recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Boeddhistiese novises in Bhoetan.
Die Katolieke novise loop links en dra 'n wit sluier. Die kleed van 'n novise verskil dikwels van dié van volle monnike en nonne.
'n **Novise** is 'n nuweling in 'n klooster voordat hy of sy geloftes afgelê het. In die meeste gelowe soos Katolisisme, Anglikanisme en Boeddhisme is 'n novise 'n aanstaande lid van 'n godsdiensorde wat deur opleiding en/of 'n toetstydperk gaan voordat hy of sy tot die orde toegelaat word.

Ná aanvanklike kontak met die gemeenskap sal onder andere Katolieke novises in 'n seremonie ontvang word, wat gewoonlik beteken hulle sal die kleed van die spesifieke orde begin dra. Die novise se kleed verskil soms effens van dié van gevestigde lede. In kloosters waar nonne swart sluiers dra, sal novises byvoorbeeld dikwels wittes dra. In Franciskaanse kloosters dra novisemans 'n bykomende soort hemp oor die tradisionele kleed, novises onder die Kartuisers dra 'n donker mantel oor die gewone wit kleed, ensovoorts.

Novises mag nie hulle geloftes aflê voordat hulle hulle voorgeskrewe tydperk van opleiding, of **novisiaat**, voltooi het nie. Dit duur gewoonlik 'n jaar, maar soms twee jaar.

In die Oosters-Ortodokse Kerk kan 'n kandidaat as 'n novise (послушник, *posloesjnik*, letterlik "iemand onder gehoorsaamheid") aantrek ná minstens drie dae in die klooster. 'n Novise kry ook 'n gebedstou en word onderrig in die gebruik van die Jesusgebed. In groot kloosters word 'n *starets* aan 'n novise toegewys wat as spirituele "moeder" of "vader" dien.

'n Nuweling kan die klooster enige tyd verlaat of kan gevra word om te gaan as die ab voel hy is nie uitgeknip vir 'n kloosterlewe nie. Andersins kan die novise ná sowat drie jaar die eerste rang van 'n monnik, *rasophoros*, betree.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
Die Paleis van Beaulieu omstreeks 1580.
Die **Paleis van Beaulieu** (Engels: *Palace of Beaulieu*), ook bekend as **New Hall**, was noord van Chelmsford in Essex, Engeland, geleë.

Nadat dit verskeie kere van eienaar verwissel het, is dit in 1516, teen daardie tyd bekend as New Hall, aan koning Hendrik VIII verkoop teen £1 000 (in vandag se geld £421 000 of sowat R5 miljoen). Die koning het die huis in steen laat herbou teen £17 000, ’n groot bedrag in dié tyd. Hy het sy paleis die nuwe naam Beaulieu gegee, wat mooi plek beteken.

Op 23 Julie 1527 het Hendrik se hof by Beaulieu aangekom waar hulle, baie ongewoon, langer as ’n maand gebly het. In die geselskap was verskeie adellikes en hul vroue, onder andere Thomas Boleyn, burggraaf Rochford, die pa van Anna Boleyn. Dit is hier waar Hendrik, wat toe nog met Katherina van Aragon getroud was, planne beraam het om met Anna te trou.

In Oktober 1533 is die dogter van koningin Katherina, Maria (later Bloedige Maria), wat geruime tyd hier gebly het, uit die huis gesit omdat die paleis kort tevore aan Anna se broer, George Boleyn, toegesê is. George was voorheen ’n opsigter van Beaulieu. Volgens die koninklike inventaris van 1547 was daar onder meer 29 groot beddens, vier badkamers met houtvloere en ’n biblioteek.

Nadat Anna Boleyn onthoof is en Hendrik met Jane Seymore getrou het, het sy nuwe vrou hom oorreed om sy twee dogters uit sy vorige huwelike terug te bring na die koninklike hof. Maria is daarna toegelaat om weer in onder andere Beaulieu te bly. Anna Boleyn se dogter, koningin Elizabeth I, het die landgoed in 1573 aan Thomas Radcliffe, die 3de Graaf van Sussex, toegeken en hy het die noordelike vleuel laat herbou. Kort daarna het hy Elizabeth se koninklike wapen bo die hoofingang laat aanbring, waar dit steeds is. Dis is daarna vir £30 000 verkoop.

Tydens die Engelse Burgeroorlog het Oliver Cromwell in 1640 vir vyf sjielings besit geneem van die landgoed. Daarna het die landgoed weer verskeie kere van eienaar verwissel. In 1798 het Engelse nonne dit gekoop en ’n Katolieke skool daar geopen. New Hall-skool bestaan vandag nog en die koninklike wapen van Hendrik VIII hang in die skool se kapel.

In Februarie 2009 het die *Time Team* van die Britse Channel 4 opgrawings op die terrein gedoen. Die kapel, westelike vleuel en hekhuis is gevind.
Priesters van Anoebis en gode voer die Mondopeningseremonie uit.
Ai voer die Mondopeningseremonie uit vir Toetankamen.
Die **Mondopeningseremonie** was ’n Antieke Egiptiese ritueel wat beskryf is in begrafnistekste soos die Piramidetekste.

Towerkrag
---------

Die seremonie het behels dat die mond van ’n standbeeld of mummie met towerkrag oopgemaak word sodat dit kon asemhaal en praat. Daar is bewyse van dié ritueel uit die Ou Ryk tot die Romeinse Tydperk. Spesiale gereedskap en gelukbringers is gebruik om die seremonie uit te voer.

Die Egiptenare het geglo ’n mens moet kos en water in die hiernamaals hê sodat sy siel kon oorleef. Die Mondopeningseremonie moes dus verseker dat die persoon in die hiernamaals kon eet en drink.

Die seremonies het uit 75 "episodes" bestaan, en die volledigste vorm het die volgende ingesluit:

* **Episodes 1–9** Voorbereidingsrituele
* **Episodes 10–22** Besieling van die standbeeld
* **Episodes 23–42** Vleisoffers wat verband hou met Bo-Egipte
* **Episodes 43–46** Vleisoffers wat verband hou met Benede-Egipte
* **Episodes 47–71** Begrafnismaal
* **Episodes 72–75** Sluitingsrites

Die Boek van die Dooies bevat ook ’n towerspreuk vir die proses wat die afgestorwene self kon gebruik:

*My mond word geopen deur Ptah,*
*My mond se gebondenheid word verlos deur my stadsgod.*
*Thoth het gekom ten volle voorberei met towerspreuke,*
*Hy maak my mond vry van die gebondenheid van Set.*
*Atoem het vir my my hande gegee,*
*Hulle word as bewakers geplaas.*
*My mond word vir my gegee,*
*My mond word geopen deur Ptah,*
*Met daardie beitel van metaal*
*waarmee hy die mond van die gode geopen het.*
*Ek is Sechmet-Wadjet, wat die weste van die hemel bewandel,*
*Ek is Sahit onder die siele van On.*

Verbintenis met Psalm 51
------------------------

Ooreenkomste tussen die Mondopeningseremonie en Psalm 51 is waargeneem. Die ooreenkomste sluit in:

* Rituele reiniging met spesiale kruie (Psalm 51:4, 9).
* Herstel van gebreekte bene (Psalm 51:10).
* "Here, open my lippe" (Psalm 51:17).
* Offers (Psalm 51:18, 19, 21).
**Nottingham Road** is 'n klein dorpie in die KwaZulu-Natal Middeland in Suid-Afrika. Die dorpie is in die sentrale gedeelte van die **Midlands Meander** geleë. Die dorpie se naam is afgelei van Fort Nottingham wat 15 km daarvan geleë is.

Geskiedenis
-----------

Britse setlaars uit Skotland het hulle in die middel-19de eeu in die omgewing gevestig. Teen die einde van 1885 is 'n spoorlyn aangelê tot waar Nottingham Road vandag geleë is. Voor die stasie geopen is, is die terrein na die boukontrakteur *Harrison’s Camp* genoem. Die stasie het vir 'n paar jaar as Karkloofstasie bekend gestaan, maar aangesien dit te ver van Karkloof en nie juis deur mense van Karkloof gebruik is nie, is dit laat in 1887 na Nottingham Road Station (op pad na Fort Nottingham) hernoem. Die vestiging van die stasie was die eerste stap in die ontwikkeling van Nottingham Road as 'n landelike sentrum.

'n Klein hotel en 'n winkel is opgerig op die terrein wat later George Nicol se grofsmidwinkel (nou die Mount West drankwinkel) sou huisves. In 1889 het George Orwin grond gekoop en die Railway Hotel, wat vandag as die Nottingham Road Hotel bekend staan, deur C Morgan laat bou wat in 1891 voltooi is. In April 1884 is daar besluit om 'n kerk by Nottingham Road te bou. John King het grond geskenk waarop die klein hout- en ysterkerkie St. Johns Gowrie gebou is en Februarie 1885 geopen is. 'n Gedenkteken ter nagedagtenis van mans uit die distrik wat in die Eerste Wêreldoorlog omgekom het, is op die kerkgrond naby die ingang opgerig en op 26 Januarie 1992 ingewy.

Die Nottingham Road Farmers Association, een van die oudste landbouverenigings in Suid-Afrika, is op 26 Oktober 1887 deur 11 prominente mans uit die omgewing in die Railway Hotel gestig. Een van die projekte van die vereniging was die oprigting van die 'n gemeenskapsaal wat in Desember 1933 met 'n goue sleutel geopen is. Dit huisves vandag die Nottingham Road Grondeienaarsvereniging en 'n plaaslike biblioteek. Die saal word gereeld vir gemeenskapsvergaderings gebruik en dit word ook uitverhuur vir funksies.

In 1866 is die eerste skape – oor meer as 'n duisend kilometer oorland – uit die Kaapkolonie na die omgewing gebring. Die invoer van skape het gelei tot veediefstal deur die plaaslike Boesmanbevolking. Die regering het gereageer met die dodelike *1869 Reprisal* wat uit Fort Nottingham van stapel gestuur is. Die optrede het die *grensoorlog* finaal ten gunste van die setlaars beslis. Die veldtog word uitgebeeld in van die Boesmans se laaste rotstekeninge.

Ontspanning
-----------

* Perdry, polo en kamma-jakkelsjag is gewilde aktiwiteite in die Nottingham Road omgewing.
* Forelhengel word sedert 1884 hier beoefen.
* Die '**Nottingham Road Brewing Company'** maak plaaslike bier volgens die tradisionele Duitse metode met name soos *Tiddley Toad* vir 'n lager, *Whistling Weasel* vir 'n *pale ale*, *Pie-eyed Possum* vir 'n pilsener en *Pickled Pig* vir 'n donker-bruin porter.
* Jaarliks in Mei word die tweedaglange middeleeuse Sherwoodfees op die dorp gehou.

Sien ook
--------

* Lys van dorpe in Suid-Afrika
Die klassieke **Mongoolse skrif** (in Mongoolse skrif: , *Mongγol bičig*; in Mongoolse Cyrillies: Монгол бичиг, *Mongol bitsjig*) was die eerste skryfstelsel wat spesifiek vir Mongools geskep is en dit was die suksesvolste, tot die Cyrilliese alfabet in 1946 begin gebruik is. Dit is afgelei van die Oud-Oeigoerse skrif en is ’n ware alfabet, met aparte simbole vir konsonante en klinkers. Die skrif is aangepas om tale soos Oirat en Mantsjoe te skryf en word vandag nog in Binne-Mongolië en ander dele van China gebruik. Dit is ook sedert 1994 weer ’n verpligte skoolvak en pogings word aangewend om die ou tradisies en kultuur te laat herleef deur die skrif in kalligrafie en skilderwerk te gebruik.

Die tradisionele Mongoolse skrif word vertikaal geskryf. Dit het verskeie name. Omdat dit van die Oeigoerse alfabet afgelei is, het dit bekend geword as "Oeigoerzjin"-Mongoolse skrif (Cyrillies: Уйгуржин монгол бичиг). In die kommunistiese tydperk, toe Mongoolse Cyrillies die amptelike skrif van Mongolië geword het, het die tradisionele skrif bekend geword as Oud-Mongoolse skrif (Хуучин монгол бичиг), in teenstelling met die "Nuwe skrif" (Шинэ үсэг).

Unicode
-------

Die Mongoolse skrif is tot die Unicode-standaard gevoeg in September 1999, met die uitreiking van weergawe 3.0. Die Unicode-blok daarvoor is U+1800 – U+18AF. Dit kon egter eers gebruik word met die uitreiking van Windows Vista in 2007 en dit word dus nie baie gebruik nie. Dit word nou gewilder, maar die ingewikkeldheid van die Mongoolse Unicode-model en ander probleme ry steeds die algemene gebruik daarvan in die wiele.

Sien ook
--------

* Geskiedenis van die alfabet
Die **Slapwolbos** (*Spatalla propinqua*) is 'n blomdraende struik wat tot die genus *Spatalla* behoort en deel van die fynbos vorm. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap waar dit van die Slanghoekberge tot by die Riviersonderendberge voorkom.

Die struik word 1,0 m hoog, groei regop en blom hoofsaaklik van Junie tot Maart. Vuur vernietig die plant maar die sade oorleef. Die plant is tweeslagtig en bestuiwing vind deur die werking van insekte plaas. Die vrugte word twee maande nadat die plant geblom het ryp, en die sade val grond toe waar dit deur miere versprei word. Die plant groei in moerasagtige, koel suidelike hellings op hoogtes van 200 - 620 m.

In Engels staan die struik as die *Lax spoon* bekend.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

Bronne
------

* REDLIST Sanbi
* Biodiversityexplorer
* Protea Atlas
* Protea Atlas, bl 72
* Plants of the World Online

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q15584857
* GBIF: 3995732
* iNaturalist: 594633
* IPNI: 706741-1
* IUCN: 113241176
* Plant List: tro-26500378
* Tropicos: 26500378

 |
Regtersleutelbeen van bo en onder.

Linkersleutelbeen van bo en onder.
Die **sleutelbene** is lang bene wat as stutte dien tussen die skouerblaaie en borsbeen. Daar is twee: een aan die linkerkant en een regs. Die sleutelbene is die enigste lang bene in die menslike liggaam wat horisontaal lê. Saam met die skouerblaaie vorm hulle die skouergordel. In mense met min vet in dié streek van die liggaam kan die sleutelbene duidelik van buite gesien word. Dit is die bene wat die meeste breek – veral weens ’n impak op die skouers wanneer ’n mens val.

Struktuur
---------

Die sleutelbene is groot, dubbel gekromde lang bene wat die arms met die torso verbind. Hulle is net bo die eerste rib geleë en dien as stutte om die skouerblaaie in posisie te hou sodat die arms vrylik kan afhang. Mediaal (in die middel) is hulle aan die manubrium van die borsbeen vas en lateraal aan die skouerbladpunte. Die mediale punte is rond en die laterale punte plat.

Van die borsbeen af krom elke sleutelbeen vir omtrent die helfte van sy lengte sy- en voorwaarts. Dit vorm dan ’n nog groter kromming na agter om by die skouerbladpunt aan te sluit. Dié punt van die sleutelbeen is breër as die punt by die borsbeen; dit het ’n rif en ’n ronde punt waaraan spiere en ligamente van die skouer vas is.

’n Sleutelbeen kan in drie dele verdeel word: die mediale punt, laterale punt en skag.
**Christa Steyn**, gebore **Christina Maria Schutte**, (15 Junie 1958, Krugersdorp – 11 Junie 2012, Pretoria) was 'n komponis, pianis en Afrikaanse sangeres. Sy is veral bekend vir haar werk saam met Jannie du Toit (onder andere in die produksie *Jannie en die Tannie*). Haar komposisies en verwerkings het verskeie kunstenaars, waaronder Anneli van Rooyen, Karin Hougaard en Jan de Wet help vestig.

Biografie
---------

Christa Steyn het by haar ma, Myra Schutte, leer klavier speel. Haar pa was die NG predikant dr. Ben Schutte wat onder andere drie verskillende gemeentes op Potchefstroom bedien het. In 1962, op vierjarige ouderdom, begelei sy reeds haar kleuterskool se koortjie wat *Die Oukraalliedjie* sing sonder dat haar ma daarvan weet.

Sy studeer musiek by die PU vir CHO en begin met klavierlesse by prof. Pieter de Villiers. Sy sukkel aanvanklik met musiekteorie, maar slaag haar teorie-eksamen in 1972 met lof.

In 1973 wen sy die *Collegium Musicum*-kompetisie vir 3 agtereenvolgende jare. In 1981 word haar eerste ses liedjies (as solosanger), onder ander *Eerste Liefde* en *Bly By My*, opgeneem. In 1982 en 1984 wen sy Crescendo se komposisieafdeling. In 1986 verskyn haar eerste plaat, *Aan die Einde van die Reënboog*.

In 1988 word sy as musiekregisseur van Crescendo aangestel waar sy diens doen tot 1993. In 1991 word sy aangestel as die kursusleier van die ATKV se Ligteliedjiewerkskool tot 2000. In 2004 word sy deur die ATKV aangewys as die *Afrikaanse Liedjieskrywer van die jaar*.

Vanaf 1986 werk sy vir die volgende 25 jaar as pianis en medekunstenaar saam met Jannie du Toit op die verhoog, in ateljees en as medeskrywer van liedjies. Hulle besoek saam 25 lande en tree in 21 van die lande op. Hulle gewildste verhoogproduksies sluit in *Blik en Snaar* (1986), *Skadu's teen die muur* (1992), *De Kleine Man* (1994), *Musiek en Repliek – Klas van '79* (saam met Lucas Maree, 1999), *De Kleine Man Spoorloos* (2000), *Nagkantoor* (saam met verskeie ander kunstenaars onder regié van Sandra Prinsloo en met 'n teks van PG du Plessis, 2004), *Jannie en die Tannie* (2006), *Hartsnaar* (saam met haar seun, Douw Steyn, Mariëtte Galjaard en Werner Spies, 2008), *Houtkruis* (saam met verskeie kunstenaars, 2008) en *Brel in Brooklyn* (saam met Laurika Rauch en Sergio Zampolli, 2010).

Christa is op 11 Junie 2012 oorlede nadat sy byna presies 'n jaar vroeër met kanker gediagnoseer is.

Diskografie
-----------

* Jannie en die Tannie, Twee Musikante – 20 Jaar DVD, 2005/2006 SELECT
* My Treffers, 2004 EMI
* Christa speel die "oldies", 2002
* Rondo, 1999 ANZ/JNS
* Baroque for Babies, 1997/1999
* Strykers vir Snuiters kompilasie, 1996/1998 EMI
* Christa speel die Meesters, 1996 JNS
* Burlesque, 1994 JNS
* Spirit of Ecstasy, 1989 JNS/BRIGADIERS
* Christa Steyn TC/LP, 1987 VENUS
* Neem My Hand My Vriend / Dapper Vrou 7", 198? VENUS
* Aan Die Einde Van Die Reënboog TC/LP, 1986

Sien ook
--------

* Lys van Suid-Afrikaanse musikante
Die meeldrade van *Hippeastrum* met hul wit helmdrade en prominente helmknoppe, wat die stuifmeel dra.
**Meeldrade** is die voortplantingsorgane van ’n blom wat die stuifmeel vervaardig.

’n Meeldraad bestaan gewoonlik uit ’n stingel, wat die **helmdraad** genoem word, en ’n **helmknop**, wat die mikrosporangia bevat. Die meeste helmknoppe het twee lobbe en is óf onder óf in die middel aan die helmdraad geheg. Die steriele deel tussen die lobbe word die **helmbindsel** genoem. ’n Stuifmeelkorrel ontwikkel uit ’n mikrospoor in die mikrosporangium en bevat die manlike gamete.

Die meeldrade van ’n blom word saam die **meeldraadkrans** genoem. Dit kan ’n verskeidenheid vorms hê na gelang van die plantspesie – van hulle kan baie kompleks wees. Die meeldraadkrans omring die ginesium van die blom en word op sy beurt omring deur die blomkelk, as daar een is.

Variasies in vorm
-----------------

Meeldrade in konteks in ’n eenvrugblarige blom. 1. Volwasse blom 2. Stempel 3. Styl 4. Helmdraad 5. Blomas 6. Knoop 7. Stingel 8. Heuningkelk 9. Meeldraad 10. Vrugbeginsel 11. Saadknop 12. Helmbindsel 13. Mikrosporangium 14. Helmknop 15. Blomdek 16. Kroonblaar: blomkroon 17. Kelkblaar: blomkelk
Na gelang van die plantspesie kan party of al die meeldrade in ’n blom aan die kroonblare of aan die blomas vas wees. Hulle kan ook vrystandig wees of op verskillende maniere aan mekaar vergroei wees. Die helmdrade kan vergroei wees en die helmknoppe vry, of die helmknoppe vergroei en die helmdrade vry. In plaas daarvan dat daar twee stuifmeelsakkies is, kan een van die sakkies van ’n meeldraad onontwikkel wees, of die twee sakkies kan later vergroei om een stuifmeelsakkie te vorm.

Stuifmeelvervaardiging
----------------------

’n Tipiese helmknop bevat vier mikrosporangia. Dié vorm stuifmeelsakkies in die helmknop. Elke mikrosporangium is uitgevoer met ’n laag voedingsweefsel bekend as die tapetum en bevat aanvaklik diploïede moederselle. Dié ondergaan meiose om enkelkernige spore te vorm. Die spore is óf aanmekaar vas óf ná meiose geskei. Elke mikrospoor verdeel dan deur mitose om onvolgroeide mikrogametofiete te vorm, wat stuifmeelkorrels genoem word.

Die stuifmeel word eindelik vrygestel wanneer die helmknop oopbars. Die stuifmeel word deur wind, water, insekte, voëls of ander diere versprei.

Die stuifmeel van bedeksadige plante moet na die stempel van ’n soortgelyke blom oorgedra word sodat bestuiwing kan plaasvind. Daarna voltooi die stuifmeelkorrel (onvolgroeide mikrogametofiet) gewoonlik sy ontwikkeling. Dit kan ’n stuifmeelbuis ontwikkel en mitose ondergaan om twee spermkerns te vervaardig.

Galery
------

* Insekte dra onwetend stuifmeel na ander blomme oor en sorg so vir bestuiwing.
* Die blom van ’n spinnekopboom (*Crateva religiosa*) met sy talle opvallende meeldrade.
* Meeldrade van ’n passieblom (*Passiflora caerulea*) met hul interessante simmetrie.
* Blou en rooi meeldrade van ’n waterlelie (*Nymphaea caerulea*).
* Die blom van die hondebossie *Chenopodium quinoa* met sy vyf groot, geel tweelobbige helmknoppe.

Sien ook
--------

* Stuifmeel
* Stamper
| Meer van Genève |
| --- |
| Satellietbeeld van die Meer van Genève |
| Kaart van die Meer van Genève |
| Koördinate: | 46°26′N 6°33′O﻿ / ﻿46.433°N 6.550°O﻿ / 46.433; 6.550Koördinate: 46°26′N 6°33′O﻿ / ﻿46.433°N 6.550°O﻿ / 46.433; 6.550 |
| Ligging: | Frankryk, Switserland |
| Soort: | Binnemeer |
| Oppervlakte: | 580,03 km² (224 myl²) |
| Gemiddelde diepte: | 154,4 m (507 vt) |
| Maksimum diepte: | 310 m (1 020 vt) |
| Volume: | 89 km³ (72 myl³) |
| Lengte: | 73 km (45 myl) |
| Breedte: | 14 km (8,7 myl) |
| Opvangsgebied: | 7 975 km² (3 079 myl²) |
| Invloei: | Rhône, Dranse |
| Uitvloei: | Rhône |
| Eiland/e: | Île de Peilz, Château de Chillon, Île de Salagnon, Île de la Harpe, Île Rousseau, Île de Choisi |
| Nedersettings: | Genève (CH), Lausanne (CH), Evian (F), Montreux (CH), Thonon (F), Vevey (CH) |

Die Meer van Genève tussen Glion en Caux
Die Meer van Genève ná 'n donderbui
'n Uitsig oor die dorpie Épesses en die Lavaux-wingerdterrasse wat deur Unesco tot wêrelderfenisgebied verklaar is
Die **Meer van Genève** (Frans: *lac Léman* of *le Léman*, selde *lac de Genève*; Duits: *Genfersee*, in Afrikaans soms ook **Geneefse Meer** genoem) is 'n uitgestrekte meer aan die noordekant van die Alpereeks. Die Franse naam *Léman* is afgelei van die Keltiese *lem an* "Groot Water".

Die meer maak administratief deel uit van Switserland (59,5 persent van sy totale oppervlakte van 580 km2, kantonne Vaud/Waadt, Genève/Genf en Valais/Wallis) en Frankryk (40,5 persent, département Haute-Savoie). Die meer, wat teen die einde van verskeie koue periodes deur smeltwater van die Alpegletsers gevorm is, is een van die grootstes in Wes-Europa en die grootste langs die rivierloop van die Rhône. Dit is die grootste meer in Switserland en die diepste in Frankryk.

Die meer word tradisioneel verdeel in die Haut-Lac (of Bowemeer; die oostelike gedeelte vanaf Villeneuve tot die Lausanne-Evian-linie), die Grand-Lac (Groot Meer; die sentrale gedeelte tot die Nyon-Yvoire-linie) en die Petit-Lac (Klein Meer; die westelike gedeelte tot by Genève).

Met 'n waterinhoud van 89 miljard kubieke meter is die Meer van Genève die grootste soetwaterbekken van vastelandse Europa. Die meer het 'n omvang van 156 km, waarvan 113 km op Switserse gebied. Die gemiddelde waterspieël van 372 m, wat seisoenale skommelinge toon, het in die afgelope eeue nouliks verander. Volgens die interkantonale ooreenkoms van 1884 word 'n stabiele waterpeil deur 'n dam naby die Pont de la Machine in Genève verseker. In skrikkeljare word die waterpeil met 0,5 m verlaag om die oewers skoon te maak en herstelwerk by hawens en damme te doen.

'n Deeglike wetenskaplike verkenning van die meer is deur vier duikbote gedoen, *Auguste Piccard (PX-8)* en *F.-A. Forel (PX-28)*, albei gebou deur Jacques Piccard, en die Fins-Russiese *Mir 1* en *Mir 2*.

Die grootste ramp in die gedokumenteerde geskiedenis van die meer is in 563 deur 'n aardverskuiwing naby Tauredunum en die daaropvolgende vloedgolf veroorsaak wat selfs verder afgeleë nedersettings soos Genève getref het.

Sien ook
--------

* Lys van Switserse mere
'n Tregterwolk nader die grond
'n **Tregterwolk** is 'n tregtervormige wolk van gekondenseerde waterdruppels, wat deur 'n roterende lugkolom gekenmerk word en vanaf die onderkant van 'n wolk (gewoonlik 'n cumulonimbus- of baie hoë cumuluswolk) uitsteek, maar nie die grond bereik nie. Tregterwolke word gewoonlik sigbaar as kegelvormige of naaldagtige protuberansie van die hoofwolk se onderkant en ontstaan dikwels saam met supersel-donderstorms.

Sodra 'n tregterwolk grond raak, verander dit tot 'n tornado. Die meeste tornado's is oorspronklik tregterwolke, maar net 'n klein aantal van hierdie wolke deurloop die proses van tornadogenesis.

Daar is egter ook tornado's, wat hulle ontstaan aan sterk sikloniese winde net bo-oor die grond te danke het en dus oorspronklik nie vanuit 'n tregterwolk met sy tipiese kondensasie gevorm is nie. Sommige tornado's is net dwarrelwinde van stof en puin sonder enige tregterwolk onderkant die roterende wolkebasis.

Kouelug-tregterwolke
--------------------

'n Kouelug-tregterwolk steek uit 'n generiese cumuluswolk. Die foto is deur lede van die VORTEX-projek in Noord-Texas geneem
Kouelug-tregterwolke is gewoonlik kortstondig en in die algemeen baie swakker as die lugwerwels wat in superselle ontstaan. Kouelug-tregterwolke raak selde grond; indien wél, ontwikkel hulle tot swak tornado's of waterhose.

Anders as die verwante verskynsels, wat tydens swaar donderstorms optree, kom kouelug-tregterwolke gewoonlik met gedeeltelik bewolkte weer en kouefronte voor. Die atmosferiese instabiliteit en vogtigheid van hierdie weerstoestand is toereikend vir die vorming van baie hoë cumuluswolke, maar nie vir neerslag nie. Die vermenging van koel lugmassas in die laer troposfeer met lugstromings, wat in die middel van die troposfeer in 'n ander rigting beweeg, veroorsaak die rotasie van lug om 'n horisontale spil. Indien dit as gevolg van atmosferiese toestande vertikaal gedeflekteer word, ontstaan 'n tregterwolk.

Sien ook
--------

* Tornado

Eksterne skakels en bronne
--------------------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Funnel cloud***. |

* USA Today-artikel oor klein lugwerwels
* NOAA Vrae en antwoorde aangaande tornado's
* TORRO Tornado Vrae en antwoorde Geargiveer 24 November 2005 op Wayback Machine
* Kouelug-waterhose oor die Michiganmeer in die herfs van 2006
**Bennie Fourie** (3 Augustus 1988) is ’n Suid-Afrikaanse akteur, skrywer en regisseur wat hom veral op komedie toespits.

Herkoms
-------

Fourie is die seun van wyle ds. B.C.G. (Ben) Fourie (2 Mei 1961 – 1 Junie 2020) en Susan (née Aucamp). Sy pa was van 1986 tot sy dood in die amp predikant van die Gereformeerde kerk Kameeldrift, Pretoria, sy enigste gemeente. Ds. Fourie was ’n neef van wyle ds. Gert Bester, wie se vrou, Anita, ds. Fourie se ma, Elizabeth (Sussie), se suster is. Bennie Fourie se ma, Susan, is 'n suster van ds. Cassie Aucamp, predikant van die Gereformeerde Kerk Andeon, ook in Pretoria. Sy broer, Reynold, was predikant van Boksburg-Suid van 2009 tot 2011 en is sedertdien medeleraar van Bellville-Oos.

Loopbaan
--------

Fourie was jare lank deel van die improvisasiegroep Lagnes en het in 2015 die rol van Hermann in die eerste Afrikaanse branderplankry-rolprent, *Die Pro*, vertolk. In 2016 was hy te sien in Huisgenoot se eeufeesfliek, *Vir die voëls*, en *Sy klink soos lente*, ’n romantiese komedie. Hoewel hy lief is vir komedie, was sy eerste rol besonder uitdagend. Hy het Henry, ’n kwadropleeg, in *Born to win* (2014) gespeel. Bennie was ook deel van die ensemble-film *Mooirivier*, waarin hy teenoor Bouwer Bosch as ’n lighartige student met die naam Spys gespeel het.

Die rol waarop hy die trotsste is, is die hoofkarakter Kevin, ’n onseker werknemer by ’n wassery, in die galge-komedie *Vuil Wasgoed*. Hy was ook by dié kortprent betrokke as skrywer en regisseur. Dit het die prys vir beste kortprent op kykNET se Silwerskermfees in 2014 gewen. Bennie het daarna die draaiboek aangepas vir ’n vollengtefilm, wat in 2017 uitgereik is.

Hy is ook betrokke by die Afrikaanse kammadokkie-komedie, Hotel, saam met sy vriend Stiaan Smith. Hy was medeskrywer van Sterlopers saam met Deon Opperman en Tina Kruger. Bennie het ook as assistent-regisseur aan *Mooirivier*, *Born to Win* en *Beurtkrag* gewerk.

Bronne
------

* (af)  Bennie Fourie, The Film Factory. URL besoek op 19 Desember 2017.
* (en)  Bennie Fourie op IMDb. URL besoek op 19 Desember 2017.
Die **Trecento** (Italiaans: treˈtʃɛnto; kort vir *milletrecento*, "1300") verwys na Italiaanse kultuur in die 14de eeu.

Tydperk
-------

### Kuns

Die Trecento word oor die algemeen beskou as die begin van die Renaissance in kunsgeskiedenis. Giotto di Bondone word ingesluit by die Trecento, sowel as die skilders van die Sienese Skool wat gedurende die 14de eeu die belangrikste bydrae in Italië sou maak. Ingesluit hierby is Duccio di Buoninsegna, Simone Martini, Lippo Memmi, Ambrogio Lorenzetti en sy broer Pietro Lorenzetti. Belangrike beeldhouers uit die tydperk sluit twee leerlinge van Giovanni Pisano in, naamlik Arnolfo di Cambio en Tino di Camaino; sowel as Bonino da Campione.

### Skryfwerk in die volkstaal

Die Trecento is ook bekend as 'n tyd van verhoogde literêre aktiwiteit, met skrywers wat in die volkstaal pleks van Latyn begin skryf het. Dante, Petrarch en Boccaccio was die toonaangewende skrywers van die tyd. Dante het sy beroemde *divina commedia* (Die *Goddelike Komedie*), wat 'n opsomming van die Middeleeuse wêreldbeskouing is, uitgebring, en Petrarch het verse in 'n liriese styl geskryf, wat beïnvloed is deur die Oksitaanse literatuur en Provensaalse poësie van die troebadoers.

### Sekulêre musiek

Op musikale gebied was die Trecento 'n produktiewe tydperk in Italië, net soos in Frankryk, ten opsigte waarvan daar 'n gereelde uitwisseling van musikante en invloede plaasgevind het. Die klem op sekulêre musiek het die tydperk onderskei van die vorige eeu, veral wat liefdeslirieke betref; baie van die oorlewende musiek is polifonies van aard, maar die invloed van die troebadoers wat in die vroeë 13de eeu met die Albigensiese-kruistog na Italië gevlug het, is duidelik. In teenstelling met die artistieke en literêre prestasies van die eeu, het Trecento-musiek (ten minste in geskrewe vorm) in die tweede helfte van die eeu gefloreer, en die tydperk word dikwels uitgebrei (veral in die Engelse skolastiese tradisie ) tot die eerste dekades van die 15de eeu, as 'n sogenaamde "Lang Trecento". 

Musici en komponiste van die Trecento sluit die bekende Francesco Landini, sowel as Maestro Piero, Gherardello da Firenze,Jacopo da Bologna, Giovanni da Cascia, Paolo "Tenorista" da Firenze, Niccolò da Perugia, Bartolino da Padova, Antonio Zachara da Teramo, Matteo da Perugia, en Johannes Ciconia in.

Sien ook
--------

* Renaissance
* Quattrocento
**Kėdainiai** luister (hulp·inligting) (Duits: *Kedahnen*, Pools: *Kiejdany*, Jiddisj *Keidan* (קיידאן)) is 'n klein stad aan die Nevėžis-rivier in Sentraal-Litaue, sowat 45 kilometer noord van Kaunas. Die kernstad dien as administratiewe setel vir die gelyknamige rajonmunisipaliteit.

Die oudste verwysing na Kėdainiai dateer uit 1372, en reeds in die 15de eeu is die nedersetting as stad beskou. Amptelik is stadstatus volgens Maagdenburgse Reg in 1590 aan Kėdainiai verleen. Die stad vorm 'n uitsondering in 'n andersins merendeels Rooms-Katolieke land soos Litaue aangesien dit nie net as geestelike sentrum van die Protestantse Hervorming in die land gedien het nie, maar ook verdraagsaam teenoor ander gelowe was. In die historiese middestad is daar naas 'n Evangelies-Gereformeerde kerk ook kerkgeboue van ander gelowe dig bymekaar opgerig.

Dit was veral die adellike Radvila-gesin wat sy invloed gebruik het om aan Protestantse vlugtelinge 'n veilige hawe binne Kėdainiai se stadsgrense te bied. So was in die 17de eeu omstreeks die helfte van die bevolking boorlinge van Skotland. Maar ook baie Litause Protestante het hulle hier gevestig. Vanaf 1629 het ook Duitse Lutherane 'n nuwe tuiste in Kėdainiai gevind.
**Yongle** (Wade-Giles: **Yung-lo**, ook gespel **Joeng-le**; 2 Mei 1360 – 12 Augustus 1424) was die derde keiser van die Ming-dinastie in China; hy het van 1402 tot 1424 regeer. Sy persoonlike naam was **Zhu Di** (Wade-Giles: **Chu Ti**).

Opkoms
------

Zhu Di was die vierde oudste seun van keiser Hongwu, die stigter van die Ming-dinastie. Hy was aanvanklik die Prins van Yan, met Beiping (nou Beijing) as die hoofstad van sy prinsdom. Te midde van die voortdurende stryd teen die Mongole van die Noordelike Yuan-dinastie het Zhu Di sy eie mag gekonsolideer en sy teenstanders uit die weg geruim. 

Hy het aanvanklik sy pa se aanstelling van sy oudste broer, Zhu Biao, en daarna dié se seun Jianwen as kroonprins aanvaar, maar toe Jianwen keiser word en begin om sy magtige ooms tereg te stel en hul range te verlaag, het Zhu Di ’n dekmantel gevind om in ’n rebellie teen sy broerskind in opstand te kom. Hy het grootliks met die hulp van eunugs wat sleg behandel is onder Hongwu en Jianwen, wat albei ten gunste van die Confuciaanse geleerde-burokrate was, die aanvanklike aanvalle op sy prinsdom afgeweer en suid opgeruk teen sy broerskind in die keiserlike hoofstad, Nanjing. 

In 1402 het hy Jianwen se bewind omvergewerp en Nanjing beset. Hy is daarna tot keiser verklaar en het die naam Yongle aangeneem, wat "ewigdurende geluk" beteken.

Bewind
------

Die Changling-graftombe.
Yongle was gretig om sy eie stempel af te druk en het Jianwen se bewind nietig verklaar. Hy het ’n groot poging aangewend om rekords oor sy kinderjare en rebellie te vernietig. Dit het ingesluit die wydverspreide verwydering van die Confuciaanse geleerdes in Nanjing. Die probleme in die hoofstad het hom ook aangespoor om Beijing weer die nuwe keiserlike hoofstad te maak. 

Hy het die Groot Kanaal herstel en heropen, en tussen 1406 en 1420 toesig gehou oor die herbou van die Verbode Stad. Hy was ook verantwoordelik vir die Porseleintoring van Nanjing, wat as een van die wonders van die wêreld beskou is totdat dit in 1856 deur die Taiping-rebelle verwoes is. 

Verder het hy die keiserlike eksamen grootliks uitgebrei en heringestel in die plek van sy pa se gebruik van persoonlike aanbevelings en aanstellings. Hierdie geleerdes het tydens sy bewind die *Yongle-ensiklopedie* opgestel.

Yongle is dood terwyl hy persoonlik ’n miltêre veldtog teen die Mongole gelei het. Hy is in die Changling-graftombe, die sentrale en grootste mausoleum van die Ming-graftombes noord van Beijing, begrawe.
**L.W.B. (Ludwig) Binge** (1919–1966) was ’n Suid-Afrikaanse toneelkenner, resensent en 'n bestuurslid van die eertydse Nasionale Toneelorganisasie (NTO). Hy het die Ludwig Binge-beurs vir dramastudente aan die Universiteit van Pretoria ingestel. In 1969 verskyn sy boek, *Ontwikkeling van die Afrikaanse toneel*, postuum.

Binge is die pa van Herman Binge, 'n vervaardiger van TV-reekse, onder meer oor die geskiedenis van die Afrikaanse teater. Herman en sy vrou, die aktrise Joanie Combrinck, se seun Ludwig is ook ’n akteur.

Lewensloop
----------

Ludwig Wilhelm Berthold Binge is op 20 Februarie 1919 in die distrik Potchefstroom gebore en hy matrikuleer aan die Hoërskool Jan van Riebeeck in Kaapstad. Hy verwerf 'n BA- en MA-graad aan die Universiteit van Kaapstad, gevolg deur 'n doktorale studie oor die ontwikkeling van die Afrikaanse teater (aanvanklik aan die Universiteit van Kaapstad, wat hy in 1960 aan die Universiteit van Pretoria voltooi).

Ná sy MA-raad begin hy by die Vertaalburo in Pretoria te werk. Hy skryf deeltyds bydraes vir Die Burger en Die Transvaler, en word in 1945 as 'n drama-kritikus by Die Burger aangestel.

In 1949 word hy Suid-Afrika se eerste kultuurattaché by die ambassade in Nederland. Met sy terugkeer in 1955 vestig hy hom in Suidwes-Afrika (nou Namibië), waar hy as verteenwoordiger van Keetmanshoop tot die Wetgewende Vergadering verkies is.

Binge was tot 1961 'n bestuurslid van die Nasionale Toneelorganisasie (NTO) in Pretoria. Hy dien daarna as 'n reisende organiseerder vir die SA Kunsvereniging, waarna hy 'n pos as kunsredakteur by Die Transvaler aanvaar, en later ook kortliks by Die Vaderland werk.

Sy gesondheid het agteruit gegaan en hy sterf op 15 Mei 1966 aan 'n hartaanval, terwyl hy met voorbereidings vir daardie jaar se Republiekfees besig was. Sy doktorale studie, *Die Ontwikkeling van die Afrikaanse Toneel (1832–1950)*, is na sy dood deur F.C.L. Bosman vir publikasie voorberei en in 1969 deur J.L. van Schaik uitgegee. Die boek het 'n standaard handboek vir teaterstudie in Suid-Afrika geword.
**Königstein im Taunus** is 'n stad en herstellingsoord in die administratiewe distrik Hochtaunuskreis van die Duitse deelstaat Hesse. Die stad is naby Frankfurt am Main teen die beboste hellings van die Taunus-bergreeks geleë.

Die eerste verwysing na Königstein dateer van 1215. In 1313 is stadstatus aan die nedersetting verleen. Vandag is Königstein im Taunus, net soos sy buurstad Kronberg im Taunus, een van die welvarendste nedersettings in Duitsland, met 'n gemiddelde koopkragindeks van 191 in 2011 (in vergelyking met 'n gemiddeld van 100 vir die hele land). Naas die kernstad met sy welgestelde woonbuurte is daar drie stadsdele, Mammolshain, Schneidhain en Falkenstein. Aan die laasgenoemde is, net soos aan die kernstad, weens sy gesonde klimaat die amptelike predikaat *Heilklimatischer Kurort* ("herstellingsoord") toegeken.

Twee kastele toring uit bo Königstein en Falkenstein. Die bouvalle van die kasteel Königstein is een van die grootstes in Duitsland. Volgens historiese oorlewerings is dit deur die grawe von Nürings gebou om vanaf die vroeë 14de eeu die belangrike handelsroete tussen Frankfurt am Main en Keulen te beskerm. Ná die Staufertydperk is die kasteel grootliks uitgebrei. Die laer gedeelte van die onbewoonde hooftoring, die sogenaamde *Bergfried* of wagtoring, dateer van die vroeë 14de eeu en is later verskeie kere verhoog tot sy huidige hoogte van 34 meter.

Die bouvalle van die kasteel Falkenstein bied 'n uitsig oor Frankfurt am Main en die Ryn-Mainvlakte. Groot dele van die oorspronklike kasteel het bewaar gebly, waaronder die hooftoring uit die vroeë 14de eeu met 'n hoogte van 18 meter.
*Zupa ogórkowa* – Poolse komkommersop
**Pole se kookkuns** is veelsydig en toon naas baie ooreenkomste met dié van sy oostelike buurlande ook enkele invloede uit Sentraal-Europa en Skandinawië. Die Poolse eetkuns weerspieël die historiese adelskultuur en landelike tradisies net soos die land se geografiese kenmerke. Maar ondanks die invloede van buite en die groot verskeidenheid kulinêre streeksvariante volg die Poolse kookkuns ten opsigte van sy geregte en eetgewoontes 'n gemeenskaplike nasionale standaard.

Die bekendste Poolse spesialiteite sluit deegprodukte, soppe, wors, wildsvleis, soet snoeperye en tert, wit kaas, wodka, gepekelde komkommers en 'n groot verskeidenheid sampioene in.

Algemene kenmerke
-----------------

Die Poolse kookkuns geniet op internasionale nie dieselfde erkenning soos dié van Frankryk of Italië nie, alhoewel Poolse restaurante in ander Europese lande en oorsee aangetref word. Een van die hoofredes is die beperking tot inheemse bestanddele en 'n groter aantal swaar geregte wat nie met ligte Mediterreense etes kan meeding nie. Nogtans het Poolse sjefs hul kookkuns steeds verder ontwikkel.

'n Mandjie met tipiese Paaskos wat deur 'n priester geseën en op Paassondagoggend by die huis genuttig word
Pole se klimaattoestande is besonders geskik vir die verbouing van graan, verskillende soorte kool en aartappels. Winterharde wortelgroentes word regdeur die koue seisoen genuttig. Geografiese en weerstoestande is eweneens gunstig vir veeteelt (veral varke en beeste), terwyl die kusgebiede, mere en riviere as belangrike visbronne dien en die spyskaart met 'n verskeidenheid visgeregte aanvul.

Daarnaas het ook godsdienstige tradisies hul stempel op die Poolse eetkuns afgedruk. Die Rooms-Katolieke geloof oefen nog steeds 'n groot invloed op die lewe van groot dele van bevolking uit, en Pole hang hulle kerk nog met erns aan. So word die Vastyd voor die Paasfees nog bewus gevolg, net soos kerklike feesdae waarop besondere disse by die huis geëet word. 

Die lang en wisselvallige geskiedenis van Pole het eweneens sy spore gelaat - so kan 'n mens invloede uit die Duitse, Joodse en Russiese eetkuns aanwys, alhoewel hulle belangrikheid steeds afneem. Die plaaslike variant van Rusland se nasionale gereg, *boršč* ('n sop wat van rooi beet berei word), kom as *barszcz* nog op die spyskaart van baie Poolse restaurante voor, net soos Duitse bredies met kool en vleis en vis-jellie, wat aan die Joodse eetkuns ontleen is. Daarnaas maak ook enkele geregte van Tataarse, Armeense, Hongaarse en Kosak-oorsprong al sedert eeue deel uit van die Poolse kookkuns.

Die verskillende geweste van Pole het hul eie spesifieke geregte - so staan die noorde van die land met sy groot aantal mere vir sy visgeregte bekend; Masowië met sy sanderige grond is die tuiste van 'n *żur* of *żurek* (die laasgenoemde is 'n verkleinwoord), 'n sop wat van suurdeeg berei word; terwyl *pierogi*, 'n tipe gevulde deegpoffertjie of ravioli, as 'n Oos-Poolse spesialiteit beskou word (alhoewel die gereg in verskillende variante dwarsoor Oos-Europa genuttig word).

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Cuisine polonaise***. |
LGBT-regte in PakistanLGBT-regte in Pakistan
Pakistan besit min of geen LGBT-regte. Sedert 6 Oktober 1860 is dit onwettig om deel te neem aan homoseksuele dade (seksuele kontak met 'n persoon van dieselfde geslag) in Pakistan. Anders as in hulle buurland, Indië, is hierdie wet nog nie herroep nie. Homoseksualiteit word ook as taboe beskou in Pakistan. Die vernaamste godsdiensgroepe in Pakistan keur nie homoseksualiteit goed nie. As gevolg hiervan is baie mense in die land gekant teen homoseksualiteit, asook ander vorme van alternatiewe seksuele oriëntasie.

Pakistan is amptelik 'n Islamitiese Republiek. Maar in werklikheid is Pakistan grootliks 'n sekulêre (nie-godsdienstige) staat, wat hoofsaaklik Anglo-Saksiese wette van die Britte geërf het. Deesdae is daar tendense (of patrone) van liberalisering (meer liberaal) in die land. Globalisering en sosiale verdraagsaamheid is ook aan die toeneem. As gevolg hiervan, kon openbare gaypartytjies begin plaasvind in die land, en bloei hierdie partye reeds vir 'n aantal jare op.

Die Grondwet van Pakistan verwys nie spesifiek na seksuele oriëntasie of geslagsidentiteit nie. Daar is egter sekere dele in die grondwet wat die regte van Pakistanse LGBT-burgers kan beïnvloed.
Bennu
 Die **bennu** was 'n heilige voël in die Egiptiese mitologie. Dit word dikwels as 'n reier weergegee. Dit is nie heeltemal duidelik watter reier die Egiptenare bedoel het nie. Dit kan *Ardea cinerea* of die groter *A. goliath* gewees het, maar daar het ook 'n bennu-reier *A. bennuides* bestaan waarvan die beenders in Adu Dhabi gevind is en wat nou uitgestorwe is. Die bennu word verbind met Atoem, die skeppergod maar ook met Ra die songod. Die voël is egter hoofsaaklik aan Osiris gewy en is 'n simbool van wederopstanding. Die naam beteken *dié wat terugkeer of omdraai*. 'n Legende uit Heliopolis vertel dat die voël singend uit die vlamme van 'n bepaalde boom opstyg en dat sy lied so pragtig is dat selfs die songod Ra na hom luister. Die siel van 'n oorlede mens word dikwels met 'n bennu vergelyk. Hoofstuk LXXXIII van die Egiptiese Boek van die Dooies is aan die verandering in 'n bennu-voël gewy.

Asteroïde
---------

* Die naby-aarde-voorwerp 101955 Bennu is na die mitologiese voël vernoem.
**Köpenick** is 'n stadsdeel in die administratiewe distrik Treptow-Köpenick in die suid-ooste van Berlyn by die samevloeiing van die Spree- en Dahme-riviere, met 'n bevolking van sowat 60 000.

In teenstelling met die meeste ander van die altesaam 95 Berlynse stadsdele, wat uit voormalige dorpe of woonbuurte ontstaan het wat eers ná die nywerheidsomwenteling aangelê is, is Köpenick naas Spandau in die uiterste weste van Berlyn die enigste stadsdeel wat reeds in die Middeleeue as nedersetting met stadstatus bestaan het. Köpenick beskik net soos Spandau oor 'n historiese middestad, wat grotendeels bewaar gebly het, en sy eie voorstede.

Köpenick is op 1 Oktober 1920 ingevolge die bepalings van die Wet oor Groot-Berlyn by Berlyn ingesluit. Tot met die administratiewe hervorming van 1 Januarie 2001 het Köpenick as selfstandige administratiewe distrik bestaan (en was tot 1990 een van die stadsdistrikte van Oos-Berlyn). Naas die stadsdeel Köpenick maak ook ander stadsdele deel uit van die groter distrik Köpenick. Die huidige stadsdeel Köpenick behels alle woonbuurte van die voormalige stad Köpenick en beslaan vanweë sy uitgestrekte bosgebiede 'n oppervlakte van byna 35 km². Dit is sodoende die grootste stadsdeel van Berlyn.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4087322-5
* LCCN: n92089991
* VIAF: 142536539
* WorldCat Identities: viaf-160186029

 |
Die **Vediese tydperk** (c. 1500-500 v.C.) was die periode in die geskiedenis van Indië waartydens die Vedas, die oudste geskrifte van Hindoeïsme, saamgestel is. Die presiese datums van die tydperk is onseker; die oudste Veda, die Rigveda, is volgens sommige kenners tussen omstreeks 1700 en 1100 v.C. saamgestel. Dit word soms die vroeë Vediese tydperk genoem. 

Aan die begin van die Vediese tydperk het Indo-Ariërs Noord-Indië betrek en hul godsdienspraktyke met hulle saamgebring. Die kultuur word soms die **Vediese beskawing** genoem. Dit was aanvanklik ’n herdersgemeenskap wat in die noordwestelike dele van die Indiese subkontinent gesentreer was. Ná 1200 v.C. het dit na die Gangesvlakte versprei en is dit gekenmerk deur die opkoms van ’n landboubeskawing, ’n hiërargie van vier sosiale klasse en monargale staatvlakpolitiek. Sommige geleerdes glo die Vediese beskawing het ’n kombinasie van die Indo-Ariese en die Induskultuur gehad.

Teen die einde van die Vediese tydperk het groot, verstedelikte state en godsdiensbewegings soos Djainisme en Boeddhisme ontstaan wat ’n bedreiging vir Vediese ortodoksie ingehou het. Omstreeks die begin van die Christelike tydperk het die Vediese tradisie een van die hoofkomponente van die vroeë Hindoeïsme geword.
Die **Sichote-Alin-meteoriet**, 'n ystermeteoriet, het in 1947 in die Sichote-Alin-berge in Suidoos-Rusland geval. Groot ystermeteorietvalle is al vantevore waargeneem en fragmente herwin, maar nog nooit in die aangetekende geskiedenis 'n val van dié omvang nie. Fragmente van 'n geraamde 23 ton het hulle val deur die atmosfeer oorleef en die Aarde bereik.

Impak
-----

'n Seël wat die 10de herdenking van die impak vier.
Op 12 Februarie 1947 om 10:30 plaaslike tyd het ooggetuies in die Sikhote-Alin-berge in Primorski-krai, Sowjetunie, 'n groot bolied gesien wat helderder as die Son was. Dit het uit die noorde gekom teen 'n hoek van omtrent 41 grade. Die helder flits en oorverdowende klank is waargeneem tot 300 km van die punt van impak, nie ver van Loetsjegorsk nie en sowat 440 km noordoos van Wladiwostok. 'n Rookspoor, wat geraam is op 32 km lank, het ure daarna nog in die lug gehang.

Toe die meteoor die atmosfeer teen sowat 14 km/s binnekom, het dit in stukke gebreek en die fragmente het saam geval. Sommige het hulle tot 6 m diep in die grond ingegrawe. Op 'n hoogte van sowat 5,6 km het die grootste deel blykbaar gewelddadig ontplof.

Op 20 November 1957 het die Sowjetunie 'n seël uitgereik om die 10-jarige herdenking van die Sichote-Alin-meteorietreën te vier. 'n Skildery deur Pjotr Iwanowitsj Medwedef, 'n Sowjetse kunstenaar wat die val gesien het, is daarop gebruik. Medwedef het by sy venster gesit en net begin skets toe dit gebeur. Hy het dadelik begin teken wat hy sien.

Grootte en verstrooiing
-----------------------

Sichote-Alin se geraamde massa voordat dit die atmosfeer binnegekom het, word geraam op sowat 90 000 kg. 'n Meer onlangse raming deur Tswetkof en ander is omtrent 100 000 kg. Krinof raam die massa van die voorwerp nadat dit deur die atmosfeer getrek het op sowat 23 000 kg.

Die verstrooiingsveld van die meteoriet het 'n gebied van sowat 1,3 km2 gedek. Van die fragmente het slagkraters gevorm, waarvan die grootste een 26 m breed en 6 m diep was.

Samestelling en klassifikasie
-----------------------------

Die Sichote-Alin-meteoriet word geklassifiseer as 'n ystermeteoriet in die klas IIAB. Die samestelling was 93% yster, 5,9% nikkel, 0,42% kobalt, 0,46% fosfor en 0,28% swael, met spoorhoeveelhede germanium en iridium.

'n Groot spesimen word in Moskou ten toon gestel. Baie ander is in besit van die Russiese Wetenskapakademie en nog ander, kleiner spesimens bestaan in die versamelaarsmark.

Skakels
-------

* "Exposition "Meteorites"". *Fersman Mineralogical Museum*. Moskou, Rusland: Russiese Wetenskapakademie. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 1999-04-20.
* Wikimedia Commons logo Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Sichote-Alin-meteoriet.
* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

Koördinate: 46°09′36″N 134°39′12″O﻿ / ﻿46.16000°N 134.65333°O﻿ / 46.16000; 134.65333

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* LCCN: sh85122442

 |