recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Jekoeno Amlak** (Ge'ez: ይኩኖ አምላክ); troonnaam **Tasfa Jesus**, ተስፋ ኢየሱስ täsfa iyyäsus) was van 10 Augustus 1270 tot 19 Junie 1285 keiser van Ethiopië. Hy was ook die stigter van die Salomoniese Dinastie, wat tot in 1974 in dié land regeer het. Hy was ’n prins van die provinsie Bete Amhara (in vandag se Wollo-streek) wat koning van konings van Ethiopië geword het nadat hy die laaste Zagwe-koning verslaan het.

Magsverkryging
--------------

Baie van dit wat van Jekoeno Amlak bekend is, kom uit mondelinge tradisies en Middeleeuse hagiografieë. Hy is opgevoed aan die Istifanos-klooster naby Ambassel. Daar is ’n storie wat in die geskrifte "Die lewe van Jesus Mo'a" en die *Be'ela nagastat* vertel word, dat ’n haan drie maande lank buite Jekoeno Amlak se huis verkondig het dat wie ook al sy kop eet, koning sou word. Die destydse koning het toe die hoender laat doodmaak en hom geëet, maar die kok het die kop weggegooi. Jekoeno Amlak het dit geëet en toe die heerser van Ethiopië geword.

Volgens die tradisionele geskiedenis is Jekoeno Amlak deur die Zagwe-koning Za-Ilmaknoen ("die onbekende, die verborge een") op berg Malot aangehou, maar hy het ontsnap. Hy het die koning met die hulp van ’n sultan van Shewa by die Slag van Ansata verslaan. Die Ethiopiese historikus Taddese Tamrat meen dié koning was Jetbarak, maar weens ’n poging om sy nagedagtenis te besoedel is sy naam uit historiese rekords verwyder. ’n Meer onlangse kroniekskrywer van Wollo se geskiedenis, Getatchew Mekonnen Hasen, dink egter die laaste koning was Na'akueto La'ab.

Bewind
------

Die kerk van Genneta Maryam, wat vermoedelik deur Jekoeno Amlak laat bou is.
Jekoeno Amlak het glo ’n veldtog teen die Koninkryk Damot gevoer nadat die afgsette sultan van Shewa hom in 1279 gevra het om sy heerskappy te help herstel.

Volgens die aangetekende geskiedenis het Jekoeno Amlak nie net per brief met die Bisantynse keiser Michael VIII gekorrespondeer nie, maar ook vir kom verskeie kameelperde as geskenk gestuur. Sy betrekkinge met sy Moslemse bure was aanvanklik vriendskaplik, maar sy poging om ’n biskop van die Ethiopies-Ortodokse Kerk te kry, het ’n stremming op die betrekkinge geplaas. ’n Brief het bewaar gebly wat hy aan sultan Baibars van die Mamelukke, die opperleenheer van die hoof van die kerk, die patriarg van Alexandrië, in 1273 geskryf het waarin hy ’n nuwe biskop (*aboena*) vra. Dit blyk uit die brief dat dit nie sy eerste versoek was nie. Toe een nie opdaag nie, het hy die skuld gepak op die sultan van Jemen, wat glo sy boodskapper na Kaïro vertraag het.

Jekoeno Amlak kry erkenning vir die bou van die Kerk van Gennete Maryam naby Lalibela, wat die vroegste oorblywende muurskilderings in Ethiopië bevat wat gedateer kan word.

Sy afstammeling keiser Baeda Marjam I het Jekoeno Amlak se liggaam laat herbegrawe in die Kerk van Atronsa Marjam.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
Die **Reënboogkurper** (*Sargochromis carlottae*) is 'n varswatervis wat voorkom in die Okavangorivier, boonste gedeelte van die Zambezirivier en die Kafuerivier. Dit kom ook in die Karibadam voor.

In Engels staan die vis bekend as die *Rainbow bream* of *Rainbow happy*.

Voorkoms
--------

Die Reënboogkurper se kop is kort en dik, en die bek is klein en baie skuins met groot oë. Twee rye kegelvormige geboë tandjies kom op beide kake voor, soms lyk dit of daar 'n derde ry is. Daar is 'n sterk keeltandplaat met kegelvormige tande.

Die onvolwasse vis is silwergroen en die skubbe op die lyf se middelpunte is diep grys en daar is agt vertikale strepe oor die lyf. Die vinne is grysgroen met donkergrys kolle op en die rante is dof.

Die volwasse visse is olyfgroen met die skubbe wat donker rante het wat die vis 'n sifdraadvoorkoms gee. Die vinne is donkerolyf met rye sagte pienk kolletjies op die membrane. Die anale vin se kolletjies is pienk-oranje. Die skubbe is grof en 28-32 kom op die sylyn voor.

Die Reënboogkurper word tot 26 cm lank en die Zimbabwe-hengelrekord is 0.192 kg.

Habitat
-------

Die vis leef in dieper, meer permanente vloedvlakte kanale en mere met sanderige bodems wat plantegroei bevat; waterplante of oewerplante.

Hulle vreet insekte, skaaldiere en slakke. Hy is nie skaam om te byt nie en word gevang met enige klein kunsaas soos byvoorbeeld swaailemme. 'n Klein hoekie met erdwurms of uitgedopte slakke of mossels is goeie aas.

Die wyfie is 'n mondbroeier, die mannetjie maak 'n nes waar die eiers aanvanklik gelê word.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van visse
* Kurper
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

Bronne
------

* Skelton, Paul: *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa*. 2001. ISBN 978-1-86872-643-1
* Botha, Willem: *Hengelvisse in die Caprivi*. 1984.
**Doris Brasch** (\* 19 September 1929, † 2012) was 'n Suid-Afrikaanse sangeres. Sy maak haar operadebuut in *Die Fledermaus* (1958) teenoor ’n toe nog onbekende Gé Korsten. Sy was egter beter bekend vir haar kindermusiek. "*Die lappop*" was een van haar groot treffers.

Lewensloop
----------

Brasch is op 19 September 1929 op Rysmierbult naby Potchefstroom in die destydse Wes-Transvaal gebore, waar sy reeds op 14-jarige ouderdom met sanglesse begin het. Toe sy saam met haar gesin in 1947 na Johannesburg verhuis het, het sy musiek studeer onder Sophie Ginkewitz (wat self onder Lili Lehmann gestudeer het). Sy het bekendheid verwerf vir haar Lieder-uitvoerings van komponiste soos Schubert, Wolf, Schumann, Mahler en Strauss en haar interpretasies van radio-uitvoerings soos *Amelia gaan na die Bal* (van Menotti), *Eugene Onegin* (van Tsjaikofski) en *Die Troue van Figaro* (van Mozart).

Brasch het ook verskeie kere saam met die simfonie-orkeste van Johannesburg, Kaapstad en Durban opgetree en saam met die bariton Bob Borowsky getoer. Verder het sy operarolle in onder meer *Die towerfluit* gespeel en was die sopraan in ’n uitvoering van Gustav Mahler se Tweede simfonie, die Opstandingsimfonie. Die ongeveer 30 opnames van kinderliedjies wat sy saam met Dawie Couzyn (vir die Afrikaanse liedjies) en Bob Williams, Jimmy Rayson en Ronnie Wilson (vir die Engelse liedjies) gemaak het was in groot aanvraag. Die meeste van hierdie liedjies is deur Betty Misheiker geskryf en gekomponeer.

As soliste, en in samewerking met Couzyn, het sy Afrikaanse tradisionele en populêre musiek opgeneem. Brasch het dan ook saam met Natalse Raad vir die Uitvoerende Kunste en Transvaalse Raad vir die Uitvoerende Kunste getoer. Sy was ook deel van 'n geselskap wat Suidwes-Afrika besoek het as lid van die Suid-Afrikaanse Raad vir Uitvoerende Kunste. Sy het opgetree tydens die inhuldiging van Suid-Afrika se eerste staatspresident, C.R. Swart, en sy het die rol van die heks vertolk in Engelbert Humperdinck se *Hänsel und Gretel* by die inhuldigingsfees van die Staatsteater in Johannesburg. Sedert 1973 het sy musiekprogramme by Suid-Afrikaanse skole aangebied.

Brasch was 54 jaar lank met Nathan Cooperman getroud. Hulle het 'n dogter (Janine) en 'n seun gehad.

Sy is in Januarie 2012 oorlede.
**Paramoesjir** (Russies: Парамуши́р; Japannees: 幌筵島, Paramushiru-tō; Ainoe: パラムシㇼ, Para=moe=sir), is 'n vulkaniese eiland in die noordelike deel van die Koerile-argipel in die See van Ochotsk, noordwestelike Stille Oseaan. Dit word in die noordooste deur die smal Tweede Straat van die Koerile van 2,5 m van die eiland Shoemsjoe geskei, in die suidweste deur die Straat van Loezhin van 15 km van die eiland Antsiferof en in die suide deur die Vierde Straat van die Koerile van 20 km van Onekotan. 

Die eiland, met 'n oppervlakte van 2 053 km2, se noordelike punt lê 39 km van Kaap Lopatka aan die suidpunt van die Kamtsjatka-skiereiland. Sy naam kom van die taal Ainoe en beteken "Breë Eiland" of "Digbevolkte Eiland". Sewero-Koerilsk, die administratiewe hoofstad van die Sewero-Koerilski-distrik, is die enigste permanent bevolkte nedersetting op Paramoesjir.

Skakels
-------

* Wikimedia Commons logo Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Paramoesjir.
* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* LCCN: sh96002606
* VIAF: 315136194
* WorldCat Identities (via VIAF): 315136194

 |
Die **Bayon** (Khmer: ប្រាសាទបាយ័ន, *Prasat Bayon*) is ’n bekende, ryklik versierde tempel uit die Khmer-ryk in Angkor, Kambodja. Dit is in die laat 12de of vroeë 13de eeu gebou as die amptelike staatstempel van die Mahayana-Bhoeddistiese koning Jayavarman VII. Dit staan in die middel van Jayavarman se hoofstad, Angkor Thom. Ná Jayavarman se dood is dit deur latere Hindoe- en Theravada-Boeddhistiese konings verander en aangepas volgens hul eie godsdiensvoorkeure.

Die Bayon se kenmerkendste eienskap is die talle kalm, glimlaggende gesigte teen die baie torings op die boonste terras. Die tempel het ook twee indrukwekkende stelle basreliëfs wat ’n ongewone kombinasie van mitologie, geskiedenis en alledaagse tonele uitbeeld. Die huidige hoofbewaringsliggaam van die tempel, die Japannese Regeringspan vir die Beskerming van Angkor (die JSA) het die tempel beskryf as die "treffendste voorbeeld van die barokstyl" van die Khmer-argitektuur, in teenstelling met die klassieke styl van Angkor Wat.
Die **Baviaanskloof-wildernisgebied** is geleë in die Oos-Kaap en is 288 087 hektaar groot. Dit sluit die Baviaanskloof, Groendal- en Formosa-natuurreservate in. Die gebied is meer bekend vir sy ongelooflike natuurskoon as die fauna en flora. Die area is bergagtig met baie riviere en ravyne. Die hoogste punt in die gebied is Cockscomb (1758 m) in die Groot-Winterhoekberge.

Soogdiere
---------

Van die groot soogdiere wat hier gevind word, is luiperd, buffel, koedoe, bergsebra, rooihartbees, bosbok, rooiribbok, eland en bobbejaan.

Vislewe
-------

Daar kom dertien visspesies voor in riviere en damme in die park. Van hulle is die Kaapse kurper (*Sandelia capensis*), Goud-ghieliemientjie (*Barbus pallidus*), Kleinskub-rooivlerkie (*Pseudobarbus asper*) en Oos-Kaapse rooivlerkie (*Pseudobarbus afer*). Uitheemse spesies wat ingevoer en losgelaat is met rampspoedige gevolge is die Skerptandbaber (*Clarias gariepinus*), Grootbekbaars (*Micropterus salmoides*) en die Vleikurper (*Tilapia sparrmanii*).

Sien ook
--------

* Campbell Monument, monument wat die vloed van 5 Mei 1916 gedenk.

Bronne
------

* Stuart, Chris & Mathilde (2012). *National Parks and Nature Reserves*. Struik Travel and Heritage. ISBN 978-1-77007-742-3.
* *Weg*-tydskrif. Februarie 2014.

Panorama oor die Baviaanskloof-wildernisgebied.Panorama oor die Baviaanskloof-wildernisgebied.
B. O. Cutter House in Minneapolis, Minnesota. Die huis, wat in 1856 voltooi is, is met handvervaardigde houtsnywerk versier
St. Andrew's Episcopal Church in Prairieville, Alabama
Church of the Presidents, Long Branch, New Jersey, opgerig in 1879 in die Shingle Style van Carpenter Gothic
Waddell Memorial Presbyterian Church in Rapidan, Virginië
**Carpenter Gothic**, soms ook **Carpenter's Gothic** of **Rural Gothic** genoem, is 'n 19de eeuse stroming binne die Noord-Amerikaanse Neogotiese argitektuurstyl waarin gesofistikeerde houtgeboue met kunsvolle versierings, wat deur timmermans ontwerp en opgerig is, sentraal staan. Die styl was hoofsaaklik beperk tot kleiner privaat wonings en kerkgeboue wat met beperkte fondse en meestal sonder 'n argitek of boutekenaar opgerig is - in sommige streke het Neogotiese strukture nog tot omstreeks 1880 ontstaan.

Amerikaanse timmermans het in hierdie periode 'n boumateriaal wat volop was - hout - met 'n sekere improviserende gawe om Neogotiese stylelemente (soos spitsboogvensters) en sogenaamde gingerbread-versierings met die tradisies van inheemse houtboukuns en die behoeftes van alledaagse woningsbou te verbind. Nuwe tegnologiese ontwikkelings soos stoomgedrewe rolsae, waardeur die bewerking van hout vergemaklik is, het ook 'n rol gespeel in die proses. Die aanleiding vir timmermans was publikasies soos Alexander Jackson David se *Rural Residences* (1837) en werke deur Andrew Jackson Downing waarin gedetailleerde ontwerpe en bouplanne verskaf is.

Die idee was om sekere stylelemente, wat in die klassieke en outentieke Gotiese boukuns sowel as sy herlewings, veral Neogotiese argitektuur, in steen verwesenlik is, met hout as die tradisionele (en meer bekostigbare) boumateriaal te ontplooi. Opvallend is sterk elemente van improvisasie waarby timmermans eerder 'n ligte, vrolike styl gevolg het as om presiese weergawes van oorgelewerde steenboukuns te skep.

'n Nou verwante styl, Steamboat Gothic, het in die Amerikaanse Suide ontwikkel waar dit inspirasies uit die kunsvol-swierige ontwerp van Mississippi-stoombote ontvang het.
Pres. Franklin D. Roosevelt onderteken die Leen-en-pagwet.
Die **Leen-en-pagwet** (Engels: *Lend-Lease Act*) van 11 Maart 1941 was ’n Amerikaanse wet op grond waarvan die VSA aan die begin van die Tweede Wêreldoorlog materiële steun kon verleen aan eerstens die Verenigde Koninkryk en later ook ander lande, sonder om die uitgangspunt van neutraliteit te skend. (Die VSA het tot met die Japannese aanval op Pearl Harbor op 7 Desember 1941 en die Duitse oorlogsverklaring aan die VSA op 11 Desember 1941 nie aan die oorlog deelgeneem nie.)

Die wet het aan die Amerikaanse regering die bevoegdheid gegee om verdedigingsmateriaal ter beskikking te stel aan lande waarvan die verdediging deur die Amerikaanse president van lewensbelangrik vir die VSA beskou is.

Om die Amerikaanse publiek se steun te kry, het pres. Franklin D. Roosevelt in ’n radiotoespraak van 17 Desember 1940 die nou bekende beeldspraak gebruik van ’n buurman wie se huis afbrand en wat vra om jou tuinslang te leen. "Ek sou nie dan sê: 'Buurman, my tuinslang het 15 dollar gekos en jy moet my dit eers betaal' nie. Ek wil nie 15 dollar hê nie; ek wil net my tuinslang terughê as die brand geblus is." Die wet is daarna deurgevoer en het tot aan die einde van die oorlog van krag gebly.

Uiteindelik het Amerika tot in Augustus 1945 sowat 50 miljard dollar se hulp verleen aan verskeie lande, waarvan die Verenigde Koninkryk die grootste ontvanger was. Ander lande wat voordeel getrek het, was onder meer die Sowjetunie, Kanada, Australië, Nieu-Seeland en China.

Die Leen-en-pagwet was van uiterste belang vir die Geallieerdes omdat Brittanje nie in staat was om die hoeveelheid oorlogsmateriaal te vervaardig wat nodig was nie. Dit het Amerika se voorwendsel van neutraliteit beëindig en was ’n beslissende stap weg van die beleid wat die Amerikaanse politiek sedert 1931 oorheers het om nie in ander lande betrokke te raak nie.
**Natalia da Rocha** is 'n Suid-Afrikaanse aktrise, regisseur, jeugaktivis en sakevrou. Sy word onthou as een van net 'n paar bruin kunstenaars wat 'n hoë profiel tydens die apartheidsera gehandhaaf het. In 1981 was sy die eerste bruin persoon wat 'n BDram-graad aan die Universiteit Stellenbosch se Afrikaans-oorheersde dramadepartement ontvang het. Aan die begin van 1987 was sy die eerste bruin vrou wat die hoofrol in 'n Sun City-extravaganza gespeel het saam met Sam Marais en in 1992 het sy die eerste Suid-Afrikaner geword wat in Madagaskar opgetree het.

Haar produksies sluit in *Die slavin* en *As die wind so waai*. Sy tree ook in musiekblyspele soos *Ain't Misbehavin*, *Midnight Blues*, *Godspell* en *Vere* op. Daarnaas het hy in Danie Odendaal se SAUK-reeks *Gallery* gespeel. Sy is met die akteur Kurt Egelhof getroud. Hulle het 3 kinders.

Filmografie
-----------

* *Charlie Jade* (TV-reeks), 2005 as Mysha Aswan
* *Tarzan: The Epic Adventures* (TV-reeks), 1997
* Lipstiek Dipstiek, 1994 as matrone
* *Reason to Die*, 1990 as Shelley
Willem Andriessen
**Willem Andriessen** (Haarlem, Nederland, 25 Oktober 1887 – Amsterdam, 29 Maart 1964) was 'n Nederlandse pianis en komponis.

Hy het as gevolg van die eise van uitvoerings en onderrig 'n ietwat skamele aantal werke gekomponeer, maar daar was nietemin 'n aantal pryse in België en Nederland aan hom toegeken.

Biografie
---------

Andriessen het by die Amsterdam Konservatoria gestudeer, en sy studies in 1906 voltooi. Die skool se Prys vir Uitstaande klavierspel is aan hom toegeken. Hy het dikwels verskyn in konsertprogramme in Nederland, en was bekend om sy interpretasies van Bach, Mozart, Beethoven en Robert Schumann, alhoewel hy ook klavierstukke gespeel het van tydgenote soos Debussy, Ravel, Bartók en Pijper.

Andriessen het klasgegee by die Koninklike Konservatoria, Den Haag (1910–18), en daarna in 1924 by die Muziekschool in Rotterdam. Hy was vanaf 1937 tot 1953 aangestel as direkteur van die Amsterdam Konservatoria. 

Hy het ook radiouitsendings gegee van uitvoerings, wat analises van komposisies ingesluit het. Na aanleiding van die Nazi besetting van Nederland was hy en sy broer, Hendrik Andriessen in 1942 vir 'n jaar gevange geneem. Gedurende die tydperk het Willem aan sy mede-gevangenes lesing-konserte gegee.

Werke
-----

### Orkestraal

* *Ouverture* (1905)
* *Klavierkonsert in Db* (1908)
* *Scherzo, Hei, t'was in de Mei* (1912, R/1956)

### Koormusiek

* *Mis* (1914–16)
* *Sub tuum praesidium* (1943, vir manlike koor)
* *Salve coeli digna* (1944)
* *Ave Maria* (1954, vir vroulike koor)
* *Exsultate deo* (1954)
* *Missa brevis* (1963)

### Solo vokaal

* *4 liederen* (1906)
* *Bruidsliederen* (1909)
* *3 liederen* (1909)
* *3 liederen* (1911)
* *2 liederen* (1913)

### Soloklavier

* *Sonata* (1934)
* *Praeludia* (1942–50)
* *Sonatine* (1945)
* *Praeludium* (1960, vir linkerhand)

Bronne
------

* Jos Wouters, Ronald Vermeulen. "Willem Andriessen". *The New Grove Dictionary of Music and Musicians* online.
**Willem Frederik Gerard Nicolaï** (Leiden, 1829 – Den Haag, 1896) was 'n Nederlandse dirigent en komponis. Hy was een van die leidende figure uit die Nederlandse musieklewe van die tweede helfte van die 19de eeu.

Nicolaï studeer van 1849 tot '52 aan die konservatorium van Leipzig. Hy was 'n verdienstelike orrelis en vestig hom in 1852 as orrelis in Den Haag. In 1865 word hy direkteur van die destydse Koninklike Musiekskool (later Konservatorium) in Den Haag waar hy vroeër reeds as dosent aangestel is en bly direkteur tot sy dood in 1896. Hy was 'n bekende koordirigent en vrugbare komponis.

Nicolaï het adv. H.A.L. se woorde vir die Vrystaatse Volkslied getoonset. Dis die eerste keer op 23 Februarie 1866 in Bloemfontein gesing en die daag daarna het die Volksraad dit tot amptelike Volkslied verklaar.
Willem Nicolaï was redakteur van die musiektydskrif *Caecilia*; hy komponeer operas, koorwerke, liedere en 'n oratorium, getiteld "Bonifacius". Van sy liedere is die bekendste die "Lied von der Glocke" (na 'n gedig van Schiller) en "Die schwedische Nachtigall", opgedra aan die destydse wêreldberoemde zangeres Jenny Lind. Hy was ook komponis van die "Vrystaatse Volkslied".

Publikasies
-----------

* *Handleiding bij het onderwijs in de theorie der muziek*, vol. 1. 's-Gravenhage: M. Nijhoff, 1885.
* *Handleiding bij het onderwijs in de theorie der muziek*, vol. 2. 's-Gravenhage: M. Nijhoff, 1888. 104 p.
* *Handleiding bij het onderwijs in de theorie der muziek*, vol. 3. 's-Gravenhage: M. Nijhoff, 141 p.

Bronne
------

* (af)  Malan, dr. Jacques P. 1984. *Suid-Afrikaanse musiekensiklopedie* Deel III. Kaapstad: Oxford University Press (namens die Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing).
* (af)  Swart, dr. M.J. (voorsitter redaksiekomitee). 1980. *Afrikaanse kultuuralmanak*. Aucklandpark: Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge.
| **Jena**
 |
| --- |
| **Kaart** | **Wapen** |
|  |
|  |
|  |
| **Vlag** |
|  |
|  |
|  **Land** |  Duitsland |
|  **Deelstaat** |  Thüringen |
|  **Koördinate** | 50°59′N 11°2′O﻿ / ﻿50.983°N 11.033°O﻿ / 50.983; 11.033 |
|  **Stigting (eerste verwysing)** | 1182 |
|  **Stadstatus** | Omstreeks 1230 |
|  **Oppervlak:** |   |
|  - Totaal | 114,29 vk km |
|  **Hoogte bo seevlak** | 145-425 m |
|
|
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (31 Desember 2012) | 106 915 |
|  - Bevolkingsdigtheid | 935,5/vk km |
|  **Tydsone** | UTC +1 (MET) |
|  - Somertyd | UTC +2 |
|  **Klimaat** |   |
|  - Tipe | Gematigde klimaat |
|  - Gemiddelde jaarlikse temperatuur | 9,3 °C |
|  - Gem. temp. Januarie/Julie | 0,4 / 18,2 °C |
|  - Gemiddelde jaarlikse neerslag | 584,7 mm |
|  **Burgemeester** | Thomas Nitzsche (FDP) |
|  **Amptelike Webwerf** | *www.jena.de* |
|

**Jena** is 'n Duitse universiteitstad en die tweede grootste nedersetting in die deelstaat Thüringen na Erfurt. Jena is aan die Saale-rivier geleë en vorm in administratiewe opsig 'n selfregerende munisipaliteit.

Jena se *Friedrich-Schiller-Universität* is reeds in 1558 gestig en tans met 20 000 studente die grootste akademiese instelling in Thüringen. Jena het met die bou van die *Saalbahn*-spoorweg in 1874 tot 'n beduidende nywerheidsentrum gegroei wat met sy optiese en presisie-instrumentebedryf rondom die bekende maatskappy *Carl Zeiss* wêreldfaam geniet. Die *Kombinat Carl Zeiss* met 60 000 medewerkers was die grootste kombinat in die Duitse Demokratiese Republiek.

Ná die Duitse hereniging in 1990 het Jena van 'n nywerheid- tot 'n beduidende opvoedkundige sentrum en wetenskapstad ontwikkel. Tans is 'n groot aantal navorsingsinstellings en wetenskaplike institute in Jena gesetel.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4028557-1
* HDS: 006614
* LCCN: n80025810
* MusicBrainz: 0645d067-5477-4edb-9506-d70e573c435b
* NKC: ge134244
* VIAF: 139549325
* WorldCat Identities: lccn-n80025810

 |
Syaansig
Die brugdek soos van die straat af gesien
Nog 'n syaansig
Die **Essingbrug** (Duits: *Holzbrücke bei Essing*) is 'n bekende voorbeeld van 'n Spanbandbrug. Dit is geleë in Essing naby Kelheim en word gebruik as voetganger-en fietsbrug oor die Ryn-Main-Donau-Kanaal. Benewens die ongewone gebruik van laaghout as spanband is die brug, wat van 1978 tot 1986 gebou is, teen 189,91  ter selfde tyd die langste houtbrug in Europa.

Voorbereiding en Statika
------------------------

Die ontwerp van die brug is deur Richard Johann Dietrich gedoen en statiese berekeninge deur Heinz Brüninghoff en die Tegniese Universiteit van München. Modelle is van die brug gemaak en onder andere in 'n windtonnel getoets.

Die gesofistikeerde statika van die bouwerk word as 'n indrukwekkende ingenieursprestasie beskou. Byna die hele las word deur die gespande 190 meter lange konstruksie self gedra. Die twee kolomme dra slegs ongeveer 10% van die werkskragte. Die brug kan 'n las van 500 kilogram per vierkantemeter ondersteun.

Ligging
-------

Die brug oorspan die Main-Donau-Kanaal en 'n verbypad. Dit word oorwegend deur voetgangers en fietse vir ontspanningsdoeleindes gebruik. Dit kan egter indien nodig ook motor-aangedrewe voertuie gebruik word. Die brug se vorm verseker dat dit elegant in die Altmühltallandskap in pas.

Literatuur
----------

* Richard J. Dietrich, *Faszination Brücken*, Callwey, München, 1998; S. 206-213, ISBN 3-7667-1326-4
* Matthew Wells, *30 Bridges*, Laurence King, 2002, S. 140-143, ISBN 1-85669-217-5 (dt.: *30 Brücken*, Callwey, München, ISBN 3-7667-1501-1)
* Heinz Brüninghoff, *The Essing Timber Bridge, Germany*, in: *Structural Engineering International*, Volume 3, No. 2, Mai 1993
**Kathleen Doyle** "**Kathy**" **Bates** (gebore op 28 Junie 1948) is ’n Amerikaanse aktrise en regisseur wat al verskeie pryse vir haar werk in rolprente en op televisie gewen het.

Loopbaan
--------

Bates in Julie 2006.
Ná klein rolle in die 1970's en 1980's in rolprente en op TV het Bates bekendheid verwerf met haar spel in *Misery* (1990), waarvoor sy ’n Oscar vir beste aktrise gewen het; sy is ook vir ’n Golden Globe benoem.

Daarna het rolle in *Fried Green Tomatoes* (1991) en *Dolores Claiborne* (1995) gevolg voordat sy Molly Brown in *Titanic* (1997) gespeel het.

Sy is vir ’n Tony benoem vir haar spel in 1983 in die Broadway-verhoogstuk '*night, Mother*. Sy het ’n Screen Actors Guild Award vir beste vroulike byspeler gewen vir haar spel in *Primary Colors* (1998), waarvoor sy ook vir ’n Oscar benoem is. Sy is in 2002 weer vir ’n Oscar vir beste vroulike byspeler benoem vir *About Schmidt* (2002).

Bates het 13 Emmy-benoemings vir haar werk op TV gekry – twee daarvan was vir die reeks *Harry's Law*. Sy het in 2012 een gewen vir haar spel in *Two and a Half Men* en in 2014 vir haar geloofde vertolking van Delphine LaLaurie in die grureeks *American Horror Story*.

Van die 1990's af was Bates ook die regisseur van verskeie produksies, onder meer episodes van die TV-reekse *Homicide: Life on the Street*, *NYPD Blue*, *Oz*, *Six Feet Under* en *Everwood*. Sy was ook regisseur van die TV-flieks *Dash and Lilly* en *Ambulance Girl*, waarin sy ook speel, en die rolprente *Have Mercy* (2006) met Melanie Griffith en *Revolutionary Road* met Leonardo DiCaprio en Kate Winslet.
Die **Vought F7U Cutlass** is 'n vegvliegtuig wat ontwerp is vir vliegdekskepe en is gebruik deur die Amerikaanse Vloot. Die spesifikasie, uitgereik deur die Amerikaanse Vloot, het 'n vegvliegtuig wat 965 km/h (600 mph) kan bereik gespesifiseer. Die vliegtuig het nie stertvlerke nie, slegs hoofvlerke. Daar is wel twee stertvinne. Hierdie ontwerp is beïnvloed deur werk gedoen deur die Duitse Arado-maatskappy. Die vlerke is amper deltavormig met 'n hoek van 38°.

Die *Cutlass* is die Amerikaanse Vloot se eerste produksie supersoniese vliegtuig. Van die eerste model, F7U-1, was slegs veertien gebou en hulle was hoofsaaklik gebruik vir toetswerk en opleiding. Die vliegtuig het baie instandhoudingswerk vereis en het 'n hoë ongeluk voorkoms gehad, tog was hulle gewild onder die vlieëniers. Hulle kon gravitasie kragte van tot 16 G ondervind tydens intense duikvlugte met die vliegtuig.

Model F7U-3 was in diens gestel in 13 Eskaders in die Vloot en Marinierskorps. Hierdie model was in wese 'n nuwe ontwerp, die romp en vlerke was versterk. Meer paneel deksels en deurtjies was toegevoeg om instandhouding tye te verkort. Die neus was ook herontwerp, om uitsig vir die vlieënier te verbeter en ook omrede die neuswiel verleng en versterk was. Hierdie model was in diens gestel in 1954.

Model F7U-3M was toegerus om vier laser geleiding Sparrow lug-tot-lug missiele te kan dra. Die meeste van die vliegtuie was onttrek aan diens in 1956/7. Model F7U-3 het net so hoë ongevalle voorkoms gehad met 25% van alle vliegtuie wat verlore gegaan het in ongelukke.

Tegniese besonderhede
---------------------

Besonderhede van die Vought F7U-3 Cutlass:| Item | Statistiek |
| --- | --- |
| Aantal motore | 2 |
| Tipe motor | Straalmotor |
| Vervaardiger | Westinghouse J46-WE-8A met nabrander, turbostraal |
| Kraglewering per motor | 2 767 stukrag |
| Vlerkspan | 12,09 m |
| Lengte | 13,13 m |
| Hoogte | 4,46 m |
| Vlerkoppervlakte | 46,08 m2 |
| Maks. opstygmassa | 14 353 kg |
| Maks. snelheid | 1 094 km/h |
| Operasionele hoogte | 12 190 m |
| Togafstand | 1 062 km |
| Klimvermoë | 3 960 m per minuut |
| Bewapening | Vier 20.0 mm kanonne,
plus hangers vir missiele onder die vlerke. |

Sien ook
--------

* Lys van vegvliegtuie

Bron
----

* Crosby, Francis: *THE WORLD ENCYCLOPEDIA OF FIGHTERS & BOMBERS*. 2015. ISBN 978-1-84476-917-9
Verfilming aan die rolprent *Pinkie se Erfenis*, 1944. Pierre de Wet vertolk die rol van die kreupel Pinkie wat verlief raak op ’n blinde meisie, Naomi (Paula Styger). Van links: Styger, Eugenie Heyns, Pierre de Wet en Esther Mentz.
Esther Mentz en Chris Lessing by lede van die Asaf-koor in *Carmen* in 1946, die eerste keer dat 'n opera in Afrikaans in Johannesburg opgevoer is. Haar man, dr. Gideon Roos het die opera vertaal en dis op 23 en 27 Maart opgevoer. Die dirigent was John Connel.
**Esther Mentz** was 'n Suid-Afrikaanse operasangeres en aktrise. Mentz maak haar rolprentdebuut in 1944 in Donker Spore, een van die eerste vollengte Afrikaanse films. Sy was die vrou van die voormalige direkteur-generaal van die SAUK en stigterslid van die Suid-Afrikaanse Musiekregte-organisasie (Samro), dr. Gideon Roos.

Filmografie
-----------

* *Donker spore*, 1944
* *Pikkie se erfenis*, 1946
* *'n Plan is 'n boerdery*, 1954
* *Matieland*, 1955
* *Vadertjie langbeen*, 1955 as Me. de Beer
* *Piet se tante*, 1959
* *En die vonke spat*, 1961 as Chrissie
**Esther Cornelia Brand** (neé Van Heerden; 29 September 1922 – 20 Junie 2015) was 'n Suid-Afrikaanse veldatleet. Brand is tot dusver die eerste en enigste vroueatleet wat 'n goue medalje vir Suid-Afrika op die Olimpiese Spele kon inpalm. Sy het ook Suid-Afrikaanse titels in gewigstoot en skyfwerp gewen.

As negentienjarige stel sy in 1941 'n wêreldhoogspringrekord van 1,66 meter op, ’n prestasie wat eers 19 jaar later erken is.

Op die Olimpiese Spele van 1952 in Helsinki het sy 'n goue medalje in die vroue-hoogspring gewen. Sy het die destydse skêr-styl gebruik, en kon met 'n hoogte van 1,67 meter oor die lat seil. Dit maak haar die eerste, en steeds enigste Suid-Afrikaanse vrou word wat ’n goue Olimpiese medalje in atletiek kon verwerf.

Brand is in Springbok in die Noord-Kaap gebore en is aan die Hoërskool Maitland in Kaapstad geskool. Sy was met Jan Brand getroud. Haar man het Suid-Afrika in 1948 met fietsry tydens die Olimpiese Spele in Londen verteenwoordig. Sy het ten tyde van haar afsterwe in Bloemfontein gewoon, waar sy op 92-jarige ouderdom geval en aan haar beserings beswyk het.

Sien ook
--------

* Hestrie Cloete
Die **Geelrivier** (Chinees: 黄河 / 黃河 *Huáng Hé* luister (hulp·inligting)) is naas die Nyl, Amasone en Yangtze die wêreld se vierde langste rivier. Die rivier, met 'n lengte van 5 464 km, is naas die Yangtze die tweede langste rivier in die Volksrepubliek China en in Asië. Die naam van die Geelrivier is afgelei van die geel sediment, wat die rivier uit die Gobi-woestyn meevoer.

Die boloop van die Geelrivier naby Qinghai
Die Geelrivier in Lanzhou
Die Geelrivier ontspring in die Hoogland van Tibet, halfpad tussen Lhasa en Xining, sowat 450 km oos van die Yangtze se oorsprong. Van hier af vloei die rivier in 'n oostelike rigting met 'n sigsagroete en word dit in Tibettaans *Ma-chu* (རྨ་ཆུ, letterlik "rivier van die pou") genoem. Vervolgens vloei die Geelrivier in 'n noordelike rigting, waar dit Binne-Mongolië se grens bereik. Hier maak die rivier 'n groot boog om die Ordos-plato en vloei verder in 'n suidelike rigting tot in die Sanmenxia-dam. Hier mond die Wei He naby die ou keiserstad Xi'an in die Geelrivier uit. Noord van die Funiushan-gebergte draai die Geelrivier in 'n oostelike rigting deur die Xiaolangdi-dam, asook die provinsies Shanxi en Shaanxi, en verlaat daarna die kloofryke bergland. Sowat 45 km oos van Kaifeng vloei die rivier in 'n noordoostelike rigting deur sy afsettingsgevormde vlaktes. Meer as 500 km na Kaifeng mond die Geelrivier tussen Tianjin en die Shandong-skiereiland uit in die Golf van Bohai, 'n deel van die Geelsee.

Die Geelrivier word deur die Keiserkanaal met die Yangtze verbind. Die grootste stede aan die rivier is Lanzhou, Wuhai, Baotou, Kaifeng en Jinan.
**CiteSeerx** (oorspronklik **CiteSeer** genoem) is ’n openbare soekenjin en digitale biblioteek vir wetenskaplike en akadamiese geskrifte, veral op die gebied van rekenaarwetenskap en inligtingkunde. CiteSeer word beskou as ’n voorloper van akademiese soekgereedskap soos Google Scholar en Microsoft Academic Search. CiteSeer-enjins en -argiewe soek gewoonlik net na dokumente op openbare webtuistes en nie op uitgewers se webtuistes nie. Gevolglik word skrywers wie se geskrifte vrylik beskikbaar is beter verteenwoordig.

Die doel van CiteSeer is om toegang tot akademiese en wetenskaplike inligting te verbeter. As ’n diens sonder winsbejag waartoe enigiemand toegang het, word dit beskou as deel van die vryetoegangbeweging om groter toegang tot wetenskaplike geskrifte te bewerkstellig. Om vrye data te bevorder deel CiteSeerx sy data vir niekommersiële gebruik onder ’n Creative Commons-lisensie.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
Max More in 2006.
**Max More** (gebore **Max T. O'Connor**, Januarie 1964, met sy naam wetlik verander in 1990) is 'n filosoof en futuris wat skryf, praat en konsulteer oor gevorderde besluitneming oor opkomende tegnologieë. Hy is die huidige ambassadeur en emerituspresident (vanaf Februarie 2021) nadat hy byna nege en 'n half jaar as president en uitvoerende hoof van Alcor Life Extension Foundation gedien het.

More, gebore in Bristol, Engeland, het 'n graad in Filosofie, Politiek en Ekonomie van St Anne's College, Oxford (1987). Sy 1995 Universiteit van Suid-Kalifornië doktorale proefskrif *The Diachronic Self: Identity, Continuity, and Transformation* het verskeie kwessies ondersoek wat transhumaniste raak, insluitend die aard van die dood, en wat dit oor elke individu is wat voortduur ten spyte van groot verandering met verloop van tyd. In 1996 is hy getroud met Natasha Vita-More, self 'n baanbreker transhumanis; die egpaar is noue medewerkers aan transhumanistiese en lewensverlengingsnavorsing.

Max More, stigter van die Extropy Institute het baie artikels geskryf wat die filosofie van transhumanisme en staan die transhumanistiese filosofie van ektropianisme voor, die belangrikste sy "*The Principles of Extropy*". In 'n 1990-essay "*Transhumanism: Toward a Futurist Philosophy*", het hy die term "transhumanisme" in sy moderne sin bekendgestel.
**Maximilian Weber** (21 April 1864 – 14 Junie 1920) was 'n Duitse ekonoom, geskiedkundige, regsgeleerde en sosioloog. Hy was die stigter en medestigter van 'n aantal nuwe akademiese dissiplines, waaronder die moderne bestudering van sosiologie en bestuurskunde. Al word hy as een van die vaders van sosiologie erken, het Weber homself nooit as 'n sosioloog gesien nie, maar as 'n historikus. Hy was 'n veeltalige wat in sy leeftyd vier vreemde tale bemeester het. Hy het ook 'n godsdiensakademikus geword en skrywes oor die antieke gelowe van Indië, China en Judaïsme geproduseer. Hy het sy loopbaan by die Universiteit van Berlyn begin en later ook by die universiteite van Freiburg, Heidelberg en München gewerk.

Weber se groter werke het die rasionalisering van die sosiologie van geloof, politiek, bestuurskunde en gedrag behandel. Sy bekendste werk is die opstel *Die protestantische Ethik und der Geist des Kapitalismus* ("Die Protestantse Etiek en die Gees van Kapitalisme"), waarmee hy sy werk in geloof begin het. In dié skrywe beweer Weber dat geloof een van die nie-eksklusiewe redes is vir die verskillende maniere waarop die kulture van die Weste en die Ooste ontwikkel het. Hy het ook beklemtoon dat die spesifieke karaktereienskappe van asketiese Protestantisme die ontwikkeling van kapitalisme, burokrasie en die rasionaal-wettige stand in die Weste beïnvloed het. Sommige het Weber se werk gebruik vir hul argument dat menslike instelling nie deur onvermybare materialisme gevorm word nie (soos deur Marx aangevoer), maar deur godsdienstige ideale en idees wat nie tot 'n materiële verband afgebreek kon word nie. In 'n ander belangrike werk, *Politik als Beruf* ("Politiek as beroep"), het Weber die staat as 'n entiteit definieer wat aanspraak maak op 'n monopolie op die wettige gebruik van geweld: 'n definisie wat later die kern sou vorm in studies oor moderne Westerse politieke wetenskap. Daar word soms na hierdie bekende werke verwys as die "Weber-tesis".

Weber was die eerste persoon wat die verskeie diverse aspekte van sosiale gesag herken het, insluitende die charismatiese, tradisionele en wettige vorms van gesag. Sy werk rakende burokrasie het gemeld dat hierdie instellings op wetlike gesag gebaseer is. Volgens hom het 'n burokrasie dus die effekte van "personalisme" in organisasies versag.

Persoonlike lewe
----------------

### Vroeë lewe en agtergrond

Maximilian Karl Emil Weber was gebore in 1864 in Erfurt, Pruise. Hy was die oudste van sewe kinders van Max Weber Sr. 'n welgestelde en vooraanstaande staatsamptenaar en lid van die Nasionale Liberale Party, en sy vrou Helene Fallenstein, wat gedeeltelik afstam van Franse Hugenote immigrante en wat sterk morele absolutistiese idees gehad het.
'n Diagram van die aarde se vier seisoene, soos waargeneem vanuit 'n noordelike posisie. Heel regs: die Noordelike Halfrond se wintersonstilstand, heel links: die Suidelike Halfrond se wintersonstilstand
Wintersonstilstand by die prehistoriese Stonehenge-monument in Wiltshire, Verenigde Koninkryk
Die term **midwinter** of **wintersonstilstand** verwys na die kort oomblik wanneer die aarde se askanteling met 22 1/2° 26' sy grootste afstand van die son bereik. Nogtans word in die omgangstaal na die hele dag waarop die sonstilstand voorkom (21 of 22 Desember vir plekke in die Noordelike, 21 of 22 Junie vir plekke in die Suidelike Halfrond) as midwinter of eerste dag van die winter verwys.

Die wintersonstilstand kom op die kortste dag (en langste nag) van die jaar voor en word veral in hoër breedtegrade duidelik waargeneem. Die son bereik dan sy laagste maksimale posisie in die hemel. Die dae word met die wintersonstilstand geleidelik langer en die nagte korter.

Die wintersonstilstand het in elke beskawing sy eie spesifieke kulturele betekenis, maar word oor kulturele grense heen dikwels met hergeboorte verbind. 'n Groot aantal feesdae, feeste, rituele, byeenkomste of ander vierings het rondom midwinter ontstaan.

Sien ook
--------

* Joelfees
**Chemiese sinapse** is biologiese skakelplekke waardeur neuronse se seine na mekaar gestuur kan word, asook na nieneuronselle soos dié in die spiere en kliere. Dit laat neurone toe om stroombane in die sentrale senuweestelsel te vorm en is uiters belangrik vir die biologiese berekenings wat onderliggend aan waarneming en gedagtes is. Dit laat die senuweestelsel toe om met ander stelsels in die liggaam in verbinding te tree en hulle te beheer.

By ’n chemiese sinaps laat een neuron senuoordraer-molekules vry in ’n klein spasie (die sinaptiese spleet) wat langs ’n ander neuron lê. Die senuoordraers word in klein sakkies, sinaptiese blasies, gehou en word deur eksositose in die sinaptiese spleet vrygestel. Hierdie molekules verbind dan met reseptore aan die postsinaptiese sel se kant van die sinaptiese spleet. Eindelik moet die senuoordraers deur een van verskeie potensiële meganismes van die sinaps verwyder word om sy werking te beëindig. 

Die menslike brein bevat na raming van 1014 tot 5 × 1014 (100-500 biljoen) sinapse.

Die woord "sinaps" kom van die Griekse woorde *syn-* ("saam") en *haptein* ("vasmaak"). Benewens chemiese sinapse bestaan ook elektriese en immunologiese sinapse. Sonder ’n beskrywende woord vooraan, word ’n chemiese sinaps bedoel.
**Hannes van Wyk** is 'n Suid-Afrikaanse akteur, aanbieder en vervaardiger. Hy is veral bekend vir sy rol as Krynauw in Egoli: Plek van Goud (1991), asook sy rol in Susanna van Biljon (2010). Hy is ook 'n aanbieder van formaat en het al onderhoude met bekendes soos pres. Bill Clinton, pres. Nelson Mandela en Arnold Schwarzenegger gevoer.

Van Wyk het aan 'n skool op sy geboortedorp in Aliwal-Noord gematrikuleer waar hy die onder-hoofseun was. Daarna het hy B.A. (drama) aan die Universiteit van die Vrystaat studeer. Hy het vir die universiteit se eerste span tennis gespeel en was ook die eerste dramastudent wat tot die studenteraad verkies is. Ná sy dramastudie het hy by die destydse streekskunsterade Sukovs en Truk gewerk. Hy het ook 'n B.A.Ed. deeltyds voltooi.

Hy spits hom aanvanklik op teaterwerk toe. Sy eerste TV-rol was in *Manakwalanders* en daarna in *Torings*, met nog vele ander wat gevolg het. Hy is veral bekend vir die rol van Krynauw du Boisson in *Egoli: Plek van Goud*. In 2010 maak hy sy rolprentdebuut as Johan de Villiers in Susanna van Biljon. Sedert 2015 is hy aanbieder van die kykNET-joernaalprogram Kwêla.

Filmografie
-----------

As akteur:

* Verskietende Ster, 2016 as Max du Toit
* Die Bach-motief, 2013 as dr. Beukes (kortfilm)
* Nantes, 2012 as Leroux (kortfilm)
* Susanna van Biljon, 2010 as Johan de Villiers
* Vallei van die sluiers, 2010 (TV-reeks) as die Harm,'n modeagent
* 7de Laan, 2011, gaskunstenaar.
* Egoli: Plek van Goud, 1991–2001 as Krynauw du Boisson (TV-reeks)
* Torings (TV-reeks)
* Manakwalanders (TV-reeks)
* Magda Louw (TV-reeks)

As vervaardiger:

* Die Bach-motief, 2013 (kortfilm)
Die **Chemiese energie** is die totale energie-inhoud van 'n stof. Hierdie energie is opgesluit in die bindings tussen die atome van 'n stof. Elektrone kan op bepaalde afstande vanaf die kern aangetref word. Die naaste posisie wat 'n elektron aan die atoomkern gevind kan word, word die grondtoestand genoem, terwyl die ander toestande opgewekte toestande genoem word. Die afstand van 'n elektron ten opsigte van die kern het 'n invloed op die hoeveelheid potensiële energie wat in 'n stof opgesluit is. Hoe groter die afstand hoe groter is die opgesluite energie.

Chemiese energie wat opgesluit is in 'n stof kan vrygestel word tydens 'n chemiese reaksie. Hierdeur word die chemiese bindings in die reagense verbreek, wat energie verbruik en word nuwe atoombindings gevorm, wat energie vrystel. As daar op die einde meer energie vrygestel word as wat verbruik word is chemiese energie beskikbaar gestel. Gewoonlik word die energie in die vorm van warmte vrygestel (eksotermiese reaksie) maar soms word ligenergie en elektriese energie (brandstofsel en batterye) vrygestel.
Ds. P.J. Steyn, leraar van 1967 tot 1997.
Die **Gereformeerde kerk Westonaria** was ’n gemeente van die GKSA op die Wes-Randse dorp Westonaria, maar nadat daar in 2011 net 19 en geen dooplidmate nie oorgebly het, het die gemeente laat in daardie jaar ontbind. In 1997 was daar nog 122 belydende en 54 dooplidmate.

Die uitbreiding van die goudmyne het in die sestigerjare groot ontwikkeling aan die Wes-Rand meegebring. Die Gereformeerde kerk Randfontein se suidelike wyke op en om Westonaria het dan ook op 27 Mei 1961 as die Gereformeerde kerk Westonaria afgestig. Binne twee jaar het die gemeente begin beplan aan sy eie kerkgebou. ’n Erf is verkry, maar weens die insinkings weens die uitpomp van water in die ondergrondse tonnels deur die myne het die kerkraad eers die plan om te bou laat staan tot veilige grond vir die kerkgebou gevind kon word. Hiervoor moes grondtoetse uitgevoer word. 

So kon die gemeente eers 11 jaar ná sy stigting ’n kerkgebou oprig. A-raam-staalbalke vorm die raamwerk daarvan. Die gebou het ’n teëldak wat aan weerskante tot amper op die grond strek. Ligblou venters vorm die boonste deel van die fasade. ’n Kleiner dak in die styl van die hoofdak is by die voordeur opgerig. Die toring is ’n staalstruktuur bo die ingang.

Die onthulling van die hoeksteen, deur ds. P.J. Steyn, sowel as die ingebruikneming van die gebou het op 19 Augustus 1972 plaasgevind. Ná amper 30 jaar is die blou glasventers met steen vervang omdat vandale gereeld die vensters stukkend gegooi het. Die vooraansig is toe met sierstene toegebou. Weens strukturele skade is die staaltoring ná 30 jaar verwyder.

Nadat die gemeente ontbind het, is die gebou verkoop en word dit tans (2016) as woonhuis benut.

Predikante
----------

1. Denkema, dr. Hendrik, 1962 – 1967 (die gemeente se eerste leraar en ook dr. Denkema se eerste gemeente)
2. Steyn, Petrus Jacobus, 1967 – 1997 (aanvaar sy emeritaat; die gemeente se laaste leraar en ook ds. Steyn se laaste gemeente)

Bronne
------

* (af)  Harris, C.T. Noëth, J.G. Sarkady, N.G. Schutte, F.M. en Van Tonder, J.M. 2010. *Van seringboom tot kerkgebou: die argitektoniese erfenis van die Gereformeerde Kerke*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
* (af)  Schalekamp, ds. M.E. (voorsitter: redaksiekommissie). 2001. *Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 2002*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
* (af)  Van der Walt, dr. S.J. (voorsitter: deputate almanak). 1997. *Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 1998*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
* (af)  Vogel, Willem (red.). 2015. *Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 2016*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.

Sien ook
--------

* NG gemeente Westonaria
**John Dramani Mahama** (gebore 29 November 1958) is 'n Ghanese politikus wat van 24 Julie 2012 tot 7 Januarie 2017 as president van Ghana gedien het. Hy was voorheen waarnemende president van Ghana van Januarie 2009 tot Julie 2012, en neem die amp op 24 Julie 2012 na die dood van sy voorganger, John Atta Mills. Mahama is 'n kommunikasiekundige, historikus en skrywer. Hy was 'n parlementslid vir Bole Bamboi van 1997 tot 2009 en Minister van Kommunikasie van 1998 tot 2001. Hy is lid van die NDC (Nasionale Demokratiese Kongres).

Mahama is die eerste vise-president wat die presidentskap oorneem sedert die dood van sy voorganger, prof. John Atta Mills, en is die eerste staatshoof van Ghana wat na die onafhanklikheid van Ghana gebore is. Hy is ná die verkiesing in Desember 2012 verkies om as voltydse president te dien. Hy het die herverkiesing vir 'n tweede termyn in die 2016-verkiesing betwis, maar verloor teen die Nuwe Patriotiese Party-kandidaat Nana Akufo-Addo, wat hy in 2012 verslaan het. Dit het hom die eerste president in die geskiedenis van Ghana gemaak wat nie 'n tweede plek gewen het nie termyn.
Twee Venesiaanse maskerdraers op 'n skildery deur Pietro Longhi
Die bauta verseker anonimiteit vir besoekers van die *Ridotto*, Venesië se speelbank. Net bauta-draers kon in die speelbank betaal  
Skildery deur Pietro Longhi, 1750's
'n Bauta met die kenmerkende uitspringende ken
'n Bauta tydens die Venesiaanse karnaval
Die **bauta** (ook gespel as **baùta** of **baùtta**; die klemtoon val op die "u") was 'n gestandardiseerde wit masker wat deur adellike burgers van die Republiek Venesië veral in die 18de eeu gedra is om anonimiteit in die privaat en ekonomiese lewe te verseker. Die dra van 'n bauta is deur die Venesiaanse owerheid gereguleer en was verplig vir deelnemers aan sekere politieke besluitnemingsprosesse. Hierby het die masker 'n vergelykbare funksie vervul soos die geheime uitoefening van stemreg in moderne demokrasieë. Die dra van 'n bauta was daarnaas verplig vir vroulike besoekers van toneelopvoerings.

Die bauta is deur manlike en vroulike adellikes gedra en was sodoende, saam met die kleredrag wat gedra is (gewoonlik 'n swart tricorne-hoed en 'n swart mantel, die *tabarro*), geslagsneutraal. Die gepaste en beleefde aanspreekvorm vir gemaskeerde Venesiaanse burgers was dus "Eerwaardige Masker" of "Meneer/Mevrou Masker" (*Siôr* of *Siôra Maschera* in Venesiaans). Die dra van wapens saam met die masker was verbode. Die owerheid het ook dieselfde basiese materiaal vir die vervaardiging van bautas voorgeskryf - geen gesofistikeerde tekstiele of juwele is toegelaat nie sodat die finansiële status van die draer nie geopenbaar is nie. So kon verarmde adellikes, wat aangewese was om te bedel vir oorlewing, hul anonimiteit bewaar.

Opvallend was die masker se uitspringende ken wat draers in staat gestel om het om gesprekke te voer, te drink en te eet terwyl hulle die bauta gedra het.
| **Jaropolk I**Grootprins van Kiëf |
| --- |

Die moord op Jaropolk
**Jaropolk I Swjatoslawitsj** (Russies: Ярополк I Святославич) was tussen 972 en 980 die jong en taamlik raaiselagtige prins van Kiëf.

Sy pa, Swjatoslaf I, het Kiëf in Jaropolk se hande gelaat toe hy op ’n veldtog teen die Donause Bulgare vertrek het. Kort ná Swjatoslaf se dood het ’n burgeroorlog egter uitgebreek tussen Jaropolk en sy broers. Volgens een weergawe het Oleg (sy een broer) vir Ljoet, die seun van Jaropolk se raadgewer en opperbevelhebber, Sweneld, vermoor. Laasgenoemde het daarop aangedring dat Jaropolk wraak neem, en dus het die prins teen sy broer opgetrek en hom vermoor. Daarna het Jaropolk sy manne na Nowgorod gestuur van waar sy ander broer Wladimir gevlug het ná die nuus van Oleg se dood. So het Jaropolk die enigste heerser van Kiëf-Roes geword.

In 980 het Wladimir teruggekeer met huursoldate en Jaropolk aangeval. Op pad na Kiëf het Wladimir die stad Polotsk beleër omdat Rogneda, dogter van Rogwolod, die prins van Polotsk, sy broer Jaropolk bo hom gekies het. Wladimir het Rogneda in die teenwoordigheid van haar pa verkrag. Hy het Rogwolod laat vermoor en Rogneda gedwing om met hom te trou. Daarna het hy Kiëf beleër met die hulp van die bojaar Bloed, wat ná Sweneld se dood Jaropolk se raadgewer geword het. Bloed het Jaropolk egter verraai deur hom aan te raai om uit Kiëf te vlug en hom terug te trek in die stad Rodja. Maar Wladimir het Rodja ook beleër en Jaropolk gevra dat hulle oor vrede onderhandel. Jaropolk het geglo dat Bloed en sy broer werklik vrede wou hê en het na Wladimir se hoofkwartier gegaan waar hy vermoor is.