recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Lugopname van sewe van die belangrikste verhewe moerasse in Wallis, 2017.
Ewiges Meer Natuurreservaat, verhoogde moeraselement van die oorblyfsels van 'n moeras in Oos-Friesland
Turfmos - 'n drywende mat op 'n opgeslikte verhewe moerkolk.
**Verhewe moerasse**, ook **ombrotrofe moerasse** of **hoogveen** genoem, is suur, nat habitatte wat min minerale soute bevat en die tuiste is van flora en fauna wat sulke ekstreme toestande kan hanteer. Hoogveen, in teenstelling met veen, word uitsluitlik gevoed deur presipitasie (ombrotrofie) en van minerale soute ingevoer uit die lug. Hulle verteenwoordig dus 'n spesiale soort moeras, hidrologies, ekologies en in terme van hul ontwikkelingsgeskiedenis, waarin die groei van veenmosse oor eeue of millennia 'n deurslaggewende rol speel. Hulle verskil ook in karakter van kombersmoerasse wat baie dunner is en in natter, bewolkte klimaatsones voorkom. 

Verhewe moerasse word erg bedreig deur turfkap en besoedeling deur minerale soute uit die omliggende land (as gevolg van landbou en nywerheid). Die laaste groot verhewe moerasgebiede word in Wes-Siberië en Kanada aangetref.

Terminologie
------------

Verskillende lae van 'n verhewe moeras: plantreste, wit turf en swart turf (van bo af).
Die term **verhewe moeras** is afgelei van die feit dat hierdie soort moeras mettertyd in hoogte styg as gevolg van veenvorming. Hulle is soos sponse turfmos, vol water, wat 'n min of meer koepelvorm in die landskap vorm. In Duitsland sal die term *Hochmoor* ("hoë moeras"), streng slegs verwys na die klassieke lensvormige moeras in Noord-Duitsland. Die moeras word nie beïnvloed deur mineraalryke grondwater of oppervlakwater nie, maar word uitsluitlik deur neerslae gevoer - hoofsaaklik reënwater, vandaar hul alternatiewe Duitse benaming van *Regenmoor* of "reëngevoerde moeras". Laasgenoemde verwys dus na alle moerasse, nie net die gehewe of slegs effens geboë nie, maar wat tog gekenmerk word deur 'n uiterste tekort aan minerale sout en ander gevolglike ekologiese eienskappe.

'n Lewende verhewe moeras het 'n vogtige, gebalanseerde klimaat nodig om in te groei. Die hoeveelheid neerslag moet groter wees as die waterverliese deur afvoer en verdamping. Daarbenewens moet die neerslag eweredig deur die jaar versprei word.

Ontwikkeling
------------

Verhewe moerasse ontwikkel al ongeveer 11 000 jaar lank in Europa, sedert die begin van die Holoseen en na die terugtrek van die laaste ysplaat. Veen het na vore gekom onder die invloed van grondwater. Suurstoftekorte en hoë suurgehalte in die voortdurend klam substraat het die ontbinding van dooie plantdele gerem en gelei tot veenvorming.

Die hoofbestanddele van die turf is wortelagtige turfmosse wat stadig in hoogte groei, terwyl die onderste laag terselfdertyd turf word, aangesien die lug uitgesluit word. Afhangend van die geografiese ligging, is verskillende soorte veenmos betrokke by die maak van 'n verhewe moeras. Die groeitempo van die turflaag is slegs ongeveer 'n millimeter per jaar.
**Mehmet V Reshad** (Ottomaanse Turks: محمد الخامس, moderne Turks: V.Mehmet Reşat; 2/3 November 1844 – 3/4 Julie 1918) was van 27 April 1909 tot met sy dood die 35ste sultan van die Ottomaanse Ryk.

Hy was die seun van sultan Abdülmecid I en het Abdülhamid II opgevolg nadat hy 30 jaar lank in die kafes deurgebring het, 9 jaar daarvan in eensame opsluiting. In dié tyd het hy ou Persiese styl digkuns bestudeer en ’n erkende digter geword.

Bewind
------

Mehmet V het die troon op 27 April 1909 bestyg, maar geen werklike mag gehad nie. Die besluite is geneem deur die Ottomaanse regering en daarna, tydens die Eerste Wêreldoorlog, deur drie "pasjas". Sy enigste belangrike politieke daad was om op 11 November 1914 amptelik djihad teen die Geallieerdes te verklaar. Dit was die laaste keer dat ’n kalief ’n djihad verklaar het, aangesien die Kalifaat in 1924 afgeskaf is.

Mehmet is op 3 Julie 1918 op 73-jarige ouderdom dood, net vier maande voor die einde van WOI en hy het dus nie die ondergang van die Ottomaanse Ryk beleef nie.

Hierdie artikel is vertaal vanuit die Engelse Wikipedia

| * l
* b
* w
Ottomaanse sultans volgens tydperk |
| --- |
| Opgang (1299-1453) | 
* Osman I
* Orhan
* Murat I
* Bajezid I
* (Tussenregering)
* Mehmet I
* Murat II
* Mehmet II

 |  |
| Groei (1453–1683) | 
* Bajezid II
* Selim I
* Süleyman die Manjifieke
* Selim II
* Murat III
* Mehmet III
* Ahmet I
* Mustafa I
* Osman II
* Murat IV
* Ibrahim
* Mehmet IV

 |
| Stagnasie (1683–1827)  | 
* Süleyman II
* Ahmet II
* Mustafa II
* Ahmet III
* Mahmoed I
* Osman III
* Mustafa III
* Abdülhamid I
* Selim III
* Mustafa IV
* Mahmoed II

 |
| Verval (1828–1908) | 
* Abdülmecid I
* Abdülaziz
* Murat V
* Abdülhamid II

 |
| Ondergang (1908–1923) | 
* Mehmet V
* Mehmet VI
* Abdülmecid II

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb16950123h (data)
* GND: 124832946
* ISNI: 0000 0000 4846 5588
* LCCN: nr98031746
* NLG: 332663
* SUDOC: 168646501
* TDVİA: mehmed-v
* VIAF: 23084823
* WorldCat Identities: lccn-nr98031746

 |
**Ben Molatzi**, alias **"Tukumazan"**, was 'n voormalige Acrow Chiefs en Chief Santos FC se lywige verdediger.

Afgesien van sy liefde vir sokker, was Molatzi 'n tradisionele folk kitaarspeler en sanger. Ben Tumuzan Molatzi, wat in 1954 in die stad Johannesburg gebore is, was die nakomeling van musikale ouers. Sy pa, 'n Damara-sprekende trekarbeider in Jozi, was 'n sanger terwyl sy ma, 'n tradisionele Sotho-vrou, ook 'n sanger was. Ben was die derde gebore uit 12 kinders. As kleuter het hy die "swartkoors" -epidemie oorleef wat die lewens van twee van sy ouer broers en susters verkort het. Anders as sy vader wat streng gehang het aan die speel van tradisionele musiek en kerklike musiek, het die jong Ben vroeë smaak gehou met die gewilde live optredes deur "Warmgat" (Johannes Mureko) en Au Leyden (Leyden Naftali / Uriseb). In die vroeë sestigerjare bevind Ben hom in die Namibiese oostelike stad Gobabis en dit was gedurende sy tyd in die bosnek dat hy 'n ernstige belangstelling in lewendige musiek ontwikkel het. Hy moes deur plaaslike musikante geïnspireer word en besluit om 'n musikale loopbaan te volg. Gedurende die skoolvakansie werk Ben gereeld by 'n meubelwinkel en die maatskappy stuur hom gereeld na Johannesburg om meubels te vervoer en af ​​te lewer. Tydens een van die reise het Ben 'n akoestiese kitaar van ses snare gekry deur 'n vrou wat dit nie meer nodig het nie. Young Ben het in 1969 saam met sy ouers na Windhoek verhuis. Hy het sy laerskool aan die Rhenisch Damara / Nama-skool in Katutura in 1972 voltooi. Die volgende stop was die eerbiedwaardige Hoërskool Cornelius Goraseb in Khorixas in 1973 om sy skoolopleiding te bevorder, waar hy opgelei is om 'n onderwyser te word. Dit was in Khorixas dat sy musikale loopbaan 'n dramatiese wending geneem het. Terwyl 'n redelike jong man 'n onderwyser geword het, sou Ben musiek op die geringste provokasie speel. Hy het sy ses snaar akoestiese kitaar gestruikel terwyl hy jong kinders deur die toue geneem het toe hulle hom by die refrein aangesluit het. Anders as die komposisies van ander orkeste, was sy musikale repertorium dié van 'n eenmansband wat onthullers met volksmusiek vermaak het terwyl hy sy vertroude kitaar, sang en fluit gesukkel het, deur die melodieë van sy eie komposisies gegaan het. Toe swerwende produsente en klankingenieurs van SWABC in 1974 sy skool in Khorixas besoek vir veldopnames, was Ben en sy betroubare kitaar-kitaar sonder naam, onder diegene wat opgestel is vir oudisies. Kort daarna word Ben 'n beroemde en baie gesogte muso nadat die opnames oor die SWABC Damara / Nama-radiodiens gespeel is. Liedjies soos "Mati matis Kai-khoesa, sige si ge mai e / gi ..." (Hoe kon die vrou ons pap ontken ...?) En "O Dama! Haose .." (O, Damara Clan) geniet massiewe lugspel, wat gelei het tot die onvermydelike vrystelling van sy langspeelalbum in 1981. Ongelukkig vir sy volgelinge was die asemrowende album slegs vir SWABC-gebruik. Kort na die opname van sy treffer-album het 'n tweede album die lig gesien, maar soos die noodlot sou bepaal, is die album nooit vir kommersiële gewig vrygestel nie.
Kaart van die benaderde omvang van die kentum- (blou) en satem-tale (rooi)
**Kentum-tale**, genoem na die Latynse woord **centum** (spreek uit as: *kentoem*), vorm 'n subgroep van die Indo-Europese tale, saam met die Satem-tale. Veral die westelike Indo-Europese tale behoort tot hierdie subgroep, met uitsondering van Togaars.

Die benaming word ontleen aan die verskynsel dat die Indo-Europese tale onder te verdeel is in een groep waarby die woord vir die getal *100* met velare of palatale plofklank begin (byvoorbeeld *k*), en in een groep waarby die woord vir *100* met 'n alveolêre of 'n palato-alveolêre frikatiewe klank begin (byvoorbeeld *s* of *sj*).

Kentum-tale (100)
-----------------

* Latyn  ***c**entum*
* Iers  ***c**et*
* Togaars  ***k**ant*
* Grieks  *he**k**aton* (die toevoeging van *he-* is 'n uitsonderlike verskynsel)
* Goties  ***h**und* (die *h*-klank is ontstaan uit 'n gewysigde *k*)

Die Kentum-tale is (in chronologiese volgorde):

* Anatoliese tale (uitgestorwe)
* Grieks
* Italiese en Romaanse tale
* Keltiese tale
* Germaanse tale
* Togaars

(Vir enkele ander Indo-Europese tale  is te min inligting beskikbaar om in een van die subgroepe te plaas.)

Satem-tale (100)
----------------

Onder die Satem-tale val alle Indo-Iranse tale en die Baltiese en Slawiese tale (laasgenoemdes val onder die groter Balto-Slawiese taalfamilie):

* Russies  ***s**to*
* Litaus  ***š**imtas*
* Avesties  ***s**atəm* (Persies  ***s**at*)


|  |
| --- |
| Indo-Europese tale > **Kentum-tale** |
Die **Konyn** (兔, *mǎo*) is die vierde dier in die twaalfjaarlikse siklus van die Chinese astrologie, volgens die Chinese kalender. Dit hou ook verband met Oos-Asiatiese diereriem- en kalenderstelsels. Die **Jaar van die Konyn** word verbind met die Aardse taksimbool 卯.

Beskrywing
----------

Volgens een legende is daar ’n rede vir die volgorde van die twaalf diere in die twaalfjaarsiklus. Daarvolgens is ’n resies oor ’n groot rivier gehou en die volgorde van die diere in die siklus is die volgorde waarin hulle die resies voltooi het. In dié verhaal het die Konyn van klip tot klip oor die rivier gespring. Halfpad het hy in die water geval, maar daarin geslaag om aan ’n stomp vas te klou wat hom later na die oorkantse oewer laat dryf het.

Die Chinese tekens word ook die diereriem genoem omdat geglo word ’n mens se persoonlikheid word deur die dier beïnvloed wat oor jou geboortedatum heers. Net so word die jaar waaroor ’n spesifieke dier heers, daardeur gekenmerk. Die invloed is veral sterk by mense wat in die jaar van die dier gebore is.

Dieselfde twaalf diere word gebruik om die siklus van ure in ’n dag te simboliseer – elk word verbind met ’n tydperk van twee uur. Die tydperk van die Konyn is van 05:00 tot 07:00 – die tyd wanneer die Maanhaas kruiemedisyne fynmaal op die Maan.

In Chinese simbologie word Konyne beskou as sag en liefdevol. Hulle is nie aggressief nie, maar toeganklik. Hul optrede is ordentlik, adellik en elegant.

Jare en die Vyf Elemente
------------------------

Mense wat binne dié datums gebore is, is in die Jaar van die Konyn gebore, met ook die volgende elementêre teken:

| Begindatum | Einddatum | Hemelse tak |
| --- | --- | --- |
| 2 Februarie 1927 | 22 Januarie 1928 | Vuurkonyn |
| 19 Februarie 1939 | 7 Februarie 1940 | Aardkonyn |
| 6 Februarie 1951 | 26 Januarie 1952 | Metaalkonyn |
| 25 Januarie 1963 | 12 Februarie 1964 | Waterkonyn |
| 11 Februarie 1975 | 30 Januarie 1976 | Houtkonyn |
| 29 Januarie 1987 | 16 Februarie 1988 | Vuurkonyn |
| 16 Februarie 1999 | 4 Februarie 2000 | Aardkonyn |
| 3 Februarie 2011 | 22 Januarie 2012 | Metaalkonyn |
| 22 Januarie 2023 | 9 Februarie 2024 | Waterkonyn |
| 8 Februarie 2035 | 27 Januarie 2036 | Houtkonyn |

Konyne en hul maats
-------------------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **Teken** | **Beste maats** | **Gemiddelde maats** | **Slegte maats** |
| Konyn | Konyn, Vark, Bok | Hond, Tier, Perd, Draak, Aap, Rot, Slang, Os | Haan |

Basiese astrologiese elemente
-----------------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Aardse tak van geboortejaar | Boom |
| Die Vyf Elemente | Hout |
| Jin/jang | Jin |
| Maanmaand | 2de |
| Gelukkige nommers | 3, 6, 9; vermy: 1, 7, 8 |
| Gelukkige blomme | Plantago, lelie, fittonia, leeubekkie |
| Gelukkige kleure | Swart, pienk, pers, blou, rooi; vermy: bruin, geel, wit |
| Seisoen | Lente |
| Naaste Westerse teken | Visse |

Sien ook
--------

* Aardkonyn
* Houtkonyn
* Metaalkonyn
* Vuurkonyn
* Waterkonyn
**Eienskappe**| **Algemeen** |
| --- |
| Naam | Koolhidrasied |
| Struktuurformule vanStruktuurformule van  |  |
| Chemiese formule | (NH2)3CO |
| Molêre massa | 90,09 [g/mol] |
| CAS-nommer | 497-18-7   |
| Voorkoms | Wit vastestof   |
| Reuk | reukloos |
| **Fasegedrag** |
| Smeltpunt | -153-156,5°C |
| Kookpunt |  |
| Digtheid | 1,020 (rel) |
| Oplosbaarheid |  |
| **Suur-basis eienskappe** |
| pKa |  |
| **Veiligheid** |
| Flitspunt |  |
| Tensy anders vermeld is alle data vir standaardtemperatuur en -druk toestande. |
|   |  |

**Koolhidrasied** of **karbohidrasied** is die chemiese verbinding met die formule (N2H3)2OC. Dit is 'n wit, wateroplosbare vaste stof wat ontbind wanneer dit smelt. 'n Aantal karbasiede is bekend waar een of meer N-H-groepe deur ander substituente vervang word. Dit kom wyd voor in geneesmiddels, onkruiddoders, plantgroeireguleerders en kleurstowwe.

Produksie
---------

Koolhidrasied word in die industrie vervaardig deur behandeling van ureum met hidrasien:

{\displaystyle {\ce {(NH2)2CO + 2N2H4 -> (N2H3)2CO + 2NH3}}}
Dit kan ook berei word deur reaksies van ander C1-voorlopers met hidrasien, soos karbonaatesters. Dit kan berei word vanaf fosgeen, maar hierdie roete produseer die hidrasiniumsout [N2H5]Cl en lei tot 'n mate van diformilering. Karbasiensuur is ook 'n geskikte voorloper:

{\displaystyle {\ce {N2NH3CO2H + N2H4 -> OC (N2H3)2 + H2O}}}

Struktuur
---------

Die molekule is nie-planêr. Alle stikstofsentrums is ten minste ietwat piramidaal, wat dui op swakker C-N pi-binding. Die C-N en C-O afstande is onderskeidelik ongeveer 1,36 en 1,25 Å.

Industriële gebruike
--------------------

### Suurstofwasser

Koolhidrasied word gebruik om suurstof in ketelstelsels te verwyder. Suurstofwassers voorkom korrosie. Koolhidrasied ontbind by temperature hoër as 180 °C om hidrasied te vorm, wat dan weer met suurstof reageer:

{\displaystyle {\ce {(N2H3)2CO + H2O -> 2N2H4 + CO2}}}
{\displaystyle {\ce {2N2H4 + 2O2 -> 2N2 + 4H2O}}}
### Voorloper van polimere

Koolhidrasied kan gebruik word as verhardingsmiddel vir epoksied-tipe harse.

### Fotografie

Koolhidrasied word in die silwerhalieddiffusieproses gebruik as een van die skakeermiddels. Koolhidrasied word gebruik om kleurontwikkelaars wat beelde van die azometien- en azienklasse lewer, te stabiliseer.

### Ammunisie-dryfmiddels

Koolhidrasied word gebruik om ammunisie-dryfmiddels te ontwikkel, seep te stabiliseer, en as 'n reagens in organiese sintese.

Gevare
------

Verhitting van karbohidrasied kan tot 'n ontploffing lei. Koolhidrasied is skadelik indien ingesluk, irriterend vir die oë, asemhalingstelsel en vel. Koolhidrasied is giftig vir waterorganismes.

Bron
----

* Koolhidrasied - Carbohydrazide
**Dirk Cornelius Uys** (gebore op 15 Mei 1909, oorlede op 20 November 1995 te Bredasdorp in Suid-Afrika) was 'n Suid-Afrikaanse politikus, lid van die Nasionale Party en parlementslid van 1948 tot 1972. Hy was Minister van Landbousake en Handel (1958 - 1966) in die Verwoerd-regering, Minister van Lande en Grondsake (1964 - 1968) onder Verwoerd en sy opvolger John Vorster, en laastens Minister van Landbou (1968 - 1972) en water (1968) in die Vorster-regering.

Biografie
---------

Dirk Uys jnr. was die seun van Dirk Cornelius Uys en Susanna Maria van Papendorf. Hy was getroud met Ellen Gertruida Walters (1911-1994) en hulle het tussen 1936 en 1945 drie kinders gehad.

As kandidaat in 1948 in die kiesafdeling Hermanus-Bredasdorp, word hy verkies tot die parlement teen die sittende Pieter van der Byl. Vyf jaar later, in 1953, na die herverdeling van die kiesafdelings, word hy verkies in die nuwe kiesafdeling van Caledon-Bredasdorp en toe vir Valsbaai in 1958.

In 1958 tree hy toe tot die Verwoerd-regering as Minister van Landbousake en Handel (1958-1966). Tot 1972 het hy ook die land- en grondsake-portefeuljes (1964-1968) sowel as landbou en water (1968-1972) bestuur.

Van 1970 tot 1972 was hy 'n lid van die Senaat van die Republiek van Suid-Afrika. 

Hy verlaat die politieke lewe in 1972 en is op 20 November 1995 in Bredasdorp op 86-jarige ouderdom oorlede.
Die twee oë konvergeer sodat hulle na dieselfde voorwerp kan kyk.
**Vergensie** is die gelyktydige beweging van albei oë in teenoorgestelde rigtings vir binokulêre visie.

Wanneer ’n dier soos die mens met binokulêre visie na ’n voorwerp kyk, moet die oë om ’n horisontale as roteer sodat die beeld in die middel van albei retinas geprojekteer word. Om van naderby na ’n voorwerp te kyk, roteer die oë na mekaar (konvergensie), en as die voorwerp verder weg is, roteer hulle weg van mekaar (divergensie). As oordrewe konvergensie plaasvind, kyk ’n mens skeel (soos wanneer jy op jou neus fokus). Wanneer iemand in die verte kyk, divergeer die oë totdat hulle parallel is en dus op ’n punt in die oneindigheid gerig is.

Vergensiebewegings hou verband met akkommodasie van die oog. Wanneer die fokus van die oë verander om na ’n voorwerp op ’n ander afstand te kyk, sal vergensie en akkommodasie onder normale omstandighede outomaties plaasvind. Dit word soms "akkommodasie-konvergenierefleks" genoem.

In vergelyking met die fokus van oë wat ’n voorwerp volg wat beweeg (met ’n spoed van gemiddeld 500°/s), vind vergensie veel stadiger plaas (sowat 25°/s).
Die **Consolidated PBY Catalina** is 'n vliegboot wat onder andere as 'n bomwerper en patrollievliegtuig gebruik is tydens die Tweede Wêreldoorlog. Dit was ook gebruik om duikbote te soek en te kelder. Die *PB* beteken *Patrol Bomber* en die *Y* is die kode wat toegeken is aan *Consolidated Aircraft*.

Ontwikkeling
------------

Die eerste prototipe, XP3Y-1 het op 21 Maart 1935 sy nooiensvlug onderneem. Die *Consolidated Aircraft* model-28 was die eerste vliegboot met kantelbalkvlerke. 'n Bestelling is geplaas vir sestig PBY-1 soos die eerste produksievliegtuig bekendgestaan het. Die eerste vliegtuie is in Oktober 1936 afgelewer. 'n Volgende bestelling van 50 is in 1937/8 afgelewer. Gedurende 1938 is drie PBY-3 en 'n vervaardigingslisensie aan die USSR verkoop. Die USSR model, hernoem na GST, was toegerus met M-62 motore.

Verdere bestellings vir 66 PBY-3's en 33 PBY-4's is aan die Amerikaanse Vloot afgelewer. Laasgenoemde model bevat die observasieborrels aan die kante van die vliegtuig wat kenmerkend van die meeste modelle daarna was.

Die Britse Lugmag het een evaluasiemodel 28-5 in Julie 1939 ontvang, wat hulle opgevolg het met 'n bestelling van 50 vliegtuie soortgelyk aan die Amerikaanse Vloot model PBY-5. Die Britse naam vir die vliegtuig, Catalina, is daarna ook deur die Amerikaanse Vloot gebruik. Gedurende 1940 het die Britse Lugmag sy bestelling verdubbel. Bestellings is ook ontvang van Australië (18), Kanada (50), Frankryk (30) en Nederlands Oos-Indië (36).

Van die Amerikaanse Vloot se oorspronklike bestelling vir 200 PBY-5's, is die laaste 35 afgelewer as PBY-5A (amfibiese vliegtuie) en 'n addisionele bestelling vir 134 was ook geplaas vir PBY-5A. Twaalf van hulle is oorgeplaas na die Britse Lugmag as Catalina's III en twaalf meer was ingesluit in die Nederlands Oos-Indië- bestelling.

Tegniese besonderhede
---------------------

Besonderhede van die Consolidated PBY-5:| Item | Statistiek |
| --- | --- |
| Aantal motors | 2 |
| Tipe motor | Skroef |
| Vervaardiger | Pratt & Whitney Twin Wasp Stermotors |
| Kraglewering per motor | 1 200 perdekrag |
| Vlerkspan | 31,70 m |
| Lengte | 19,47 m |
| Hoogte | 5,76 m |
| Maks. opstyg massa | 12 283 kg |
| Maks. snelheid | 306 km/h op 3 200 m |
| Operasionele hoogte | 7 315 m |
| Togafstand | 6 437 km |
| Bewapening | Ses 0,303 Vickers masjiengewere. |

Bron
----

* *Bombers 1939–1945* Kenneth Munson, Bounty Books 2012 ISBN 978-0-7537-2172-8

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4173587-0
* LCCN: sh85020811
* NKC: ph616218

 |
Die **Albatros D.I** is die eerste van 'n reeks Duitse vegvliegtuie wat ontwerp was om heerskappy oor die lugruim terug te wen. Die Geallieerdes het danksy die Nieuport 11 en Airco DH.2 die Fokkerplaag oorwin en Duitsland het die *Albatros* vliegtuie in diens gestel as teenvoeter. Daar was tussentydse vliegtuie in diens gestel met twee masjiengewere aan boord maar die massa van die tweede masjiengeweer en ammunisie het die vliegtuig se werkverrigting negatief beïnvloed. Duidelik was beter bewapening nodig asook sterker enjins en ontwerpingenieur Robert Thelen het die *D.I* prototipe ontwikkel.

Die *Albatros D.I* was bewapen met twee 7.92 mm Spandau masjiengewere en aangedryf deur 'n Mercedes D.III enjin van 160 perdekrag. Dit was die eerste vegvliegtuig wat toegerus was met twee masjiengewere wat nie die vliegtuig se werkverrigting negatief beïnvloed het nie. Daar is spoedig met produksie begin, die prototipe is feitlik net so vervaardig. Die enigste verskil was dat die *D.I* toegerus was met 'n *horn*-hoogteroer. Die *D.I* was minder rats as die Fokker monovlerkvliegtuie maar kon beter klim, was vinniger en was beter bewapen.

Toe die *D.I* sy verskyning maak was die Luftwaffe besig met herorganisasie van *Jagdstaffeln* en die eerste D.I toegeruste *Jastas* het in September 1916 hulle eerste vlugte onderneem. Teen Desember was daar reeds 50 *D.I's* in diens maar teen daardie tyd het die *D.II* reeds verskyn.

Albatros D.II
-------------

Die swakpunt van die *Albatros D.I* was dat die vlieënier se uitsig na voor beperk was. By die *D.II* was daar 'n kleiner gaping tussen die die boonste vlerk en die romp. Die stutte tussen die vlerke was van die *N*-tipe ontwerp. Ook was die verkoeler na die vlerk verskuif. Verder was die vliegtuie identies. Teen Januarie 1917 was daar 214 *D.II's*  aan die front. Dit het die Duitsers gehelp om lugheerskappy terug te wen. Na Janurie 1917 is die *D.II* vervang met *D.III's*, 'n beter vliegtuig.

Tegniese besonderhede
---------------------

Besonderhede van die Albatros D.I:| Item | Statistiek |
| --- | --- |
| Aantal motore | 1 |
| Tipe motor | Skroef |
| Vervaardiger | Mercedes DII waterverkoelde motor |
| Kraglewering per motor | 160 perdekrag |
| Vlerkspan | 8,50 m |
| Lengte | 7.40 m |
| Hoogte | 2.95 m |
| Vlerkoppervlakte | 24,50 m2 |
| Maks. opstygmassa | 888 kg |
| Maksimum snelheid | 175 km/h by seevlak |
| Operasionele hoogte | 5 200 m |
| Togafstand | 1.0 uur en 30 minute |
| Klimvermoë | Onbekend |
| Bewapening | Twee 7,92 mm Spandau masjiengewere |

Sien ook
--------

* Lys van vegvliegtuie

Bron
----

* *Fighters 1914-1919: Attack and Training Aircraft*, Kenneth Munson, 2004, ISBN 978-0-753721-73-5
**CéU** (die "u" in die kunstenares se naam, wat in Portugees "hemel" beteken en [sɛw] uitgespreek word, word met 'n hoofletter gespel) is 'n Brasiliaanse sangeres wat haar eerste Amerikaanse album in April 2007 op die onafhanklike etiket Six Degrees vrygestel het. CéU se burgerlike naam is Maria do Céu Whitaker Poças, en sy is in 1980 in die Suid-Brasiliaanse metropool São Paulo as die dogter van musikale ouers gebore. Haar vader is 'n komponis, arrangeur en musikoloog, wat Maria klassieke Brasiliaanse komponiste soos Heitor Villa-Lobos, Ernesto Nazaré en Orlando Silva laat waardeer het.

Op die ouderdom van vyftien jaar het Maria besluit om self 'n musikant te word en in haar laat tienerjare het sy musiekteorie en die violão, Brasilië se nylonbesnaarde kitaar, gestudeer. CéU se musiek weerspieël baie invloede soos byvoorbeeld samba, valsa, choro, soul-, rhythm en blues-, hip hop-, afrobeat- en elektroniese jazzmusiek.

CéU noem die Swart kultuur as een van haar belangrikste invloede en passies, en Afrika as die oorsprong van die meeste van haar musikale wortels. Swart sangeresse soos Billie Holiday, Ella Fitzgerald, Lauryn Hill en Erykah Badu is haar grootste voorbeelde.

Haar eerste album is in 2005 op die onafhanklike etiket Urban Jungle vrygestel, en groot Amerikaanse platemaatskappye het haar genader om die langspeler ook op die Noord-Amerikaanse markte te kan vrystel. Sy het hierdie aansoeke geweier en 'n kontrak met die onafhanklike Amerikaanse etiket *Six Degree Records* in San Francisco (Kalifornië) aangegaan wat haar meer musikale vryheid toegestaan het. Die album is in samewerking met die Amerikaanse koffiehuis-maatskappy *Starbucks* vrygestel.

In 2006 het sy 'n *Latin Grammy*-nominasie gekry as die "beste nuwe kunstenaar" van daardie jaar. CéU het tans ook 'n groot aantal aanhangers in lande soos Frankryk, Nederland, Italië en Kanada, waar een van haar liedere plek 32 op die nasionale popmusiek-trefferlys behaal het. Die Duitse hoëtrou- en musiekvaktydskrifte *Audio* en *stereoplay* het haar eerste album *CéU* vanweë die repertoire en tegniese klankgehalte as "CD van die maand" gekies.
Die **Albatros W.4** was 'n Duitse enkelsitplek, dubbeldekkervlottervliegtuig wat tydens die Eerste Wêreldoorlog diens gedoen het. Die Duitse Vloot was bekommerd oor die aanvalle op hulle vliegbootbasisse langs die kus van Vlaandere en het in die somer van 1916 'n spesifikasie uitgereik vir 'n enkelsitplekvegter wat vir die verdediging van hierdie basisse gebruik kon word. Die eenvoudigste manier om die prototipe te ontwikkel was om 'n bestaande model aan te pas. *Albatros Flugzeugwerke* het gou 'n vlottervliegtuig geproduseer gebaseer op die ontwerp van die Albatros D.I. Die nuwe vegvliegtuig, met die kode *W.4*, het 'n paar onderdele van die D.I gebruik maar daar was 'n groter gaping tussen die romp en boonste vlerke. Die vlerke het ook 'n een meter langer span gehad. Die vin onder die stert is verwyder en die stertvin was normaal alhoewel 'n bietjie groter. Die vliegtuig was gemonteer op twee vlotte wat aan die onderste vlerk geheg was.

Die eerste W.4 is in September 1916 aan die Duitse Vloot afgelewer, met 'n tweede vliegtuig later in die maand. Die derde model is eers in Desember afgelewer. Die vliegtuig was toegerus met die bekende Mercedes D.III inlynenjin asook 'n paar Spandau 7,92 mm masjiengewere. Laasgenoemde was bo-op die romp gemonteer, weerskante van die silinderkop.

Die eerste tien produksiemodelle is vanaf Februarie tot April 1917 afgelewer. Hulle het oor beter stroombelynde vlotte beskik, die kajuit was ietwat kleiner en die stutte tussen die vlerke verbeter. Daarna het aflewering geskied in groepe van 20, 10, 25, 30 en 20 wat die totaal afgelewer in Desember 1917 op 118 gebring het. Latere aflewerings het 'n afkoeler op die stuurboordvlerk gehad (wat die Windhoff verkoelers vervang het) en rolroere was aan al vier vlerke aangebring. 

Die W.4 was hoofsaaklik gebruik aan die kus van Vlaandere; daar is ook bespiegelinge dat van hulle gebruik is aan die Egeïese See. Teen die tyd dat die laaste produksiemodelle afgelewer is, was die W.4 reeds besig om vervang te word met die beter Hansa-Brandenburg W.12, tweesitplek vliegtuig. Laasgenoemde was beter bewapen vir verdediging.

Die W.4 het goeie uithouvermoë en 'n aanvaarbare topsnelheid gehad. Dit was beweegbaar met die nodige slaankrag en het goeie rekenskap gegee teen die Geallieerde vliegbote, maar is later oorskadu deur die Britse Vloot se vliegbote. Dit kon binne vyf minute tot 1 000 m klim.

Tekening van Albatros W.4

Tegniese besonderhede
---------------------

Besonderhede van die Albatros W.4:| Item | Statistiek |
| --- | --- |
| Aantal motore | 1 |
| Tipe motor | Skroef |
| Vervaardiger | Mercedes DIII waterverkoelde inlynenjin |
| Kraglewering per motor | 160 perdekrag |
| Vlerkspan | 9,50 m |
| Lengte | 8,50 m |
| Hoogte | 3,7 m |
| Vlerkoppervlakte | 31,60 m2 |
| Maks. opstygmassa | 1 070 kg |
| Maksimum snelheid | 160 km/h by seevlak |
| Operasionele hoogte | 3 000 m |
| Uithouvermoë | 3 ure |
| Klimvermoë | 1 000 m binne 5 minute |
| Bewapening | Twee 7,92 mm Spandau masjiengewere |

Sien ook
--------

* Lys van vegvliegtuie

Bron
----

* *Fighters 1914-1919: Attack and Training Aircraft*, Kenneth Munson, 2004, ISBN 978-0-753721-73-5
Op 7 Oktober 1919 open **Laerskool Krugersdorp-Noord** sy deure met 23 leerlinge, drie onderwyseresse, die hoof, mev. A Lowden en me. McClelland. Almal het op die trappies bymekaargekom en die opening van die skool het sonder formaliteit plaasgevind. Daarna het Mev. Lowden met 'n groepie van twaalf leerders, wat meestal bestaan het uit standerd een en twee leerders, hul plekke in klaskamer nommer twee ingeneem. Me. McClelland en haar graad een leerders het hul plek in klaskamer nommer een ingeneem. Die skool het bestaan uit drie klaskamers, 'n waskamer en 'n kombuis. Daar was nêrens 'n boom in sig nie.

In Januarie 1920 het die getal leerders gegroei tot 63 en dit het nog 'n onderwyser regverdig. In 1921 het die leerdergetalle die hoogte ingeskiet en daar was vir die eerste keer 'n tekort aan klaskamerruimte. Die getal leerlinge het gestyg tot 118 en 'n vierde onderwyseres is aangestel.

Op 23 September 1921 het Mev. Lowden afgetree en op 4 Oktober 1921 het mej. Smith dienste as hoof aanvaar. In 1922 het werkloosheid toegeneem as gevolg van die stakings en baie families was verplig om die Wesrand te verlaat. Die inskrywings van 1923 is 'n definitiewe weerspieëling van 'n tydperk van stilstand met getalle wat vir byna ses jaar tussen 120 en 135 gewissel het. Op 9 Desember 1927 het mej. Smith afgetree en op 17 Januarie 1928 het mnr. G. Visser die dienste as hoof van Laerskool Krugersdorp-Noord aanvaar.

In 1928 het die skool uit 196 leerlinge vanaf Graad 1 tot Standerd 5 en ses onderwysers bestaan. In 1928 het daar weer 'n klaskamertekort ontstaan en twee klasse moes in me. May se sit- en eetkamer ingeruim word. Me. May het oorkant die skool gewoon.

Bronne
------

* Laerskool Krugersdorp-Noord se Geskiedenis Geargiveer 26 Augustus 2013 op Wayback Machine
* Aanlyn Nuusbrief Geargiveer 2 Maart 2012 op Wayback Machine
Die **bruingrondsuikerbos** (*Protea restionifolia*) is 'n blomdraende struik wat hoort tot die bekende Protea genus. Die plant is endemies aan Suid-Afrika en kom voor in die boonste gedeelte van die Breederiviervallei tot die Botriviervallei en die Koue Bokkeveld waar dit deel van die fynbos-bioom is. Die struik vorm 'n digte wortelagtige mat van 1.0 m in deursnee. Dit blom van Augustus tot Oktober met die hoogtepunt in September.

Die plant spruit weer uit nadat dit gebrand het. Die saad word een tot twee jaar nadat blomme gevorm is, vrygelaat en deur die wind versprei. Die plant is eenslagtig. Bestuiwing vind moontlik plaas deur die werking van knaagdiere. Die plant groei in karooagtige fynbos of renosterveldagtige fynbos op hoogtes van 150 - 300 m.

In Engels staan dit as die *Reed-leaf Sugarbush* bekend.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome
* Lys van proteaspesies

Bronne
------

* REDLIST Sanbi
* Biodiversityexplorer
* Protea Atlas
* Plants on the World Online

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q15584134
* GBIF: 5636758
* iNaturalist: 568133
* IPNI: 706087-1
* IUCN: 113215054
* NCBI: 273546
* Plant List: tro-26500515
* Tropicos: 26500515

 |
Die bestuur van die Randse Kring van Afrikaanse Skoolhoofde en Onderhoofde, 1954. Van links: J.J. Nel (Richmond-laerskool, penningmeester), dr. J.H. Oosthuizen (Langlaagte-laerskool, voorsitter), I.J. Grové (Aucklandparkse Laerskool), J.J. van Wyk (Laerskool Goede Hoop, Mayfair, sekretaris) en J.J.F. du Toit (Laerskool Johan Rissik, ondervoorsitter).
Die **Laerskool Langlaagte** was ’n laerskool in die weste van Johannesburg, in De Vosstraat aan die grens van die voorstede Paarlshoop en Langlaagte.

Die skool is in 1889 gestig, net drie jaar ná die stigting van Johannesburg, in die omgewing van Paarlkamp. Van die oorspronklike delwerskampe in die Goudstad, het Paarlkamp die grootste getal Afrikaanse bewoners gehad. Dis aangelê op ’n gedeelte van die plaas Langlaagte wat lede van die Genootskap van Regte Afrikaners op 26 September 1886 vir £5 000 by G.C. Oosthuizen gekoop het. Die standplase is in Januarie 1887 per openbare veiling verkoop. Hier het ds. S.J. du Toit die eerste Afrikaanse erediens in Johannesburg gelei en is die Langlaagte-weeshuis kort ná die Tweede Vryheidsoorlog (1899–1902) deur ds. Abraham Kriel van die NG gemeente Langlaagte gestig.

C.J. Langenhoven was die Langlaagte-skool se waarnemende hoof van Julie 1895 tot April 1896. Oor sy tyd aan die skool, het *Beeld* in 1989 soos volg berig: "Min skole kan soos die eeu oue Laerskool Langlaagte in Johannesburg spog dat die skrywer C.J. Langenhoven sowat 'n eeu gelede gehuil het omdat van dié skool se leerlinge nie in die Junior Matriekeksamen kon slaag nie. Hy het destyds die ses leerlinge in die senior klas in die skool met 'n perdewaentjie aangery stad toe na die saal waar hulle die eksamen vir Junior Matriek afgelê het. Smiddae het hy hulle weer gaan haal. Mev. Freda Morgendaal, 'n nooi Le Roux, het later in 'n jaarblad van die skool vertel: ‘Ons was 'n stuk of ses, en hy én ons was seker dat ons sou slaag - en daar druip ons hele klomp! O, sal ek Langenhoven se gesig ooit vergeet die dag toe die uitslae verskyn! Die teleurstelling! En toe ons weer kyk, rol die trane oor sy wange. ‘Langenhoven het nie één woord van verwyt laat hoor nie, maar as hy vir ons gesê het: "Spring in daardie gat en sny jou keel af," dink ek sou ons dit gedoen het - só sleg het ons gevoel en só skaam was ons dat ons gedruip het nadat hy soveel aandag aan ons bestee het.’

In sy eeufeesjaar was meer as 60% van die skool se 196 leerlinge inwoners van die Abraham Kriel-kinderhuis. Omdat die skool dus baie min ouers gehad het wat kon help geld insamel, het hy noustrop getrek.

In Mei 1993 het *Beeld* berig oor die moontlike verskuiwing van die kinderhuis nadat drie van die vier skole wat die kinders bygewoon het, gesluit het: die Laerskool Langlaagte, Hoërskool Die Goudveld en Hoërskool D.F. Malan in Crosby.
'n Voorbeeld van 'n vierpunt kontak koeëllaer
*Vir ander gebruike van die woord, sien laer.*
'n **Laer** is 'n toestel wat beperkte beweging tussen twee dele moontlik maak, tipies draai- en lineêre beweging. Laers kan breedweg geklassifiseer word volgens die bewegings wat hulle toelaat, volgens hul beginsel van werking asook volgens die rigting waarop die las op die laers uitgeoefen word.

Wrywing
-------

Laers met 'n lae wrywing is dikwels baie belangrik vir doeltreffendheid, om verwering te verminder en om hoë snelhede moontlik te maak. In wese kan 'n laer wrywing verminder deur sy vorm, die materiaal waaruit dit vervaardig is of deur 'n vloeier tussen twee oppervlaktes in te voer en daar te hou.

* **Deur vorm**, voordeel word verkry deur gebruik te maak van sfere of rollers.
* **Deur materiaal**, buit die spesifieke eienskappe van 'n materiaal uit ('n voorbeeld hiervan sal die gebruik van teflon in laers wees).
* **Deur vloeier**, benut die lae viskositeit van 'n vloeierlaag soos 'n smeerolie of saamgeperste gas om die bewegende dele uitmekaar te hou.
* **Deur velde**, maak gebruik van elektromagnetiese velde, soos magnetiese velde om die onderdele uitmekaar te hou.

Kombinasies hiervan kan selfs ingespan word in 'n enkele laer. 'n Voorbeeld hiervan is waar 'n koeëllaar vervaardig word uit 'n spesiale polimeer soos teflon wat dan die materiaal en vorm gelyktydig benut.

Beginsel van werking
--------------------

Animasie van 'n koeëllaer
'n Paar algemene beginsel van werking is:

* Glylaers
* Rol-elementlaers soos koeëllaers
* Vloeierlaers waar die lading deur 'n gas of vloeistof gedra word
* Magnetiese laers waar die lading deur 'n magnetiese veld gedra word

Ladings
-------

Laers wissel baie ten opsigte van die kragte en snelhede wat hulle kan verduur.

Die kragte kan aksiaal of loodreg op die as voorkom.

Snelhede
--------

Laers wat die relatiewe beweging van twee oppervlakke behels het gewoonlik 'n beperking op hoe vinnig hulle kan beweeg.

Vir rollaers word die vermoë gewoonlik uitgedruk in terme van die produk se 'DN' waar D die deursnee is (dikwels in mm) en N die draaisnelheid is in omwentelinge per minuut.

Daar bestaan gewoonlik 'n oorvleueling ten opsigte van laers se vermoëns waar gewone glylaers die laagste snelhede kan hanteer, rollaers kan vinniger bewegings hanteer, gevolg deur vloeierlaers met magnetiese laer wat uiters hoë snelhede kan hanteer.

Lewensduur
----------

Vloeier- en magnetiese laers kan potensieel 'n onbeperkte lewensduur hê. Rollaers se lewensduurte word bepaal deur die lading, temperatuur, onderhoud, vibrasie, smering en ander faktore. Gewone laers se lewensduurte hang dikwels af van die materiaal waarvan hulle vervaardig is.

Onderhoud
---------

Baie laers vereis periodieke onderhoud om voortydige faling te verhoed. Sommige vloeier- en magnetiese laers vereis egter baie min onderhoud. Baie laers wat voortdurend in gebruik is vereis gereelde smering en skoonmaak en mag ook verstellings vereis om die verwering te verminder.
Eksokomete en verskeie planeetformasies om Beta Pictoris, ’n baie jong tipe A V-ster. (Konsep: Nasa-kunstenaar)
’n **Eksokomeet** is ’n komeet wat buite ons Sonnestelsel voorkom – dit sluit in interstellêre komete en komete om ander sterre as die Son. Die eerste eksokomeet wat ontdek is, was in 1987 om Beta Pictoris, ’n baie jong tipe A V-ster. Altesaam 10 sulke eksokomeetstelsels is sedertdien waargeneem.

Sterrekundiges het die McDonald-sterrewag in Texas se teleskoop van 2,1 meter gebruik om die laaste ses eksokomeetstelsels waar te neem. Dowwe absorpsielyne het van nag tot nag verskil en daarop gedui dat dit veroorsaak word deur "groot wolke gas wat ontstaan wanneer komete nader aan hul ster beweeg en warmer word". Al die stelsels wat onlangs ontdek is – "49 Ceti (HD 9672)", "5 Vulpeculae (HD 182919)", "2 Andromedae", "HD 21620", "HD 42111" en "HD 110411" – is om baie jong tipe A-sterre.

Eksokomete word beskou as ’n belangrike skakel om planeetformasie te verstaan, volgens navorsers. Die sterrekundige Barry Welsh beskryf die skakel soos volg: "Interstellêre stof vorm klonte onder die invloed van swaartekrag, en die klonte word rotse; die rotse smelt saam en word groter goed – planetesimale en komete – en eindelik kry jy planete."

’n Gaswolk om Ceti 49 word toegeskryf aan ’n botsing van komete in dié sonnestelsel.

Sien ook
--------

* Eksoplaneet
* Sterrekundeportaal
Heavy metal

musiekgenre| Subklas van | metal musicWysig |
| Datum van stigting of ontstaan | 1968Wysig |
| Inheemse etiket | heavy metalWysig |
| Land van oorsprong | Verenigde KoninkrykWysig |
| Beïnvloed deur | klassieke musiek, HardrockWysig |
| Het lys | list of heavy metal subgenresWysig |
| Inheems aan | Verenigde State van Amerika, Verenigde KoninkrykWysig |
| Beoefen deur | metal musicianWysig |
| Onderhou deur WikiProjek | WikiProject MetalWysig |

**Heavy metal** (of slegs **metal**) is 'n genre van rockmusiek wat tussen 1968 en 1974 ontstaan het, hoofsaaklik in die Verenigde Koninkryk en die Verenigde State. Met sy wortels in *blues-rock* en *psychedelic rock*, het die orkeste wat *heavy metal* geskep het, 'n swaar, groot klank ontwikkel wat gekenmerk word deur uitgebreide kitaarsolos, emfatiese klop, en algehele luidheid/geraas. *Heavy metal*-lirieke word oor die algemeen geassosieer met manlikheid en "machismo".

In 1968 is die genre se bekenste groepe, Led Zeppelin, Black Sabbath en Deep Purple gestig. Motörhead, gestig in 1975, het punk rock invloede en spoed gebring en was belangrik in die samesnoer van punk en metal. Met die ontploffing van punk in 1977, het die die Nuwe golf van Britse *heavy metal*-musiekgroepe begin, met musiekgroepe soos Iron Maiden, Saxon, en Def Leppard.

Sien ook
--------

* Lys van heavy metal-kunstenaars
Relikwieë afkomstig van die dwerggalery van die Basiliek van Sint Servaas in Maastricht tydens die sewejaarlikse pelgrimstog (*Blokboek van St Servaas*, ±1460)
'n **Dwerggalery** is 'n argitektoniese dekorasie in die Romaanse argitektuur.

Dit is 'n natuurlike ontwikkeling en -voortsetting van die blinde arkade, en bestaan uit 'n galery met arkades, gewoonlik net onder die dak, wat ingelê is in die mure. Gewoonlik kom dwerggalerye by 'n kerktoring of apsis voor. Dit kom egter ook gereeld in ander dele van geboue voor, of selfs deur die hele gebou. Alhoewel dit hoofsaaklik as 'n dekoratiewe element bedoel is, kan toegang tot sommige dwerggalerye verkry word. Tydens die sewe-jaarlikse Pelgrimstog van die Relikwieë in Maastricht is relikwieë wat afkomstig is van die dwerggalery van die Basiliek van Sint Servaas daagliks aan Christelike pelgrims vertoon wat voor die kerk in Vrijthof vergader het.

Dwerggalerye verskyn hoofsaaklik by Romaanse kerke in Duitsland en Italië. 'n Paar voorbeelde kan gevind word in België en Nederland. Dit is opvallend dat daar in Frankryk geen dwerggalerye gebou is nie. Die oudste kerk in Duitsland met 'n dwerggalery is die Katedraal van Trier. Die apsis en dwerggalery in die Speyer Katedraal, wat beskryf is as "een van die mees onvergeetlike Romaanse ontwerpe",  is op baie ander plekke in die Rynland nagemaak. Verskeie van Keulen se twaalf Romaanse kerke bevat dwerggalerye, asook belangrike Rynlandse kerke soos die Katedraal van Mainz, die Katedraal van Worms en Bonn Minster.

In Italië kom dwerggalerye voor by kerke in die sentrale en noordelike streke van die land. Voorbeelde hiervan is *Santa Maria della Pieve* in Arezzo, die Katedraal van Modena, die Katedraal van Pistoia, die San Donato in Genoa en die Katedraal van Pisa. Die beroemde Skewe Toring van Pisa beskik oor ses ringe dwerggalerye.

In Frankryk is eenvoudige dwerggalerye skaars. By sommige gewels is beeldhouwerke tussen die kolomme geplaas. Die bekendste is die Galerye van Konings (Galeries des Rois) by die Notre-Dame-katedraal en die Katedraal van Amiens.

Galery
------

* Pisa Katedraal
* Speyer Katedraal
* Roermond, Minster
* Laon Katedraal
* Galery van Konings by die Notre-Dame-katedraal
* Montreal, Windsor-stasie, Montreal

Sien ook
--------

* Blinde arkade
**NAC** (*NOAD ADVENDO Combinatie*, kort vir *Nooit Opgeven Altijd Doorzetten Aangenaam Door Vermaak En Nuttig Door Ontspanning Combinatie Breda*) is 'n Nederlandse sokkerklub in Breda, wat in die Eredivisie speel. Die klub het op een na die langste naam vir 'n sokkerklub ter wêreld (die langste is: Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit Bravo Association Football Club). In 1921 het die span die nasionale titel gewen.

Erelys
------

* **Kampioen Nederland (1)**

1920/21
(naaswenner (4): 1924/25, 1926/27, 1954/55, 1955/56)
* **Kampioen Eerste divisie (1)**

1999/00
(naaswenner (2): 1989/90, 1990/91)
* **KNVB-beker (1)**

1973
(naaswenner (4): 1960, 1967, 1974)

Beroemde sokkerspelers
----------------------

* Vlag van Nederland Pierre van Hooijdonk
* Vlag van Nederland Kees Rijvers
* Vlag van Suid-Afrika Glen Salmon
* Vlag van Nederland Antoon "Rat" Verlegh
Die lande wat erken word as HIPC's.  

██ Lande wat in aanmerking kom vir steun.
██ Lande wat in aanmerking kom vir steun, maar waar die regering nog nie aan die voorwaardes voldoen nie.
██ Lande wat volgens aktiviste tot die lys toegevoeg moet word.
Die **Heavily Indebted Poor Countries** ("Hoogsverskuldige arm lande") is 'n program wat daarna streef om die skuld van die wêreld se armste ontwikkelende lande na 'n aanvaarbare vlak terug te bring, op voorwaarde dat die regerings van die lande na behore funksioneer.

Die HIPC-inisiatief word moontlik gemaak deur die Internasionale Monetêre Fonds en die Wêreldbank, wat die program saam in 1996 opgestel het; in 1999 is dit geëvalueer en hervorm. Die einddoel van die IMF en die Wêreldbank is die bekamping van armoede.

In Junie 2005 het die ministers van finansies van die G8-lidlande ooreen gekom om $40 miljard in skuldverligting vir 18 HIPC's te bewillig voor die G8-samesprekings in Julie 2005.

Tans kom 38 lande in aanmerking vir steun, waarvan 32 suid van die Sahara lê. 27 lande het tot dusver 54 miljard dollar aan hulp ontvang:

* Benin
* Bolivia
* Burkina Faso
* Demokratiese Republiek van die Kongo
* Ethiopië
* Gambië
* Ghana
* Guinee
* Guinee-Bissau
* Guyana
* Honduras
* Kameroen
* Madagaskar
* Malawi
* Mali
* Mauritanië
* Mosambiek
* Nicaragua
* Niger
* Rwanda
* São Tomé en Principe
* Senegal
* Sierra Leone
* Tanzanië
* Tsjad
* Uganda
* Zambië
**Gorgonzola** is ’n Italiaanse bloukaas wat van onafgeroomde koeimelk gemaak word. Dit kan botteragtig maar ferm wees, asook krummelrig en taamlik sout, met ’n skerperige smaak vanweë die blou are.

Vervaardiging
-------------

Pizza Trieste met gorgonzola en appels.
Die kaas word vandag hoofsaaklik in die Noord-Italiaanse streke Piëmont en Lombardye vervaardig. Volroommelk word gebruik en bakterieë en spore van die swam *Penicillium glaucum* word bygevoeg. Soms word *Penicillium roqueforti*, wat in die maak van Roquefort gebruik word, ook bygevoeg. Die wei word dan verwyder en die wrongel teen lae temperature verouder.

Tydens die verouderingsproses word metaalpenne vinnig ingesteek en verwyder; dit skep lugkanale, wat toelaat dat die skimmel groei en die kaas sy kenmerkende blou are gee. 

Gorgonzola word gewoonlik tussen drie en vier maande verouder. Die lengte van die verouderingsproses bepaal hoe hard dit word; dit word harder hoe ryper dit word. Daar is twee soorte gorgonzola, wat afhang van hul ouderdom: gorgonzola dolce (ook soet gorgonzola genoem) en gorgonzola piccante.

Volgens Italiaanse wetgewing kan net kase wat in sekere provinsies gemaak word, die naam gorgonzola hê.

Verbruik
--------

Gorgonzola kan op baie maniere geëet word. Dit kan in die laaste stadiums van die bereiding in ’n risotto gesmelt word, of saam met polenta voorgesit word. 

Pasta met gorgonzola word oral in Italië geniet; dit gaan gewoonlik saam met kort pastasoorte soos penne. Dit word ook op ’n pizza geniet, veral vierkaaspizza, en soms in slaaie.
Die **N8** is een van die nasionale paaie in Suid-Afrika. Die pad verbind Groblershoop, Noord-Kaap met Maserubrug in die Vrystaat.

Vrystaat
--------

Die N8 begin by die doeanepos, Maserubrug, op die grens tussen Suid-Afrika en Lesotho. Aan die Lesothokant van die grens is die hoofstad van Lesotho, Maseru. Die Caledonrivier skei die twee lande. Na 12 km moet links gedraai word by ’n T-aansluiting, waarvandaan die N8 wes hou Bloemfontein se kant toe. Ladybrand is net noord van die T-aansluiting. Na 45 km word daar by die Tweespruit afdraai verby gery, 20 km verder is Thaba Nchu. Na nog 59 km is die reisiger in Bloemfontein. Ongeveer halfpad tussen Thaba Nchu en Bloemfontein word die Modderrivier gekruis. In Bloemfontein gaan die N8 eers verby die N6 nasionale pad se beginpunt en kruis dan die N1 nasionale pad. Die N8 hou steeds wes en 81 km verder word verby die afdraai van die R48 hoofpad na Koffiefontein gery. Die pad swaai noordwes vir 82 km en loop dan verby die Paardebergslagveld waar die Modderrivier weer gekruis word, gaan die Noord-Kaap binne en bereik Kimberley.

Noord-Kaap
----------

In Kimberley kruis die N8 die N12 nasionale pad, hou steeds wes en na 68 km gaan die pad deur Schmidtsdrif en kruis die Vaalrivier op pad na die dorpie Campbell wat 30 km verder is. Na nog 46 km – die pad bly reguit wes word Griekwastad bereik. Na ’n verdere 82 km word die nedersetting Volop bereik. Die N8 hou aan en ongeveer 32 km verder stuit die Oranjerivier die N8 en die pad swaai noordwes al langs die oewer van die rivier langs. Die nedersetting Boegoeberg is aan die oorkant van die rivier. Na ongeveer 10 km kruis die N8 die Oranjerivier en eindig in die dorpie Groblershoop, waar die pad nou by die N10 nasionale pad aansluit.

Sien ook
--------

* Nasionale paaie in Suid-Afrika