recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Kaart van Béarn binne die huidige département Pyrénées-Atlantiques
Vlag van Béarn
**Béarn** was 'n voormalige Franse provinsie wat geleë was aan die voet van die Pireneë. Dit maak tans drie-vyfdes uit van die département Pyrénées-Atlantiques. Die res van dié département bestaan uit Frans-Baskeland, wat op sy beurt bestaan uit Neder-Navarra, Labourd en Soule.

Geskiedenis
-----------

Béarn word in 820 'n burggraafskap. Die burggraaf was aanvanklik 'n vasal van die hertog van Gascogne, en later van die hertog van Guyenne. Die eerste hoofstad was Lescar. In 841 kies die burggraafskap Béarn vir Morlaas as sy nuwe hoofstad. Béarn het reeds vanaf die Verdrag van Verdun (843) aan die Wes-Frankiese Ryk behoort, waaruit moderne Frankryk ontstaan het. Tog is die aanhegting later betwis. In 1194 word Orthez die nuwe hoofstad van die burggraafskap. Béarn het in 1290 vanweë 'n huwelik in die hande van die graafskap Foix beland; wat 'n vasal was van die Franse koning, maar dit het slegs vir Foix gegeld, nie vir Béarn nie. In 1381 beland die provinsie in die hande van die Koninkryk van Navarra. Pau was vanaf 1464 die hoofstad van Béarn.

In 1589 word die Navarrese koning Hendrik III ook koning van Frankryk (as Hendrik IV); sedert dié tyd is die koninkryke van Frankryk en Navarra (wat as gevolg van Spaanse verowering nog slegs bestaan uit die deel ten noorde van die Pireneë) deur 'n persoonlike unie met mekaar verbind. Lodewijk XIII het in 1620 beide koninkryke formeel verenig. Die ou koninkryk, dit wil sê sowel Neder-Navarra as Béarn, het nog steeds grotendeels hul outonomie behou; dus is regsdokumente opgestel in Béarnais, 'n variant van Oksitaans. Bogenoemde reëlings is egter deur die Franse Revolusie beëindig, toe die tradisionele provinsies as administratiewe eenhede afgeskaf is, en vervang is deur 'n groter aantal départemente.
**Olga** (Russies: Ольга; Oudnoors: Helga), ook genoem Olga die Heilige (Pskof, 881? – Kiëf, 11 Julie 969), uit die Rjoerik-dinastie was van 945 tot en met 963 regent van Kiëf-Roes. Volgens die Russiese Primêre Kronieke is sy in 879 gebore, maar dit sou beteken dat sy op 65-jarige leeftyd die lewe aan haar seun Swjatoslaf geskenk het.

Olga trou volgens oorlewering in 903 met die toekomstige grootprins Igor van Kiëf. In 945 word Igor deur die Drewljanen-stam vermoor. Sy dood word gewreek met verskeie veldtogte. So word daar glo by Igor se grafheuwel 5 000 Drewljane vermoor en by ander geleenthede word verskeie lede van die stam lewend verbrand. Ook is hul hoofstad, die huidige Korosten, glo afgebrand.

Ná Igor se dood word Olga regentes vir haar seun Swjatoslaf.

Bekering
--------

Olga is die eerste heerser van Kiëf-Roes wat haar tot die Christendom bekeer. Omstreeks 955 word sy in Konstantinopel gedoop en kry die naam Helena, na keiserin Helena Lecapena. Die seremonies rondom haar doop word in besonderhede beskryf deur keiser Konstantyn VII in sy boek *De cerimoniis aulae byzantinae*. In 959 vra sy keiser Otto I om ’n biskop te benoem om die kerstening van Kiëf-Roes te bespoedig, maar omdat net die pous ’n biskop kan benoem, word nie aan haar versoek voldoen nie.

In 1547 word sy deur die Russies-Ortodokse Kerk tot heilige verklaar vanweë haar pogings om die Christendom in haar ryk te versprei. Dit was egter haar kleinseun Wladimir wat eindelik die Christendom die amptelike godsdiens van die staat gemaak het.

Toekennings
-----------

Twee toekennings is ingestel wat na Olga genoem is. Albei is vir vroue wat ’n besonderse prestasie behaal het:

* Rusland: Die Orde van die Heilige Apostoliese Prinses Olga (Russies: Орден Святой Равноапостольной Княгини Ольги)

Die orde is in 1914 as militêre orde vir vroue ingestel deur tsaar Nikolaas II, maar het weens die Russiese Rewolusie in onbruik geraak. Dit is uitgereik aan vroue wat ’n besonderse diens gelewer het aan hul medemens in die staatsdiens. In 1988 is die orde opnuut ingestel as kerklike toekenning.
* Oekraïne: Die Orde van Prinses Olga (Oekraïens: Орден княгині Ольги)

Die orde is op 15 Augustus 1997 ingestel deur die president van die Oekraïne, Leonid Koetsjma, en word toegeken vir besonderse verdienste op die gebied van bestuur, kultuur, wetenskap, nywerheid, die samelewing, liefdadigheid en ander openbare aktiwiteite.
**Lewanika** (1843–1916) was 'n koning van Barotseland, Zambië. Hy was bekend as *Robosi* en het aandag getrek met sy dapperheid in 'n opstand teen die tiranniese Makololo, heersers van die Barotse in 1866. In 1876 het hy hoofman geword en het sy hoofkraal by Lealui opgerig. Hy word in 1885 beïnvloed deur die beroemde Franse sendeling eerw. Francois Coillard en aanvaar 'n nuwe beleid van gematigheid, wat 'n skerp kontras vorm met die barbaarsheid wat voorheen geheers het. Lewanika, soos hy homself gedoop het, het nooit formeel 'n Christen geword nie. Op Coillard se aanbeveling het hy in 1890 aangebied om homself onder die bewind van die *Chartered Co.* te plaas en het slawerny verbied. Hy is in 1916 oorlede.

Bronne
------

* Rosenthal, Eric (red.). *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*. Londen en New York: Frederick Warne & Kie Bpk.


|
|  |
|
| Voorafgegaan deurMwanawina II | **Leier van Barotseland**1878–1884 | Opgevolg deur**Akufuna Tatila** |
|
| Voorafgegaan deurAkufuna Tatila | **Leier van Barotseland**1885–1916 | Opgevolg deur**Mokamba (Regent)** |
**1G** verwys na die eerste generasie van draadlose sellulêre tegnologie (mobiele telekommunikasie). Hierdie analoë telekommunikasiestandaard is in die 1980's aan die publiek bekendgestel en is bedryf totdat dit deur 2G digitale telekommunikasie vervang is. Die belangrikste verskil tussen die twee mobiele sellulêre stelsels (1G en 2G) is dat die radiosein by 1G netwerke gewoonlik analoog is, terwyl 2G netwerke digitaal is.

Alhoewel albei stelsels digitale seine gebruik om die radiotorings aan die res van die telefoonstelsel te koppel, word die stem self tydens 'n oproep gekodeer na digitale seine in 2G, terwyl 1G slegs gemoduleer is tot hoër frekwensies, gewoonlik 150 MHz en hoër. Die inherente voordele van digitale bo analoogtegnologie het beteken dat 2G-netwerke 1G netwerke feitlik oral vervang het. Dié is op hul beurt in die vroeë-21ste eeu weer deur 3G, 4G en 5G-netwerke vervang.

Een so 'n standaard is *Nordiese Mobiele Foon* (NMF), wat in die Skandinawiese lande, Switserland, Nederland, Oos-Europa en Rusland gebruik word. Andere sluit die *Gevorderde Mobiele Foonstelsel* (AMPS) in wat in Noord-Amerika en Australië gebruik word,  die TACS (*Totale Toegangskommunikasiestelsel*, Engels: *Total Access Communications System*) in die Verenigde Koninkryk, C-450 in die destydse Wes-Duitsland, Portugal en Suid-Afrika, Radiocom 2000 in Frankryk, TMA in Spanje, en RTMI in Italië in. In Japan was daar veelvuldige stelsels. Drie standaarde, TZ-801, TZ-802 en TZ-803, is ontwikkel deur NTT (*Nippon Telegraph and Telephone Corporation*)), terwyl 'n mededingende stelsel wat deur Daini Denden Planning, Inc. (DDI) bestuur word, die Japannese Totale Toegangskommunikasiestelsel (*Japan Total Access Communications System* – JTACS) standaard gebruik het. 

Die voorganger van 1G-tegnologie is die mobiele radiotelefoon.
Angel-val
Angel-val
Die **Angel-val** of *Angel Falls* (en)  (Spaans: *Salto Ángel*, soms met die inheemse naam *Kerepakupai merú* aangedui) is die hoogste vryvallende waterval ter wêreld. Die waterval is 979 meter hoog en is in die suidooste van Venezuela geleë. Dit is na die "ontdekker" daarvan, Jimmie Angel, genoem.

Die waterval is in 'n naamlose sytak van die Caroní-rivier in die Canaima Nasionale Park in Venezuela geleë. In die omgewing is hooggeleë rotsplato's (wat plaaslik *tepui's* genoem word) met 'n besonder kenmerkende fauna en flora. Die baie reën wat in hierdie tropiese gebied val vloei deur verskeie ondergrondse grotte na die kant van die plato.

Hoewel die val al in die 20ste eeu deur die verkenner Ernesto de Santa Cruz gesien is, word die amptelike ontdekking daarvan in die Westerse Wêreld aan die Amerikaanse avonturier-vlieënier Angel toegeskryf, wat met sy vliegtuig na goud opsoek was, en 'n noodlanding daar naby moes maak. Angel is in 1899 in Springfield in Missouri gebore.

Die hoogte van die waterval is in 1949 deur 'n ekspedisie van die National Geographic Society vasgestel. Hieroor skryf Ruth Robinson die artikel *Jungle Journey to the World's Highest Waterfall*.

In die boek *Angels Four* beskryf David Mott die eerste suksesvolle bestyging van Auyan-tepui (Duiwelsberg) na die bokant van die waterval. Die waterval is Venezuela se bekendste toeriste-aantreklikheid.

Sien ook
--------

* Tugelawaterval, tweede hoogste waterval ter wêreld.
Die **Kindle Fire** is 'n minitabletrekenaar-weergawe van die Amerikaanse aanlynwinkel *Amazon.com* se *Kindle*-e-boekleser.

Die toestel, wat op 28 September 2011 aangekondig is, het 'n 7 duim-multiraakskerm met IPS-tegnologie en het 'n aangepaste weergawe van Google se *Android*-bedryfstelsel as raamwerk vir sy sagteware. *Kindle Fire*-gebruikers het toegang tot Amazon se toepwinkel, rolprente en TV-programme (wat as stroming aangebied word) en *Kindle*-e-boeke.

*Kindle Fire* is op 15 November 2011 op die Amerikaanse mark ingevoer. Op 7 September 2012 is 'n opgradering vir die toestel asook weergawes vir Europese markte met nasionale *Amazon*-aanlynwinkels aangekondig (Verenigde Koninkryk, Frankryk, Duitsland, Italië en Spanje).

Die *Kindle Fire* se afmetings is 7,5×4,7×0,45 duim (190×120×11 mm), met 'n sigbare skerm van 6×3,5 duim (150×89 mm). Die verkoopprys was aanvanklik VSA-$199. Die materiaalkoste is op tussen $150 en $201,70 beraam. *Amazon* se bemarkingstrategie is om geld met die verkoop van digitale inhoud te verdien, eerder as met die toestel self. Op 6 September 2012 is die verkoopprys verlaag tot $159, die RAM tot 1GB en die verwerker se klokspoed tot 1,2GHz opgegradeer. Daarnaas is 'n nuwe weergawe met 'n hoër skermresolusie ingevoer, die *Kindle Fire HD*, wat meer geskik vir video's is.

In Oktober 2012 was die *Kindle Fire* die tweede mees verkoopte tabletrekenaar ná Apple se iPad, met 7 miljoen verkoopte eenhede volgens *Forrester Research*.
Die plaaslike olieterminaal se pyplyn
**Būtingė** is 'n nedersetting aan die Litause Oosseekus en digby die grens met Letland. Dit maak deel uit van die munisipaliteit Palanga en is sowat 17 kilometer noord van sy middestad en vyf kilometer noord van die stadsdeel Šventoji geleë.

Die plaaslike olieterminaal in besit van die Litause oliemaatskappy *ORLEN Lietuva* (vroeër *Mažeikių Nafta*) is in 1999 in bedryf gestel. Weens die gevaar van oliestortings (op 23 November 2001 is 59 ton olie in die Oossee gestort) is dit die teiken van omgewingsbewustes.

Die Būtingė-terminaal is op die in- en uitvoer van Russiese ru-olie gemik en maak deel uit van 'n groter Litause olie- en gaskompleks. 'n Pyplynstelsel verbind die terminaal met Letland en Rusland. Sedert Julie 2006 is die olieterminaal vir *ORLEN Lietuva* die enigste moontlikheid om ruolie in te voer nadat die *Družba*-oliepyplyn uit Rusland deur die Russiese maatskappy *Lukoil* buite werking gestel is. In 2008 het die Būtingė-terminaal nege miljoen ton goedere gehanteer.
**Kindermishandeling** is die fisieke, seksuele, of emosionele mishandeling van kinders deur hul ouers, voogde, of ander mense. Terwyl die meeste kindermishandeling in die kind se eie huis gebeur, is baie gevalle al aangeteken waar kinders mishandel word in sommige organisasie waar kinders betrek word, soos kerke, skole en kindersorgsentrums. Soms vind kindermishandeling op enige lukrake plek plaas, soos ontvoerings en moorde.

Geskiedenis
-----------

*Hoofartikel: Geskiedenis van kindermishandeling*
Strydig met die algemene opvatting, is kindermishandeling nie 'n nuwe verskynsel weens die hedendaagse stresvolle lewenswyse en hoë werkloosheidsyfer nie. Reeds in die antieke tye het kindermishandeling plaasgevind, maar dit is nie as sulks geïdentifiseer nie. Verandering in denkwyses aangaande sekere seksuele gebruike kan gesien word as 'n aanhoudende siklus eerder as 'n lineêre vooruitgang. Sekere gedrag was voorheen gesien as normaal, maar later is dieselfde gedrag gedefinieer as afwykend.

'n Seksuele gebruik kon in die antieke tye gesien word as normaal, maar soos die siening van die samelewing verander het ten opsigte van dié gebruik, só het hul houdings ook verander na een wat die seksuele gebruik definieer as immoreel. Later kan hulle dit selfs definieer as 'n kriminele oortreding en later selfs as sigopatologie. Maar soos tye en sienings verander het, kan die houdings selfs verder verander dat die seksuele misbruik van kinders weer gesien kan word as normaal. Met verloop van tyd het mishandeling van kinders op elke moontlike wyse gemanifesteer, fisies, emosioneel, deur verwaarlosing, seksuele uitbuiting en deur kinderarbeid.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNE: XX559564
* BNF: cb11962590r (data)
* GND: 4030650-1
* LCCN: sh85023348
* NARA: 10637458
* NDL: 00574647
* NKC: ph164214
* SUDOC: 027625516

 |
RER lyne RER Stasie ÉtoileRER Stasie in 'n voorstad In 'n trein van lyn B
Die **Réseau Express Régional (RER)** is letterlik 'n regionale ekspresnetwerk. Die woord word gebruik vir die regionale vervoerstelsel wat die middestand van Parys met die voorstede verbind en is een deel van die openbare vervoerdienste wat deur die Paryse vervoermaatskappy **RATP (Régie Autonome des Transports Parisiens)** verskaf word. Omdat die Paryse Metro (moltrein) nie ver in die voorstede deurdring en die voorstadtreine op stasies net buite die middestand eindig, was dit nodig om 'n vinnigere vervoermiddel vanuit die stadsentrum na die voorstede te ontwikkel. Die voorstadstreine van die Paryse RER beskik oor vyf lyne wat tussen 5:30 en 0:30 uur ry. In die stad fungeer die RER as 'n snelmetro: die afstande tussen die stasies is veel groter as by 'n regulêre moltrein. Die tonnels van die RER lê dieper as die tonnels van die moltrein. In 2006 het die RER 451 miljoen passasiers op die RER RATP netwerk vervoer.
**Bárðarbunga** (IFA: ˈpaurðarˌpuŋka, luister (hulp·inligting)) is 'n stratovulkaan onder Ysland se grootste gletser, Vatnajökull in die Nasionale Park Vatnajökull. Dit is die tweede hoogste berg in Ysland (2 009 m bo die seevlak) en deel van 'n vulkaanstelsel wat sowat 200 km lank en 25 km breed is.

Beskrywing
----------

Bárðarbunga is 'n subglasiale stratovulkaan onder die yskap van die Vatnajökull-gletser in die Nasionale Park Vatnajökull. Dit is tot 2 009 m hoog bo die seevlak en is dus die tweede hoogste berg in Ysland, sowat 101 m laer as Hvannadalshnjúkur. Die kaldera is sowat 80 km2, tot 10 km breed en sowat 700 m diep. Die rand is tot 1 850 m hoog, maar die basis is gemiddeld omtrent 1 100 m. Die vulkaan is tot 850 m diep met ys bedek, en dit verberg die gletsergevulde krater. Die verwante vulkaanstelsel en sy geassosieerde skeurstelsel is sowat 190 km lank en 25 km breed.

Bárðarbunga was 'n redelik onbekende vulkaan in Ysland vanweë sy verre ligging en ongereelde uitbarstings omtrent elke 50 jaar, maar onlangse studies het aangetoon dat baie van die puinlae wat oorspronklik geglo is van ander vulkane af kom, eintlik deur Bárðarbunga uitgewerp is.

Seismiese aktiwiteit het van 2007 af geleidelik begin toeneem op Bárðarbunga en sy geassosieerde noordelike skeurstelsel, en dit het gelei tot 'n uitbarsting aan die einde van 2014.

Uitbarstings van 2014-2015
--------------------------

In Augustus 2014 het sowat 1 600 aardbewings in 48 uur voorgekom. Op 23 Augustus het die Amerikaanse opname USGS die lugvaartkode van oranje na rooi verhoog, wat beteken het 'n uitbarsting is ophande.

Die kode is die volgende dag weer van rooi na oranje verlaag en die verklaring dat 'n uitbarsting ophande was, is teruggetrek. Later het lugwaarnemings van glasiale depressies suidoos van die vulkaan aangedui die aanvanklike verslag van 'n komende uitbarsting was korrek en dat 'n kort uitbarsting wel onder die ys plaasgevind het, maar dat dit opgehou het. In die vroeë ure van 29 Augustus het 'n nuwe skeuruitbarsting voorgekom tussen Bárðarbunga en Askja, in die Holuhraun-lawaveld. Dit is gevolg deur 'n tweede skeuruitbarsting in die Holuhraun-gebied, met dieselfde vulkaanskeur langs, wat begin het kort ná 04:00 op 31 Augustus.

Die uitbarsting het groot hoeveelhede swaweldioksied vrygestel en die luggehalte in Ysland benadeel. Daar was geen effek op vlugte buite die onmiddellike omgewing nie, aangesien nie baie vulkaanas uitgewerp is nie.

Op 28 Februarie 2015 is amptelik aangekondig dat die uitbarsting verby is. Daar was egter steeds lugbesoedeling en die gebied noord van Bárðarbunga het toe gebly vir toeriste, tot op 16 Maart 2015.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* VIAF: 4571152139988911100004
* WorldCat Identities (via VIAF): 4571152139988911100004

 |
Fermentasie is 'n biologiese proses. Borrels koolstofdioksied vorm 'n skuimlaag op die oppervlak van die stof.
Bioloë het sewe funksies geïdentifiseer wat alle lewende organismes moet doen om aan die lewe te bly. Die sewe basiese **lewensfunksies** (of biologiese prosesse) word as kriteria gebruik wanneer besluit moet word of iets lewendig is of nie.

Lewensfunksies
--------------

### Voeding

Energie word uit kos verkry om al die lewensfunksies te verrig.

### Asemhaling

Die proses waartydens suurstof ingeneem word en koolstofdioksied afgegee word.

### Groei

Dit is nodig sodat organismes die regte grootte bereik, asook om beskadigde en verweerde liggaamselle te vervang.

### Beweging

Om van een plek na ander te beweeg by diere, of vir die oop- en toemaak van blomme by plante. Beweging het ook betrekking tot die suksesvolle verwerking van voedsel ingeneem en die ingewande wat korrek moet funksioneer.

### Uitskeiding

Om ontslae te raak van afvalprodukte uit die liggaam.

### Reaksie op prikkels

Vir beskerming teen gevaarlike situasies.

### Voortplanting

Om nuwe weergawes van hulself te produseer.
Grond en water wat spat deur 'n reëndruppel
**Petrichor** is die aardse reuk wat geproduseer word wanneer reën op droë grond val. Die woord is saamgestel uit die Griekse πέτρα *petra*, wat "klip" beteken, en ἰχώρ *īchōr*, die vloeistof wat vloei in die are van die gode in die Griekse mitologie.

Oorsprong
---------

Die term is in 1964 deur twee CSIRO navorsers geskep, die Australiër Isabel Joy Bear en die Brit Richard G. Thomas, vir 'n artikel in die joernaal *Nature*. In die artikel beskryf die skrywers hoe die reuk afgelei word van 'n olie deur sekere plante tydens droë tydperke, waarna dit opgeneem word deur die kleigrond en rotse. Tydens 'n reënbui word die olie in die lug vrygestel saam met 'n ander verbinding, naamlik geosmien (dit beteken letterlik "aard-geur"). Die chemiese formule van geosmien is: 1,10-trans-dimetiel-trans-(9)-dekalol. Geosmien is 'n metaboliese neweproduk van sekere aktinobakterieë, wat vrygestel word deur die nat grond tydens die vervaardiging van die kenmerkende reuk; osoon kan ook teenwoordig wees as daar weerlig was. In 'n opvolgartikel het Bear en Thomas (1965) getoon dat die olie saadontkieming vertraag en vroeë groei van die plant rem.

Meganisme
---------

In 2015 het wetenskaplikes van die Massachusetts Instituut van Tegnologie (MIT) met hoëspoedkameras getoon hoe die reuk deur die lug beweeg. Die toetse behels ongeveer 600 eksperimente op 28 verskillende oppervlaktes, insluitend ontwerpmateriale en grondmonsters. Wanneer 'n reëndruppel op 'n poreuse oppervlak beland, vorm klein borrels lug uit die porieë, wat  op die oppervlak dryf en aerosols vrylaat. Sulke aerosols voer die reuk, sowel as bakterieë en virusse in die grond. Reëndruppels wat teen 'n laer spoed beweeg is geneig om meer aerosols te produseer; dit dien as 'n verduideliking waarom die petrichor meer algemeen is na ligte reën.

Die mens se neus is uiters sensitief vir geosmin en is in staat om dit op te spoor teen konsentrasies van so laag as 5 dele per triljoen. Sommige wetenskaplikes glo dat die mens die reënreuk waardeer omdat sy voorouers staatgemaak het op reënerige weer vir oorlewing.
|  |
| --- |
| **Petersen Automotive Museum** |
|  |
| Die *Petersen Automotive Museum*Foto geneem deur David Zaitz |
| 

---

 |
| Plek | Los Angeles |
| Land |  Verenigde State |
| Openingsjaar | 1994 |
| Geopen deur | Robert E. Petersen |
| Tipe museum | Motormuseum |
| Webtuiste | Petersen Automotive Museum |

Die *Precious Metal*-tentoonstelling in 2015  
Foto geneem deur David Zaitz
Die ***Petersen Automotive Museum*** is een van die wêreld se grootste motormuseums, geleë in Los Angeles, Kalifornië in die stadsbuurt Miracle Mile in Wilshire Boulevard, waar dit deel uitmaak van die sogenaamde Museum Row - 'n kompleks van museums en kulturele instellings met Los Angeles County se Kunsmuseum as ankerpunt. Die museum word bestuur deur die *Petersen Automotive Museum Foundation*, 'n stigting en 'n organisasie sonder winsoogmerk wat met die museum en sy vaste en wisselende uitstallings op die geskiedenis van motors, hul impak op wêreldwye leefstyle en kultuur (met Los Angeles as voorbeeld en vertrekpunt) en verwante opvoedkundige programme fokus.

As deel van 'n omvattende opknappingsprogram is die museum in 2015 van 'n nuwe opspraakwekkende fasade van staalstrepe voorsien wat beweging en spoed versinnebeeld.

Geskiedenis
-----------

Die museum, wat op 11 Junie 1994 deur die tydskrifuitgewer en filantroop Robert E. Petersen (1926–2007) en sy vrou Margie (1935–2011) gestig is, is tans in besit van die *Petersen Automotive Museum Foundation* wat dit ook bestuur. Die museum se versamelings is aanvanklik in die Museum vir Natuurgeskiedenis (*Natural History Museum*) van Los Angeles County vertoon voordat hulle na die huidige museumgebou, 'n voormalige afdelingswinkel, verskuif is.

Die gebou is oorspronklik ontwerp deur Welton Becket (1902–1969), 'n boorling van Seattle wat hom later as argitek in Los Angeles gevestig en hier talle geboue volgens sy konsep van "totale ontwerp" opgerig het (sy ateljee het na alle aspekte van 'n nuwe bouprojek omgesien, van sy beplanning tot die ontwerp van sy interieur en die landskapsargitektuur van die omgewing).

Die afdelingswinkel is in 1962 as 'n kortstondige Amerikaanse filiaal van die Japannese afdelingswinkelketting *Seibu Department Stores* geopen en vervolgens tussen 1965 en 1986 deur die Amerikaanse afdelingswinkelketting *Ohrbach's* bedryf. Ses jaar nadat die afdelingswinkel sy deure vir goed gesluit het, het Robert Petersen die grotendeels vensterlose gebou by die kruising van Fairfax Avenue en Wilshire Boulevard as 'n uiters geskikte plek vir sy museum gekies waar die voorwerpe van sy versameling nie aan die skadelike ultraviolette straling van sonlig blootgestel word nie.
**RB Leipzig**|  |
| **Volledige naam** | RasenBallsport Leipzig e. V. |
| **Stigtingsdatum** | 2009 |
| **Tuisveld** | Red Bull Arena (Leipzig) |
| **Kapasiteit** | 44.345 |
| **Kompetisie** |  |
|

 **RB Leipzig**  is 'n sokkerklub uit Leipzig in die deelstaat Sakse in Duitsland.

Die klub is in Junie 2009 gestig deur die Red Bull-maatskappy, wat alreeds drie sokkerklubs besit: Red Bull Salzburg, New York Red Bulls en Red Bull Brasilië. Die naam verskil van die ander omdat die DFB-statute nie 'n borg se naam as deel van 'n klubnaam toelaat nie. Verder vereis die DFB ook dat 51% van 'n sokkerklub se aandele deur die ledevereniging gehou word en *Red Bull* mag dus net 49% van die aandele hou.

RB Leipzig se mikpunt is om binne ag na tien jaar die Bundesliga te haal. Die klub het 'n Oberliga-lisensie bekom deur, ondanks besware deur Markranstädt-ondersteuners, 'n "vennootskap" met SSV Markranstädt te sluit. Ingevolge die ooreenkoms het RB Leipzig effektief die klub se sokkerspanne en stadion oorgeneem in die verskillende ligas waarin dit meeding. Vanaf 2010 sal die klub sy tuisveld verskuif na die *Zentralstadion* (met 'n kapasiteit van 44 345) in Leipzig, wat dan herdoop sal word na die *Red Bull Arena*.

Red Bull het in 2006 probeer om FC Sakse Leipzig te bekom, maar het sy pogings laat vaar nadat geweld aangestig is deur beswaarde ondersteuners van die klub.
**Bretton Woods** is 'n gebied (dorpie) in die suidooste van die dorp (Engels: *town*) Carroll (deelstaat New Hampshire, Verenigde State) wat danksy die Verenigde Nasies se Monetêre en Finansiële Konferensie wat hier tussen 1 en 23 Julie 1944 gehou is internasionale bekendheid verwerf het. Die konferensie het die aanleiding tot die stigting van die Wêreldbank en die Internasionale Monetêre Fonds in 1946 gegee, en Bretton Woods het sy naam aan die gelyknamige monetêre stelsel verleen wat uiteindelik in 1971 in duie gestort het.

Die dorp Carroll het 'n oppervlakte van 130 vierkante kilometer en 663 inwoners (2000) en staan veral vir sy natuurskoon en die ontspanningsgebiede in sy omgewing bekend. Carroll lê aan die voet van die Mount Washington, die hoogste bergspits in die gebied met 'n hoogte van 1 917 meter, en word omring deur die bosgebiede van die White Mountain National Forest. Die dorp bied 'n pragtige uitsig op die Mount Washington en 'n groot deel van die Presidential Range-bergreeks.

Besienswaardighede
------------------

Die Mount Washington-tandrattrein
Die *Mount Washington Hotel* in 1905
Die belangrikste besienswaardighede in die feitlik onbewoonde natuurgebiede rondom Carroll is die *Mount Washington Cog Railway*, 'n tandrattrein wat tussen 1866 en 1869 in bedryf gestel is, en die indrukwekkende *Mount Washington Hotel* langs die *Route 302*.

Die hotel is in 1902 geopen en oorheers met sy argitektuur die omgewing, maar het veral bekendheid verwerf as die hotel waar die Bretoon Woods-Konferensie gehou is. Die hotel beskik oor twee gholfbane en is een van die laaste tipiese *grand hotels* van New Hampshire wat bewaar gebly het. Vandag is dit veral gewild by skitoeriste.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb11970341q (data)
* GND: 4222621-1
* LCCN: n88252829
* NKC: ge866467
* VIAF: 149036583
* WorldCat Identities: lccn-n88252829

 |
Voor 'n besluit van die Wêreldagentskap teen Verbode Middels in Sport (Wada) in 2019 is verwag dat Rusland sou deelneem aan die Olimpiese Somerspele 2020 in Tokio, wat na tussen 23 Julie en 8 Augustus 2021 geskuif is weens die Covid-19-pandemie. Dit sou die sewende keer agtereenvolgens gewees het dat Rusland as 'n onafhanklike land aan die Somerspele deelneem, maar in plaas daarvan verteenwoordig sy atlete die **Russiese Olimpiese Komitee** en is hulle as sulks by die spele ingeskryf. Die Engelse akroniem **ROC** word in plaas van die land se naam gebruik. Die akroniem moet in alle gevalle gebruik word en nie die olimpiese komitee se volle naam nie.

Die besluit is geneem nadat Wada Rusland op 9 Desember 2019 vir vier jaar uit alle internasionale sport verbied het omdat bevind is data wat die Russiese Agentskap teen Dwelms in Sport (Rusada) verskaf het, is deur die Russiese owerhede gemanipuleer met die doel om atlete te beskerm wat betrokke was by 'n staatsgesteunde opkikkerprogram.

Aantal atlete
-------------

| Sport | Mans | Vroue | Totaal |
| --- | --- | --- | --- |
| Atletiek !Atletiek Atletiek | 6 | 4 | 10 |
| Pluimbal !Pluimbal Pluimbal | 3 | 1 | 4 |
| Basketbal !Basketbal Basketbal | 4 | 4 | 8 |
| Boks !Boks Boks | 7 | 4 | 11 |
| Boogskiet !Boogskiet Boogskiet | 1 | 3 | 4 |
| Gewigoptel !Gewigoptel Gewigoptel | 1 | 1 | 2 |
| Handbal !Handbal Handbal | 0 | 14 | 14 |
| Judo !Hockey Judo | 7 | 6 | 13 |
| Kanovaart !Kanovaart Kanovaart | 9 | 8 | 17 |
| Karate !Karate Karate | 0 | 1 | 1 |
| Klimsport !Klimsport Klimsport | 1 | 2 | 3 |
| Moderne vyfkamp !Moderne vyfkamp Moderne vyfkamp | 1 | 2 | 3 |
| Ruitersport !Ruitersport Ruitersport | 2 | 3 | 5 |
| Roei !Roei Roei | 3 | 7 | 10 |
| Rugby !rugby Rugby | 0 | 12 | 12 |
| Skermsport !Skermsport Skermsport | 9 | 10 | 19 |
| Duik !Duik Duik | 4 | 3 | 7 |
| Skietsport !Shooting Skietsport | 8 | 9 | 17 |
| Gesinchroniseerde swem !Gesinchroniseerde swem Gesinchroniseerde swem | 0 | 8 | 8 |
| Taekwondo !Taekwondo Taekwondo | 3 | 1 | 4 |
| Tafeltennis !Tafeltennis Tafeltennis | 1 | 2 | 3 |
| Tennis !Tennis Tennis | 4 | 4 | 8 |
| Driekamp !Driekamp Driekamp | 2 | 2 | 4 |
| Gimnastiek !Gimnastiek Gimnastiek | 8 | 15 | 23 |
| Vlugbal !VlugbalVlugbal | 16 | 14 | 30 |
| Waterpolo !Waterpolo Waterpolo | 0 | 12 | 12 |
| Fietsry !Fietsry Fietsry | 9 | 9 | 18 |
| Seilvaart !Seilvaart Seilvaart | 4 | 2 | 6 |
| Stoei !Stoei Stoei | 11 | 6 | 17 |
| Swem !Swem Swem | 21 | 15 | 36 |
| Totaal | 145 | 184 | 329 |
Die **R730** is 'n streeksroete in die Vrystaat, Suid-Afrika. Die hele roete van 40 kilometer is deel van die ZR Mahabane-tolroete wat deur die Suid-Afrikaanse Nasionale Padagentskap onderhou word, wat van Bloemfontein na Kroonstad strek ('n alternatiewe roete vir die N1 Nasionale Roete).  Alhoewel daar tans geen tolhekke op hierdie stuk is nie, is dit as 'n tolpad gemerk vir die publiek en motoriste wat die pad gebruik (soos reeds aangedui op padnaamborde). 

Dit begin suid van Welkom by 'n afrit met die R30-pad (wat oorneem as die ZR Mahabane-snelweg na Bloemfontein) en eindig oos van Odendaalsrus by 'n t-aansluiting met die R34-weg (wat hier oorneem as die ZR Mahabane-hoofweg na Kroonstad).

Roete
-----

Die noordelike eindpunt is by 'n t-aansluiting met die R34-pad oos van Odendaalsrus. Hiervan mik dit suidwaarts na Welkom as 'n dubbelbaanweg en na 5 kilometer ontmoet dit die R70-pad by 'n vierrigtingkruising. Na nog twee kilometer, terwyl die dubbelweg suidwaarts in die rigting van Welkom-sentraal loop, word die R730 nou die pad suidoos in die rigting van Thabong-voorstad.

Net nadat dit die dubbellaanweg verlaat het, ontmoet dit 'n verkeersirkel wes van die voorstad Riebeeckstad en weer anderhalf kilometer later die M4-weg vanaf Welkom, wat die ingang na Thabong aandui. Dit loop drie en 'n half km suidwaarts deur Thabong (met een afrit) en het 'n kruising met die R73-pad vanaf Welkom-sentraal.

Die R730 en die R73 smelt saam om een pad te word en 'n dubbelpad suidwaarts te vorm. Dit is vir tien kilometer lank dieselfde pad voordat die R73 sy eie pad suidoos net noord van Virginia word, in die rigting van Winburg, terwyl die R730 suidwaarts op die dubbellaan voortgaan. Die R730 strek vir nog 22 km suid-suidwes en oor die bekende Sandrivier (waar dit 'n enkelrybaan word, steeds met twee bane in elke rigting) om sy suidelike eindpunt te bereik waar dit by die R30-pad suid van Welkom en wes van Virginia aansluit. Die R30 neem die enkelweg hier oor.

Die hele roete is as 'n tolpad aangedui op die borde langs die roete (alhoewel daar geen tolhekke is nie), onderhou deur die Suid-Afrikaanse Nasionale Padagentskap.
Ds. A.C. Sephton, leraar van 1956 tot 1961.
Ds. T.H. Du B. Gouws, leraar van Hartbeeshoek van 1966 tot 1982. Hy het sy hele bediening in Pretoria deurgebring: Wesmoot van 1955, Onderstepoort van 1959, Hartbeeshoek van 199 en Akasia van 1982 tot hy sy emeritaat aanvaar het in 1991.
Die **NG gemeente Hartbeeshoek** was 'n gemeente in die Nederduitse Gereformeerde Kerk se Noordelike Sinode en in die Ring van Pretoria-Noord.

Die gemeente is gestig in 1955. In 1990 het die gemeente 1 076 doop- en 1 971 belydende lidmate gehad, in 1995 onderskeidelik 954 en 1 812 en in 2000 onderskeidelik 793 en 1 717, maar dis kort daarna ingelyf by die gemeente Wonderpark (gestig in 1989), wat in 2000 458 doop- en 952 belydende lidmate gehad het. In 2015 het Wonderpark (waarby Akasia ook intussen ingelyf is) 550 doop- en 2 490 belydende lidmate gehad. Die kerkgebou is geleë in Berglaan, Amandasig. Hartbeesboek se kerkgebou was in Orchards-Rosslynpad en Akasia s'n by Heatherdale 82, Akasia. Dié gemeente het in 2005 426 doop- en 1 129 belydende lidmate gehad.

Die charismatiese kerk Doxa Deo het in 2010 'n kontrak met die NG gemeente Wonderpark gesluit om die Akasia-gebou Sondagoggende te gebruik. Van 2013 af huur dié kerk die gebou voltyds.

Enkele leraars
--------------

* Alfred Clement Sephton, 1956 – 1961
* Theunis Hendrik Du Buisson Gouws, 1966 – 1982 (waarna Akasia vanaf 10 Januarie 1982; blykbaar is Akasia die jaar vantevore van Hartbeeshoek afgestig.)

Bronne
------

* Symington, Johan (et. al.), *Jaarboek van die NG Kerke*, Tydskriftemaatskappy, Kaapstad, Pretoria en Wellington.

Sien ook
--------

* Lys van ingelyfde NG gemeentes
Die **nasionale vlag van Tonga** is op 4 November 1875 amptelik in gebruik geneem. Die vlag vertoon ’n enkele rooi baan met ’n wit skildhoek en ’n rooi kruismotief daarbinne.

Simboliek
---------

Die drie sterre in die koninklike standaard stel die gesamentlike hoof-eilandgroepe in Tonga voor. Die kroon stel doe koningskap voor, die duif stel vrede voor en die drie gekruisde swaarde stel die drie dinastieë van Tonga voor.

Geskiedenis
-----------

Die vlag van Tonga was oorspronklik wit met ’n rooi kruis in die middel, soortgelyk aan die vlag van die Rooi Kruis. Omdat die twee vlae identies was is in 1866 besluit om die kruis te skuif na die skildhoek. Die vlag is geskoei op die Britse rooi vaandel. Dit is vooraf, in 1962, goedgekeur deur koning George Tupou I voor die eerste Parlement van Tonga. Na ’n lang bespreking het die koning die volgende gesê oor die voorstel:

> "Dit is my wens dat ons vlag die kruis van Jasus bevat omdat Hy ons gered het deur sy offer aan die kruis op Golgota. Elke Tongaan moet die kruis onthou en die kleur van die vlag moet rooi wees om die bloed te verteenwoordig wat gestort is vir ons redding."
> 
> 

Die Grondwet van 1875 maak dit duidelik dat "die vlag van Tonga nooit verander mag word nie, maar dat dit altyd die vlag van die koninkryk sal wees".

Op 13 September 1985 het Tonga ’n vlootvaandel gekry.

Ander vlae
----------

* Vlootvaandel van Tonga Vlootvaandel Vlootvaandel van Tonga
* Koninklike standaard van Tonga Koninklike standaard van Tonga
Die **Yakovlev Yak-25** was 'n vegvliegtuig van die Sowjetunie. Navo se kodenaam vir die vliegtuig is *Flashlight*. Die Yak-25 is 'n tweesitplek, alleweerstoestande vegvliegtuig wat met radar toegerus is. Die prototipe, Yak-120, het op 19 Junie 1952 sy nooiensvlug onderneem. Dit was ontwerp om vir twee-en-'n-halfuur in die lug te bly sodat die radar optimaal gebruik kon word. Die Sokol radar het ongeveer 500 kg geweeg. Dit is aangedryf deur twee Tumansky turbostraalmotors wat onder die vlerke gemonteer is en bewapen met twee 37 mm kanonne wat onder die romp geheg is. Produksie van die vliegtuig het in 1953 begin, die radar was eers in 1955 gereed. Die vliegtuig was gebruik om die noorde van die Sowjetunie te beskerm teen bomwerpers. Dit het die Amerikaanse Lugmag oortuig dat verkenningsvlugte oor Rusland nie meer maklik sal wees nie. Produksie is in 1958 gestaak en die laaste vliegtuie is in 1967 vervang.

Tegniese besonderhede
---------------------

Lynsketse van die Yakovlev Yak-25

Besonderhede van die Yakovlev Yak-25:| Item | Statistiek |
| --- | --- |
| Aantal motors | 2 |
| Tipe motor | Straalmotor |
| Vervaardiger | Tumansky RD-9 turbostraal |
| Kraglewering per motor | 2 633 kg stukrag |
| Vlerkspan | 11,0 m |
| Lengte | 15,67 m |
| Hoogte | 4,32 m |
| Vlerkoppervlakte | 28,94 m2 |
| Maksimum opstygmassa | 10 900 kg |
| Maksimum snelheid | 1 090 km/h |
| Operasionele hoogte | 14 000 m |
| Togafstand | 2 730 km |
| Klimvermoë | 3 000 m per minuut |
| Bewapening | Twee 37 mm kanonne aan die romp |

Sien ook
--------

* Lys van vegvliegtuie

Bron
----

* Crosby, Francis: *THE WORLD ENCYCLOPEDIA OF FIGHTERS & BOMBERS*. 2015. ISBN 978-1-84476-917-9
Die **Yakovlev Yak-28** is 'n vegvliegtuig/bomwerper van die Sowjetunie. Navo se kodenaam vir die vliegtuig is *Firebar*. Op die oog af lyk die Yak-28 soos die Yakovlev Yak-25 maar dit is 'n nuwe ontwerp. Die prototipe, Yak-129, het op 5 Maart 1958 sy nooiensvlug voltooi. Die eerste paar eenhede is ontwikkel as bomwerper/taktiese aanvalsvliegtuie. Model Yak-28P was ontwikkel as onderskepvliegtuig met twee tandemsitplekke. Dit was ontwerp om op lae en medium hoogtes te werk en was toegerus met 'n Orel-radar. Die vliegtuig was bewapen met twee lug-tot-lugmissiele: een radarleidend en die ander infrarooileidend. 

Die Yak-28 kon transsoniese vlug handhaaf en was voortdurend opgegradeer. Die laaste motors kon 6 128 kg stukrag lewer met 'n nabrander. Twee kortafstand lug-tot-lugmissiele was toegevoeg en dié modelle is die Yak-28PM genoem. Produksie van die vliegtuie is in 1967 gestaak nadat onder andere 437 vegvliegtuigweergawes gebou is. Die laaste modelle is in 1992 uit diens onttrek.

Tegniese besonderhede
---------------------

Lynsketse van die Yakovlev Yak-25

Besonderhede van die Yakovlev Yak-28:| Item | Statistiek |
| --- | --- |
| Aantal motors | 2 |
| Tipe motor | Straalmotor |
| Vervaardiger | Tumansky R-11F-2-300 turbostraal met nabrander |
| Kraglewering per motor | 6 128 kg stukrag |
| Vlerkspan | 11,64 m |
| Lengte | 20,65 m |
| Hoogte | 3,95 m |
| Vlerkoppervlakte | 37,6 m2 |
| Maksimum opstygmassa | 15 700 kg |
| Maksimum snelheid | 1 890 km/h |
| Operasionele hoogte | 16 000 m |
| Togafstand | 2 630 km |
| Klimvermoë | Onbekend |
| Bewapening | Twee Anab-missiele, een infrarooimissiel,een radargeleide missiel,twee kortafstand lug-tot-lugmissiele |

Sien ook
--------

* Lys van vegvliegtuie

Bron
----

* Crosby, Francis: *THE WORLD ENCYCLOPEDIA OF FIGHTERS & BOMBERS*. 2015. ISBN 978-1-84476-917-9
’n Yajna word uitgevoer.
**Yajna**  (Sanskrit: यज्ञ, "offerande", "verering", "aanbidding") verwys in Hindoeïsme na enige ritueel wat voor ’n heilige vuur uitgevoer word, dikwels gepaardgaande mat mantras. Yajna was ’n Vediese tradisie wat in die Brahmana-geskrifte verduidelik word, sowel as in die Yajurveda.

Geskrifte oor yajna-rituele is die *Karma-kanda* (rituele werke)-deel van die Vediese letterkunde genoem, in teenstelling met die *Jnana-kanda* (kennis)-deel in die Upanishads. Die regte voltooiing van yajna-rituele was die fokus van die Mimansaskool van Hindoefilosofie. Yajna speel ’n belangrike rol in deurgangsrites, soos huwelike. Moderne tempelseremonies, gemeenskapsvierings en kloosterinisiasies kan ook Vediese yajna-rites insluit.

Etimologie
----------

Die woord "yajna" se wortel lê in die Sanskrit-woord *yaj*, wat beteken "om te aanbid, vereer", en verskyn in die vroeë Vediese geskrifte wat in die 2de millennium v.C. saamgestel is.

Die Sanskrit-woord is verwant aan die Avestiese term *yasna* van Zoroastrisme. Dié verwys egter na ’n spesifieke godsdienstige diens, nie ’n soort ritueel nie, en het te doen met water eerder as vuur. Die Sanskrit-woord is ook verwant aan die antieke Griekse woord ἅζομαι (*házomai*), "om te eerbiedig", wat kom van die Proto-Indo-Europese wortel *\*Hyeh₂ǵ-* ("om te aanbid").

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
Die **platkroon** (*Albizia adianthifolia*) is 'n boom wat voorkom op die rande van woude, in klowe en in oop boswêreld langs die kusstreke van KwaZulu-Natal asook Limpopo en Mpumalanga. Die boom is ook inheems in Angola, Benin, Burundi, Demokratiese Republiek die Kongo, Ekwatoriaal-Guinee, Eswatini, Gaboen, Gambië, Ghana, Guinee, Guinee-Bissau, Ivoorkus, Kameroen, Kenia, Liberië, Madagaskar, Malawi, Mosambiek, Nigerië, Republiek die Kongo, Rwanda, Senegal, Sentraal-Afrikaanse Republiek, Sierra Leone, Soedan, Tanzanië, Togo, Uganda, Zambië en Zimbabwe.

Die boom het dikwels 'n plat kroon en kan baie groot word en die bas van die boom is giftig. Die blare is dubbelveervormig saamgestel, tot 2 cm lank met kenmerkende reghoekige blaartjies in die veerblare. Die geelgroen blomme word in blomhofies gedra en is dikwels rooi, pienk of groen op die punte. Die peule is omtrent 10 cm lank.

Die boom se FSA-nommer is 148 en staan in Engels bekend as die *Flat crown*.

Daar is twee subspesies: 

* *Albizia adianthifolia var. adianthifolia*
* *Albizia adianthifolia var. intermedia* (De Wild. & T.Durand) Villiers

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

Bronne
------

* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. ISBN 1-86872-527-8
* Plants of the World
* REDLIST Sanbi

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q2720950
* APDB: 176747
* EoL: 643185
* EPPO: ALBAD
* GBIF: 2972915
* GRIN: 2116
* iNaturalist: 128969
* IPNI: 473166-1
* ITIS: 820166
* IUCN: 19892474
* NCBI: 992633
* Plant List: ild-262
* PLANTS: ALAD2
* Tropicos: 13054859

 |
**Andre Eva Bosch** (\*1952, Mpumalanga-) is ’n Suid-Afrikaanse skrywer en dogter van die keramiekkunstenaar Esias Bosch.

Lewe en werk
------------

Andre Eva Bosch is in 1952 in Mpumalanga gebore as die dogter van die bekende keramiekkunstenaar Esias Bosch. Sy het ’n ouer suster, Esra, en ouer broer, Anton. Haar skoolopleiding voltooi sy aan die Hoërskool Rob Ferreira in Witrivier. Daarna studeer sy van 1970 tot 1974 in tale (Engels en Afrikaans hoofvakke) aan die Universiteite van Stellenbosch en Suid-Afrika. Sy werk in die sewentiger en vroeë tagtigerjare van die twintigste eeu as joernalis by *Oggendblad*, *Beeld* en *Pretoria News*. Op 12 November 1983 is sy op Witrivier getroud met die skrywer Johann de Waal. Die egpaar het twee dogters, Leandra en Lisa. Hulle bly ’n paar jaar lank in Londen en by hulle terugkeer na Suid-Afrika woon hulle ’n ruk in Pretoria en verhuis dan na Witrivier in Mpumalanga. Teen die einde van 1999 verbrokkel haar huwelik met haar man en is hulle geskei, waarna sy ’n boek skryf oor die egskeidingsproses.

Skryfwerk
---------

Reeds as hoërskoolleerling word van haar werk in 1971 deur John Miles en Ampie Coetzee in "*Drumpel 1*" opgeneem, ’n keur uit die werk van hoërskoolleerlinge landswyd. "***Esias Bosch***" (wat sy saam met haar man skryf) is ’n biografie oor die lewe en kuns van haar pa. Sy ontvang in 1993 die Ou Mutual-prys vir "***’n Blou kameelperdjie vir Oupa***".

"***One woman walking***" met subtitel "*Love, loss and liberation – a journey through divorce*" is ’n boek wat sy na haar egskeiding publiseer om die proses, haar gevoelens en hoe sy hierdie trauma verwerk, te beskryf.

Haar Engelse jeugverhaal "***Alive again***" wen in 2013 die Engelse Sanlamprys vir jeuglektuur. Die verhaal speel af in KaNyamazane, waar die intelligente en begaafde Nandile Dube graag ’n eerlike menseregte-prokureur wil word wat die hulpeloses wil bemagtig. In haar strewe word sy ondersteun deur haar hardwerkende ma. Nandile se konserwatiewe en tradisionele pa is egter van mening dat geleerdheid nie vir dogters is nie.

Publikasies
-----------

| Jaar | Titel van pubikasies |
| --- | --- |
| 1988 | Esias Bosch (saam met Johann de Waal) |
| 1991 | ’n Blou kameelperdjie vir Oupa |
| 2005 | One woman walking |
| 2014 | Alive again |

Verwysings
----------

1. ↑  "argiefkopie". Geargiveer vanaf die oorspronklike op 28 November 2017. Besoek op 20 September 2016.
2. 1 2  Smith, Carin "Egskeiding: Die pad wat ’n vrou stap" "Die Burger" 30 April 2005
3. ↑  Beeld:
4. ↑  "argiefkopie". Geargiveer vanaf die oorspronklike op 28 November 2017. Besoek op 20 September 2016.
5. ↑  NB-Uitgewers:  Geargiveer 18 Augustus 2016 op Wayback Machine
**Tony Buzan** (\* 2 Junie 1942 - ) is 'n Britse sielkundige en outeur. Hy is veral bekend vir sy werk om die breinkaart te populariseer.

Lewensloop en skryfwerk
-----------------------

Hy is gebore in Londen en behaal in 1964 aan die Universiteit van British Columbia onderskeidinge in sielkunde, Engels, wiskunde, en wetenskap.

Hy is veral bekend vir sy boek *Make the Most of Your Mind*, sy bevordering van geheuebrugstelsels en sy breinkaart tegnieke.

In opvolg van die 1970's-reeks wat hy vir die BBC aangebied het, het hy baie van sy idees verwoord in 'n reeks van vyf boeke: *Use Your Memory*, *Master Your Memory*, *Use Your Head*, *The Speed Reading Book* en *The Mind Map Book*.

Hy is president van die Breinstigting, die stigter van die Breintrustliefdadigheidgenootskap, die Wêreldgeheuekampioenskappe en die Wêreldbreinkampioenskappe. Barry Buzan, Professor in die internasionale politiek aan die *London School of Economics*, is Tony se broer.

Evaluasie van sy werk
---------------------

Buzan is 'n voorstander en verdediger van 'n aantal kontroversiële onderwerpe soos geestelike geletterdheid (*mental literacy*), spirituele intelligensie, sensuele intelligensie, sinchronisasie van die linker- en regterhelfte van die brein en intellektuele oorvloed.
Hy staan ook bekend as die "breinkaart-ghoeroe", en kan weens die gewildheid van sy idees en boeke op 'n hele aantal volgelinge wêreldwyd reken. Buzan beweer dat die breikaartidee geïnspireer is deur die algemene betekenisleer in wetenskapsfiksiewerke van veral A. E. van Vogt en L. Ron Hubbard. Breinkaarte (en soortgelyke begrippe) is egter al lank voor Buzan se werk in gebruik vir die doeleindes van leer, dinkskrums, geheuehulpmiddels, visuele denke en probleemoplossing deur 'n verskeidenheid van professionele individue. Dr. Allan Collins word algemeen as die "vader van die moderne breinkaart" beskou.

Ander populêre sielkunde onderwerpe waaroor hy skryf sluit in geniekwosiënt (GK), geheue, kreatiwiteit en spoedlees. Tony Buzan het verskeie dokumentêre programme aangebied of in opgetree. Hy het ook in sowel televisie as radio gesprekprogramme opgetree. Hy het as konsultant vir regeringsdepartemente en multi-nasionale maatskappye, insluitende Hewlett Packard, Arthur Anderson, Fluor Daniel, Goldman Sachs, IBM, BP, Barclays International en EDS opgetree. Buzan is 'n gereelde gasdosent aan verskeie internasionale universiteite en besigheidskole.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNE: XX853503
* BNF: cb11894674q (data)
* CANTIC: a11349451
* GND: 115745351
* ISNI: 0000 0001 1661 6625
* LCCN: n50032935
* NDL: 00435003
* NKC: jn19990001255
* NLK: KAC200000073
* NLP: A11325549
* NTA: 068119151
* SELIBR: 43969
* SNAC: w66v0pch
* SUDOC: 026760606
* VIAF: 66455569
* WorldCat Identities: lccn-n50032935

 |
**Hastings** is 'n stad in die graafskap East Sussex (Suidoos-Engeland) met sowat 84 000 inwoners (2000) en die toneel van die beroemde slag van 1066. Willem die Veroweraar en sy berede Normandiese strydmag behaal die oorwinning teen die Angelsaksiese krygers wat te voet moet veg. Die slag van Hastings is die beginpunt van die Normandiese verowering van Engeland.

Geskiedenis
-----------

Die hawehoof van Hastings
Die eerste menslike nedersettings ontstaan vermoedelik reeds in die prehistoriese tydperk. Sedert die vroeë middeleeue ontwikkel Hastings tot 'n besige hawestad, wat in die 11de eeu met vier ander hawens (New Romney, Hythe, Dover en Sandwich) die bond van die *Cinque Ports* ("Vyf Hawens") sluit.

Op 28 September 1066 sit die Normandiese hertog Willem die Veroweraar met sy leër naby **Hastings** voet aan wal en verslaan op 14 Oktober Harold Godwinson, die laaste Angel-Saksiese koning van Engeland. Hierdie oorwinning staan aan die beginpunt van die Normandiese heerskappy in Engeland.

In 1377 is Hastings deur Franse troepe geplunder en aan die brand gesteek, 'n ingrypende gebeurtenis wat tot die ekonomiese agteruitgang van Hastings sou lei. Eers tydens die 18de eeu het Hastings 'n nuwe ekonomiese opbloei as 'n gewilde vakansiebestemming beleef.

Vandag staan Hastings naas sy belangrike rol as Engelse toeristebestemming ook as onderwyssentrum bekend, wat onder meer Engelse taalkursuse vir buitelandse studente aanbied.

Sien ook
--------

* Willem I van Engeland

Bron
----

* KENNIS,  vol 6, 1980, bl. 1049-1051, ISBN 0 7981 0828 2

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4023626-2
* LCCN: n83141520
* MusicBrainz: c512e745-e89e-4415-b5f4-434634238311
* NKC: ge769897
* VIAF: 136080566
* WorldCat Identities: lccn-n83141520

 |
Die **Rust-en-Vrede-waterval** is een van die minderbekende dog skilderagtige besienswaardighede van die Klein Karoo.

Ligging
-------

Hierdie afgeleë waterval kan bereik word vanaf die Oudemuragiepad, ‘n verbindingspad tussen die R328-streekroete, wat via Schoemanspoort na die Kangogrotte en die Swartbergpas lei, en die N12-nasionale pad tussen Oudtshoorn en De Rust. Die waterval lê in die Groot Swartberge, net oos van die Melvilledam en die Koos Raubenheimerdam. Dit is ongeveer 30 km van Oudtshoorn by koördinate 33°24′0″S 22°20′30″O﻿ / ﻿33.40000°S 22.34167°O﻿ / -33.40000; 22.34167Koördinate: 33°24′0″S 22°20′30″O﻿ / ﻿33.40000°S 22.34167°O﻿ / -33.40000; 22.34167

Waterval
--------

Vanaf die parkeer- en piekniekplek is dit ‘n staptog van nagenoeg 3 km langs ‘n nou paadjie en oor bruggies na die val en sy poel in die Grootrivier. Die katarak is 80 m lank en die poel is ‘n goeie swemplek. Dit maak deel uit van die watervoorsieningstelsel van Oudtshoorn.

Bibliografie
------------

*