recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ivan Bilibin: *Kosjtsjei die Onsterflike*
**Kosjtsjei** (Russies: Кощей) is in die Slawiese mitologie ’n bose persoon met ’n aaklige, seniele voorkoms wat veral jong vroue lastig val. Hy is ook bekend as "Kosjtsjei die Onsterflike" (Russies: Кощей Бессмертный) of "tsaar Kosjtsjei". Sy naam in Pools is "Kościej". Laasgenoemde spelling en spellings in ander Slawiese tale het die vermoede laat ontstaan dat sy naam afgelei is van "kost" (rus. кость; pol. kość – been); daarmee word ’n benerige voorkoms gesuggereer.

Kosjtsjei kan nie op die gewone manier doodgemaak word nie. Sy siel is nie in sy liggaam nie; dis versteek in ’n naald wat in ’n eier is wat in ’n eend is wat in ’n haas is wat in ’n ysterkis is wat begrawe is onder ’n groen eikeboom op die eiland Boejan in die see. Solank as wat sy siel veilig is, kan hy nie sterf nie. As die kis oopgemaak word, sal die haas weghardloop; as die haas doodgemaak word, sal die eend uitspring en probeer wegvlieg. Enigiemand wat die eier kry, het Kosjtsjei se siel in sy mag. Hy begin swak en siek word en verloor dadelik sy towermagte. As die eier rondgegooi word, word hy op dieselfde manier teen sy wil rondgegooi. As die naald gebreek word (in sommige verhale moet dit spesifiek teen sy voorkop gebreek word), sal Kosjtsjei sterf.
’n **Roesalka** (meervoud: **roesalki**; Russies: русалка; русалки) is in die Slawiese folklore ’n waternimf of meerminagtige demoon wat in die water woon.

Volgens die meeste tradisies was die roesalki vis-vroue wat op die bodem van riviere gewoon het. In die middel van die nag het hulle uit die water gekom en in die grasvelde gedans. As hulle aantreklike mans gesien het, sou hulle hulle lok deur te sing en te dans, hulle betower en dan na die bodem van die rivier neem om saam met hulle te woon.

Oorsprong
---------

In die meeste legendes was die roesalki rustelose dooie wesens wat met "onreinheid" verbind is. Jong vroue wat ’n voortydige, gewelddadige dood gesterf het, soos meisies wat selfmoord gepleeg het omdat hulle minnaars hulle afgesê het of ongetroude vroue wat swanger was, moes hul aangewese tyd op aarde uitleef as geeste.

Dit kon ook die siel van ’n jong vrou wees wat in of naby ’n rivier of meer gesterf het en daar spook. Hierdie rasalki (wat nie dood was nie) was nie noodwendig kwaadwillig nie en sou toegelaat word om in vrede te sterf as hulle dood gewreek is.

Hulle kon ook die siel van ’n ongedoopte kind gewees het, gewoonlik buite-egtelik, wat deur hul ma's verdrink is. Dié roesalki het glo in die woud rondgedwaal en gesmeek om gedoop te word sodat hulle vrede kon hê. Hulle was egter nie noodwendig onskuldig nie en kon ’n mens aanval wat dom genoeg was om hulle te nader.

Beskrywing
----------

Terwyl haar woonplek hoofsaaklik die rivier of meer was waar sy gesterf het, kon ’n roesalka ook snags uit die water kom, ’n boom klim en daar sit en sing, haar hare kam of saam met ander roesalki in die rondte dans.

In sommige weergawes het hulle oë soos groen vuur geblink, in ander was hulle baie bleek, met geen sigbare pupille nie. Soms was hulle hare goudkleurig, soms groen en altyd nat. Volgens sommige legendes kon ’n roesalka sterf as haar hare droog word.

Roesalki het graag mans verlei. Hulle kon mans lok deur te sing en hulle dan verdrink. ’n Man wat deur ’n roesalka verlei is, kon in haar arms sterf of soms het hy gesterf wanneer hy haar hoor lag.

Die verhale het van streek tot streek verskil. In die Oekraïne het hulle meestal naby water gehou en in Wit-Rusland in die woud of veld. Waar die land vrugbaar was, was hulle nakend en mooi. In ruwer dele van Groot Rusland was hulle amasones met groot borste. En in die noorde was hulle dikwels lelik en vol hare.
'n FBI SWAT-span tydens opleiding.
**Swatting** is 'n kriminele teistering-taktiek om 'n nooddiens te mislei (deur middel van 'n vals berig aan 'n nooddiensversender) om 'n polisie- of nooddiensreaksiespan na 'n ander persoon se woonadres te stuur. Dit word veroorsaak deur valse aanmelding van 'n ernstige wetstoepassingsnoodgeval, soos 'n bomdreigement, moord, gyselaarsituasie, of 'n vals verslag van 'n geestesgesondheidsgeval, soos om te rapporteer dat 'n persoon na bewering selfmoord wil pleeg of moorddadig is en dalk onder andere gewapen kan wees. 

Die term is afgelei van die wetstoepassingseenheid "SWAT" (spesiale wapens en taktiek), 'n gespesialiseerde tipe polisie-eenheid in die Verenigde State. Hierdie eenhede is toegerus met taktiese toerusting en wapens wat verskil van patrollie-eenhede, en word opgeroep na situasies wat as hoë risiko geag word. ’n Bedreiging kan lei tot die ontruiming van skole en besighede. Daar is oproepe om swatting as 'n vorm van terrorisme te definieer weens die gebruik daarvan om te intimideer en die risiko van besering of dood te skep.

Die aanmelding van vals verslae aan nooddienste is 'n kriminele oortreding in baie jurisdiksies, dikwels strafbaar met boete of gevangenisstraf. In Maart 2019 is 'n man van Kalifornië tot 20 jaar tronkstraf gevonnis vir die uitvoering van 'n noodlottige 2017-swatting insident. Swatting hou 'n hoë risiko van geweld in, en veroorsaak dat belastinggeld deur die stad of land vermors word wanneer gereageer word op 'n vals verslag van 'n ernstige wetstoepassingsnood, sowel as aanspreeklikheid as dinge verkeerd loop. In Kalifornië word swatters verantwoordelik gehou vir die "volle koste" van die reaksie wat tot boetes van tot $10 000 kan lei as liggaamlike beserings of dood plaasvind as gevolg van die swatting.
***Oxalidaceae*** is 'n familie wat tot die orde *Malpighiales* hoort. Die meeste lede van hierdie familie, wat met sy meer as 900 spesies die grootste van die orde is, is kruidagtig, maar 'n paar houtagtige soorte kom ook voor. Die grootste genus is *Oxalis* (surings), waarvan die meeste soorte in Suid-Afrika en Suid-Amerika voorkom. Die naam suring kom van die suur smaak van die blare en die stingels, wat soms geëet word. Ook die bolle van ŉ paar suringsoorte word veral in Noordwes-Kaapland as voedsel uitgehaal. 

Die blare van baie soorte vertoon slaapbewegings deurdat die blare slap hang in die aand. 'n Paar waterliewende suringsoorte is bekend: *Oxalis disticha* groei byvoorbeeld in die winterreënvalstreek in waterpoele wat in die somer opdroog. Verreweg die meeste *Oxalis*-spesies in Suid-Afrika groei in die Wes-Kaap. Die drieledige blaar van *Oxalis* is steeds die wapen van die Ierse Republiek.

Twee *Averrhoa*-spesies, *Averrhoa bilimbi* en *Averrhoa carambola*, word in baie tropiese wêrelddele aangeplant vanweë hul eetbare vrugte. Die genus is vernoem na ŉ Arabiese geneesheer-filosoof, Averroës.

Genera
------

Daar is vyf genera wat tot die familie hoort:

* *Averrhoa* L.
* *Biophytum* DC.
* *Dapania* Korth.
* *Oxalis* L.
* *Sarcotheca* Blume

Bron
----

* Wêreldspektrum, 1982, ISBN 0908409591, volume 18, bl. 26

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q156544
* EoL: 4286
* EPPO: 1OXAF
* FloraBase: 22840
* FNA: 10644
* FoC: 10644
* Fossilworks: 55738
* GBIF: 6697
* GRIN: 805
* iNaturalist: 47759
* IPNI: 77126611-1
* ITIS: 29061
* NCBI: 4033
* Plantarium: 44080
* Plazi: 14AFBD6A-557A-54E9-B727-F9BEE5FCFFAD
* Tropicos: 42000267
* VASCAN: 184
* Watson & Dallwitz: oxalidac
* WoRMS: 993826

 |
**Desiré Delano Bouterse** (gebore 13 Oktober 1945) is 'n voormalige Surinaamse militêre leier en staatshoof, asook die Nasionale Demokratiese Party (NDP) se voorsitter.

Dési Bouterse as militêre leier van Suriname in 1980.
Bouterse se naam word vereenselwig met die militêre bewind wat Suriname van 1980 tot die begin 1990's beheer het. Op 25 Februarie 1980 het 'n militêre junta onder leiding van Bouterse 'n staatsgreep in Suriname uitgevoer. Hoewel die President in sy pos behou is, was die Voorsitter van die Nasionale Militêre Raad onder Bouterse die de facto heerser totdat hy in 1988 bedank het. Hy was self die President in 1982.

Bouterse was 'n leidende figuur in die burgeroorlog wat na-onafhanklikheidswording in Suriname uitgebars het en word blameer vir die sogenaamde Desember-moorde in 1982. Hy is ook beskuldig van betrokkenheid in dwelmhandel, en 'n Nederlandse hof het hom in absentia skuldig bevind aan onwettige kokaïne handel in Julie 1999. Hy is steeds woonagtig in Suriname en kan nie uitgelewer word aan Nederland nie, vanweë sy status as voormalige staatshoof.

Na die oorgang tot burgerlike regering, wat deur onderskeidelik Ronald Venetiaan, Jules Wijdenbosch en weer Venetiaan gelei is, het Bouterse onsuksesvol probeer om staatshoof te word in die algemene verkiesings.

Hoewel Bouterse in Nederland skuldig bevind is, is hy steeds 'n vrye man in Suriname. Die Surinaamse regering is tans onsuksesvol besig om die Desember-moorde en Bouterse se rol daarin te ondersoek. Hy ontken enige betrokkenheid aan die moorde.

By die verkiesings van 2010 is Bouterse verkies tot president van Suriname.

Op 29 November 2019 is hy deur die Surinaamse krygsraad met twintig jaar tronkstraf gevonnis.
| **Albiet** |
| --- |
|    |
| Formule | NaAlSi3O8  |
| Nickel-Strunz (10) | 9.FA.35    |
| Kleur | kleurloos, wit, grys, blouerig,  |
| Streep | wit  |
| Glans | glasagtig  |
| Hardheid | 6 – 6,5 (Mohs)  |
| Digtheid | 2.6 – 2.65 g/cm3  |
| Transparansie | deursigtig, deurskynend  |
| Dubbelbreking | tweeassig (+)  |
| RI-waardes | nα = 1.528 – 1.533 nβ = 1.532 – 1.537 nγ = 1.538 – 1.542  |
| Kristalsisteem | triklien  |
| Ruimtegroep | P1  |
| Eenheidsel | a = 8.16 Å, b = 12.87 Å, c = 7.11 Å α = 93.45°, β = 116.4°, γ = 90.28° |
| \* Lys van minerale |
| Portaal  Geologie |

**Albiet** is 'n plagioklaasveldspaat (mineraal). Dit is die natrium-eindlid van die plagioklaas-soliede oplossingsreeks. As sodanig verteenwoordig dit 'n plagioklaas met minder as 10% anortietinhoud. Die suiwer albiet-eindlid het die formule NaAlSi3O8. Dit is 'n tektosilikaat. Die kleur is gewoonlik suiwer wit, vandaar die Latynse naam albus. Dit is 'n algemene bestanddeel in felsiese gesteentes.

Albiet kristalliseer in trikliniese pinakoidale vorms. Die relatiewe digtheid is ongeveer 2,62, en dit het 'n Mohshardheid van 6-6.5. Albiet vertoon byna altyd kristal vertweelingning, dikwels as 'n klein strepe op die kristal. Albiet kom dikwels voor as fyn parallelle skeidings wat afwisselend met pienk mikroklien in pertiet voorkom, weens uitskeiding tydens afkoeling.

Daar is twee variasies van albiet, wat na verwys word as lae albiet en hoë albiet; laasgenoemde staan ook bekend as analbiet. Alhoewel beide variante triklien is, verskil hulle in die volume van hul eenheidsel, wat effens groter is vir die hoë vorm. Die hoë vorm kan uit die lae vorm geproduseer word deur verhitting bo c. 750 ° C (1382 ° F). Met verdere verhitting na meer as c. 1050 °C verander die kristalsimmetrie van triklinies na monoklinies; hierdie variasie staan bekend as monalbiet.

Dit kom voor in granitiese en pegmatietmassas, in sommige hidrotermale aar-afsettings en vorm deel van die tipiese groenskis metamorfe fases vir gesteentes wat oorspronklik 'n basaltiese samestelling gehad het.

Dit is die eerste keer in 1815 aangemeld met voorkoms in Finnbo, Falun, Dalarna, Swede.

Dit word as 'n halfedelsteen gebruik.
Iwan die dwaas aan die werk.
**Iwan die dwaas** (Russies: Иван-дурак, *Iwan-doerak*; verkleining: Иванушка-дурачок, *Iwanoesjka-doeratsjok*) is een van die gewildste helde van Russiese sprokies. Die held van die spesifieke sprokies kan verskillende name hê: Iwan die weduwee se seun, Iwan die kok se seun, Iwan die boer se seun, Iwan die soldaat se seun, Iwan Tsarenko, Iwan die Ongelukkig, ens. Maar in almal lyk hy min of meer soos op die foto regs.

Een van die klassieke voorbeelde van "ironiese sukses" in Russiese sprokies is die derde (jongste) seun van 'n boer of tsaar (Iwan Tsarewich), aan wie niemand aandag gee nie. Hy luister na raad en studeer, anders as sy arrogante ouer broers, en kry gevolglik rykdom en 'n prinses as vrou. Dit dui op 'n spesiale sprokiestrategie wat nie op praktiese rede geskoei is nie, maar op die soeke na 'n mens se eie oplossings. Dit is dikwels strydig met gesonde verstand, maar bring eindelik sukses. A.M. Pantsjenko het gewys op die ooreenkoms van die sprokiesdwaas met heilige dwase.

Beskrywing
----------

Die agtergrond van Iwan se avonture is gewoonlik Rusland van die 15de en 16de eeu. Hy is gewoonlik 'n boer of die seun van 'n arm gesin. Hy is gewoonlik die jongste van drie broers; dit lyk of sy ouer sibbes slimmer is as hy, maar hulle is onvriendelik en afgunstig teenoor hom.

In teenstelling met tipiese helde, is dit Iwan se eenvoud en gebrek aan listigheid wat hom op sy avonture help. Hy luister byvoorbeeld na sy hart eerder as sy brein, en hy vergeet maklik beledigings. Dan help hy ander ten koste van homself. Sy naïwiteit, goedhartigheid en durf help hom teen skurke veg, vriende maak en prinsesse se hart wen. Hy word eindelik beloon met 'n koninkryk of 'n soortgelyke prys.

Die sedeles van dié stories is dat Iwan selde 'n dwaas is, maar dit is hoe ander hom beskou vanweë sy eenvoudige geaardheid en jovialiteit. Volgens Andrei Sinjafski is Iwan die dwaas 'n positiewe karakter in die sprokies waarin hy voorkom.

Sien ook
--------

* *Iwan die dwaas*, 'n kortverhaal deur Leo Tolstoi (1886)

Nog leesstof
------------

* (ru)  Иван-дурак в русских сказках // *Синявский А. Д.* Иван-дурак: Очерк русской народной веры. — Аграф, 2001, с. 37-48

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Russiese Wikipedia vertaal.
Die is 'n versamelnaam vir f inheemse stamme, naamlik die Cherokee, Chickasaw, (Creek) en die Seminole. Hierdie stamme is deur Europese setlaars as beskaafd beskou omdat hulle baie van die tradisies van die kolonialiste aangeneem het en oor die algemeen goeie verhoudings met hul bure gehandhaaf het. Die vyf beskaafde stamme het in die suidooste van die Verenigde State gewoon voordat hulle na ander dele van die land, hoofsaaklik die huidige , verskuif is.

Vandag beskou talle inheemse Amerikaners, veral die van ander stamme, die term as neerhalend en rassisties. Wanneer daar tans oor hierdie stamme gepraat word, word die term "vyf stamme" soms gebruik om die suggestie dat ander stamme barbaars is (of was) te vermy.

Hierdie vyf stamme is uit hul woongebied na die weste van die VSA verskuif. Die bekendste hiervan was die dramatiese *Trail of tears* ("spoor van trane") in 1838, toe president Martin Van Buren die omstrede verdrag van New Echota in werking gestel en die Indiane se land in die ooste vir land in die weste verruil het.

Die vyf stamme was tydens die Amerikaanse Burgeroorlog erg verdeeld. Die Choctaw en Chickasaw het hoofsaaklik aan die kant van die Konfederasie geveg, terwyl die Muskogi, Seminole en die Cherokee tussen die Unie en die Konfederasie verdeeld was. Die Cherokee het 'n burgeroorlog in eie geledere tussen diegene wat die verskillende kante gesteun het geveg.

Toe die stamme na die reservaat verskuif is, het die regering belowe dat hul land vry van blanke setlaars sou bly. Sommige pioniers breek hierdie ooreenkoms al voor 1893, toe die regering die *Cherokee Strip* vir bewoning deur buitestaanders geopen het. In 1907 is die gebied van Oklahoma en die Indianereservaat tot die nuwe staat Oklahoma saamgevoeg. Al vyf stamme is tans daar verteenwoordig.
'n Halwe ham 
 'n Tipiese snysel ham 
**Ham** is vleissnitte verkry van 'n vark se boudvleis wat bewaar is deur nat of droë kuur, met of sonder rook. As 'n verwerkte vleis, sluit die term "ham" sowel heel vleissnitte, as dié wat meganies gevorm is, in. 

Ham word regoor die wêreld vervaardig, insluitend 'n aantal streekspesialiteite, soos Westfale-ham en 'n paar soorte Spaanse ham. Boonop het talle hamprodukte spesifieke geografiese benamingsbeskerming, soos prosciutto di Parma in Europa, en Smithfield-ham in die VSA.

Geskiedenis
-----------

Die preservering van varkboudvleis as ham het 'n lang geskiedenis, met Cato die ouere wat in die *De Agri Cultura* rondom 160 v.C. geskryf het oor die "versouting van hamme".

Daar word beweer dat die Chinese die eerste mense was wat die produksie van gekuurde ham beskryf het.

Vanweë die preserveringsproses is ham 'n saamgestelde voedingsbestanddeel wat bestaan uit die oorspronklike vleis, sowel as die oorblyfsels van die preserveermiddel(s), soos sout, maar dit word steeds as 'n voedsel in sy eie reg erken.

Metodes
-------

Ham word geproduseer deur rou varkvleis in te lê in sout, ook bekend as droë kuur, of in soutwater, ook bekend as nat kuur. Rook kan ook gebruik word. 

Behalwe sout, kan verskeie ander bestanddele gebruik word om geur en preservering te bewerkstellig, van swartpeper tot saffraan.

### Droë kuur

Seesout word by die rou varkboud gevoeg as deel van 'n droë kuurproses.
Tradisionele hamme met droë kuur mag slegs sout as die kuurmiddel gebruik, soos by San Daniele of Parma-hamme, hoewel dit relatief skaars is. Hierdie proses behels die skoonmaak van die rou vleis, bedek in sout terwyl dit geleidelik ingedruk word om al die bloed af te trek. Spesifieke kruie en speserye kan gebruik word om geur by te voeg tydens hierdie stap. Die hamme word dan afgewas en op 'n donker, temperatuurgereguleerde plek gehang totdat dit droog is. Dit word dan vir 'n verdere periode opgehang om aan lug blootgestel te word. 

Die meeste moderne droë hamme gebruik ook nitriete (natriumnitriet of kaliumnitriet) wat by die sout gevoeg word. Nitriete word gebruik omdat dit bakteriële groei voorkom en in reaksie op die vleis se mioglobien die produk 'n wenslike donkerrooi kleur gee. Die hoeveelheid en mengsel van sout en nitriet wat gebruik word, het 'n invloed op die inkrimping van die vleis. As gevolg van die toksisiteit van nitriet (die dodelike dosis nitriet vir mense is ongeveer 22 mg per kg liggaamsmassa), is daar in sommige gebiede 'n maksimum toelaatbare inhoud van nitriet in die finale produk. Onder sekere omstandighede, veral tydens die kookproses, kan nitriete in vleis reageer met afbraakprodukte van aminosure, wat nitrosamiene vorm, wat wel karsinogene is.
| **Schreibersiet** |
| --- |
|    |
| 'n Gepoleerde stuk van die Kaap York-meteoriet ('n oktaëdriet-ystermeteorie). Die donker ronde strukture is troiliet. Rondom hulle is 'n rand van schreibersiet.  |
| Formule | (Fe,Ni)3P  |
| Onsuiwerhede | Cr  |
| Nickel-Strunz (10) | 1.BD.05    |
| Kleur | silwerwit, word dof gelerigbruin  |
| Glans | metalliek  |
| Hardheid | 6,5 - 7 (Mohs)  |
| Digtheid | 7,0 -7,3 g/cm3  |
| **Optiese eienskappe**  |
| Dubbelbreking | eenassig  |
| **Kristallografie**  |
| Ruimtegroep | I4  |
| Strukturbericht-kode | D0ₑ  |
| Eenheidsel | a = 9.05 Å, c = 4.47 Å |
| \* Lys van minerale |
| Portaal  Geologie |

**Schreibersiet** is 'n skaarse fosfiedmineraal wat hoofsaaklik in meteoriete aangetref word. 

Dit is in 1847 na Karl Franz Anton von Schreibers (1775 - 1852) uit Bratislava vernoem.

Die mineraal word maklik deur water en suurstof aangetas en vorm dan verskeie fosfaat-anione. Dit is ook 'n katalis wat die formosereaksie bevorder, omdat dit Fe2+-ione vrystel asook die pH verhoog. Hierdie reaksie vervaardig suikers uit formaldehied en in die teenwoordigheid van schreibersiet kan ook gefosforiliseerde suikers soos ribose gevorm word. Meteoriete wat schreibersiet bevat het in die Hadeïkum dalk 'n rol gespeel in die ontstaan van die lewe op Aarde.

Dit het 'n tetragonale stuktuur en is isostruktureel met Fe3P en Ni3P. In strukturbericht-klassifikasie is dit die D0ₑ-struktuur. Die ruimtegroep I4 is nie-sentrosimmetries en dit beteken dat daar twee enantiomere kristalstrukure bestaan. Die absolute konfigurasie kan bepaal word en die twee enantiomere kom waarskynlik lukraak onder die schreibersiet-kristalle voor.
**Eienskappe**| **Algemeen** |
| --- |
| Naam | Kalsiumnitriet |
| Struktuurformule vanStruktuurformule van  |
| Chemiese formule | Ca(NO2)2 |
| Molêre massa | 132,09 g/mol |
| CAS-nommer | 13780-06-8   |
| Voorkoms | gelerig wit vastestof  |
| **Fasegedrag** |
| Smeltpunt | 390 °C |
| Kookpunt | ontbind 392 °C |
| Digtheid | 2,23  |
| Oplosbaarheid | 43 [g/L] @ 18,5 °C  |
| Brekingsindeks | 1,3946  |
| **Suur-basis eienskappe** |
| pKa |  |
| **Veiligheid** |
| Flitspunt |  |
| Tensy anders vermeld is alle data vir standaardtemperatuur en -druk toestande. |
|   |  |
| Portaal  Chemie |

**Kalsiumnitriet** is 'n sout van kalsium en nitroësuur, wat uit kalsium- Ca2+ en nitrietione NO2− bestaan. Dit het die chemiese formule Ca(NO2)2.

Dit vorm wit of gelerige, higroskopiese, vervloeiende, seskantige kristalle. Dit is effens oplosbaar in alkohol.

Vervaardiging
-------------

Dit kan gemaak word deur die gewone dubbele ontbindingsreaksie van natriumnitriet en kalsiumchloried. 

{\displaystyle 2Na\_{2}NO\_{2}(aq)+CaCl\_{2}\rightarrow Ca(NO\_{2})\_{2}(aq)+4NaCl(aq)}
Dit word ook gevorm deur NOx deur 'n bluskalkoplossing te voer:

{\displaystyle Ca(OH)\_{2}+NO+NO\_{2}\rightarrow Ca(NO\_{2})\_{2}+H\_{2}O}
Dit kan ook uit stikstofoksied en 'n mengsel bestaande uit kalsiumferraat en kalsiumnitraat berei word.
Dit vorm 'n tetrahidraat wat isomorf is met die strontium- en bariumsoute. Ca(NO2)2·4H2O verloor twee watermolekules van hidrasie by ongeveer 80°C en een by 105°C om die monohidraat te vorm. Dit verloor die laaste water by ongeveer 155°C. Die anhidraat is onstabiel en, blootgestel aan die lug se suurstof oksideer dit by verder verhitting bo 220°C tot nitraat.

Chemiese eienskappe
-------------------

Dit ontbind by 392°C om stikstofoksiede en CaO te vorm.

Gebruike
--------

Kalsiumnitriet het verskeie industriële gebruike:

Dit word gebruik om korrosie in smeermiddels en beton te inhibeer. Hierdie sout is ook 'n staalroes-inhibeerder: kalsiumnitriet kan staal skoonmaak en teen roes beskerm, en kan staalmateriaal in beton beskerm wat gebruik word om geboue en strukture te bou, om die bruikbare lewensduur van beton in geboue te verleng. Kalsiumnitriet kan ook in farmaseutiese, kleurstowwe en metallurgie-industrieë gebruik word, as 'n ligte reduseermiddel.
**Flores** (Portugees vir: "blomme"; Indonesies: *Pulau Flores*) is die derde grootste van die Klein Soenda-eilande na Timor en Soembawa en is in die noorde van dié argipel, in die suide van die eilandnasie Indonesië, geleë. Die eiland word begrens deur die Floressee in die noorde en die Savusee in die suide.

Bajawa op Flores
Die vulkaan Kelimutu op Flores
Flores is in die ooste van Soembawa en Komodo, in die weste van Lembata en die Alor-argipel en in die noordweste van Timor geleë. In die suide, oorkant die Soembastraat, lê Soemba, en in die noorde, oorkant die Floressee, Soelawesi. Flores het 'n bevolking van 1 831 000 in 2010 gehad en beslaan 'n oppervlakte van 13 540 km².

Flores se geologie is gekenmerk deur baie aktiewe vulkane wat dié eiland van wes na oos gevorm het. Flores se vulkane behoort tot die Ring van Vuur wat die Stille Oseaan van Nieu-Seeland tot Chili omsirkel.

Tot die aankoms van die moderne mens was Flores deur die *Homo floresiensis*, 'n uitgestorwe pigmee, bevolk. Vandag is die meerderheid van die bevolking Christene, veral danksy kerstening deur die Portugese.

Etimologie
----------

In teenstelling met die meeste ander Indonesiese eilande is *Flores* deur die Portugese genoem, afgelei van *Cabo de Flores* ("Kaap van blomme"), die Portugese term vir die oostelike deel van die eiland. Hierdie deel van die eiland, oorspronklik *Kopondai* genoem, is weens die bloeiende *Delonix regia*-bome, wat hier groei, só genoem. Die oorspronklike naam van Flores was *Nipa*, en verwys na 'n slang.
**Beurtkrag**, ook na verwys as **rollende verduistering**, **rota-** of **rotasie-beurtkrag**, **rota-ontkoppeling**, t**oevoerrotasie**, of 'n **roterende onderbreking**, is 'n opsetlik ontwerpte elektriese kragonderbreking waarin elektrisiteitslewering gestaak word vir nie-oorvleuelende tydperke oor verskillende dele van die verspreiding streek. Rolende stroomonderbrekings is 'n laaste uitwegmaatreël wat deur 'n elektriese nutsmaatskappy gebruik word om 'n totale onderbreking van die kragstelsel te vermy.

Beurtkrag is 'n maatstaf van vraagreaksie as die vraag na elektrisiteit die kragvoorsieningsvermoë van die netwerk oorskry. Beurtkrag kan na 'n spesifieke deel van die elektrisiteitsnetwerk gelokaliseer word, of dit kan meer wydverspreid wees en hele lande en kontinente raak. Beurtkrag is gewoonlik die gevolg van twee oorsake: onvoldoende opwekkingskapasiteit of onvoldoende transmissie-infrastruktuur om krag te lewer waar dit nodig is.

Beurtkrag word ook gebruik as 'n reaksiestrategie om te gaan met verminderde uitset bo die reserwekapasiteit van kragstasies wat onverwags vanlyn geneem word.

In ontwikkelende lande
----------------------

Beurtkrag is 'n algemene of selfs 'n normale daaglikse gebeurtenis in baie ontwikkelende lande, waar elektrisiteitsopwekkingskapasiteit onderbefonds is of infrastruktuur swak bestuur word. In goed bestuurde onderkapasiteitstelsels word verduistering beplan en skedules word vooraf gepubliseer sodat mense om hulle kan werk. In swak bestuurde stelsels gebeur dit sonder waarskuwing, gewoonlik wanneer die transmissiefrekwensie onder die 'veilige' limiet val.

Dit het wye impak, en kan die verwagtinge van gemeenskappe beïnvloed—byvoorbeeld—in Ghana genoem *dumsor* beskryf die wydverspreide verwagtinge vir onbeplande beurtkrag.

Suid-Afrika
-----------

Sedert 2007 het Suid-Afrika verskeie tydperke van ineenstorting beleef wat plaaslik deur die staatsbeheerde energiemaatskappy Eskom as beurtkrag verwys word. Dit is aanvanklik veroorsaak deur die land se vraag na elektrisiteit wat die aanbod oorskry, en met verloop van tyd, later vererger deur verouderende kraginfrastruktuur, swak instandhouding en die stadige voltooiing van nuwe kragstasies. Dit is onlangs deur Eskom se voormalige woordvoerder, Sikhonathi Mantshantsh, onthul dat wydverspreide tenderkorrupsie en die sabotasie van kraginfrastruktuur deur werknemers een van die primêre redes vir voortgesette beurtkrag is. Dit het aansienlike ernstige skade aan die Suid-Afrikaanse ekonomie aangerig en het 'n groot rol gespeel om die land se ekonomiese groei te beperk.
**Lombok** (Indonesies: *Pulau Lombok*) is die tweede westelikste en kleinste van die Klein Soenda-eilande (na Timor, Soembawa, Flores, Soemba en Bali) en is in die suide van die eilandnasie Indonesië geleë. Die eiland word begrens deur die Balisee in die noorde en die oop Indiese Oseaan in die suide. Lombok is veral as 'n toeristebestemming bekend.

Nasa-Satellietbeeld van Lombok
Die vulkaan Rinjani soos vanaf die suidkus van Gili Air gesien
Lombok het in kulturele, geografiese en demografiese opsig baie in gemeen met sy westelike buureiland Bali, meer as met die groter eiland Java in die weste, alhoewel Lombok effens kleiner, minder toeristies ontwikkel en die bevolking minder welvarend is. Lombok is eeue lank deur die Balinese Ryk oorheers. In 1894 is Lombok deur Nederland verower en by Nederlands-Indië ingelyf. Op Lombok word naas Sasak veral Balinees gepraat.

Lombok is in die ooste van Bali en in die weste van Soembawa geleë. In die noorde, oorkant die Balisee, lê Borneo, en verder noordoos Soelawesi. Lombok het 'n bevolking van 3 311 044 in 2014 gehad en beslaan 'n oppervlakte van 4 514,11 km².

Lombok se geologie is gekenmerk deur baie aktiewe vulkane wat dié eiland van wes na oos gevorm het. Lombok se vulkane behoort tot die Ring van Vuur wat die Stille Oseaan van Nieu-Seeland tot Chili omsirkel.
'n **Differensiaalvergelyking** is 'n wiskundige vergelyking wat bo en behalwe konstantes en/of veranderlikes, ook een of meer afgeleides van veranderlikes bevat. Die oplossing van 'n differensiaalvergelyking is 'n funksie in die veranderlike(s) van die vergelyking waarvoor die verwantskap van die differensiaalvergelyking waar is. In baie gevalle kan meer as een sulke oplossings bestaan.

Twee groepe differensiaalvergelykings word onderskei:

* 'n Gewone differensiaalvergelyking bevat slegs konstantes en funksies van een veranderlike, saam met die afgeleides van daardie veranderlike.
* 'n Parsiële differensiaalvergelyking bevat meerveranderlike funksies en hulle parsiële afgeleides.

Die **graad** van 'n differensiaalvergelyking is die graad van die hoogste afgeleide wat dit bevat. 'n Eerstegraadse differensiaalvergelyking bevat dus slegs eerste afgeleides.

Differensiaalvergelykings word gebruik om wiskundige modelle van fisiese fenomene op te stel. Hulle word dus bestudeer in gewone en toegepaste wiskunde. Eienskappe van differensiaalvergelykings wat ondersoek word, is byvoorbeeld of daar oplossings bestaan, en indien wel, of hierdie oplossings uniek is.

Voorbeeld
---------

Hier volg 'n voorbeeld van 'n lineêre tweede-orde differensiaalvergelyking:

{\displaystyle 4f^{\prime \prime }(x)+f(x)=\sin(x)},
Die oplossing hiervoor is:

{\displaystyle f(x)=c\_{1}\sin \left({\frac {x}{2}}\right)+c\_{2}\cos \left({\frac {x}{2}}\right)-{\frac {1}{3}}\sin(x)}.
In hierdie oplossing is {\displaystyle c\_{1}} en {\displaystyle c\_{2}} willekeurige konstantes (reëel of kompleks). Dit wil sê, vir enige keuse van veranderlikes {\displaystyle c\_{1}} en {\displaystyle c\_{2}} sal {\displaystyle f(x)} 'n oplossing wees.

Sagteware
---------

* ExpressionsinBar
* Maple: dsolve
* SageMath
* Xcas: desolve(y'=k\*y,y)
Die **Soenda-eilande** (Indonesies en Maleis: *Kepulauan Sunda*) is 'n argipel in Suidoos-Asië wat vanaf die Maleise Skiereiland in die noordweste tot Nieu-Guinee in die ooste en Taiwan in die noorde tot die kontinent Australië in die suidooste langs die ewenaar streek. Die argipel bestaan uit vier groot en duisende kleiner eilande en word deur 'n tropiese klimaat gekenmerk. Saam met die Filippynse eilande en die Molukke vorm die Soenda-eilande die Maleise argipel. Die grootste van die Soenda-eilande is Borneo met 'n oppervlakte van 743 330 km², terwyl Java met 'n bevolking van sowat 145 miljoen die mees bevolkte is. Java word ook as belangrikste van die vier Soenda-eilande beskou, aangesien hier die Indonesiese hoofstad Djakarta en ander groot stede lê.

Geografiese kaart van die Maleise argipel, bestaande uit die Groot Soenda-eilande (rooi), Klein Soenda-eilande (groen), Molukke (blou) en Filippyne (magenta)
Die Soenda-eilande word begrens deur die Indiese Oseaan in die suide en weste, die Suid-Chinese See in die noorde, die Sulu- en Celebesseë in die noordooste, die Molukke- en Bandaseë in die ooste asook die Timorsee in die suidooste. Belangrike seë binne die argipel sluit in die Java-, Bali-, Flores- en Savuseë wat almal in die suide van die Soenda-eilande geleë is.

Die grootste deel van die Soenda-eilande word deur die eilandnasie Indonesië beslaan. Die grootste deel van Borneo se kus langs die Suid-Chinese See vorm die oostelike deel van Maleisië met die klein eksklawe Broenei tussenin, terwyl die oorblywende deel van dié eiland tot Indonesië behoort. Aan die suidoostelike einde van die Straat van Malakka is die stadstaat Singapoer geleë. Die oostelike deel van die klein eiland Timor word deur Oos-Timor beslaan, terwyl die westelike deel aan die Indonesiese provinsie Oos-Nusa Tenggara behoort.

Op die Soenda-eilande word veral Maleis-Polinesiese tale gepraat, net op die oostelike eilande word ook Papoeastale gebesig. Islam is die belangrikste godsdiens, veral in die drie lande Broenei, Indonesië en Maleisië; Oos-Timor is 'n hoofsaaklik Rooms-Katolieke land, terwyl Singapoer oor 'n gemengde bevolking beskik. Kleiner eilande soos Bali en Lombok beskik oor 'n aansienlike bevolking van Hindoes en Boeddhiste.

Geografie
---------

Die argipel bestaan uit die volgende eilandgroepe:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Groot Soenda-eilande | Borneo, Java, Soelawesi, Soematra |
|  | Klein Soenda-eilande | onder andere Bali, Flores, Lombok, Soemba, Soembawa en Timor |

### Lande

* Vlag van Broenei Broenei
* Vlag van Indonesië Indonesië
* Vlag van Maleisië Maleisië
* Vlag van Oos-Timor Oos-Timor
* Vlag van Singapoer Singapoer
**Lelikheid** of onaantreklikheid is die mate waarin 'n persoon se fisiese kenmerke as esteties ongunstig beskou word.

Terminologie
------------

Lelikheid is 'n eienskap van 'n persoon of ding wat onaangenaam is om na te kyk en lei tot 'n ongunstige evaluering. Die punt van lelikheid is om esteties onaantreklik, onaangenaam of aanstootlik te wees. Daar is baie terme wat verband hou met visueel onaantreklike of esteties ongewenste mense, insluitend afskuwelikheid en onooglikheid.

Geskiedenis
-----------

Jean-Paul Sartre was skeel en het 'n opgeblase, asimmetriese gesig gehad. Hy het baie van sy filosofiese idees toegeskryf aan sy lewenslange stryd om sy selfbeskryfde lelikheid te verwerk. Sokrates het ook sy lelikheid as 'n filosofiese raakpunt gebruik en tot die gevolgtrekking gekom dat filosofie 'n persoon van hul uiterlike lelikheid kan red. Abraham Lincoln, wat in sy eie tyd bekend was vir sy vermeende lelikheid, is deur 'n tydgenoot beskryf: "om te sê dat hy lelik is, is nie genoeg nie; om by te voeg dat sy figuur grotesk is, is om geen voldoende indruk oor te dra nie." Sy voorkoms was egter 'n bate in sy persoonlike en politieke verhoudings, soos sy regsvennoot William Herndon geskryf het, "Hy was geensins 'n mooi man nie, hy was ook nie 'n lelike een nie; hy was 'n huislike man, onverskillig oor sy voorkoms, duidelik en eenvoudig. Hy het geen sogenaamde praal, vertoon of waardigheid gehad nie. Hy het eenvoudig in sy liggaamshouding en gedrag verskyn. Hy het terneergedruk voorgekom; die melancholie het van hom gedrup terwyl hy loop."

Vooroordeel
-----------

Daar word soms na diskriminasie of vooroordeel teen onaantreklike mense verwys as kakofobie of askemofobie, en as dit die gevolg is van 'n mens se misvorming, validisme. Teratofobie is 'n afkeer of vrees vir mense wat monsteragtig voorkom, letsels het of ontsier is. Wanneer so 'n afkeer gepaard gaan met vooroordeel of diskriminasie, kan dit as 'n vorm van afknouery beskou word.

Met die afspraakwêreld of hofmakery word die beoordeling van ander bloot op grond van hul uiterlike voorkoms erken as 'n houding wat wel plaasvind, maar word dikwels beskou as 'n oppervlakkige beskou. Sommige navorsing dui daarop dat onaantreklike mense meer geneig is om vir psigiatriese sorg aanbeveel te word as aantreklike mense. Vooroordeel teen lelikheid is kompleks: Gretchen Henderson stel voor dat daar, paradoksaal genoeg, 'n kulturele agterdog teenoor beide skoonheid en lelikheid is.
Die **Kei-appel** (*Dovyalis caffra*) is 'n struik of klein boompie wat inheems aan Suider-Afrika is. Die boompie word dikwels as heinings aangeplant, die verspreiding strek vanaf die Groot-Keirivier in die suide, waaruit die algemene naam kom, noordwaarts langs die oostekant van die kontinent deur KwaZulu-Natal, Mpumalanga en Limpopo. Buite Suid-Afrika is die spesie inheems in Eswatini, Malawi, Mosambiek en Zimbabwe.

Identifikasie
-------------

Die takke het sterk, reguit dorings en die blare word dikwels saamgehoop aan die basis van die dorings gedra. 

Dit word gewoonlik in droë bosse aangetref waar dit tot 6 m hoog word. In vogtiger oop bos bereik dit sy grootste grootte van ongeveer 8-9 meter. Knoppe aan die onderkant van die ruggraat produseer trosse van afwisselend gerangskikte eenvoudige eiervormige blare van 3-6 cm lank.

Voeding
-------

Die Kei-appel is 'n tradisionele voedselplant in die gebiede waar dit voorkom, en het die potensiaal om voeding te verbeter, voedselsekerheid te bevorder, landelike ontwikkeling te bevorder en volhoubare landversorging te ondersteun.

Die vrugte is vlesig, 'n heerlik-eetbare heldergeel of oranje bolbessie met 'n deursnee van 2,5–4 cm, met 'n eenvormige kleur wat verskeie klein sade bevat. Die produksie is dikwels oorvloedig en laat die takke swaar afhang gedurende die somer. Die vrugte herinner aan 'n klein appeltjie, en jellie en konfyt word met die vrugte gemaak. Hulle is sappig, smaaklik en baie suur.

Verspreiding
------------

Alhoewel dit inheems is aan Suider-Afrika, is dit ook ingevoer in die Middellandse See, Kalifornië, Florida en ander streke met subtropiese en warm gematigde klimate. Op hierdie plekke word dit meestal as 'n sierplant gekweek, aangesien dit gewild is as 'n ondeurdringbare heining. Dit is sout- en droogtetolerant, dus nuttig vir kusontwerp in droë streke.

* Ryp vrugteRyp vrugte
* Onryp vrugteOnryp vrugte
* DoringsDorings

Sien ook
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Dovyalis caffra***. |

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

Bronne
------

* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. ISBN 1-86872-527-8
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q1987504
* EoL: 483612
* EPPO: DOVCA
* GBIF: 2874131
* GRIN: 14616
* iNaturalist: 337751
* IPNI: 365303-1
* ITIS: 506138
* IUCN: 146410559
* NCBI: 77055
* Plant List: kew-4776111
* PLANTS: DOCA3

 |
'n **Enantiomeer** is algemeen gesproke 'n voorwerp wat die spieëlbeeld van 'n ander voorwerp is, maar nie daarmee in dekking gebring kan word nie. 'n Linkerskoen is die enantiomeer van 'n regterskoen, maar dit is nie dieselfde nie. Moenie die die linker een aan die regtervoet dra nie.

Organiese molekules
-------------------

Enentiomere speel 'n belangrike rol in die organiese chemie. Enantiomere is pare verbindings met presies dieselfde konnektiwiteit maar teenoorgestelde driedimensionele vorms.
Enantiomere molekules is spieëlbeelde van mekaar.

Chiraliteit
Verbindings wat in hierdie pare voorkom, word "chiraal" genoem. Hierdie term kom van die Griekse woord vir "hand".

Met behulp van groepteorie, die wiskunde van simmetrie, kan aangetoon word dat 'n enantiomeer ook gedefinieer kan word as 'n molekule wat nie 'n spieëlvlak bevat nie, wat beteken dat dit nie in twee identiese en teenoorgestelde helftes verdeel kan word nie. Enantiomere is 'n tipe stereo-isomere, maar anders as cis- en trans-isomere, het twee enantiomere dieselfde fisiese eienskappe, soos dieselfde smeltpunt, dieselfde oplosbaarheid, ensovoorts. Twee verbindings wat amper identies is, maar spieëlbeelde van mekaar, het presies dieselfde soorte intermolekulêre aantrekkingskrag, so dit is dalk nie 'n verrassing dat hul fisiese eienskappe identies is nie. Biologies is dit egter anders. Die lewe op aarde is gebaseer op net een enantiomeer van die baie stowwe wat dit behelse. Die ander een kan giftig wees.

Optiese rotasie behels die interaksie van vlak-gepolariseerde lig met 'n materiaal. As 'n materiaal nie simmetries is nie, sal die lig se polarisasievlak wat daardeur gaan geroteer word. 

Twee enantiomere het 'n gelyke maar teenoorgestelde rotasie-effek op vlak-gepolariseerde lig.
(+) enantiomere roteer lig in 'n kloksgewyse rigting.
(-) enantiomere roteer lig in 'n antikloksgewyse rigting.

Kristalle
---------

Bepaalde stowwe kan kristalliseer in twee verwante simmetrieë wat mekaar se enantiomere is. 'n Goeie voorbeeld is kwarts. In sy kristalstruktuur vorm die [SiO4]-tetraëders 'n helikale drietallige skroef. Dit kan egter óf regs óf links draai. 'n Kristal kan daardeur óf die ruimtegroep P31m1 óf die ruimtegroep P32m1 het. 'n Plaatjie van die een sal die polarisasievlak regs draai en die ander links.

Onder 230 ruimtegroepe is daar is 11 enantiomere pare:

1. P41=P43 (76/78)
2. P4122=P4322 (91/95)
3. P41212=P43212 (92/96)
4. P31=P32 (144/145)
5. P3112=P3212 (151/153)
6. P3121=P3221 (152/154)
7. P61=P65 (169/173)
8. P62=P64 (170/172)
9. P6122=P6522 (178/179)
10. P6222=P6422 (180/181)
11. P4332=P4132 (212/213)

Hierdie kristalle is almal eenassig dubbelbrekend.
'n **Sferoïde** is 'n kwadratiese oppervlak en die omwentelingsfiguur van 'n ellips. 'n Ellipsoïde waarvan twee strale gelyk is, is 'n sferoïde. Wanneer die twee gelyke strale kleiner as die derde is, word dit 'n oblate, of afgeplatte sferoïde genoem, maar wanneer die twee gelyke strale langer as die derde straal is, is die resultaat 'n prolate sferoïde.

Die aarde (en ook ander planete) word gereeld voorgestel as 'n afgeplatte sferoïde.

Vergelyking
-----------

 Die toewysing van semi-asse op 'n sferoïed. Dit is oblate waneer *c* < *a* (links) en prolate waneer *c* > *a* (regs).
Die vergelyking van 'n drie-assige ellipsoïed gesentreer by die oorsprong met semi-asse a, b and c langs die koördinaat-asse in lyn is

{\displaystyle {\frac {x^{2}}{a^{2}}}+{\frac {y^{2}}{b^{2}}}+{\frac {z^{2}}{c^{2}}}=1.}
Die vergelyking van 'n sferoïed met z as die simmetrie-as 
word deur instelling *a* = *b*:

{\displaystyle {\frac {x^{2}+y^{2}}{a^{2}}}+{\frac {z^{2}}{c^{2}}}=1} gegee.
The semi-as a is die ekwatoriale radius van die sferoïed, en c is die afstand van middel tot pool langs die simmetrie-as. Daar is twee moontlike gevalle:

* *c* < *a*: oblate sferoïed
* *c* > *a*: prolate sferoïed

Waneer *a* = *c* kry 'n mens 'n sfeer.

Volume
------

Die volume van een prolate sferoïde is:

* {\displaystyle V={\frac {4}{3}}\pi ab^{2}}

Die volume van 'n oblate sferoïde is:

* {\displaystyle V={\frac {4}{3}}\pi a^{2}b}

Waarin:

* *a* die grootste straal is en
* *b* die kortste straal is.

Oppervlakte
-----------

Die oppervlakte van 'n prolate sferoïde is by benadering:

{\displaystyle A\approx \pi \left(2a^{2}+{\frac {b^{2}}{e}}\ln \left({\frac {1+e}{1-e}}\right)\right)}
Vir 'n oblate sferoïde is die oppervlakte by benadering:

{\displaystyle A\approx 2\pi b\left(b+a{\frac {\operatorname {arctanh} {\left(e\right)}}{e}}\right)}
Waarin *e* die eksentrisiteit van die ellips is, gedefinieer as:

{\displaystyle e=\left(1-(b^{2}/a^{2})\right)^{1/2}}
Ligging van Namibië in Suider-Afrika
Nasa-Satellietbeeld van Namibië met streekgrense en plekke
Topografiese kaart van Namibië
Die Kalahari-woestyn in Namibië
**Gebied:** Namibië is 'n land in Suider-Afrika, aangrensend tot die Atlantiese Oseaan, en tussen Angola en Suid-Afrika geleë.

**Geografiese koördinate:** 22°00′S 17°00′O﻿ / ﻿22.000°S 17.000°O﻿ / -22.000; 17.000

**Kaartverwysing:** Afrika

**Oppervlakte:**  

*Totaal:* 825 418 vk km  

*Land:* 825 418 vk km  

*Water:* 0 vk km

**Oppervlak vergelykend:** Effens groter as Alaska

**Grense:**  

*Totaal:* 3 824 km  

*Aangrensend tot:* Angola 1 376 km, Botswana 1 360 km, Suid-Afrika 855 km, Zambië 233 km.

**Kuslyn:** 1 572 km

**Mariene aanspraak:**  

*Aangrensende sone:* 24 seemyl  

*Eksklusiewe ekonomiese sone:* 200 seemyl  

*Territoriale see:* 12 seemyl

**Klimaat:** woestynagtig, warm en droog; lae sporadiese reënval.

**Terrein:** hoofsaaklik hoë plato; Namibwoestyn langs die kus; Kalahari-woestyn in die ooste.

**Hoogte bo seevlak, uiterstes:**  

*Laagste punt:* Atlantiese Oseaan 0 m  

*Hoogste punt:* Konigstein 2 606 m

**Natuurlike mere**
*Guinasmeer*
*Otjikotomeer*

**Natuurlike hulpbronne:**
Diamante, koper, uraan, goud, lood, tin, litium, kadmium, sink, sout, vanadium, natuurlike gasse, hidroëlektrisiteit, vis.
Nota: Vermoedelik neerslae van ru-olie, steenkool en ystererts.

**Landgebruik:**  

*Bewerkbaar:* 0,99% (1998 skatting) 1,0% (1993 skatting)  

*Permanente gewasse:* 0% (1998, 1993 skatting)  

*Permanente weidings:* 46% (1993 skatting)  

*Bosbou:* 22% (1993 skatting)
*Ander:* 31% (1993 skatting)

**Area onder besproeiing:** 70 vk km (1998 skatting), 60 vk km (1993 skatting)

**Natuurlike rampe:** lang periodes van droogte

**Huidige omgewingsake:** Baie beperkte natuurlike varswaterhulpbronne.

**Internasionale omgewingsooreenkomste:**
Antarctic-marine Living Resources, Biodiversity, Climate Change, Desertification, Endangered Species, Hazardous Wastes, Law of the Sea, Ozone Layer Protection, Wetlands. 

Nota: Geteken, maar nog nie geïmplementeer nie (geen van bogenoemde ooreenkomste).
**Gerard Peter Kuiper** (gebore as **Gerrit Pieter Kuiper**; 7 Desember 1905 – 23 Desember 1973) was ’n Nederlands-Amerikaanse sterrekundige, skrywer en professor. Die Kuipergordel is na hom genoem. Hy word deur baie beskou as die vader van moderne planetêre wetenskap. As professor aan die Universiteit van Chicago was hy ’n doktorale adviseur vir Carl Sagan. In 1958 het die twee aan ’n geklassifiseerde projek van die Amerikaanse lugmag gewerk om ’n kernplofkop op die Maan te laat ontplof.

Loopbaan
--------

Kuiper het twee natuurlike satelliete van planete in die Sonnestelsel ontdek: Uranus se Miranda en Neptunus se Nereid. Hy het ook koolstofdioksied in die atmosfeer van Mars ontdek, en in 1944 die bestaan van ’n atmosfeer vol metaan bo Saturnus se satelliet Titaan. 

In die 1960's het Kuiper gehelp om maanlandingsterreine vir die Apollo-program te identifiseer. Hy het vroeër aan Projek A119 gewerk – ’n plan van die Amerikaanse lugmag om ’n kernplofkop op die Maan te laat ontplof. Saam met hom op dié projek was Carl Sagan, destyds ’n Ph.D.-student van Kuiper.

Kuiper het ook verskeie dubbelsterre ontdek wat "Kuipername" gekry het, soos KUI 79.

Sterrekundiges verwys na ’n streek van kleinplanete anderkant Neptunus as die Kuipergordel. Hy het voorspel so ’n gordel het vroeër in die geskiedenis van die Sonnestelsel bestaan, maar nie meer nie. Vandag is dit bekend dat die gordel steeds bestaan.

Die Kuiperprys, wat ook na hom genoem is, is die hoogste toekenning deur die Amerikaanse Sterrekundige Vereniging se afdeling vir planetêre wetenskap, ’n internasionale vereniging van professionele planetêre wetenskaplikes. Dit word jaarliks toegeken aan wetenskaplikes wie se lewenswerk die meeste bygedra het tot ons begrip van planetêre stelsels.
Persiese Ganjifeh-prentkaarte met 'n aas (links) en Mameluk-Kanjifah-prentkaarte van bekers (regs).

In 'n pak speelkaarte word die term **prentkaart** gebruik vir 'n kaart wat 'n persoon vertoon in plaas van syfers.

Geskiedenis
-----------

Toe speelkaarte in China uitgevind is, het Chinese kaarte nie 'n begrip soos prentkaarte gehad nie. Toe speelkaarte in Iran gemaak is, het die Perse die eerste prentkaarte geskep. Die bes bewaarde pak kaarte is in die Topkapi-paleis ontdek. Om afgodeaanbiddery te voorkom, het die kaarte nie menslike gesigte uitgebeeld nie, maar het hulle eerder abstrakte ontwerpe of kalligrafie opgehad vir die *malik* ("koning"), *nā'ib malik* ("onderkoning") en *thānī nā'ib* ("tweede adjunk").

Dit is moontlik dat die Topkapi-speelkaarte, 'n luukse-item om uitgestal te word, nie deur gewone mense gebruik is nie. Daar is wel fragmente van wat Mameluk-prentkaarte kon wees uit goedkoper pakke wat menslike figure uitbeeld. Dit kan verduidelik hoekom sittende konings en ruiters op beide Indo-Persiese en Europese kaarte uitgebeeld word. Mameluk- en moderne Europese pakke sluit drie prentkaarte per kleur, of stel, in.

Die koning, *Ober* en *Unter* van akkers in 'n Switserse pak (1880).
In 'n beskrywing uit 1377 deur John van Rheinfelden het die algemeenste pakke kaarte ooreengestem met die huidige standaardpak speelkaarte. Elke stel het 'n sittende koning en twee maarskalke bevat. Die maarskalke stem ooreen met die *Ober* en *Unter* in hedendaagse Duitse en Switserse kaarte. 

Die vier koninginne, dames of vroue in 'n moderne pak kaarte.
In minder gewilde kaarte is twee konings vervang met koninginne, al die konings vervang met koninginne, koninginne en meisies bygevoeg sodat daar 15 kaarte per stel was, ensovoorts.

Voor 1390 is die *Unter* en *Ober* in Italiaanse en Spaanse speelkaarte deur die staande boer en die ridder op 'n perd vervang, waarskynlik om 'n groter onderskeid tussen hulle te tref. In die 15de eeu is die Franse ridder vervang met die koningin. 

Gedurende die grootste deel van die geskiedenis was prentkaarte nie omkeerbaar nie. Dit het eers in die 18de eeu gewild geraak en het in die 19de en 20ste eeu voortgeduur. 

In sommige patrone, veral die Spaanse pakke, het prentkaarte met volle figure, wat dus nie omkeerbaar is nie, oorheersend gebly.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.