recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Alexis Preller** (6 September 1911 – 13 Desember 1975) was ’n Suid-Afrikaanse surrealistiese skilder. Hy is in Pretoria gebore en het aan Pretoria Boys High School gematrikuleer. Daarna het hy as ’n klerk gewerk voordat hy sy familie oortuig het dat hy ’n kunstenaar wil word. In 1934 vertrek hy na Londen waar hy vir Pierneef ontmoet en dié oortuig hom om by die *Westminster School of Art* in te skryf.

Hy keer in 1935 terug na Pretoria waar hy sy eerste uitstalling hou. In 1937 gaan hy na Parys en studeer by die *Grande Chaumiere* onder Othon Frieze. Op pad terug na Suid-Afrika vertoef hy eers in Switserland. In 1938 word hy deel van *New Group* en word ingesluit in hulle eerste uitstalling. Hy gaan in 1939 op safari na die Kongo maar die Tweede Wêreldoorlog breek uit en hy moet terugkeer na Suid-Afrika. Na die oorlog gaan hy op 'n studietoer na Londen en Parys. Hy reis deur Zanzibar en die Seychelle tussen 1948 tot 1949. In die periode voltooi hy verskeie skilderye.

In 1953 vertrek hy op 'n tweede studietoer, dié keer na Italië en Egipte. Hy vestig hom op ’n plaas naby Hartbeespoortdam. Gedurende 1968 reis hy na Griekeland en Italië. Hier begin hy skryf aan sy outobiografie. Hy hou sy laaste uitstalling in 1975 in Johannesburg en sterf later die jaar aan ’n hartaanval.

Preller word gereken as die belangrikste surrealis in die Suid-Afrikaanse kuns en was ’n skilder van figure, koppe, torso’s, diere, stillewes en het later inspirasie geput uit die klassieke oudheid. Hy het onder meer die muurpaneel ‘Die Ontdekking’ as opdrag vir ’n konferensiekamer in die hoofkantoor van die Transvaalse Provinsiale Administrasie in Pretoria gedoen. Daar is voorbeelde van Preller se skilderkuns in die belangrikste kunsmuseums en -versamelings in Suid-Afrika.

Sien ook
--------

* Lys van Suid-Afrikaanse kunstenaars

Bronne
------

* 
* Wood, Joy: Alexis Preller se magnum opus. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 16, nr. 2, Desember 1966
* R v G (Augustus 1991). "Hulde aan Alexis Preller". *Lantern: die kultuurtydskrif*. **40** (3).

| * l
* b
* w
Die Nuwe Groep |
| --- |
| Stigters | 
* Gregoire Boonzaier
* Freida Lock
* Terence McGaw
* Lippy Lipshitz
* Walter Battiss
* Alexis Preller

 |
| Ander lede | 
* Judith Gluckman
* Louis Maurice
* Solly Disner
* Moses Kottler

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 119302241
* ISNI: 0000 0000 7860 0146
* LCCN: no2007079457
* RKD: 64719
* SUDOC: 076501825
* ULAN: 500022836
* VIAF: 36699308
* WorldCat Identities: lccn-no2007079457

 |
**Louis Wilsenach** (8 Desember 1940 - 29 Maart 2020) was 'n Suid-Afrikaanse skilder, digter, sendeling en baanbreker in die advertensiewese. Hy is die eerste persoon in Gauteng, en derde in Suid-Afrika, wat aan Covid-19 oorlede is. Hy is in Pretoria gebore en was die jongste van ses kinders. Sy ouers was George en Margareth; die twee het later sendingwerk onder die Sjangaan-bevolking gedoen.

Wilsenach het gematrikuleer aan die Afrikaanse Hoër Seunskool in Pretoria en daarna argitektuur aan die Universiteit van Pretoria gaan studeer. Op aanbeveling van sy lektor het hy sy studies gestaak en in die advertensiebedryf gaan werk. Hy het gou sy eie maatskappy begin. Sy vrou, Gretchen, het later vir hom gewerk en hulle het die eerste animasieateljee in die land gehad. Hy was die dryfkrag agter onder andere die NikNaks, Ouma-beskuit en Chicken Licken veldtogte. Hy was ook die eerste agentskap om swart en wit kinders in 'n Simba-advertensie te gebruik. Dit was kontraversioneel vir sy tyd maar die SAUK het toegegee.

Hy was ook 'n strategiese konsultant vir oudpresident F.W. de Klerk, die slagspreuk *Die Nuwe Suid-Afrika* was ook Wilsenach se breinkind. Sy boek *Die aha-fenoneem* is in 2018 deur Graffiti-boeke uitgegee. 

Hy sterf in Pretoria as gevolg van die Covid-19 pandemie, hy het reeds longontsteking gehad toe hy die virus opgedoen het. Wilsenach word oorleef deur sy dogter Mia en drie seuns, Len, Tebo en Lebo en drie kleinseuns. Sy vrou is in 2017 oorlede.

Bron
----

* *Covid-19 eis lewe van geliefde baanbreker* Rapport Weekliks, 5 April 2020.
Apollo maak Piton dood. ’n Gravering uit 1581 deur Virgil Solis vir Ovidius se *Metamorfoses*, Boek I.
**Piton** (Grieks: Πύθων) was in die Griekse mitologie die slang, wat soms as ’n Middeleeuse draak uitgebeeld is, wat in die middel van die aarde gewoon het. Dié plek was volgens die Antieke Grieke by Delphi.

Mitologie
---------

Piton het by die Orakel van Delphi gewoon. Volgens legendes was "Pito" die oorspronklike naam van Delphi, wat ook as "Krisa" bekend was, en was dit die kultussentrum van Gaia, die godin "Aarde". Grieke het dié plek beskou as die middel van die aarde, wat verteenwoordig is deur die omfalos, wat Piton bewaak het.

Piton het die chtoniese vyand van die latere Olimpiese god Apollo geword. Apollo het dit doodgemaak en Piton se tuiste en orakel oorgeneem. Die Orakel van Delphi was die orakel met die grootste aansien en gesag onder die Grieke.

### Weergawes

’n Beeld deur Pietro Francavilla van Apollo se eerste triomf, toe hy Piton doodgemaak het. Die slang lê aan sy voete. (Die Walters-kunsmuseum.)
Daar is verskeie weergawes van die geboorte en dood van Piton aan die hand van Apollo.

Volgens die weergawe wat Hyginus vertel het, het die godin Leto met ’n tweeling, Artemis en Apollo, swanger geraak by Zeus. Hera was jaloers en het Piton gestuur om Leto deur die hele land te agtervolg om te keer dat sy die lewe aan die tweeling skenk. Toe Apollo volwasse was, wou hy wraak neem en het hy jag gemaak op Piton. Hy is reguit na Berg Parnassos, waar die slang gewoon het, en het dit gejaag tot by die orakel van Delphi. Hier het hy in die tempel ingegaan en die slang met sy pyle doodgemaak langs die spleet in die rots waar die orakel op haar driepoot gesit het. 

Volgens die mite het Zeus toe vir Apollo opdrag gegee om homself te reinig vir die godslasterlike daad deur as boetedoening die Pitiese Spele in te stel, waaroor hy moes toesig hou.

Erwin Rohde skryf Piton was ’n aardgees wat Apollo doodgemaak en onder die omfalos begrawe het – dit was ’n geval van een god wat sy tempel op die graf van ’n ander oprig.

Die priesteres van die orakel by Delphi het bekend geword as die Pitia, na die pleknaam Pito, wat volgens Grieke genoem is na die verrotting (πύθειν) van die dooie slang.

Karl Kerenyi wys daarop dat daar volgens ouer verhale twee slange was, wat dalk met opset saamgesmelt is. Die een was die draak Delphyne in die Homeriese *Lofsang aan die Pitiese Apollo*, en die ander die slang Tifon. "Dit lyk of die vertellers deurmekaar geraak met Piton, die draak van Delphi, en Tifon of Tifeus, die vyand van Zeus." Die vyandelike draak "... het eintlik ’n Apolloniese slang geword, en Pitia, die priesteres wat orakels by Delphi gegee het, is na hom genoem. Baie beelde wys die slang Piton wat vriendskaplik saam met Apollo woon en die omfalos, die heilige steen en middelpunt van die aarde wat in Apollo se tempel gestaan het, oppas. (Kerenyi 1951:136).
Die **Lefortowo-gevangenis** (Russies: Лефортовская тюрьма, *Lefortofskaja Tjoerma*; luister (hulp·inligting)) is 'n tronk in Moskou, Rusland, wat sedert 2005 onder die jurisdiksie van die Russiese departement van justisie val. Dit is in 1881 gebou in die Lefortowo-distrik van Moskou. Die distrik is genoem na Franz Lefort, 'n goeie vennoot van tsaar Pieter die Grote.

Gedurende die Groot Suiwering is Lefortowo deur die NKVD gebruik vir ondervraging wat met marteling gepaardgaan. In die tyd van die Sowjetunie was dit 'n berugte KGB-tronk en "isoleerder" vir politieke gevangenes. In 1994 is dit aan die MVD oorgedra en van 1996 tot 2005 was dit onder die bevoegdheid van die FSB, 'n opvolgerinstelling van die KGB. 

Die tronk het na bewering streng aanhoudingsmaatreëls. Net regsverteenwoordigers mag die gevangenes besoek. Hulle mag briewe kry, maar dit word gelees.

Bekende gevangenes
------------------

Van die tronk se noemenswaardige gevangenes was: Frode Berg, 'n Noorse spioen; Jewgenia Ginzburg; Platon Lebedev; Alexander Litvinenko; Mathias Rust, 'n 18-jarige Wes-Duitser wat met 'n Cessna 172-vliegtuig op Rooiplein geland het; Natan Sharansky; Sergei Skripal; Aleksandr Solzhenitsyn; en Lina Codina, die vrou van Sergei Prokofiëf.

Skakels
-------

* (ru)  Lefortowo – Sluit handgetekende vloerplan in
* "New Times Loom for Fabled Lefortovo Prison" Geargiveer 30 September 2007 op Wayback Machine, *The St. Petersburg Times*, 7 Junie 2005
* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* VIAF: 157252350
* WorldCat Identities: viaf-157252350

 |
'n Gebou in die Bisantynse styl.
**Bisantynse argitektuur** is die argitektuur van die Bisantynse Ryk, of Oos-Romeinse Ryk.

Die Bisantynse era word gewoonlik vanaf 330 gedateer, toe Konstantyn die Grote die Romeinse hoofstad geskuif na Bisantium, wat Konstantinopel geword het, tot die val van die Bisantynse Ryk in 1453. Daar was egter aanvanklik geen harde lyn tussen die Bisantynse en Romeinse ryke nie, en vroeë Bisantynse argitektuur is stilisties en struktureel nie te onderskei van vroeëre Romeinse argitektuur. Hierdie terminologie is deur moderne historici bekendgestel om die Middeleeuse Romeinse Ryk aan te dui, aangesien dit ontwikkel het as 'n duidelike artistieke en kulturele entiteit gesentreer op die nuwe hoofstad van Konstantinopel (hedendaagse Istanbul) eerder as die stad van Rome en sy omgewing.

Die argitektuur daarvan het die latere middeleeuse argitektuur dwarsdeur Europa en die Nabye Ooste dramaties beïnvloed.

Bronne
------

* Cameron, Averil (2009). Οι Βυζαντινοί (in Grieks). Athens: Psychogios. ISBN 978-960-453-529-3.
* Heinle, Erwin; Schlaich, Jörg (1996), *Kuppeln aller Zeiten, aller Kulturen*, Stuttgart, ISBN 3-421-03062-6
* Meyendorff, John (1982). *The Byzantine Legacy in the Orthodox Church*. Yonkers: St Vladimir's Seminary Press. ISBN 978-0-913836-90-3.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNE: XX531079
* BNF: cb11930941j (data)
* LCCN: sh85006709
* NKC: ph202890

 |
**Bitterfontein** is 'n baie klein dorpie in die noordweste van die Wes-Kaap aan die N7 nasionale pad tussen Kaapstad en Windhoek, net suid van die Noord-Kaapse grens en 14 km noord van Nuwerus. Die spoorlyn van Kaapstad na Namakwaland kom by Bitterfontein tot 'n skielike einde.

Bouwerk aan 'n smalspoorlyn is in 1869 van die kopermyn op Okiep na die uitvoerhawe by Port Nolloth begin nadat die kopererts voorheen per ossewa daarheen vervoer is. Dié spoorlyn is in 1876 voltooi. Dit is tot 1941 gebruik toe die diens gestaak is weens mededinging met padvervoer. Intussen het die spoorweg uit die Kaap Bitterfontein in 1927 bereik nadat dit in 1926 tot op Lutzville voltooi is. Die Suid-Afrikaanse Spoorweë (SAS) het dadelik sy pas gestigte Padvervoerdiens tussen Bitterfontein en Springbok ingestel omdat sir William Hoy (SAS se hoof van 1910 tot 1929) juis toe besef het dis goedkoper om paddienste na afgeleë plekke in te stel as om die spoorweg daarheen te verleng. Ook het die padvervoerdiens die voordeel gehad dat dit vrygeskeld is van voertuiglisensies (dis eers in 1990 ingestel).

Ondanks dié toegif was die Padvervoerdiens tussen Bitterfontein en Springbok onekonomies; dus is dit in 1930 beëindig. 'n Springbokse motorhawe-eienaar, Joe Jowell, het gevolglik met J.D. du Plessis saamgespan en Jowells Transport gestig. Hul eerste voertuig was 'n ou Buick-motorkar wat in 'n vragmotor omskep is. Dié twee sakemanne het besef die Namakwalandse Spoorweg sou kwesbaar wees vir 'n alternatiewe uitvoerroete per vragmotor tot op Bitterfontein en van daar per spoor tot in Tafelbaai. Kort voor lank het hulle 'n vloot vragmotors in bedryf gehad wat eindelik al die Namakwalandse Spoorweg se sake kon afrokkel omdat net twee van Jowells se voertuie voldoende was om 'n hele Namakwalandse trein se vrag te vervoer. Jowells het eindelik die maatskappy Trencor geword, wat op sy beurt baie van Spoornet se algemene sake afgeneem het.

Een van die wêreld se grootste treinrooftogte het in 1931 hier plaasgevind toe £80 000 se diamante uit 'n possak verdwyn het.

Bitterfontein het sedert 1971 sy eie munisipaliteit gehad, maar dit is met die nuwe munisipale bedeling in 2000 afgeskaf. Sedertdien word Bitterfontein deur die Matzikama Plaaslike Munisipaliteit, deel van die Weskus-distriksmunisipaliteit, geadministreer.

Die dorpie Rietpoort is sowat 25 km wes; slegs bereikbaar per grondpad.

Sien ook
--------

* Lys van dorpe in Suid-Afrika
**Fjodor Aleksandrowitsj Otsep** (Russies Фёдор Александрович Оцеп, wetenskaplike transliterasie *Fëdor Aleksandrovič Ocep*; \* 9 Februarie 1895 in Moskou, Rusland; † 20 Junie 1949 in Ottawa, Kanada) was 'n Russiese regisseur en draaiboekskrywer.

Otsep het sy loopbaan in die rolprentbedryf nog in die tsaristiese Rusland as assistent van Jakof Protasanof begin en die draaiboeke vir meesterwerke van dié regisseur geskryf, waaronder *Pique Dame* (1916) en *Aelita* (1924). In 1926 het hy vir die eerste keer self die regie vir 'n rolprent behartig.

Otsep se werk is sterk deur Fsewolod Poedofkin se filmkuns beïnvloed. Albei regisseurs het hul films vir die rolprentateljee *Mezjrabpom* vervaardig. 

In 1929 het Otsep in Duitsland die rolprent *Der lebende Leichnam* ("Die lewende lyk") vervaardig wat op die gelyknamige toneelstuk van Leo Tolstoi gebaseer is. Die regisseur het daarna nie meer na die Sowjetunie teruggekeer nie. In 1931 het Otsep hom in Frankryk gevestig en ná die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog na die Verenigde State en Kanada gevlug.

Rolprente
---------

* 1929 *Der lebende Leichnam*
* 1931 *Der Mörder Dimitri Karamasoff*
* 1934 *Amok*
* 1937 *Pique Dame*
* 1938 *Gibraltar*
* 1947 *Whispering City*

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb146939809 (data)
* GND: 172959756
* IMDb: nm0652974
* ISNI: 0000 0000 8018 3572
* LCCN: no91026793
* SUDOC: 130689645
* VIAF: 17487401
* WorldCat Identities: lccn-no91026793

 |
Wormwood Street, geleë op die hoek van Bishopsgate, op 'n rustige Sondagnamiddag. Die geboue op die foto is deur die bomontploffing ernstig beskadig
Een van die kontrolepunte wat ná die Bishopsgate-ontploffing in die City ingerig is (die foto wys die kontrolepunt tussen Moorgate-stasie en South Place)
Die **Bishopsgate-bomontploffing** was 'n aanval wat die Provisionele Ierse Republikeinse Leër (*Provisional Irish Republican Army*, IRA) op Saterdag, 24 April 1993 in Bishopsgate, een van die groot verkeersare in Londen se finansiële distrik, die *City of London*, geloods het. Die ontploffing, waarin 'n nuusfotograaf dood en 44 mense beseer is, is deur 'n vragmotor vol plofstof veroorsaak en het skade ter waarde van £350 miljoen berokken.

Die terreuraanval op Bishopsgate is net sowat een jaar ná 'n soortgelyke ontploffing naby die *Baltic Exchange* geloods. Vervolgens is 'n sogenaamde "staalring" (met straatversperrings, kontrolepunte en CCTV-kamera's) geïmplementeer om die City of London te beskerm. Baie ondernemings het noodplanne vir toekomstige aanvalle of rampe begin opstel.
Die **Tweede Asem** is 'n fase (c. 1917-1934) binne die Afrikaanse poësie wat in die nasleep van die hoogtepunt van die Afrikaanse poësie, wat die lyding van die Tweede Vryheidsoorlog beskryf, ontstaan het. Die term omvat ook die werk van die sogenaamde **Twintigers**.

Die reuse van die oorlogstyd, soos Totius, Celliers en Leipoldt, wat min of meer met die verlede vrede gemaak het, het in hierdie tyd begin om onderwerpe soos die godsdiens of die natuur aan te spreek. Eugène Marais– alhoewel hy 'n tydgenoot van die oorlogsdigters is– staan uit as 'n gevolg van sy keuse van materiaal. Jonger digters wat gedurende hierdie era hul opgang gemaak het, is Toon van den Heever, AG Visser, Henry Fagan, A.D. Keet, J.R.L. van Bruggen en Theo Wassenaar.

Mettertyd het die Anglo-Boereoorlog minder aktueel geword, maar die konflik het tog 'n gewilde onderwerp gebly. Dit het egter eerder 'n voertuig geword vir die uitbeelding van 'n geromantiseerde geskiedenis eerder as 'n persoonlike smeltkroes wat die uitdrukking van lyding vereis het. As gevolg hiervan het die Twintigers deur hul voorgangers oorskadu gebly. Boonop vervaag hul belang, gemeet teenoor die toenemende professionaliteit van die volgende generasie, die Dertigers.

Desondanks kan die ontwikkeling van die liefdes- en natuurgedig in Afrikaans aan die Twintigers toegeskryf word .

Sien ook
--------

* Dertigers
* Sestigers
Die **Tweede Grensoorlog** in 1793 was die tweede van nege grensoorloë tussen koloniste van die Kaapkolonie en die Xhosastamme aan die Oosgrens.

Ondanks die verdwyning van die Xhosas tydens die Eerste Grensoorlog uit die Zuurveld het toestande aan die grens onseker gebly, selfs nadat die distrik Graaff-Reinet in 1786 geproklameer is. Die Boere en Xhosas het aangehou om die Zuurveld binne te dring en onwettige ruilhandel en die indiensneming van Xhosa bediendes het voortgegaan. Droogte het die veediefstal en aggressie vererger. Omdat die grensgebiede gelyktydig uit die noorde deur die San en in die ooste deur die Xhosas aangeval is, het die regering - deel op aanbeveling uit die grensgebied, onder meer van Adriaan van Jaarsveld - besluit om sy militêre mag op die San toe te spite terwyl 'n versoeningsbeleid met die Xhosas nagestreef sou word. Dit het tot aansienlik verbittering onder die nedersetters aan die grens gelei, veral omdat onderlinge vyandighede onder die Xhosas in 1790 daartoe gelei het dat die Xhosas die Zuurveld verder binnegedring het. Vyandighede het toegeneem. 

In 1793 ontstaan 'n volskaalse oorlog toe grensboere onder leiding van Barend Lindeque, onder meer die wettelose Coenraad de Buys wat voorheen betrokke was by vergrype jeens die Xhosas, besluit het om kragte saam te snoer met Ndlambe, die opperhoof van die westelike Xhosas, in sy stryd teen die Gunukwebe-stamme wat die Zuurveld binnegedring het. Paniek en die ontruiming van plase het gevolg ná Ndlambe se inval en nadat hy vertrek het, het sy vyande in die Suurveld agtergebly. Ondanks die feit dat twee regeringskommando's onder aanvoering van die landdroste van Swellendam en Graaff-Reinet die Xhosagebied so ver as die Buffelsrivier binnegedring en op baie beeste beslag gelê het, kon hulle nie die Suurveld beveilig nie en 'n skietstilstand is in 1793 gesluit. Ontevredenheid aan die Oosgrens oor regeringsbeleid het aanleiding gegee tot opstande op sowel Graaff-Reinet as Swellendam in 1795.

Sien ook
--------

* Kaapse grensoorloë
* Lys van forte in die Oos-Kaap

Bronne
------

* Potgieter, D.J. (ed). 1972. *Standard Encyclopaedia of Southern Africa*. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery (Nasou).
**Gae Aulenti**

**Italiaanse argitek en ontwerper**

---

**Gebore**  

4 Desember 1927  

in Palazzolo dello Stella, Italië

---

**Oorlede**  

31 Oktober 2012  

in Milaan, Italië

---

**Skool**  

Avantgarde

---

**Beduidende projekte**

Musée d'Orsay, Parys (1980–86)   

Palazzo Grassi, Venesië (1985–86)  

Asian Art Museum, San Francisco (2000-03)


---

**Toekennings en pryse**

* *Compasso d'Oro* in 1979
* *Chevalier de la Légion d'honneur* in 1987

---

**Webtuiste**  

*Archivio Gae Aulenti*

---

**Gae Aulenti** ([ˈɡaːe auˈlɛnti]; \* 4 Desember 1927 as *Gaetana Emilia Aulenti* in Palazzolo dello Stella; † 31 Oktober 2012 in Milaan) was 'n Italiaanse argitek en ontwerper wat bekendheid verwerf het met grootskaalse museumsprojekte soos die *Musée d'Orsay* in Parys (1980–1986), die Galery vir Eietydse Kuns in die *Centre Pompidou* in Parys, die restourasie van die *Palazzo Grassi* in Venesië (1985–1986), die restourasie van die *MuPiazza Gae Aulenti.jpgseu Nacional d'Art de Catalunya* in Barcelona (1991) en die *Asian Art Museum* in San Francisco (saam met HOK, 2000–2003).

Piazza Gae Aulenti in Milaan
Moderne boukuns op die Piazza Gae Aulenti
Haar werk as ontwerper het oor 'n groot verskeidenheid velde gestrek, soos industriële en uitstallingsontwerpe (insluitende toonlokale vir FIAT en Olivetti), meubels, grafiese kuns, toneelontwerp, beligting en binnenshuise ontwerp. As skrywer het sy grootliks bygedra tot die ontwikkeling van argitektuurteorie in Italië.

Gae Aulenti het haar lewe lank getrou gebly aan haar rebelse gees wat heersende modes verwerp het. Ook haar besluit om argitektuur in Milaan te studeer, het voortgespruit uit haar verwerping van tradisionele vrouerolle. Toe sy in 1953 haar graad aan die universiteit *Politecnico di Milano* verwerf het, was sy een van slegs twee vroulike studente in 'n klas van twintig.

In Milaan is 'n plein ter ere van Gae Aulenti *Piazza Gae Aulenti* genoem.

*Archivio Gae Aulenti*
----------------------

Gae Aulenti se kleindogter Nina Artioli, wat dieselfde beroep soos haar ouma gekies het en in 'n ateljee in Rome werksaam is, het in Gae Aulenti se woonstel, geleë in die Milaanse Brera-buurt, 'n argief ingerig waarin die nalatenskap van Gae Aulenti sedert 2012 gekatalogiseer en klein lesings en uitstallings gehou word.
Die **Twa** (enkelvoud: *Omutwa* of *Mutwa*, meervoud: *Batwa*) is 'n pigmeë-volk inheems aan die Groot Mere-streek van Sentraal-Afrika, wat algemeen as die oudste bevolking van dié gebied beskou word, hoewel hulle nou 'n Bantoekaste vorm. Hulle vorm die kleinste etniese groep in beide Burundi en Rwanda, waar hulle saam met die Hutu en die Tutsi bly. Daarbenewens leef Twa in aangrensende streke van die Demokratiese Republiek die Kongo, Tanzanië en Uganda. Hulle praat Kirundi in Burundi of Kinyarwanda in Rwanda, twee Bantoetale binne die Niger-Kongo-taalfamilie, as moedertaal. Bykomende lingua franca-tale wat hulle gebruik, sluit in Engels, Frans en Swahili, onderskeidelik amptelike tale van hul tuislande.

Vlag van die Twa
Twa-groepe volgens Hewlett & Fancher
Volgens ramings bly sowat 80 000 Twa in die Groot Mere-streek, waarmee hulle een van die kleiner groepe vorm. Hulle is egter die oudste groep in die streek en het nog voor die koms van die Hutu, Tutsi en ander daar gevestig. Die Twa is tradisionele jagter-versamelaars, maar hierdie leefwyse word al hoe minder. Een rede is die ontbossing in hul tradisionele gebiede, waardeur hulle gedwing is om ander bedrywighede soos pottebakkery uit te oefen. Maar hul tradisionele leefwyse woord ook deur die toenemende verstedeliking bedreig.
Kaart van Alentejo (oranje) in Portugal
Die Romeinse tempel van Évora. Toerisme speel 'n toenemend belangrike rol in die ekonomie van Alentejo.
**Alentejo** (uitspraak: AL-ən-TAY-zhoo, Portugees: [ɐlẽˈtɛʒu]) is 'n geografiese, historiese en kulturele streek van suid-sentraal en die suide van Portugal. In Portugees beteken sy naam "verby (além) die Tagus-rivier "(*Tejo*).

Alentejo sluit die streke Alto Alentejo en Baixo Alentejo in. Dit stem ooreen met die distrikte Beja, Évora, Portalegre en Alentejo Litoral. Sy hoofdorpe is Évora, Beja, Sines, Serpa, Estremoz, Elvas en Portalegre.

Die streek grens aan Beira Baixa in die noorde, met Spanje (Andalusië en Extremadura) in die ooste, Algarve in die suide, en die Atlantiese Oseaan, Ribatejo en Estremadura in die weste.

Alentejo is 'n streek wat bekend is vir sy tradisionele meerstemmige sanggroepe, soortgelyk aan dié wat in Toskane, Korsika en elders voorkom.

Topografies wissel die landskap van oop golwende vlaktes in die suide van Alentejo tot die granietheuwels wat aan Spanje in die noordooste grens. Om in die waterbehoeftes van hierdie aansienlike gebied te voorsien, is 'n aantal openbare damme gebou, veral die Alqueva-dam.

Die landskap is hoofsaaklik een van sagte golwende heuwels en vlaktes, met opvallende struike en die inheemse kurkeike en holly/steem-eike, die gevestigde olyfbome en wingerde, sowel as bloekombome en sommige inheemse bome.

In die noorde is tradisionele ekonomiese aktiwiteit meer vee-gebaseer, soos getipeer deur bees-, skaap- en varkboerdery (beide wit en swart). In die suide is saaiboerdery meer oorheersend.

Die gebied staan algemeen bekend as die "broodmandjie" van Portugal, 'n streek van uitgestrekte oop platteland met golwende vlaktes en ryk vrugbare grond. Daar is verskeie soorte tradisionele kase, wyne en gerookte hamme en wors wat in die Alentejo-streek gemaak word. Marmer-, kurk-, olyfolie- en mynbedrywe is ander belangrike aktiwiteite in die streek en toerisme sal na verwagting groeipotensiaal hê. Die Alquevadam is 'n belangrike besproeiings- en Hidroëlektrisiteit-opwekkingsfasiliteit wat 'n deel van Alentejo se ekonomie ondersteun.

* 'n Kusgebied van Alentejo
* Castelo de Vide, Alentejo, Portugal
* Alentejo beleef lang tydperke sonder reën, wat die veld droog laat
* Uitsig oor die Alquevadam in die Guadianarivier vanaf een van die vele heuwels

'n Tipiese landskap van die plattelandse Alentejo-streek, met 'n golwende koringland en 'n eensame ondereik.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* NKC: ge798393

 |
Die **Aleoete-eilande** (Engels: *Aleutian Islands*), tot 1867 ook **Katharina-eilande**, is 'n hoofsaaklik Amerikaanse eilandketting tussen die vastelande van Noord-Amerika en Asië wat as die mees westelike uitloper van die Alaskaanse Skiereiland oor 'n afstand van meer as 1 800 kilometer tot in die suidelike Beringsee strek. Die Aleoetiese Eilande is sodoende die langste argipel ter wêreld.

Die eiland Unalaska binne die Aleoetiese Eilande
Die Aleoete-eilande is van vulkaniese oorsprong – sommige van die 57 vulkane is nog steeds aktief. Daarnaas word die landskap deur groen weivelde oorheers. Sterk, dikwels selfs stormagtige winde en baie reën is kenmerkend vir die koel klimaat van die streek. Die Aleoetiese Eilande se vulkane behoort tot die Ring van Vuur wat die Stille Oseaan van Nieu-Seeland tot Chili omsirkel.

Die eilandgroep, wat na sy inheemse bevolking genoem is, het in 1867 Amerikaans geword toe die Verenigde State Alaska van Rusland gekoop het. In 1943 was die eilande 'n oorlogstoneel tussen die Verenigde State en Japan, en enkele bouvalle uit die tyd van die Tweede Wêreldoorlog kan nog steeds besigtig word.
**Saint-Palais** (Baskies: *Donapaleu*) is 'n dorpie geleë in die Franse département Pyrénées-Atlantiques in die région Akwitanië. Dit is ook in die voormalige Franse provinsie Neder-Navarra, deel van die Franse Baskeland, waarvan dit vir 'n tydlank die hoofstad was. Die dorpie se naam kom van San Palay en gedenk Pelayo, 'n tienerseun wat in ongeveer 850 in Cordoue gemartel is.

Die dorpie is die hoofstad van die *pays de Mixe* streek. Die dorpie se water kom van die Bidouze, wat in die kalksteen berge van Arbailles ontstaan, en die rivier se sytak die Joyeuse.

Geskiedenis
-----------

Die wapen van Saint-Palais met die leuse : *De gueules aux chaînes d’or posées en pal, en sautoir et orle, chargées en cœur d’une émeraude au naturel*.
Die dorpie is aan die begin van die 13de eeu deur die Koninklike Navarrese as 'n nuwe dorp of Iriberri gestig. Die is uitgelê aan weerskante van die Rue du Palais de Justice en is omring deur mure en gragte waar die huidige Rue Gambetta geleë is. Charles II van Navarra het die dorp in 1351 magtiging gegee om munte te slaan. Die munt het sy aktiwiteite is in 1672 gestaak. Jean d'Albret het in 1472 onder die *foires* regte verskaf insluitend: Vrydagmark, skaapmark op Woensdae in die winter en perde skou op Paasmaandag. In die 16de eeu, na die anneksasie van Pamplona deur Kastilië, het Henri die kanselary gestig en die eerste state-generaal van Navarra wat Lodewyk XIII na Pau verskuif het. Die koning se huis het as stadsaal gedien; die hofmeier (*sénéchaussée*) het dit in 1639 sy setel gemaak.

Saint-Palais se ontwikkeling is te danke aan die pelgrimreise. 'n Edik van Lodewyk XVI in November 1784 het 'n einde gebring aan die aktiwiteite van die hospices van Utziat in Arros, van Harambelts in Ostabat, en van Saint-Palais, om 'n hospitaal in Saint-Palais te stig, "die hoofstad van ons Koninkryk van Navarra."

Die wet van 4 Maart 1790, wat 'n nuwe administratiewe bedeling in Frankryk gevestig het deur die skep van departemente en distrikte het gelei tot die stigting van die département van Basses-Pyrénées waarin Béarn, die Gaskonse gebied van Bayonne ean Bidache, en die drie provinsies van Franse Baskeland verenig is. Vir die drie laasgenoemdes is drie distrikte geskep: Mauléon, Saint-Palais en Ustaritz, wat die *baillage* van Labourd vervang het. Deur die misbruik van hulle magte het die plaaslike amptenare die setel van Ustaritz byna onmiddellik na Bayonne verskuif. Die opdrag het talle munisipaliteite aangespoor om nuwe name aan te neem wat ooreengekom het met die gees van die Franse Rewolusie. Saint-Palais is dus na Mont-Bidouze herdoop, Ustaritz het Marat-sur-Nive geword, Itxassou Union, Arbonne Constante, Saint-Étienne-de-Baïgorry Thermopyles, Saint-Jean-Pied-de-Port Nive-Franche, Louhossoa Montagne-sur-Nive, Saint-Jean-de-Luz Chauvin-Dragon, Ainhoa Mendiarte en Souraïde Mendialde.

‎Eksterne skakels
-----------------

* Wikimedia Commons logo Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Saint-Palais, Pyrénées-Atlantiques.
Die **Lafayette-teater**, plaaslik bekend as *the House Beautiful*, was een van die bekendste teaters in Harlem, New York. Dit was geleë op die hoek van 132nd Street en Seventh Avenue. Die gebou is in 2013 afgebreek.

Vroeë jare
----------

Die Lafayette-teater was 'n tweeverdiepinggebou in die Renaissanceboustyl met 1 500 sitplekke wat deur die bankier Meyer Jarmulowsky gebou en sy deure in November 1912 geopen het. In 1913 het dit die eerste groot teater in die VSA geword wat vir alle rasse oopgestel is.

Afro-Amerikaners is toegelaat om in gewone stoele te sit pleks van op die balkon soos in ander teaters. Die Lafayette Players, die teater se vaste toneelgeselskap, het voor feitlik heeltemal swart gehore opgetree in toneelstukke uit wit teaterrepertoriums en in klassieke werke. Die show wat as *Darktown Follies* bekend geword het, is in 1913 opgevoer. Dit en ander gesofistikeerde produksies met swart akteurs het gehelp om wit teatergangers na Bo-Manhattan te lok.

Projekte
--------

Duke Ellington in 1946.
In 1923 het Duke Ellington sy New Yorkse debuut in 'n groep van Wilbur Sweatman by die Lafayette gemaak en later het hy met sy eie groep daar opgetree. Hy en sy orkers het ook in Oktober 1927 daar saam met die sangeres Adelaide Hall in *Jazz Mania* opgetree, met die eerste openbare opvoering van die bekende lied "Creole Love Call". 

Die Lafayette-teater het die hoogtepunt van sy roem bereik met die "Voodoo Macbeth", 'n opvoering van Shakespeare se *Macbeth* wat deur Orson Welles verwerk en van 14 April tot 20 Junie 1936 opgevoer is. Die hele geselskap was Afro-Amerikaans, van hulle bekende akteurs soos Canada Lee en Rose McClendon. Die produksie was voor die tyd al bekend as die "Voodoo Macbeth", omdat die omgewing van Skotland na 'n fiktiewe Karibiese eiland in Haiti verander en voodoobeelde gebruik is in die plek van die heksery in die oorspronklike toeneelstuk.

In 1951 is die gebou deur 'n kerkgroep gekoop. Die oorspronklike fasade is in 1990 vervang, tot die ontsteltenis van baie voorstanders van historiese bewaring. Die gebou is in 2013 afgebreek en vervang deur 'n woonstelblok van agt verdiepings met die naam Lafayette.

Bronne
------

* Cullen, Frank; saam met Hackman, Florence, en McNeilly, Donald. "Lafayette Theatre in Harlem", *Vaudeville Old & New: An Encyclopedia of Variety Performers in America* (New York: Routledge Taylor & Francis Group, 2007):643
* Dunlap, David W. "Williams Institutional C.M.E. Church", *From Abyssinian to Zion* (New York: Columbia University Press, 2004):294}}

Skakels
-------

* Rolprentteaters ontwerp deur Victor Hugo Koehler.
* Stuart A. Rose Manuscript, Archives, en Rare Book Library, Emory-universiteit: "New Lafayette Theatre collection, 1968-2008"
* Wikimedia Commons logo Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Lafayette-teater.
* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
| **Lagos**Èkó
 |
| --- |
| **Kaart** | **Wapen** |
|  |
|  |
|  |
| **Vlag** |
|  |
|  |
|  **Land** |  Nigerië |
|  **Deelstaat** | Lagos |
|  **Koördinate** | 06°27′11″N 03°23′45″O﻿ / ﻿6.45306°N 3.39583°O﻿ / 6.45306; 3.39583 |
|  **Gestig op** | 14de eeu |
|  **Oppervlakte:** |   |
|  - Totaal | 999,6 vk km |
|  **Hoogte bo seevlak** | 5 m |
|
|
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (2006) | 7 937 932 |
|  - Bevolkingsdigtheid | 7 941/vk km |
|  **Tydsone** | UTC +1 |
|  - Somertyd | UTC +1 |
|
|  **Burgemeester** |  |
|  **Amptelike webwerf** | lagosstate.gov.ng |
|

Lagos-eiland
Victoria-eiland
**Lagos** (Joroeba: Èkó) is die grootste stad in Afrika en was tot 12 Desember 1991 die hoofstad van die Wes-Afrikaanse land Nigerië toe dit deur Abuja in die Federale Hoofstadgebied, reg in die middel van die land, vervang is. Die regering het met die beplanning van 'n nuwe hoofstad in 1976 begin om die druk op **Lagos** se infrastruktuur te verlig.

Die stad is steeds die land se vernaamste hawe en geleë op Lagoseiland wat met twee brûe aan die vasteland verbind word. Die eiland waarop dit geleë is, is 8 kilometer lank en 1,6 km breed.

Die gebied is die eerste keer bewoon omstreeks 1700 en was 'n sentrum van die slawehandel tot in die middel van die negentiende eeu. Die Britte het dit in 1851 beset waarna dit in 1862 die kolonie van Lagos geword het. In 1906 word dit deel van die suidelike Nigeriese protektoraat en dien as hoofstad van die land vanaf 1960.

Die stad beskik oor 'n universiteit, tenkskipterminaal en van die vernaamste bedrywe is metale, chemikalieë, vis, gas, brouery en toerisme. Die besienswaardighede is onder meer die nasionale museum, paleis en 'n perderesiesbaan.

Lagos se bevolking was volgens die 2006-sensus 7 937 932 en die oppervlakte is 996,2 km². In 2012 is die bevolking op 21 000 000 geskat wat dit die grootste stad in Afrika maak. Na raming groei die stad die sewende vinnigste ter wêreld en die vinnigste in Afrika.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4111183-7
* MusicBrainz: a7771250-45aa-426a-86db-5101f6647b79
* NARA: 10044436
* NKC: ge601768
* SELIBR: 152054
* VIAF: 136663179
* WorldCat Identities (via VIAF): 136663179

 |
Piktogramme wat deur die VSA se Nasionale Parkeraad gebruik word.
'n **Piktogram** is 'n klein prentjie wat gebruik word om iets aan te dui ('n tipe beeldskrif). Piktogramme word algemeen gebruik, omdat hulle deur alle mense (ongeag van die taal wat hulle gebruik) verstaan word, selfs deur diegene wat nie kan lees of praat nie. Die woord *piktogram* is uit Latyns afgelei: *pictus*, geskilder en *gramma*, letter.

Piktogramme word dikwels gebruik om belangrik inligting vinnig oor te dra. Om 'n prentjie te sien is vinniger as om woorde te lees. As gevolg hiervan word piktogramme dikwels in noodsituasies gebruik, soos om 'n nooduitgang aan te dui.

Piktogramme kan algemeen langs paaie, op lughawens en treinstasies, asook op die verpakking van sekere produkte gesien word. Iemand wat piktogramme teken, word 'n *piktograaf* genoem.

Voorbeelde
----------

### Unicode

Unicode is 'n internasionale standaard vir die identifikasie van grafiese tekens en simbole (soortgelyk aan die ASCII-kode). Die standaard ken 'n nommer aan alle tekens en simbole ('karakters') van alle geskrewe tale toe.

☏ Telefoon (Kode: 260F)
✈ Vliegtuig (Kode: 2708)

### ISO 7001:1990 vir publieke simbole

|  |  |
| --- | --- |
|  | Restaurant/ eetplek |
|  | Toilet |

### Ander voorbeelde

* DamestoiletDamestoilet
* ManstoiletManstoilet
* GiftigGiftig
* Geen hondeGeen honde
* UitgangUitgang
* NooduitgangNooduitgang
* RadioaktiefRadioaktief
* Stop!Stop!
* InligtingInligting
* Voedsel (maaltyd)Voedsel (maaltyd)
* Aan - afAan - af
Die **Laerskool M.W. de Wet** is ’n primêre parallelmediumskool in Edenvale aan Gauteng se Oos-Rand. 

Dit is sedert 2010 die enigste staatskool in Edenvale waaraan enige onderrig deur medium Afrikaans gebied word, nadat die Laerskool Edenvale in 1992 met dié skool saamgesmelt het en die Hoërskool Edenvale (gestig in 1956) van 2008 tot 2010 Engelsmedium geword het en sedertdien as Dowerglen High School bekendstaan om dit van Edenvale High School te onderskei.

Geskiedenis
-----------

Die geskiedenis van die Laerskool M.W. de Wet kan teruggevoer word tot 15 Oktober 1947 toe dit amptelik geopen het met 118 leerlinge en vier tydelike onderwysers onder die hoofskap van F.J. Potgieter. Die skool het aanvanklik as Rietfontein Landbouhoeweskool bekendgestaan en was op die hoek van Willow- en Highweg, 1 km soos die kraai vlieg noordoos van die huidige perseel. 

Op 4 November 1947 is die naam van die skool amptelik na M.W. de Wet verander ter ere van M.W. de Wet, skoolhoof van 1903 tot 1923 van die goewermentskool in Edenvale. De Wet het nie alleen ’n rol gespeel as hoof van die skool nie, maar ook in die ontwikkeling van Christelike waardes en op die gebied van opvoeding en kultuur. Die skool het op 14 Desember 1951 na sy huidige perseel op die hoek van 15de Laan en Tweede Straat, Edenvale, verhuis.

Weens die afname in Edenvale se Afrikaanse inwoners en die algemene krimpende kindertal van wit mense in Suid-Afrika, het die Laerskool M.W. de Wet op 6 Januarie 1992 met die Laerskool Edenvale, wie se terrein 1,7 km noordnoordwes van M.W. de Wet s’n was, saamgesmelt onder laasgenoemde se naam en op hul perseel. Die Laerskool Edenvale se ou terrein word nou gebruik vir etlike afdelings van die Ekurhuleni-stadsraad. Op 8 Januarie 1992 het M.W. de Wet met 473 leerlinge heropen. Die skool het sy 50-jarige bestaan op 15 Oktober 1997 gevier en op 12 Januarie 1998 sy eerste gr. R.-klas geopen.

Omdat die daling in Edenvale se Afrikaanse gemeenskap voortgeduur het, is besluit om M.W. de Wet vanaf 16 Januarie 2002 ’n parallelmediumskool te maak. Op hierdie dag het die eerste twee Engelse klasse, gr. R. en gr. 1, geopen. Net ’n jaar later, op 13 Januarie 2003, is die skool se naam amptelike ná langer as 50 jaar na die Laerskool M.W. de Wet Primary School verander.

Afrikaanse kerk krimp ook
-------------------------

In onderstaande tabel kan die uitwerking van Edenvale se kleinerwordende Afrikaanse gemeenskap, wat gelei het tot die sluiting van een skool, gedeeltelike verengelsing van nog een en die algehele verengelsing van die derde een, gesien word:

| Kerkgenootskap | Bel. lidmate: 1989/'90 | Dooplidmate: 1989/'90 | Bel. lidmate: 2000/'01 | Dooplidmate 2000/'01 | Bel. lidmate: 2017/'18 | Dooplidmate 2017/'18 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Gereformeerde kerk | 225 | 86 | 179 | 49 | 154 | 14 |
| Hervormde kerk | 405 | 182 | 197 | 58 | – | – |
| NGK Edenvale | 912 | 284 | 726 | 198 | 1 005 | 277 |
| NGK Edenvale-Noord | 536 | 253 | 296 | 86 | – | – |
| **Totaal**  | **2 078** | **805** | **1 355** | **391** | **1 159** | **291** |
**Pilaf**  

**Oosterse rysgereg**  
  


---

**Vlag van Armenië Armenië**   
  

  

**փիլավ (pilaf)**  


---

**Vlag van Iran Iran**  
  

**Polof**  
  


---

**Vlag van Azerbeidjan Azerbeidjan**  
  

  

**Plov**  


---

Vlag van Turkye Turkye  
  

**Pilav**  


---

Vlag van Rusland Rusland  
  

**плов (plof)**

**Pilaf** is 'n rysgereg wat sy oorsprong in die ooste het en gewoonlik in 'n pot of pan van langkorrelrys, uie, beesboeljon en dikwels ook vis, vleis of groente berei word.

Die rys word in 'n verhouding van 1:2 met beesboeljon in 'n oop pot gaargemaak en daarna in 'n bedekte pot gestoom. Dit moet los en nog effens ferm wees. Ander bestanddele word volgens die verskillende resepte bygevoeg terwyl die pilaf nog kook of wanneer dit bedien word.

Etimologie en geskiedenis
-------------------------

Kultuurhistorici beskou die Persiese term *poelof* (tans *polof*) as een van die vroegste benamings vir die gereg. Dié term is egter moontlik uit Indië oorgeneem waar die tipiese kookmetode vir pilaf deur moslems ingevoer is.

As nasionale gereg van Tadjikistan (*plov*) word pilaf van rys, worteltjies, uie, speserye en skaap- of bokvleis berei
Die oudste verwysings na dié metode kom in 13de eeuse Arabiese boeke voor wat in Baghdad, Irak en in Sirië geskryf is. As bestanddele word hier vleis, peulvrugte en vrugte genoem.

Een van die oudste resepte is dié vir *qabuli pulaw* (kaboeli pilaf) wat oorspronklik net van vleis en kekerertjies, maar vandag ook nog van amandels en rosyntjies berei word.

Ander bronne beweer dat die gereg al baie eeue vroeër bekend was en al in die vroeg-Hellenistiese tydperk ingang tot die Suidoos-Europese kookkuns gevind het. So het Alexander die Grote in sy beskrywings van Baktriese gasvryheid na 'n rysgereg verwys wat ná die verowering van Marakanda (die huidige Samarkand in Oesbekistan) tydens 'n koninklike banket bedien is. Moontlik het soldate uit Alexander se leër die resep en metode in Masedonië ingevoer van waar dit na ander Balkanlande versprei het.

'n Ander vroeë beskrywing van die kookmetode kom in een van die boeke oor geneeskundige wetenskappe voor wat deur die 10de eeuse Persiese geleerde Aboe Ali Ibn Sina (Avicenna) geskryf is. Hy noem verskillende resepte vir pilaf en behandel die voor- en nadele van 'n verskeidenheid bestanddele van dié gereg. In Tadjikistan word Avicenna deur sommige as die "vader" van die huidige pilafgereg beskou.

Bronliteratuur
--------------

* Alan Davidson: *The Oxford Companion to Food*, 2de uitgawe. Oxford 2006, artikel oor *Pilaf*, bl. 606


|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Pilaf***. |
Ds. H.J. Moolman.
Ds. D.J.H. van den Berg.
Ds. G.J.V. Bell, leraar van 1944 tot 1946.
Ds. J.N. Botha, leraar van 1947 tot 1950 en daarna tot sy aftrede in 1976 van die NG gemeente Fordsburg.
Die **NG gemeente Paardekop** is ’n gemeente in die Nederduitse Gereformeerde Kerk se Oostelike Sinode met sy middelpunt op die dorpie Perdekop.

Stigting
--------

Die gemeente is geleë tussen die dorpe Standerton en Volksrust waarvan dit op 16 April 1921 saam met 'n deel van Amersfoort afgestig is. Die hoeksteenlegging van die kerksaal is die volgende jaar deur ds. J.I. de Wet van Volksrust waargeneem. Die gemeente sou hulle eerste pastoriepaar ontvang in die persone van ds. en mev. G.C. van Schouwenburg, wat van die moedergemeente Standerton gekom het.

Maer jare
---------

Heel by die aanvang is 'n stuk grond aangekoop met die oog om 'n dorp daarop aan te lê, maar in dieselfde tyd is daar aansoek uit 'n ander oord gedoen om 'n dorp op die aangrensende gebied uit te gee. Op aandrang van die provinsiale owerheid is die dorp gesamentlik deur die Kerk en die sakemanne uitgegee. Die opdraande stryd het begin toe laasgenoemde deur die Kerk uitgekoop is vir die som van £10 000. Die depressie van 1922 tot '23 het sake uiters bemoeilik. Die geld wat moes inkom met die verkoping van erwe het uitgebly. Daar was geen herstel toe die volgende maer jare van 1929 tot '34 aangebreek het nie. Daar was sterk sprake van om "die kerk te laat bankrot gaan". In die haglikste jare van 1930 tot '31, toe die gemeente gebuk gegaan het onder 'n neerdrukkende skuldelas, was die dankoffers die skamele bedrae van £399 en £496. 

Verskillende poginge is aangewend om die erwe te verkoop om die skuld af te bring, en het getroue lidmate geen opoffering te hoog geag nie. Duisende ponde uitstaande op verkoopte erwe, sowel as £4000 "beloofde gelde", moes afgeskryf word. Alleen nadat drie keer in ses jaar se tyd onder die selfopofferende en bekwame leiding van ds. H.J. Moolman, wat nóg sy kragte, tyd of geld ontsien het, 'n insameling van 3 persent van alle lidmate se vee, 5 persent van graanoeste en salarisse gehou is, kon ons in 1942 'n batige saldo van £436 aanwys. Die bydraes was per lidmaat lank die hoogste in die Ring van Heidelberg.

Enkele leraars
--------------

* George Johannes Viljoen Bell, 1944 – 1946
* Johannes Nicolaas Botha, 1947 – 1950
* D J van den Bergh, 1951 - 1959
* B P Pieterse, 1959 - 1964
* Willem Andries Jooste, 1964 - 1967
* D P P Lubbe, 1968 - 1973

Kerkbou
-------

Lidmate het toe begin praat van kerkbou, 'n ideaal wat omstreeks 1952 verwesenlik is deur die heelhartige samewerking van die gemeente wat nie weer deur skuld gedruk wil word en is daar reeds drie manne wat elkeen £1 000 bygedra het, terwyl ander dieselfde weg opgaan. So kon die gemeente in die jaar 1952 hul Godsgebou in gebruik neem, wat nagenoeg £30 000 sal beloop het en, met die seën daarby, sonder skuld ingewy kon word.

Bronne
------

* (af)  Olivier, ds. P.L. 1952. *Ons gemeentelike feesalbum*. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers.
Die **Laerskool Newton Park** is ’n Afrikaansmedium- primêre skool in Port Elizabeth.

Die skool is oorspronklik op 25 Januarie 1926 met 18 leerlinge in ’n huis op die hoek van Eerste Laan en Mowbraystraat, Newton Park, gestig. Die eerste onderwysers, wat ook as skoolhoof opgetree het, was ene mej. Damerell. Later het die skool verskuif na die St. Hughes-kerksaal, Dit was destyds ’n Engelsmediumskool en het as die Newton Primary School bekendgestaan. In Januarie 1930 is die eerste gebou op die huidige perseel betrek. Die hoeksteen van dié gebou pryk vandag in die huidige skoolgebou se voorportaal.

In 1932 het die Newtonskool parallelmedium geword en begin 1954 Afrikaansmedium. Die Engelse leerlinge het toe oorgeskuif na die pasvoltooide Laerskool Herbert Hurd. In 1970 is die Afrikaansmediumskool herdoop tot die Laerskool Hendrik Verwoerd en ’n jaar later is die huidige skoolgebou betrek. Weens die konnotasies van die skool se naam het die ouers in Oktober 1994 ’n referendum versoek waarin oor ’n ander naam besluit kon word. Die uitslag daarvan was dat die naam met ingang 1 Januarie 1995 weer die Laerskool Newton Park geword het.

Die skool se leuse is "Dink en doen".

Skoolhoofde
-----------

* Mej. Damerell 1926 - 1931

* Mnr. D. Cranna 1931 - 1949

* Mnr. S.J.M. van Heerden 1949 - 1966

* Mnr. C. Knoetze 1967 - 1970

* Dr. J.H. Botha 1971 - 1973

* Mnr. D. Knoetze 1973 - 1993

* Mnr. C.G. Viljoen 1993 - 2012

* Mnr. J.J. Pienaar 2013 - hede

Bron
----

* (af)  Die geskiedenis van die Laerskool Newton Park
Ds. S.H. van der Spuy is in April 1944 as Outjo se eerste NG leraar bevestig.
Die NG kerk op Outjo.
Ds. A.J. Etsebeth, leraar van 1958 tot 1975.
Die **NG gemeente Outjo** is 'n gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die noordweste van Namibië.

Die gemeente stig op 13 November 1943 met 329 lidmate en 600 siele af van die moedergemeente Otjiwarongo. Die eerste kerkraad het uit sewe ouderlinge en sewe diakens bestaan. As bruidskat kry die dogtergemeente £500 en die saal op Outjo. Spontane offers by die afstigting bring die bedrag van oor die £1000 in. Die eerste predikant, ds. S.H. van der Spuy, vroeër hulpprediker in NG gemeente Windhoek, word op 15 April 1944 bevestig. Nieteenstaande 22 beroepe het hy die gemeente teen 1952 steeds bedien. 

Outjo was, tot die afstigting van NG gemeente Kamanjab in 1953, die mees noordwestelike gemeente van die Kaapse Kerk met 'n oppervlak groter as die Vrystaat. Die noordelike grens was Angola en die westelike die Skedelkus en dit het ook Kaokoveld en Ovamboland ingesluit. Van die natuurwonders binne die gemeentegrens was die Vingerklip, die Versteende Woud, die Terrasse en die Etoshapan waar leeus, kameelperde, gemsbokke, wildebeeste, sebras en springbokke in die bykans oneindige ruimtes om en op die waterlose pan in hul duisende krioel. Die Kaokoveld was destyds grotendeels spergebied vanweë mynkonsessies. 

In die twintigerjare het Outjo bestaan uit sowat 20 bouvallige huisies uit die Duitse nedersettingstydperk en 'n skool wat bestaan het uit een onderwyser en 20 leerlinge. 'n Klein hotelsaaltjie het as kerkplek gedien met een ouderling en een diaken vir Outjo-wyk van die destydse Moria-gemeente, die latere NG gemeente Otjiwarongo. Teen 1952 het Outjo meer as 200 geboue gehad, waaronder van die modernste, insluitende 'n pragtige landdroskantoor, poskantoor, hospitaal, kerk, kaasfabriek, roomdepot, skool- en koshuisgeboue met sowat 500 kinders en 20 onderwysers. Die hoërskoolgeboue is omstreeks daardie tyd voltooi. In dieselfde tyd was daar op Outjo 'n eie kragsentrale en drie handelsbanke. 

Toe het die gemeente bestaan uit 14 ouderlinge en 16 diakens in 16 wyke, met 793 lidmate en 1 350 siele (kinders en mense wat nie aangeneem is as lidmate nie). Die gemeente het sy kerksaal gans ontgroei en aan die begin van die jare vyftig begin geld insamel vir sy eie kerkgebou. Teen 2010 het die lidmaattal egter teruggesak tot 284 belydende lidmate en 93 dooplidmate, maar teen 2016 het dit weer toegeneem tot onderskeidelik 325 en 114.

Enkele leraars
--------------

* Stephanus Hofmeyr van der Spuy, 1944 - ?
* Johannes Matthys Burger, 1952 - 1954
* Albertus Johannes Etsebeth, 1958 - 1975

Bronne
------

* Olivier, ds. P.L. (samesteller). 1952. *Ons gemeentelike feesalbum*. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-Uitgewers.

Sien ook
--------

* Gereformeerde kerk Outjo