recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Spitskopdam is in Suid-AfrikaSpitskopdamSpitskopdamLigging van die Spitskopdam in Suid-Afrika.

Die **Spitskopdam** in die Hartsrivier in Suid-Afrika verskaf hoofsaaklik besproeiingswater.

Ligging
-------

Die grootste deel van die dam lê in die Noord-Kaap, die noordoostelike deel in Noordwes. Dit is suidsuidwes van Hartswater, 27 km wes van Warrenton, noord van Kimberley en 33 km suidwes van Jan Kempdorp en by die koördinate 28° 4′ 4,6″ suid en 24° 33′ 36,4″ oos.

Vleiland
--------

Die vleiland by die dam is een van die grootstes in die andersins droë Noord-Kaap. Net soos Barberspan bied dit permanente water in ‘n omgewing waar waterbronne normaalweg wisselvallig en tydelik van aard is. Gereeld is daar meer as 10 000 voëls aanwesig wat 120 verskillende spesies verteenwoordig.

Dam
---

Die grondwal dateer uit 1975 en is na ernstige vloedskade in 1989 herbou. Aanvanklik was die bakmaat oor die 61 miljoen m³, maar tans is dit minder as 58 m³. Hierdie wal staan 16 m hoog bo die rivierbedding, is 900 m lank, het ‘n opvanggebied van 26 992 km² en ‘n wateroppervlakte van 25 km². 

Dit vorm deel van die Kalahari-Wes se watervoorsieningstelsel, en hengelaars en voëlliefhebbers kom dikwels na die dam.

Bibliografie
------------

* www.birdlife.org.za

Sien ook
--------

* Lys van grootste damme in Suid-Afrika
Die dubbelster Sirius het ’n magnitude van -1,46
**Magnitude** beteken letterlik grootte of omvang. In sterrekunde word dit gebruik om aan te dui hoe helder ’n ster is. Dit is belangrik om te onthou dat hoe hoër die magnitude, hoe dowwer die ster is. 'n Ster van magnitude 1 is bv. 100 keer so helder as een van magnitude 6, en besonder helder sterre het selfs ’n negatiewe waarde.

Die (skynbare) helderheid van sterre is in die antieke tyd in getalle aangegee: die helderste sterre het ’n waarde van 1 gekry en die dofste sterre ’n waarde van 6. Later is onderskei tussen die **skynbare magnitude** (m) van ’n hemelliggaam en die **absolute magnitude** (M) – laasgenoemde is die helderheid van hemelliggame indien hulle van dieselfde afstand (10 parsek) van die aarde af gesien sou word. Albei waardes is vir lig wat by sigbare golflengtes uitgestraal word.

Die stelsel is ook verfyn sodat die presiese magnitude van ’n ster gemeet kan word. Sterrekundiges kan nou verskille meet van tot ’n honderdste van ’n magnitude. Ons son het byvoorbeeld 'n skynbare magnitude van −26.74, Sirius -1,46, Arcturus -0,04, Aldebaran +0,85, Spica +1,04 en Procyon +0,34. Onder die antieke stelsel sou die laaste vyf almal ’n waarde van 1 kon gehad het. Daarteenoor is die absolute magnitude van Sirius +1.4, en die van ons son +4.8.

Sterre met magnitudes van tussen 1,5 en 2,5 word tweedemagnitude-sterre genoem en die sowat 20 sterre met ’n skynbare magnitude helderder as 1,5 staan bekend as eerstemagnitude-sterre.

**Bolometriese magnitude** neem die energie in ag wat in alle golflengtes uitgestraal word, dit wil sê oor die hele elektromagnetiese spektrum.

| Sigbaar vir tipiesemenseoog
 | Skynbaremagnitude | Helderheidrelatieftot Vega | Getal sterre helderder asskynbare magnitude |
| --- | --- | --- | --- |
| Ja | −1.0 | 250% | 1 |
| 0.0 | 100% | 4 |
| 1.0 | 40% | 15 |
| 2.0 | 16% | 48 |
| 3.0 | 6.3% | 171 |
| 4.0 | 2.5% | 513 |
| 5.0 | 1.0% | 1 602 |
| 6.0 | 0.40% | 4 800 |
| 6.5 | 0.25% | 9 096 |
| Nee | 7.0 | 0.16% | 14 000 |
| 8.0 | 0.063% | 42 000 |
| 9.0 | 0.025% | 121 000 |
| 10.0 | 0.010% | 340 000 |

Kyk ook
-------

* Liggewendheid
Die **Streepstert-ghieliemientjie** (*Barbus poechii*) is 'n varswater vis wat voorkom in die Kunenerivier, Okavangorivier en die boonste gedeelte van die Zambezirivier. In Engels staan die vis bekend as die *Dashtail barb*.

Voorkoms
--------

Die vis is silwerig van kleur, bruin aan die bokant met 'n kenmerkende swart kol op die basis van die stertvin. Die vis word tot 110 mm lank.

Habitat
-------

Die vis leef in die kleiner riviere en vloedvlaktes. Hulle vreet insekte en klein organismes. Hulle leef ook gereeld saam met die Streep-rower (*Brycinus lateralis*). Hierdie twee spesies lyk baie dieselfde en maak mekaar na.

Wetenskaplike klassifikasie
---------------------------

Party van die spesies het *skadukolle*, baie soos dié van die driekol-ghieliemientjie (*Barbus trimaculatus*) en dit kom gereeld voor wat die klassifikasie van hierdie spesie bevraagteken.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

Bron
----

* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. ISBN 978-1-86872-643-1
'n Lugfoto van die oostelike Sierra Nevada tussen Pine Creek en Mono Lake in die noorde
Die oorgrote deel van die bergreeks is op Kaliforniese staatsgebied geleë
Die **Sierra Nevada** (Engels: [siˈɛrə nɨˈvɑːdə] of [nɨˈvædə], Spaans: [ˈsjera neˈβaða], "sneeubedekte bergreeks") is 'n bergreeks in die westelike Verenigde State, geleë tussen die Sentrale Vallei van Kalifornië en die Basin and Range Province, 'n uitgestrekte fisiografiese streek wat suidwaarts tot Meksiko strek. Die Sierra Nevada is die hoogste bergreeks in die samehangende landgebied van die Verenigde State buite Alaska en Hawaii en een van die belangrikste waterbronne vir Suid-Kalifornië.

Die grootste deel van die Sierra Nevada is in die deelstaat Kalifornië geleë, behalwe vir die bergreeks Carson Range, 'n uitloper wat grotendeels anderkant die staatsgrens in Nevada geleë is. Die Sierra Nevada maak deel uit van die Amerikaanse Cordillera, 'n byna ononderbroke ketting van bergreekse (Spaans: *cordillera*) wat langs die weskus van Noord-, Sentraal- en Suid-Amerika en verder suidwaarts tot Antarktika strek.

Die Sierra Nevada strek oor 'n afstand van 400 myl (640 km) in noord-suidelike rigting, en oor 70 myl (110 km) in oos-westelike-rigting. Geografiese bakens is in die bergreeks geleë soos die varsmatermeer Lake Tahoe (die grootste Alpynse meer in Noord-Amerika), Mount Whitney (die hoogste bergpiek van die VSA buite Alaska en Hawaii op 'n hoogte van 4 421 m bo seevlak) en die Yosemite-vallei, wat deur gletsers in 'n 100 miljoen jaar oue granietmassief gesny is.

Die reeks, wat oorspronklik as 'n kusgebergte gevorm is, het sy huidige binnelandse ligging aan plaattektoniek te danke. Dit is binnelands toe geskuif toe die Stille Oseaanbodem sowat 200 miljoen jaar gelede begin uitbrei het en met die Noord-Amerikaanse plaat gebots het.

Drie nasionale parke, twintig wildernisgebiede en twee nasionale monumente is in die Sierra Nevada geskep, waaronder die Nasionale Yosemite-, Sequoia- en Kings Canyon-parke en die Nasionale Devils Postpile-monument.
Fig. 1: Die Cyrilliese letter D wat ’n 4 aandui.
Fig. 2: *Gospod* ("Here") in afgekorte vorm.
’n **Titlo** is ’n diakritiese simbool wat aanvanklik in vroeë Cyrilliese manuskripte soos dié in Ou Kerkslawies gebruik is. Dit is afgelei van die Griekse woord τίτλος, "titel". (Vergelyk die ou Afrikaanse woord "tittel", soos in die uitdrukking "geen jota of tittel". Vergelyk ook die gebruik van die tilde.) Die titlo word steeds gebruik in inskripsies op moderne ikone en in kerkboeke in Kerkslawies. ’n Kort titlo word bo ’n letter of afkorting geskryf, terwyl ’n lang titlo oor ’n hele woord aangebring word.

Die titlo word gewoonlik geskryf as ’n sig-sag-teken oor ’n woord, van links onder tot regs bo. Dit kan ook ’n gekantelde hakie wees, met die lang streep bo en die kort strepies na onder. Die titlo het verskeie betekenisse na gelang van die konteks:

* Een betekenis is om letters aan te dui wat as syfers geskryf word. In fig. 1 regs stel die letter Д die syfer 4 voor.
* Dit kan ook gebruik word om afkortings van woorde aan te dui wat in die teks herhaal word, en vir woorde wat dui op heiliges. In plaas van «богъ» (God) kan byvoorbeeld «бг҃ъ» geskryf word onder ’n titlo, en «глаголетъ» ([hy] praat) kan afgekort word tot «гл҃етъ». Fig. 2 regs wys «Господь» (Here) in afgekorte vorm.
* In die 15de eeu is die gebruik van die titlo beperk tot woorde met ’n heilige betekenis, terwyl ander woorde uitgeskryf is. Terwyl "God" byvoorbeeld soos hier bo afgekort is, is "god" wat ’n afgod beteken, uitgeskryf.
* Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
| Periode/sisteem | Epog/serie | Tydsnede/etage | M. jaar gelede |
| --- | --- | --- | --- |
| Kryt | Vroeg | Berriasium | **jonger** |
| Jura | Laat | Titonium | 145,0–152,1 |
| Kimmeridgium | 152,1–157,3 |
| Oxfordium | 157,3–163,5 |
| Middel | Callovium | 163,5–166,1 |
| Batonium | 166,1–168,3 |
| Bajosium | 168,3–170,3 |
| Aalenium | 170,3–174,1 |
| Vroeg | Toarsium | 174,1–182,7 |
| Pliensbachium | 182,7–190,8 |
| Sinemurium | 190,8–199,3 |
| Hettangium | 199,3–201,3 |
| Trias | Laat | Rhaetium | **ouer** |
| Die verdeling van die Jura (IKS). |

Die **Titonium** is die laaste chronostratigrafiese etage sowel as geologiese tydsnede van onderskeidelik die sisteem en periode Jura (serie/epog Laat Jura). Dit verwys dus na ’n tydperk sowel as die gesteentes wat in dié tydperk gevorm het. 

Die tydperk was van sowat 152,1 tot 145 miljoen jaar gelede. Dit is voorafgegaan deur die Kimmeridgium en gevolg deur die eerste etage/tydsnede van die Kryt, die Berriasium.

Naam en definisie
-----------------

Die naam Titonium is deur die Duitse paleontoloog Albert Oppel genoem na Titon, wat in die Griekse mitologie die seun was van koning Laomedon van Troje. Titon het verlief geraak op Eos, die Griekse godin van die daeraad. Omdat die Titonium die laaste Jurassiese periode is, is dit die "daeraad" van die Kryt. 

Die basis van die etage word gedefinieer deur die eerste voorkoms van die ammoniet *Hybonoticeras hybonotum*, van *Gravesia genus* en die begin van die magnetiese chronosone M22An. Die bokant word gedefinieer deur die eerste voorkoms van die ammoniet *Berriasella jacobi*

Bronne
------

* (en)  Gradstein, F.M.; Ogg, J.G.; Schmitz, M.D. & Ogg, G.M.; **2012**: *A Geologic Time Scale 2012*, Elsevier, ISBN 0444594256.
Lady Florence Phillips, een van die skool se oudleerders.
**Hoërskool Eunice** is ’n openbare skool in Bloemfontein wat Engelsmediumonderrig aan meisies van gr. 8 tot 12 bied.

Die NG gemeente Bloemfontein het in 1875 besluit om die skool te stig in reaksie op die stigting, enkele maande tevore, van die Anglikaanse Sint Michael-skool en die Katolieke Greenhill-klooster. Dis volgens 'n besluit van die Vrystaatse Sinode opgerig en op 5 Junie 1876 plegtig geopen. Die naam is gekies na aanleiding van die Bybelse verwysings na Timoteus se moeder in 2 Timoteus 1:5: "Ek dink ook aan jou opregte geloof, dieselfde geloof wat al in jou ouma Loïs en in jou ma Eunice was, en wat, daarvan is ek oortuig, ook in jou is." Die Vrystaat se eerste argitek, Richard Wocke, het die eerste gebou, later Lower House, ontwerp.

Die eerste prinsipale, Elizabeth Laird, wat uit Skotland laat kom is, het bedank om met die direkteur van onderwys, dr. John Brebner, te trou. Ná haar dood het dr. Brebner met die derde Eunice-hoof, mej. Van Pommeren, getrou.

E.L.M. King was waarskynlik die bekendste hoof en het naam gemaak as kunstenares, digteres en onderwyskundige. Sy het die skool deur ’n brand in Eunice House, die Eerste Wêreldoorlog en die Griepepidemie gelei. Sy het ook die skoollied geskryf en haar suster, die kunstenaar Bertha Everard, het die skoolbanier ontwerp.

Adele de Jager het in 1942 na Eunice gekom en 20 jaar hier gebly. Sy was hewig gekant teen die toepassing van moedertaalonderwys in skole. Dit het die aard van Eunice ingrypend verander toe Afrikaanse meisies nie meer toegelaat is om die skool by te woon nie. 

Die hoof met die langste diens (amper drie dekades) was Paul Cassar, die eerste man in dié amp, wat die skool se huidige era ingelei en dit omskep het in een van die topskole in die Vrystaat deur dit mededingend op vele terreine op nasionale vlak te maak.

Die skool het minstens ses Springbokke in swem opgelewer: Jill Beyers (1963), Martie Pepler (1978 en 1979), Jeanine Steenkamp (1984, 1986, 1987, 1992), Amanda Markgraaff (1986), Lezelle Markgraaff (1986, 1987) en Alice Escreet (1987).

Oudleerders
-----------

* Henriette Armstrong, vroueleier
* Daisy Bosman, sopraan en dosent
* Lady Florence Phillips, weldoener, gasvrou, skryfster, bevorderaar van Suid-Afrikaanse kuns
* Rachel Isabella Steyn, Vrystaatse presidentsvrou

Bronne
------

* (en)  Die skool se webtuiste. URL besoek op 8 Augustus 2016.
**Intourist • Интурист**

---

**Hoofkantoor**

Moskou  
Vlag van Rusland Rusland

---

**Stigting**

1929

---

**Tipe**

Dogtermaatskappy

---

**Moedermaatskappy**

Anex Tourism Group, Turkye

---

**Webtuiste**  

*www.intourist.com*

**Intourist** (Russies: Интурист, 'n afkorting van *inostranny turist* of «buitelandse toeris») is 'n Russiese reisagentskap wat sedert 2019 in besit van die Turkse Anex Tourism Group is. Die agentskap het belange in die Russiese toerismesektor en bedryf onder meer hotelle. Die onderneming het in die Sowjettydperk bekendheid verwerf as toerismekantoor en reisagentskap in staatsbesit wat met sy stigting in 1929 die monopolie vir buitelandse toerisme in die Sowjetunie verkry het.

'n Intourist-advertensieplakkaat van 1930 adverteer vir Moskou-stadstoere in die Sowjetunie
Die viersterhotel *Wolgograd Intourist*, in 1959 in die klassieke styl gebou volgens 'n ontwerp van die argitek B.N. Goldman, is tot nasionale monument verklaar
Ná die ontbinding van die Sowjetunie is Intourist in 1992 geprivatiseer. Tot en met November 2010 het die Russiese houermaatskappy Sistema en die Brits-Duitse toerismegroep Thomas Cook Group elkeen vyftig persent van Intourist se aandele besit. Later is die onderneming in sy geheel deur Thomas Cook oorgeneem. Nadat Thomas Cook in 2019 bankrot gespeel het, is Intourist in November van dieselfde jaar deur die Turkse Anex oorgeneem.
Die **Yakovlev Yak-9** was 'n vegvliegtuig wat deur Rusland ontwikkel en gebruik is tydens die Tweede Wêreldoorlog. Die *Yakovlev Yak-9* is ontwikkel uit die *Yakovlev Yak-7*. Die *Yak-7* is ontwikkel as 'n tweesitplek opleidingsvliegtuig maar sy vliegvermoë was beter as die van die *Yak-1* en gevolglik was 'n enkelsitplek-vegvliegtuigweergawe bestel waarvan meer as 5 000 gebou is.

Ontwikkeling
------------

Die *Yak-9* was ontwerp saam met die *Yakovlev Yak-3* en was 'n ontwikkeling van die *Yak-7*. Produksie van die *Yak-9* het in Oktober 1942 begin. Dit het verskil van die vorige modelle omrede daar 'n ligte metaalallooi vir die vlerke gebruik is instede van hout. Die vliegtuig het homself bewys tydens die Slag van Stalingrad waar dit teen die Messerschmitt Bf 10taa9 te staan gekom en dit oorskadu het. Die *Free French Normandie-Niemen Group*, wat saam met die Russiese Lugmag geveg het, en die Vry Poolse eskaders was met die *Yak-9* toegerus. Teen die middel van 1943 is meer en meer aluminium gebruik om die vliegtuig sterker en ligter te maak. Terselfdertyd is die VK-105-motor ook verbeter. Van die variante is die *Yak-9M* en die *Yak-9D*. Die *Yak-9DD* was ontwikkel met 'n ultralangtogafstand om die Amerikaanse bomwerpers te vergesel van en na die Oekraïne en die suide van Italië.

Die laaste variant is die *Yak-9U* wat heeltemal van metaal gemaak is. Die *Yak-9U* het die eerste keer in Desember 1943 gevlieg en is in diens gestel in die middel van 1944. Dit was aanvanklik toegerus met die VK-105PF-2 motor en later die VK-107A wat 'n maksimumsnelheid van 698 km/h verseker het. Selfs die eerste *Yak-9U's* was beter as die Duitse vegvliegtuie.

Daar was 16 769 *Yak-9* vegvliegtuie gebou tydens die oorlog en produksie het tot in 1946 voortgeduur. Gedurende die Koreaanse oorlog was die *Yak-9* toegerus met kanonne en dit was die gevorderdste vliegtuig in die Noord-Koreaanse Lugmag. Daar was meer as 37 000 van die *Yak* vegvliegtuie gebou.

Tegniese besonderhede
---------------------

Besonderhede van die Yakovlev Yak-9U:| Item | Statistiek |
| --- | --- |
| Aantal motors | 1 |
| Tipe motor | Skroef |
| Vervaardiger | Klimov VK-107A inlynmotor |
| Kraglewering per motor | 1 650 perdekrag |
| Vlerkspan | 9,77 m |
| Lengte | 8,55 m |
| Hoogte | 2,96 m |
| Vlerkoppervlakte | 17,25 m2 |
| Maksimum opstygmassa | 3 098 kg |
| Maksimum snelheid | 698 km/h |
| Operasionele hoogte | 11 900 m |
| Togafstand | 870 km |
| Klimvermoë | 1 500 m per minuut |
| Bewapening | Een 20 mm kanon in die neusen twee 12.7 mm masjiengewereasook twee 100 kg bomme onder vlerke |

Sien ook
--------

* Lys van vegvliegtuie

Bron
----

* Crosby, Francis: *THE WORLD ENCYCLOPEDIA OF FIGHTERS & BOMBERS*. 2015. ISBN 978-1-84476-917-9
Die **Ford Laser** is 'n kompakte motor wat deur Ford in Asië, Oseanië, en dele van Suid-Amerika en Afrika verkoop is. Dit was oor die algemeen as 'n sedan of luikrug, asook in omskepbare, wa en bakkieweergawes in verskillende markte beskikbaar.

Verhouding met Mazda 323
------------------------

Die Ford Laser is 'n hersiene weergawe van die Familia/323 modelle wat deur Mazda in Japan vervaardig is vanaf 1980. Ford het 'n belang van 25% in Mazda verkry in 1979.

In Australië, Nieu-Seeland en Europa waar Ford as 'n "plaaslike merk" beskou is, het die Laser sy Mazda-tweeling uitoorlê, maar in naburige Asiatiese lande, soos Singapoer, Maleisië en Hongkong, sowel as Japan self, was die teenoorgestelde waar. Met die saamvoeging van hulpbronne met Mazda is Ford toegelaat om 'n vastrapplek in die streek te handhaaf. Dit was ook die geval in Suid-Amerika, Afrika en die Karibiese Eilande, waar die Laser ook verkoop is, en in baie gevalle plaaslik gemonteer is.

Meteor-weergawe
---------------




1983–1985 Ford Meteor Ghia.

Die Ford Meteor wat in 1981 bekendgestel is, is die naam wat aan die sedanweergawe van die Laser gegee is.

Toe die Meteor in Australië vrygestel is in 1981 as die GA-reeks, het dit die groter Cortina vervang, hoewel dit slegs 'n tydelike maatreël was totdat die Telstar vrygestel is.

Die Meteor se sierrooster het effens verskil. Die Laser se oranje flikkerligte is met wittes vervang en die sierrooster het 'n "eierkrat" patroon in stede van die gewone swart stroke van die Laser. Die Meteor het ook groter hoofligte as die Laser, wat kleiner ligte "gesonke" in die bakwerk gehad het. In Australië was dit slegs beskikbaar met 'n 1.5 liter-enjin tydens bekendstelling in GL en Ghia afwerking - die 1.1 en 1.3 liter-enjins was nie besikbaar nie. Dit was natuurlik harde werk om die Cortina te vervang, wat enjins van 2.0 liter tot die 4.1 liter-sessilinder gehad het.

Die opgeknapte model in 1983, gekodeer GB, het die reeks nader aan mekaar gebring, maar die Meteor is voortgesit as 'n afsonderlike premielyn.

Die *Meteor*-naam is in 1987 in Australië gestaak, met die *Laser*-naam wat daarna vir sedans sowel as luikrugmotors gebruik is. Die naam het egter bly voortleef in Suid-Afrika van 1986 tot 1995. Bykomend tot die 1.3 L en 1.6 L vergasserenjins en die 1.6 L EFI enjin, het Suid-Afrikaanse modelle van die *Laser* en *Meteor* ook van 1991-1993 die Mazda FE-DOHC EFI 16-klepenjin bygekry wat 109 kW (146 pk) en 184 N·m gelewer het.
In Pamlico County, Noord-Carolina, word die Intracoastal Waterway deur die Hobucken-brug oorspan. Die brug maak deel uit van die staatsroetes 33 en 304
Die Dismal Swamp Canal in die Great Dismal Swamp-streek van Noord-Carolina en Virginië is die oudste mensgemaakte kanaal in die Verenigde State wat steeds in gebruik is
Die Wando Welch-houerterminaal, Charleston, Suid-Carolina
'n Houerskip verlaat die Charleston-seehawe
Die waterweg is op verskeie plekke oorbrug. Die foto wys die Gordon Persons-brug oor Dauphin-eiland en die waterweg in Mobile, Alabama
Naby New Orleans kruis die Intracoastal Waterway die Bayou Perot (aan die foto se linkerkant; regs vlei die Bayou die Salvadormeer (*Lake Salvador*) binne
Die waterweg in die suide van Texas, afgeneem deur bemanningslede van die INternasionale Ruimtestasie ISS
Die **Intracoastal Waterway (ICW)** is 'n waterweg langs die Atlantiese Ooskus van die Verenigde State. Die waterweg, wat volgens 'n besluit van die Amerikaanse Kongres vanaf 1919 gebou en in 1940 voltooi is, het 'n lengte van 3 000 myl (4 800 km) en verbind Boston in Massachusetts as *Atlantic Intracoastal Waterway* met Key West in Florida. Dit strek as *Gulf Intracoastal Waterway* vanaf Appalachee in Florida verder weswaarts tot Brownsville in Texas. Die ICW word deur die *U.S. Army Corps of Engineers* onderhou. Die onderhoud vereis dat dele van die waterweg gereeld uitgebagger word om die vereiste dieptegang vir watervoertuie van twaalf voet te verseker.

Enkele seksies van die waterweg bestaan uit natuurlike inhamme, soutwaterriviere, baaie en seestrate, ander dele daarvan is as kanale aangelê. Die waterweg bied 'n veilig bevaarbare roete waarlangs bote en skepe en hul bemannings nie aan die gevare van die oop see blootgestel is nie. Gedurende die Tweede Wêreldoorlog was die waterweg 'n uiters belangrike roete vir die vervoer van militêre vragte omrede dit buite die operasiegebied van vyandelike duikbote was.

Die waterweg is tolvry vir privaat plesierbote; vir kommersiële watervoertuie moet brandstofbelasting betaal word. Die waterweg se besigste gedeelte is langs die nywerheidsgebiede van Norfolk in Virginië geleë.

### *America's Great Loop*

Saam met die Mississippirivier, wat rivierop bevaar word, en die Groot Mere maak die Intracoastal Waterway deel uit van die sirkelroete *America's Great Loop*, 'n skeepsroete oor 'n lengte van 6 000 myl (9 400 kilometer) met die seehawens van die Ooskus as eindpunt. Die roete loop langs sommige van Noord-Amerika se historiese kanale, waaronder die Erie Canal, die Champlain Canal, die Rideau Waterway en die Trent-Severn Waterway. 
Bootuitstappies na albei Noord-Amerikaanse hoofstede, Washington, DC en Ottawa, kan langs die roete geniet word. 

Alhoewel daar in 2015 amptelik sowat 15 miljoen bote in die Verenigde State en Kanada geregistreer was, het tot dusver minder as 1 500 bote *America's Great Loop* in sy volle lengte bevaar. Bootseienaars (*Loopers*), wat die sirkelroete bemeester het ('n prestasie wat in Engels as *crossing the wake* beskryf word), hys 'n goue driehoekvlag.
Die **Hoërskool Grens** is die enigste Afrikaansmediumhoërskool in Oos-Londen, Oos-Kaap.

Geskiedenis
-----------

Die destydse Kaaplandse onderwysdepartement het in 1933 goedkeuring verleen dat 'n Afrikaansmedium sekondêre skool in die stad met twee onderwysers kon begin. Dit was danksy die ywer vir moedertaalonderrig van ene mnr. T. Goddefroy. So ontstaan die Hoërskool Grens op 29 Januarie 1934 (in dieselfde maand as die Afrikaanse Hoërskool Nassau in Kaapstad) as Afrikaanse hoërskool in 'n oorwegend Engelse gebied.

Die skool se eerste tuiste, die ou gebou van die Frere-hospitaal, het die hoof, mnr. D.J. Rabie, aangespoor om die leuse "Bou" te kies. Die leerders kon self die wapen ontwerp en die wenpoging was dié van Calvyn Bothma.

In 1937 verhuis die skool na die ontruimde koshuis van die Hoër Meisieskool Clarendon en word daar reeds vir 'n koshuis beplan. Die skool koop verskeie geboue en huise aan om die toenemende aantal leerders van die omliggende distrikte te kan huisves.

In 1939 word die skool se ontoereikende geboue 'n ernstige probleem. Onderwysers moes selfs skoolhou in die konsistorie van die plaaslike NG gemeente. Die skool vra die onderwysdepartement om drie tente, maar die departement voorsien net twee. Eers ná die Tweede Wêreldoorlog, aan die einde van 1947, betrek Hoërskool Grens die ontruimde skoolgebou van die Hoër Meisieskool Clarendon , maar steeds was dit onvoldoende en met geen plek vir buitemuurse bedrywighede nie. So voer die skool weereens 'n stryd om sy eie, geskikte perseel.

In die derde kwartaal van 1959 marsjeer die skoolhoof, mnr. H.J. Groenewald, onder begeleiding van die kadetorkes, 22 personeellede en 480 leerders in 'n byna kilometer lange optog na die nuwe skoolgebou op die Baysville-bult, wat uitkyk oor die see. Teen dié tyd was die rugbyvelde al mooi groen, want mnre. J. Bence en C.P.F. Marais, het voor die tyd, met die hulp van die seuns, die gras aangeplant. Die koshuis was nog in aanbou. Mev. Rina Groenewald, die skoolhoof se vrou, is dié dag begeester om die nuwe skoollied se woorde te skryf: "Hoog op die heuwel waak jy oor die grense van ons land, van ons liefde. . ."

Daarna het die skool vinnig gegroei. Die stadsraad het teerpaaie om die skoolgebou aangelê en in 1961 is 'n derde rugbyveld voltooi. 'n Hokkieveld en atletiekbaan is ook aangelê. Die tennisbane en 'n swembad het later gevolg.

Bron
----

* Die skool se webwerf
| **IMDb (Internet Movie Database)** |
| --- |
|  |
| Tipe webblad | Databasis |
| Taal(e) | Engels |
| Registrasie | Opsioneel |
| Eienaar | Amazon.com |
| Opgerig | 17 Oktober 1990 |
| Huidige status | Aktief |
| URL | imdb.com |

Die **Internet-rolprentdatabasis** (of kortweg **IMDb**) is 'n aanlyn databasis met rolprente, televisiereekse, akteurs en rekenaarspeletjies. IMDb behoort sedert 1998 aan Amazon.com.

Oorsig
------

Die IMDb webwerf bied uitgebreide inligting oor rolprente, soos die akteurs, skrywers en regisseurs. Persone wat die webwerf besoek kan resensies en beoordelings by rolprente voeg. IMDb bied talle soek-opsies. Dit is byvoorbeeld moontlik om twee akteurs se name in te sleutel te sien aan watter rolprente hulle saam gewerk het. Die webwerf bied ook 'n top-250 van hoogs gewaardeerde, en 'n top-100 van slegste rolprente soos deur hulle besoekers beoordeel. Die webwerf bied verder ook 'n boodskapbord (bulletinbord) waar rolprente en akteurs bespreek kan word. 

Sedert 2003 het IMDb ook 'n aparte betaalde afdeling, genaamd IMDbPro. Hierdie webwerf bied die volledige inhoud van IMDb, met addisionele inligting, soos akteurs se persoonlike kontakbesonderhede, kalenders en meer nuus uit die vermaaklikheidsbedryf.

Geskiedenis
-----------

IMDb het in 1990 vanuit die internet nuusgroep *rec.arts.movies* ontstaan, waar internetgebruikers aanvanklik inligting oor hulle gunsteling rolprente uitgeruil het. Die webwerf is sedertdien uitgebrei tot 'n volledige argief wat meer as 1 000 000 titels beskryf. Die webwerf word maandeliks meer as 100 miljoen keer besoek. Ongeveer 35 mense werk vir IMDb.

Kritiek
-------

* Van die populêre films het reeds tientalle resensies van gebruikers ontvang. Ongelukkig is meeste hiervan ongebalanseerd en onbetroubaar.
* Ou produksies en produksies uit nie-westerse lande, soos lande met die tweede en derde grootste filmindustrieë ter wêreld (Indië en Nigerië) is glad nie goed verteenwoordig nie.
* IMDb behou die reg om self te kies wat hulle wil publiseer al dan nie. Vir die rede kan inligting wat op die webwerf verskyn gou weer verdwyn, en andersins is dit soms moeilik om foute van die webwerf verwyder te kry.
Die **Yamaha XJ900** het ontstaan uit die oorspronklike Yamaha XJ model motorfiets, die XJ 650, wat die basis vorm vir die hele XJ reeks.

Yamaha XJ900 31A
In sy oorspronklike inkarnasie van stapel gestuur in 1983, beskik die XJ900 oor 'n lugverkoelde, dubbelbonokas, 853 cc 4-slag, 4-silinder, 8-klep enjin. Oorspronklik toegerus met 'n stuurstang gemonteerde bikini windskerm, is daar kritiek uitgespreek oor sy hantering. Dit is vinnig vervang met 'n raamgemonteerde boonste windskerm en agterna op alle modelle aangebring. Die 1983 XJ900 was met antiduik voorvurke toegerus, asaandrywing en drie skyfremme (2 voor, 1 agter).

'n Hersiene weergawe is van stapel gestuur in 1984 en verplaas 891 cc. Afgesien van die enjinkapasiteit wat verhoog is, is dit toegerus met meer konvensionele vurke as sy voorganger en 'n penspan kom as standaard. Die toename in enjinkapasiteit beteken dat die vergassers van 35 mm tot 36 mm vergroot is. Brandstofkapasiteit is 22 liter en die transmissie is 'n 5-gangkas met 'n topspoed van ongeveer 200 km/h. Afgesien van hierdie veranderinge was dit byna identies aan die oorspronklike en is vervaardig tot 1994.

Die XJ900 Diversions was sy plaasvervanger.

Model enjin- en raamkodes
-------------------------

1983 tot 1984 - 853 cc 31A

1984 tot 1990 - 891 cc 58L

1990 tot 1994 - 891 cc 4BB1
Die NG gemeente in Newlands heet Waterval na aanleiding van die plaas se naam.
**Waterval** is die mees westelike plaas waarop die stad Johannesburg aangelê is.

Waterval grens in die weste aan die plaas Vogelstruisfontein, waarop Florida uitgelê is, en aan Weltevreden (Weltevredenpark en Fairland. In die noorde het dit Klipfontein gegrens, waarop onder meer Linden uitgelê is. In die ooste het Waterval gegrens aan Braamfontein, en meer bepaald die gedeelte van Braamfontein waarop die voorstede Melville en Emmarentia uitgelê is. Waterval se suidelike buurplaas was Klein-Paardekraal waarop onder meer Maraisburg uitgelê is.

'n Kaart van die plase waarop die Witwatersrand aangelê is met die dagsoom daarop aangedui.
Van die voorstede wat sedert die laat 1890's op Waterval uitgelê is, is Albertskroon en Albertsville, Greymont, Franklin Roosevelt Park, Martindale, Montgomery Park, Montroux, Newlands, Northcliff, Risidale, Sophiatown en moontlik ook Claremont, Montclare, Newclare en Westbury. 

Die Albertsplaas-bewarea in Greymont is die naasgrootste groen long in Johannesburg; Deltapark is die grootste. In die 1890's het genl. Hendrik Alberts, na wie Albertsville genoem is, volgens oorlewering 114 acres van die ou plaas Waterval by die eienaar gehuur. Die oorspronklik opstal is lankal afgebreek, maar die omheinde familiekerkhof bestaan nog. In 1946 het Alberts se nasate 45 000 m2 vir £18 500 aan die stadsraad verkoop op voorwaarde dat die grond slegs vir openbare gebruik aangewend word.

Die NG gemeente Waterval is in 1921 as die agtste NG gemeente in Johannesburg gestig en genoem na die plaas. Die kerkgebou is in Newlands, een van die voorstede wat op die plaas uitgelê is.

Bronne
------

* (en)  Raper, Peter Edmund. 2004. *New Dictionary of South African Place Names*. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers.
* (en)  Die geskiedenis van Alberts Farm Geargiveer 19 Januarie 2018 op Wayback Machine. URL besoek op 3 Februarie 2018.
Thebaanse swartglaswerk - "Plemochoe" van Thespiai , ongeveer 550/525 vC Chr.
As **Plemochoe**, ook **Plemochoë** gespel (antieke Grieks πλημοχόη, van πλήμη vir *swelling* (in terme van water) en χέω vir skink), is 'n omstrede naam vir 'n vorm van antieke keramiek.

Plemochoë word in sommige klassieke argeologiese navorsingsvate verwys vir die berging van waardevolle vloeistowwe soos parfuum, salf en olies. Dit is bekend dat vaartuie van die naam in die Eleusis-kultus gebruik word. Sommige ondersoekers glo dat dit slegs 'n gedeeltelike vorm van die Exaleiptron is. Die vorm van Plemochoë wat Exaleiptrons genoem is, het 'n hoë voet en 'n mondrand wat binnekant toe buig.

Literatuur
----------

* Ingeborg Scheibler : *Exaleiptra.* In: *Jaarboek van die Duitse Argeologiese Instituut.* Vol. 79, 1964, bl. 72-108.
* Wolfgang Schiering : *Die Griekse klei vate.* *vorm, vasberadenheid en verandering van vorm* (*Gebr.* *Man Studio-reeks*). 2de, aansienlik verander en aangevulde uitgawe. Man, Berlyn 1983, ISBN 3-7861-1325-4 , bl. 151
Die **Gereformeerde kerk Rundu** was ’n gemeente van die Gereformeerde Kerke in Namibië met sy middelpunt op die dorp Rundu.

Die gemeente is in 1988 tydens die doodsnikke van die Grensoorlog gestig en het lidmate in die Wes-Caprivi en Kavango bedien. Anders as Gereformeerde kerk Oshakati wat in 1988 gestig, maar reeds in 1990 ontbind het, het Rundu uitgehou tot 1993. Albei gemeentes se lidmaattal was tussen 50 en 60. Rundu val sedert ontbinding onder die Gereformeerde kerk Grootfontein.

Predikante
----------

1. Hattingh, Hermanus Bernardus, 1988–1989 (in kombinasie met Grootfontein)
2. Van der Linde, 1989–1993 (in kombinasie met Grootfontein)

Bronne
------

* (af)  Harris, C.T. Noëth, J.G. Sarkady, N.G. Schutte, F.M. en Van Tonder, J.M. 2010. *Van seringboom tot kerkgebou: die argitektoniese erfenis van die Gereformeerde Kerke*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
* (af)  Vogel, Willem (red.). 2014. *Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 2015*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
Voorblad van die eerste band van *Phil. Trans.*, wat die jare 1665 en 1666 omvat
Die ***Philosophical Transactions of the Royal Society*** (*Phil. Trans.*) is 'n wetenskapsjoernaal gepubliseer deur die Royal Society. Dit het in 1665 ontstaan, wat dit die eerste joernaal ter wêreld maak wat uitsluitlik aan wetenskap gewy is. Dit is sedertdien ononderbroke gepubliseer, wat dit ook die langsverskynende wetenskapsjoernaal maak. Die effens vroeëre *Journal des sçavans* kan ook aanspraak maak as die eerste wetenskapsjoernaal, alhoewel dit 'n ook wye verskeidenheid nie-wetenskaplike materiaal bevat het. Die gebruik van die woord "philosophical" in die titel, is afgelei van die frase "natuurfilosofie", wat ekwivalent was aan wat vandag generies as "wetenskap" bekend sal staan.

Geskiedenis
-----------

Die eerste uitgawe, gedateer 6 Maart 1665, is geredigeer en uitgegee deur die society se eerste sekretaris, Henry Oldenburg, sowat ses jaar na die Royal Society se stigting. Oldenburg het die joernaal op sy persoonlike onkoste uitgegee en blyk 'n ooreenkoms met die raad van die Royal Society aan te gegaan het, wat hom sou toelaat om enige restante wins te behou. Hy sou egter teleurgestel word, aangesien die joernaal in Oldenburg se leeftyd finansieel swak presteer het. Oor die eeue is verskeie belangrike wetenskaplike ontdekkings in die *Philosophical Transactions* gepubliseer. Beroemde bydraende outeurs sluit in Isaac Newton, James Clerk Maxwell, Michael Faraday en Charles Darwin. In 1672 het die joernaal Newton se eerste verhandeling *New Theory about Light and Colours* gepubliseer, wat gesien kan word as die begin van sy publieke wetenskapsloopbaan. Die posisie van redakteur is soms gedeel, en het William Musgrave (Nrs 167 tot 178) en Robert Plot (Nrs 144 tot 178) ingesluit.

Huidige publikasie
------------------

In 1887 is die joernaal uitgebrei en geskei in twee afsonderlike publikasies, een vir die Fisiese wetenskappe (*Philosophical Transactions of the Royal Society A: Physical, Mathematical and Engineering Sciences*) en die ander vir die Lewenswetenskappe (*Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences*). Beide joernale publiseer tans tematiese onderwerpe en onderwerpe voortspruitend uit verhandelinge wat aan die Besprekingsvergaderings van die Royal Society voorgelê word. Oorspronklike navorsingsartikels word uitgegee in die sustersjoernale *Proceedings of the Royal Society*, *Biology Letters*, *Journal of the Royal Society Interface*, en *Interface Focus*.
Thai Volkslied Instrumental
Lirieke van die Thaise volkslied wat op 10 Desember 1939 in die Royal Thai Government Gazette gepubliseer is.
Die **Thai Volkslied** (Thai: เพลงชาติไทย, romanized: *Phleng chāt Thai*) is die titel van Thailand se volkslied wat op 10 Desember 1939 aangeneem is. Die melodie is gekomponeer deur Phra Chenduriyang (Peter Veit) en die woorde is deur Luang Saranupraphan. *Phleng chāt* (Thai: เพลงชาติ), letterlik betekenis "volkslied", is 'n algemene term vir 'n volkslied. Hierdie term word ook gebruik om na hierdie spesifieke liedjie te verwys.

Liedteks
--------

### Thaise teks

ประเทศไทยรวมเลือดเนื้อชาติเชื้อไทย
เป็นประชารัฐ ไผทของไทยทุกส่วน
อยู่ดำรงคงไว้ได้ทั้งมวล
ด้วยไทยล้วนหมาย รักสามัคคี
ไทยนี้รักสงบ แต่ถึงรบไม่ขลาด
เอกราชจะไม่ให้ใครข่มขี่
สละเลือดทุกหยาดเป็นชาติพลี
เถลิงประเทศชาติไทยทวี มีชัย ชโย
### Engelse teks

Thailand unites the flesh and blood of Thais.
The land of Thailand belongs to the Thais.
Long has been our independence, wish sovereignty allowed to maintain it,
Because Thais have been united forever.
The Thais are peaceful and loving, but are not cowards in war.
Our sovereignty will never be threatened,
We will sacrifice every drop of our blood for our nation.
We are ready to die for freedom, security, and prosperity!
### Afrikaanse teks

Thailand verenig die vlees en bloed van Thais.
Die land Thailand behoort aan die Thais.
Ons onafhanklikheid is lankal, wens soewereiniteit mag dit onderhou,
Omdat Thais vir ewig verenig is.
Die Thais is rustig en liefdevol, maar is nie lafaards in oorlog nie.
Ons soewereiniteit sal nooit bedreig word nie,
Ons sal elke druppel bloed opoffer vir ons land.
Ons is gereed om te sterf weens vryheid, veiligheid en welvaart!
Die **Pantodonta** is 'n orde van uitgestorwe soogdiere. Hulle fossiele word in die Paleoseen-Eoseen van die westelike Europa, Noord-Amerika en die oostelike Asië aangetref.

Hulle was onder die grootste soogdiere wat in hul tydperk aangetref word. Daar was klein boombewoners soos *Archaeolambda* (ongeveer 7 kg) en groot grondbewoners soos *Barylambda* wat soos 'n reuseluidier van 650 kg gelyk het.

Die eerste wat die naam Pantodonta voorgestel het was Cope in 1873 toe hy *Coryphodon* (="Bathmodon") in hierdie sunorde geplaas het. Het het dit beskou as 'n onderorde van die "Amblypoda". Simpson het in 1937 die "Amblypoda" verwerp en die Pantodonta as orde voorgestel.

Die Pantodonta word vandag as 'n sustergroep van die Periptychidae beskou en onlangse ontleding van 'n groot groep spesies (Halliday 2015) plaas altwee in die kroongroep Ferae van die Laurasiatheria.

Daar word gedink dat die Pantodonta in die vroegste Paleoseen in China ontstaan het en skielik Noord- en selfs Suid-Amerika bereik het. Die fossiel *Alcidedorbignya inopinata* (genoem na Alcide d'Orbigny) wat in Tiumpampa, Bolivia gevind is, is die bewys daarvoor. Die pantodont wat die volopste gevind word is *Coryphodon* wat ongeveer 150-300 kg swaar gewees het. In Noord-Amerika het dit aan die einde van die Wasatchium uitgesterf en hiermee het die Pantodonte daar verdwyn. In Asië bly hulle nog bestaan deur die midde-Eoseen (~48 mj) 

Families:

1. Titanoideidae
2. Pantolanbdidae
3. Coryphodontidae
4. Barylambdidae

Galery
------

* Barylambda*Barylambda*
* Pantolambda*Pantolambda*
* Pantolambda*Pantolambda*
* Titanoides*Titanoides*
**Die Square** is 'n Afrikaanse rolprent wat in 1975 in Suid-Afrika uitgereik is. Die draaiboek en regie is deur Manie van Rensburg behartig. Cobus Rossouw speel die hoofrol as 'n Boer van die ou soort wat as die nuwe stem van die Afrikanerdom bestempel word. Hy verkrummel egter tot 'n patetiese figuur as sy vrou hom vir 'n ander man verlaat.

Genre
-----

Die rolprent is 'n komiese drama. Dit het geen ouderdomsperk nie.

Hoofrolspelers
--------------

* Cobus Rossouw in die hoofrol as Hannes Kruger.
* Rika Sennett, as Anele, Hannes se vrou.
* Nic de Jager, die fotograaf.
* Cobus Visser as Hannes se handlanger.

Storielyn
---------

Hannes Kruger is 'n konserwatiewe Afrikaner met 'n pragtige vrou. Sy verlaat Hannes as gevolg van sy "verkramptheid" en gaan bly by 'n sjarmante fotograaf. Hannes word tot voorsitter van *Die Nuwe Afrikaner Party* verkies, maar durf dit nie vir die ander sê nie. Haar foto pryk op al wat plakkaat in Johannesburg is en hy probeer tevergeefs om dit te verwyder. Uiteindelik kry hy haar en probeer haar oortuig dat hy verander het. Hy maak haar van voor af die hof met 'n afro-pruik en probeer haar oortuig dat hy nie 'n verkrampte "square" is nie, maar 'n nuwe Afrikaner wat gereed is vir nuwe uitdagings. Uiteindelik flop sy groot toespraak en word hy deur die skare uitgejou.

Sien ook
--------

* Lys van Afrikaanse rolprente

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* IMDb: tt2034662

 |
**Khanaat van Sibir**| 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ←  | **1490 – 1598** |  → |

 |
|  |
| Ligging of SibirKhanaat van Sibir in die 15de tot 16de eeu. |
| **Hoofstad** | Tyumen (tot 1493)Sibir (vanaf 1493) |
| **Taal/Tale** | Siberiese Tataars, Chanti, Mansi, Nenets en Selkoep |
| **Godsdiens** | Sjamanismelater Islam |
| **Regering** | Monargie |
| **Historiese tydperk** | Nuwe Tyd |
|  - Stigting | 1490 |
|  - Verowering deur die Tsaredom van Rusland | 1598 |

Die **Khanaat van Sibir** was ’n Tartaarse khanaat in die latere Siberië. Dit is bewoon deur die Siberiese Tartare, Chanti, Mansi, Nenets en Selkoep.

Geskiedenis
-----------

*Jermak se Verowering van Siberië*, deur Wasili Soerikof.
Die khanaat is in die 15de eeu gestig toe die Mongole van die Huis van Djotsji aan die verbrokkel was. Die oorspronklike hoofstad was Tsjimgi-Toera. Die eerste khan was Taiboega en hy is opgevolg deur sy seun Choja or Hoca, wat weer deur sy seun Mar opgevolg is.

Die Beleg van Kazan deur die Russe in 1552 het die destydse khan Jadigar aangespoor om vriendskaplike betrekkinge met Moskou aan te knoop. Hy is egter na jare van oorlog deur Koetsjoem verslaan, wat toe khan geword het.

### Verowering van Sibir

Oor die volgende 14 jaar het Rusland die khanaat geleidelik verower. In 1598 is Koetsjoem op die oewers van die Ob-rivier verslaan en dit het ’n einde aan sy bewind gebring.
**Francis Thomas Bacon** (Ramsden Hall, 21 Desember 1904 – Little Shelford, 24 Mei 1992) was 'n Engelse ingenieur. Hy het die eerste bruikbare brandstofsel wat met waterstof en suurstof werk, ontwikkel.

Lewe en werk
------------

Bacon was 'n direkte afstammeling van Francis Bacon en het sy opleiding aan Eton- en Trinity-kollege (Cambridge) ontvang. Ná Cambridge word hy 'n vakleerling by 'n ingenieursfirma in Newcastle wat deur sir Charles Parsons besit is, en waar hy sterk deur hom beïnvloed is.

Die beginsel van die brandstofsel is reeds in 1839 deur sir William Grove gedemonstreer, en ander navorsers het met soortgelyke eksperimente vorendag gekom. In teenstelling met die vorige navorsers, was Bacon 'n ingenieur wat met masjinerie teen hoë temperatuur en druk kon werk.

Hy eksperimenteer aanvanklik met Grove se geaktiveerde platinumgaas en 'n elektroliet van swaelsuur, maar beweeg vinnig aan na geaktiveerde nikkelelektrodes, met 'n waterige kaliumhidroksied as elektroliet. In Januarie 1940 begin hy by 'n laboratorium aan die King's College in Londen werk, waar hy 'n dubbele sel ontwerp. Die sel het 'n eenheid vir die opwekking van waterstof en suurstof (gasse), en 'n ander vir die brandstofsel gehad. Die proses kon omgekeer word, sodat dit as beide 'n elektroliseerder en 'n brandstofsel kon opgetree. Probleme is egter as gevolg van die hoë bedryfskoste, temperatuur, druk, en die bytende (korroderende) aard van die chemikalieë ondervind.

In 1946, met nuwe befondsing, verskuif sy werk na die Departement van Kolloïdkunde aan die Universiteit van Cambridge. Daar word Bacon se span aan 'n poreuse nikkelplaat, waarvan die oorsprong duister en hoogs geheim was, blootgestel. Hulle gebruik hierdie plaat om elektrodes met groot gate aan die gaskant en fyner porieë aan die elektrolietkant te ontwikkel. Dit het tot 'n meer stabiele koppelvlak gelei.

Soos befondsing verhoog het, is die apparaat na die destydse Departement van Chemiese Ingenieurswese verskuif. Die korrosieprobleem is daar aangespreek. Die elektrode aan die suurstofkant is in 'n oplossing van litiumhidroksied gedoop, waarna dit verhit en gedroog is.

In 1959, met die ondersteuning van *Marshall of Cambridge Ltd.* (later *Marshall Aerospace*), is 'n 5 kW-battery met veertig selle en 'n bedryfsdoeltreffendheid van 60% in die openbaar tentoongestel.

Die patente vir die brandstofsel is deur Pratt & Whitney gelisensieer om elektriese krag vir die Apollo-program te voorsien. Dié brandstofselle was ideaal vir dié doel, omdat hulle doeltreffendheid toegeneem het soos die vrag afgeneem het (in teenstelling met hitte-enjins). Daar was reeds waterstof en suurstof aan boord vir aandrywing en die ondersteuning van lewe, en die byproduk (water) kon gebruik word as drinkwater en om die lugvogtigheid in die kajuit te reguleer.
Franciscus Sylvius en sy (reeds) oorlede vrou deur Frans van Mieris (I)
Sylvius Laboratorium (Universiteit Leiden) 
**Franciscus (François) de le Boë Sylvius** (Hanau, 15 Maart 1614 - Leiden, 16 November 1672) was 'n Nederlandse arts en anatoom. Sylvius was 'n aanhanger van die teorieë van Descartes en van Jan Baptista van Helmont. Hy was een van die eerste wie die bloedsomloopteorie van William Harvey verdedig het.

Sy familie stam uit Kameryk en het om godsdienstige redes na Hanau getrek. Die naam *de le Boë* beteken "van die bos" en sou in huidige Frans *Dubois* wees. "Sylvius" is die Latynse weergawe daarvan. Hy het aan Nederlandse en Duitse universiteite gestudeer en verwerf in 1637 in Basel (Switserland) sy doktoraat. Hy praktiseer in Hanau en Amsterdam en word in 1658 in Leiden hoogleraar in geneeskunde. Hy versamel 'n groep navorsers rondom hom, soos Reinier de Graaf en Jan Swammerdam.

Sylvius kan beskou word as een van die grondleggers van die moderne kliniese chemie. Hy het gemeen dat chemiese prosesse 'n belangrike rol in die menslike liggaam speel en dat die navorsing van hierdie prosesse, die *iatrochemie*, 'n bydrae kon lewer om die diagnose en terapie van siektes te verbeter. In sy tyd is dit 'n taamlik omstrede mening en hy kry baie kritiek van ander wetenskappers. In 1669 het hy in Leiden die eerste universitêre chemiese laboratorium in Europa gestig. Hy het daarmee die Leidse universiteit wêreldberoemd gemaak en baie internasionale studente aangetrek. Onder hulle was, naas Jan Swammerdam en Reinier de Graaf, Niels Stensen en Burchard de Volder die bekendste. 

Sylvius het gepropageer om groot hoeveelhede tee en koffie te drink en het navorsing gedoen na sifilis.

Sylvius was die eerste wie die knobbeltjies (tuberkels) in die longe van mense wat aan tuberkulose ly in verband met die siekte ("tering") gebring het. Hy ondersoek die invloed van soute op die spysvertering. Die mineraal silviet wat uit kaliumchloried bestaan, is na hom genoem. Hy het ook die buisie wat die derde en vierde kamer van die brein verbind beskryf en dit word die akwaduk van Sylvius genoem. Hy word soms genoem as die eerste wat die drankie jenewer gestook het, maar dit is nie seker nie, hoewel sy seker medisinale drankies saamgestel het.

Franciscus de le Boë het op Rapenburg 31 in Leiden gewoon en het daar 'n belangrike versameling van 190 skilderye saamgestel. Daarvan is nege van Frans van Mieris (I) en elf van Gerrit Dou, twee van die skilders wat in die 17de eeu die beste betaal is.

Hy is op 'n Nederlandse posseël uit 1937 afgebeeld, wat deel is van die reeks "Zomerzegels" wat van 1935-2010 jaarliks uitgegee is. Die Sylvius Laboratorium van die Universiteit Leiden is na hom genoem.