recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Die **dromedaris**, of **Arabiese kameel** (*Camelus dromedarius*), is 'n groot, gelyktonige hoefdier, inheems aan Noord-Afrika, Wes-Asië en die bekendste lid van die kameelfamilie.

Dromedarisse is duisende jare gelede vir die eerste keer in Sentraal- of Suid-Arabië mak gemaak. Daar is verdeeldheid onder deskundiges wat die datum betref; sommige glo dat dit ongeveer 4000 v.C. was en ander so onlangs as 1400 v.C. Tans is daar amper 13 miljoen mak dromedarisse, meestal in die gebied vanaf Indië tot Noord-Afrika. Buiten die ongeveer 700 000 wilde dromedarisse in Australië, is daar geen oorlewendes in die natuur nie.

'n Karavaan dromedarisse in Algerië
Negev, Israel.
Die enigste ander oorlewende kameelspesie is die Baktriese kameel. Hulle is omtrent 2500 v.C. lank na die dromedaris, in Asië mak gemaak. Die Baktriese kameel is 'n bonkige, geharde dier en slaag daarin om in die skroeiende woestynhitte van Noord-Iran tot in die ysige koue van Tibet te oorleef.

Die dromedaris is groter en vinniger, en met 'n ruiter kan hy 12 - 15 km/h handhaaf, vergeleke met die Baktriese kameel wat maar teen 4,5 km/h beweeg. , .

Kamele is inheems aan die Sahara-streek, maar het aan die begin van die laaste millennium v.C. in die natuur uitgesterf. Makgemaakte diere is in die streek ingebring deur die Persiese inval in Egipte deur Kambuses. Hierdie kamele is hoofsaaklik in Noord-Afrika gebruik en die Romeine het 'n afdeling berede soldate met kamele gebruik om die rand van die woestyn te patrolleer. Die Persiese kamele was nie besonder geskik om oor die Sahara handel te dryf nie. Die enkele reise oor die woestyn is met perdekoetse uitgevoer. 

Die sterker en meer bestendige Baktriese kamele het gedurende die vierde eeu Afrika binnegekom. Dit was eers na die Islamitiese inval dat hierdie kamele algemeen begin raak het. Hoewel die inval hoofsaaklik te perd gedoen is, het die nuwe verbintenisse met die Midde-Ooste dit moontlik gemaak dat groot hoeveelhede kamele ingevoer is. Hierdie kamele was baie geskik vir lang woestyntogte en kon swaar vragte dra. Vir die eerste keer het handeldryf oor die Sahara 'n werklikheid geword.

Manlike dromedarisse het 'n sagte verhemelte wat hulle kan opblaas om 'n donkerpienk sak te vorm, wat 'n doula genoem word. Dit hang by die kante van die bek uit en die doel daarvan is om vroulike diere gedurende die paringseisoen aan te lok.

Die draagtyd van die dromedaris duur ongeveer 12 maande. Gewoonlik word daar 'n enkele kalf gebore wat 18 maande lank soog. Wyfies is na 3 tot 4 jaar geslagsryp, en mannetjies na 5 tot 6 jaar. Die gemiddelde leeftyd in gevangenskap is omtrent 25 jaar, met sommige diere wat tot 50 jaar oud kan word.

Volwassenes word tot 3 meter lank met 'n hoogte van 2 tot 2,2 meter, met 'n gewig van 450 tot 680 kg.

Moderne mak dromedarisse word aangehou vir melk en vleis en om as pak- en rydiere gebruik te word. Anders as perde, kniel dromedarisse om passasiers en bagasie op te laai. By baie van die Egiptiese toeristebestemmings in die woestyn, kan berede polisiemanne op dromedarisse gesien word.

Aantekening
-----------

Vertaal van die ooreenstemmende artikel in die Engelse Wikipedia.
God in Christendom soos voorgestel in Michelangelo se fresco "Skepping van Adam".
Die woord **god** verwys gewoonlik na 'n uiterste persoonlike en/of bonatuurlike wese. Die "opperwese-konsep" kan as inherent of abstrak voorgehou word. Wanneer die woord met 'n kleinletter gespel word, is dit 'n selfstandige naamwoord wat gewoonlik na die god van 'n arbitrêre godsdiens verwys, terwyl wanneer dit binne 'n gegewe godsdiens gebruik word om na daardie godsdiens se eie opperwese(s) te verwys, dit gewoonlik met 'n hoofletter geskryf word. In die Bybel sal daar byvoorbeeld na die Christelike god as "God" verwys word, maar wanneer in 'n sekulêre bespreking na enige god verwys word, word dit met 'n kleinletter geskryf.

Die woord kom uit die Germaanse talegroep en is in die Westerse kultuur ekwivalent aan die Latyns-gebaseerde "Deus".

God in die monoteïstiese gelowe
-------------------------------

Moderne monoteïstiese konsepte kom van die Abrahamse tradisie.

* Jahweh of Jehovah. Die naam van God soos geopenbaar in die Bybel (Ou- en Nuwe Testament). Gebaseer op die Hebreeuse woord JHWH (יהוה).
* Die Drie-eenheid (die Vader, die Seun (Jesus Christus), en die Heilige Gees) — hierdie leerstelling word geglo deur die meeste Christene. Die konsep van die Drie-eenheid is geformuleer tydens die Eerste Kerkvergadering by Nicaea in 325A.D.
* Allah—Islam/Arabies. Die nege-en-negentig name van Allah

Die bestaan van God
-------------------

Argumente *vir* sowel as *teen* die bestaan van God is sedert die klassieke tye al bespreek.

* Ontologiese argument
* Kosmologiese argument
* Teologiese argument
* Fideïsme

Die eienskappe van God
----------------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***God***. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sien ***god*** in Wiktionary, die vrye woordeboek. |

Teologie is die studie van die Eienskappe van God. Daar is verskillende geloofstrukture om "God" op 'n sistematiese manier te verduidelik.

* Teïsme
* Deïsme
* Monoteïsme
* Panteïsme
* Malteïsme
* Animisme
* Dualisme
* Henoteïsme
* Monolatrïsme

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb11975724f (data)
* GND: 4021662-7
* LCCN: sh85055517
* NKC: ph117421

 |
Syncrude Tailings Dam, Fort McMurray, Alberta
'n **Uitskot dam** is tipies 'n grondvul waldam wat gebruik word om neweprodukte van mynbou op te slaan nadat die erts van die ganggesteente geskei is. Uitskot kan vloeibaar, solied of 'n suspensie van fyn deeltjies wees, en is gewoonlik hoogs giftig en potensieel radioaktief. Soliede uitskot word dikwels as deel van die struktuur self gebruik.

Uitskotdamme is een van die grootste vervaardigde strukture op aarde. Die "Syncrude Mildred Lake Tailings Dyke" in Alberta, Kanada, is 'n waldam ongeveer 18km lank en van 40 tot 88m hoog. Dit is die grootste damstruktuur op aarde volgens volume, en vanaf 2001 is geglo dat dit die grootste grondstruktuur ter wêreld was volgens volume van vul.

Daar is sleutelverskille tussen uitskotdamme en die meer bekende hidroëlektriese damme. Uitskotdamme is ontwerp vir permanente inperking, wat beteken dat hulle bedoel is om "vir ewig daar te bly". Koper, goud, uraan en ander mynbedrywighede produseer verskillende soorte afval, baie daarvan giftig, wat verskillende uitdagings vir langtermyn-beperking inhou.
**Andrea Bocelli** (\* 22 September 1958 in Lajatico, Toskane, Italië) is 'n gevierde Italiaanse tenoor van pop musiek en Klassieke musiek. Hy is berug daarvoor dat hy die beroemdste Italiaanse burger ter wêreld is.

Vroeë lewe
----------

Teatro del Silenzio by Lajatico, Tuscany
### Kinderjare en opleiding

Bocelli is in 1958 gebore en is die kind van Alessandro en Edi Bodelli. Hulle het op die familieplaas gebly vanwaar hulle plaastoerusting verkoop en wyn gemaak en verkoop het in die dorpie La Sterza, 'n frazione van Lajatico, Toskane, Italië wat ongeveer 40 km suid van Pisa. Bocelli se moeder en jonger broer Alberto is steeds in die familiewoning woonagtig. Bocelli se vader is in 2000 oorlede.

As 'n jong seun het Bocelli 'n groot passie vir musiek gehad. Sy moeder het gesê dat musiek die enigste ding was wat hom kon troos. Op sesjarige ouderdom met klavierles begin en het later ook begin fluit, saksofoon, trompet, tromboon, harp, kitaar en tromme begin speel.

Bocelli het ook tyd aan sang spandeer gedurende sy jeugjare. Op veertienjarige ouderdom het hy sy eerste sangkompetisie, die Margherita d'Oro in Viareggio met O Sole Mio, gewen.

Nadat hy hoërskool voltooi het in 1980, het hy in die regte gestudeer aan die Universiteit van Pisa. Om geld te verdien het Bocelli saans in kroegies gesing. Hy het sy graad voltooi en het een jaar as 'n hof-aangestelde prokureur gepraktiseer. Dit was hier waar hy sy vrou Enrica in 1987 ontmoet het.

### Gesigsverlies

Van sy geboorte af het sy ouers gemerk dat daar met sy sig skort, en na verskeie doktersbesoeke is hy gediagnoseer met aangebore glaukoom. In 1970, op twaalfjarige ouderdom, het hy sy sig totaal verloor na 'n ongeluk tydens 'n voetbalwedstryd.

Terwyl Bocelli se moeder met hom swanger was is sy verkeerdelik gediagnoseer met blindedermontsteking en moes sy, om dit te behandel, ys op haar maag sit. Dokters het haar aangeraai om die swangerskap met 'n aborsie te beëindig weens die waarskynlikheid dat die behandeling 'n gestremdheid by die ongebore kind kon veroorsaak. Ten spyte van hierdie raad het sy besluit om haar kind te hou. Bocelli se blindheid blyk egter nie verband te hou met hierdie insident nie.

Diskografie
-----------

### Albums

* 1994: *Il Mare Calmo della Sera*
* 1995: *Bocelli*
* 1995: *Viaggio Italiano*
* 1997: *Romanza*
* 1997: *Aria - the opera album*
* 1999: *Sogno*
* 1999: *Sacred Arias*
* 2000: *Verdi*
* 2001: *Cieli di Toscana*
* 2002: *Sentimento*
* 2004: *Andrea*
* 2006: *Amore*
* 2007: *The Best of Andrea Bocelli: Vivere*
* 2008: *Incanto*
* 2009: *My Christmas*

### Opera

* 2000: *La Bohème*
* 2003: *Tosca*
* 2004: *Il Trovatore*
* 2005: *Werther*
* 2006: *Pagliacci*
* 2007: *Cavalleria Rusticana*
* 2008: *Carmen*
* 2010: *Andrea Chénier*

### DVD

* 1998: *A Night in Tuscany*
* 2000: *Sacred Arias: The Home Video*
* 2001: *Tuscan Skies (Cieli di Toscana)*
* 2006: *Credo: John Paul II*
* 2006: *Under the Desert Sky*
* 2008: *Vivere Live in Tuscany*
* 2008: *Incanto The Documentary*
* 2009: *My Christmas Special*
Die **Yangtze** (Chinees: 長江 / 长江 *Cháng Jiāng* (hulp·inligting), letterlik "Lang rivier"; ou spelling: Jangtse) is ná die Nyl en die Amasone die wêreld se derde langste rivier. Die rivier, met 'n lengte van 6 300 km, is die langste rivier in die Volksrepubliek China en in Asië.

Die "Groot Buig van Shigu"
Die "Tierspringkloof"
Kuimen – Poort na die Qutang-kloof
Die Drieklowedam tussen Chongqing en Yichang
Die Yangtze ontspring aan die Geladaindong-piek in die Tanggula-gebergtes in die Chinese provinsie Qinghai, sowat 450 km wes van die Geelrivier se oorsprong. Aansluitend vloei die rivier in 'n suidoostelike rigting. Net wes vloei die Mekong en die Salween. Hierdie beskermde gebied van drie parallelle riviere in Yunnan is deur UNESCO in 2003 as wêrelderfenisgebied gelys.

Die bo- en middelloop van die Yangtze word tot by Yichang gekenmerk deur baie klowe. Die mees bekende daarvan is die "Drie klowe Qutang, Wuxia en Xiling", wat intussen deur die omstrede Driekloofdam oorstroom is. Sowat 1 500 km stroomaf van die Yangtze se oorsprong bereik die rivier die "Groot Buig van Shigu", waar die tot-hier-suidoosvloeiende rivier sy rigting verander en nou in noordoostelike rigting deur die "Tierspringkloof" vloei.

Naby Shiluoke verander die Yangtze weer sy rigting en vloei nou in 'n suidelike rigting tot by Chitian. Na 'n 90°-kurwe in 'n oostelike rigting bereik die Yangtze na sowat 55 km Rubeidi, vanwaar die rivier weer in 'n noordoostelike rigting vloei. Naby Gelipingzhen verander die vloeirigting na die ooste, wat die Yangtze tot by die monding van die vanuit die suide komende Xiao Jiang naby Yenjuping behou. Vanaf hier vloei die rivier oorwegend in noordoostelike rigting. Naby Xinshizhen is 'n 180°-lus met aansluitende rigtingsverandering na oossuidoos tot by Yibin. Hier mond die vanaf-die-noordweste-komende Min Jiang in die Yangtze (tot hier 金沙江, *Jīnshājiāng*; "Goldsandrivier" genoem) uit, wat vanaf hier verder in noordoostelike rigting tot by Chongqing vloei.

Die Yangtze word deur die Keiserkanaal met die Geelrivier verbind. Die grootste stede aan die rivier is Panzhihua, Yibin, Luzhou, Chongqing, Yichang, Jiangling, Shishou, Yueyang, Xianning, Wuhan, Ezhou, Huangshi, Jiujiang, Anqing, Tongling, Wuhu, Ma'anshan, Nanjing, Yangzhou, Zhenjiang, Nantong en Sjanghai.
| **Чорнобиль • Tsjornobil**
 |
| --- |
| **Kaart** | **Wapen** |
|  |
|  |
|  |
| **Vlag** |
|  |
|  |
|  **Land** | Vlag van Oekraïne Oekraïne |
|  **Oblast** | Kiëf |
|  **Stigting** | 1193 |
|  **Oppervlakte:** |   |
|  - Totaal | - vk km |
|  **Hoogte bo seevlak** | - m |
|
|
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (2010) | 500 |
|  - Bevolkingsdigtheid | -/vk km |
|  **Tydsone** | EET / UTC +2 |
|  - Somertyd | EEST / UTC +3 |
|  **Burgemeester** | Mykola Wassylenko |

Die Tsjornobil-gebied soos vanaf die Russiese Mir-ruimtestasie gesien in 1997
**Tsjornóbil** (Oekraïns Чорнобиль [tʃɔrˈnɔbɪlʲ], in Afrikaans veral bekend onder sy Russiese naam **Tsjernóbil**, 'n transkripsie van Чернобыль [tɕɪrˈnobɨlʲ]) is 'n stad in die landskap Polesië in die noorde van Oekraïne.

Tsjornobil is in die Kijif-oblast geleë, sowat 15 km oos van die grens met Belarus. Die stad was vroeër die administratiewe sentrum van die gelyknamige rajon. Tsjornobil is aan die Pripjat geleë, 'n syrivier van die Dnipro.

Die stad word veral verbind met die kernongeluk wat op 26 April 1986 in die Tsjornobil-kernkragsentrale naby Pripjat, 'n buurstad van Tsjornobil, plaasgevind het en waarna later as die Tsjernobil-kernramp verwys sou word. Pripjat is vandag 'n "spookdorp" en vorm die sentrum van die sogenaamde "Sone", 'n spergebied rondom die bouval van die kernaanleg. Tsjornobil is buite die binnekring van die spergebied met 'n deursnee van 10 km geleë.

In Tsjornobil is talle geboue gerenoveer waarin vroeër werkers en ingenieurs van die voormalige Pripjat-kragkompleks, waarvan die Tsjernobil-aanleg deel uitgemaak het, en soldate, polisie- en brandweerlede gehuisves is. 'n Hotel staan oop vir besoekers. In die stadsgebied en omgewing van Tsjornobil woon tans nog sowat 400 van oorspronklik 14 000 persone wat òf geweier het om die gebied ná die kernramp te ontruim òf later na hul dorpe teruggekeer het. Tsjornobil se oorspronklike bewoners is grotendeels in 'n nuwe stad, Slawoetitsj, hervestig wat vir dié doeleinde gestig is.

Die omgewingsorganisasie *Blacksmith Institute* het Tsjornobil in 2006, 2007 en 2013 in sy *Top Ten Threats*-lys, wat jaarliks gepubliseer word, onder die wêreld se tien nedersettings met die ergste omgewingsbesoedeling gereken.
**Lionel Royce** (30 Maart 1891 – 1 April 1946) was 'n Oostenrykse - Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente *1914, die letzten Tage vor dem Weltbrand* (1931), *Confessions of a Nazi Spy* (1939), *Victory* (1940), en *Road to Zanzibar* (1941).

Hy was ook bekend tydens sy Europese loopbaan as **Leo Reuss**. Hy het sy loopbaan in teater in Wene, Oostenryk, in 1919 begin, voordat hy in 1925 na Berlyn verhuis het. Omdat hy Joods was, het sy werk in die 1930's in Nazi-Duitsland beperk geword. Op die vlug van die Nazi's het hy in 1936 na Oostenryk teruggekeer, waar om sy oorsprong weg te steek, het hy die persona van Kaspar Brandhofer, 'n Tiroolse boer, geskep en 'n sensasie geword as 'n natuurlike akteur op die verhoog in Wene. Toe hy sy slenter erken het, het hy in Oostenryk op die swartlys gekom, waarna hy in 1937 na die Verenigde State geëmigreer het. Hy het 'n aktiewe rolprentloopbaan in die Verenigde State gehad en het tussen 1938 en 1946 in byna 40 rolprente verskyn. Terwyl hy op toer saam met die United Service Organizations (USO) was, is hy in 1946 in Manila oorlede.

Filmografie
-----------

### Rolprente

* 1931: *1914, die letzten Tage vor dem Weltbrand*
* 1939: *Confessions of a Nazi Spy*
* 1940: *Victory*
* 1941: *Road to Zanzibar*
* 1941: *South of Panama*
* 1943: *Secret Service in Darkest Africa*
* 1944: *Passport to Destiny*
* 1945: *White Pongo*

### Televisierolprente

* 1966: *The Baron's African War*
**Manfred Hildermeier** (\* 4 April 1948 in Lieme, Noordryn-Wesfale) is 'n Duitse historikus en afgetrede hoogleraar wat die leerstoel vir Oos-Europese Geskiedenis aan die Georg-August-universiteit te Göttingen beklee het. Sy navorsing fokus op die geskiedenis van Rusland tussen die 17de en 20ste eeu en die geskiedenis van die Sowjetunie.

Biografie
---------

Tussen 1966 en 1972 het Manfred Hildermeier in Bochum en Tübingen in geskiedenis, Germanistiek en Slawistiek gestudeer. In Tübingen het hy in 1976 sy doktorsgraad verwerf. Danksy beurse het hy vervolgens navorsing gedoen in Moskou en Kijif asook in Stanford, Kalifornië.

In 1983 het hy sy nadoktorale habilitasieskrif - die voorvereiste vir 'n aanstelling as hoogleraar aan Duitse universiteite - aan die *Freie Universität Berlin* geskryf en is in Oktober 1985 aangestel as professor vir die geskiedenis van Oos-Europa aan die Universiteit Göttingen.

Werke
-----

### Geschichte Russlands (2013)

In sy werk *Geschichte Russlands* bied Manfred Hildermeier vir die belangstellende algemene publiek 'n omvattende behandeling van die geskiedenis van Rusland aan wat van die vroeg-Middeleeuse oorspronge tot in die rewolusionêre tydperk strek - dit eindig dus in 'n periode wat die beginpunt vir sy ander groot standaardwerk, *Geschichte der Sowjetunion*, vorm. Die hooflyne van sy uitgebreide beskrywing is politiek en staatsbedeling, samelewing, ekonomie, vervoer, nywerhede en handel asook die geestelike en materiële kultuur.

Rusland se verhouding tot Europa loop soos 'n rooi draad deur sy monografie. Hildermeier se kerntese is dat Rusland in die tyd voor die Eerste Wêreldoorlog die nouste betrekkinge met Europa gehandhaaf het soos nooit tevore in sy geskiedenis nie. Die houding tot Europa het eers met die stigting van die Sowjetunie ingrypend verander - en die verbrokkeling en ontbinding van hierdie politieke utopie het opnuut die historiese vraag laat ontstaan watter rol Rusland in die Europese en wêreldpolitiek wil speel.
**Anna Jordaan** (1926–2011) was ’n Afrikaanse skrywer.

Lewe en werk
------------

Anna Maria Jordaan is op 10 Julie 1926 op Sutherland in die Roggeveld gebore as een van vyf kinders. Die skrywer Datei (wyle Pieter Cornelius Johannes Jordaan) was een van haar broers. Sy begin haar skoolloopbaan in 1932 op haar geboortedorp en matrikuleer in 1943 aan die Hoërskool Sutherland. Hierna ondergaan sy algemene verpleegstersopleiding in die Groote Schuur Hospitaal in Kaapstad. Teen die einde van 1947 trou sy met Willem Johannes de Villiers, wat op daardie tydstip onderwys gee aan die Hoërskool Sutherland. Uit die huwelik word twee dogters en twee seuns gebore. Vir drie en ’n halwe jaar gaan hulle na Paleisheuwel, waar haar man skoolhoof is van die tweemanskool, maar keer dan terug na Sutherland wanneer haar man die pos as skoolhoof van die hoërskool aanvaar. Na aftrede verhuis hulle na Hermanus. Sy is op 26 Mei 2011 aan ’n hartaanval oorlede.

Skryfwerk
---------

Eers op 43-jarige ouderdom begin sy skryf, maar behaal onmiddellik sukses wanneer haar kortverhale deur die tydskrif *Sarie Marais* aanvaar word. Haar humoristiese sketse oor tant Breggie, ’n Roggeveldse tante met ’n skerp tong, wat ook in *Sarie* verskyn het, word gekeur en saamgebundel in "*Iemand soos Tant Breggie*". Van hierdie sketse word ook opgeneem in die versamelbundel "*Op Afrikaanse werf*". "*Hou-den-bek*" is ’n spanningsverhaal, wat eers as vervolgverhaal in *Sarie* gepubliseer is. Suster Magriet Steyn moet ’n ou man op ’n Roggeveldse plaas oppas vir ’n baie goeie salaris. Op die plaas is dinge egter anders, want snags loop die duiwel geharnas rond en volg die dood op die vreemdste maniere.

Publikasies
-----------

| Jaar | Publikasies |
| --- | --- |
| 1976 | Iemand soos Tant Breggie |
| 1982 | Hou-den-bek |

Bronnelys
---------

### Boeke

* Kannemeyer, J.C. "Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 2" Academica, Pretoria, Kaapstad en Johannesburg Eerste uitgawe Eerste druk 1983
* Schwerdtfeger, A en Snyman, N.J. "Op Afrikaanse werf" Tafelberg-Uitgewers Beperk Kaapstad Tweede  uitgawe 1988
* Van Coller, H.P. (red.) "Perspektief en Profiel Deel 2" J.L. van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 1999

### Tydskrifte en koerante

* Botha, Danie "Skepper van tant Breggie oorlede" "Die Burger" 1 Junie 2011

### Internet

* Botha, Danie Die Burger:

### Ongepubliseerde dokumente

* Jordaan, Anna "Biografiese skets" Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum (NALN) Bloemfontein

### Resensies

1. ↑  Brink, André P. "Rapport" 25 Julie 1976
2. ↑  Van der Walt, P.D. "Die Transvaler" 28 Augustus 1976
**Doctor Octopus** (**Dr. Otto Gunther Octavius**), ook kortweg bekend as **Doc Ock**, is 'n karakter in Amerikaanse strokiesverhale van Marvel Comics. Die karakter is deur Stan Lee en Steve Ditko geskep en het die eerste keer verskyn in *The Amazing Spider-Man* #3 (Julie 1963). Hy is 'n hoogs intelligente, nabysiende en gek wetenskaplike met vier aanhangsels wat soos die tentakels van 'n seekat lyk; dit kom van agter sy liggaam uit en kan vir verskeie doeleindes gebruik word. 

Nadat sy meganiese harnas tydens 'n ongeluk in die laboratorium permanent met sy liggaam saamsmelt, wend hy hom tot 'n lewe van misdadigheid en kom hy te staan teen Spider-Man. Hy is een van laasgenoemde se grootste teenstanders en word beskou as een van sy aartsvyande, saam met die Green Goblin en Venom. Hy is die stigter en leier van die Sinister Six, die eerste superskurkspan wat Spider-Man teenstaan.

Terwyl Doctor Octopus gewoonlik as 'n superskurk uitgebeeld word, is hy soms ook 'n antiheld met botsende idees en 'n bondgenoot van Spider-Man. Ná Spider-Man se dood in die 2012-storielyn "Dying Wish", waarin die sterwende Octavius liggame met die superheld omruil en Spider-Man is sy plek laat sterf, wil Octavius bewys hy kan 'n beter Spider-Man wees. Hy neem die skuilnaam **Superior Spider-Man** aan, vanaf *Avenging Spider-Man* #15.1. Die Superior Spider-Man kan egter nie aan al die eise van Spider-Man voldoen nie en laat die regte Spider-Man herleef.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
**Bronkors** is 'n akwatiese plantspesie met die botaniese naam ***Nasturtium officinale.*** Dit moet nie verwar word met die heel anderse groep van plante met die gewone naam kappertjie, botaniese naam *Tropaeolum*, nie.

Bronkors is 'n vinniggroeiende, akwatiese of semi-akwatiese, meerjarige plant inheems aan Europa en Asië, en een van die oudste bekende blaargroente wat deur mense verbruik word. Dit is 'n lid van die familie Brassicaceae, wat plantkundig verband hou met die tuinwaterkers, mosterd, radys en wasabi—almal opmerklik vir hul pikante smaak.

Die hol stingels van bronkors sal op water dryf; die blaarstruktuur is veervormig saamgesteld. Klein, wit en groen blomme word in trosse geproduseer en gereeld deur vlieënde insekte besoek.

Verbouing
---------

Bronkorsbeddings in Warnford, Hampshire.
Verbouing van bronkors is prakties beide op grootskaal en tuinskaal. Synde dit semi-akwaties floreer, is bronkors goed geskik vir hidroponiese verbouing, en floreer die beste in water wat effens alkalies is. Dit word dikwels geproduseer in die bolope van kalkstrome.

Beskikbaarheid
--------------

In baie plaaslike markte, oorskry die vraag vir hidroponiese gekweekte bronkors die aanbod, deels omdat bronkorsblare nie geskik is vir verspreiding in gedroogde vorm nie, en slegs vir 'n kort tydperk vars gestoor kan word.

Bronkors word in supermarkte verkoop in verseëlde plastieksakke, wat 'n bietjie vog bevat en liggies onder druk is om te verhoed dat die inhoud breek. Dit het 'n raklewe van een tot twee dae.
Die **Makuleke-vleiland** is die noordelikste deel van die Krugerwildtuin en sal mettertyd die kern vorm van die oorgrenspark.

Die gebied is die driehoekige vloedvlakte wat gevorm word by die samevloeiing van die Limpoporivier en die Levuburivier, en lê by 22° 23′ suid en 31° 11′ oos. Zimbabwe grens in die noorde en Mosambiek in die ooste aan die streek. Pafuri en Crook’s Corner lê daarbinne.

Hierdie gebied van 'n 7 800 ha is sedert 2007 'n verklaarde Ramsar-vleiland.

Opvallende flora in die omgewing is die bosse langs die strome en gras op die vloedvlakte. Daar is 31 panne wat water kry van vloede en reën en hou water tot lank in die droë somermaande. Gevolglik is hier baie diere en veral watervoëls. Kuddes van seekoeie kom voor.

Die vloedvlakte verhoed dat vloede stroomaf in Mosambiek skade aanrig. Dit gee die water ook kans om in die grond in te sak om die watertafel op peil te hou. Dit kom weer die plantegroei ten goede.

Lees ook
--------

* Ramsar-konvensie
* Ramsar-vleilande in Suid-Afrika
Kaart van Nieu-Brittanje
Topografiese kaart van Nieu-Brittanje
**Nieu-Brittanje** (Engels: *New Britain*, vroeër Duits: *Neupommern*) is die grootste eiland binne die Bismarckargipel en behoort tot die eilandnasie Papoea-Nieu-Guinee. Die eiland is net oos van Nieu-Guinee en net suidwes van Nieu-Ierland geleë en maak deel uit van Melanesië. Dit is sedert 1966 in die twee provinsies Oos- en Wes-Nieu-Brittanje verdeel. Nieu-Brittanje het 'n bevolking van 513 926 in 2011 gehad en het 'n oppervlakte van 36 520 km². Die eiland skei die Bismarcksee in die noordweste van die Salomonssee in die suidooste.

Die eiland is op 27 Februarie 1700 deur William Dampier vir Europa ontdek. Vanaf 1884 tot 1919 was die eiland deel van die Duitse kolonie Duits-Nieu-Guinee (*Deutsch-Neuguinea*) en is ná die Pruisiese provinsie Pommere genoem. Die kolonie is tydens een van die eerste veldslae tydens die Eerste Wêreldoorlog op 11 September 1914 deur Australiese magte aangeval en verower. Tussen 1920 en 1949 is die gebied deur Australië as 'n Volkebond-mandaat bestuur en ná die Britse Eiland Brittanje hernoem. Tydens die Tweede Wêreldoorlog is Nieu-Brittanje op 23 Januarie 1942 deur Japannese magte aangeval en tot 1944 beset. In 1949 is die gebied deur die Verenigde Nasies tot 'n Trustgebied verklaar en nog tot 1975 deur Australië bestuur. Op 16 September 1975 het die eiland deel van die onafhanklike Papoea-Nieu-Guinee geword.
Kaart van Nieu-Ierland
Topografiese kaart van Nieu-Ierland
**Nieu-Ierland** (Engels: *New Ireland*, vroeër Duits: *Neumecklenburg*) is ná Nieu-Brittanje die tweede grootste eiland binne die Bismarckargipel en behoort tot die eilandnasie Papoea-Nieu-Guinee. Die eiland is net noordoos van Nieu-Brittanje en noordwes van Bougainville geleë en maak deel uit van Melanesië. Dit vorm sedert 1977 die provinsie Nieu-Ierland. Nieu-Ierland het 'n bevolking van 118 350 in 2002 gehad en het 'n oppervlakte van 7 404 km². Die eiland skei die Bismarcksee in die suidweste en die Salomonssee in die suide van die oop Stille Oseaan in die noordooste.

Die eiland is in die 16de eeu deur die Spaanse ontdekkingsreisiger Pedro Fernández de Quirós vir Europa ontdek, in 1616 het die Nederlandse Jakob Le Maire en Willem Schouten voet aan wal gesit. Vanaf 1885 tot 1919 was die eiland deel van die Duitse kolonie Duits-Nieu-Guinee (*Deutsch-Neuguinea*) en is ná die Duitse hertogdom Mecklenburg genoem. Die kolonie is tydens een van die eerste veldslae tydens die Eerste Wêreldoorlog in 1914 deur Australiese magte aangeval en verower. Tussen 1920 en 1949 is die gebied deur Australië as 'n Volkebond-mandaat bestuur en ná die Britse Eiland Ierland hernoem. Tydens die Tweede Wêreldoorlog is Nieu-Ierland in Januarie 1942 deur Japannese magte aangeval en tot 1945 beset. In 1949 is die gebied deur die Verenigde Nasies tot 'n Trustgebied verklaar en nog tot 1975 deur Australië bestuur. Op 16 September 1975 het die eiland deel van die onafhanklike Papoea-Nieu-Guinee geword.
Carl Pettersson
**Carl Petterson** (Sollentuna, Stockholm, Oktober 1875 - Sydney, 12 Mei 1937) was 'n Sweedse seeman en avonturier. Hy tree in diens van 'n maatskappy wat kopra verhandel in die Bismarckargipel in die destydse Duits Nieu-Guinee. In 1904 ly hy skipbreuk en spoel aan op Tabar, 'n klein eiland wat effe ten noorde van Nieu-Ierland lê, by die dorpie Teripax.

Hoewel die bevolking kannibalisties was, kom hy goed met hulle oor die weg. Hy bly daar, trou met Singdo, die dogter van hoofman Lamy, en kry agt kinders met haar. Toe Lamy sterf, volg Petterson hom op. Hy was 'n kragfiguur en slaag daarin om onderlinge twiste te beëindig. Vanuit Tabar begin hy in kopra te verhandel. Hy behandel die inheemse arbeidsmag goed en respekteer hul gewoontes, wat 'n uitsondering was in die begin van die twintigste eeu.

In 1921 sterf sy vrou. Pettersson keer terug na Swede om 'n nuwe moeder vir sy kinders te soek. In 1923 trou hy met die Engels-Sweedse Jessie Louisa Simpson op Tabar. Sy koprabedryf het in sy afwesigheid vervalle geraak, maar deur 'n goudvonds word hy 'n ryk man. Nietemin verlaat die Petterssons Tabar. Jessie Simpson gaan in die jare dertig na Swede vir 'n behandeling teen kanker, maar sterf daar in 1935. Haar man vergesel haar nie, trouens, hy keer nie weer na Swede terug nie en sterf aan 'n hartaanval in Australië. 

Oor Petterson en sy belewenisse doen in Sweedse koerante sterke verhale die ronde, wat Astrid Lindgren geïnspireer het tot die skepping van die vader van Pippi Langkous, Efraïm Langkous.

Literatuur
----------

* Joakim Langder & Hélena Regius: *Pippi und der König.* *Auf den Spuren von Efraim Langstrumpf.* List Verlag, 2002

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Carl Petterson***. |

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 124300537
* ISNI: 0000 0000 5463 9767
* KulturNav: 6e984359-1e55-4434-affd-a99051193643
* LCCN: no2007149282
* VIAF: 40308461
* WorldCat Identities: lccn-no2007149282

 |
Die **Mormoonse Tabernakelkoor**, soms **MoTab** genoem, is ’n Amerikaanse vrywilligerkoor met 360 lede. Dit is deel van die Kerk van Jesus Christus van die Heiliges van die Laaste Dae (LDS) en het al verskeie Grammys en Emmys gewen.

Beskrywing
----------

Die koor, wat al deur president Ronald Reagan "Amerika se Koor" genoem is, bestaan uit vrywillgers van die LDS; sommige woon naby die Mormoonse Tabernakel in Salt Lake City, Utah, maar ander reis ver vir kooroefeninge en die koor se weeklikse televisie- en radio-uitsending. Koorlede word nie betaal nie en hulle moet hul eie reiskoste dek. Baie van hulle is egpare, en sommige families sing al geslagte lank in die koor.

Die koor is in Augustus 1847 gestig, ’n maand nadat Mormoonse pioniers in die Salt Lake-vallei gaan woon het. Sedert 15 Julie 1929 het die koor ’n weeklikse radio-uitsending (later ook op TV gebeeldsend), *Music and the Spoken Word*, wat een van die oudste aaneenlopende radioprogramme in die wêreld is. Aan die einde van die koor se 4 165ste direkte radio-uitsending op 12 Julie 2009 het die aanbieder van die program, Lloyd D. Newell, bekend gemaak die program is 80 jaar oud. Dit word sedert die vroeë 1960's ook wêreldwyd op TV uitgesaai.

Die koor word gewoonlik begelei deur ’n orkes, die tabernakel se orrel of soms albei. Met die voltooiing van die Kerk se konferensiesentrum reg langs die tabernakel is daar nou sale beskikbaar vir kooroptredes.

Die minimum ouderdom vir deelname is onlangs van 30 verlaag tot 25. Lede mag net 20 jaar in die koor sing, of hoogstens tot op 60. So kry nuwe mense meer dikwels kans om lid te word. Daar is ook ’n beperking op die afstand wat die koorlede van die tabernakel af mag woon om hul veiligheid te verseker.
'n Organisme wat **fototroof** genoem word, vermag met lig as energiebron te lewe. 

Die woord *fototroof* is afgelei van die Griekse woorde φωτο+τροφή, van φως *phos* = die lig + τροφή *trophé* = die voeding.
Die tweede deel van hierdie samestelling *-troof* gee gewoonlik aan op watter manier die organisme sy energie verkry.
'n *Chemotroof* verkry byvoorbeeld sy energie deur reaksies van bepaalde chemiese stowwe en nie van lig nie.

By fototrowe organismes word ligenergie deur fotosintese vasgelê en hoofsaaklik aangewend vir die bou van die organisme of die vorming van energieryke reserwestowwe. Verder is energie benodig om voedingsstowwe teen 'n konsenstrasiegradiënt uit die grond op te neem of om stowwe deur die plant te vervoer. Party plante gebruik dit selfs om te beweeg. Hulle word fototroop genoem. 

Plante wat groen is, is gewoonlik foto-outotrowe organismes wat sonlig gebruik en anorganiese stowwe soos koolstofdioksied opneem vir fotosintese, maar daar is ook alge en eensellige organismes wat foto-outotroof is.


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Energiebron** | Lig | foto- |  |  | -troof |
| Redoksreaksie | chemo- |  |  |
| **Elektronedonor** | Organiese stof |  | organo- |  |
| Anorganiese stof |  | lito- |  |
| **Koolstofbron** | Organiese stof |  |  | hetero- |
| Anorganiese stof |  |  | outo- |
**Eienskappe**| **Algemeen** |
| --- |
| Naam | Nitronium   |
|  |  |

**Nitronium** is 'n komplekse katioon met formule NO+2. 

Die ioon is onstabiel en baie reaktief. Dit word gevorm in nitreersuur: 'n mengsel van gekonsentreerde salpetersuur en gekonsentreerde swawelsuur. Die meganisme word voorgestel as:

Die ioon word gebruik in reaksies wat nitrering genoem word. Die produkte is dikwels plofstowwe.

Die ioon word ook in vastestowwe soos {\displaystyle N\_{2}O\_{5}} aangetref. Stikstofpentaoksied se vaste struktuur kan voorgestel word as nitroniumnitraat: {\displaystyle NO\_{2}^{+}NO\_{3}^{-}}, hoewel die damp molekulêr is. Hierdie verbinding is baie onstabiel.

Nitroniumsoute
--------------

Die ioon kan soute vorm, maar alleen as die anioon geen nitraatesters kan vorm nie. Die eerste nitroniumsout wat gevind is, was nitroniumperchloraat {\displaystyle NO\_{2}ClO\_{4}} deur Hantsch. Die Ingold-groep het vasgestel dat sy materiaal 'n mengsel was, maar daarna het hulle die suiver perchloraat bereid. Hierdie stof is egter explosief. Later het Olah en Kuhn nitroniumtetrafluoroboraat vervaardig uit:

{\displaystyle HNO\_{3}+HF+2BF\_{3}\to NO\_{2}BF\_{4}+BF\_{3}.H\_{2}O}
Hierdie reagense moet watervry wees want nitroniumsoute is baie higroskopies en word deur vog ontleed. Die tetrafluoroboraat is taamlik stabiel en ontleed sonder om te sublimeer by 170°C. Die heksafluoroantimonaat {\displaystyle NO\_{2}SbF\_{6}} is nog stabieler. Hierdie soute kan by kamertemperatuur onbeperk bewaar word en is belangrike reagense vir nitrering.
**Framingham** [ˈfreɪmɪŋˌhæm] luister (hulp·inligting) is 'n nedersetting in die Middlesex-distrik (*Middlesex County*) van die Amerikaanse deelstaat Massachusetts met 'n bevolking van 68 318 volgens die sensus van 2010. Framingham, wat in 1700 gestig en sowat 30 km wes van Boston geleë is, is die 14de mees bevolkte munisipaliteit in die deelstaat. 

Met TJX Companies, Inc. en Staples, Inc. het twee van die grootste Amerikaanse handelsreuse hulle hoofkwartier in Framingham, net soos Bose Corporation, 'n vervaardiger van oudio-toerusting met wêreldwye belange. Die Amerikaanse nuuskanaal CNN se program *Money* het Framingham in 2012 36ste geranglys in sy top 100-lys van die 100 mees leefbare plekke in die VSA.

Framingham het daarnaas op verskillende terreine baanbrekersrolle vervul asook geskiedenis geskryf. So was Crispus Attucks (1723–1770), 'n boorling van Framingham wat sy lewe in die Boston-slagting (*Boston Massacre*) verloor het, die eerste slagoffer wat in die stryd vir Amerikaanse onafhanklikheid gesneuwel het.

Die *Golden Triangle* ("Goue Driehoek"), 'n sakegebied wat naby die dorpsgrens met Natick geleë is, is een van die grootste winkelgebiede in Nieu-Engeland wat in 1951 'n baanbrekersrol gespeel het met die opening van die Shoppers World-opelug-winkelsentrum met vyftig besighede en 6 000 parkeerplekke - die tweede van sy soort in die Verenigde State en die eerste oos van die Mississippirivier. Ook die eerste onderwyserskollege en die eerste vrouegevangenis in die VSA is hier gevestig.

Framingham het daarnaas 'n leidende rol gespeel op die gebied van kardiologiese navorsing. Die sogenaamte Framingham-ondersoek oor koronêre hartsiektes en arteriosklerose was die eerste stelselmatige navorsingsprojek oor die oorsake en risikofaktore van dié siektes waarin 'n groot deel van die bevolking van Framingham aan geneeskundige toetse deelgeneem het. Framingham is onder meer vanweë sy representatiewe demografiese struktuur en die nabyheid van tersiêre navorsingsinsteelings soos die Harvard-universiteit en die Universiteit van Boston deur die Verenigde State se Gesondheidsdiens (*United States Public Health Service*, kort PHS) in 1948 vir dié projek gekies.
Die **Foyle-rivier** (Engels: *River Foyle*, afgelei van die Ierse *An Feabhal*) is 'n rivier wat in die noordweste van die eiland Ierland deur westelike Ulster vloei, vanaf die samevloeiing van die Finn- en Mourne-riviere naby die nedersettings Lifford in die Ierse graafskap Donegal en Strabane in die Noord-Ierse graafskap Tyrone. Van hier vloei die Foyle deur Derry om in die meer Lough Foyle en uiteindelik in die Atlantiese Oseaan uit te mond. Gegewe sy grootte, is die Foyle die snelste vloeiende rivier in Europa.

Die klein boots- en jaghawe *Foyle Port* in die middestad van Derry, Noord-Ierland
*Peace Bridge* oor die Foyle in Derry
Uitsig oor Lough Foyle, soos gesien vanuit die suidoewer in Carrickhugh, Noord-Ierland
Die rivier, wat 'n totale lengte van 129 km (80 myl) het, skei 'n deel van die graafskap Donegal van gebiede in die Noord-Ierse graafskappe Londonderry en Tyrone. Die distrik langs die wesoewer van die Foyle in Donegal staan tradisioneel bekend as Laggan. Twee klein nedersettings, St. Johnston en Carrigans, is langs die rivieroewer geleë.

Die Foyle is gewild by watersportentoesiaste. 'n Aantal sportverenigings, wat kanovaart, seil- en roeisport beoefen, is langs die rivierloop gestig, terwyl 'n vasmeerplek vir bote en kleiner jagte, *Foyle Port*, langs in die middestad van Derry, net buite die kantore van die stadsraad, aangelê is. In die somermaande is waterski en jetski gewild.
*Vir die mees bekende voorbeeld, kyk Akropolis van Athene.*

Die Akropolis van Athene 
Gesig op die Akropolis van Pergamon (in die agtergrond), soos gesien van die Via Tecta by die ingang na die Asklepeion
Akropolis van Assos
**Akropolis** (ακρόπολις, Gr. *akros, akron,* boonste of mees ekstreme + *polis,* stad, meerv. akropoleis) beteken letterlik *boonste stad* in Grieks. Vir doeleindes van verdediging, het vroeë nedersetters van nature hoogtes verkies, dikwels 'n heuwel wat deur afgronde begrens is. In baie streke van die wêreld, het hierdie vroeë vestings die kerne van groot stede geword, wat in die omsluitende laer land gedy het, soos bv. moderne Rome. 

Alhoewel die woord *akropolis* van Griekse oorsprong is, en hoofsaaklik met Griekse Athene, Argos, Thebe en Korinthe (met lg. se Akrokorinthe) in verband gebring word, kan vestings van hierdie aard meer algemeen herken word, soos byvoorbeeld te Rome, Jerusalem, Keltiese Bratislava, etlike oorde in Klein-Asië, of selfs Castle Rock in Edinburg. 'n Ierse voorbeeld is die Rots van Cashel.

Die beroemde voorbeeld is die Akropolis van Athene, wat weens die historiese verbintenisse daaraan en die verskillende beroemde geboue wat daar opgerig is (veral die Parthenon), sonder verdere kwalifikasie as *die Akropolis* bekend staan. Alhoewel 'n kenmerk van die Griekse vasteland, het die aanwending van die akropolis-model vinnig gedy na Griekse kolonies soos die Doriese Lato op Kreta in die Argaïese tydperk.

Weens die klassiek Grieks-Romeinse styl daarvan, is die ruïnes van die Sendingstasie van San Juan Capistrano se Groot klipkerk in Kalifornië al die "Amerikaanse akropolis" genoem.

In ander wêreldstreke het ander benamings vir 'n hoë vesting of alcázar ontstaan, wat dikwels 'n kunsmatige versterking van 'n natuurlike vesting is. In sentraal Italië is etlike klein landelike kommunes steeds genestel teen die basis van 'n gefortifiseerde nedersetting, bekend as die *La Rocca* van die kommune.

Die term *akropolis* word ook gebruik om die sentrale kompleks van oorvleuelende strukture te beskryf, soos plazas en piramides in verskillende Majastede, insluitend dié van Tikal en Copán.
**Black Cat** (**Felicia Hardy**) is 'n karakter in Amerikaanse strokiesverhale van Marvel Comics en word verbind met die superheld Spider-Man. Die karakter is deur Marv Wolfman, Keith Pollard en Dave Cockrum geskep en verskyn die eerste keer in *The Amazing Spider-Man* #194 (Julie 1979).

Geskiedenis
-----------

Felicia Hardy is die dogter van Walter Hardy, 'n wêreldbekende klouterdief. Nadat sy op universiteit 'n traumatiese aanval deur 'n oudkêreld oorleef het, lei sy haar op in verskeie vegstyle. Nadat sy besluit het om in haar pa se voetspore te volg, aanvaar sy die gekostumeerde identiteit van 'n swart kat. Sy skep onbewustelik "slegte geluk" vir haar vyande. Deur haar geskiedenis was die Black Cat om die beurt 'n vyand, liefde en bondgenoot van Spider-Man.

Die karakter is oorspronklik uitgebeeld as 'n superskurk en teenstander van Spider-Man, maar die twee raak mettertyd verlief en dit motiveer haar om 'n antiheldin en sy bondgenoot te word. Die verhouding raak egter ingewikkelder toe dit duidelik word Black Cat was net in die superheld geïnteresseerd en nie in Peter Parker nie. Nadat hulle die verhouding beëindig het, bly Black Cat een van Spider-Man se vertrouelinge en vriende en hulle het jare lank 'n aan-af-verhouding.

Black Cat verskyn in baie media-aanpassings van Spider-Man. Felicity Jones het die rol van Felicia Hardy vertolk in the 2014-rolprent *The Amazing Spider-Man 2*.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* LCCN: no2016147794
* VIAF: 651147905018279090429
* WorldCat Identities: lccn-no2016147794

 |
'n Akker (rooi) in vergelyking met 'n Amerikaanse voetbalveld (groen) en 'n sokkerveld (blou).
'n **Akker** is 'n eenheid waarmee oppervlakte gemeet word. Dit word veral gebruik om landbougrond uit te meet. Histories is 'n akker die hoeveelheid grond wat 'n man met een os in een dag kan ploeg. Internasionaal gesproke word 'n akker as 'n reghoek van 4046,8564224 m² gedefinieer.

Om dit in perspektief te stel, 'n akker is gelykstaande aan ongeveer:

* Die grootte van 'n sokker of Amerikaanse voetbalveld;
* 'n Vierkant waarvan die sye 63,61 meter of 208,71 voet lank is.

Geskiedenis
-----------

Die Engelse woord "*acre*" is afkomstig van die Oud Engelse "*æcer* (oorspronklik beteken dit "ope veld", gelykstaande aan die Duitse "*Acker*", die Nederlandse "*akker*", die Latynse "*ager*" en die Griekse "*agros*"). In die Domesday Book van 1086 word 'n akker as die hoeveelheid land wat 'n man met een ploeg en een os in 'n dag kan ploeg.

Aangesien hierdie grootte na gelang van die boer en die gesondheid van sy beeste gevarieer het, is daar later besluit om die eenheid vas te stel. Vir die rede het konings Eduard I, Eduard III, Hendrik VIII en George IV wette ingestel om die eenheid te definieer.

Onder die heerskappy van Victoria van die Verenigde Koninkryk stel die Britse "*Weights and Measures Act*" van 1878 'n akker as 4,840 vierkante jaart vas. Lande van die Britse Statebond en die Verenigde State van Amerika het later soortgelyke wetgewing ingebring.

Sien ook
--------

* Britse en Amerikaanse maateenhede
**Austenitiese vlekvrye staal** verteenwoordig die grootste tonnemaat van al die vlekvrye staal wat geproduseer word. Die belangrikste stale in die 300-reeks is dié wat ongeveer 18% chroom en 8% nikkel per gewig bevat; waarna gewoonlik verwys word as "18/8", en wat beskou kan word as die basis van die reeks. As gevolg van die hoë prys van nikkel word dié element soms vervang met stikstof en mangaan.

Die 300-reeks het goeie korrosieweerstand, meganiese eienskappe en vervaardigbaarheid, maar die teenwoordigheid van chloried-ione kan nadelig wees. Vlekvrye staal wat aan temperature tussen 425 en 815°C blootgestel word, is onderhewig aan "sensitering" wat meegebring word deur die reaksie van die koolstof in die staal met chroom op korrelgrense om die chroomkarbied Cr23C6 te vorm. Hierdie reaksie lei tot die verdunning van die chroom in korrelgrensgebiede tot onder die vlak van 18% wat nodig is vir die handhawing van die beskermende chroomoksiedlaag. "Gesensiteerde" staal word dus maklik deur korrosiewe media aangeval. Dit is veral ‘n probleen as vlekvrye staal gesweis word. Om die probleen te bowe te kom, is spesiale laekoolsof-variëteite ontwikkel, soos 304L en 316L. ‘n Ander strategie is om elemente in die staal te inkorporeer wat meer stabiele karbiedes as chroom vorm, soos niobium en titaan, bv in stale 347 en 321.

Die 300-reeks bied die moontlikheid van vervormingsversterking deur middel van koue bewerking. 

Austenitiese vlekvrye stale is onderhewig aan (transkristallyne) chloried-spanningskorrosie-kraking. Hierdie tipe faling vereis die teenwoordigheid van ‘n toegepaste trekspanning of ‘n trekresspanning en kom selfs voor in elektroliete wat net ‘n paar dele per miljoen chloried-ione bevat. Om stale meer bestand teen chloried te maak word molibdeen (2 tot 4%) in die legering ingevoer (bv in die gevalle van 316 en 317)

Tipes 302 en 304 bevat hoër konsentrasies legeringselemente. Tipe 304 word wyd gebruik in 'n reeks hoëtemperatuur-toepassings. Sy hoë nikkelinhoud maak tipe 305 selfs meer stabiel as tipe 304. Tipes 309, 310 en 314 kan ook by hoë temperature gebruik word. Tipes 316 en 317 het goeie algemene korrosieweerstand en is ook aanwendbaar by hoë temperature.
**Ferritiese vlekvrye staal** soos verteenwoordig deur tipes AISI 405, 430, 443 en 446), bevat tussen 11.5 en 27% chroom as die hooflegringselement en 'n maksimum van 0.25% koolstof, sowel as klein hoeveelhede stikstof en nikkel. Die hoofprobleme wat hierdie klas vlekvrye stale teister, is "475°C verbrossing", die vorming van sigma-fase en sensitering. Hierdie probleme kan aan die hand van die fasediagram verstaan word.

Die stale het dieselfde kristalstruktuur as yster by kamertemperatuur, is magneties en kan nie verhard word deur 'n hittebehandeling nie. Ferritiese vlekvrye staal is nie besonder sterk nie, met treksterktes in die bereik 275 tot 350 MPa. Hulle lae taaiheid en vatbaarheid vir sensitering beperk hulle gebruik. 

Hulle hoof-voordele is hulle weerstand teen chloried- spanningskorrosie-kraking, waterige korrosie en atmosferiese korrosie en oksidasie. Tipiese gebruike sluit in chemiese prosestoerusting, motoruitlaatstelsels, kombuis- en voedselverwerkingstoerusting en eetgerei.
Die werk van die Italiaanse skilder **Tintoretto** (Italiaans: [tintoˈretto]; Venesiaans: [tiŋtoˈɾeto]; laat September of vroeë Oktober 1518 – 31 Mei 1594) word gekenmerk deur 'n eiesinnige kleurgebruik, sterk kontraste tussen lig en donker, en dramatiese ruimtelike effekte. Verskeie datums word gegee vir die geboortejaar van **Jacopo Robusti**, beter bekend as Tintoretto, maar 1518 lyk die waarskynlikste.

*Jesus by die See van Galilea*, olie op doek, ca. 1575–1580
*Die wonder van Markus*, olie op doek, 1548
Hy het sy lewe lank in sy geboortestad, Venesië, gebly, waar hy blykbaar ’n leerling van Titiaan was. Hoewel die invloed van Michelangelo ook in Tintoretto se werk merkbaar is, het hy sy eie, onafhanklike styl ontwikkel. Hy het sy reputasie met die groot skildery *Die wonder van Markus* (1548, Accademia, Venesië) gevestig.

Die beweeglike, besige komposisie, die gewaagde perspektiwiese verkorting, die konsentrasie op een dramatiese moment en die briljante kleure het groot indruk gemaak, en hy het daarna baie opdragte ontvang, veral van die Republiek Venesië, verskeie kerke en die broederskap van Sint Rochus, 'n liefdadigheidsgenootskap wat slagoffers van die pes bygestaan het. Die groot siklusse wat hy vir die opdraggewers geskilder het, behoort tot sy beste werk.

Ondanks die byvoeging van talle byfigure is alle aandag op die hoofpersoon van 'n skilderstuk gevestig deur die voortreflike komposisie en vernuftige kleur- en liggebruik. Die vervolmaking van sy styl kan in die *Maria*-siklus in sy eie kerk, die Madonna dell'Orto (1558), en in die *Markus*-stukke vir die Scuola di San Marco (1562) gesien word. Die elemente van diepteperspektief en kontrasryke ligval kenmerk hierdie skilderye. Tintoretto se belangrikste werk is sy skilderye vir die Scuola di San Rocco, waaraan hy van 1564 tot 1587 gewerk het.

Deur dikwels gedraaide houdinge aan sy figure te gee, het hy groter beweeglikheid verkry en sy ligeffekte gee 'n byna bonatuurlike voorkoms aan die skilderye. Tintoretto se mitologiese en allegoriese skilderye, onder andere vir die doge se paleis (1577–1885), is wel minder visionêr as sy geestelike werke, maar hulle is nogtans hoogtepunte van die Venesiaanse skilderkuns. Hy het ook portrette van onder meer die doges van Venesië geskilder waarin hy groot begrip vir karakter en persoonlikheid aan die dag lê.

Hoewel Tintoretto se oeuvre besonder groot is en hy 'n enorme produksie, waaraan assistente en leerlinge hom help werk het, gehad het, het hy min navolgers gehad. Hy bly egter van die grootste skilders van die Laat Renaissance.

Bronnelys
---------

* Wêreldspektrum, 1982, ISBN 0-908409-68-0, volume 27, bl. 130