|  |
| --- |
| Galleria Borghese |
| 'n Beeld van die museum. |
| 

---

 |
| Openingsjaar | 1903 |
| Tipe museum | Kunsmuseum |

Die **Galleria Borghese** (Afrikaans: Borghese Galery) is 'n kunsgalery in Rome, Italië wat in die voormalige Villa Borghese Pinciana gehuisves word. Die gebou van die galery was aanvanklik met die omringende tuine geïntegreer, maar deesdae word die Villa Borghese-tuine as 'n afsonderlike toeristeaantreklikheid beskou. Die Galleria Borghese huisves 'n groot deel van die Borghese versameling van skilderye, beeldhouwerke en oudhede wat deur Kardinaal Scipione Borghese, die neef van Pous Paulus V (regeer 1605–1621), begin is. Die Villa is gebou deur die argitek Flaminio Ponzio, gebaseer op sketse deur Scipione Borghese self, wat dit gebruik het as  *villa suburbana,* dit wil sê 'n plattelandse villa aan die rand van Rome.

Scipione Borghese was 'n vroeë beskermheer van Bernini en 'n ywerige versamelaar van werke van Michelangelo Merisi da Caravaggio, wat goed verteenwoordig is in die versameling by wyse van sy *Seun met 'n Mandjie Vrugte* , *Die skrywende Sint Jerome*, die *Die Jong en Siek Bacchus*, en andere. Ander noemenswaardige skilderye sluit Titiaan se *Helige en Onhelige Liefde*, Raphael se *Begrafnis van Christus* en werke van Peter Paul Rubens en Federico Barocci in.

Van die verlede tot die hede
----------------------------

Die *Casino Borghese* is opgerig in 'n gebied wat in die sewentiende eeu buite die mure van Rome geleë was, met die naaste toegang synde *Porta del Popolo* te wees. Aanvanklik het die gronde van die villa 'n gebied met 'n omtrek van byna 3 kilometer bedek.  Die hoofgebou is ontwerp deur die Vlaamse argitek Giovanni Vasanzio.

Teen 1644 het John Evelyn dit beskryf as "'n Elysium van vreugde" met "verskeie fonteine en klein stroompies water". Evelyn het ook die *Vivarium* waarin volstruise, poue, swane en kraanvoëls gehuisves is, en "'n aantal vreemde diere", beskryf. Prins Marcantonio IV Borghese (1730-1800), wat 'n aanvang geneem het met die hervorming van die park se formele tuinargitektuur na die van 'n Engelse tuin, het in ongeveer 1775 onder leiding van die argitek Antonio Asprucci begin om die verouderde tapisserie en leerbehangsel te vervang en om die *Casina* op te knap. Hy het die Borghese beeldhouwerke en oudhede ingevolge 'n nuwe tematiese tema geplaas wat die Borghese opperheerskappy in Rome gevier het. 

Die rehabilitasie van die villa as 'n outentieke openbare museum in die laat agtiende eeu was die onderwerp van 'n uitstalling by die Getty Navorsingsinstituut in Los Angeles in 2000,  wat gemotiveer is deur die instituut se verkryging van vier en vyftig tekeninge wat met die projek verband hou.

In 1808 is prins Camillo Filippo Ludovico Borghese, die swaer van Napoleon,gedwing om die Romeinse beeldhouwerke en oudhede van die Borghese aan die keiser te verkoop. Die resultaat is dat die *Borghese Gladiator*, wat sedert die 1620's bekend is as die mees bewonderenswaardige beeldhouwerk in die Villa Borghese, nou eerder in die Musée du Louvre besigtig en waardeer moet word. Die *"Borghese Hermaphroditus"* word ook nou in die Louvre gehuisves. Die Borghese villa is met verloop van tyd uitgebrei, en uiteindelik in 1902 aan die Italiaanse regering verkoop, saam met die Borghese-landgoed en omliggende tuine en parkgebied.

Versameling
-----------

*Heilige en Onheilige Liefde* deur Titiaan. c. 1514
Die Galleria Borghese beskik oor twintig kamers wat oor twee vloere of verdiepings versprei is.

Die hoofvloer word meestal gewy aan klassieke oudhede uit die 1ste tot 3de eeu AD (insluitend 'n beroemde 320-30 n.C. Gladiator-mosaïek van gladiators wat in 1834 by die Borghese landgoed by Torrenova aan die Via Casilina buite Rome aangetref is) asook klassieke en neo-klassieke beeldhouwerke soos die *Venus Victrix*.

Die hoofvertrek van die hoofvloer genaamd die *Salone* beskik oor 'n groot *trompe l'oeil* plafonfresko deur die Sisiliaanse kunstenaar Mariano Rossi. Die fresko beeld *Marcus Furius Camillus uit wat die beleg van die Kapitoolhoogte deur die Galliërs ontset*. Die grotteschi-versierings is deur Pietro Rotari geskilder, en die tekeninge van diere deur Venceslaus Peter Boemo.

Die eerste kamer buite die *Salone* is die *Camera di Cerere*, met 'n marmervaas wat *Oedipus en die Sfinks* uitbeeld. Die tweede kamer beskik oor 'n plafon met 'n fresko van Francesco Caccianiga saam met die *Val van Phaeton*. Die derde kamer huisves Bernini se *Apollo en Daphne*.

### Gian Lorenzo Bernini by die Borghese

Baie van die beeldhouwerke word vertoon in die ruimtes waarvoor hulle bedoel was, insluitende baie werke van Gian Lorenzo Bernini. Die versameling maak 'n beduidende persentasie van sy produksie van sekulêre beeldhouwerke uit, en begin met vroeë werke soos sy *Die bok Amalthea met die baba Jupiter en 'n bosgod* (1615), sy *Aeneas, Anchises, en Ascanius* (1618–19 )  asook sy dinamiese *Verkragting van Proserpine* (1621–22), *Apollo en Daphne* (1622–25)  en *Dawid,* (1623) welke beskou word as belangrike werke van barokbeeldhouwerk. Daarbenewens is verskeie portret-borsbeelde in die galery opgeneem, waaronder een van Pous Paul V, en twee portrette van een van sy vroeë beskermhere, Kardinaal Scipione Borghese (1632).  Die tweede Scipione Borghese-portret is vervaardig nadat 'n groot kraak in die marmer tydens die skepping van die eerste weergawe ontdek is.

Nabygeleë museums
-----------------

Die nabygeleë *Galleria Nazionale d'Arte Moderna* kan ook besigtig word. Die galery spesialiseer in 19de en 20ste-eeuse Italiaanse kuns. Die *Museo Nazionale Etrusco* beskik oor 'n versameling voor-Romeinse voorwerpe, wat merendeels bestaan uit voorwerpe van die Etruskiese beskawing wat neffens Rome opgegrawe is.

Hoogtepunte uit die versameling
-------------------------------

### Beeldhouwerke

* Die Waarheid Onthul deur Tyd deur Bernini. c. 1645-1652*Die Waarheid Onthul deur Tyd* deur Bernini. c. 1645-1652
* Apollo en Daphne deur Bernini. c. 1622*Apollo en Daphne* deur Bernini. c. 1622
* Die verkragting van Proserpine deur Bernini. c. 1621*Die verkragting van Proserpine* deur Bernini. c. 1621
* Dawid deur Bernini. c. 1623-1624*Dawid* deur Bernini. c. 1623-1624
* Pauline Bonaparte deur Antonio Canova.*Pauline Bonaparte* deur Antonio Canova.
* Borsbeeld van Scipione Borghese deur  Bernini. c. 1632*Borsbeeld van Scipione Borghese* deur Bernini. c. 1632

### Skilderye

* Melissa deur Dosso Dossi. c. 1507*Melissa* deur Dosso Dossi. c. 1507
* Die skrywende Sint Jerome deur Caravaggio. c. 1606*Die skrywende Sint Jerome* deur Caravaggio. c. 1606
* Die afneming deur by Raphael. c. 1507*Die afneming* deur by Raphael. c. 1507
* Johannes die Doper deur Caravaggio. c. 1610*Johannes die Doper* deur Caravaggio. c. 1610
* Die Laaste Avondmaal deur Jacopo Bassano. c. 1546*Die Laaste Avondmaal* deur Jacopo Bassano. c. 1546
* Madonna, Kind en die Slang deur Caravaggio. c. 1605-1606*Madonna, Kind en die Slang* deur Caravaggio. c. 1605-1606
* Danae deur Correggio. c. 1530*Danae* deur Correggio. c. 1530
* Seun met 'n Mandjie Vrugte deur Caravaggio. c. 1593*Seun met 'n Mandjie Vrugte* deur Caravaggio. c. 1593
* Diana en haar Nimfe deur Domenichino. c. 1616-1617*Diana en haar Nimfe* deur Domenichino. c. 1616-1617
* Die Geseling van Christus deur Titiaan. c. 1560*Die Geseling van Christus* deur Titiaan. c. 1560
* Afneming deur Sisto Badalocchio. c. 1610*Afneming* deur Sisto Badalocchio. c. 1610
* Johannes die Doper deur Paolo Veronese. c. 1562*Johannes die Doper* deur Paolo Veronese. c. 1562
* Afneming deur Peter Paul Rubens. c. 1602*Afneming* deur Peter Paul Rubens. c. 1602
* Die Konsert deur Gerrit van Honthorst. c. 1626-1630*Die Konsert* deur Gerrit van Honthorst. c. 1626-1630
* Portret van 'n Man deur Antonello da Messina. c. 1474-1475*Portret van 'n Man* deur Antonello da Messina. c. 1474-1475
* Dame met 'n Eenhoring deur Raphael. c. 1505*Dame met 'n Eenhoring* deur Raphael. c. 1505
* Venus Blinddoek Cupid deur Titiaan. c. 1565*Venus Blinddoek Cupid* deur Titiaan. c. 1565
* Sint Dominic deur Titiaan. c. 1565*Sint Dominic* deur Titiaan. c. 1565
* Portret van 'n Man deur Parmigianino. c. 1528Portret van 'n Man deur Parmigianino. c. 1528
* Madonna, Kind en heiliges deur Lorenzo Lotto. c. 1508*Madonna, Kind en heiliges* deur Lorenzo Lotto. c. 1508
* Susanna en die ouderlinge deur Peter Paul Rubens. c. 1607-1608*Susanna en die ouderlinge* deur Peter Paul Rubens. c. 1607-1608
* Madonna en Kind deur Giovanni Bellini. c. 1510*Madonna en Kind* deur Giovanni Bellini. c. 1510
* Die Jong en Siek Bacchus deur Caravaggio. c. 1593*Die Jong en Siek Bacchus* deur Caravaggio. c. 1593
* Selfportret deur Gian Lorenzo Bernini. c. 1623Selfportret deur Gian Lorenzo Bernini. c. 1623

Notas
-----

1. ↑   Guida metodica di Roma e suoi contorni, deur Giuseppe Melchiorri , Rome (1836); bladsy 609.
2. ↑   Melchiorri, bladsy 610.
3. ↑  [http: // www. getty.edu/bookstore/titles/prince.html  *Making a Prince's Museum: Drawings for the Late Achttenth Century Redecoration of the Villa Borghese.* ] Getty Research Institute (17 Junie-17 September 2000). Katalogus deur Carole Paul, met 'n essay deur Alberta Campitelli.ISBN 978-0-89236-539-5
4. ↑  Hy was getroud met Pauline Bonaparte; Antonio Canova se halfnaakte portret van haar as *Venus Victrix* word in een van die galerye uitgestal.
5. ↑   Melchiorri, bladsye 610-611.
6. ↑   Melchiorri, bladsy 611.
7. ↑  Web Gallery of Art, image collection, virtual museum, searchable database of European fine arts (1100–1850)
8. ↑  Web Gallery of Art, image collection, virtual museum, searchable database of European fine arts (1100–1850)
9. ↑  Apollo and Daphne by BERNINI, Gian Lorenzo Geargiveer 15 November 2005 op Wayback Machine
10. ↑  Web Gallery of Art, image collection, virtual museum, searchable database of European fine arts (1100–1850)
11. ↑  Bust of Scipione Borghese by BERNINI, Gian Lorenzo