recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Die **De Havilland DH 106 Comet** was die wêreld se eerste kommersieelvervaardigde passasierstraler wat deur De Havilland in Hatfield, Hertfordshire, Verenigde Koninkryk ontwikkel en in reeksproduksie vervaardig is. Die prototipe *Comet I* het sy eerste toetsvlug op 27 Julie 1949 onderneem.

Kenmerkend was die aërodinamiese vorm van die vliegtuig wat met vier *De Havilland Ghost*-turbostralerenjins wat in die vlerke ingebed was, 'n romp met drukreëling en groot vierkantige vensters toegerus is. Die straler se passasierskajuit is indertyd as gerieflik en rustig beskou. Toe die vliegtuig in 1952 sy debuut gemaak het, het dit gelyk asof dit kommersiële sukses kon behaal.

Maar een jaar nadat die eerste stralers in bedryf gestel is, het die *Comets* begin om tegniese probleme te ondervind. Drie stralers het tydens vlugte uitmekaar gebreek, waaronder Suid-Afrikaanse Lugdiens (SAL) se Vlug 201 wat op pad van Londen na Johannesburg was en ná 'n tussenlanding op Rome se Ciampino-lughawe op 8 April 1954 naby Napels in die see gestort het. Die ongelukke, waarin alle passasiers en bemannings dood is, het heelwat publisiteit in die media uitgelok en is later aan katastrofale metaalvermoeidheid in die lugrame toegeskryf – 'n tegniese probleem wat deskundiges indertyd nog nie deeglik ondersoek en verstaan het nie.

Alle *Comet*-stralers is buite diens gestel en deeglik ondersoek om die oorsaak van die ongelukke vas te stel. Die eerste ramp is aanvanklik valslik aan slegte weerstoestande toegeskryf. Uiteindelik is ontwerpfoute as oorsaak geïdentifiseer, waaronder gevaarlike spannings in die hoeke van die vierkantige vensters en metodologiese probleme rondom die installasiewerk. *Comet*-vliegtuie is vervolgens herontwerp en van ovale vensters voorsien, die straler se struktuur is versterk en ander tegniese wysigings aangebring. Mededingers het uit die foute geleer wat tydens die ontwerp van die *Comet* gemaak is en hul eie ontwerpe aangepas.

Alhoewel verkope nooit weer tot hul oorspronklike hoë vlakke herstel het nie, is ná die verbeterde *Comet 2* en die *Comet 3*-prototipe in 1958 'n herontwerpte *Comet 4*-reeks geloods wat meer as drie dekades in kommersiële diens sou wees. *Comet*-stralers is onder meer aangepas vir 'n verskeidenheid militêre funksies soos die vervoer van belangrike persone, geneeskundige dienste en waarnemingsvlugte.

Die mees uitgebreide aanpassing was 'n variant wat vir seepatrollies gebruik is, die *Hawker Siddeley Nimrod*. *Nimrod*-vliegtuie was tot en met Junie 2011 in diens van die Britse Koninklike Lugmag (*Royal Air Force, RAF*) – meer as sestig jaar ná die eerste vlug van 'n *Comet*-straler.
’n Diagram wat die generasiewisseling wys tussen ’n diploïede sporofiet (onder) en ’n haploïede gametofiet (bo).
Jong sporofiete van mos. By mosse is die gametofiete die dominante generasie, terwyl die sporofiete aan die punte van die gametofiete groei.
’n **Sporofiet** is die stadium in die generasiewisseling-lewensiklus van plante en alge wat deur meiose die spore vorm. Dit het twee stelle chromosome (2*n*) en is dus diploïed. Dit ontwikkel deur mitose uit sigote, wat ná bevrugting gevorm word uit twee gamete, wat weer vervaardig word deur gametofiete (met een stel chromosome, dus *n* of haploïed).

Die generasiewisseling sorg dus vir ’n kringloop waar sporofiete en gametofiete om die beurt bestaan.

Werking
-------

Die diploïede sporofiet (2*n*) vervaardig haploïede spore (*n*) deur meiose. Dié spore ontwikkel in ’n gametofiet. Die gametofiet vervaardig manlike of vroulike gamete (of albei) deur mitose. Die samesmelting van ’n manlike en vroulike gameet vorm ’n sigoot (2*n*), wat weer in ’n sporofiet ontwikkel.

By saadplante (bedeksadiges en naaksadiges) is die vroulike gametofiet die embriosak in die saadknop. Die manlike gametofiet is die stuifmeelkorrel aan die helmknop van die meeldraad. Wanneer die stuifmeelkorrel deur bestuiwing op die stempel van ’n blom se stamper beland, ontkiem dit en ’n generatiewe sel en vegetatiewe kern word gevorm. Die vegetatiewe kern vorm die stuifmeelbuis wat na die blom se eiersel groei. By bevrugting versmelt die eier- en generatiewe sel en vorm hulle ’n nuwe sporofiet in die vorm van ’n saad.

By spoorvormende plante soos varings is die varing self die sporofiet en die ontkiemde spore vervaardig die gametofiet. By mosse is die groen plantjie ’n onafhanklike gametofiet, terwyl die sporofiete gewoonlik aan die gametofiete geheg en van hulle afhanklik is. Mos-gametofiete ontstaan uit die ontkieming van die spore.

Sien ook
--------

* Bestuiwing
Kleuterskole – is ondernemings in die dienstesektor van die ekonomie
'n **Diens**, in die ekonomiese sin, is die nie-materiële ekwivalent van goedere. Diensverskaffing is 'n ekonomiese aktiwiteit wat nie lei tot eienaarskap nie. Dit is 'n proses wat die skep van voordele in die hand werk deur veranderinge by 'n kliënt self, hul fisiese besittings of hul ontasbare bates teweeg bring.

Deur die een of ander mate van vaardigheid, kundigheid en ervaring te gebruik neem diensverskaffers deel aan die ekonomie sonder die beperkinge wat voorraad of roumateriale meebring. Diensverskaffing word beskou as 'n tersiêre nywerheidsektor (Met mynbou, landbou en visserye en vervaardiging as primêre en sekondêre sektore).

Sleutelkenmerke
---------------

Dienste is ontasbaar en kan nie soos gewone goedere gestoor word nie. Die voordele wat dienste meebring is dikwels moeilik om te begryp en daarom vereis dit gewoonlik bemarking wat daarop gemik is om 'n kreatiewe visuele beeld in die kliënt se verbeelding te vestig. Uit die kliënt se oogpunt is dienste moeilik om te evalueer en te vergelyk voordat die diens gelewer word. Dienste is verganklik, onverkoopte dienstyd is 'n verlore ekonomiese geleentheid. As 'n geneeskundige slegs besprekings het vir twee ure in 'n dag kan hy nie later daardie ure werk nie en is die ekonomiese geleentheid daarmee heen. Ander voorbeelde is vliegtuigsitplekke (wanneer die vliegtuig vertrek kan die leë sitplekke nie meer verkoop word nie) en teatersitplekke (kaartjieverkope eindig voor die vertoning).

Dienste is tipies nie homogeen nie en word aangepas na gelang van die kliënt. Dienste kan ook nie maklik soos ander goedere in 'n massaproduksie-proses gelewer word nie. Daarom is kwaliteitsversekering van dienste ook meer problematies. Die insette en uitsette van dienste is gewoonlik hoogs veranderlik asook die verwantskappe tussen die prosesse wat dit moeilik maak om konsekwente kwaliteit te lewer. Die arbeidsintensiewe aard van dienslewering noodsaak baie menslike aktiwiteit eerder as 'n presiese voorafbepaalde proses. Menslike hulpbronnebestuur is 'n belangrike kwessie en is dikwels 'n bepalende faktor ten opsigte van sukses in die sektor.
Ds. C.S. Morgan, een van *De Fakkel* se redakteurs.
Ds. P.A. Winter, ook 'n tyd lank redakteur.
Ds. Gustav Radloff, een van *De Fakkel* se redakteurs.
Ds. J.J.T. Marquard, nog 'n redakteur van die Vrystaat se kerkblad.
***De Fakkel*** was meer as drie dekades lank die amptelike mondstuk van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die Oranje-Vrystaat.

Hierdie kerkblad het in 1877 as 'n maandblad begin en vanaf 1884 halfmaandeliks tot die einde van 1909 verskyn toe dit weer met *De Kerkbode* geamalgameer het. Hoewel die redaksie, en veral onder redakteurskap van di. C.S. Morgan, G. Radloff, P.A. Winter en J.J.T. Marquard, 'n opdraande stryd ten opsigte van gewone bydraes en veral intekenare moes voer, en daar selfs geleenthede was dat die redaksie uit protes bedank het, is tog daarin geslaag om die blad, behalwe vir die oorlogsperiode van Maart 1900 tot Maart 1903, staande te hou. Dit is duidelik dat die redaksie nie juis deur 'n lesende publiek gerig en geïnspireer is nie, maar aan die ander kant het die blad 'n onmisbare rol gespeel om alle amptelike kennisgewinge in verband met kerkaangeleenthede spoedig aan die gemeentes (waarvan daar in 1909 altesaam 49 was) en Ringe bekend te stel. 

Dit was eers sedert 1890 dat die pos Kaapstad per trein afgelewer is — en selfs dit het baie vertragings meegebring — sodat die handhawing van *De Kerkbode* as orgaan vir die Vrystaatse Kerk in die republikeinse jare, veral namate die Kerk in die tagtigerjare vinnig uitgebrei het, slegs die groei en ontwikkeling van die Kerk sou belemmer.

Bronne
------

* (af)  Oberholster, prof. dr. J.J. 1963. *Die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die Oranje-Vrystaat*. Bloemfontein: Die N.G. Kerk In Die O.V.S.
Die **gesigtoehouprotea** (*Protea recondita*) is 'n blomdraende struik wat hoort tot die bekende Proteagenus. Dit staan ook bekend as die *Skaamroos*. Die plant is endemies aan Suid-Afrika en kom voor vanaf die Piketberg en Sederberg tot by die Groot-Winterhoekberge waar dit deel van die fynbos-bioom is. Die struik is rond en plat, word tot 3,0 m in deursnee en slegs 1,0 m hoog en blom hoofsaaklik van Mei tot Julie.

'n Brand vernietig die plant maar die sade oorleef. Die saad word in 'n doppie geberg en daarna deur die wind versprei. Die plant is eenslagtig. Bestuiwing vind plaas deur die werking van voëls. Die plant groei op die boonste rotsagtige hellings op hoogtes van 1 000 - 2 000 m.

In Engels staan dit as die *Hidden sugarbush* bekend.

Galery
------

* 
* 
* 
* 
*

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome
* Lys van proteaspesies

Bronne
------

* Biodiversityexplorer
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q18079650
* GBIF: 5636773
* iNaturalist: 592535
* IPNI: 706082-1
* IUCN: 113214289
* NCBI: 273594
* Plant List: tro-26500510
* Tropicos: 26500510

 |
**Impala Platinum Holdings Beperk** (Implats) is een van die wêreld se toonaangewende produsente van platinum.

Minerale
--------

Implats is 'n Suid-Afrikaanse moedermaatskappy (houermaatskappy) van verskeie firma’s wat myne besit en betrokke is by die prosessering, raffinering en bemarking van platina-groep-metale (PGM’s) van hoë kwalitiet. Dit lewer platinum en PGM’s soos palladium en rodium sowel as nikkel, koper en kobalt aan die nywerheid. In 2019 het die firma 1,53 miljoen onse platinum en 0,91 miljoen onse palladium geproduseer.

Myne
----

* In Suid-Afrika bewerk Implats die Impala-myn op die Merensky-rif se 10 skagte in die Bosveldstollingskompleks sowel as die Marula- en Two Rivers-myne by Burgersfort.
* Zimplats is 'n myn suidwes van Harare en die Mimosa-myn is 'n 150 km oos van Bulawayo.
* In Kanada is Implats sedert Desember 2019 betrokke by die Lac des Iles-myn, noordwes van Thunder Bay. Hier in die omgewing van die Ontariomeer word palladium gemyn.
* Impala Refining Services by Springs raffineer ook metale vir ander maatskappye.
* Implats is betrokke by eksplorasieprojekte in Botswana, Madagaskar, Mosambiek en Kanada.

Geskiedenis
-----------

Implats het in 1966 ontstaan as 'n filiaal van Union Corporation. In die 1970’s neem die vraag na platinum geweldig toe weens die gebruik daarvan om uitlaatgasse van binnebrandmasjien te verminder. Vanaf 1973 word dit as Bishopsgate Platinum Bpk. op die JSE genoteer, maar verander in 1978 sy naam na Implats. In die 1990’s het die firma op een na die grootste produsent van platinum in die wêreld geword.

Eienaars
--------

Die aandele van die maatskappy word verhandel op die beurse van Johannesburg en Frankfurt am Main. Investec Asset Management besit 15%, PIC 10% en Allan Gray Investment Counsel 6% van die aandele. Nico Muller is sedert April 2017 die voorsitter van die direksie. Die hoofkantoor is in Northlands en die firma het wêreldwyd 'n personeelkorps van 50 000 om hul vyf myne met 20 skagte te bedryf. In die onlangse verlede was daar vakbondoptrede omdat die firma na bewering sy werknemers te swak betaal het.

Lees ook
--------

* Lys van effekte wat op die JSE verhandel

Bibliografie
------------

* sashares.co.za
* www.implats.co.za
* www.sharedata.co.za

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 1207845124
* VIAF: 128229907
* WorldCat Identities: lccn-no2008067055

 |
’n Kunstenaar se voorstelling van die InSight-landingstuig.
**InSight** is ’n robotlandingstuig wat ontwerp is om die binnekant van die planeet Mars te bestudeer. Dit is op 5 Mei 2018 gelanseer en het op 26 November 2018 op Mars geland ná ’n reis van 485 miljoen km. Dit sal ’n seismometer en ’n hittesondeerder gebruik om proefnemings uit te voer. Dit sal ook ’n reeks radio-eksperimente doen ter aanvulling van studies oor Mars se interne struktuur en rotasie.

Die sending word deur die Jet Propulsion Laboratory vir Nasa hanteer.

Beskrywing
----------

InSight se naam staan vir ***In**terior Exploration using **S**eismic **I**nvestigations, **G**eodesy and **H**eat **T**ransport*. Dit sal skuddings op Mars meet met die seismometer, bekend as SEIS (*Seismic Experiment for Interior Structure*), asook hitteverplasing om die planeet se vroeë geologiese evolusie te bestudeer. InSight sal diep onder die oppervlak soek na vingerafdrukke van prosesse wat verantwoordelik was vir die vorming van die aardplaneet. Dit kan nuwe lig werp op al die Sonnestelsel se aardplanete – Mercurius, Venus, Aarde en Mars – en Aarde se Maan.

Die tuig sou aanvanklik in Maart 2016 gelanseer word. Ná ’n tegniese probleem met die SEIS-instrument voor die lanseringsdatum het Nasa-amptenare besluit om die lansering tot in Mei 2018 uit te stel en is InSight vir eers gestoor. Die seismometer is in dié tyd herstel, maar dit het die uiteindelike koste van $675 miljoen tot $830 miljoen opgestoot.

Werking
-------

Vroeëre Marssendings het slegs die geskiedenis van die planeet se oppervlak ondersoek. Die valleie, vulkane, rotse en bodem is bestudeer, maar nie die vroeë evolusie nie – en dié is net diep onder die oppervlak te vinde.

Omdat Mars geologies minder aktief was (daar is byvoorbeeld geen plaattektoniek nie) het sy geskiedenis noukeuriger bewaar gebly in die kern, mantel en kors. Deur die grootte, dikte, digtheid en algemene struktuur daarvan te meet, asook die hoeveelheid hitte wat uit die middel van die planeet straal, word gehoop om ’n insig te kry in die evolusieprosesse van al die aardplanete wat om die Son wentel.

Mars is ideaal wat betref ondersoeke na planeetvorming omdat hy groot genoeg is om inwendige opwarming en differensiasieprosesse (die skeiding van die kors, mantel en kern) te ondergaan het, nes die ander aardplanete. Hy is egter ook klein genoeg om die handtekening van hierdie prosesse in die volgende 4 miljard jaar te bewaar het.

InSight bevat die volgende wetenskaplike instrumente: die seismologiese instrument, SEIS, vir die bepaling van die planeet se inwendige struktuur, ’n sondeerder om warmtestrome te meet en ’n instrument vir die meet van diverse fisiese parameters (HP3). Daar is ook ’n instrument wat data van die tuig af sal gebruik vir ’n baie noukeurige meting van Mars se rotasie.
Jan van Gent
**Jan van Gent** (Engels: John of Gaunt; 6 Maart 1340 – 3 Februarie 1399), die 1ste Hertog van Lancaster, was ’n lid van die Huis van Plantagenêt, die derde oorlewende seun van koning Eduard III van Engeland. Hy kry sy naam van sy geboorteplek, Gent in België.

As die jonger broer van Eduard die Swart Prins het hy groot invloed uitgeoefen op die Engelse troon tydens die bewind van Eduard se seun, Richard II, terwyl dié minderjarig was.

Die Huis van Lancaster, Jan se wettige manlike erfgename by sy eerste vrou, sluit in konings Hendrik IV, Hendrik V en Hendrik VI. Afstammelinge van sy buite-egtelike kinders (hulle is later wettig verklaar) by sy latere derde vrou, Katharina Swynford, sluit in Eduard IV, Richard III, Hendrik VII en Johanna Beaufort, koningin van Skotland, van wie alle Skotse monarge sedert 1437 afstam, asook van 1603 tot vandag die monarge van Engeland, Groot-Brittanje en die Verenigde Koninkryk. Die voorafgaande koningshuise sedert 1399 – dié van Lancaster, York en Tudor – was afstammelinge van Jan deur onderskeidelik Hendrik Bolingbroke, Johanna Beaufort en Jan Beaufort.
'n Bouval op die plaas Thorbreck, distrik Reddersburg, wat eens aan Van der Walt behoort het en waarop volgens oorlewering die Gereformeerde Kerk in die Oranje-Vrystaat op 12 Mei 1859 deur ds. Dirk Postma gestig is.
**Johannes Petrus van der Walt** (Colesberg, Kaapkolonie, 23 September 1812 – plaas Torbecke, distrik Bloemfontein,Oranje-Vrystaat, 26 Oktober 1864) was ’n boer, veldkornet en ’n stigter van die eerste gemeente van die Gereformeerde Kerk in die Oranje-Vrystaat, naamlik Reddersburg.

Van der Walt was ’n seun van kmdt. Nicolaas Tjaart van der Walt en sy vrou, Anna Sophia Pretorius, en die kleinseun van kmdt. Johannes Petrus van der Walt van Plettenbergbaken aan die Seekoeirivier. Enersyds het Van der Walt die militêre tradisie van sy vaders aan die Seekoeirivier voortgesit; andersyds het hy na vore getree as 'n skerp teenstander van ds. Thomas Reid van die NG gemeente Colesberg oor wie ’n hewige stryd jare lank gewoed het. As verteenwoordiger van die ontevrede groep kerklikes (bekend as Doppers) het hy hom saam met ander in die ring van Graaff-Reinet in 1853 daartoe verbind om ds. Reid uit te koop. As gevolg van hierdie bemoeienisse is hy en sy groepgenote in 1856 deur ds. Reid in 'n siviele geding in die Kaapse hooggeregshof vir skadevergoeding gedagvaar. 

Waarskynlik weens die kerklike moeilikhede het Van der Walt sy plase Nooitgedacht, Zamenkomst, Elandsrivier en Onverwacht in die Kaapkolonie in Januarie 1857 verkoop en verhuis na die Oranje-Vrystaat, waar hy die plaas De Hoop van J.J. Venter sowel as sy woonplaas, Torbrecke, gekoop het. Op Torbrecke het ds. Dirk Postma die eerste Gereformeerde kerk in die Oranje-Vrystaat op 12 Mei 1859 gestig. Dit was ’n regstreekse gevolg van die emigrasiestroom van Doppers uit die Colesbergse distrik ná 1848 weens die hewige kerklike stryd aldaar. Van der Walt was een van die eertyds lojale ondersteuners van die koloniale owerheid wat daardeur omvorm is tot ’n verbete teenstander van die Kaapkolonie se staatkundige sowel as kerklike beleid. By afwesigheid van 'n predikant het Van der Walt en Venter mekaar afgewissel as voorsitter van die kerkraad, het Van der Walt met die aanleg van Reddersburg in 1859 as kerkdorp gehelp en die gemeente Reddersburg in 1863 op die tweede Sinode saam met ds. Johannes Beijer verteenwoordig. Van der Walt was 'n sentrale figuur in die totstandkoming van die Gereformeerde Kerk in sowel die Kaapkolonie as in die Oranje-Vrystaat. 

Uit sy huwelik met Catharina Jacoba Duvenhage is sewe seuns en twee dogters gebore. Ná haar dood het hy met Anna Comelia Magdalena Venter getroud. Hulle het twee seuns en 'n dogter gehad. Hy is oorlede en begrawe op Torbrecke, in die veldkornetskap Kafferrivier, Bloemfontein. Sy kleinseun ds. J.P. van der Walt was predikant van die Gereformeerde kerk Waterberg tot sy dood weens kanker in 1922.

Bronne
------

* (af)  De Kock, prof. W.J. (tot 1970) en Krüger, prof. D.W. (sedert 1971, hoofred.). 1972. *Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek, deel II*. Kaapstad en Johannesburg: Tafelberg-Uitgewers.
* (af)  Spoelstra, dr. Bouke. 1963. *Die Doppers in Suid-Afrika 1760–1899*. Kaapstad, Bloemfontein, Johannesburg: Nasionale Boekhandel Bpk.
PizzaExpress-restaurant in Bedford Street, Linen Quarter, Belfast
*PizzaExpress* se *Pizza Veneziana*
*Pizza Funghi di bosco* (Romana-styl - die groter variant)  
*PizzaExpress, Clerkenwell Rd, Clerkenwell, Londen*
**PizzaExpress** is 'n restaurantgroep wat 470 restaurante in die Verenigde Koninkryk en 'n honderdtal in oorsese lande bedryf, waaronder Europa, Hongkong, Indië en die Midde-Ooste.

Die groep is in 1965 deur Peter Boizot gestig - volgens *PizzaExpress* se webtuiste was Boizot ontevrede met 'n pizza wat hy destyds in 'n Londense restaurant voorgesit is en het besluit om tradisionele Italiaanse pizza-kookkuns op die Britse mark in te voer. Die eerste PizzaExpress-restaurant, waarvoor 'n Italiaanse pizza-oond ingevoer is, het in Wardour Street, Soho, Londen geopen. *PizzaExpress* is net een van 'n reeks Italiaans-geïnspireerde restaurantkettings in die Verenigde Koninkryk. Sy hoofmededingers sluit *Ask*, *Prezzo* en *Strada* in.

Die onderneming is in 2014 aan die Chinese beleggingsmaatskappy Hony Capital verkoop - in 'n transaksie ter waarde van £900 miljoen. PizzaExpress het - net soosander restaurantkettings - tydens die Cornovirus-pandemie in 2020 verliese gely. As deel van die Britse regering se maatreëls ter inperking van die siekte moes restaurante in Maart hul deure tydelik sluit. In September 2020 het PizzaExpress die sluiting van 73 restaurante aangekondig nadat krediteurs 'n herstruktureringsplan goedgekeur het. Sowat 1 100 werksgeleenthede word bedreig.

Filantropie
-----------

In 1977 het PizzaExpress 'n nuwe soort pizza, die Pizza Veneziana, ingevoer om fondse vir die *Venice in Peril Fund* in te samel, 'n organisasie wat ná die verwoestende oorstroming van 1966 gestig is om Venesië van ondergang te red. Die donasie vir elke verkoopte pizza is algaande verhoog van 5p tot 25p. Vanaf 2008 word 50 persent van donasies uit die verkoop van Pizze Veneziane aan die *Venice in Peril Fund* geskenk, terwyl die ander helfte vir die restourasie, herstelling en onderhoud van geboue, wat voor 1750 ontstaan het, en hul meubilering, toerusting en installasies aangewend word.
Die **Kanadese Ruimteagentskap** (**CSA**; Frans: *Agence spatiale canadienne, ASC*) is die nasionale ruimteagentskap van Kanada. Dit is in 1990 gestig en doen verantwoording aan die minister van innovasie, wetenskap en ekonomiese ontwikkeling.

Die president van die CSA is Lisa Campbell, wat op 3 September 2020 in die pos aangestel is. Die hoofkwartier is in Quebec, en die agentskap het ook kantore in Ontario, Houston, Washington, D.C. en Parys.

Samewerking met die ESA
-----------------------

Die CSA werk sedert die 1970's saam met die Europese Ruimteagentskap (ESA) en het verskeie formele en informele vennootskappe en samewerkingsprogramme met agentskappe in ander lande, soos Indië en Swede.

Canadarm (regs) tydens die Pendeltuigsending STS-72.
Kanada se samewerking met Europa in ruimteaangeleenthede dateer van voor die stigting van beide die CSA en ESA. Van 1 Januarie 1979 af het Kanada die spesiale status van 'n "samewerkende staat" met die ESA; hulle betaal vir die voorreg, belê in werktyd en verskaf wetenskaplike instrumente wat op ruimtetuie van die ESA geplaas word. 

In Februarie 2009 was daar 30 Kanadese by die ESA werksaam as personeellede.

Kanadese ruimteprogram
----------------------

Die Kanadese Ruimteagentskap administreer die Kanadese ruimteprogram. Kanada het tegnologie, kennis en personeel bygedra tot die wêreld se ruimteprogramme, veral in samewerking met die ESA en Nasa. Benewens sy ruimtevaarders en satelliete sluit van die Kanadese tegnologiese bydraes tot ruimteverkenning in die Canadarm op die Pendeltuig en Canadarm2 op die Internasionale Ruimtestasie (IRS).

Kanada se bydrae tot die IRS is die mobiele diensstelsel van $1,3 miljard. Dit bestaan uit Canadarm2, Dextre, die mobiele basisstelsel en verskeie werkstasies.

Skakels
-------

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Kanadese Ruimteagentskap.

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb12488965s (data)
* ISNI: 0000 0004 0646 4180
* SUDOC: 034098372
* VIAF: 142590928
* WorldCat Identities: lccn-no91002034

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | **Die neutraliteit van hierdie artikel (of dele daarvan) word tans betwis.**Wikipedia se beleid is dat alle artikels vanuit ’n neutrale standpunt geskryf moet wees. Sien die besprekingsbladsy vir besonderhede of ons riglyne wat kan help om die artikel meer onpartydig te maak. |

Partisane en Josip Broz Tito tydens die Tweede Wêreldoorlog in Joego-Slawië.
Die **Partisane** was die kommunistiese weerstandsbeweging van Joego-Slawië wat betrokke was in die geveg teen die magte van die Spilmoondhede in die Balkan tydens die Tweede Wêreldoorlog. Hulle was aktief sedert die begin van die oorlog, langs die mededingende Tsjetnieke, die Joego-Slawiese Volk se Bevrydingsoorlog.

Die besettende magte het sulke erge laste op die plaaslike bevolking ingestel (in sekere gevalle sou die weermag van Nazi-Duitsland mense willekeurig hang of skiet, insluitende vroue, kinders en bejaardes: tot en met 100 plaaslike inwoners vir elke Wehrmacht-soldaat wat vermoor is) dat die Partisane naderhand nie net wydverspreide ondersteuning geniet het nie, maar vir baie die enigste opsie op oorlewing was.

Die Partisane en die Volk se Bevrydingsweermag het ’n guerrillaveldtog geveg wat geleidelik verhoogde vlakke van ondersteuning tussen die bevolking geniet het. Die Volk se komitees was georganiseer om op te tree as burgerlike regerings in bevryde gebiede van die land en het selfs daarin geslaag om beperkte wapenindustrieë te stig.

Aan die begin was die partisaanse magte relatief klein, sleg bewapen en sonder enige infrastruktuur. Hulle het egter twee belangrike voordele oor ander militêre en half-militêre formasies in die voormalige Joego-Slawië gehad. Die eerste en mees voor-die-hand-liggende was ’n klein dog waardevolle kader van Spaanse Burgeroorlog-veterane wat, anders as enigiemand anders in die tyd, reeds ervaring met moderne oorlog het. Die omstandighede van die Spaanse Burgeroorlog was ook vergelykbaar met die omstandighede in Joego-Slawië tydens die Tweede Wêreldoorlog. Die tweede voordeel, wat in latere stadiums van die oorlog duidelik geword het, was dat Partisane gestig was volgens kommunistiese ideologie eerder as etnisiteit. Daarom kon Partisane ten minste sommige vlakke van ondersteuning in omtrent enige hoek van die land verwag, anders as ander half-militêre formasies wat tot gebiede met Kroaat- of Serwiër-meerderheid beperk was. Dit het hulle eenhede toegelaat om meer mobiel te wees en hul geledere met 'n groter poel van potensiale rekrute te vul.

Besettende en quisling-magte was taamlik bewus van die Partisaanse probleem, en het probeer om dit in sewe belangrike, antipartisaanse aanvalle op te los. Die grootste was gekombineer deur die Wehrmacht, die SS, Fascistiese Italië, Ustaše, Tsjetnieke en Bulgaarse magte. 

Joego-Slawië was een van twee Europese lande wat bevry was deur sy eie kommunistiese magte tydens die Tweede Wêreldoorlog, met die bystand en aktiewe deelneming van die Sowjetse regime (die ander een was Albanië met die hulp van Joego-Slawië). Dit het ondersteuning verkry uit beide Westelike Geallieerdes en die Sowjetunie en aan die einde van die oorlog was geen buitelandse troepe in die land gestasioneer nie.
**Joeri III van Moskou** (Russies: Юрий Данилович; 1281 – 21 November 1325) was van 1303–1325 prins van Moskou en van 1317 af grootprins van Wladimir.

Joeri was die oudste seun van Daniil, die eerste prins van Moskou. Sy eerste groot taak was om Pereslawl-Zalesski te verdedig teen Andrei III van Gorodets. Ná Andrei se dood die volgende jaar was Joeri in ’n stryd gewikkel met Michail van Twer vir die amp van grootprins van Wladimir. Terwyl Twer se leër Pereslawl en Moskou self beset het, het Michail na die Goue Horde gegaan waar die Mongoolse khan hom aangestel het as die Russiese grootprins.

In 1314 het Joeri ’n militêre verbond met Nowgorod gesluit teen Michail. In 1315 is Joeri na die Goue Horde, waar hy ná twee jaar ’n verbond met khan Oezbeg gesluit het en met sy suster getroud is. Oezbeg het hom gesteun in sy stryd teen Michail en hom aangestel as grootprins van Wladimir. Michail het hom egter verslaan en sy vrou, die khan se suster, gevange geneem. Joeri het na Nowgorod gevlug. Intussen is sy vrou skielik in Michail se sorg dood en laasgenoemde is van haar moord beskuldig, hoewel dit onwaarskynlik was, want hy moes geweet het dit sou hom polities skaad. Hy is ook daarvan beskuldig dat hy belasting van die khan weerhou en die Mongole teengestaan het. Michail is voor die khan gedaag en op 22 November 1318 tereggestel.

Joeri, wat ongewild was onder die ander prinse en die res van die bevolking, het in 1319 na Rusland teruggekeer. Hy moes nou die belasting vir die khan invorder. Michail se seun en opvolger, Dmitri van Twer, het hom egter steeds teengestaan. In 1322 het Dmitri die Goue Horde besoek en die khan oorreed dat Joeri ’n groot deel van die belasting vir homself hou. Joeri is voor die khan gedaag, maar is voor ’n amptelike ondersoek deur Dmitri vermoor. Agt maande later is Dmitri self in die Goue Horde vermoor.
**Gloria Bosman** (1973 - 14 Maart 2023) was 'n Suid-Afrikaanse sangeres wie se loopbaan in kerkkore in Soweto begin het. Felicia Marion van die groep *Joy* het haar raakgesien en haar in 1993 vir 'n produksie in die Markteater gebruik (om vir 'n ander sangeres in te staan). Ná hierdie produksie het sy ’n operabeurs van die Tshwane-Universiteit vir Tegnologie gekry.

Haar debuutalbum, *Tranqaility* (1999), het die Sama-prys vir beste nuweling losgeslaan. Bosman was die Standard Bank Jong Kunstenaar vir Jazz in die jaar 2000. Vir *Nature’s Dance* (2004) kry sy ses Sama-benoemings en word sy as die beste vroueliedjieskrywer aangewys. Daarna volg twee Kora- en nog elf Sama-benoemings. Sy het reeds vyf albums die lig laat sien, die laaste, *Emzini*, is in 2006 vrygestel. Sy het verskeie kere by die Nasionale Kunstefees opgetree, insluitend in die 2020 Virtuele Nasionale Kunstefees.

Diskografie
-----------

* *Tranqaility*, 1999
* *The Many Faces of Gloria Bosman*, 2002
* *Stop & Think*, 2003
* *Nature’s Dance*, 2004
* *Emzini*, 2006
Geraamte van 'n Boeleense luislang toon die beendere binne die spore.
By die begin van die stert het die luislang 'n paar horingagtige uitsteeksels. Hierdie sogenaamde *kloue* is die oorblyfsels van die agterste ledemate. Onder die vel het daar ook nog dele van die buikgordel behoue gebly.
**Spore** is die eksterne sigbare deel van die rudimentêre oorblyfsels van pote wat op weerskante van die kloaak by primitiewe slange, soos die boas en luislange, gevind word. Hierdie oorblyfsels van 'n bekken en dybeen, wat nie aan die ruggraat verbind is nie, "hang" eenvoudig in die spiermassa rond. Die dybeen steek by die pens uit en lyk soos 'n spoor of klou. Dit is die dybeenpunt en die mannetjie s'n is gewoonlik groter en meer gepunt as die wyfie s'n. Dit word gebruik om tydens paring vas te klou en te prikkel, maar ook om ander mannetjies van dieselfde spesie mee te bestry.

Eksterne aansig van die anale spore op 'n albino Birmaanse luislangmannetjie.
Ongeveer 70 miljoen jaar gelede het party grawende slange die aardoppervlak bestyg en het so as die voorlopers van die 2 000 spesies geword wat vandag bestaan, waarvan baie nog besig is om te evolueer. Party, soos die boas en luislange, het so te sê niks verander nie en het as verwysing na hul akkedis-voorsate steeds agterpootoorblyfsels. Die meeste ander slange (behalwe party grawende soorte soos die *Typhlops*- en die *Leptotyphlops*-spesies) het reeds hierdie rudimentêre ledemate verloor.
Tipiese pilaaruitleg van 'n **sedan** (A-B-C, driekas), stasiewa of "estate" (A-B-C-D, tweekas) en luikrug (A-B-C) van dieselfde modelreeks.
'n Tweedeursedan
'n Limosine-sedan
'n **Sedan** is 'n passasiersmotor in 'n driekasuitleg met A, B & C-pilare en die hoofvolumes verpak in aparte kompartemente vir die enjin, passasiers en vrag. Die woord sedan is afgelei van 'n Italiaanse woord 'sedia'. Dit beteken dikwels stoel en kom oorspronklik van die stoel wat deur twee mense gedra is. In Australië, Kanada, Nieu-Seeland en Amerika word dit 'n sedan genoem, maar in Brittanje en Ierland noem hulle dit 'n salon.

Die eerste sedan was die Renault Voiturette Type 1899. Die eerste viermotor wat 'n sedan genoem is, was die 1911 Speedwell, wat in Dayton, Ohio, vervaardig is. Voorheen is al die vierdeur-geslote voertuie limousines of salon genoem.

Die passasierskompartement het twee rye sitplekke en voldoende passasiersruimte in die agterste ry vir volwasse passasiers. Die laairuim is gewoonlik heel agter, met die uitsondering van 'n paar agterenjinmodelle, soos die Renault Dauphine, Tatra T613, Volkswagen Tipe 3 en Chevrolet Corvair. Dit is die mees algemene motorbakstyl.
Ds. J.D. Conradie.
Ds. **Jacobus Delarey (Jac) Conradie** (Klerksdorp, 1 Januarie 1900 – Kaapstad, 17 Maart 1987) was 'n leraar in drie gemeentes van die Nederduitse Gereformeerde Kerk.

Conradie ontvang sy skoolopleiding op Lichtenburg en bekwaam hom daarna aan die Kweekskool op Stellenbosch as predikant. Hy is in 1927 in sy eerste gemeente, Meru, in die destydse Tanganjika, bevestig en bly daar tot hy in 1929 'n beroep aanneem na die NG gemeente Philipstown in die Noord-Kaap. Ook hier sou hy nie lank bly nie, want in 1936 neem hy 'n beroep aan na die NG gemeente Kaapstad (Groote Kerk). In dié destyds groot en belangrike gemeente arbei ds. Conradie die volgende 31 jaar tot sy aftrede in 1967. Drie van sy medepredikante het ook 'n verbasend lang tyd in die Groote Kerk gearbei: dr. Abraham van der Merwe 40 jaar van 1926 tot 1966, ds. J.G. Janse van Vuuren altesaam 32 jaar van 1945 tot 1945 en weer van 1963 tot 1986 en ds. Willie Landman 21 jaar van 1958 tot 1979 terwyl hy ook die eerste direkteur van die NG Kerk se inligtingsburo was.

Ds. Conradie was onder andere voorsitter van die uitvoerende raad van die Reddingsdaadbond en ook lid van die bestedingskomitee van die Reddingsdaadfonds.

Bronne
------

* (af)  Swart, dr. M.J. (voorsitter redaksiekomitee). 1980. *Afrikaanse kultuuralmanak*. Aucklandpark: Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge.
* (af)  Ds. Jac J. Conradie oorlede Geargiveer 11 November 2015 op Wayback Machine, *Die Burger*, 19 Maart 1987. URL besoek op 11 November 2015.
Jack Brabham in 1966
Brabham nadat hy die 1966 Nederlandse Grand Prix op Zandvoort gewen het.
**Sir John Arthur Brabham** [AO OBE] (2 April 1926 – 19 Mei 2014) was 'n Australiese renjaer en Formule Een Wêreldkampioen in 1959, 1960 en 1966. Hy was 'n stigter van die Brabham-renspan en renmotorbouer wat sy naam gedra het.

Vroeë lewe
----------

John Arthur 'Jack' Brabham is gebore op 2 April 1926 in Hurstville, Nieu-Suid-Wallis, toe 'n pendeldorp buite Sydney. Brabham was van kleins af by motors en werktuigkundiges betrokke. Op die ouderdom van 12 het hy geleer om die gesinsmotor en die vragmotors van sy pa se kruideniersonderneming te bestuur. Brabham was op tegniese kollege en het in metaalwerk, skrynwerk en tegniese tekene gestudeer.

Brabham by die 1965 Duitse Grand Prix by die Nürburgring.

Renloopbaan
-----------

Brabham het begin jaag nadat 'n Amerikaanse vriend, Johnny Schonberg, hom oorreed het om na 'n dwergmotorren te kyk. Midget-renne was 'n kategorie vir klein oopwielmotors wat op grondovale jaag. Dit was gewild in Australië en het skares van tot 40 000 gelok. Brabham wou nie graag jaag nie, omdat hy oortuig was dat die bestuurders "almal mal was", maar hy het ingestem om 'n motor saam met Schonberg te bou.

### Formule 1-loopbaan

Brabham het sy Formule 1-debuut in 1955 by die Britse Grand Prix gemaak. Hy het daardie wedren in 'n Maserati gery. In 1956 het hy na die Cooper Car Company-span verhuis en die 1959 en 1960 Wêreldkampioen in 'n Cooper-motor wat deur Coventry-Climax-enjins aangedryf is, gewen.

Brabham BT18-Honda van die tipe waarmee Jack Brabham Formule 2 in 1966 oorheers het.
Brabham in die motor voor die 1966 Nederlandse Grand Prix op Zandvoort.
In 1961 het Brabham saam met Ron Tauranac die Brabham-span (amptelik Motor Racing Developments Ltd.) gestig. In daardie jaar is die reël pas ingestel dat die enjin van 'n Formule 1-motor 'n maksimum kapasiteit van 1500cc moes hê. Hierdie reël het aanvanklik sleg vir Brabham uitgedraai en hy kon nie 'n enkele ren met sy motor gewen nie. In 1964 het Dan Gurney die Brabham-span se eerste oorwinning behaal. 

Toe die maksimum enjinkapasiteit in 1966 tot 3000cc verhoog is, het Brabham dadelik weer kampioen geword en is hy as Australiër van die jaar aangewys. Die volgende jaar het sy spanmaat Denny Hulme wêreldkampioen geword. In die laat 1960's is Brabham verskeie kere beseer en hy wou motorrenne vaarwel roep. Sonder dat hy topbestuurders vir sy span kon kry, het hy maar nog 'n jaar lank gejaag. Hy het ná die Meksikaanse Grand Prix in 1970 permanent afgetree. Later het hy sy deel van die Brabham-span aan Tauranac verkoop en na Australië teruggekeer.

Hy is in 1979 tot ridder geslaan en in 1990 is Brabham in die Internasionale Motorsport se Heldesaal opgeneem.

Brabham is in 2014 in die ouderdom van 88 oorlede. Sy drie seuns Geoff, Gary en David was ook aktief in motorwedrenne.

 Brabham in sy Brabham BT33 by die 1970 Race of Champions by Brands Hatch.
 Brabham het ná sy aftrede sy betrokkenheid by motorsport voortgesit. Voormalige mededingers Brabham en Stirling Moss skud hande by die Goodwood Revival-byeenkoms in 2004.
**Tanja Storm**, alias **Tanja Bodenstein** (\* 1984 in Melkbosstrand) is ‘n veelsydige kunstenaar wat teater- en dansopleiding het, en ook naam maak in die musiekbedryf.

Opvoeding
---------

Sy het in 1991 haar laerskoolloopbaan by Laerskool van Riebeeckstrand begin en vanaf 1992 tot 1997 was sy op Laerskool Hartenbos. Sy matrikuleer aan die Hoërskool Punt in 2002. 

Haar tersiêre opleiding het sy by South Cape College in George deurloop, en het in 2013 'n verdere kwalifikasie by UNISA behaal.

Toneel
------

Sy het reeds in verskeie toneelstukke by die George Kunsteater verskyn en het 'n rol vertolk op Klikkerland, 'n kinderprogram wat op kykNET uitgesaai is.

Musiekloopbaan
--------------

In 1999 sluit sy aan by haar eerste musiekgroep. In dieselfde jaar begin sy ook met musiekoptredes. In 2009 stel sy haar eerste album vry by die KKNK, waar sy 20 optredes in een week gedoen het.

Sy is ook by liefdadigheidsprojekte betrokke onder andere vir die DBV en S.M.A.R.T.

In 2007 is sy met Charl du Plessis van Danabaai getroud, maar die paartjie het later geskei.

Diskografie
-----------

### Talking in your sleep (2009)

1. Vergeet my nie

2. Never Enough

3. Tevergeefs

4. History

5. Jy's 'n Harlekyn

6. Voices Carry (cover)

7. Bly By My Vanaand

8. There's Still Me

9. Ewig Groen

10. Not Gone

11. Vervalle Hart

12. Talking in your sleep (cover)

### Ek is op pad (2019)

1. Blues vir Jou

2. Ek is oppad

3. Grootste Wens

4. Hi Hi

5. Is Jy 'n Engel

6. Jou Liefde's 'n Leuen

7. Môreson

8. Vergader Jou Skatte

9. Vergete Kind

10. Laksman

### Enkelsnitte

Empty Promises (2016)

I Fall (2016) ISRC Code:

I Have Come Home (2017)

Môreson (2017)

No Place Like Home (2018)

Wicked Games (2018)

Time (2019)

No More Money Blues (2019)

Gemeenskap
----------

In 2013 het Tanja by die *Oliver Twist* Projek by die Barnyard Teater in Reed Valley vir SAPREC opgetree. In 2017 het sy by Mnr. Gay Wêreld in die Atterburyteater in Pretoria opgetree. Sy het ook in 2018 'n gratis opvoering gelewer vir ODIN (Oudtshoorn Dogs In Need).

Bronnelys
---------

* 
* 
* 
* Geargiveer 8 Augustus 2020 op Wayback Machine
**Tanis** (Egipties: Djanet, Arabies: صان الحجر) was ’n stad van Antieke Egipte. Die ruïnes is geleë in die noordoostelike Nyldelta aan ’n tak van die Nyl wat lank reeds toegeslik het.

Geskiedenis
-----------


|  |
| --- |
|  |
| Djanet (*ḏˁn.t*)in hiërogliewe |

’n Kaart van Benede-Egipte wat die ligging van Tanis aandui.
Tanis het in die Derde Oorgangstydperk saam met Thebe gedien as ’n godsdienstige sentrum. Die eerste argeologiese bewyse kom uit die 21ste Dinastie, maar baie geleerdes glo dit dateer uit die laat Nuwe Ryk. Die stad is waarskynlik gestig nadat ’n tak van die Nyl toegeslik het en die inwoners na ’n nuwe gebied aan ’n ander tak getrek het. Tanis het later bekend geword as "die Thebe van Benede-Egipte".

Dit was die tuisstad van onder andere Smendes, die stigter van die 21ste Dinastie. Tydens die 22ste Dinastie het Tanis die politieke hoofstad van Egipte gebly, hoewel daar altyd ander stede in Benede- en Bo-Egipte was wat die hoofstad van ander dinastieë was. Dit was ’n belangrike handels- en strategiese stad, maar in die 6de eeu n.C. het die Manzala-meer gedreig om dit te verswelg. Die inwoners het die stad toe verlaat en ’n nabygeleë stad, Tennis, gestig.

Ruïnes
------

Verskeie argeologiese uitgrawings is van die 19de eeu af by Tanis gedoen, onder andere deur Flinders Petrie en Auguste Mariette. In 1866 is die Verordening van Canopus op die terrein ontdek. Dit was soortgelyk aan die Rosettasteen en is net soos laasgenoemde geskryf in Egiptiese hiërogliewe, Demoties en Grieks. Dit het baie daartoe bygedra dat die antieke hiërogliewe ontsyfer kon word.

Daar is verskeie tempels, onder meer die hooftempel wat aan die god Amoen gewy is, en ’n baie belangrike dodeakker van die Derde Oorgangstydperk. Dit bevat die enigste farao-grafte wat nie in antieke tye geplunder is nie; ’n paar is in 1939 en 1940 ontdek met ’n skatkis van goud, juwele, edelstene en dodemaskers.

Die hoofgode van Tanis, wat die stad se triade gevorm het, was Amoen, sy vrou Moet en hul seun Chonsoe – dieselfde as die Thebaanse Triade.
***Territory of Basutoland***  
 **Gebied Basoetoland**| 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ←  | **1884–1966** |  → |

 |
| Flag of Basoetoland  Vlag |
| Volkslied: *God Save the Queen* |
| Ligging of BasoetolandLigging of Basoetoland |
| **Hoofstad** | Maseru 29°31′S 27°48′O﻿ / ﻿29.517°S 27.800°O﻿ / -29.517; 27.800Koördinate: 29°31′S 27°48′O﻿ / ﻿29.517°S 27.800°O﻿ / -29.517; 27.800 |
| **Taal/Tale** | Engels (amptelik), Suid-Sotho |
| **Godsdiens** | Christendom |
| **Regering** | Monargie |
| **Monarg** |  |
|  - 1884–1901 | Victoria |
|  - 1901–1910 | Edward VII |
|  - 1910–1936 | George V |
|  - 1936–1952 | George VI |
|  - 1952–1966 | Elizabeth II |
| **Kommissaris** |  |
|  - 1884–1894 | Marshal James Clarke |
|  - 1961–1965 | Alexander Falconer Giles |
| **Geskiedenis** |  |
|  - Gestig | 1884 |
|  - Opgelos | 4 Oktober 1966 |
| **Oppervlakte** |
|  - 1875 | 30 355 km2 11 720 sq mi |
| **Bevolking** |
|  - 1875 skatting | 128 206  |
|      Digtheid | 4,2 /km² 10,9 /sq mi |
|  - 1904 skatting | 348 848  |
|      Digtheid | 11,5 /km² 29,8 /sq mi |
| **Geldeenheid** | Pond sterling |

**Basoetoland** is 'n voormalige Britse kroonkolonie wat in 1966 onafhanklik geword het. Dit staan tans as die Koninkryk Lesotho bekend.

Koning Moshoeshoe I
-------------------

Aan die begin van die 19de eeu vergroot Zoeloekoning Shaka voortdurend sy ryk. Hy bedreig naderhand ook die gebied waar die Basotho-stamme woon. In 1820 slaag die Basotho's, onder koning Moshoeshoe I, om hulself te verdedig en die vertroue van naburige stamme te wen. Vir die rede word hy as die stigter van die Basotho-nasie beskou.

Vanaf 1830 trek die Boere oor die Vaalrivier en kom hierdie Voortrekkers met Moshoeshoe in konflik. Soldate van die nuwe Oranje-Vrystaat dring die gebied binne en Moshoeshoe soek steun by die Britte in Kaapstad. Dit lei in 1843 tot 'n alliansie tussen die Basotho en die Britse Kaapkolonie, wat egter net tot 1843 hou. Met wisselende sukses neem die Oranje-Vrystaat tydens die Basotho-oorloë meer land in tot die Britte in 1868 die oorblywende gebied van koning Moshoeshoe onder Britse beskerming plaas. 'n Jaar na sy dood in 1870, gaan die outonomie van Basoetoland verlore en word dit by die Kaapkolonie ingelyf.

Britse kroonkolonie Basoetoland
-------------------------------

Onder die nuwe koning, Letsie I, kry die Basotho-volk nie verteenwoordiging in die parlement van die Kaapkolonie nie, wat tot opstande teen die Britte lei. Die Britte neem tydens die sogenaamde Gewere-oorlog tussen 1880 en 1881 alle vuurwapens in beslag en stel Basoetoland in 1882 regstreeks onder Britse bestuur, in 1884 as kroonkolonie. Die koning en die stamhoofde bly hul tradisionele rolle vervul, alhoewel hul invloed geleidelik afneem.

Voor die onafhanklikheidswording van die Unie van Suid-Afrika (1910) wys Basoetoland insluiting in die unie van die hand. Swaziland (nou Eswatini) en Betsjoeanaland (die huidige Botswana) wou ook nie by die unie ingelyf word nie.

In 1960, die kroningsjaar van Mosjesj II, word die eerste vrye verkiesing gehou. In 1965 wen die BNP die verkiesing. Dit lei die daaropvolgende jaar tot die onafhanklikheid van die gebied onder die naam Lesotho.
Die **Gereformeerde Kerk Atteridgeville** is die vierde oudste van die 10 gemeentes in die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika se Klassis Pretoria-Suidwes. In 2017 was hier 350 belydende en 75 dooplidmate vergeleke met 200 en 50 in 2010. 

Die begin van die Gereformeerde Kerk Atteridgeville was motorhuisdienste wat vanaf 1956 Donderdagaande deur oudl. J.M. van Tonder in Pretoria-Wes in sy motorhuis gehou is. Die Sendingkommissie van die Gereformeerde Kerk Pretoria-Wes het hierdie dienste gereël. Die opkoms by die dienste het spoedig te groot geword, en ’n ander heenkome moes gesoek word. 

Die Sendingkommissie het aansoek om grond in Atteridgeville gedoen, en in 1957 is ’n kerkgebou opgerig. Die hoeksteen is op 29 Maart 1958 gelê. Die ou kerkklok van Pretoria-Wes en etlike stoele is aan die gemeente geskenk. 

Spoedig was dié gebou te klein, en in 1960 is dit vergroot en ’n tweede hoeksteen gelê, op 5 Maart daardie jaar. Die kerkklok is in 2008 gesteel en vervang deur ’n groter klok, wat nou in die kerktoring hang.

Die noordelike wyk van Atteridgeville het in 1960 begin met eredienste in die woonbuurt Rooistad, noordwes van Pretoria, in die huis van broeder Makwala. Hierdie wyk was bekend as Bethlehem. In 1972 het die noordelike wyke van Atteridgeville as die Gereformeerde Kerk Ga-Rankuwa afgestig. Eers in 2009 kon die gemeente 'n eie kerkgebou oprig, waarvan ds. Sello Kenneth Museri die hoeksteen op 24 Mei 2009 onthul het.

Museri, Sello Kenneth, Hons.-B.A. Th.B. Atteridgeville 1998, Ga-Rankuwa.

Predikante
----------

1. Museri, Sello Kenneth, ? – 1998
2. Semenya, Kwena David, 2005–2007 (waarna Randburg van 2007 af)
3. Diphoko, Thapelo Petrus, 2008 – hede
Die **Kiepersol-pouoogmot** (*Bunaea alcinoe*) is 'n mot in die familie *Saturniidae* wat in Afrika voorkom. Hoewel dit baie na 'n skoenlapper lyk, is dit 'n mot. Op die onderste twee vlerke is twee groot kolle wat soos oë lyk. Hierdie "oë" dien as afskrikmiddel vir hulle vyande. Hulle het 'n groot reeks gasheerplante, wat die kiepersol, essenhout, witstinkhout, laventelkoorsbessie (Croton-spp.) en Bauhinia-spp. insluit.

Metamorfose
-----------

Die mot het 'n lewensduur van drie tot vyf dae waartydens eiers gelê word. Uit die eiers broei dik vernielsugtige ruspes wat voor die voet skade aan plante aanrig. Hierdie ruspes is ongeveer 70 mm lank en 15 mm in deursnee. In Januarie/Februarie verlaat die ruspes die plant en oorwinter as papies onder die grond. Die volwassenes (motte) verskyn in die lente na die eerste goeie reëns en lê dan eiers op die gasheerplant en sit die siklus so voort. Hulle gaan deur een so 'n siklus per jaar.

Galery
------


Larwes van die *Bunaea alcinoe* op 'n boskiepersol.

Eiers van die *Bunaea alcinoe* op 'n boskiepersol.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse vlinders
Katharina van Siëna (1347-'80) was 'n Dominikaanse tersiêr wat buite godsdiensinstellings gewoon en 'n diplomatieke loopbaan gehad het.
Die term **derde orde** dui gewoonlik op lede van godsdiensordes wat leke is en nie noodwendig in 'n klooster woon nie, maar tog aanspraak daarop maak om die kleed van die een of ander orde te dra en aan hulle goeie werk deel te neem. Derde ordes word in die Rooms-Katolieke Kerk, Lutheranisme en Anglikanisme erken. Hulle is 'n 12de-eeuse aanpassing van Middeleeuse monastiese broederskappe. Lede van derde ordes word genoem **tersiêre** (Latyn: *tertiarii*, van *tertius*, derde).

Naam
----

Godsdiensordes wat in die 12de-13de eeu ontstaan het, is dikwels "eerste ordes" (monnike) genoem, omdat hulle gewoonlik eerste ontstaan het. Die "tweede ordes" was nonne, wat tweede ontstaan het, en die leke was die "derde ordes". Sint Franciskus van Assisi het byvoorbeeld vermoedelik die Franciskane, Klariste en Derde Orde van Sint Franciskus gestig.

In sommige geval het lede van derde ordes verkies om 'n monastiese lewe te lei, en hulle het gewone tersiêre geword as lede van 'n godsdiensinstelling of gemeente. In ander gevalle was hulle sekulêre tersiëre, wat buite die godsdiensinstellings gewoon het.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.