**Jacob Benjamin** "**Jake**" **Gyllenhaal** (IFA: /ˈdʒɪlənhɔːl/, geb. 19 Desember 1980) is ’n Amerikaanse akteur van Joodse afkoms. Hy het op ouderdom van 10 reeds begin toneel speel. Ná sy eerste hoofrol in *October Sky* (1999) het hy in die onafhanklike kultusfliek *Donnie Darko* (2001) die rol van ’n sielkundig verwarde tiener gespeel saam met sy ouer suster, Maggie Gyllenhaal. In 2002 was hy in *The Good Girl* en in 2004 in die rampfliek *The Day After Tomorrow*.

Gyllenhaal was die gefrustreerde seesoldaat in *Jarhead* (2005) en in dieselfde jaar het hy groot lof gekry vir sy rol as Jack Twist in *Brokeback Mountain*. Vir laasgenoemde het hy die Bafta vir beste manlike byspeler gewen en is in dieselfde kategorie vir ’n Oscar benoem. Hy het sedertdien hoofrolle in baie prente vertolk, onder meer *Zodiac* (2007), *Prince of Persia: The Sands of Time* (2010), *Love & Other Drugs* (2010), *Source Code* (2011), *End of Watch* (2012), *Prisoners* (2013), *Nightcrawler* (2014) en *Southpaw* (2015).

Vroeë lewe
----------

Gyllenhaal is in Los Angeles, Kalifornië, gebore as die seun van die regisseur Stephen Gyllenhaal en draaiboekskrywer Naomi Foner. Die aktrise Maggie Gyllenhaal is sy ouer suster. Sy pa is van Sweedse en Engelse afkoms en is ’n afstammeling van Swede se adellike Gyllenhaal-familie. Jake se ma is in New York-stad gebore en kom uit ’n Joodse familie wat uit Rusland en Pole geëmigreer het. Gyllenhaal het al gesê hy beskou homself as Joods.

Loopbaan
--------

As kind was Gyllenhaal blootgestel aan rolprente vanweë sy ouers se noue bande met die bedryf. Hy het sy debuut in 1991 as Billy Crystal se seun gemaak in die komedie *City Slickers*. Daarna het sy ouers hom toegelaat om oudisies vir rolle af te lê, maar dikwels verbied om dit te aanvaar. Hy het in verskeie van sy pa se rolprente gespeel. Hy was in *A Dangerous Woman* (1993) saam met sy suster, Maggie; in "Bop Gun", ’n 1994-episode van *Homicide: Life on the Street*; en in 1998 in die komedie *Homegrown*. Gyllenhaal het aan die Columbia-universiteit Oostelike godsdienste en filosofie studeer, maar het ná twee jaar opgeskop om op sy toneelloopbaan te konsentreer.

Sy eerste hoofrol was in *October Sky* (1999) en dit is beskryf as Gyllenhaal se "uitbreekvertolking". *Donnie Darko*, Gyllenhaal se tweede groot prent, was aanvanklik nie ’n treffer toe dit in 2001 uitgereik is nie, maar het intussen kultusstatus verwerf.

In die volgende jaar het rolle gevolg in *Highway* saam met Jared Leto, *The Good Girl* saam met Jennifer Aniston en *Lovely & Amazing* saam met Catherine Keener. In albei laasgenoemde prente speel hy die rol van ’n onstabiele karakter wat ’n roekelose verhouding met ’n ouer vrou aanknoop. Hy was in dié jaar ook saam met Dustin Hoffman, Susan Sarandon en Ellen Pompeo in *Moonlight Mile*. Dit is rofweg gegrond op die regisseur Brad Silberling se persoonlike ondervindings ná die moord op sy meisie, Rebecca Schaeffer.

Gyllenhaal in 2012 op die Berlynse Rolprentfees.
In 2004 het Gyllenhaal in die treffer *The Day After Tomorrow* gespeel, met Dennis Quaid as sy pa. In 2005 was hy in die suksesvolle rolprente *Proof* saam met Gwyneth Paltrow en Anthony Hopkins, *Jarhead* en *Brokeback Mountain*. In laasgenoemde speel hy en Heath Ledger twee jong mans wat ontmoet toe hulle skape oppas en ’n seksuele verhouding aanknoop wat in die somer van 1963 begin en 20 jaar duur. Die media het dikwels na die prent verwys as "die gay cowboyfliek", hoewel daar verskillende opinies was oor die seksuele oriëntasie van die karakters. Die fliek het die Goue Leeu op die Venesiese Rolprentfees gewen, asook vier Golden Globes, vier Baftas en drie Oscars. Gyllenhaal is vir ’n Oscar benoem vir beste manlike byspeler, maar het teen George Clooney verloor. Gyllenhaal het wel die Bafta in dié kategorie gewen.

In 2007 het hy gespeel in die riller *Zodiac*, wat op ’n ware verhaal gegrond was; hy was Robert Graysmith van die *San Francisco Chronicle* wat twee boeke oor die Sodiakmoordenaar geskryf het. In dieselfde jaar het hy saam met Meryl Streep, Alan Arkin en Reese Witherspoon gespeel in *Rendition*, met Gavin Hood as regisseur. In 2009 het hy saam met Tobey Maguire in *Brothers* gespeel en in 2010 in *Prince of Persia: The Sands of Time*, wat op die videospeletjie met dieselfde naam gebaseer is, en die romantiese komedie *Love and Other Drugs*, waarvoor hy ’n Golden Globe-benoeming gekry het.

In 2012 was hy in *End of Watch* en in 2014 het hy ’n dubbele rol vertolk in die erotiese riller *Enemy*, en ook in die misdaadriller *Nightcrawler* gespeel. Vir laasgenoemde is hy vir ’n Golden Globe en Screen Actors Guild Award benoem. In 2015 het hy gespeel in *Southpaw*, *Everest* en *Demolition*.

Filmografie
-----------

In 2013 by die Toronto-rolprentfees.
In 2015 by die Toronto-rolprentfees.
* *City Slickers* (1991)
* *Josh and S.A.M.* (1993)
* *A Dangerous Woman* (1993)
* *Homegrown* (1998)
* *October Sky* (1999)
* *Donnie Darko* (2001)
* *Bubble Boy* (2001)
* *Lovely and Amazing* (2001)
* *Highway* (2002)
* *The Good Girl* (2002)
* *Moonlight Mile* (2002)
* *The Day After Tomorrow* (2004)
* *Brokeback Mountain* (2005)
* *Proof* (2005)
* *Jarhead* (2005)
* *Zodiac* (2007)
* *Rendition* (2007)
* *Brothers* (2009)
* *Prince of Persia: The Sands of Time* (2010)
* *Love & Other Drugs* (2010)
* *Source Code* (2011)
* *End of Watch* (2012)
* *Prisoners* (2013)
* *Enemy* (2013)
* *Nightcrawler* (2014)
* *Accidental Love* (2015)
* *Southpaw* (2015)
* *Everest* (2015)
* *Demolition* (2015)