recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
'n Saamgestelde uitveër met 'n sagte linker- en 'n harde regterkant
Uitveër aan die agterkant van 'n potlood, dit voorkom dat die uitveër soek raak.
'n **Uitveër** (sinoniem: **uitwisser**) is 'n rubberagtige hulpmiddel waarmee lyne en teks wat met 'n potlood aangebring is, uitgevee kan word. Dit word veral gebruik om dele uit te wis, of om foute reg te stel. Die uitveër het 'n ligte skuuraksie teen die papier wat die potloodmerke wegskuur sodat regstellings aangebring kan word.

Met die gebruik van 'n uitveër ontstaan korreltjies wat die gebruiker kan wegvee of -blaas. As 'n uitveër baie gebruik word, kan daar grafiet op die uitveër agterbly. In sulke gevalle moet die uitveër eers skoongemaak word, anders sal dit merke op die papier laat. Die maklikste metode is om die uitveër op 'n aparte stukkie papier te vryf totdat dit skoon is.

Uitveërs is in 'n verskeidenheid vorme en kleure beskikbaar. Meeste is vierkantig, reghoekig of rond. Sommige kan ook interessante vorme, soos die van 'n hondjie of karretjie aanneem. Hulle word ook algemeen op die agterkant van potlode aangebring, wat verhoed dat hulle wegraak.

Die Britse chemikus, Joseph Priestley het per ongeluk in 1770 ontdek dat potloodstrepe verwyder kan word deur 'n stukkie rubber daaroor te vryf. Klein stukkies rubber is van daardie oomblik af as uitveërs verkoop.

Fotogalery
----------

* Wit uitveërsWit uitveërs
* Pienk uitveërsPienk uitveërs
* Uitveër met 'n omhulselUitveër met 'n omhulsel

Sien ook
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Uitveër***. |

* Potlood

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sien ***uitveër*** in Wiktionary, die vrye woordeboek. |
**Tobi Jooste** is 'n Suid-Afrikaanse sanger, model, skrywer en TV-persoonlikheid van die Karoo, Suid-Afrika. Hy is tans in Johannesburg woonagtig. Jooste is bekend vir sy baritonstem. Hy sing in Afrikaans, Engels en Italiaans. Vroeër het *Leo Musiek* sy musiek bemark, maar hy is tans by *Storm Rekordz*.

Hy was die gasheer van *Reik na die sterre* op kykNET, asook ander programme wat op Suid-Afrikaanse televisiestasies uitgesaai is, onder andere op ASTV (*Paparazzi*) en TopTV.

Hy het sy eie mode-lyn, genaamd "Royal Active Tags" en is die gesig van *Maria Garcia MEN International*.

Hy is ook 'n skrywer en het die boek *Inluister* geskryf, wat al in sy derde druk is. Sy tweede boek, *Daar is 'n Eiffeltoring in sy Boedel*, is op die top-10 lys van beste verkopers in Suid-Afrika. Hy het 'n gereelde wynproe-kolom vir 'n wyn-webwerf. Hy doen self die ontwerpe vir sy musiek en publikasies.

Boeke
-----

* *Inluister*
* *Daar is 'n Eiffeltoring in sy Boedel*

Diskografie
-----------

* *Sprei Jou Vlerke* (2 CDs)
* *Onthou Jy* (2 CDs)
* *Amoré*

Ander
* *Die Beste Sover*
* *Hartkamers*
**Charles McArthur Ghankay Taylor** (gebore op 28 Januarie 1948), is 'n Liberiese politikus en voormalige president van Liberië. Hy was die staatshoof van 1997 tot 2003, toe hy bedank het en in ballingskap na Nigerië vertrek het as deel van die ooreenkoms wat die burgeroorlog beëindig het wat veertien jaar lank in die Wes-Afrikaanse land gewoed het.

Taylor is gebore in Arthington, Montserrado County, Liberië, en Taylor studeer aan die Verenigde State voordat hy na Liberië terugkeer om in die Samuel Doe-regering te werk. Nadat hy deur hom op aanklagte van verduistering gedeporteer is, ontsnap hy uit die gevangenis in Massachusetts, klim op 'n heining en bereik uiteindelik Libië, waar hy deur Muammar al-Gaddafi as 'n guerilla opgelei word. Hy keer in 1989 terug na Liberië as hoof van 'n Liberies-gesteunde rebellegroep, die National Patriotic Front of Liberia, om die Doe-diktatuur omver te werp en die Eerste Liberiese Burgeroorlog (1989-1996) te begin. Na die marteling en moord op Samuel Doe, het Taylor beheer oor 'n groot deel van die land verkry en een van Afrika se mees prominente krygsbeamptes geword. Na 'n vredesooreenkoms wat die oorlog beëindig het, is Taylor in 1997 verkies tot president.

Veskuldiging
------------

Op 28 Maart 2006 het die Nigeriese regering berig dat die voormalige Liberiese president vermis word van waar hy in Calabar gewoon het, en diegene wat verantwoordelik was vir sy veiligheid, is gearresteer. Die Nigeriese owerhede het ingestem om Taylor uit te lewer, maar het gewag op 'n uitleweringsbevel na sy vaderland of Sierra Leone, waar hy deur 'n spesiale VN-geregshof verhoor sou word. Op 29 Maart word hy gearresteer terwyl hy probeer het om die grens van Kameroen oor te steek ten einde sy uitlewering te fnuik. 

Na kommer oor die moontlike destabilisering van Sierra Leone deur die teenwoordigheid van Taylor, is daar weke later besluit dat sy verhoor in die Internasionale Strafhof in Den Haag sou plaasvind, op voorwaarde dat hy in 'n ander land sy gevangenisstraf sou uitdien. Hierdie kwessie het die verhoor vertraag, totdat Brittanje op 15 Junie ingestem het om Taylor daar in die tronk te hou indien hy skuldig bevind sou word.

In Mei 2012 is hy skuldig bevind aan misdade teen die mensdom, waaronder die gebruik van kindersoldate, marteling, slawerny, oorlogsverkragting, en is tot 50 jaar gevangenisstraf gevonnis.

In Oktober 2021 het Charles Taylor, wat in 2012 tot 50 jaar tronkstraf gevonnis is vir misdade teen die mensdom vir sy rol tydens die burgeroorlog in Sierra Leone, 'n klag teen Liberië ingedien vir "nie-betaling van sy aftrede". Hierdie klagte is by die Hof van Justisie van die Ekonomiese Gemeenskap van Wes-Afrikaanse State (ECOWAS) ingedien.
’n Diagram van ’n meteoorreën en sy uitstralingspunt, gemerk met "o".
Die **uitstralingspunt** van ’n meteoorreën is die punt in die lug van waar dit vir die waarnemer lyk die meteore kom. Die Perseïdes is byvoorbeeld meteore wat lyk of hul oorsprong ’n sentrale punt in die sterrebeeld Perseus is.

’n Waarnemer sal ’n meteoor op enige plek in die lug sien, maar die rigting van die beweging as dit teruggespeur word, sal na die uitstralingspunt wys. ’n Meteoor wat nie na dié punt terugwys nie, word as "sporadies" beskou en dus nie deel van die reën nie. 

Meteoorreëns se uitstralingspunt skuif in die tydperk waartydens dit gesien kan word vanweë die rotasie van die Aarde om sy as. Die uitstralingspunt van die Delta Aurigides skuif byvoorbeeld elke nag met meer as ’n graad. Dit wissel ook effens van nag tot nag teen die agtergrondsterre vanweë die Aarde se wenteling om die Son.

Waarneming
----------

Meteoorreëns word veroorsaak deur stofdeeltjies in die baan van ’n komeet. Wanneer die Aarde deur die baan beweeg, ontstaan ’n meteoorreën. Omdat al die deeltjies in dieselfde rigting beweeg, lyk dit of almal uit dieselfde punt kom.

Die uitstralingspunt is ’n baie belangrike faktor in die waarneming van ’n meteoorreën. As die punt onder of naby die horison is, sal min meteore gesien word. Die hoogtepunt van ’n reën, wanneer die meeste meteore gesien kan word, is wanneer die uitstralingspunt op sy hoogste bo die horison is – gewoonlik net voor sonsopkoms.
'n **Werkvloei** is 'n betroubaar herhalende patroon van aktiwiteite wat die gevolg is van 'n sistematiese organisering van hulpbronne, gedefinieerde rolverdeling en massa-, energie- en inligtingsvloeie wat dan saam 'n *werksproses* vorm wat gedokumenteer en aangeleer kan word. Werkvloeie word altyd ontwerp met die een of ander prosesdoelwit voor oë, soos om fisiese verandering te vermag, 'n diens te verskaf of om inligting te verwerk.

Werkvloeibegrippe het dikwels noue verbintenisse met ander begrippe wat gebruik word om organisasiestrukture te beskryf, soos silos, funksies, spanne, projekte, beleid en hiërargie. Werkvloeie kan gesien word as die basiese boustene van 'n organisasie. Verskeie sagteware is op die mark beskikbaar wat dit vir gebruikers moontlik maak om ingewikkelde inligtingsverwerking in 'n visuele vorm voor te stel in die vorm van 'n vloeidiagram.

Verwante begrippe
-----------------

Die begrip **werkvloei** is nou verwant aan verskeie begrippe wat in operasionele navorsing en ander vakgebiede wat die aard van werk analiseer bestudeer, hetsy kwantitatief of kwalitatief. Die term werkvloei word meer algemeen in sommige nywerhede gebruik waar die begrip 'n meer spesifieke betekenis kan hê.

1. **Prosesse**: 'n Proses is 'n meer spesifieke begrip as werkvloei wat byvoorbeeld van toepassing kan wees op fisiese of biologiese prosesse. In die geval van begrippe wat met werk verband hou, kan 'n werkvloei van 'n proses onderskei word deurdat dit goed omskryfde insette, uitsette en doelwitte het, terwyl 'n werkvloei meer algemeen van toepassing kan wees tot enige sistematiese aktiwiteitspatroon (soos byvoorbeeld die aktiwiteite wat in 'n werkswinkel plaasvind).
2. **Beplanning en Skedulering**: 'n Plan is 'n beskrywing van die logies benodigde, gedeeltelik geordende stel aktiwiteite om 'n spesifieke doelwit te bereik gegewe sekere vertrekpunte. 'n Plan wat met 'n skedule en berekeninge van hulpbrontoekenning gepaard gaan is 'n volledige omskrywing van 'n spesifieke geval van sistematiese verwerking in die strewe na 'n doelwit. 'n Werkvloei kan beskou word as 'n verwesenliking van die meganismes wat vereis word om dieselfde (of soortgelyke) planne herhaaldelik uit te voer.

Geskiedkundige ontwikkeling
---------------------------

Werkvloeie as 'n ondernemingsbestuursbegrip is 'n baie moderne verskynsel. Alhoewel daar waarskynlik indiwiduele pogings kon gewees het met die bou van geskiedkundige geboue soos die piramides om werk rasioneel te organiseer, is die gedagte dat 'n mens waarde kan skep deur werk self te bestudeer en dít dan beter te organiseer, baie modern. Dit is moontlik dat Adam Smith een van die eerstes is wat die gedagte geopper het. Om die ontwikkeling van die begrip te verstaan kan 'n mens kyk na verskeie gebiede waar die begrip gebruik is.


|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4124943-4
* NKC: ph228443

 |
**Highgrove House** is die gesinstuiste van Charles III en Camilla, koningin-gemalin van die Verenigde Koninkryk, in Gloucestershire, Engeland. Dit is in 1980 deur die hertogdom van Cornwall gekoop.

Dit is tussen 1796 en 1798 laat bou deur John Paul Paul en het tot in 1860 aan sy nageslag behoort. In 1850 is sy kleindogter daar in 'n brand dood en in 1894 is dit deur nuwe eienaars laat restoureer ná nog 'n brand.

Dit het vier onthaalkamers, nege hoofslaapkamers, 'n kindervleuel en 'n personeelkwartier. Die destyfse Prins en Prinses van Wallis het in 1981 in Highgrove ingetrek en dit gebruik as 'n naweekwoning. In 1988 is die eenvoudige buitekant versier met 'n nuwe balustrade, kroonlys en klassieke pilare wat die prins self ontwerp het.

Die prins, 'n ywerige tuinier, het baie tyd bestee aan die beplanning en ontwerp van die tuin. Hy het 'n natuurlike tuin, 'n formele tuin en 'n ommuurde kombuistuin aangelê. Hy het ook baie bome op die terrein laat plant.

Die landgoed word omring deur woude, 'n paar plaasgeboue en sowat 364 ha land waarop die hertogdom van Cornwall boer. In 1985 is organiese boerdery op 'n deel van die landgoed ingestel en sedert 1996 word die hele boerdery organies bedryf.
Die **wapen van Transvaal** was die amptelike heraldiese simbool van die Transvaal as republiek vanaf 1866 tot 1877 en weer vanaf 1881 tot 1902, en as provinsie vanaf 1954 tot 1994. Die wapen word nie meer amptelik gebruik nie.

Die amptelike wapenbeskrywing is:

> 'n Ovaalskild deursny, die boonste helfte gedeel; regs in rooi, 'n natuurlike omgewende, liggende, aansiende leeu van goud; links in blou, 'n gebaarde man in die landskleding wat 'n hoed en 'n bandolier dra en in die linkerhand 'n geweer hou wat op die grond rus; die onderste helfte in groen, 'n Voortrekkerwa van natuurlike kleur. Op 'n silwerhartskild 'n swart anker met rooi kabel. Op die skild 'n staande goue adelaar met uitgespreide vlerke. Agter die skild en daaronder gedrapeer aan elke kant, drie vlae van die Suid-Afrikaanse Republiek, groen, rooi, wit en blou.
> 
> 
>

Geskiedenis
-----------

Die Volksraad van die Suid-Afrikaanse Republiek het op 18 Februarie 1858 die inhoud van die staatswapen bepaal. Volgens dié besluit moes dit 'n anker en 'n ossewa toon, met 'n adelaar daarbo, 'n leeu aan die linkerkant, en 'n gewapende man in 'nasionale kostuum' aan die regterkant. Dit was eers agt jaar later, in 1866, dat die eerste interpretasie hiervan verskyn het, op die banknote wat in daardie jaar uitgereik is. Dit was 'n ietwat kru en onheraldiese interpretasie, bestaande uit 'n skild met 'n leeu, 'n anker, 'n gewapende man, en 'n ossewa daarop, en die leuse 'Eendragt maakt magt' op 'n krul bo die skild.

'n Beter weergawe is vanaf 1869 op die republiek se posseëls vertoon, en dié het die definitiewe weergawe geword. Die 1866-interpretasie is wel tot 1872 op banknote en die *Staatscourant* gebruik. Deur die jare is verskeie afbeeldings van die verbeterde wapen, o.a. 'n paar deur Anton van Wouw, gebruik.

In 1881 het die Nederduitsch Hervormde Kerk, wat destyds die amptelike staatskerk was, die wapen op sy seël begin toon. Toe die wapen as ampswapen in 1902 verval, het die NHK opgehou om dit in die openbaar te vertoon, maar nadat die Nasionale Party in 1924 aan bewind gekom het, het die kerk weer die wapenseël openlik gebruik.
 'n Gedifferensieërde weergawe van die wapen is in 1929 deur die Transvaalse Rugbyunie aangeneem, en in 1936 geregistreer.

Wat amptelike gebruik betref was dit eers in 1951 dat die Transvaalse provinsiale administrasie besluit het om die ou wapen as provinsiale wapen aan te neem. Dit is vanaf 1954 só gebruik, in 'n nuwe afbeelding deur Willem Coetzer. Die wapen is in 1955 by die College of Arms in Engeland op rekord geplaas, en in 1967 by die Buro vir Heraldiek geregistreer.
 As provinsiale wapen het dit in 1994 verval, maar die NHK vertoon dit nog op sy seël.

Sien ook
--------

* Wapen van Kaapland
* Wapen van Natal
* Wapen van die Oranje-Vrystaat
* Wapen van Suid-Afrika
* Wapens van provinsies van Suid-Afrika
* Suid-Afrikaanse heraldiek
**Werner Jacobus Serfontein** is 'n Suid-Afrikaanse omroeper wat vir *Suidkaap FM* uitsaai.

Biografie
---------

Serfontein is gebore op 9 November 1971 in Oudtshoorn. Na skool het hy die eertydse SAPD aangesluit. Hy het sy studie in Forensiese Kriminalistiek voltooi by UNISA in 2000. 'n Beroerte het hom gekelder en is na die SAPS-diensjaar vir Christus Span te Llandudno gestuur waar hy kampe aangebied het, onder andere leierskapkampe. Na ses maande het hy herstel en is hy terug na Oudtshoorn waar hy by die PKRS (CSI) gewerk het. Hy het saam met SAPS Maatskaplik begin kampe en groepsessies aanbied. By 'n *SOLO outdoor experience*-kamp te De Hoek, Oudtshoorn het 'n mnr Hans Oosthuizen hom gehoor op een van sy aanbiedings en voorgestel hy moet vir 'n stemtoets gaan by die plaaslike radiostasie, daardie tyd nog *Reenboog FM* in 2008. Werner het vir 2 jaar elke middag tussen 1 en 4 'n program aangebied. In Julie 2010 begin Werner by die nuutgevonde radio stasie *Suidkaap Stereo*, al het die radio weer 'n naamsverandering ondergaan in 2011 na Suidkaap FM.

Werner skei sy vrou na 4 jaar en bedank by Suidkaap FM, SAPS en by Solo. Hy aanvaar diens by Mitchellsplain LCRC(CSI) waar hy by sy Vader tuisgasn tot 2017.

In Desember 2017 bedank hy die Suid-Afrikaanse Polisie na 27 jaar diens. Hy vertrek 21 Desember 2017 na Bangkok, Thailand. Hy studeer by Sian Technology College vir sy BA Tesol graad waartydens hy werksaam was by Sarasas Witaed Suksa International School. 

Op 2 Januarie 2020 bedank hy sy werk by die skool en vertrek terug na Suid Afrika vir dokumentasie vir sy werkspermit vir Poland waar hy ñ kontrak gekry het by English Wizards in Krakow.

14 Februarie 2020 begin hy skool gee in Kraków, Pole. Weens Covid keer hy in Junie 2021 terug na SA. 

8 Augustus 2022 vertrek hy weer terug na Krakow, Pole waar hy tot vandag nog skool gee.
Topografiese kaart van antieke Sparta in die Eurotasvallei, met die onderskeie stamgebiede aangedui
In antieke Sparta was die **Krypteia** (Grieks: κρυπτεία *krupteía*, afgelei van κρυπτός *kruptós*, "verskuilde, geheime dinge") 'n instelling van die stadstaat wat uit jong Spartaanse manne bestaan het. Die doel en aard daarvan is steeds 'n onderwerp vir bespreking en debat onder historici. Sekere geleerdes soos Wallon beskou die krypteia as 'n soort geheime polisie en sekuriteitsorgaan vir die stadstaat wat deur die regerende stand van Sparta op die been gebring is, en waarvan die doelwit was om die onderhorige helotebevolking te terroriseer. Ander, soos Köchly en Wachsmuth glo dat dit 'n vorm van militêre opleiding was, soortgelyk aan die Atheense *ephebia*.

Geskiedenis en funksie
----------------------

Aan sekere jong Spartaanse manne wat hul opleiding by die agoge met sodanige sukses voltooi het dat hulle uitgewys is as potensiële toekomstige leiers, sou die geleentheid gebied word om hulle vaardighede en waardigheid vir die Spartaanse magstrukture op die proef te stel deur deelname aan die *Krypteia*.

Elke herfs sou, volgens Plutarchus (*Lewe van Lykurgos*, 28, 3–7), die Spartaanse ephors *pro forma* oorlog verklaar teen die helotebevolking sodat enige Spartaanse burger 'n heloot om die lewe kon bring sonder vrees vir strawwe. Snags is die gekose *kryptes* (lede van die Krypteia) die Lakoonse landskap ingestuur, gewapen met messe en met die opdrag om enige helote wat hulle teëkom om die lewe te bring, en om op enige voedsel beslag te lê wat hulle sou benodig.

Volgens Cartledge, het lede van die Krypteia die helotedorpe en die omliggende landskap bekruip en op die serviele bevolking gespioeneer. Hul missie was om onrus en opstande te voorkom, en helootse moeilikheidmakers is summier terreggestel. Sulke brutale onderdrukking van die helote het die Spartaanse élite in staat gestel om suksesvolle beheer oor die serviele agrariese bevolking uit te oefen en hulself aan militêre oefening toe te wy. Dit kon ook bygedra het tot die Spartaanse reputasie vir steelsheid aangesien enige *kryptes* wat gevang is die roede opgelê is.

Slegs Spartane wat as jong mans in die Krypteia diensgedoen het kon verwag om in die hoogste range van die Spartaanse gemeenskap en weermag opgeneem te word. Die mening was dan dat slegs daardie Spartane wat hul gewilligheid en vermoë getoon het om op jong ouderdom dood te maak vir die stadstaat, waardig was om in latere jare by die leierskap aan te sluit.

Plato (*Wette*, I, 633), 'n skolias van Plato, en Heraklides Lembos (*Fr. Hist. Gr.*, II, 210) beskryf ook die krypteia.
Sedert uniewording in 1910 is Suid-Afrika in provinsies verdeel. Daar was oorspronklik vier provinsies (voorheen kolonies), maar sedert 1994 is daar nege. Elke huidige en vorige provinsie het sy eie amptelike wapen wat deur die provinsiale regering getoon word, bv. op sy *Offisiële Koerant* en sy briefhoofde.

Geskiedenis
-----------

* TransvaalTransvaal
* KaapkolonieKaapkolonie
* NatalNatal
* Oranje-VrystaatOranje-Vrystaat

Slegs drie uit die vier kolonies wat die oorspronklike provinsies geword het, het wapens gevoer, nl Kaapland, Natal en die Oranje-Vrystaat. Transvaal het nie 'n wapen gehad nie. Alhoewel die provinsiale administrasies nie die wetlike opvolgers van die vorige koloniale regerings was nie, het Kaapland, Natal, en die OVS die kolonies se ampswapens oorgeneem en niemand het daarteen beswaar gemaak nie.

In 1911 het koning George V die onderskeie kwartiere van die landswapen aan die provinsies toegeken, maar die regering het nie die provinsiale administrasies daarvan ingelig nie en hierdie wapentoekennings is uiteindelik in 1954 deur koningin Elizabeth II op versoek van die unieregering teruggetrek.

Die OVS het in 1925 opgehou om die ou Oranjerivierkolonie se wapen te gebruik en in 1937, na twaalf jaar sonder 'n wapen, het die provinsie die wapen van die ou OVS republiek aangeneem. In 1954 het die Transvaalse provinsiale administrasie op soortgelyke wyse die wapen van die ou Zuid-Afrikaansche Republiek aangeneem.

Die vier wapens soos hulle deur die provinsies gevoer is, is in 1955 by die College of Arms in Engeland amptelik op rekord geplaas. Na republiekwording en die stigting van 'n eie Buro vir Heraldiek, is hulle tussen 1967 en 1969 ook by die Buro geregistreer.

Al vier wapens het verval toe die provinsies in 1994 deur die nege nuwe provinsies vervang is. Mettertyd het elkeen van die nuwe provinsies sy eie nuwe wapen laat ontwerp en registreer: Gauteng, Mpumalanga en die Oos-Kaap in 1996; die Noord-Kaap in 1997; Noordelike (nou Limpopo) en die Wes-Kaap in 1998; Noordwes en die Vrystaat in 1999; en KwaZulu-Natal in 2004.

Wapens van die Suid-Afrikaanse provinsies
-----------------------------------------

* GautengGauteng
* KwaZulu-NatalKwaZulu-Natal
* LimpopoLimpopo
* MpumalangaMpumalanga
* Noord-KaapNoord-Kaap
* NoordwesNoordwes
* Oos-KaapOos-Kaap
* Wes-KaapWes-Kaap
* VrystaatVrystaat

Sien ook
--------

* Suid-Afrikaanse heraldiek
* Wapen van Kaapland
* Wapen van Natal
* Wapen van die Oranje-Vrystaat
* Wapen van Suid-Afrika
* Wapen van Transvaal

Bronne
------

* Brownell, F.G. (1993). *Nasionale en Provinsiale Simbole*.
* Pama, C. (1965). *Lions and Virgins*.
'n Interkontinentale missiel.
'n **Wapenwedloop** is 'n kompetisie tussen twee of meer mededingende partye om die beste gewapende magte te hê. Elke party kompeteer om groter getalle wapens, groter weermagte, of beter militêre tegnologie te produseer. 'n Wapenwedloop tussen state geskied gewoonlik in vredestyd.

Geskiedenis
-----------

### Rusland en Frankryk versus Brittanje

Die eerste wapenwedloop in moderne tyd het in die laat negentiende eeu afgespeel waar Rusland en Frankryk vir Brittanje uitgedaag het in die konteks van spanning wat as gevolg van Brittanje se koloniale uitbreiding ontstaan het. Rusland en Frankryk het beide hul vlote begin uitbrei en verbeter. Die Britte het gereageer met vasberadenheid om die meesters van die see te bly. Die uiteindelike gevolg was nie oorlog nie, maar eerder 'n **Anglo-Franse** politieke skikking in 1904 en die Anglo-Russiese Konvensie van 1907.

### Koue Oorlog

Die opbou van wapens was ook 'n kenmerk van die Koue Oorlog tussen die VSA en die Sowjet-Unie, alhoewel die ontwikkeling van kernwapens hierdie wedloop verander het en totaal laat verskil het van die tradisionele wapenwedloop.
Die akkommodasie van die oog: Vir ’n skerp beeld van voorwerpe wat naby is, word die ooglens ronder en daardeur sterker. So word nabygeleë voorwerpe skerp op die netvlies afgebeeld.
**Akkommodasie** in optika is die aanpassing van die sterkte van die ooglens om op ’n voorwerp te fokus namate die afstand wissel. Voorwerpe op verskillende afstande van ’n lens moet aan die ander kant van die lens ook op verskillende afstande ’n skerp beeld gee. Aangesien die afstand van die ooglens tot die netvlies in die oog nie kan verander nie, is dit noodsaaklik dat die lenssterkte aangepas kan word.

Akkommodasie vind plaas met behulp van spiervesels om die ooglens, wat die lens ronder of platter maak. Hierdeur verander die sterkte van die lens. Hierdie spiervesels, wat in ’n kring om die ooglens sit, word die akkommodasiespier genoem. Wanneer die spier ontspan, word die lens platter; wanneer dit saamtrek, word die lens ronder.

’n Jong menslike oog kan fokus verander van ’n oneindige afstand tot so naby as 6,5 cm van die oog af.
**Akromegalie** verwys na die oortollige groei in spesifieke dele van die liggaam as gevolg van die oorproduksie van groeihormoon in die pituïtêre klier. Die pituïtêre klier is 'n klein kliertjie wat onder die brein voorkom. Gewoonlik kom akromegalie voor omdat daar 'n gewas in die pituïtêre klier groei, maar dit kan selfs gebeur omdat daar 'n gewas in 'n ander deel van die liggaam voorkom wat ook groeihormoon afskei.

Akromegalie verskil van gewone groei in kinders omdat dit gewoonlik groei in pasiënte later in hul lewe veroorsaak.

Liggaamsdele wat deur akromegalie geraak word
---------------------------------------------

Die liggaamsdele wat deur akromegalie geraak word is:

* Interne organe
* Die tong
* Hande
* Voete
* Gesig, en die
* Kakebeen

Ander simptome sluit sigverlies, swakheid, sweet en hoofpyne in.

Diagnose
--------

Bloedtoetse word gebruik om die diagnose te bevestig, maar CT-skanderings word gebruik om die gewas op te spoor.

Behandeling
-----------

Mikrochirurgie deur die neus word gedoen om die gewas te verwyder. Indien nodig, word bestraling op die gewas uitgevoer. Die pasiënt moet gewoonlik na chirurgie of bestraling langtermyn hormoonaanvullings gebruik om die hormone wat gewoonlik deur die pituïtêre klier vervaardig word, te vervang.

Behandeling is baie suksesvol, veral in jong volwassenes.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb12556973g (data)
* LCCN: sh85000666
* LNB: 000310577
* NDL: 01150006
* NSK: 004898397

 |
In die wetenskaplike klassifikasiesisteem wat gebruik word in biologie, is die **orde** (Latyn: *ordo*, meervoud *ordines*) 'n rangorde tussen die klas en die familie.

Geskiedenis van die begrip
--------------------------

Portret van Carolus Linnaeus, deur J H Scheffel (1739)
 Die voorblad van *Systema Naturae*, tiende uitgawe, in Duitsland gepubliseer (1758)
In die 1690's het die Duitse plantkundige Augustus Rivinus "orde" die eerste keer beskryf as 'n afsonderlike rangorde van biologiese klassifikasie. Carolus Linnaeus was die eerste persoon om dit volgehoud toe te pas binne al drie destydse koninkryke van die natuur (te wete minerale, plante, en diere) in sy *Systema Naturae* (1735, Eerste uitgawe).

### Plantkunde

Die Linnaeaanse orde was 'n kunsmatige verdeling. Tot teen die einde van die 19de eeu het orde in die taksonomie groepe plante beskryf wat vandag onder familie geklassifiseer word. Teen 1906 het die eerste internasionale *reëls* van plantkundige nomenklatuur verskyn, en in dié reëls is *familie* toegewys aan die bogenoemde groep, en is *orde* begin gebruik vir 'n hoër rangorde wat vantevore as *kohorte* bekend gestaan het.

### Dierkunde

In dierkunde was daar 'n meer natuurlike gebruik van die Linnaeaanse ordesisteem, en die moderne wetenskaplike loop dus nog sommige van sy ordinale name raak (soos byvoorbeeld die Lepidoptera vir die orde van motte en skoenlappers, of die orde Diptera vir vlieë, muskiete, muggies, en warmassies).

Sien ook
--------

* Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes
* Visordes van Suider-Afrika

Bron
----

* Vertaling van die artikel *Order (biology)* op die Engelse Wikipedia.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4302971-1

 |
Die **Orde van den Prince** is 'n Vlaams-Nederlandse genootskap wat ten doel het die bevordering van die Nederlandse taal en kultuur.

Wêreldwyd het die organisasie 'n 3 000 lede versprei oor Suid-Afrika, Nederland, België, Frankryk, Suriname en Curaçao. In Suid-Afrika is die leiersfigure die eiendomsekonoom Erwin Rode en die akademikus en Indonesië-kenner dr. Han Mets en hulle vergader in die Huis der Nederlanden (SASNEV) in Pinelands. Die sekretaris is Nicol Stassen.

Die naam van die beweging verwys na Willem de Zwijger, prins van Oranje, weens sy rol in die geskiedenis van Nederland. As logo dien 'n hoofletter P omkring met die woorde Amicitia (vriendskap) en Tolerantia (verdragsaamheid). In November 1955 het Guido van Ghelwe die eerste tak van die beweging in Kortrijk gestig.

Soortgelyke organisasies is die Van Ewijck-stigting, Algemeen Nederlands Verbond, Stigting Studiefonds vir Suid-Afrikaanse Studente, Maandblad Zuid-Afrika, Zuid-Afrikaansche Stichting Moederland, en die Nederlands-Zuid-Afrikaanse Vereniging.

Bibliografie
------------

* www.ovdp.net
Die vlag van die Ordnungspolizei
Offisiere van die Ordnungspolizei
Die **Ordnungspolizei (OrPo)** was die naam van die gewone Duitse polisiemag wat in Nazi-Duitsland werksaam was tussen die jare 1936 en 1945. Daar was ook na hulle verwys as die *Grüne Polizei* (groen polisie) omdat hulle uniforms groen was.

Geskiedenis
-----------

Die woord *Ordnungspolizei* beteken "orde polisie" en het verwys na die polisie eenhede wat deur 'n wetgewing van die Duitse Binnelandse Ministerie gestig is in die somer van 1936. Die wetgewing het beveel dat alle gewone Duitse polisiemagte by die SS moet aansluit, wat beteken dat die SS alle plaaslike, staatlike en nasionale wetuitvoerende agentskappe sou beheer.

Die polisie is opgedeel in die Ordnungspolizei (*Orpo* of gewone polisie) en die Sicherheitspolizei (*Sipo* of sekuriteitspolisie). Die Orpo het die pligte van die gewone wetuitvoerende polisiemagte aangeneem, terwyl die Sipo bestaan het uit die geheime staatspolisie *Geheime Staatspolizei* (of *Gestapo*) en die kriminele ondersoekspolisie *Kriminalpolizei* (of *Kripo*). Die *Gestapo* was 'n korps van professionele speurders wat betrokke was in politiese polisiepligte en die *Kriminalpolizei* het teen misdaad geveg. In September 1939 het die Sipo by die *SS-Sicherheitsdienst* (of *SD*) aangesluit tot die Reichsekuriteitshoofampt (*Reichssicherheitshauptamt* of *RSHA*). Die RSHA simboliseer die nou verbinding tussen die SS (party organisasie) en die polisie (staatsorganisasie).

Range en kentekens
------------------




1 = Unterwachtmeister der Schutzpolizei 2 = Rottwachtmeister der Schutzpolizei 3 = Wachtmeister der Schutzpolizei 4 = Oberwachtmeister der Schutzpolizei 5 = Revier-Oberwachtmeister der Schutzpolizei 6 = Hauptwachtmeister der Schutzpolizei 7 = Meister der Schutzpolizei 8 = Leutnant der Schutzpolizei 9 = Oberarzt der Polizei 10 = Stabsarzt der Polizei 11 = Regierungsrat 12 = Oberfeldarzt der Polizei 13 = Oberst der Gendarmerie 14 = SS-Brigadeführer und Generalmajor der Polizei 15 = SS-Gruppenführer und Generalleutnant der Polizei 16 = SS-Obergruppenführer und General der Polizei 17 = SS-Oberstgruppenführer und Generaloberst der Polizei 18 = Reichsführer SS und Chef der Deutschen Polizei

Bron
----

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Ordnungspolizei (Nazi Germany)***. |

* *Flags of the Third Reich*, Brian L. Davis & Malcolm McGregor, ISBN 1-84176-673-9
***My Broer se Bril*** is 'n Afrikaanse rolprent wat in 1972 deur Bevil Films uitgereik is met Cobus Rossouw en Marié du Toit in die hoofrolle. Dirk de Villiers was die regisseur en skrywer daarvan. Dit word beskou as die eerste Afrikaanse riller.

Genre
-----

Die rolprent is ’n riller/misdaaddrama.

Akteurs
-------

Die akteurs is onder andere Cobus Rossouw, Marié du Toit, Pieter Fourie, Louw Verwey en Dawid van der Walt.

Storielyn
---------

Die prent begin met ’n begrafnis en eindig met ’n skokkende ontknoping by die lees van ’n testament. Twintig jaar tevore het tweelingbroers, Adriaan en Paul van der Bijl, se paaie geskei ná ’n argument wat Adriaan blind gelaat het. Adriaan is verbitterd en bly in sy pa, wat diabetes het, se huis. Hy trou met sy pa se mooi verpleegster, Marie. Op die dag van sy pa se begrafnis keer Paul terug. Die twee broers se hereniging is nie vriendelik nie. ’n Skoot klap en die een lê dood. Adriaan vertel vir sy dienskneg, Freddie, dat hy Paul uit selfverdediging geskiet het. Net toe klop ’n speurder aan die deur. Marie tree intussen ook al hoe meer verdag op.

Sien ook
--------

* Lys van Afrikaanse rolprente
’n Denarius wat deur Quintus Titius uitgereik is, vermoedelik met die kop van ’n bebaarde Mutunus Tutunus.
**Mutunus Tutunus** of **Mutinus Titinus** was in die Romeinse mitologie ’n falliese huweliksgod wat soms met Priapus vergelyk word. Sy tempel was op die heuwel Velia, glo van die stigting van Rome tot die in 1ste eeu v.C.

In rituele voor die huwelik was Romeinse bruide veronderstel om op Mutunus se fallus te gaan sit om hulle vir seksuele omgang voor te berei. Die Kerkvaders het die daad beskou as ’n vulgêre manier om iemand se maagdelikheid te verloor. Die Christelike apologeet Arnobius het vertel hoe Romeinse vroue vir ’n rit (*inequitare*) geneem is op Tutunus se "aaklige fallus" met sy "enorme skandalige dele".

Volgens ander bronne is die bruide egter so geleer om nie verleë te wees oor seks nie. Die 2de-eeuse grammatikus Festus is die enigste Latynse bron wat notisie van die god neem, en die kerkvaders was waarskynlik vyandiggesind of bevooroordeeld in hul beskrywings.

Etimologie
----------

Anders as Priapus, wat in menslike vorm en met ’n groot ereksie uitgebeeld is, lyk dit of Mutunus slegs as ’n fallus, soos die *fascinus*, voorgestel is. Sy naam kom waarskynlik van twee min gebruikte slengwoorde vir penis in Latyn, *muto* (of *mutto*) en *mutonium*. Lucilius se gebruik van die woord is die eerste aangetekende geval: *at laeva lacrimas muttoni absterget amica* ("’n Meisie vee Mutto se trane af – sy linkerhand, met ander woorde"), Die afgeleide vorm, *mutonium*, het dalk die vroeëre vorm vervang, want dit is later in die graffiti van Pompeji gebruik. *Mutuniatus* word deur Martialis en in die *Corpus Priapeorum* gebruik om ’n "welbedeelde man" te beskryf.

Albei dele van die naam *Mutunus Tutunus* is verdubbelend; *Titinus* is dalk afgelei van *titus*, nog ’n slengwoord vir penis.
| **MySubs(My subskribsies)** |
| --- |
| Tipe webblad | eHandel |
| Taal(e) | Afrikaans en Engels |
| Registrasie | Verpligtend |
| Eienaar | *On the Dot* |
| Huidige status | Aktief |
| URL | mysubs.co.za |

**MySubs** was 'n Suid-Afrikaanse webtuiste en platform vanwaar Afrikaanse en Engelse tydskrifte en koerante in digitale formaat aangekoop kon word. Die aangekoopte publikasies kon dan met behulp van 'n rekenaar, tablet, e-boekleser of selfoon gelees word.

Publikasies is in verskeie formate aangebied. 'n PDF-weergawe kon afgelaai word en op 'n gewone rekenaar gelees word. Toepassings (ek vermoed hulle bedoel "apps") was ook beskikbaar sodat publikasies op Android of Apple gebaseerde selfone en tablette gelees kon word. Die toepassings het gebruikersvriendelike funksies gebied wat aangekoopte publikasies outomaties aflaai en die gebruiker toelaat om boekmerke te stel.

Sodra publikasies afgelaai was, kon dit aflyn (sonder internet toegang) gelees word.

Afrikaanse tydskrifte
---------------------

Van die Afrikaanse tydskrifte wat te koop aangebied was, sluit in:

* Baba en Kleuter
* Finweek
* Huisgenoot
* Idees
* Kerkbode
* Kuier
* Landbouweekblad
* Lééf

* Sarie
* SA Hunter/Jagter
* Weg!
* WegRy
* WegSleep
* Tuis
* TVplus (Afrikaanse weergawe)
Die **Nasionale Taaldiens** ("NTD") van Suid-Afrika bevorder en fasiliteer kommunikasie tussen tale. In ooreenstemming met die taalvereistes van die Grondwet bestuur die NTD die taaldiversiteit van die samelewing van die land en is hy verantwoordelik vir die benutting van al die tale van ons mense deur beleidsmaatreëls in werking te stel wat gemik is op die bevordering van die gebruik van al hierdie tale, ook van die tale wat histories afgeskeep is.

Die kern van die NTD se werksaamhede is om aan die taalvereistes van die Suid-Afrikaanse Grondwet te voldoen deur 'n vertaal- en nasiendiens in al die amptelike te verskaf ten einde kommunikasie oor tale heen te fasiliteer en te bevorder, en deur taaldiversiteit deur middel van taalbeplannings- en terminologieprojekte te bestuur.

Die NTD fungeer as die regering se professionele taalsteunstelsel deur amptelike dokumente in al die amptelike tale te vertaal. Die terminologiediens van die NTD verleen hulp met die ontwikkeling en modernisering van die tegniese woordeskat van die amptelike tale. Die taalbeplanningswerksaamhede omvat die advisering van die regering oor die ontwikkeling van taalbeleid en oor implementeringstrategieë.
Die **Nasionale Dag van Rusland** word in die Russiese Federasie op 12 Junie gevier en is 'n openbare vakansiedag.

Geskiedenis
-----------

Feesvierings in Sewerodwinsk (2010)
Die eerste Kongres van Volksafgevaardigdes van die RSFSR het op 12 Junie 1990 die Deklarasie van Onafhanklikheid aanvaar waardeur Rusland as 'n soewereine staat gevestig is. Alhoewel Rusland sedert die middeleeue as 'n onafhanklike land bestaan het, was die RSFSR in formele opsig 'n deelstaat van die Sowjetunie en sodoende aan die Sowjet-regering in die Moskouse Kremlin ondergeskik.

Die uitroeping van 'n Russiese staat, wat onafhanklik van die destydse Moskouse bewind sou wees, was aan 'n inisiatief van Boris Jeltsin te danke en het in 'n tyd plaasgevind toe die magsmonopool van die Sowjet-Russiese Kommunistiese Party deur demokratiese bewegings bevraagteken is.

Presies een jaar ná die Russiese onafhanklikheidsverklaring is die eerste vrye presidensiële verkiesings in Rusland gehou. Hierdie datum word sedert 1994 as openbare vakansiedag gevier. Dit het in 2001 sy huidige amptelike naam "Dag van Rusland" (День России) gekry.
Die **Nasionale Konserwatiewe Party** (NKP) was die derde afstigting van die Verenigde Party ná die party die verkiesing in 1948 teen die Nasionale Party verloor.

Ná afloop van die parlementsitting van 1953 word vyf V.P.-lede, waaronder Abraham Jonker en Bailey Bekker, uit die party geskors omdat hulle die party gekritiseer het vir sy hantering van die Kleurlingstemreg-vraagstuk. Hulle het gereken die V.P. moes 'n kompromis met die regering probeer bereik het en was dus lede van die party se regtervleuel, wat ongelukkig was omdat die party al linkser begin neig het onder adv. J.G.N. Strauss. Hulle wou graag sien dat die bruin kiesers op 'n aparte kiesersrol ingesluit word. 

Aan die begin van die 1954-parlementsitting het twee lede hulle by die geskorste lede aangesluit en aan die einde van die jaar het hulle die Nasionale Konserwatiewe Party gestig. 

Die party het niks uitgerig nie en ontbind op 23 Januarie 1957. Drie L.P.'s sluit later by die N.P. aan, een keer terug na die V.P. twee verdwyn van die politieke toneel. Die enigste leier van die party was Bailey Bekker, L.V. vir Johannesburg-Noord.
**Vliegtuigbou** het betrekking op die ontwerp, produksie en bemarking van vliegtuie vir burger- sowel as militêre lugvaart. Saam met die ruimtevaarttegniek behoort die vliegtuigtegniek tot die mees gevorderde tegnieke en die aërodinamika, die hidroulika en die elektronika speel daarby 'n belangrike rol. Die vliegtuigbou behels die ontwerp, konstruksie en bemarking van vliegtuie. 

Die ontwerp van die vliegtuig word voorafgegaan deur ŉ markondersoek betreffende die aantal passasiers waarvoor die vliegtuig bestem is, die vliegbereik, snelheid, vliegtuigeienskappe (onder meer stabiliteit en stuurgerief) en toerusting (enjins, hidrouliese stelsel, kragvoorsiening, navigasieapparaat, rekenaar, ensovoorts). By die produksie van die vliegtuig word 'n groot aantal verskillende maatskappye betrek, nie alleen vanweë die verskillende konstruksietegnieke wat toegepas moet word nie, maar ook -om die finansiële risiko's te versprei, gesien die hoë koste van vliegtuigbou. 

Die produksie van die vliegtuig word op 'n vloeikaart uiteengesit, wat al die vervaardigingstappe aandui. Dit sluit die vervaardiging van individuele onderdele, subsamestellings en die uiteindelike montering in. Tydens die bou van die vliegtuig word daar deurentyd toetse uitgevoer om te verseker dat alles perfek funksioneer. Alie toetse kan egter nie op die grond uitgevoer word nie en in 'n sekere stadium moet toetsvlugte uitgevoer word om probleme te identifiseer en finaal uit te stryk. 

Die prototipe van die vliegtuig moet minstens 1 000 vliegure voltooi voordat dit produksieryp is. Om te verseker dat vliegtuigbou op 'n ekonomiese grondslag geskied, is dit nodig dat 'n minimum aantal vliegtuie gebou en bemark word. Aangesien die produksiekoste hoog is, moet daar oor die algemeen 150 tot 300 vliegtuie gebou en verkoop word voordat die produksiekoste enigsins geregverdig is. Die vliegtuigbou was in die laaste aantal jare onderhewig aan sterk kostestygings. 

Dit het meegebring dat byvoorbeeld die Europese lande nie die bou van vliegtuie individueel kon onderneem nie, maar moes saamspan. Voorbeelde hiervan is die Airbus A-300B, wat deur Frankryk en Duitsland saam gebou word, en die Concorde, wat 'n Frans-Britse produk is.

Bronnelys
---------

* Wêreldspektrum, 1982, ISBN 0908409699, volume 28, bol. 195 - 198

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4154782-2

 |
| Nasionale Etoshawildtuin |
| --- |
| IUBN Kategorie II
Ligging van Namibië in die Suidelike-Afrika.Kaart van die Etoshawildtuin. |
| **Ligging**: | Namibië |
| **Koördinate**: | 18°56′43″S 15°53′52″O﻿ / ﻿18.94528°S 15.89778°O﻿ / -18.94528; 15.89778Koördinate: 18°56′43″S 15°53′52″O﻿ / ﻿18.94528°S 15.89778°O﻿ / -18.94528; 15.89778 |
| **Oppervlak**: | 22 275 km² |
| **Stigting**: | 22 Maart 1907 |
| **Beheer deur**: | Departement van Omgewingsake en Toerisme van Namibië |

Die **Nasionale Etoshawildtuin** is 'n natuurbewaringsgebied en die bekendste nasionale wildtuin van Namibië met 'n oppervlak van 22 275 vierkante kilometer. Die wildtuin lê in die noorde van die land en beslaan die grootste gedeelte van die Etoshapan met 'n oppervlak van 4 760 vierkante kilometer.

Satellietbeeld wat die grense van die wildtuin aandui
Stofwolk by die Nebrownii-watergat in die Nasionale Etoshawildtuin
'n Kameelperd kom 'n swartrenoster op die Gemsbokvlakte teë
Die suidelike grens van die wildtuin lê sowat 400 kilometer noord van Namibië se hoofstad Windhoek en die noordelike grens sowat 125 kilometer van die Angolese grens af. Die wildtuin se westelike grens lê byna 200 kilometer oos van die Atlantiese kus. In die westelike deel lê die sprokieswoud.

Die naam "Etosha" beteken in die plaaslike Oshiwambotaal letterlik "die groot wit leemte" en verwys na die soutvlakte in die hart van die wildtuin, die Etoshapan, wat die park oorheers. Hierdie woestyngebied strek oor 'n lengte van 130 kilometer en bereik 'n maksimumwydte van 50 kilometer. Die soutpan is gewoonlik droog, maar danksy die somerreën is daar 'n kortstondige periode, wanneer die pan tot 'n meer omgeskep word en groot getalle flaminke en pelikane lok. Standhoudende waterbronne dien dwarsdeur die jaar as waterplekke vir 'n groot verskeidenheid wild en voëls, waaronder die bedreigde swartrenoster en die endemiese swartgesig-rooibok.

Fort Namutoni, in 1957 tot sy huidige toestand herstel, dien nou as 'n ruskamp (lodge) en uitsigpunt vir besoekers op die grens van die wildtuin
In die droëseisoen werwel sterk winde, wat oor die soutpan waai, soutstof op en dra dit dwarsoor die land en oor die suidelike Atlantiese Oseaan. Hierdie sout lewer belangrike minerale vir wild in gebiede suid van die soutpan op, alhoewel dit ook 'n bedreiging vir veeteelt en landbou in die streek inhou.

Die Nasionale Etoshawildtuin is oorspronklik op 22 Maart 1907 deur die destydse Duitse goewerneur van Duits-Suidwes-Afrika, Friedrich von Lindequist, geopen en was met sy totale oppervlak van 93 240 vierkante kilometer die grootste wildtuin wêreldwyd. Dit is later deur die Suid-Afrikaanse owerhede tot 'n kwart van sy oorspronklike oppervlak verklein, maar het steeds een van die mees uitgestrekte en belangrikste wildtuine in Afrika gebly.
'n **Vlerkprofiel** is die vorm van 'n vlerk of die lem van 'n skroef (soos die van 'n skip of vliegtuig) in deursnit beskou. Dit word aangewend om stukrag (of drukkrag) te verleen. Afhangende van die toepassing daarvan het vlerkprofiele vir subsoniese vlug 'n kenmerklike vorm met 'n geronde opstroomkant en skerp afstroomkant wat dikwels ook 'n welwing (ronding) insluit.

Die geleidelike ontwikkeling van vlerkprofiele, 1908-1944, NASA
Stu- en sleurkragkurwes vir vlerkprofiele
Buiten die vlerke van 'n vliegtuig, het die horisontale en vertikale stabiliseerders van 'n vliegtuig ook 'n vlerkprofiel. Vlerkprofiele word ook in motorboot- en vliegtuigskroewe, waaierlemme, kompressors en turbines aangetref. Skeepseile vorm ook 'n vlerkprofiel en die onderwatervinne van seilbote werk op dieselfde beginsel as vlerkprofiele. Selfs in die natuur word vlerkprofiele aangetref by voëls se vlerke (waar die inspirasie waarskynlik vandaan gekom het).

'n Omgekeerde vlerkprofiel veroorsaak afwaartse druk op 'n motorvoertuig of ander voertuie wat sy klouvermoë op die pad verbeter. Die term *stukrag* verwys na die krag wat ontstaan as gevolg van die beweging van 'n vlerkprofiel in enige medium. 'n Dun voorwerp met 'n positiewe invalshoek soos 'n plat plaat of die loopvlak van 'n brug sal stukrag veroorsaak. Vlerkprofiele is egter meer doeltreffend en veroorsaak stukrag met die minste moontlike sleurkrag. 'n Stukrag teenoor sleurkragkurwe soos hier regs vertoon kan opgestel word deur toetse in 'n windtonnel te doen.

Die ontwerp van vlerkprofiele is 'n belangrike aspek van aërodinamika. Verskeie vlerkprofiele word in verskillende vlugtoestande aangewend. 'n Superkritiese vlerkprofiel met sy kleiner welwing, verminder supersoniese sleurversteurings, terwyl 'n simmetriese vlerkprofiel meer geskik is vir dikwelse onderstebo vlugtoestande (soos met akrobatiese vliegkuns). Supersoniese vlerkprofiele het 'n baie meer hoekige vorm en het dikwels 'n baie skerp opstroomkant. Vlerkprofiele met skerper opstroomrondings veroorsaak stewiger en ligter vlerke. 'n Groter ronding aan die voorkant verskaf egter meer volume vir die stoor van brandstof. Bewegende dele word in baie vliegtuie se vlerke ingebou (bv. klappe) om 'n dinamiese vlerkprofiel daar te stel deur die vorm te verander om by die vlugsnelheid aan te pas.

Verskeie stelsels is al ontwikkel om verskillende vlerkprofiele te beskryf en te karakteriseer — waarvan die mees gebruikte die NACA stelsel is. Voor hierdie stelsel is verskeie ad-hoc stelsels gebruik. 'n Voorbeeld van 'n algemene doel vlerkprofiel wat wye toepassing in die lugvaartbedryf vind is die ouer Clark-Y-stelsel.

Sien ook
--------

* Stukrag
* Stuwingskoëffisiënt
* Stol (lugvaart)
* Superkritiese vlerkprofiel
* Vlerk (lugvaart)
Die vlerk van 'n Boeing 737-800.
Die **vlerk** is die gedeelte van 'n vliegtuig wat die opwaartse stukrag veroorsaak en dit sodoende vir 'n vliegtuig moontlik maak om te kan vlieg. Vliegtuie het gewoonlik twee vlerke, een elk weerskante aan die romp vasgeheg, maar soms bestaan 'n vliegtuig uit een enkele vlerk met die romp daaronder gemonteer.

Die feit dat die vlerk teen 'n sekere invalshoek ten opsigte van die rigting van beweging staan veroorsaak dat daar 'n reaksiekrag ontstaan (stukrag) wat die vliegtuig volgens die Bernoulli-beginsel opwaarts druk. Sedert die ontwikkeling van die eerste vliegtuig is die vlerkprofiel geleidelik verbeter om die doeltreffendheid daarvan te verhoog.

Onderdele van 'n vlerk
----------------------

Vlerkonderdele
Die meegaande afbeelding toon die tipiese onderdele wat by 'n vliegtuigvlerk voorkom.

1. Puntvlerk (Engels: *winglet/sharklet*)
2. Rolroer vir lae snelhede (Engels: *aileron*)
3. Rolroer vir hoë snelhede
4. Stroomlynkap
5. Binneste welwingsklep (Engels: *slat of leading edge flap*)
6. Buitenste welwingsklep
7. Drievoudig uitskuifbare binnewelwingsklep (Engels: *(trailing edge) flap*)
8. Drievoudig uitskuifbare buitewelwingsklep
9. Stoorklep
10. Gekombineerde stoor- en remklep
Die **Sanlam-kunsversameling** is ‘n versameling van skilderye, beeldhouwerke en grafiese werke deur Suid-Afrikaanse kunstenaars.

Galerye
-------

Hierdie kunswerke is die eiendom van Sanlam en kan deur die publiek besigtig word by die Sanlam-kunsgalery in die versekeringsmaatskappy se hoofkantoor in Bellville. ‘n Deel van die versameling word egter uitgestal in Sanlam se kunskamer in Sandton. Voorheen het Sanlam sekere van die werke op reise deur die platteland geneem tot in Namibië en Zimbabwe. Op ‘n sekere geleentheid is sekere van die kunswerke in Duitsland, Oostenryk en Switserland uitgestal.

Geskiedenis
-----------

Dr. A.D. Wassenaar, ‘n destydse besturende direkteur van Sanlam, was ‘n groot kunsliefhebber. Hy het besluit dat op die kalender wat die maatskappy elke jaar uitgee twaalf afdrukke van kunswerke deur Suid-Afrikaanse kunstenaars moet verskyn. Sanlam is by die aankoop van die kunswerke geadviseer deur F.L. Alexander, die kunsresensent van Die Burger, en later bygestaan deur ‘n advieskomitee. Prof. Matthys Bokhorst en dr. Albert Werth was ook betrokke by die keuring en aankoop van die kunsobjekte.

Doel
----

Die doel met die projek was om Sanlam as maatskappy bekend te stel, die publiek se belangstellling in kuns aan te wakker, die kunstenaar aan te moedig en vir hulle ‘n moontlike afsetgebied te skep.

Kunstenaars
-----------

Werke van die ondergenoemde gevestige kunstenaars kom in die versameling voor, maar aandag aan kuns deur die jonger geslag word ook gegee om die kolleksie verteenwoordigend te hou van wat in die land beskikbaar is.

Gregoire Boonzaier, Christo Coetzee, Irmin Henkel, Adolph Jentsch, Wolf Kibel, Moses Kottler, Fritz Krampe, Erik Laubscher, Maggie Laubser, Judith Mason, Frans Oerder, Pierneef, Alexis Preller, Irma Stern, Herman van Nazareth, Anton van Wouw, Jan Vermeiren, Edoardo Villa, Jean Welz, Pieter Wenning

Bibliografie
------------

* blog.sanlam.co.za
* Sanlam se kunsversameling. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 34, nr. 2, April 1985