recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Hierdie Johann Rossouw moet nie verwar word met Johann Rossouw wat ook bydraes tot Litnet lewer vanuit Taiwan nie.
**Johann (J.H.) Rossouw** (gebore 1970) het aan die universiteite van Pretoria, Suid-Afrika en Lyon-III (Frankryk) studeer. Hy behaal sy meestersgraad oor die denke van die Franse filosoof Foucault in 1998 aan Unisa. Sy studieleier was C.S. (Fanie) de Beer. In Lyon het Rossouw aan 'n doktorale projek oor die republiek en tegniek in Suid-Afrika, onder leiding van Régis Debray, gewerk (2001-2004). In 2004 behaal hy die DEA (doktorandus) aan die Universiteit van Lyon. Rossouw is 'n kenner van die filosofie van tegniek, politiek en kultuur. Hy het Debray se begrippe van die logosfeer en videosfeer in Suid-Afrika bekendgestel asook die tegno-filosofiese werk van Bernard Stiegler. 

Rossouw was navorser-bibliotekaris by die Franse Instituut in Johannesburg (1994-2001) en het 'n sleutelrol gespeel in die organisering van die besoek van Jacques Derrida aan Suid-Afrika in September 1998. Gedurende hierdie tyd begin hy saam met Lamé Ebersöhn die FilosofieKafee  in Pretoria. Rossouw was ook bekend vir sy aktivistiese werk in die Afrikaanse openbare lewe. Hy was 'n redaksielid van Fragmente (1998-2005), lid van die werkskomitee van die Groep van 63 (2000-2004) en betrokke by die Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge (FAK). By laasgenoemde was hy navorsings- en kommunikasiebeampte (2004-2007) en uitvoerende beampte (2007-2008). In die tydperk was hy ook redakteur van Die Vrye Afrikaan. Hierna was Rossouw 'n vryskut skrywer in Pretoria en het hy sy terugkeer na die akademiese wêreld gemaak as deeltydse dosent in sosiale teorie by die Johannesburgse kampus van Monash Universiteit. Hy is vanaf Januarie 2009 'n doktorale student in politieke teorie aan die Monash Universiteit in Melbourne, Australië, waar hy oor die tema van die politieke implikasies van "uitgevoerde moderniteit" met verwysing na Suid-Afrika en Australië werk. Vanuit Melbourne lewer Rossouw nog gereelde bydraes tot Litnet en het hy ook 'n rubriek, Glasoog, vir Beeld se Saterdagbylae *By* geskryf. Hy het verskeie boeke in Afrikaans vertaal, o.a. Pascal Quignard se *Elke Oggend van die Wêreld*. In 2007 verskyn sy filofiksie, '*n Rooi Z4 en 'n Renaissance-kasteel*, wat handel oor die tydgenootlike Afrikaner-verbruikers (gnossies) in Pretoria. In 2014 volg hy hierdie werk op met *Verwoerdburg*, wat handel oor die stad wat se naam later Centurion geword het.

Bibliografie
------------

* Pascal Quignard se *Elke Oggend van die Wêreld* (vertaling) (2000)
* '*n Rooi Z4 en 'n Renaissance-kasteel* (2007)
* *Verwoerdburg* (2014)

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* ISNI: 0000 0000 4485 4877
* LCCN: no2004022611
* VIAF: 73560185
* WorldCat Identities: lccn-no2004022611

 |
Die dam met Kosmos op die agtergrond.
Plaket wat die geskiedenis van die dam aandui.
Die **Hartbeespoortdam** is 'n opgaardam wat water voorsien aan 'n besproeiingsgebied van ongeveer 15 400 ha in die Krokodilriviervallei. Planne vir die Hartbeespoortdam en die daarmee gepaardgaande besproeiingskema is reeds in 1914 deur die Regering goedgekeur. 

Eers in 1918 is met die bouwerk begin en in 1923 is die wal voltooi. In 1925 het die dam vir die eerste keer oorgeloop, 'n gebeurtenis wat hom daarna maar selde sou herhaal. Die damwal, 'n boogkonstruksie van beton, is in 'n nou poort tussen Kommandonek en Silkaatsnek in die Magaliesberg opgerig. Die wal het 'n oorloop op die linkerflank en die uitloop word deur sluise beheer. 

Vir die besproeiingskema is ŉ aantal pompstasies, beheertorings, kanale en tonnels aangelê. Hoewel die dam selde vol loop, is daar tog besluit om die damwal met 3 m te verhoog. Dié werk is in 1970 voltooi en dit het die inhoudsvermoë (bakmaat) van 168 077 miljoen m³ tot 211 990 miljoen m³ verhoog. Wanneer die dam vol is, beslaan die water 'n oppervlakte van ongeveer 20 km². Die dam word hoofsaaklik deur die Krokodilrivier gevoed, maar kry ook redelik baie water uit die Magaliesrivier, wat kort voor die dam in die Krokodilrivier vloei.

Die water van die Hartbeespoortdam word gebruik om 'n gebied van ongeveer 15 400 ha te besproei. Hierdie besproeiingsgebied lê oor ŉ afstand van 45 km aan weerskante van die Krokodilrivier. Tabak en koring is die vernaamste produkte wat in die vallei verbou word, asook lusern, groente en blomme. Hoewel daar aanvanklik 'n klein hidroëlektriese kragsentrale onderkant die damwal opgerig is, word dit vandag nie meer gebruik nie. 

Aanvanklik het die hoofweg tussen Rustenburg en Pretoria oor die damwal geloop en dit was nodig om 'n tonnel van 53 m lank deur die rots (kwartsiet) te grawe om die pad met die damwal te verbind. Vanweë die snelle landbou- en nywerheidsontwikkeling in die gebied onderkant die damwal is 'n tweede hoofweg egter aangelê, wat die eenrigtingverkeer oor die damwal verlig. 

Die dam het met verloop van tyd 'n gewilde toeriste-oord geword en twee dorpies, Kosmos en Schoemansville, het aan weerskante van die dam ontstaan. 

Behalwe vir besproeiing, verskaf die Hartbeespoortdam ook 'n klein hoeveelheid water aan die nabygeleë dorp Brits. Hierdie gebied se nywerheidsontwikkeling is egter van so 'n aard dat meer water vir nywerheidsdoeleindes uit die Hartbeespoortdam benodig sal word. Ernstige probleme met waterhiasinte op die dam word ondervind, wat groot dele van die wateroppervlak toegroei en die dam gevaarlik maak vir seilvaart en motorbote.

Nedersettings aan die dam
-------------------------

Daar is tien nedersettings aan die oewers van die dam, kloksgewys is Hartbeespoort (voorheen bekend as Schoemansville), Melodie, Meerhof, Ville d'Afrique, Pecanwood Landgoed, The Coves, West Lake Country and Safari Estate, Kosmosrif en Kosmos.

Sien ook
--------

* Eutrofikasie
* Lys van grootste damme in Suid-Afrika

Bron
----

* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. Bl 209. 1995. ISBN 1-86842-026-4
Broadway in 1909.
**Broadway** is 'n beroemde straat in Manhattan, New York, in die Verenigde State van Amerika met verskeie teaters. Hierdie straat loop in 'n noord/suid rigting, skuins oor die ander strate. Times Square, waar Broadway by 7de Laan en 42ste Straat ontmoet, is 'n sentrum van vermaak en is bekend vir sy talle teaters en toneelopvoerings. Die straatblokke daar rondom vorm die hart van die stad se teaterbedryf.

Roete
Hierdie straat is 33,2 km (20,6 myl) lank en loop deur Manhattan en The Bronx. Dit loop dan verder noord (as die Amerikaanse roete 9) na Albany, die hoofstad van New York.

Geskiedenis
-----------

Broadway by Bowling Green met die Chrysler-gebou in die agtergrond.
Ten tyde van die eerste Nederlandse kolonisasie van Manhattan was Broadway 'n pad wat deur die plaaslike Wappani-indiane gebruik is om van hul dorp na die jagvelde te reis. David Pietersz de Vries noem die pad reeds in 1642 in sy dagboek ("*De Wickquasgeck weg waar de indianen dagelijks langs gingen*").

Nadat Peter Minuit die land namens die Republiek van die Sewe Verenigde Nederlande van die Indiane gekoop het, is die pad "Breede Weg" genoem. In 1667, ná die Vrede van Breda, is die naam na "Broadway" vertaal toe die stad in Britse hande oorgaan het. 'n Ander naam vir Broadway was "Breedweg".

Sien ook
--------

* Broadway (teater)
**Maha Chiwit Sri Savang Vatthana** (Lao: ພຣະບາທສົມເດັຈພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິຕສີສວ່າງວັດທະນາ ; 13 November 1907 – 13 Mei 1978 of 1984), was die laste koning van Koninkryk Laos en die 6de Eerste Minister van Laos wat van 15 Oktober tot 21 November 1951 gedien. Hy regeer vanaf 1959 na die dood van sy vader tot sy gedwonge ontvoering in 1975. Sy heerskappy eindig met die oorname deur die Pathet Lao in 1975, waarna hy en sy gesin deur die nuwe regering na 'n heropvoedingskamp gestuur is.

In 1978, die regering het berig dat Vatthana, koningin Khamphoui en kroonprins Vong Savang aan malaria gesterf het. Meer onlangse berigte dui daarop dat die koning in die middel van Maart 1980 gesterf het. Volgens Kaysone Phomvihane is Vatthana egter in 1984, op die ouderdom van 77 jaar oud, oorlede. Met die dood van Vatthana en die kroonprins, het die jongste seun van die koning Sauryavong Savang die hoof geword van die Laotiaanse koninklike familie, wat as regent vir sy neef Kroonprins Soulivong Savang opgetree het.
**Ariarathes VIII Epifanes** (Grieks:Ἀριαράθης Ἐπιφανής) was van 101 v.C tot 96 v.C en weer in 95 v.C. koning van Kappadosië. Hy was die tweede oudste seun van Ariarathes VI en sy vrou, Laodice, en het in 101 v.C. die troon bestyg nadat die Kappadosiese adel in opstand gekom het teen koning Mithridates VI van Pontus en sy agtjarige seun, Ariarathes IX, wat hy op die troon geplaas het.

Mithridates het Ariarathes egter in 96 v.C. uit die koninkryk verdryf en sy seun op die troon teruggeplaas. Hy het aan die Romeinse Republiek voorgegee dat die seun ’n derde seun van Ariarathes VI en Laodice was.

Die Romeine het egter aan die Kappadosiërs hul vryheid gegee en in 95 v.C. gelas dat Ariarathes IX van die troon gesit word. Ná ’n kort periode van direkte regering deur Pontus en ’n kort herstel van Ariarathes VIII se bewind, het die Romeine probeer om die republiek te herstel.

Die Kappadosiërs wou egter ’n koning hê. Ariarathes VIII het intussen ’n natuurlike dood gesterf en met die dood van albei Ariarathes VI se seuns, Ariarathes VII en VIII, was die koninklike familie van Kappadosië uitgesterf. Die Romeine het die Kappadosiërs toe toegelaat om te kies wie hulle wil as koning. Hulle het Ariobarzanes I Philoromaios gekies.

Bronne
------

* Hazel, John; *Who's Who in the Greek World*, "Ariarathes IV", 1999
* Head, Barclay; *Historia Numorum*, "Cappadocia", 1911
* Justinus; *Epitome of Pompeius Trogus*, John Selby Watson (vertaler); Londen, 1886
* Smith, William (red.). *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology*, "Ariarathes IV" Geargiveer 4 Junie 2011 op Wayback Machine, Boston, 1867
* Hierdie artikel is vertaal vanuit die Engelse Wikipedia

| * l
* b
* w
Konings van Kappadosië |
| --- |
| 
* Ariarathes I
* Ariarathes II
* Ariamnes
* Ariarathes III
* Ariarathes IV
* Ariarathes V
* Ariarathes VI
* Ariarathes VII
* Ariarathes IX
* Ariarathes VIII
* Ariarathes IX
* Ariarathes VIII
* Ariobarzanes I
* Ariobarzanes II
* Ariobarzanes III
* Ariarathes X
* Archelaos

 |
Die **Brixton Moord en Roof Orkes** is 'n Afrikaanse rockorkes van Johannesburg. Die groep is vernoem na die "Brixton Moord en Roof"-polisie-eenheid, wat nie meer bestaan nie, en dus is mense geneig om te dink dat hierdie groep die amptelike blaasorkes van die polisie is.

Agtergrond
----------

Ockert "Moord" Greeff (trom) het die orkes in 1999 saam met Andries "Roof" Bezuidenhout (stem en kitaar) gestig toe hulle by die *Abelarde Sanction*, 'n kroeg in Brixton, begin optree het. Kort daarna het Steve "Brixton" Savage as baskitaarspeler aangesluit. Hy het na Zambië verhuis en is deur Drikus "Brixton" Barnard vervang. In 2002 het Kapelaan Pat Plank as kitaarspeler aangesluit.

In Augustus 2007 het Moord Greeff na Montreal in Kanada verhuis en is vervang deur Andrew Evans, wat nou, in die tradisie van die orkes, as Moord Evans bekend staan.

Musikaal wissel die groep se styl tussen melancholiese folk-klanke van songs soos "Asyn" en "Geraamtes in jou kas", tot die harde rock van "Road Rage", "Spoed" en "Brixton-dae".

Diskografie
-----------

* *Spergebied* (met Andries "Roof" Bezuidenhout, Ockert "Moord" Greeff, Brixton (Drikus) Barnard, Esme Evakwaad, 2002)
* *Brixton Moord en Roof Orkes EP* (met Andries "Roof" Bezuidenhout, Ockert "Moord" Greeff en Steve "Brixton" Savage, WEB)
* *Terug in Skubbe* (met Brixton Barnard (Trike), Kapelaan Pat Plank (Plank), Moord Greeff, Roof Bezuidenhout, Paul Riekert, Peter Auret, Karla du Plessis, Esme Evakwaad (Trike), Liela Groenewald, Joanne Jaques, 2005)

Sien ook
--------

* Lys van Suid-Afrikaanse musiekgroepe

Bronne
------

* Geargiveer 3 Mei 2007 op Wayback Machine?. Besoek op 19 November 2007
**Ariarathes I** (Grieks: Ἀριαράθης; 331 v.C. – 322 v.C.) was die eerste koning van Kappadosië. Hy was die seun van die Kappadosiese goewerneur, Ariamnes. Hy was bekend vir die liefde vir sy broer Holophernes, vir wie hy in 350 v.C. gestuur het om te help met die herowering van Egipte.

Nadat Alexander die Grote Kappadosië verower het, het hy ’n goewerneur daar aangestel, maar teen die tyd van Alexander se dood, het Ariarathes op die een of ander manier daarin geslaag om koning van Kappadosië te word. Hy was ’n intelligente koning en het selfs sy koninkryk tot by die Swartsee uitgebrei.

Ná Alexander se dood in 323 v.C. het Perdiccas vir Eumenes as goewerneur van Kappadosië aangestel. Toe Ariarathes weier om sy gesag te aanvaar, het Perdiccas oorlog teen hom verklaar. Ariarathes is in 322 v.C. verslaan, gevange geneem en saam met baie van sy familielede gekruisig. Eumenes het toe die mag in Kappadosië oorgeneem.

Ariarathes was 82 jaar oud toe hy dood is. Hy het sy latere opvolger, Ariarathes II, die oudste seun van Holophernes, aangeneem.
Die **Broeders van die vrye gees**, ook genoem die **Broeders en susters van die vrye gees**, was aanhangers van 'n losse stel geloofsoortuigings wat deur die Katolieke Kerk as ketters beskou is. Dit het veral tussen die 13de en 15de eeu in die Lae Lande (Duitsland, Frankryk, Boheme en Noord-Italië) voorgekom. Dit was nie 'n enkele beweging of skool nie, maar dit het groot ongemak veroorsaak onder die kerkleiers van die tyd. Aanhangers is ook **Vrye Geeste** genoem.

Die stel oortredings wat by die Konsilie van Vienne (1311-'12) in die bul *Ad nostrum* veroordeel word, word dikwels deur historici gebruik om die kerngelowe van die groep uit te stippel, hoewel daar destyds 'n groot verskeidenheid maniere was waarop die dwaalleer gedefinieer is, en daar is 'n groot debat oor hoe individue en groepe wat daarvan beskuldig is dat hulle die geloofsoortuigings gehuldig het, dit in werklikheid aangehang het.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb11982152h (data)

 |
Die *Scharnhorst*
Die ***Scharnhorst*** was 'n slagkruiser van die Duitse Vloot in die Tweede Wêreldoorlog en is gekelder op 26 Desember 1943 tydens die Slag van Noord-Kaap.

Tegniese besonderhede
---------------------

Die skip het 31 800 ton water verplaas en was toegerus met nege 11-duim kanonne, twaalf 5,9-duim kanonne, veertien 4,1-duim lugafweerkanonne en ses 21-duim torpedobuise. Dit was aangedryf deur drie turbines wat 160 000 dryfasperdekrag gelewer het en kon 'n topspoed van 32 knope haal. Hy het ook drie Arado Ar 196 drywervliegtuie gedra.

Deurbraak deur die Engelse kanaal
---------------------------------

Die *Scharnhorst* en haar susterskip, die *Gneisenau*, het berug geraak toe hulle op 11 Februarie 1942 uit die hawestad Brest, Frankryk en regdeur die Engelse Kanaal gevaar het sonder om werklik bedreig te word deur die Geallieerdes. Hulle het op 13 Februarie in Brunsbüttel, Duitsland gearriveer. Die *Scharnhorst* is tydens die vaart deur twee seemyne beskadig en die *Gneisenau* deur een myn.

Trivia
------

Die Duitse Vloot het tydens die Eerste Wêreldoorlog ook 'n slagskip met die naam *Scharnhorst* gehad.

Bron
----

* The Encyclopedia of Sea Warfare. Spring Books. 1975. ISBN 0-600-33111-3

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4137727-8
* LCCN: n79021358
* VIAF: 167651044
* WorldCat Identities: lccn-n79021358

 |
*Scapa Flow*, soos van sy oostekant gesien.
Kaart van Scapa Flow.
**Scapa Flow** is 'n natuurlike hawe in die Orkney-eilande in die noorde van Skotland. Die baai is deur die Britse Vloot as 'n hoofkwartier gebruik gedurende die twee Wêreldoorloë. Hulle het die baai as ondeurdringbaar vir duikbote beskou nadat nette en onderwatermyne op verskeie plekke aangebring is.

Binnedringing deur U-47
-----------------------

Die Duitse duikboot U-47 onder beheer van Luitenant-kommandeur Günther Prien het egter die hawe op 14 Oktober 1939 stilletjies binnegedring en die *HMS Royal Oak* met torpedo's gekelder, tesame met 833 bemanningslede.

Bron
----

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Scapa Flow***. |

* The Encyclopedia of Sea Warfare, from the first ironclads to the present day. 1975. ISBN 0-600-33111-3

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4051874-7
* LCCN: sh85117992
* NARA: 10045162
* NKC: ge342280
* VIAF: 233686047
* WorldCat Identities: viaf-233686047

 |
| **Taoyuan**桃園市
 |
| --- |
| **Kaart** | **Seël** |
|  |
|  |
|  |
| **Vlag** |
|  |
|  |
|  **Land** |  Republiek China |
|  **Administratiewe gewes** | Noord-Taiwan |
|  **Koördinate** | 24°59′N 121°19′O﻿ / ﻿24.983°N 121.317°O﻿ / 24.983; 121.317 |
|  **Gestig op** | 25 Desember 2014 |
|  **Oppervlakte:** |   |
|  - Totaal | 1 220,9540 vk km |
|  **Hoogte bo seevlak** | - m |
|
|
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (Desember 2014) | 2 058 328 |
|  - Bevolkingsdigtheid | 1 897/vk km |
|  **Tydsone** | UTC +8 (CST) |
|
|  **Burgemeester** | Cheng Wen-tsan (DPP) |
|  **Amptelike Webwerf** | *TaoyuanCity Government* |
|

**Taoyuan** (Chinees: 桃園市; Pinyin: *Taoyuan shi*; Pe̍h-oē-jī: *Thô-hn̂g-Chhī*) is 'n spesiale munisipaliteit van die Republiek China in die noordwestelike deel van die eiland Taiwan. Die stad is langs Nieu-Taipei aan die kus van die Oos-Chinese See in die administratiewe gewes Noord-Taiwan geleë. Taoyuan-distrik is in hierdie munisipaliteit geleë en dien as setel van Taoyuan.

Die stad Taoyuan is op 25 Desember 2014 uit die Taoyuan-distrik gevorm. Die stad het 'n bevolking van sowat 2 miljoen in Desember 2014 gehad en het 'n oppervlakte van 1 220,9540 km². Dit is die vyfde grootste stad van die Republiek China ná Nieu-Taipei, Kaohsiung, Taichung en Taipei.

Taoyuan beteken "perskeboord" aangesien die gebied gereeld baie perskebloeisels het. Taoyuan is die inheemse tuiste van die Pingpu-stam. Dit vorm nou 'n belangrike industriële streek van Taiwan. Die grootste lughawe van dié land, Taoyuan Internasionale Lughawe, wat Taipei bedien, is in hierdie streek geleë. Taoyuan beskik ook oor 'n groot hawe aan die Oos-Chinese See.
|  |
| --- |
|  |
| ***Aanbidding van die drie Wyses*** |
| **Leonardo da Vinci**, 1481 |
| Olie op hout, 246 × 246 cm |
| Uffizi-museum |

***Aanbidding van die drie Wyses*** is 'n vroeë skildery deur Leonardo da Vinci. Die Augustynse monikke in Florence het Leonardo die opdrag gegee, maar hy het die daaropvolgende jaar na Milaan verhuis en die skildery is nooit voltooi nie. Dit word sedert 1670 in die Uffizi-museum in Florence gehuisves.

Die skildery toon die Maagd Maria met Jesus in die voorgrond; hulle vorm 'n driehoek met die drie Wyse Manne wat in aanbidding kniel. Agter hulle is ander persone wat 'n halwe sirkel om hulle vorm. Onder hierdie figure is 'n moontlike selfportret van 'n jong Leonardo (ver regs). In die agtergrond, links, is die ruïnes van 'n heidense gebou wat besig is om deur werkers herstel te word. In die agtergrond, regs, is ruiters besig om te veg en 'n skets van 'n rotsagtige landskap.

* 'n Voorbereidende skets van die skildery deur Leonardo (1478–1481)
* Perspektiefskets vir die skildery uit ongeveer 1481
* Filippino Lippi se gelyknamige skildery (1496) wat uiteindelik aan die monnike oorhandig is.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4415834-8

 |
66th Venice Film Festival, 10de dag (11 September 2009).Rooi tapyt met Matthew Goode, Tom Ford, Julianne Moore, Colin Firth, Nicholas Hoult en Jon Kortajarena by die 66ste Venesiaanse Rolprentfees.
***A Single Man*** is 'n Amerikaanse rolprent van Tom Ford uit 2009. Die rolprent se dialoog vind deurgaans in Engels plaas.

Die rolprent is die regisseurdebuut van die beroemde en suksesvolle modeontwerper Tom Ford. Dit is 'n verfilming van die gelyknamige boek van Christopher Isherwood. Die hoofrol word vertolk deur Colin Firth, welke nie die verlies van sy geliefde kan verwerk nie. Die rolprent speel in 1962 af teen die historiese agtergrond van die Kubaanse missielkrisis. *A Single Man* is uitermate gestileerd, maar dit word goed deur resensente ontvang. Die hoofrolspeler Colin Firth is onder meer vir sy rol genomineer vir 'n Golden Globe toekenning en 'n Oscar.

Verhaal
-------

Los Angeles, 1962: Na die dood van sy lewensvennoot Jim (Matthew Goode) word George Falconer (Colin Firth), 'n homoseksuele Britse professor, deur verdriet verteer. Hy leef in die verlede, eensaam, maar bygestaan deur sy beste vriendin Charley (Julianne Moore) wat self worstel met haar eie probleme en vergane skoonheid. Net wanneer George besluit dat die lewe geen sin meer bied nie, ontmoet hy die jong student Kenny (Nicholas Hoult).

Notas
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Nederlandse Wikipedia vertaal. | 

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* IMDb: tt1315981

 |
**Viðoy** (Deens: Viderø) is die noordelikste eiland in die Faroëreilande, oos geleë van Borðoy waaraan dit gekoppel is via 'n laagwaterbrug. Die naam beteken *hout eiland,* ten spyte van die feit dat geen bome op die eiland groei nie, die naam hou verband met die dryfhout wat indryf van Siberië en Noord-Amerika.

Geografie
---------

Die eiland het twee nedersettings: Hvannasund op die suidwes kus en Viðareiði op die noordwes kus, die noordelikste nedersetting in die Faroëreilande. 'n Pad langs die weskus van die eiland verbind die twee. Die eiland is verbind deur 'n pad laagwaterbrug van Hvannasund tot Norðdepil op Borðoy, en 'n bus diens van Klaksvík loop oor die laagwaterbrug na die eiland.

### Belangrike voël gebied

Die eiland se noordelike en oostelike kus is geïdentifiseer as 'n Belangrike Voël Gebied deur BirdLife International as gevolg van sy betekenis as 'n broeiplek vir seevoëls, veral die Europese stormswael (500 pare), Swartpootbrandervoël (5300 pare), Atlantiese pukkewyn (25,000 pare), algemene seekoete (6700 individue) en swartseekoet (200 pare).

### Berge

| Rang | Naam | Hoogte |
| --- | --- | --- |
| 3 | Villingadalsfjall | 841m |
| 24 | Nakkurin (norðari) | 754m |
| 29 | Malinsfjall | 750m |
| 52 | Filthatturin | 688m |
| 53 | Oyggjarskoratindur | 687m |
| 67 | Kaap Enniberg | 651m |
| 84 | Sneis | 634m |
| 116 | Tunnafjall | 593m |
| 147 | Talvborð | 557m |
| 174 | Mølin | 511m |
| 192 | Nakkurin | 481m |

Viðoy het elf berge, waarvan Villingadalsfjall die noordelike hoogtepunt in die Faroëreilande is. Die noordkus het ook die Enniberg krans, wat op 750m die tweede-hoogste see-krans in Europa is (na Hornelen, in Noorweë). Die berge is getoon met hul algehele rang in die Faroëreilande.

Sien ook
--------

Lys van berge van die Faroëreilande
**Aandaggebrek-hiperaktiwiteitsteuring** (AGHS, in Engels *attention deficit hyperactivity disorder*), voorheen **aandaggebreksindroom** (AGS) en **aandagafleibaarheidsindroom** genoem, word grootliks beskou as 'n neurologiese steuring wat omtrent 5% van die wêreld se bevolking affekteer. Dit ontstaan reeds in die vroeë jare van 'n kind. Dit word geklassifiseer as patrone van aanhoudende verloor van aandag en/of hiperaktiwiteit, dit word gewoonlik verbind aan vergeetagtigheid en min beheer oor eie impulsiwiteit. AGHS word tans beskou as 'n toestand waarvoor daar geen mediese geneesmiddel is nie.

AGHS word meestal gediagnoseer in kinders en gedurende die afgelope dekade is dit ook toenemend in volwassenes gediagnoseer. Omtrent sestig persent van kinders wat daarmee gediagnoseer word, skud dit af teen volwassenheid. Studies het ook bewys dat dit oordraagbaar is deur familielede van geslag tot geslag. Hoewel geglo word dat die meerderheid gevalle van AGHS geneties van aard is, word ongeveer 'n vyfde veroorsaak deur breinskade van stres en ander fisieke gebeurtenisse gedurende swangerskap en direk na geboorte.

Sien ook
--------

* Omgewinggesondheid

Bronnelys
---------

* Artikel oor die onderwerp Geargiveer 2 Desember 2016 op Wayback Machine by die "National Institute of Neurological Disorders and Stroke" in die V.S.A se webwerf met skakels na organisasies wat daarmee werk
* WebMD
* Psychiatry online het verskeie artikels oor die onderwerp
* The History of ADHD: 1798, Alexander Crichton, with pictures of the original works and sources. ADHD och ADD Uppmärksammas Koncentrerat
* The History of ADHD: 1902 with some original pictures of Sir George Frederick Still and his work. ADHD och ADD Uppmärksammas Koncentrerat
Die *Evangelische Johannesstift* in Berlyn-Spandau sien om na die welsyn van kinders, bejaardes, siekes en gevangenes
Die Duitse Posdiens het in 1997 'n spesiale seël ter geleentheid van die honderdjarige jubileum van die Rooms-Katolieke welsynsorganisasie *Deutscher Caritasverband* uitgereik
*Daar is genoeg vir almal*. 'n Plakkaat van die Evangelies-Lutherse welsynsorganisasie *Brot für die Welt* wat projekte in ontwikkelende lande ondersteun. *Brot für die Welt* is in 1959 gestig, onder meer uit dankbaarheid vir hulp uit die buiteland wat in Duitsland ná die Tweede Wêreldoorlog ontvang is
Teen die einde van 2009 was sowat twee derdes van die Duitse bevolking Christene, waarvan 24,2 miljoen lidmate van die Evangelies-Lutherse en 24,9 miljoen lidmate van die Rooms-Katolieke Kerk.

Daar is groot verskille tussen die nuwe en ou deelstate wat verbintenis met een van die twee tradisionele hoofkerke betref. In die vroeëre Duitse Demokratiese Republiek is aanvanklik politieke druk op mense uitgeoefen om kerklidmaatskap en betrokkenheid by Christelike organisasies te beëindig. In latere jare het kerklidmaatskap skerp gedaal omdat ouers hul kinders nie meer laat doop het nie. So is 'n groot persentasie inwoners van die nuwe deelstate tans ongebonde.

In Wes-Duitsland is ontevredenheid met kerkbelasting, amptelike kerkbeleid en leerstellings asook onthullings oor seksuele misbruik van minderjariges in Rooms-Katolieke instellings en ander skandale van die hoofredes vir dalende lidmaatgetalle. Volgens meningspeilings het 'n kwart van Duitse Rooms-Katolieke lidmate reeds oorweeg om die kerk te verlaat.

Kerkbelasting op persoonlike inkomste word in Duitsland deur die staat gehef. Enige kerk wat homself as publiekregtelike liggaam laat registreer, mag 'n sodanige ooreenkoms met die belastingowerheid aangaan. Intussen het ook Jehovah se Getuies hierdie status gekry, maar hef tans nog geen kerkbelasting op inkomste van hul lidmate nie.

Die immigrasie van nie-Christelike buitelanders het die persentasie Christene verder laat daal. Tans is in Wes-Duitsland 71 persent en in Oos-Duitsland 22 persent van die bevolking lede van Christelike kerke. Ten opsigte van die hele Duitsland is die persentasie dus 62 persent.

Die tradisionele strukture van die twee groot volkskerke het ondanks die uiteenlopende ontwikkeling steeds bewaar gebly. Kinders van Christelike ouers word tydens die eerste lewensjaar gedoop om sodoende lidmate van die kerk te word. Die Evangelies-Lutherse en Rooms-Katolieke speel daarnaas 'n beduidende rol in die onderwysstelsel, op kulturele gebied en as welsynorganisasies. Christelike waardes en sosiale etiek bly rigtingwysend vir die hele samelewing.
Die **aandagstreep** (–) se doel is om aandag te vestig op die inligting wat ná die eerste aandagstreep volg. Daar is 'n spasie aan weerskante van die aandagstreep. 

Aandagstreep
Die aandagstreep en koppelteken (-) se voorkoms én funksie verskil. Volgens die AWS (2017) is die koppelteken korter en word sonder spasies tussen twee woorde geskryf, of met 'n spasie daarna as dit as afbreekteken of weglaatteken gebruik word. Die koppelteken dui ook aan dat die woord, syfer, simbool of afkorting eintlik vas aan die volgende woorddeel geskryf word.

Invoeging en byvoeging
----------------------

* Die aandagstreep dui 'n parentese aan.

**Bv: Die brandstofprys – wat in Oktober die hoogte in skiet – gaan die motoris onder geweldige druk plaas.**

* Die aandagstreep word in die plek van 'n ellipsteken, 'n dubbelpunt of woorde soos naamlik, te wete, byvoorbeeld of soos gebruik.

* Die aandagstreep word ná 'n aanhaling en voor die outeur se naam gebruik.

**Bv: "Afwesigheid is die vyand van liefde en die vriend van vriendskap." – C.J. Langenhoven**

Bronne
------

* Afrikaanse woordelys en spelreëls, 2017. Kaapstad: Pharos
Die **hulsboom** (orde *Aquifoliaceae*) is 'n houtagtige plant met enkelvoudige blare wat afwisselend of teenoorstaande op 'n tak gerangskik is. Die klein, groen blommetjies is onopvallend, vier- of vyftallig, en het meestal net een blom met meeldrade en 'n stamper. Die bostandige vrugbeginsel is veelhokkig en het verskillende sade. Die hulsboom (*Ilex aquifolium*) is inheems in Europa en die Middellandse Seegebied. Die hulsboom (Engels: *holly*) word tradisioneel met Kersfees verbind.

Algemene hulsboom (*Ilex aquifolium*)
Die hulsboomfamilie (*Aquifoliaceae)* het drie genera met altesaam sowat 450 spesies. Die familie word meestal in die Noordelike Halfrond aangetref, maar van die spesies word ook in Suid-Afrika gevind. Die bome is immergroen; sommiges het stekelrige blare en ander het gladde, leeragtige blare. Manlike en vroulike blomme kom voor en laasgenoemde produseer rooi of swart bessies. Die algemene hulsboom (*Ilex aquifolium*) kan tot 25 m hoog word. Dit het 'n dun stam met 'n grys bas. Die blare is dik, stekelrig en donkergroen van kleur.

Klein, wit blommetjies groei in trosse in die oksels van die blare. Die hulsboom is tweehuisig. Die vrugte van die vroulike boom is rond en helderrooi. Die vrugte en blare is in Europa baie gewild as Kersversierings. In Februarie eet die voëls gewoonlik die bessies. Die hulsboom groei meestal wild, veral in woude en op dyke. In Suid-Afrika word die *lIex mitis*, ook bekend as without, aangetref. Die boom kan tot 30 m hoog word en groei langs riviere en in immergroen woude. Hoewel die hout hard en fyn van tekstuur is, word dit nie juis gebruik vir die maak van meubels nie omdat dit in woude groei waar waardevolle hout voorkom. Die hout word ook meestal vir ligte meubels en paneelwerk gebruik.

Bron
----

* Wêrelspektrum, 1982, ISBN 0-908409-52-4 band
**Johannes II** (Ge'ez: ዮሐንስ; 1699 - 18 Oktober 1769), was die keiser van Ethiopië en lid van die Salomoniese Dinastie. Hy was die seun van keiser Josua I, en die broer van keisers Tekle Haimanot I, Dawid III en Bakaffa.

Volgens James Bruce het Johannes se broer, keiser Bakaffa (1721-1730), tydens sy bewind verdwyn en daar was gerugte dat hy dood is. Qegnazmach Giyorgis het hierop gereageer deur Johannes uit die koninklike tronk op berg Wehni te gaan haal om te regeer. Voordat Johannes egter tot keiser verklaar kon word, het Bakaffa te voorskyn gekom en opdrag gegee dat die twee mans gestraf word vir hulle daad – Giyorgis met die dood en Johannes deur sy hand af te kap. In sy verwerking van Bruce se werk het Alexander Murray egter Bruce se woorde met ’n opsomming uit die *Koninklike Kroniek* vervang waarvolgens Johannes sy hand verloor het toe hy voor dié tyd van Wehni af probeer ontsnap het. Hy het eintlik, nes ander gevangenes van Wehni, geweier om af te kom en keiser te word. Hoe ook al, Johannes het nie in die 1720's of 1730's keiser geword nie.

Ná die moord op Joas I in 1769 het *Ras* Mikael Sehoel die oorlede keiser se grootoom, Johannes, van Wehni af laat haal, hoewel Johannes teen dié tyd minstens in sy 70's moes gewees het. Johannes was Mikael se voorstel vir keiser aan die koninklike raad. Mikael het Johannes met sy eie (Mikael se) jong kleindogter Waletta Selassie laat trou.

E.A. Wallis Budge berig so oor Johannes se bewind:

Johannes het al die militêre sake gehaat en geweier om saam met die leër te marsjeer, en nadat hy weggekruip het, het hy Mikael gesmeek om hom terug te stuur na Wehni. Mikael was op pad om saam met sy soldate te marsjeer, maar toe hy sien dit sal noodlottig vir sy planne wees om ’n koning soos Johannes in Gondar te los, het hy hom een oggend met ontbyt laat vergiftig.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
**Humbert II de la Tour-du-Pin** (1312 – 22 Mei 1355) was die Dauphin van die Viennois van 1333 tot 16 Julie 1349. Hy was 'n seun van Dauphin Jan II en Beatrice van Hongarye. Humbert was die laaste dauphin voor die titel na die Franse kroon oorgegaan het waar dit aan die Franse kroonprins toegeken is.

Vir sy tydgenote was hy onbekwaam en uitspattig en het ontbreek aan die oorlogsbravade van sy broer en voorganger Guigues VIII. Hy het sy jeug in Napels deurgebring waar hy die estetiese plesiere van die Italiaanse *quattrocento* geniet het. Sy hof by Beauvoir-en-Royans is nie gunstig ontvang nie as gevolg van die oordadigheid daarvan. Anders as sy voorgangers het Humbert nie van een daulphinale kasteel na die ander gereis nie en hom eerder in Beauvoir gevestig.

Hy het sy skatkis verkwis op 'n ydele Kruistog om die heilige land te red, maar na die dood van sy enigste seun Andrew (5 September 1333 – Grenoble, Oktober 1335), het hy die idee gou laat vaar en teen 1337 het hy beplan om sy erflating op te sê. In 1339 het sy finansiële probleme opgehoop. Hy het 'n inventaris van sy besittinge gemaak in die hoop om dit aan Pous Benedictus XII te verkoop. In Mei 1345 het Humbert Marseille aan die hoof van 'n pouslike vloot verlaat. Hy het dié teen die Ottomaanse Turke gelei, maar is deur die Republiek van Genua naby Rhodes aangeval. Hy is deur die Republiek van Venesië gevra om tussenbeide te tree in die konflik tussen Bartolomeo Zaccaria en Guglielma Pallavicini oor die Markisaat van Bodonitsa. Hy het teruggekeer voordat die kruistog enige iets noemenswaardig bereik het.

Toe die beplande transaksie met die pous deur die mat val het Humbert uiteindelik daarin geslaag om sy provinsie aan Filips VI van Frankryk te verkoop in 1349 vir 400,000 *écus* en 'n jaarlikse pensioen. Ter wille van *appearances* is die verkooptransaksie egter 'n "transport" genoem. Om te verhoed dat die titel Dauphin in onbruik verval of ingesluk word in ander koninklike titels het Humbert die "Delphinal Statute" ingestel waarvolgens die Dauphiné kwytgekelt is van baie belastings. Die statuut was vervolgens die onderwerp van talle parlementêre debatte op streeksvlak soos wat plaaslike leiers gepoog het om die streeksoutonomie en voordeel van die staat se aanslae te verdedig.

Nadat hy sy grondgebied afgestaan het, het Humbert by die Dominikaanse Orde aangesluit en het hy gestreef om die Biskop van Parys en later die Pous te word. Hy het die sekulêre titels Prins van Briançonnois, Hertog van Champsor, en Markgraaf van Cézane aangeneem. Hy het ook die kerklike titels Patriarg van Alexandria en ewigdurende administrateur van die *Archdiocese*  van Rheims ontvang. Dit is met laasgenoemde titels wat sy dood opgeskryf is in die nekrologie van Vauvert: in Clermont-en-Auvergne, op drie-en-veertig jarige ouderdom in 1355. Sy vrou was Beatrice van Baux, dogter van Bertrand van Baux, en hulle enigste seun was die bogenoemde Andrew.
M. Presnyakov (1998). Lada.
**Lada** of **Lado** is ’n Slawiese godheid van harmonie, vrolikheid, jeug, liefde en skoonheid wat amper vir seker nie in die antieke Slawiese goderyk bestaan het nie. Dit is waarskynlik die beste voorbeeld van wanopvatting, verwarring of pure versinsel in ’n poging om die Slawiese mitologie te rekonstrueer deur die onverantwoordelike vertolking van Slawiese volksverhale.

Oorsprong
---------

Die godin Lada was hoofsaaklik ’n skepping van die Renaissance, toe baie Slawiese humaniste en historici geïnteresseerd geraak het in antieke mitologie, ’n neiging wat begin is deur hul Italiaanse, Franse en Engelse eweknieë. Baie van hulle, veral Poolse en Tsjeggiese skrywers, het selfs probeer om die vergete Slawiese goderyk te rekonstrueer. Hoewel hul pogings meriete gehad het, het die meeste daarvan rampspoedige resultate gehad. Sekere historici het selfs tot die slotsom gekom dat Slawiërs Jupiter, Mars en ’n paar ander duidelik Latynse gode aanbid het. Slawiese gode is selfs geskep om gapings te vul.

Verwarring
----------

In die vroeë 15de eeu het die Verordening van Krakow die sing van sekere afgode-liedere by somerfeeste verbied wat na ’n afgod "Lado" verwys het. Teen die einde van die eeu het die Poolse historikus Jan Długosz tot die slotsom gekom dat dit die Romeinse god Mars moet wees. Maciej Miechowski het in sy *Chronica Polonorum*, wat in 1521 geskryf is, "Lada" (wat hy besluit het die vroulike vorm van die onsydige "Lado" is) geïdentifiseer met "Leda", moeder van Castor en Pollux in die Griekse mitologie.

In die 17de eeu het die idee van Lado na ander Slawiese lande versprei. Niemand het eens getwyfel dat so ’n godheid bestaan het nie: die enigste vraag was of die godheid manlik of vroulik was. In die 18de eeu het die Russiese historikus Wasili Tatisjtsjef Lado beskryf as ’n soort Slawiese Kupido, en dit het die idee laat ontstaan dat dit ’n god of godin van liefde was. Die Kroatiese humanis Pavao Ritter Vitezovic, en later Matija Petar Katancic, het albei Lado "ontdek" in 18de-eeuse kontemporêre Kroatiese volksliedere wat tydens midsomernagfeeste gesing is. ’n 18de-eeuse Kroatiese monnik, Josip Bedekovic, het seker die beroemdste Lado-lied neergepen wat, soos hy beweer het, tydens die somer-sonstilstand gesing is deur ’n "groep meisies wat in ’n sirkel om ’n vuur gedans het":

*Lepi Ive trga rože,*  

*Tebi Lado sveti Bože:*  

*Lado slušaj nas Lado.*

Vertaling:

*Mooi Johannes pluk blomme*  

*Vir jou, Lado, heilige god:*  

*Lado, luister na ons, Lado.*

In 1981 het die Sowjet-argeoloog Boris Ribakof dit gebruik as bewys van die bestaan van Lada, die godin van die somer en die liefde. In sy ywer om te bewys dat daar inderdaad so ’n godin was, het Ribakof, met opset of per ongeluk, Bedekovic se teks verkeerd in Russies vertaal. Die oorspronklike Kroatiese *Bože* (God; in die vokatiewe naamval) het hy in Russies vertaal met die woord *bozjestwo* (godheid), en dus so betekenis gegee aan sy vermoede dat die vroulike godin Lada bestaan het. Daar word in sommige kringe tot vandag toe geglo dat die Slawiërs ’n godin van liefde aanbid het.
**A luta continua** (Portugees vir *Die stryd gaan voort*) is 'n slagspreuk wat oorspronklik onder FRELIMO tydens die Mosambiekse onafhanklikheidsoorlog ontstaan het, maar deesdae ook deur verskillende links-georiënteerde groepe in Suid-Afrika en ander Afrikalande gebruik word. Die slagspreuk is deur Samora Machel gebruik om verset teen die Portugese koloniale magte aan te moedig. Nadat Machel in 1975 president geword het is daar voortgegaan om *a luta continua* as 'n nieamptelike nasionale slagspreuk te gebruik. Die volledige oorspronklike weergawe was a *luta continua... … a vitória é certa*, oftewel *die stryd gaan voort... die oorwinning is seker*.

Hedendaagse gebruik
-------------------

Tans (2016) word *a luta continua* in Suid-Afrika gereeld deur onder meer die EFF en die studente-organisasie SASCO gebruik. In menigte gevalle word vervormde of afgekorte weergawes van *a luta continua* gebruik. So word *a luta* (die stryd) gereeld met *aluta* vervang, en  *a victoria e certa* (die oorwinning is seker) met net *victoria ascerta*.

In Nigerië gebruik die Nasionale Vereniging van Nigeriese Studente (NANS) ook die slagspreuk. Hulle verwys soms na hulself as mense wat in *Aluta Republic* woon en die vereniging se president word beskryf as die *Commander-in-Chief of Aluta Forces*. Dit is gebruiklik om die uitroep *a luta continua* met die frase *a vitória é certa* te beantwoord.

Bronne
------

* Hierdie artikel is 'n vertaling uit die Engelse Wikipedia.
Die vier humores.
Die vier **humores** (enkelvoud: **humor**) is deel van ’n mediese stelsel wat deur geneeshere in Antieke Griekeland en Antieke Rome aanvaar is. Dit verduidelik die werking van die liggaam aan die hand van vier vloeistowwe (humores): bloed, slym, geel gal en swart gal. Dié benadering word "humorale patologie" genoem.

Te veel of te min van enige van die vier vloeistowwe sou volgens die antieke dokters ’n direkte invloed op die mens se temperament en gesondheid hê. Dit is baie individualisties, want elke mens het glo sy eie besondere humorale samestelling gehad. Dit het ’n holistiese benadering gehad, want die verband tussen die geestelike en fisieke prosesse is benadruk deur hierdie raamwerk. Die model is aanvaar deur van Hippokrates tot ander Griekse, Romeinse en Persiese geneeshere en was die aanvaarde siening van die menslike liggaam tot met die ontwikkeling van moderne mediese navorsing in die 19de eeu.

Vier humores
------------

Die teorie bepaal basies dat wanneer die vier humores in ewewig was, die persoon gesond was. Alle siektes en gestremdhede het ontstaan weens ’n wanbalans van hierdie vloeistowwe. Daar is geglo die tekort of oorvloed van die humores word veroorsaak deur die inaseming van dampe of die opneem daarvan deur die liggaam. Dokters het geglo elk van die humores neem toe of af in die liggaam na gelang van die persoon se dieet en aktiwiteite. Dit was verwant aan die teorie van die klassieke vier elemente: aarde, vuur, water en lug; elk het een van die humores verteenwoordig: die aarde die swart gal, vuur die geel gal en water die slym, met al vier elemente teenwoordig in die bloed.

Die woord "humor" is ’n vertaling van die Griekse χυμός, *chymos* (letterlik "sap").

Die volgende tabel wys die vier humores met hul ooreenstemmende elemente, seisoene, plek van ontstaan en gevolglike temperamente asook hul moderne ekwivalente:

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Humor** | **Seisoen** | **Element** | **Orgaan** | **Eienskappe** | **Antieke naam** | **Eienskappe** |
| Bloed | lente | lug | lewer | warm & nat | sanguinies | dapper, hoopvol, amoreus |
| Geel gal | somer | vuur | galblaas | warm & droog | choleries | opvlieënd, buierig |
| Swart gal | herfs | aarde | milt | koud & droog | melancholies | swaarmoedig, slaaploos, prikkelbaar |
| Slym | winter | water | brein/longe | koud & nat | flegmaties | kalm, onemosioneel |
**Dawie Malan** (18 Desember 1949 – 1988) was ’n Suid-Afrikaanse akteur en regisseur. Hy was in 1977 ’n medestigter van die eksperimentele teatergeselskap Fringe.

Loopbaan
--------

Malan is op 18 Desember 1949 op Upington gebore en het aan die Universiteit Stellenbosch drama studeer. Hy het liggaamlike gestremdheid en gesondheidsprobleme oorkom en homself as ’n invloedryke teenwoordigheid in die Kaapstadse teaterwêreld van die 1970's en vroeë 1980's gevestig.

In dié tyd het hy in Die Ruimte in dié stad gewerk. Hy het onder meer opgetree in *Black Beauty and the Boss* (Pieter-Dirk Uys, Labia, 1976) en *Snowhite & the Special Branch!* (Uys, Labia, 1976). Hy het later regie gedoen, onder meer van *Die Trommel*, *Eskoriaal*, *Piekniek te Velde* en *Wooed and Viewed*, terwyl hy steeds toneelgespeel het. Hy het ’n ruk lank vir die Kaaplandse Raad vir Uitvoerende Kunste (Kruik) en sy Suidwes-eweknie, Swaruk, gewerk.

Hy het daarna na Kaapstad verhuis, waar hy die alternatiewe teatergeselskap Fringe gestig het saam met onder andere Chris Galloway en Bill Curry. Vir hulle het hy die regie gedoen van *Exit the King*, *Deathwatch*, *Die Van Aardes van Grootoor*, *Info Scandals*, *The Haunted Host*, *Farce About Uys* (Uys, 1983) en *Total Onslaught* 1984 (Uys, 1984). Van dié toneelstukke is ook in die Markteater in Johannesburg opgevoer. Hier het hy ook die regie gedoen vir *International Stud* en die Laager-teater help bou. Vir die Laager het hy ook verskeie stukke geregisseer. 

In 1981 was hy die regisseur van Uys se *Karnaval*, met Magda Beukes, Lida Botha, Dale Cutts en Joey de Koker, in Upstairs at the Market in die Markteater.

Malan het ook in ’n paar rolprente opgetree. Hy is in 1988 oorlede.

Filmografie
-----------

* *Die Spaanse Vlieg* (1978)
* *Dingetjie en Idi* (1977)
* *Eendag op ’n Reëndag* (1975)
* *My Broer se Bril* (1972)
**Gerald "Gerry" Rafferty** (\* 16 April 1947 in Paisley, Renfrewshire, Skotland; † 4 Januarie 2011 in Stroud, Gloucestershire, Engeland) was 'n Skotse rock-sanger en liedjieskrywer wat internasionale bekendheid verwerf het met sy solotreffers *Baker Street*, *Right Down the Line* en *Night Owl* asook *Stuck in the Middle with You*, 'n enkelsnit wat hy saam met die groep Stealers Wheel opgeneem het.

Rafferty is in 'n werkersklasgesin in Paisley naby Glasgow gebore. Sy moeder het sy belangsteling vir musiek gewek met die Ierse en Skotse volksliedere wat sy vir hom reeds in sy kinderjare geleer het. Later is hy deur die musiek van The Beatles en Bob Dylan beïnvloed. In 1968 het hy by die folkpop-groep *The Humblebums* aangesluit. Nadat die groep drie jaar later ontbind is, het Rafferty sy eerste solo-langspeler opgeneem, *Can I Have My Money Back?*.

In die volgende jaar het hy saam met Joe Egan die groep Stealers Wheel gestig wat sukses behaal het met treffers soos *Stuck in the Middle with You* en *Star*. In 1978 het Rafferty sy tweede solo-langspeler *City to City* opgeneem. Die enkelsnit *Baker Street* sou sy grootste treffer ooit word. Die inspirasie vir die lied was 'n besoek aan Londen waar Rafferty in die woonstel van 'n vriend, geleë in *Baker Street*, gebly het. Die musiekvervaardiger Hugh Murphy was allesbehalwe tevrede met die oorspronklike komposisie se oorgange en het die saxofonis Raphael Ravenscroft (1954–2014) aangestel om hulle deur 'n saxofoon-solo te vervang. Murphy se idee was die wenresep vir 'n wêreldtreffer - en het van Ravenscroft een van die mees gesogte pop-saxofoniste ter wêreld gemaak.

Rafferty se latere lewe is deur alkoholisme en depressie oorskadu. Ná die afsterwe van sy ouer broer Joseph 1995 was hy vasgevang in 'n afwaartse spiraal. In November 2010 is hy in die *Royal Bournemouth Hospital* se kritieke sorgeenheid opgeneem en vir multi-orgaanversaking behandel. Vir 'n kort tyd het dit vir sy dokters geblyk asof hy sou herstel. Op 4 Januarie 2011 is Gerry Rafferty in sy dogter Martha se huis aan lewerversaking oorlede. Sy as op die Skotse eiland Iona gestrooi.
**Johannes Joachim Lodewyk Smuts** (9 Julie 1785 – 1 Augustus 1869) was 'n Suid-Afrikaanse staatsamptenaar, sakeman en die tweede burgemeester van Kaapstad.

Biografie
---------

Smuts is in Kaapstad gebore, die seun van Johannes Smuts en Magdalena Elisabeth Wernich. Hy het as Sekretaris van die Weeskamer in Kaapstad gewerk. Die funksie van die Weeskamer was onder andere om die boedels te administreer van persone wat intestaat in die Kolonie sterf en onder wie se erfgename minderjariges of persone wat in die buiteland woonagtig was; die registrasie van testamente van oorlede persone; die administrasie van minderjariges se eiendom en die byhou van 'n sterfteregister of rekord van persone wat aan die Kaap gesterf het. Na sy tyd by die Weeskamer het hy 'n geruime tyd in die Koloniale Kantoor gewerk en ook die amp van Ontvanger-generaal van Grondinkomste beklee.

Gedurende die 1830's het Smuts as 'n geldskieter gewerk en teen die middel van die 1830's, met die vrystelling van slawe, het hy as die geldskieter vir sy landgenote op die sekuriteit van slawe opgetree. Smuts was ook 'n lid van die slawevergoedingsraad en het saam met Hamilton Ross opgetree, as 'n agent vir die betaling van vergoedingsgeld aan voormalige slawe-eienaars. Hy het daarin geslaag om 'n aansienlike eiendomsportefeulje op te bou en het in 1842 22 eiendomme in Kaapstad besit.

In 1844 het Smuts Michiel van Breda opgevolg as voorsitter van die Munisipale Raad van Kaapstad, wat effektief die rol van Burgemeester was en gedurende sy termyn, in 1847, is Kaapstad 'n stad verklaar in terme van opdrag wat deur die Britse owerheid verleen is. Smuts het in 1848 as voorsitter uitgetree. Hy het sy lewe lank in Kaapstad gewoon en is op 1 Augustus 1869 by sy huis, Zorgwyk, in  Tuine, Kaapstad oorlede.