recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***Portal*** is 'n 2007 legkaart-platform-speletjie wat deur Valve ontwikkel en gepubliseer is. Dit is vrygestel in 'n bondel, *The Orange Box*, vir Windows, Xbox 360 en PlayStation 3, en is sedertdien na ander stelsels oorgedra, insluitend Mac OS X, Linux, Android (via Nvidia Shield), en Nintendo Switch.

*Portal* bestaan hoofsaaklik uit 'n reeks raaisels wat opgelos moet word deur die speler se karakter en eenvoudige voorwerpe te teleporteer met behulp van "die Aperture Science Handheld Portal Device", ook na verwys as die "portaalgeweer", 'n toestel wat intra-ruimtelike portale tussen twee plat vlakke. Die speler-karakter, Chell, word uitgedaag en getart deur 'n kunsmatige intelligensie genaamd GLaDOS (Genetic Lifeform and Disk Operating System) om elke legkaart in die Aperture Science Enrichment Centre te voltooi met die portaalgeweer met die belofte om koek te ontvang wanneer al die legkaarte is voltooi. Die Source-enjin se fisika-stelsel laat toe dat kinetiese energie deur portale behou word, wat kreatiewe gebruik van portale vereis om deur die toetskamers te maneuver. Hierdie spelelement is gebaseer op 'n soortgelyke konsep van die speletjie Narbacular Drop; baie van die spanlede van die DigiPen Institute of Technology wat aan Narbacular Drop gewerk het, is deur Valve gehuur vir die skepping van *Portal*, wat dit 'n geestelike opvolger van die spel maak.

*Portal* is bekroon as een van die mees oorspronklike speletjies van 2007, ondanks 'n mate van kritiek vir die kort duur daarvan. Dit het lof ontvang vir sy oorspronklikheid, unieke spel en 'n donker storie en sin vir komedie. GLaDOS, uitgespreek deur Ellen McLain in die Engelstalige weergawe, het lof ontvang vir haar unieke karakterisering, en die eindkredietliedjie "Still Alive", geskryf deur Jonathan Coulton vir die speletjie, is geprys vir sy oorspronklike komposisie en humor. Portal word dikwels aangehaal as een van die beste videospeletjies wat ooit gemaak is. Steam-aflaaiverkope uitgesluit, is meer as vier miljoen kopieë van die speletjie verkoop sedert dit vrygestel is, wat amptelike goedere van Valve voortbring, insluitend 'n modelportaalgeweer en sagte Companion Cubes, sowel as aanhangers-ontspannings van die koek.

'n Selfstandige weergawe met ekstra legkaarte, *Portal: Still Alive*, is ook in Oktober 2008 deur Valve op die Xbox Live Arcade-diens gepubliseer, eksklusief vir Xbox 360. 'n Opvolger, Portal 2, is in 2011 vrygestel, wat op die storielyn uitgebrei het en verskeie bygevoeg het spelmeganika, en het 'n samewerkende multiplayer-modus ingesluit.
**Valdis Dombrovskis** (Riga, 5 Augustus 1971) is 'n Letse politikus, wat sy land sedert 2014 in die Europese Kommissie verteenwoordig het. Sedert die Ier Phil Hogan op 26 Augustus 2020 uitgetree het, het hy die belangrike handelsportefeulje gehou en is hy ook ondervoorsitter. Tussen 2009 en 2013 was hy Eerste Minister van Letland. Hy was voorheen Minister van Finansies en lid van die Europese Parlement.

Onderwys en wetenskaplike loopbaan
----------------------------------

Dombrovskis het aan die Fakulteit Fisika en Wiskunde van die Universiteit van Letland gegradueer. In 1995 ontvang hy 'n BA in ekonomie vir ingenieurs van die Riga Universiteit van Tegnologie, en in 1996 'n meester in fisika van die Universiteit van Letland. Hy het by die Instituut vir Fisika van die Universiteit van Mainz gewerk as laboratoriumassistent (1995-1996), as 'n assistent by die Instituut van Solid State Physics van die Universiteit van Letland ( 1997) en as 'n navorsingsassistent in die Departement van Elektroniese Ontwikkeling by die Universiteit van Maryland (1998).

Politieke loopbaan
------------------

Dombrovskis is sedert 2002 'n raadslid van die politieke party Nuwe Tyd. Van 2002 tot 2004 was hy 'n Parlementslid en Minister van Finansies. Hy was ook 'n waarnemer by die Raad van die Europese Unie. As lid van die Europese Parlement was hy lid van drie komitees: die Begrotingskomitee, die Afvaardiging na die Gesamentlike ACS-EU Vergadering en die Afvaardiging na die Euro-Latyns-Amerikaanse Parlementêre Vergadering (EuroLat).

Dombrovskis was ook een van ses waarnemers by die 2007-verkiesing in Togo.

Op 26 Februarie 2009 is Dombrovskis deur president Valdis Zatlers as eerste minister aangestel. Hy het Ivars Godmanis opgevolg, wat bedank het.

Op 27 November 2013 het Dombrovskis sy bedanking aangekondig. Hy het daarmee politieke verantwoordelikheid geneem vir die ineenstorting van 'n supermark in Riga, wat ses dae tevore meer as vyftig mense gedood het.

By die verkiesings vir die Europese Parlement in 2014 is Dombrovskis tot lid verkies. Hy het dit tot 1 November 2014 gebly, toe hy as lid van die Juncker-kommissie aangestel is, waar hy een van die ondervoorsitters geword het en verantwoordelik is vir die Euro en Sosiale Dialoog. Sedert die bedanking van Jonathan Hill is hy ook verantwoordelik vir Finansiële Stabiliteit, Finansiële Dienste en Kapitaalmarkte-Unie.

In die 2019 verkiesings is Dombrovskis herkies as lid van die Europese Parlement, maar hy het besluit om nie sy setel in te neem nie en eerder sy termyn as Europese Kommissaris te voltooi. Op 11 Junie 2019 het die Letse regering besluit om hom vir 'n tweede termyn te benoem.
'n **Sensus** is die proses van inligting insamel aangaande elke lid van 'n bevolking (nie noodwendig 'n menslike bevolking nie). Dit staan teenoor monsterneming (steekproefneming), waarin inligting oor slegs 'n deel van 'n bevolking ingesamel word. Om hierdie rede is dit 'n metode wat gebruik word om statistiese data te versamel, en is baie belangrik in demokrasie (stemming).

Antieke sensusse
----------------

In Antieke Rome is sensusse gebruik om belasting mee te bepaal. Die woord *sensus* kom van die Romeinse sensor, wat in beheer was van die telling van die Romeine bevolking en die bepaling van belastingkoerse. In die Bybel beskryf die boek Numeri sensusse wat deur God vereis is toe Moses die uitverkore volk uit Egipte gelei het. Koning Dawid van Israel het 'n volkstelling beveel soos in 1 Kronieke 21 beskryf, wat sterk deur God en sy onderdane afgekeur was. Die rede hiervoor is nie heeltemal duidelik nie, maar konserwatiewe en evangeliese Bybelgeleerdes glo dat God nie die Verenigde Koninkryk onder Konings Dawid en Salomo op sy eie mag tydens oorlog wou laat vertrou nie. 'n Ander rede wat gegee word is dat, soos in die Romeinse en Egiptiese sensusse, die sensus gebruik sou word om belasting te bepaal. 'n Romeinse sensus word ook in Lukas van die Nuwe Testament genoem.

Moderne sensusse
----------------

Elke land het sy eie buro van statistiek wat sensusse afneem. In Suid-Afrika word dit elke vyf jaar deur Statistiek Suid-Afrika afgelê en verwerk.

Sien ook
--------

* *Census* op die Engelse Wikipedia vir volledige beskrywings van ander lande se sensusse.
* Opgaafgrolle
Die doeltreffendheid se toename
**Perovskietsonselle** is in 2023 'n veelbelowende nuwe vorm van sonselle.

Die materiale
-------------

Haliedperovskiete is 'n familie van materiale wat hoë werkverrigtings en lae produksiekoste kombineer. Die naam perovskiet kom van die feit dat die meest van hulle 'n kristalstruktuur besit soos die E2₁- struktuur van die strukturbericht-klassifikasie of 'n struktuur wat daarvan afgelei is, soos die mineraal perovskiet (CaTiO3) self.

Hulle is *halied*perovskiete omdat hulle haliede (chloriede, bromiede of iodiede) is, nie oksiede soos CaTiO3 self nie.

Geskiedenis
-----------

In 2009 het die eerste perovskietselle slegs 3% energieopbrengs afgegee, maar in 2023 het die doeltreffendheid reeds bo 25% toegeneem. En daar is nog baie navorsing op hierdie gebied. Perovskietselle kan in dunne lae aangebring word omdat hulle sonlig baie sterk absorbeer. Hulle werkverrigting as dunnelaagselle is beter as enige ander behalwe III-V-tecnologieë. Hulle bandgaping kan maklik aangepas word deur die chemiese samestelling te verander en hulle kan op ander selle met 'n ander gaping aangebring word. Dit beteken dat hulle vermag die teoretiese limiet van 33% waaraan selle met net een bandgaping onderwerp is, te deurbreek.

Bandgaping
----------

Die kritalstruktuur van MAPI
Die bandgaping van bv. metielammoniumloodjodied CH3NH2PbI3, ook MAPI genoem, word dikwels as direk beskou en dit sou ten dele verklaar waarom die werkverrigting beter is as in byv silikon, wat se bandgaping indirek is. Maar die rekombinasiespoed in MAPI is verrassend laag, wat ook gunstig is. Tianyi Wang et al. verklaar dit deurdat die gaping tog effens indirek is deur die spin-baankoppeling van die sware loodatoom. Onder 325 MPa druk verdwyn hierdie effek in 'n omkeerbare faseoorgang.

Nadele
------

Daar is nogtans nadele wat oorwin moet word vir 'n suksesvolle kommersialisering.

1. Baie perovskietselle bevat lood en loodverf het bewys tot vergifitingsprobleme te lei. Daar is egter ook sisteme wat pleks lood tin(II)jodied gebruik.
2. Die stabiliteit en duursaamheid is dikwels 'n probleem. Sonselle moet liefs 50 jaar op 'n dak lê
3. Die grootskaalse produksie vereis die oplossing van baie praktiese probleme
4. Daar is nog vrae van validasie, verifikasie van die werkverrigting en bankbaarheid wat opgelos moet word om finansiële ondersteuning te verkry

'n Groot probleem is die duursaamheid van die sel. Sy werkverrigting verswak dikwels vinnig onder buitetoestande as gevolg van UV-straling, hitte en vog. In 2024 het OxfordPV egter berig dat hul selle 25% doeltreffendheid bereik en slegs 1% daarvan in die eerste jaar verloor en selfs minder in die daaropvolgende tyd.
Embleem van Roskomnadzor
**Roskomnadzor** (Russies: Роскомнадзор) of die Federale Diens vir die toesig oor Kommunikasie, Inligtingstegnologie en Massamedia (Russies: Федеральная служба по надзору в сфере связи, информационных технологий и массовых коммуникаций) is 'n Russiese regeringsinstansie. Die organisasie se verantwoordelikheidsterreine sluit in elektroniese media, massakommunikasie, inligtingstegnologie en telekommunikasie, toesig oor wetsnakoming, die beskerming van die vertroulikheid van persoonlike data wat verwerk word, en die organisering van die gebruik van die radiofrekwensiediens.

Geskiedenis
-----------

In Maart 2007 het die owerheid se voorganger, op daardie stadium 'n onderafdeling van die Kultuurministerie van Rusland genaamd die Russiese Federale Toesigdiens vir Nakoming van die Wetgewing in Massamedia en Beskerming van Kulturele Erfenis (Rosokhrankultura), die *Kommersant*-koerant gewaarsku dat dit nie die Nasionaal-Bolsjewistiese Party moet noem in die publikasie nie, aangesien die party amptelike registrasie geweier is.

Hierdie Federale Diens vir die toesig oor Kommunikasie, Inligtingstegnologie en Massamedia is in Mei 2008 herstig. Resolusie nr. 419 wat die organisasie se stigting magtig is op 6 Februarie 2008 aanvaar.

In Desember 2019 het die media die diens se keuse van kundiges gekritiseer wat ontleding van verwysde publikasies doen om hul voldoening aan regulasies te bepaal. 'n Aantal kundiges wat deur Roskomnadzor gewerf is, word geassosieer met pseudowetenskaplike en sektariese bewegings, insluitend MIV-ontkenners, ultra-konserwatiewe, anti-inenting en alternatiewe "medisyne" aktiviste. Drie van sulke kenners—Anna Volkova, Tatyana Simonova en Elena Shabalina—het die lirieke van die gewilde rapper Egor Kreed beoordeel waarin hulle "muterende effek", "sataniese invloed" en "sielkundige oorlogvoering" gevind het.

Roskomnadzor het ook in 2019 die eerste uitgawe van die "lys van inligtingsbronne wat in die verlede onbetroubare inligting versprei het" gepubliseer, insluitend 'n aantal sosiale media-groepe en mediawebwerwe wat meestal daarvan beskuldig word dat hulle verkeerdelik oor 'n enkele voorval in Dzerzhinsk in Junie 2019 berig het.

Ná die landwye straatbetogings in Januarie 2021 het die agentskap sewe sosiale media-maatskappye beboet omdat hulle nie pro-Aleksei Nawalni-video's verwyder het nie. "Facebook, Instagram, Twitter, TikTok, VKontakte, Odnoklassniki en YouTube sal beboet word vir nie-nakoming van vereistes om die verspreiding van oproepe na minderjariges om aan ongemagtigde saamtrekke deel te neem, te voorkom", het Roskomnadzor in 'n verklaring gesê wat op sy webwerf gepubliseer is.
**Mike Winkelmann** (gebore 20 Junie 1981), bekend as **Beeple** of **Beeple Crap**, is 'n digitale kunstenaar, grafiese ontwerper en animator wat alom bekend is vir die gebruik van verskillende mediums in die skep van komiese, fantasmagoriese werke wat politieke, sosiale kommentaar lewer terwyl popkultuurfigure as verwysings gebruik word, onder meer in sy *Everydays*-reeks. *Everydays: The First 5000 Days*, 'n collage van beelde uit die genoemde reeks is op 11 Maart 2021 vir VS$ 69,34 miljoen verkoop, wat dit die derde duurste kunswerk van 'n lewende kunstenaar maak. Dit is die eerste suiwer nieverwisselbare item wat deur Christie's afslaers verkoop word.

"*Everydays*" van Junie 2016
Winkelmann, gebaseer in Charleston, San Francisco, het aanvanklik erkenning gekry deur talle VJ-video's verniet deur die Creative Commons-lisensie aan te bied, wat daartoe gelei het dat hy werk as vryskutkunstenaar gekry het om animasie en grafika vir musiekvideo's en optredes te skep; waaronder MTV, VMA en die Super Bowl. Winkelmann het werke vir baie bekendes geskep soos Avicii, Childish Gambino, Ariana Grande en meer. Sowel as vir handelsmerke naamlik onder andere Apple, Louis Vuitton en Nike.

Winkelmann se werk wissel van kommersiële werk, albumkuns, kortfilms, VR (skynwerklikheid) en AR (toegevoegde werklikheid)-werke. Hy oefen en ontwikkel sy artistieke vaardighede deur elke dag 'n kunswerk te voltooi, bekend as sy *Everydays*-reeks en plaas dit elke dag op sosiale media. Hierdie roetine en aksie het aan hom baie erkenning verleen, waar handelsmerke soos Louis Vuitton gevra het om sy werke te gebruik.

Deur van sy werke uit sy reeks "*Everydays*" in Desember 2020 aanlyn op te veil, het dit vir altesaam VS$ 3,5 miljoen verkoop. Daarna het Winkelmann 'n versameling saamgestel van die eerste vyfduisend illustrasies wat hy vir sy *Everydays* voltooi het, getiteld *Everydays: The First 5000 Days.* Hierdie versameling is die eerste kuns wat op NVI (nieverwisselbare items) gebaseer is, wat van 24 Februarie tot 11 Maart 2021 by Christie's se veilingshuis opgeveil was.
**Amaltea** (Grieks: Αμάλθεια) is die derde naaste natuurlike satelliet van Jupiter en die grootste van die binnemane. Dit is op 9 September 1892 deur Edward Emerson Barnard ontdek by die Lick-sterrewag van die Universiteit van Kalifornië en na ’n nimf in die Griekse mitologie genoem. Dit is ook bekend as **Jupiter V**.

Eienskappe
----------

Dié foto's van die Galileo-ruimtetuig wys die onreëlmatige vorm van Amaltea.
Amaltea is binne die buiterand van die planeet se Amaltea-gaasring, wat gevorm word deur materiaal wat van die maan se oppervlak weggeskiet word. Soos die ander binnemane wys dieselfde kant voortdurend na Jupiter. Van sy oppervlak af moet die grootste planeet in ons sonnestelsel ’n indrukwekkende gesig wees: 46,5 grade in deursnee.

Die maan se vorm is baie onreëlmatig. Daar is ook groot kraters en hoë berge op sy oppervlak in vergelyking met sy grootte. Die oppervlak is baie rooi, dalk vanweë swael van die maan Io of ’n ander materiaal wat nie ys is nie. Helder, groen kolle kom ook voor, maar die oorsaak daarvan is onbekend. Die oppervlak is effens helderder as die ander binnemane.

Amaltea is in 1979 en 1980 deur Voyager 1 en Voyager 2 afgeneem en in die 1990's in groter detail deur die Galileo-ruimtetuig. Dit is die laaste natuurlike satelliet wat met ’n teleskoop ontdek is in plaas van op foto's wat deur ruimtetuie geneem is. Dit is ook die eerste nuwe maan van Jupiter wat ontdek is ná Galileo Galilei se ontdekking van die Mane van Galilei in 1610.

Wentelbaan
----------

Amaltea wentel op ’n afstand van 181 000 km om Jupiter. Die wentelbaan het ’n eksentrisiteit (afwyking) van net 0,003 en ’n inklinasie van 0,37° tot Jupiter se ewenaar. Sulke klein waardes is ongewoon vir ’n binnemaan en is waarskynlik vanweë die invloed van die heel binneste Maan van Galilei, Io.

Moontlike maantjies
-------------------

Op die Galileo-tuig se verbyvlug is nege flitse waargeneem wat soos klein maantjies naby Amaltea se wentelbaan gelyk het. Omdat hulle net van een kant waargeneem is, kon hul ware afstand nie bepaal word nie. Hulle kan enige grootte wees, van dié van ’n stuk gruis tot dié van ’n stadion. Hul oorsprong is onbekend, maar hulle kan voorwerpe wees wat in die wentelbaan vasgevang is of stukke wat afgebreek het weens meteoorbotsings op die maan. Op sy volgende en laaste omwenteling het Galileo nog sulke maantjies waargeneem. Dié keer was Amaltea egter aan die ander kant van die planeet en kon dit deeltjies van Jupiter se ringe gewees het.
Skermskoot, van 'n tipiese resultaat van die aanlyn woordraai-speletjie Wordle
**Wordle** is 'n aanlyn webblaaierspeletjie wat geskep is deur Josh Wardle, 'n programmeerder van Brooklyn. Die woordspel kom grootliks ooreen met die speletjie Lingo en is soortgelyk aan Mastermind; spelers het ses pogings om 'n (Engelse) woord van 'n bekende aantal letters te raai. Elke keer as 'n woord ingevoer word, kan die speler wenke uit die kleure van die letters lees wat inligting blootlê oor die woord wat geraai moet word. Letters wat op die regte plek is in die woord wat geraai word, is groen gekleur, letters wat in die woord voorkom, maar nie op die regte plek is nie, is geel. Letters wat nie in die woord verskyn nie, is grys. Die doel is om die woord in so min moontlike pogings reg te raai, soveel moontlik inligting te onttrek deur strategiese keuses te maak. Elke 24 uur is 'n nuwe woord beskikbaar om te raai.

Gewildheid
----------

Wortel, Afrikaanse Wordle weergawe.
Die speletjie het sedert sy ontstaan vinnig in gewildheid gegroei. Dit is deels omdat Wordle dit maklik gemaak het om die vordering van jou eie speletjie-uitkoms met ander te deel. Dié vermoë is egter eers in Desember 2021 geïmplementeer, nadat skepper Josh Wardle opgemerk het dat gebruikers hul resultate fiktief deel deur gekleurde emoji-blokke te gebruik. Baie spelers het hul daaglikse resultate op sosiale media geplaas, wat Wordle vinnig aan 'n wyer gehoor bekend gestel het. Waar in November 2021 net 90 mense die speletjie gespeel het, was daar twee maande later reeds 300 000 mense.

Verkoop
-------

Op 31 Januarie 2022 het Josh Wardle en *The New York Times*-maatskappy aangekondig dat dié maatskappy die regte van die speletjie vir meer as 'n miljoen dollar sou koop. Die *New York Times* het belowe dat die speletjie aanvanklik gratis vir spelers beskikbaar sal bly.

Afrikaans
---------

Aanlyn Afrikaanse weergawes staan bekend as Wortel en Watse.
Die larwe van die *Papilio xuthus* vlinder.
'n **Larwe** is 'n duidelike jeugdige vorm wat baie diere ondergaan voor metamorfose in hul volgende lewensfase. Diere met indirekte ontwikkeling soos insekte, amfibieë of neteldiere het tipies 'n larwefase in hul lewensiklus.

'n Larwe se voorkoms verskil oor die algemeen baie van die volwasse vorm (bv. ruspes en skoenlappers), insluitend verskillende unieke strukture en organe wat nie in die volwasse vorm voorkom nie. Hul dieet kan ook aansienlik verskil.

Larwes is dikwels aangepas by verskillende omgewings as volwassenes. Sommige larwes soos paddavissies leef byvoorbeeld byna uitsluitlik in akwatiese omgewings, maar kan as volwasse paddas buite water leef. Deur in 'n afsonderlike omgewing te leef, kan larwes skuiling teen roofdiere kry en mededinging vir hulpbronne met die volwasse bevolking verminder.

Diere in die larwestadium sal voedsel verbruik om hul oorgang na die volwasse vorm aan te wakker. In sommige organismes soos borselwurms en eendemossels is volwassenes onbeweeglik, maar hul larwes is beweeglik en gebruik hul mobiele larwevorm om hulself te versprei. Hierdie larwes wat vir verspreiding gebruik word, is óf planktotrofies (voeding) óf lesitotrofies (nie-voeding).

Sommige larwes is afhanklik van volwassenes om hulle te voed. By baie eusosiale Hymenoptera-spesies word die larwes deur vroulike werkers gevoed. In Ropalidia marginata, 'n soort perdyby, is die mannetjies ook in staat om larwes te voed, maar hulle is minder doeltreffend, spandeer meer tyd en kry minder kos vir die larwes.

Die larwes van sommige organismes (byvoorbeeld sommige salamanders) kan donsharig word en ontwikkel nie verder in die volwasse vorm nie. Dit is 'n soort verjonging.
Die **Brewster F2A Buffalo** was 'n vegvliegtuig wat deur die Amerikaanse Vloot gebruik is tydens die Tweede Wêreldoorlog. Dit was 'n enkelsitplek, enkelmotorige vliegtuig en was die eerste monovlerkvliegtuig van die Amerikaanse Vloot. Van die aanvanklike bestelling van 54 is slegs 11 deur die Amerikaanse Vloot gebruik, die res is aan die Finse Lugmag verkoop. Verdere bestellings is bevredig met die aflewering van die F2A-2 en die swaarder bewapende F2A-3 modelle. Die Amerikaanse Marinierskorps het die vliegtuig onsuksesvol gebruik in die eerste Slag van Midway waar 13 van 19 vliegtuie afgeskiet is.

Bestellings is ook geplaas deur die Britse Lugmag sowel as die Nederlandse Oos-Indies. Nadat bevind is dat die vliegtuig verouder is in Europa, is die meeste van hulle in die Verre Ooste gebruik waar hulle oordonder is deur die Japannese vegvliegtuie. Die *Brewster F2A Buffalo* se nadele was sy massa, swak hantering en algemene onstabiliteit. Ten spyte hiervan het die *Buffalo* tog daarin geslaag om 30 vliegtuie af te skiet net voordat Singapoer ingeneem is deur die Japannese. Slegs in Finland kon die *Buffalo* daarin slaag om gesag af te dwing teen die Sowjet Lugmag tydens die Winteroorlog.

Tegniese besonderhede
---------------------

Besonderhede van die Brewster F2A-3 Buffalo:| Item | Statistiek |
| --- | --- |
| Aantal motore | 1 |
| Tipe motor | Skroef |
| Vervaardiger | Wright R-1820-40 Cyclone stermotor, suierenjin |
| Kraglewering per motor | 1 200 perdekrag |
| Vlerkspan | 10,67 m |
| Lengte | 8,03 m |
| Hoogte | 3,68 m |
| Vlerkoppervlakte | 19,41 m2 |
| Maks. opstygmassa | 3 247 kg |
| Maks. snelheid | 517 km/h |
| Operasionele hoogte | 10 120 m |
| Togafstand | 1 553 km |
| Klimvermoë | 935 m per minuut |
| Bewapening | Vier 12,7 mm masjiengewere |

Sien ook
--------

* Lys van vegvliegtuie

Bron
----

* Crosby, Francis: *THE WORLD ENCYCLOPEDIA OF FIGHTERS & BOMBERS*. 2015. ISBN 978-1-84476-917-9

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 7714156-8
* LCCN: sh88001542
* NKC: ph369349

 |
20 Miljard (Engels: *billion*) Zimbabwiese Dollar-noot uitgegee tydens hiperinflasie in 2008
100 Biljoen (*trillion*) Zimbabwiese Dollar-noot uitgegee tydens hiperinflasie in 2009
Die **Zimbabwiese dollar** was vanaf 1980 tot 12 April 2009 die amptelike geldeenheid van Zimbabwe.

Wisselkoers
-----------

Voor die bekendstelling van die nuwe (sogenaamde derde) Zimbabwiese dollar op 1 Augustus 2008 het een Amerikaanse dollar 57 381 544 140 (sommige bronne gee 69 miljard aan) Zimbabwiese dollar gekoop. Die Reserwebank van Zimbabwe het op 30 Julie 2008 verklaar dat 10 nulle van die dollar se monetêre waarde geskrap sou word. Die nuwe dollar is dus teen 'n wisselkoers van een Amerikaanse dollar vir 6,56897 Zimbabwiese dollar bekend gestel (omdat 10 nulle geskrap is). Teen Donderdag 8 Augustus 2008 was een Amerikaanse dollar 8,66 Zimbabwiese dollar werd (ietwat swakker as die Suid-Afrikaanse rand), maar sedertdien het die eenheid verswak tot op 21 September 2008 toe een Amerikaanse dollar gelyk aan 94,7 Zimbabwiese dollar was. Met die 10 nulle bygereken, kom dit neer op 947 000 000 000 (947 miljard Zimbabwiese dollar vir een Amerikaanse dollar). Winkels het tot 31 Desember 2008 die ou sowel as die nuwe prys van goedere vertoon. Die nuwe banknote ($1, $5, $10, $20, $50, $100 en $500) het op 1 Januarie 2009 die enigste wettige banknote geword. Maar met die gedurige verswakking van die Zimbabwiese dollar, was selfs die $500-noot op 21 September 2008 net ZAR42,07 werd en die $1-noot net 8 Suid-Afrikaanse sent.

Op 13 September 2008 is buitelandse valuta tot wettige betaalmiddel as *de facto*-geldeenheid in Zimbabwe verklaar vanweë kontanttekorte en die waardeloosheid van die Zimbabwiese dollar.

Sien ook
--------

* Ekonomie van Zimbabwe
* Suid-Afrikaanse pond
**Nikolai Kornilievitsj Bodarevski** (Russies: Николай Корнилиевич Бодаревский; 6 Desember 1850, Odessa - 1921, Odessa) was 'n Oekraïense skilder en kunsprofessor; geassosieer met die Peredvizhniki.

Biografie
---------

 Portret van Mikhail Glinka
Hy is gebore uit 'n familie van die ou Moldawiese adel en sy vader was 'n Titulêre Raadslid. Hy het by die Odessa Kunsskool gestudeer, wat 'n tak van die *Imperial Academy of Arts* was. Van 1869 tot 1873 het hy die akademie bygewoon, waar hy saam met Pyotr Shamshin, Timofey Neff en Vasily Petrovich Vereshchagin gestudeer.

Gedurende sy tyd daar is vier silwer en twee goue medaljes aan hom toegeken. In 1875 is hy aangewys as 'n eersteklas-"Kunstenaar" vir sy uitbeelding van Sint Paulus wat die Christendom aan koning Herodes Agrippa verduidelik.

In 1880 het hy saam met die Peredvizhniki begin uitstal. Hy het in 1884 'n lid geword en het tot 1918 aangehou om saam met hulle uit te stal. Nadat hy met die werke van Whistler kennis gemaak het, het hy talle vroulike portrette in 'n soortgelyke styl geskilder, insluitend een van die Tsarina Alexandra Feodorovna.

In 1889 het Vasily Safonov, Direkteur van die Moskou Konservatorium, hom opdrag gegee om veertien portrette van bekende komponiste vir die Groot Saal te skilder. As deel van die anti-kosmopolitiese veldtog tydens Josef Stalin se bewind, is vier portrette in 1953 verwyder, ten gunste van ander komponiste. Mendelssohn en Haydn is in 1999 teruggevind en weer geïnstalleer. Gluck en Handel is nog steeds vermis.

Saam met Viktor Vasnetsov, Mikhail Nesterov, Andrei Ryabushkin en andere, het hy deelgeneem aan die versiering van die nuwe Kerk van die Verlosser op Bloed; deur die verskaffing van sketse vir sestien mosaïeke van tonele uit die Bybel en die geskiedenis van die Russies-Ortodokse Kerk. In 1908, vir sy werk daar, is hy deur die akademie as 'n "Academician" aangewys. Sy werk is min bekend buite Rusland, aangesien hy nooit in die buiteland uitgestal het nie.

Na die Rewolusie het hy na Odessa teruggekeer en daar gesterf tydens 'n hongersnood wat verband hou met die Russiese Burgeroorlog, hoewel dit onduidelik is of dit die oorsaak van sy dood was of nie.

Geselekteerde skilderye
-----------------------

* By the PondBy die vywer
* SunbathingSonbad
* Girl from Little RussiaMeisie van Klein Rusland
* Saint Paul Before King Herod AgrippaSint Paulus vir koning Herodes Agrippa

Bronnelys
---------

*. Chișinău. `{{cite journal}}`: Cite journal requires `|journal=` (hulp); Ontbrekende of leë `|title=` (hulp)
* 
* 
*. Moscow. `{{cite book}}`: Ontbrekende of leë `|title=` (hulp)
---

**Tipe**  

Bitter likeur

---

**Vervaardiger**  

Campari-groep, Padua, Italië

---

**Webtuiste**  

*Aperol.com*

---

'n Bottel Aperol
**Aperol** is 'n handelsmerk in besit van die Italiaanse Campari-groep vir 'n bitter likeur wat van rabarber, kinaplant (*Cichona*), geel entiaan (*Gentiana lutea*), bitterlemoen en aromatiese kruie gedistilleer word. Aperol het 'n bitter-vrugtige smaak en 'n rooierige oranje kleur. Aperol is gewild as aperitief of as bestanddeel van skemerkelkies soos Aperol Spritz.

Geskiedenis
-----------

Die geheime resep vir Aperol het sedert die vroeë 20ste eeu onveranderd gebly. Twee broers, Silvio en Luigi Barbieri, wat 'n likeurfabriek van hul vader Giuseppe geërf het, het sewe jaar lank met verskillende distillate geëksperimenteer voordat Aperol in 1919 ter geleentheid van 'n handelskou in Padua op die Italiaanse mark ingevoer is. In die dekade ná die Eerste Wêreldoorlog het hul bitter likeur veral by jong volwassenes in heel Italië gewild geraak. 

Vanaf die 1950's is Aperol vir die Venesiaanse gunsteling-drank *Spritz* gebruik - met 'n resep wat in die volgende dekades ingang gevind het tot kroeë en restaurante dwarsoor die wêreld. In hierdie tydperk was ook die eerste televisie-advertensie vir Aperol, *Il Carosello*, te sien. In die 1980's is stylvolle internasionale advertensieveldtogte ontwikkel wat met die oorname van die Barbieri-fabriek deur die Paduaanse Campari-groep nog versterk is om verbruikers wêreldwyd aan te spreek. Deur assosiasies met kuns, mode en 'n moderne leefstyl is Aperol in internasionale markte gvestig.

Borgskappe het die advertensie-veldtogte vanaf 2009 begin aanvul, terwyl klaar gemengde Aperol Spritz as gerieflikheidsproduk op die mark ingevoer is. In 2019 is die 100ste jubileum van Aperol met 'n groot konsert op Venesië se Markusplein gevier. Hier geniet baie toeriste van dwarsoor die wêreld, wat die likeur nog nie in 'n kroeg of restaurant geproe het nie, tradisioneel hul eerste glasie Aperol Spritz.
Volkswagen Constellation 19.320 Titan trekker-eenheid tydens die 2006 IAA Nutzfahrzeuge (handelsvoertuigvertoning) in Hannover
Die **Volkswagen Constellation** is die vlagskipvragmotor wat sedert 2005 deur die Brasiliaanse vervaardiger Volkswagen Caminhões e Ônibus ('n filiaal van MAN) vervaardig word. Die modelreeks dek die segment van 13-57 ton bruto kombinasiemassa. Dit word vervaardig by Resende in Brasilië, en is hoofsaaklik vir die Suid-Amerikaanse mark. 

Die vragmotor, 'n kajuit-op-enjin wat in September 2005 vrygestel is, is ontwerp in Volkswagen se Wolfsburg Ontwerpstudio in die Volkswagen Groep se hoofkwartier, maar is verder ontwikkel deur Volkswagen Truck and Bus, in Brasilië, Suid-Afrika en die vasteland van Europa - op 'n streng toetsfase van 7 miljoen kilometer oor 'n periode van vier jaar.

Variante
--------

Die vragmotor is beskikbaar in konfigurasies van 'n dagkajuit of 'n slaapkajuit. 

Dit is beskikbaar in die volgende verbrandingsenjin/loonvragkonfigurasies: 13.180 en 15.180 met 'n 134 kW (180 pk) MWM International Motores; 17.250, 24.250 6x2 en 19.320 Titan met 186 kW (250 pk) of 239 kW (320 pk) Cummins-dieselenjins. 'n Verdere drie modelle is daarna in 2007 bekendgestel: 'n 19.370, 25.370 en 31.370, met 'n Volkswagen Caminhões e Ônibus- ontwerpte en MWM-vervaardigde 276 kW (370 pk) Volkswagen NGD 370-dieselenjin.

Aandryfstelsel
--------------

### VW NGD 370-enjin

Die Volkswagen-groep NGD 370 turbodieselenjin lei nuwe eienskappe vir die sektor vir swaar vragmotors in. Die hoë "plat" wringkrag teen lae enjinsnelhede verbeter deur 'n veranderlike geometrie turbo-kompressor: die *Multi Turbo System - MTS*. Die silinderkop het vier kleppe per silinder, verplaas 9354 cc (9.4 liter), en lewer 274 kW (367 pk) teen 2000 opm. Dit kom ook met die "Dual Power Brake". 

Die Constellation beskik oor 'n nuwe enjinremstelsel, die "Dual Power Brake", wat in die silinderkop gevoer word, en elektronies met die turboaanjaer geïntegreer is. Daar word beweer dat die voordele hiervan is: die verhoging van die bedryfsgemiddelde snelheid, die remkrag, veiligheid, die herwinning met brandstofvermindering, en die snelheid op afdraendes. Dit beteken minder ratwisseling, laer onderhoudskoste en dit help om die remme en bande se lewensduur te verbeter. 

Koppelaars op alle variante is van hidrouliese werking met 'n enkele plaat membraan tipe pneumatiese hulp.  Almal word voorsien deur ZF Sachs. 

Die 6x2-variante gebruik 'n Meritor MS 23-185-agteras, dit het 'n maksimum kapasiteit van 60 ton. 6x4 variante maak gebruik van Meritor MD/MR 25-168 trekkende agteras, en is gemonteer via Randon SA agtervering (bogie-tipe soliede asse in tandem).
Die **Bell P-39 Airacobra** was 'n vegvliegtuig wat deur die Amerikaanse Lugmag gebruik is tydens die Tweede Wêreldoorlog. Dit was 'n eensitplek, monovlerk vliegtuig en die eerste vegvliegtuig wat met 'n driewiel (instede van 'n stertwiel) raamwerk gebou is. Die motor was agter die kajuit van die vlieënier geïnstalleer, omrede daar 'n groot 37 mm kanon is wat deur die skroef se naaf skiet; tewens die hele vliegtuig was rondom die kanon ontwerp.

Die eerste bestelling is van die Franse Lugmag ontvang, maar na die oorgawe van Frankryk is dit aan die Britse Lugmag afgelewer. Die *Airacobra* is in Februarie 1941 deur die *United States Army Air Forces* in diens gestel. In September 1941 is 601 Eskader van die Britse Lugmag met die *Bell P-39 Airacobra* toegerus. 

Die *Airacobra* was egter nie met 'n turboaanjaer toegerus nie, wat sy verrigtingsvermoë negatief beïnvloed het. Die vliegtuig is dus van Oktober tot Desember 1941 net vir grondaanvalle gebruik deur die Britse Lugmag. Die *USAAF* het egter die vliegtuig met 'n redelike mate van sukses in Noord-Afrika gebruik. Daar is ook 5 000 van die vliegtuie aan Rusland verskaf, wat dit gebruik het vir grondaanvalle.

Van 1942 tot 1944 was die *Airacobra* tesame met die *Curtiss P-40 Warhawk* die voorste vegters vir die *USAAF*.

Tegniese besonderhede
---------------------

Besonderhede van die Bell P-39 Airacobra:| Item | Statistiek |
| --- | --- |
| Aantal motore | 1 |
| Tipe motor | Skroef |
| Vervaardiger | Allison V-1710-83 inlyn suierenjin |
| Kraglewering per motor | 1 200 perdekrag |
| Vlerkspan | 10,36 m |
| Lengte | 9,19 m |
| Hoogte | 3,61 m |
| Vlerkoppervlakte | 19,79 m2 |
| Maksimum opstygmassa | 3 810 kg |
| Maksimum snelheid | 621 km/h |
| Operasionele hoogte | 10 970 m |
| Togafstand | 1 046 km |
| Klimvermoë | 4 575 m in 4 minute, 30 sekondes. |
| Bewapening | Een 37 mm kanontwee 12.7 mm en vier 7.62 mm masjiengewere |

Sien ook
--------

* Lys van vegvliegtuie

Bron
----

* Crosby, Francis: *THE WORLD ENCYCLOPEDIA OF FIGHTERS & BOMBERS*. 2015. ISBN 978-1-84476-917-9

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4699912-7
* LCCN: sh85002723
* NKC: ph117321

 |
**Arnaldo Cohen** (\* 22 April 1948) is 'n Brasiliaanse pianis.

Biografie
---------

Saam met sy klavierstudies het hy ook grade in Ingenieurswese en Viool aan die Federale Universiteit van Rio de Janeiro verwerf en sy professionele loopbaan as 'n violis van die Rio de Janeiro Operahuisorkes begin. Hy het kort hierna besluit om meer tyd aan sy klavierspel te bestee en sy studies voortgesit onder Jacques Klein, Bruno Seidlhofer en Dieter Weber. In 1972 het hy eerste prys tydens die Ferruccio Busoni Internasionale Klavierkompetisie behaal.

Arnaldo Cohen is genooi om as solis op te tree deur onder andere die Philadelphia Simfonieorkes, Los Angeles Filharmoniese Orkes, Royal Philharmonic Orchestra, Houston Simfonieorkes, Cleveland Simfonieorkes, Orchestra dell'Accademia Nazionale di Santa Cecilia, Bellingham-feesorkes, Beierse Radio-simfonieorkes, Orchestre de la Suisse Romande en die Milwaukee Simfonieorkes wat gedirigeer is deur onder meer Kurt Masur, Yehudi Menuhin, Wolfgang Sawallisch en Edo de Waart. Hy het opgetree in konsertsale soos die Wigmore Hall, Frick Museum en die Concertgebouw, Amsterdam.

Arnaldo Cohen was professor van klavier aan die Royal Academy of Music in Londen en is tans professor aan die Jacobs School of Music in Indiana (VSA). In Oktober 2012 is Cohen aangestel as Artistieke direkteur van Portland Piano International, die aanbieder van een van die voorste soloklavier voordragreekse in Noord-Amerika.

Hy het verskeie opnames gemaak van Liszt se musiek vir Naxos.
**Neuro-ekonomie** is 'n wetenskap wat neurowetenskap, ekonomie en sielkunde kombineer om die manier waarop mense keuses maak, te bestudeer. Dié wetenskap kyk na die rol van die brein in die opweeg van besluite, die assessering van risiko's en interaksie met ander.

Die term word ook soms gebruik om na neurobemarking te verwys.

Neuro-ekonomie en neurowetenskap
--------------------------------

Neurowetenskap is gemoeid met die studie van die senuweestelsel, insluitend aandag aan sintuie, bewegings en interne regulasies. Dit fokus op persoonlike keuses en besluite, en kyk na hoe die senuweestelsel betrokke is.

Neuro-ekonomie en ekonomie
--------------------------

Ekonomie fokus op die bestudering van die keuses en besluite wat mense neem. Subtakke daarvan is makro-ekonomie en mikro-ekonomie. Neuro-ekonomie bestudeer die geestelike veranderinge betrokke by die maak van hierdie keuses, en kyk of hierdie veranderinge die keuses wat 'n persoon maak, beïnvloed.

Neuro-ekonomie en sielkunde
---------------------------

Sielkunde is die studie wat handel oor denke en persepsie, soos taal, kognisie, geheue, sosiale sielkunde en abnormale sielkunde. Neuro-ekonomie werk saam met sielkunde om die denke agter 'n mens se keuses te verken, en die kognisie wat plaasvind wanneer 'n mens die moontlike opsies verstaan en 'n keuse tussen hulle maak.

Neuro-ekonomie blyk te bevestig dat emosies 'n belangrike faktor is in die neem van ekonomiese keuses.

Eksperimente
------------

In 'n tipiese ekonomiese eksperiment word 'n toetsling gevra om 'n reeks ekonomiese besluite te neem. Die navorsers meet verskeie veranderlikes om te bepaal wat in die persoon wat die toets afneem se brein aangaan terwyl hy/sy die besluite neem. Dit word gebruik om modelle te skep wat gebruik kan word om toekomstige keuses te voorspel.

Neuro-ekonomie brei hierdie navorsing verder uit deur ook die senuweestelsel te ontleed. In 'n neuro-ekonomiese eksperiment word breinskanderings met funksionele MRI of PET gemaak om die rolle van verskillende dele van die brein in hul mate van bydrae tot ekonomiese keuses te ondersoek. 

Die mees komplekse eksperimente gebruik direkte metings van die senuweeselle.

Bekende teoretici
-----------------

* Vernon L. Smith Vernon L. Smith
* Ernst FehrErnst Fehr
* George LoewensteinGeorge Loewenstein
* David LaibsonDavid Laibson

Kritiek
-------

Neuro-ekonomie is onderhewig aan kritiek. Daar word byvoorbeeld beweer dat die metodologie daarvan antwoorde op irrelevante vrae verskaf.
Die frontale lob word in blou aangedui.
Roterende animasie wat die frontale lob uitwys.
Die **frontale lobbe** of **lobi frontales** is 'n gebied in die brein van gewerwelde diere (vertebrate). 

Die frontale lobbe is aan die voorkant van elke serebrale hemisfeer geleë, wat die brein in linker en regter helftes verdeel. Die pariëtale lobbe lê direk agter die frontale lobbe terwyl die temporale lobbe agter en onder die frontale lobbe lê (kyk beeld). Die frontale lob word deur die groef van Rolando (*sulcus centralis*) van die pariëtale lob geskei. Tussen die frontale en temporale lobbe is 'n diep vou of inkeping wat die fissura lateralis (*fissura Sylvii*) genoem word.

Die frontale lob word anatomies en funksioneel verdeel in (van agter na voor): die primêre motoriese korteks, die premotoriese korteks en die prefrontale korteks. Die frontale bliksentrum vir die aanstuur van oogbewegings lê net bo die premotoriese korteks.

Funksies
--------

Die frontale lobbe speel 'n rol by die begeer van willekeurige (doelgerigte) bewegings. Hulle is ook betrokke by verskeie psigiese funksies, soos impulsbeheer, oordeel, probleemoplossing, beplanning, sosiale gedrag, taal (via die sentrum van Broca) en geheue.

'n Beskadigde frontale lob kan tot die sogenaamde *frontale sindroom* lei.

Ewolusie
--------

Wetenskaplikes het vir etlike jare geglo dat die mens se frontale lobbe relatief groter as die van ander primate is. Hulle het gedink dit is 'n belangrike eienskap van menslike evolusie, en die hoofrede hoekom menslike kognisie van dié van ander primate verskil. Hierdie siening is deur latere navorsing uitgedaag. Magnetiese resonansbeelding is gebruik om die volume van die frontale korteks van die mens en verskeie ape te bepaal. Daar is bevind dat die menslike frontale korteks nie relatief groter as die van ander groot ape is nie, maar wel groter is as die van die kleiner ape.
Chevrolet Impala 1968
2014 Chevrolet Impala
Die **Chevrolet Impala** is 'n volgrootte motor (boonste mediumgrootte 2000-2007) wat gebou word deur die Chevrolet-afdeling van General Motors in modeljare 1958-1985, 1994-1996 en 2000 tot op hede. Die naam is afgelei van die Suid-Afrikaanse wildsbok en het Chevrolet se duurste passasiersmodel geword teen 1965. Dit is een van die besverkopermotors in die Verenigde State van Amerika, wat meeding teen die Ford Galaxie 500 en die Plymouth Fury, waar volgrootte modelle die mark oorheers.

Die **Impala** is lank gekenmerk deur sy simmetriese driedubbele agterligte. Die Caprice is as 'n toplyn Impala Sportsedan vir die 1965 modeljaar vrygestel, en as 'n aparte reeks bo die Impala geposisioneer in 1966, wat op sy beurt bo die Bel Air en Biscayne gebly het. Die Impala het bly voortbestaan as Chevrolet se gewildste volgrootte model in die middel-1980s. Tussen 1994 en 1996 het Impala herleef as 'n gespierde 5.7 liter-V8-aangedrewe weergawe van die Caprice Classic sedan.

In 2000 is die **Impala** weer vrygestel as 'n hoofstroom voorwieldryfsedan. Teen Februarie 2014 word die Impala nommer een onder bekostigbare groot motors in die *US News & World Report* se ranglys. Teen 2015 word die Impala in die Verenigde State, Kanada, Meksiko en die Midde-Ooste verkoop.

Ed Cole, Chevrolet se hoofingenieur in die laat 1950's, definieer die Impala as 'n "prestigemotor binne die bereik van die gemiddelde Amerikaanse burger."
Skryftafel met kasboek vir dubbel-inskrywings, ongeveer 1910.
Volgens die dualiteitsbeginsel van rekeningkunde word die finansiële toestand van 'n entiteit deur die volgende basiese rekenkundige vergelyking aangedui.

EIENAARSBELANG = BATES - LASTE

Transaksies kan hierdie finansiële toestand verander op verskeie wyses en word opgeteken dmv die dubbelinskrywingstelsel waar transaksies ontleed word in debiete en krediete wat dan moet balanseer. Tradisioneel word bates as debiete aangeteken en laste as krediete met die eienaarsbelang dan om dit te balanseer.

By 'n nuwe besigheid is:

```
R0 (eienaarsbelang) = R0 (bates) - R0 (laste) of
R0 (bates) = R0 (laste) + R0 (eienaarsbelang)
```

Sou die eienaar nou 'n bedrag beskikbaar stel aan die besigheid bv R2000, word dit volgens die dubbelinskrywingstelsel wat in die grootboeke opgeteken word (en gestaaf moet word deur rekenkundige brondokumente):

1. Die bate rekening word vergroot met die bedrag (Debiteer)
2. Die eienaarsbelang rekening word vergroot met dieselfde bedrag (Krediteer)

```
R2000 (bates) = R0 (laste) + R2000 (eienaarsbelang) 
```

Sodoende kry rekening sy eie saldo (verskil tussen sy debiete en krediete), maar die totale krediete en debiete bly in ewewig.

Omdat dit lomp sou wees om vir elke transaksie in 'n besigheid die algemene grootboek rekord weer te gee, word periodieke opsommings van die transaksies saamgestel.

So is 'n proefbalans 'n opsomming van al die rekenings se saldo's wat gebruik word om te verseker dat al die kredietsaldos en die debietsaldos balanseer. 

Die proefbalans word dan verder ontleed om finansiële state in die vorm van 'n balansstaat en inkomstestaat op te stel.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4113337-7
* LNB: 000344323
* NKC: ph115767

 |
'n Portretfoto volgens die steampunk-styl
*Truth*, 'n steampunk-koffiehuis in Kaapstad
**Steampunk** (afgelei van die Engelse *steam* "stoom" en die Amerikaanse term *punk* "sleg", "waardeloos", met 'n nuwe betekenis wat na 'n alternatiewe leefstyl en estetiek verwys) is 'n literêre stroming wat in die 1980's as 'n subgenre van wetenskapsfiksie en wetenskapsfantasie na vore gekom en intussen tot 'n selfstandige kunsgenre, 'n kulturele beweging met sy eie styl, estetiek en subkultuur ontwikkel het. 

Kenmerkend vir steampunk is die kombinasie van moderne, teenwoordige en futuristiese tegnologie met tegniese middele, materiale, kultuur, mode en estetiek wat aan die Victoriaanse tydperk ontleen is, maar op 'n geïdealiseerde manier vervreem word om 'n unieke tegnologiese retrostyl te skep. So word na steampunk dikwels ook verwys as retro-futurisme. Steampunk berus dus op 'n toekomsvisie soos dit moontlik in die Victoriaanse tydperk gestel sou word het. Dit is ook verwant aan die Neo-Victoriaanse beweging wat fokus op die estetika wat dié van die Victoriaanse en Edwardse skoonheid met moderne beginsels en tegnologie saamsmelt.

As 'n letterkundige genre het Steampunk sy oorsprong in die romans van vroeë wetenskapsfiksieskrywers soos Jules Verne (*20 000 myl onder die see*, oorspronklike Franse uitgawe in 1869-70 gepubliseer) en H.G. Wells (*Tydmasjien*; in Engels in 1904 gepubliseer). Moderne Steampunk-romans, wat in die Victoriaanse tydperk afspeel, beskryf 'n distopiese, kontrafaktiese (alternatiewe) of virtuele geskiedenis. Steampunk word dikwels as 'n variant van wetenskapsfiksie beskou en val dus in die kategorie van alternatiewe wêreldgeskiedenisse.

In die Afrikaanse wetenskapsfiksie bestaan steampunk glad nie. *Clint Eastwood van Wyk en die moordenaarsklok* (2015) deur Pieter Verwey is wel 'n Afrikaanse fantasieboek wat sterk steun op steampunkelemente.
**Benoît Potier** is 'n Franse sakeman wat tussen 2006 en 2022 uitvoerende hoof van die Franse industriële gasse multinasionale Air Liquide was. Hy is tans voorsitter van die direksie van Air Liquide.

Onderwys
--------

Benoit Potier het in 1979 as ingenieur aan die École Centrale Paris gegradueer. Potier het ook die Wharton International Forum se uitvoerende onderwysprogram en die INSEAD Advanced Management-program voltooi.

Beroep
------

Benoît Potier het in 1981 by Air Liquide aangesluit as 'n navorsings- en ontwikkelingsingenieur. Nadat hy as 'n projekbestuurder in die Ingenieurs- en Konstruksie-afdeling gewerk het, is hy aangestel as Visepresident van Energie-ontwikkeling in die Groot Nywerhede-sakelyn. In 1993 het hy direkteur van Strategie en Organisasie geword en in 1994 is hy in beheer van die chemikalieë, metale en staal, olie en energiemarkte geplaas. Hy is in 1995 as Uitvoerende Vise-President van Air Liquide aangestel met bykomende verantwoordelikhede vir die Ingenieurs- en Konstruksie-afdeling en die Groot Nywerhede-besigheid in Europa. Benoît Potier is aangestel as senior uitvoerende vise-president in 1997. Hy is in 2000 op die raad van direkteure aangestel en het in November 2001 voorsitter van die direksie geword. Benoît Potier was van 2006 tot 2022 president en uitvoerende hoof van Air Liquide. Die posisie van voorsitter van die direksie van Air Liquide sedert 1 Junie 2022.
**Belasting** is 'n verpligte finansiële heffing of 'n ander soort heffing wat deur 'n regeringsorganisasie aan 'n belastingpligtige ('n individu of ander regspersoon) opgelê word om verskeie openbare uitgawes te finansier. Versuim om te betaal, tesame met ontduiking of weerstand teen belastingvordering, is deur die wet strafbaar. Belasting bestaan uit direkte of indirekte belasting en kan in geld of as arbeidsekwivalent betaal word.

Meeste lande het 'n belastingstelsel in plek om te betaal vir openbare, gemeenskaplike of ooreengekome nasionale behoeftes en regeringsfunksies. Sommige hef 'n vaste persentasie van belasting op persoonlike jaarlikse inkomste, maar die meeste skaal belasting gebaseer op die bedrag van jaarlikse inkomste wat ontvang word. Meeste lande hef belasting op korporatiewe inkomste en dividende. Lande of subeenhede stel dikwels rykdombelasting, eiendomsbelasting, verkoopsbelasting, belasting op toegevoegde waarde, loonbelasting of tariewe in.

Tipes belasting
---------------

Daar is verskillende tipes belasting, insluitend:

### Persoonlike Inkomstebelasting

Word gehef op die belasbare inkomste wat deur ‘n persoon verdien word in ‘n belastingjaar teen die glyskaalkoerse soos jaarliks tydens die begrotingsrede aangekondig.

### Besigheidsinkomstebelasting

Word gehef op die belasbare wins van ‘n onderneming van ‘n spesifieke belastingjaar. Die verskillende ondernemingsvorme mag teen verskillende koerse belas word.

### Belasting op Toegevoegde Waarde (BTW)

Lande met BTW
BTW is ‘n indirekte belasting wat gehef word (tans 15%) van ‘n ondernemer se verkoopprys. Die bedrag wat elke 2 maande aan die SAID oorbetaal moet word is die verskil tussen die BTW ingesamel met verkope, en die BTW betaal op aankope.

### Werknemerbelasting

Volgens die belastingwet is elke werkgewer die SAID se "agent" vir die insameling van die werknemerbelastings, wat die volgende is:

#### Lopende betaalstelsel (LBS)

Dis die inkomstebelasting wat van werknemers se salaris afgetrek word en maandeliks deur die werkgewer aan SAID oorbetaal word. Die LBS dien as krediet by die berekening van PERSOONLIKE INKOMSTEBELASTING soos hierbo omskryf.

#### Werkloosheidsversekeringsfonds (WVF)

Werkgewer betaal 1% van die werknemer se bruto loon en die werknemer betaal 1%.

#### Vaardigheidsheffing

Werkgewerbydrae van 1% van bruto salarisse wat verpligtend is wanneer die jaarlikse salarisrekening R500 000 oorskry.

### Ander belasting

Daar is verskeie ander belasting, bv. boedelbelasting, dividendbelasting, invoerbelasting, brandstofheffings en andere.

Sien ook
--------

* Suid-Afrikaanse Inkomstediens
* Inkomstebelasting
* Opgaafrolle