recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ds. **Gerrit Stefanus (Stefan) Louw** (Pretoria 4 Maart 1972 tot Johannesburg 15 September 2006) was predikant in die Nederduitse Gereformeerde Kerk tot hy in sy huis in die Johannesburgse voorstad Melville vermoor is terwyl hy leraar van die plaaslike NG gemeente was.

Louw was die tweede van vyf kinders en word in 'n baie Christelike huis groot. Sy pa was as sendeling by die Dorothea-sending betrokke. Vroeg in sy lewe het sy ouers na die destydse Suidwes-Afrika verhuis en gaan hy skool op Walvisbaai en matrikuleer in 1990 aan die Hoërskool Academia in Windhoek. Hy gaan aan die Kweekskool op Stellenbosch studeer waar hy uitblink in sy studies en hy word in 1999 gelegitimeer. Vanweë 'n tekort aan beroepe dien hy eers as jeugwerker in die gemeente Sonstraal in die Wes-Kaap. 

In 2004 word hy uiteindelik in Sonstraal as leraar bevestig. Die gemeente sien sy besondere gawes reeds raak terwyl hy hoofsaaklik met die jeug besig bly. Ook in 2004 beroep Melville (ná die insluiting van Aucklandpark) hom. Hier het hy gou gelief geword. Sy huldeblyk in die *NG Jaarboek 2007* lui: "Mense van daardie omgewing (ook dié wat by die kunste betrokke was) het groot waardering vir die aard van sy spiritualiteit gehad. Hy het inderdaad goed by hierdie gemeente ingepas. Stefan was lief vir taal en woorde."

Hy het verder in die Wysbegeerte studeer, wat, saam met sy liefde vir taal, meegebring het dat hy baie skerp kon redeneer en sy sieninge met groot welsprekendheid kon formuleer. Hy was ongetwyfeld besig om te ontwikkel tot 'n toekomstige leier in die breë NG Kerk. 

Op 15 September 2006 breek rowers by sy huis in Melville in en hulle skiet hom koelbloedig in sy bors. Voor sy dood kon hy nog sy vrou bel en vertel wat gebeur het. Die huldeblyk lui verder: "Dit is tragies dat die NG Kerk iemand soos Stefan Louw op so 'n vroeë ouderdom en op so 'n sinnelose manier moes verloor. Die hoë misdaadsyfer in ons land het ongelukkig ook in hierdie geval, sy tol geëis. Die gemeente het egter groot meegevoel met sy vrou (Brenda – met wie hy baie gelukkig getroud was) betoon en haar mooi bygestaan." Die egpaar het nie kinders gehad nie.

Bronne
------

* Agenda van Hoëveldse Sinodesitting, 2007 Geargiveer 6 Maart 2016 op Wayback Machine.
|  |
| --- |
|  |
| **Die Ennead**in hiërogliewe |

Die **Ennead** (Antieke Grieks: ἐννεάς, "versameling van nege") was in die Egiptiese mitologie ’n groep van nege gode wat in Heliopolis aanbid is. Hulle was Atoem; sy kinders, Sjoe en Tefnoet; hulle kinders, Geb en Noet; en hulle kinders, Osiris, Isis, Set en Nephthys.

Ontstaan
--------

Volgens Heliopolis se weergawe van die skepping uit die oerwaters, Noe, het ’n heuwel verskyn waarop die selfgeskepte god Atoem gesit het. Hy was alleen en verveeld en het twee kinders, Sjoe (die god van die hemele) en Tefnoet (die godin van vogtigheid), geskep deur óf te spoeg óf te masturbeer.

Sjoe en Tefnoet het op hul beurt twee kinders gehad, Geb (die god van die aarde) en Noet (die godin van die lug). Geb en Noet het vanweë hul nabyheid aan mekaar voortdurend seks gehad totdat Sjoe vir Noet opgelig het na haar plek in die lug. Geb en Noet het twee seuns, Osiris en Set, en twee dogters, Isis en Nephthys, gehad wat op hul beurt paartjies gevorm het.

Ontwikkeling
------------

Dit is onseker hoe die Ennead ontwikkel het. Die teorie is dat die priesters van Heliopolis hulle geskep het om die belangrikheid van die songod, Ra, bo ander gode te stel. So het hulle sommige gode wat eeue lank elders aanbid is, saamgevoeg in die Ennead en ander geïgnoreer. Die belangrikste van hierdie gode was Osiris, god van plantegroei en die onderwêreld, wat in die Ennead opgeneem is as Atoem se agterkleinseun.

Wat wel feitlik seker lyk, is dat die Ennead die eerste keer hul verskyning gemaak het toe die kultus van Ra, wat ’n hoogtepunt tydens die 5de Dinastie bereik het, in die 6de Dinastie begin taan het. Nadat die Ennead geskep is, het die kultus van Ra – wat met Atoem verbind word – ’n heroplewing beleef totdat dit eindelik oorgeneem is deur die aanbidding van Horus en die identifikasie van die twee gode as *Ra-harachty* ("Ra, wat Horus van die Twee Horisonne is").

Die Ennead het ook mededinging van ander groepe gekry. In Memphis, het die priesters Ptah byvoorbeeld geïdentifiseer as die god wie se idee die skepping van die wêreld was, en so het hy ’n belangriker plek ingeneem as die Ennead.

Galery
------

* Atoem
* Sjoe
* Tefnoet
* Noe en Geb
* Osiris
* Isis
* Set
* Nephthys
’n Moontlike voorstelling van Enkidu.

*Hierdie bladsy bevat wigskrif. Sonder die regte lettertipe sal jy blokkies of snaakse tekens sien. Jy kan die regte lettertipe hier kry.*

**Enkidu** (wigskrif: EN.KI.DU3, 𒂗𒆠𒆕, "Enki se skepping") is ’n sentrale figuur in die Mesopotamiese *Heldedig van Gilgamesj*.

Heldedig
--------

Enkidu word deur Aruru uit klei en spoeg geskep om Gilgamesj, die koning van Uruk, se onderdrukking van sy volk stop te sit. In die verhaal is hy ’n wilde man wat deur diere grootgemaak is en nie die beskawing ken nie, totdat hy met die tempelprostituut Shamhat seks het. Daarna maak ’n paar wisselwerkings met mense en menslike gedrag hom meer beskaafd. Dit lei tot ’n stoeigeveg met Gilgamesj. Hoewel Enkidu net so sterk soos Gilgamesj is, verteenwoordig hy die ongerepte en natuurlike wêreld en is hy eintlik die teenpool van die opgevoede en beskaafde koning. 

Enkidu word Gilgamesj se metgesel en vriend totdat hy deur die gode ter dood veroordeel word en sterf. Die treurende Gilgamesj vertrek hierna op ’n reis om die ewige lewe te soek. Daar is ’n groeiende beweging wat meen Gilgamesj en Enkidu het ’n erotiese verhouding gehad.

Ouer bronne translitereer sy naam soms as Enkimdu, Eabani of Enkita. Enkidu is ’n moderne vorm.
’n Newton-teleskoop op ’n eenvoudige Dobson-altasimutmontering.
**Altasimut** of **asimutale montering** is die eenvoudigste manier om ’n teleskoop te monteer sodat dit in alle rigtings om ’n vertikale sowel as ’n horisontale as kan draai. Rotasie om die vertikale as verander die asimut (kompaspeiling) van die mikrigting en ’n rotasie om die horisontale as verander die hoogte van die rigting. Die Engelse naam, *altazimuth*, kom van die woorde ***alt**itude* en ***azimuth***.

Opsomming
---------

Asimutale monterings is sedert die antieke tye gebruik vir sterrekundige en geodetiese meetinstrumente vanweë die robuuste, eenvoudige konstruksie daarvan. Ná die uitvinding van teleskope is hulle sedert omstreeks 1620 ook hiervoor ingespan en tot in die 18de eeu voortdurend verbeter. Daarna is hulle deur ander soorte monterings vervang. Eers met die ontstaan van moderne groot teleskope, waarvan die spieëls van 6 tot 20 m wissel, was daar omstreeks 1980 ’n terugkeer na die vroeëre soort montering vanweë die stabiliteit daarvan. 

Dit word ook vir talle ander instrumente aangewend, soos kameras, radioantennas, sonpanele en vuurwapens.
Kaap Correntes is in MosambiekKaap CorrentesKaap CorrentesLigging van Kaap Correntes
**Kaap Correntes** (Portugees: *Cabo das Correntes*) is 'n gewilde vakansiegebied in die suide van Mosambiek.

Franstalige kaart van die Mosambiekkanaal rondom 1791 – Kaap Correntes word by die suidelike ingang aangedui
Die kaap is 'n noordoos-uitstekende skiereiland aan die Mosambiekkanaal en wat 'n baai vorm bekend as Baia de Inhambane. Op die landtong lê die nedersettings Inhambane, Praia do Tofo en Praia da Rocha. Reg wes van Inhambane oor die baai lê Maxixe. Op 'n lae onbeduidende rotswand staan 'n witgeverfde baken wat die presiese kaap aandui. Die koördinate daarvan is 23° 55′ 36″ suid en 35° 31′ 48″ oos.

Kaap Correntes is deur die vroeë seevaarders beskou as een van die mees vreesaanjaende en grootste struikelblokke op hul roete na die Spesery-eilande. Die probleem is die vinnig suidwaartsvloeiende Mosambiekstroom wat sterk draaikolke in die omgewing van die kaap veroorsaak. Ook is die streek berug om sy ruk- en werwelwinde. Daarom het die Arabiere met hul dhows selde verder suidwaarts langs die kus van Afrika gevaar en was die kaap dus die suidgrens van Arabiese invloed in Afrika. Legendes lui dat seemeerminne op die kaap matrose na hul dood gelok het.

Soos die gebruik was in die 16de eeu het die Portugese skepe op pad na die Ooste naby aan die kus gevaar en het dan weens die sterk seestroom en winde gesukkel om vorentoe te seil. Skepe op die terugvaart het weer deur die sterk stroom en winde te vinnig beweeg en soms op die rots- en sandbanke beland. Ook die feit dat die skepe van die retoervaart gewoonlik gans te swaar gelaai was en boonop dikwels swak onderhou was, het tot probleme gelei. In die 16de en 17de eeu het Portugal nêrens meer skepe verloor as juis by Kaap Correntes. Daarom is die skeepkapteins toe opdrag gegee om ooswaarts om Madagaskar via Réunion en Mauritius te vaar om so die verraderlike toestande om Kaap Correntes te vermy. Toe later beter instrumente beskikbaar kom om lengteligging te bepaal, is die Mosambiekkanaal weer gebruik, want nou kon die kapteins 'n roete in die middel van die kanaal gebruik.

Sien ook
--------

* Wagenweg
* Brouwerroete
* Kaap Bojador
* Klipperroete

Bronne
------

* (pt)  Guinote, P.J.A. (1999) "Ascensão e Declínio da *Carreira da Índia*", *Vasco da Gama e a Índia*, Lisboa: Fundação Calouste Gulbenkian, 1999, vol. II, bl. 7–39. aanlyn
* (en)  Theal, George McCall (1902) *The Beginning of South African History*. London: Unwin.

Koördinate: 23°55′36″S 35°31′48″O﻿ / ﻿23.92667°S 35.53000°O﻿ / -23.92667; 35.53000
Kaap Lopez is in GabonKaap LopezKaap LopezLigging van Kaap Lopez
Kaap Lopez is die westelikste punt van Gaboen en naby Port-Gentil geleë
Inwoners van *Kaap de Lopo Gonsalves* – Johann Theodor de Bry in 1602
**Kaap Lopez** in Gaboen is die westelikste punt van Afrika suid van die ewenaar en die suidelike eindpunt van die Baai van Biafra.

Ligging
-------

Die kaap lê by 0° 38′ suid en 8° 42′ oos op 'n sanderige skiereiland by die mond van die Ogoouérivier en 10 km van Port-Gentil. Die delta bestaan uit 'n netwerk van natuurlike kanale, strandmere, eilande en ekwatoriale bosse. Die skiereiland is 55 km lank en skei die Golf van Guinee van die suidelike Atlantiese Oseaan. Seestrome loop van wes na oos en verlangsaam hier sodat baie fyn sand aan die ooskus neergeslaan word.

Geskiedenis
-----------

Die kaap is in 1474 deur die Portugees Lopes Gonçalves besoek en in 1602 was die Nederlander Pieter de Marees daar. Jare lank was die kaap en die baai die tuiste van seerowers. Van 5 tot 10 Februarie 1722 vind die Seeslag van Kaap Lopez plaas. Die Britse oorlogskip HMS *Swallow* onder kapt. Chaloner Ogle verslaan die seerowers onder Bartholomew Roberts met hul skepe Ranger en Royal Fortune. Roberts kom in die gevegte om. In die 1870’s loods die Franse ontdekker graaf Savorgnan de Brazza sy reise na die onbekende dele van Afrika van hier uit. Die eerste vuurtoring op die kaap dateer uit 1897 en dit is in 1911 vervang. Dit staan tans in onbruik. Eers in 1957 is die hawe ontwikkel en tien jaar later is 'n olieraffinadery gebou.

Bibliografie
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Kaap Lopez***. |

* Green, Lawrence G.: Under a sky like flame. Kaapstad: Howard B. Timmins, 1954.
* indianajones.fandom.com
* setec.fr

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb12118983r (data)
* SUDOC: 029597722
* VIAF: 24144647638192917632
* WorldCat Identities (via VIAF): 24144647638192917632

 |

Koördinate: 0°37′58.8″S 8°42′0″O﻿ / ﻿0.633000°S 8.70000°O﻿ / -0.633000; 8.70000
**Vicedomino de Vicedominis** is gebore tussen 1210 en 1215 in Piacenza, Italië. Aan sy moeder se kant was hy 'n neef van Pous Gregorius X. Hy word ook aangegee as Guillelmus Vicedominus de Vicedominis en ook as Guglielmo Visconti. Laas genoemde is blykbaar foutief.

Hy was getroud en het twee kinders gehad. Na die dood van sy vrou, word hy geestelike. In 1241 was hy provoos van Barjols en kanunnik van die katedraal van Clermont. In 1243 was hy gelyktydig ambassadeur van die graaf van die Provence in Genua en Avignon en kanunnik van die katedraal van Narbonne. In 1251 word hy provoos van Béziers.

Op 22 Julie 1257 word hy aartsbiskop van Aix. Op 3 Junie 1273 word hy tot kardinaal van Palestrina bevorder deur sy oom Pous Gregorius X. In Julie 1275 word hy deken van die kollege van kardinale. Hy neem deel aan die eerste konklaaf van 1276 waartydens Pous Innocentius V verkies is en aan die tweede konklaaf van 1276 waartydens Pous Adrianus V verkies is. Tydens die derde konklaaf van 1276, word hy op 5 September tot pous verkies en kies die naam **Gregorius XI**. Hy sterf egter vroeg die volgende more op 6 September 1276 sonder dat sy verkiesing ooit aangekondig is. Hy word dus glad nie as pous getel nie en die konklaaf verkies vervolgens Pous Johannes XXI.

Nota
----

Saamgestel en vertaal uit die Engelse wikipedia en aangevul uit ander bronne soos aangedui.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb14874787b (data)
* GND: 1033546062
* VIAF: 299521616
* WorldCat Identities: viaf-299521616

 |
'n Induksie-stoof
'n Vroeë induksie-kookplaat van 1909  
Illustrasie uit: Rankin Kennedy: *Electrical Installations*. Vol. II. London: Caxton 1909
'n Chinese induksie-kookplaat met raakbeheer en outomatiese programme vir gunstelingdisse soos Chinese *hot pot* en hawermoutpap
'n Kompakte induksie-kookplaat, van die kant gesien
**Induksie-kookplate** is moderne kookplate wat die onderkant van ferromagnetiese kookgereedskap deur middel van werwelstrome verhit. Onderkant die glaskeramiek-plaat, waarop panne en kookpotte geplaas word, lê 'n spoel wat elektriese spanning kry en sodoende magneetvelde veroorsaak. Die magneetvelde begin die onderdeel van die kookgereedskap regstreeks verhit.

Induksie-kookplate bespaar tyd en energie, aangesien hulle anders as konvensionele kookplate nie eers die verhittingselemente en glaskeramiekplaat moet verhit nie. 'n Pot met water begin binne enkele minute te kook. Hitte en kooktyd kan vooraf noukeurig bepaal en onmiddellik verander word, en die induksie-kookplaat reageer onmiddellik en net so vinnig op enige verandering as 'n gasstoof-kookplaat.

Tydens die kookproses word die induksie-kookplaat self nie verhit nie en verwarm slegs weens die warm onderdeel van die kookpot. As die pot verwyder word, word ook die kookplaat outomaties afgeskakel. Daarnaas erken induksie-kookplate selfstandig of 'n kookpot en pan magneties en dus geskik vir induksie-kook is of nie. Ongeskikte of leë gereedskap word nie verhit nie, en die kookplaat skakel hom af.

Geskikte kookgereedskap is vlekvrye staal met ferromagnetiese drielaag-onderdele, gietyster- en geëmaljeerde kookpotte en panne. Keramiek, glas, koper, aluminium en gewone staal is nie geskik vir induksie-kookplate nie.

Geskiedenis
-----------

Die eerste patente vir induksiestowe is reeds in die vroeë 20ste eeu in Engeland toegeken, alhoewel die uitvinding nie verder ontwikkel is deur 'n praktiese toepassing nie. In 1933 is induksie-kooktegnologie ter geleentheid van die *Century of Progress*-tentoonstelling in Chicago vir die eerste keer aan die wyer publiek bekend gestel.

In 1956 het die Amerikaanse onderneming *Frigidaire*, destyds nog 'n dogtermaatskappy van *General Motors*, enkele toetstoestelle aan gehore getoon - met 'n dagblad tussen induksie-kookplaat en kookpot wat nie aan die brand geslaan het nie toe water in die pot begin kook het. Die tegnologie het deel uitgemaak van *Frigidaire* se konsep vir die kombuis van die toekoms (*Kitchen of Tomorrow*).
Die **Harige septerboom** (*Paranomus tomentosus*) is 'n blomdraende struik wat tot die genus *Paranomus* behoort en deel van die fynbos vorm. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap waar dit voorkom in die Sederberg.

Die struik word tot 3 m hoog en is die grootste spesie van die genus. Die boom blom van September tot November. Vuur vernietig die plant maar die sade oorleef. Die plant is tweeslagtig en bestuiwing vind deur die werking van insekte plaas. Die vrugte word, twee maande nadat die plant geblom het, ryp en die sade val na die grond waar dit deur miere versprei word. Die plant groei in rotsagtige gebiede in sandsteen fynbos op hoogtes van 1000 - 1600 m.

In Engels staan die struik as die *Hairy-leaf sceptre* bekend. Die boom se FSA-nommer is 72.5

Galery
------

* 
*

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

Bronne
------

* REDLIST Sanbi
* Biodiversityexplorer
* Protea Atlas 1
* Protea Atlas 2
* Plants of the World Online

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q15586208
* GBIF: 5638033
* iNaturalist: 591407
* IPNI: 705364-1
* IUCN: 113202870
* NCBI: 1237768
* Plant List: tro-26500221
* Tropicos: 26500221

 |
**Electrocompaniet** is 'n Noorse vervaardiger van gesofistikeerde oudio-toerusting wat in die vroeë 1970's deur Per Arild Abrahamsen gestig is. Die onderneming het aanvanklik onder meer luidsprekers vervaardig, maar dit staan veral bekend vir sy sogenaamde Otala-versterker, die eerste industrieel vervaardigde effekversterker ter wêreld wat vry van kortstondige intermodulasie of klankverwringing was.

Geskiedenis
-----------

### Beginjare

In 1970 het die Finse ingenieur Matti Otala, wat destyds aan die Universiteit van Uleåborg (Oulu) verbonde was, die resultate van sy baanbrekende navorsing oor versterker-tegnologie gepubliseer. Aanvanklik het sy werk min belangstelling by deskundiges gewek. Die prentjie het eers begin verander toe hy in 1973 'n voordrag oor kortstondige intermodulasie (Engels: *transient intermodulation, TIM*) by 'n byeenkoms van die Amerikaanse *Audio Engineering Society (AES)* gelewer het.

Een van die kongresgangers was die Noorse klanktegnikus Svein Erik Børja. Børja was soos baie ander musiekliefhebbers in dié tyd ontevrede met die klankgehalte van nuwe transistorversterkers wat dikwels as hard en metalliek beskou is. Ná die konferensie het hy Abrahamse in hierdie verband gekontakteer, en hulle het besluit om saam met Nils Jørgen Kjærnet, 'n medewerker van die Noorse onderneming *Nera*, 'n versterker volgens Otala se spesifikasies te ontwikkel.

### Vervaardiging

Toe met die vervaardiging van die nuwe versterker begin is, is dit *The 2 Channel Audio Power Amplifier* genoem. Die produk het gunstige reaksie by deskundiges in Noorweë en in die buiteland uitgelok en 'n goeie reputasie aan *Electrocompaniet* besorg. Aangesien die tegnologie op Matti Otala se navorsing berus het, is na die versterker in die omgangstaal dikwels as "Otala-versterker" verwys. Die onderneming het sy produksieprogram vervolgens uitgebrei, waarby die meeste produkte uitgevoer is.

### Oorname deur WestControl

Nadat dit sowat dertig jaar in die hoëtroubedryf besig was, het *Electrocompaniet* ekonomiese moeilikhede ondervind en uiteindelik in 2004 bankrot gespeel. Dit is deur *WestControl*, 'n onderneming uit Stavanger, oorgeneem wat nuwe kapitaal beskikbaar gestel en *Electrocompaniet* weer aan die gang gekry het.
**Domestikering** en **vervreemding** is strategieë in vertaling in verband met die mate waarin vertalers ’n teks met die teikenkultuur laat ooreenstem. Domestikering is die strategie om ’n teks in groot mate met die kultuur van die taal waarin die vertaling gedoen word, te laat ooreenstem, wat tot die verlies van inligting uit die bronteks kan lei. Vervreemding is die strategie om inligting uit die bronteks te behou en behels dat konvensies van die teikentaal doelbewus gebreek word sodat die betekenis van die bronteks behou kan word. Daar word al eeue lank oor hierdie strategieë gedebatteer, maar die eerste persoon wat dit in die hedendaagse sin geformuleer het, was Lawrence Venuti, wat hulle in 1995 in die gebied van vertaalstudies gebring het met sy boek *The Translator's Invisibility: A History of Translation*. Venuti se innovering op hierdie gebied was sy beskouing dat die tweeledigheid tussen domestikering en vervreemding ideologies van aard is; hy beskou vervreemding as die etiese keuse vir vertalers.

Teorie
------

In sy boek *The Scandals of Translation: Towards an Ethics of Difference* wat in 1998 verskyn het, sê Venuti: "Domestikering en vervreemding handel oor 'die vraagstuk van hoeveel ’n vertaling die vreemde teks van die vertaalde taal en kultuur assimileer, en in watter mate dit eerder die verskille van daardie teks toon'."

Volgens Venuti, moet elke vertaler na die vertaalproses kyk deur die prisma van die kultuur wat die brontaal se kulturele norme breek en is dit die vertaler se taak om die norme van die brontaal op die teks in die teikentaal oor te dra deur hulle betekenis en hulle vreemdheid te behou.
Elke stap in die vertaalproses—van die keuse van anderstalige tekste tot die implementering van die vertaalstrategieë tot die redigering, hersiening en die lees van die vertalings—word bemiddel deur die diverse kulturele waardes wat in die teikentaal sirkuleer.

Hy skat dat die teorie en praktyk van Engelse vertaling deur onderwerping oorheers is, deur vlot domestikering. Hy het die vertalers wat die norme van die vreemde kultuur in teikenkultuurwaardes verander om die vreemdheid van die teikenteks te verminder, skerp gekritiseer.
Volgens Venuti wis die domestikeringstrategie die kulturele waardes "met geweld" uit en skep dit dus ’n teks wat in die teikentaal geskryf is en wat die kulturele norme van die teikenleser volg. Hy staan ’n vervreemdingstrategie ten sterkste voor, en beskou dit as "’n etnies afwykende druk op waardes [van die teikenkultuur] om die taalkundige en kulturele verskille van die vreemde teks te registreer en die leser daardeur na die buiteland te stuur". ’n Getroue vertaling sal dus een wees wat die aandag vestig op die vreemdheid van die bronteks en nie die dominante teikenkultuur toelaat om die verskille in die bronkultuur te assimileer nie. Dit moet eerder die aandag op hierdie verskille vestig.

Sien ook
--------

* Antoine Berman
Vir die ware pous met dieselfde naam sien Pous Theodorus II 
**Theodorus II** was 'n teenpous in die Rooms-Katolieke Kerk tydens die pontifikaat van Pous Sergius I. Terselfdertyd was Teenpous Paschalis I ook 'n teenpous. Daar was dus drie aanspraakmakers op die troon van Petrus in die jaar 687.

Biografie
---------

Na die dood van Pous Johannes V op 2 Augustus 686 ontstaan onenigheid tussen die geestelikheid en die burgers van Rome. Hulle kon nie ooreenkom op 'n gemeenskaplike kandidaat pous nie. Die burgers met name die milisie kies **Theodorus** as kandidaat. In Oktober van die jaar word egter 'n kompromie bereik en word Pous Konon verkies.

Konon sterf egter al die volgende jaar en Theodorus probeer weereens om pous te word. Die geestelikheid verkies egter Paschalis. Beide groepe het probeer om die Lareraanse paleis te beset. Theodorus het daarin geslaag om die binneste gedeel van die paleis te beset en Paschalis moes met die buitegeboue tevrede wees. Die meerderheid skaar hulle toe agter 'n derde kandidaat Pous Sergius I. Theodorus het sy nederlaag aanvaar en homself teruggetrek. Verder is niks oor hom bekend nie, nie eers sy sterfdatum nie.
**Novatianus** was die tweede teenpous van die Rooms Katolieke Kerk. Hy is deur drie biskoppe in 251 gewy in verset teen die beleid van Pous Cornelius ten opsigte van lapsi (Christene wat hulle geloof afgesweer het as gevolg van die vervolgings, maar later weer tot die Kerk wou toegelaat word.)

Biografie
---------

Volgens oorlewering is **Novatianus**  vinnig gedoop toe dit gelyk het dat hy gaan sterf en die doop is nooit voltooi toe hy herstel het. Dit het gelei tot protes toe hy deur Pous Fabianus tot priester gewy is. Hy was 'n geleerde man wat heelwat boeke geskryf het onder ander "De Trinitate". Hy was klassieke Latyn en Grieks magtig, terwyl die pous van die tyd Pous Cornelius slegs vulgêr Latyn (d.w.s. Italiaans) gebesig het. In 250 na 38 jaar sonder vervolging begin keiser Decius opnuut om die Christene te vervolg en Pous Fabianus sterf die marteldood op 20 Januarie 250. Weens die vervolgings was die nie moontlik om 'n nuwe pous aan te stel nie.

Die Skisma van Novatianus
-------------------------

Tydens die vervolgings van Decius skryf Novatianus verskeie briewe aan die Christene in Rome waarin hy bespreek hoe die Christene van Kartago tydens vervolgings hulle geloof afgesweer het om dan te verlang dat hulle weer in die Kerk opgeneem word sonder boete as die vervolgings afneem. Novatianus was 'n voorstander van baie streng tugstappe. Hy kom hieroor in botsing met Sint Ciprianus en die latere Pous Cornelius.

Toe die vervolgings in 251 begin afneem word Cornelius as pous gekies. Novatianus laat homself deur 'n aantal biskoppe as pous uitgeroep. In 251 was nie baie mense seker wie die regte pous was nie. Beide het biskoppe en priesters aangestel. Aan die einde van 251 kry Cornelius dit reg om 60 biskoppe aan sy kant te kry en Novatianus word in die ban gesit.
Die aanvanklike steun vir Novatianus omdat hy baie geleerder was as Cornelius brokkel gou af. Sy standpunt dat afvalliges nie sonder streng boetedoening weer in die Kerk opgeneem kan word nie, het nie byval gevind nie. Pous Cornelius en sy aanhangers het 'n baie sagter standpunt ingeneem. Die streng standpunt was nog nie kettery nie, maar die oomblik toe Novatianus beweer die Kerk kan nie sodanige sondes vergewe nie, kry hy die etiket van ketter.
Novatianiste is toe vervolg deur die Kerk. Novatianus vlug na Rome waar hy hoogswaarskynlik nes Pous Cornelius die martelaarsdood sterf tydens hernieude vervolgings in 258 van keiser Valerianus.
**Paschalis III** gebore **Guido van Crema** was die tweede teenpous teenoor Pous Alexander III in die Rooms Katolieke Kerk.

Biografie
---------

**Guido van Crema** se vroeë loopbaan is onbekend. Sy oom Giovanni van Crema was 'n kardinaal van 1117 tot 1135. Guido word kardinaal-diaken van San Eustasio by Rome in 1150, maar kies later vir die titel van Santa Maria in Trastevere. In 1159 onderwerp hy hom aan  Pous Victor IV. Hy reël sinodes in Engeland en Duitsland ten gunste van Victor. Na die dood van Victor kom sy aanhangers saam in Würzburg, Duitsland. Reinald van Dassel, aartsbiskop van Keulen en aartskanselier van Italië in diens van keiser Frederik I (Barbarossa) dring daarop aan dat Guido verkies word. Guido word ook daadwerklik verkies en neem die naam **Paschalis III** aan. Op 26 April 1164 word hy gekroon deur Hendrik van Leyen, biskop van Luik ook 'n trou aanhanger van keiser Frederik.

Tydens sy pontifikaat behou Paschalis die mag in Rome, en Pous Alexander III moes in ballingskap in Frankryk bly. Paschalis stel 8 kardinale aan en op versoek van keiser Frederik verklaar hy Karel die Grote heilig op 29 Desember 1165. By die geleentheid is die sarkofaag van Karel oopgemaak en sy stoflik oorskot in 'n reliekskryn geplaas.

In 1167 kroon Paschalis opnuut vir keiser Frederik tot keiser en sy vrou Beatrix tot keiserin. Paschalis sterf in 1168 in Rome aan kanker. Na sy dood kies sy aanhangers vir Johannes van Struma as pous Callixtus III. Eers in 1177 het keiser Frederik versoen geraak met pous Alexander III en in 1179 herroep die derde Lateraanse konsilie al die besluite van die teenpouse asook die heiligverklaring van Karel die Grote.

### Die kollege van kardinale

Teenpous Paschalis III het 8 kardinale aangestel. Omdat hy nie 'n wettige pous was nie, word die aanstellings nie erken deur die Rooms Katolieke Kerk nie en word die kardinale as **pseudo-kardinale** betitel.

#### Kardinaal-biskop

* Mariano, biskop van Frascati
* Vibiano, biskop van Palestrina
* Riccardo, biskop van Civita Castellana

#### Kardinaal-priester

* Opizo, titelkerk: St. Clemente

#### Kardinaal-diaken

* Giovanni, diakonaat onbekend
* Ottone, diakonaat onbekend
* Guido, diakonaat onbekend
* Etienne, diakonaat onbekend
Vir die wettige pous met dieselfde naam sien Pous Clemens VII.
Portret van Clemens VII
**Clemens VII** gebore **Robert van Genève** was die eerste teenpous van die Westerse Skisma van 1378 tot 1394.

Biografie
---------

**Robert van Genève** was die seun van graaf Amadeus III van Genève en sy vrou Mathilde van Auvergne. Hy het in 1392 sy kinderlose broer Peter opgevolg as graaf van Genève. In 1361 word Robert biskop van Terwaan, in 1368 aartsbiskop van Kameryk (in Frans: Cambrai) en op 30 Mei 1371 kardinaal. Onder Pous Gregorius XI word hy berug deur die bloedbad van Cesena in 1377 terwyl hy legaat in Italië was.

In die konklaaf van 8 April 1378 word Pous Urbanus VI in Robert se teenwoordigheid verkies tot pous. Vyf maande later op 20 September 1378 verklaar die nie-Italiaanse kardinale die verkiesing ongeldig en kies Robert as **Teenpous Clemens VII**. Frankryk, Skotland, Kastilië, Aragon. Navarra, Portugal, Savoje, party Duitse state, Denemarke en Noorweë erken hom as die ware pous. Na 'n mislukte aanval op Rome vestig Clemens hom in Avignon waar hy gesteun is deur Karel V van Frankryk. Nog Clemens nog Urbanus doen juis moeite om die skisma te beëindig. Clemens was begaafd maar sy bedenklike finansiële praktyke wat nodig was om sy weelderige lewensstyl te handhaaf het hom baie vyande besorg.

Na Clemens se dood wil sy aanhangers die skisma beëindig, maar nie eensydig nie. Clemens se kardinale kies toe Teenpous Benedictus XIII as sy opvolger. Benedictus het onderneem om af te tree as Urbanus dit ook sou doen. Benedictus het egter tot by sy dood pous gebly.

### Proos van Sint Donaas

Na die dood in 1374 van kardinaal Guy van Boulogne oom van Robert en proos van Sint Donaas in Brugge wil Pous Gregorius XI sy medewerker Pierre Mazuyer
aanstel. Die kapittel wil egter Zeger van Beke aanstel. Die geskil het aangesleep totdat Mazuyer bedank het omdat te besig was as biskop van Arras.

Gregorius wil nie opgee nie omdat hy in 'n argument met Lodewyk van Male en Filips die Stoute betrokke was oor wie die reg het om die proos aan te stel. Op 11 Januarie 1375 stel hy kardinaal Robert van Genève aan, maar die kapittel, met die steun van Lodewyk van Male hou vas aan sy steun vir van Beke. Die geskil duur voort tot 20 April 1377 toe die pous instem dat van Beke proos kan word na Robert van Genève. Kort daarna sterf Gregorius en Robert word verkies as teenpous Clemens VII teen Gregorius se opvolger Urbanus. Van Beke word toe tog proos van Sint Donaas.

### Die kollege van Kardinale

Omdat Clemens 'n teenpous was, word die kardinale wat hy aangestel het nie as sulks deur die Rooms-Katolieke Kerk erken nie en staan hulle bekend as **pseudo-kardinale**. Clemens het 34 kardinale aangestel in 11 konsistories. Weens die omvang van die lys word dit **hier** gehou.
**Abercrombie & Fitch (A&F)** is 'n Amerikaanse klerewinkelketting wat hom op gesofistikeerde, dog informele klere vir jong verbruikers toespits. Die onderneming, wat sy hoofkwartier in New Albany naby Columbus, Ohio het en waarvan die aandele op die New Yorkse Aandelebeurs genoteer word, is een van die groot rolspelers in die internasionale modekleinhandel met 869 winkels in Noord-Amerika, Europa, Asië en die Midde-Ooste.

A&F-modewinkel in Harbour City, Hongkong
Naas A&F bemark die onderneming sy produkte ook onder die handelsmerke abercrombie kids en Hollister Co. (sedert 2000). Laasgenoemde het met sy modereekse, wat deur die Suid-Kaliforniese leefstyl geïnspireer is en teen laer pryse as mode onder die A&F-handelsmerk verkoop word, tienerverbruikers as teikengroep.

Abercrombie & Fitch word tradisioneel verbind met geseksualiseerde bemarkingmetodes, versinnebeeld deur sy "handelsmerk-verteenwoordigers" (voorheen "modelle" genoem) wat met kaal bolywe poseer het om potensiële klante na sy modewinkels te lok. Nadat dié soort advertensieveldtogte kritiek uitgelok het en A&F se hoofteikengroep – hoofsaaklik jongmense – hom toenemend tot ander handelsmerke soos H&M gewend het, het die onderneming begin wegbeweeg van sy fokus op jong blanke verbruikers, fisieke fiksheid en gewaagde advertensiefoto's.
**Abraham Adriaan (Amie) Venter** (11 Maart 1937 – 4 Julie 2012, Klerksdorp) was 'n Suid-Afrikaanse politikus, lid van die Nasionale Party, lid van die Volksraad vir die Klerksdorp-kiesafdeling (1974–1994) en lid van die PW Botha- en De Klerk-regerings.

Venter was die leier van die Nasionale Party (1994-1997) en van die Nuwe Nasionale Party (1998–2005) vir die Noordwes-provinsie, en later provinsiale vise-president van die Demokratiese Alliansie (2000-2001). Verder was Venter 'n lid van die Noordwes provinsiale wetgewer (1994-2004), lid van die uitvoerende kabinet van Popo Molefe (1994-1996) en voorsitter van die staande komitee op openbare rekeninge (Skoor, 1999-2004).

Loopbaan
--------

Amie Venter is die seun van Abraham Adriaan Venter, voormalige kanselier van die Potchefstroomse Universiteit vir C.H.O. en predikant in die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika, en sy vrou Hester Snyman.

Ná sy regsstudies het Amie Venter 'n prokureur geword. Hy het ook 'n politieke loopbaan binne die Nasionale Party gevolg en is verkies tot die Volksraad in die 1974-verkiesing in die voormalige setel van Petrus Cornelius Pelser. Hy was voorsitter van die Nasionale Party in Wes-Transvaal en word in 1982 adjunkminister vir handel en nywerheid.

In 1984 word hy bevorder tot die pos van Minister van Openbare Werke, Behuising en Plaaslike Administrasie en rapporteer aan die Blanke Volksraad.

In 1989 word hy aangestel as Minister van Begroting en Plaaslike Owerhede in die Kabinet van F.W. de Klerk.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* VIAF: 24328880
* WorldCat Identities (via VIAF): 24328880

 |
Dr. C.J.S. Strydom.
Dr. **Christiaan Johannes Scheepers Strydom** (distrik Uniondale, Kaapkolonie, 5 Mei 1902 – Kaapstad, Suid-Afrika, 19 Januarie 1986) was ’n onderwyser, koerantman en skrywer.

Strydom was een van die vyf seuns en drie dogters wat gebore is uit die huwelik van Marthinus Andries Strydom en Beatrix Johanna Strydom (sy is gebore Strydom). Omdat Strydom in die Driejarige Oorlog gebore is, het hy die name van Boere-offisiere gekry: Christiaan van genl. De Wet en Scheepers van nog ’n bekende Boere-aanvoerder. In die middel moes ’n familienaam noodwendig ingevoeg word. Hy was getroud met Christina Johanna Petronella le Roux.

Strydom het sy loopbaan as onderwyser begin en hy was later hoof van die Afrikaansmediumskool in Observatory, Kaapstad. (Die bron vermeld dit nie, maar dit kon net die Laerskool Nassau gewees het, want mnr. Christiaan Jozua van Dijk is einde 1934 as eerste hoof van die sekondêre afdeling, waaruit die Hoërskool Nassau ontstaan het, aangestel. Dit was die enigste twee Afrikaansmediumskole in die voorstad.) 

In 1938 is Strydom aangestel in die redaksie van die Afrikaanse, VP-gesinde Kaapse middagblad, *Die Suiderstem*. Nadat hy as redakteur gedien het, is hy bevorder tot algemene bestuurder van die Unievolkspers Beperk. 

Van sy hand het onder meer die volgende werke verskyn: *Waar die driedorings groei* (1933), *Kaapland in die Tweede Vryheidsoorlog* (1937) en *Seniors* (1945). Hy was ’n bydraer tot die vyfdelige *Die Afrikaner en sy kultuur*, wat in die jare sewentig verskyn het.

Bronne
------

* (af)  Nienaber, P.J. *Hier Is Ons Skrywers! Biografiese Sketse van Afrikaanse Skrywers*. Johannesburg: Afrikaanse Pers-Boekhandel.
* Geni
Die **Montagu vexator** (*Vexatorella obtusata obtusata*) is 'n blomdraende struik wat tot die genus *Vexatorella* behoort en deel van die fynbos vorm. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap en kom in die Hexrivierberge, Bokkerivierberge, Keeromsberg en Kwadouwberge tot by die Langeberg by Koo asook die Waboomsberg voor. Die struik is dig en word to 2.0 m in deursnee. Die struik blom van September tot Desember.

Vuur vernietig die plant maar die sade oorleef. Twee maande nadat dit geblom het, val die vrugte af en miere versprei die sade. Hulle stoor die sade in hul neste. Die plant is eenslagtig. Bestuiwing vind plaas deur die werking van insekte. Die plant groei in droë fynbos in sandsteengrond op hoogtes van 300 - 1 800 m.

In Engels staan dit as die *Montagu Vexator* bekend. Daar is 'n subspesie: Witteberg vexator.

Galery
------

* 
*

Bronne
------

* REDLIST Sanbi
* Protea Atlas
* Biodiversityexplorer
* Plants of the World Online

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q97253430
* GBIF: 7287592
* iNaturalist: 569229
* IUCN: 185421109
* NCBI: 379194

 |
**Christian Andreas Doppler** (29 November 1803 – 17 Maart 1853) was ’n Oostenrykse wiskundige en fisikus, na wie die doppler-effek vernoem is.

Lewe
----

Hy het in Salzburg, Oostenryk, grootgeword as die seun van ’n messelaar. Weens swak gesondheid kon hy nie in sy pa se onderneming werk nie. Ná skool het Doppler filosofie in Salzburg studeer en wiskunde en fisika in Wene, waar hy van 1829 af as ’n assistent gewerk het. In 1835 het hy aan die Praagse Politegniese Skool (nou die Tsjeggiese Tegniese Universiteit) begin werk, waar hy in 1841 aangestel is.

Kort daarna het Doppler sy belangrikste werk gepubliseer: *Über das farbige Licht der Doppelsterne und einiger anderer Gestirne des Himmels* ("Oor die gekleurde lig van die dubbelsterre en ’n paar ander sterre aan die lugruim"). Hierin verduidelik hy sy beginsel (later die Doppler-effek genoem) dat die waargenome frekwensie van ’n golf afhang van die relatiewe spoed van die bron en die waarnemer, en gebruik hy hierdie beginsel om die kleur van dubbelsterre te probeer verduidelik. Gedurende sy tyd as professor in Praag het Doppler meer as 50 artikels gepubliseer oor wiskunde, fisika en sterrekunde. In 1847 het hy ’n professor in Slowakye geword en in 1849 het hy in Wene gaan woon vanweë rewolusionêre bedrywighede in groot dele van Europa. Daar het hy en Franz Unger ’n groot rol gespeel in die ontwikkeling van die jong Gregor Mendel, wat later bekend geword het as die vader van genetika.

Doppler is op 18 Maart 1853 op 49-jarige ouderdom in Venesië oorlede.

Volle naam
----------

Daar heers soms verwarring oor Doppler se volle naam. Hy het na homself as Christian Doppler verwys. Op sy geboortesertifikaat en doopseël word sy naam aangegee as Christian Andreas Doppler. Veertig jaar ná sy dood het die sterrekundige Julius Scheiner die naam Johann Christian Doppler gebruik en sedertdien word sy naam dikwels verkeerdelik so aangegee.

Bronne
------

 Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Die **Karoo-tot-Kus bergfietswedren** vind jaarliks tydens Septembermaand plaas. Die wedren begin in Uniondale en eindig in Knysna. Die wedrenafstand is ongeveer 104 km.

Die wedren
----------

Die wedren is 'n punt-tot-punt maraton (XCM) en is meestal deel van Fietsry Suid-Afrika se Nasionale Bergfietsreeks. Daar neem ongeveer 1 500 ryers jaarliks aan die wedren deel. Die huidige rekord van net minder as 3 uur word deur Fritz Pienaar gehou.

Die roete
---------

Die wedren begin in Uniondale en loop eers vir 2 km deur die dorp voor dit suidwaarts draai en via die Ou-wapad oor die Outeniekwaberge gaan. Dan is dit ongeveer 15 km tot by Avontuur en dan word die R339 gruispad na Knysna aangedurf. Na ongeveer 10 km begin die pad daal deur die Prins Alfredpas. Die pad daal vir 14 km tot in De Vlugt. Anderkant De Vlugt klim die pad weer en Krisjan-se-nek, Buffelsnek en Diepwalle is bekende bakens. Die roete draai by Kom-se-pad af van die R339 en gaan dan deur die woud. Uiteindelik gaan die roete deur die Gounabosboustasie en daal dan skerp na die Knysnarivier. Aan die anderkant klim die roete kwaai en daal dan net so skielik tot op seevlak waar dit eindig op die sportveld.
Die **moskeeswael** (*Cecropis senegalensis* en *Hirundo senegalensis*) is 'n lid van die swaelfamilie en een van die groter swaels.

Identifikasie
-------------

Moskeeswaels lyk baie soos 'n reuse rooinekswael met 'n algemene lengte van 25 cm en 'n gewig van 45g by volwassenes. Hul bolywe is blou, anders as die rooinekswael se rooi bolyf. Die moskeeswael se gesig en onderlyf is wel rooierig, maar hul ondervlerke is wit met donker vliegvere. Die stert is gevurk en kom iets ronder by die mannetjies voor. Onvolwasse voëls is minder kleurryk en meer bruin, met aansienlik minder kontrasterende kleure.

Die moskeeswael lyk ook baie op die rooiborsswael, maar is ietwat groter en het korter sterte. Die donker kroon steek ook nie verby die oë van 'n moskeeswael nie, maar wel by 'n rooiborsswael.

Hul vlug is swaar en stadig en kan, gepaard met hul grootte, die indruk van 'n valk, eerder as 'n swael gee.

Voedsel
-------

Die primêre voedsel van die moskeeswael is insekte wat uit die lug tydens vlug gevang word.

Verspreiding
------------

Die moskeeswael word aangetref in die meeste dele van Afrika, suid van die Sahara, maar is die algemeenste in die Weste. Die voëls migreer nie, maar sal reëns tot 'n sekere mate volg.

Habitat
-------

Moskeeswaels verkies oop velde met bome en beboude gebiede. Hulle word gewoonlik in pare en swerms aangetref en selde as enkel voëls. Die voëls bou toe modderneste met 'n buisagtige opening; die neste word veral aangetref in die krake van, of onder brûe en soortegelyk strukture, benewens verlate geboue, gate in bome en grotte.

Voortplanting
-------------

Die wyfie lê tipies twee tot vier wit eiers. 'n Mannetjie sal slegs met een wyfie paar tot en met haar dood. Na haar dood sal hy vir hom 'n nuwe maat soek.

Ander name
----------

* Wetenskaplike naam: ***Hirundo senegalensis***
* Engelse naam: *Mosque Swallow*

Subspesies
----------

* *C. s. senegalensis*
* *C. s. saturatior*
* *C. s. monteiri*

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

Bronnelys
---------

* IUCN 2006. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. <www.iucnredlist.org>. Laaste besoek 24 Mei 2007.
* Moskeeswael Geargiveer 30 September 2007 op Wayback Machine by Avibase Geargiveer 30 September 2007 op Wayback Machine, die wêreldse voëldatabasis. Laaste besoek 24 Mei 2007.
* "Mosque Swallow" Geargiveer 28 September 2007 op Wayback Machine by "The Kruger". Laaste besoek 27 Mei 2007.

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q3136315
* ADW: Cecropis\_senegalensis
* Avibase: 9185D29DF441336D
* eBird: mosswa2
* GBIF: 7342250
* iNaturalist: 144797
* ITIS: 916674
* IUCN: 22712365
* Xeno-canto: Cecropis-senegalensis

 |
Elton John tydens die Konsert vir Diana, Wembley-stadion, Londen, 1 Julie 2007
Kerse in die wind.
**Candle in the Wind** (*Kers in die wind*) is 'n liedjie van die Britse musikant Elton John. Die teks is deur Bernie Taupin geskryf. Meer eksemplare is hiervan verkoop as enige ander album nog.

Elton John het die liedjie in 1973 opgeneem en op sy album, *Goodbye Yellow Brick Road*, uitgereik. Die liedjie handel oor die lewe van Marilyn Monroe, wat in 1962 (11 jaar vroeër) oorlede is. Een van die temas is dat sy deur die mense om haar uitgebuit is, wat haar laaste eensame jare op aarde gekenmerk het. Die snit verskyn in 1974 as 'n enkelspeler en behaal die 11de plek op die Britse treffersparade. In 1988 is 'n lewendige weergawe uitgereik, wat 'n 5de plek in die Verenigde Koninkryk bereik het.

In 1997 is dit ter nagedagtenis aan Diana, Prinses van Wallis heropgeneem, dié slag met ander lirieke. Elton John was 'n goeie vriend van Diana en het hierdie weergawe tydens haar begrafnis gesing. Hierdeur het hy 'n ooreenkoms tussen die lewens van Monroe en Diana getref. Dit is as 'n enkelspeler uitgereik, waarvan 33 miljoen kopieë verkoop is, wat dit die topverkoper enkelspeler van alle tye maak.

Op 25 Junie 2009 het Elton John die liedjie tydens 'n liefdadigheidskonsert as eerbetoon aan Michael Jackson opgedra, wat ure vroeër oorlede is.
**Karosta** is 'n stadsdeel in die noorde van die Koerlandse hoofstad Liepāja (Duits *Libau*) in Letland. Dit beslaan sowat 'n derde van dié stad se oppervlakte.

Geskiedenis
-----------

Die versterkings, wat op bevel van die Russiese tsaar tussen 1893 en 1906 net noord van Karosta gebou is, is nooit vir militêre verdediging gebruik nie en kort voor die uitbreek van die Eerste Wêreldoorlog opgeblaas
Verlate Russiese woonstelblokke
Karosta was oorspronklik 'n basis van die Russiese Baltiese Vloot wat op bevel van tsaar Alexander III en sy seun Nikolaas II vanaf 1890 ontstaan het. Die nabyheid van die Duitse Ryk se mees oostelike voorpos Nimmersatt in die noorde van Oos-Pruise (tans Nemirseta in Litaue) en die feit dat die hawe gedurende die Baltiese winter ysvry bly was die hoofredes vir die bouprojek wat dan ook die naam "Hawe van die Imperator Alexander III" gedra het - die huidige naam *Karosta* of "Oorlogshawe" is eers met die onafhanklikwording van Letland ingeburger.

In die vroeë 20ste eeu het Karosta 'n selfstandige militêre Russiese stadsdeel gevorm wat heeltemal onafhanklik van Liepāja bestaan het. Vir 'n tyd lank was Karosta selfs die grootste militêre terrein van Rusland in die Baltiese lande wat oor sy eie hoogs ontwikkelde infrastruktuur met poskantoor, energievoorsiening en ander geriewe beskik het. Ook die lewensstandaard van Russiese soldate en hul gesinne in Karosta was merkbaar hoër as dié van die nabygeleë Letse stadsdele.

In opdrag van tsaar Nikolaas II is tussen 1900 en 1903 die Russies-Ortodokse Nikolai-katedraal vir die militêre personeel van Karosta opgerig. Sy goue koepels is nog steeds die hoogstes langs die Oosseekus. Gedurende die Sowjet-tydperk het die sakrale gebou onder meer as rolprentteater gedien.

Net soos in die Tsaristiese periode was Karosta ook tydens die Sowjet-era nie toeganklik vir die publiek nie en het saam met Liepāja meestal nie op amptelike Sowjet-kaartmateriaal verskyn nie. Die vlootbasis met 140 oorlogskepe en sowat 30 atoomgedrewe duikbote was van strategiese belang vir Moskou. Oorblyfsels uit hierdie tydperk is die groot aantal Russiese woonstelblokke wat van voorafvervaardigde elemente gebou is. Nadat die sowat 20 000 Sowjet-soldate in 1994 uit Karosta onttrek is, staan baie van dié geboue leeg, en slegs 'n derde van die stadsdeel is nog bewoon. Volgens berigte is chemiese wapens en radioaktiewe afval uit Karosta nog voor die Sowjet-Russe se onttrekking tussen 1989 en 1992 in die Oossee voor die Sweedse eiland Gotland gestort.

Karosta se besondere atmosfeer dien intussen as inspirasie vir Letlandse kunstenaars wat hier hul ateljees geopen het.
Candice Swanepoel
**Candice Susan Swanepoel** (\* 20 Oktober 1988) is ’n Suid-Afrikaanse mannekyn wat bekend is vir haar modelwerk vir *Victoria’s Secret*.

Lewe en modelloopbaan
---------------------

Candice Swanepoel is in Mooirivier, KwaZulu-Natal, gebore en is op 15 jarige ouderdom op ’n Durbanse vlooimark as potensiële model raakgesien.Op 16-jarige ouderdom is Candice €5 000 (ZAR40 000) vir ’n dag se werk betaal. Swanepoel het onder andere vir die voorblaaie van Vogue (Griekeland & Italië), ELLE (Duitsland), en Ocean Drive (Verenigde State) en reklame van Nike, Diesel, Guess? en Versus Eyewear geposeer.
Swanepoel het ook die loopplank betree vir Tommy Hilfiger, Dolce & Gabbana, Shiatzy Chen, Sass & Bide, Betsey Johnson, Diane von Fürstenberg en vele ander ontwerpers,sowel as vir Victoria's Secret in 2007 tot 2010. Behalwe haar modelwerk by onderkleremaatskappye se kommersiële advertensies, het sy ook gepryk in die 2010 -"SWIM" modelkatalogus, saam met Lindsay Ellingson, Rosie Huntington-Whiteley en Erin Heatherton. In 2010 het Swanepoel ’n Victoria's Secret Angel geword. Swanepoel het ook Kardashian se 2010-reeks swemdrag gemodelleer. Op 12 Augustus 2010 het Swanepoel amptelik die eerste Victoria's Secret-winkel in West Edmonton Mall, Edmonton, Kanada, geopen. Candice Swanepoel is as nommer 61 in die FHM-tydskrif se "100 Sexiest Women in the World" aangewys en het ook op die voorblad van *Vogue Italia* gepryk.

Swanepoel het ook op No. 10 in Forbes se "The World's Top-Earning Models"-lys geëindig; sy het tussen 2010 en 2011 ’n geraamde $3 miljoen verdien.

Buite die kollig
----------------

Swanepoel praat vlot Afrikaans en Portugeesen gaan met die model Hermann Nicoli uit sedert sy 17 jaar oud is. Hulle is tans verloof.