recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Die **kalamondin** (hibriednaam × *Citrofortunella microcarpa* of × *Citrofortunella mitis*) is ’n belangrike citrofortunella, wat beteken dit is ’n hibried tussen ’n lid van die genus *Citrus* (in hierdie geval waarskynlik die mandaryn) en die koemkwat, wat tot die genus *Fortunella* behoort. Dit word ook soms ***Citrus mitis*** genoem. Die kalamondin word gewoonlik gebruik as ’n huisplant eerder as vir sy vrugte, hoewel die vrugte eetbaar is.

Die plant word wyd in die Filippyne gekweek, waar dit heeljaar beskikbaar is en gewoonlik in sy onrype groen stadium gesien word. Dit word oranje wanneer dit ryp is.

Gebruike van die vrug
---------------------

’n Kalamondinboom met vrugte.
Die vrugte is soms suur en word hoofsaaklik vir kookdoeleindes gebruik. Die plant dra ’n klein sitrusvrug wat gebruik word om smaak aan kos en drankies te gee. Ondanks sy uiterlike voorkoms en geur is die vrug self taamlik suur, maar die skil is soet. Marmelade kan daarvan gemaak word, net soos van ander sitrusvrugte. Die kalamondin is ook ryk aan vitamien C.

Die vrug kan heel gevries word en as ysblokkies gebruik word in drankies soos tee, water en skemerkelkies. Die sap kan onttrek word deur die vrug te druk en ’n drankie soos limonade kan daarvan gemaak word. ’n Likeur word ook saam met wodka en suiker daarvan gemaak.

Die kalamondin het heelwat essensiële olies in sy skil. Dit word onttrek deur onder meer distillasie. Die olie word gebruik om simptome van depressie of angs te verlig en word algemeen gebruik as ’n plaasvervanger vir essensiële olies van die lemoen en lemmetjie.

Eienskappe
----------

× *Citrofortunella microcarpa* is ’n struik of dwergboom wat 3 tot 6 meter hoog word. Dit het wit of perserige blomme. Die vrug lyk soos ’n klein, ronde lemmetjie en is gewoonlik 25 tot 35 mm in deursnee, maar soms tot 45 mm. Dit bevat 8 tot 12 sade.

Die plant is sensitief vir ryp en moet dus net in rypvrye gebiede buite gekweek word. In potte kan hulle in kweekhuise of in die huis gebruik word. Dit groei maklik en word binnenshuis net sowat ’n meter hoog.

Probleme
--------

Aan die blare van die kalamondin kan ’n mens sien of die plant te nat, droog, koud of warm is. Wolluise, dopluise, bladspringers, witvlieë en roetskimmel kan voorkom.
**Trappiste-brouery in Rochefort**  
  


---

**Land**   

Vlag van België België  
  


---

**Stad**  

Rochefort  
  


---

**Stigting**  

1595  
  


---

**Broumeesters**  

Trappiste-monnike van die abdy Notre-Dame de Saint-Rémy  
  


---

**Jaarlikse produksie**  

18 000 hl  
  


---

**Webtuiste**  

*trappistes-rochefort.com*

**Rochefort** is 'n bekende Belgiese biersoort wat deur Trappiste-monnike gebrou word.

Rochefort is 'n klein nedersetting in die provinsie Namur van die Franssprekende gewes Wallonië. Die abdy Notre-Dame de Saint-Rémy met 'n twintigtal monnike is enkele kilometer noord van die dorp geleë. Vyf van die monnike is in die klooster se brouery werksaam wat al sedert 1595 bestaan, maar destyds 'n minder belangrike rol gespeel het aangesien die monastieke gemeenskap hulle veral op landbouaktiwiteite toegespits het.

Die kloosterbrouery het sy biervervaardiging vrywillig beperk tot 300 hektoliter per week. Tans word drie biersoorte gebrou: die 6 (die oudste soort), die 8 (wat *Spéciale* genoem word) en die 10 (*Merveille* of die "wonder"), met 'n alkoholinhoud van respektiewelik 7,5%, 9,2% en 11,3%. Al drie biersoorte is sterk gefermenteerde "bruin" biere.

* Die brouery van die Pères Trappistes van RochefortDie brouery van die *Pères Trappistes* van Rochefort
* Rochefort se Trappiste-biereRochefort se Trappiste-biere
* 'n Bierglas'n Bierglas
Adamspoort van die Bambergse Domkerk in Beiere, Duitsland. Die pouslike wapen oor die portaal verwys na sy status as Basilica minor
**Basilica minor** (Latyn, letterlik "klein basiliek") is 'n besondere eretitel wat deur die pous aan 'n beduidende kerkgebou verleen word, ongeag sy boustyl. Met die toekenning van dié eretitel word die bande tussen 'n kerk en die biskop van Rome versterk, terwyl die gebou ook vir sy omgewing beduidender word.

Die geboue en vlae van 'n Basilica maior dra soms die gekruiste sleutels wat ook op die pouslike wapen uitgebeeld word. Die *padiglione* (Latyn: *umbraculum*, Italiaans ook *ombrellino*), 'n geel-rooi gestreepte keëlvormige syskerm, wat oorspronklik as 'n sonbeskerming tydens prosessies gebruik is, en die *tintinabulum*, 'n liturgiese klokkie, is deesdae geen verpligte kentekens meer nie.

Tans dra 1 477 kerkgeboue wêreldwyd die eretitel *basilica* (basiliek), waarvan 528 in Italië. Veral bedevaartskerke word met dié titel vereer. 'n Basilica minor kan maklik aan die pouslike wapen (van die huidige pous of dié wat die titel oorspronklik verleen het) herken word wat oor die portaal of enige ander opvallende plek aangebring is. 'n Hoër rang as dié van Basilica minor is die titel Basilica maior, wat egter tot op datum slegs aan sewe Rooms-Katolieke kerkgeboue toegeken is.
| Periode/sisteem | Epog/serie | Tydsnede/etage | M. jaar gelede |
| --- | --- | --- | --- |
| Kwartêr | Holoseen | 0–0,0117 |
| Pleistoseen | Tarantium | 0,0117–0,126 |
| Ionium | 0,126–0,781 |
| Kalabrium | 0,781–1,806 |
| Gelasium | 1,806–2,588 |
| Neogeen | Plioseen | Piasensium | **ouer** |
| Die verdeling van die Kwartêr (IKS). |

Die **Kalabrium** is ’n chronostratigrafiese etage sowel as geologiese tydsnede van onderskeidelik die huidige sisteem en periode, die Kwartêr (serie/epog Pleistoseen). Dit verwys dus na ’n tydperk sowel as die gesteentes wat in dié tydperk gevorm het. 

Die tydperk was van sowat 1,806 tot 0,781 miljoen jaar gelede. Dit is voorafgegaan deur die Gelasium en gevolg deur die Ionium.

Definisie
---------

Die basis van die Kalabrium word gedefinieer deur die laaste voorkoms van die nanoplankton *Discoaster brouweri* en die Foraminifera *Globigerinoides extremus*, en die eerste voorkoms van *Gephyrocapsa spp.*; die bokant word gedefinieer as die begin van die Middel-Pleistoseen en dus die omkering van die aarde se magneetveld tussen die magnetiese chronosones *Matuyama* en *Brunhes*.

Bronne
------

* (en)  Gradstein, F.M.; Ogg, J.G.; Schmitz, M.D. & Ogg, G.M.; **2012**: *A Geologic Time Scale 2012*, Elsevier, ISBN 0444594256.
Die **basenji** is een van die oudste honderasse op aarde.

Die honde is gemiddeld 40cm hoog op hul pote. Hulle het ‘n pels wat bestaan uit kort, gladde, syerige hare wat óf koffiekleurig met wit óf swart met wit óf koffiekleurig, swart en wit is. Kenmerke is die geplooide voorkop, gekrulde stert, groot regopstaande ore, skerp snoet en bruin oë.

Merkwaardig van hierdie ras is dat hulle nie blaf nie. Die enigste klanke wat hulle voortbring is ‘n huilende geluid wat sterk laat dink aan jodel.

Hierdie ras is afkomstig uit die oerwoud van Midde-Afrika waar hulle as jaghonde gebruik is. Ook die farao’s van Egipte was reeds met die honde bekend. Afbeeldings van die honde is in Toetankamen se graf gevind. Sedertdien het die ras geen veranderinge ondergaan nie.

Bibliografie
------------

* Green, Lawrence G.: These wonders to behold. Experiences and discoveries of an author in search of the grain of truth in Africa’s strangest tales; and views on certain deep mysteries of Africa, solved and unsolved or never to be solved. Kaapstad: Howard Timmins, 1959.
In 1941, het 'n groep pro-Nazi Irakse offisiere, bekend as die **"Goue Vierkant"** gelei deur Generaal Rashid Ali, die regent in Irak omvergewerp. Hierdie staatsgreep het Brittanje genoop om aksie te neem om die regent se posisie te herstel ten einde te verhoed dat Irak binne Nazi-Duitsland se invloedssfeer val en sodoende Duitsland 'n geo-strategiese vastrapplek in die Midde-Ooste te gee.

Na die staatsgreep op 1 April 1941, het die regent gevlug. Irak se nuwe regering was spoedig in 'n konfrontasie met Brittanje gewikkel oor die bepalinge van 'n verdrag wat op Irak afgeforseer is met onafhanklikheid. Die verdrag het aan Brittanje onbeperkte regte gegee om troepe in Irak te stasioneer. Brittanje het gereël om addisionele troepe van Indië in Irak te ontplooi. Irak het die ontplooiings verwerp en konfrontasie het plaasgevind naby Basra in die suide en wes van Baghdad naby die Britse militêre basis en vliegveld. Duitsland het 26 swaar vegvliegtuie in Irak ontplooi wat 'n onsuksesvolle lugaanval op die Britse basis in Habbaniya uitgevoer het.

Winston Churchill het 'n telegram aan President Franklin D. Roosevelt gestuur en hom gewaarsku dat indien die Midde-Ooste deur Duitsland oorgeneem sou word, dit oorwining oor Nazi Duitsland moeliker sou maak aangesien die olie reserwes daar vir Duitsland van groot strategiese waarde sou wees. Hierdie telegram het op breër Midde-Oosterse vraagstukke relevant ten opsigte van die oorlog gefokus en het nie slegs op die situasie in Irak gekonsentreer nie.

Op 25 Mei, het Adolf Hitler Bevel 30 uitgereik: "Die Arabiese vryheisbeweging in die Midde-Ooste is ons natuurlike bondgenoot teen Engeland. In hierdie verband word spesiale belang geheg aan die bevryding van Irak ... Ek het gevolglik besluit om voorwaarts te gaan ten opsigte van die Midde-Ooste deur steun toe te sê aan Irak."

Op 30 Mei, het die Britse georganisserde mag by name Kingcol onder leiding van Brigadier J.J. Kingstone Baghdad bereik. Die meeste van die "Goue Vierkant" en sy ondersteuners het via Iran na Duitsland ontvlug. Kingcol het ingesluit sommige elemente van die Arabiese Legioen gelei deur Majoor John Glubb bekend as Glubb Pasha.

Op 31 Mei het regent Abdullah na Baghdad teruggekeer om weer die leierskap met Britse steun oor te neem.

Bronne
------

Al-Marashi, Ibrahim; Salama, Sammy (2008). *Iraq's armed forces: An analytical history.* Oxon and New York: Routledge. p. 254. ISBN 0-415-40078-3.

Lyman, Robert (2006). *Iraq 1941: The Battles for Basra, Habbaniya, Fallujah and Baghdad. Campaign.* Oxford and New York: Osprey Publishing. p. 96. ISBN 1-84176-991-6.

Tarbush, Mohammad A. (1982). *The Role of the Military in Politics: A Case Study of Iraq to 1941.* Campaign. London and Boston: Kegan Paul. p. 285. ISBN 978-0-7103-0124-6.

Tripp, Charles (2002). *A History of Iraq.* Cambridge: Press Syndicate of the University of Cambridge. p. 311. ISBN 978-0-521-52900-6.
**Rocciamelone** (Piëmontees: *Ròcia-mlon*, Frans: *Rochemelon*) is 'n bergpiek in die Noordoos-Italiaanse administratiewe streek Piëmont, geleë aan die suidrand van die Grajiese Alpe naby die grens met Frankryk, sowat 50 km wes van Turyn. Die piek, wat 3 538 meter bo seevlak en sowat 3 000 meter bo die nabgeleë nedersetting Susa uittroon, is vroeër dikwels as die hoogste berg in die Alpereeks beskryf.

'n Toneel van lig en wonderlike kleurespel nadat 'n somerdonderstorm oor die bergwêreld uitgesak het
Die Val di Susa met die gelyknamige nedersetting
Bonifacio Rotario d'Asti het die piek reeds in die Middeleeue, op 1 September 1358, as deel van 'n bedevaart bestyg - volgens oorlewering as dankbetoon vir sy ontvlugting uit Turkse slawerny. Die berghut, wat op 2 854 meter bo seevlak teen die piek se suidelike helling geleë is, is ter ere van die eerste bestyger *Rifugio Cà d'Asti* genoem.

Staproetes maak die bergwêreld van Rocciamelone as hoogste bedevaartspiek in die Alpereeks ook vir stappers toeganklik. Die piek bied 'n uitsig oor die hele Wes-Alpeboog (met die bergpieke Mont Blanc en Vanoise met Grand Casse in die noorde, Monviso in die suide, en die Cottiese Alpe in die suidweste) en die Val di Susa met die gelyknamige nedersetting.
**Gousiekte** is die vergiftiging van skape en beeste wat deur die vreet van plante uit die familie Rubiaceae veroorsaak word.
Die siekte veroorsaak miokardiale letsels en is die volopste oorsaak van kardiomiopatie in herkouers in die Suider-Afrikaanse veld. Dit is 'n probleem vir boere en hul beeste, maar daar is ook slagoffers onder byvoorbeeld buffels. Die siekte heet *gousiekte* om 'n goeie rede. Daar is 'n geval bekend waar 18 beeste skielik dood is nadat 'n trein sy fluit geblaas het. Dit was baie droog en tonnabossies was die enigste plante wat nog groen was. Die beeste het dit vir lank gevreet, die gif het hulle harte aangetas en hulle het skielik hartaanvalle gekry.

Giftige spesies
---------------

Bosluisbessie
Die siekte word deur die gif pavettamien veroorsaak. Hierdie gif is 'n poliamien wat in ses plantspesies aangetref word:

* *Pavetta sp.*
	+ *Pavetta schumanniana* – gousiekteboom, gifbruidsbos
	+ *Pavetta harborii* – tonnabossie
* *Vangueria sp.* (syn. *Pachystigma sp.*)
	+ *Vangueria pygmaea* – harige gousiektebossie
	+ *Vangueria thamnus* – gladde gousiektebossie
	+ *Vangueria latifolia* - breëblaar-gousiektebossie
* *Fadogia homblei* – bosluisbessie, wildedadel

Behalwe die gousiekteboom is al hierdie spesies ondergrondse bome.

Endofiete
---------

Al hierdie plante het 'n bakterie *Burkholderia caledonica* wat 'n endosimbiont is en wat in spesiale knobbeltjies in die blare voorkom. Daar bestaan ander plante uit dieselfde genera wat geen endosimbiont het nie, en hul blare is gifvry. Buite die plant bring hierdie bakterie nogtans geen pavettamien voort nie. In van die *Vangueria*-spesies wat nie gousiekte veroorsaak nie, soos *V. madagascariensis*, *V. infausta* en *V. macrocalyx*, word ook endofitiese bakterieë aangetref, maar dit is dalk nie dieselfde bakterieë nie. Hulle kom ook nie in knobbeltjies voor nie.

Die plante het die *Burkholderia*-bakterie nodig om gesond te wees. Dit kom ook in die vrugte voor. Dit kan gedood word, maar dit veroorsaak dat saailinge as *kreupele* plante groei. Dit is moontlik dat die *Burkholderia*-bakterie glad nie die oorsaak van die plante se giftige eienskappe is nie. 'n Ander bakterie van die genus *Bacillus* is ook aangetref in hierdie plante.
**Kaapse Vlakte** was 'n kiesafdeling vir die Suid-Afrikaanse Volksraad van 1929 tot 1953.

In die eerste verkiesing op die Kaapse Vlakte wen Alexander John Chiappini van die Suid-Afrikaanse Party met 'n meerderheid van 533 teen die Nasionale Party se W. McGregor. Twee onafhanklikes, D.G. Wolton en P.J. Wolmarans het onderskeidelik 93 en 84 stemme gekry. Chiappini bly net LV tot 7 April 1933, want voor daardie verkiesing word Kaapse Vlakte tydelik afgeskaf. In 1938 is die kiesafdeling terug en nou wen die Verenigde Party se Reuben John du Toit, LV vir Maitland van 1933 tot 1938 en Pinelands van 1953 tot 1958, met 'n meerderheid van 1 882 teen W.R. Laubscher van die Gryshemde. Die Arbeidersparty se J.W. Emmerich was derde en die Dominiumparty se H.E. Sedgwick vierde. 

Du Toit behou Kaapse Vlakte in 1943 met 'n meerderheid van 3 385 stemme teen die onafhanklike A.G.H. Loubser en die Kommunistiese Party se J.H. Fourie. Du Toit kry 4 559 stemme vergeleke met Loubser se 1 174 en Fourie se 1 165. In 1948 kry Du Toit 4 385 stemme meer as P.J. Cadman van die kortstondige Suid-Afrikaanse Party, wat ontstaan het nadat die Dominiumparty ontbind het. 'n Ander kandidaat van die Kommunistiese Party, F. Carneson, kom dié keer ook derde, met 1 009 stemme.

Du Toit gaan staan in 1953 in Pinelands en toe wen Christopher George Starke met 'n meerderheid van 5 853 stemme teen die N.P. se C.J. Roelofse. 'n Onafhanklike, N.H. Bartman, kry net 51 stemme. Dit was die laaste verkiesing op Kaapse Vlakte want voor die verkiesing van 1958 bly die kiesafdeling tydens 'n herafbakening in die slag. Eers vir die verkiesing van 1966 maak die kiesafdeling Tygervallei, wat dele van die ou Kaapse Vlakte insluit, sy opwagting.

Sien ook
--------

Bellville, Claremont, Constantia, De Kuilen, Durbanville, Groenpunt, Groote Schuur, Kaapstad-Hawe, Kaapstad-Kasteel, Kaapstad-Sentraal, Kaapstad-Tuine, Liesbeek, Maitland, Mowbray, Nuweland, Parow, Pinelands, Rondebosch, Seepunt, Simonstad, Soutrivier, Suid-Skiereiland, Tygervallei, Vasco, Woodstock, Wynberg

Bronne
------

* Potgieter, D.J. (red.) 1972. *Standard Encyclopaedia of Southern Africa*. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery (Nasou).
* Schoeman, B.M. 1977. *Parlementêre verkiesings in Suid-Afrika 1910-1976*. Pretoria: Aktuele Publikasies.
*Hierdie naam is volgens die Oos-Slawiese gebruik; die patroniem is Romanowna en die van is Zacharina-Joerijewa.*

*Vir die dogter van keiser Nikolaas II van Rusland, sien Groothertogin Anastasia Nikolajewna van Rusland.*
**Anastasia Romanowna Zacharina-Joerijewa** (Russies: Анастасия Романовна Захарьина-Юрьева) (1530 - 7 Augustus 1560) was die eerste vrou van Iwan die Verskriklike van Rusland en die land se eerste tsarina. Sy was die dogter van die bojaar Roman Joerijewitsj Zacharin-Joerijef, van wie die Romanof-dinastie van Russiese monarge sy naam gekry het, en sy vrou Oeljana Iwanowna Karpowa.

Huwelik en invloed
------------------

Sy is uit ’n groot groep meisies as bruid vir Iwan gekies. Al die adellike families van Rusland is genooi om hul hubare dogters na die Kremlin te bring sodat Iwan ’n vrou kon kies. Hy en Anastasia is op 3 Februarie 1547 getroud. Hulle het ses kinders gehad: Anna, Maria, Dmitri, Iwan, Jewdokia en Fjodor.

Daar word wyd geglo dat Anastasia ’n kalmerende uitwerking op Iwan gehad het. In die somer van 1560 word sy siek en sterf ná ’n lang lyding. Iwan gaan daarna geestelik agteruit; hy glo dat die bojare sy geliefde vrou vermoor het. Hy het geen bewyse nie, maar laat nogtans verskeie van hulle martel en teregstel. Hy het toe reeds ’n groot afkeer van die bojare gehad omdat hulle hom as kind so sleg behandel het.

Toe argeoloë en forensiese kenners Anastasia se bene in die laat 20ste eeu ondersoek, het hulle bewyse gekry dat Iwan se vrese dat sy vergiftig is, dalk nie ongegrond was nie.

Erflatenskap
------------

Anastasia se broer, Nikita Romanowitsj, was die pa van Fjodor, die eerste mens wat die van Romanof (seun van Roman) aangeneem het. Fjodor Romanof was dus die neef van die laaste Rjoerik-tsaar, Fjodor I. Dit was een van die redes dat Fjodor Romanof se seun Michail ná Rusland se Tyd van Beroeringe verkies is tot eerste tsaar van die Huis van Romanof.
|  |  |
| --- | --- |
|  | **Die neutraliteit van hierdie artikel (of dele daarvan) word tans betwis.**Wikipedia se beleid is dat alle artikels vanuit ’n neutrale standpunt geskryf moet wees. Sien die besprekingsbladsy vir besonderhede of ons riglyne wat kan help om die artikel meer onpartydig te maak. |

Die **Anabaptiste**, wat dikwels ook **Wederdopers** of die radikales van die Protestantse Reformasie genoem word, het bestaan uit sektariese groeperings in die 16de eeu wat onder andere van mening was dat 'n Christen nie 'n magistraat mag word nie en dat kinders van gelowiges glad nie gedoop mag word nie.

In die Duitse stad Münster het die sogenaamde Münsterse Dopers selfs die stad geweldadig beset en een van die leiers het homself koning van die stad verklaar. In hierdie tyd is ook poligamie in die stad toegelaat omdat heelwat van die mans van die stad omgekom het in skermutselings met regeringstroepe. Wat die oproer by Münster so interessant maak, is dat Anabaptiste oor die algemeen wou voorgee dat hulle pasifiste is.
Die **Kaapse Korps** verwys 'n reeks militêre eenhede waarin die sogenaamde Kleurlinge van Suid-Afrika se bevolking gedien het.

Geskiedenis
-----------

'n Bestuurder van die Kaapse Korps wat aan die 6de Suid-Afrikaanse pantserdivisie buite Bologna toegeken is, Italië 1944.
In 1793 is 'n kompanie Pandoere, bestaande uit Kleurlingmans en Hottentotte, op die been gebring om die Kaapkolonie teen die Britte te verdedig.
Na die eerste Britse besetting het nog 'n *Kaapse Korps* onder generaal Vandeleur in 1799 teen die Xhosas geveg, en het dit in 1800 'n volle regiment geword met afdelings by Port Elizabeth en Graaff-Reinet.

Die Kaapse Korps het in 1806 weer gehelp om die Kaap teen die Britte te verdedig. Die Cape Mounted Riflemen wat ongeveer dieselfde tyd gestig is, was oorspronklik ook 'n kleurlingeenheid.

Kleurlinge het in die 19de eeu ook aan baie Grens- en ander oorloë deelgeneem, maar hul rol was byna vergete totdat daar op 20 September 1915 besluit is om 'n nuwe bataljon, weereens die *Kaapse Korps* genoem, te stig om in die Eerste Wêreldoorlog te gaan veg.

Op 9 Februarie 1916 het 32 offisiere en 1022 manskappe na Oos-Afrika vertrek. Die eenheid het in 1917 na dapper gevegte na Suid-Afrika teruggekeer en in April 1918 by generaal Allenby in die Midde-Ooste aangesluit om saam die Turkse front aan te val. Tydens die kritieke slag by Square Hill op 19 September 1918, het hulle besondere moed aan die dag gelê. Kort daarna is die bataljon ontbind.

Tydens die Tweede Wêreldoorlog is 'n soortgelyke eenheid weer gestig wat met groot onderskeiding in die Midde-Ooste geveg het. Teen 1942 is 23 000 man gewerf. Dié eenheid het later met die Indiër- en Maleise Korps saamgesmelt om die nie-blanke Dienste van die Unie-Verdedigingsmag te vorm.

Bronne
------

* Ensiklopedie van Suidelike Afrika, Eric Rosenthal, 1967
Ahu Ature op Anakena-strand.
**Anakena**  is ’n wit sandstrand in die Rapa Nui Nasionale Park op Paaseiland (Rapa Nui), ’n Chileense eiland in die Stille Oseaan. Dit is een van net twee sanderige strande in ’n anders rotsagtige kuslyn. 

Anakena het twee steenplatforms: Ahu-Ature bevat een moai en Ahu Nao-Nao sewe.

Legende en geskiedenis
----------------------

Volgens die eiland se oorlewering was Anakena die plek waar Hotu Matu'a, ’n Polinesiese hoofman, met twee kano's geland het om die eerste nedersetting op die eiland te stig.

Anakena was ook deel van die voëlmankultus omdat ’n nuwe voëlman van die westerse clans sy feesviering by Anakena sou eindig.

Argeologie
----------

Argeoloë het tekens van menslike bewoning by Anakena ontdek wat van tot 1200 n.C. kon dateer. Verskeie argeologiese opgrawings is by Anakena gedoen, onder meer deur Katherine Routledge in 1914 en William Mulloy en Thor Heyerdahl in die 1950's, en albei sy ahus is gerestoureer.

Panorama van Anakena-strand.Panorama van Anakena-strand.
Die **Kaapse Maleiers** (Maleis: *Melayu Cape*) is 'n gemeenskap of etniese groepering van Oosterlinge in Suid-Afrika. Meeste van hulle is van Maleisië afkomstig. Hulle woon hoofsaaklik in en om Kaapstad, onder andere in die Bo-Kaap (vroeër die "Maleierbuurt") teen die hange van Seinheuwel. Saam met die Malgasse van Madagaskar vorm die Kaapse Maleiers die enigste inheemse Austronesiese volk in Afrika.

Maleierkoor in die eertydse Distrik Ses
'n Koorkompetisie in Kaapstad
Bo-Kaap, Kaapstad se Maleise kwartier
Kaapse Maleise blommeverkoper
Hulle voorvaders is as slawe deur die Verenigde Oos-Indiese Kompanjie van Nederlands-Indië na die Nederlandse Kaapkolonie gebring. Die eerste groep het in 1667 aangekom. Later het 'n aantal politieke bannelinge van Maleisië, in besonder Sjeik Joseph, hier aangeland. Betreklik min vermenging het met ander rasse plaasgevind en hulle bly toegewyde Moslems. Hulle is bekend vir hulle wetsgehoorsame karakter en hoë morele standaard.

As vakmanne spesialiseer hulle meestal as perdeversorgers, koetsiers, vissers, kleremakers, meubelmakers en kuipers. Hulle behou nog baie van hulle ou tradisies, onder andere hulle melodieuse liedere, byna die enigste vorm waarin hulle oorspronklike taal behou gebly het.

Vandag praat meeste van hulle Afrikaans. Professor A. van Selms (1906–1984) van Pretoria het godsdienstige boeke ontdek wat reeds in die 18de eeu vir hulle in Konstantinopel in Arabiese skrif gedruk is.

Verskeie Suid-Afrikaanse geregte is van Maleisiese oorsprong, onder andere tamatiebredie, bobotie, sosaties en koeksisters.

Bron
----

* Ensiklopedie van Suidelike Afrika, Eric Rosenthal, 1967.
Michael Schumacher jaag vir Benetton in die Britse Grand Prix van 1995. Benetton het die 1995 F1-wêreldvervaardigerskampioenskap in hul eerste seisoen met Renaultenjins gewen.
Die **Benetton Formula-span** (amptelik Benetton Formula Ltd, algemeen na verwys as **Benetton**), was 'n Formule Eenmotorwedrenspan wat van 1986 tot 2001 aan Grand Prixwedrenne deelgeneem het.

Die span was besit deur die Benettonfamilie, eienaars van die wêreldwye klerewinkelgroep Benetton.

In 2000 is die span vir VS$120 miljoen aan Renault verkoop, maar het bly meeding as Benetton vir die 2001-seisoen. In 2002 het die span Renault F1 geword, en in 2012 weer die Lotus F1-span.

Nasionaliteit
-------------

Die Benetton-span het 'n Britse lisensie gehad van 1986-1995 en 'n Italiaanse lisensie van 1996-2001, dus slegs die tweede vervaardiger (naas Shadow in 1976) om sy nasionaliteit amptelik te verander. Die Benettonfamilie wou hierdie verandering van burgerskap hê om 'n F1-span in hulle eie land te besit. Benetton is steeds die enigste vervaardiger om onder twee verskillende nasionaliteite Grand Prixoorwinnings te behaal. Die span was altyd gebaseer in die Verenigde Koninkryk, aanvanklik in die ou Tolemanfabriek, in Witney, Oxford en later in 1992 in 'n nuwe, groter fabriek in Enstone, Engeland.

Voorbeelde van Benetton se renmotors
------------------------------------

* 'n Benetton B190B Formule Eenmotor bestuur deur Nelson Piquet in die 1991 seisoen.'n Benetton B190B Formule Eenmotor bestuur deur Nelson Piquet in die 1991 seisoen.
* Thierry Boutsen jaag vir Benetton in die 1988 Kanadese Grand Prix.Thierry Boutsen jaag vir Benetton in die 1988 Kanadese Grand Prix.
* Giancarlo Fisichella in 'n Benetton in die 1999 Kanadese Grand Prix.Giancarlo Fisichella in 'n Benetton in die 1999 Kanadese Grand Prix.
* Benetton se laaste Formule Eenmotor, die B201, bestuur deur Jenson Button.Benetton se laaste Formule Eenmotor, die B201, bestuur deur Jenson Button.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Benetton Formula***. |
Die **Benede-Oranjeriviervallei** is in die Noord-Kaap van Suid-Afrika geleë. Die streek begin by Prieska en sluit die smal strook grond weerskante van die Oranjerivier tot by Onseepkans in. Die Boegoebergdam lê ook in die streek naby Groblershoop. Die Oranjerivier oorheers die streek; die meeste mense in die streek is direk of indirek betrokke by aktiwiteite met water uit die rivier.

Besproeiing
-----------

Water word by Upington en Kakamas uit die rivier gekeer waar intensiewe besproeiing beoefen word. Die spoelgrond is vrugbaar. Die wingerde van Upington tot by Kakamas lewer van die beste sultanadruiwe en rosyne in die wêreld. Ander druiwekultivars word ook verbou tesame met bone, lensies, ertjies, sagtevrugte, sitrus, lusern, koring en katoen. Kakamas is beroemd vir sy taaipitperskes.

Oranjerivier
------------

Tussen Upington en Kakamas vloei die rivier breed, party plekke tot 2 km met baie eilande tussenin waarvan die bekendste Kanoneiland is. Kanoneiland is naby Keimoes en word ook intensief bewerk. Die Augrabieswaterval is net noordwes van Kakamas.

Landvervoer
-----------

Die N10 en N14 nasionale paaie gaan deur die streek terwyl die Sishen-Saldanha Spoorlyn die streek net noord van Groblershoop kruis.

Sien ook
--------

* Lys van streeksname in Suid-Afrika
Die Arabiese wêreld.
**Pan-Arabisme**, of net **Arabisme**, is ’n ideologie wat die vereniging van die Arabiese wêreld – die lande van Noord-Afrika en Wes-Asië van die Atlantiese Oseaan tot die Arabiese See – voorstaan. Dit hou verband met Arabiese nasionalisme, wat die siening handhaaf dat die Arabiere ’n enkele nasie uitmaak.

Geskiedenis
-----------

Die gewildheid van Pan-Arabisme het in die 1950's en 1960's ’n hoogtepunt bereik. Voorstanders van die ideologie het dikwels sosialistiese beginsel omarm en Westerse politieke betrokkenheid in die Arabiese wêreld sterk teengestaan. Hulle wou ook Arabiese state teen magte van buite versterk deur alliansies en – in ’n mindere mate – ekonomiese samewerking.

Die Arabiese nederlaag teen Israel in die Sesdaagse Oorlog van 1967 en die onvermoë van Pan-Arabistiese regerings om ekonomiese groei te genereer, het die geloofwaardigheid van Pan-Arabisme as ’n relevante ideologie geskaad. "Teen die middel 1970's," volgens *The Continuum Political Encyclopedia of the Middle East*, "het die idee van Arabiese eenheid al hoe minder sigbaar in Arabiese politiek geword, hoewel dit steeds ’n gewenste doel onder die massa was."

Die Camp David-ooreenkoms tussen Egipte en Israel in 1978 het die Arabiessprekende lande verder verdeel. Anwar Sadat het, deur middel van sy openbare beleid en sy vredesinisiatief met Israel, die idee geskep dat net Egipte en die Egiptenare sy verantwoordelikheid is. Die terme Arabier, Arabisme en Arabiese eenheid het ooglopend afwesig geraak.

Teen die laat 1980's is Pan-Arabisme toenemend oorskadu deur beide nasionalistiese en Islamistiese ideologieë.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Hierdie artikel bevat nie ’n bronnelys nie, wat beteken dat die inhoud nie geverifieer kan word nie. Enige bevraagtekende inligting mag dus ook mettertyd verwyder word. Help Wikipedia deur betroubare bronne tot die artikel by te voeg.
 |

'n **Hertogdom** is 'n gebied, leenwese, of domein wat deur 'n hertog of hertogin geregeer word. Histories was sommige hertogdomme in kontinentale Europa soewerein, terwyl ander, veral in Frankryk en Brittanje ondergeskikte distrikte van 'n koninkryk was. Tradisioneel is 'n groothertogdom, soos Luxemburg, gewoonlik as onafhanklik en soewerein gesien. Soewereine hertogdomme was algemeen in die Heilige Romeinse Ryk en Duitssprekende gebiede. 

In Frankryk het 'n aantal hertogdomme in die Middeleeue bestaan. Koningin Elizabeth II van die Verenigde Koninkryk hou steeds die middeleeuse Franse titel Hertog van Normandië; die enigste grondgebied wat steeds met die Hertogdom van Normandië verbind is, is die Kanaaleilande. Belangrike Franse hertogdomme het ingesluit Normandië, Boergondië, Bretagne en Akwitanië.

In middeleeuse Engeland, is die gebiede Lancashire en Cornwall hertogdomme gemaak met sekere magte wat aan hulle hertoë gegee is. Die Hertogdom van Lancaster is in 1351 gestig maar dit is met die Kroon verenig in 1399 toe die Hertog Hendrik Bolingbroke die troon van Engeland as Hendrik IV bestyg het. Die Hertogdom van Cornwall is in 1337 geskep en is opeenvolgend deur Hertoë van Cornwall gehou wat ook erfgename van die kroon was. Die hertogdomme het sedertdien hulle politieke rol verloor. Daar is egter 'n voortslepende dispuut oor die status van Cornwall.

Vandag is territoriale hertogdomme baie skaars; meeste hertogdomme wat in die laaste paar eeue toegeken is was suiwer simbolies van aard. Daar is vandag geen onafhanklike hertogdomme nie; slegs Luxemburg bestaan as 'n Groothertogdom.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb126524483 (data)
* GND: 4159687-0
* HDS: 009920
* LCCN: sh85039867

 |
'n ***Comarca*** (Spaans en Portugees meervoud *comarcas*, Katelaans meervoud *comarques*) is 'n tradisionele distrik of plaaslik administratiewe afdeling wat in dele van Spanje, Portugal, Panama en Brasilië aangetref word. *Comarca* staan ook as *redolada* belkend in die Oksitaanse dialek Aragonees.

In Spanje word die term *comarca* in verskeie streke gebruik. In Katalonië en Aragon bestaan *comarca's* as 'n plaaslike regering area en het dit 'n verteenwoordigende *Comarca*-raad (Katalaans: *consell comarcal*, Spaans: *consejo comarcal*). In Valencia bestaan die *comarca* slegs as 'n tradisionele streek met geen administratiewe bevoegdhede nie. In Galicia is die *comarca* of *bisbarra* tradisionele onderafdelings van grondgebied wat beperkte amptelike erkenning geniet, maar nie as administratiewe eenheid dien nie. In andere plekke in Spanje soos in Extremadura, kan *comarca* bloot 'n losweg gedefinieerde omgewing wees. Die tradisionele gebruik van *comarca* lei daartoe dat dit soms as die basis vir die bevordering van toerisme gebruik word met die klem op plaaslike kulturele tradisie en geskiedenis.

In Panama verwys *comarca indígena* na administratiewe streke met beduidende Indiaanse bevolking. Drie*comarca's* is ekwivalent aan 'n provinsie terwyl twee kleiner *comarca's* ondergeskik aan 'n provinsie is en gesien word as ekwivalent aan 'n *corregimiento* (munisipaliteit).

In Brasilië is die *comarca* 'n gebiedsonderafdeling in die regstelsel. Dit dui 'n gebied aan wat deur 'n laerhof gedek word. Dit kan ook ooreenkom met 'n munisipaliteit, of kan verskeie klein munisipaliteite onder een hof verenig.
**Benazir Bhutto** (1953–2007) was die leier van die Volksparty (*People’s Party*) in Pakistan, wat deur haar pa, Zulfikar Ali Bhutto, gestig is. Sy was twee keer die premier van Pakistan, asook die eerste vrou wat verkies is om 'n Moslem-staat te lei.

Beknopte biografie
------------------

Benazir Bhutto is op 21 Junie 1953 in Karatsji in Pakistan gebore. Sy was die oudste dogter van Zulfiqar Ali Bhutto en Nusrat Bhutto (née Ispahani). Haar pa was in die 1970's die premier van Pakistan, maar is in 1977 ná 'n militêre staatsgreep gehang. Sy is aan Harvard en Oxford onderrig. Terwyl sy nog onder huisarres was, was sy en haar ma by 'n beweging vir Pakistan se herstel na demokrasie betrokke.

Bhutto het in 1988 na Pakistan teruggekeer en is in dieselfde jaar tot premier verkies. Sy is 20 maande later in opdrag van die destydse pres. Ghulam Ishaq Khan uit die amp onthef, omdat sy glo korrup was.

In 1993 is Bhutto vir ’n tweede termyn herkies. In 1996 is sy deur pres. Farooq Leghari gedwing om haar pos te ontruim en in ballingskap te gaan woon, omdat sommige mense geglo het dat sy regeringsgeld op oneerlike wyse gebruik het.

Sy keer in 2007 na Pakistan terug en het probeer om vir 'n derde keer premier te word. Sy is egter op 27 Desember 2007 in ’n bomaanval tydens dié veldtog gedood. Tydens die aanval het 'n sluipmoordenaar haar in die nek en bors geskiet, waarna hy 'n plofbare baadjie afgesit het. Ongeveer 30 mense het in die voorval omgekom.
Die **Kerkvaders**, **vroeë Kerkvaders** of **Christelike vaders** was antieke en invloedryke Christelike teoloë en skrywers wat die intellektuele en doktrinale fondamente van die Christendom gevestig het. Die historiese tyd waarin hulle werksaam was, het as die Patristiese of Kerkvaderlike Tydperk bekend geword en het van omstreeks die laat 1ste eeu tot die middel 8ste eeu geduur. Dit het veral in die 4de en 5de eeu floreer, terwyl die Christelike kerk as die staatskerk van die Romeinse Ryk gevestig is.

In tradisionele dogmatiese teologie word skrywers wat Kerkvaders was as gesaghebbend beskou, en 'n ietwat beperkende definisie word gebruik. Die akademiese veld van die studie van die Kerkvaders het die omvang van die term egter uitgebrei en daar is geen definitiewe lys van Kerkvaders nie. Sekere elemente van sommige skrywers wat 'n groot bydrae gelewer het tot die ontwikkeling van die latere Christelike teologie is daarna veroordeel.

Groot vaders
------------

*Die Kerkvaders*, 'n 11de-eeuse miniatuur uit Kiëf-Roes.
In die Katolieke en Oosters-Ortodokse Kerk was daar elk vier vaders wat die "Groot Kerkvaders" genoem word.

Westerse Kerk
* Ambrosius (340-397 n.C.)
* Hieronimus (347-420)
* Augustinus (354-430)
* Pous Gregorius I (540-604)

Oosterse Kerk
* Athanasius van Alexandrië (omstreeks 296 of 298 - 373)
* Gregorius van Nazianze (329 - omstreeks 390)
* Basilius van Caesarea (omstreeks 330 - 379)
* Johannes Chrysostomus (347-407)

In die Oosters-Ortodokse Kerk word drie van hulle (Basilius, Gregorius en Johannes) as die "Drie Heilige Hiërarge" vereer.

Skakels
-------

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Kerkvaders.

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BNF: cb11934665p (data)
* GND: 4030763-3
* LCCN: sh85047462
* NDL: 00567135

 |
**Pan** (Grieks: Πάν) was in die Griekse mitologie die metgesel van die nimfe en die god van die herders, kuddes en volksmusiek – en hy is daarom ook verbind met vrugbaarheid en die lente. Hy het die agterlyf, bene en horings van ’n bok gehad en sy tuisland was die landelike Arkadië.

Sy eweknie in die Romeinse mitologie was Faunus, ’n natuurgees.

Oorsprong
---------

Dis nie duidelik wie Pan se ouers was nie; in sommige mites is hy die seun van Zeus, hoewel hy gewoonlik die seun van Hermes of Dionisos is. Sy moeder was ’n nimf, soms Druope of, in Nonnus, *Dionysiaca* (14.92), ’n sekere Penelope van Arkadië.

Kultus
------

Die aanbidding van Pan het in Arkadië begin, wat die hoofsetel van sy kultus was. Arkadië se inwoners was ’n bergvolk waarop die res van die Grieke neergesien het. Arkadiese jagters het die standbeeld van die god gegesel as hulle teleurgesteld was met hul jagtogte (Theocritus. vii. 107).

Pan het ’n skielike vrees in eensame plekke (paniek; *panikon deima*) veroorsaak. Nadat die Titane die berg Olimpus aangeval het, het Pan aanspraak gemaak op die eer vir die Olimpiese gode se oorwinning omdat hy wanorde en vrees in die aanvallers teweeggebring het, en dit het gelei tot die woord "paniek" in sulke omstandighede. Pan was natuurlik ook later bekend vir sy musiek, wat inspirasie, seksualiteit of "paniek" kon veroorsaak, na gelang van sy bedoeling.

Mite
----

Een van die bekendste mites oor Pan het te doen met die oorsprong van die panfluit, wat uit hol riete geskep is. Sirinks was ’n lieflike waternimf van Arkadië, die dogter van Landon, die riviergod. Terwyl sy eendag van die jag af teruggekeer het, het Pan haar teengekom. Om van sy opdringerigheid af weg te kom, het sy gevlug sonder om sy komplimente aan te hoor. Sy het na haar susters gehardloop, wat haar dadelik in ’n riet verander het. Toe die wind deur die riete waai, het dit ’n klaaglike melodie veroorsaak. Die god, steeds dolverlief, het van die riete gevat, want hy het nie geweet watter riet sy geword het nie, en het sewe (of soms nege) stukke daaruit gesny en hulle aanmekaargelas. Dit het die musiekinstrument die panfluit geword. Hy is daarna selde daarsonder gesien.

### Erotiese aspekte

Pan is beroemd vir sy seksuele magte en word dikwels uitgebeeld met ’n ereksie. Diogenes van Sinope het in ’n grap ’n mite vertel van Pan wat by sy pa, Hermes, geleer het hoe om te masturbeer en die herders toe die gewoonte geleer het.

Pan se grootste verowering was dié van die maangodin Selene. Hy het hom in skaapvel toegedraai om sy boklyf te verbloem en haar uit die lug getrek na ’n woud, waar hy haar verlei het.

Bronne
------

* Burkert, Walter (1985). *Greek Religion*. Harvard University Press.
* Kerenyi, Karl (1951). *The Gods of the Greeks*. Thames & Hudson.
* Ruck, Carl A.P.; Staples, Danny (1994). *The World of Classical Myth*. Carolina Academic Press. ISBN 0-89089-575-9.
* Malini, Roberto (1998), *Pan dio della selva*, Edizioni dell'Ambrosino, Milano
* Diotima, (2007), *The Goat Foot God*, Bibliotheca Alexandrina
**Koninkryk Kerma**| 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **2500 v.C. – 1500 v.C.** |  → |

 |
|  |
| Ligging of Koninkryk Kerma |
| **Hoofstad** | Kerma |
| **Regering** | Monargie |
| **hkꜣw** | (koning) |
| **Geskiedenis** |  |
|  - Gestig | 2500 v.C. |
|  - Verval | 1500 v.C. |

’n Grafheuwel van Kerma omstreeks 2450 v.C. Nasionale Museum van Soedan.
Die **Kermakultuur** of **Koninkryk Kerma** was ’n vroeë sentrum van beskawing wat gesentreer was om die hoofstad, **Kerma**, nou in Soedan. Dit het van omstreeks 2500 v.C. tot omstreeks 1500 v.C in antieke Nubië floreer. Die Kermakultuur was in die suidelike deel van Nubië, of Bo-Nubië, en het later noordwaarts uitgebrei na Benede-Nubië en die grens met Egipte.

Dit lyk of die staat een van ’n paar aan die Nylrivier was gedurende die Middelryk van Egipte. In Kerma se laaste fase, van omstreeks 1700-1500 v.C. het dit die Soedannese koninkryk Sai opgeneem en ’n taamlike groot, digbevolkte ryk geword wat met Egipte meegeding het. Omstreeks 1500 v.C. is dit in die Nuwe Ryk van Egipte opgeneem, maar rebellies het eeue lank voortgeduur. Teen die 11de eeu v.C. het die Koninkryk Koesj ontstaan, waarskynlik uit Kerma, en die gebied weer onafhanklik van Egipte gemaak.

Terrein
-------

Die terrein wat die hart van Kerma gevorm het, sluit in ’n uitgestrekte dorp en ’n begraafplaas wat uit groot grafheuwels bestaan. Die vlak van weelde op die terrein demonstreer die mag van die koninkryk, veral tydens die Tweede Oorgangstydperk, toe Kerma die suidelike grens van Egipte bedreig het.

Skakels
-------

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Kermakultuur.

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
Die **Macchi C.202** was 'n Italiaanse vegvliegtuig wat deur die Italiaanse Lugmag gebruik is tydens die Tweede Wêreldoorlog. Dit word deur die meeste geskiedskrywers as die beste Italiaanse vegvliegtuig van die Tweede Wêreldoorlog beskou. Die vliegtuig is die *Folgore* genoem; dit beteken *weerligstraal*. Hierdie vliegtuig is ontwikkel uit die *Macchi C.200* en weens die onbeskikbaarheid van kragtige motors, is die *Daimler-Benz DB 601* vloeistofverkoelde enjin uit Duitsland ingevoer in 1940. Die *Macchi C.202* het begin vlieg in Augustus 1940 en die resultate was bevredigend; dit was 97 km/h vinniger as die *Macchi C.200*.

In November 1941 was die vliegtuig in Libië teen die Britse Lugmag ontplooi waar dit die *Curtiss P-40 Warhawk* en die *Hawker Hurricane* oortref het. Op sy beurt is hy slegs oortref deur die *Spitfire* en die *P-51 Mustang*.

Toe die voorraad Daimlermotors opgebruik is, het hulle dieselfde motors gebruik wat onder lisensie deur Alfa Romeo gebou is. Teen 1942 was die *Macchi C.202* die volopste vliegtuig in die Italiaanse Lugmag. Daar is ongeveer 12 000 van hulle gebou. Die *Luftwaffe* het 'n klein aantal van die vliegtuie gebruik.

Tegniese besonderhede
---------------------

Besonderhede van die Macchi C.202:| Item | Statistiek |
| --- | --- |
| Aantal motore | 1 |
| Tipe motor | Skroef |
| Vervaardiger | Alfa Romeo RA 1000 RC 41-1 omgekeerde V12 motor |
| Kraglewering per motor | 1 175 perdekrag |
| Vlerkspan | 10,58 m |
| Lengte | 8,85 m |
| Hoogte | 3,04 m |
| Vlerkoppervlakte | 16,8 m2 |
| Maks. opstygmassa | 3 010 kg |
| Maks. snelheid | 595 km/h |
| Operasionele hoogte | 11 500 m |
| Togafstand | 765 km |
| Klimvermoë | 3 000 m in 2 minute en 28 sekondes |
| Bewapening | Twee 12,7 mm masjiengewere in motor omhulsel |

Sien ook
--------

* Lys van vegvliegtuie

Bron
----

* Crosby, Francis: *THE WORLD ENCYCLOPEDIA OF FIGHTERS & BOMBERS*. 2015. ISBN 978-1-84476-917-9
’n Donker wolk 1 000 ligjare weg in die sterrebeeld Arend, wat deel is van die Gould-gordel.
Die **Gould-gordel** is ’n gedeeltelike ring sterre in die Melkweg, sowat 3 000 ligjare breed, wat sowat 16 tot 20 grade skuins lê met die galaktiese vlak. Dit bevat baie klas O- en B-sterre, en kan die plaaslike spiraalarm verteenwoordig waarvan die Son deel is – die Son is sowat 325 ligjare van die arm se middel geleë. Die gordel is vermoedelik tussen 30 en 50 miljoen jaar oud en van ’n onbekende oorsprong. Dit is genoem na die Amerikaanse sterrekundige Benjamin Gould, wat dit in 1879 geïdentifiseer het.

Die gordel bevat baie helder sterre in baie sterrebeelde, onder meer (min of meer in ’n oostelike rigting) Kefeus, Akkedis, Perseus, Jagter, Groot Hond, Agterdek, Seile, Kiel, Suiderkruis, Sentour, Wolf en Skerpioen. Die Melkweg beweeg ook deur die meeste van hierdie sterrebeelde, maar effens suidoos van die Wolf.

Volgens ’n teorie wat omstreeks 2009 voorgestel is, het die Gould-gordel sowat 30 miljoen jaar gelede gevorm toe ’n stuk donker materie met die molekulêre wolk in ons streek gebots het. Daar is ook bewyse van soortgelyke Gould-gordels in ander sterrestelsels.
Bladsy van 'n manuskrip van die Goue Bul wat in 1400 in opdrag van koning Wenceslas vervaardig is, links: die keiser in 'n blou tunika. Die kunstenaar het ses keurvorste bygevoeg aangesien Wenceslas as koning van Boheme self een van die sewe keurvorste was. Regs: die aartsbiskop van Keulen as keurvors
Die **Goue Bul** van 1356 was die belangrikste voorreg en grondwetlike dokument van die middeleeuse Heilige Romeinse Ryk waarin die prosedures vir die verkiesing en bekroning van die Romeins-Duitse konings deur 'n kollegium van keurvorste tot die einde van die Ou Ryk in 1806 vasgestel is.

Die benaming verwys na die oorkonde se goue seël, maar het eers in die 15de eeu gebruiklik geword. Karel IV het die wet, wat tydens sy regentskap afgekondig is, *unser keiserliches rechtbuch* ("ons keiserlike wetboek") genoem.

Die eerste 23 hoofstukke ("Neurenbergse Wetboek") is in Neurenberg saamgestel en op 10 Januarie 1356 tydens die Neurenbergse Hofdag afgekondig, die hoofstukke 24 tot 31 ("Wetboek van Metz") op 25 Desember 1356 in Metz.
Seraglio-punt, met die Bosporus (links), die ingang van die Goue Horing (middel en regs) en die See van Marmara en Prinse-eilande op die agtergrond.
Die **Goue Horing** (Turks: *Haliç* of *Altın Boynuz*; Grieks: Χρυσόν Κέρας, *Chrysón Kéras*) is ’n historiese inham van die Bosporus wat die stad Istanboel verdeel en ’n natuurlike hawe vorm wat duisende jare lank beskutting gebied het aan Griekse, Romeinse, Bisantynse, Ottomaanse en ander skepe.

Dis ’n monding in die vorm van ’n krom swaard wat by die Bosporus aansluit net waar dit in die See van Marmara inloop, en so word ’n skiereiland gevorm waarvan die punt Ou Istanboel is (die antieke Bisantium en Konstantinopel).

Die Afrikaanse en Griekse naam beteken dieselfde, maar die betekenis van die "goue" is onbekend. Talle historiese voorvalle het hier plaasgevind en die dramatiese tonele was al die onderwerp van ontelbare kunswerke.

Beskrywing
----------

Die Goue Horing is 7,5 km lank en op sy breedste 750 m. Die maksimum diepte, waar dit in die Bosporus invloei, is sowat 35 m.

Daar is vier brûe oor die inham. Hulle is, stroomaf, Haliç-brug (letterlik Goue Horing-brug); Eski Galata-brug (letterlik Ou Galata-brug, aangesien die oorspronklike Galata-brug in stukke hierheen vervoer en weer aanmekaargesit is nadat ’n brand dit in 1992 beskadig het; die huidige Galata-brug wat dit vervang het, is in 1994 voltooi); Atatürk-brug en Galata-brug. ’n Vyfde brug word tans gebou.
**Edwy** (ook bekend as Edwig of Eadwig, met die bynaam "die Regverdige"; 941 – 1 Oktober 959) was van 955 tot met sy dood koning van Engeland. Hy was die oudste seun van Edmund 1 en sy vrou Elfgifa. Hy is deur die adel gekies om sy oom Edred op te volg. In 956 word hy op 13-jarige ouderdom gekroon.

Bewind
------

Sy kort bewind is gekenmerk deur talle konflikte – met sy familie, die kerk, deur intriges aan die hof en deur opstande in Northumbrië en Mercië.

Volgens een legende het sy vete met die kerk onder leierskap van sint Dunstan en aartsbiskop Odo al op die dag van sy inwyding begin. Hy het nie opgedaag vir ’n byeenkoms van die adel nie. Dunstan het die jong koning aan die vry met ’n adellike meisie, ene Elfgifa, aangetref. Edwy het geweier om saam met Dunstan te gaan, maar dié het hom saamgesleep. Toe Dunstan besef hy het sy lewe in gevaar gestel, het hy na sy klooster gevlug. Edwy, onder aanmoediging van Elfgifa, het die klooster geplunder. Dunstan het ontsnap en eers ná die koning se dood na Engeland terugkeer.

In die *Anglo-Saxon Chronicle* word berig oor Edwy se opvolging en dat Duncan uit Engeland gevlug het, maar gee nie die rede nie. Die bostaande weergawe van die gebeure kan dus gebaseer wees op ’n ware politieke stryd tussen die jong koning en die kerkleiers, wat die storie later vertel het om hom te beswadder, of dit kan bloot ’n legende wees. In die Chronicle word ook vertel dat Odo die koning se latere huwelik met Elfgifa onwettig verklaar het omdat hulle "te naby familie" was.

Gesteun deur Odo het die inwoners van Mercië en Northumbrië hulle in 957 geskaar by Edwy se broer, Edgar die Vreedsame. Edwy is by die Slag van Gloucester verslaan, maar om ’n burgeroorlog te voorkom, is die ryk in twee verdeel al met die Teemsrivier langs. Edwy het oor die suidelike deel (Wessex en Kent) regeer en Edgar oor die noordelike deel.

Latere lewe en dood
-------------------

Daarna het Edwy wyser opgetree en die kerk begunstig. Hy is egter kort daarna dood en is opgevolg deur Edgar, wat die ryk weer verenig het.