Die **McDonnell Douglas A-4 Skyhawk** is 'n liggewig bomwerper wat op vliegdekskepe gebruik kon word. As gevolg van sy grootte was die vliegtuig koste-effektief en oor 'n tydperk van 25 jaar vervaardig. Dit was ook *the scooter* of *Heineman's Hot Rod* genoem. Laasgenoemde is 'n verwysing na die ontwerper, Ed Heineman. Heineman was besig met 'n kompakte, straalaangedrewe ontwerp toe die Amerikaanse Vloot dit geëvalueer het. Hierdie model was bekend as die XA4D-1. Dit was die eerste van nege prototipes en het op 22 Junie 1954 sy nooiensvlug voltooi. Daarna het die ontwikkeling vinnig gevorder en het dit die Douglas A-1 Skyraider vervang. Dit is deur die Amerikaanse Vloot en Marinierskorps gebruik asook verskeie ander lande. In kort was die vliegtuig 'n kragtige aanvalsbomwerper wat op hoë hoogtes kon vlieg, dit het 'n lang togafstand gehad en 'n verskeidenheid bomme en missiele gedra.

Produksie
---------

Produksie van die A-4 het in September 1956 begin en die eerste vliegtuie is aan die vloot se VA-72-eskader afgelewer op 26 Oktober 1956. Omrede dit klein was kon die vliegtuig op 'n vliegdekskip gebruik word sonder dat die vlerke moes opvou. Dit was ongeveer die helfte van die massa van sy voorgangers wat dit vervang het en kon teen 1089 km/h op seevlak vlieg. Die vliegtuie wat gebruik is deur die VSA kon kernwapens dra.

Die vliegtuig is algaande verbeter soos die stralerenjins sterker en sterker geword het. Die eerste A-C modelle is aangedryf deur die Wright J65 motor, wat eindelik die *British Armstrong Siddely Sapphire* enjin was wat onder lisensie vervaardig is. Die 4-AC is gevolg deur die A-4E wat swaarder was en aangedryf deur die *Pratt & Whitney J52* enjin. Die A-4F was die laaste model wat in diens gestel is deur die vloot. Dit het 'n boggel op die rug gehad waar ekstra toerusting geïnstalleer is. 

Die laaste ontwikkeling was model A-4M, ook bekend as die *Skyhawk II*. Dit was spesiaal ontwikkel vir die Marinierskorps. Dit het vir die eerste keer in 1970 gevlieg en het onder andere 'n groter kajuit gehad vir beter sig. Dit kon ook met twee keer die massa opstyg teenoor die eerste modelle. Hierdie vliegtuig was aangedryf deur die J52-P-408 enjin. Dit is vervaardig tot in 1979. Die Amerikaanse Vloot se vlugdemonstrasie-eskader, die Blue Angels, het die vliegtuig vanaf 1974 tot 1986 gebruik.

Operasionele gebruik
--------------------

Die Skyhawk was die eerste keer op 4 Augustus 1964 in operasionele aksie met die eerste aanvalle op Noord-Viëtnam. Die A-4's het gou beide die Vloot en Marinierskorps se kleiner bomaanvalle oor Viëtnam behartig. Skyhawks was ook in diens van die Argentynse, Australiese, Israelse, Koeweit, Singapoerse, Indonesië, Maleisië en Nieu-Seelandse lugmagte, sommige selfs tot na 2000.

Skyhawks van die Argentynse Lugmag het in 1982 aan die Falklandoorlog teen die Britse Magte deelgeneem. Op 12 Mei het Skyhawks die Britse HMS *Glasgow* uit aksie gestel en op 21 Mei het hulle die Britse landingsmagte by San Carlos aangeval. Op 25 Mei het hulle die HMS *Coventry* aangeval en gekelder. Hulle het egter tien Skyhawks in die gevegte verloor.

Die *Skyhawk* is in die rolprent *Topgun* gebruik.

Tegniese besonderhede
---------------------

Besonderhede van die McDonnell Douglas A-4M Skyhawk II:| Item | Statistiek |
| --- | --- |
| Aantal motors | 1 |
| Tipe motor | Straalmotor |
| Vervaardiger | Pratt & Whitney J52-p408 |
| Kraglewering per motor | 4 156 kg stukrag |
| Vlerkspan | 8,38 m |
| Lengte | 12,27 m |
| Hoogte | 4,5 m |
| Vlerkoppervlakte | 24,2 m2 |
| Maks. opstygmassa | 11 123 kg |
| Maks. snelheid | 1,100 km/h |
| Operasionele hoogte | 11 803m |
| Togafstand | 1 480km |
| Klimvermoë | 3 1427 m per minuut |
| Bewapening | Twee 20 mm kanonne in vlerke. Tot 4,156 kg se bomme of lug-tot-grond of lug-tot-lug missiele. |

Bron
----

* Crosby, Francis: *THE WORLD ENCYCLOPEDIA OF FIGHTERS & BOMBERS*. 2015. ISBN 978-1-84476-917-9