geplaas. Die Knoop se slagspreuk was vroeër "honderde Afrikaanse skakels", en het later verander na "duisende Afrikaanse skakels".

Dit is waarskynlik dat Die Knoop sy ontstaan gehad het nadat Gerrie kontak met Afr Oppie Net  gehad het.

Mettertyd het De Beer ander domeinname opgekoop om na Die Knoop te herlei. Een hiervan was afrikaans.co.za, want tans nie meer deur De Beer besit word nie.

Die Knoop maak tans ruimskoots van advertensieskakels gebruik, en heelwat van die "nuwe" skakels is niks meer nie as geborgde skakels wat nie as sulks aangedui word nie. Dit maak egter nie Die Knoop minder gewild onder sy gebruikers nie.

Kampvegter vir Afrikaans
------------------------

Die Knoop se gewildheid onder Afrikaanse besoekers het vroeg reeds sekere Suid-Afrikaanse maatskappye genoop om hul webwerwe in Afrikaans beskikbaar te stel. Hier onder tel die bankreus ABSA, wat reeds in 1997 op Die Knoop gekasty is vir sy toentertydse gebrek aan Afrikaans.
Komposwurms sopas by die erdwurmreaktor toegevoeg
'n **Erdwurmreaktor** (beter bekend onder die handelsmerk as *Can-O-Worms*), ook **wurmboerdery**, **wurmplaas** of **vermikultuur**, is 'n houer met komposwurms wat kompos maak van groente-, vrugte-, tuin- en kombuisafval. 'n Heel geskikte (epigeïese) erdwurmsoort daarvoor is die *Eisenia fetida*. Die gewone erdwurm kan nie vir die doel gebruik word nie. In die houer moet 'n goeie habitat vir die wurms geskep word: vogtig, donker en nie te warm of te koud nie.

Om die gevormde kompos van die wurms te skei kan die grond gesif word, maar dit is beter om met (ten minste) twee geperforeerde houers te werk; in die een houer word vars kombuisafval ingegooi wat na 'n tydjie die wurms deur die groot voedselporsie aantrek; die wurms verlaat die ander houer en daar bly erdwurmmis/vermikompos agter. Ook kompostee word onderin die houer versamel.

'n Erdwurmreaktor is 'n goeie alternatief vir 'n komposhoop as slegs 'n enkele balkon of terras tuis beskikbaar is. Die konsep kom egter nie sonder probleme nie: die proses moet gereeld deur die mens nagegaan en gereguleer word. Die humiditeit, temperatuur, belugting en die pH-vlak moet binne bepaalde grense bly, slegs sekere afval kan toegedien word, ander nie, en die wurms mag nie oorvoer word nie ('n algemene fout).
Die **kaiingsuikerbos** (*Protea glabra*) is 'n blomdraende boom wat aan die bekende Protea-genus hoort en endemies aan Suid-Afrika is. Die plant kom voor in die Wes-Kaap, die Bokkeveld-eskarp tot by die Olifantsrivier en Koue Bokkeveld en is deel van die fynbos-bioom. Die plant word tot 5 m hoog en het 'n koniese vorm. Dit blom van Julie tot November met die hoogtepunt in November.

Die plant spruit weer uit na dit gebrand het maar groei normaalweg in lae brand risiko areas. Die saad word geberg in 'n doppie en deur die wind versprei. Die plant is eenslagtig. Bestuiwing vind plaas deur die werking van voëls en kewers. Die plant groei in vlak sandsteengrond of krake in rots op hoogtes van 500 - 1 500 m.

Die boom se FSA-nommer is 89.1. In Engels staan dit as die *Clanwilliam sugarbush* bekend.

Galery
------

* 
* 
* 
* 
*

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome
* Lys van proteaspesies

Bronne
------

* REDLIST Sanbi
* Protea Atlas
* Biodiversityexplorer
* Plants of the World Online
**Dmitri Andrejewitsj Moeratof** (Russies: Дмитрий Андреевич Муратов, gebore op 30 Oktober 1961) is 'n Russiese joernalis en televisieaanbieder, en die hoofredakteur van die Russiese koerant *Nowaja Gazeta*. Hy het 2021 se Nobelprys vir Vrede saam met Maria Ressa van die Filippyne gewen vir "hulle pogings om vryheid van uitdrukking te beskerm, wat 'n voorwaarde is vir demokrasie en blywende vrede".

Moeratof het in 1993 die prodemokratiese blad *Nowaja Gazeta* saam met verskeie ander joernaliste gestig. Hy was van 1995 tot 2017 die hoofredakteur en weer van 2019 af. Die koerant is bekend vir sy verslaggewing oor sensitiewe onderwerpe soos regeringskorrupsie en oortredings van menseregte. As hoofredakteur het Moeratof berigte deur Anna Politkofskaja gepubliseer wat die Poetin-administrasie deeglik onder die loep geneem het. Moeratof het gehelp om "die enigste ware kritiese koerant met nasionale invloed in Rusland vandag" op die been te bring, volgens die Amerikaanse nieregeringsorganisasie *Committee to Protect Journalists*.

Sy koerant was invloedryk daarin om lig te werp op die stormagtige situasies in Tsjetsjnië en die Noord-Kaukasus in die algemeen.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 1147042853
* IMDb: nm4899049
* VIAF: 64151246516444131329
* WorldCat Identities: viaf-64151246516444131329

 |
**Ferdinand Magellaan** (Portugees: **Fernão de Magalhães**; Spaans: **Fernando** of ***Hernando de Magallanes***; Lente 1480–27 April 1521) was 'n Portugese ontdekkingsreisiger wat, in diens van Spanje, probeer het om 'n Weswaartse roete na die Spesery-eilande van Indonesië te vind. Die soektog was die eerste suksesvolle probeerslag om rondom die wêreld te seil. Magellaan het nie sy finale, Weswaartste reistog voltooi nie; hy was doodgemaak tydens die Slag van Maktan in die Filippyne. Hy het egter verder wes as die Spesery-eilande gesterf en het dié eilande wel op vroeë togte besoek. Hy was een van die eerste persone wat al die meridiane van die aardbol oorgesteek het. Hy was ook die eerste persoon wat 'n ontdekkingstog gelei het deur Asië vanaf Europa te bereik deur weswaarts te seil en ook die eerste persoon om die Stille Oseaan oor te steek.

Van die 270 bemanningslede wat die ekspedisie saam met Magellaan begin het, kon slegs 18 daarin slaag om terug te keer na Spanje en dus die reis om die aardbol te voltooi. Hulle was deur die Spanjaard Juan Sebastián Elcano gelei, wat die leisels oorgeneem het na Magellaan se dood.

Die Magellan-Elcano reis. *Victoria*, een van die oorspronklike vyf skepe, omseil die aardbol, en eindig 16 maande na Magellaan se dood.
Eleni Lambiri Februarie 1925.
**Eleni Lambiri** (9 Februarie 1889 - 30 Maart 1960) was 'n Griekse dirigent en komponis.

Lewe en loopbaan
----------------

Eleni Lambiri is gebore in Athene. Sy was die dogter van die komponis Georgios Lambiris en kleindogter van die digter Andreas Laskaratos. Sy het komposisie onder Edoardo Sacredote gestudeer by die Konservatorium in Athene (van 1907 tot 1908). Sy is die eerste vrou wat komposisie aan die Konservatorium in Athene gestudeer het, en daarom het sy die titel van die eerste Griekse vrouekomponis verwerf. Daarna studeer sy komposisie onder Max Reger en dirigeer onder Hans Scheidt aan die *Koninklike Konservatorium* in Leipzig (van 1 Oktober 1908 tot 27 Julie 1911). In 1913 is die operette «To apokriatiko oneiro» ('n Droom in Karnaval), met teks van Gregorios Xenopoulos en samestelling deur Eleni Lambiri, opgevoer by die Panellinion-theater.

Na haar studies het sy in Milaan as dirigent gewerk. Op 15 Januarie 1915 het sy die outeursregte van die operetta «Isolma» by die streekregister van Milaan (register nommer 64794) geregistreer. «Isolma» was 'n operetta in drie bedrywe wat ten volle gekomponeer en geskryf is deur Eleni Lambiri. Hierdie operetta is in 1958 opgeneem deur Totis Karalivanos as dirigent en Spiros Kapsaskis as koordirekteur. In ongeveer 1925 keer sy terug na Patras, Griekeland, waar sy tot 1953 as direkteur van die Patras Konservatorium gewerk het. Terselfdertyd het sy musiekkritiek vir die plaaslike koerant van Patras «Neologos Patron» geskryf. Sy is in die munisipale hospitaal van Athene oorlede.

Werke
-----

Geselekteerde werke sluit in: 

* *To apokriatiko oneiro* ('n Droom in Karnaval) 1913, operette
* *Isolma* 1915, operette
* *Ballade* vir sopraan en klavier, 1933 (nou verlore)
* Strykkwartet in A majeur
* Serenata vir fluit, viool en altviool
* Simfonie vir groot orkes in B mineur
* ``Iratzi N,`` opera, in libretto L. Orsini
Ingang van die akademie
Die **Akademie vir Skone Kunste van Umeå** (*Konsthögskolan i Umeå*) is 'n Sweedse kunsskool aan die Universiteit van Umeå. Die kunsskool maak saam met die Umeå Akademie vir argitektuur, die Desinginstituut, die *Bildmuseet* en *HumlabX* deel uit van die Umeå Kunskampus.

Opleidingskursusse
------------------

Die kunsskool bied twee kursusse in die beeldende kuns aan: die driejarige baccalaureusgraad (BFA) en 'n tweejarige nagraadse Meesterskursus (MFA). Daar word ook kursusse in estetika I, II en III aangebied en somerkursusse word georganiseer. Die opleiding in beeldende kunste bevat praktiese sowel as teoretiese aspekte. Studente leer om te werk met hout, metaal, gips, brons, afdrukke, foto's, video's, klank en rekenaargebaseerde kuns.

Die werk van die studente word sedert 1993 deurlopend in hul eie kunsgalery uitgestal en op die jaarlikse uitstalling wat op die skoolterrein of in die nabygeleë *Bildmuseet* gehou word.

Navorsing
---------

Die kunsskool doen ook navorsing op artistieke basis, verwant aan die nasionale "Artistieke Navorsing skool" (*Konstnärliga forskarskolan*) en 'n aantal ander navorsingsprojekte.

Geboue
------

Die opleiding is aanvanklik in 'n ou fabrieksgebou naby die Umerivier aangebied, waarvan die fasade in 1909 deur Sigge Cronstedt ontwerp is. Die fabriek is aanvanklik in 1910 geopen en was van die eerste belangrike nywerheid in die stad. Dit was tot 1954 in bedryf. Die ou fabrieksgebou is in 1986 in 'n skoolgebou omskep en die kunsskool het 'n jaar later ingetrek.

In die lente van 2012 het die Kunsakademie verhuis na 'n nuwe gebou, 'n eiendom op die kunskampus. Die voormalige gebou is in 2013-2014 weer verbou en word nou gebruik vir artistieke projekte en huisves die Akademie se kunsgalery.

Kyk ook
-------

* Umeå Designinstituut
* Restaurantkollege van Umeå
'n **Moedertaal** (of T1) is 'n taal wat 'n persoon gedurende sy jeug sonder formele taalonderrig verwerf. Moedertaalsprekers het 'n kenmerkende intuïsie oor wat in hulle taal (al dan nie) gesê kan word.

Die vermoë om 'n taal sonder formele onderwys te verwerf verminder namate 'n persoon ouer word. In die moderne taalkunde word die begin van puberteit gesien as die einde van die sogenaamde *kritiese periode*, waarin moedertaalverwerwing nog moontlik is.

'n Taal wat nie as moedertaal gepraat word nie word meestal 'n tweede taal (T2) genoem. Met genoeg blootstelling tydens hul jeug kan sprekers 'n groot aantal T1's verwerf. Tweetaligheid en "meertaligheid" is die norm in groot dele van die wêreld. In westerse lande verdring die nasionale standaardtale meestal die streeksvariëteite, en neig die bevolking tot eentaligheid.

Die verwerwing van T2's is aansienlik moeiliker as die van T1's en algemene gebruik is noodsaaklik om T2's in stand te hou. Taalkundiges verwys na die 'verwerwing' van T1's, maar na die 'leer' of 'aanleer' van T2's.

Veral by T2's wat verwant is aan die moedertaal is die *passiewe* kennis, die verstaan, meestal beter as die *aktiewe* kennis van die taal. Selfs al kan iemand 'n T2 perfek en sonder moeite praat, kan daar nog dikwels gemerk word dat die spreker nie sy moedertaal praat nie vanweë die vreemde aksent.

Die bestudering van die eienskappe van moedertale (in teenstelling tot tweede tale) vorm die kern van die psigolinguistiek, soos in die Chomskiaanse taalkunde.

Internasionale Moedertaaldag word op 21 Februarie gevier.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb180442745 (data)
* GND: 4040962-4
* LCCN: sh85090170
* NDL: 00576908
* NKC: ph175772

 |
**Omaruru** is 'n dorpie in Namibië, 70 km noord van Karibib en 220 km noordwes van Windhoek, geleë op die oewers van die boomryke en waterryke Omarururivier, naby die skouspelagtige Omarurukoppie. Dit kom van Herero vir *bitter dikmelk*, na aanleiding van die koeie wat sekere struikplante wat daar groei, eet. Die geskatte bevolking in 2011 was 6 300.

Geskiedenis
-----------

Die Rynse sendingstasie op Omaruru, 1873.
Die dorp het ontwikkel uit 'n stasie wat eerw. Gottlieb Viehe van die Rynse Sendinggenootskap in 1870 hier gestig het nadat Herero onder hoofman Tjiseseta omstreeks die middel van die 19de eeu hier kom vestig het. Die eerste skool is kort ná die stasie se stigting opgerig en die eerste kerk het Viehe in 1874 ingewy. In 1876 het hier reeds 42 Europeërs gewoon, maar 'n skool wat Viehe in 1870 vir hul en die bruin inwoners se kinders gestig het, het ná ses maande gesluit. Die Duitsers het 'n militêre pos in 1894 opgerig en invallers het die plaaslike fort in 1904 tydens die Herero-oorlog beleër. Die garnisoen het gesukkel om die indertydse klein dorpie te verdedig en 123 Duitse burgerlikes en soldate het gesterf voor die beleg beëindig is. Nog onder die Duitse koloniale administrasie het die dorpie in Julie 1909 munisipale status verwerf. In latere jare is goud daar naby ontdek. 'n Groot romery, die eerste wat in Suidwes-Afrika geregistreer is, is in 1928 hier geopen.

NG gemeente
-----------

*Vir hoofartikel, sien NG gemeente Omaruru*

Die gemeente van die NG Kerk is op 1 Maart 1941 van die gemeente Otjiwarongo afgestig met Omaruru, Karibib, Usakos, Kalkfeld, Swakopmund en Walvisbaai as hoofsentrums. Uit die gemeente het deur die jare nagenoeg ses gemeentes ontstaan, maar die lidmaattal was nooit groot nie omdat dit altyd, wat die blanke bevolking betref, 'n oorwegend Duitse gemeenskap was. By afstigting het die grense egter ongeveer 400 km van noord na suid en van oos na wes gestrek.

Besienswaardighede
------------------

Die imposante Franke-toring is in 1907 opgerig en vernoem na kaptein Victor Franke om die oorlewing van die Duitse troepe tydens die Herero-beleg te gedenk. Daar is ook 'n groot swembad en woonwapark in 'n boomryke omgewing.

Bronnelys
---------

* Raper, P.E. *Dictionary of South African Place Names*, Lowry Publishers, Johannesburg, 1987.
* Rosenthal, Eric (red.). *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*. Londen en New York: Frederick Warne & Kie Bpk.
* Mayhew, Vic (red.), *Illustrated Guide to Southern Africa*, Reader's Digest, Kaapstad, 1980
* Olivier, ds. P.L. (samesteller), *Ons gemeentelike feesalbum*. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers, 1952.

Sien ook
--------

* Gereformeerde kerk Erongo

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb14490313f (data)
* GND: 4590835-7
* LCCN: n94900571
* SUDOC: 095979069
* VIAF: 130342469
* WorldCat Identities: lccn-n94900571

 |