recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Al-Masdjid an-Nabawi** (Arabies: المسجد النبوي, **Moskee van die Profeet**) is ’n moskee in Medina, Saoedi-Arabië, wat gebou is deur die profeet Mohammed. Dit is die tweede moskee in die geskiedenis van Islam (naas die Kaäba) en is nou een van die grootstes in die wêreld. Dit is die tweede heiligste plek in Islam naas Al-Masdjid al-Haram in Mekka. Die moskee is permanent oop.

Die terrein was oorspronklik langs Mohammed se huis; hy het hom daar gevestig ná sy emigrasie na Medina in 622 n.C. Hy het help bou aan die moskee, wat aanvanklik ’n opeluggebou was. Dit het gedien as ’n gemeenskapsentrum, hof en godsdiensskool. Daar was ’n platform vir mense wat die Koran aan ander geleer het. Islamitiese heersers het dit sedertdien grootliks uitgebrei en versier. In 1909 was dit die eerste plek op die Arabiese Skiereiland wat van elektriese ligte voorsien is.

Beskrywing
----------

Binnekant van Al-Masdjid an-Nabawi.
Die moskee is geleë in wat tradisioneel die middel van Medina was, met baie hotelle en markte daarnaby. Dit is ’n groot pelgrimsterrein. Baie pelgrims wat die hadj voltooi het, besoek daarna die moskee vanweë sy verbintenis met Mohammed se lewe.

Nadat dit deur die Omajjadiese kalief al-Walid I uitgebrei is, bevat dit die laaste rusplek van Mohammed en die eerste twee Rasjidoen-kaliefs, Aboe Bakr en Omar.

Een van die merkwaardigste eienskappe van die terrein is die Groen Koepel in die suidoostelike hoek van die moskee. Dit was oorspronklik die huis van Aisja, een van Mohammed se vroue, en is waar die profeet se graf is. In 1279 is ’n houtkoepel oor die graf gebou; dit is later verskeie kere herbou en gerestoureer. Die huidige koepel is in 1818 deur die Ottomaanse sultan Mahmoed II laat bou. Dit was eers groen geverf, vandaar die naam "Groen Koepel".

Die eerste minarette (vier) van 7,9 m is deur Omar laat bou. In 1307 is ’n minaret met die naam Bab al-Salam bygevoeg en dit is deur Mehmet IV laat restoureer. Ná ’n restourasieprojek in 1994 was daar 10 minarette van 104 m hoog. Die minarette se boonste, middelste en onderste seksies is onderskeidelik rond, agthoekig en vierkantig.
Georges de La Tour c. 1644
Die Meester van Vyšší Brod, 'n Boheemse meester, c. 1350. Die invloed van Italiaanse Bisantynse skilderwerk was beduidend gewees in die hof van Karel IV.
Die geboorte van Christus is reeds sedert die 4de eeu 'n belangrike onderwerp van Christelike kuns.

Die artistieke uitbeeldings van die geboorte van Jesus wat tydens Kersfees gevier word is gebaseer op die verhale in die Bybel in die evangelies van Mattheus en Lukas, soos verder op uitgebrei deur geskrewe, mondelinge en artistieke tradisie. Christelike kuns sluit 'n groot aantal uitbeeldings van die Maagd Maria en die Christus Kind in. Sulke werke word oor die algemeen na verwys as die *"Madonna en Kind"* of *"Maagd en Kind"*. Hulle is gewoonlik nie spesifiek uitbeeldings van die geboorte van Christus nie, maar is dikwels gewyde voorwerpe wat 'n besondere aspek of karakteristiek van die Maag Maria of Jesus toon. Prente of uitbeeldings van die geboorte van Christus aan die ander hand is bedoel om spesifiek illustratief te wees, en sluit baie details van die spesifieke verhaal in; hulle is 'n normale komponent van die illustrasie van die Lewe van Christus en die lewe van die Maagd Maria.

Die geboorte van Christus is reeds met behulp van verskeie media uitgebeeld, beide in skildery en prente en ook in beeldhouwerk. Prente sluit in muurpanele, paneelskilderye, manuskrip prente, loodglas vensters en olieverfskilderye. Die onderwerp van die geboorte van Christus word dikwels gebruik vir altaarstukke, waarvan baie beide skilderwerk en beeldhouwerk insluit, Ander uitbeeldings in skilderwerk sluit ivoorminiature, steen sarkofae, argitekturele karakteristieke soos deurlateie, en vrystaande beeldhouwerke in.

Vrystaande beeldhouwerke mag gegroepeer word in 'n *Geboortetoneel* (wieg, *creche* of *presepe*) binne of buite 'n kerk, huis, openbare plek of natuurlike ligging. Die skaal van die figure strek van miniature tot lewensgrootte figure. Hierdie geboortetonele het hul oorsprong heel waarskynlik te danke aan *tableau vivants* in Rome, alhoewel Franciskus van Assisi die tradisie 'n groot hupstoot gegee het. Die tradisie gaan tot vandag toe nog voort, met kleiner weergawes wat gemaak word van porselein, pleister, plastiek of paneelbord wat vir uitstalling in huise verkoop word. Die tonele daarvan het gelei tot verhoogstukke van die geboorte van Christus.

Die stal is net buite die stadsmure, met die heders op die hoogte daaragter; Slowakye, c. 1490
Gothic toppling idol on the flight
**Oliver Laurence North** of **Ollie North** is 'n afgetrede luitenant-kolonel van die Amerikaanse Marinierskorps. Hy is ook 'n bekende TV-persoonlikheid, politieke kommentator, skrywer en was by die Iran-Contra-skandaal betrokke.

Vroeë lewe
----------

Polisiefoto van North, geneem op die dag van sy arrestasie
Oliver North (middel)
North onderteken een van sy blitsverkopers
Oliver Laurence North is op 7 Oktober 1943 in San Antonio, Texas gebore, maar word in Philmont in New York groot. Hy studeer aan die Staatsuniversiteit van New York by Brockport. In 1987 is hy met Betsy Stuart getroud.

North het 22 jaar in die Amerikaanse marinierskorps gedien, onder andere tydens die Viëtnamoorlog. In 1981 word hy lid van die staf van die Nasionale Veiligheidsraad van die Reagan-regering, hy koördineerder van 1983 tot 1986 die bestryding van terrorisme, en word uiteindelik adjunkdirekteur vir politiek-militêre sake. Hy koördineer die inval van Grenada in 1983. In 1985 speel hy 'n belangrike rol in die suksesvolle poging om die kapers van die passasierskip, die *Achille Lauro* in Italië te arresteer. North was ook in 1986 by voorbereidings vir die lugaanvalle op Libiese militêre basisse in Tripoli en Benghazi, as vergelding vir 'n bomaanslag in 'n Berlynse nagklub betrokke.

Die Iran-Contra-skandaal
------------------------

In die laat 1980's verkoop die VSA in die geheim wapens aan Iran om die vrylating van Amerikaanse gyselaars wat in Libanon aangehou is aan te moedig. North formuleer egter 'n tweede deel van die plan, wat die opbrengs van die verkope na die Contra-rebelle in Nicaragua herlei. Dit was spesifiek ingevolge die Boland-Amendement verbied en hy is op 5 Julie 1989 vir sy aandeel daaraan gevonnis.

Hy is vir drie jaar gevangenis met opskorting, twee jaar voorwaardelik, 'n $150 000 boete en 1 200 uur gemeenskapsdiens gevonnis. Op 20 Julie 1990 is sy veroordeling tersyde gestel omdat die proses nie regverdig was nie en dit op TV uitgesaai is. Die Amerikaanse Hooggeregshof verwerp die saak en het nie 'n hersiening daarvan toegestaan nie.

Latere lewe
-----------

In 1994 staan North as senator in Virginia, maar was nie suksesvol nie. Hy het verskeie blitsverkopers geskryf, waaronder: *Under Fire*, *One More Mission*, *War Stories - Operation Iraqi Freedom*, *Mission compromised*, *The Jericho sanction* en *The Assassins*. Hy skryf ook rubrieke en is die gasheer van die TV-program *War Stories with Oliver North*.
Die verdiepinggebou waarin die skool van omstreeks 1875 af gehuisves is. Kosgangers het op die eerste verdieping tuisgegaan.
Die **Stucki-skool** in die Blouvlei (Blaauwvallei), Wellington, Wes-Kaap, was ’n skool waaraan leerders van 1860 tot 1919 in Nederlands onderrig is in ’n tyd toe Engels die skoolwese in die Kaapkolonie oorheers het. Talle bekende Suid-Afrikaners het aan dié skool hul vroegste onderwys ontvang.

Die skool is gestig deur Marinus Stucki, wat in Julie 1860 die reis uit Nederland na Kaapstad aanvaar het op aanbeveling van sy broer Conradus, wat reeds in Bovenvallei (Bovlei) skoolgehou het. Stucki het op 21 Oktober 1860 in die Kaap aan wal gestap het. Op 1 Desember 1860 het hy op Blauwvallei (of Blouvlei) aangekom en twee dae later op 18-jarige leeftyd sy werk as onderwyser aanvaar in 'n deel van 'n kelder wat deur 'n middelmuur van die res van die gebou afgeskort is. Daar was 29 leerders in die skool, sommige net so oud of selfs ouer was as "Meester". 

Die skool was aanvanklik die eiendom van die boere in die omtrek van wie Stucki ook sy besoldiging van £42 per jaar ontvang het. Op 1 Oktober 1861 het die skool egter onder die beheer van die Kaapkolonie se departement van onderwys gekom en is 'n verdere toelaag van £30 per jaar van die staat ontvang. 

In 1867 het mev. P.J. Cillié 'n stuk grond geskenk vir die oprigting van 'n nuwe skool vir meester Stucki. Die skool is gou met die medewerking van die ouers klaargemaak en Stucki gaan dus met sy leerlinge na 'n ruimer skool, waar later meer leerkragte nodig geword het. ’n Bran het die dak in 1874 in puin gelê, maar kort daarna het ’n grasieuse verdieping gebou die ou enkelverdiepinggebou vervang. Kosgangers het op die boonste verdieping tuisgegaan. Mettertyd het dié gebou verval en eindelik is dit deur ’n enkelverdieping vervang. Van 1920 tot 1928 is die gebou gebruik as ’n huishoudkundeskool vir behoefte meisies, maar sedertdien staan dit leeg. 

Onder die skool se leerders was die Springbok Paul Roos, regter H.S. van Zyl, prof. G.G. Cillié, di. D. Wilcocks, J.D. Cilliers en Willem Conradie, en prof. Sarel van der Merwe.

Bronne
------

* (af)  Nienaber, P.J. 1947. *Afrikaanse Biografiese Woordeboek*, deel I. Johannesburg: L. & S. Boek- en Kunssentrum.
Die buitepanele van Rogier van der Weyden se *Braque Triptiek* (ongeveer 1452) toon die skedel van die beskermheilige. Dit rus op 'n baksteen, 'n simbool van sy voormalige beroep.
***Memento mori*** (Latyn vir 'onthou [of dink daaraan] dat jy [moet] sterf') is 'n artistieke of simboliese uitdrukking wat dien as herinnering aan die onafwendbaarheid van die dood. Die begrip se wortels kan teruggevoer word na die filosofieë van die Klassieke Oudheid en die Christendom. Dit het vanaf die middeleeue begin figureer in die grafkuns en die argitektuur.

Die algemeenste motief is 'n skedel, dikwels vergesel van een of meer bene van die menslike geraamte of skelet. Dikwels is hierdie simbole genoeg om die idee op te roep. Ander motiewe soos 'n kis, uurglas of verwelkte blomme, dui op die verganklikheid van die menslike lewe. Dikwels funksioneer hierdie motiewe binne 'n werk (soos 'n portret) met 'n ander onderwerp. Digters maak ook dikwels gebruik van die uitdrukking as titel vir hul gedigte. Die *vanitas* is 'n artistieke genre waar die tema van die dood egter die uitsluitlike onderwerp is. Die *Danse Macabre* en die Dood, voorgestel deur 'n doodsengel met 'n seis, spreek selfs meer direk tot die onderwerp.

#### Galery

* *Memento mori*. Inskripsie op 'n grafsteen (1746). Edinburgh. St. Cuthbert's Churchyard.
* Roomse mosaïek wat die Rota Fortunae (Wiel van Fortuin) voorstel wat, soos dit draai, die rykes arm en die armes ryk kan maak; in effek is beide toestande baie onseker en onbestendig, met die dood wat altyd om die draai wag, en die lewe wat aan 'n draadjie hang; wanneer die draad breek, ontsnap die siel, en so word almal gelyk gemaak. (Collezioni pompeiane. Nasionale Argeologiese Museum, Napels)Roomse mosaïek wat die *Rota Fortunae* (Wiel van Fortuin) voorstel wat, soos dit draai, die rykes arm en die armes ryk kan maak; in effek is beide toestande baie onseker en onbestendig, met die dood wat altyd om die draai wag, en die lewe wat aan 'n draadjie hang; wanneer die draad breek, ontsnap die siel, en so word almal gelyk gemaak. (Collezioni pompeiane. Nasionale Argeologiese Museum, Napels)
* Frans Hals, Jongman met 'n Skedel, ongeveer 1626–1628Frans Hals, *Jongman met 'n Skedel*, ongeveer 1626–1628
* Memento mori in die vorm van 'n klein kis, 1700's, wasfiguur op satyn in 'n houtkis (Museum Schnütgen, Keulen, Duitsland)Memento mori in die vorm van 'n klein kis, 1700's, wasfiguur op satyn in 'n houtkis (Museum Schnütgen, Keulen, Duitsland)
*Cleopatra op die terras van Philae*, deur Frederick Arthur Bridgman in ongeveer 1896.
**Antonius en Cleopatra** (oorspronklike Engelse titel: *Antony and Cleopatra*) is 'n historiese drama deur William Shakespeare oor die verhouding tussen Cleopatra, koningin van Egipte, en die Romeinse veldheer Markus Antonius. Die tragedie het in die Eerste Folio-uitgawe van 1623 verskyn. Daar word geglo dat dit in 1606 of 1607 geskryf is.

Die eerste bladsy van Antonius en Cleopatra soos dit in die Eerste Folio gepubliseer is.
Hierdie Romeinse tragedie speel op verskillende plekke af, van die eksotiese en dekadente Alexandrië tot die streng gedissiplineerde Rome. Die stuk volg die verhouding tussen Cleopatra en Marcus Antonius, vanaf die Romeins-Persiese oorloë tot met Cleopatra se selfmoord. Die groot teenstander is Octavius Caesar, wat later as Augustus die eerste keiser van Rome sal word. In die tyd wat die stuk afspeel is hy nog deel van 'n diktatoriale driemanskap, die Tweede Triumviraat, waarvan Marcus Antonius ook deel is.

Die rol van Cleopatra word as een van die mees komplekse vroulike karakters in die werk van Shakespeare gesien. Sy is ydel en besonder teatraal. Die publiek kan soms nie anders as om met haar te lag nie, maar sy is 'n ware tragiese heldin.
***Brigadeführer*** was 'n SS-rang wat in Nazi-Duitsland gebruik is tussen 1932 en 1945. *Brigadeführer* was ook 'n SA-rang (SA - *Sturmabteilung*, "Stormafdeling").

Die rang is oorspronklik geskep na aanleiding van die uitbreiding van die *Schutzstaffel* en toegewys aan die offisiere wat in beheer van die *SS-Brigaden* was. In 1933 het die *SS-Brigaden* hulle naam verander na *SS-Abschnitte*, maar die rang van die *Brigadeführer* het dieselfde gebly.

Die *Brigadeführer* is oorpsronklik beskou as die tweede generaal-offisier-rang van die SS en was tussen die range *Oberführer* en *Gruppenführer*. Met die groei van die Waffen-SS en die Ordnungspolizei het dit egter verander en is *Brigadeführer* as die gelyke van 'n generaal-majoor beskou, een rang hoër as 'n Oberst in die Duitse *Wehrmacht*. Die rang van generaal-majoor was op die tyd die ekwivalent van brigadier-generaal, 'n een-ster Generaal in die *United States Army* (die leër van die Verenigde State).

Die embleem van die *Brigadeführer* was oorspronklik twee eikeblare en 'n silwer neut, maar in 1942 is die ontwerp verander na 'n drie eikeblare na aanleiding van die skepping van die rang *Oberstgruppenführer*. 

*Brigadeführers* het ook die skouerembleem van 'n generaal-majoor gedra en is as sulks na verwys sowel as hul SS-rang (bv. *SS-Brigadeführer und Generalmajor der Waffen-SS und Polizei*).

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Junior Rang**Oberführer** | **SS-rang** en **SA-rang****Brigadeführer** | Senior Rang**Gruppenführer** |
'*n Minnesanger sing van beroemde dade*, deur J.R. Skelton, omstreeks 1910.
'n **Skald** of **skáld** (Oudnoors en Yslands vir "digter") was in die Wikingtydperk 'n hofdigter of minnesanger wat skaldegedigte geskryf het. Skaldegedigte is tradisioneel op een geleentheid en deur een mens geskryf, terwyl die ander vorm van Oudnoorse poësie, Eddagedigte, eerder met tradisie verbind word.

Meer as 5 500 skaldeverse in 700 manuskripte het bewaar gebly, insluitende verskeie sagas en in Snorri Sturluson se *Prosaïese Edda*, 'n boek met skaldegedigte wat tot 'n herlewing in die kuns gelei het. Baie van die verse is fragmente van oorspronklik langer werke en dit is onbekend wie baie daarvan geskryf het. 

Die vroegste bekende skaldegedig is geskryf deur Bragi Boddason, bekend as Bragi die Oue, 'n Noorweegse skald van die eerste helfte van die 9de eeu. Die meeste bekende skalde was verbonde aan die hof van Noorweegse konings in die Wikingtydperk, en later was al hoe meer van hulle Yslands. Die inhoud van hulle uitgebreide gedigte was soms mities van aard voor die kerstening van Skandinawië en daarna gewoonlik historiese materiaal wat die dade van hulle beskermhere uitgebeeld het. Die tradisie het tot in die laat Middeleeue voortgeduur.

Digvorm
-------

Skalde- en Eddagedigte stam van dieselfde tradisie van allitererende verse af, en in Oudnoors sowel as Yslands beteken die woord *skald* bloot "digter". Skaldegedigte verskil van Eddagedigte deurdat hulle met 'n enkele digter verbind word eerder as met tradisie. Die styl, met *dróttkvætt* ("hofmeter"), is ook ingewikkelder, want dit verg interne ritme sowel as alliterasie. Die ouer *fornyrðislag* ("antiekewoord"-), *ljóðaháttr* ("liedvorm-") en *málaháttr* ("spraakvorm-")meters van die Eddagedigte is eenvoudiger. Die gevolglike kompleksiteit van skaldegedigte kan vir die moderne leser moeilik verstaanbaar lyk. Die oorspronklike gehoor, wat die kuns geken het, kon egter baie verstaan as hulle dit die eerste keer hoor en kon intellektuele bevrediging daaruit kry.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4181621-3
* NKC: ph1077984

 |
**Andrew Marr**  

**Britse joernalis, televisie-aanbieder en politieke kommentator**  
  


---

**Akademiese opleiding**  
  

Trinity Hall, Cambridge  
  


---

**Bekende programme**  
  

*BBC News*  

*The Andrew Marr Show*

---

**Getroud met**  
  

Jackie Ashley (1987 tot hede)

**Andrew William Stevenson Marr** (\* 31 Julie 1959 in Glasgow, Skotland) is 'n Britse joernalis, televisie-aanbieder en politieke kommentator. 

Hy was twee jaar lank, tot en met Mei 1998, redakteur van die dagblad *The Independent* en daarna, vanaf 2000 tot en met 2005, politieke redakteur van die *BBC News*. Vanaf September 2005 het hy *Sunday AM* (tans *The Andrew Marr Show*), 'n politieke program wat op Sondagoggende deur *BBC One* uitgesaai word. Marr is ook die aanbieder van *BBC Radio 4* se program *Start the Week*.

In 2007 het Andrew Marr 'n dokumentêre televisiereeks oor die politieke geskiedenis van na-oorlogse Brittanje, *Andrew Marr's History of Modern Britain*, aangebied wat deur *BBC Two* uitgesaai is. Twee jaar later is 'n opvolgreeks vervaardig wat die periode tussen 1901 en 1945 behandel, *Andrew Marr's The Making of Modern Britain*. 

In 2010 het hy 'n televisiereeks aangebied wat die lewe in, die ontwikkeling van en die uitdagings vir sommige van die wêreld se grootste stede behandel, *Andrew Marr's Megacities*. Koningin Elizabeth II se sestig jaar op die troon is vroeg in 2012 in 'n televisiereeks van drie aflewerings, *The Diamond Queen*, behandel.

In 2012 is sy boek *A History Of The World* deur *Macmillan Uitgewers*, 'n druknaam van *Pan Macmillan Uitgewers*, uitgegee.

Bibliografie
------------

* *My Trade*
* *A History of Modern Britain*
* *The Making of Modern Britain*
* *The Diamond Queen*
* *A History Of The World*
**Stuart Neville** (\* 1972 in Armagh) is 'n Noord-Ierse skrywer wat veral sukses behaal het met sy roman *The Twelve* (wat in die Verenigde State onder die titel *The Ghosts of Belfast*, in Duitsland as *Die Schatten von Belfast* en in Frankryk as *Les Fantômes de Belfast* gepubliseer is).

Literêre werke
--------------

Stuart Neville se debuutroman *The Twelve* behandel die sielkundige aspek van Noord-Ierland se lang burgeroorlog en die kwessie van skuld, geregtigheid en boete. Die riller se hoofkarakter, Gerry Fegan, is 'n IRA-moordenaar wat twaalf jaar lank in die tronk was en ná sy vrylating, anders as sy voormalige vennote, nie by die lewe ná die vredesooreenkoms kan aanpas nie. Hy moet die spoke van sy twaalf onskuldige slagoffers - mans, vroue en kinders - konfronteer wat hom die bevel gee om sy vroeëre opdraggewers dood te maak.

*The Twelve* is met die *Los Angeles Times* se boekprys as die beste riller van 2009 bekroon, terwyl dit sowel deur die *New York Times* asook die *Los Angeles Times* as een van die beste misdaadromans van die jaar 2009 aangewys is.

Neville se werke is naas Duits en Frans ook in Japannees, Pools, Sweeds, Grieks en ander tale vertaal.

Bibliografie
------------

### Romans

* *The Twelve* (2009; in die Verenigde State in 2012 gepubliseer as *The Ghosts of Belfast*, in Duitsland as *Die Schatten von Belfast* en in Frankryk as *Les Fantômes de Belfast' )*
* *Collusion* (2010)
* *Stolen Souls* (2012)
* *Ratlines (2013)*
* *The Final Silence* (2014)
* *Those We Left Behind* (2015)
* *So Say the Fallen* (2016)

### Kortverhale

* *Requiems for the Departed* (2010; bydraer tot die kortverhaalbundel)
Die **Kromriver** is 'n rivier wat in die Oos-Kaap in Suid-Afrika vloei. die rivier en sy sytakke verskaf die meeste water vir huishoudelike en nywerheidsgebruik aan Gqeberha. Dit is die naaste rivier aan hierdie stedelike gebied met voldoende goeie water.

Stroomgebied
------------

Die rivier ontspring in die hoë reënvalstreek noord van die Tsitsikammaberge in die oostelike deel van die Langkloof. Die opvanggebied is 1 085 km² groot en die rivier met 'n lengte van 109 km loop oos-suidoos na sy tregtervormige mond ten noorde van Kaap St. Francis en suid van Jeffreysbaai. Die estuarium is by 34°9′S 24°51′O﻿ / ﻿34.150°S 24.850°O﻿ / -34.150; 24.850.

Benutting
---------

Die mond is veral 'n gewilde vakansieoord vir hengelaars. Deur die bou van die Churchilldam en die Impofudam kom oorstromings van landerye en skade aan huise op die oewers nou selde voor.

Dierelewe
---------

In 1995 is die skaars varswatervissie bekend as die Kaapse galaxias (*Galaxias zebratus*) in die rivier aangetref. Tot op daardie tydstip is aanvaar dat die vissies nie verder noord as die Keurboomsrivier voorkom nie.

Sedert ongeveer 1918 was die riviermond die tuiste van 'n kolonie van tot 60 swane (*Cygnus olor*). Hulle was die enigste uitheemse voëls wat in die destydse Kaapprovinsie deur 'n spesiale proklamasie beskerm is. Hul herkoms is onseker. Moontlik het hulle van 'n skip ontsnap of 'n skeepsramp oorleef. Weens ontwikkeling by die riviermond is daar nou geen swane meer oor nie.

Bibliografie
------------

* Green, Lawrence G.: A taste of south-easter. Memories of unusual Cape Town characters, queer shops and shows, old bars, hotels and cafés and the panorama of streets. Kaapstad: Howard Timmins, 1971.
* Palmer, Eve: The plains of Camdeboo. Londen: Collins, 1966.
* Logie, Bartle: Governor's travels. A journey along the Kouga/Tsitsikamma coast. Hunters Retreat: Bluecliff, 1999. ISBN 0-620-24152-7
* krommerivier.wordpress.com
’n *Bunga mas*, ’n vorm van skatpligtigheid wat die koning van Siam se vasalstate op die Maleise Skiereiland vir hom gestuur het.
**Skatpligtige** is ’n term vir ’n voormoderne staat wat in ’n spesifieke onderdanige verhouding met ’n magtiger staat was en die stuur van ’n gereelde soort belasting, of **skatpligtigheid**, aan die hoër mag ingesluit het. Dié belasting was dikwels in die vorm van goud of slawe, en kan dus as ’n soort beskermingsgeld beskou word. Dit kon ook meer simbolies gewees het: Soms het dit ’n teken van onderdanigheid behels, soos die *bunga mas* (goue blomme) wat heesers op die Maleise Skiereiland aan die konings van Siam gestuur het, of die bywoning van geleenthede aan die hof van die heerserstaat as ’n openbare teken van onderdanigheid.

’n Stelsel van skatpligtigheid het in Oos-Asië ontstaan met baie naburige Oos-, Sentraal-, Suidoos- en Suid-Asiatiese lande en streke wat skatpligtiges van verskeie keiserlike Chinese dinastieë geword het. Histories het die keiser van China homself beskou as die keiser van die hele beskaafde wêreld. Dit was dus nie vir hom moontlik om gelykwaardige diplomatieke betrekkinge met enige ander mag te hê nie, en die Chinese het alle diplomatieke betrekkinge in die streek as ’n vorm van skatpligtigheid beskou. Enigiets wat China ontvang het, selfs deur handel, is as skatpligtigheid beskou en alles wat ander state van China ontvang het, is beskou as geskenke wat die keiser uit goedhartigheid aan dié state gegee het.

In die Filippyne het die heersers van die administratiewe streke tot in 1898 vasale van die Spaanse Ryk geword, en hulle reg om te regeer is deur koning Filips II van Spanje erken op voorwaarde dat hulle heffings aan die Spaanse kroon betaal.

Moderne vorme van skatpligtiges is vasal- en satellietstate.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
'n Vywer in Hampstead Heath
September in Hampstead Heath
Die uitsig vanaf Parliament Hill
**Hampstead Heath** (plaaslik ook kortweg "the Heath" genoem) is 'n uitgestrekte ou park en openbare groen ruimte in die noorde van Londen wat oor 'n oppervlakte van sowat 790 akkers (320 hektaar) strek. Die park bestaan hoofsaaklik uit oop grasvelde en bosse en is op 'n sanderige heuwel geleë. Dié heuwel - een van die hoogste punte in die Britse hoofstad - strek van Hampstead tot Highgate.

Die heuwelagtige parkterrein behels naas historiese en nuut aangeplante bosse enkele vywers, 'n openbare swembad, speelterreine en 'n oefenpad. Die park grens in die noorde aan Kenwood House, 'n herehuis. Parliament Hill, 'n heuwel in die suidweste van die park, bied 'n uitsig oor Londen wat as natuurmonument beskerm word.

Hampstead Heath word deur die *City of London Corporation* bestuur en behoort administratief grotendeels aan die stadsdistrik London Borough of Camden, met uitsondering van Hampstead Heath Extension en Golders Hill Park wat in die London Borough of Barnet geleë is.
**Dahsjoer** (Arabies: دهشور) is ’n koninklike dodeakker op die wesoewer van die Nylrivier sowat 40 km van Kaïro, Egipte. Dit word ook getranslitereer as **Dahsjur**, **Dashur** of **Dahshour**. Dit is hoofsaaklik bekend vir verskeie piramides, waarvan twee van die oudstes, grootstes en bes bewaardes in Egipte is. Hulle is tussen 2613 en 2589 v.C. gebou.

Piramides
---------

Die Geboë Piramide van Snofroe.
Die Geboë en die Rooi Piramide is tydens die bewind van farao Snofroe (2613-2589 v.C.) gebou. Hy was die pa van Cheops. Die Geboë Piramide se vorm is uniek; die styl is vermoedelik aangepas weens ’n ingenieursprobleem wat tydens die bou daarvan ontstaan het. Die Rooi Piramide is die eerste ware gladde piramide in die wêreld.

Die piramide van die 12de-dinastiese farao Amenemhat II (1929-1895 v.C.) is nou erg beskadig. Langsaan is verskeie satelliet-piramides van koninklike vroue gevind wat nog redelik ongeskonde is en wat baie juwele bevat. Die Piramide van Senoesret III was deel van ’n groot kompleks met verskeie kleiner piramides van koninklike vroue.

Die Swart Piramide dateer uit die latere bewind van Amenemhat III (12de Dinastie) en hoewel erosie baie skade aangerig het, is dit die indrukwekkendste monument op die terrein naas Snofroe se twee piramides. Langsaan is die grafkelder van farao Hor uit die 13de Dinastie.

Daar is nog verskeie ander piramides, asook groot begraafplase vir amptenare van die Ou en Middelryk van Antieke Egipte.

Die terrein vandag
------------------

In Julie 2012 het Dahsjoer se hele Christelike gemeenskap, sowat 100 families, na nabygeleë dorpe gevlug weens geweld tussen hulle en die Moslem-inwoners. Daarna is die terrein erg geplunder deur plaaslike inwoners en omliggende nedersettings.
|  |  |
| --- | --- |
|  | **3** |
| ↓ **Periode** |  |
| **4** | 21Sc |
| **5** | 39Y |
| **6** | 57 - 71La - Lu |
| **7** | 89 - 103Ac - Lr |

Die **skandiumgroep** is 'n groep chemiese elemente van die periodieke tabel wat in die derde kolom van hierdie tabel geplaas word. Hulle is metale met 'n taamlik lae elektronegatiwiteit.

Daar is net twee elemente waaroor alle chemici saamstem dat hulle in hierdie kolom geplaas moet word: skandium en yttrium. Hulle is die eerste oorgangsmetale, die d-blok van die 4de en 5de periode en vorm net 3+ ione. Die plek onder yttrium word dikwels aan lantaan gegee, maar soms word ook lutesium as die eerste d-blokelement van die 6de periode gesien. Vir die 7de periode geld dieselfde: dit kan aan aktinium of aan lawrensium toegeken word. Dikwels word ook die hele f-blok tot die elemente van groep 3 gereken.

Die elemente van die skandiumgroep (veral Sc, Y en die lantaniede) word ook die *seldsame aarde* genoem, hoewel hierdie naam vandag minder gebruik word. Van die elemente is taamlik seldsaam soos skandium of tulium, maar ander lede van die groep soos serium is dit hoegenaamd nie. Die lantaniede toon nes skandium en yttrium hoofsaaklik 3+ ione. In die aktiniede-ry is daar meer uitsonderings as in die lantaniede-ry. Die ione van Sc, Y, La en Lu het 'n f-subskil wat leeg of heeltemal vol is en hulle is kleurloos. Die ander ione vertoon lig-absorpsie in die sigbare gebied en het dikwels 'n kenmerkende kleur. Tuliumione is byvoorbeeld groen en fluoresseer blou.

Die 3+-ione het amper dieselfde radius, hoewel hierdie grootte in die reeks La - Lu kleiner word. Dit is belangrik vir die skeiding van die elemente wat dikwels saam in een mineraal voorkom en chemies amper dieselfde eienskappe besit. Die minerale is dikwels mengkristalle. Hierdie eienskap word ook gebruik om kleurlose kristalle van yttriumaluminiumgranaat te doteer. Hierdie gedoteerde kristalle word gebruik as ligversterkers en lasers.
Die **Kansasrivier** (Engels: *Kansas River*), in die sentrale deelstaat Kansas in die Verenigde State, vloei in 'n oostelike rigting as een van die takriviere van die Missouririvier met 'n lengte van slegs 185 kilometer van sy oorsprong in Geary County tot by sy monding in die Missouririvier in Wyandotte County. Die rivier maak deel uit van die Jefferson-Missouri-Mississippi-rivierstelsel, die grootste in Noord-Amerika en een van die grootstes ter wêreld – met 'n totale lengte van 6 300 kilometer (3 900 myl) is dit die vierde langste ter wêreld, en volgens sy afloop van 2 445 m³/s (86 340 ft³/s) die tiende grootste ter wêreld.

Oorsprong en roete
------------------

Vanaf die samevloei van die Republicanrivier en die Smoky Hillrivier, net oos van die plek gepas genaamd Junction City (310 m bo seevlak), vloei die Kansasrivier ongeveer 238 kilometer in 'n oostelike rigting om by die Missouririvier aan te sluit by Kaw Point (220 m bo seevlak) in Kansas City. Die hele Kansasrivier val slegs 98 meter op sy roete seewaarts, dit is ongeveer 38 cm/km. Die Kansasvallei is slegs 185 kilometer lank; die res van die lengte van die rivier is 'n gekronkel deur die vloedvlakte. Die rivier se oorspronklike roete volg rofweg 'n paadjie van gesmelte gletserwater van die Kansan-gletser.

Die Kansasrivier is vernoem na die Kanza- (Kaw) mense wat die area lank gelede begin bewoon het. Die Kansasrivier speel steeds 'n beduidende rol vir die Amerikaanse uitbreiding na die weste.
Die bouvalle van Hammershus op die Oossee-eiland Bornholm
Ingang tot die binneste gedeelte van die burg
Die muurwerk van Hammershus
Die muurwerk van Hammershus.   
Met erkenning aan die kopiereghouer, 
**Hammershus** [hɑməʀsˈhuːʔs] was 'n versterkte burg aan die noordweskus van die Deense Oossee-eiland Bornholm. Dit is vandag een van die grootste bouvalle-komplekse van sy soort in Noord-Europa. Die burg is 74 meter bo-oor die see op 'n krans opgerig en word met 'n ringmuur met 'n lengte van 750 meter versterk. Die burg lê nader by die Duitse en Sweedse vastelande as by die Deense.

Geskiedenis
-----------

Hammershus was vanaf die 12de eeu hoofsaaklik in besit van die aartsbiskop van Lund. Tydens gevegte tussen die aartsbiskoppe en koningshuise het die laasgenoemdes die burg verskeie kere oorgeneem, soos byvoorbeeld in 1259, 1265, 1319 en 1325.

In 1521 was die kompleks in besit van Christian II, koning van Denemarke, Noorweë en Swede, wat hier biskop Jens Andersen Beldenak gevange gehou het. Nog in dieselfde jaar het die Lübeckse Hanseverbond Hammershus verower. Die eiland Bornholm is 'n tyd lank aan Lübeck verpand, en Hammershus was in hierdie periode die setel van die Lübeckse administrateur.

In die jaar 1658 het Swede Hammershus beset, tog is die Swede ná 'n opstand van die Bornholmse bevolking gedwing om die burg weer te verlaat.

Tussen 1660 en 1661 is Leonora Christina, die dogter van die Deens-Noorse koning Christian IV saam met haar eggenoot in Hammershus aangehou. Die burg het ook later as staatsgevangenis gedien.

In 1743 is die burg verlaat, en dele van die kompleks is afgebreek om boumateriale te herwin. Eers in 1822 is die bouvalle in 'n koninklike dekreet tot nasionale monument verklaar. In 1890 is met die eerste restourasie begin, en die herstelwerk duur nog steeds voort. Hammershus het al lank tot 'n gewilde toeristetrekpleister ontwikkel.

Literatuur
----------

* Gravett, Chris: *Atlas der Burgen. Die schönsten Burgen und Schlösser*. Wene: Tosa 2001, bl. 133, ISBN 3-85492-470-4.
Nota: *Meer verwysings en inlyn-aanhalings word in die artikel benodig om geplaasde feite te staaf.*
**Dag Achatz** is 'n Sweedse virtuose pianis en komponis.

Achatz is in 1942 in Stockholm gebore as die seun van 'n Sweedse moeder en vader van Weense afkoms. Beide sy ouers was musikante. Achatz het opgegroei in Switserland en op agtjarige ouderdom by die Geneefse Konservatoria ingeskryf. Nadat hy gegradueer het, het hy sy studies voortgesit onder Greta Eriksson in Stockholm, Alfred Cortot en Guido Agosti in Sienna, en Susanne Roche en Vlado Perlemuter in Parys. 

In 1960 het hy eerste prys behaal tydens die *Rudolph Ganz*-kompetisie in Lausanne, en in 1964 eerste prys tydens die luisterryke *Maria Canals Internasionale Musiekkompetisie* in Barcelona. Hy was ook 'n pryswenner tydens die Beierse Radio-kompetisie in München en die *Viotti Internasionale Musiekkompetisie* in Vercelli. Hy het sedertdien in meer as vyf-en-twintig lande opgetree, asook by die mees luisterryke musikale liggings in Londen, Parys, New York, Boston, Berlyn, Moskou, Sint Petersburg, Wene, Tokio en Beijing.

Achatz het reeds meer as 1,000 uitvoerings gegee en meer as 240 kere saam met orkeste gespeel, insluitende die radio-orkeste van Stockholm, München, Parys, Stuttgart, Turyn, Milaan; die *Orchestre de Pasdeloup* van Parys, die *l'Orchestre de l'Opéra de Monte Carlo*, die Gewandhaus van Leipzig, die *Staatskapelle* van Dresden; asook die Filharmoniese orkeste van Stockholm, Oslo, Barcelona en Lissabon. 

Achatz het aan die internasionale musiekfeeste van Montreux, Aix-en-Provence en Savonlina in Finland deelgeneem. Hy het ook saam met gerekende dirigente soos Celibidache, Bernstein, Kertesz, Zinmann, Kamu, Maris Jansons en andere gewerk. Sy meesterklasse het hom na die *Academie-Festival des Arcs* in Frankryk, die Instituut vir Gevorderde Musiekstudies in Montreux, die Osaka Konservatoria in Japan, en die Umea Internasionale Akademie in Swede, geneem. 

Dag Achatz dien gereeld as lid van beoordelingspanele van internasionale kompetisies, insluitende die Jaen-, *Clara Haskil*-, Vercelli-, Paryse-, Oporto- en München kompetisies (Beiere Radio-orkeskompetisie) en vele ander. Hy het, wat kamermusiek en liedere betref, opgetree saam met die Da Ponte Kwartet, die Fresk Kwartet, en saam met gerekende sangers soos Barbara Hendricks, Birgit Finnilä, Hugues Cuenod en Joanna Porackova. Hy het ook opgetree saam met Yukie Nagai. 

Achatz het meer as 'n dosyn opnames vir *BIS*, *CBS*, EMI, *Melodiya* en *Americus Records* gemaak. Sy CD van die musiek van Gershwin op die BIS plaatetiket het lof ontvang, asook sy opnames van Debussy, Ravel, Skriabin, Schumann, Liszt, Stenhammar, Grieg en vele ander. Hy het gedurende die middel van die sewentigerjare ook saam met die Franse sanger-liedjieskrywer *Léo Ferré* gewerk.

Sy verwerking vir soloklavier van Strawinski se *Rite of Spring* vir *BIS Records* word wyd gereken as een van die beste opnames van die twintigste eeu. Ook Leonard Bernstein het Achatz versoek om sy ballet, *Fancy Free*, te verwerk. Achatz het die werk saam met sy eie verwerking van Bernstein se Simfoniese Danse uit sy *West Side Story* opgeneem.
**Albrecht von Wallenstein**

**Hertog van Friedland**  
**Prins van Sagan**  
**Hertog van Mecklenburg** (1628–31)  
en   
**Generalissimus van die keiserlike Habsburgse magte** (1625–34)

---

**Gebore**   

24 September 1583  
in  
 Hermanitz an der Elbe, Boheme

---

**Oorlede (vermoor)**  

25 Februarie 1634   
in   
Eger, Boheme

**Albrecht von Wallenstein**, eintlik **Albrecht Wenzel Eusebius von Waldstein**, Tsjeggies **Vojtěch Václav Eusebius z Valdštejna**, was 'n Boheemse militaris en politikus, wat sy dienste – en 'n leër van tussen 30 000 en 100 000 man – gedurende die Deense periode (1625–1629) van die Dertigjarige Oorlog (1618–1648) aan die Heilige Romeinse keiser Ferdinand II aangebied het.

Wallenstein is twee keer benoem as die opperbevelhebber van die keiserlike Habsburgse strydmagte en het aan die kant van die keiser en die Katolieke Liga teen die Protestantse magte in Duitsland asook teen Denemarke en Swede geveg. Hy was een van die sentrale figure in die oorlog.

As 'n suksesvolle generalissimus het Wallenstein hertog van Friedland, 'n streek in Noord-Boheme, geword. Die keiser het egter moeg geword vir Wallenstein se ambisies en die generaal in 1630 uit sy diens ontslaan. Ná 'n aantal Protestantse oorwinnings oor die Katolieke magte is Wallenstein deur die heerser teruggeroep. Sy militêre vernuf het die gety nog eens gedraai in die voordeel van die keiserlike magte.

Wallenstein was nogtans ontevrede oor die behandeling wat hy van keiserlike kant af gekry het en het blykbaar 'n alliansie met die Protestantse moondhede oorweeg. Op keiserlike bevel is generaal Wallenstein in 1634 in die Noordwes-Boheemse stad Eger deur keiserlike offisiere, onder wie Walter Devereux, vermoor.

Naam
----

Die juiste spelling van die naam was *Waldstein* (volgens Wallenstein se eie handtekening in vroeë briewe) of oorspronklik *Waldnstein*. Die opeenhoping van medeklinkers soos *-ldst* in 'n woord is vir sprekers van Tsjeggies egter moeilik om te bemeester sodat hulle die naam as *Walstein* uitgespreek het, terwyl Duitsers gewoonlik een medeklinker of selfs 'n sillabe bygevoeg het. Die naam kom dus in Wallenstein se tyd in verskeie Duitse spellings soos *Wallstein*, *Wallenstein* of *Wahlenstein* voor – presiese spelling is in die 17de eeu nie so belangrik geag soos vandag nie. Sodra hy bekendheid as generaal verwerf het, het Wallenstein sy briewe en ander dokumente gewoonlik slegs met sy voornaam of die beginletters van voor- en familienaam geteken. Wallenstein is tans die mees gebruiklike en algemeen aanvaarde vorm van die naam.

Die Duitse naam van Wallenstein se Tsjeggiessprekende familie is – net soos in baie ander gevalle – van 'n 13de eeuse kasteel afgelei wat volgens die gewoonte van destyds deur Duitse boumeesters ontwerp, gebou en van 'n Duitse naam voorsien is. Die stamkasteel van die Wallensteins is naby Turnau in opdrag van ene Zdenek opgerig – 'n lid van 'n ou magtige en welvarende adellike geslag in Boheme. Zdenek het homself later na dié kasteel genoem of is deur ander mense só genoem.

Bibliografie
------------

* Swart, Marius J.: Raar leiers. Stellenbosch: U.U.B. 1967.
**Walmer** was een van die drie nuwe kiesafdelings wat in 1966 in Port Elizabeth geskep is. Algoa was uit die staanspoor 'n veilige setel vir die Nasionale Party, Newton Park was tot 1977 'n Verenigde Party-vesting, maar het daarna na die NP oorgegaan, maar Walmer was strykdeur 'n vesting van eers die VP, waarna die Suid-Afrikaanse Party wen in 1977 en daarna van 1981 af die Progressiewe Federale Party. Trouens, toe die NP in 1987 feitlik skoonskip in die Oos-Kaap maak, was nog net Walmer en Port Elizabeth-Sentraal in PFP-hande.

In 1966 word Walter Graham Kingwell die eerste Volksraadslid vir Walmer toe hy die Nasionale Party se J.C. la Cock met 3 786 stemme klop. Die Progressiewe Party se R.K. Hancock was derde met 906 stemme. Hy behou die setel in 1970 met 'n meerderheid van 4 172 stemme, meer as die 4 025 stemme van die N.P.-kandidaat, D.H. Potgieter. In 1974 word T. Aronson van die VP onbestrede verkies. Walmer is in 1977 een van net drie setels wat die nuwe Suid-Afrikaanse Party kon verower. Van 1981 af wen eers die Progressiewe Federale Party tot 1987 en daarna die Demokratiese Party in 1989 in Walmer.

Sien ook
--------

* Algoa (kiesafdeling)
* Newton Park (kiesafdeling)
* Port Elizabeth-Distrik (kiesafdeling)
* Port Elizabeth-Noord (kiesafdeling)
* Port Elizabeth-Sentraal (kiesafdeling)
* Port Elizabeth-Suid (kiesafdeling)
* Port Elizabeth-Suidwes (kiesafdeling)
* Port Elizabeth-Wes (kiesafdeling)

Bronne
------

* Potgieter, D.J. (ed.) 1972. *Standard Encyclopaedia of Southern Africa*. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery (Nasou).
* Schoeman, B.M. 1977. *Parlementêre verkiesings in Suid-Afrika 1910-1976*. Pretoria: Aktuele Publikasies.
Die **Albionfontein** (Albion Spring) is verreweg die sterkste natuurlike varswaterbron in Kaapstad se stadsgebied.

Dit lê tussen Rouwkoopweg en Albion Spring Close in Nuweland, oos van die presidentswoning Genadendal, wes van die Liesbeek en by 33° 58.007′ suid en 18° 28.073′ oos.

Hierdie bron lewer gemiddeld 2.8 miljoen liter water per dag, maar in 1995 was dit soms selfs so hoog as 4.63 miljoen liter en in 1999 so laag as 1.44 miljoen liter. Alhoewel die vloei nou redelik konstant is, wissel dit tog tussen die droë somermaande en die reëntyd. Die munisipaliteit van Kaapstad pomp die water in sy verspreidingsnetwerk en oortollige water word dikwels deur inwoners by die bron afgehaal of dit vloei na die Liesbeek.

Die bron is van kultuurhistoriese belang. Die oorspronklike plaas Rouwkoop is in die 1660’s aan die Kaapse vryburger Harman Remajenne toegeken. In 1816 is die plaas verdeel en elke deel sou op ‘n 400 000 liter water per dag uit die oog geregtig wees. Die jaar daarna is ‘n watermeul opgerig. In 1886 is ‘n ysfabriek by die fontein begin en in 1889 is ‘n stoompomp op die fontein geplaas. Twee jaar later is die eerste keer water in die munisipale pypnetwerk gepomp. 

Daar is ten minste 13 noemenswaardige natuurlike fonteine in en naby Kaapstad se middestad. In die stadskern is die Stadsfontein en Waterhof en daar naby die Tafelbergbron. Die suidelike voorstede het die Albionbron, die Nuwelandbron, die Palmboombron, die Kommetjiebron (in Kildareweg) en die Kirstenboschbron.

Bibliografie
------------

* Kamaldien, Yaced: Not all spring water in Cape Town clean for drinking. 4 Februarie 2018. (op internet)
* Universiteit van Kaapstad, Departement van Argeologie: Phase 2 archaeological investigation: Albion springs, Rondebosch. Februarie 1993. (op internet)
* Wu, Changhong: Groundwater occurrence in the Table Mountain area of Cape Town. Bellville: Universiteit van Wes-Kaapland, M.Phil.-verhandeling, 2008. (op internet)

Lees ook
--------

* Oog van Kuruman
* Schoonspruitoog
* Gerhardminnebron
* Warmwaterbronne van Suid-Afrika
* Zuurbekom
Die **Dagbreek Trust** is 'n trust wat die bevordering van die Afrikaanse taal en kultuur in die oog het. Die trust befonds instellings en veldtogte wat Afrikaans bevorder (sien: Veldtog Afrikaans).

Geskiedenis
-----------

Die Dagbreek Trust is in 1953 gestig deur aandeelhouers van Dagbreekpers Beperk. Die trust is gestig met die hoofdoel om stemregbeheer oor Dagbreek Pers Beperk te behou. In 1964 het *Dagbreek Pers Beperk* en *Afrikaanse Pers Beperk* saamgesmelt om die nuwe persmaatskappy Afrikaanse Pers (1962) Beperk te vorm. Voor die samesmelting het die Afrikaanse Pers Beperk ook 'n trust bestuur naamlik die Afrikaanse Persfonds. Dit is op 11 April 1935 gestig deur Afrikaanse Pers Beperk. Na die samesmelting in 1962 het die Afrikaanse Persfonds ook saamgesmelt met die Dagbreek Trust, maar het egter die naam "Dagbreek Trust" behou en nie voorgegaan as "Afrikaanse Persfonds" nie.

Bedrywighede
------------

In 2016 het die trust 'n projek geloods met die naam Veldtog Afrikaans om die Afrikaanse taal te bevorder en as 'n handelsmerk te vestig. So het die webwerf ***afrikaans.com*** tot stand gekom.
| Periode/sisteem | Epog/serie | Tydsnede/etage | M. jaar gelede |
| --- | --- | --- | --- |
| Paleogeen | Paleoseen | Danium | **jonger** |
| Kryt | Laat | Maastricht | 66,0–72,1 |
| Campanium | 72,1–83,6 |
| Santonium | 83,6–86,3 |
| Coniakium | 86,3–89,8 |
| Turonium | 89,8–93,9 |
| Senomanium | 93,9–100,5 |
| Vroeg | Albium | 100,5–~113,0 |
| Aptium | ~113,0–~125,0 |
| Barremium | ~125,0–~129,4 |
| Hauterivium | ~129,4–~132,9 |
| Valanginium | ~132,9–~139,8 |
| Berriasium | ~139,8–~145,0 |
| Jura | Laat | Titonium | **ouer** |
| Die verdeling van die Kryt (IKS). |

*Trigoniidae Trigonia Daedalea* uit Strépy-Bracquegnies in België, (uit die Albium-tydsnede).
Die **Albium** is ’n chronostratigrafiese etage sowel as ’n geologiese tydsnede van onderskeidelik die sisteem en periode Kryt (serie/epog Vroeë Kryt). Dit verwys dus na ’n tydperk sowel as die gesteentes wat in dié tydperk gevorm het. 

Die tydperk was van sowat 113 tot 100,5 miljoen jaar gelede. Dit is voorafgegaan deur die Aptium en gevolg deur die Senomanium.

Naam en definisie
-----------------

Die Albium is in 1842 deur die paleontoloog Alcide d'Orbigny genoem na die Franse rivier Aube, wat deur die département met dieselfde naam vloei. 

Die basis van die etage word gedefinieer deur die eerste voorkoms van die mikrofossiel *Praediscosphaera columnata*, en die bokant deur die eerste voorkoms van die Foraminifera *Rotalipora globotruncanoides*.

In die Albium het die voorheen seldsame bedeksadiges vir die eerste keer ’n groot deel van die flora begin vorm.

Bronne
------

* (en)  Gradstein, F.M.; Ogg, J.G.; Schmitz, M.D. & Ogg, G.M.; **2012**: *A Geologic Time Scale 2012*, Elsevier, ISBN 0444594256.
**Walserpaaie** is grotendeels voetpaaie wat die dorpe van die Walsers verbind het en sodoende vanaf die 13de en 14de eeu ook die hoogste valleie in die Alpe met mekaar verbind het (van die Aostavallei tot Tirool). Voor die koms van motorvoertuie was hierdie paaie, wat op die bergrûe loop, dikwels die kortste en vinnigste roete tussen die verskillende Alpevalleie. Baie was nie eens as muilroetes vir pakdiere geskik nie. Die verbinding tussen die Walsernedersettings en die laerliggende dele van dieselfde vallei was vroeër meestal nie meer as 'n muilspoor nie. Die totale lengte van al die Walserpaaie saam word op ongeveer 1 000 km geskat.

Deesdae word hierdie paaie vir toerisme gebruik. In 2010 is die Walserweg Graubünden bekendgestel. Dit is 'n konsolidasie van die paadjies wat vroeër die verskillende Walsernedersettings in Graubünden (Switserland) met mekaar verbind het. Dit sluit aan by die Walserpaaie in Vorarlberg en in die noorde van Italië en vorm nou die Groot Walserpad.

Bronne
------

* Helmut Tiefenthaler: Vorarlberger Walserwege Geargiveer 4 Maart 2016 op Wayback Machine (PDF; 877 kB), dabei Übersichtskarten über das gesamte Walsergebiet
* Stefan Heim: Der große Walserweg

Literatuur
----------

* Roland Baumgartner: *Der grosse Walserweg – Il grande sentiero Walser* (Schweizerische Verkehrszentrale, Hrsg. 1989)
* Bernhard Irlinger: *Der große Walserweg*
* Irene Schuler: *Walserweg Graubünden*
* Stefan Heim: *Walserweg Vorarlberg*, Tyrolia-Verlag
* Hans Hönl: *Wanderführer Schweiz:Walserweg*
**Hay** is 'n historiese naam vir die landstreek rondom die dorpe Griekwastad, Niekerkshoop en Campbell in die Noord-Kaap.

Ligging
-------

Aan die noordekant grens dit aan Griekwaland-Wes. Die Langberge vorm die westelike grens. Suidwaarts gaan die streek tot die Asbesberge en vorm die Oranjerivier die grens vanaf Kheis, verby Prieska en dalk tot sover as Douglas, Hopetown tot by Ramah (die mees westelike punt van die Vrystaat). Die suidelike deel van die historiese Ramah-Platberglyn is dan die oosgrens.

Ekonomie
--------

Die steek is baie dun bevolk. Ahoewel met beeste en skape geboer word, is water orals min. Die Hay-besproeiingsgronde lê noordoos van Prieska langs die Oranjerivier. In die grond kom asbes en mangaan voor.

Geskiedenis
-----------

In die geskiedenis was hierdie gebied deel van die Diamantveldkwessie. Goewerneur Benjamin D'Urban het in 1834 'n verdrag met die Andries Waterboer en Nicolaas Waterboer gesluit. Vandaar ook die naam Waterboersland. Die naam Hay vir die area is afkomstig van 'n Britse staatsamptenaar, lt.genl. Charles Crauford Hay, wat in 1870 vir ses maande as luitenant-goewerneur in die Kaapkolonie waargeneem het.

Sien ook
--------

* Lys van streeksname in Suid-Afrika