recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***Hacker News*** is 'n sosiale nuus webwerf wat fokus op rekenaarwetenskap en entrepreneurskap. Dit word gelei deur Paul Graham se belegging fonds en opstart broeikas, Y Combinator. 
In die algemeen, is inhoud wat ingedien kan word, gedefinieer as "enigiets wat jou intellektuele nuuskierigheid bevredig".

Geskiedenis
-----------

Die webwerf is geskep deur Paul Graham in Februarie 2007. Aanvanklik was dit genoem *Startup News* of af en toe News.YC. Op 14 Augustus 2007, het dit bekend geword  deur sy huidige naam. Dit het ontwikkel as 'n projek van sy maatskappy Y Combinator, en funksioneer as 'n werklike-wêreld toepassing van die Arc-programmeertaal wat Graham saam ontwikkel het.

Aan die einde van Maart 2014, het weg gestap van sy leierskap rol by Y Combinator, en los die administrasie van *Hacker News*  in die hande van ander personeellede.

Visie, praktyke, en kritiek
---------------------------

Die bedoeling was om 'n gemeenskap soortgelyk aan die vroeë dae van Reddit te herskep. Maar in teenstelling met Reddit waar nuwe gebruikers onmiddellik inhoud kan op-stem en af-stem, *Hacker News* toelaat gebruikers nie om inhoud af te stem totdat hulle 501 "karma" punte verdien het. Karma punte word bereken as die aantal op-stemme 'n gegewe gebruiker se inhoud ontvang het minus die getal van af-stemme. Ongeag van karma, Alle gebruikers het die opsie om ingediende inhoud as gemorspos te merk. 

Graham het gesê hy hoop om die Ewige September te vermy, wat gewoonlik tot die algemene afname van intelligente diskoers binne 'n gemeenskap lei. Die webwerf het 'n pro-aktiewe houding in die moderering van inhoud, insluitend outomatiese vlam en gemorspos detektors. Dit praktiseer ook *stealth* verbied waarin die gebruiker se poste nie verskyn vir ander om te sien nie, onbekend aan die gebruiker. Addisionele sagteware is in diens geneem om  "stem ringe om doelgerig stories op te stem" op te spoor.

Lees ook
--------

* nuusversamelaars
* Y Combinator (maatskappy)
Die **Betsimisaraka** ("die baie onskeibares ") is die grootste etniese groep in Madagaskar naas die Merina en maak sowat 15% van die algehele bevolking uit. Hulle bewoon ’n groot strook aan die ooskus van die eiland, van Mananjary in die suide tot Antalaha in die noorde. Die Betsimisaraka het ’n lang geskiedenis van uitgebreide kontak met Europese seevaarders en handelaars en dit het ’n aansienlike subgroep met gemengde Europees-Maleisiese oorsprong met die naam *zana-malata* tot gevolg gehad. Die Europese invloed is duidelik in die plaaslike musiekgenres *valse* (wals) en *basesa*, wat gewoonlik op die trekklavier gespeel word.

Geskiedenis
-----------

Deur die 17de eeu is verskeie clans van die ooskus deur hoofmanne regeer wat gewoonlik aan die hoof van een of twee dorpies was. ’n *Zana-malata* met die naam Ratsimilaho het hierdie clans in 1710 onder sy bewind verenig. Hy het 50 jaar regeer en ’n gevoel van gedeelde identiteit en stabiliteit in sy koninkryk gevestig, maar sy opvolgers het die eenheid geleidelik laat verswak en dit kwesbaar gelaat vir die groeiende invloed van Europese en veral Franse setlaars, slawehandelaars, sendelinge en handelaars. Die verdeelde Betsimisaraka-koninkryk is maklik in 1817 deur Radama I, koning van Imerina, gekoloniseer. Hy het vanuit sy hoofstad, Antananarivo op die sentrale plato, regeer. Die onderwerping van die Betsimisaraka in die 19de eeu het hulle redelik verarm gelaat; onder die Franse koloniale bewind (1896-1960) is ’n poging aangewend om toegang tot onderwys en betaalde werkneming te verbeter.

Wat kultuur betref, kan die Betsimisaraka in ’n noordelike en suidelike subgroep verdeel word. Hulle deel baie kultuurelemente, soos die verering van hul voorouers, geestesbesetenheid, rituele offerandes van die seboe en ’n patriargale sosiale struktuur. Hulle beoefen *famadihana* (herbegrafnis) en *sambatra* (besnydenis) en glo in towery en ’n verskeidenheid bonatuurlike magte. Baie taboes en volksverhale draai om lemurs en krokodille, wat albei volop in die Betsimisaraka se gebied is.
Die **Koperstreek-universiteit** (Engels: *Copperbelt University*, CBU) is een van drie openbare universiteite in Zambië en het in 1987 afgestig van die Universiteit van Zambië (Unza), waarvan dit sedert 1978 'n satellietkampus was. Die instelling het in Ndola ontstaan, maar nadat dit die kampus van die Zambia Institute of Technology in Kitwe bekom het, het die instelling daarheen verskuif.

Die universiteit bestaan uit vier fakulteite, waarvan hy twee by Unza geërf het: die Skool vir Sake- en Nywerheidstudies en die Skool vir Omgewingstudies. Ná die CBU die Tegnologie-instituut in 1989 oorgeneem het, is dit in sy Skool vir Tegnologie omskep. Die Skool vir Bosbou en Houtwetenskap (later herdoop tot die Skool vir Natuurlike Hulpbronne) het in 1995 gevolg. 

Meer as 80% van die studente is mans en van die 193 akademiese personeel, was in 2007 net 25 vroue. Nagraadse studente vorm 'n geringe deel van die totaal en net 12% van die personeellede het 'n doktorsgraad, terwyl die meeste (66%) 'n meestersgraad het. Die universiteit het slegs 10 artikels in geakkrediteerde tydskrifte tussen 2004 en 2007 gepubliseer en ook net twee boeke.

Onlangs het die universiteit twee nuwe fakulteite ("skole") bygekry: die Skool vir Wiskunde en Natuurlike Hulpbronne, wat departemente van Biologiese Wetenskap, Chemie, Rekenaarswetenskap, Wiskunde, Fisika en Wiskunde-en-wetenskap-opvoeding insluit, asook 'n skool vir nagraadse studies, wat sodanige studie aanmoedig, koördineer en bande smee met buitelandse navorsingsinstellings.

Van die universiteit se 4 273 studente in 2007, was 3 752 voltyds op die kampus terwyl die res afstandonderrig gekry het. Die meeste kom uit Zambië. Buitelandse studente betaal in sommige gevalle tot twee keer meer om hier te studeer.

Bron
----

* Southern African Regional Universities Association
Sir **John Henry de Villiers**, 1ste baron De Villiers (15 Junie 1842 – 2 September 1914) was 'n hoofregter van die Kaapkolonie en die Unie van Suid-Afrika. Hy is in 1842 gebore. Melius de Villiers was sy broer. Hy begin aan die Suid-Afrikaanse Kollege studeer van 1853 tot 1861. Hierna studeer hy in die regte aan die Inner Temple, Engeland, en ook in Duitsland. Hy keer in 1866 terug na die Kaap en word in 1867 parlementslid vir Worcester. Hy word die Prokureur-generaal in die ministerie van sir John Molteno nadat die Kaapkolonie verantwoordelike bestuur gekry het. Hy stel homself in 1873 self aan as Hoofregter, wat hom baie kritiek op die hals haal. Hierdie kritiek verdwyn egter gou as gevolg van die buitengewone bekwaamheid wat hy aan die dag lê. Hy word erken as die beste regsgeleerde van sy tyd.

Standbeeld van John Henry de Villiers as hoofregter
In 1877 word hy tot ridder geslaan as sir Henry de Villiers. Hy moes dikwels as bemiddelaar optree en was lid van die kommissie wat die vrede herstel het na die Amajuba-veldtog. In 1894 gaan hy na Kanada as afgevaardigde na die Rykskonferensie en weer in 1908. Hy word aangestel in die Geheime Raad en dien in 'n regterlike hoedanigheid in 1896. In 1899 reël hy die vergadering tussen president Paul Kruger en lord Alfred Milner wat die laaste poging was om die uitbreking van die Tweede Vryheidsoorlog te verhoed. Hy het vir 37 jaar lank (van 1873 tot 1910) in sy hoedanigheid as hoofregter as voorsitter van die Wetgewende Vergadering opgetree. Hy is in 1908 gekies as voorsitter van die Nasionale Konvensie wat die voorwaardes vir Uniewording moes opgestel het. Hy was die vanselfsprekende keuse as Hoofregter na Uniewording en word lord De Villiers van Wynberg. Hy is oorlede in 1914.

Sien ook
--------

* Hoofregter van Suid-Afrika

Bron
----

* *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*, Eric Rosenthal, 1967.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* ISNI: 0000 0000 7911 019X
* LCCN: no2007025130
* VIAF: 97764832
* WorldCat Identities: lccn-no2007025130

 |
**Pierre Basson** (1880–22 Januarie 1906) was Suid-Afrika se eerste gedokumenteerde reeksmoordenaar. Hy het minstens nege mense in sy agterplaas in Claremont, Kaapstad om die lewe gebring en begrawe sodat hy hulle lewensversekering kon opeis. Toe polisielede by sy huis opdaag, het hy homself geskiet.

Lewensloop
----------

Pierre Corneille Faculys Basson is in 1880 gebore en maak hom op vroeë ouderdom al aan wrede dade skuldig. Op 12 val hy 'n seun met 'n mes aan en hy het genot uit die lyding van diere geput. Hy het onder andere daarvan gehou om voëls te vang en dood te martel. Hy het ook katte se pote afgekap, om te kyk hoe hulle van die pyn krul.

As volwassene het Basson geld aan mense uitgeleen. Leners moes hom as begunstigde op hul versekeringspolisse nomineer, waarna hy hulle tussen 13 Februarie 1903 en 22 Januarie 1906 doodgemaak het om die geld op te eis.

Basson se eerste slagoffer was sy broer Jasper, wat hy tydens 'n visvang-uitstappie op 4 Februarie 1903 verdrink het. Jasper se liggaam is nooit gevind nie en die versekeringsmaatskappy wou aanvanklik nie die polis uitbetaal nie, tot hulle deur 'n hof beveel is om dit te doen.

Hy neem sy eie lewe toe die polisie sy laaste slagoffer, Wilhelm Schaefer ('n Duitse boer), se graf ontdek. Sy laaste woorde aan sy ma, toe die die polisie met opgrawings op hul erf begin, was "*Ek gaan aantrek vir die polisie. Ek het niks verkeerd gedoen nie.*"

Hy is later in 1906 postuum aan moord skuldig bevind.

Sien ook
--------

* Lys van Suid-Afrikaanse reeksmoordenaars
**John William Polidori**  

**Engelse skrywer**  
  


---

**Gebore**   

7 September 1795   

in Londen, Engeland,  
 Groot-Brittanje

---

**Oorlede**   

24 Augustus 1821   

in Londen, Engeland,  
 Groot-Brittanje

---

**Literêre genres**  

Vampier- en gruverhale  
  


---

**Bekende werke**  

*The Vampyre* (1819)

**John William Polidori** (\* 7 September 1795, † 24 Augustus 1821) was 'n Engelse skrywer en geneeskundige en die lyfarts van Lord Byron.

Polidori staan veral bekend vir sy betrokkenheid by die literêre romantiese beweging, terwyl sommige aan hom die skepping van die vampiergenre binne die fantastiese literatuur toeskryf. Sy suksesvolste werk was die kortverhaal *The Vampyre* (1819) - die eerste moderne vampierverhaal. Alhoewel die werk aanvanklik valslik aan Lord Byron toegeskryf is ('n feit wat positiewe invloed op verkoopsyfers gehad het), het Byron hom van die verhaal gedistansieer en Polidori se outeurskap bevestig. Die verhaal het ontstaan tydens die legendariese ontmoeting van Lord Byron, Mary en Percy Bysshe Shelley in die Villa Diodati in Switserland in die somer van 1816.
Prof. John du Plessis omstreeks 1924.
Prof. **Johannes (John) du Plessis** (1868 -1935) was 'n omstrede teoloog van die Nederduitse Gereformeerde Kerk wat vanweë sy moderne beskouings as dwaalleraar gebrandmerk en ná 'n lang stryd uit sy pos aan die Stellenbosse Kweekskool onthef is.

Agtergrond
----------

John du Plessis is in 1868 op Cradock gebore waar sy vader NG leraar was. Hy was 'n knap leerling en van kleins af lief vir boeke. In 1893 behaal hy sy BD (Baccalaureusgraad in Godgeleerdheid) in Edinburgh, Skotland.

Vroeë loopbaan
--------------

Sy eerste gemeente was Zastron in die Vrystaat, vanwaar hy in 1899 na die NG gemeente Kaapstad se Seepunt-wyk vertrek. Tydens die Tweede Vryheidsoorlog was hy aan die mediese diens verbonde toe hy die Boere in die binneland pastoraal versorg het. Kort na die oorlog word hy die NG Kerk se eerste sendingsekretaris en in 1905 saakgelastigde, soos sy pa. Een van sy pligte was redakteur van die *De Kerkbode*. Ná 'n kort onderbreking word hy die eerste redakteur van die verenigde *De Kerkbode* en publiseer omstrede uitsprake in die blad. Dit het veroorsaak dat 'n leertug-saak van toe af geleidelik teen hom begin opbou het. Hy bedank in 1912 en onderneem 'n reuse-toer deur Afrika. Hieroor skryf hy 'n boek uit 'n sendingoogpunt. Hy het in 1911 'n boek oor die lewe van ds. Michiel Christiaan Vos geredigeer, van aantekeninge voorsien en laat uitgee.

In stryd met Kerk
-----------------

Kort ná sy terugkeer word hy hoogleraar aan die Stellenbosse Kweekskool. Hy bevraagteken onder meer Moses se outeurskap van die eerste vyf boeke van die Ou Testament en Jesus se kennis van laasgenoemde testament, wat hom in omstredenheid dompel. Hy begin 'n blad, *Het Zoeklicht*, waarin hy kyk na die basis van geloof. Tydgenote het Du Plessis daarvan beskuldig dat hy 'n modernis was en verskeie dwaalleringe aangehang het.

Tussen 1928 en 1930 bemoei verskeie ringe en sinodes hulle hiermee. In 1932 slaag Du Plessis se appèl na die Hooggeregshof teen die kerk se hantering van sy saak. Later in dieselfde jaar stem die sinode hom nietemin uit sy hoogleraarsamp, hoewel hy sy pensioen en ander voordele kon behou.

Dood
----

Hy sterf in 1935 en word teen die Papegaaiberg by Stellenbosch begrawe. Van sy vriende laat maak 'n pienk marmergedenkteken wat later bekend word as Pienk Piet.

Erkenning
---------

Uiteindelik word Du Plessis as knap akademikus en sendingkundige erken. Uit sy pen het onder meer 'n gesaghebbende biografie oor dr. Andrew Murray asook *The History of Christian Missions* verskyn.
'n Standbeeld van hom, genaamd Pienk Piet, is in 1944 opgerig.

Bron
----

* Gaum, Frits (hoofred.), *Christelike Kernensiklopedie*, Lux Verbi.BM, Wellington, 2008.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb12274779d (data)
* GND: 1147229899
* ISNI: 0000 0000 8093 7733
* LCCN: no2002075398
* NTA: 101406908
* SUDOC: 031555195
* VIAF: 14831031
* WorldCat Identities: lccn-no2002075398

 |
Die **Koperstreep-ghieliemientjie** (*Barbus multilineatus*) is 'n varswater vis wat voorkom in die Kunenerivier, Okavangorivier en die boonste en middelste gedeeltes van die Zambezi- en Kafueriviere. Dit kom ook voor in die Kongorivier naby die Bangweulu-meer in Zambië. In Engels staan die vis bekend as *Copperstripe barb*.

Voorkoms
--------

Die vis het 'n kort lyf met twee pare baarde om die bek en word slegs 45 mm lank. Die vis is olyfbruin aan die bokant met silwer kante. Die voorste straal in die dorsale vin is swart terwyl die vinne geel is. Daar is 'n donker streep vanaf die punt van die snoet tot by die basis van die stertvin. Daar is drie skadu strepe bo en twee onder die hoof streep. Gedurende die broeityd kry die mannetjies 'n helder koper horisontale band oor die hele lyf.

Habitat
-------

Die vis leef in vlak water, vloedvlaktes en aan die kante van riviere wat vol plantegroei is.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

Bron
----

* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. ISBN 978-1-86872-643-1
**Pierre Jacy Fourie** (26 Junie 1943 - 21 Junie 1980) was 'n Suid-Afrikaanse bokser. Hy was 'n onoorwonne middel- en ligswaargewig Suid-Afrikaanse kampioen en het beide titels terselfdertyd gehou. Hy het uit boks getree in 1977. Hy sterf op 21 Junie 1980, 'n paar dae voor sy 37ste verjaarsdag in 'n motorongeluk by die Cecil Paynepark in Roodepoort. Hy is die eerste wit bokser uit Suid-Afrika tydens die apartheid era wat teen 'n nie-blanke opponent, die Amerikaner Bob Foster, geboks het op 21 Augustus 1973 in Suid-Afrika.

Loopbaan
--------

Fourie was afgerig deur Allan Toweel nadat hy professioneel begin boks het op 2 Mei 1966. Hy wen sy eerste geveg met 'n uitklophou in die eerste ronde. Die vennootskap tussen Fourie en Toweel, een van die mees suksesvolste in die geskiedenis van Suid-Afrikaanse boks, het vir elf jaar gestrek tot en met Fourie se uitrede uit boks. In sy loopbaan van 60 professionele gevegte het Fourie hom onderskei as 'n harde, skoon en wetenskaplike bokser eerder as 'n ruwe vegter.

Hy klop Johnny Wood twee keer en Willie Ludick om sy Suid-Afrikaanse middelgewig titels te hou en was onoorwonne. Daarna boks hy ook as 'n ligswaargewig. Hy verdedig sy ligswaartitel tweekeer teen Sarel Aucamp suksesvol en was ook hier onoorwonne. Hy veg twee keer teen Bob Foster vir die *World Boxing Council* en *World Boxing Association* titels en verloor elke keer met punte. Hy het ook twee keer teen Victor Galíndez geveg vir die *World Boxing Association*-titel wat hy ook op punte verloor. Die laaste beslissing was omstrede omrede baie mense geglo dat Fourie gewen het. Ironies het Galindez ook in 'n motorongeluk gesterf, vier maande na Fourie. 

Hy het 52 oorwinnings behaal en was met punte geklop deur Foster op 21 Augustus 1973 in Albuquerque, VSA, op 1 Desember 1973 in die Randse Stadium en deur Galindez op 5 April 1975 in die Standard Bank Arena in Johannesburg en op 13 September 1975 in die Randse Stadium.

Die tweede geveg tussen Fourie en Foster was die eerste geveg in Suid-Afrika tussen 'n swart en 'n wit bokser en was 'n deurbraak om diskriminasie in professionele boks asook ander sport te verwyder. Daar was 37,4704 toeskouers by die geveg, die hek inkomste was ongeveer R 500,000 en die wengeld vir Foster was 'n gewaarborgde $ 200,000. Beide die bedrae was wêreldrekords vir hulle tyd vir die ligswaar divisie.

Fourie veg sy laaste geveg in Maart 1977 teen Gerrie Coetzee vir die Suid-Afrikaanse swaargewig titel, wat hy verloor.
Koperstreek in Zambië
Die **Koperstreek** is 'n provinsie van Zambië in die kopermynboustreek, met boerdery- en beboste gebiede in die suide van die provinsie. Dit was die ruggraat van die land se ekonomie toe dit onder Britse beheer as Noord-Rhodesië bekend gestaan het en het ekonomiese groei kort na die Zambië se onafhanklikheid aangevuur, maar die provinsie se ekonomie is ernstig gekniehalter deur die ineenstorting van die kopermark in 1973, die nasionalisering van die kopermyne deur president Kenneth Kaunda en die tweede groot insinking van die kopermark in die jare negentig. Die provinsie grens aan die Demokratiese Republiek van die Kongo se Katanga-provinsie, wat ook ryk mineraalbronne besit.

Die Koperstreek se vernaamste stede is Kitwe, Ndola, Mufulira, Luanshya, Chingola en Chililabombwe. Elkeen, buiten laasgenoemde, het tot omstreeks onafhanklikheid 'n groot blanke bevolking gehad, onder wie heelwat Afrikaners uit Suid-Afrika, sodat daar in 'n stadium vyf NG gemeentes in die provinsie was. Hulle was die NG gemeente Nkana, NG gemeente Ndola, NG gemeente Mufulira, NG gemeente Luanshya en NG gemeente Chingola. (Sien Lys van ingelyfde NG gemeentes asook NG Kerk in Zambië). 

Pad- en spoorverbindings strek van hier af noord tot by Lubumbashi in die DRK, maar die Tweede Wêreldoorlog het die twee destydse kolonies se ekonomiese so te sê vernietig, hoewel dit in die laaste jare weer begin herstel.

Natuurlewe
----------

Die Koperstreek is Zambië se mees verstedelikte en geïndustrialiseerde provinsie en het geen nasionale wildtuine nie. Daar is wel privaatreservate, soos die Chembe-voëlpark wes van Kitwe, wat ook krokodille huisves. Die Chimfunshi Wildlife Orphanage red en versorg uitheemse sjimpansees.

Distrikte
---------

Die distrikte van die Koperstreek
Die Koperstreek se tien distrikte dra elkeen die naam van sy vernaamste dorp of stad. Hulle is:

* Chililabombwe
* Chingola
* Kalulushi
* Kitwe
* Luanshya
* Lufwanyama
* Masaiti
* Mpongwe
* Mufulira
* Ndola

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4583401-5
* LCCN: n83054305
* MusicBrainz: c5b7a516-8eab-4a42-86cb-95f7a7e419b0
* NLI: 000999590
* VIAF: 157142023
* WorldCat Identities (via VIAF): 157142023

 |
Die begrafnis van ’n Roes-leier, deur Henryk Siemiradzki (1883).
Die **Roes** (Ou Kerkslawies: Рѹ́сь; Russies, Oekraïens en Belarussies: Русь) was ’n volk wat vermoedelik van Skandinawië af gekom en op die handelsroetes tussen die Oos- en Swartsee plundertogte uitgevoer het. 

Geleerdes meen hulle het hulle later in die Bo-Wolgastreek tussen Slawiese en Finse volke gevestig en ’n regerende elite gevorm wat pelse en slawe verruil het vir sy, silwer en ander gebruiksartikels wat in die ooste en suide van Europa beskikbaar was. In dié gebied het later die losse federasie Kiëf-Roes ontstaan.

Herkoms
-------

Daar is omstredenheid oor of die Roesvolk Warangiërs (Wikings) of Slawiërs was. Die onsekerheid is as gevolg van die skaarste aan bronne uit dié tyd. In ’n mate hou die omstredenheid verband met die stigtingsmites van moderne state in die streek.

Volgens die "Normanistiese" siening was die Roesvolk Skandinawiërs, terwyl Russiese en Oekraïense nasionalistiese geskiedkundiges gewoonlik meen hulle was Slawiërs. Normanistiese teorieë is geskoei op die vroegste geskrewe bron van die Oos-Slawiërs, die *Primêre Kronieke*, maar selfs hierdie weergawe dateer eers van die 12de eeu. 
Volgens nasionalistiese weergawes was die Roesvolk in die streek teenwoordig voor die koms van die Warangiërs en word net ’n hand vol Skandinawiese woorde in moderne Russies aangetref; die Skandinawiese name in die vroeë kronieke is kort daarna deur Slawiese name vervang. Volgens argeologiese bewyse was ’n Skandinawiese volk egter op die laatste in die 10de eeu in die streek aanwesig.

Alles in ag genome, lyk dit of die Roesvolk ’n klein meerderheid Skandinawiërs was wat ’n regerende elite gevorm het, terwyl die meeste van hul onderdane Slawiërs was.
**Phillip David Charles „Phil" Collins** (gebore 30 Januarie 1951) is ’n Britse rocksanger en musiekvervaardiger. Hy was die tromspeler van die rockgroep *Genesis* en het die hoofsanger geword nadat Peter Gabriel die groep verlaat het. As lid van Genesis was hy 'n suksesvolle solosanger, en so ook nadat hy die groep verlaat het. Onder sy treffers tel "*In the Air Tonight*", "*You Can’t Hurry Love*" en "*Easy Lover*".

Collins se bekendste album is *No Jacket Required*, waarvan meer as tien miljoen eksemplare in die Verenigde State verkoop is. Daar is lank bespiegel dat die liedjie "*In the Air Tonight*" oor 'n verdrinking wat hy meegemaak het handel. Collins het ook in die fliek *Buster* (1988) gespeel.

Vir sy liedjie "*You'll Be in My Heart*" is hy met 'n Oscar en 'n Golden Globe bekroon. Die liedjie is in die fliek *Tarzan* (1999) gebruik.

Lewensloop
----------

Philip David Charles Collins is op 30 Januarie 1951 in Chiswick in Hounslow, Middlesex gebore. Hy was drie keer getroud, maar al sy huwelike het op egskeidings uitgeloop.

In 1975 trou hy met die Kanadese aktrise Andrea Bertorelli. Hulle het mekaar tydens 'n dramaklas in Londen ontmoet. Hulle seun, Simon Collins, is in 1976 gebore en het ook later 'n sanger en tromspeler geword. Collins was so ook die stiefpa van Bertorelli se dogter, Joely, wat 'n Kanadese aktrise is.

Collins ontmoet sy tweede vrou, Jill Tavelman, in 1980. Hulle was van 1984 tot 1996 getroud en het een dogter, Lily Collins, wat in 1989 gebore is.

Collins trou in 1999 met sy derde vrou, Orianne Cevey. Hulle het twee seuns, Nicholas en Matthew. Hulle het 'n huis in Begnins, Switserland met 'n uitsig op die meer van Genève gekoop. Op 16 Maart 2006 kondig hulle hul egskeiding aan, en is op 17 Augustus 2008 amptelik geskei.

Diskografie
-----------

### Solo-albums

* *Face Value* (1981)
* *Hello, I Must Be Going!* (1982)
* *No Jacket Required* (1985)
* *...But Seriously* (1989)
* *Both Sides* (1993)
* *Dance into the Light* (1996)
* *Testify* (2002)
* *Going Back* (2010)
Klaar gebakte *Buchteln*
**Buchteln** (ook: **Wuchteln**, **Ofennudeln** of **Rohrnudeln** in Beiere en die Palts, soms ook *Einback* genoem)
is 'n soort soet gebak ("Germknödel") wat van gisdeeg berei en voor die bakproses in kluitjies gevorm word. *Buchteln*, wat met of sonder vulsel bedien word, is 'n tipies Boheemse gereg wat ook ingang tot die Saksiese, Swabiese, Beierse en Oostenrykse kookkuns gevind het.

Die Oostenrykse en Boheemse variant word dikwels met 'n vulsel van *Powidl* (pruimpuree), papawersaad, kwark of appelkooskonfyt geniet, in Beiere daarnaas ook dikwels met rosyntjies, *Powidl* of vars pruime. As Weense spesialiteit word vyf *Buchteln* voor die bakproses tot 'n kring met 'n bol in die middel saamgevoeg. Ná die bakproses word versiersuiker oor die gebak gestrooi. Weense *Buchteln* word warm bedien. *Buchteln* word dikwels met warm vanieljesous bedien. In sommige streke word *Buchteln* ook sonder vulsel gebak en met suurkool geniet.

Die term *Dukatenbuchteln* verwys na 'n variant wat - sodra dit klaar gebak is - so groot soos 'n eier is.

In die kookkuns van Bo-Silesië word *Buchteln* van dieselfde deeg soos *Dampfnudeln* berei en op 'n doek in die stoomkamer van 'n kookpot gaargemaak. Silesiese *Buchteln* word tradisioneel met bloubessie- of braambessiekompot geniet.
'n Pierre Cardin balpuntpen
**Pierre Cardin** (2 Julie 1922 – 29 Desember 2020) was ’n invloedryke Franse modeontwerper. Hy is veral bekend vir sy avant-garde-styl en die uniseks ruimte-eeuse klere wat hy in die 1960’s ontwerp het. Daarnaas het hy ook juweliersware ontwerp. Cardin het geometriese vorms en motiewe verkies, wat dikwels die vroulike vorm verontagsaam het. Sy eksperimentele klere was nie altyd prakties nie. Hy het sy modehuis in 1950 gestig en het die "borrelrok" in 1954 bekendgestel. In 1991 is hy as Unesco se welwillendheidsambassadeur aangewys.

Lewensloop
----------

Een van Cardin se ontwerpe, 1968
Cardin is op 2 Julie 1922 in San Biagio di Callalta buite Venesië in Italië gebore. Sy Franse ouers, 'n wynprodusent en sy vrou, het in Italië gewoon, maar keer kort daarna na Frankryk terug. Hulle seun het al van skooldae af in die ontwerp van kostuums en argitektuur belanggestel.

In 1936, op 14-jarige ouderdom, was hy 'n leerling by 'n modesaak waar hy die basiese begrippe van modeontwerp en -bou aangeleer het. In 1939 verlaat hy sy huis om vir 'n kleremaker in Vichy te gaan werk. Tydens die oorlog het hy in die Rooi Kruis diens gedoen. Ná die bevryding van Frankryk het hy na Parys getrek.

In 1945 werk Cardin aan Madame Paquin se huis, wat hy later verlaat om saam het haar assistent, Marcelle Chaumont, te gaan werk.

Daarna werk hy saam met Giovanni Schiaparelli, gevolg deur Jean Cocteau en Christian Bernard. Uiteindelik werk hy 3 jaar saam met Christian Dior, van 1947 tot 1950.

In 1950 open Cardin sy eie winkel en in 1953 begin hy met *haute couture* (hoë mode), en open hy sy *Maison de Couture* in Rue Richepanse.
Die **Sonderendrivier** (ook **Riviersonderend**) loop ooswaarts deur die distrikte van Caledon en Swellendam en ten suide van die Riviersonderendberge. Dit vloei 16 km wes van Swellendam in die Breederivier, waarvan dit die belangrikste sytak is.

Stroomgebied
------------

Hierdie rivier ontspring in die berge ten suide van Franschhoek en Villiersdorp en aan die oostelike hellings van die Hottentots-Hollandberge. Omdat so baie spruite saamkom om die hoofstroom van die rivier te vorm, is dit moeilik om die juiste punt van die oorsprong aan te dui. Die rivier is so ‘n 135 km lank en het ‘n opvanggebied van 2 217 vk.km. Suid van Franschhoek is die reënval in die winter so hoog as 2 500 mm p.j. maar in die laaggeleë dele soms maar 500 mm p.j. Dit vloei deur ‘n gebied met ‘n redelik beperkte landboupotensiaal en met weinig stedelike en industriële ontwikkeling. 

Deur riete en uitheemse bome vloei die rivier verby Genadendal, onderdeur die Beinbrechtbrug, verby Greyton na die dorp Riviersonderend. Daarna loop die rivier net noord van die N2 nasionale pad tot by Stormsvlei waar dit wyd en diep is. Na Stormsvlei gaan dit deur die Hessekwakloof voordat dit by die Breederivier aansluit. Die aanwesigheid van baie palmiet het die stroom geblokkeer en gelei tot vleie en kanale in die stroomgebied. In die tweede helfte van die 19de eeu was daar sprake van strande langs die rivier, maar deur riete en indringerplante soos die portjacksonboom het dit verdwyn.

San
---

Die San het die rivier die Kamma Kan Kamma genoem. Dit verwys na die baie sytakke wat die rivier voed. Tydens die 17de en 18de eeu het die Hessekwa-stam die oewers van die rivier bewoon. Sendeling Georg Schmidt het hier onder hierdie Khoi-groep gewerk.

Blanke pioniers
---------------

Hieronymus Cruse het reeds in 1669 die huidige naam aan die rivier gegee. Sedert die begin van die Kaapse vestiging het byna elke reisiger wat ooswaarts wou reis oor die Hottentots-Hollandberge gegaan en die loop van die Sonderendrivier gevolg. Die bosse het baie geel- en stinkhout aan die VOC gelewer vir waens en meubels. Mettertyd is plase ontwikkel wat teenswoordig nog bekend is. The Oaks was Hartebeestkraal. Noord van die rivier waar die Kwartelriver van suid aansluit, is Nethercourt, die destydse VOC-veepos Het Ziekenhuis. Zoetemelksvlei was eweneens ‘n VOC-veepos. Op Tygerhoek is die dorp Riviersonderend uitgelê en die naam van die proefplaas wes van die dorp dra nou die naam van hierdie eertydse VOC-pos. Effens oos lê die plaas Vaandrigsdrif, genoem na vaandrig Isaq Schrijver wat op 13 Januarie 1689 daar besoek afgelê het. Ander historiese plase op die rivieroewer is Ganzekraal, Appelskraal, Van der Wattskraal en Lindeshof.

Damme
-----

Die sendelinge by Genadendal het reeds die water vir besproeiing gebruik. In die boloop van die rivier is die bekende Theewaterskloofdam.

Bibliografie
------------

* Burman, Jose: Waters of the Western Cape. Kaapstad: Human & Rousseau, 1970.
* Mossop, E.E.: Old Cape highways. Kaapstad: Maskew Miller, 1927
* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 10. Kaapstad: Nasou, 1974. ISBN 0-625-00326-8
Die **Pierneefteater** is geleë in Villieria, Pretoria, op die terrein van die destydse Hoërskool Hendrik Verwoerd, wat in 2019 herdoop is tot Rietondale Secondary School. Dit het in Maart 2003 sy eerste opvoering op die planke gebring, en was 'n voortvloeisel van *Die Teaterhuisie* in Sunnyside, wat deur die akteurspaar Petru Wessels en Carel Trichardt bestuur is. Dit het sedertdien landwyd bekend geraak, en enkele buitelandse kunstenaars het ook al by die teater opgetree.

Optredes
--------

Kunstenaars wat al by die teater opgetree het sluit in Sandra Prinsloo, Wilna Snyman, Patrick Mynhardt, Carel Trichardt, Petru Wessels, Marga van Rooy, Mathys Roets, Chris Chameleon, Rina Hugo, Manuel Escorcio, Christa Steyn, Jannie du Toit, Lucas Maree, Jannie Moolman, Anton Goosen, Dozi, Jan Blohm, Jak de Priester en die Radio Kalahari Orkes.

Aanbiedingverskeidenheid
------------------------

Aanwysingsbordjie
Die teater bied by geleentheid dagkonserte aan met die oog op mense wat nie saans wil uitgaan nie. Jong kunstenaars vind ook hier 'n geleentheid om hulle loopbane af te skop, sodat verskillende jong kunstenaars wat later bekendheid verwerf het, hul eerste optrede hier aangebied het.

Die Pierneefteater lê ook klem op kinderteater. Hierdie produksies vind elke vakansie in die oggende, en soms ook op Saterdae buite vakansies plaas. Benewens vermaak vir kinders, is die waarde daarvan om 'n volgende geslag volwasse teatergangers te kweek.

Gemeenskapsbetrokkenheid
------------------------

Die "Ten Spyte Van / In Spite Of"-projek van die Pierneefteater, in samewerking met Cordis Trust, bied jaarliks 'n week aan waartydens mense met gestremdhede kan deelneem om onder meer op die verhoog te verskyn. Die week het ook fondsinsameling en bewusmaking as doelwitte.
| **Cheb***Eger*
 |
| --- |
| **Kaart** | **Wapen** |
|  |
|  |
|  |
| **Vlag** |
|  |
|  |
|  **Land** |  Tsjeggië |
|  **Kraj (gewes)** |  Karlovarský kraj |
|  **Okres (distrik)** | Cheb |
|  **Koördinate** | 50°5′N 12°22′O﻿ / ﻿50.083°N 12.367°O﻿ / 50.083; 12.367 |
|  **Stigting (eerste verwysing)** | 13 Februarie 1061 |
|  **Stadstatus** | Voor 11791242 Neurenbergse reg1213 Goue Bul van Eger |
|  **Oppervlakte:** |   |
|  - Totaal | 96,37 vk km |
|  **Hoogte bo seevlak** | 459 m |
|
|
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (2017) | 32 394 |
|  - Bevolkingsdigtheid | 336,1/vk km |
|  **Tydsone** | UTC +1 (MET) |
|  - Somertyd | UTC +2 |
|  **Klimaat** |   |
|  - Tipe | - |
|  - Gemiddelde jaarlikse temperatuur | - |
|  - Gem. temp. Januarie/Julie | - |
|  - Gemiddelde jaarlikse neerslae | - |
|  **Burgemeester** | Zdeněk Hrkal |
|  **Amptelike Webwerf** | *www.mestocheb.cz* |
|

**Cheb** [ˈxɛp] (Duits: *Eger*) is 'n stad in die uiterste weste van die Tsjeggiese Republiek met 'n bevolking van sowat 32 400 (in 2017). 

Cheb, wat aan die Ohře- of Eger-rivier geleë is, is die historiese sentrum van die Egerland en het in die Heilige Romeinse Ryk die status van Vrye Ryksstad verwerf. Vanweë sy strategiese ligging by die kruispunt van handelsroetes tussen die bergreekse Ertsgebergte, Fichtelgebergte en Boheemse Woud het die stad al vroeg tot 'n belangrike handelsentrum ontwikkel. Deesdae vorm masjienbou en brouerye die ekonomiese basis van Cheb.

Egerer Stöckl of Špalíček
Cheb se historiese Gotiese, Romaanse en barok-argitektuur sluit onder meer kerkgeboue uit die 13de eeu en die bouval van die ou keiserlike kasteel in. Die historiese markplein word omring deur statige burgerhuise uit verskillende styltydperke en versier deur twee fonteine, Rolands- en Herkulesfontein. 'n Kompleks van elf voormalige winkels staan in Duits bekend as *Egerer Stöckl* (Tsjeggies: *Špalíček*). Die Nuwe Raadsaal aan die plein se oostekant het tussen 1723 en 1728 in die barokstyl ontstaan en huisves tans die Galery van Beeldende Kunste en 'n kafee.

Die sogenaamde Gablerhuis, genommer 507, is van 'n indrukwekkende portaal, 'n standbeeld van die Moeder Gods en 'n Rokokofasade voorsien. Die huis, wat 17 genommer is, staan bekend as Schillerhuis (*Schillerův dům*). Die Duitse digter Friedrich Schiller het hier in 1791 vertoef om aan sy Wallenstein-trilogie te werk. In Eger se historiese stadhuis, wat agter die Stöckl geleë is, het die makabere historiese gebeure afgespeel wat Schiller se belangstelling gewek het. Op 24 Februarie 1634 het die keiserlike kommandant Walter Deveroux hier een van die bekendste persoonlikhede in die tyd van die Dertigjarige Oorlog, die keiserlike generalissimus Albrecht von Wallenstein, doodgesteek. Die moordwapen, 'n uitgestopte perd en Wallenstein se stewels, wat in die stadhuis vertoon word, herinner aan die befaamde Boheemse militaris wat, ná 'n merkwaardige loopbaan as opperbevelhebber, aan die Weense hof en in Spaans-Habsburgse kringe in ongenade geval het.
**Deborah Bell** (1957-) is ’n Suid-Afrikaansgebore beeldhouer, skilder, afdrukmaker en animasietekenaar wie se werk internasionaal bekend is. Sy was by verskeie histories belangrike projekte betrokke, onder meer die "Hogarth in Johannesburg"-reeks. Haar werk het ’n spirituele inslag waarin geheue — persoonlik en kollektief (in Suid-Afrika en Afrika) — temas is.

Beknopte biografie
------------------

Deborah Bell is in 1957 in Johannesburg gebore. In 1975 verwerf sy 'n graad in die Beeldende Kunste aan die Universiteit van die Witwatersrand en in 1986 'n Magister Artium-graad aan dieselfde universiteit.

Sy begin haar loopbaan in 1982 en het talle solo- en groepuitstallings in Suid-Afrika en in die buiteland gehou. Van 1983 tot 1989 het sy lesings by verskeie instansies aangebied, insluitende die Universiteit van die Witwatersrand en die Universiteit van Suid-Afrika. Sy het omvattend deur Afrika, Noord-Amerika en Europa gereis en het in 1986 vir twee maande by die *Cité Internationale des Artes* in Parys gewerk. Van 1986 tot 1997 was sy saam met die Suid-Afrikaanse kunstenaars William Kentridge en Robert Hodgins by verskillende projekte betrokke. In 1997 vervaardig hulle 'n reeks beelde van Alfred Jarry en William Hogarth se werke. Hierdie drie kunstenaars het ook rekenaaranimasie geskep.

Bell het verskeie toekennings ontvang en haar werk kan in talle openbare en private versamelings oor die wêreld gevind word.
**Deborah Anne "Debbie" Schäfer** (gebore 18 Desember 1966) is 'n Suid-Afrikaanse politikus en prokureur wat die Wes-Kaapse minister van onderwys was, en ook 'n gewese lid van die Wes-Kaapse Provinsiale Parlement. Sy was voorheen 'n lid van die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika tussen 2009 en 2014. Tydens haar termyn as 'n LP het sy ampte soos adjunkskaduminister van justisie en grondwetlike ontwikkeling en adjunkskaduminister van polisie binne die Demokratiese Alliansie se skadukabinet beklee.

Vroeë lewe en familie
---------------------

Schäfer is op 18 Desember 1966 in Pietermaritzburg in Natal gebore. Gedurende haar vroeë jare het haar gesin na Johannesburg verhuis, waar sy haar laerskoolopleiding voltooi het. Hulle het later na Kaapstad verhuis waar sy in 1984 aan Hoërskool Bergvliet gematrikuleer het.

Sy het 'n Baccalaureus artium in Engels en Sielkunde aan die Universiteit van Kaapstad behaal en later in 1990 het sy 'n LLB-graad aan dieselfde universiteit verwerf. Sy is met Mark Schäfer getroud. Die egpaar het tweelingdogters wat albei in 2017 gematrikuleer het.

Schäfer het vir twaalf jaar as 'n prokureur van die Wes-Kaapse hooggeregshof gepraktiseer voordat sy haar politieke loopbaan as 'n wykraadslid begin het.

Politieke loopbaan
------------------

Schäfer het in 1999 by die Demokratiese Party aangesluit. In 'n tussenverkiesing in 2002 is sy tot die Kaapstadse stadsraad en raadslid vir wyk 62 verkies. Die wyk het die voorstede van Wynberg en Constantia ingesluit. Met die 2006-verkiesing is sy as die raadslid vir wyk 73 verkies. In 2009 is sy as lid van die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika verkies. Sy is op 6 Mei 2009 as 'n lid ingehuldig.

Op 14 Mei 2009 het die Demokratiese Alliansie 'n verklaring uitgereik waarin Schäfer as die adjunkskaduminister van polisie aangewys is. Die parlementêre leier van die Demokratiese Alliansie, Athol Trollip, het sy skadukabinet in September 2010 hervorm en Schäfer as die adjunkskaduminister van justisie en grondwetlike ontwikkeling aangestel. Sy het haar pos behou toe die nuutverkose parlementêre leier, Lindiwe Mazibuko, haar skadukabinet in Februarie 2012 aangekondig het. Tydens haar ampstermyn in die parlement het sy op die Landdroskommissie gedien. 

In 2014 is sy tot die Wes-Kaapse Provinsiale Parlement verkies. Sy is op 21 Mei 2014 as 'n lid ingehuldig. Premier Helen Zille het Schäfer in die pos van provinsiale minister van onderwys aangestel. Na haar herverkiesing in Mei 2019 het die nuutverkose premier Alan Winde vir Schäfer in dieselfde pos behou.
Die **Riviersonderend-spinnekopbos** (*Serruria gremialis*) is 'n blomdraende struik wat tot die genus *Serruria* behoort en deel van die fynbos vorm. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap en kom in die Riviersonderend- en Stettynskloofberge voor. Die struik is oorwegend 'n rankplant met stamme wat tot 1.0 m lank word en blom van Julie tot Februarie.

Die plant se wortels spruit weer uit na 'n brand. Twee maande nadat dit geblom het, val die vrugte af en miere versprei die sade. Hulle stoor die sade in hul neste. Die plant is eenslagtig. Bestuiwing vind plaas deur die werking van insekte. Die plant groei op die noordelike hellings in sandsteengrond op hoogtes van 270 - 760 m.

In Engels staan dit as die *Riviersonderend Spiderhead* bekend.

Bronne
------

* REDLIST Sanbi
* Biodiversityexplorer
* Protea Atlas
* Plants of the World Online

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q18083015
* GBIF: 3997560
* iNaturalist: 594462
* IPNI: 978659-1
* IUCN: 113237950
* Plant List: tro-26500950
* Tropicos: 26500950

 |
Die lae van die Aarde en sy atmosfeer.
Die tektoniese plate van die Aarde se litosfeer.
'n **Litosfeer** (van die Griekse λίθος *líthos*, "klip", en σφαίρα *sphaíra*, "sfeer") is die rigiede, buitenste laag van 'n aardplaneet of natuurlike satelliet. Op Aarde bestaan dit uit die kors en die deel van die bomantel wat elasties optree op tydskale van tot duisende jare of meer. Die kors en bomantel word onderskei op grond van chemie en mineralogie.

Die Aarde se litosfeer
----------------------

Die Aarde se litosfeer, wat uit die harde en rigiede buitenste laag van die Aarde bestaan, sluit die kors en die heel boonste deel van die mantel in. Daaronder lê die astenosfeer, die swakker, warmer en dieper deel van die bomantel. Die grens tussen die litosfeer en astenosfeer word bepaal deur die verskil in reaksie op stres: die litosfeer bly rigied vir baie lang geologiese tydperke waarin dit elasties en op 'n bros manier vervorm, terwyl die astenosfeer vloeitraag vervorm en stres hanteer deur plastiese vervorming.

Die grens word meestal gedefinieer deur die temperatuur, waarby die oorgang tussen die twee lae as 'n isoterm beskou kan word. Die dikte van die litosfeer word dus gereken word as die diepte tot die isoterm wat verbind word met die oorgang tussen bros en vloeitrae gedrag.

Die litosfeer word horisontaal verdeel in tektoniese plate.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb11933654s (data)
* GND: 4139001-5
* LCCN: sh2011000728
* NKC: ph115160

 |
'n Museumgids in Little Norway
**Little Norway** is 'n opelugmuseum en gewilde toeristebestemming in Blue Mounds, 'n dorp in die Amerikaanse deelstaat Wisconsin. Die museum pronk met 'n outentieke Noorse dorp en word in die Amerikaanse *National Register of Historic Places* gelys.

Geskiedenis
-----------

Aangesien die landskap in die suidweste van Wisconsin baie op dié van Noorweë lyk het die Noorse immigrant Osten Olson Haugen uit Telemark hom met sy gesin teen die middel van die 19de eeu in die beskermde vallei aan die voet van 'n heuwel gevestig.

Die huidige museumdorp is in 1927 deur die Noors-Amerikaner Isak Dahle gestig wat die vallei *Nissedahle* ("Kaboutervallei") genoem het.

Besienswaardighede
------------------

Een van die bekendste besienswaardighede in Little Norway is *Norway Building*, 'n gebou wat in 1893 in Noorweë vir die *Columbian Exposition* in Chicago opgerig is. Dit is later na die opelugmuseum Little Norway verskuif en is tans een van die voorbeelde van outentieke Noorse staafkerk-boukuns buite dié Skandinawiese land.
Die **Mitserie** (*Bridelia micrantha*) is 'n klein tot middelgroot boom wat inheems is in KwaZulu-Natal, Limpopo, Mpumalanga en die Oos-Kaap. Dit kom voor die ooskus van Suid-Afrika noordwaarts vanaf Oos-Londen. Dit kom voor in die hele tropiese Afrika en op Réunion.Dit is ook inheems in Angola, Benin, Burkina Faso, Burundi, Demokratiese Republiek die Kongo, Ekwatoriaal-Guinee, Eswatini, Ethiopië, Gaboen, Gambië, Ghana, Guinee, Guinee-Bissau, Golf van Guinee-eilande, Ivoorkus, Kameroen, Kenia, Liberië, Malawi, Mali, Mosambiek, Nigerië, Republiek die Kongo, Réunion, Rwanda, Senegal, Sentraal-Afrikaanse Republiek, Sierra Leone, Soedan, Tanzanië, Togo, Tsjad,Uganda, Zambië en Zimbabwe.

Die boom groei in rivier- en moeraswoude of op vogtige plekke in die bosveld. Die vrugte is soet en eetbaar en is ongeveer 8 mm in deursnee. Die blare het are wat amper parallel na die rande toe loop. In Engels staan die boom bekend as *Mitzeerie*.

Die plant het ook twee subspesies:

* *Bridelia micrantha var. gambicola* (Baill.) Müll.Arg.
* *Bridelia micrantha var. micrantha*

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

Bronne
------

* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. ISBN 1-86872-527-8
* Plants of the World Online

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q3644510
* APDB: 107826
* EoL: 1149059
* EPPO: BDIMI
* GBIF: 3076142
* GRIN: 7706
* iNaturalist: 132932
* IPNI: 340183-1
* IUCN: 61956569
* NCBI: 577023
* Plant List: kew-24564
* Tropicos: 12802896
* WCSP: 24564

 |
*Hierdie artikel handel oor die Britse protektoraat in die huidige Botswana. Vir die protektoraat in die huidige Suid-Afrika, sien Brits-Betsjoeanaland.*



***Bechuanaland Protectorate***  
 **Betsjoeanaland Protektoraat**| 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **1885–1966** |  → |

 |
| Flag of Betsjoeanaland  Vlag |
| Volkslied: *God Save the King/Queen* |
| Ligging of BetsjoeanalandLigging of Betsjoeanaland'n Kaart van 1885 wat die protektoraat voor die skepping van die Kroonkolonie Brits-Betsjoeanaland en die Helgoland-Zanzibar-Verdrag vertoon |
| **Hoofstad** | Mafeking (1885–1965)Gaborone (1965) |
| **Taal/Tale** | Engels (amptelik)Setswana, Kalanga, Noord-Ndebele (wyd versprei) |
| **Godsdiens** | Anglikanisme, Metodisme, Badimo |
| **Regering** | Monargie |
| **Monarg** |  |
|  - 1885–1901 | Victoria |
|  - 1901–1910 | Edward VII |
|  - 1910–1936 | George V |
|  - 1936 | Edward VIII |
|  - 1936–1952 | George VI |
|  - 1952–1966 | Elizabeth II |
| **Historiese tydperk** | Wedloop om Afrika |
|  - Stigting | 31 Maart 1885 |
|  - Uitgebrei | 1890 |
|  - Onafhanklikheid | 30 September 1966 |
| **Oppervlakte** |
|  - 1965 | 581 730 km2 224 607 sq mi |
| **Bevolking** |
|  - 1965 skatting | 600 000  |
|      Digtheid | 1 /km² 2,7 /sq mi |
| **Geldeenheid** | Pond sterling (1885–61)Rand (1961–66) |

'n Kaart van 1887 wat die kroonkolonie Brits-Betsjoeanaland (skadupienk) en die Betsjoeanaland Protektoraat (pienk grens) vertoon. Dit was voor die uitbreiding na die noorde tot Ngamiland in 1890.
**Betsjoeanaland** (Engels: *Bechuanaland*), amptelik die **Betsjoeanaland Protektoraat** (*Bechuanaland Protectorate*), is die voormalige naam tot op 30 September 1966 met die onafhanklikwording van Botswana, toe die gebied 'n protektoraat onder Britse beskerming was.

Betsjoeanaland het onder Europese beheer gekom in 1885 toe genl. sir Charles Warren die gebied beset het om te keer dat die Zuid-Afrikaansche Republiek of Duitse magte in Duits-Suidwes-Afrika die gebied annekseer. Betsjoeanaland was uniek in dié opsig dat sy gebiedshoofstad, Mafikeng, buite die gebied in die destydse Kaapprovinsie geleë was. Met onafhanklikwording het die hoofstad in 1965 Gaborone geword.
Betaalmuur

sakemodel, access restriction| 'n Soort | Toegangsbeheer |
| Werkveld | digitale media |
| Hutsmerk | paywalled |
| Gekarakteriseer deur | paid |
| Teenoorgestelde van | Vrye toegang |

Met 'n **betaalmuur** (Engels: *paywall*) word digitale toegang tot inligting, nadat 'n eenmalige of gestruktureerde (met 'n inskrywing) betaling gemaak is, verkry. Dikwels verkry mens 'n ekstrak, voorbeeld, of inleiding van 'n artikel (inligting), maar moet daar 'n betaling gemaak word alvorens die volledige artikel of dokument gelees kan word.

Baie joernalistieke en rubriekgedrewe- media asook wetenskaplike tydskrifte word by wyse van dié model berdyf ten einde seker te maak dat lesers betaal vir die redaksionele uitset. Die aanlynweergawes van o.a. die *NRC Handelsblad*, *de Volkskrant* en *Trouw* koerante maak gebruik van betaalmure. Alternatiewe sakemodelle om inkomste te versamel, sluit reklame en skenkings in.

Sien ook
--------

* Vrye toegang

Notas
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Nederlandse Wikipedia vertaal. | 

 |
Die **Mitsubishi J2M** was 'n onderskeppingsvliegtuig wat deur die Japannese Keiserlike Vloot gebruik is tydens die Tweede Wêreldoorlog. Die vliegtuig is ontwerp deur dieselfde span wat die A6M Zero ontwerp het. Dit was landgebaseer vanwaar dit die vyand se bomwerpers aangeval het. Die vliegtuig het weggebreek van Japannese tradisie van beweegbaarheid ten alle koste na spoed en klimvermoë. Die neus was vaartbelyn, die stertwiel kon terugvou en die vlerkontwerp was die laminêre ontwerp met *aksie*flappe vir meer beweegbaarheid. Die kleiner, meer vaartbelynde neus is verkry deur die enjin verder terug te skuif en die enjin en skroef met 'n verlengingskag te verbind.

Die eerste J2M1 modelle het in Maart 1942 gevlieg maar het tegniese probleme ondervind en is afgekeur deur die vloot. 'n Nuwe Kasei 23a-enjin is geïnstalleer en model J2M2 was in produksie vanaf Oktober 1942. Maar weens verdere tegniese probleme is die vliegtuig eers in Desember 1943 in diens gestel as die J2M3 en toegerus met vier 20 mm kanonne in die vlerke. Die Japannese het die vliegtuig die *Raiden* (weerligstraal) genoem en die Geallieerdes het dit die *Jack* genoem.

Tegniese besonderhede
---------------------

Besonderhede van die Mitsubishi J2M3:| Item | Statistiek |
| --- | --- |
| Aantal motore | 1 |
| Tipe motor | Skroef |
| Vervaardiger | Mitsubishi MK4R-A Kasei 23a14-silinder stermotor |
| Kraglewering per motor | 1 820 perdekrag |
| Vlerkspan | 10,82 m |
| Lengte | 9,95 m |
| Hoogte | 3,95 m |
| Vlerkoppervlakte | 20,05 m2 |
| Maks. opstygmassa | 3 945 kg |
| Maks. snelheid | 595 km/h |
| Operasionele hoogte | 11 700 m |
| Togafstand | 1 055 km |
| Klimvermoë | 1 170 m per minuut |
| Bewapening | Vier 20 mm kanonne in vlerkeen twee 60kg bomme |

Sien ook
--------

* Lys van vegvliegtuie

Bron
----

* Crosby, Francis: *THE WORLD ENCYCLOPEDIA OF FIGHTERS & BOMBERS*. 2015. ISBN 978-1-84476-917-9