recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| **Pontianak**Pontianak
 |
| --- |
| **Kaart** | **Wapen** |
|  |
|  |
|  |
| **Vlag** |
|  |
|  |
|  **Land** |  Indonesië |
|  **Administratiewe gewes** | Wes-Borneo |
|
|  **Stigting** | 23 Oktober 1771 |
|
|
|  **Oppervlakte:** |   |
|  - Totaal | 107 vk km |
|  **Hoogte bo seevlak** | 1 tot 10 m |
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (2000) | 526.000 |
|  - Bevolkingsdigtheid | 4.730/vk km |
|  **Tydsone** | UTC +7 |
|  - Somertyd | UTC +8 |
|
|  **Burgemeester (party)** | H. Sutarmidji, M.Hum |
|  **Amptelike webwerf** |  |
|
|

**Pontianak** is 'n stad in Indonesië op die Borneo-eiland in die Wes-Borneo-provinsie (Indonesies: Wes-Kalimantan). Pontianak is die provinsiehoofstad.

Vervoer
-------

* Pontianak het 'n lughawe "Supadio".

Buurte
------

Die stad het 5 buurte/distrikte (Indonesies: kecamatan).

Burgemeester
------------

R. Soepardan (1947–1948); Ads. Hidayat (1948–1950); Ny. Rohana Muthalib (1950–1953); Soemartoyo (1953–1957); A. Muis Amin ( 1957–1967); Siswoyo (1967–1973); Muhammad Barir (1973–1978); T.B. Hisny Halir (1978–1983); H. A. Majid Hasan (1983–1993);
R.A. Siregar, S.Sos (1993–1999); dr. H. Buchary Abdul Rahman (1999–2008); Sutarmidji, M.Hum (2008-tans).

Die ewenaarmonument in Pontianak

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4361434-6
* LCCN: n79121673
* MusicBrainz: eab90126-5235-4c5e-a4dc-98ffa6ad7f74
* VIAF: 159437931
* WorldCat Identities: lccn-n79121673

 |
Datsun se logo
Datsun Cherry (1972)
Datsun 240Z-koepee (1971)
**Datsun** is 'n handelsmerk van die Japannese motorvervaardiger Nissan.

Geskiedenis
-----------

In 1931 het *The Motorcar Co.* sy nuwe klein model "Datson" bekendgestel, 'n naam wat moes aandui dat die nuwe motor kleiner was as die motormodel wat reeds deur DAT vervaardig is. Toe Nissan in 1934 DAT oorgeneem het, is die naam "Datson" verander na "Datsun", want "sun" (損) beteken ook *seun* in Japannees. 

Die naam Datsun het internasionaal bekend geword vir die Z-reeks sportmotors en die kompakte Cherry. Van 1958 tot 1986 het slegs Nissan-motors vir uitvoermarkte die Datsun-benaming gedra. In Maart 1986 het Nissan die Datsun-handelsnaam uitgefaseer, maar dit in Junie 2013 weer bekendgestel as 'n laekoste-handelsmerk wat vir ontluikende markte vervaardig is.

Herinstelling
-------------

Op 20 Maart 2012 is aangekondig dat Nissan die Datsun-handelsmerk sou laat herleef as 'n goedkoop motorhandelsmerk vir gebruik in Indonesië, Suid-Afrika, Indië en Rusland, en op 15 Julie 2013, byna drie dekades nadat dit uitgefaseer is, was die naam formeel heringestel. Volgens Nissan sal die betroubare reputasie van die handelsmerk help om die markaandeel in ontluikende markte te verkry.

* Datsun GoDatsun Go
* Datsun Go +Datsun Go +
* Datsun on-DoDatsun on-Do
* Datsun mi-DoDatsun mi-Do

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Datsun***. |
**Martie de Villiers** was ’n Afrikaanse skrywer.

Lewe en werk
------------

Martie de Villiers is in 1908 gebore. Sy werk na skool in ’n biblioteek en is op jong ouderdom met die prokureur Jacob de Villiers getroud. Sy maak vier kinders groot en volg in die tussentyd ’n kursus in die joernalistiek en behaal B.A.- en B.A. Honneurs-graad aan die Universiteit van Suid-Afrika. Hierna begin sy onderwys gee en gee ook later aandklasse vir immigrante. Toe haar man siek word, help sy hom uit met sy prokureurspraktyk en lê ook haar prokureurseksamen af. Die praktyk word later verkoop toe hy te siek raak om dit verder te behartig. Hy is in 1972 oorlede. Hierna hou sy haar besig in die gemeenskap deur vir bejaardesorg te werk, boeke vir skoolbiblioteke te keur, handwerk te doen en te reis en skryf.

Skryfwerk
---------

Sy skryf al van jongs af en onder die naam Martha du Plessis publiseer sy op agtienjarige leeftyd ’n blyspel. Veral nadat haar man oorlede is skryf sy meer ernstig en verskeie stories en artikels word in tydskrifte gepubliseer. Op 81-jarige ouderdom maak sy haar debuut as romanskrywer wanneer "*Vonkelwyn en wurgpatats*" gepubliseer word, die deels outobiografiese roman oor ’n alleenkind op ’n Oos-Kaapse plaas. Dit is ’n familiesage wat die verbygaande era terugroep, fyn sosiale kommentaar lewer en bruis van kinderlike onskuld, verwondering en lewensvreugde. Jannetjie is die jongste van die ses kinders wat in die twintigerjare op Kroonplaas in die Oos- Kaap grootgemaak word deur hul kil, afsydige ma Hanna. Die plaas is ’n besielende plek vir Jannetjie, aangelê in ’n bergagtige deel met baie bosse en ’n rivier, bevolk met haar kamma- mense. Dit is hierdie skoonheid wat haar later aanspoor om kunstenaar en skrywer te word. Jannetjie soek baie ontvlugting in die natuur want sy is eintlik baie alleen. Op haar geboortedag is haar ma se dogtertjie Battie dood en haar ma treur nog oor haar "engelkind". Ná baie trane leer ken Jannetjie ook die donker geheim uit die verlede waaraan haar vreugdelose ma so wurg. Martie de Villiers slaag daarin om Jannetjie se geleidelike ontwikkeling en bewuswording van haarself op ’n sensitiewe, gesellige en humoristiese wyse oor te dra. "*Vonkelwyn en wurgpatats*" is oorspronklik ingeskryf vir die *De Kat*-romanwedstryd in 1990 en is een van die agt finaliste. Hierdie boek is in 1993 op die kortlys vir die toekenning van die M-Net-prys.

Publikasies
-----------

| Jaar | Publikasies |
| --- | --- |
| 1992 | Vonkelwyn en wurgpatats |

Bronnelys
---------

### Boeke

* Kannemeyer, J.C. "Die Afrikaanse literatuur 1652-2004" Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 2005
* Van Coller, H.P. (red.) "Perspektief en Profiel Deel 2" J.L. van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 1999

### Tydskrifte en koerante

* Brand, Marieke "Nooit te laat om te begin nie" "Sarie" 31 Maart 1993

### Internet

* Esaach:

### Resensies

1. ↑  De Vos, Alethea "Die Burger" 2 Februarie 1993
Die Kaapkolonie is amptelik op 14 Junie 1827 deur die waarnemende goewerneur, genl. Richard Bourke, in die **Westelike Provinsie** (WP) en die Oostelike Provinsie verdeel. Op daardie tydstip het die WP bestaan uit die destydse distrikte Kaap, Stellenbosch, Swellendam (insluitende Caledon), Worcester (insluitende Tulbagh, Clanwilliam en die Nieuwveld). Streke bekend as die Overberg, Rûens, Swartland, Boland en die Kaapse Skiereiland is dus deel van die WP. As grens tussen die WP en die Oostelike Provinsie is noordwaarts die Gouritsrivier, die Dwykarivier, van daar af noordnoordoos na 'n punt oos van die Kareeberge aangedui. Die noordgrens was vanaf die mond en langs van die Buffelsrivier (by die huidige Kleinzee), noord van die Kamiesberge en deur die pieke van die Koperberge tot genoemde punte oos van die Kareeberge. Hierdie punt was ook die noordwestelike punt van die distrik Beaufort (later Beaufort-Wes) in die OP.

Stap vir stap is die grens noord geskuif. In Desember 1847 het die goewerneur, sir Harry Smith, die Oranjerivier van sy mond tot by die aansluiting van die Kraairvier (by die huidige Aliwal-Noord) amptelik tot die noordgrens van die Kaapkolonie verklaar. Waarskynlik was die aanwesigheid van koper in die gebied Smith se dryfveer.

Die naam **WP** leef vandag voort in die benaming van sportspanne van plaaslike sportorganisasies.

Bibliografie
------------

* Böeseken, A.J.: Geskiedenis-atlas vir Suid-Afrika. Kaapstad: Nasou, 1963.
* Botha, C. Graham: Place names in the Cape Province. Kaapstad: Juta, 1926.
* Raper, P.E.: Streekname in Suid-Afrika en Suidwes. Kaapstad: Tafelberg vir die Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing, 1972. ISBN 0-624-00182-2
* Stockenström, Eric: Historiese atlas van Suid-Afrika. Stellenbosch: ProEcclesia, 1928.

Sien ook
--------

* Lys van streeksname in Suid-Afrika
’n **Datagebrekkige** spesie is een waaroor te min inligting volgens die Internasionale Unie vir die Bewaring van die Natuur (IUBN) bestaan vir ’n behoorlike waardering van sy bewaringstatus. Dit beteken nie noodwendig dat die spesie nie baie goed bestudeer is nie, maar dat min inligting bekend is oor die getalle en verspreiding van die spesie.

Dié kategorie is een van nege van die IUCN oor die gevaar van die globale uitsterwing van spesies. Die kategorieë strek van "uitgestorwe" tot "minste kommer". Die kategorieë "datagebrekkig" en "ongevalueer" is nie in die spektrum nie, want dit dui op spesies wat nog nie genoeg waardeer is om in ’n karegorie ingedeel te word nie.

Die IUCN beveel aan dat spesies nie onnodig as "datagebrekkig" geklassifiseer word indien die afwesigheid van rekords daarop dui dat hulle getalle gevaarlik laag is nie. "As die omvang van die takson vermoedelik relatief omskrewe is, as ’n aansienlike tydperk verloop het sedert die laaste rekord van die takson, kan ’n bedreigde status wel geregverdig wees."
Die **Babiloniese metode**, ook bekend as Heron se metode, is 'n tegniek om die vierkantswortel van 'n getal te bepaal. Dit is waarskynlik die oudste metode hiervoor. Die metode is iteratief, dit wil sê dat hy 'n rowwe waarde vir 'n vierkantswortel neem en 'n beter benadering verskaf. Deur die proses oor en oor te herhaal kan mens dus 'n baie goeie benadering bekom. In werklikheid is die Babiloniese metode 'n spesiale geval van die Newton-Raphson-metode, alhoewel dit reeds 1600 jaar voor Newton in gebruik was.

Beskrywing
----------

Gestel dat mens die vierkantswortel van {\displaystyle b} wil bereken: {\displaystyle a={\sqrt {b}}}. Doen dit deur 'n beginswaarde (eerste raaiskoot) vir die antwoord te kies. Noem dit {\displaystyle a\_{0}}. Gebruik nou die volgende formule om 'n beter benadering (genaamd {\displaystyle a\_{1}}) te bekom:

{\displaystyle a\_{n+1}={\frac {a\_{n}+b/a\_{n}}{2}}}

Deur die formule oor en oor toe te pas kry mens die ry verbeterende benaderings {\displaystyle a\_{0},a\_{1},a\_{2},a\_{3},...} wat na {\displaystyle {\sqrt {b}}} toe konvergeer.

Die grondslag vir hierdie metode was waarskynlik die waarneming dat indien {\displaystyle a} groter is as {\displaystyle {\sqrt {b}}} dan is {\displaystyle b/a} weer kleiner. Andersyds, as {\displaystyle a} kleiner as {\displaystyle {\sqrt {b}}} is dan is {\displaystyle b/a} weer groter. So {\displaystyle a} en {\displaystyle b/a} lê weerskante van die regte antwoord. So as ons hulle gemiddeld neem, dan sal ons 'n beter benadering van die antwoord kry. Dus is {\displaystyle (a+b/a)/2\approx {\sqrt {b}}}

Voorbeeld
---------

Gestel ons wil die vierkantswortel van 2 bepaal, en ons weet dat 1.5 'n goeie eerste skatting is aangesien {\displaystyle 1.5^{2}=2.25}. Stel dan {\displaystyle a\_{0}=1.5} en gebruik die formule om 'n beter skatting te bekom:

{\displaystyle a\_{1}={\frac {1.5+2/1.5}{2}}=1.416667}

{\displaystyle a\_{2}={\frac {1.416667+2/1.416667}{2}}=1.41421568}

Die korrekte waarde is 1.4142136... so na slegs twee iterasies bekom mens 'n benadering wat reg is tot 5 desimale plekke.
**George Szamuely** (gebore 1954) is 'n senior navorsingsgenoot aan die Globale Beleidsinstituut (Global Policy Institute). Hy het as rubriekskrywer gereeld bydraes gelewer vir The New York Press. Szamuely het ook geskryf vir Antiwar.com, Counterpunch, Commentary, The Observer en die Sentrum vir Navorsing oor Globalisasie (Centre for Research on Globalization). Hy is 'n gereelde gas op Russia Today se vlagskip program *CrossTalk*.

Biography
---------

Hy is gebore in Hongarye. Sy vader was die geskiedkundige Tibor Szamuely (1925–1972), wat afkomstig is uit 'n Joodse handelsfamilie. Sy moeder was Nina (née Orlova; 1923-1974), wat van Russiese oorsprong was. Sy groot-oom was die kommunistiese rewolusionêr Tibor Szamuely (1890–1919). Sy suster Helen Szamuely is 'n prominente figuur in die stigting van die UK Independence Party. Szamuely het gestudeer aan University College London en aan die London School of Economics. Hy het ook 'n doktorsgraad aan die London Metropolitan University verwerf.

Hy was vir 'n paar jaar redakteur van die Times Literary Supplement en The National Law Journal. Hy was ook 'n rubriekskrywer by die New York Press.

Politiese oogpunte
------------------

Szamuely is 'n vurige kritikus van Amerikaanse buitelandse beleid, en argumenteer dat die realiteit die diametriese teenoorgestelde van die verhewe retoriek is. Die skynbare humanitêre aspirasies lei sonder uitsondering tot ekstreme nie-humanitêre uitkomstes.

Hy is baie krities oor die werk van die Verenigde Nasies se tribunale, veral die Internasionale Straftribunaal vir die Voormalige Joego-Slawië. Hy voer aan dat die tribunaal en menseregtegroepe soos Human Rights Watch konflik eerder as versoening bevorder, en die belange van Westerse moondhede en dié van hul bondgenote dien deur hul teenstanders te teiken, terwyl hulle dikwels baie ernstiger misdade ignoreer. Hy het twyfel uitgespreek oor of die Internasionale Strafhof ooit bereid sal wees of in staat daartoe sal wees om onpartydige geregtigheid toe te pas.  Hy argumenteer dat Serwië se optrede in Joego-Slawië op onregverdige wyse verkeerdelik geïinterpreteer is. 

Szamuely se oorsig oor NAVO se ingryping in die Balkan, *Bombs for Peace: NATO's Humanitarian War on Yugoslavia*, word gepubliseer deur Amsterdam University Press.
'n Fontein in Via di Monte Brianzo wat deur die Acqua Vergine van water voorsien word
Die Aqua Virgo se roete van 21 km deur Latium
'n Nagaansig van die Trevi-fontein
Die fontein in sy geheel
'n Reliëf aan die fontein se regterkant, wat 'n maagd uitbeeld, sinspel op die waterleiding se naam (*virgo* is die Latynse term vir "maagd")
Die **Aqua Virgo** is een van elf akwadukte wat die antieke miljoenestad Rome van water voorsien het - en die enigste antieke waterleiding wat vanaf sy oprigting in 19 v.C. deur Agrippa tot vandag toe ononderbroke in bedryf is (alhoewel dit ná die ondergang van die Wes-Romeinse Ryk in die laat 5de eeu tydelik in verval geraak het en eers in die 8ste eeu onder pous Adrianus I herstel is). Die waterleiding se hoofbrongebied is in 'n moerasgebied noord van die Via Collatina geleë, kort voor die agste antieke mylpaal by kilometer 10,5. Aqua Virgo het die laagliggende gebied van Campus Martius, wat deur Augustus ontwikkel is, van water voorsien en het ter geleentheid van die opening van 'n publieke bad naby die Panteon ontstaan wat eweneens deur Agrippa gebou is. Die grootste deel van die antieke waterleiding binne die stadsgebied van Rome is ondergronds aangelê.

Die akwaduk is reeds tydens die regentskap van die keisers Tiberius en Claudius en daarna sedert die 8ste eeu voortdurend gerestoureer, waarby die omvattendste uitbreidings en wysigings tydens die ampstermyn van pous Nikolaas V plaasgevind het. Na die moderne waterleiding, wat uit daardie tydperk dateer, word in Italiaans as *Acqua Vergine* (die Italiaanse vertaling van die Latynse *Aqua Virgo*) of *Acqua di Trevi* verwys. Soos uit die laasgenoemde benaming blyk, is die Trevi-fontein te Rome deur die akwaduk tot 2007 van water voorsien en vorm ook sy eindpunt.

Naas die Trevi-fontein het ook die Barcaccia-fontein op die Piazza di Spagna en die fontein op die Piazza Farnese deur die Aqua Virgo gevoed.
**KCRW** is 'n radiostasie en lid van die *National Public Radio*-netwerk (NPR) wat sy programme op 89,9 MHz FM vanuit die kampus van Santa Monica-kollege in Santa Monica, Kalifornië uitsaai. Naas programme, wat van die openbare en nie-kommersiële radionetwerk NPR oorgeneem word, saai KCRW sy eie nuus- en musiekprogramme vir die Groter Los Angeles-gebied, Suid-Kalifornië en op die internet uit. Die stasie se hoofradiosender is in Los Angeles se Laurel Canyon-distrik geleë en saai in die HD Radio-formaat (op 89.9 HD-2) uit.

KCRW is een van twee radiostasies met volle NPR-lidmaatskap in die Groter Los Angeles-gebied - naas KPCC in Pasadena. KCRW het 'n oorsese dogterstasie, KCRW Berlin, wat sy programme sedert Oktober 2017 in Berlyn, die Duitse susterstad van Los Angeles, op 104,1 MHz FM uitsaai. KCRW Berlin het die radiofrekwensie en uitsaailisensie oorgeneem wat NPR sedert April 2006 gebruik, maar in 2017 om finansiële redes teruggegee het. Vanuit sy ateljee in die Berlynse stadsdeel Schöneberg saai KCRW Berlin onder meer programme uit wat deur *NPR worldwide* vervaardig word, naas plaaslike inhoud.

Geskiedenis en roepletters
--------------------------

KCRW is in 1945 gestig om soldate, wat uit die Tweede Wêreldoorlog teruggekeer het, in die nuwe FM-uitsaaitegnologie op te lei - vandaar die stasie se roepletters KCRW, 'n afkorting vir *College Radio Workshop*. Die K dui Amerikaanse radiostasies wes van die Mississippirivier aan (oos daarvan begin hul roepletters met 'n «W» - met enkele uitsonderings).
Antieke Romeinse mosaïeke in die Argeologiese Museum te Aquileia
**Aquileia** was een van die grootste stede van antieke Italië en een van die belangrikste seehawens en militêre basisse van die Romeinse Ryk, geleë aan die Natisone-rivier naby die Adriatiese See met 'n bevolking van sowat 100 000 gedurende sy bloeitydperk in die 2de eeu n.C. - en 'n verdere 100 000 in sy omgewing - onder wie ambagsmanne, skeepsbouers en wapensmede. Aquileia was destyds die eindpunt van die Barnsteenroete wat die Romeinse Ryk met die Baltiese gebiede aan die Oossee verbind het. Daarnaas was dit die belangrikste spilpunt vir die handel met die ooste. 

Uiteindelik het Aquileia se rykdomme die aandag van barbaarse volke getrek - en begeertes gewek. In die laat-antieke tydperk, toe die Romeinse Ryk onder die invalle van hierdie volkere moes swig, het die bewoners begin om hulle na die nabygeleë strandmeer terug te trek wat as veilige skuilplek kon dien. Hierdie beskeie nedersettings sou die bakermat van een van die magtigste seemoondhede in die Europese geskiedenis sou word - die Republiek Venesië.

Die gelyknamige moderne Italiaanse nedersetting het 'n bevolking van sowat 3 000.
**Aptekarski-eiland** (Russies: Аптекарский остров, *Aptekarski ostrof*) is ’n klein eiland van sowat 2 km2 in Sint Petersburg, Rusland, wat in die noordelike deel van die Newarivierdelta lê. Dit word van Petrogradski-eiland geskei deur die Karpofka-rivier, van Kamenni- en Krestofski-eiland deur die Klein-Nefka en van die Wiborg-streek deur die Groot-Nefka. Verskeie brûe verbind die eiland met dié streke.

Naam
----

Die oorspronklike Finse naam was *Korpisaari* ("Eiland met die digte woud") of *Korppisaari* ("Kraai-eiland"). Die moderne naam beteken "Apteekeiland".

Geskiedenis
-----------

Die Lopoechinski-tuin met die Gromof-*datsja*.
In 1714 het tsaar Pieter die Grote opdrag gegee dat die eiland in ’n mediese hoofkantoor omskep word. Aan die suidoostelike kant is ’n tuin aangelê vir medisinale kruie. Mettertyd het dit die Sint Petersburgse Botaniese Tuin geword en eindelik is die Komarof- Botaniese Instituut hier gestig. Mediese toerusting is later hier vervaardig ná die stigting van die eerste laboratorium vir mediese toerusting. Die laboratorium het intussen die maatskappy Krasnogwardejets geword.

Tydens die bewind van keisers Paul en Aleksander I van Rusland het die eiland ’n vakansieoord geword vir die Russiese adel, wat huise gebou en tuine soos die Lopoechinski-tuin aangelê het. Met die industrialisasie van die eiland is woonstelle vir die werkers hier gebou wat deur bekende Russiese argitekte ontwerp is.

Groot opvoedingsinstellings op die eiland sluit in die Sint Petersburgse Elektrotegniese Universiteit, Chemiese Farmaseutiese Akademie en die Instituut vir Instrumentele Medisyne van die Russiese Akademie vir Mediese Wetenskap. ’n Kompleks is ook in die Sowjet-tyd gebou vir Leningrad-TV, onder meer die TV-toring, die hoogste konstruksie in die stad.
**Maguelone** is 'n voormalige biskopstad geleë in die département Hérault en is die ligging van 'n antieke katedraal. Die stad Maguelone is deur die Wesgote gestig maar is in 737 deur die Franke vernietig. 

Die *île de Maguelone* eiland het as gevolg van sy maklik verdedigbare posisie op 'n sandbank tussen 'n lagune en die see die setel van 'n biskop geword. Die hedendaagse stad Villeneuve-lès-Maguelone is hier op die vasteland gebou.

Die biskoppe het geskuil in die antieke stad van *Subtantion* wat tans nie meer bestaan nie. Maguelone is deur die biskop Arnaud (1030-1060) herbou. In 1172 het die Graafskap van Melgueil oorgegaan in die hande van die Huis van Toulouse. Die reg om geld te munt (wat *sous melgorien* genoem is) het in die lys van Grawe van Melgueil verskyn wat gerenuiieer, die regte aan Pous Innocentius III wat dit aan biskop Guillaume III van Autignac (1204-1216) beleen het op 14 April 1215. Sodoende het die Graafskap van Melgueil in die hande van die biskoppe van Maguelone geland. Die biskoppe het te staan gekom voor die opkoms van die Huis van Aragon wat besit van Montpellier bekom het. Vanaf 1293 het Filip IV 'n *atelier* in Sommières in plek gestel wat in 1356 na Montpellier geskuif is. Die biskoplike setel is in 1536 opgehef en na Montpellier geskuif.

Die versterkte Saint-Pierre katedraal in die Romaanse styl is as historiese monument geklassifiseer. Die terrein huisves tans 'n werkshulpsentrum.

Galery
------

* Westelike fasade en portaal van die St-Pierre katedraal.
* Reliëf van Petrus (regterkant van die portaal).
* Reliëf van Paulus (linkerkant van die portaal).

43°31′00″N 3°53′31″O﻿ / ﻿43.516689°N 03.891907°O﻿ / 43.516689; 03.891907 : satellietbeeld van Maguelonne

Bibliografie
------------

* *Cartulaire de Maguelone* (4 tomes) - J. Rouquette et A. Villemagne (1912)
* *Bullaire de l' église de Maguelone* (2 tomes) - J. Rouquette et A. Villemagne (1914)
Die gebou van l'Institut de France.
Die **Académie française** (Afrikaans: Franse Akademie) is 'n amptelike Franse instelling wat Frans bevorder. Dit vorm saam met vier ander akademies l'Institut de France (die Instituut van Frankryk). Die liggaam tree op as 'n amptelike gesag oor die taal en publiseer 'n amptelike Franse woordeboek. Dit tree net op in 'n raadgewende hoedanigheid en sy beslissings is nie bindend vir die publiek of die regering nie.

Die akademie het veral twee funksies: die bevordering van die Franse woordeskat en grammatika, en van die gebruik van Frans wêreldwyd. Laasgenoemde word onder meer gedoen deur die jaarlikse toekenning van ongeveer 60 letterkundepryse, waaronder die Prix de l'Académie française. Die akademie is ’n toonaangewende instituut en het 40 lede.

Geskiedenis
-----------

Die Académie française is een van die oudste akademies in Frankryk. Dit is in 1635 amptelik deur Kardinaal de Richelieu gestig. Dit het al van 1570 af bestaan, maar het tot met sy amptelike stigting informeel gefunksioneer.

Tydens die Franse Revolusie is alle akademies afgeskaf en vervang deur 'n enkele Nasionale Instituut van Wetenskap en Kuns, die latere l'Institut de France. In 1805 het Napoleon Bonaparte ’n aparte klas vir Franse taal en literatuur met 40 lede binne die instituut daargestel, geskoei op die model van die vroeëre Académie française. In 1816 het koning Lodewyk XVIII gelas dat die klas die naam akademie kry, en van toe af was dit weer bekend as die Académie française.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BIBSYS: 90576251
* BNE: XX143578
* BNF: cb11872851q (data)
* CiNii: DA02016996
* GND: 1022924-3
* ISNI: 0000 0001 2108 3851
* LCCN: n50052672
* MusicBrainz: 91de43ec-091f-48eb-938c-8bf2b6fda270
* NKC: kn20040112004
* NLA: 36513562
* NLG: 114669
* RERO: 02-A000003258
* The SBN id IEIV013678 is not valid.
* SELIBR: 256373
* SUDOC: 027259056
* ULAN: 500310041
* VIAF: 126246242
* WorldCat Identities: lccn-n50052672

 |
Die **Hansa-Brandenburg W.19** was 'n dubbeldekker Duitse veg vliegboot wat tydens die Eerste Wêreldoorlog diens gedoen het. Dié vliegtuig was ontwikkel uit die *Hansa-Brandenburg W.12*. Daar was slegs 54 eenhede van die vliegtuig gebou. Produksie het begin in November 1917 en die eerste eenhede was in Januarie 1918 in diens gestel. Die *W-19* was ontwerp om langer in die lug te kan bly as die *W-12*. Dit vlerke was meer stomp en 2.60 m langer, die romp was 1.05 m langer, die stertvlerke was verbeter en dit was toegerus met 'n 240 perdekrag Maybach MbIV motor. Al die eenhede behalwe die eerste drie was toegerus met twee Spandaue masjiengewere en een was toegerus met 'n eksperimentele 20 mm Becker-kanon in die verkenner se kajuit. Die *W.19* kon vir 5 ure in die lug bly en baie patrolliewerk saam met die *Hansa-Brandenburg W.12* gedoen. Hulle het vooruitgegaan en die kleiner vliegtuig gaan haal indien enige teikens geidentifiseer is. Beide hierdie twee vliegtuie was gerespekteer deur die Britse Vloot langs die kus van Vlaandere en oor die Noordsee en het in diens gebly tot die vredesluiting in November 1918.

Hansa-Brandenburg W.19
----------------------

Die *Hansa-Brandenburg W.27* was 'n variant wat toegerus was met 'n 195 perdekrag Bz.IIIb motor en was slegs geproduseer as 'n prototipe. Daar was ook twee *W.32's* voltooi wat toegerus was met Mercedes D.III motors en was gebruik vir opleiding.

Sien ook
--------

* Lys van vegvliegtuie

Bron
----

* *Fighters 1914-1919: Attack and Training Aircraft*, Kenneth Munson, 2004, ISBN 978-0-753721-73-5
'n Voorbeeld van 'n quipu uit die Inkaryk.
'n Quipu in die Museo Machu Picchu, Cusco.
'n **Quipu** (Quechua: *kipu*) is 'n toestel vir rekordhouding wat van koorde gemaak is en histories deur 'n paar Andesbeskawings in Suid-Amerika gebruik is.

Beskrywing
----------

'n Quipu het gewoonlik bestaan uit veselstringe van katoen of die hare van Kameelagtiges. Die Inkavolk het dit gebruik om data te versamel en rokords te hou, belastingsverpligtinge te monitor, sensusrekords te versamel en vir kalenderinligting en militêre organisasie. Die koorde het numeriese en ander waardes gestoor wat as knope geënkodeer is, dikwels in 'n desimale telstelsel. 

'n Quipu kon 'n paar of duisende koorde gehad het. Daar is argeologiese bewyse dat fyn gesnede hout gebruik is om die kleurgekodeerde koorde aan vas te heg. Relatief min van hulle het bewaar gebly.

Voorwerpe wat onteenseglik as quipu's geïdentifiseer kan word, het in die 1ste millennium n.C. in die argeologiese rekords verskyn, hoewel vroeëre gebruik moontlik is.

Sommige kenners meen die Spanjaarde het ná hulle verowering van die streek die quipu's vernietig en deur Europese skryf- en nommerstelsels vervang. Die Spanjaarde se reaksie op die quipu was egter veel ingewikkelder. Hoewel hulle gedink het sommige quipu's is heidens en dit vernietig het, het hulle 'n aanpassing van quipu's aanbeveel vir die behoeftes van die koloniale administrasie; en priesters het die gebruik van quipu's vir godsdiensdoeleindes bevorder.

In verskeie moderne dorpe is quipu's steeds belangrik, al is dit vir rituele eerder as praktiese gebruik. Dit is onseker hoeveel quipu's behoue gebly het, aangesien baie in mausoleums gebêre is.

Skakels
-------

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Quipu.

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb119811481 (data)
* GND: 4164317-3
* LCCN: sh85110111
* NKC: ph773968

 |
Hansard van die Parlement van Kanada, uitgereik op 17 Julie 1895
**Hansard** is die amptelike woordelikse verslag van alle toesprake en debatte in alle huise van die parlement.

Metode
------

Alles wat die in parlement gesê word, word elektronies (vroeër deur snelskriftiksters) vasgelê. Eers word dit oorgeskryf, taal- en stylfoute verbeter en herhalings uitgewis. Daarna kry die spreker die geleentheid om dit te hersien, maar hy of sy mag geen betekenisveranderings en byvoegings maak nie. Hansard is dus nie streng verbatim nie. Afhangende van in watter taal die toespraak gelewer is, word dit indien nodig vertaal. Elke jaar word al hierdie toesprake deur die Staatsdrukker gepubliseer. In die laaste jare is Hansard ook op internet beskikbaar. Die parlement het hiervoor ‘n spesiale afdeling.

Geskiedenis
-----------

Thomas Curson Hansard (1752–1828) het in 1803 begin om verslae van toesprake in die Britse parlement te publiseer. Na sy dood het sy familie dit tot 1895 voortgesit waarna die werk deur die Londense koerant The Times oorgeneem is. Sedert 1908 het die Britse parlement sy eie personeel om die toesprake te dokumenteer. Verskeie parlemente van die Statebond (so ook Suid-Afrika) het hierdie stelsel oorgeneem en by hul omstandighede aangepas. Voor Uniewording het die parlemente van die Kaapkolonie, Transvaal, die Oranje-Vrystaat en Natal reeds begin om volledige notules van hul vergaderings te neem. Vir die Kaapkolonie is die enigste rekords vir die periode tussen 1855 en 1883 koerantverslae. Sedert 1910 was daar verskeie pogings om Hansard uit te gee en die metodes van ander parlemente is bestudeer. Tot November 1915 is opsommings in ‘n Kaapse koerant gepubliseer. Weens geldgebrek was daar tussen 1915 en 1923 geen amptelike Hansard nie en is berigte oor die debatte in Die Burger, Ons Land en The Cape Times uitgeknip. Dit is vandag die enigste rekords van toesprake van daardie tyd. Eers in 1924 het die amptelike Hansard in Suid-Afrika begin.

Navorsing
---------

Hansard gee ‘n uitstekende beeld van die gebeure in en ontwikkeling van Suid-Afrika. Dit vorm ‘n uiters belangrike navorsingsbron oor vele aspekte van die land.

Bibliografie
------------

* hansard.millbanksystems.com
* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 8. Kaapstad: Nasou, 1973. ISBN 0-625-00324-1
* van der Merwe, Paul: Die parlement en sy tradisies. Johannesburg: Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie, 1971. ISBN 0-86972-011-2
* www.parliament.gov.za
**Magsverheffing** is 'n wiskundige bewerking, waarby 'n getal (die *faktor* of die *grondtal* van die magsverheffing) herhaaldelik met homself vermenigvuldig word. Die grondtal *x* verhef tot die mag *n* word genoteer as *xn* wat beteken:

{\displaystyle {\begin{matrix}x^{n}=&\underbrace {x\cdot x\cdot \ldots \cdot x} \\&{n\ \mathrm {faktore} }\end{matrix}}}
Mens sê: *x* tot die mag *n*, of ook kortweg *x* tot die *n*-de.

So is 2 tot die mag 3, of 2 tot die derde: 2³ = 2×2×2 = 8, waar 2 die grondtal en 3 die eksponent van die mag 2³ is. Moenie die mag met die eksponent met mekaar verwar nie.

**Voorbeelde:**

* {\displaystyle 5^{3}=5\cdot {}5\cdot {}5=125}
* {\displaystyle x^{2}=x\cdot {}x}
* {\displaystyle 1^{x}=1} vir enige getal *x*

Definisie
---------

Die *n*de **mag** van die grondtal x, genoteerd as {\displaystyle x^{n}}, is gedefinieer as die produk van *n* faktore *x* (met ander woorde: x\*x\*...; n keer).

Die gebruiklike notasie is om die *eksponent* *n*, wat die aantal faktore aangee, hoër te skryf (boskrif).

Deur die uitbreiding van die definisie met:

{\displaystyle x^{-n}={\frac {1}{x^{n}}}}
kan negatiewe eksponente aangedui word.

'n Verdere uitbreiding is:

{\displaystyle x^{\frac {m}{n}}=\left({\sqrt[{n}]{x}}\right)^{m}},
waarmee gebroke eksponente voorgestel word.

Meer algemeen gedefinieer deur gebruik te maak van 'n logaritme en eksponensiële funksie:

{\displaystyle a^{x}=\exp \left(x\cdot \log(a)\right)}

Omgekeerde bewerkinge
---------------------

Omdat magsverheffing nie kommutatief is nie,

{\displaystyle \mathbf {2^{3}=8} } terwyl {\displaystyle \mathbf {3^{2}=9} },
is twee omkeer bewerkings nodig: worteltrek en logaritme

{\displaystyle \mathbf {{\sqrt[{3}]{8}}=2} } en {\displaystyle \mathbf {^{2}\!\log 8=3} } t.o.v. {\displaystyle \mathbf {{\sqrt[{2}]{9}}=3} } en {\displaystyle \mathbf {^{3}\!\log 9=2} }.
Mag hou verband met het begrip graad by polinome en vergelykings. 'n Tweedegraadse vergelyking is 'n vergelyking waarin die hoogste mag 2 is.

Berekeninge met magte
---------------------

Die onderstaande reëls kan gebruik word tydens berekeninge met magte:

* {\displaystyle x^{a}.x^{b}=x^{a+b}}
* {\displaystyle {\frac {x^{a}}{x^{b}}}=x^{a-b}}
* {\displaystyle \left(x^{a}\right)^{b}=x^{ab}}
* {\displaystyle \left(xy\right)^{a}=x^{a}y^{a}}
* {\displaystyle x^{\frac {1}{n}}={\sqrt[{n}]{x}}}
* {\displaystyle {\frac {1}{\left(x/y\right)^{a}}}=\left({\frac {x}{y}}\right)^{-a}=\left({\frac {y}{x}}\right)^{a}}

Enkele spesiale gevalle word hieronder genoem:

Vir a≠ 0 is:

* {\displaystyle a^{0}=1\,}
* {\displaystyle a^{-1}={\frac {1}{a}}\,}

Vir a>0 is:

* {\displaystyle 0^{a}=0\,}

Afgeleides
----------

Stel die a-de mag van x op as funksie van x, dus vir sekere eksponent a:

{\displaystyle f\left(x\right)=x^{a}}
dan word die afgeleide gegee deur:

{\displaystyle f'\left(x\right)=ax^{a-1}}
Stel die mag op as funksie van die eksponent, dus vir sekere grondtal a:

{\displaystyle g\left(x\right)=a^{x}}
dan word die afgeleide gegee deur:

{\displaystyle g'\left(x\right)=a^{x}\ln(a)}

Sien ook
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sien ***magsverheffing*** in Wiktionary, die vrye woordeboek. |

* Kwadraat
* Logaritme
**R136a1** is ’n Wolf-Rayetster en die ster sover bekend met die grootste massa. Dit word geraam op sowat 265 sonmassas. Die ster is ook die helderste sover bekend, sowat 8,7 miljoen keer so helder soos die Son.

Dit is geleë in R136, ’n supersterreswerm naby die middel van die 30 Doradus-kompleks (ook bekend as die Tarantula-newel) in die Groot Magellaanse Wolk.

Ontdekking
----------

Van links: ’n rooidwerg, die Son, ’n bloudwerg en R136a1. R136a1 is nie die grootste ster wat volume betref nie – dié eer kom NML Cygni toe.
Die ster se ontdekking is in Julie 2010 aangekondig. ’n Span sterrekundiges onder Paul Crowther van die Universiteit van Sheffield het twee sterreswerms, NGC 3603 en R136a, bestudeer toe hulle dit ontdek. Daar is eers geglo R136a is ’n supermassiewe voorwerp van 1 000-3 000 sonmassas. Later is gevind dit is ’n baie digte sterreswerm. Die span het verskeie sterre gevind met oppervlaktemperature van meer as 40 000-56 000 kelvin, meer as sewe keer dié van die Son, en wat verskeie miljoene kere so helder is. Minstens drie van die sterre het ’n massa van 150 sonmassas.

Eienskappe
----------

R136a1 het ’n oppervlaktemperatuur van meer as 50 000 kelvin. Dit het ’n groot deel van sy aanvanklike massa verloor deur ’n voortdurende sterwind. Daar word geraam die ster het ná sy vorming ’n massa van sowat 320 sonmassas gehad en dat dit die afgelope miljoen jaar 50 sonmassas verloor het. Volgens huidige teorieë kan geen ster egter ’n aanvanklike massa van meer as 150 sonmassas hê nie en ontstaan supermassiewe sterre soos dié deur die samesmelting van verskeie sterre.

Sterre van tussen 8 en 150 sonmassas ontplof as hulle die einde van hul leeftyd bereik as supernovas, en bly oor as neutronsterre of swartkolke. Sterrekundiges verwag dat sterre tussen 150 en 300 sonmassa sal opeindig as ’n hipernova, ’n sterontploffing met ’n energie van meer as 100 supernovas (1046 joule). Die ster kan ook voortydig tot ’n einde kom weens ’n gebrek aan brandstof.
Die **Timbavati-wildreservaat** is aan die grens tussen Hoedspruit (in Limpopo) en Acornhoek (in Mpumalanga), noord van die Sabi Sand-wildreservaat, aan die westekant van die Krugerwildtuin geleë. Geografies en polities is Timbavati in Mpumalanga geleë. In Tsonga, beteken die naam Timbavati "die plek waar iets heiligs uit die hemel na die aarde afgekom" het, en verwys na die skaars wit leeus van Timbavati.

Geskiedenis
-----------

Die reservaat is in 1956 gestig deur eendersdenkende wildboere met die stigting van die "Timbavati-vereniging". Die vereniging het 50 lede en is 534 km2 (53 392 hektaar) groot. Timbavati is deel van *Associated Private Nature Reserves* (APNR) en die heinings wat Timbavati van die ander lidreservate in die APNR en van die Krugerwildtuin skei, is verwyder. Natuurlewe, insluitend leeus, jagluiperds, olifante en ander spesies, loop vrylik tussen hierdie reservate rond. Ngala (wat 'leeu' in Tsonga beteken) en Motswari-wildreservate is in Timbavati saamgevoeg. 

Sonsondergang oor Timbavati-wildreservaat

Geografie
---------

Die reservaat vorm deel van die Groter Limpopo Oorgrenspark en lê tussen die Krugerwildtuin in die ooste, die Klaserie- en Umbabat-wildreservate in die noorde en die Thornybush-wildreservaat in die weste. Daar is geen draadheinings tussen die Timbavati en die Krugerwildtuin nie, wat vrye beweging van wild tussen die reservate moontlik maak. Die wêreldberoemde Krugerwildtuin is 'n bewaringsgebied van meer as 20 000 km2. Die suidelike grens van hierdie groot kompleks van openbare en privaat beskermde grond lê naby Eswatini en grens aan Zimbabwe in die noorde en Mosambiek in die ooste.

Die terrein is golwend met hoogtes tussen 300 en 500 m bo seevlak. Die gebied word gekenmerk as 'savanna-bosveld' met 6 verskillende landskapstipes: akasiabosveld, oop bosveld, mopaniebosveld, combretumbos, gemengde combretumbos en gemengde veld op Gabbro. Bosolifante, buffels, koedoes, Burchellsebras, blouwildebeeste, kameelperde, rooibokke, waterbokke en vlakvarke is oorvloedig met hul roofdiere, waaronder leeus, luiperds, jagluiperds, gevlekte hiëna en rooijakkalse. Die bedreigde wildehond is ook 'n gereelde besoeker aan die Timbavati-wildreservaat. Die groter en seldsamer bokke, soos die bastergemsbok, eland en basterhartbees (tsessebe), het stadig teruggekeer na hierdie gebied, maar hulle getalle is steeds krities laag.

Klimaat
-------

Die klimaat word gekenmerk deur 'n nat somerseisoen (Oktober tot Maart), met die meeste reënval tussen Desember en Februarie. Dit is ook die warmste tyd van die jaar, met temperature in die omgewing van 32 °C. 'n Tipiese somersdag sal warm wees met stormwolke wat vergader vir 'n skouspelagtige laatmiddag-donderstorm. 

Gedurende die wintermaande (April tot September) is die weer droog met min kans op reën. Aangesien wild geneig is om rondom kwynende waterbronne te vergader, is wildbesigtiging meer voorspelbaar. Die temperatuur kan wissel van 10 °C tot 28 °C op dieselfde dag. Soggens en saans kan dit baie koud wees, en warm klere word sterk aanbeveel. 

'n Wit leeuwelpie by Kromdraai, Suid-Afrika.
Die ligging van Babelsberg
Die kasteel Babelsberg
Lugaansig van die kasteel Babelsberg in Junie 2019  
*© Raimond Spekking & Superbass*
*Hochschule für Film und Fernsehen (HFF)*
**Babelsberg** is die grootste stadsdeel van Potsdam, die hoofstad van die Duitse deelstaat Brandenburg.

Babelsberg het veral as sentrum van die Duitse televisie- en rolprentbedryf bekendheid verwerf. Hier is die rolprentateljee *Filmstudio Babelsberg*, die *Filmpark Babelsberg*, die hoofkwartier van die openbare Berlyn-Brandenburgse uitsaaikorporasie *RBB*, die Universiteit vir Film en Televisie (*Hochschule für Film und Fernsehen Potsdam*) en die Babelsbergse Filmgimnasium (BFG) gesetel.

Ander bekende besienswaardighede sluit die Park Babelsberg met die naamgewende bergpiek (vroeër ook *Pavelberg*, *Babertsberg* of *Boberow* genoem, afgelei van 'n Slawiese naam wat "Plek van bewers" beteken en later aan die Bybelse *Babel* of *Babilon* gelykgestel is), die sentrale buurt (wat tot in 1938 as *Nowawes* bekend gestaan het), die Babelsberg-kasteel en ander geskiedkundige geboue asook die villabuurt Neubabelsberg wat omstreeks 1900 ontstaan het. Die plaaslike sokkerklub SV Babelsberg 03 het ook buite Potsdam aanhangers.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4103249-4
* LCCN: n81032663
* MusicBrainz: faf27863-7c51-41ad-a40c-4f436c892b9d
* VIAF: 127381128
* WorldCat Identities: lccn-n81032663

 |
| **Baarn**
 |
| --- |
| **Kaart** | **Wapen** |
|  |
|  |
|  |
| **Vlag** |
|  |
|  |
|  **Land** |  Nederland |
|
|
|
|  **Provinsie** | Utrecht |
|
|  **Oppervlakte:** |   |
|  - Totaal | 33,03 vk km |
|  **Hoogte bo seevlak** | 0 tot 20 m |
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (2012) | 24 276 |
|  - Bevolkingsdigtheid | 748/vk km |
|  **Tydsone** | UTC +1 |
|  - Somertyd | UTC +2 |
|
|  **Burgemeester (party)** | Bartele Vries |
|  **Amptelike webwerf** | baarn.nl |
|  **Wikimedia Commons** | Baarn |
|

**Baarn** is 'n dorp en 'n munisipaliteit in die Nederlandse provinsie Utrecht met 'n bevolking van 24 276.

Die Munisipaliteit Baarn
------------------------

Die munisipaliteit van Baarn bestaan uit die volgende dorpe: Baarn, Eembrugge en Lage Vuursche.

Die dorp Baarn
--------------

Die dorp Baarn (donkergroen) geleë in die munisipaliteit Baarn.
Baarn, die hoofdorp in die munisipaliteit, het stadstatus verkry in 1391. Die dorp lê ongeveer 8 km oos van Hilversum.

Die Nederlandse Koninklike familie besit verskeie wonings rondom Baarn. Die Soestdijkpalleis in Baarn was die woning van koningin Emma, koningin Juliana en Juliana se eggenoot, Prins Bernard. Koning Willem-Alexander (toe nog kroonprins) en sy broers het in Baarn skoolgegaan toe prinses Beatrix en haar familie in die Drakestijnkasteel in Lage Vuursche gewoon het, voordat hulle na Den Haag verhuis het in 1980.

Baarn se inkopieplekke is meestal in de Laanstraat. Besoekersplekke sluit in 'het Cantonspark' ('n botaniese tuin) en die Groeneveldkasteel. Noord en oos van die dorp in daar dyke asook die Eemrivier. Ontspanningsplek is die bosbegroeide suidweste van Baarn, die verbinding tussen Baarn en Soestdijk, bekend as 'Het Baarnsche Bos'.

Die *Scout Centre Buitenzorg* is ook in Baarn te vinde.

Na die suide is die verbindingsroete na die stad Amersfoort, genaamd die 'Breemeentje'. Hierdie naastenby 10 km lang, reguit stuk pad oor die dyk, verbind die dorp Baarn aan sommige roetes in Soest en die nywerheidsarea van Amersfoort.

Te danke aan goeie kommunikasie met Amsterdam, is die dorp die tuiste van 'n aantal internasionale boetiekfirmas soos Bain & Co en Cerberus Capital Management. Unilever se Conimex en die sagtewaremaatskappy Seyoda Games is ook in Baarn geleë.

Vervoer
-------

Baarn beskik oor 'n spoorwegstasie – met treine wat elke halfuur vertrek na Utrecht (35 minute), Amersfoort (10 minute) en Amsterdam (omtrent 40 minute).

Die A1-motorweg loop net noord van Baarn.

Galery
------

* Paleis Soestdijk
* Paaskerk in Baarn
* Pauluskerk
* Villa Amalia
* Eemsche molen by Baarn
Die **Huis van Liechtenstein**, van wie die prinsdom sy naam gekry het, is die familie wat oor die prinsdom van Liechtenstein heers.

Geskiedenis
-----------

Karl I, die eerste Prins van Liechtenstein.
Karl I (30 Julie 1569 – 12 Februarie 1627) was die eerste Prins van Liechtenstein en dus die stigter van die dinastie. Keiser Rudolf II van die Heilige Romeinse Ryk het hom aangestel as hoofopsigter, ’n belangrike posisie aan sy hof. Karl het dit beklee tot in 1607.

In ’n dispuut oor land tussen die keiser en die troonopvolger, aartshertog Mathias, het Karl hom by Mathias geskaar en dié het hom in 1608 ’n erfprins gemaak uit dankbaarheid vir sy hulp.

Die familie het die Liechtenstein-kasteel in Laer-Oostenryk ten minste sedert 1140 tot die 13de eeu besit en weer vanaf 1807. Deur die eeue het die dinastie groot grondgebiede bygekry, hoofsaaklik in Morawië, Laer-Oostenryk, Silesië en Stiermarke. Al die gebiede was egter leengrond. Sonder enige grondgebied wat direk onder die dinastie geval het, het hulle nie gekwalifiseer vir ’n setel in die keiserlike ryksdag nie.

Die familie wou bitter graag die groter mag hê wat ’n setel in die keiserlike regering sou meebring, en eindelik het hulle die klein "Herrschaft" Schellenberg en graafskap Vaduz (in 1699 en 1712 onderskeidelik) van die Hohenems-familie gekoop.

Op 23 Januarie 1719 het Charles VI, Heilige Romeinse Keiser, bepaal dat Vaduz en Schellenberg verenig is en verhef is tot die status "Fürstentum" (prinsdom) met die naam "Liechtenstein" ter ere van sy "getroue dienskneg Anton Florian van Liechtenstein". Op dié datum het Liechtenstein ’n soewereine lidstaat van die Heilige Romeinse Ryk geword.

Die hede
--------

Hans-Adam II.
Die huidige hoof van die dinastie is Hans-Adam II. Sy oudste seun, Alois, is die regmatige troonopvolger.

Op 15 Augustus 2004 het prins Hans-Adam die mag om regeringsbesluite te neem aan Alois oorgegee as ’n manier van oorgang na ’n nuwe geslag. Hans-Adam is egter nog die amptelike staatshoof.

Prinse van Liechtenstein
------------------------

| Naam | Van | Tot |
| --- | --- | --- |
| Karl I | 1608 | 1627 |
| Karl Eusebius | 1627 | 1684 |
| Hans-Adam I | 1699 | 1712 |
| Joseph Wenzel Karl | 1712 | 1718 |
| Anton Florian | 1718 | 1721 |
| Joseph Johann Adam | 1721 | 1732 |
| Joseph Wenzel Karl | 1732 | 1745 |
| Johann Nepomuk Karl | 1732 | 1748 |
| Joseph Wenzel Karl | 1748 | 1772 |
| Franz Joseph I | 1772 | 1781 |
| Alois I | 1781 | 1805 |
| Johann I Joseph | 1805 | 1836 |
| Alois II | 1836 | 1858 |
| Johann II | 1858 | 1929 |
| Franz I | 1929 | 1938 |
| Franz Joseph II | 1938 | 1989 |
| Hans-Adam II | 1989 | hede |
Die **Huis van Aviz** (moderne Portugese spelling: ***Avis*** [ɐˈviʃ]) was die tweede koningsdinastie wat tussen 1383 en 1580 oor Portugal geregeer het. Sy naam is afgelei van die nedersetting Avis, setel van die gelyknamige ridderorde. Die orde se grootmeester, Johannes I (Portugees: *Dom João I*), was die grondlegger van die dinastie. Gedurende die regentskap van die Huis van Aviz het Portugal tot die wêreld se leidende seevaardersnasie ontwikkel.

Gedurende die politieke krisis tussen 1383 en 1385, die sogenaamde Interregnum, was die Portugese koningstroon vakant. 'n Vergadering van die koninkryk se state in Coimbra, die sogenaamde *Cortes de Coimbra*, het Johannes I as grootmeester van die monastiese Ridderorde van Aviz as nuwe koning van Portugal uitgeroep. Johannes is uit 'n buite-egtelike verhouding tussen koning Pieter I (*Dom Pedro I*) en Dona Teresa Lourenço gebore en was die halfbroer van Ferdinand I (*Dom Fernando I*), die laaste koning uit die Portugese Huis van Boergondië. Derhalwe word na die Huis van Aviz soms ook verwys as 'n "onegte Boergondiese dinastie".

Die Huis van Aviz het tot en met 1580 oor Portugal geregeer. Met die Portugese troonopvolgingskrisis van dieselfde jaar het Filips II van Spanje die Portugese kroon geërf.
Die zeelt is algemene varswatervis in die hele gematigde Eurasië.
**Varswatervisse** spandeer meeste of al hul leeftyd in varswater, soos riviere en mere, met 'n soutgehalte van minder as 0.05%. Hierdie omgewings verskil op vele maniere van seetoestande, die mees voor-die-handliggende die verskil in soutgehalte. Om in varswater te kan oorleef, moes hierdie visse 'n verskeidenheid fisiologiese aanpassings ondergaan.

41.24% van al die bekende visspesies word in varswater aangetref. Dit is hoofsaaklik as gevolg van die vinnige spesievorming dat die verspreide habitatte dit moontlik maak. Wanneer damme en mere ter sprake is, kan 'n mens gebruik maak van die dieselfde basiese spesiemodel as met die bestudering van eilandbiogeografie.

Fisiologie
----------

Varswatervis verskil fisiologies van soutwatervis in verskeie opsigte. Hul kieue moet in staat wees om opgeloste gasse op te neem, terwyl die soute in die liggaamvloeistowwe behoue moet bly. Hul skubbe verminder waterdiffusie deur die vel: varswatervis wat te veel skubbe verloor, sal doodgaan. Hulle het ook goedontwikkelde niere om soute te herwin uit liggaamvloeistowwe voor uitskeiding.

Klassifikasie in die VSA
------------------------

Steurs word in beide anadrome en varswater stilstaande vorms gevind.
Die hengelaars in die Verenigde State klassifiseer varswaterspesies gewoonlik volgens die temperatuur van die water waarin hulle leef. Die watertemperatuur beïnvloed die beskikbare suurstof omdat koue water meer suurstof bevat as warm water.

### Koue water

Kouewatervisspesies oorleef in die koudste temperature, en verkies 'n watertemperatuur van 10–16 °C (50 tot 60 °F). In Noord-Amerika is daar plekke met lugtemperature wat genoeg kouewatertemperature veroorsaak in die noorde van die Verenigde State, Kanada, en in die suidelike Verenigde State van Amerika teen hoë hoogtes. Algemene kouewatervis sluit forel, reënboogforel, en bruinforel in.

### Warmwater

Warmwatervisspesies kan oorleef in 'n wye verskeidenheid van toestande, en verkies 'n watertemperatuur rondom 27 °C (80 °F). Warmwatervis kan in koue wintertemperature oorleef in die noordelike streke, maar gedy in warmer water. Algemene warmwatervis sluit babers, grootbekbaars, blouwang-sonvis en baie ander spesies van die *Centrarchidae*-familie in.

### Koelwater

Koelwatervisspesies verkies watertemperatuur tussen die kouewater en warmwaterspesies, ongeveer 16–27 °C (60 tot 80 °F). Hulle word oor die hele Noord-Amerika gevind, behalwe vir die suidelike gedeeltes van die Verenigde State. Algemene koelwaterspesies sluit muskellunge, noordersnoek, breëbekbaars en Amerikaanse geelbaars in.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies