recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Arquà Petrarca** [arˈkwa peˈtrarka] (oorspronklik *Arquà*) is 'n klein nedersetting suidwes van Padua in die Euganese Heuwels (*Colli Euganei*), geleë op twee heuwels tussen Padua en Ferrara en naby die antieke Romeinse pad Via Adriatica. Arquà Petrarca is lid van die vereniging *I borghi più belli d’Italia* ("Die mooiste nedersettings van Italië"). Die nedersetting se naam is waarskynlik afgelei van die Latynse *Arquata montium* of "Kring van berge". Na sy bewoners word in Italiaans verwys as *Arquatesi*.

Bewoners en besoekers geniet 'n aantreklike uitsig oor die Euganese Heuwellandskap in die omgewing. Die foto wys die piek Monte Cera, gehul in digte wintermis
Ses jaar ná sy afsterwe, in 1380, is 'n grafmonument vir Petrarca op 'n plein net buite die kerk Santa Maria Assunta opgerig. Sy sterflike oorskot rus in 'n sarkofaag uit rooierige Verona-marmer - of dele daarvan. Terwyl sy regterarm reeds deur 'n geestelike gesteel is, het DNS-ontledings in 2004 getoon dat die sarkofaag die skedel van 'n vrou bevat. Gedurende die 16de en 17de eeu was dit 'n makabere stokperdjie vir welvarende families om die skedels van beroemde personlikhede te versamel. So is 'n beroep op moontlike "besitters" gedoen om Petrarca se skedel terug te gee
Die humanis en digter Francesco Petrarca, 'n boorling van Arezzo in Toskane, het Arquà in sy latere lewe as sy woonplek gekies en hier tot sy afsterwe in 1374 sy laaste vier lewensjare deurgebring. Die huis, wat hy hier bewoon en uitgebou het, met uitsigte oor die Euganese landskap, is deur die Paduaanse patriarg Francesco il Vecchio da Carrara aan hom geskenk. Die digter is in Arquà ter ruste gelê. Sedert 1870 maak sy van deel uit van die dorpsnaam. Petrarca se woonhuis, die *Casa del Petrarca*, en graf is toeristetrekpleisters.

Arquà se oorspronge strek terug tot in die Bronstydperk. Later het dit 'n Romeinse kolonie geword. Die Carraresi-familie, wat as *signori* eeue lank die politieke en openbare lewe van Padua oorheers het, het Arquà reeds in die laat Middeleeue as hul vakansieplek gekies. Later, gedurende die 15de en 16de eeu, het ook adellike families uit Venesië en Padua aangetrokke gevoel tot Petrarca se laaste woon- en rusplek en in sy omgewing statige villa's laat oprig wat tans deel uitmaak van die nedersetting se argitektoniese erfenis. 

Arquà het in 1405 onder Venesiaanse bewind gekom. Destyds was dit die enigste nedersetting in die omgewing wat van steen gebou is. Kleiner omliggende dorpe is van hier bestuur. Die meeste woongeboue dateer uit die tydperk tussen die 13de en 17de eeu, en baie van hulle word vandag steeds deur privaat persone bewoon. Die 13de eeuse dorpskern het sy eie kenmerkende boustyl, terwyl in alle ander buurte geboue uit tragietsteen aangetref word wat in die omgewing ontgin is.
| **Armação dos Búzios**
 |
| --- |
| **Kaart** | **Wapen** |
|  |
|  |
|  |
| **Vlag** |
|  |
|  |
|  **Land** |  Brasilië |
|  **Deelstaat** |  Rio de Janeiro |
|  **Koördinate** | 22°44′49″S 41°52′55″W﻿ / ﻿22.74694°S 41.88194°W﻿ / -22.74694; -41.88194 |
|  **Stigting** | 12 November 1995 |
|  **Oppervlak:** |   |
|  - Totaal | 69,278 vk km |
|  **Hoogte bo seevlak** | 5 m |
|
|
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (skatting, 2016) | 31 674 |
|  - Bevolkingsdigtheid | 457,2/vk km |
|  **Tydsone** | UTC -3 |
|  - Somertyd | UTC -2 |
|  **Prefek** | Dr. André (PMDB) |
|  **Amptelike Webwerf** | buzios.rj.gov.br |
|

'n Plesierboot lê in Búzios voor anker
**Armação dos Búzios** (Brasiliaanse Portugees: [ɐɦməˈsɜ̃w̃ duj̆ʑ ˈbuˑzjʊ̆j̆ɕ], Europese Portugees: [aʁmɐˈsɐ̃w duz ˈbuzjus]), dikwels kort **Búzios** genoem, is 'n strandoord en munisipaliteit in die Brasiliaanse deelstaat Rio de Janeiro wat in die 1960's, nadat die Franse aktrise Brigitte Bardot en haar Brasiliaanse vriend net soos die oseanograaf Jacques Cousteau hier op soek na 'n rustige vakansieplek in 1964 kom ontspan het, met luukse toerisme en stralerjakkers verbind is en aan die voormalige vissersdorpie die bynaam *A Saint-Tropez Brasileira* besorg het.

Armação dos Búzios, wat op 'n skiereiland noord van Rio de Janeiro aan die Brasiliaanse Costa do Sol ("Sonkus") geleë is met 'n twintigtal sandstrande binne die stadsgebied, het oorspronklik deel uitgemaak van Cabo Frio en vorm eers sedert 12 November 1995 'n selfstandige munisipaliteit. Die betrokke prefekture het die ontwikkeling van Búzios vanaf die 1970's met omsigtigheid beplan. In teenstelling met baie ander gewilde strandoorde in die land is die bou van woonstelblokke hier verbied sodat die oorspronklike Portugees-Mediterreense dorpskarakter net soos die historiese klipstrate bewaar gebly het. Die meeste geboue bly beperk tot twee verdiepings. Nogtans het Búzios 'n gewilde vakansiebestemming vir duisende inheemse en Argentynse toeriste asook die plesierbote van internasionale rederye geword. Die streek se tipiese klein gastehuise of *pousadas* beskik meestal net oor 'n tiental kamers. In 2010 het 'n hotel met meer as 300 kamers sy deure geopen.
**Minderjarigheid** in die reg dui op ’n persoon wat nog nie mondig is nie en dus nog nie as ’n volwassene beskou word nie. Dit hang van gebied tot gebied af, maar is gewoonlik 18. In Suid-Afrika was mondigwording voorheen op 21, maar dit is kragtens die Kinderwet van 2005 tot 18 verlaag.

Die term **minderjarige** word dikwels gebruik in verband met sekere beperkings wat niks met mondigwording te doen het nie. Die ouderdom om te mag drink in die VSA is byvoorbeeld gewoonlik 21 en jonger mense word soms minderjariges genoem in terme van die alkoholwet, al is hulle 18 of ouer. Dit kan ook gebruik word in verband met die ouderdom waarop ’n mens mag rook, seks hê, bestuur, stem, ensovoorts. Dit verskil dikwels van die ouderdom van mondigwording. 

In baie lande, soos Australië, Indië, Brasilië, Kroasië, Colombia en Suid-Afrika word iemand van 18 as mondig beskou. In Amerika, waar die ouderdom van mondigwording van deelstaat tot deelstaat wissel, is dit gewoonlik 18, maar in sekere state kan dit op sekere gebiede (soos dobbel en drink) 21 wees. 

In Japan, Taiwan en Thailand is ’n minderjarige iemand jonger as 20. In Nieu-Seeland is dit ook 20, maar sekere dinge is op ’n jonger ouderdom toelaatbaar, soos 15 vir die ondertekening van dokumente en om ’n testament te mag hê.
**Artabanus IV**, ook bekend as **Ardawan IV** (Parties: 𐭍𐭐𐭕𐭓), wat in ouer geskrifte soms verkeerdelik **Artabanus V** genoem word, was van omstreeks 213 tot 224 die laaste koning van konings van die Partiese Ryk. Hy was die jongste seun van Vologases V, wat in 208 gesterf het.

Bewind
------

In omstreeks 208 het Vologases IV sy pa, Vologases V, as koning van die Partiese Ryk opgevolg. Sy bewind was vir 'n paar jaar onbetwis, totdat sy broer Artabanus gerebelleer het. Die stryd om die troon tussen die twee broer het waarskynlik omstreeks 213 ontstaan. Artabanus het 'n groot deel van die ryk verower, onder meer Medië en Susa. Dit lyk of Vologases VI net Seleukië behou het waar hy geld gemunt het.

Die Romeinse keiser Caracalla het twee keer probeer om Artabanus tot 'n oorlog uit te lok, wat daarop dui dat hy Artabanus as die Partiese heerser beskou het. Artabanus het kort daarna oorlog teen Caracalla gemaak en sy magte afgeweer. Vrede is die volgende jaar gesluit. Artabanus het egter nog met sy broer Vologases te doen gehad, wat aanhou geld munt en hom uitgedaag het.

### Oorlog met die Sassaniede

'n Illustrasie uit 1840 van 'n Sassanidiese reliëf wat wys hoe Ardasjir I se magte die oorhand oor Artabanus IV en sy magte kry.
Intussen het die Sassanidiese familie, nou onder prins Ardasjir I, begin om naburige gebiede te verower. Sy magte het Artabanus aangeval; sy seun en erfgenaam, Sjapoer I, het ook aan die geveg deelgeneem. Dit slag het op 28 April 224 plaasgevind en Artabanus is oorwin en vermoor. Dit was die einde van die Arsakidiese tydperk en die begin van 427 jaar van Sassanidiese heerskappy.

Ardasjir I het hierna die titel "sjahansjah" ("koning van konings") aangeneem en begin met sy verowerings van 'n gebied wat hy "Iran" genoem het.

Sy magte het Vologases VI kort ná 228 uit Mesopotamië verdryf. Pogings in die laat 6de eeu om die Arsakidiese dinastie te herstel was onsuksesvol.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
Cargolux Boeing 747-400F
'n Boeing 747-8F ondergaan voorafleweringstoetse.
**Cargolux Airlines International S.A.**, handeldrywend as **Cargolux**, is 'n lugvragredery met sy hoofkantoor te Luxemburg Findel Lughawe in Sandweiler, Luxemburg. Dit is een van die grootste geskeduleerde uitsluitlik-vrag operateurs in Europa met 'n wêreldwye netwerk. Huurvlugte en instandhouding aan derde partye word ook onderneem.

Geskiedenis
-----------

Die lugredery is in Maart 1970 deur Luxair, die Salen Skeepsrederygroep, Loftleiðir en verskeie privaatbelange in Luxemburg gestig. Dit het bedrywighede in Mei 1970 begin met een Canadair CL-44 vragtuig met dienste van Luxemburg na Hongkong. Oor die volgende twee jaar het die lugredery vinnig gegroei, en so ook sy openbare sigbaarheid. [4] Teen 1973 het Cargolux 5 CL-44s besit en die sprong na stralers gemaak deur die verkryging van 'n Douglas DC-8. Dit het die maatskappy se vragaflewerings bespoedig. In 1974 het Loftleiðir en Cargolux hul onderhoud- en ingenieursdepartemente saamgesmelt, en teen 1975 bekom Cargolux nuwe fasiliteite bestaande uit sentrale kantore en twee loodse.

Teen 1978 het die lugredery die vorm begin aanneem van die maatskappy wat dit vandag is. Die CL-44s word stadigaan aan diens onttrek en die redery bestel sy eerste Boeing 747. In dieselfde jaar begin dit ook na ander plekke in Asië, sowel as die Verenigde State van Amerika vlieg. In 1979, toe die maatskappy sy eerste dekade vier, word sy eerste Boeing 747 afgelewer. In 1982 het China Airlines die eerste lugrederymaatskappy geword om 'n strategiese vennootskap met Cargolux te onderteken. Die laaste Douglas DC-8 in die vloot word afgelê in 1984 met die toevoeging van 'n derde Boeing 747. Lufthansa koop 'n aandeel van 24.5% in die lugredery in 1987 en Luxair verhoog sy aandeel tot 24,53%.
Met **Oudnederfrankies** of Oudnederlands word verwys na die Frankiese streekstale wat vanaf die vyfde tot en met die elfde eeu in 'n groot deel van Nederland en België, die westelike deel van Noord-Frankryk en in die huidige Duitsland se Rynland en Westfalen gepraat is. Dié Germaanse dialek het uit twee hoofdialekte bestaan: Oudoosnederfrankies en Oudwesnederfrankies.

Die oudste oorgelewerde Oudnederfrankies word gevind in die Lex Salica. In 1996 is egter in 'n akker in Bergakker (Betuwe) 'n swaardskede gevind waarop 'n nog ouer oudnederfrankies vermeld is: die Inskripsie van Bergakker. Hierdie Oudnederlands in runegeskrif is egter beperk en kan maar gedeeltelik vertaal of gelees word.

Oudnederlands steun sowel op die Oudoos- as Wesnederfrankies. Ook die Oudnederlands se voortgespruite Middelnederlands het op beide hoofdialekte gesteun. Volgens geleerdes was daar dan ook geen groot wesenlike verskil tussen die twee nie. Uit Middelnederlands het daar vervolgens Nieu-Nederlands ontwikkel. Dit het egter 'n meer westelike skakering as gevolg van die invloed van die Brabantse en Hollandse dialekte gehad.

Taalgebied
----------

Oudnederlandse taalgebied (by benadering en onvolledig)
Die gebied waarin Oudnederlands gepraat is, is nie heeltemal die gebied waarin die huidige Nederlands gepraat word nie.

In die huidige provinsies Groningen en Friesland en langs die kus van Holland word Fries gepraat, of altans ingvaeoonse dialekte. Aan die ooste (Achterhoek, Overijssel, Drenthe) word Saksies (Oudnederduits) gepraat.

Aan die suide en suidooste was die destydse taalgebied groter as vandag. Frans-Vlaandere en die Nederrynse gebied tussen Limburg en Westfalen (Kleef, Berg en Gulik) val toe ook onder die Oudnederlandse taalgebied.

Sien ook
--------

* Oudnederlands
**Rogier van Maine** (geboortedatum onbekend; sterf omstreeks 900) was vanaf onderskeidelik 886 tot 893 en 895 tot 900 Graaf van Maine. Hy is die stigter van die tweede Huis van Maine, wat somtyds bekendstaan as die "Hugonide", oftewel "Hugoniede".

Sy familie word nie geïdentifiseer in kontemporêre dokumente nie. Onlangse navorsing het verskeie hipoteses voorgestel. Indien onomastiese oorwegings in ag geneem word, is hy moontlik 'n afstammeling van Rogier, Graaf van Le Mans, en derhalwe van Robertiense afstamming. Indien dit die geval is, is hy afkomstig van dieselfde voorouers as sy Rorgonidiese mededingers, waarmee hy in 'n geskil betrokke was oor die eienaarskap van die Graafskap van Maine. Christian Settipani identifiseer hom as 'n sekere graaf Rogier wat in 892 tussenbeide getree het ten behoewe van sy "oom" Hugo, Graaf van Bourges, en stel voor dat hierdie Hugo sy oom aan moederskant was. Die voorkoms van die name "Hugo" en "Rogier" herinner aan die grawe van Laon, en hy kan moontlik die broer wees van Hugo, Graaf van Bassigny en Rogier I, Graaf van Laon.

Rogier is getroud met Rothilde, dogter van die Franse koning Karel die Kale, en was derhalwe in noue kontak met die koninklike familie. In 885 is Ragenold, Markraaf van Neustrië en Graaf van Maine deur die Normandiërs gedood. Die oorblywende Rorgoniede was tieners, en Koning Karel III die Dikke het verkies om die markgraafskap van Neustrië toe te vertrou aan een van sy volgelinge, Hendrik van Babenberg, en die graafskap van Maine aan Rogier. Die Rorgoniede het gevolglik 'n bondgenootskap gevorm met die Robertiens, nadat Odo koning van Frankryk geword het. Rogier is in 893 uit Le Mans verdryf en vervang deur die Rorgonied, Gauzlin II. Rogier is in 895 as Graaf herstel, maar was veral gewelddadig teenoor sy onderhoriges en die Kerk, wat klagtes ontlok het van die Biskop van Le Mans. Hy is kort hierna oorlede.

Saam met sy vrou Rothilde, dogter van Karel die Kale en Richildis van Provence, het hy die volgende kinders gehad:

* Hugo I van Maine
* 'n dogter, wat in omstreeks 914 getroud is met Hugo die Grote, Hertog van die Franke
* 'n moontlike dogter genaamd Rothildis, wat vanaf 937 tot 965 abtes van Bouxières-aux-Dames was

Bronne
------

* Riché, Pierre (1993). *The Carolingians: A Family Who Forged Europe*. Vertaal deur Allen, Michael Idomir. University of Pennsylvania Press.
* Christian Settipani, *La Préhistoire des Capétiens* (*Nouvelle histoire généalogique de l'auguste maison de France*, vol. 1), Villeneuve d'Ascq, red. Patrick van Kerrebrouck, 1993, 545 p. (ISBN 978-2-95015-093-6)
| Periode/sisteem | Epog/serie | Tydsnede/etage | M. jaar gelede |
| --- | --- | --- | --- |
| Trias | Vroeg | Indusium | **jonger** |
| Perm | Lopingium | Changhsingium | 252,2–254,1 |
| Wuchiapingium | 254,1–259,8 |
| Guadalupium | Capitanium | 259,8–265,1 |
| Wordium | 265,1–268,8 |
| Roadium | 268,8–272,3 |
| Sisuralium | Kungurium | 272,3–283,5 |
| Artinskium | 283,5–290,1 |
| Sakmarium | 290,1–295,0 |
| Asselium | 295,0–298,9 |
| Karboon | Pennsylvanium | Gzhelium | **ouer** |
| Die verdeling van die Perm (IKS). |

’n *Hercosestria cribrosa* uit die Roadium.
Die **Roadium** is ’n chronostratigrafiese etage sowel as ’n geologiese tydsnede in onderskeidelik die sisteem en periode Perm (epog/serie Guadalupium). Dit verwys dus na ’n tydperk sowel as die gesteentes wat in dié tydperk gevorm het. 

Die etage/tydsnede was van sowat 272,3 tot 268,8 miljoen jaar gelede. Dit is voorafgegaan deur die Kungurium en gevolg deur die Wordium.

Naam en definisie
-----------------

Die tipeligging van die Roadium is in die Stratotype-canyon in Texas, VSA. Die basis word gedefinieer deur die eerste voorkoms van die Conodonta *Jinogondolella nanginkensis* en die bokant deur die eerste voorkoms van die Conodonta *Jinogondolella aserrata*.

Die Roadium is ’n tysnede waarin die Therapsida vermeerder en oor diverse nisse versprei het.

Bronne
------

* (en)  Gradstein, F.M.; Ogg, J.G.; Schmitz, M.D. & Ogg, G.M.; **2012**: *A Geologic Time Scale 2012*, Elsevier, ISBN 0444594256.
Petrus Coetsee.
**Petrus Jacobus Coetsee** (16 Augustus 1908, Venterstad, Kaapkolonie – onbekend) was regsadviseur en wetsopsteller vir die Kaaplandse Provinsiale Administrasie (KPA).

Coetsee was die seun van P.J. Coetsee. Hy het sy skoolopleiding aan die Hoërskool Colesberg voltooi en daarna aan die Potchefstroomse Universiteitskollege en die Universiteit van Pretoria studeer. Aan Tukkies was hy in 1936 voorsitter van die buitemuurse studenteraad in. Hy het in die justisiekantoor in Pretoria gewerk en daarna in verskeie landdroskantore, onder meer te Grahamstad, Louis Trichardt, Port Elizabeth en Kaapstad. Daarna is hy verplaas na die prokureur-generaal se kantoor in Kaapstad as vakkundige assistent.

Gedurende hierdie tyd het hy reeds regswerk vir die KPA gedoen en in 1949 is hy aangestel as voltydse regsadviseur en wetsopsteller. 

Coetsee het in die bestuur van die Tuine-tennisklub gedien en in verskeie ander liggame, soos kultuurverenigings in Port Elizabeth, en ander Afrikanerverenigings. Hy was medeskrywer van die tweede uitgawe van die boek *Municipal Law* van Dönges en Van Winsen.

Uit sy huwelik op 16 Maart 1946 met Lydia Dulcissima, dogter van J.F. Bartmann, is een seun en twee dogters gebore. Sy liefhebberye was musiek, tuinmaak en houtwerk.

Bron
----

* (af)  (en)  Kruger, dr. D.F. 1963. *Wie is wie in Suid-Afrika*. Johannesburg: Vitae Uitgewers.
Rkatsiteli-druiwe
**Rkatsiteli** (Georgies: რქაწითელი) is 'n antieke wit druiwesoort wat sy geografiese oorsprong net soos die soort Saperawi in die streek Imeretië aan die voet van die Kaukasus het.

Naby die stad Wani is 5 000 jaar oue wynkruike met pitte van hierdie druiwesoort ontdek. Volgens die Britse wynkritikus Jancis Robinson was Rkatsiteli die belangrikste druiwesoort in die voormalige Sowjetunie. Die Sowjet-regering onder Michail Gorbatsjof het in die middel van die 1980's begin om die wingerdoppervlakte te verminder. Teen die begin van die 1990's was dit nog sowat 48 000 hektaar.

Tans word die Rkatsiteli-kultivar in Georgië, Moldowa, Armenië en Azerbeidjan nog op sowat 20 000 hektaar aangeplant. Saam met 19 000 hektaar in Bulgarye en kleiner oppervlaktes in die Volksrepubliek China, in Nieu-Seeland, Kanada en aan die ooskus van die Verenigde State beloop die kultivar se oppervlakte wêreldwyd sowat 40 000 hektaar.

Vir die internasionale mark word veral strooigeel vars wyne gekelder, terwyl Georgiërs die voorkeur aan swaar wyne met 'n oksidatiewe karakter gee. In die algemeen kan Rkatsiteli-wyne enkele jare lank gestoor word. Die kultivar is daarnaas ook geskik vir dessertwyne of wyne volgens die sjerrie-styl. Een van die bekendste tradisionele wyne in Georgië, die ligte en vrugtige Zinandali, is 'n versnit (cuvée) met 85 persent Rkatsiteli.
1885 *Die Plejades*, deur Elihu Vedder.
*Hierdie artikel handel oor die Griekse mitologie. Vir die groep sterre sien Plejades (sterreswerm).*
Die **Plejades** (Grieks: Πλειάδες), deel van Artemis se gevolg, was die sewe dogters van die Titaan Atlas en die seenimf Plejone. Hulle was die susters van Kalipso, Hias, die Hiades (reënnimfe) en die Hesperides (nimfe van die weste). Die Plejades en Hiades is saam die Atlantides, Dodonides of Nysiades genoem; hulle was die oppassers en onderwysers van die seun Dionusos.

Daar is onsekerheid oor waar die naam Plejades vandaan kom. Voorheen is aanvaar hulle is genoem na hulle moeder, Plejade, maar dit kom meer waarskynlik van die Griekse woord πλεῖν (*plein*; seil), want die sterreswerm Plejades (Sewe Susters) is op noordelike somernagte in die Middellandse Seegebied te sien: van middel Mei tot begin November, wat in die antieke tyd die seilseisoen was.

Mite
----

*Verlore Plejade* (1884), deur William-Adolphe Bouguereau.
Nadat Atlas gedwing is om die hemelruim op sy skouers te dra, het Orion al die susters die hof begin maak. Zeus het hulle toe eers in duiwe en toe in sterre verander sodat hulle hulle pa kon vertroos. Orion se sterrebeeld, ook bekend as die Jagter, volg hulle glo steeds snags oor die hemelruim.

Van die Sewe Susters skyn net ses helder, die sewende ster (Merope) skyn net dof omdat sy glo vir ewig skaam is oor die feit dat sy ’n verhouding met ’n sterflike gehad het. Volgens ander mites is die dowwe ster Elektra; sy het glo weggegaan sodat sy nie op Troje hoef neer te kyk nie, want die stad is deur haar seun Dardanus gestig.
Die Onttrekking van die Volk na die Mons Sacer, gravure deur B. Barloccini, 1849
'n **Volkstribuun** het 'n belangrike amp in die Romeinse Republiek van die vyfde of vierde eeu v.C. beklee.

Dié amp het in 494 v.C. op die Mons Sacer, die heilige heuwel oorkant die Aniene-rivier, ontstaan. Die leier van die plebejers, L. Sicinius Bellutus, is hier as eerste volkstribuun aangestel. In 470 is hulle vir die eerste keer deur die *comita tributa* gekies, en C. Sicinius word as tribuun aangestel.

Volkstribune het die plebs teenoor die patrisiërs verteenwoordig. Hulle het nie oor die reg beskik om 'n leër aan te voer nie, maar wel oor die *ius intercessionis*, wat die uitvoering van enige bevel of vonnis van die patrisiërs kon veto. Verder het hulle die *ius auxilii* gehad, die reg om plebejers teen die patrisiese magistrate te beskerm. Hulle is onder goddelike beskerming van die godin Ceres geplaas en was onskendbaar. Wie hulle aanval sou deur die gode bestraf word en kon deur iedereen straffeloos gedood word.

Aanvanklik was daar twee tribune, later vyf en uiteindelik tien. Die feit dat hulle *sacrosancti* verklaar is, was belangrik vir die amp se ontwikkeling. Aanvanklik het hulle geen magte of regte nie, maar hulle roep die plebs byeen en neem wette aan of hulle die reg het aldan nie. Ondermeer bereg en veroordeel hulle ook die patrisiërs of hulle die reg daartoe het aldan nie. Hierdeur het hulle aansienlike mag verkry en kon hulle deelneem aan die senaat se vergaderings.

Sulla se hervorming in 81 v.C. (die *Lex Cornelia*) het die mag van die tribune grootliks beperk. Hulle het die reg verloor om in die vergadering van die plebejers wette te bespreek of aan te neem. Die enigste reg wat oorgebly het was die vetoreg.
Die **siklaam** of ***Cyclamen*** is ’n genus met 23 spesies meerjarige plante wat inheems is aan Europa en die Middelandse See-gebied oos tot Iran, met een spesie in Somalië.

Hulle groei van knolle en word gekweek vir hul opstaande kroonblare en bont blare. Hulle is aanvanklik geklassifiseer in die familie Primulaceae en vanaf 2000 in Myrsinaceae, maar val nou weer in Primulaceae.

Eienskappe
----------

’n Kersboompatroon op die blare van die *Cyclamen coum*.
Siklame het ’n knol, waaruit die blomme en wortels groei. By die meeste spesies kom die blare in die herfs uit, groei deur die winter en gaan in die lente dood. Dan is die plant rustend deur die droë Mediterreense somer.

Elke blaar van die plant het sy eie stingel. Die vroeë blaarstingels kan van die blomstingels onderskei word deur die rigting waarin die punt krul: die punte van blaarstingels krul na bo en dié van blomstingels na onder. Die vorm van die blare verskil van spesie tot spesie, en selfs binne ’n spesie. Die kleur van die bokant van die blare kan ook binne ’n spesie verskil. Die meeste spesies het bont blare in verskillende skakerings van groen en silwer.

Die kroonblare kom in verskillende kleure voor: van wit tot pienk of pers, met dikwels ’n donkerder skakering aan die punte. Die vorm van die kleure aan die punte kan ook verskil.

Die plante dra ook vrugte. Die blomstingels krul of buig wanneer die vrugte begin vorm. Die vrug is ’n ronde peul wat verskeie taai sade bevat wat bruin is as hulle ryp is. Die sade word deur miere versprei; hulle eet die taai buitekant en gooi die sade weg.

Siklame word meestal vir hul blomme gekweek – as tuin- sowel as huisplante. Verskeie spesies, veral *Cyclamen hederifolium*, is gehard en kan in gematigde streke buite gekweek word.

Probleme
--------

As die blare krip en afval, is dit warm en droog. Klein blomme kan die gevolg wees van ’n voedingstekort en verskroeide blare van direkte sonlig. Botrytis-swam en plantluise kan ook voorkom.

Galery
------

* Cyclamen abchasicum *Cyclamen abchasicum*
* Cyclamen alpinum *Cyclamen alpinum*
* Cyclamen balearicum *Cyclamen balearicum*
* Cyclamen coum *Cyclamen coum*
* Cyclamen parviflorum *Cyclamen parviflorum*
* Cyclamen persicum *Cyclamen persicum*
* Cyclamen pseudibericum *Cyclamen pseudibericum*
* Cyclamen rhodium *Cyclamen rhodium*
* Cyclamen repandum *Cyclamen repandum*
* Cyclamen africanum*Cyclamen africanum*
* Cyclamen colchicum *Cyclamen colchicum*
* Cyclamen purpurascens *Cyclamen purpurascens*
* Cyclamen rohlfsianum *Cyclamen rohlfsianum*
Die Warangiërs in Rusland.
**Rjoerik**, **Rurik** of **Hroerekr** (Oudnoors: *Rørik*; Russies: *Рюрик*) was 'n Warangiër (Wiking) wat in 862 oor Ladoga (tans Staraja Ladoga) begin heers het. Daarna het hy die Holmgard-vesting naby Nowgorod gebou en die Rjoerik-dinastie gestig wat tot in die 16de eeu oor Kiëf-Roes en daarna Rusland regeer het. Die naam Rjoerik beteken "beroemde heerser". Sy presiese geboorte- en sterfdatum is nie bekend nie, maar die jaartalle 830 en 879 word dikwels genoem.

Geskiedenis
-----------

Dit is nie heeltemal seker hoe Rjoerik aan die bewind gekom het nie. Die enigste inligting kom uit die 12de-eeuse Russiese Primêre Kronieke, waarin beweer word dat die strydende stamme in die gebied hom genooi het om oor hulle te heers en die orde te herstel. Sommige historici meen egter dat hy die gebied binnegeval het.

Rjoerik het tot met sy dood aan die bewind gebly. Sy opvolger, Oleg, het die hoofstad in omstreeks 880 na Kiëf geskuif en dus die fondament gelê vir wat later as Kiëf-Roes bekendgestaan het. Dit het bly bestaan tot 1240, toe dit tydens die Mongoolse inval verslaan is.

Herkoms
-------

Sommige historici beskou Rjoerik as ’n legende uit die Russiese volkskunde. Tog word dikwels gegis oor sy herkoms. Volgens die Kronieke het Rjoerik behoort tot die volk Roes, ’n Warangiër-stam. In die 20ste eeu is gevind dat Ladoga, wat deur Rjoerik gestig sou gewees het, inderdaad in die middel van die 9de eeu ontstaan het. Erdewerk, kombuisgereedskap en huise uit Rjoerik se tyd toon tipiese Skandinawiese patrone.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 1013717430
* ISNI: 0000 0000 3348 1876
* LCCN: n97015174
* NKC: jx20110713009
* VIAF: 43581032
* WorldCat Identities: lccn-n97015174

 |


| * l
* b
* w
Grootprinse en tsare van die Rjoerik-dinastie |
| --- |
| Grootprinse | 
* Rjoerik
* Oleg
* Igor I
* Olga
* Swjatoslaf I
* Jaropolk I
* Wladimir I die Grote
* Swjatopolk I
* Jaroslaf I die Wyse
* Isjaslaf I
* Swjatoslaf II
* Wsewolod I
* Swjatopolk II
* Wladimir Monomach
* Mstislaf I
* Jaropolk II
* Wsewolod II
* Igor II
* Isjaslaf II
* Joeri I Dolgoroeki
* Andrei Bogoljoebski
* Michail van Wladimir
* Wsewolod die Groot Nes
* Konstantyn
* Joeri II
* Jaroslaf II
* Swjatoslaf III
* Andrei II
* Aleksander Nefski
* Jaroslaf III van Twer
* Wasili
* Dmitri I
* Andrei III
* Michail
* Joeri III
* Dmitri II
* Aleksander
* Iwan I
* Semjon die Trotse
* Iwan II
* Dmitri Donskoi
* Wasili I
* Wasili II
* Iwan III die Grote
* Wasili III

 |
| Tsare | 
* Iwan IV die Verskriklike
* Fjodor I

 |
**Heikki Johannes Kovalainen** (Finse uitspraak: [ˈheikki ˈkoʋɑlɑinen]; gebore 19 Oktober 1981) is 'n Finse renjaer. Hy het tussen 2007 en 2013 aan Formule Een deelgeneem vir die Renault-, McLaren-, Team Lotus en Lotus F1-spanne.

Hy is vroeg in sy renloopbaan deur die Renault-bestuurderontwikkelingsprogram ondersteun, waartydens hy die "Wêreldreeks deur Nissan"-kampioenskap gewen het. Renault het hom as 'n voltydse Formule Eentoetsbestuurder geteken vir 2006, en daarna bevorder tot 'n wedrensitplek vir 2007. Hy het sy eerste podiumplek behaal met 'n tweede plek in die Japannese Grand Prix daardie jaar.

Hy skuif na McLaren vir die 2008-seisoen, waar Lewis Hamilton sy spanmaat was. Sy tweede seisoen het hom sy eerste voorwegspringplek op Silverstone besorg en sy eerste oorwinning op die Hungaroring. Hy bly hierna by die span vir die 2009-seisoen.

In 2010 sluit hy aan by die nuutgeskepte Span Lotus waar hy ook aanbly vir 2011 en 2012, met die span herdoop tot Caterham F1 vir 2012. 2012 was sy laaste volle seisoen in Formule Een. Kovalainen het in die laaste twee wedrenne van die 2013-seisoen vir Lotus F1 meegeding as plaasvervanger vir die gereelde bestuurder Kimi Räikkönen.

In 2015 het Kovalainen na Japan verhuis om in die Super GT mee te ding in die GT500-klas.



|  |  |
| --- | --- |
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal. | 

Klik vir info oor hierdie sjabloon.
 |
**Ralambo** was van 1575 tot 1612 die heerser van die Koninkryk Imerina op die sentrale plato van Madagaskar. Hy het van die heuwel Ambohidrabiby af regeer en sy pa, Andriamanelo, se ryk uitgebrei. Hy het eerste die naam Imerina aan die streek gegee.

Bewind
------

Oorlewering skryf talle legendes aan dié koning toe, onder meer verskeie dramatiese militêre oorwinnings, en dit het bygedra tot sy heroïese en byna mitiese status. Die omstandighede om sy geboorte, op die gelukkige eerste dag van die jaar, is glo bonatuurlik en dit dra verder by tot sy mistieke kultus.

Oorlewering verbind hom met verskeie belangrike en blywende politieke en kulturele innoverings. Hy kry die lof dat hy die eet van beesvleis in die koninkryk gewild gemaak het en die nuwejaarsfees *fandroana* ingestel het om dit te vier – dit vind dus op sy geboortedag plaas. Volgens legende is besnydenis en poligamie ook tydens sy bewind ingestel, asook die verdeling van die adellikes (*andriana*) in vier sub-kastes en die tradisie van koninklike idole (*sampy*) in Imerina. Ralambo het glo algemeen van hierdie bonatuurlike voorwerpe gebruik gemaak om sy ryk uit te brei en die geloof in die goddelike aard van sy heerskappy te versterk. 

Ralambo se graftome in Ambohitrabiby.
Vanweë die blywende kulturele nalatenskap van hierdie koning word hy dikwels beskou as ’n sleutelfiguur in die ontwikkeling van die Merina se kulturele identiteit.

Dood en opvolging
-----------------

Ralambo het vermoedelik omstreeks 1612 gesterf. Hy is in die tradisionele steengraf van sy oupa, koning Rabiby, begrawe wat steeds op die dorp Ambohidrabiby te sien is. Volgens ’n bron uit die 19de eeu is daar ’n jaar lank oor hom gerou. Hy is glo in die nag begrawe en ’n koninklike mausoleum (*trano masina*) is oor sy graf gebou – ’n koninklike Merina-tradisie wat sou voortduur tot die val van die Koninkryk Madagaskar in die 19de eeu. Die reëls van opvolging wat deur sy pa, Andriamanelo, neergelê is, het Ralambo genoop om nie sy oudste seun by sy tweede vrou as sy opvolger aan te wys nie, maar sy jonger seun Andrianjaka by sy eerste vrou, Rafotsindrindramanjaka.
**Willem die Madoc maecte** (c.1200 - c.1250; "-Willem-wat-die-Madoc-gemaak/geskryf-het") is die tradisionele benaming van die skrywer van *Van den vos Reynaerde*, 'n Middelnederlandse weergawe van die storie van *Reinard die Vos*.

Naam van die outeur
-------------------

Die naam van die skrywer is afgelei van die eerste reël van die gedig, waar hy homself voorstel as dieselfde Willem wat voorheen 'n werk genaamd *Madoc* geskryf het: 

 Eerste reëls van *Van den vos Reynaerde* uit die 15de-eeuse Comburg-manuskrip
Willem, die Madoc maecte,  

Daer hi dicken omme waecte,  

Hem vernoyde so haerde  

Dat die avonture van Reynaerde  

In dietsche onghemaket bleven.

Identifisering met ander bekende Middeleeuse mense
--------------------------------------------------

Daar word voorgestel dat Willem identies is met Willem van Brugge van die katedraal van Kortrijk. Uit verwysings na plekke in die gedig wil dit voorkom asof hy 'n groot deel van sy lewe in Oos-Vlaandere deurgebring het, waaronder Gent, 'n dorp wat hy twee keer in sy werk noem.

Werke
-----

Die enigste oorblywende Middeleeuse teks wat aan Willem toegeskryf kan word is *Van den vos Reynaerde*. 

### *Madoc*

*Madoc* was moontlik 'n vroeë weergawe van die verhaal van die legendariese Walliese ontdekkingsreisiger Prins Madoc. Geen kopieë van Willem se *Madoc* het oorleef nie, maar daar is verwysings daarna wat daarop dui dat die gedig wyd in manuskripvorm versprei is.

### *Van den vos Reynaerde*

*Van den vos Reynaerde* is 'n Middelnederlandse gedig uit ongeveer 1250. Dit word beskou as 'n belangrike werk uit die Middelnederlandse letterkunde en is al "die hoogtepunt van die Gotiese literatuur in Nederland" genoem. Dit het die standaardweergawe van die Reinard-legende geword en die meeste weergawes in Nederlands, Duits en Engels is daarop gegrond, insluitend dié van William Caxton, Goethe en FS Ellis.
**Heidi Pitout**, gebore op 14 Februarie 1994 in Zastron, Vrystaat, is ŉ Afrikaanse sangeres. Sy het gematrikuleer aan Hoërskool Staatspresident Swart in Brandfort.

Loopbaan
--------

In 2016 het Pitout na Pretoria verhuis om haar sangloopbaan te bevorder. Sy is ŉ platekontrak aangebied by *Maroela Musiek* en het vir ŉ paar maande saam met die sanger, Dirk van der Westhuizen, getoer en het ook ŉ enkelsnit saam met hom vrygestel, *Wie bestuur nou my hart*, in 2017. Sy het ook dadelik begin werk aan haar debuut album, *Wat ŉ hart laat lag*, vrygestel in 2017. In 2018 het sy haar volgende enkelsnit, *Tussen die lyne*, vrygestel.

In 2019 het Heidie ŉ enkelsnit by Johan Oberholzer gekoop en het daaraan begin werk om die liedjie uniek aan haar eie styl te maak en in 2020 is die enkelsnit, *ŉ Hele week*, vrygestel tesame met ŉ musiekvideo.

Enkelsnitte
-----------

* *Wie bestuur nou my hart* – saam met Dirk van der Westhuizen (2017)
* *Wondergom* (2017)
* *Tussen die lyne* (2018)
* *ŉ Hele week* (2020)

Albums
------

* *Wat ŉ hart laat lag* (2017)

Toekennings
-----------

* Ghoema-nominasie: Beste Pop Album deur ŉ vroulike kunstenaar (2018)
* Ghoema-nominasie: Publiek se gunsteling vroulike kunstenaar (2018)
**Voltaire** [vɔlˈtɛːʀ] (\* 21 November 1694; † 30 Mei 1778 in Parys; eintlik *François Marie Arouet* [fʀɑ̃ˈswa maˈʀi aˈʀwɛ]) was een van die mees gelese en invloedrykste skrywers van die Franse en Europese Verligting. Die 18de eeu word derhalwe in Frankryk ook "Voltaire se eeu" (*le siècle de Voltaire*) genoem.

As lirikus, dramatikus en epikus het Voltaire vir die kundige publiek van sy tuisland, as verhaalskrywer en filosoof vir die hele Europese hoër klas van sy tyd geskryf wat, of hulle nou van adellike of burgerlike afkoms was, meestal die Franse taal magtig was.

Baie van sy sowat 750 werke is verskeie kere herdruk en dadelik in ander Europese tale vertaal.

Voltaire, wat oor uitstekende kennis in Engels en Italiaans beskik het, het self enkele tekste in dié twee tale gepubliseer. Hy het 'n groot deel van sy lewe buite Frankryk deurgebring en in Nederland, Engeland, Duitsland en Switserland gebly. Met sy kritiek op die wantoestande van die absolutistiese magstelsel en die feodalisme asook op die Rooms-Katolieke Kerk se monopolie op die lewensbeskouing was hy 'n belangrike wegbereider vir die Franse Rewolusie.

Die wapens, wat hy in die stryd vir sy oortuigings gebruik het, was sy uitgebreide kennis van 'n verskeidenheid velde, sy fantasie, sensitiwiteit en empatie, sy presiese en algemeen toeganklike skryfstyl asook sy sarkasme en ironie.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BIBSYS: 90672881
* BNC: 000070002
* BNE: XX960938
* BNF: cb11928669t (data)
* CANTIC: a10468018
* CiNii: DA00244832
* GND: 118627813
* HDS: 016207
* IMDb: nm0901806
* ISNI: 0000 0001 2128 0652
* KulturNav: 7110d627-1ab4-4481-90a9-a4d712887457
* LCCN: n80126267
* LNB: 000028547
* MusicBrainz: 571170e9-bb0c-4d12-a9ad-9c926fb784a8
* NDL: 00459873
* NKC: jn19981002352
* NLA: 35153427
* NLG: 63438
* NLI: 000138573
* NLK: KAC199628934
* NLP: A11795323
* NLR: 000239505
* NSK: 000002412
* NTA: 068806124
* RERO: 02-A000173676
* RKD: 256309
* RSL: 000017191
* The SBN id CFIV000105 is not valid.
* SELIBR: 100209
* SNAC: w6xs5t6n
* SUDOC: 027190099
* Trove: 167503
* ULAN: 500354532
* VIAF: 36925746
* WorldCat Identities: lccn-n80126267

 |
Die **Vlete** (*Rajidae*) is 'n kraakbeenvisfamilie wat hoort tot die orde Rajiformes. Daar is nege genera met meer as 200 spesies wat hoort tot dié familie. Vier van die genera met 25 spesies kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor.

Agtergrond
----------

'n Tipiese rog met 'n wit onderkant. Die oë sit aan die bokant, wat u hier sien is tasorgane.
Die koppe en lywe van die familie is plat om saam met die pektorale vinne 'n plat skyf te vorm. Die stert is lank en dun en het gewoonlik twee dorsale vinne amper by die einde van die stertpunt. Daar is 'n ry stekels (dorings) op die stert en rug. Die vis het 5 kieusplete aan die onderkant van die kop. Die mond is klein en vol tandjies. Die visse van die familie is groot, 1,1  - 2 m. Hulle verkies sand of modderige bodems op die kontinentale bank van 200 tot 1 350 meter diep. Party spesies verkies vlakker water. Al die spesies is ovipaar. Al die spesies is eetbaar.

Genera
------

Een van die genera wat voorkom aan Suid-Afrika is:

* *Raja*
	+ *Raja miraletus* - Tweeoog-rog
	+ *Raja straeleni* - Valsdoringrugrog
* *Rostroraja*
	+ *Rostroraja alba* - Spiesneus-rog

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

Bron
----

* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. ISBN 1-920033-01-7
Sigsagstoel in die Carnegie museum van kuns
Die **Sigsagstoel** is 'n stoel wat in 1934 deur Gerrit Rietveld ontwerp is. 

Die stoel het 'n minimalistiese, vrydraende ontwerp, sonder pote. Dit word vervaardig deur 4 plat houtplanke wat in 'n Z-vorm, met swaelstertvoeë aanmekaar geheg word. Die stoel word tans deur die Italiaanse vervaardiger Cassina S.p.A. vervaardig.

Geskiedenis
-----------

In die vroeë 1930s het die Hollandse afdelingswinkel Metz & Co vir Rietveld gevra om 'n stoel vir massaproduksie te ontwerp. Die argitek het ingestem en 'n Z-vormige stoel van stewige iephout met koperskroewe voorgestel. Dit was nie 'n standaard tipe stoel nie, maar verbasend genoeg was die armlose, pootlose, vrydraende stoel, tegelykertyd gemaklik en stewig. Die stoel is later ook van eikehout gemaak.

Hoewel Rietveld blykbaar die stoel as "'n ontwerpersgrap" beskou het, was die stoel gou baie gewild en het dit ikoniese status verwerf. Tydens 'n advertensieveldtog het die ontwerper Karl Lagerfeld aangedui dat die stoel sy persoonlike gunsteling is. Die kontemporêre Hollandse ontwerper Joris Laarman beskryf die stoel as eenvoudig, dog elegant. Kevin Roberts van die interieurontwerpfirma Haynes-Roberts bekryf die stoel as "suiwer abstraksie".

As gevolg van die gewildheid van die stoel is dit deesdae baie duurder as toe dit oorspronklik vir massaproduksie vervaardig is. Sotheby het in November 2018 twee sigsagstoele van die ontwerper Jacques Grange se versameling vir $ 30,000 verkoop. In ooreenstemming met Rietveld se etos van beskikbaarheid, vervaardig Cassina egter wel reproduksies van die stoel - in kersiehout, essehout of gekleurd - teen baie meer bekostigbare pryse. 

Kontemporêre rooi sigsagstoel

Sien ook
--------

* Rooi-en-blou stoel

Bronne
------

* Fiell, Charlotte and Peter (2001). Chairs. London: Taschen. ISBN 3 8228 5507 3.
* Lees oor 2012-01-09 oor die Sigsagstoel op www.bonluxat.com Geargiveer 24 Augustus 2013 op Wayback Machine
* Martin, Hannah (2018). The Story Behind The Iconic Zig-Zag Chair. www.architecturaldigest.com
* Oor die Sigsagstoel op www.modernfurnituredesigners.interiordezine.com Geargiveer 3 Januarie 2013 op Wayback Machine, lees 2012-01-09
**Gewone sigorei** (*Cichorium intybus*)  is 'n ietwat houtagtige, meerjarige kruidagtige plant van die perdeblomfamilie Asteraceae, gewoonlik met helderblou blomme, selde wit of pienk. Baie variëteite word gekweek vir slaaiblare, chicons (geblansjeerde knoppies) of wortels (var. *Sativum*), wat gebak, gemaal word en as plaasvervanger vir koffie gebruik word. In die 21ste eeu is inulien, 'n uittreksel uit sigoreiwortel, gebruik in voedselvervaardiging as 'n versoeter en bron van voedingsvesel. 

Sigorei word gekweek as 'n voergewas vir vee. Dit leef as 'n wilde plant langs die paaie in sy geboorteland Europa, en is nou algemeen in Noord-Amerika, China en Australië, waar dit wyd genaturaliseer is.    "Sigorei" is ook die algemene naam vir krullerige andyvie (*Cichorium endivia*); hierdie twee nou verwante spesies word dikwels verwar.

Beskrywing
----------

Wanneer dit in blom is, het sigorei 'n taai, gegroefde en min of meer harige stam. Dit kan 1,5 meter hoog word. Die blare is op steeltjies, lansetvormig en ongelob; hulle wissel van 10–32 cm lank en 2–8 cm breed. Die blomkoppe is 3–4 cm breed, en gewoonlik ligpers of laventel; dit is ook beskryf as ligblou, en selde wit of pienk. Van die twee rye omhullende skutblare is die binneste langer en regop, die buitenste is korter en versprei. Die plant blom vanaf Julie tot Oktober.

Kookgebruike
------------

Wortelsigorei (*Cichorium intybus* var. Sativum) word al lank in Europa gekweek as plaasvervanger vir koffie. Die wortels word gebak, gerooster, gemaal en as toevoeging gebruik, veral in die Middellandse See-gebied (waar die plant inheems is). As byvoegsel vir koffie word dit ook in Indiese filterkoffie gemeng en in dele van Suidoos-Asië, Suid-Afrika en die suide van die Verenigde State, veral in New Orleans. In Frankryk word 'n mengsel van 60% sigorei en 40% koffie onder die handelsnaam *Ricoré* verkoop. Dit word meer gebruik tydens ekonomiese krisisse soos die Groot Depressie in die dertigerjare en tydens die Tweede Wêreldoorlog in Kontinentale Europa.

Sigorei, met suikerbiet en rog, was gebruik as bestanddeel van die Oos-Duitse *Mischkaffee* (gemengde koffie), wat tydens die "Oos-Duitse koffiekrisis" van 1976–79 bekendgestel is. Dit word ook bygevoeg by koffie in Spaanse, Griekse, Turkse, Siriese, Libanese en Palestynse kookkuns.

Sommige bierbrouers gebruik geroosterde sigorei om smaak aan stouts te gee (daar word gewoonlik verwag dat dit 'n koffieagtige smaak moet hê). Ander het dit by sterk blonde Belgiese ale gevoeg om die hops aan te vul en 'n witlofbier te maak, van die Nederlandse naam vir die plant.
Die **Willem Prinsloo-landboumuseum** gee ‘n beeld van die ontwikkeling van die landbou en veeteelt in Suid-Afrika van die Steentydperk tot 1945.

Doel
----

Die doel met die museum is om deur die bekendstelling van die geskiedenis van die boerdery in die land ‘n groter waardering by die publiek te ontwikkel vir landbou en veeteelt en dus voedselproduksie.

Ligging
-------

Die museum is geleë op die plaas Kaalfontein, suidoos van Rayton, naby Cullinan en ‘n 40km oos van Pretoria in die rigting van Bronkhorstspruit.

Geboue
------

Die kompleks bestaan uit ‘n moderne museumgebou met ‘n lesingsaal en kantore, maar ook ‘n slagrondavel, melkrondavel, smidswinkel, stalle, bees- en skaapkrale, diptenks, dorsvloer, bakoond, watermeul, plaasdam, riembreiplek en ‘n bakkiespomp.

Uitstallings
------------

In die museum en op die terrein is ‘n groot versameling meubels, landbougereedskap, rytuie, trekkers, dorsmasjiene, trekkers, ploeë en ‘n stookketel. Verskeie rasse van skape, varke, hoenders, koeie, osse en perde is op die werf te besigtig. Demonstrasies vir die maak van mampoer, botter, seep, kerse, die rooster van koffie en die bak van brood word gehou.

Geskiedenis
-----------

Die plaas was sedert 1888 die eiendom van Willem Prinsloo. In 1976 het sy nageslag die opstal en 16ha aan die Nasionale Kultuurhistoriese en Opelugmusuem geskenk en op 29 Maart 1980 is die plaasmuseum deur Hendrik Schoeman geopen.

Trivia
------

‘n Soortgelyke museum is Kleinplasie by Worcester.

Bibliografie
------------

* boereafrikana.com
* Nel, P.G.: Die Willem Prinsloo-landboumuseum in kultuurhistoriese perspektief. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis, Kuns en Kultuur. Jaargang 31, nr. 3, Julie 1982

| * l
* b
* w
Ditsong Museums van Suid-Afrika |
| --- |
| Museums | 
* Ditsong Nasionale Natuurhistoriese Museum
* Suid-Afrikaanse Nasionale Museum van Militêre Geskiedenis
* Ditsong Nasionale Kultuurhistoriese Museum
* Pionier-opelugmuseum
* Sammy Marksmuseum
* Soutpan Meteorietkrater
* Krugerhuis
* Willem Prinsloo-landboumuseum

 |
Die **Tweerivier-rooivlerkie** (*Barbus erubescens*) is 'n varswater vis wat endemies is aan die Tweerivier, 'n sytak van die Olifantsrivier in die Namakwaland van Wes-Kaap. In Engels staan die vis bekend as die *Twee river redfin*.

Voorkoms
--------

Die vis is olyfbruin aan die bokant en silwer-wit aan die onderkant met 'n donkerder horisontale streep oor die middel van die lyf. Daar is twee pare baarde om die mond en beide geslagte kry tuberkels op die kop en rug tydens broeityd. Die vis word tot 95 mm lank.

Habitat
-------

Die vis leef in skole in poele en in dieper, vinnig vloeiende dele van riviere. Die onvolwasse visse leef soms met die Kaapse galaxias (*Galaxias zebratus*) saam. Hulle vreet water en ander insekte vanaf die oppervlakte. Die vis broei in die somer waar die mannetjies op die bodems van vloeiende water versamel.

Bewaring
--------

Die spesie word kritiek bedreig deur waterbesoedeling en wateronttrekking en tesame met die verdringing deur uitheemse spesies is die voortbestaan van die vis onseker.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

Bron
----

* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. ISBN 978-1-86872-643-1
Die **Wonderwerkgrot** op die rant van die Kalahari is van besondere argeologiese belang omdat dit lig werp op die lewe van die mense in Suider-Afrika gedurende die Steentydperk.

Ligging
-------

Hierdie grot is op die plaas Wonderwerk in die Kuruman Heuwels. Dit is op die Ghaapse plato, noord van Lime Acres en Daniëlskuil en suid van Kuruman.

Ontstaan
--------

Die grot het honderdduisende jare gelede ontwikkel toe reënwater deur krake in die dolomietgesteente ingesypel en die gesteente begin oplos het. Mettertyd het 'n grot van 139 m in lengte en 'n vloeroppervlakte van 2000 m² ontwikkel. 'n Stalagmiet van hoër as 5 m staan by sy ingang.

Vroeë bewoning
--------------

Hierdie is een van die weinige grotte in die land wat reeds in die vroeë Steentydperk deur mense bewoon is. Tot sover die daglig in die grot in skyn, is daar rotstekeninge van plante en diere soos olifante, kameelperde en volstruise en van onbekende voorwerpe in die kleure rooi, geel, swart, wit en oker op die wande aangetref. Dierereste van uitgestorwe wildsbokspesies het waarskynlik bewaar gebly weens die besonder droë klimaat.

Geskiedenis
-----------

In 1844 is die grot besoek deur die handelaar en jagter Henry H. Methuen en in 1903 het die Rhodesiese spoorweë die plaas Wonderwerk aan N.J. Bosman verkoop. Bosman en sy gesin het daarna enkele jare in die grot gewoon. In die Tweede Wêreldoorlog was daar in Suid-Afrika 'n ernstige tekort aan bemestingstowwe en daarom is toe die meeste vlermuismis (guano) uit die grot verwyder. Hierdeur het helaas ook baie argeologiese oorblyfsels verlore geraak.

Teenswoordig
------------

Sedert die 1940’s word argeologiese opgrawings op die terrein onderneem. Navorsers van die McGregor Museum koördineer die navorsing saam met verskeie wetenskaplikes vanoor die wêreld heen. Van die artefakte kan in Kimberley se museum besigtig word. In 1993 is die grot tot monument verklaar. Dit word tans ook vir rituele doeleindes besoek weens die genesende krag wat aan die water toegeskryf word. Die grotte is wêreldwyd bekend onder grotduikers. Hulle beoefen hier, in die derde grootste ondergrondse varswatergrot in die wêreld, hul duikvaardighede.

Bronne
------

* Green, Lawrence G.: Something rich and strange. The story of South Africa’s treasures, famous and unknown, sunken and buried, and some personal experiences in the search for lost hoards. Kaapstad: Howard Timmins, 1962.
* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 11. Kaapstad: Nasou, 1975. ISBN 0-625-00327-6