recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
’n **Subsinchroniese wentelbaan** is ’n wentelbaan met ’n periode wat korter is as dié van ’n sinchroniese wentelbaan. ’n Sinchroniese wentelbaan het ’n wentelperiode wat ooreenstem met die rotasieperiode van die liggaam waarin die wentelbaan se massamiddelpunt lê.

’n Satelliet wat in ’n prograde subsinchroniese wentelbaan om die Aarde is, sal lyk of dit ooswaarts beweeg soos gesien van die Aarde se oppervlak af.

Mane
----

Die meeste mane in die Sonnestelsel is in ’n supersinchroniese wentelbaan, met ’n langer periode as die planeet se rotasieperiode. Die Maan is in ’n supersinchroniese wentelbaan met die Aarde en wentel stadiger as die Aarde se rotasieperiode van 24 uur. Die binneste maan van Mars, Phobos, is in ’n subsinchroniese wentelbaan met ’n periode van net 0,32 dae. Die buitenste maan, Deimos, is in ’n supersinchroniese wentelbaan.

Sien ook
--------

* Geostasionêre wentelbaan
* Heliosentriese wentelbaan
* Lae aardwentelbaan
* Sinchroniese rotasie
* Sinchroniese wentelbaan
* Supersinchroniese wentelbaan

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
Die Tannenberg-monument in 1925
Die **Tannenberg-monument** (Duits amptelik respektiewelik *Tannenberg-Nationaldenkmal* en - ná 1934 - *Reichsehrenmal Tannenberg*) is tussen 1924 en 1927 naby Hohenstein in Oos-Pruise (tans Olsztynek in Pole) opgerig ter herdenking van die oorwinnings wat Duitse magte tydens die Eerste Wêreldoorlog teen invallende Russiese troepe behaal het, veral in die Slag by Tannenberg (1914) - wat na die Middeleeuse Slag van Tannenberg (1410) vernoem is - en die Slag by die Masoeriese Mere. Die Duitse bevelhebber, Paul von Hindenburg, wat die monument in 1924 ingewy het, is as nasionale held vereer en later tot rykspresident verkies.

Die monument, wat in 1927 voltooi is, is deur die Berlynse argitekte Johannes en Walter Krüger ontwerp en deur die Weimarse Republiek gefinansieer. Die agthoekige uitleg met agt torings (elkeen met 'n hoogte van 20 meter) is volgens die voorbeeld van Frederik II, keiser van die Heilige Romeinse Ryk se Castel del Monte en Stonehenge geskep.

Toe rykspresident von Hindenburg in 1934 oorlede is, is hy saam met sy vrou, wat reeds in die 1920's oorlede was, in die Tannenberg-monument ter ruste gelê. In Januarie 1945 het pioniers van die Duitse weermag die monument voor naderende Russiese troepe opgeblaas. Die bouvalle is later deur die Poolse owerheid verwyder en die stene onder meer as boumateriaal in Warskou hergebruik.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4564547-4

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Hierdie artikel bevat nie ’n bronnelys nie, wat beteken dat die inhoud nie geverifieer kan word nie. Enige bevraagtekende inligting mag dus ook mettertyd verwyder word. Help Wikipedia deur betroubare bronne tot die artikel by te voeg.
 |

**Frederik IX** (11 Maart 1899 – 14 Januarie 1972) was van 1947 tot met sy dood koning van Denemarke.

Vroeë lewe
----------

Frederik is in Sorgenfri, op die eiland Seeland, gebore as die seun van Christiaan X en Alexandrine van Mecklenburg-Schwerin.

Hy het die Deense koninklike tradisie verbeek deur ’n vloot- eerder as ’n leërloopbaan te volg. Voordat hy koning geword het, het hy tot by die rang skout-admiraal gevorder.

In 1922 het Frederik verloof geraak aan prinses Olga van Grieland en Denemarke, sy niggie en die dogter van prins Nikolaas van Grieland en Denemarke. Hulle het egter nie getrou nie en hy is op 24 Mei 1935 in Stockholm getroud met prinses Ingrid van Swede, sy agterkleinniggie en die dogter van kroonprins Gustaf Adolf, later koning Gustaf VI Adolf van Swede.

Hulle het drie dogters gehad:

* Koningin Margrethe II van Denemarke (gebore 1940)
* Prinses Benedikte van Denemarke (1944)
* Koningin Anne-Marie van Griekeland (1946)

Bewind
------

Omdat hy nie seuns gehad het nie en net mans die troon kon bestyg kragtens die Saliese wet, was sy broer Knud die waarskynlike troonopvolger. Die proses om die grondwet te verander het in 1947 begin toe dit duidelik word koningin Ingrid sou nie nog kinders hê nie. Die gewildheid van Frederik en sy dogters en die meer prominente rol wat vroue in Denemarke begin speel het, het die verandering tot gevolg gehad.

Twee agtereenvolgende parlemente en ’n referendum moes die stap goedkeur. Sedertdien word vroue toegelaat om die troon te bestyg as hulle nie ’n broer het nie. Prinses Margrethe het toe die waarskynlike opvolger geword.

Daar was talle verandering gedurende Frederik se bewind. Die land het die beperkinge van ’n landboustaat afgeskud en ’n welsynstaat ontwikkel. Danksy die uitstekende ekonomie van die 1960's het vroue ook die arbeidsmark betree. Denemarke het dus ’n moderne staat geword, met nuwe eise aan die monargie.

Kort voor die koning sy Nuwejaarstoespraak aan die einde van 1971 sou maak, het hy siek geword. Hy is kort daarna, op 14 Januarie 1972, oorlede.
**PSA Bronto** (Russies: ПСА Бронто) is 'n Russiese maatskappy wat spesiale voertuie en SUV's vervaardig. Dit is 'n 100% -filiaal van AftoWAZ.

Die verhaal
-----------

In 1993 is die produksie van spesiale pantservoertuie en PSA Bronto-SUV's gevorm as deel van die AftoWAZ-navorsingsentrum. Motors word op die Lada Niva-platform vervaardig. Die volgende jaar is meer as 200 eksemplare van hierdie model verkoop, wat die onderneming in staat gestel het om aan nuwe projekte te begin werk.

Die maatskappy het die model van die vooraanstaande ingenieur, Petr Prusov, van AftoWAZ ontwikkel, en die terreinvoertuig Lada-Bronto 1922-00 Marsh-1, vervaardig, wat 'n ware sensasie geword het tydens die motorskou wat in 1995 in Moskou gehou is. Hierdie motor is ontwerp om te werk in spesifieke omstandighede wat verband hou met die oorkom van moerasagtige moerasse, diep sneeu, sandduine. Die eerste eksemplare is aan Surgut en Nadym. In 2002 is meer as 30 SUV's "Marsh" van 192200 deur die regering van Jakoetië aangekoop.

Sedert 1996 het PSA Bronto gepantserde motors vir banke begin vervaardig. Nadat hy in 2002 met nuwe modifikasies voortgegaan het op die Nadezhda-platform "Bronto-212090 en op die Niva-platform" Bronto-213102. In 2004, op die "Chevrolet Niva"-platform vir versameling, is die Bronto-194900-model vrygestel.

In 2002, op die platform van die Lada Nadezhda en Niva minibus, is 'n modifikasie van die Marsh-2-terreinvoertuig aangebring. Die interieur het agt passasiers in staat gestel om gemaklik te akkommodeer: twee mense is in die voorste sitplekke geplaas, en ses agterin. Terselfdertyd is die agtersitplekke vinnig omskep in slaapplekke, wat dit moontlik gemaak het om siekes en beseerdes te vervoer. Die motor was toegerus met twee brandstoftenks van elk 70 liter, en die ontwerp daarvan het WAZ-petrol- en dieselkrageenhede op 'n motor laat installeer.

In 2005 het die PSA Bronto op die Lada Niva-platform die oop motor van die Landole, ontwerp deur Sergey Samoilov, bekendgestel. Die maatskappy het ook 'n prototipe elektriese motor "Brontokar" ontwikkel.

In 2009 het die PSA Bronto 'n nuwe SUV in gekamoefleerde leërverf op die "Niva Lynx"-platform bekendgestel, wat in die reeks "Niva-Lynx1", "Niva-Lynx2" en "Niva-Lynx3" voortgesit is. Die nuutste Lynx-3-reeks staan ​​ook bekend as die "Niva-Bronto 213102-771-40 Force Comdiv".

In 2012 het AftoWAZ PSA Bronto met die VIS-Auto-afdeling gekombineer.

* Niva-Bronto 213102-771-40 Force ComdivNiva-Bronto 213102-771-40 Force Comdiv
* Marsh-1-terreinvoertuigMarsh-1-terreinvoertuig
* LADA 2131 "Ambulans"LADA 2131 "Ambulans"
* LADA 4x4 VuurLADA 4x4 Vuur
* LADA 4x4 5D PolisieLADA 4x4 5D Polisie
* Bronto "Ryus`".Bronto "Ryus`".
Die perigeum (X) en apogeum (Y) van ’n voorwerp (B) in ’n baan om die Aarde (A).
’n **Apside** (ook **apsis** genoem) is die naaste en verste punt in die elliptiese wentelbaan van een hemelliggaam om ’n ander (meestal groter) een. Die lyn van een apside na ’n ander is die langste as van die ellips, oftewel die **apsidelyn**.

Om die twee punte te onderskei, word verskillende benamings vir die naaste en die verste punt gebruik, na gelang van die groter liggaam waarom die ander een wentel. ’n Paar voorbeelde is:

| Hemelliggaam |  Grootste afstand |  Kleinste afstand |
| --- | --- | --- |
| Algemene Benaming |  apoapside |  periapside |
| ’n Voorwerp om die Son |  afelium |  perihelium |
| ’n Voorwerp om die Aarde |  apogeum |  perigeum |
| ’n Voorwerp om Jupiter |  apojovium |  perijovium |
| ’n Voorwerp om Mars |  apomartium |  perimartium |
| ’n Voorwerp om ’n ster of dubbelster  |  apastron |  periastron |
| ’n Voorwerp om ’n sterrestelsel |  apogalaktikon |  perigalaktikon |
| ’n Voorwerp om die Maan |  apokintion |  perikintion |
| ’n Voorwerp om Venus |  apokiterion |  perikiterion |

Die perigeum van die maan is dus die punt waar dit die naaste aan die Aarde is, en die afelium van die Aarde is die verste punt van die Son af.

* Hierdie artikel is vertaal uit die Nederlandse Wikipedia
**Prinses Isabel Maria** (*Isabel Maria Josefa Henriqueta Francisca Michaela Gabriela Rafaela Gonzaga de Orleans e Bragança*; 5 April 1944 – 5 November 2017) was 'n Brasiliaanse aristokrasie, sesde in die opvolger van die antieke troon van Brasilië ten tyde van haar dood.

Sy was die vierde van die twaalf kinders van prins Pedro Henrique, hoof van die Keiserlike Huis van Brasilië, en sy vrou, prinses Maria Elisabeth
Met die einde van die Tweede Wêreldoorlog in Europa kan die Brasiliaanse keiserlike familie uiteindelik terugkeer na Brasilië, ná die ballingskap wat deur die republikeinse staatsgreep van 15 November 1889 opgelê is.
Hy is opgelei in Brasiliaanse Katolieke godsdiensskole, in Petrópolis en Rio de Janeiro, en het letterkunde aan universiteite in Frankryk en Duitsland gestudeer. Benewens Portugees het hy Frans, Duits en Engels vlot gepraat. Gedurende die 1970's en 1980's het hy aan volwasse geletterdheidsprojekte gewerk en in die 1990's het hy in die toerismesektor gewerk. Hy het die Brasiliaanse Rooi Kruis gelei.

Prinses Isabel is op 5 November 2017 in die stad Rio de Janeiro oorlede, op die ouderdom van drie-en-sewentig.
Isabel word dikwels genooi om die keiserlike familie by koninklike geleenthede of amptelike seremonies te verteenwoordig. Sedert die 1990's is die prinses 'n lid van die raad van direkteure van die Brasiliaanse Rooi Kruis.
*Hierdie artikel handel oor die godsdienstige verse. Vir die roman deur Salman Rushdie, sien* The Satanic Verses*.*
Die **Sataniese Verse** is woorde van "sataniese suggestie" wat die Islamitiese profeet Mohammed na bewering misverstaan het as goddelike openbaring. Volgens dié vertelling het Satan aan Mohammed gesê om woorde by die Koran te voeg wat Moslems in staat sou stel om te bid vir die voorspraak van die drie heidense godinne al-Lāt, al-'Uzzá en Manāt. Dit kan gevind word in die vroeë profetiese biografieë van Mohammad deur al-Wāqidī en Ibn Sa'd en die *tafsir* van al-Tabarī. Die eerste gebruik van die uitdrukking *"Satanic Verses"* in Engels word toegeskryf aan sir William Muir in 1858.

Die frase wat Arabiese historici en latere Moslems gebruik het om die voorval van die onttrekte verse te beskryf was nie "Sataniese Verse" nie, maar die *gharaniq* verse. Die frase Sataniese Verse was onbekend aan Moslems en is geskep deur Westerse akademici wat spesialiseer in die studie van kulture wat as oosters beskou word. Die storie self word nie aangetref in Islamitiese bronne nie, en Muraghi sê in sy kommentaar: "Dié tradisies is ongetwyfeld 'n versinsel van ongelowiges en buitelanders en word nie in enige van die oorspronklike boeke aangetref nie." Daniel Pipes sê as die aandag gevestig word op 'n boek met dié titel, "beskou Moslems dit as ongelooflik heiligskennend" en as 'n implikasie dat die skrywer van die boek beweer van die verse in die Koran is "die werk van die duiwel".

Sommige moderne geleerdes van Islamitiese studies glo die voorval is waar, omdat dit onmoontlik is om te glo vroeë Moslemse biograwe sal so 'n onvleiende storie oor hulle profeet opmaak. Alford T. Welch meen egter dié redenasie is nie genoeg nie, maar dit sluit nie die moontlikheid uit dat daar 'n sekere mate van historiese basis aan die storie is nie.

Godsdienstige gesagsfigure het die storie vir die eerste twee eeue van die Islamitiese tydperk aanvaar. Aan die begin van die 13de eeu het Islamitiese geleerdes dit begin verwerp omdat dit nie ooreenstem met Mohammed se "perfeksie" ('*isma*) nie – wat beteken hy kon nie deur Satan geflous word nie.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
Victor Ivanoff

mens| Geslag | ManlikWysig |
| Land van burgerskap | Russiese Ryk, Suid-AfrikaWysig |
| Gegewe naam | Victor, ViktorWysig |
| Familie naam | IvanovWysig |
| Geboortedatum | 11 Januarie 1909Wysig |
| Sterfdatum | 1 Februarie 1997Wysig |
| Taalbeheersing | RussiesWysig |
| Beroep | spotprenttekenaarWysig |
| Kopieregstatus | werke word deur kopiereg beskermWysig |

**Victor Archipovich Ivanoff** (11 Januarie 1909 Vilnius, Russiese Ryk - 1 Februarie 1997), die seun van 'n Russiese kossak-generaal, was 'n Suid-Afrikaanse kunstenaar, spotprenttekenaar en sanger.

Lewensloop
----------

Victor het 'n Kossak militêre skool bygewoon en bewys dat hy vaardig was om te sing en te teken onder leiding van genl. Nikolai Karpoff. Die kosakke was lojale ondersteuners van die Tsaar, maar na die Oktober-rewolusie van 1917, waarin die Kommuniste aan bewind gekom het, het die Ivanoff-gesin in 1920 na Joego-Slawië gevlug waar Victor ingeskryf het om argitektuur aan die Universiteit van Zagreb te studeer. Hy het sy studies opgegee en hy het by die Don Kossakke-koor aangesluit by hul wêreldtoer wat in 1936 Suid-Afrika besoek het. Afrika het 'n indruk op Ivanoff gemaak en hy het gebly. Eerstens was hy 'n politieke spotprenttekenaar van *Noticias*, 'n Portugese koerant in Lourenço Marques, voordat hy werk as 'n spotprenttekenaar by die Afrikaanse koerant in Johannesburg, Die Vaderland, 'n posisie wat hy 37 jaar lank behou het. Joel Mervis vertel dat Ivanoff deur die *Rand Daily Mail* van Mosambiek gewerf is, maar as gevolg van sy swak Engels was hy verkeerdelik na Die Vaderland gestuur en is onmiddellik aangestel.

Een van Ivanoff se vroeë kommissies was 'n reeks karikature van parlementslede onder leiding van Piet Grobler], minister van naturellesake en 'n lid van eerste minister Jan Christian Smuts se kabinet. Sy strokiesprente van Smuts het groot impak gehad, soveel so dat die Verenigde Party Ivanoff gedeeltelik verantwoordelik gehou het vir hul verkiesingsverlies in 1948. 

Hy het hom tuis by die Russiese gemeenskap in Suid-Afrika bevind, sy kennis van 'n groot aantal Russiese volksliedere het sy gewildheid verhoog. Hy het gevoel dat Afrikaners en Russe baie in gemeen het, soos 'n liefde vir vryheid en wye oop ruimtes. In sy loopbaan het hy meer as 12 000 spotprente geskep, maar sy droom om as 'n ernstige kunstenaar beskou te word, en het het hom aangemeld vir kunslesse by Pierneef en 'n studiereis na Europa. Deur te werk in olieverf en sepia-tint het hy hoofsaaklik landskappe, mense en diere geskilder, en deelgeneem aan gesamentlike uitstallings en tien solo-uitstallings in Transvaal.

In 1945 het Victor Ivanoff 'n reeks strokiesprente "Kalie die Kuiken" en "Jors voer die Oorlog" vir die tydskrif Die Brandwag. Sy sang was van 'n hoë standaard en het af en toe in plaaslike opera produksies deelgeneem. Hy was ook 'n stigterslid van die Suid-Afrikaanse Operageselskap. Sy weduwee, Eveline, het sy as in Rusland se Don-rivier gestrooi.

Bibliografie
------------

* Green, Eldred: J.M. Jackson. In: Lantern. Tydskrif virKennis, Kuns en Kultuur. Jaargang 31, nr. 3, Julie 1982
**Azaria Mbatha** (1941 -) is 'n Suid-Afrikaanse kunstenaar.

Mbatha is in Mabeka, KwaZulu-Natal, gebore. Van 1961 af het hy as klerk in Vryheid gewerk, maar is in die Ceza-sendinghospitaal opgeneem nadat hy tuberkulose opgedoen het. Dit is hier waar Mbatha se belangstelling in die kuns geprikkel is: Peder Gowenius, 'n Sweedse sendelingonderwyser, het hom aangemoedig om linosneewerk te doen. Ná hy uit die hospitaal ontslaan is, is hy as voltydse student na die kunsskool in Umpumulo wat in 1961 deur Gowenius gestig is. Daarná is Mbatha na die Rorkes Drift-kunssentrum, waar hy 'n tyd lank kunsonderrig gegee het.

Mbatha het sy eerste eenmanuitstalling in 1965 gehou, en in dieselfde jaar die Art SA Today-toekenning ontvang. Hy het in 1966 aan die Republiekfees-uitstalling deelgeneem. Pas daarná is 'n studiebeurs aan hom toegeken en hy is na die Konst Fack-kunsskool in Stockholm, waar hy vir 'n jaar lank gestudeer het. Hy het in 1967 na Rorkes Drift teruggekeer, maar woon tans in Swede.

Azaria Mbatha is 'n grafiese kunstenaar. Hy het aanvanklik linosneë en muurskilderwerk gedoen, maar doen nou ook syskermdrukwerk en kopergravures. Hy het die inspirasie vir sy vroeëre werk duidelik uit die godsdiens geput: die meeste werke is persoonlike interpretasies van Bybelverhale en dit word vandag nog as van sy beste werk beskou. Sy vroeë linosneë was verhalend en is in 'n Romaanse styl uitgevoer, maar sy latere werk het meer klem op die tradisie en die volkskunde gelê.

Mbatha het talle uitstallings in Suid-Afrika gehou, asook in Swede, en sy werk word in die Nasionale Kunsgalery in Kaapstad, die Pretoriase Kunsmuseum en die *Museum of Modern Art* in New York verteenwoordig.

Bronnelys
---------

* Lewis, Ian C.: Umpumulo ... Monument to a brilliant Scandinavian missionary. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 14, nr. 4, Junie 1965
* *Wêreldspektrum*, Vol. 18, 86, ISBN 0 908409 591

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb144572867 (data)
* GND: 11881687X
* ISNI: 0000 0000 7858 4422
* LCCN: n88128119
* SUDOC: 190621702
* ULAN: 500124000
* VIAF: 74649874
* WorldCat Identities: lccn-n88128119

 |
**Daniël Eloff** (gebore 1994) is 'n Suid-Afrikaanse prokureur en skrywer.

### Vroeë lewe en opleiding

Eloff het in 2012 aan die Afrikaanse Hoër Seunskool gematrikuleer. Hy het die LLB- en LLM-grade aan die Universiteit van Pretoria behaal en later 'n nagraadse diploma in mensereglitigasie by die Universiteit van die Witwatersrand voltooi. Sy LLM-proefskrif se titel was "A Comparative Inquiry into Internet Neutrality in South Africa."

Eloff het as student die UP Debatsvereniging gestig en het die ATKV-Universiteitedebat se kompetisie gewen. Hy het ook in 2015 die prys vir die beste spreker gewen.

### Professionele lewe

Eloff is 'n jong prokureur by Hurter Spies Ing. 'n prominent regsfirma in Pretoria. Eloff was betrokke by verskeie sake oor onderwys, taalregte, regeringsaanspreeklikheid en openbarebelanglitigasie. Hurter Spies het sedert 2009 sivielereglitigasie vir AfriForum, Solidariteit en ander burgerregte-organisasies hanteer, en Eloff is dus 'n prominente figuur in aanspreeklikheidslitigasie en die bevordering van die regte van minderhede. 

Eloff was betrokke by verskeie hofsake betreffende die Suid-Afrikaanse nasionale ramptoestand wat in reaksie op die Covid-19-pandemie in Suid-Afrika verklaar is. Hierdie sake het die gedwonge kwarantyn van Suid-Afrikaners wat uit die buiteland terugkeer, die verbod op alkoholverkope, die sluiting van skole en kleuterskole, sowel as ander inperkingsmaatreëls ingesluit.

Eloff dien op die Adviesraad van die Universiteit van Pretoria se Konvokasie. Hy dien ook as 'n raadslid van die Free Speech Union van Suid-Afrika en is 'n lid van die raad van adviseurs van die Action Society Law Clinic.

### Skryfwerk en publikasies

Eloff is 'n gereelde skrywer en bydraer vir verskeie aanlyn- en ander publikasies. Hy het ook 'n aantal akademiese artikels gepubliseer oor onderwerpe soos openbarebelanglitigasie, administratiewe reg, kuberreg en kinderregte. Hy het spesifieke publikasies geskryf oor onderwerpe soos internetneutraliteit, die rasionaliteitstoets in inperkingslitigasie, die aard van regte en toegang tot die internet, en meer. Sy ander skryfwerk sluit in artikels oor die algemene databeskermingsregulasie, regsprivilegie en kuberkraking, en kinderregte in Suid-Afrikaanse skole.

### Persoonlike lewe

Eloff is die seun van prof. Irma Eloff, 'n professor in Opvoedkundige Sielkunde by die Universiteit van Pretoria en 'n ereprofessor aan die Universiteit van Innsbruck (Oostenryk). Hy is ook die broerskind van Theuns Eloff. Eloff, ’n afstammeling van pres. Paul Kruger en sy tweede vrou, Gezina, en ’n agter-agterkleinkind van F.C. (Ryk Freek of Frikkie) Eloff, na wie die woonbuurt Eloffsdal in Pretoria genoem is, en sy vrou, Elsie Eloff-Kruger, is een van vyf kinders.

### Kontroversie

In 2019 het 'n sosiale- mediastruweling ontstaan toe Eloff van die sosiale mediaplatform Twitter geskors is nadat hy 'n foto van Julius Malema, leier van die Ekonomiese Vryheidsvegters, geplaas het wat glo in besigheidsklas gevlieg het.

Eloff het die Suid-Afrikaanse regering se behandeling van motoriste tydens 'n voorval op die N1-snelweg wat VIP-polisie betrek het, bevraagteken.
**Gideon Francois Smith** (1959 - ) is 'n Suid-Afrikaanse botanikus wat in Uitenhage gebore is. Hy is die outeur van meer as 40 boeke oor onder andere aalwyne, sukkulente, tuinbou, taksonomie en indringerplante.

Smith was in Laerskool Handhaaf en Hoërskool Brandwag in Uitenhage en na skool was hy drie jaar in die weermag. Hy voltooi dan sy BSc graad, met hoofvakke Botanie en Chemie as hoofvakke, aan die Universiteit van Port Elizabeth. Hy voltooi sy BSc (Hons) graad aan die Universiteit van Pretoria en word 'n lektor aan die Universiteit van Potchefstroom. Hy voltooi sy PHD aan die Universiteit van Pretoria waar hy ook professor in Plantwetenskap raak asook navorsingsgenoot aan die Universiteit van Coimbra in Portugal. 

Hy is getroud met El-marié en hulle het twee kinders, Janine en Tanya.

Die outeursafkorting **Gideon.F.Sm.** word gebruik om Gideon Smith as die skrywer aan te dui wanneer 'n botaniese naam aangehaal word.

Sien ook
--------

* Lys van botaniste volgens outeursafkorting

Bronne
------

* SABONETNEWS
* *Gids tot die Aalwyne van Suid-Afrika*, Ben-Erik van Wyk & Gideon F. Smith, Briza Publikasies, 2014, ISBN 978-1-920217-39-6


|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb150802184 (data)
* Botanis: Gideon F.Sm.
* GND: 13888823X
* ISNI: 0000 0001 1457 7554
* LCCN: no2012119925
* NKC: jo2012689745
* ORCID: 0000-0002-5417-9208
* SUDOC: 069273715
* TePapa: 70532
* VIAF: 162072483
* WorldCat Identities (via VIAF): 162072483

 |
**Flamengo** is 'n Brasiliaanse sokkerklub in Rio de Janeiro, wat in die Brasiliaanse Serie A speel. Die span se tuisveld is die Estádio do Maracanã (met 'n kapasiteit van 77 000 plekke), wat hulle deel met Botafogo en hul ewige mededinger Fluminense. Die derby tussen hierdie spanne staan bekend as Fla-Flu en is moontlik die strafste in Brasilië.

*Flamengo* is vernoem na die wyk Flamengo in *Rio de Janeiro*, wat weer na die Vlaminge vernoem is. Die klub is aanvanklik vir roei gestig, maar nadat 'n paar spelers van *Fluminense* in 1911 met die bestuur gebots het, het hulle afgestig van *Flu* en by *Fla* aangesluit om daar ook 'n sokkerafdeling op die been te bring.

Erelys
------

* **Kampioen Brasilië (8)**

1980, 1982, 1983, 1987, 1992, 2009, 2019,2020
* **Copa do Brasil (4)**

1990, 2006, 2013 , 2022
(naaswenner (3): 1997, 2003, 2004)
* **Copa dos campeões (1)**

2001
* **Copa Libertadores (3)**

1981, 2019, 2022
* **Wêreldbeker vir Klubs (1)**

1981

Beroemde sokkerspelers
----------------------

* Vlag van Brasilië Romário
* Vlag van Brasilië Ronaldinho
* Vlag van Brasilië Sócrates
Die Universiteit van Canterbury.
Die **Universiteit van Canterbury** in Christchurch in Nieu-Seeland is in 1873 as *Canterbury College* gestig. Canterbury is die naam van die groot streek langs die ooskus van die noordelike deel van Nieu-Seeland se Suid-eiland. Dit was die tweede universiteit in die land. Die eerste universiteit is in 1869 by Dunedin in die suidoostelike deel van die Suid-eiland gestig.

Die struktuur van die universiteit is baie dieselfde as dié van die Universiteit van Cambridge en die Universiteit van Oxford in Engeland. Die universiteit is in die middel van Christchurch gehuisves, in geboue in klassieke Neogotiese Engelse styl. Tussen 1961 en 1975 het die universiteit stap vir stap na 'n nuwe kampus in die westelike distrik van Ilam verhuis.

Daar is vyf fakulteite, genaamd:

Kollege vir Kuns, Kollege vir Onderwys, Gesondheid en Menslike Ontwikkeling, Kollege vir Ingenieurswese, Kollege vir Wetenskap, Kollege vir Besigheid en Regte.

Die universiteit het buiteposte in Kaikōura, Cass, Westport en Harihari, op die sub-Antarktiese Snares-eilande, in Antarktika, sowel as Aotearoa, Nieu-Seeland se belangrikste astronomiese sterrewag by Mount John University Observatory op 'n heuwel aan die Tekapo-meer op die Suid-eiland. 

Vooraanstaande wetenskaplikes van buite Nieu-Seeland kan as besoekende dosente uitgenooi word met 'n Erskine Fellowship. Hierdie gasdosente (ongeveer 70 per jaar) word vir hul reiskoste en die verblyf van drie maande vergoed.
Die komma (,) word hoofsaaklik gebruik om die leesbaarheid van 'n teks te verhoog. Volgens die AWS (2017) dui dit die grense tussen bepaalde sinsdele aan, of maak dit die leser bedag op 'n kort pouse wat sinne in betekenisvolle dele verdeel.

Sinsdele
--------

Die komma skei woorde en frases wat nie in die res van die sin geïntegreer is nie, van die res van die sin. (AWS, 2017) 

* Die komma skei 'n aanspreekvorm van die res van die sin.

Bv: Johan, het jy my gehoor?

* 'n Komma of kommas skei tussenwerpsels van die res van die sin.

Bv: Nee, ek kan nie nou antwoord nie. 

* Die komma skei 'n einddeelvraag van die res van die sin.

Bv: Dis mos wat jy gesê het, nie waar nie?

* 'n Komma of kommas skei 'n uitbreidende woord, frase of bysin wat nie in die sin geïntegreer is nie van die res van die sin.

Bv: Wat jy ook al doen, ek gaan Saterdag die rugby kyk.

* 'n Komma of kommas skei teks in die direkte rede van daaropvolgende teks in die indirekte rede.

Bv: "Ek is moeg," sug sy, "vir slaai met elke ete."

* 'n Komma skei gelykwaardige sinsdele wat sonder 'n neweskikkende voegwoord verbind word.

Bv: Brood, melk en eiers is al wat jy hoef te koop. 

* Indien 'n bywoord of bywoordelike frase nie in die hoofsin geïntegreer is nie en aan die begin of einde van die sin voorkom, skei 'n komma dit van die res van die sin wanneer laasgenoemde 'n onafhanklike woordvolgorde het.

Bv: In elk geval, ons sal weer met jou gesels. 

* 'n Komma skei inligting wat ingelei word met 'n bywoord of bywoordelike frase van skakeling van die res van die sin.

Bv: Daar is baie stil tye, bv. Sondagmiddae.

* 'n Komma word voor 'n bywoord of bywoordelike frase van uitbreiding geplaas wanneer dit 'n reeks items insluit.

Bv: Die restaurant bedien vis, hoender, varkvleis, ensovoorts.

Komplekse sinne
---------------

Die komma word gebruik wanneer twee of meer sinne komplekse sinne vorm.

* 'n Komma skei twee sinne wat sonder 'n verbindingswoord verbind word.

Bv: Vra vir haar, sy sal weet. 

* Die komma word voor die tweede **óf, nóg, én** of **hoe** in neweskikkende konstruksies gebruik.

Bv: Hoe harder hulle probeer het om die situasie te beredder, hoe slegter het dit gegaan. 

* 'n Komma skei twee sinne wat met 'n neweskikkende verbindingswoord verbind word.

Bv: Hy wou niks sê nie, want hy was bang vir haar reaksie.

* 'n Komma skei twee sinne wat met 'n onderskikkende verbindingswoord aan die begin of in die middel van die sin verbind word.

Bv: Indien ons genoeg geld maak, gaan eet ons sommer uit.

Nadruk en betekenisvolle pouses
-------------------------------

Die komma kan vir nadruk gebruik word om woorde of frases van die res van die sin te skei. 
Bv: Dit is, myns insiens, nie belangrik nie.

Aanhef en groet
---------------

Die komma word nie ná die aanhef en groet in 'n brief of e-pos gebruik nie. Indien die aanhef of die groet egter op dieselfde reël as die res van die boodskap geplaas word, word dit met 'n komma van die res van die teks geskei.

Bron
----

Afrikaanse woordelys en spelreëls, 2017. Kaapstad: Pharos
**Tamaryn Green** (gebore 19 Augustus 1994) is 'n Suid-Afrikaanse model en skoonheidskoningin wat as Mej Suid-Afrika 2018 gekroon is. Sy het Suid-Afrika by die Mej Heelal 2018-kompetisie verteenwoordig en is as die eerste naaswenner geplaas.

Vroeë lewe en opvoeding
-----------------------

Green is in 1994 in Worcester, Wes-Kaap, gebore, haar ouers is David Green en Ellirene Green. Die gesin was oorspronklik van Worcester, maar het na die Paarl verhuis toe Green nege jaar oud was. Sy is van Kaapse Kleurling-oorsprong.  Haar pa is 'n kurrikulumadviseur en haar ma 'n onderwyseres. Green was op skool by die Sekondêre Skool New Orleans in die Paarl.

Green het medies aan die Universiteit van Kaapstad studeer en in 2019 met 'n mediese graad gegradueer. In Junie 2015 is tuberkulose by haar gediagnoseer terwyl sy ’n mediese student was; sy het in Desember 2015 in remissie gegaan.

Mej Suid-Afrika
---------------

As Mej Suid-Afrika 2018 het Green Suid-Afrika verteenwoordig by Mej Heelal 2018, wat in Bangkok, Thailand gehou is. Green was die eerste naaswenner, met die uiteindelike wenner Catriona Gray van die Filippyne.

Green is die tweede Suid-Afrikaner wat as eerste naaswenner in die geskiedenis van Suid-Afrika se deelname aan die Mej Heelal-kompetisie geplaas is, nadat Letitia Snyman dit by Mej Heelal 1984 behaal het. Green se bewind het op 9 Augustus 2019 geëindig, nadat sy Zozibini Tunzi as haar opvolger by die Mej Suid-Afrika 2019-kompetisie gekroon het. Tunzi het die wenner van Mej Heelal 2019 geword, die derde oorwinning vir Suid-Afrika.
**Pous Kedron van Alexandrië** (Grieks: Κέδρων), ook genoem **Kedronos**, was die vierde patriarg van Alexandrië.

Toe die priesters en biskoppe wat in die land gedien het verneem dat die biskop Avilius, patriarg van Alexandrië gesterf het, het hulle in Alexandrië bymekaargekom om met die Christene daar te konsulteer, en Kedron as opvolger verkies. Daar is gesê dat hy onder diegene was wat deur Sint Markus gedoop is, en hy is as patriarg in Babab (Oktober), in 96 n.C. tydens die bewind van die keiser Nerva, gekroon.

Kedron is gearresteer en gemartel in die vervolging onder die keiser Trajanus. Die rede vir sy arrestasie was blykbaar dat een van die Romeinse goewerneurs vir hom gevra het: "Waarom laat jy nie toe dat ons gode met jou God deelneem nie en waarom hou jy aan om Hom te aanbid?" Daarop het hy geantwoord: "Omdat ons nie voor enige ander neerbuig nie". Hy was gemartel op die 21ste van Paoni (28 Junie), in 106 n.C.

Kedron was bekend as kuis en deugsaam. Hy het die Kerk vir elf jaar, een maand en twaalf dae lank gelei.

Bronnelys
---------

* Meinardus, Otto F.A. (2002). *Two Thousand Years of Coptic Christianity*. American University in Cairo Press. ISBN 978-977-424-757-6.
* Atiya, Aziz S. *The Coptic Encyclopedia*. New York: Macmillan Publishing Co. 1991. ISBN 0-02-897025-X
Ned Block
**Ned Joel Block** (gebore 1942) is 'n Amerikaanse filosoof wat in die filosofie van verstand werk en belangrike bydraes gelewer het tot die begrip van bewussyn en die filosofie van kognitiewe wetenskap. Hy is sedert 1996 professor in filosofie en sielkunde aan die Universiteit van New York.

Onderwys en loopbaan
--------------------

Block het sy PhD aan die Harvard-universiteit in 1971 onder leiding van Hilary Putnam verwerf. Hy het by die Massachusetts Institute of Technology (MIT) aangesluit as 'n assistent-professor in filosofie (1971–1977), en het daarna gedien as medeprofessor in filosofie (1977–1983), professor in filosofie (1983–1996) en as voorsitter van die filosofie afdeling (1989–1995). Hy is sedert 1996 'n professor in die departemente filosofie en sielkunde aan die New York Universiteit (NYU).

Block het die Jean Nicod-prys in 2013 ontvang, en het onder meer die William James-lesings aan die Harvard-universiteit in 2012 en die John Locke-lesings by die Oxford-universiteit in 2013 gegee.

Block is voormalige president van die Vereniging vir Filosofie en Sielkunde en is in 2004 verkies tot 'n genoot van die Amerikaanse Akademie vir Kuns en Wetenskappe.

Hy is getroud met die ontwikkelingsielkundige Susan Carey. Block is etnies Joods.

Filosofiese werk
----------------

Block is bekend vir die aanbieding van die Blockhead-argument teen die Turingtoets as 'n toets van intelligensie in 'n referaat getiteld "*Psychologiism and Behaviorism*" (1981). Hy is ook bekend vir sy kritiek op funksionalisme, met die argument dat 'n sisteem met dieselfde funksionele toestande as 'n mens nie noodwendig bewus is nie.:174   In sy meer onlangse werk oor bewussyn het hy 'n onderskeid getref tussen fenomenale bewussyn en toegang bewussyn, waar fenomenale bewussyn bestaan uit subjektiewe ervaring en gevoelens en toegangsbewussyn bestaan uit daardie inligting wat wêreldwyd in die kognitiewe sisteem beskikbaar is vir die doeleindes van redenasie, spraak en hoëvlak aksiebeheer. Hy het aangevoer dat toegangsbewussyn en fenomenale bewussyn nie altyd by mense saamval nie.

Block was 'n beoordelaar by die Loebner-pryswedstryd, 'n wedstryd in die tradisie van die Turingtoets om te bepaal of 'n bekende 'n rekenaar of 'n mens is.:14–15
**John Gavin Malkovich** (gebore op 9 Desember 1953) is ’n Amerikaanse akteur en rolprentregisseur wat in meer as 70 rolprente gespeel het. Hy het Oscar-benoemings gekry vir *Places in the Heart* en *In the Line of Fire*.

Loopbaan
--------

Malkovich het op skool in verskeie toneelstukke verskyn en was lid van ’n folk-gospelgroep. Hy het daarna toneelspel studeer. In 1976 was hy ’n medestigterslid van die Steppenwolf-teatergeselskap in Chicago. Hy het in 1980 na New York verhuis om in die Steppenwolf-produksie *True West* te verskyn; hy het daarvoor ’n Obie-prys gewen. Vroeg in 1982 het hy in *A Streetcar Named Desire* van Chicago se Wisdom Bridge Theatre gespeel. 

Malkovich in 1994.
Hy het in 1984 ’n Steppenwolf-medeproduksie, *Balm in Gilead*, geregisseer en daarvoor ’n tweede Obie-prys asook ’n Drama Desk-prys gewen. Sy debuut op Broadway was daardie jaar in *Death of a Salesman* saam met Dustin Hoffman. Malkovich het ’n Emmy gewen nadat die toneelstuk in 1985 vir televisie aangepas is.

Hy het sy rolprentdebuut in 1984 gemaak as Sally Field se blinde loseerder in *Places in the Heart* en daarvoor sy eerste Oscar-benoeming vir beste manlike byspeler gekry. Hy was ook Al Rockoff in *The Killing Fields*. Ander prente sluit in *Empire of the Sun* en *The Glass Menagerie* (albei 1987). Die volgende jaar het hy ’n ster geword vir sy uitbeelding van die sinistere en sensuele Valmont in *Dangerous Liaisons* (1988).

Malkovich het in 1992 in *Of Mice and Men* gespeel en is in 1994 vir nog ’n Oscar benoem vir sy rol on *In the Line of Fire*. Hoewel hy die titelrol vertolk het in Charlie Kaufman se *Being John Malkovich*, het hy ’n effense variasie van homself gespeel, soos aangedui deur die karakter se tweede naam, "Horatio". Hy het ook ’n kameerol gehad in die fliek *Adaptation*, ook deur Kaufman – hy het homself gespeel tydens die verfilming van *Being John Malkovich*. 

Sy regisseursdebuut was in 2002 met *The Dancer Upstairs*. In dieselfde jaar het hy die titelrol vertolk in *Ripley's Game*. Ander prente sluit in *The Man in the Iron Mask* (1998), *The Hitchhiker's Guide to the Galaxy* (2005), *Eragon* (2006), *Beowulf* (2007), *Changeling* (2008), *Red* (2010), *Transformers: Dark of the Moon* (2011) en *Red 2* (2013).

Malkovich het ook sy eie kleremaatskappy, Mrs. Mudd, in 2002 gestig. Die maatskappy het die John Malkovich-mansklereversameling "Uncle Kimono" in 2003 uitgereik en ’n tweede reeks, "Technobohemian," in 2010. Malkovich het self die klere ontwerp.

Hy het in 2008 die titelrol vertolk in die prent *The Great Buck Howard*. Hy was ook Quentin Turnbull in *Jonah Hex* (2010). Malkovich is bekend vir sy kenmerkende stem, wat *The Guardian* beskryf as "’n skril, effens orgasmiese, dralerige stemtoon".
Die **Sukkulente Karoo** is ’n WWF-ekostreek wat behoort tot 'n woestynagtige bioom in Suid-Afrika en Namibië. Dit strek al met die kuslyn van Suidwes-Namibië en die Noord-Kaap in Suid-Afrika langs, waar die koue Benguelastroom dikwels mis veroorsaak. Die streek strek verder na die binneland van Suid-Afrika se Wes-Kaap. Dit word in die suide begrens deur die fynbosbioom, in die ooste deur die Nama-Karoo, met sy meer uiteenlopende temperature en wisselvallige reënval, en in die noorde deur die Namibwoestyn.

Flora
-----

### Vetplante

Die Sukkulente Karoo word gekenmerk deur die wêreld se grootste verskeidenheid vetplante en bevat sowat ’n derde van die wêreld se sowat 10 000 vetplantspesies. 

Op die kwartsvelde van die Knersvlakte en die Klein Karoo is daar baie endemiese vygies van die genera *Argyroderma* en *Gibbaeum* en in kalksteengedeelte van die Knersvlakte van die genus *Antimima*.

#### Galery

* Argyroderma congregatum*Argyroderma congregatum*
* Argyroderma congregatum*Argyroderma congregatum*
* Argyroderma fissum Vingervygie*Argyroderma fissum* Vingervygie
* Argyroderma pearsonii*Argyroderma pearsonii*

### Geofiete

Die streek is besonders ryk aan geofiete, met sowat 630 spesies, soos byvoorbeeld die bobbejaantjies. In die Kamiesbergstreek is dit veral geofietspesies van die *Iridaceae* soos die genera *Babiana*, *Lapeirousia*, *Moraea* en *Romulea* wat dikwels endemies is. Die aanwesigheid van vetplantspesies uit die Crassulaceae, soos *Tylecodon sp.* het dikwels krimpsiekte ten gevolge onder die skape en bokke waarmee hier geboer word.

#### Galery

* Babiana ambigua*Babiana ambigua*
* Babiana rubrocyanea*Babiana rubrocyanea*
* Lapeirousia anceps*Lapeirousia anceps*
* Moraea fugax*Moraea fugax*
* Romulea rosea*Romulea rosea*

Fauna
-----

Die spikkelde padloper, 'n endemiese skildpad
Die streek bevat uiteenlopende reptiele en baie ongewerweldes. Van die 50 skerpioenspesies is 22 inheems. Kewers van die tribus Hopliini, wat grootliks inheems aan Suider-Afrika is, is in die Sukkulente Karoo gekonsentreer en is belangrike bestuiwers van die flora – so ook vliesvlerkiges, perdebye en bye.

Sowat 15 amfibieë word ook hier aangetref, waarvan drie inheems is. Van die streek se 115 reptielspesies is 48 inheems. In die Sperrgebiet word ’n ongewone skilpad, die Nama-padloper, aangetref. Minder van die streek se voël- en soogdierspesies is endemies.
| ***The Gulag Archipelago*** |
| --- |
|  |
| **Oorspronklike titel** | Архипела́г ГУЛА́Г |
| **Outeur** | Aleksandr Solzhenitsyn |
| **Vertaler** | Geneviève Johannet, José Johannet, Nikita Struve (Frans)Thomas P. Whitney (Engels) |
| **Land** | Vlag van Frankryk Frankryk |
| **Taal** | Russies |
| **Genre** | Niefiksie |
| **Uitgewer** | Éditions du Seuil |
| **Uitgegee** | 1973 |
| **Medium** | Druk (gebind & sagteband) |
| **ISBN** | 0-06-013914-5 |
| Letterkunde-portaal |

**The Gulag Archipelago** (Russies: **Архипела́г ГУЛА́Г**, Afrikaans: **Die Goelag-argipel**) is 'n roman deur die Russiese skrywer Aleksandr Solzhenitsyn. Die boek gaan oor die dwangarbeidskampe vir andersdenkendes wat vervolg word deur die Sowjetregime van die jare ná die Tweede Wêreldoorlog. Alhoewel vonnisse (wat wissel van maande tot jare) van andersdenkendes volgens die Sowjetstrafreg grondig is, is daar baie kritiek dat 'n groot deel van die vervolgde andersdenkendes onskuldig is aan enige werklike misdaad.

Die boek self is in die tydperk tussen 1958 en 1968 as 'n ooggetuieverslag deur Solzhenitsyn geskryf. Solzhenitsyn is oor 'n tydperk van 8 jaar vanaf 1945 tydens die leierskap van Josef Stalin aangehou. Die boek is onwettig versprei as 'n samizdat-werk in die Sowjetunie en word in die Weste in 1973 in Parys gepubliseer. In Rusland is die boek eers in 1989 amptelik uitgereik.

Die titel van die boek verwys na die geïsoleerde "eilande" van kampe wat oor die Sowjetunie versprei is. Goelag kom van die Russiese akroniem vir Главное управление исправительно-трудовых лагерей (*Glawnoje Oeprawlenije isprawitelno-troedowich Lagerje*), "hoofadministrasie vir straf- en arbeidskampe". Laasgenoemde was die liggaam wat die kampe bestuur het.

Impak op die samelewing
-----------------------

Die boek word beskou as een van die invloedrykste boeke van die twintigste eeu. In die Weste is die dwangarbeidskampe deur baie van die Kommunistiese partye beskou as 'n afwyking wat deur Stalin veroorsaak is, eerder as inherent aan die Sowjetregime. In sy boek verduidelik Solzhenitsyn egter dat Wladimir Lenin die stelsel reeds aan die begin van die vestiging van die Sowetunie gevestig het.

*Die Goelag-argipel* word nou ook algemeen beskou as deel van die wêreldliteratuur en is in 1999 opgeneem in Le Monde se 100 boeke van die eeu.

Bron
----

* Hierdie artikel is vertaal vanuit die Nederlandse Wikipedia
Blommeprag teen die Kamiesberg
Die **Kamiesberg** is 'n reeks losstaande koppies in die weste van die Noord-Kaap in Suid-Afrika.

Die Kamiesberg Plaaslike Munisipaliteit dra die naam van die Kamiesberge. Dit is 'n gebied van groot natuurskoon wat plantlewe en veldblomme betref, en sekere Suider-Afrikaanse proteaspesies word ruimskoots hier aangetref. Die Kamiesbergsuikerbos en die Kamiesberg vexator is inheems aan Kamiesberg.

Die bergreeks loop parallel met die N7-hoofpad aan sy westekant. Leliefontein is 'n klein sendingstasie-dorpie wat in die Kamiesberge geleë is, met Garies die naaste dorp verder suid. Die Namakwa Nasionale Park lê noordwes van die berge.

Bronnelys
---------

* Anderson, P. and Hoffman, M.T. 2005. The effects of sustained heavy grazing on plant diversity and composition: A study of the Kamiesberg, in Allsopp, N and Hoffman, M.T. (2005), Towards Sustainable Land Use in Namaqualand: Proceedings of the Namaqualand Colloquium, 24–26 May. Published by ARC- Range and Forage Institute, University of the Western Cape, Cape Town

Koördinate: 30°27′00″S 18°10′00″O﻿ / ﻿30.450°S 18.1667°O﻿ / -30.450; 18.1667
'n Tuisgebakte pandoro, met poeiersuiker bestrooi
Bo-aansig van 'n pandoro
Een van Italië se voorste industriële vervaardigers van pandoro, Bauli, wys tydens 'n fees in 'n spesiale bakateljee hoe die deeg vir pandoro's berei en gebak word
**Pandoro** [panˈdɔːro] - is 'n tradisionele Noord-Italiaanse Kersfeeskoek wat sy oorsprong in Verona het en hier en elders in Italië gewoonlik tussen Kersfees en die Nuwejaar geniet word. In baie families word dit as nagereg op Kersaand voorgesit. Oorblyfsels word op die volgende dag in die oond opgewarm en in cappuccino gedompel.

Die stervormige koek word van gisdeeg (met meel, eiers, suiker, botter, kakaobotter, slagroom, suurlemoenskil en vanielje-ekstrak) berei, maar - in teenstelling met die nou verwante panettone - sonder rosyntjies en gesuikerde vrugte. Sy naam (*pan d'oro* of "goue brood") verwys na sy goudgeel kleur. 'n Ander hipotese beweer dat die koek in welvarende Venesiaanse huishoudings met bladgoud oortrek is.

Pandoro in sy huidige vorm word sedert die 19de eeu gebak, maar het sy oorsprong in twee ouer resepte - die *pan de oro* wat in welvarende Venesiaanse huishoudings voorgesit is, en die *nadalin*, 'n nagereg wat sedert die Middeleeue in Verona tydens Kersfees geniet is - volgens oorlewering sedert die 13de eeu toe die stad deur die Scala-familie geregeer is.
Ingang na Fort Klapperkop met die vlag van die Transvaal wat op die dak wapper.
Binnekant van Fort Klapperkop
**Fort Klapperkop** en drie ander forte, naamlik Fort Schanskop, Fort Wonderboompoort en Fort Daspoortrand, is op die vooraand van die Tweede Vryheidsoorlog rondom Pretoria gebou.

Ligging
-------

Fort Klapperkop lê in die buurt Groenkloof en 3 km oos van Fort Schanskop. Die doel daarmee was om die suidelike toegangsroetes van Pretoria teen 'n verrassingsaanval op die goudvelde van die Witwatersrand te beskerm.

Konstruksie
-----------

Dieselfde ingenieurs, argitek, bou-aannemer en tegnici as by Fort Schanskop was by die oprigting van hierdie fort betrokke. By die oprigting van hierdie fort moes 22 000 m³ grond verskuif word om plek te maak vir die versterkte kaserne en magasyn. Rondom die fort is 'n grag (sonder water) en 'n ophaalbrug. Pres. Paul Kruger het die amptelike ingebruikneming op 15 Januarie 1898 waargeneem.

20ste eeu
---------

Op 5 Januarie 1900 het die Royal Scot Fusiliers die fort oorgeneem sonder dat enige weerstand gebied is. Tot 1951 is die fort vir militêre doeleindes gebruik, alhoewel dit reeds op 8 Julie 1938 tot monument verklaar is. Tydens die Eerste en die Tweede Wêreldoorlog is dit as ammunisiedepot gebruik. In die 1960's is die gebou deeglik gerestoureer en tot militêre museum omskep.
'n Suid-Afrikaanse Weermag-gedenkteken is op 31 Mei 1979 op die terrein onthul. Dit bestaan uit 'n beeld van 'n soldaat met 'n R1-geweer en marmerborde met die name van soldate wat hulle lewens verloor het in militêre optrede.

Toekoms
-------

In 2016 is daar sterk sprake dat die parlement dalk in die nabye toekoms van Kaapstad na Pretoria gaan skuif. Die stadsraad van Pretoria is van mening dat die terrein rondom die fort geskik is vir die oprigting van die nuwe parlementsgebou.

Naam
----

Die naam Klapperkop is ontleen aan die inheemse boom *Strychnos spinosa*, in die volksmond bekend as die groenklapper.

Bibliografie
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Fort Klapperkop***. |

* Oberholster, J.J.: Die Historiese Monumente van Suid-Afrika. Kaapstad: Kultuurstigting Rembrandt van Rijn vir die Raad vir Nasionale Gedenkwaardighede, 1972. ISBN 0-620-00191-7
* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 4. Kaapstad: Nasou, 1971. ISBN 0-625-00320-9
* Thomson, Barrie: The Forts of Pretoria - our vanishing history. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 38, nr. 2, Mei 1989
* www.afrikanergeskiedenis.co.za
* *http://www.tshwane.gov.za*

Koördinate: 25°46′49″S 28°12′36″O﻿ / ﻿25.78028°S 28.21000°O﻿ / -25.78028; 28.21000
| **Sojoes 23** |
| --- |
|  |
|
| **Ruimtesending**: | Sojoes 23 |
| **Herkoms**: | Rusland |
| **Lansering** : | 14 Okt. 1976 17:19:38 UTC Baikonoer |
| **Geland**: | 16 Okt. 1976 17:45:53 UTC |
| **Verblyf**: | 2 dae, 0 uur, 6 minute, 35 sekondes |
| **Omwentelinge**: | 32 |

Die **Sojoes 23**-ruimtetuig is op 'n Almaz-militêre sending na die Saljoet 5-ruimtestasie gestuur, met die ruimtevaarders Wjatsjeslaf Zoedof en Waleri Rozjdestwenski aan boord. Weens 'n tegniese probleem met die koppelstelsel kon hulle nie aan die Saljoet 5 koppel nie. 'n Soortgelyke probleem is voorheen met die Sojoes 15-sending ervaar.

Weens die probleem is die sending afgelas. Die Sojoes 23 het teruggekeer na die aarde, maar probleme ondervind nadat dit die atmosfeer binnegegaan het. 'n Sneeustorm het die tuig se valskerm vol sneeu geblaas, waarna die kapsule op 'n bevrore meer geland en toe in die water beland het. Die temperatuur het dié dag tot -20 °C gedaal.

Die bemanning het alle verhitting afgeskakel om krag te bespaar. Pogings om die kapsule met 'n amfibiese voertuig te bevry het misluk. Skubaduikers het eindelik daarin geslaag om die twee bemanningslede lewend uit die kapsule te bevry.

Bemanning
---------

* Wjatsjeslaf Zoedof (Enigste tog)
* Waleri Rozjdestwenski (Enigste tog)

Sending
-------

* **Massa:** 6 760 kg
* **Perigee:** 239 km
* **Apogee:** 269 km
* **Inklinasie:** 51,6°
* **Periode:** 89,5 min.