recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Eigengrau**, ook **Eigenlicht** ("eie grys" of "eie lig") oftewel **Eigenrauschen** ("self-geruis"), is die kleur wat 'n mens in volkome donkerte sien. Die woord is in 1860 deur Gustav Theodor Fechner geskep. Hy het opgemerk dat die sensitiwiteit van die oog in baie sterk of in baie swak lig afwyk van die waardes wat deur Fechner se wet voorspel word.

Eigengrau kom helderder voor as 'n swart voorwerp onder normale beligting. Dit is te danke aan die feit dat die persepsie van kontras meer belangrik as die werklike helderheid. Die naghemel, byvoorbeeld, verskyn donkerder as Eigengrau, omdat die sterre 'n sterk kontras verskaf. 'n Suiwer swart sensasie is dus slegs moontlik waar daar 'n kontras met 'n helder wit verwysing bestaan, soos Ewald Hering in 1874 beskryf.

Die oorsaak van die Eigengrau verskynsel word gevind in die aksiepotensiale van die optiese senuwee, wat moontlik veroorsaak word deur 'n tipe "agtergrondgeruis" van die retina, wat nie deur die senuweestelsel onderskei kan word van die uitwerking van fotone nie. Hierdie "agtergrondgeruis" word moontlik deur termiese isomerisasie van die ligsensitiewe pigment Rodopsien veroorsaak, maar daar bestaan ook ander hipoteses.

Die lae sensitiwiteit van die oog by laer ligintensiteit is deur Hermann von Helmholtz gesien as 'n gevolg van die oneweredigheid van die Eigengrau.

Die konsep *Eigenrauschen* word ook in andere kontekste, byvoorbeeld in die akoestiek, gebruik. 'n Analogie daartoe kan in fotoselle gevind word, veral by die geruis wat voorkom in die sensore van digitale kameras.
Die **Reza Shah Museum** in Johannesburg is gewy aan die geskiedenis en kultuur van Iran.

Geskiedenis
-----------

Reza Pahlavi (16 Maart 1878 – 26 Julie 1944) was van 15 Desember 1925 tot 16 September 1941 die sjah van Persië. Omdat hy in die Tweede Wêreldoorlog sterk Nazigesind was, is hy deur die Britse en Russiese besettingsmagte van sy land gedwing om te abdikeer en is daarna verban. Vanaf 1942 tot sy dood het hy met sy vrou en ses van sy sewe seuns in ‘n huis in die Kaaps-Hollandse boustyl by Younglaan 41, Mountain View in Houghton gewoon.

Museum
------

In 1970 het die Suid-Afrikaanse regering, die firma Sasol en die ambassade van Iran saamgespan en Reza Pahlavi se huis as ‘n Persiese kuns- en kultuurmuseum ingeruim. Antieke en moderne Iranese kuns is te besigtig; soos Persiese matte, muurbehangsels, keramiek, fyn skilderwerk met naalde op borde en been en fyn inlegwerk (khatam) in been, ivoor en perlemoen. ‘n Biblioteek bestaande uit boeke oor alle aspekte rakende Iran is vir navorsers toeganklik. Enkele meubelstukke gebruik deur die sjah is nog in die huis te sien. In sekere kamers hang daar besondere kandelare.

Standbeeld
----------

In 1976 het die sjah se dogter ‘n standbeeld in brons van haar pa voor die museum onthul. Die beeld het egter in 1979 spoorloos verdwyn.

Bibliografie
------------

* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 9. Kaapstad: Nasou, 1973. ISBN 0-625-00325-X
* theheritageportal.co.za
'n **Vooruitbetaalde mobiele toestel** (Eng **pay-as-you-go** (**PAYG**), **Betaal-soos-jy-gebruik**), is 'n mobiele toestel soos 'n selfoon waarvoor krediet gekoop moet word voor dit gebruik kan word. Die gekoopte krediet word gebruik om te betaal vir telekommunikasiedienste op die tydstip waarop toegang tot die diens verkry word of verbruik word. As daar geen krediet is nie, word toegang deur die sellulêre netwerk geweier. Gebruikers kan hul kredietbalans op enige tydstip aanvul met behulp van 'n verskeidenheid betaalmeganismes. ("Betaal-soos-jy-gebruik", en soortgelyke terme word ook gebruik vir ander nie-telekommunikasiedienste waarvoor 'n voorskotdeposito betaal word.) 

Die alternatiewe verhaalmetode (en wat algemeen na verwys word as 'n mobiele kontrak) is die nabetaal-selfoon, waar 'n gebruiker 'n langtermynkontrak aangaan (wat 12, 18 of 24 maande duur) of 'n korttermynkontrak (ook algemeen 'n rollende kontrak of 'n 30-dae-kontrak genoem) en 'n faktuurreëling met 'n selfoonoperateur (mobiele virtuele netwerkoperateur of mobiele netwerkoperateur). 

'n Voorafbetaalde selfoon bied die meeste van die dienste wat aangebied word deur 'n selfoon-operateur. Die groot verskil is dat by voorafbetaalde telefone van voorafbetaling gebruik gemaak word. Terwyl oproepe en tekste gemaak word, en soos data gebruik word, word aftrekkings gemaak teen die voorafbetaalde saldobedrag totdat daar geen fondse oor is nie (op welke tydstip dienste ophou funksioneer). 'n Gebruiker kan onderbrekings in die diens vermy deur betalings te maak om die oorblywende balans te verhoog. 

Krediet gekoop vir 'n voorafbetaalde selfoon kan 'n tydsbeperking hê - byvoorbeeld 120 dae vanaf die datum waarop die laaste krediet bygevoeg is. In hierdie gevalle sal kliënte wat nie verdere krediet voor hul verstrykingsdag byvoeg nie, hul oorblywende saldo laat uitloop deur die verstryking van genoemde krediete.

Daar is geen verpligting op 'n voorafbetaalde selfoongebruiker om hul kredietsaldo aan te vul nie. Om inkomste te behou, het sommige operateurs beloningskemas ontwerp om gereelde aanvullings aan te moedig. 'n Operateur kan bv. 'n paar gratis SMS'e aanbied om volgende maand te gebruik as 'n gebruiker hierdie maand met 'n sekere bedrag aanvul. 

In teenstelling met na-betaalde telefone, waar intekenare hul kontrakte moet beëindig, is dit nie maklik vir 'n operateur om te weet wanneer 'n voorafbetaalde intekenaar die netwerk verlaat het nie. Om hulpbronne op die netwerk vir nuwe kliënte te bevry, sal 'n operateur voorafbetaalde SIM-kaarte wat vir 'n geruime tyd nie gebruik is nie, uitvee, op welke stadium hul diens (en die gepaardgaande telefoonnommer) gestaak word. Die reëls vir wanneer hierdie skrapping plaasvind, wissel van operateur tot operateur, maar kan meestal plaasvind na ses maande tot 'n jaar van nie-gebruik.
Die **Vormsel**  (of konfirmasie) is een van die sewe sakramente van die Rooms-Katolieke Kerk.

Toediening van die vormsel Dit hoort by die inisiasie-rites. In die oudheid toe meestal volwassene tot bekering gekom het is die doop, die kommunie (eucharistie of nagmaal) en die vormsel gewoonlik op dieselfde dag toegedien. Die vormsel is gedurende die pontifikaat van Pous Clemens I ingevoer.

Na die tweede Vatikaanse konsilie is die klem gelê op die bevestiging en die viering van die keuse wat die ouers vir hulle kinders by die doop gemaak het. Die vormeling bevestig as volwassene sy/haar keuse om as Katoliek te lewe.
'n Biskop bedien gewoonlik die vormsel, deur die vormeling met geseënde olie te salwe. Die intervensie van die Heilige Gees word gevra in die gebede. Die vormsel word slegs een keer aan 'n persoon bedien.

Die vormsel word ook gebruik in die Ortodokse Kerk en na die Reformasie het die Anglikaanse en die Lutherse Kerke 'n vorm daarvan behou. Die ander protestante kerke sien die vormsel nie as 'n sakrament nie, maar hou gewoonlik 'n konfirmasie-plegtigheid (Aanneming) waar die gelowige as volwaardige lid van die kerk aanvaar word.
Adv. F.C. Erasmus was een van die ses Kapenaars wat in die Voortrekkerpers se eerste direksie gedien het.
Die **Voortrekkerpers Beperk** was 'n uitgewer van Afrikaanse nuusblaaie wat in 1936 gestig en op 1 April 1971 met die Afrikaanse Pers (1962) Beperk saamgesmelt het as Perskor.

Op 30 September 1935 het 'n groepie Kaapse Nasionaliste onder voorsitterskap van W.A. Hofmeyr op Stellenbosch besluit om 'n Afrikaanse Nasionale dagblad in Johannesburg op te rig. Die oogmerk was om Afrikaner-nasionalisme noord van die Vaalrivier te vestig en uit te bou. Daar is besluit om 'n maatskappy - Voortrekkerpers Beperk - met 'n kapitaal van 150 000 eenpond-aandele op te rig.

'n Geldinsameling is begin waarin *Die Burger* en *Die Volksblad* deurlopend 'n rol gespeel het deur die saak by hulle lesers te propageer. Mnr. Pieter Neethling van Stellenbosch het 5 000 pond bygedra en Naspers ook. 

Daar was ook teenkanting teen die besluit en geldinsamelingsveldtog, onder andere van prof. L.J. du Plessis van Broederbond-faam, wat bang was dat "so 'n van elders ingevoerde blad" republikanisme in die Noorde sou demp. 

Op 29 Januarie 1936 was die Akte van Oprigting en Statute gereed en op 3 Maart 1936 is Voortrekkerpers Beperk ingelyf. Van die eerste nege direksielede was ses Kapenaars, onder wie W.A. Hofmeyr, dr. D.F. Malan 
en F.C. Erasmus. Net N.J. van der Merwe, J.G. Strijdom en mev. M.M. Jansen was *van buite*. 

Op 28 September 1937 het die dagbladfonds 87 250 pond beloop, waarvan Kaapland 57 persent bygedra het. Uiteindelik sou die Kaap 52,34 persent van die uitgereikte aandele opneem, Transvaal 29,17, die Vrystaat 14,87 en die res Natal en Suidwes-Afrika. 

Die eerste uitgawe van *Die Transvaler* het op 1 Oktober 1937 verskyn. 

Voortrekkerpers was vroeg in geldnood. Pogings in die jare veertig om die maatskappy met Naspers te amalgameer het misluk en die Noord-Suid-stryd het verdiep. 

In 1965 het dit 'n openlike persstryd geword met die verskyning van Naspers se Sondagblad, *Die Beeld*, noord van die Vaalrivier in opposisie met *Dagbreek en Landstem* van die Afrikaanse Pers (1962) Beperk. Dit is besweer met die staking van albei blaaie en die verskyning op 29 November 1970 van *Rapport*, met 'n gelyke aandeelhouding vir die twee persgroepe daarin. 

In 1971 het Voortrekkerpers met die Afrikaanse Pers (1962) Beperk saamgesmelt en opgegaan in 'n nuwe maatskappy, Perskor.

Bronnelys
---------

* Beeld 1993/04/08
* ketupa.net a media industry recource ( Geargiveer 18 Oktober 2007 op Wayback Machine)
Kaart van Casamance
**Casamance** is die gebied van Senegal suid van die Gambië insluitend die Casamancerivier. Dit bestaan uit *Basse Casamance* (Ziguinchor-streek) en *Haute Casamance* (Koldastreek). Ziguinchor is die gebied se grootste dorp.

Vlag van Casamance
Die gebied is laagliggend en warm, met heuwels in die suidooste en die ekonomie van Casamance maak hoofsaaklik staat op rysverbouing en toerisme. Dit het uitstekende strande aan die kus, veral by Cap Skirring.

Die Diola is die dominante etniese groep in Casamance. Hulle ekonomies agtergeblewe is in vergelyking met die hele Senegal. Die gebied se ekonomiese toestand het bygedra tot 'n separatistebeweging ten gunste van onafhanklikheid of selfbestuur van Casamance, *Movement of Democratic Forces of Casamance* (MFDC). Die Casamance-konflik het al by tye in die laaste paar dekades van die 20ste eeu gelei tot geweldadige konfrontasies met Senegalese magte en tot sterftes.

Casamance was die onderwerp van beide Franse en Portugese koloniale bedrywighede, voordat 'n grens onderhandel is tussen die Franse kolonie Senegal en Portugees-Guinee (nou Guinee-Bissau) in die suide.

Rysverbouing
Casamance het 'n hoër gemiddelde reënval as die res van Senegal.
'n Skildery van Manafi al-Hayawan (Die Nuttige Diere), wat Adam en Eve uitbeeld. Van Maragheh in Iran, 1294-'99.
***Al-A‘râf*** (Arabies: ٱلْأَعْرَاف, "**Die Verhewe Plekke**") is die 7de soera, of hoofstuk, van die Koran. Dit bevat 206 ajat, of verse. Dit is 'n Mekkaanse soera, wat beteken dit is vermoedelik in Mekka geopenbaar.

Die hoofstuk se naam kom van verse 46-47, waarin die woord *Al-A‘râf* voorkom: 

46: *En tussen hulle is ’n sluier. En op die Verhewe Plekke is manne, wat almal aan hulle merktekens herken. En tot die bewoners van die Tuin roep hulle uit: Vrede op julle! Hulle het dit nog nie binnegegaan nie, hoewel hulle daarop hoop.* 

47: *En wanneer hulle oë na die bewoners van die Vuur gerig is, sê hulle: Ons Heer! Plaas ons nie saam met die onregverdiges nie.*

Volgens die Islamitiese geleerde Abul A'la Maududi is die hoofstuk omtrent dieselfde tyd as Al-An'am geopenbaar, dus in die laaste jaar van die profeet Mohammed se verblyf in Mekka.

Van die temas wat behandel word, is die val van Adam en Eva, die geskiedenis van Hüd, die verhaal van Noag, die storie van Moses en die koms van die Oordeel.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Vorige soera:**Al-An'am** | **Die Koran** | Volgende soera:**Al-Anfal** |
| Soera Al-A'raf |
| 1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114 |

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 7847816-9
* LCCN: no99063588
* TDVİA: araf-suresi
* VIAF: 185321098
* WorldCat Identities (via VIAF): 185321098

 |
| Atoomgetal | Naam | Simbool |
| --- | --- | --- |
| 89 | Aktinium | Ac |
| 90 | Torium | Th |
| 91 | Protaktinium | Pa |
| 92 | Uraan | U |
| 93 | Neptunium | Np |
| 94 | Plutonium | Pu |
| 95 | Amerikium | Am |
| 96 | Curium | Cm |
| 97 | Berkelium | Bk |
| 98 | Kalifornium | Cf |
| 99 | Einsteinium | Es |
| 100 | Fermium | Fm |
| 101 | Mendelevium | Md |
| 102 | Nobelium | No |

Die **aktiniedreeks** bestaan uit die 14 chemiese elemente van aktinium tot nobelium op die periodieke tabel, met atoomgetalle 89 tot 102. Die reeks is genoem na die element aktinium. Alle aktiniede is f-blokelemente. Daar is ook alternatiewe rangskikkings wat aktinium uitsluit en/of die oorgangsmetaal lawrensium insluit. Lawrensium, al is dit 'n d-blokelement, het vermoedelik eienskappe wat meer soortgelyk is aan die aktiniede as aan die oorgangsmetale. Die aktiniedreeks word in sommige definisies van die seldsame aardelemente ingesluit.

Die aktiniede vertoon minder ooreenkoms in hulle chemiese eienskappe as die lantaniedreeks. Dit het byvoorbeeld 'n groter verskeidenheid oksidasietoestande, wat aanvanklik daartoe gelei het dat daar onduidelikheid betaan het of aktinium, torium en uraan as d-blokelemente beskou moes word. Alle aktiniede is radioaktief.

Slegs aktinium, torium en uraan kom natuurlik in meer as spoorhoeveelhede in die aardkors voor. Neptunium en Plutonium is al in spoorhoeveelhede in uraanerts as vervalproduk aangetref of deur bombardering vervaardig. Die oorblywende aktiniede is in kernneerslag ontdek, of is in deeltjieversnellers gesintetiseer. Die tweede helfte van die reeks het geweldige kort halfleeftye.

Die aktiniede word gewoonlik onderaan die hoofdeel van die periodieke tabel geplaas. Indien dit deel van die hooftabel vorm, is hul posisie duideliker.

'n Organometalliese verbinding van 'n aktinied staan bekend as 'n **organoaktinied**.

Geskiedenis van die aktiniedreeks
---------------------------------

Tydens sy Manhattan-projeknavorsing in 1944 het Glenn T. Seaborg onverwagte probleme ondervind met die isolering van amerikium (95) en curium (96). Hy het begin wonder of die elemente eintlik tot 'n ander reeks behoort, wat sou verduidelik hoekom die verwagte chemiese eienskappe van die nuwe elemente verskil het van wat verwag is. In 1945 het hy teen die advies van kollegas 'n voorstel gemaak vir die mees beduidende verandering aan Dmitri Mendelejef se periodieke tabel wat universeel deur die wetenskapgemeenskap aanvaar is: die aktiniedreeks.

In 1945 publiseer Seaborg sy aktiniedkonsep van swaar elemente en voorspel die aktiniede sou 'n oorgangsreeks vorm soortgelyk aan die seldsameaardreeks van die lantaniede.

In 1961 het Antoni Przybylski 'n ster ontdek met 'n ongewoon hoë hoeveelheid aktiniede.

Sien ook
--------

* Lantanied
’n Hubble-foto van ’n stroom uit die aktiewe kern van die M87-radiosterrestelsel – dit is 5 000 ligjare lank.
**Aktiewe sterrestelsels** is ’n versamelnaam vir verskillende soorte sterrestelsels waar ’n baie klein gebied in die middel ’n groot helderheid vertoon oor minstens ’n deel van of moontlik die hele elektromagnetiese spektrum. Buitengewone stralings is al waargeneem in die radio-, infrarooi-, ultraviolet-, X-straal-, gammastraal- en sigbare spektrum.

Aktiewe kern
------------

Dié gebied is die "aktiewe sterrestelselkern" of "aktiewe galaktiese nukleus" (AGN). Aktiewe sterrestelsels word ook dikwels **AGN-sterrestelsels** genoem. Die stelsels se helderheid wissel dikwels binne ’n baie kort tyd van ure of dae.

Dit is nie duidelik presies watter prosesse betrokke is nie, maar alles dui op ’n swartkolk in die middel wat gas, stof en sterre uit die omgewing verslind. Die swartkolk self is onsigbaar omdat geen lig daaruit kan ontsnap nie, en al wat gesien kan word, is die straling wat uitgestuur word deur die akkresieskyf van die gas wat deur die swartkolk aangetrek word. In die middel van die Melkweg is min gas oor en die akkresieskyf om ons swartkolk is dus klein en minder aktief as by baie ander sterrestelsels.

Strome
------

Sommige akkresieskywe bring twee strome uitstralings in teenoorgestelde rigtings voort. Die rigting van die strome word óf bepaal deur die hoekmomentum-as van die skyf óf die tollingsas van die swartkolk. Die proses word tans nie duidelik verstaan nie weens die lae resolusie van sterrekunde-instrumente, en daarom is dit moeilik om te kies tussen verskeie teorieë wat bestaan oor strome-uitstralings. Die strome word veral in die radiogolflengte waargeneem, hoewel uitstralings oor alle golflengtes voorkom.

Soorte
------

Onder AGN's val ook kwasars, blasars, BL Lac-voorwerpe, radiosterrestelsels, Seyfert-stelsels, steruitbarstingstelsels en LINER's (Low-ionization nuclear emission-line regions).
’n Melkitiese Grieks-Ortodokse kerk in Damaskus.
Die **Melkitiese Grieks-Ortodokse Kerk** (Arabies:كنيسة الروم الملكيين الكاثوليك, *Kanīsat ar-Rūm al-Malakiyyīn al-Kāṯūlīk*) is ’n Oosters-Katolieke Kerk in volle gemeenskap met die Rooms-Katolieke Kerk. Aan die hoof daarvan is patriarg Youssef Absi, met sy hoofkwartier in Damaskus, Sirië. Die Melkiete, wat die Bisantynse Rite volg, kan hulle geskiedenis naspeur tot by die vroeë Christene van Antiogië, voorheen in Sirië en tans in Turkye. Hier het Petrus in die 1ste eeu n.C. die Christendom bekendgestel.

Die Melkitiese Kerk is verwant aan die Grieks-Ortodokse Kerk van Antiogië. Dit is hoofsaaklik gesentreer in Sirië, Libanon, Jordanië, Israel en Palestina. Lidmate kom egter oor die hele wêreld voor vanweë migrasie as gevolg van vervolging. Daar is tans wêreldwyd sowat 1,6 miljoen lidmate. Hoewel die Melkitiese Grieks-Katolieke Kerk sy Bisantynse liturgiese tradisies met die kerke van Oosterse Ortodoksie deel, is die kerk amptelik deel van die Rooms-Katolieke Kerk sedert die herbevestiging van sy vereniging met Rome in 1724.

Sien ook
--------

* Christendom in Sirië

Skakels
-------

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Melkitiese Grieks-Katolieke Kerk.

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4387710-2
* NKC: ko2017957646
* VIAF: 246264622
* WorldCat Identities: viaf-246264622

 |
Herakles-Melqart 5de eeu v.C.
**Melqart** (Fenisies: koning van die stad) was 'n belangrike godheid van Fenisië en Kartago.

In die 10de eeu v.C. vervang koning Hiram van Tirus die belangrikste gode El, Asherah, Baäl ensomeer deur Melqart en sy eggenote Astarte om meer mag oor die religieuse lewe van sy stad te kry. Hy het dalk selfs die tempels van die ander gode verwoes. Tog bly die gode El en die drie Baäls ("Here"), Baäl Shamen, Baäl Malagê en Baäl Sephon 'n rol speel in die relgieuse lewe van die stad. Melqart word egter die god van die koning en sy hof, die nasionale godheid.

In die voorjaar word 'n uitgebreide ritueel gehou, die *egersis*. Al die buitelanders moet die stad verlaat en 'n beeld van die godheid word op 'n vlot geplaas en dit word ritueel verbrand terwyl dit see toe dryf. Dit verteenwoordig die wedergeboorte van die godheid in die lente en die suiwering deur vuur. Die koning en sy eggenote speel die rol van Melqart en Astarte in 'n vrugbaarheidsritueel, 'n goddelike huwelik. Die koning en die koningin is die brûe tussen die godewêreld en die mensewêreld.

Meqart word gesien as die voorouer van Tirus en die god wat aan die stad sy welvaart skenk. In die kolonies wat die stad stig word ook Melqart vereer. Die stad Kition het Melqart-Eshmún as die stigter-god van die stad en hier word nog in de vyfde eeu v.C. munte met 'n beeld van Melqart vervaardig.

Thasos, Malta, Utica, Lixus (in Marokko) Gadir (in Spanje) en Kartago ken ook die verering van Melqart en dit skep 'n element van verbintenis met die moederstad Tirus en sy koning. In Gadir word selfs die egersis-ritueel gevier. Die Grieke vereenselwig hom met Herakles.
Die **Melissa Wurm**, ook bekend as "Mailissa", "Simpsons", "Kwyjibo", of "Kwejeebo", is 'n rekenaarwurm wat ook funksioneer as 'n makrovirus.

Geskiedenis
-----------

Die wurm is die eerste keer gevind op 26 Maart, 1999. Melissa het wêreldwyd een van die berugste rekenaarwurms geword. Dit het tot gevolg dat E-posstelsels verstop raak met e-pos wat deur die virus versprei word sodat die posstelsels ophou funksioneer.

Melissa was die eerste keer versprei in die "Usenet" besprekingsgroep "alt.sex". Die virus was binne 'n lêer genoem "List.DOC", wat wagwoorde bevat vir toegang tot 80 pornografiese webwerwe. Die wurm se oorspronklike vorm is gestuur via e-pos aan baie mense.

Melissa is geskryf deur David L. Smith in Eatontown, New Jersey, en hy het die virus vernoem na 'n skootdanseres wat hy ontmoet het in Florida. Die skepper van die virus het homself *Kwyjibo* genoem, maar was dieselfde as die makrovirusskrywers *VicodinES* en *Alt-F11* wat 'n aantal Word-lêers besit het met dieselfde Globale Unieke Identifiseerder (Engels: *Globally Unique Identifier*) (GUID), 'n serie-nommer wat vroeër gegenereer was met die netwerkkaart "MAC address" van 'n rekenaar. Smith is gevonnis tot 20 maande tronkstraf in 'n federale tronk en beboet met $5000.

Eksterne skakels en bronne
--------------------------

* F-Secure se Melissa-bladsy
Stop! *Hierdie artikel behoort skoongemaak te word, omdat die bewoording nie voldoen aan 'n Neutrale Standpunt nie; die neutraliteit van die artikel is wel nie noodwendig in dispuut nie.*

**FOSAGAMS** (Die Suider- Afrikaanse Federasie van Siersteen- en Mineralogiese Verenigings) is die oorkoepelende liggaam waarby al die klubs in Suider-Afrika wat met die versameling van minerale en sierstene en aanverwante aktiwiteite gemoeid is, geaffilieer is.

In die jare sestigs het ‘n paar versiende persone besef dat daar ‘n behoefte is om al die klubs tot ‘n federasie te bind. Hulle het ook besef dat met die stigting van so ‘n federasie dit net tot voordeel van almal sal wees. Die federasie is op 3 September 1966 in Kimberley gestig. Die doelstellings van die federasie is om behulpsaam met die stigting van aardwetenskaplike klubs en verenigings te wees en om die belange van die stokperdjiegeesdriftiges in lapidêre- en minerale versamelings en alle aanverwante wetenskappe te bevorder. 

Daar word een keer per jaar ‘n Jamboree gehou. ‘n Jamboree is wanneer al die klubs van oor Suider-Afrika gedurende die Paasnaweek bymekaar kom. Hierdie saamtrek word deur ‘n klub georganiseer en hulle neem ons dan na plekke wat vir die versamelaars van belang sal wees. Daar is al regoor die Suider-Afrikaanse landskap Jamborees onder andere in Jozini, Port Shepstone, Prieska, Groot Marico, Nelspruit, Swaziland, Lesotho, Uis (Namibië) aangebied. Om ‘n volledige prentjie van waar Jamborees al gehou is**,** te bekom. 

Daar is tans klubs in Durban, Johannesburg, Kaapstad, Kimberley, McDougallsbaai, Nelspruit, Pietermaritzburg en Pretoria. Meeste van die klubs beskik oor werkswinkels waar die minerale en sierstene opgesny, gepoleer en verwerk word tot iets moois vir die lid. Lede kan kies of hulle stene in ‘n cabochonvorm wil slyp, of hulle hulle stene wil fasetteer of hulle net die klippe gewoonweg wil poleer. Hierdie produk kan hulle dan met silwersmeewerk nog verder verfraai.

Klubs / verenigings hou ook naweek- / daguitstappies na plekke wat naby aan hulle geleë is. 

Die SAGM (Southern African Gem and Mineral Magazine) word drie keer ‘n jaar in digitale en in pdf.- formaat gepubliseer. Die tydskrifte tot en met 2006  kan op www.fosagams.com / Leestof / Tydskrifte gratis besigtig, afgelaai en uitgedruk word**.** Enige uitgawe na 2006 kan teen ‘n nominale bedrag by die FOSAGAMS tesourier **(**[]) bestel word**.**

FOSAGAMS organiseer verder ook  toere na die buiteland waarvan Namibië die beste voorbeeld is. Opsommings, bladverwysings kan by www.fosagams.com /Toere gevind word. Foto’s kan ook hier besigtig word. Die bladverwysings neem jou na die volledige artikel.            

Uitgebreide toere vind jaarliks na Vivo (Limpopo) asook Groot Marico plaas.

FOSAGAMS het ‘n bladsy op Facebook, is op Twitter en interessante uitgebreide inligting kan by www.fosagams.com gevind word.

Bronnelys
---------

* www.fosagams.com
**Tsjagatai Khan** (Mongools: Цагадай; 22 Desember 1189 – 1 Julie 1242) was die tweede oudste seun van Djengis Khan. Hy was van 1226 tot 1242 khan van die Tsjagatai-khanaat. Die taal Tsjagatai en die Tsjagatai-Turke is na hom genoem.

Hy het ná sy pa se dood die grootste deel van Sentraal-Asië geërf. Hy is ook deur Djengis aangestel om toesig te hou oor die uitvoering van die *Jassa*, die wetkode wat Djengis laat opstel het, totdat sy pa die Groot Khan van die Mongoolse Ryk geword het.

Lewe en dood
------------

Die begrafnis van Tsjagatai Khan.
Tsjagatai Khan is deur sy familie beskou as ietwat van ’n heethoof omdat hy nie sy broer Djotsji as Groot Khan wou aanvaar nie. Hy was egter ’n energieke en regverdige leier, hoewel hy baie gedrink het en effens rof was.

Tsjaghatai is in 1241 dood ná ’n bewind van sowat 14 jaar. Ögedei is in dieselfde jaar dood. Twee van die vier khanate se leiers het dus net ná mekaar gesterf en daarom het feitlik al die afstammelinge van Djengis Khan oor die opvolging in die Mongoolse Ryk begin meeding. Intussen is Ögedei se weduwee, Töregene Khatun, as regent aangestel.

Min is bekend oor hoe Tsjagatai sy ryk ná sy dood verdeel het, maar hy is deur ’n minderjarige kleinseun, Qara Hülëgü, opgevolg met sy vrou, Eboeskoen, as regent.
In fonetiek staan begrippe soos ronding, ontronding en oorronding as **klankverskynsels** bekend.

Ronding
-------

Ronding is die klankverskynsel waar geronde klanke met geronde lippe uitgespreek word.

Byvoorbeeld, "huil" as "hůil"

Ontronding
----------

Ontronding is die klankverskynsel waar geronde klanke met spleetvormige lippe uitgespreek word.

Byvoorbeeld, "deur" as "deer"

Oorronding
----------

Oorronding is die klankverskynsel waar geronde en ongeronde klanke oordrewe gerond uitgespreek word.

Byvoorbeeld, "lyk" as "luik" of "ma" as "mo"

Nasalisering
------------

'n Vokaal en nasale klanke staan langs mekaar; gevolglik neem hulle mekaar se eienskappe aan.

Byvoorbeeld, g"an"s – gans

Assimilasie
-----------

Assimilasie is die gelykmaking van klanke. Daar word onderskei tussen algehele en gedeeltelike assimilasie

By algehele assimilasie verdwyn die klank heeltemal:
Byvoorbeeld, ander word anner
hierdie word hierie
By gedeeltelike assimilasie word die klank slegs gewysig:
Byvoorbeeld, aanbrand word aambrand
onmootlik word ommoontlik

Vokaalreduksie
--------------

Vokaalreduksie is wanneer enige vokaal wat tydens uitspraak as 'n "i" klank uitgespreek word.

Byvoorbeeld, "kolonel" as "kolinel"

Letteruitspraak
---------------

Letteruitspraak is die foutiewe uitspraak van 'n woord volgens die spelwyse, wat in stryd is met die beskaaf- en natuurliksprekende moedertaalsprekers se uitspraak.

Byvoorbeeld, *hoen***d***erbou***d***jie* pleks van *hoenerboukie*.
**Kizji** (Russies: Кижи) is ’n eiland in die Onegameer in die Republiek van Karelië in Rusland met ’n versameling houtgeboue. Dit is een van die gewildste toeriste-attraksies in Rusland en bevat die Kizji-pogost, ’n Unesco-wêrelderfenisgebied.

Die hele eiland is ’n museum van groot historiese belang met allerhande geboue soos kapelle, windmeulens, boothuise, saunas, huise en skure van hout. ’n Paar plaaslike boere en personeellede van die museum woon op die eiland.

Kizji is sowat 7 km lank en 0,5 km breed. Dit word omring deur 5 000 ander eilande, die meeste baie klein, en kan bereik word met ’n skeerboot van Petrozawodsk, passasiersboot of helikopter. Daar is geen oornaggeriewe nie.

Kizjimuseum
-----------

Die Opelugmuseum Kizji is een van die oudstes in Rusland. Dit is in 1951 gestig en bevat tans altesaam 87 houtkonstruksies.

Kapel van die Aartsengel Migael.
’n Plaashuis.
Die bekendste groep geboue is die Kizji-pogost, ’n gebied binne ’n heining wat twee groot houtkerke en ’n kloktoring insluit (sien foto regs bo). Die juweel van die kompleks is die Kerk van die Verheerliking (ook bekend as die Somerkerk) met sy 22 koepels wat in 1714 gebou is. Dit is sowat 37 m hoog en een van die hoogste houtgeboue ter wêreld. Die kleiner Kerk van die Voorbidding (ook bekend as die Winterkerk) met sy 10 koepels is in 1764 gebou. Die derde struktuur binne die *pogost* is die kloktoring, wat in 1874 gebou is.

Sedert 1951 het die Sowjetunie houtgeboue van verskeie dele van Karelië hierheen vervoer. Die bekendste hiervan is die 16de-eeuse Sint Lasarus-kerk van die Moerom-klooster wat een van die oudste houtkerke in Rusland is (uit die tweede helfte van die 14de eeu), verskeie kloktorings, meer as 20 plaashuise, meulens, skure en saunas.

Buiten die geboue bevat die museum meer as 41 000 voorwerpe, wat wissel van gereedskap tot borde en meubels. Daar is sowat duisend ikone uit die 16de tot 19de eeu wat Rusland se enigste versameling "hemele" insluit. Daar is ook kerkitems soos kruise, vroeë manuskripte uit die 17de tot 19de eeu en duisende 20ste-eeuse foto's en tekeninge.

Die museum voer ’n groot reeks wetenskaplike studies uit oor die geskiedenis, argeologie, ekologie, natuur en ander terreine wat met die eiland verband hou. Dit is op Kizji en in Petrozawodsk gebaseer en het ’n webportaal asook ’n webkamera op die eiland. Dit publiseer ook die maandelikse koerant *Kizji*. In die somer is daar week lange opleidingskursusse op skool- en universiteitsvlak.
WarmwaterbergDie ligging van Warmwaterberg in Suid-Afrika.
**Warmwaterberg** is 'n warmwaterbron geleë tussen Barrydale en Ladismith in die Klein Karoo.

Die bron is 31 km van Barrydale, by 33° 45' 55″ suid en 20° 54' 3″ oos en 500 m bo seevlak. Dit is hoog teen Warmwaterberg.

In die oog is die watertemperatuur 45,6°C en daagliks lewer dit sowat 790 000 liter water. Dit bevat yster en mangaan en is effens bruin van kleur. Rondom hierdie oase is die plantegroei maar karig. Somertemperature styg soms baie hoog.

Dit is die tweede warmbron in Suid-Afrika waar 'n rusoord ingerig is. Die ontwikkeling het in 1886 begin en bekende besoekers uit die verlede was sir Walter Hely-Hutchinson en dr. D.F. Malan. Tans is daar nog sober bad- en oornaggeriewe beskikbaar.

Plantegroei
-----------

Op die Warmwaterberg word 'n dwergvorm van *Adromischus leucophyllus* aangetref.

Bibliografie
------------

* Booyens, Bun: Bronwaters van genesing. Die tradisionele warmbron-waterkuur in ons volksgeneeskunde. Kaapstad: Tafelberg vir die Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing, 1981. ISBN 0-624-01584-X
* Waring, Gerald A. en hersien deur Reginald R. Blankenship en Ray Bentall: Thermal springs of the United States and other countries - a summary. Washington: US Government Printing Office, 1965. (Geological Survey Professional Paper 492). Internet-aanlyn beskikbaar.
'n Bord met warm- en suurnoedels
**Warm- en suurnoedels** (酸辣 粉) is 'n gereg wat afkomstig is van Sichuan, Volksrepubliek China, en is 'n gewilde deel van Sichuan-geregte. Die noedels word gemaak van stysel afkomstig van ertjies, aartappel, patats of rys. 

Dit is onduidelik wanneer en wie die warm- en suurnoedels uitgevind het. Dit was baie gewild in ten minste die Qin-dinastie en is aanvanklik meestal as straatkos in Sichuan bedien. Maar met verloop van tyd het dit geleidelik al hoe meer mense se smaakknoppies verower. Hedendaags word dit selfs in die topklas-restaurante van China gevind. 

Nadat kitsnoedels in Japan uitgevind is, is dieselfde metode in Sichuan vir warm- en suurnoedels gebruik.

Eienskappe
----------

Die unieke geur kombineer die suurheid van Chinese rysasyn met die geurigheid van pepermentolie. Die gemaalde geroosterde grondboontjies en sojabone bo-op noedels het die besonderse tekstuur van helderheid gegee. Afgesien van rysasyn, rissieolie en grondboontjies / sojabone, bevat dit ook ander bestanddele soos suiker, sout, sojasous, scallion-stukke en gekapte knoffel.

Voorbereiding
-------------

Die voorbereiding van warm en suurnoedels is relatief maklik en vinnig as u al die regte bestanddele byderhand het. Vir die straatverkopers in Sichuan neem dit net 2-3 minute om die noedels te bedien nadat hulle kliënte se bestellings ontvang het. Dit behels basies 2 stappe 1. Laat die noedels in die kokende water prut. Vir soetrissie-noedels benodig dit slegs 1-2 minute; 2. Meng die noedels met die bestanddele in die regte volgorde - Kry die noedelsop in die bak (die sop kan hoendersous of ander sop wees), voeg rysasyn, sojasous, sout, suiker en chili-olie in die bak, en plaas dan die noedels in die bak, die laaste stap is om grondboontjies / sojabone en scallion-stukke bo-op die noedels te sit. 

Met onlangse ontwikkeling in kooktegnieke, is warm- en suursous vir noedels in fabrieke uitgevind en vervaardig. Dit is maklik om te gebruik en verminder die moeite om die hoeveelhede vir elke bestanddeel reg te kry.

Bronne
------

* Fuchsia Dunlop. *Land of Plenty: A Treasury of Authentic Sichuan Cooking*. New York: W.W. Norton, 2003. ISBN 0393051773.
* Fuchsia Dunlop. *Shark's Fin and Sichuan Pepper: A Sweet-Sour Memoir of Eating in China.* (New York: Norton, 2008). ISBN 9780393066579
Die **Meyerbrug** (oorspronklik Meijerbrug) oorspan die Klein Olifantsrivier by Middelburg, Mpumalanga.

Die brug van gekapte klip is op die pad na Stoffberg, Roossenekal en Steelpoort. Op 16 Oktober 1895 het die Uitvoerende Raad van die Zuid-Afrikaansche Republiek met hul besluit nr. 698 toestemming gegee vir die bou van die brug en in 1896 het die Italiaanse bou-aannemer Celso Giri die projek uitgevoer. Weens die homogene sandsteenkleur van die klip was dit destyds een van die mooiste boogbrûe in Suider-Afrika. Alhoewel die brug in ‘n goeie toestand is, voldoen dit reeds al jare lank nie meer aan die moderne verkeersvereistes nie en is ‘n moderne brug langsaan gebou.

Dit is genoem na Isaac Johannes Meijer, die lid vir Middelburg in die Tweede Voksraad van die ZAR.

‘n Buitengewone pad- en brugbouprojek is tussen 1887 en 1898 onder leiding van Sytze Wierda in die ZAR onderneem. 21 groot padbrûe is in die periode ontwerp en gebou om die kontak tussen Pretoria en die platteland te verbeter.

Die Meyerbrug is in 1968 tot monument verklaar.

Bibliografie
------------

* Oberholster, J.J.: Die Historiese Monumente van Suid-Afrika. Kaapstad: Die Kultuurstigting Rembrandt van Rijn op versoek van die Raad vir Nasionale Gedenkwaardighede, 1972. ISBN 0-620-00191-7
Die Royal Lodge in 1827.
Die **Royal Lodge** is ’n woning op die dorp Old Windsor, 4,8 km suid van Windsor-kasteel. Dit was die Windsor-tuiste van koningin Elizabeth, die koninginmoeder, van 1952 tot met haar dood in 2002. Sedert 2004 is dit die amptelike tuiste van prins Andrew.

Die Lodge dateer oorspronklik van die middel 17de eeu. Teen 1750 het daar ’n klein steenhuis in die koningin Anna-styl op die terrein gestaan. Dit is teen 1792 vergroot.

George, die Prins van Wallis (later koning George IV) het tydelik daar gebly terwyl hy die groter, nabygeleë Cumberland Lodge wou laat herbou. Later is dit vergroot en was dit ’n groot huis met ’n grasdak, verandas en ’n kweekhuis. Die prins het in 1815 daar gaan bly en die herbouing van Cumberland Lodge laat vaar. Aanbouings is na 1820 gedoen en dit het bekend geword as die Royal Lodge.

Die huis het sedert die 1840's broksgewys gegroei, maar is steeds relatief klein en informeel. Op die terrein is die miniatuur-kothuis Y Bwthyn Bach, ’n geskenk in 1932 van die mense van Wallis aan die destydse prinses Elizabeth. Daar is ook ’n kapel wat steeds deur koningin Elizabeth en ander lede van die koningshuis gebruik word.

In 1931 het koning George V die lodge aan die destydse Hertog en Hertogin van York (later koning George VI en koningin Elizabeth) toegeken as ’n landelike rusplek.

Ná die dood van George VI in 1952 het die koninginmoeder steeds die huis gebruik as ’n rusplek tot met haar dood in 2002. Ná uitgebreide restourasiewerk het prins Andrew in 2004 uit Sunninghill Park daar ingetrek en dit is steeds sy amptelike tuiste.
Die Sons of Norway-gebou in Minneapolis, Minnesota
**Sons of Norway** is die grootste Noors-Amerikaanse organisasie in Noord-Amerika met byna 70 000 lede in die Verenigde State, Kanada en Noorweë. Die vereniging beywer hom veral vir die bewaring van die Noorse kulturele erfenis in Noord-Amerika, die handhawing van kulturele betrekkinge tussen die Skandinawiese moederland en die Nuwe Wêreld en verskaf daarnaas ook assuransies en ander finansiële produkte aan sy lede. Dit is tans die grootste Noorse vereniging buite Noorweë.

Die laasgenoemde aktiwiteite het hul historiese oorsprong in die laat 19de eeu. Sons of Norway is op 16 Januarie 1895 in Minneapolis in die Amerikaanse deelstaat Minnesota deur agtien Noorse immigrante as 'n welsynsorganisasie gestig. Die organisasie het lede en hul gesinne teen die finansiële gevolge van siekte of dood verseker. Mettertyd het die organisasie ook die bewaring van die Noorse kulturele erfenis by sy aktiwiteite ingesluit.

Lees ook
--------

* Sons of England
**BIND** (*Berkeley Internet Name Domain*) is die mees algemeen gebruikte Domein-naam stelsel bediener op die internet, veral op Unix-tipe stelsels, waar dit 'n *de facto* standaard. Die programmatuur word ondersteun deur die Internet Systems Consortium. BIND is oorspronklik geskep deur vier gegradueerde studente by die Universiteit van Kalifornië, Berkeley en is oorspronklik saam met 4.3BSD vrygestel. Paul Vixie het die programmatuur in 1988 begin ondersteun terwyl hy nog by DEC werksaam was.

'n Nuwe weergawe van BIND (BIND 9) is van voor af geskryf om verskeie probleme met die ouer weergawe veral sekuriteitskwessies aan te spreek. Ander belangrike kenmerke van BIND 9 sluit in: TSIG, DNS notify, nsupdate, IPv6, rndc flush, views, multiverwerker ondersteuning en verbeterde oordraagbare argitektuur. Dit word baie algemeen op Linux-stelsel gebruik.

Geskiedenis
-----------

BIND is oorspronklik geskryf in die vroeë tagtigs met behulp van 'n DARPA-skenking. In die middel tagtigs het werknemers van DEC verdere ontwikkeling van BIND oorgeneem. Een van die werknemers was Paul Vixie, wat aangehou het om aan BIND te werk nadat hy DEC se diens verlaat het. Hy was uiteindelik een van die stigterslede van die Internet Systems Consortium, wat uiteindelik die organisasie geword het wat verantwoordelik was vir die onderhoud van BIND.

Die ontwikkeling van BIND 9 is gedoen deur 'n kombinasie van kommersiële en militêre kontrakte. Die ontwikkeling van die meeste BIND 9 kenmerke is befonds deur UNIX-handelaars wat wou verseker dat BIND kompeterend bly met Microsoft se aanbiedinge; die DNSSEC-kenmerke is befonds deur die V.S.A se militêre magte wat DNS sekuriteit wou verseker.

Kritiek
-------

Soos Sendmail, WU-FTPD en ander stelsels wat terugdateer tot vroeëre laissez-faire tye op die Internet, het BIND 4 en BIND 8 'n groot aantal kwesbaarhede gehad ten opsigte van sekuriteit en word die gebruik van hierdie vroeëre stelsels ten sterkste afgeraai. BIND 9, wat geheel en al herskryf is, is 'n baie veiliger stelsel.

GeoDNS
------

**GeoDNS** is 'n 40-lyn byvoeging tot BIND om 'n gesplete horison Domein-naam stelsel toe te laat, wat beteken dat verskillende versoekers verskillende antwoorde sal kry afhangende van hul nabyheid ten opsigte van die bediener.

Op hierdie wyse kan 'n webwerf byvoorbeeld Franse gebruikers na hul Franse bediener en Koreaanse gebruikers na 'n Koreaanse bediener verwys. Dit verleen 'n beter werkverrigting en moontlik laer kostes as 'n bediener wat op 'n enkele plek geleë is of 'n rondomtalie DNS opstelling.

Aangesien die stelsel DNS gebaseer is, is dit makliker om uit te rol as BGP anycast. Geen ondersteuning word van die ISP verwag nie en bestaande verbindings sal nie gebreek word as die bediener wat vir 'n spesifieke kliënt geselekteer is, verander nie.

Werwe met hulp oor opstelling
-----------------------------

* BIND for the Small LAN
* Using DNS with BIND Geargiveer 21 November 2006 op Wayback Machine
* BIND 9 Administrator Reference Manual*[dooie skakel]*
Middelpuntsoekende krag beweeg met die verbindingslyn langs van die middelpunt van die sirkelbaan *(O)* en die massapunt *(m)*.
Saturnus se ringe bestaan uit brokke wat deur swaartekrag in hul baan gehou word. Die swaartekrag dien hier as middelpuntsoekende krag.
**Middelpuntsoekende krag**, ook **sentripetale krag** genoem, is die krag wat op ’n voorwerp inwerk wat in ’n sirkelbaan beweeg en wat sorg dat die beweging konstant na die middelpunt van die sirkel afgebuig word. Die term "middelpuntsoekend" verwys nie na die oorsaak van die krag soos by swaartekrag nie, maar na die gevolg van die krag.

Hoe dit werk
------------

As ’n krag met ’n konstante grootte op ’n bewegende voorwerp inwerk en dié krag is deurentyd loodreg op die bewegingsrigting van die voorwerp, sal die voorwerp ’n sirkelbaan volg. Die krag is boonop deurentyd in die rigting van die middelpunt van die sirkelbaan. Die snelheid van die voorwerp verander nie van grootte nie omdat die krag loodreg op die snelheidsvektor is; die snelheid verander slegs van rigting.

Die oorsaak van die middelpuntsoekende krag kan swaartekrag wees. So sorg die Aarde se swaartekrag dat die maan in ’n sirkelbaan om die Aarde wentel. Dit kan ook veroorsaak word deur die spanning in ’n tou waarmee ’n klip in die rondte geswaai word.

Die term middelpuntvliedende krag word ook soms gebruik in verband met sirkelvormige bewegings. Dan is dit egter ’n krag wat inwerk op die voorwerp wat die sirkelbeweging onderhou, of ’n traagheidskrag.

Berekening
----------

Die middelpuntsoekende krag kan so bereken word:

{\displaystyle F\_{\mathrm {mpz} }={\frac {mv^{2}}{r}}}
waar:

* *F*mpz die middelpuntsoekende krag is (in newton)
* *m* die massa is (in kilogram)
* *v* die snelheid is (in meter per sekonde)
* *r* die straal is (in meter)

Dit kom ooreen met:

{\displaystyle F\_{\mathrm {mpz} }=m\omega ^{2}r}
waar *ω* die hoeksnelheid in radiale per sekonde is.
Die **BMW M54** is 'n natuurlik-geaspireerde reguit-6-enjin wat van 2000 tot 2006 vervaardig is. Dit is in die E53 X5 vrygestel en is die plaasvervanger vir die M52-enjin. Die **S54** is die gelykstaande hoëprestasie-enjin wat in die E46 M3, die Z3 M Coupé/Roadster en die E85 Z4 M gebruik word. Die BMW M56 SULEV-enjin (wat in verskeie deelstate van die Verenigde State verkoop word) is gebaseer op die M54.

Die M54 is uitgefaseer na die bekendstelling van die BMW N52-enjin in 2004. Van 2001 tot 2003 was die M54 op die lys van Ward se 10 beste enjins.

Ontwerp
-------

In vergelyking met die finale weergawes van sy M52-voorganger (die 'M52TU' genoem), het die M54 'n nieterugkeer-brandstofstelsel, 'n volledig elektroniese versneller (sonder meganiese rugsteun),  Siemens MS 43- enjinbeheereenheid  en 'n herontwerpte inlaatspruitstuk. Die Noord-Amerikaanse enjins gebruik nie meer 'n ysterblok nie. Die verplasing van die grootste variant het van 2,8 L tot 3,0 L vergroot, weens 'n toename in die slag tot 89,6 mm.

Net soos die M52TU gebruik die M54 'n aluminiumblok en aluminiumsilinderkop met gietyster silindervoerings. Veranderbare kleptydreëling is op beide nokasse  ('dubbele VANOS' genoem), 'n dubbele lengte inlaatspruitstuk ('DISA' genoem) word gebruik en die termostaat word elektronies beheer. Die rooilyn bly op 6 500 opm.

Daar was geen 'tegniese opdatering' (TU) -weergawe van die M54 vervaardig nie, daarom het die enjinspesifikasies dieselfde gebly gedurende sy 7-jaarlange produksietydperk.

Modelle
-------

| Enjin | Verplasing | Krag | Wringkrag | Jare |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| M54B22 | 2,171 cc (132.5 cu in) | 125 kW (168 hp) teen 6 100 rpm | 210 Nm teen 3 500 rpm | 2000–2006 |
| M54B25 | 2,494 cc (152.2 cu in) | 141 kW (189 hp) teen 6 000 rpm | 245 Nm teen 3 500 rpm | 2000–2006 |
| M54B30 | 2,979 cc (181.8 cu in) | 170 kW (228 hp) teen 5 900 rpm | 300 Nm teen 3 500 rpm | 2000–2006 |
| S54B32 | 3,246 cc (198.1 cu in) | 256 kW (343 hp) teen 7 900 rpm | 365 Nm teen 4 900 rpm | 2000–2008 |
**Chemiese verwering** is 'n proses waar die samestelling van gesteentes/rotsvormende minerale chemies verander, gewoonlik a.g.v. blootstelling aan suurstof en water. Dit vind plaas met 'n geleidelike proses waar die rotsvormende minerale aanpas by die temperatuur- en druktoestande op of naby die oppervlak. Tydens hierdie proses skakel die minerale om in nuwe sekondêre minerale soos kleiminerale.

Verskil tussen chemiese en meganiese verwering
----------------------------------------------

In teenstelling met chemiese verwering, waar die mineralogie van die gesteente verander, breek meganiese verwering die gesteentes in kleiner gedeeltes op sonder dat die mineralogie verander.

Faktore wat tipe verwering bepaal of beïnvloed
----------------------------------------------

Daar is 'n verskeidenheid faktore wat bepaal watter tipe verwering plaasvind, asook die tempo van verwering.

* Klimaat
* Tipe gesteente / mineralogie
* Topografie / energie van die omgewing
* Biologiese werking
* Erosie
’n **Androgeen** (van die Griekse *andr-*, "man") is enige natuurlike of sintetiese hormoon wat die ontwikkeling en behoud van manlike eienskappe in gewerweldes beheer deur aan androgeenreseptore te bind. Dit sluit die ontwikkeling in die embrio van primêre manlike geslagsdele in, asook die ontwikkeling van sekondêre manlike eienskappe met puberteit. Androgene word in die testikels, eierstokke en byniere gesintetiseer.

Tydens puberteit styg die vlakke androgene in seuns én meisies. Die hoofandrogeen in mans is testosteroon. Dihidrotestosteroon is ook belangrik in manlike ontwikkeling. In die baarmoeder sorg dit vir differensiasie van die penis, skrotum en prostaat. In volwassenes dra dit by tot haarverlies, prostaatgroei en vetklieraktiwiteit.

Hoewel dikwels aan androgene gedink word as manlike geslagshormone, kom dit ook in vroue voor, maar in laer vlakke: Hulle help met libido en seksuele opwekking. Androgene is ook die voorlopers van estrogene in beide mans en vroue.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNE: XX534840
* BNF: cb121233895 (data)
* GND: 4137600-6
* LCCN: sh85004919
* LNB: 000219272

 |
**John A. Mavuso** (gebore in 1926 in Ermelo en oorlede op 24 Mei 2011 in Midrand) is 'n Suid-Afrikaanse politikus, agtereenvolgens lid van die African National Congress (1948-1960), van die Inkatha-Vryheidsparty en van die Nasionale Party (vanaf 1993), Minister van Algemene Dienste van Februarie tot Junie 1996 in die kabinet van President Nelson Mandela.

Hy is die enigste swart persoon in Suid-Afrika wat as minister in die kleure van die Nasionale Party gedien het.

Biografie
---------

Hy was 'n lid van die uitvoerende komitee van die ANC en het aan die opstel van die "Handves van Vryheid" deelgeneem. Hy is op 5 Desember 1956 deur die veiligheidspolisie gearresteer. Die aanklagte is egter in 1958 teruggetrek, wat verhoed het dat hy medebeskuldig word tydens die hoogverraadverhoor in Pretoria.

Mavuso was teen die ANC se gewapende stryd gekant en het die ANC in 1960 verlaat, maar het 'n lid van 'n geheime ondersteuningsel gebly totdat hy die organisasie finaal verlaat het nadat hy verdink is dat hy 'n geheime agent was.


| * l
* b
* w
Eerste kabinet van Nelson Mandela (1994–1996) |
| --- |
| President | 
* Nelson Mandela

 |
| Adjunkpresident | 
* Thabo Mbeki

 |
| Ministers | 
* Kader Asmal
* Sibusiso Bengu
* Pik Botha
* Mangosuthu Buthelezi
* Dawie de Villiers
* Alec Erwin
* Geraldine Fraser-Moleketi
* Jakes Gerwel
* Derek Hanekom
* Pallo Jordan
* Derek Keys
* Chris Liebenberg
* Penuell Maduna
* Mac Maharaj
* Trevor Manuel
* John Mavuso
* Tito Mboweni
* Patrick McKenzie
* Membathisi Mdladlana
* Roelf Meyer
* Joe Modise
* Mohammed Valli Moosa
* Sankie Mtembi–Nkondo
* Lionel Mtshali
* Sydney Mufamadi
* Sipo Mzimela
* Jay Naidoo
* Ben Ngubane
* Alfred Nzo
* Dullah Omar
* Jeff Radebe
* Stella Sigcau
* Ben Skosana
* Zola Skweyiya
* Joe Slovo
* Steve Tshwete
* Kraai van Niekerk
* Abe Williams
* Nkosazana Zuma

 |