recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*Vir die voormalige Schoemansdal in Mpumalanga, sien Kamatsamo*

**Schoemansdal** was 'n nedersetting 16 km wes van Louis Trichardt (Makhado). Die nedersetting het ontstaan in die tyd van die Groot Trek, maar was ná slegs dertig jaar verlate as gevolg van aanvalle deur Venda-krygers. Nadat die Republiek weer beheer van die gebied oorgeneem het, is Schoemansdal geïgnoreer en 'n nedersetting by Makhado gestig. As gevolg hiervan is Schoemansdal die enigste Voortrekker-nedersetting in Suid-Afrika wat nie in 'n moderne dorp ontwikkel het nie.

Louis Trichardt en Hans van Rensburg
------------------------------------

Die kerkie op Schoemansdal is in 1858 gebou, maar met die verlating van die dorp in 1867 deur die swart inwoners van die omgewing afgebrand, saam met die hele dorp. Die argief van die gemeente het bewaar gebly.
Die pastorie op Schoemansdal is in 1859 opgerig.
Die nedersetting het ontstaan toe die Voortrekker leiers Louis Trichardt en Hans van Rensburg die Soutpansberg bereik het gedurende 1836. Na 'n stryery tussen die twee leiers het Van Rensburg verder oos gegaan na Maputo maar sy trek is op pad uitgemoor. Trichart en sy mense het vir meer as 'n jaar hier gebly. Nadat hulle verkenningswerk tot in Zimbabwe gedoen het en ook verder ooswaarts om van Rensburg te vind, het hulle besluit om Maputo te bereik, weg van Britse beheer. Die epiese tog het in September 1837 begin en hulle het hul bestemming sewe maande later bereik. Die prys was egter hoog; 27 van 53 mense het aan koors gesterf, Trichardt ook. Dit het hulle twee en 'n half maande geneem om teen die Drakensbergplato af te gly met hul nege waens; die agterwiele van die waens moes verwyder word om hulle teen die berg te laat afgly.

Hendrik Potgieter
-----------------

Hendrik Potgieter was die volgende trek wat hier gearriveer het. Hy het vanaf Ohrigstad hier aangekom nadat die malaria sy mense begin afmaai het. Hy het gemeen dat die Soutpansberg ver genoeg van Britse beheer af was en hulle dus onafhanklik kon word. Hy het dié plek gekies vir die hoofstad van sy republiek en dit Zoutpansberg genoem.

Zoutpansberg
------------

Aanvanklik het dit goed gegaan met die gemeenskap en 'n kerk en 'n fort is gebou. Portugese handelaars het ook winkels geopen. Ivoorhandel het geblom. Potgieter is gedurende 1852 dood en na 'n reeks twiste is die naam in 1855 na Schoemansdal verander. Daarna het die dorp van 1 800 inwoners die versamelplek geword van al hoe meer bandelose ivoorjagters en handelaars. Wapensmokkelary was aan die orde van die dag en op een tydstip het 30 ton lood vir die maak van koeëls deur die dorp beweeg.

Die Venda-krygers was nie gelukkig met die stand van sake nie en het die dorp op 15 Julie 1867 aangeval en dit aan die brand gesteek. Die dorp is nooit verder ontwikkel nie en is tans niks meer as 'n begraafplaas nie.

Sien ook
--------

* Anna Vermaak
* Gereformeerde kerk Zoutpansberg
* Lys van dorpe in Suid-Afrika
**Taaroa** of **Taʻaroa** is die oppergod van die mitologie van Frans-Polinesië. Terwyl die spelling met die ʻeta gebruiklik is, word dit dikwels in die praktyk weggelaat, veral in ander tale.

Die mite
--------

In die begin was daar net Taaroa, die skepper van alles, insluitende homself. Hy het alleen gewag in sy dop, wat soos ’n eier in die leë niks gedryf het voor die tyd toe die lug, aarde, maan, son en sterre gevorm is. Hy was verveeld en daarom het hy die dop gebreek en uitgeklim, maar alles was stil en donker om hom.

Hy het toe die dop in stukke gebreek en daaruit die rotse en sand gemaak, asook die fondament van die hele wêreld, Tumu-Nui. Uit sy ruggraat het hy die berge geskep; met sy trane die oseane, mere en riviere gevul; uit sy vinger- en toonnaels het hy die skubbe van die visse en skilpaaie gemaak; uit sy vere die bome en struike; met sy bloed het hy die reënboog ingekleur.

Taaroa het toe kunstenaars geroep wat met hul mandjies gevul met *To'i* gekom het om Tane, die eerste god, te maak. Daarna het Ru, Hina, Maui en honderde ander gevolg. Tane het die lug met sterre versier en die son in die lug gehang om die dag te verlig en die maan om die nag te verlig. Taaroa het toe besluit om sy werk klaar te maak en die mens geskape.

Hy het die wêreld in sewe vlakke ingedeel. Op die heel onderste vlak het die mens gewoon en hulle het vinnig vermeerder. Die mens het die ruimte om hom met allerhande diere en plante gedeel, en kort daarna het hy ingeperk gevoel en sy domein uitgebrei deur ’n gat in sy vlak te maak om hoër op te beweeg. So het hy die een ná die ander vlak gevul totdat al sewe vol was. 

Op dié manier het die mens die hele aarde gevul, maar hulle behoort steeds aan Taaroa, die meester van almal.
**Taalfilosofie** is die vertakking van filosofie wat handel rondom die wese, herkoms en gebruik van taal. 

In analitiese filosofie is taalfilosofie een van die fundamentele dissiplines van die tradisie: dit speel histories 'n baie belangrike rol, en dra by tot en word na verwys in verskeie ander vertakkings van filosofie. Dit behels veral die studie van vier sentrale probleme: wat betekenis behels, hoe taal gebruik word, hoe tale verstaan word, en die verhouding tussen taal en die werklikheid.

Analitiese filosofie as as 'n tradisie is baie verskuldig aan Gottlob Frege, Bertrand Russell en Ludwig Wittgenstein, wat baie aandag gegee aan die taalfilosofie in die oorsprong van die tradisie tydens die vroeë 20ste eeu. Later, in die 1970's, het die taalfilosofiese teorieë van Saul Kripke, uitgebrei deur onder andere Hilary Putnam, gelei tot omvattende innovasies in verskeie ander vertakkings van filosofie.

In kontinentale filosofie word taalfilosofie nie gereeld as 'n veld van sy eie hanteer nie, maar 'n teorie van taal speel 'n intieme rol in verskeie noemenswaardige denkrigtings in dié tradisie.

Die filosofiese studie van taal het 'n baie ryk geskiedenis in verskeie tradisies: in Indiese filosofie bestaan daar sedert omtrent 1500 v.C. so 'n studie, met 'n omvattende dissipline van die taalfilosofie wat ontwikkel tussen die 5de en 10de eeue, en in antieke Griekeland gee Sokrates, Plato en Aristoteles elk aandag aan probleme aangaande die wese van taal. Die werk van die laasgenoemdes word verder uitgebrei deur die Stoïse filosowe, en van hulle af loop 'n tradisie deur Middeleeuse filosofie tot die hedendaagse. In beide die ooste en die weste word 'n erkenbare taalfilosofie ontwikkel ietwat voor die eerste pogings tot taalwetenskappe.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4056486-1
* NDL: 00562344
* NKC: ph114543

 |
Vlag van die Oranje-Vrystaat
Die **Vlag van die Oranje-Vrystaat** is amptelik van 1857 tot 1902 gebruik. Dit is vervang deur die vlag van die Oranjerivierkolonie.

Geskiedenis
-----------

Toe die Oranje-Vrystaat in Februarie 1854 'n onafhanklike republiek geword het, het die regering 'n rooi, wit en blou vlag gehys. Besonderhede van die presiese ontwerp is nie opspoorbaar nie, maar dit was vermoedelik soortgelyk aan die hedendaagse vlag van Nederland. Dit was klaarblyklik bedoel as 'n tydelike vlag, aangesien die eerste Staatspresident, Josias Philip Hoffman, koning Willem III van Nederland (regeer 1849–1890) gevra het om die nuwe staat wat die Nederlandse koninklike familie se naam dra, van 'n vlag en wapen te voorsien. Die koning het gemoedelik ingestem.

’n Vlag en wapen is deur die Hoge Raad van Adel in Nederland ontwerp. Dit is 'n jaar later, op 23 Februarie 1857, die derde herdenking van die republiek, amptelik in gebruik geneem, en is gebruik totdat die republiek op 31 Mei 1902 tot 'n einde gekom het.

Die vlag is later in die ontwerp van die nasionale vlag van Suid-Afrika (van 1928 tot 1994) opgeneem en ook deur die Anglo-Boereoorlogmuseum en die Voortrekkermonument gebruik.

Beskrywing
----------

Die vlag het bestaan uit sewe horisontale bande van 4 wit en 3 oranje, met die Nederlandse vlag in die kanthoek.

Bronne
------

* Brownell, F.G. *National and Provincial Symbols*. 1993.
* Burgers, A.P. *Sovereign Flags over Southern Africa*. 1997.
* Burgers, A.P. *The South African Flag Book*. 2008.
* Pama, C. *Lions and Virgins*. 1965.
’n **Ashelling** in sterrekunde is die hoek tussen ’n voorwerp se rotasie-as en sy wentelas, of die hoek tussen sy ewenaarvlak en wentelvlak (die sonnebaan in ons sonnestelsel). As die helling zero is, wys die twee asse in presies dieselfde rigting; die rotasie-as is dus loodreg op die wentelvlak.

In die loop van ’n wenteling verander die helling gewoonlik nie veel nie en die oriëntasie van die as bly dieselfde met betrekking tot die agtergrondsterre. Dit bring mee dat een pool aan ’n sekere kant van die wentelbaan meer na die Son oorhel en die ander pool aan die ander kant van die wentelbaan – dit veroorsaak die seisoene op Aarde. Die Aarde se ashelling wissel tussen 22,1 en 24,5 grade oor ’n siklus van 41 000 jaar. Dit is tans 23°26′13,7″ (of 23,43714°) en aan die afneem.

Standaarde
----------

Daar is twee standaarde waarvolgens die ashelling bepaal word. Die Internasionale Astronomiese Unie (IAU) definieer die "noordpool" van ’n planeet as die een wat aan die Aarde se noordekant van die konstante vlak van die Sonnestelsel lê. Daarvolgens is Venus se helling 3° en roteer hy retrograad, in die teenoorgestelde rigting as die meeste ander planete.

Die IAU gebruik ook die "regterhandreël" om ’n "positiewe pool" te bepaal vir die doel van die vasstelling van oriëntasie. (Sien illustrasie regs bo.) Hiervolgens is Venus se helling 177° ("onderstebo").

Aarde
-----

Die Aarde se ashelling is tans sowat 23,4°.
Die Aarde het op die oomblik ’n ashelling van sowat 23,4º (dit word aangedui met die Griekse letter ε). 

Die helling is nie konstant nie, maar wissel oor ’n tydperk van 41 000 jaar. Die laaste maksimum was 10 700 jaar gelede (sowat 24,4º) en die volgende minimum sal oor 9 800 jaar wees (sowat 22,6º) – die afname van die helling is tans sowat 47 boogsekondes per eeu. Oor die afgelope vyf miljoen jaar het die helling gewissel tussen 24,5º en 22º.

### Seisoene

Die Aarde se as bly deur die jaar in dieselfde posisie skeef met betrekking tot die agtergrondsterre (ongeag van waar in sy wentelbaan hy is). Dit beteken die een pool (en die ooreenstemmende halfrond) sal aan die een kant van die wentelbaan weg van die Son af wys en in die ander helfte van die wentelbaan (of jaar) in die Son se rigting. Dit bring mee dat die Aarde seisoene het. Dit is somer in die Suidelike Halfrond wanneer die suidpool in die Son se rigting wys. Wisselings in die Aarde se ashelling kan die seisoene beïnvloed en is moontlik ’n faktor in klimaatsveranderings op lang termyn.

Die verhouding tussen die Aarde se ashelling (ε) en die tropiese en poolsirkels.
**Turkish Airlines-vlug 981** was 'n McDonnell Douglas DC-10 wat op 3 Maart 1974 neergestort het buite Parys, Frankryk, met die dood van al 346 mense aan boord. Op daardie oomblik was die dodelikste vliegtuigongeluk ooit. Dit bly die vierde dodelikste vliegtuigongeluk in lugvaartgeskiedenis, die dodelikste van 'n DC-10, en die dodelikste wat op Franse grondgebied plaasgevind het. Die ongeluk was ook bekend as die Ermenonville-vliegramp, die naam van die bos waar die vliegtuig neergestort het.

Oorsaak
-------

Die ongeluk is veroorsaak toe 'n onbehoorlik-toegemaakte vragdeur aan die agterkant van die vliegtuig oopgebreek het, en 'n plofbare dekompressie veroorsaak het wat die kabels wat nodig is om die vliegtuig te beheer geskeur het. As gevolg van 'n bekende ontwerpsfout wat nooit voor, óf ná, die produksie van DC-10s reggestel is nie, het die vraggrendels nie betroubaar gesluit nie, en daar is op handprosedures staatgemaak om te verseker dat hulle korrek gesluit was. Probleme met die grendels het voorheen voorgekom, veral in 'n identiese voorval op American Airlines-vlug 96 in 1972, 'n ondersoek wat getoon het dat die handvatsels van die deur geforseer kan word om te sluit sonder om die klempenne in plek te sluit. Ná afloop van die ramp, is die handvatsels herontwerp en die sluitstelsel aansienlik opgegradeer.
**Ashleigh Ann Buhai** (nooiensvan **Simon**, gebore 11 Mei 1989 in Johannesburg) is 'n Suid-Afrikaanse professionele gholfspeler.

Simon het 'n suksesvolle amateurloopbaan deurloop. Sy was die jongste wenner van die dames-Suid-Afrikaanse Amateurhouespel en Wedstryddubbelspel en die eerste speler om in 101 jaar die Suid-Afrikaanse Vroue-opetitel drie keer te wen. Sy verteenwoordig haar land drie keer in die hoofsaaklik professionele Vroue Wêreldbekertoernooi terwyl sy nog 'n amateur is.

Simon het professioneel begin speel die dag na haar 18de verjaardag. Sy het die 2007 Katalonië Vrouemeesters gewen, slegs haar derde toernooi as 'n professionele speler. Sy was die jongste professionele wenner ooit op die Europese Damestoer.

Simon verkry haar LPGA Tour-lisensie vir 2014 tydens die kwalifiserende skool.

Ashleigh speel nou onder die naam Ashleigh Buhai nadat sy in Desember 2016 met David Buhai getroud is.

Op 7 Augustus 2022 het Buhai haar eerste meesterstoernooi-titel gewen deur die AIG Vroue Ope by Muirfield te wen. Sy het Chun In-gee op die vierde putjie van die valbyl-uitspeelronde verslaan nadat albei spelers regulasiespel op -10 voltooi het.

Professionele oorwinnings (16)
------------------------------

### LPGA Toeroorwinnings (1)

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| **Legend** |
| Major-titels (1), AIG Vroue Ope, 2022 |
| Ander LPGA Toer (0) |

 |

### Europese Vrouetoer-oorwinnings (2)

* 2007 Katalonië Vrouemeesters
* 2011 ISPS Handa Portugese Dames-ope

### Ander oorwinnings (2)

* 2004 die Suid-Afrikaanse Vroue-ope
* 2007 Suid-Afrikaanse Vroue-ope

Spanne verteenwoordig
---------------------

* Espirito Santo Trofee (vir Suid-Afrika): 2004, 2006
* Wêreldbeker (vir Suid-Afrika): 2005, 2006, 2007, 2008
**Skuurvastheid** of **skuurweerstand** is 'n materiaaleienskap wat kenmerk watter weerstand 'n materiaal teen vryf, skuur or skraap bied.

Papier
------

Dit is 'n belangrike eienskap vir papier en papierbord en word in 'n laboratorium gemeet deur papier 'n bepaalde tyd aan draaiende skuurwiele bloot te stel. Dit kan droog of nat gedoen word.

Tekstiel
--------

Skuurvastheid is ook 'n belangrike faktor wat die lewensduur van tekstielprodukte bepaal. Watter skuurvastheid 'n stof besit word deur die vesel, die draadstruktuur asook die tipe materiaal bepaal.

Beton
-----

Die skuurvastheid van beton hang veral van sy krag af. 'n Toename in weerstand kan hoofsaaklik deur 'n toename van die sementgehalte en vermindering van die voggehalte bereik word.Die hardheid van die growwe aggregaat is minder belangrik omdat dit net 'n rol speel indien die matriks weggeslyt is.

Daar bestaan versnelde slytasietoetse vir beton, wat vermag 'n betroubare bepaling van die oppervlak se slytasie teen tyd te verkry. 'n Mikrometer word gebruik om met tussenposes van 5, 10, 15 en 30 minute die omvang van die slytasie te meet.

Coatings
--------

Om die skuurvastheid te verbeter word dikwels 'n coating van byvoorbeeld PTFE gebruik.
Die **Skurweblaarkanniedood** (*Commiphora edulis* subsp. *edulis*) is 'n boom wat in die bosveld en ruigtes aangetref word. Hulle kom op rotsagtige plekke in die Zambezi- en Limpopovallei voor, en is redelik volop rondom Pafuri in die Krugerwildtuin.

Die boom het saamgestelde blare wat tot 7 cm lank en 3.5 cm wyd is, dun en blink, maar opvallend behaard aan albei kante. Blare word as een tot vier pare en 'n vyfde een (op die punt) aan elke blaarsteel gedra.

Die vrugte is die grootste van die *Commiphora* spesies (2 x 2.5 cm), gewoonlik in pare gedra, effe langwerpig en simmetries met 'n haarbedekking. Hulle is byna deurskynend wanneer onryp, maar word donkerrooi tot swart en die vlesige deel verdeel in twee wanneer hulle ryp is.

Die boom se FSA-nommer is 275.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

Bronne
------

* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 ISBN 978 1 77007 832 1
* Plants of the World Online

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q15127187
* APDB: 174723
* GBIF: 7286807
* iNaturalist: 340295
* IPNI: 127643-1
* IUCN: 146209364
* NCBI: 246353
* Plant List: kew-2733474
* Tropicos: 4700293

 |
'n Turbowaaier: A. Eerste as (laedrukgedeelte)
B. Tweede as (hoogdrukgedeelte)
C. Statiese komponente
1. Inlaatmeganisme
2. Waaier
3. Laedrukkompressor
4. Hoëdrukkompressor
5. Verbrandingskamer
6. Hoëdrukturbine
7. Laedrukturbine
8. Kern spuitpunte
9. Uitgangspuitstuk
Turbowaaier van 'n Boeing 747
Beginselskets van 'n turbowaaiermotor
'n **Turbowaaier** is 'n vliegtuigmotor geskik vir gemiddelde snelhede. 'n Turbowaaier is 'n relatief stil straalmotor met 'n hoë rendement.

Aangesien 'n skroefmotor 'n beter vliegtuigmotor is by lae snelhede en 'n straalmotor beter is by hoë snelhede, is die logiese oplossing dat vir gemiddelde snelhede 'n soort kruising van die twee tipes die beste sal wees. Dit kruising is die **turbowaaier** motortipe. Turbowaaiers is 'n soort straalmotor waarby die kompressor in die motor sodanig vergroot is dat hy 'n soort skroef in 'n ring geword het, en die lug sowel deur, as langs die verbrandingskamer verbyvloei.

'n Turbowaaier bestaan dus eintlik uit twee buise in mekaar. Die binnenste buis is in beginsel 'n straalmotor, en die buitenste buis gedra ditself as 'n buis met 'n skroef binne-in. Dit buitenste buis word ook die omloopbaan genoem.

In die praktyk blyk dié motor tipe die beste te wees vir snelhede van 400 tot 1000 km/h. Daarmee is dié motortipe verreweg die mees gewilde vliegtuigmotor vir passasierstralers.

Omloopverhouding
----------------

Die omloopverhouding is die verhouding tussen die hoeveelheid lug wat deur die "verbypad" stroom in vergelyking met die hoeveelheid lug wat deur die verbrandingskamer stroom. As 'n turbowaaier 'n omloopverhouding van 5 het, beteken dit dat vir elke kilogram lug wat deur die verbrandingskamer stroom, daar 5 kilogram lug deur die verbypad stroom. Vegvliegtuie het dikwels motors met 'n omloopverhouding van minder as 1, maar die motors van die meeste moderne verkeersvliegtuie het omloopverhoudings van 5 of meer.

Turbowaaiers werk taamlik stil, veral as hulle 'n hoë omloopverhouding het. Die vuurwarm lug wat uit 'n straalmotor kom maak baie lawaai. In 'n turbowaaier word die warm lugstraal omhels deur 'n straal koue lug uit die omloop en die resultaat is 'n baie laer geraasvlak.
Die **nasionale vlag van Uganda** is op 9 Oktober 1962 amptelik in gebruik geneem. Die vlag vertoon ses horisontale afwisselende bane in (van bo na onder) swart, geel, rooi, swart, geel en rooi met ’n wit skyf in die middel van die vlag waarop ’n mahem pryk.

Simboliek
---------

Die drie kleure verteenwoordig die mense van Uganda (swart) die sonskyn van Afrika (geel) en Afrikaanse broederskap (rooi, ook die kleur van bloed wat alle Afrikane verbind). Die kleure is afkomstig van die vlag van die Ugandese Volkskongres (UPC), ’n politieke party wat tussen 1960 en 1985 die belangrikste party in die land was. Dit is tans die grootste opposisieparty.

Ontwerp
-------

Die Maleisiese vlag bo die kantoor van Toerisme Maleisië Trafalgarplein, Londen. Die vlag van Uganda is in die agtergrond bo Uganda-huis.
Die ses bane beslaan elk een sesde van die wydte van die vlag. Die deursnee van die skyf is kleiner as die wydte van twee bane, sodat die geel bane nie daaraan raak nie.

Geskiedenis
-----------

Die mahem (kraanvoël) is deur die Britte aan Uganda toegeken. Tydens die Britse bewind (vanaf 1914) is ’n blou Britse vaandel gebruik wat bestaan het uit ’n enkele blou baan met die *Union Jack* in die skildhoek en ’n mahem op ’n wit skyf op die wapperkant.

Kort voor die verkryging van onafhanklikheid het Uganda ’n nie-Britse vlag ingevoer. Onder die invloed van die Ugandese Demokratiese Party, onder leiding van Benedicto Kiwanuka, is in Maart 1962 ’n vertikaalgestreepte groen-geel-blou-geel-groen vlag met ’n geel mahem in die blou baan, in gebruik geneem. In April van dieselfde jaar het die UPC die verkiesing gewen en die nuwe leiers het besluit om vanaf die verkryging van onafhanklikheid op 9 Oktober 1962 ’n vlag in die partykleure (swart, geel en rooi) te gebruik. Dit het sedertdien in gebruik gebly, ook toe die UPC nie meer die dominante party was nie.

Die oorspronklike vlag, wat in 1962 gemaak is, is deur president Idi Amin na sy afsetting in 1979 saam met die oorspronklike wapenskild na Libië en later Saoedi-Arabië. Dit het daar soek geraak maar die Ugandese regering het die Saoediese regering versoek om te help om dit terug te kry.

* Vlag van Brits-Uganda, 1914–1962 Ontwerp is in verlede gebruik maar sedertdien laat vaar Vlag van Brits-Uganda, 1914–1962
* Standaard van die Goewerneur van Brits-Uganda, 1914–1962 Ontwerp is in verlede gebruik maar sedertdien laat vaar Standaard van die Goewerneur van Brits-Uganda, 1914–1962
* Vlag van Brits-Uganda, Maart tot Oktober 1962 Ontwerp is in verlede gebruik maar sedertdien laat vaar Vlag van Brits-Uganda, Maart tot Oktober 1962

Ander vlae
----------

* Presidensiële standaard van Uganda Presidensiële standaard van Uganda
*Hierdie bladsy bevat wigskrif. Sonder die regte lettertipe sal jy blokkies of snaakse tekens sien. Jy kan die regte lettertipe hier kry.*

In die Mesopotamiese mitologie is **Ninlil** (wigskrif: DNIN.LÍL, 𒀭𒊩𒌆𒆤, "dame van die oop veld" of "dame van die wind"), ook genoem **Sud** of **Mullissu**, ’n godin en die metgesel van die god Enlil. Haar ouers verskil van bron tot bron. 

Ninlil het saam met haar gesin in Dilmun gewoon. Sy is deur haar man, Enlil, verkrag en met water swanger gemaak. Sy het ’n seun, Sin, gehad wat die maangod sou word. As straf is Enlil na die onderwêreld verban waar Ninlil by hom aangesluit het. Enlil, vermom as die poortwagter, het haar weer swanger gemaak en sy het daarna die lewe geskenk aan Nergal, die god van die dood. Op ’n soortgelyke manier het sy die lewe geskenk aan Ninazu, die god van die onderwêreld, nadat Enlil haar swanger gemaak het vermom as die "man van die rivier van die onderwêreld". Later het Enlil hom vermom as "die man van die boot" en haar swanger gemaak met hul vierde kind, Enbilulu, die god van riviere en kanale. In sommige tekste is Ninlil ook die ma van Ninurta, die heroïese god wat die demoon Asag verslaan het.

Ná haar dood het sy die godin van die wind geword, nes Enlil. Sy kon die godin van die suidewind geword het waarna in die mite oor Adapa verwys word, want Enlil is verbind met die noordewind van die winter.
Bicerin
'n Variant van bicerin
**Bicerin** (Piëmontese uitspraak: [bitʃeˈriŋ]) is 'n tradisionele warmdrank wat inheems is aan die Noordwes-Italiaanse stad Turyn en van espresso (of ristretto), drinksjokolade en *crema di latte* (of slagroom of volmelk) berei word.

Geskiedenis
-----------

Bicerin is genoem na die Turynse koffiehuis waar dit vir die eerste keer bedien is - die *Caffè al Bicerin*. Die besonderhede van die oorspronklike resep bly die koffiehuis se geheim en word van generasie tot generasie oorgedra. Bicerin het sy oorsprong in die 18de eeuse *bavareisa*, 'n destyds gewilde warmdrank wat van koffie, sjokolade, melk en stroop berei en aanvanklik in aparte glasies bedien is. Vanaf die 19de eeu is bicerin in 'n enkele glasie bedien - in drie variasies: *«pur e fiur»* (meer of min vergelykbaar met hedendaagse cappuccino), *«pur e barba»* (koffie en sjokolade) en *«’n poc ‘d tut»* ("'n klein bietjie van alles"). 

Die laaste variasie het geblyk die gewildste te wees wat ook deur ander Turynse koffiekroeë oorgeneem is - en word tot vandag toe onveranderd bedien as bicerin. Die warmdrank se naam is afgelei van die klein glasies waarin dit voorgesit is. Bicerin was tradisionel die gewildste warmdrank wat soggens gedrink is - teen 'n prys per glasie wat vanaf die middel van die 19de eeu tot en met 5 Desember 1913 onveranderd gebly het: drie munte of 15 centesimi. Vervolgens is dit verhoog tot 20 centesimi.

Bucerin is in 2001 amptelik erken as "tradisionele Piëmontese drank".
Glasgow- Botaniese Tuin. Edwin Roscoe Mullins se *Kain*, of *My straf is te swaar om te dra* (Genesis 4:13), omstreeks 1899.
’n **Skuldgevoel** is ’n emosionele ervaring wat voorkom wanneer mense glo of verstaan – of dit waar is of nie – dat hulle hulle eie standaarde onder verdenking geplaas het of universele morele standaarde oortree het, en dan aansienlike verantwoordelikheid vir daardie oortreding neem.

’n Skuldgevoel is nou verwant aan die begrippe berou en skaamte. Skuldgevoelens is ’n belangrike faktor in simptome van obsessief-kompulsiewe steuring.

Sielkunde
---------

Skuldgevoelens en hulle verwante oorsake, voordele en nadele is algemene temas in sielkunde en psigiatrie. In gespesialiseerde én gewone taal is ’n skuldgevoel ’n gemoedstoestand waarin ’n mens konflik ervaar omdat hy iets gedoen het wat hy glo hy nie moes nie, of nie iets gedoen het nie wat hy glo hy moes. Dit gee aanleiding tot ’n gevoel wat nie maklik weggaan nie, aangedryf deur die gewete. Sigmund Freud het dit beskryf as die gevolg van ’n stryd tussen die ego en superego – ouerlike inprenting. Hy het die hindernis van die onbewustelike gevoel van skuld beskou as "die kragtigste van alle hindernisse in die pad van genesing".

Die sielkundige Alice Miller sê baie mense "ly hulle hele lewe lank aan dié onderdrukkende skuldgevoel, die gevoel dat hulle nie aan hulle ouers se verwagtinge voldoen het nie. .. geen argument kan hierdie skuldgevoelens wegneem nie, want hulle het hulle oorsprong in die vroegste tydperk in iemand se lewe en dit is hoekom hulle so intens is."

Die filosoof Martin Buber onderstreep die verskil tussen Freud se idee van skuld, wat op interne konflik gebaseer is, en "eksistensiële skuld", gebaseer op werklike skade wat ander aangerig is.

Skuldgevoelens word dikwels met angs verbind. Otto Fenichel sê in manies slaag die pasiënt daarin "om die verdedigingsmeganisme van ontkenning op skuld toe te pas deur oorkompensasie. .. en aap dus ’n persoon na wat geen skuldgevoelens het nie."

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* NKC: ph127104

 |
Die **Tellatlas** (ook *Klein-Atlas*) is 'n bergreeks van meer as 1 000 kilometer, wat deel vorm van die Atlasgebergte. Dit lê teen die Middellandse See in Noord-Afrika in Marokko, Algerië en Tunisië. 

Dit word in die noorde deur die Middellandse See en in die suide deur die Plato van die Sjots begrens. As gevolg van 'n landuitloper vorm die Middellandse See ook die oostelike grens in Tunisië, terwyl dit in die weste in verdere bergreekse, die Rif en Mittlerer Atlas, in Marokko eindig.

Die gesamentlike Atlasgebergte topografies en polities
In sy gebied lê heelwat groot stede, wat die Algerynse hoofstad Algiers met sowat 1 500 000 (2005) inwoners en Oran met 770 000 (2005) inwoners insluit. 'n Ander Algerynse stad Constantine met sowat 505 000 (2005) inwoners, lê in die berge teen 650 meter bo seespieël.

Die hoogste piek is 2 308 meter bo seespieël.


|   **Atlasgebergte** |
| --- |
| Tellatlas | Rif | Sentraal-Atlas | Groot-Atlas | Sahara-atlas | Antiatlas | Djebel Sarhro | Plato van die Sjots |
Tell Be'er Sjewa
Tell Jokneam
'n **Tell** of **tel** (van Hebreeus: **תֵּל**, of uit Arabies:  **تلّ**, *tal*) is 'n soort argeologiese kunsmatige heuwel wat weens menslike bewoning en desertering van 'n geografiese ligging oor verskeie eeue ontstaan het. 'n Klassieke tell lyk na 'n lae, afgeknotte konus met 'n gelyke bokant en hellings aan al die kante.

Argeologie
----------

'n Tell is 'n opeenvolging van begrawe strukture soos regerings- of militêre geboue, godsdienssentra, of wonings wat op verskillende dieptes gevestig is, afhangend van hul datum van gebruik. Hulle sal dikwels oorvleuel, horisontaal, vertikaal of in beide rigtings. Argeoloë sal tell-liggings uitgrawe ter wille van interpretasies van die argitektuur, doel, en datum van bewoning. Aangesien die uitgrawe van 'n tell 'n destruktiewe proses is, het fisici en geofisici niedestruktiewe metodes ontwikkel vir die kartering van tell-liggings.

In kultuur
----------

Die naam van die Israelse stad Tel Aviv, is 'n frase wat uit Esegiël 3:15 in die Bybel afgelei is, wat in Hebreeus beteken: "Tel van lente".
**Senuoordraers** (ook **neurotransmitters** of **chemiese boodskappers** genoem) is chemiese stowwe wat die oordrag van seine in die senuweestelsel moontlik maak. Hulle dra seine oor ’n chemiese sinaps oor, van een neuron (senusel) na ’n ander teikenneuron, ’n spiersel of ’n kliersel.

Senuoordraers word van sinaptiese blasies in sinapse vrygestel in die sinaptiese spleet, waar hulle deur reseptore in die teikenselle ontvang word. Baie senuoordraers word gesintetiseer van eenvoudige en algemene voorlopers soos aminosure, wat geredelik beskikbaar is uit die dieet en net ’n klein getal biosintetiese stappe benodig vir omvorming. Senuoordraers speel ’n groot rol in die alledaagse lewe en bedrywighede. Dit is nie bekend presies hoeveel daar is nie, maar meer as 100 chemiese boodskappers is al geïdentifiseer.

Werking
-------

Senuoordraers word in sinaptiese blasies geberg wat onder ’n selmembraan in die aksonterminaal aan die presinaptiese kant van die sinaps geleë is. Hulle word in die sinaptiese spleet vrygestel en versprei, en bind dan aan spesifieke reseptore in ’n membraan aan die postsinaptiese kant van die sinaps.

Die meeste senuoordraers is omtrent so groot soos ’n enkele aminosuur; sommige kan egter so groot wees soos groter proteïene of peptiede. ’n Vrygestelde senuoordraer is gewoonlik vir ’n kort tyd in die sinaptiese spleet beskikbaar voordat dit deur ensieme gemetaboliseer word, die presinaptiese neuron teruggetrek word of aan ’n postsinaptiese reseptor bind. Korttermynblootstelling is egter voldoende vir ’n seinoordrag.
**Senuweemiddels** is 'n klas van organiese chemikalieë wat die meganisme ontwrig waardeur senuweeboodskappe aan organe oorgedra word. Die ontwrigting word veroorsaak deur die blokering van asetielcholienesterase, 'n ensiem wat die afbreek van asetielcholien, 'n senuoordraer, kataliseer.

Vergiftiging deur 'n senuweemiddel lei tot sametrekking van pupille, oorvloedige speekselafskeiding, konvulsies, en onvrywillige urinering en defekasie, met die verskyning van die eerste simptome binne sekondes na blootstelling. Dood deur versmoring of hartstilstand kan binne minute volg weens die verlies aan die liggaam se beheer oor respiratoriese en ander spiere. 

Sommige senuweemiddels word maklik verdamp of geäerosoliseer, en die primêre roete van toegang tot die liggaam is die asemhalingstelsel. Senuweemiddels kan ook deur die vel geabsorbeer word, wat vereis dat diegene wat waarskynlik aan sulke agente blootgestel kan word, 'n volle lyfpak en 'n respirator moet dra.

Senuweemiddels is gewoonlik kleurloos tot amberkleurig, smaaklose vloeistowwe wat na 'n gas kan verdamp. Die sarin en VX middels is reukloos; tabun het 'n effense vrugtereuk en soman het 'n effense kamferreuk.

Notas
-----

1. ↑  geargiveer vanaf www.atsdr.cdc.gov.
Die verwantskapslande
Die **verwantskapslande** (*Nederlands: verwantschapslanden*) is die lande wat kultureel nou verwant is aan Nederland of België. Dikwels was in hierdie lande lank 'n Nederlandse koloniale mag, wat sy spore in die land saam gebring het. 

Die belangrikste verwantskapslande is:

* Aruba
* Curaçao
* Indonesië
* Sint Maarten
* Suid-Afrika (Nederlandse Kaapkolonie/VOC verversingspos - Kaapstad)
* Suriname

Aruba, Curaçao en Sint Maarten is tans nog outonome lande binne die Koninkryk der Nederlande en het dieselfde status as hul ou moederland, Nederland.

Suid-Afrika is die land met die meeste inwoners van Nederlandse afkoms. Die skattings loop uiteen van 3 tot 7 miljoen mense wat Nederlandse voorouers het. Veral die Afrikaners en Kleurlinge is kultureel, taalkundig en geneties nou verwant met die Nederlanders en Vlaminge.

Soms is ook die lande ingeskakel waar die Nederlanders, die Nederlandse taal en kultuur lankal verdwyn het. In hierdie lande herinner dikwels net Nederlandse argitektuur aan voormalige Nederlandse aanwesigheid. Hierdie lande is:

* Ghana (Nederlandse Goudkus - Elmina)
* Guyana (Essequibo, Demerara en Berbice - Stabroek)
* Mauritius
* Sri Lanka (Ceylon - Galle)

In Sri Lanka is die Burgher-bevolkingsgroep deels van Nederlandse afkoms.
| Cyrilliese letter Ѳ |
| --- |
|  |
| **Cyrilliese alfabet** |
| А | Б | В | Г | Ґ | Д | Ђ |
| Ѓ | Е | Ё | Є | Ж | Ѕ | З |
| И | І | Ї | Й | Ј | К | Л |
| Љ | М | Н | Њ | О | П | Р |
| С | Т | Ћ | Ќ | У | Ў | Ф |
| Х | Ц | Ч | Џ | Ш | Щ | Ъ |
| Ы | Ь | Э | Ю | Я |   |   |
| **Ou letters** |
| Ҁ | Ѹ | Ѡ | Ѻ | Ѿ | Ѣ | Ꙗ |   |
| Ѥ | Ѧ | Ѫ | Ѩ | Ѭ | Ѯ | Ѱ |
| Ѵ | Ѷ | Ѳ |   |   |   |   |

**Ѳ** (kleinletter: **ѳ**) is ’n letter van die Ou Cyrilliese alfabet wat nie meer gebruik word nie. Dit is afgelei van die Griekse letter theta (Θ θ). Dit het ook die syferwaarde 9 gehad.

In tradisionele Kerkslawies is die middelste lyn sowat twee keer so wyd as die hoofdeel van die letter en lyk dit soos by die letter T:. Soms was die lyn so laag as die onderste lyn van die letter Д en dit het baie leesprobleme veroorsaak. By sekere lettertipes was die lyn binne-in die "O".

Die tradisionele naam van die letter was fita (Russies: фита́, of voor 1918 ѳита́). Fita is hoofsaaklik gebruik in Griekse leenwoorde. Die Russiese uitspraak was /f/ (in plaas van /θ/ soos in die Engelse woord *thin*). "Theodore" is byvoorbeeld uitgespreek as "Feodor" (nou "Fjodor"). In baie Russiese woorde is die letter egter uitgespreek as /t/, soos in театръ (*teatr* vir die Engelse *theatre*), атлетъ (*atljet* vir die Engelse *athlete*), ens.

In die meeste ander Slawiese tale is die letter uitgespreek as /t/. In Bulgaars, Serwies en Masedonies is Theodore byvoorbeeld Тодор (Todor) of Теодор (Teodor).
**Wilhelm Friedrich Carl Arndt** (8 Junie 1889 – 17 Junie 1951) was hoogleraar in wiskunde en Toegepaste wiskunde aan die destydse Grey-universiteitskollege (vandag die Universiteit van die Vrystaat) vanaf 1919 tot met sy dood in 1951.

Arndt het in 1905 aan Grey Kollege in Bloemfontein gematrikuleer. Hy het in 1909 'n B.A.-graad van die Universiteit van die Kaap die Goeie Hoop ontvang met ’n onderskeiding in wiskunde. ’n Regeringsbeurs vir buitelandse studie is aan hom toegeken.

Hy het in Duitsland aan o.a. die universiteite van Halle, Berlyn en Göttingen gestudeer, en in 1916 onder C. Runge gepromoveer.

Prof. Arndt het tydens sy loopbaan baanbrekerswerk gedoen om wiskundige terminologie in Afrikaans te skep.

Hy het verskeie ampte aan sy alma mater beklee, o.a. Dekaan van die Fakulteit Natuurwetenskappe, ondervoorsitter van die senaat en president van die konvokasie. Hy was ’n gerespekteerde en geliefde persoon op die kampus en dekades na sy dood is daar nog staaltjies oor hom vertel.

Sy liefde vir musiek was alom bekend. Hy was orrelis van die Duitse gemeente in Bloemfontein en ook die eerste voorsitter van die Musiekvereniging van die UKOVS.

Wilhelm Arndt is in 1921 met Mathilde Maria Gertrude Brune getroud. Hulle het drie seuns en twee dogters gehad.

Bronnelys
---------

* Beyers, C.J. (Hoofred.) en Basson, J.L. (Mederedakteur): SUID-AFRIKAANSE BIOGRAFIESE WOORDEBOEK – DEEL V (1987) Raad vir Geesteswetenksaplike Navorsing; Pretoria (Artikel oor W.F.C. Arndt in SABW Deel V geskryf deur C.B. van Wyk)
**Fredi Nester Esterhuizen** (25 Maart 1959 – 3 Julie 2015) was 'n Afrikaanse liedjieskrywer en sanger. Hy het 14 albums en een DVD oor sy loopbaan opgeneem. Van sy populêre liedjies sluit in: *Getoor*, *Sê My*, *Meer En Meer*, *Hey DJ* en *Bly Net Naby My*. Sy verhoognaam, Fredi Nest, is 'n kombinasie van sy voornaam en eerste gedeelte van sy middelste naam.

Biografie
---------

Fredi is op 25 Maart 1959 in Johannesburg, Suid-Afrika, gebore en was die oudste van vyf kinders. Hy het al van kleintyd af gesing en kitaar gespeel, maar het eers in sy laat dertigs besluit om musiek sy loopbaan te maak. 

In 1995 is sy debuutalbum, *Memory Train*, uitgereik. 'n Jaar later het hy die IBA-prys vir *Listen To Me*, as die mees gespeelde liedjie op gemeenskapradiostasies ontvang. Hy het sy deurbraak in die Afrikaanse musiekbedryf in 1999 met die album *Wie is jy* gemaak.

Nest het in Cullinan naby Pretoria gewoon, waar hy vir homself 'n ateljee gebou het wat ook vir CD-opnames en produksies gebruik is.

'n Breingewas is in Mei 2015 by hom gediagnoseer, waarna hy behandeling by die Steve Biko Akademiese Hospitaal in Pretoria ontvang het. Die kanker het egter vinnig na die res van sy liggaam versprei. Hy is op 3 Julie 2015 by 'n plaaslike hospice oorlede.

Diskografie
-----------

Nest het die volgende albums opgeneem:

* Memory Train, 1995
* Leave a Light On in, 1997
* Wie Is Jy?, 1999
* Goue Gunstelinge, 2001
* Kom na my toe, 2003
* Sê My, 2005
* Hey DJ, 2006
* Kom kry vir jou, 2007
* Grootste Treffers LIVE (DVD), 2007
* Vrystaat Limousine, 2008 SELECT
* Dronkverliefverslaafaanjou, 2010 SELECT
* Grootste Treffers, 2011 SELECT
* Begin By My, 2012 SELECT
* Desperado, 2014 SHIAM MUSIC
* I Surrender,2017 IBEntertainment

Sien ook
--------

* Lys van Suid-Afrikaanse musikante
| Internet- en netwerkprotokolle |
| --- |
| Toepassingvlak: | DNS  FTP  Gopher  HTTP  HTTPS  IMAP  IRC  NNTP  POP3  RTP  SIP  SMTP  SNMP  SSH  SSL  Telnet  UUCP  XMPP |
| Versendvlak: | DCCP  SCTP  TCP  UDP |
| Netwerkvlak: | ARP  ICMP  IGMP  IP(IPv4, IPv6)  RARP |
| Dataskakelvlak: | ATM  Ethernet  FDDI  PPP  Token ring  Wi-Fi |
| volgens die TCP/IP-model |

**Telnet** (*TELetype NETwerk*) is 'n netwerkprotokol wat gebruikers toelaat om oor 'n netwerk na 'n ander rekenaar aan te teken en die opdraglyn (command line) oor te neem. Die rekenaar waarop die telnetkliënt uitgevoer word funksioneer dan as 'n terminaal van die bediener. Telnet is amptelik in IETF-dokument STD 8 (RFC 854 en RFC 855) gespesifiseer.

Telnetkliënte gebruik gewoonlik TCP/IP-poort 23, maar konneksies op ander poorte is ook moontlik. Telnet kan dus as "handmatige" kliënt vir ander netwerkprotokolle gebruik word. Die gebruiker moet dan self die opdragte invoer en die afvoer van die protokol interpreteer. Dit maak dit ook moontlik om *telnet* in 'n skript te gebruik.

Geskiedenis
-----------

Telnet was een van die eerste twee applikasieprotokolle wat op ARPANET gebruik was (die ander een is FTP). Die *RFC* vir Telnet is op 3 April 1972 deur Jon Postel ingedien. Telnet is sedert die vroeë jare 80s al op Unix-rekenaars beskikbaar.

Veiligheid
----------

Telnet word as onveilig beskou omdat alle gegewens, insluitend wagwoorde, as leesbare teks oor die netwerk gestuur word. Vir die rede word dit deesdae al minder gebruik. Baie gebruikers beweeg oor na SSH (secure shell). 'n Veiliger variant van telnet, naamlik SSL-telnet, is voorgestel, maar het nooit regtig van die grond af gekom nie.

Sien ook
--------

* PuTTY, 'n telnet- en SSH-kliënt.
Rudolf I
**Rudolf I**, die grondlegger van die Huis van Habsburg, is in 1218 in Limburg in Breisgau gebore. Hy was die seun van Albert IV, graaf van Habsburg, en 'n peetkind van die Hohenstaufen-keiser Frederik II. Rudolf het mettertyd 'n vooraanstaande graaf geword, met baie besittings aan die Bo-Ryn. In die keiserlose tyd, na die ondergang van die Hohenstaufens (1256 - 1273) het hy sy besittings aansienlik uitgebrei, onder meer deur ‘n voordelige huwelik en kundige politiek. 

Hoewel hy nie ŉ belangrike vors binne die Duitse Heilige Romeinse Ryk was nie, is hy in 1273 tot koning van Duitsland gekies. Die ander vorste het naamlik gevrees dat koning Ottokar II van Boheme, wat in daardie stadium die magtigste vors was, koning van Duitsland sou word, en so die opperheerskappy verkry. Koning Rudolf het dan ook niks gedoen wat die gesag van die ryksvorste sou skend of inkort nie, maar hy het sy posisie met kundigheid en daadkrag benut om ten minste soveel gesag soos hulle te bekom. 

Ottokar het die keuse van Rudolf nie erken nie. Daarom het Rudolf die ryksban oor hom uitgespreek. In 1278 het Ottokar teen Rudolf oorlog verklaar, maar in 'n veldslag op die Marchfeld in Benede-Oostenryk is hy verslaan. Ottokar self het in hierdie slag gesneuwel, en Rudolf was nou die onbetwiste koning. Oostenryk en Stiermarke het Rudolf aan sy twee seuns Albrecht en Rudolf gegee, en so is die mag van die Huis van Habsburg In Oostenryk gevestig. As Duitse koning het Rudolf op 'n energieke wyse die vrede in sy ryk gehandhaaf. Ook het hy 'n einde gemaak aan die streke van die baie roofridders en hul burge vernietig.

Bronnelys
---------

* KENNIS, 1980, ISBN 0798108266, volume 4, bl. 812
Die **skulpromp** is 'n vervaardigingstegniek waar die romp van die vaartuig (motor of vliegtuig) die strukturele lading van die vaartuig dra. Dit staan in teenstelling met die interne raamwerk (onderstel) wat dan met 'n nie-lasdraende romp bedek word. Die skulpromp is in die 1930's vir die eerste keer in vliegtuigvervaardiging aangewend. 'n Verwante tegniek in motorvervaardiging is waar die motorvoertuig se onderstel en die romp in 'n enkele eenheid geïntegreer word eerder as om 'n afsonderlike romp op die raamwerk te bou. Hierdie vervaardigingstegniek is vandag die oorheersende metode in motorvoertuigvervaardiging.

Deperdussin MonocoqueUitstekende voorbeeld van 'n skulpromp

Vliegtuie
---------

Vroeë vliegtuie is almal op 'n interne raamwerk gebou wat tipies uit hout of staalbuise bestaan het, wat dan oorgetrek is met doek om 'n gladde oppervlak te vorm. Verskillende materiale is gebruik; sommige bouers het plaatmetaal of laaghout vir die rompbedekking gebruik. Al hierdie vroeëre ontwerpe het egter staatgemaak op die beginsel van lasdraende strukture met aparte rompbekleding.

In 1916 het *Luft-Fahrzeug-Gesellschaft* van Duitsland hulle *Roland C.II* bekendgestel wat 'n romp gehad het wat uit gebuigde laaghout bestaan het en beide die buitenste bekleding en die lasdraende struktuur uitgemaak het. Dit het die vliegtuig besonder sterk gemaak vergeleke met ander ontwerpe van dié tydperk al was dit nogal swaar gewees. Soortgelyke ontwerpe is ook deur Pfalz Flugzeugwerke vervaardig wat aanvanklik die Roland onder lisensie vervaardig het.

Teen die laat 1920's het die prys van aluminium (spesifiek "duralumin") beduidend gedaal en het baie vervaardigers begin om dit te gebruik om die interne raamwerk te vervang en in sommige gevalle ook die bekleding. 'n Klassieke ontwerp van so 'n ontwerp was die *Ford Trimotor* wat die ou struktuur behou het met nuwe materiale. Die struktuur van die vliegtuig het bestaan uit vakwerk bestaande uit aluminiumbalke met 'n dun laag aluminiumbedekking wat met klinknaels daarop vasgemaak is.

Met die verskyning van hierdie ontwerpe het dit gou duidelik geword dat die romp self oor strukturele eienskappe beskik het. Met voldoende dikte sou 'n mens met die interne raamwerk kon wegdoen. 'n Dikker bekleding alleen sou egter steeds te swaar wees. Met 'n dunner ykmaat sou mens met die nodige buigings en kurwes ook 'n sterk genoeg struktuur skep om verskeie soorte ladings te kon dra.

Hierdie ontwikkeling saam met groter enjinkraglewering en meer aandag wat geskenk is aan vaartbelyning om vinniger vliegtuie te bou het 'n baie stewiger romp vereis om ondersteuning te bied teen die vinnigvloeiende lug. Die verhoogde wringweerstand was ook belangrik om aero-elastiese probleme te vermy in die oorgang vanaf die goed-ondersteunde tweedekkervliegtuigkonstruksie. 'n Uitstekende vroeë voorbeeld van 'n ontwerp waar hierdie probleme aangespreek is, was die Douglas DC-3.
Die **skurweblaargrondsuikerbos** (*Protea scabra*) is 'n blomdraende struik wat hoort tot die bekende Protea genus. Die plant is endemies aan Suid-Afrika en kom voor vanaf die Hottentots-Hollandberge tot die Riviersonderendberge en Kleinrivierberge en die Swartberg te Caledon. Die spesie is deel van die fynbos-bioom. Die struik vorm 'n digte wortelagtige mat van 50 cm in deursnee. Dit blom van April tot Oktober met die hoogtepunt van Julie tot Oktober.

Die plant spruit weer uit nadat dit gebrand het. Die saad word een tot twee jaar nadat blomme gevorm is, vrygelaat en deur die wind versprei. Die plant is eenslagtig. Bestuiwing vind moontlik plaas deur die werking van knaagdiere. Die plant groei in bergagtige gebiede in skaliegrond op hoogtes van 50 - 900 m.

In Engels staan dit as die *Sandpaper-leaf Sugarbush* bekend.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome
* Lys van proteaspesies

Bronne
------

* REDLIST Sanbi
* Biodiversityexplorer
* Protea Atlas
* Plants of the World Online

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q15584677
* GBIF: 5636698
* iNaturalist: 568544
* IPNI: 706111-1
* IUCN: 113220610
* NCBI: 273615
* Plant List: tro-26500527
* Tropicos: 26500527

 |
Die Rooihek-administrasiegebou in Moskou.
Die **Rooihek-administrasiegebou** is een van die neoklassieke geboue in Moskou bekend as die Sewe Susters van Josef Stalin wat in die vroeë 1950's gebou is. Dit is deur Aleksei Doesjkin ontwerp en in 1953 voltooi. Sy naam kom van Rooihekplein, waarop dit staan.

Beskrywing
----------

Die hooftoring het 24 vlakke en is 133 m hoog. Dit bevat onder meer twee woonstelkomplekse van 11 verdiepings wat deur dieselfde argitek ontwerp is. Die komplekse bevat sowat 300 woonstelle elk.

Die bou van die wolkekrabber is bemoeilik deur die nabygeleë Moskouse Metro-tonnels en die Krasnije Worota-treinstasie. Doesjkin het ’n tweede ingang na die stasie op die grondverdieping van die wolkekrabber gebou; dit is op 31 Julie 1954 geopen.

Nadat dit die hoofkwartier van die departement van swaarnywerheidsbouwerk was, het die administratiewe deel van die gebou ook die departement van vervoerbouwerk gehuisves. Dit is ook bekend as die **Lermontof-toring**, genoem na die skrywer Michail Lermontof en Lermontofskajaplein, soos Rooihekplein tussen 1962 en 1986 geheet het.
In lugvaartterminologie, is 'n **verwerpte opstyging** of **gestaakte opstyging** (in lugvaarttaal aangedui deur **Rejected Take-Off**, afk. **RTO**) die situasie wanneer besluit word om die opstyging van 'n vliegtuig te aborteer. Daar kan baie redes vir die besluit om 'n verwerpte opstyging uit te voer, maar dis gewoonlik as gevolg van vermeende of werklike tegniese mislukkings, soos 'n enjinstaking tydens die opstyglopie.

'n Verwerpte opstyging word gewoonlik slegs uitgevoer indien die vliegtuig se spoed laer is as die opstygbesluitspoed, bekend as V1, is, wat vir die groter multi-enjinvliegtuie voor elke vlug bereken word. Teen laer as die besluitspoed moet die vliegtuig in staat wees om veilig te kan stop voor die einde van die aanloopbaan. Teen vinniger as die besluitspoed, mag die vliegtuig die aanloopbaan oorskiet as die opstyging gestaak word en daarom word 'n verwerpte opstyging gewoonlik nie bo hierdie spoed uitgevoer nie, tensy daar twyfel bestaan oor die vliegtuig se vliegvermoë.

Indien 'n ernstige staking voorkom (of vermoed word) bo V1, maar die vliegtuig se vermoë om te vlieg word nie betwyfel nie, sal die opstyging kan voortgegaan ten spyte van die noodgeval en die vliegtuigloods sal probeer om so gou as moontlik weer te land.

Vóórdat daar met enige opstyging begin word, word die outoremstelsel van die vliegtuig, indien beskikbaar, op die RTO-modus gestel. Die outoremstelsel sal outomaties maksimaal rem indien die stygvermoë bo 'n bepaalde snelheid tot stolling gereduseer word, of as die straalomkering van die enjin(s) geaktiveer word.

Dit is nie ongewoon vir een of meer bande om pap te word tydens 'n hoëspoed-gestaakte opstyging nie. 'n Deeglike inspeksie van die bande, remme en die onderstel is nodig nadat
'n afgebroke opstyging uitgevoer is. Tydens 'n gestaakte opstyging kom 'n groot hoeveelheid warmte vry uit die remme, weens die omskakeling van kinetiese energie na hitte. Die hitte veroorsaak 'n toename in die bandspanning wat kan lei tot veelvuldige gebarsde bande.

|  |  |
| --- | --- |
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Nederlandse Wikipedia vertaal. | 

Klik vir info oor hierdie sjabloon.
 |