recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Johannes Stephanus Gouws** (13 Augustus 1919 in Bultfontein - 29 Maart 1944 in München, Duitsland) was 'n Suid-Afrikaanse vlieënier tydens die Tweede Wêreldoorlog en het bekend geraak weens sy deelname aan die groot ontsnapping uit Stalag Luft III op 24 Maart 1944.

Vroeë jare
----------

Gouws was die oudste van vier kinders en het sy laerskooljare op 'n plaasskool naby sy ouers se familieplaas, Dankbaarheid, naby Bultfontein deurgebring. Hy het gematrikuleer aan die Hoërskool Bultfontein en daarna aansoek gedoen vir vliegopleiding by die lugmag. Sy aansoek is afgekeur weens sy swak Engels. Hy werk vir 'n jaar vir die Polisie en skryf daarna in vir 'n B.Sc-graad aan die Universiteit van die Vrystaat. Hier het sy Engels verbeter en hy neem deel aan 'n vliegopleidingsprogram vir studente.

Tweede Wêreldoorlog
-------------------

Hy doen weer aansoek by die lugmag en sy aansoek word aanvaar gedurende Mei 1940. Na sy opleiding vertrek hy na Noord-Afrika as lid van 41 Eskader vanaf Brandfortstasie gedurende Mei 1941. Hy doen 'n noodlanding op 18 Augustus 1941 in Abessenië (deesdae Ethiopië) na enjin probleme. Hy en sy mede-vlieënier bereik veiligheid na nege dae se omswerwinge in die woestyn. Hy keer terug na Suid-Afrika vir 'n kort vakansie en vertrek daarna na Libië as deel van 40 Eskader. Hy word gedurende April 1942 in sy Tomahawk afgeskiet en word na die krygsgevangenekamp Stalag Luft III naby Sagan in Duitsland geneem.

Stalag Luft III
---------------

Daar was ongeveer 1,200 gevangenes in die kamp, 'n klompie was Suid-Afrikaners. Roger Bushell was die hoof van die ontsnappingskomitee. Gouws was deel van die groepie wat 'n oplossing moes bedink om van die grond ontslae te raak wat uit die tonnels kom. Tydens die aand van 24 Maart 1944 ontsnap Gouws, hy was die vierde persoon wat by die tonnel uit is. Gouws en 'n mede Suid-Afrikaner, Rupert Stevens, vorder maklik per trein tot by die Switserse grens.

By Lindau word hulle egter weer gevang toe 'n Duitser snuf in die neus gekry het en die Engelse groetwoord *goodbye* gebruik het om hulle met die groetslag te toets. Stevens reageer egter daarop in Engels en hulle word weer gevang. Gouws en Stevens word per trein geneem na Munchen deur die militêre polisie. Op 28 Maart 1944 word drie Gestapo agente opdrag gegee om Gouws en Stevens te vermoor. Die agente neem dié twee op 'n motorrit uit Munchen en stop later in die platteland, kamstig sodat die twee hulle self kon verlig. 'n Agent genaamd Schneider skiet beide. Hulle word veras in Munchen.

Eers op 17 Mei 1944 word Johannes Gouws se ouers, Johannes en Kitty, per telegram ingelig dat hul seun dood is. Johan Schneider is in Julie 1947 skuldig bevind aan moord op die twee.

Trivia
------

* Altesaam 76 persone het ontsnap uit Stalag Luft III.
* Slegs drie het veiligheid bereik.
* Vyftig is vermoor en 23 is weer in krygsgevangekampe opgeneem.
* Les Brodrick is een van die 23 wat nie tereggestel is nie.

Bron
----

* Die ware verhaal van 'n Vrystaatse boerseun en 'The Great Escape, Beeld, 28 April 2012.
Die **Burschenschaft** is 'n Duitse studentekorps (histories-tradisionele vereniging van studente en voormalige studente) in Duitsland, Oostenryk en Chili. Daar is twee groot sambreelorganisasies: Die *Duitse Burschenschaft* (Duitse naam: *Deutsche Burschenschaft* of kort *DB*) en die *Nuwe Duitse Burschenschaft* (Duitse naam: *Neue Deutsche Burschenschaft* of kort *Neue DB*) wat 'n afsondering van die Duitse *Burschenschaft* uit die jaar 1996 is. Benewens die twee verbande is daar enkele *Burschenschaften* buite die sambreelorganisasie en enkele *Burschenschaften* in ander organisasies wat nie vergelykbaar met die *Burschenschaften* binne die *DB* is nie. Die *Burschenschaften* verteenwoordig net 'n minderheid van tussen 15 en 20 persent van alle Duitse studentekorps.

Die *DB* erken die beginsels van die sogenaamde *Urburschenschaft* wat in 1815 in Jena gestig ist. Die *Urburschenschaft* het hom ná die Vryheidsoorloë teen die Napoleontiese Frankryk vir die stigting van 'n vrye nasionale Duitse eenheidstaat beywer. 

In Suid-Afrika is daar 'n vereniging van ou *Burschenschafter* in Pretoria. Die voorsitter is ingenieur Wulf Rüsch.

Kritiek
-------

Alhoewel die *Burschenschaften* hulle wortels in die demokratiese en sosiale bewegings van die vroeë 19de eeu het, is die korps vanaf die middel van die 19de eeu deur 'n reaksionêre en nasionalistiese ideologie gekenmerk. In die 1930's was talle *Burschenschafters* aanhangers van die Nazi-bewind.

Die tipiese rituele soos studenteduelle en biersuip weerspieël die tradisionele korpsgees en die hiërargiese struktuur van die *Burschenschafter*-beweging. Anti-demokratiese, rassistiese en seksistiese houdings is kenmerkend vir die verregse wêreldbeskouing van talle *Burschenschaften*. Vanweë hul kontakte met verregse Neonazi-partye soos die Nasionaal-Demokratiese Party van Duitsland (NPD) en die Duitse Volksunie (DVU) word die aktiwiteite van enkele studentekorps deur die Binnelandse Veiligheidsdiens van Duitsland (*Bundesverfassungsschutz*) dopgehou.
**Johannes Lodiwikus Pretorius Erasmus** (Burgersdorp, 13 Oktober 1865 - Johannesburg, 17 September 1945) was 'n Suid-Afrikaanse prokureur en 'n Afrikaanse skrywer. Hy was bekend as prokureur en het sedert sy aftrede opgetree as voorsitter van die Randse Pioniersvereniging. In dié hoedanigheid het hy baie gedoen vir die afgeleefde pioniers van die goudvelde. Kort voor sy dood het hy 'n boek oor die geskiedenis van die Goudstad geskryf wat onder die titel *Die Rand en sy Goud* die lig gesien het.

Hy is op Burgersdorp in die Noordoos-Kaap gebore en het ook daar skoolgegaan, onder meer saam met dr. Okulis, die skuilnaam van ds. Willem Postma. In 1887 het hy per ossewa na Johannesburg gekom en in die diens van die prokureursfirma W.E. Hudson getree. In 1893 het hy sy eie praktyk opgerig en is ook in dieselfde jaar getroud met mej. Jacomina Rheeders, 'n dogter van mnr. A. Rheeders, hoofonderwyser op Winburg in die Republikeinse dae.

Tydens die Anglo-Boereoorlog het hy die meeste gevegte in Natal meegemaak en het vervolgens diens gedoen onder genls. Gravett en Fred Grobler, waarna hy by genl. Jan Celliers en die Zeerust-kommando aangesluit het. Vroeg in 1901 was hy in die Vrystaat saam met 18 Vrystaters wat die Kaapkolonie binnegetrek het. By Burgersdorp het hulle genl. Kritzinger ontmoet en daar is Erasmus tot kommandant aangestel. In Augustus 1901 is kmdt. Erasmus in die distrik Steynsburg deur 'n oormag omsingel, gevang en as krygsgevangene na Indië gestuur.

Ná sy terugkeer het hy sy werk as prokureur hervat. Met die Rebellie van 1914 was hy ses maande lank in die tronk op Kimberley.

Bronne
------

* (af)  Nienaber, P.J. *Hier Is Ons Skrywers! Biografiese Sketse van Afrikaanse Skrywers*. Johannesburg: Afrikaanse Pers-Boekhandel
**Mary Ellen (May) Hillhouse** (1908–1989) was 'n Suid-Afrikaanse kunstenares wat in Strand, Kaapkolonie gebore is en haar kinderjare in Durban deurgebring het. Op 14-jarige ouderdom het sy met haar kunsopleiding aan die Durbanse Kunsskool begin. Ná 4 jaar se opleiding het sy 'n onderwysdiploma behaal maar as handelskunstenaar begin werk. Twaalf jaar later, in 1938, het sy na Europa vertrek, waar sy onder Martin Bloch in Londen gestudeer het. Met haar terugkoms in Suid-Afrika het sy egter steeds as handelskunstenaar gewerk.

'n Keerpunt in May Hillhouse se kuns het in 1957 gekom toe sy – ná nog 'n studiereis in Europa – 'n aanstelling as lektrise in handelskuns aan die Michaelis-kunsskool in Kaapstad gekry het. Vir die eerste keer het sy weggebreek van die streng dissipline van die handelskuns wat aan haar werk 'n sketsagtige karakter gegee het. Sy het met kleur en vorm begin eksperimenteer en kon haar benadering ten opsigte van komposisie verander. Deur die jare het haar kleurgebruik meer abstrak geraak en kleur en vorm het haar belangrikste uitdrukkingsmiddele geword. Haar komposisies het struktureel geword, haar kwashale lineêr en haar kleurgebruik kontrasterend.

Voordat May Hillhouse lektrise geword het, was sy 'n geslaagde illustreerder vir tydskrifte (onder meer ook die Afrikaanse Kinderensiklopedie) oor onderwerpe wat gewissel het van feëverhale tot geskiedkundige gebeure. Sy het ook bewys dat sy die grafiese medium goed hanteer. In die vroeë sestigerjare het sy 'n geslaagde grafiese tentoonstelling saam met haar kollegas Katrine Harries en Eleanor Esmond-White gehou.

Uit die aard van haar werk as handelskunstenaar was sy vertroud met litografiese tegnieke en kon sy haar ervaring goed op die grafiese kuns toepas.

May Hillhouse het al dikwels in Johannesburg en Kaapstad uitgestal. Van haar werk is ook in 1959 in Säo Paulo se Biennale uitgestal, terwyl van haar grafiese werk in München, Gent en Säo Paulo ten toon gestel is. Ander groot uitstallings waaraan sy deelgeneem het, is die Van Riebeeck-fees van 1952 en die Quadrennale uitstallings van 1956 en 1960. Van haar werke is in die Nasionale Kunsgalery in Kaapstad, die Johannesburgse en die Durbanse Kunsmuseum se vaste versamelings opgeneem.

Bronnelyn
---------

* *Wêreldspektrum*, Vol. 11, 6, ISBN 0 908409 52 4
Elizabeth Holmes in 2016.
**Elizabeth Anne Holmes** (gebore 3 Februarie 1984) is 'n Amerikaanse veroordeelde bedrieër en voormalige biotegnologie- entrepreneur. In 2003 het Holmes Theranos gestig en word die hoof-uitvoerende beampte daarvan. Die gesondheidstegnologiemaatskappy ontbind later nadat die waardasie daarvan die hoogte ingeskiet het nadat die maatskappy beweer het dat hulle bloedtoetsing 'n rewolusie gemaak het deur metodes te ontwikkel wat verbasend klein volumes van bloed gebruik, soos van 'n vingerprik. 

Teen 2015, het Forbes Holmes aangewys as die jongste en rykste selfgemaakte vroulike miljardêr in Amerika op grond van 'n $9-miljard waardasie van haar maatskappy. In die daaropvolgende jaar, toe onthullings van moontlike bedrog oor Theranos se aansprake begin opduik, het Forbes sy skatting van Holmes se netto waarde na nul hersien, en Fortune het haar in sy hoofartikel oor "The World's 19 Most Disappointing Leaders" genoem. 

Die agteruitgang van Theranos het in 2015 begin, toe 'n reeks joernalistieke en regulatoriese ondersoeke twyfel aan die lig gebring het oor die maatskappy se tegnologie-eise en of Holmes beleggers en die regering mislei het. In 2018 het die Amerikaanse Securities and Exchange Commission (SEC) Theranos en Holmes daarvan aangekla dat hulle beleggers deur "massiewe bedrog" bedrieg het deur vals of oordrewe aansprake oor die akkuraatheid van die maatskappy se bloedtoets tegnologie te maak. Holmes het die aanklagte afgehandel deur 'n boete van $500 000 te betaal, 18,9 miljoen aandele aan die maatskappy terug te gee, haar stembeheer oor Theranos prys te gee en 'n verbod van tien jaar om as 'n beampte of direkteur van 'n openbare maatskappy te dien, te aanvaar.

In Junie 2018 het 'n federale jurie Holmes en voormalige Theranos-bedryfshoof (COO) Ramesh "Sunny" Balwani aangekla op bedrogaanklagte. Haar verhoor in die saak van US v. Holmes, et al. het in Januarie 2022 geëindig toe sy skuldig bevind is aan die bedrog van beleggers, en vrygespreek is van die bedrog van pasiënte. Op 18 November 2022 is sy gevonnis om tronkstraf uit te dien. 

Die geloofwaardigheid van Theranos is deels toegeskryf aan Holmes se persoonlike verbintenisse en vermoë om die ondersteuning van invloedryke mense te gewerf het, insluitend Henry Kissinger, George Shultz, Jim Mattis en Betsy DeVos, wat almal belangrike posisies in die Amerikaanse samelewing beklee. Holmes was gedurende die grootste deel van Theranos se geskiedenis in 'n geheime romantiese verhouding met Balwani. Ná die ineenstorting van Theranos het sy met die hotelerfgenaam Billy Evans begin uitgaan, met wie sy in 2021 ’n seun gehad het.

Holmes se loopbaan, die opkoms en ontbinding van haar maatskappy, en die daaropvolgende uitval is die onderwerp van 'n boek, *Bad Blood: Secrets and Lies in a Silicon Valley Startup*, deur die The Wall Street Journal-verslaggewer John Carreyrou; 'n dokumentêre rolprent, *The Inventor: Out for Blood in Silicon Valley;* en 'n Hulu-minireeks, genaamd *The Dropout*.
Die **Brisbane Botaniese Tuine** (voorheen die Mount Coot-tha Botaniese Tuine) is 7 kilometer (4.3 myl) van die Brisbane Sentrale Sakegebied (SSG) in Toowong, Queensland, Australië, aan die voet van Brisbane se hoogste berg, Mount Coot-tha.

Die tropiese vertoonkoepel van die botaniese tuin.

Geskiedenis
-----------

Die tuine, wat oorspronklik die Mount Coot-tha Botanic Gardens genoem was en wat 52 hektaar dek, is in 1970 deur die stadsraad van Brisbane gestig. Dit is amptelik in 1976 geopen.  Die tuine is die tweede botaniese tuin in Brisbane. Die oorspronklike tuine, nou bekend as die Stad Botaniese Tuine, is in die Brisbane SSG by Gardens Point geleë. Die nuwe tuine is deur die Stadsraad ontwikkel omdat die oorspronklike stadsplek nie uitgebrei kon word nie en kwesbaar was vir vloede.

Aantreklikhede
--------------

Die botaniese tuin sluit die volgende aantreklikhede in:

* Tropiese Vertoonkoepel (geopen op 28 Desember 1977) - 28 m in deursnee en 9 m hoog
* Japannese Tuin
* Bonsai-Huis
* Varinghuis
* Droë Sone en Kaktus Huis
* Eksotiese Reënwoud
* Australiese Reënwoud
* Welriekende Plant en Kruietuin
* Gematigde Streek-Tuin
* Strandmeer en Bamboes-boord
* Australiese Plantgemeenskappe
* Nasionale Vryheidsmuur (Engles: National Freedom Wall)
Die **British South Africa Company** (**BSAC** of **BSACo**) was hoofsaaklik 'n mynboumaatskappy, maar het ook in 'n stadium die adminstrasie van Noord-Rhodesië en Suid-Rhodesië behartig.

Die wapen van die British South Africa Company
Die eerste direksie van die British South Africa Company in 1889. Boonste ry: Horace Farquhar; Albert Grey; Alfred Beit. Middelste ry: die hertog van Fife; C. J. Rhodes (stigter en besturende direkteur in Suid-Afrika); die hertog van Abercorn. Onderste ry: Lord Gifford, V.C.; Herbert Canning (sekretaris); George Cawston.
In 1888 bring Cecil John Rhodes, Charles Dunnell Rudd en Francis Robert Thompson 'n sindikaat op die been wat hulle die Central Search Association noem en as sulks verkry hulle die Rudd-konsessie van koning Lobengula. Die sindikaat smelt later met The Exploration Co. Ltd. saam en gevolglik ontstaan die *British South Africa Company* in Maart 1889 met Rhodes as besturende direkteur in Afrika. Die direksie was onder voorsitterskap van die hertog van Abercorn en onder die direkteure was mense soos die hertig van Fife, lord Gifford en George Cawston.

Die BSA Co. neem beheer van die Rudd-konsessie oor en stem in om die helfte van die maatskappy se netto opbrengs aan die Central Search Association oor te betaal. In 1893 koop die BSA Co. dié sindikaat uit.

Karikatuur deur Edward Linley Sambourne van die Kaap-na-Kaïro-Plan van Cecil John Rhodes in *Punch,* 1892
Op 29 Oktober 1889 verkry die BSA Co. per koninklike oktrooi die reg om die administrasie te behartig van die gebied wat oopgestel is danksy die konsessie wat koning Lobengula op 30 Oktober 1888 aan Rudd toegestaan het. Later het die maatskappy die reg verkry om die hele gebied wat noord van die Zambezirivier en wes van Njassaland onder Britse invloed gekom het, te administreer. Die maatskappy kry ook mynbouregte in Noord-Rhodesië, die Njassaland-protektoraat (Malawi) en Betsjoeanaland-protektoraat. 

Bykomende oktrooie verleen aan die maatskappy die reg om die Kaapse spoorweë en telegraafstelsel noordwaarts uit te brei en gee hom ook konsessies met betrekking tot mynbou, bosbou en op ander gebiede.

Die BSA Co. het Suid-Rhodesië tot 12 September 1923 geadministreer toe die gebied die reg op verantwoordelike regering as Britse kolonie kry. Van toe af word die maatskappy se belange suiwer kommersieel. Sowat 1,6 miljoen hektaar grond het in sy besit gebly, hy het die spoorweë beheer en ook die mineraalregte behou, wat die Rhodesiese regering later vir £2 miljoen gekoop het.

Die maatskappy het op 31 Maart 1965 met die Central Mining and Investment Corp Ltd. en die Consolidated Mines Corp Ltd. saamgesmelt om 'n nuwe maatskappy, Charter Consolidated, te vorm.

Bron
----

* Akers, Mary (red.), *Encyclopaedia Rhodesia*, The College Press Pvt. Ltd. Salisbury, 1973.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb11980908r (data)
* GND: 121843-8
* ISNI: 0000 0001 0672 3582
* LCCN: n50052521
* SUDOC: 027857042
* VIAF: 150886636
* WorldCat Identities: lccn-n50052521

 |
**Tegel** is 'n stadsdeel in die administratiewe distrik Reinickendorf van Berlyn. Dit staan veral bekend vanweë die internasionale lughawe *Otto Lilienthal (Berlin-Tegel)* en die *Justizvollzugsanstalt Tegel*, een van die oudste en grootste gevangenisse in Duitsland.

Die stadsdeel is met sy Tegelmeer *(Tegeler See)* en die *Greenwichpromenade* (wat na Reinickendorf se Engelse susterstad Greenwich vernoem is) 'n gewilde ontspanningsgebied in die noorde van die Duitse hoofstad. Die *Greenwichpromenade* is die beginpunt van rondvaarte in die mere en binnewaters van Berlyn.

Die bekendste argitektoniese besienswaardighede is die kasteel *Schloss Tegel (Humboldt-Schloss)* met sy park, die ou dorpskerk van Alt-Tegel en die *Borsigwerke*, 'n uitgestrekte voormalige fabrieksterrein met die Borsig-toring. Vir die internasionale argitektoniese tentoonstelling *Internationale Bauausstellung 1984-1987* is die nuwe Tegel-hawe by die voormalige nywerheidshawe gebou. Hier het die nuwe Humboldt-biblioteek en woonstelprojekte van verskeie internasionale argitekte ontstaan. Die *Dicke Marie* in Tegel word as Berlyn se oudste boom beskou.

Op die skiereiland Reiherwerder aan die wesoewer van die Tegelmeer is naas die Villa Borsig, die vroeëre woonhuis van 'n bekende plaaslike nyweraarsgesin, ook die gastehuis van die Duitse federale regering en die *Akademie Auswärtiger Dienst*, 'n opleidingsentrum vir Duitse en buitelandse diplomate, geleë.

Geskiedenis
-----------

Net soos ander dorpe in die huidige Berlynse administratiewe distrik Reinickendorf is Tegel gedurende die Middeleeuse Duitse Ooskolonisasie omstreeks 1230 deur setlaars gestig. Navorsers neem aan dat vlakby die Tegelmeer 'n ouer Slawiese nedersetting geleë was.

Historiese industriële argitektuur in Tegel: ingang tot die moltreinstasie Borsigwerke, met die vroeëre Borsig-fabrieksterrein en Borsig-toring in die agtergrond
Die naam *Tegel* dui moontlik op Nederlandse setlaars - in Nederlands-Limburg (wat destyds deel van die Heilige Romeinse Ryk uitgemaak het) bestaan daar 'n dorp naby Venlo met die naam *Tegelen*. Volgens historiese dokumente is die dorp Tegel in 1361 aan die Spandause Benediktyne-vroueklooster verkoop en later met die parogie Dalldorf (Wittenau) verenig.

Ná die ontbinding van die klooster tydens die Reformasie het Tegel in 1558 'n besitting van die Keurvors van Brandenburg geword en is in 1701 aan die Pruisiese koning oorgedra. Tussen 1850 en 1920 het Tegel as 'n selfstandige landelike nedersetting bestaan wat in administratiewe opsig deel uitgemaak het van die landdistrik Niederbarnim, die administratiewe distrik Potsdam en die Pruisiese provinsie Brandenburg.

Op 1 Oktober 1920 is Tegel ingevolge administratiewe hervormings by Groot-Berlyn ingesluit en vorm sedertdien 'n stadsdeel van die Berlynse administratiewe distrik Reinickendorf. Die Sowjet-leër het Tegel op 23 April 1945 ingeneem. Vanaf Augustus 1945 tot en met 1990 het Tegel deel uitgemaak van die Franse sektor van (Wes-)Berlyn.
'n Tele-omsetter tussen 'n kamera en sy primêre lens geheg.
'n **Olympus EG-20 – 2x** telelens aangeheg tussen 'n kamera.  

**1** – Kameralens   

**2** – Tele-omsetter  

**3** – Kameraliggaam
'n **Tele-omsetter** (soms genoem **televerlengstuk**) is 'n sekondêre lens wat tussen die kamera en 'n fotografiese lens gemonteer word. Die doel is die vergroting van die sentrale deel van 'n beeld wat verkry is deur die objektiewe lens. Byvoorbeeld, 'n 2× tele vir 'n 35 mm kamera vergroot die sentrale 12–18 mm deel van 'n beeld tot die grootte van 24–36 mm in die standaard 35 mm filmformaat. Tele-omsetters word tipies vervaardig in 1.4×, 1.7×, 2× 3× modelle, waarvan 1.4× en 2× die mees algemene is.

Die gebruik van 'n 2× tele-omsetter gee die effek van 'n lens met twee keer die brandpunt. Dit verminder ook die intensiteit van die lig wat die film of sensor bereik met 'n faktor van 4 ('n ekwivalent van die verdubbeling van die brandpuntverhouding) sowel as die resolusie (met 'n faktor van 2).

* Beeldsoeker gesien met slegs 'n 300 mm telefotolens.
* Beeldsoeker gesien met 'n 300 mm telefotolens plus 'n 2x tele-omsetter.
* 'n Leica R reeks verdubbeler, met die vroulike deel van 'n bajonetpasstuk...
* ...en die manlike deel.
In die algemene literatuurwetenskap is **teks** enige objek wat "gelees" kan word, ongeag of dit 'n letterkundige werk, 'n padteken, 'n versameling geboue in 'n blok of modestyle is. Dit is 'n samehangende stel tekens wat een of ander informatiewe boodskap oordra. Hierdie stel simbole word in terme van die informatiewe boodskap se *inhoud* oorweeg, en nie soseer in terme van die fisiese vorm of die medium waarin dit aangebied word nie.

Op die gebied van literatuurkritiek verwys "teks" ook na die oorspronklike inligtingsinhoud van 'n spesifieke skryfstuk. Anders gestel: Die "teks" van 'n werk is die oorspronklike simboliese rangskikking van letters, soos onderskei van latere wysigings, agteruitgang, kommentaar, vertalings, parateks, ens. Wanneer literatuurkritiek oor die vasstelling van 'n "teks" gaan, is dit gemoeid met die onderskeid tussen die oorspronklike inligtingsinhoud en enigiets wat in by die aanvanklike inhoud gevoeg of weggeneem is, soos in 'n spesifieke teksdokument weergegee ('n fisiese weergawe van teks).

Aangesien die konsep van "teks" deur die geskiedenis van skrif voorafgegaan word, is die meeste tekste sonder oorweging aan hierdie konsep geskryf. Die meeste geskrewe werke val binne 'n klein bestek van die tipes teks wat deur teksteorie beskryf word. Die konsep van "teks" word relevant as en wanneer 'n "samehangende geskrewe boodskap voltooi is en onafhanklik van die omstandighede waarin dit geskep is, beskou kan word."

Oorsprong van die term
----------------------

Die woord **teks** het sy oorsprong in Quintilian se boek oor toesprake. Daarin skryf hy dat "nadat jy jou woorde gekies het, moet daar 'n fyn en delikate materiaal van hulle geweef word," waarin die Latynse woord vir "materiaal" *textum*is.

Gebruike van die term vir ontleding van werkspraktyk
----------------------------------------------------

Met literatuurteorie as basis word die idees rondom teks gebruik om kontemporêre werkspraktyke te ontleed. Christensen (2016)  steun byvoorbeeld op die konsep van teks vir die ontleding van werkspraktyk by 'n hospitaal.

Sien ook
--------

* Tekslinguistiek
* Teksstudies
'n **Tekskorpus,** of bloot 'n korpus (meervoud korpora of korpusse), is in taalkunde of linguistiek 'n groot en gestruktureerde stel tekste, wat deesdae gewoonlik elektronies gestoor en verwerk word. Korpora word gebruik om statistiese analises uit te voer, hipoteses te toets, voorvalle na te gaan of taalkundige reëls binne 'n spesifieke taalgebied te bevestig.

Oorsig
------

'n Tekskorpus kan tekste in 'n enkele taal bevat (enkeltalige korpus) of in veelvuldige tale (meertalige korpus). Meertalige korpora wat spesifiek ontwerp word om met mekaar vergelyk te word, word belynde parallelle korpora genoem.

Om korpora nuttiger te maak vir taalkundige navorsing word daar gewoonlik annotasie uitgevoer. 'n Voorbeeld van korpusannotasie is woordsoortetikettering, waar inligting oor elke woord se woordsoort (werkwoord, selfstandige of byvoeglike naamwoord ens.) tot die korpus bygevoeg word in die vorm van etikette. Nog 'n voorbeeld is die aanduiding van die lemma (basisvorm) van elke woord. Indien die taal van die korpus nie deur die navorsers wat dit gebruik, gepraat word nie, kan 'n interlineêre glos geskep word om die annotasie tweetalig te maak.

Sommige korpora bevat bykomende gestruktureerde vlakke van ontleding. 'n Klein aantal korpora kan selfs volledige sintaktiese ontledings bevat. Sulke korpora word boombanke of sintakties geanaliseerde korpora genoem. Hierdie korpora is gewoonlik kleiner as gevolg van die feit dat dit moeilik is om te verseker dat die hele korpus op 'n volledige en konsekwente wyse geannoteer word. Ander vlakke van taalkundige gestruktureerde ontledings is moontlik. Dit sluit morfologiese, semantiese en pragmatiese ontleding in.

Korpora is die belangrikste kennisbasis in die veld van korpuslinguistiek. Die ontleding en verwerking van verskillende tipes korpora is ook die onderwerp van heelwat studies in rekenaarlinguistiek, spraakherkenning en masjienvertaling, waar hulle gewoonlik gebruik word om versteekte Markov-modelle vir woordsoortetikettering en ander take te skep. Korpora en afgeleide frekwensielyste word ook in taalonderrig gebruik. Korpora kan gebruik word as 'n hulpmiddel vir die aanleer van vreemde tale omdat die gekontekstualiseerde grammatikale kennis wat deur leerders opgedoen word deur middel van blootstelling aan outentieke teks, hulle in staal stel om te leer hoe sinne in die doeltaal gevorm word, wat hulle weer help om hulle doeltreffender in die taal uit te druk.

Argeologiese korpora
--------------------

Tekskorpora kan ook gebruik word in die studie van historiese dokumente, soos in die ontsyfering van antieke geskrifte of in die Bybelwetenskappe. Sommige argeologiese korpora is so klein dat hulle slegs 'n klein blik werp op daardie periode. Een van die kleinste korpora wat bestaan, is die Amarna-briewe (1350 v.C.), wat 'n periode van 15 tot 30 jaar dek. Die korpus van 'n antieke stad (soos byvoorbeeld die Kültepe-tekste van Turkye) kan 'n stel korpora beslaan wat bepaal word deur die datums waarop hulle gevind is.
**Djebel Barkal** (Arabies: جبل بركل) is ’n klein berg by die dorp Karima sowat 400 km noord van Khartoem, Soedan. Dit staan by ’n groot draai in die Nylrivier in ’n streek met die naam Nubië. Dit word ook **Jebel** of **Gebel Barkal** gespel.

Die berg is 98 m hoog, is plat bo en is oënskynlik as ’n landmerk gebruik deur handelaars op die belangrike roete tussen Sentraal-Afrika, Arabië en Egipte omdat die rivier daar maklik was om oor te steek. Die berg en die historiese stad Napata aan sy voet is in 2003 deur Unesco tot wêrelderfenisgebied verklaar.

Geskiedenis
-----------

Omstreeks 1450 v.C. het die Egiptiese farao Toetmoses III sy ryk tot in dié streek uitgebrei en Djebel Barkal as sy suidelike grens beskou. Daar het hy ’n veldtog gevoer naby die stad Napata, wat sowat 300 jaar later die hoofstad van die onafhanklike Koninkryk van Koesj geword het. Die 25ste-dinastiese Egiptiese koning Pije het tydens die Nuwe Ryk se bestaan sy tempel van Amoen in dié stad laat bou en sy Oorwinningstele van sy 20ste bewindsjaar in die tempel opgerig.

Ruïnes
------

Die ruïnes om Djebel Barkal sluit in minstens 13 tempels en 3 paleise, wat vir die eerste keer in die 1820's deur Europese ontdekkers beskryf is. Uitgrawings is in 1916 egter eers begin doen deur twee spanne onder George Reisner. Van die 1970's af word nog uitgrawings gedoen. Die grootste tempels, soos dié van Amoer, word vandag steeds deur die plaaslike bevolking as heilig beskou.

Djebel Barkal was ook ’n koninklike dodeakker en die ruïnes van verskeie piramides word hier aangetref. Die eerste konings is in die 3de eeu v.C. hier begrawe.

Galery
------

* Piramides naby Djebel Barkal.
* Piramides in die suidelike groep.
* Die laaste oorblywende pilare van Napata se tempel van Amoen aan die voet van Djebel Barkal.
Tsarjewitsj **Dmitri Iwanowitsj**, ook bekend as **Dmitri van Oeglitsj** (Russies: Дмитрий Иванович, Дмитрий Угличский; 19 Oktober 1582 – 15 Mei 1591), was die jongste seun van tsaar Iwan die Verskriklike.

Lewe
----

Ná die dood van Iwan die Verskriklike het Dmitri se ouer broer, Fjodor I, die Russiese troon bestyg. Die ware heerser was egter Fjodor se swaer, Boris Godoenof, wat ook ’n aanspraak op die troon gehad het. In 1584 het Godoenof Dmitri en sy ma na die stad Oeglitsj verban. Op 15 Mei 1591 is Dmitri onder geheime omstandighede dood aangetref met ’n steekwond.

Ongeluk of moord?
-----------------

Die huis waarnaby Dmitri dood aangetref is.
Russiese historici het twee teorieë oor wat met Dmitri gebeur het. Die eerste is dat Godoenof hom laat vermoor het en sy moordenaar dit soos ’n ongeluk laat lyk het. Die mense wat teen dié teorie is, voer aan dat Dmitri nie ’n aanspraak op die troon gehad het nie omdat hy uit Iwan se vyfde (of sewende) huwelik gebore is en die Russies-Ortodokse Kerk net drie huwelike toelaat. Hy is dus deur die kerk as buite-egtelik beskou.

Die tweede teorie is dat Dmitri homself per ongeluk in die nek gesteek het toe hy met ’n mes gespeel en ’n epileptiese toeval gekry het. Die teenstanders van dié teorie beweer dat ’n mens se handpalms tydens ’n epileptiese toeval wyd oop is en dat dié moontlikheid onwaarskynlik is. In die amptelike nadoodse ondersoek is destyds bevind dat Dmitri ’n gooispeletjie met die mes gespeel en dit aan die lem vasgehou het. Dan is dit wel moontlik dat hy homself kon gesteek het.

Nasleep
-------

In ’n gewelddadige opstand ná sy dood wat deur sy ma, Maria Nagaja, aangehits is, is verskeie mense vermoor. Nadat bevind is dat hy homself per ongeluk gesteek het, is Maria gedwing om ’n non te word en na ’n afgeleë klooster verban.

Nog ’n nasleep van sy dood was dat verskeie swendelaars in die gewelddadige Tyd van Beroeringe voorgegee het hulle is Dmitri, wat glo die voorval oorleef het omdat die verkeerde seun vermoor is. Twee van hulle het selfs vir kort rukke op die Russiese troon gesit.

Dmitri is later deur die Russies Ortodokse Kerk tot heilige verklaar. Sy feesdae is 19 Oktober, 15 Mei en 3 Junie. ’n Klein kerk is in 1690 gebou op die plek in Oeglitsj waar hy dood aangetref is.

Sien ook
--------

* Vals Dmitri I van Rusland
* Vals Dmitri II van Rusland
**Djotsji** (Mongools: Зүчи; *Zütsji)* (1181–1227) was die oudste seun van die Mongoolse leier Djengis Khan by sy hoofvrou, Börte. Hy was ’n bekwame militêre leier en het saam met sy broers en ooms deelgeneem aan sy vader se verowering van Sentraal-Asië. Daar is verskeie spellings van sy naam: ook **Djoetsji**, **Zütsji**, **Zjoetsji** en **Djötsji**.

Daar is ’n vraagteken oor wie Djotsji se ware pa was. Kort nadat Djengis Khan (toe bekend as Temüjin) met Börte getrou het, is sy deur lede van die Merkit-stam ontvoer. Ná ’n paar maande in aanhouding is sy bevry en kort daarna het sy die lewe aan Djotsji geskenk. Volgens alle aanduidings het Djengis Djotsji as sy oudste seun behandel, maar daar het later ’n verwydering tussen hulle ingetree.

Erfenis
-------

Djotsji se mausoleum in Kasakstan.
Djengis Khan het sy ryk tydens sy leeftyd tussen sy vier oorlewende seuns verdeel. Djotsji het die westelike deel van die ryk gekry, tussen die Oeral- en die Irtisjrivier. Tydens die raad van prinse twee jaar ná Djengis se dood in 1227 is dié verdeling gehandhaaf. Djotsji, wat ses maande voor Djengis dood is, se grondgebied is onder sy seuns verdeel.

Djotsji se oudste seuns, Orda en Batoe, het onderskeidelik die Wit en Blou Horde gestig, wat later verenig is as die Goue Horde.

Djengis het volgens die Mongoolse tradisie net 4 000 troepe aan elk van sy drie oudste seuns toegeken en 101 000 aan sy jongste, Toloei Khan. Djotsji se afstammelinge het dus hul ryk uitgebrei met die hulp van troepe uit die plaaslike bevolkings, wat hoofsaaklik Turks was. Dit is die hoofrede hoekom die Goue Horde later ’n Turkse karakter aangeneem het.

Djotsji se seun Berke was een van die eerste Mongole wat hulle tot die Islam bekeer het. Dit is hy wat die Wit en Blou Horde ná Orda en Batoe se dood verenig het.
**Anthony Pleeth**, gebore in 1948 in Londen, is 'n Engelse tjellis wat spesialiseer in die kuns van historiese uitvoeringspraktyke en histories-ingeligte uitvoerings van musiek vanuit die 18de en 19de eeue op outentieke - of periode-instrumente.

Biografie en loopbaan
---------------------

Pleeth het tjello saam met sy vader, die bekende tjellis William Pleeth, by die Guildhall Musiek - en dramaskool studeer. Hy het in 1966 die Goue Medalje aldaar gewen. Hy het sy eerste opname op 13-jarige ouderdom vir die BBC gemaak. Hy was 'n stigterslid van die Galliard-trio (saam met Trevor Pinnock, klavesimbel en Stephen Preston (fluit)), saam met wie hy vanaf 1965 tot die trio se ontbinding in 1972 gespeel het. Hy was die prinsipiële tjellis van Die Akademie van Antieke Musiek, en later van die *The English Concert*, wat hy in 1985 verlaat het. Hy het egter tot 1991 'n lid van die *English Concert Chamber Group* gebly. Sy opnames sluit die tjelloconcertos van Vivaldi met die *English Concert* en die Akademie van Antieke Musiek in. Hy het ook opgetree as die tjellosolis in baie orkesstukke en concerti grossi met die genoemde twee orkeste. Hy het die volledige tjellosonates deur Geminiani en Marcello (met Christopher Hogwood en Richard Webb) en Vivaldi (met Robert Woolley en Suki Towb); trio sonates deur Händel en Corelli; en kamermusiek deur J. C. Bach met die *English Concert Chamber Group* opgeneem. Hy het saam met die fortepianis Melvyn Tan Beethoven se volledige sonates en variasies vir tjello en klavier opgeneem. Sy musikale belangstelling is nie slegs beperk tot uitvoerings op outentieke - of periode-instrumente nie; hy speel ook moderne tjello; sy tjello-ensemble het die *Bachianas Brasileiras* 1 en 5 opgeneem. Hy was in 1969 aangestel as professor van tjello by die Guildhall Musiek - en Dramaskool, en in 1986 ook by die Koninklike Kollege van Musiek in dieselfde hoedanigheid. Behalwe vir klassiek musiek uitvoerings, was sy musiek ook reeds op baie rolprentklankbane te hore soos bv. *We Were Soldiers* deur Nick Glennie-Smith, Gladiator deur Hans Zimmer en Lisa Gerrard en *Tron: Legacy* deur *Daft Punk*.
**William James (Count) Basie** (1904–1984) was 'n Amerikaanse jazzmusikant en -pianis. Hy was die leier van een van die bekendste swing-groepe (jazzmusiek van die 1930’s en 1940’s) van sy tyd. Sy grootste treffers is *One O'Clock Jump*, *April In Paris* en *Jumpin' at the Woodside*.

Beknopte biografie
------------------

William James Basie is op 21 Augustus 1904 in Red Bank, New Jersey in die V.S.A. gebore. Hy was 'n vroeë skoolverlater, maar sy ma het hom geleer om die klavier te speel en hy begin al in sy tienerjare met optredes. Op 16 speel begin hy toenemend jazzmusiek op partytjies, by oorde en ander geleenthede te speel. In 1924 vertrek hy na Harlem, 'n buurt in New York Stad, waar hy saam met groepe na Amerika se jazz-stede (Chicago, St. Louis en Kansas City) toer. In 1929 sluit hy by Bennie Moten se orkes in Kansas City aan, en speel saam met hulle tot Moten se dood in 1935.

In 1935 stig Basie sy eie jazz-orkes, genaamd die *Count Basie Orchestra*, en in 1936 vertrek hulle na Chicago vir optredes en hul eerste opname. Hulle treffer, *One O'Clock Jump*, het die groep nasionaal bekend gemaak. Teen het einde van 1936 trek hulle na New York, waar Basie die groep vir byna 50 jaar gelei het.

Basie is op 26 April 1984 in die ouderdom van 79 in Hollywood, Florida, oorlede.
**Aboe Moesa Djabir ibn Hajjan** (Latyn: **Geber**; 721? Toes, Iran – 815? Al-Koefa, nou Irak) word as die grootste alchemis van die Islamitiese wêreld beskou. Sy werk word selfs deur sommige as die begin van die chemie beskou, daar is egter ook geleerdes wat selfs oortuig is hy het nooit bestaan nie en dat agter sy naam 'n groep anonieme alchemiste skuil. Daar is meer as duisend geskrifte wat aan Djabir toegeskryf word, maar die meeste verraai dat hulle baie later geskryf is met terme wat uit 9de-eeuse Grieks vertaal is of terme wat geleerdes vermoed van die Isma’ili-sekte afkomstig is.

Djabir se pa kom van Chorasan in die ooste van Iran en was 'n Sjia-aanhanger en apteker. Hy ondersteun die magtige Abbasidiese dinastie. Djabir raak omstreeks 750 n.C. bekend met die wisier van die Abbasiede nadat hulle die mag oor die kalifaat van die Omajjade oorgeneem het. Djabir kom hierdeur aan die hof van Haroen-al-Rasjied.

Die meeste boeke van Djabir gaan oor alchemie, maar daar is tekste oor vele ander onderwerpe soos medisyne, wiskunde, magie, musiek en filosofie. Die belangrikste boeke is die *Kitab-al-sabin* ("Die sewentig boeke") en die *Kitab al-mizan* ("Die boek van die skale").

Hoewel hy 'n mistikus en Soefi was, beklemtoon hy die belang van sistematiese eksperimentele werk. Hy het talle metodes, glaswerk en chemiese stowwe ontdek en ontwikkel wat vandag nog as onderdeel van die chemie beskou word, soos:

* Distillasie
* Die alembiek wat distillasie prakties maak
* Kristallisasie om stowwe te suiwer
* Swaelsuur
* Salpetersuur
* Soutsuur
* Koningswater
* Sitroensuur
* Asynsuur
* Wynsteensuur
* Verbeterings in looibewerkings van leer

Hy het ook begin om stowwe te kategoriseer, soos vlugtige stowwe teeoor metale, en ten derde materiale wat tot 'n poeier fygestamp kon word.
**Tegemoetkomendheid** is 'n karaktereienskap wat verwys na 'n persoon se minsaamheid in sy verhouding met ander mense in teenstelling met 'n aggressiewe, selfgesentreerde en vyandige gesindheid.
Dit is een van die "karakterdimensies" in Cloninger se *Temperament and Character Inventory*. Cloninger beskryf dit met betrekking tot die verskillende mates waarin individue met ander identifiseer en hulle aanvaar. Cloninger se navorsing het bevind dat lae tegemoetkomendheid met alle kategorieë van persoonlikheidsteurings geassosieer word. Tegemoetkomendheid is konseptueel soortgelyk en hoogs gekorreleerd met vriendelikheid in die vyffaktormodel van persoonlikheid.

Beskrywing
----------

Cloninger beskryf tegemoetkomende individue as sosiaal verdraagsaam, empaties, hulpvaardig en deernisvol, in teenstelling met onverdraagsame, ongevoelige, onbehulpsame en hatige mense. Hy vergelyk tegemoetkomendheid met Carl Roger se beskrywing van fasiliterende mense wat ander onvoorwaardelik aanvaar, empatie het met ander se gevoelens en bereid is om te help sonder 'n begeerte na selfsugtige gewin. Cloninger beskou hoe tegemoetkomendheid as 'n teken van sielkundige volwassenheid en 'n gevorderde morele ontwikkeling soos beskryf deur Kohlberg.

Komponente
----------

Tegemoetkomendheid word aan die hand van vyf subskale in die *Temperament and Character Inventory* geassesseer:

1. Sosiale aanvaarding vs. onverdraagsaamheid (C1)
2. Empatie vs. sosiale apatie (C2)
3. Behulpsaamheid vs. onbehulpsaamheid (C3)
4. Deernis vs. haatdraendheid (C4)
5. Beginsels vs. selfbevoordeling (C5)

Verhouding met ander karaktereienskappe
---------------------------------------

Tegemoetkomendheid is soortgelyk aan en hoogs gekorreleerd met vriendelikheid in die Groot Vyf Persoonlikheidsmodel. Dit is omgekeerd eweredig aan onderskeidelik Aggressie-Vyandigheid en psigotisme in Zuckerman se Alternatiewe vyf-model, en die Eysenck-Persoonlikheidsvraelys.

Psigopatologie
--------------

Navorsers beweer dat 'n kombinasie van lae selfgerigtheid en lae tegemoetkomendheid 'n algemene faktor vorm wat by alle persoonlikheidsteurings aanwesig is. Die spesifieke kombinasie van lae selfgerigtheid, lae tegemoetkomendheid en hoë selftransendensie is deur Cloninger en kollegas al as 'n "skisotipiese persoonlikheidstyl" beskryf, en word met hoë vlakke van skisotipie (geneigdheid tot psigotiese simptome) geassosieer.
**Divya Om Prakash Bharti**, ook bekend as **Sana Nadiadwala** (Mumbai, 25 Februarie 1974 – aldaar, 5 April 1993), was ’n gewilde Indiese aktrise. Sy was veral bekend in die jare 90 as ’n aktrise in Hindi-, Tamil- en Telugu-films.

Biografie
---------

Bharti is gebore as die ouer kind van Neeta en Om Parkash Bharti op 25 Februarie 1974, in Mumbai. Sy het 'n jonger broer, Kunal. Bharti het op die ouderdom van 16 jaar met haar skoolopleiding opgehou om 'n loopbaan in die Indiese filmwêreld te volg.

Sy maak haar filmdebuut op die ouderdom van 16 met die (Tamil) film *Nilla Penne* (1990). Die film was 'n flop. Haar eerste deurbraak het gekom met die film *Bobbili Raja* (1991). Haar deurbraak in Bollywood was met die film *Vishwatma*. Dieselfde jaar het sy in nog baie ander Hindifilms verskyn. Dit besorg Divya die reputasie van die mees belowende nuweling.

In Mei 1992 trou Bharti in die geheim met filmvervaardiger Sajid Nadiadwala. Sy het die Islamitiese geloof aanvaar, en het hiermee ook haar nuwe (Islamitiese) naam **Sana Nadiadwala** aanvaar.
***Fortress*** is die vierde ateljee-album deur die Amerikaanse rockgroep Alter Bridge, vrygestel deur Roadrunner Records op 25 September 2013. 

Michael Baskette, wat Alter Bridge se vorige twee albums, *Blackbird* (2007) en *AB III* (2010) vervaardig het, was weereens die vervaardiger. Dit is wêreldwyd deur Roadrunner Records vrygestel, behalwe in die Verenigde State, waar dit op 8 Oktober 2013 self vrygestel is deur Warner Music, Roadrunner Records het oorgegaan tot 'n filiaal van Warner Music, nadat EMI 'n jaar tevore verdwyn het. 

Die hoof-enkelsnit, "Addicted to Pain", is op 12 Augustus 2013 vrygestel. Die album is wyd geprys, met verskeie kritici wat dit die groep se beste album tot nog toe genoem het en lof toegeswaai het aan elkeen van die groeplede se musikale vaardighede wat op die plaat vertoon is.

Snitlys
-------

Alle snitte is deur Alter Bridge geskryf.

| Nr. | Titel | Speeltyd |
| --- | --- | --- |
| 1. | "Cry of Achilles" | 6:30 |
| 2. | "Addicted to Pain" | 4:16 |
| 3. | "Bleed It Dry" | 4:44 |
| 4. | "Lover" | 5:17 |
| 5. | "The Uninvited" | 4:47 |
| 6. | "Peace Is Broken" | 4:40 |
| 7. | "Calm the Fire" | 6:04 |
| 8. | "Waters Rising" | 5:39 |
| 9. | "Farther Than the Sun" | 4:07 |
| 10. | "Cry a River" | 4:00 |
| 11. | "All Ends Well" | 5:12 |
| 12. | "Fortress" | 7:36 |
| **Totale speeltyd:** | **62:52** |

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* MusicBrainz release group: d49ad853-5ca1-4cbb-a6b9-90f358239829

 |
**Anthony Penderis** (gebore in Kaapstad) was die leier van die A Party wat in die 2009-verkiesing deelgeneem het. Sy party kon nie daarin slaag om genoeg stemme vir 'n setel te kry nie. Uit sy huwelik van 22 jaar het hy drie dogters.

Opvoeding
---------

Penderis is in Kaapstad gebore en het aan die Universiteite van Stellenbosch, Kaapstad en Unisa gestudeer. In Stellenbosch het hy 'n honneurskursus in siviele ingenieurswese in vyf jaar voltooi. Dit was egter vir hom 'n moeilike tyd aangesien hy vir sy eie studies moes betaal en hy meen dat daar makliker maniere is om deur universiteit te kom.

Vroeë lewe
----------

Na 'n kort loopbaan as siviele ingenieur in 'n privaat praktyk en as 'n lektor by die Kaapse Tegnikon het hy hom tot die joernalistiek gewend vir 'n tydperk van vier jaar. Hy het sy eie kommunikasie-agentskap op die been gebring, waarmee hy vir vyftien jaar besig was met, eers Kaapstad en later Somerset-Wes as sy basis. Sy agentskap het gespesialiseer in openbare verhoudinge en advertensie meestal vir klante uit die landboubedryf, wynbedryf en sport.

Hy woon vir die afgelope ses jaar in Dubai waar hy die stigtersredakteur van verskeie tydskrifte was en het sy loopbaan as Besturende Redakteur vir die tydskrifafdeling van Al Nisr Media, die grootste uitgewersmaatskappy in die Arabiese Golf, afgesluit. Die nege tydskriftitels wat aan hom verslag moes doen het in 2007 'n inkomste van meer as R120 miljoen gegenereer.

Sport
-----

Penderis is sy hele lewe al 'n ywerige sportman. Sy avontuurlustige gees het verseker dat hy in verskeie sportsoorte sou uitblink. Hy het aan die Universiteite van Stellenbosch en Kaapstad in karate en kanovaart. Die hoogtepunt van sy sportloopbaan was om gekies te word vir die Suid-Afrikaanse Springbokspan wat sy land tydens 'n internasionale toer van Engeland, Skotland, Ierland en Denemarke verteenwoordig het. Hy bemoei homself deesdae met roei en joga.
Die **Douglas F4D Skyray** is 'n Amerikaanse straalaangedrewe vegvliegtuig wat verskeie spoed en klim rekords opgestel het. Aërodinamiese toetse deur Duitsland tydens die Tweede Wêreldoorlog het die na-oorlogse Amerikaanse Vloot oortuig om die gebruik op vliegdekskepe van 'n deltavlerk vliegtuig te ondersoek. In 1947 het *Douglas Corporation* die gebruik van hul model XF4D-1 voorgestel vir die doel. Die eerste prototipe het sy nooiensvlug voltooi op 23 Januarie 1951. Die XF4D-1 se vermoë was gou duidelik, die tweede prototipe het op 3 Oktober 1953 'n nuwe wêreld lugspoed rekord opgestel van 1211.7 km/h.

Aflewering aan die Amerikaanse Vloot het in April 1956 begin aan 17 frontlinie en drie reserwe eenhede van die Amerikaanse Marinierskorps. Die F4D-1 het 'n buitengewone klimvermoë gehad vir sy tyd. Op 22 en 23 Mei 1958 het Majoor Edward LeFaivre vyf wêreldrekords vir klim na hoogtes verbeter. Dit het tot gevolg gehad dat die Amerikaanse Vloot se VFAW-3 eenheid, gebaseer by die vloot se lughawe te *North Island*, Kalifornië, gevra is om deel te word van die Noord Amerikaanse Lugverdediging Beheerkantoor en te help met verdediging teen die Sowjetunie se bomwerpers. 

Die *Skyray* is in 1964 uit diens gestel.

Tegniese besonderhede
---------------------

Besonderhede van die Douglas F4D Skyray:| Item | Statistiek |
| --- | --- |
| Aantal motors | 1 |
| Tipe motor | Straalmotor |
| Vervaardiger | Pratt & Whitney J57-P-8P turbostraal met nabrander |
| Kraglewering per motor | 6 577 kg stukrag |
| Vlerkspan | 10,21 m |
| Lengte | 13,93 m |
| Hoogte | 3,96 m |
| Vlerkoppervlakte | 51,75 m2 |
| Maks. opstygmassa | 11 340 kg |
| Maks. snelheid | 1 162 km/h |
| Operasionele hoogte | 16 765m |
| Togafstand | 1 931km |
| Klimvermoë | 5 580 m per minuut |
| Bewapening | Vier 20 mm kanonne
bomme van 1814 kg onder vlerke |

Sien ook
--------

* Lys van vegvliegtuie

Bron
----

* Crosby, Francis: *THE WORLD ENCYCLOPEDIA OF FIGHTERS & BOMBERS*. 2015. ISBN 978-1-84476-917-9
**Dmitri I** (circa 1250–1294) was van 1276 tot 1281 en weer van 1283 tot 1293 die grootprins van Wladimir.

Dmitri was die tweede oudste seun van Aleksander Nefski. Toe sy ouer broer, Wasili, jonk dood is, was Dmitri die hooferfgenaam van sy beroemde pa. In 1259 reeds het Aleksander hom in beheer van Nowgorod gelaat. Ná Aleksander se dood in 1264 het Nowgorod Dmitri egter na sy geboortestad, Pereslawl-Zalesski, verban omdat hy glo te jonk was.

Vier jaar later, nadat Dmitri 18 jaar oud geword het, is hy in Nowgorod terugverwelkom. Vir die volgende dekade moes hy met sy ooms Jaroslaf III van Twer en Wasili van Kostroma veg om beheer oor Nowgorod. In 1276, toe sy ooms sterf, het hy eindelik die trone van Wladimir en Nowgorod bestyg. Twee jaar later het hy ’n fort by Koporje gestig wat hy self wou regeer. Nowgorod het egter gerebelleer en Dmitri moes Koporje en Nowgorod noodgedwonge verlaat.

Intussen het Dmitri se jonger broer Andrei III van Gorodets na die Goue Horde gegaan en die khan se toestemming gekry om Dmitri as grootprins te vervang. In 1281 het Andrei saamgespan met die prinse van Rostof en Jaroslawl en het hy Dmitri se land verwoes en sy hoofstad, Pereslawl, ingeneem. Dmitri het na Koporje gevlug, maar kon nie Nowgorod se steun kry nie en het verder noord gevlug, moontlik na Skandinawië.

Twee jaar later het Dmitri na Rusland teruggekeer en gevind dat sy grondgebied deur die Mongole en Andrei geplunder is. Hy is daarna na die Swartsee, waar hy Nogai Khan, die grootste vyand van die wettige Goue Horde-khan, Teleboega, ontmoet het. Omdat hy sy mag in Rusland wou vergroot, het Nogai belowe om Dmitri te steun in sy stryd om weer die grootprins te word. Toe Andrei dit hoor, het hy afstand gedoen van Wladimir en Nowgorod en na Gorodets teruggekeer.

In 1285 het Andrei weer Mongoolse magte na Rusland gebring, maar hulle is deur Dmitri en sy bondgenote verslaan. In 1293 het Andrei eindelik daarin geslaag om die Mongole en die Russiese prinse te laat saamspan teen Dmitri. Dmitri wou nie meer die stryd teen sy broer voortsit nie en het in 1293 ’n kloostergelofte afgelê. Hy is die volgende jaar dood.