'n Griekse F-16 land by RIAT
Die **Helleense Lugmag** (**HAF**; Grieks: Πολεμική Αεροπορία, geromaniseer: Polemikí Aeroporía, letterlik "Oorlogslugvaart") is die lugmag van Griekeland (*Helleens* is 'n sinoniem vir *Grieks* in die Griekse taal). Dit word beskou as een van die grootste lugmagte in NAVO en is wêreldwyd 18de geplaas uit 139 lande. Dit is ook bekend vir sy hoë gehalte vlieëniers, wat jaarliks in internasionale oefeninge gestandaardiseer word. In die tyd van die Koninkryk van Griekeland van 1935 tot 1973, was dit bekend as die **Royal Hellenic Air Force** (**RHAF**).

Die Helleense Lugmag is een van die drie takke van die Helleense Gewapende Magte, en sy missie is om die Griekse lugruim te bewaak en te beskerm, lugbystand en ondersteuning aan die Helleense Leër en die Helleense Vloot te verskaf en om humanitêre hulp aan Griekeland en om die wêreld te bied. Die Helleense Lugmag sluit ongeveer 33 000 aktiewe troepe in, van wie 11 750 beroepsoffisiere is, 14 000 professionele soldate (ΕΠ.ΟΠ.), 7 250 vrywillige dienspligtiges en 1 100 vroue. Die leuse van die Helleense Lugmag is die antieke Griekse frase Αἰὲν Ὑψικρατεῖν (Aièn Hypsikrateîn, "Always Dominate the Heights"), en die HAF-embleem verteenwoordig 'n vlieënde arend bo-oor die Helleense Lugmag-rondeel.

Geskiedenis
-----------

’n Helleense Lugmag C-27J Spartan in Luxemburg.
In 1911 het die Griekse regering Franse spesialiste aangestel om die **Hellenic Aviation Service** te vorm. Ses Griekse offisiere is na Frankryk gestuur vir opleiding, terwyl die eerste vier Farman-tipe vliegtuie bestel is. Al ses het aan die Farman-skool in Étampes naby Parys gegradueer, maar slegs vier het daarna in lugvaart gedien. Die eerste Griekse burgervlieënier wat militêre rang ontvang het, was Emmanuel Argyropoulos, wat 'n Nieuport IV G. "Alkyon" vliegtuig geloods het op 8 Februarie 1912. Die eerste militêre vlug is op 13 Mei 1912 deur luitenant Dimitrios Kamberos onderneem. In Junie het Kamberos met die "Daedalus", 'n Farman Aviation Works-vliegtuig wat in 'n vliegboot omskep is, gevlieg, wat 'n nuwe gemiddelde wêreldspoedrekord van 110 km/h opgestel het. In September van dieselfde jaar het die Griekse leër sy eerste eskader, die "Aviators Company" (Grieks: *Λόχος Αεροπόρων*), opgestel.

Helleense Lugmag RF-84F Thunderflash in 1988
Tot die laat 1980's het die Lugmag missiele ontplooi wat met Amerikaanse kernplofkoppe gewapen was met behulp van die LTV TA-7C Corsair II. As gevolg van Grieks-Turkse spanning wat deur die Turkse inval in Siprus in 1974 veroorsaak is, het die VSA sy kernwapens van Griekse en Turkse waarskuwingseenhede na berging verwyder. Griekeland het dit gesien as nog 'n pro-Turkse stap deur NAVO en het sy magte van 1974 tot 1980 aan NAVO se militêre bevelstruktuur onttrek.

In September 2004 het Griekeland besluit om al sy bestaande Mirage 2000 op te gradeer na die Mirage 2000-5F Mk2 standaard en 'n bykomende bestelling vir 15 nuwe Mirage 2000-5Mk2 vliegtuie te plaas. Die projek is onderneem deur Dassault Aviation en die Hellenic Aerospace Industry. Die Mirage 2000-5 Mk2 het 'n nuwe en kragtiger radar, verbeterde langafstand lug-tot-grond vermoëns wat die SCALP EG kruisermissiel insluit, 'n nuwe selfbeskermingstelsel, 'n nuwe traagheidsnavigasiestelsel, 'n glaskajuit en die byvoeging van lughervullingsvermoë.

In 2005 was die Griekse Lugmag amptelik die eerste lugmag in die wêreld  wat die F-16 Blok 52 Plus by sy voorraad gevoeg het, toe die eerste vliegtuie afgelewer is. Hierdie gevorderde F-16-tipe is 'n verbeterde weergawe van die Blok 50 met 'n kragtiger radar, Conformal Fuel Tanks vir langer operasionele reikafstand, gevorderde kommunikasiestelsels, 'n opgegradeerde enjin, Joint Helmet Mounted Cueing System (JHMCS) en is in staat om meer gevorderde wapens te dra, insluitend die IRIS-T lug-tot-lugmissiel. Drie eskaders gebruik hierdie tipe F-16. Hierdie eskaders is die 337 Eskader "Ghost" by die Larissa-lugbasis, die 340 Eskader "Fox" en die 343 Eskader "Star" by die Souda-lugbasis.

Onbemande lugvoertuie (UAV's)
-----------------------------

Pegasus II MALE UAV van die Helleense Lugmag, land by Chios-lughawe nadat nuwe sensors getoets is.
In 2019 het Griekeland 'n ooreenkoms met Israel bereik vir die huur, met 'n opsie om te koop, van 2+1 IAI Heron onbemande vliegtuie. Hierdie vliegtuie sou deur HAF en die Helleense Vloot gebruik word in land- en mariene grenspatrolliesendings. Griekse *Herons* sluit 'n unieke maritieme opset in met sensors en kommunikasie wat ontwerp is om die uitgebreide watergrense van Griekeland te monitor.

Streeksrol
----------

### Turkye

In internasionale politiek het die antagonisme tussen Griekeland en Turkye dit noodsaaklik gemaak vir die Helleense Lugmag om gelykheid met die Turkse Lugmag te handhaaf. HAF- en TAF-vlieëniers is al jare lank in skyngevegte oor die Egeïese See betrokke, met sommige wat dodelik geword het, soos die Turkse F-16-afskiet in 1996 deur 'n Griekse Mirage en die 2006 Griekse F-16-ongeluk wat deur 'n Turkse F-16 veroorsaak is.

### Siprus

HAF is ook verantwoordelik vir die verdediging van die Sipriotiese lugruim aangesien die Siprus Lugkommandement geen gevegstralervermoëns het nie. HAF-vliegtuie moet die eiland kan bereik en oor die Sipriotiese lugruim bly vir lang tydperke en moontlik onder gevegsomstandighede. Die afstand tussen die naaste Griekse lugbasis op die eiland Kreta en Siprus is ongeveer 700 km. Verder poog die Lugmag om 'n aanvalsvermoë te hê oor afstande van meer as 1 000 km vanaf sy basisse. 

Tydens verhoogde spanning in September 2020 tussen Griekeland en Turkye in die oostelike Middellandse See, te midde van Turkse pogings om koolwaterstofeksplorasie in betwiste waters uit te voer, het Griekse F-16 vegvliegtuie wat vanaf Kreta opgestyg het, die eiland Siprus bereik en onopgemerk geland, die eerste keer in byna 20 jaar. Hulle het saam met Siprus en Frankryk aan gesamentlike oefeninge deelgeneem en daarna suksesvol teruggekeer na hul tuisbasis.

### Die Balkan

In Mei 2019 het die ministers van verdediging van Griekeland en Noord-Masedonië 'n militêre ooreenkoms onderteken vir die polisiëring en patrollering van Noord-Masedonië se lugruim deur Griekeland. Die ooreenkoms het ook ander gebiede soos militêre tegnologie, kuberveiligheid, intelligensie en lugverkeerbeheer ingesluit, alles verskaf deur die Helleense Lugmag. Sedert 2017 verskaf Griekeland en Italië ook, in rotasie, polisiëring van die lugruime van Albanië en Montenegro. Verder, as deel van Griekeland se konvensionele verpligtinge binne NAVO, werk HAF en Amerikaanse Lugmag-vliegtuie saam in 'n verskeidenheid missies, van lugpatrollering, tot grondteikenmerk, en verskaffing van lugafweeropleiding aan geallieerde Balkanlande.

### Persiese Golf

As deel van multilaterale reëlings, bly Griekeland in noue militêre samewerking met lande van die Oos-Mediterreense streek en die Persiese Golf, insluitend Israel, Egipte, Jordanië, die VAE en Saoedi-Arabië.  Op die 14de September 2021 het die Helleense Lugmag 'n volledig toegeruste battery MIM-104 Patriot-missiele na Saoedi-Arabië ontplooi as deel van die Geïntegreerde Lug- en Missielverdedigingskonsep.  Luidens amptelike verklarings het Athene en Riaad ooreengekom oor die ontplooiing van die Hellenic Force of Saoedi-Arabië (HFSA) bestaande uit die MIM-104 Patriot-stelsel en 120 manskappe met hul relevante toerusting en infrastruktuur vir 'n onbepaalde tyd,  om "kritieke energie-infrastruktuur" te bewaak. 

In September 2020 het Griekeland en die VAE algemene lugsuperioriteitsoefeninge in die oostelike Mediterreense streek uitgevoer wat byna 3 weke geduur het.  Aangesien die twee lugmagte soortgelyke tipe vlote deel, en na aanleiding van hierdie algemene oefeninge, het die twee lande 'n wedersydse verdedigingsooreenkoms onderteken  wat bilaterale militêre en politieke bande verder versterk.