recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Die **Kaapse rooibaars** of **vals jakopewer** (*Sebastes capensis*) is 'n seevis wat deel uitmaak van die familie *Sebastidae*. Dit word slegs aangetref in die waters van die weskus van Suid-Afrika, Tristan da Cunha en die suide van Suid-Amerika. *S. capensis* leef op dieptes van 20 tot 275 meter.

Etimologie en taksonomiese geskiedenis
--------------------------------------

Die spesies is oorspronklik beskryf deur Gmelin in 1789 as *Scorpaena capensis*. Dit is later herklassifiseer as *Sebastichthys capensis*. In 1917 is dit herbeskryf deur Evermann en Radcliffe as *Sebastes chamaco*. Die spesie se Engelse naam, *Jacopever*, is afgelei van die pokgemerkte akneevel van 'n ou kaptein.

Beskrywing
----------

Die Kaapse rooibaars is 'n demersale vis wat 'n maksimum lengte van sowat 37 cm bereik, maar 'n meer normale grootte is ongeveer 30 cm. Die dorsale vin het ongeveer dertien stekels en dertien sagte strale en die anale vin het drie stekels en ses sagte strale. Die algemene kleur van hierdie vis is rooi of bruin, en daar is vyf of ses vaal kolle op die boonste deel van die liggaam. Dit het baie prominente oë. Dit voed hoofsaaklik op garnale.

Verspreiding en habitat
-----------------------

Die Kaapse rooibaars word in die subtropiese waters in die suidoos-Atlantiese Oseaan aan die kus van Suid-Afrika, Tristan da Cunha en Gougheiland gevind. 'n Ander bevolking is teenwoordig in die suidoostelike Stille Oseaan aan die kus van Chili. Die dieptereeks vir hierdie spesie is 20 tot 275 meter.

Biologie
--------

Die Kaapse rooibaars voed op klein bentiese ongewerwelde diere. Dit is 'n vivipare spesies, die eiers word dus intern gehou totdat hulle uitbroei. In die fjords van die suide van Chili, beset die jong larwes die kanale waar copepod eiers volop is, terwyl die groter larwes beweeg na banke waar die soutgehalte hoër is en groter copepod prooi meer volop voorkom.

Sien ook
--------

* Jakopewer (verwant)
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van visfamilies
* Lys van varswater visfamilies
Hippo gepantserde troepedraer
Die **Hippo** (seekoei) was 'n Suid-Afrikaanse gepantserde troepedraer. Dit is spesiaal ontwerp om bestand te wees teen landmyne en kan tien infanteriste en 'n bemanning van twee vervoer. Die voertuig se afstand beheerde skiettoring bedien dubbele masjiengewere van 7,62 mm, maar soos ander geïmproviseerde gevegsvoertuie word dit net tot 'n beperkte mate beskerm teen ballistiese bedreigings.

Ontwikkelingsgeskiedenis
------------------------

As 'n tussentydse oplossing wat ontplooi is om die bedreiging van landmyne wat deur die South West African People's Organisation (SWAPO) in Noord-Ovamboland gelê is, te hanteer. Soortgelyk aan die BTR-152, bied dit 'n troepekompartement met sitplekke na voor. Visie is beperk tot vensters met smal plaatglas. Hierdie uitleg was algemeen ongewild en is later met die Buffel gepantserde troepedraer reggestel. Daar was skietpoorte vir die insittendes en 'n aangedrewe masjiengeweer skiettoring kon op die oop top aangebring word, alhoewel dit selde aangebring is. Passasiers en bemanning het afgeklim vanaf 'n agterdek.

Die Hippo Mk1-R was gebaseer op 'n M1961 Bedford-vragmotoronderstel, wat in 1974 van Suid-Afrikaanse diens uitgefaseer is. Die Mk1-R is vervaardig van sagte staal en RB390 pantserstaal. Sowat 150 Mk1-R is in 1974 bestel en na die Suid-Afrikaanse polisie gestuur, en nog vyf is aan die Suidwes-Afrikaanse owerhede geskenk. Polisie-eenhede het verskeie agtergelaat toe hulle in 1976 aan Rhodesië onttrek het; hierdie is deur Rhodesiese Veiligheidsmagte behou en later aan die nasionale weermag van Zimbabwe oorgedra. In 1978 is 120 Hippo Mk1-R-omskakelings van M1970 Bedfords gedoen vir die Suid-Afrikaanse Weermag, wat verantwoordelikheid aanvaar het vir patrollies langs die Angolese grens en 'n nuwe mynbeskermde voertuig benodig het. Die Hippo Mk1-M het ROQ TUFF-staal gebruik in plaas van sagte staal. Die Suid-Afrikaanse Leër het 402 Mk1-M bestel.

Die Hippo het sy doel vir die Suid-Afrikaanse Leër gedien, maar dit was swaar en het nie 'n werklike veldryvermoë gehad nie. 'n Nuwe mynbeskermde voertuig is in April 1976 ontwerp, alhoewel dit nog twee jaar sou duur voordat die Buffel uiteindelik die Hippo sou vervang as die leër se voorste troepedraende mynbeskermde voertuig.

Variante
--------

* Hippo Mk1-R - model 1974, gebou op die 1961 Bedford-onderstel.
* Hippo Mk1-M - 1978-model, gebou op die 1970 Bedford-onderstel.

Operateurs
----------

* Vlag van Suid-Afrika Suid-Afrika: Suid-Afrikaanse Weermag en Suid-Afrikaanse polisie
* Vlag van Suid-Afrika Suid-Afrikaː Suidwes-Afrika: Suidwes-Afrikaanse polisie, insluitende aanvanklik Koevoet
* Vlag van Rhodesië Rhodesië: Rhodesiese veiligheidsmagte
* Vlag van Zimbabwe Zimbabwe: Zimbabwe Nasionale Weermag

Bibliografie
------------

* Peter Gerard Locke & Peter David Farquharson Cooke, *Fighting Vehicles and Weapons of Rhodesia 1965-80*, P&P Publishing, Wellington 1995. ISBN 0-473-02413-6
* Peter Stiff, *Taming the Landmine*, Galago Publishing Pty Ltd. Alberton (South Africa) 1986. ISBN 9780947020040
Kaart van die Sumed-pyplyn.
Die **Sumed-pyplyn** (Suez-Middellandse See-pyplyn) vervoer ru-olie bestem vir Europa van die Rooisee na die Middellandse See.

Hierdie pyplyn van 320 km strek van Ain Sukhna (55 km suid van Suez) aan die Golf van Suez noordweswaarts dwarsoor Egipte na Sedi Kerir by Alexandrië aan die Middellandse See. Tenkskepe vaar van die Persiese Golf deur die Rooisee na Ain Sokhna. Daar word ongeveer die helfte van die vrag uitgepomp in die pyplyn en na Sedi Kerir gepomp. Die halfgelaaide tenkskepe kan nou maklik deur die Suezkanaal vaar omdat hul diepgang met ‘n kleiner vrag baie minder is. By Sedi Kerir word die olie dan weer in die skepe gepomp.

Na die sluiting van die Suezkanaal weens die Sesdaagse Oorlog moes tenkskepe op pad na Europa die omweg via die Kaap die Goeie Hoop volg. Daarom is die pyplyn in die jare 1974 tot 1977 aangelê as alternatief vir die Suezkanaal.

Ongeveer eenvyfde van Europa se ru-olie word deur die pyplyn vervoer.

Die gebruik van die pyplyn beteken dat minder tenkskepe om Kaappunt vaar, wat die bedreiging van ‘n moontlike groot oliebesoedelingsramp aan die Suider-Afrikaanse kuste aansienlik verminder.

Bibliografie
------------

* sumed.org
*Hierdie artikel is oor die seediertjie, vir die boom, sien Wildekastaiing.*

Die **Kaapse kastaiing** (*Parechinus angulosus*) is 'n seekastaiing, is endemies aan Suid-Afrika en kom aan die Weskus en suidkus voor. In Engels staan die kastaiing bekend as die *Cape urchin*.

Identifikasie
-------------

Die diertjie word tot 6cm lank. Die diertjie leef in 'n skulp en het dun, pers, rooi of groen stekels wat deur gaatjies uit die skulp steek. Die ongewerwelde diertjie leef in die tussengetypoele en rotspoele. Hulle vreet seewier (kelp) en alge. Die diertjie gebruik leë skulpe as *hoede* vir beskerming teen die son. Nadat die diertjie doodgaan is die skulp rond, hol, groenerig en knopperig. Die kastaiing se stekels verskaf beskerming vir jong perlemoen (*Haliotis midae*).

Bronne
------

* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. ISBN 978-1-77009-215-0
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 ISBN 978-1-77584-018-3

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons bevat media in verband met ***Parechinus angulosus***. |

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q2291648
* EoL: 3053877
* Fossilworks: 209853
* GBIF: 4341608
* iNaturalist: 553172
* NCBI: 7658
* WoRMS: 220995

 |
**Mebos** is ‘n tradisionele Suid-Afrikaanse lekkergoed gemaak van appelkose. Dit is soet van buite en het ‘n sout en suur smaak van binne.

Bereiding
---------

Elke plaas in die Boland het sy eie unieke resep gehad om hierdie kultuurproduk te berei. Dit word gemaak van sagte appelkose wat baie goed ryp is. Hulle word gewoonlik oornag in gekonsentreerde pekelwater gelaat. Die skil van die appelkoos raak dan los en afgetrek. Daarna word die appelkose goed met swawel ingesmeer en vir ‘n oggend in die son laat droog word. Na ‘n paar dae word die pitte verwyder en die appelkose weer met swawel bewerk. Gewoonlik word twee of meer appelkose saamgepers om die gewenste vorm te kry. Dan word dit op stellasies in die son geplaas om te droog en word dit ‘n paar maal gedruk om ‘n plat en ronde vorm te kry. Die droë vrugte word laastens in kalk- of pekelwater afgewas, afgedroog en met suiker ingesmeer. As **meboskonfyt** gemaak word, word die mebos in ‘n fles geplaas met ‘n stroop en kalkwater of suiker en water.

Liedjie
-------

In die tradisionele Afrikaanse volksliedjie "Daar kom Tant Alie" kom die volgende twee sinne voor:

En tant Mina kook stroop van die meboskonfyt,
van die Wellingtonse suiker teen die trippens die pond.

Geskiedenis
-----------

Die oorsprong van mebos kan teruggevoer word na Nederlands-Oos-Indië. Tydens die VOC se bewind was dit in Suid-Afrika reeds bekend en die Hugenote het dit ook berei. Die woord mebos kom van die Japans umeboshi, "ingemaakte pruime" of die Arabies mushmush, "appelkoos".

Bibliografie
------------

* Green, Lawrence G.: Beyond the city lights. The story of the Western Province – the towns and the farms, the life and the people, the folklore and the legends. Kaapstad: Howard Timmins, 1957.
**Innes en Franna Benadé** is 'n Afrikaanse sangpaar en broers. Hulle het in 1985 die ATKV se Crescendo-kompetisie gewen en in 1987 wen hulle die TV *Debuut*-kompetisie, wat die publiek aan nuwe talent in Afrikaanse musiek voorgestel het. Hulle eerste album, *Ek weet ek kan*, het die twee liedjies wat hulle tydens die Debuut-kompetisie gesing het, *Pretoria* en *By my vanaand*, ingesluit. Hierna het hulle deur die land getoer en talle langspeelplate uitgereik.

Franna Benadé
-------------

Franna in 1962 op Nylstroom gebore. In 1989 sluit hy by die Suid-Afrikaanse Polisiediens aan en in 1992 stel hy sy eerste solo-album vry. Hy begin in 1995 om druiwe op 'n plaas in Nylstroom te verbou. In Mei 2001 verhuis hy en sy gesin na Harrismith waar hy die aanbiddingsleier in hul gemeente was. Aan die begin van 2008 trek hulle terug na Nylstroom, waar hy met wild boer.

Innes Benadé
------------

Innes is in 1958 gebore. Hy het later 'n predikant geword.

Sien ook
--------

* Lys van Suid-Afrikaanse musikale kunstenaars
Skematiese voorstelling van inpersing. A = batoliet (nog nie gestol nie: ’n magmakamer); B = rotsgang; C = lakkoliet; D = pegmatiet; E = rotsplaat; F = stratovulkaan. Prosesse: 1 = jonger inpersing sny deur ’n ouer rotslaag; 2 = xenoliet in ’n magmakamer; 3 = kontakmetamorfose; 4 = aardoppervlak word opgestoot deur die ontstaan van ’n lakkoliet.
Devils Tower, ’n inpersing wat ontbloot is deur die erosie van die sagter omliiggende gesteente.
**Inpersing** of **intrusie** vind plaas wanneer magma van onder die aarde se oppervlak geleidelik in krake en openinge ingepers word. Soms word bestaande rots uit die pad gedruk, ’n proses wat miljoene jare kan duur. Wanneer die magma geleidelik afkoel en verhard, kritalliseer verskillende dele in minerale. Baie bergreekse, soos die Sierra Nevada in Kalifornië, is deur inpersing gevorm.

Intrusie is een van twee maniere waarop stollingsgesteente kan vorm; die ander is ekstrusie of vulkaanuitbarstings. Eersgenoemde vorm dus uit magma wat in die aardkors afkoel, terwyl ekstrusie bo die aarde se oppervlak plaasvind.

Daar is baie soorte inpersings, van bergreeksgroote batoliet tot dun are in die aardkors. Inpersings wat deur erosie ontbloot word, bedek soms groot oppervlakke. ’n Bekende voorbeeld van inpersing is Devils Tower in Noordoos-Wyoming in die VSA.

Vorms
-----

Inpersings word geklassifiseer volgens die vorm en grootte van die intrusierots en sy verhouding met die omringende formasies:

* Batoliet: ’n groot, onreëlmatige uitsteeksel
* Rotsgang: ’n relatief nou, afgeplatte uitsteeksel, dikwels byna vertikaal
* Lakkoliet: met ’n plat basis en ronde bokant, gewoonlik met ’n toevoerpyp onder
* Lopoliet: met ’n ronde, plat bokant en ’n vlak, ronde basis
* Fakoliet: lensvormig
* Vulkaanpyp of -nek: buisagtige, rofweg vertikale uitsteeksel wat as toevoerpyp vir ’n vulkaan kon gedien het
* Rotsplaat: relatief dun en plat
* Koepeltjie: klein en onreëlmatig

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4027528-0

 |
'n Isivivane in die steengroef op Robbeneiland.
'n **Isivivane** is 'n klipstapel wat in die Zoeloe-kultuur 'n belangrike rol speel.

Dit is 'n algemene gebruik onder veral die plattelandse Zoeloe-mense om 'n klip op 'n klipstapel te plaas voordat op 'n reis vertrek word om sodoende die plaaslike geeste gunstig te stem. Hierdie bakens, of isivivane, word dwarsoor Suider-Afrika aangetref, veral langs ou bekende en baie gebruikte voetpaaie.

Tien kilometer suidwes van Weenen langs die R74-pad in die rigting van Greytown is die grootste en bekendste isivivane, en is tot gedenkwaardigheid verklaar. Ander sulke bakens staan byvoorbeeld langs voetpaaie wat na Dukuza, koning Tsjaka se huis, lei en langs voetpaaie tussen Gingindlovu en die fontein waar koning Dingaan se drinkwater verkry is.

Tradisie vereis dat elke reisiger 'n klip plaas op die plek waarvandaan hy of sy vertrek. 'n Militêre leier doen dit voor hy op 'n veldtog gaan. Om 'n isivivane te begin, tel 'n persoon enige klip van sy keuse met die tone van die linkervoet op, vat dit dan met sy regterhand, spoeg op die klip en plaas dit dan waar hy of sy dit wil hê. Die gewoonte is dat elke persoon wat daarna daar verbygaan 'n klip optel, daarop spoeg en dit by die ander klippe pak en ontstaan daar dus mettertyd 'n hoë baken. So sal volgens die Zoeloe-bygeloof 'n suksesvolle reis verseker word.

Hierdie kulturele gebruik word teenswoordig soms vir kommersiële doeleindes misbruik.

Bibliografie
------------

* Derwent, Sue: KwaZulu-Natal Heritage Sites – a guide to some great places. Claremont: David Philip Publishers, 2006. ISBN 0-86486-653-4
* www.heritagezn.co.za
* www.zulu-culture.co.za
**Hoëdefinisie-televisie** of **H DTV** is 'n nuwe TV-standaard wat die hoogste kwaliteit kan bied. In teenstelling met die ou PAL-, NTSC- en SECAM-standaarde wat geskik is vir gewone beeldbuise tot by 72 cm, eis nuwe tegnologieë soos plasma en vloeikristalle wat vir groter skerms gebruik word meer beeldlyne en hoër resolusies.

HDTV bied teenswoordig 720 of 1080 beeldlyne. Op geskikte skerms maak skerper en meer plastiese beelde nou fynste details sigbaar.

Aanbieders
----------

HDTV word reeds in verskeie lande, waaronder die Verenigde State, Japan, Suid-Korea, Meksiko, Brasilië en Australië, uitgesaai. In Europa, waar in 2004 slegs een Belgiese betaalkanaal (*HD1*) via die satelliet Astra opgevang kan word, is HDTV in 2005 ingevoer. Sedert 1 Junie 2005 word HD1 se programme ook in die nuwe MPEG-4-standaard uitgesaai.

Tydens die *Consumer Electronics Show (CES)* 2005 in Las Vegas is 'n verskeidenheid nuwe HDTV-toerusting vir TV-ateljees en verbruikers bekend gestel, en die statistieke gegewens oor die verspreiding van die tegnologie was bemoedigend. In die Verenigde State het die aantal TV-kanale wat HDTV-programme uitsaai reeds in 2004 tot 1 000 gestyg; die TV-netwerk *CBS* bied sy aandprogram tussen 8 en 11 uur nm gereeld in hoë resolusie aan, en ook kabel-TV-aanbieders soos *HBO* en *Discovery* saai 'n aansienlike gedeelte van hul programme in HDTV uit. *DirecTV* het aan die einde van die jaar 39 satellietkanale in HDTV-kwaliteit in bedryf.

In Europa het 'n aantal satelliet- en kabeltelevisiestasies begin om programme in hoë resolusie te beeldsaai. Ook die spele van die Sokker-Wêreldkampioenskap, wat 2006 in Duitsland plaasgevind het, is in hoë resolusie aangebied. Ter geleentheid van die Atletiek-wêreldkampioenskappe in Berlyn het die openbare Duitse uitsaaier ARD in Augustus 2009 naas die sportwedstryde ook twee episodes van Sweedse speurreekse (*Irene Huss* en *Wallander*) in HDTV gebeeldsend. Dit was die eerste van drie toetsreekse wat vir 2009 beplan is. 

Die eerste HDTV-kanaal in Suid-Afrika sal volgens die maatskappy Sentech in 2010 beskikbaar wees.

HDTV-resolusies
---------------

| Formaat | Resolusie: Beeldelemente/Lyne | Aftasting | Beelde per sekonde | Beelde verskyn as | Aspekverhouding |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 720p 50 | 1280 x 720 | Progressief | 50 | Volbeelde | 16:9 |
| 720p 60 | 1280 x 720 | Progressief | 60 | Volbeelde | 16:9 |
| 1080i 25 | 1920 x 1080 | Interlaced | 50 | Halfbeelde | 16:9 |
| 1080i 30 | 1920 x 1080 | Interlaced | 60 | Halfbeelde | 16:9 |

Internasionale standaard-resolusies
-----------------------------------

Standaard-resolusies
**Islington** [ˈɪzlɪŋtən] is 'n stadsdeel van Groter Londen, Engeland wat net noord van die Britse hoofstad se sake- en finansiële sentrum, die City of London, geleë is. Dit is die sentrale naamgewende buurt vir die administratiewe distrik *London Borough of Islington* wat in 1965 met die samesmelting van twee vroeëre metropolitaanse distrikte, Islington en Finsbury, gevorm is. Die naam Islington het oorspronklik na die huidige distrik of *borough* se noordelike buurte verwys. Sy etimologiese oorsprong is die Angel-Saksiese pleknaam *Gislandune* ("Gisla se heuwel"). In die Domesday Book van 1086 word na die nedersetting verwys as *Iseldone*.

Islington was oorspronklik 'n herstellingsoord vir welgesteldes wat eers teen die einde van die 18de eeu minder aantreklik vir welvarende Londenaars geword het. Later, in die 20ste eeu, is Islington met literêre persoonlikhede soos Evelyn Waugh, George Orwell en Joe Orton verbind. Uiteindelik het ook Londenaars uit die hoër middelklas hulle tot die buurt aangetrokke gevoel en begin om ou woonhuise te renoveer. So was Islington ná die einde van die Tweede Wêreldoorlog een van die eerste stadsdele in Sentraal-Londen wat aan gentrifikasie blootgestel is.

Vandag is Islington 'n hoofsaaklik residensiële buurt van Londen se middestad (*Inner London*) wat van Islington High Street tot Highbury Fields strek en die gebied rondom die besige Upper Street, Essex Road en Southgate Road in die ooste insluit.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4274544-5
* VIAF: 248195074
* WorldCat Identities: viaf-248195074

 |
Hierdie artikel bespreek die kameras — hoofsaaklik 35 mm SLR's — vervaardig deur **Pentax**, die Ricoh Imaging Corporation en sy voorgangers, Asahi Optical Co. Ltd.

Dit dek van die eerste "Asahiflex" modelle in 1952 en hul opvolger, die deurslaggewende "Asahi Pentax" enkellensreflekskamera, tot die hedendaagse tyd.

Agtergrond
----------

Gedurende die tydperk rondom 1950 het die Japannese fotografiese industrie teruggebons na sy kragtige vlakke van die vroeë 1940's, en ook Japan se opkoms as 'n belangrike uitvoerder. Die wedergebore bedryf het baie van hul kameras verkoop aan die besettingsmagte (met baie groter besteebare inkomste as die Japannese) en is goed ontvang. Die Korea-oorlog het 'n groot instroming van joernaliste en fotograwe na die Verre-Ooste tot gevolg gehad. Hulle was beïndruk deur die lense van maatskappye soos Nikon en Canon vir hul Leica afstandsoekerkameras, en ook om bakdele van die Leica en Contax kameras wat hulle gebruik het, aan te vul en te vervang. Dit was die agtergrond van die ontwikkeling van Asahi Optical se eerste kamera.

Skroefaanhegkameras
-------------------

### Asahiflex Reeks

Asahi Optical het sy eerste 35 mm kamera in 1952 vrygestel. Asahi het die ongewone besluit geneem deur te begin met 'n hoë-gehalte 35mm-kamera wat nie 'n kopie van iets anders was nie. Die ontwerpers was oortuig van die inherente meerderwaardigheid van die SLR en het dus hiermee voortgegaan. Hierdie poging het gelei tot die Asahiflex I, wat ook die eerste Japannese 35mm SLR-kamera was.

Die Asahiflex IIb
Daar was nog altyd 'n noue ontwerpverhouding tussen die produkte van Asahi, en die wat in Duitsland gebou is deur 'n verskeidenheid vervaardigers, veral Zeiss Ikon.

Die Asahiflex I het 'n nie-verwisselbare middelvlaksoeker gehad, met 'n direkte optiese soek vir oogvlak-gebruik. Die Asahiflex I het 'n nie-terugkeerspieël en 'n sluiterspoed van 1/25 tot 1/500. Die kamera het die M37 skroefmontering gebruik. Dit het na 'n paar klein veranderinge, soos flitsgebruik, die IA opgelewer. Met die IIB 'n belangrike sprong gemaak: die vinnige terugkeerspieël. Die probleem van die spieël se swart-uit was een van die grootste probleme met vorige SLR ontwerpe, wat hul bruikbaarheid grootliks verminder het en 'n goeie rede was vir die groter gewildheid van die afstandsoeker. Met die IIB is daar na vore gekom met die eerste praktiese vinnige terugkeerspieël, 'n belangrike innovasie en een wat dadelik aangeneem is deur die ander vervaardigers. Met die laaste model in die reeks, die IIA, kon die Asahiflex ook die stadige spoed van 1/25ste van 'n sekonde tot 'n halfsekonde bemeester.

Die fotografiese reuse Canon en Nikon kon eers hul eie SLR kameras in 1959 bekendstel. In teenstelling hiermee is die Pentaxreeks aangebied om hierdie funksies teen 'n relatief lae prys, wat baie fotograwe bekendgestel het aan 35 mm SLR fotografie.

Honeywell H3V
Die Groot Mufti van Jerusalem, Amin al Husseini, groet Bosniese SS-vrywilligers
Islamofobie het in die Amerikaanse *Suburbia* posgevat
Die term **Islamofascisme** is 'n omstrede neologisme wat na moontlike ooreenkomste tussen sekere moderne Islamitiese groeperings en die Europese fascistiese bewegings van die vroeë 20ste eeu, neofascistiese bewegings of totalitêre ideologieë verwys. Organisasies, wat as "Islamofascisties" beskryf is, sluit al-Kaïda (en sy ondersteuners soos die Salafi-groep vir Preek en Stryd, Jemaah Islamiyah in Indonesië en ander) en die destydse regering van Iran in.

Kritiese stemme beweer dat die vereenselwiging van die Islamitiese godsdiens met die fascisme 'n beledigende en ongeskikte politieke epitheton sou wees. Die Engelse woord *Islamofascism* word deur die Amerikaanse woordeboek *New Oxford American Dictionary* erken en gedefinieer as "*a controversial term equating some modern Islamic movements with the European fascist movements of the early twentieth century*."

Aanwending
----------

Sommige kommentators beskou Islamofascisme as 'n beweging wat deur Islamiste en hulle pogings om die primitiewe en onmenslike Sjaria-"regstelsel" weer in te voer en op geweldsame manier 'n nuwe verenigde Moslemstaat te skep. Volgens die opvattings van Soenni-Islamiste moet hierdie staat as 'n nuwe kalifaat daargestel word en van Spanje tot by Sentraal-Asië strek *[dooie skakel]*
*[dooie skakel]* Geargiveer 28 Mei 2007 op Wayback Machine, terwyl Sjiïtiese Islamiste selfs die stigting van 'n wêreldwye Islamitiese staat onder die leiding van 'n Islamitiese regsgeleerde bepleit .'n Klein aantal wetenskaplikes het die term fascisme versigtig aangewend om bepaalde verskynsels en vorms van militante Islamitiese fundamentalisme of militante Islam te bespreek.

Oorsprong
---------

Volgens Roger Scruton (Wall Street Journal) is die term vir die eerste keer deur die Franse Marxis Maxime Rodinson gebruik om die Iranse Rewolusie in 1978 te beskryf.

Die term gaan ook terug op 'n artikel, wat op *8 September* 1990 in die dagblad *The Independent* verskyn het. In *"Construing Islam as a language"* het Malise Ruthven geskryf:


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Nogtans is daar 'n soort politieke probleem wat die Moslemwêreld raak. In teenstelling met die arfgename van ander nie-Westerse tradisies soos Hindoeïsme, Sjintoïsme en Boeddhisme, ondervind Islamitiese samelewings buitengewoon groot moeilikhede by die politieke institusionalisering van splitsings: Outoritêre bewinde – om nie te sê Islamo-fascisme nie – is van Marokko tot by Pakistan die reël eerder as die uitsondering.

(*Nevertheless there is what might be called a political problem affecting the Muslim world. In contrast to the heirs of some other non-Western traditions, including Hinduism, Shintoism and Buddhism, Islamic societies seem to have found it particularly hard to institutionalise divergences politically: authoritarian government, not to say Islamo-fascism, is the rule rather than the exception from Morocco to Pakistan.*) |  |
**Isjaslaf I** (Russies: Изясла́в Яросла́вич; 1024-3 Oktober 1078) het as grootprins oor Kiëf-Roes regeer. Hy was die seun van Jaroslaf die Wyse.

Isjaslaf was een van die skrywers van die *Prawda Jaroslawitsjei*, ’n onderdeel van die Roesskaja Prawda, die eerste wetboek van Kiëf-Roes.

In 1043 het sy pa ’n ooreenkoms met koning Casimir I van Pole aangegaan waarin Tsjervern erken is as deel van Kiëf-Roes. Die ooreenkoms is verseël met ’n dubbele huwelik: dié van Casimir met Dobronega, Jaroslaf se suster, en van Isjaslaf met Gertrude, Casimir se suster. Uit laasgenoemde huwelik is Isjaslaf se seun Jaropolk gebore. Sy ander seun, Swjatopolk, was die resultaat van ’n buite-egtelike verhouding.

Ná ’n volksopstand in 1068 is Isjaslaf van die troon gesit en het hy na Pole gevlug. In 1069 het hy Kiëf met die hulp van ’n Poolse leër ingeval, maar in 1073 is hy deur sy broers verdryf. In 1077 het hy Kiëf nogmaals ingeneem, maar hy is in ’n geveg teen Oleg van Tsjernigof dood.
Die poliep- en die kwalvorm: die twee basiese vorme wat by die Cnidaria voorkom.
**Neteldiere**, **holtediere** of **Cnidaria** vorm ’n filum van die diereryk. Die filum bevat die skyf- en kubuskwalle, die hidropoliepe en die blomdiere. Hulle kom almal in die water voor, hoofsaaklik seewater. 

Neteldiere kom al lank op die aarde voor, maar aangesien hulle lank geen skelet gevorm het nie, is die fossiele bewyse vir hul bestaan beperk tot die steenkorale en ’n paar goed bewaarde afdrukke van kwalagtiges. Die vroegste bekende meersellige lewe op aarde, die Ediacara-fauna, wat van 542 miljoen tot 630 miljoen jaar gelede dateer, bevat al duidelike fossiele van neteldiere.

Anatomie
--------

Die basiese vorm van die neteldier is ’n sakkie met net een opening, wat as mond én anus dien. Om die opening is tentakels, waarin gespesialiseerde selle voorkom wat angeltjies kan uitskiet. Dit is die netelselle, waaraan die diere hul naam te danke het. Die gif wat daaruit skiet, verlam die prooi, wat daarna deur die tentakels na die "mond" gebring word. In teenstelling met byvoorbeeld sponsdiere, het neteldiere duidelik verskillende organe: byvoorbeeld ’n opperhuid, maag en eenvoudige senustelsel.

Ontwikkeling
------------

Die lewensiklus van die neteldier bevat in beginsel twee stadiums: ’n poliep- en kwalstadium. In die poliepstadium sit die dier meestal aan die bodem vas met sy mond en vangarms na bo. In die kwalstadium dryf dit saam met die seestrome met sy mond en vangarms na onder. By korale en seeanemone is die poliepstadium die belangrikste en is die kwalstadium die larwestadium. By kwalle is dit andersom.

Sowel geslagtelike as ongeslagtelike voortplanting kom by neteldiere voor.

Taksonomie
----------

Die Cnidaria word in ses klasse verdeel:

* Anthozoa (blomdiere)
* Cubozoa (kubuskwalle)
* Hydrozoa (hidropoliepe)
* Scyphozoa (skyfkwalle)
* Staurozoa
* Polypodiozoa

Korale, bloublasies en seeanemone behoort almal tot die filum Cnidaria. Die belangrikste klas vir koraalriwwe is die Anthozoa (blomdiere). Hulle word in twee onderklasse verdeel: Zoantharia (of Hexacorallia) en Alcyonaria (of Octocorallia). Die voorvoegsels hexa- (ses) en octo- (agt) verwys na die getal tentakels wat die dier het.

Galery
------

* Geel korsanemoon van die orde Zoanthidea.Geel korsanemoon van die orde Zoanthidea.
* Seeanemoon van die orde Actinaria (familie Stichodactylidae).Seeanemoon van die orde Actinaria (familie Stichodactylidae).
* Sagte koraal van die orde Alcyonacea.Sagte koraal van die orde Alcyonacea.

* Sagte koraal van die orde Alcyonacea.Sagte koraal van die orde Alcyonacea.
* Steenkoraal van die orde Madreporaria.Steenkoraal van die orde Madreporaria.
* Swart koraal van die orde Antipatharia.Swart koraal van die orde Antipatharia.
Die sultanaat
Die **Sultanaat Atjeh** (Atjehs: *Keurajeun Acèh Darussalam*) was 'n staat in die noorde van Sumatra vanaf die 15de eeu tot 1903.

In die 17de eeu het die Nederlandse VOC handelskontakte met die sultanaat onderhou en in 1616 het hulle 'n ambassadeur na die sultan se hof gestuur. In die 19de eeu het Nederland begin om sy invloed op Sumatra uit te brei. Die Jemenitiese raadgewer van die sultan Habib Abdoe'r Rahman Alzahier (1833-1896) het die Turkse hof in Istanboel besoek om Atjeh as 'n Ottomaanse protektoraat te laat inlyf, maar die Turkse regering het geweier. 

Ná die opening van die Suezkanaal (1869) word die posisie van die sultanaat vir die Nederlanders baie belangriker omdat dit op die roete van die Nederlandse skepe geleë is. Op 31 Maart 1873 besluit Nederland tot 'n inval en dit word die grootste en bloedigste oorlog uit die Nederlandse koloniale geskiedenis wat eers in 1904 met die onderwerping van die gebied sou eindig. Die sultanaat word ingelyf, hoewel die Atjehers self die koms van die Japanners in 1942 as die einde van die oorlog beskou.
Wittenbergplatz in wes-oostelike rigting, 2003, met die moltreinstasie Wittenbergplatz
Die suidelike deel van die plein
Die **Wittenbergplatz** is 'n plein in die Berlynse stadsdeel Schöneberg wat deel uitmaak van die sogenaamde *Generalszug*, 'n reeks van strate en pleine wat Schöneberg met die stadsdeel Kreuzberg verbind. Die plein is in die tydperk tussen 1889 en 1892 aangelê en na die Slag naby Wittenberg vernoem wat Duitse magte op 13 Januarie 1813 tydens die Vryheidsoorloë teen Napoleon Bonaparte se troepe geveg het.

Die markante kruisvormige ingangsgebou tot die moltreinstasie Wittenbergplatz is in die sentrum van die plein tussen die rylane van *Tauentzienstraße*, een van Berlyn se belangrikste winkelstrate wat oor die plein loop, geleë. Die bekende afdelingswinkel *Kaufhaus des Westens (KaDeWe)* - die grootste op die vasteland van Europa - is in die suidwestelike hoek van die plein geleë. Die plein het sy huidige gestalte in die 1990's gekry.

* Wittenbergplatz, 1904Wittenbergplatz, 1904
* Lugfoto van die Wittenbergplatz, 1920Lugfoto van die Wittenbergplatz, 1920
* A man humming (lêerinligting) — speel in blaaier (beta)
	+ *Probleme om na lêer te luister? Sien die mediahulp.*

**Neurie** is 'n klank wat gemaak word sonder woorde, deur die mond te sluit en om die klank te dwing om uit die neus te kom. Om te neurie is om 'n klank voort te bring, dikwels met 'n melodie. Dit is ook geassosieer met 'n deurdagte absorpsie, 'hmm'. 'n Neurie het 'n besondere toonkleur (of klank kwaliteit), gewoonlik 'n eentonig met 'n effense verskuiwing in tone.

Meganika
--------

'n*[dooie skakel]* Kolibrie by 'n blom. 
Die neurie klank word geskep deur die resonansie van die lug in die verskillende dele van die kop en keel van die asemhalingskanale. Die neurie klank wat voortebring word die kolibrie (Engels: *hummingbird*), is met die op en af beweeg van die voël se vlerke wanneer hy in een posisie bly.

Neurie in menslike evolusie
---------------------------

Joseph Jordania het voorgestel dat neurie 'n belangrike rol kon speel in die vroeë menslike ontwikkeling, deurdat hulle na mekaar kon roep op hierdie manier. Baie sosiale diere maak ook onduidelike geluide (die kloek van 'n hoender) terwyl hulle hul daaglikse aktiwiteite onderneem. Hierdie klanke het twee funksies: om die groep die laat weet hulle is veilig en dat daar geen gevaar is nie en om die groep te laat weet dat daar gevaar op pad is. Die dier wat eerste die gevaar raaksien, hou op met beweeg en maak die geluid, die ander diere volg dan die voorbeeld en binnekort is die hele groep stil en bekyk die omgewing vir gevaar. Charles Darwin was die eerste persoon om hierdie verskynsel waar te neem tussen wilde perde en beeste. Joseph Jordania het voorgestel dat vir baie diere stilte 'n teken van gevaar kan wees, en dit is hoekom 'n sagte neurie klank of musiek 'n ontspannende uitwerking het.

Musiek
------

Neurie word dikwels gebruik in musiek van klassieke musiek tot jazz en R&B.
Hiërargiese NTP-argitektuur: Atoomhorlosies bo, bedieners op stratum 1, 2 en 3, en uiteindelik die rekenaarkliënte (stratum 4) aan die onderkant.
Die netwerkvertraging word uitgewerk.
**Netwerktyd-protokol** (Engels: *Network Time Protocol*; afgekort *NTP*) is 'n protokol waarmee rekenaars onderling met mekaar in verbinding tree om hul interne horlosies te sinkroniseer. NTP is een van die oudste Internetprotokolle en luister op UDP-poort 123.

NTP is gebaseer op die aanname dat die netwerkvertraging voorspelbaar is. Die rekenaarnetwerk word hiërargies ingedeel, waar rekenaars met die noukeurigste tydbron as "stratum 1" aangedui word. Die rekenaars wat hul tyd van so 'n bediener bekom is per definisie op "stratum 2" of laer.

'n NTP-kliënt kan verskeie NTP-bedieners (bronne) gebruik, waar die NTP-kliënt self besluit welke bron die beste werk. Aan die hand van sekere kriteria kies 'n NTP-kliënt 'n bron en sinkroniseer sy tyd daarmee. Klein verskille in tyd word deur die kliënt opgemaak deur die rekenaar se klok vinniger of stadiger te laat loop. As gevolg hiervan kan die tyd sonder enige spronge reggestel word. Die kliënt bly egter met al sy NTP-beidieners in verbinding, en kies 'n ander bron vir sinchronisasie as dit 'n meer stabiele tyd bied.

'n Atoomhorlosie kan byvoorbeeld as 'n tydbron dien, so ook 'n DCF77- of GPS-ontvanger. Die GPS-sein bevat onder meer akkurate tyd. Die rekenaar wat hierdie seine ontvang kan ander rekenaars deur die netwerk met millisekonde-akkuraatheid sinchroniseer.

Spesiale toestelle is in die handel beskikbaar wat die funksie van 'n DCF77- of GPS-klokontvanger met die van 'n NTP-bediener kombineer.

SNTP
----

Microsoft gebruik 'n protokol vir Windows wat SNTP genoem word (waar die S vir *Simple* staan). Die protokol is, hoewel dit ook rekenaars met mekaar kan sinchroniseer, nie met die "regte" NTP vergelykbaar nie. Die aanpassing van tyd is skielik en nie geleidelik nie (met spronge). Dit kan ook nie die betroubaarheid van verskeie tydbronne evalueer nie. Dit kan wel 'n normale NTP-bediener as tydsbron gebruik.
’n Donkerkamer by ’n hoërskool.
Die fotograaf kan in die donkerkamer werk onder ’n kleurlig waarvoor die papier nie sensitief is nie, soos ’n rooi lig.
’n **Donkerkamer** is ’n kamer wat pikdonker gemaak kan word vir die ontwikkeling van ligsensitiewe fotografiese materiale, soos fotografiese film en papier. Donkerkamers bestaan al sedert die begindae van fotografie in die vroeë 19de eeu. 

Weens die ingewikkelde ontwikkelings- en afdrukprosesse wat by kleurfotografie betrokke is, asook die ontwikkeling van eers Polaroid-tegnologie en later digitale kameras, neem donkerkamers se gewildheid af, hoewel hulle nog algemeen aangetref word by skole, kolleges en in die ateljees van professionele fotograwe.

Werking
-------

Die middelpunt van ’n donkerkamer is die vergroter, ’n optiese apparaat soortgelyk aan ’n skyfieprojektor. Lig van ’n afgeskermde ligbron skyn vir ’n paar sekondes deur die negatief en ’n vergrote beeld val op ’n vel liggevoelige papier. In dié tyd kan spesiale effekte aangebring word deur dele byvoorbeeld te onder- of oorbelig. Die papier gaan dan deur ’n reeks baddens om dit te ontwikkel en fikseer. Die foto word hierna afgespoel en droog gemaak.

Film kan ook in ’n donkerkamer uit die kamera of kasset gehaal word, want algehele donkerte is daarvoor nodig. 

  


|  Fotografie |
| --- |
| Beeldsensor
• Beligting
• Daguerreotipe
• Digitale kamera
• Donkerkamer
• EF-lenspassing
• Enkellensreflekskamera
• F-nommer
• Film
• Filmspoed
• Fokus
• Fokusafstand
• Intreepupil
• Kamera
• Lensopening
• Lensopeningprioriteit
• Pentaprisma
• Professionele videokamera
• Reël van derdes
• RGB-kleurmodel
• Sluiterprioriteit
• Sluiterspoed
• Telefotolens
• Veelvoudige beligting
• Velddiepte
• Wyehoeklens
Geomerking
• Groepering
• Holografie
• Natuurfotografie
• Selfie
• Snelreeksfotografie
• Wildfotografie
35 mm ekwivalente fokuslengte
• CMYK-kleurmodel
• Kleurtemperatuur
• Rooi-oogeffek
• Swart-en-wit
• Zoemlens |
| *Wysig hierdie sjabloon* |
**Suna de Villiers** (1916–2007) was 'n Afrikaanse skryfster van kinderlektuur en was getroud met die taalkundige Meyer de Villiers.

Lewe en werk
------------

Susanna Margaretha Zondagh (Suna) Dreyer is op 25 Mei 1916 in Kaapstad gebore. Haar ouers is Andries Jacobus Dreyer en Helena Susanna Raubenheimer. Sy het twee broers en uit haar pa se vorige huwelik het sy vyf halfbroers en drie halfsusters gehad. Sy ontvang haar skoolopleiding aan die Hoërskool Jan van Riebeeck in die stad. Ná skool studeer sy aan die Universiteit Stellenbosch en is een van die eerste studente wat in maatskaplike werk opgelei word. Sy is getroud met die bekende taalkundige Meyer de Villiers en hulle het ’n seun en vier dogters. Die laaste 5 jaar van haar lewe woon sy in 'n aftree-oord in Swellendam, waar sy op 2 Mei 2007 oorlede is.

Skryfwerk
---------

"*Haai Selina, jok jy nie?*" is ’n kinderboek met illustrasies deur Cora van Eeden. Van haar kinderversies word opgeneem in die versamelbundel "*Nuwe Kleuterverseboek*". Sy vertaal Thea Dubelaar se "*Nettie*" en Charles Shields se "*Bouers van die moderne beskawing*" in Afrikaans en saam met haar man vertaal sy ook "*Fabels en legendes*" van Bruno Nardini uit Italiaans na Afrikaans.

Publikasies
-----------

| Jaar | Publikasies |
| --- | --- |
| 1965 | Haai Selina, jok jy nie? |
|  | Vertalings |
| 1960 | Bouers van die moderne beskawing: Geskiedenis vir standerd ses –
Charles Shields |
| 1981 | Fabels en legendes – Bruno Nardini (saam met Meyer De Villiers)
Nettie – Thea Dubelaar |

Bronnelys
---------

### Boeke

* "Stellenbosse Galery". HAUM-Uitgewers. Kaapstad en Pretoria. 1974

### Internet

* Geni:
* Stellenbosch Writers:
***Lu‘kmân*** (Arabies: لقمان, "**Loekmaan**") is die 31ste soera, of hoofstuk, van die Koran. Dit bevat 34 ajat, of verse, en is vermoedelik in Mekka aan Mohammed geopenbaar. Dié soera begin met die allegoriese letters (*muqattaʿat*) Alief, Laam, Miem.

Opsomming
---------

Die fokus van die soera kan beskou word as 'n beklemtoning van die beginsels van matigheid. Die hoofstuk gebruik die mosterdsaadanalogie (vers 16) om klem te lê op die mate waarin God bewwus is van die mens se dade, ook moontlik op die feit dat enige bose of goeie daad, ongeag hoe klein, aangeteken word en op die Oordeelsdag deur God openbaar gemaak sal word.

'n Laaste fokuspunt van hoofstuk 31 is die doel van God se skepping. Daar word gewys hoe God se bedoeling met die skepping was om die mens te help, en sy tekens is teoreties oral te sien, van die reën tot die plantegroei (vers 10). Dié klem herinner die mens weer aan sy diensbaarheid aan God terwyl dit ook die idee tuisbring dat die mens veronderstel is om goeie dade op aarde te verrig. Die mens se doel is om God te dien, terwyl die aarde geskep is om in die mens se behoeftes te voorsien.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Vorige soera:**Ar-Rum** | **Die Koran** | Volgende soera:**As-Sajdah** |
| Soera Lu'kman |
| 1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114 |

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4722586-5
* LCCN: n79128250
* SUDOC: 24114468X
* TDVİA: lokman-suresi
* VIAF: 205795936
* WorldCat Identities (via VIAF): 205795936

 |
Die **Witvlerkvleikuiken** (*Sarothrura ayresi*) is 'n baie skaars voël in die Rallidae familie. Sy wetenskaplike naam kom van die Suid-Afrikaanse ornitoloog, Thomas Ayres, wat dit by Potchefstroom ontdek het. Hierdie spesie word as bedreig gelys, omdat dit in 'n baie klein habitat voorkom. Daar is slegs aangetekende broei plekke. Selfs hierdie habitat beleef 'n voortdurende afname in area en kwaliteit as gevolg van die verlies van seisoenale vleilande.

Beskrywing
----------

Die Witvlerkvleikuiken lyk oorwegend soos die ander familie in die vleikuiken genus. Beide geslagte het 'n dowwe verekleed en 'n donker kroon. In vlug vertoon beide geslagte ook die kenmerkende wit sekondêre vere, 'n kenmerk wat slegs met die verwante genus  *Coturnicops* gedeel word.

Verspreiding en habitat
-----------------------

Die spesie het 'n twee-ledige habitat: noord van die ewenaar in Ethiopië en suid van die ewenaar in Zambië, Zimbabwe en Suid-Afrika. Dit is onbekend of die noordelike en suidelike bevolkings afsonderlike spesies is, maar hulle fisiese kenmerke is identies. Die voëls is nie permanente inwoners in enige van die bekende plekke nie en trek soms na so min as ses weke wanneer toestande ongunstige draai.

Die drie Ethiopiese terreine waar dit voorkom is die Suluta Valley vleilande, die Berga vleilande en die Wersebi vleilande naby Addis Abeba. Die spesie is vir die eerste keer in 1997 in die Berga vleilande gevind. In Suid-Afrika word hulle gereeld opgemerk in die Dullstroom en in die Wakkerstroom vleilande.

Die witvlerkvleikuiken roep tipies teen dagbreek en sononder, soms in 'n duet. Hulle natuurlike habitat is seisoenale vleilande. Die spesie word ernstig bedreig deur die verlies aan habitat. Dit word hoofsaaklik veroorsaak deurdat gras deur beeste vertrap, gras gesny en vleilande vir weiding gedreineer word.

Fotogalery
----------


Mannetjie en wyfie

Berga-vleiland in Ethiopië, 'n broeigebied

Vee en wonings langs die vleiland

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name
**Suna Venter** (- 29 Junie 2017) was 'n Suid-Afrikaanse joernalis. Sy het as vervaardiger van aktuele sake by RSG onder uitvoerende vervaardiger Foeta Krige gewerk. Venter is op 29 Junie 2017 dood in haar woonstel aangetref. In die aanloop tot haar dood het sy onder verskeie pogings op haar lewe deurgeloop, is sy etlike male met doodsdreigemente geteister, en verskeie kere geïntimideer en geviktimiseer.

SAUK 8
------

Suna Venter was een van agt joernaliste wat in Julie 2016 deur die SAUK afgedank is nadat hulle protes aangeteken het teen vermoedelike onregmatige inmenging in redaksionele beleid by die openbare uitsaaier. Die ander betrokke joernaliste was Foeta Krige, Busisiwe Ntuli, Krivani Pillay, Jacques Steenkamp, Lukhanyo Calata, Vuyo Mvoko, en Thandeka Gqubule.

Die SAUK het beweer dat hierdie joernaliste afgedank is omdat hulle die SAUK-bestuur se gesag ondermyn het en omdat hul wangedrag onhoudbaar geword het.

Nadat die joernaliste 'n saak teen die SAUK in die arbeidshof aanhangig gemaak het, is sewe van hulle in hul poste heraangestel.

Dood
----

Venter is op 29 Junie 2017 dood in haar woonstel in Fairland, Johannesburg aangetref. Sy was 32 jaar oud. Venter is voor haar dood gediagnoseer met die hartkwaal stres-kardiomiopatie, wat in die volksmond ook as gebreekte-hart-sindroom bekend staan, en wat deur trauma en lang tydperke van onnatuurlike stres veroorsaak word. In die jaar wat op haar dood uitgeloop het, het sy onder meer talle dreigende SMS-boodskappe ontvang, is die remkabels van haar motor gesny, is haar motor se bande stukkend gesny, is daar op haar geskiet, is sy ontvoer, aan 'n boom vasgebind en is die gras rondom haar aan die brand gesteek, is sy in 'n aparte skietvoorval twee keer in die gesig geskiet, drie keer aangerand, en het sy onder 'n aantal huisinbrake deurgeloop. Haar naasbestaandes en familie is van mening dat hierdie voorvalle tot haar dood gelei het.
**Donna J. Haraway** (Denver, 6 September 1944) is 'n Amerikaanse feministiese sosioloog.

Lewensbeskrywing
----------------

Donna Haraway het haar skoolloopbaan in katolieke skole voltooi. Sy studeer aan die Colorado-kollege en gradueer in 1966 in dierkunde en filosofie. Sy woon een jaar in Parys waar sy die filosofie van evolusie bestudeer. In 1972 behaal sy 'n PhD in biologie aan die Universiteit van Yale met 'n proefskrif oor die funksie van metafore by die vormgee van ondersoek in die ontwikkelingsbiologie in die 20ste eeu.

Haraway het op verskillende plekke klas gegee in vrouestudies en algemene wetenskappe; onder andere aan die Universiteit van Hawaï en die Johns Hopkins Universiteit. Sedert 1980 werk sy as dosent aan die Universiteit van Kalifornië in Santa Cruz waar sy hoogleraar in feministiese teorievorming en wetenskap is by die afdeling Geskiedenis van die Bewussyn.

In 2000 ontvang sy die J.D. Bernal Award vir haar hele *oeuvre*, die hoogste onderskeiding van die *Society for Social Studies of Science*.

Filosofie
---------

Donna Haraway het op verskillende vakgebiede gefokus en dit is moontlik om haar te karakteriseer as 'n bioloog, filosoof en feminis. Haar multidissiplinêre essay waarmee sy bekend geword het, is *A Cyborg Manifesto: Science, Technology, and Socialist-Feminism in the Late Twentieth Century* (1985). Hier voer sy 'n pleidooi vir die afskaffing van die rigiede grense tussen mense en diere, organismes en masjiene, mans en vroue. Sy wil wel gesprekvoer oor die verskille tussen dié dinge, maar sy wil haarself nie verbind op die vlak van verpligte kategorieë nie. Dit doen sy deur 'n ironiese toekomsbeeld te skets van mense wat hulself ontwikkel as kuborge, deur die onvoldoende en gebrekkige funksies van hul liggame aan te vul met tegnologie. So gesien, stel Haraway, is mense in 'n sekere sin reeds al kuborge. Deur so die relevantheid van die grense tussen organisme en masjien te toon, gee sy tegelykertyd 'n beskrywing en 'n visioenêre toekomsbeeld van kuborge.

Werke
-----

* *Crystals, Fabrics and Fields: Metaphors of Organicism in Twentieth-Century Developmental Biology* (Yale University Press, 1976)
* *A Cyborg Manifesto* (1985)
* *Primate Visions: Gender, Race, and Nature in the World of Modern Science* (Routledge, 1989)
* *Simians, Cyborgs, and Women: The Reinvention of Nature* (Routledge,1991)
* *Modest\_Witness@Second\_Millennium.FemaleMan©\_Meets\_Oncomouse™* (Routledge, 1997)

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* BIBSYS: 90304611
* BNE: XX1173957
* BNF: cb12193816s (data)
* CANTIC: a12275323
* CiNii: DA04464783
* GND: 131370952
* IMDb: nm2017546
* ISNI: 0000 0001 1076 5304
* LCCN: n88254245
* LNB: 000115953
* NDL: 00467916
* NKC: xx0004564
* NLA: 35169837
* NLI: 000495644
* NLK: KAC199611475
* NLP: A27102725
* NTA: 074932063
* SELIBR: 224987
* SNAC: w6dv2x20
* SUDOC: 030544289
* Trove: 850331
* VIAF: 91665330
* WorldCat Identities: lccn-n88254245

 |
| Periode/sisteem | Epog/serie | Tydsnede/etage | M. jaar gelede |
| --- | --- | --- | --- |
| Perm | Sisuralium | Asselium | **jonger** |
| Karboon | Pennsylvanium | Gzhelium | 298,9–303,7 |
| Kasimovium | 303,7–307,0 |
| Moskovium | 307,0–315,2 |
| Bashkirium | 315,2–323,2 |
| Mississippium | Serpukhovium | 323,2–330,9 |
| Viséum | 330,9–346,7 |
| Tournaisium | 346,7–358,9 |
| Devoon | Laat | Famennium | **ouer** |
| Die verdeling van die Karboon (IKS). |

Die **Pennsylvanium** is in die geologiese tydskaal die laaste epog of serie in die periode/sisteem Karboon. Dit het van sowat 323,2 tot 298,9 miljoen jaar gelede geduur. Dit is voorafgegaan deur die Mississippium en gevolg deur die Sisuralium van die Perm-periode. 

Die Pennsylvanium is genoem na die Amerikaanse deelstaat Pennsilvanië en word onderverdeel in vier tydsnedes of etages: die Bashkirium, Moskovium, Kasimovium en Gzhelium. 

In Noord-Amerika is die Karboon vroeër beskou as twee aparte periodes, die Mississippium en Pennsylvanium. Dié name word selde gebruik tensy oor die Noord-Amerikaanse geologie gepraat word. In Europa word meestal gepraat van die "Laat Karboon" of "Silesium".