recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
'n Romaanse ribgewelf, Peterborough-katedraal (1118).
'n Gotiese ribgewelf, Reims-katedraal, (1221).
'n **Ribgewelf** is 'n argitektoniese metode om 'n groot spasie te bedek, soos die skip van 'n kerk. Dit bestaan uit 'n raamwerk van gekruisde of diagonale geboë ribbe. Variasies is gebruik in Romeinse, Bisantynse, Islamitiese, Romaanse en Gotiese argitektuur. Dun klippanele vul die spasies tussen die ribbe. Dit verminder die gewig en dus die uitwaartse drukking van die gewelf. Die ribbe versprei die gewig afwaarts en na verskillende punte, gewoonlik rye pilare. Dit het argitekte van Gotiese katedrale in staat gestel om dunner en hoër mure met veel groter vensters te ontwerp.

Die vroegste voorbeeld wat in Islamitiese argitektuur bewaar gebly het, is die Mezquita-katedraal van Córdoba in al-Andalus op die Iberiese Skiereiland, wat 'n eeu voor die vroegste Romaanse voorbeelde gebou is.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 4572138-5

 |
**Ribkwalle** (ook **kamkwalle** genoem) is in die diereryk die filum **Ctenophora** (van die Griekse κτείς *kteis*, "kam", en φέρω *pherō*, "dra"). Hulle is ongewerweldes wat wêreldwyd in seewater voorkom.

Beskrywing
----------

Ribkwalle se mees kenmerkende eienskap is hul "kamme" – groepe trilhaartjies wat hulle vir swem gebruik; hulle is die grootste diere wat met behulp van trilhaartjies swem. Volwassenes van die verskeie spesies wissel van ’n paar millimeter tot 1,5 meter. Nes Cnidaria bestaan hul liggame uit ’n massa jellie, met een laag selle aan die buitekant en nog ’n laag aan die interne holte. Hierdie lae is twee selle diep, terwyl dié in Cnidaria net een sel diep is. Sommige skrywers voeg Stenophora en Cnidaria saam in ’n enkele filum, Coelenterata, omdat albei groepe op watervloei deur die liggaamholte staatmaak vir beide spysvertering en asemhaling. Vanweë toenemende bewustheid van die verskille klassifiseer moderne skrywers hulle as aparte filums.

Ctenophora het ook nes Cnidaria ’n gedesentraliseerde senunetwerk eerder as ’n brein. Studies dui daarop dat die neurone van Ctenophora, wat op verskeie maniere van ander diere s’n verskil, onafhanklik van dié van ander diere ontwikkel het.

Feitlik alle ribkwalle is roofdiere waarvan die prooi wissel van mikroskopiese larwes en raderdiertjies tot volwasse klein skaaldiere. In gunstige omstandighede kan ribkwalle elke dag 10 keer hul gewig eet. Net 100 tot 150 spesies is bevestig, en nog 25 is moontlik nie volledig benoem en beskryf nie. Die tipiese voorbeelde is van die orde Cydippida; hulle het eiervormige liggame en twee terugtrekbare tentakels omring deur tentilla (kleiner "tentakels") bedek met kolloblaste, kleefselle wat prooi vang. Vanweë verskille tussen spesies kan hulle groot bevolkings in dieselfde gebied opbou, want hulle spesialiseer in verskillende soorte prooi.

Ondanks hul sagte lywe is fossiele wat moontlik dié van ribkwalle is, skynbaar sonder tentakels maar met baie meer rye kamme as by die moderne vorms, gevind in gesteentes uit so vroeg as die Kambrium, sowat 515 miljoen jaar gelede.

Voortplanting
-------------

Die meeste spesies is tweeslagtig, wat beteken ’n enkele dier kan sy eie spermselle én eierselle vervaardig en sy eie eiers bevrug. Sommige spesies vervaardig albei soorte selle tegelykertyd, en ander op verskillende tye. 

Bevrugting vind gewoonlik ekstern plaas, hoewel sommige kleintjies in hul ouer se liggaam uitbroei. In minstens sommige spesies kan jong ribkwalle voortplant voordat hulle ’n volwasse grootte en vorm bereik. Danksy die kombinasie van tweeslagtigheid en ’n vroeë voortplantingsouderdom, kan klein bevolkings teen ’n ontploffende tempo groei.
**Struktuurformules van die isomere C2H6O**

alkohol

dimetieleter
Die **struktuurformule** van 'n chemiese, en veral: molekulêre verbinding is 'n grafiese weergawe wat probeer om inligting te verskaf oor die opbou van die molekule waaruit die verbinding bestaan.

Struktuurformules is 'n uitbreiding van die chemiese formules wat probeer om inligtings oor die elementêre samestelling en die stoichiometrie van die verbinding te verskaf. Chemiese formules is veral in die organiese chemie nie toereikend nie omdat verskillende verbindings dikwels dieselfde chemiese formules kan hê. 'n Goeie voorbeeld is die isomere etanol en dimetieleter wat beide 'n chemiese formule C2H6O het, maar die struktuur van hulle molekule is anders. In dimetieleter is die suurstofatoom net aan koolstofatome gebonde. In alkohol het dit 'n waterstofatoom as nabuur. Dit is moontlik om hierdie verskil as CH3CH2OH en CH3OCH3 te skryf, maar hierdie moontlikhede is taamlik beperk.

Die molekulêre struktuur word daarom dikwels in 'n getekende formule weergegee en dit kan op verskillende maniere gedaan word

|  |  |
| --- | --- |
|  | 'n 'Plat' (2D) weergawe wat net vertoon watter bindings tussen atome teenwoordig is |
|  | 'n Plat weergawe wat die alleenpare van die Lewisteorie bevat  |
|  | 'n Weergawe wat probeer om die bindingshoeke weer te gee |
|  | 'n Weergawe wat probeer op met wîe die 3D-struktuur weer te gee. |
|  | 'n 3D-weergawe met balle en stokke |

Struktuurformules word skielik onoorsigtelik. Hulle word daarom dikwels deur skeletformules vervang.
**Selim III** (Ottomaanse Turks: سليم ثالث, moderne Turks: III.Selim; 24 Desember 1761 – 28/29 Julie 1808) was van 1789 tot 1807 sultan van die Ottomaanse Ryk. Hy was die seun van Mustafa III en het sy oom Abdülhamid I opgevolg. Sy pogings om die Ottomaanse Ryk te hervorm het tot sy moord gelei.

Selim III was baie gewild vanweë sy talente en energie en groot hoop is op hom gevestig met sy troonbestyging. Hy het baie met buitelanders omgegaan en was oortuig daarvan dat hervormings nodig is. Oostenryk en Rusland het hom egter vir niks anders as verdediging tyd gegee nie, en dit was eers ná die Vrede van Iaşi in 1792 dat hy ’n blaaskans gekry het.

Selim III het dié tyd gebruik om die weermag, staatsdiens en onderwys te hervorm. Sy hervormings was egter nie gewild onder die paleiswag nie. Hulle het gerebelleer, Selim laat gevange neem en sy neef Mustafa op die troon laat plaas as Mustafa IV. Intussen het ’n groot leër onder aanvoering van ’n voorstander van die hervormings na Konstantinopel opgeruk om Selim te red, maar hy is vermoor voordat die leër opgedaag het. Die enigste manier om wraak te neem, was om Mustafa IV te vervang met Mahmoed II, die enigste oorlewende lid van die Huis van Osman.
Ds. en mev. Brink by die bekende Johannesburgse geneesheer dr. I.P. Schabort (derde van links) en dié se eggenote (tweede van links).
Ds. Brink en sy gesin, omstreeks 1947.
Ds. **Cornelis Bertie Brink** (13 November 1901 distrik Ceres tot 8 Februarie 1972 Johannesburg) het onder meer as leraar in die Nederduitse Gereformeerde Kerk 'n leidende rol gespeel in die Afrikanergemeenskap van die Goudstad en as moderator van die Transvaalse Sinode (1951 tot 1957) in die land se kerklike lewe. Hy het hom as een van die Kerk se sterkste leiers laat ken.

Brink kry sy teologiese opleiding aan die Kweekskool op Stellenbosch en word einde 1927 tot die bediening toegelaat as hulpleraar van ds. A.J. Louw op Heidelberg, Transvaal. Daarna bedien hy Dullstroom (1928), Witbank (1934) en van 1945 af Johannesburg (Braamfontein). Oral bou hy die gemeentes op deur harde werk en verstandige optrede. In Johannesburg beywer hy hom veral vir die onderwys van Afrikaanse leerders. 

Hy tree ook al meer in die Transvaalse Sinode op die voorgrond, sodat hy in 1944 aktuarius, in 1948 assessor en in 1951 moderator word. Van 1953 tot 1955 dien hy as voorsitter van die Raad van die Kerke en in 1959 word hy ook tot moderator van die Suid-Transvaalse Streeksinode verkies. In 1959 aanvaar Brink die benoeming as Sendingsekretaris van Noord-Transvaal, maar bly net 'n kort ruk in die amp omdat 'n breinoperasie hom in 1963 verplig om af te tree. Hy verrig egter nog hulpdiens in verskeie gemeentes en in 1968 word hy weer assessor, dié keer van die Suid-Transvaalse Sinode.

Hy het die kerk tydens verskeie geleenthede in die buiteland verteenwoordig. Dié Bolandse seun, "wat sy hele bediening in die Transvaal deurgebring het, was 'n begaafde leier, 'n helder denker en 'n boeiende prediker - inderdaad 'n gawe van God aan die Kerk".
**Julius Ludovicus Maria Sabbe** (14 Februarie 1846, Gent – 3 Julie 1910, Brugge) was 'n Vlaamse uitgewer en 'n aktiewe lid van die Vlaamse beweging. Vanaf 24 September 1869 doseer hy Nederlands aan die Koninklijk Atheneum van Brugge.

Tussen 1874 en 1881 publiseer hy die maandblad *De Halletoren*, wat opgevolg word deur die liberale tydskrif *Brugsche Beiaard*, waarvan hy van 1881 tot 1910 die redakteur was. Hy was 'n ywerige voorstander van die skepping van 'n seehawe vir Brugge. Toe die Vlaamse weekblad *Het Volksbelang* in 1867 deur Julius Vuylsteke gestig is, is hy een van die redakteurs saam met Jozef Van Hoorde, Julius De Vigne en Adolf Hoste. In 1877 word hy bekroon deur die Koninklike Akademie van België vir sy kantate *Klokke Roelandt*. Hy neem die inisiatief vir die skepping van 'n standbeeld vir Jan Breydel en Pieter de Coninck, wat in 1887 ingewy word. Hy was die vader van Maurits Sabbe.

Bibliografie
------------

* Eenige mannenbeelden (Gent, 1870)
* Het nationaal beginsel in de Vlaamsche schilderkunst (Gent, 1874)
* De Taal is gansch het Volk, toespraak (Antwerpen, 1875)
* Groot en Klein, toespraak (Gent, 1876)
* Help u zelven, toespraak (Antwerpen, 1877)
* De Klokke Roeland, kantate (Brugge, 1877)
* Brugge's ontwaking, van Eyck's-cantata (Brugge, 1878)
* Grootmoedersvertelboek, deur Julius Sabbe en A. Vermast (Brugge, 1883)

Sien ook
--------

* Vlaamse literatuur

Bronne
------

* Julius Sabbe en de herleving van Brugge: Een bundel met bijdragen van Kris Carlier (et al. ), Liberaal Archief (1996),ISBN 90-74791-07-7
* Julius Sabbe
* Julius Sabbe
’n Russiese bewys uit 1705 wat gedra moes om te wys die persoon het sy baardbelasting betaal.
**Baardbelasting** is ’n soort belasting wat deur die geskiedenis in verskeie lande ingestel is vir mans wat baarde dra. Die bekendste hiervan is dié van Pieter I van Rusland wat dit in 1698 ingestel het om die dra van baarde te ontmoedig.

Rusland
-------

Pieter die Grote het in September 1698 ’n baardbelasting ingestel as deel van sy poging om die land te moderniseer en op Europese modelle te skoei. Baarde was in dié tyd ongewoon in Europa, wat twee keer deur Pieter besoek is voordat hy begin regeer het.

Pieter het aanvanklik self besoekers aan sy paleise se baarde afgeskeer en later was daar gewoonlik ’n barbier aan sy etenstafel wat al die gaste tydens die maaltyd skoongeskeer het. Ná die instelling van die belasting moes mans ’n bewys by hulle dra as teken dat hulle die baardbelasting betaal het. Dit was van koper of silwer en het op die een kant die Russiese tweekoppige arend gehad en op die ander kant die onderste deel van ’n gesig met ’n neus, mond, snor en baard. Dit het twee frases bevat: "Geld is geneem" en "’n Baard is ’n oorbodige las".

Boere kon hul baarde behou, maar moes belasting betaal elke keer dat hulle ’n stad binnegaan of verlaat.

Engeland
--------

Koning Frans I van Frankryk.
In 1535 het koning Hendrik VIII van Engeland, wat self ’n baard gehad het, ’n baardbelasting ingestel. Die bedrag wat betaal moes word, het afgehang van die persoon se sosiale stand. Sy dogter, Elizabeth I, het agterna weer die belasting ingestel op alle baarde ouer as twee weke.

Frankryk
--------

In Frankryk moes kerkamptenare hul baarde in die 16de eeu afskeer. Koning Frans I het aanstoot geneem dat geestelikes baarde groei. Dit het ’n verdeling veroorsaak tussen "hoëre" en "laere" kerklikes. Die hoëres kon die belasting betaal en hul baarde behou, terwyl die armer amptenare hul baarde moes afskeer. Volgens ’n edik in 1535 is ook regsgeleerdes gelas om sonder baarde in die hof te verskyn.
Menno Simons (1496–1561), priester en stigter van die mennonisme
Die **Mennonisme** (of Anabaptisme, "beweging van wederdopers") is die oudste doopsgesinde Christelike beweging. Die Mennoniete lei hulle naam af van Menno Simons, die eertydse Friese priester wat die beweging om en by 1540 gestig het. Sy leerstellings verbied die doop van kinders, die aflê van ede en militêre diensplig. Die meeste gemeenskappe bestaan vandag in Noord-, Sentraal- en Suid-Amerika. Daar is wêreldwyd sowat een miljoen Mennoniete.

Godsdienstige vervolging in Europa het talle Mennoniete gedwing om eers na die Verenigde State en later veral na Kanada uit te wyk. Die mees konserwatiewe groepering binne die Mennonisme, die Mennoniete van die Ou Orde (Engels: *Old Order Mennonites*), verwerp moderne tegnologie en verkies om hulle gemeenskappe eerder volgens die ouderwetse leefstyl van die 19de eeu te organiseer. Hulle gebruik perdewaens as vervoermiddel vir kerkbesoek op Sondae en in die landbou.

Opvallende klere en kleure word nie goedgekeur nie, die klem word steeds op die godsdiens en werk gelê. Landbou en tradisionele ambagte dien as hul ekonomiese basis. Kinders verlaat op veertienjarige ouderdom die gemeenskapskole, wat naas die basiese kennis van lees, skryf en reken oorwegend godsdienstige onderwys aanbied, en bly gewoonlik op die plaas van hulle ouers. Die vervaardiging van komberse, speelgoed en houtmeubels vind byval in hulle vryetyd.
**Menelik I** (Ge'ez: ምኒልክ *Mənilək*) was die eerste keiser van Ethiopië van die Salomoniese Dinastie. Volgens die *Kebra Nagast*, ’n 14de-eeuse geskrif, het hy in die 10de eeu v.C. Ethiopië se Huis van Salomo gestig – dit is so genoem omdat Menelik glo die seun was van die Bybelse koning Salomo en Makeda, die Ethiopiese koningin van Skeba.

Lewe
----

Volgens die Middeleeuse *Kebra Nagast*, wat in 1312 in Ge'ez vertaal is,  was sy naam *Bäynä Ləḥkəm* (van Arabies ابن الحكيم, "seun van die wyse man"). Die naam "Menelik" is Amharies, ’n Ethiopiese taal.

Volgens legende is Menelik verwek nadat Salomo die koningin van Skeba verlei het. Sy ma het hom as ’n Jood in Ethiopië grootgemaak en hy was in sy 20's toe hy Jerusalem die eerste keer besoek het om sy pa te ontmoet. Sy pa het Menelik gesmeek om te bly en oor Israel te regeer, maar Menelik wou na Ethiopië terugkeer. Salomo het toe baie Israeliete saam met hom gestuur om hom te help om volgens Bybelse standaarde te regeer en hulle het die Verbondsark met hulle saamgeneem. (Volgens sommige weergawes het hulle dit gesteel en volgens ander het Salomo dit vir hulle gegee.) Ná die dood van sy ma het Menelik toe koning van Ethiopië geword.

Dinastie
--------

Die legende lui dat Menelik I die Salomoniese Dinastie van Ethiopië gestig het en dat hulle, met ’n paar onderbrekings, byna 3 000 jaar aan die bewind was. Dit het 225 geslagte later geëindig met die afsetting van keiser Haile Selassie in 1974. Historiese rekords wys egter die Salomoniese Dinastie het in 1262 n.C. begin toe Jekoeno Amlak, wat beweer het hy stam af van die konings van Aksoem, Salomo en die koningin van Skeba, die laaste heerser van die Zagwe-dinastie omvergewerp het. Volgens hom was hulle "nie van die Huis van Israel" (dus van Salomo) nie. Tot vandag is daar geen bewyse dat die mense van die Ethiopiese Hoogland Jode was voor die 4de eeu n.C. nie.

Kuns
----

’n Kunswerk in Ethiopië vertel die verhaal van Menelik I in ’n reeks panele. Die storie wat daarop uitgebeeld word, is nie die Middeleeuse teksweergawe nie, maar die mondelinge weergawe (wat begin met ’n agtergrondstorie oor Skeba en ’n deel insluit oor ’n Ethiopiese diensmeisie wat ook swanger raak by Salomo).

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
**Julio José Iglesias de la Cueva** (Spaans: [ˈxuljo iˈɣlesjas]; gebore 23 September 1943) is 'n Spaanse sanger, liedjieskrywer en voormalige professionele sokkerspeler. Iglesias word erken as die mees kommersieel-suksesvolle Spaanse sanger ter wêreld en een van die top plateverkopers in musiekgeskiedenis, met meer as 100 miljoen plate wêreldwyd in 14 tale verkoop. Daar word beraam dat hy gedurende sy loopbaan in meer as 5 000 konserte opgetree het, voor meer as 60 miljoen mense op vyf kontinente. In April 2013 is Iglesias opgeneem in die Latin Songwriters Hall of Fame.

In 1983 is Iglesias vereer dat hy liedjies in die meeste tale ter wêreld opgeneem het, en in 2013 as die kunstenaar in Latynse musiek met die meeste plate wat in die geskiedenis verkoop is. In April 2013 in Beijing is hy as die gewildste internasionale kunstenaar in China vereer. In Brasilië, Frankryk, Italië en elders is Iglesias die suksesvolste buitelandse plateverkoper, terwyl hy in sy tuisland, Spanje, die meeste plate in die geskiedenis verkoop het, met 23 miljoen plate.

Gedurende sy loopbaan het Iglesias baie toekennings in die musiekbedryf gewen, insluitend die Grammy, Latin Grammy, World Music Award, Billboard Music Award, American Music Award en Lo Nuestro Award. Hy is bekroon met die Goue Medalje vir Meriete in die Uitvoerende Kunste van Spanje en die Erelegioen van Frankryk. UNICEF het hom in 1989 as Spesiale Ambassadeur vir Uitvoerende Kunste aangewys. Hy het sedert 1985 ’n ster op die Hollywood Walk of Fame.
Die **Huis van Nassau-Weilburg** het regeer oor ’n deel van Nassau, wat van 1344 tot 1816 ’n staat in die huidige Duitsland was. Die heersers van die huis het daarna oor die Hertogdom van Nassau regeer tot in 1866, en sedert 1890 regeer hulle oor die staat Luxemburg. Die manlike lyn van die Huis van Nassau-Weilburg het uitgesterf met die dood van groothertogin Charlotte in 1985. Die naam het egter behoue gebly vir die regerende dinastie, hoewel die heersers van vaderskant afstam van die Huis van Bourbon-Parma.

Luxemburg
---------

Groothertogin Charlotte
Die Groothertog van Luxemburg is die staatshoof van die staat Luxemburg, die enigste oorblywende soewereine groothertogdom ter wêreld. Die land het dié status in 1815 gekry ná sy vereniging met Nederland onder die Huis van Oranje-Nassau.

Die gebiede van die Nassau-familie in die Heilige Romeinse Ryk was gedeeltelik onderworpe aan die Saliese wet, wat die troonbestyging van vroue of deur vroulike lyne net toegelaat het as daar geen manlike erfgename was nie. Toe Willem III van Nederland sterf met net ’n dogter, Wilhelmina, as erfgenaam, het die troon van Nederland, wat nie aan dié wet onderworpe was nie, na Wilhelmina gegaan. Die troon van Luxemburg het egter gegaan na ’n manlike lid van ’n ander tak van die Huis van Nassau: Adolf, hoof van die Nassau-Weilburg-tak.

In 1907 het Adolf se enigste seun, Guillaume IV, Groothertog van Luxemburg, ’n wet laat deurvoer wat die reg van sy oudste dogter, Marie-Adélaïde, bevestig om hom op te volg aangesien daar geen manlike erfgenaam van die Huis van Nassau was nie. Sy het die land se eerste vroulike heerser geword ná haar pa se dood in 1912. Toe sy in 1919 abdikeer, is sy opgevolg deur haar jonger suster Charlotte. Charlotte het met ’n lid van die Huis van Bourbon-Parma getrou en dus is haar opvolgers, wat sedert haar abdikasie in 1964 oor Luxemburg regeer, ook van vaderskant lede van die Huis van Bourbon.

Heersers van die Huis van Nassau-Weilburg
-----------------------------------------

### Nassau

#### Grawe van Nassau-Weilburg

Wapen van die Grawe van Nassau-Weilburg
Wapen van die Groothertogdom Luxemburg

|  |  |
| --- | --- |
| 1344–1371 | Johan I |
| 1371–1429 | Philip I |
| 1429–1442 | Philip II en Johan II |
| 1442–1492 | Philip II |
| 1492–1523 | Lodewyk I |
| 1523–1559 | Philip III |
| 1559–1593 | Albrecht |
| 1559–1602 | Philip IV |
| 1593–1625 | Lodewyk II |
| 1625–1629 | Willem Lodewyk, Johan IV en Ernst Casimir |
| 1629–1655 | Ernst Casimir |
| 1655–1675 | Frederik |
| 1675–1688 | Johan Ernst |

#### Vorstelike grawe van Nassau-Weilburg

|  |  |
| --- | --- |
| 1688–1719 | Johan Ernst |
| 1719–1753 | Karel August |
| 1753–1788 | Karel Christian |
| 1788–1816 | Frederik Willem |
| 1816 | Wilhelm |

#### Hertoë van Nassau

|  |  |
| --- | --- |
| 1816–1839 | Wilhelm |
| 1839–1866 | Adolf |

### Luxemburg

#### Groothertoë van Luxemburg

|  |  |
| --- | --- |
| 1890–1905 | Adolf |
| 1905–1912 | Willem IV |
| 1912–1919 | Marie-Adélaïde |
| 1919–1964 | Charlotte |
| 1964–2000 | Jean |
| 2000 – hede | Henri |
Wapen
**Huis van Braganza**, ook bekend as die **Brigantynse Dinastie** ( *Dinastia Brigantina* ), is 'n dinastie van keisers, konings, prinse en hertoë van Portugese oorsprong wat in Europa en die Amerikas geheers het.

Die huis is gestig deur Afonso I, 1ste hertog van Braganza, buite-egtelike seun van koning John I van Portugal van die Huis van Aviz, en sou uiteindelik groei tot een van die rykste en magtigste adellike huise van Iberië gedurende die Renaissance- tydperk. Die Braganzas het die Koninkryk van Portugal en die Algarves regeer nadat hulle die Filippynse Dinastie suksesvol afgesit het in die Hersteloorlog, wat daartoe gelei het dat die Hertog van Braganza in 1640 koning Johannes IV van Portugal geword het. Die Braganzas het vanaf 1640 Portugal en die Portugese Ryk regeer en met die skepping van die Verenigde Koninkryk van Portugal, Brasilië en die Algarves, in 1815, en die daaropvolgende onafhanklikheid van die Ryk van Brasilië, in 1822, het die Braganzas as die monarge van Brasilië regeer.
**LaDonna Adrian Gaines**, beter bekend onder haar verhoognaam **Donna Summer**, was 'n Amerikaanse sangeres en liedjieskryfster wat in die discomusiek-tydperk van die 1970's internasionale bekendheid verwerf het. Haar musikale werk is vyf keer met Amerikaanse *Grammy Awards* bekroon. 

Vir haar unieke musiekstyl het Donna Summer haar veelsydige mezzo-sopraanstem met elektroniese popmusiek gekombineer wat sy saam met haar vervaardigers Giorgio Moroder en Pete Bellotte ontwikkel het. Met treffers soos *Love to Love You Baby*, *I Feel Love*, *Hot Stuff*, *MacArthur Park* of *On The Radio*, wat sy meestal self geskryf het, het Summer in die tweede helfte van die 1970's en in die 1980's internasionale sukses behaal. Dikwels is na haar as die "Koningin van Discomusiek" (*Queen of Disco*) verwys.

Donna Summer was die eerste musikale kunstenaar wat drie keer agtermekaar met dubbelalbums die nommer een op die trefferlys bereik het. Binne 'n tydperk van slegs dertien maande was ook vier van haar enkelsnitte bo-aan die Amerikaanse trefferlys. Haar plateverkope word op 130 miljoen beraam.

Op 17 Mei 2012 is Donna Summer ná 'n langdurige stryd teen longkanker in die ouderdom van 63 jaar in Key West, Florida, oorlede. Summer het saam met haar man Bruce Sudano, met wie sy twee dogters gehad het, 'n huis in Englewood bewoon.
Die Agiou Pavlou-klooster.
Die hoofkerk van die klooster.
Die **Agiou Pavlou-klooster** (Grieks: Μονή Αγίου Παύλου, die klooster van sint Paulus) is ’n Oosters-Ortodokse klooster in die westelike deel van Berg Athos in Griekeland. Dit is 14de in rang van die skiereiland se kloosters. Daar is tans sowat 31 monnike.

Die Katolikon, of hoofkerk, is toegewy aan die opdra van Jesus in die tempel. Sy feesdag is op 2 Februarie volgens die Juliaanse kalender (Nuwe Styl: 15 Februarie).

Die stigter van die klooster was sint Paulus van Xeropotamou. Tussen 1355 en 1365 het die Serwiese edelman Antonije Bagaš die geruïneerde klooster gekoop en gerestoureer, en sy ab geword. Op 14 Oktober 1410 het die Serwiese heerser Đurađ Branković die dorpie Kuzmin in Kosovo aan die klooster geskenk omdat dit die wens was van die oorlede prins Lazar Hrebeljanović.

Die klooster se biblioteek bevat 494 manuskripte en meer as 12 000 gedrukte boeke.

Twee idiorritmiese skiti's val onder die klooster:

* Die Roemeense Lakko-skiti
* Die Griekse Nuwe Skiti

Sien ook
--------

* Berg Athos
**James Carleton Kennedy** (gebore op 2 September 1963 in Orange City, Iowa) is 'n Amerikaanse geskiedkundige.

Lewensloop
----------

Sy vader was 'n Amerikaner en sy moeder 'n Nederlander. Hy het opgegroei in sy geboortestad. Baie inwoners van Orange City is van Nederlandse herkoms.

Kennedy het buitelandse betrekkinge gestudeer aan die Georgetown University (Bachelor of Arts) en teologie aan die Calvin Theological Seminary (Master of Arts). Sy PhD in geskiedenis het hy aan die University of Iowa behaal.

Kennedy het onder meer gewerk as geskiedenisprofessor en -navorser aan die A. C. Van Raalte-instituut van die Hope College (1997-2003) en as geskiedenisprofessor aan die Vrye Universiteit Amsterdam (2003-2007). Van 2007 tot 2009 was hy professor van die 20ste eeuse geskiedenis van Nederland en van 2009 tot 2015 van de Nederlandse geskiedenis sedert die Middeleeue aan die Universiteit van Amsterdam. Van Oktober 2015 tot Desember 2000 was hy *dean* (dekaan) van die (Engelstalige) University College Utrecht. Sedert November 2022 is hy professor van die moderne Nederlandse geskiedenis aan die Universiteit Utrecht.

Hy is 'n Christen en word daarom ook as 'n Christen-geskiedkundige aangedui. Hy glo dat God die wêreld bestuur maar hy is versigtig om te sê hoe.

James Kennedy is getroud met Simone Kennedy-Doornbos (1970). Sy was die voorsitster van die ChristenUnie in die munisipale raad van Amersfoort en is sedert 2023 'n lid van die Eerste Kamer van die Stategeneraal. Hulle het drie kinders. Die gesin is lid van die Gereformeerde Kerke (Vrygemaak).

Publikasies
-----------

* *Nieuw Babylon in aanbouw: Nederland in de jaren zestig* (Amsterdam, Boom, 1995, stelling, vertaling uit die Engels: *Building new Babylon: cultural change in the Netherlands during the 1960s*, 1995)
* *History of the Low Countries* (New York, Berghahn Books, 1999, bewerkte vertaling uit die Nederlands: *Geschiedenis van de Nederlanden*, Hans Blom en Emiel Lamberts, 1993)
* *Een weloverwogen dood. De opkomst van de euthanasie in Nederland* (Amsterdam, Bakker, 2002)
* *Bezielende verbanden. Gedachten over religie, politiek en maatschappij in het moderne Nederland* (Amsterdam, Bakker, 2009)
* *Stad op een berg. De publieke rol van protestantse kerken* (Zoetermeer, Boekencentrum Uitgevers, 2010)
* *Een beknopte geschiedenis van Nederland* (Amsterdam, Prometheus, 2017, vertaling uit die Engels: *A concise history of the Netherlands* (Cambridge, Cambridge University Press, 2016)
* *Gescheiden partners: een geschiedenis van overheid en religieuze organisaties in Nederland*, met Mart Rutjes (Amsterdam, Prometheus, 2022)

Bronne
------

* Die gelyknamige artikel op die Nederlandse Wikipedia.
Sjabloon:Infobox academic
**Peter Newmark** (12 April 1916 - 9 Julie 2011) was 'n Engelse professor in vertaling aan die Universiteit van Surrey.

Biografie
---------

Newmark is op 12 April 1916, in Brno, in die destydse Oostenryks-Hongaarse Ryk, nou die Tsjeggiese Republiek, gebore. Hy was een van die hooffigure in die stigting van vertaalstudies in die Engelssprekende wêreld in die twintigste eeu. Hy was ook baie invloedryk in die Spaanssprekende wêreld.

Sy reeks toeganklike en soms polemiese werke: *A Textbook of Translation* (1988), *Paragraphs on Translation* (1989), *About Translation* (1991), en *More Paragraphs on Translation* (1998) word wyd gelees.

Hy word geassosieer met die stigting en ontwikkeling van die Sentrum vir Vertaalstudies in Surrey. Hy was voorsitter van die redaksie van *The* *Journal of Specialised Translation*. Hy het ook 'Translation Now' halfmaandeliks vir *The Linguist* geskryf en was 'n redaksielid van die Institute of Linguists.

Newmark is op 9 Julie 2011 oorlede.
**Vlieg-in vlieg-uit** is 'n werksmetode wat dikwels gebruik word vir mense wat in afgeleë gebiede werk.

Eerder as om die werknemer en sy gesin na 'n dorp naby die werksplek te laat verhuis, word die werknemer na die werksplek gevlieg waar hulle vir 'n aantal dae werk waarna hulle dan weer terugvlieg na hulle tuisdorpe vir 'n aantal rusdae.

Vlieg-in vlieg-uit is baie algemeen in die mynwese, aangesien myne dikwels in afgeleë gebiede, ver weg van dorpe is.

Gewoonlik behels 'n werk met 'n vlieg-in vlieg-uit skedule die werk van lang skofte (bv. 12 ure 'n dag) vir 'n aantal aaneenlopende dae met al die af dae wat dan by die huis deurgebring word eerder as by 'n werksplek. Die voordele hiervan is dat die werknemer se tyd hoofsaaklik deur werk, slaap en eet in beslag geneem word, en dat daar min behoefte is aan vermaaklikheid by die werksplek.

Gewoonlik word daar dan ook gebruik gemaak van tydelike geboue vir verblyf aangesien die maatskappy gewoonlik nie 'n langtermynverbintenis met die werksplek het nie (d.w.s. as die minerale klaar onttrek is, word die myn gesluit).

Werknemers verkies dikwels die vlieg-in vlieg-uit reëlings aangesien hulle gesinne traag is om na klein afgeleë dorpe te trek vanweë die beperkte werksgeleenthede vir die werknemer se gade, beperkte keuses ten opsigte van onderwys en swak vermaaklikheidsgeleenthede.

Werkgewers verkies 'n vlieg-in vlieg-uit reëling wanneer die koste van die oprig van fasiliteite van bevredigende gehalte om gesinne aan te spoor om plaaslik te vertoef die koste van die basiese fasiliteite vir 'n vlieg-in vlieg-uit gemeenskap en die vliegkostes oorskry.

Die teendeel hiervan is dat 'n vlieg-in vlieg-uit werksooreenkoms baie druk op die verhoudings in 'n gesin kan plaas en smoor dit ook landelike ontwikkeling in die kiem.
**Kathleen McGowan** is 'n Amerikaanse skryfster wat met haar romanreeks *The Magdalene Line* internasionale sukses behaal het. Haar boeke is al in vyftien tale vertaal.

McGowan, 'n boorling van Hollywood, Kalifornië, het op die ouderdom van 21 as verslaggeefster na Noord-Ierland gegaan en in die volgende jare reise na die vasteland van Europa en die Nabye Ooste onderneem. Ná haar terugkeer na die Verenigde State was sy onder meer as hoofredakteur vir die *Irish News* en die *Walt Disney Corporation* werksaam. Sy het haarself daarnaas ook as draaiboekskryfster bekwaam en is tans besig met 'n dokumentêr oor haar reise. 

McGowan woon met haar eggenoot, die Ierse sanger en liedjieskrywer Peter McGowan, en hulle drie seuns in Los Angeles.

*The Magdalene Line*-reeks
--------------------------

*The Magdalene Line* is 'n romanreeks waarin fiktiewe en historiese vroulike karakters figureer wat volgens McGowan in die geskiedenis valslik uitgebeeld of selfs uitgewis is. 

Kathleen McGowan het in 1989 met die navorsing en skryfwerk vir haar eerste roman *The Expected One* begin het. Sy het die boek in 2005 self gepubliseer en 2 500 eksemplare verkoop. Die roman is op 25 Julie 2006 deur die Amerikaanse uitgewery *Simon & Schuster* se etiket *Touchstone* geherpubliseer. 

*The Book of Love* is die tweede roman in die reeks wat in 2009 verskyn het en oor die lewe van Sint Mathilda van Canossa handel. Een jaar later het die derde roman, *The Poet Prince*, oor die lewe van Lorenzo de Medici gevolg.

Maureen Paschal, 'n jong Amerikaanse joernalis wat beweerde historiese of Christelike raaisels oplos, is die fiktiewe sentrale karakter in alle romans. Ander fiktiewe romanfigure is Berenger Sinclair en Tamara Wisdom, net soos die raaiselagtige karakter Destino.

*The Source of Miracles*
------------------------

*The Source of Miracles* is 'n selfhelpboek wat op Christelike gebede baseer en vir die leser die moontlikheid bied om sy lewe in sewe stappe te verander. Dié proses baseer op die sesblarige roos wat in die sentrum van die doolhof in die katedraal van Chartres, Frankryk uitgebeeld is.

Werke
-----

* *The Poet Prince*, 2010
* *The Source of Miracles: Seven Steps to Transforming Your Life Through the Lord's Prayer*, Fireside, 2009.ISBN 978-1-4391-3765-9
* *The Book of Love*, 2009.
* *The Expected One*, Touchstone, 2006. ISBN 0-7432-9942-6

* *Hot Chocolate for the Mystical Teenage Soul*, Plume, 2000. ISBN 0-452-28070-2
* *Magical Souvenirs*, Plume, 2002. ISBN 0-452-28305-1

* *Sherdhana's Hand* (lirieke)
* *The St Patrick's Day Song* (lirieke)
Lusaka in Zambië
Die Diskrikte van die provinsie Lusaka
Die provinsie **Lusaka** is een van Zambië se nege provinsies. Die stad Lusaka is die belangrikste en grootste nedersetting van die provinsie en trouens van die land. Die provinsie se geskatte bevolking in 2009 was 1 800 339, amper twee keer meer as tydens die sensus van 1990 en net iewat minder as die Koperstreek, wat die grootste provinsiale bevolking het. 

Lusaka-provinsie word begrens deur die Suidelike Provinsie, Sentrale Provinsie en Oostelike Provinsie asook die buurstate Mosambiek en Zimbabwe. Ondanks sy betreklike groot bevolking, is dit Zambië se kleinste provinsie met 'n oppervlak van 21 896 km2. Die bevolkingsdigtheid van 82,22 mense per vierkante kilometer is amper vyf keer meer as die nasionale gemiddeld van 17,03 (2009-skatting).

Ander noemenswaardige dorpe in die provinsie, is Kafue, die naasgrootste nedersetting met 'n geskatte bevolking van 47 816 in 2009, Chilanga, Chongwe en Luangwa, waarskynlik die oudste Europese nedersetting in die land, geleë by die samevloeiing van die Luangwa en Zambezi aan die grens met Mosambiek en Zimbabwe.
Die **vlermuisvalk** (*Macheiramphus alcinus*) is 'n roofvoël wat in Sub-Sahara Afrika en Suid-Asië tot in Nieu-Guinee voorkom. Dit is na sy prooi vernoem, wat hoofsaaklik uit vlermuise bestaan. Die vlermuisvalk vereis 'n oop ruimte om te jag, maar sal op enige plek van digte reënwoude tot semi-droogte gebiede voorkom.

Beskrywing
----------

Die vlermuisvalk is 'n slanke, medium-grootte roofvoël, ongeveer 45 cm lank. Dit het 'n lang vlerke en tipiese valk silhoeët. Volwassene vlermuisvalke is donkerbruin of swart, met 'n wit vlek op die keel en bors en 'n wit streep bo en onder elke oog. Onvolwasse vlemuisvalke is bruin gevlek en het meer wit vere as volwassenes.

Gedrag
------

Vlermuise is die mees algemene prooi van die vlermuisvalk, maar hulle sal ook klein voëltjies, soos swaeltjies en naguiltjies, of selfs insekte vreet. Hulle prooi word teen 'n hoë spoed in die lug gejaag en gevang. Ongeveer 50% van hul jag is suksesvol.

Teling
------

Hofmakery behels toertjies in die lug. Die nes word met stokke gebou en is ongeveer 90 cm in deursnee en 30 cm diep. Die wyfie is alleen verantwoordelik vir die uitbroei van die eiers. Die manlike vlermuisvalk help dikwels met die kos. Die eiers neem ongeveer een maand om uit te broei en albei ouers help om hul kleintjies te voed.

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name
Martha du Plessis.
Die opening van die Vrye Christelike Skool op Burgersdorp in April 1886. Mej. Martha Postma was die assistent en mnr. Philip Snyman die hoof.
**Martha du Plessis** (gebore Postma, Burgersdorp, Kaapkolonie, 13 April 1868 – Pretoria, Suid-Afrika, 15 Desember 1945) is die eerste Gereformeerde onderwyseres wat in dié kerkverband se rekords genoem word.

Martha se vader, ds. Dirk Postma, die eerste Gereformeerde predikant, was ten tyde van haar geboorte predikant van die Gereformeerde kerk Burgersdorp. Haar moeder, Susanna Lasea Kruger (†3 Oktober 1869), was ds. Postma se vierde vrou en sy eerste huwelik in Suid-Afrika, nadat hy vantevore drie keer in Nederland getrou het. Uit hierdie vierde huwelik van hom, op 24 November 1859, is ses kinders gebore van wie Martha die tweede jongste was. Die ander was: (ds.) Dirk Postma jr. (1861–1919), Johanna (1862–1932), (ds.) Stephanus Postma (1865–1904, vader van die skrywers Hilda Postma en Rikie Postma), Adrianus (1866–1933), dan Martha en laastens Helenius (23 September 1869 – 2 November 1870). Die kinders se moeder is presies 10 dae ná sy geboorte oorlede.

Martha het blykbaar nie halfbroers en –susters uit haar vader se eerste twee huwelike gehad nie, maar uit die derde huwelik (op 11 Februarie 1850 met Ida Sijpkens, oorlede 1857) het drie van die vier kinders nog geleef by Martha se geboorte: Zwaantje (1856–1875, eerste vrou van prof. Jan Lion Cachet), (ds.) Petrus Postma (1854–1919) en (ds.) Marthinus Postma (1855–1926). Uit Martha se vader se vyfde en laaste huwelik (op 20 Desember 1869 met Johanna Wilhelmina van Biljon) was Martha se halfbroers en susters: Brechtje (1871–1937), Helenius (1872–1874), (ds.) Willem (1874–1920), Laurika (1875–1905), Aletta (1876–1957) en Maria.

Die eerste melding van "Miss Martha Postma" word in die Gereformeerde Kerk se *Almanak* vir die jaar 1887 gemaak, waarin haar kwalifikasies aangedui word as "Elementair Kaapsche Universiteit". Indertyd het sy skoolgehou aan die Vrye Christelike Skool op Burgersdorp wat in April 1886 geopen is onder die toesig van die kerkraad. Vir die 55 leerlinge was daar vyf klaskamers. Philip Snyman was die eerste skoolhoof en mej. Postma die assistente. Sy was ook die eerste Gereformeerde meisie of vrou wat met kategetiese onderrig behulpsaam was, maar sy moes dit staak omdat Burgersdorp se kerkraad beswaar daarteen gemaak het. 

Sy het later getrou met Johannes Lodewicus du Plessis.

Bronne
------

* (af)  Die Gereformeerde Vroueblad. 1959. *Die Gereformeerde vrou 1859-1959*. Potchefstroom: Potchefstroom Herald.
**Marondera** is 'n redelike groot dorp in die provinsie Masjonaland-Oos van Zimbabwe met 'n geraamde bevolking in 2007 van 60 291.

Die dorp het tot ongeveer 1982 as **Marandellas**, 'n verbastering van sy oorspronklike naam, bekend gestaan. Dit is 72 km suidoos van Harare op die hoofpad na Mutare geleë. Die naam is afgelei van die naam van die hoofman van die Zezuru-stam wat eens hier gewoon het. Die dorp is rondom 'n groot sentrale plein aangelê en is redelik boomryk, met 'n aangename klimaat danksy die hoogte bo seespieël.

Van die vernaamste bedrywe in die omgewing is bosbou, beesboedery, suiwelprodukte, graan en tabak, hoewel die landbousektor sedert die jaar 2000 feitlik in duie gestort het vanweë Robert Mugabe se beleid om beslag te lê op plase in wit beheer.

NG gemeente
-----------

Die NG gemeente Marandellas is op 1 November 1950 gestig. Die eerste leraar was ds. H.C. de Wet. Voor die kerkgebou opgerig is, is eredienste in 'n Dingaansfeeshuis in een van die gemeente se wyke gehou. By afstigting was hier 270 lidmate oor 400 myl van noord tot suid versprei. Die gemeente het weens die voortdurende afname in die getal lidmate in Zimbabwe in die middel jare 90 met Rusape saamgesmelt om bekend te staan as die NG gemeente Marondera-Rusape. Volgens die amptelike Jaarboek van die Nederduitse Gereformeerde Kerke was die lidmaattal van die verenigde gemeente 62 in 2007.

Bronne
------

* Mayhew, Vic (red.), *Reader’s Digest Illustrated Guide to Southern Africa*, The Reader’s Digest Association South Africa (Pty.) Limited, Kaapstad, 1980.
Die begrip **2G** is die afkorting vir tweede-generasie draadlose sellulêre netwerke. 2G sellulêre netwerke is kommersieel geloods deur Radiolinja (nou deel van Elisa Oyj) op die GSM standaard in Finland in 1991.

Die drie aanvanklike voordele van 2G netwerke oor hulle voorgangers is:

1. telefoongesprekke is digitaal geënkripteer.
2. aansienlik doeltreffender gebruik van die radiofrekwensiespektrum, wat meer gebruikers per frekwensieband moontlik maak.
3. Datadienste as 'n nuutjie vir mobiele toestelle, beginnende met SMS-boodskappe.

2G-tegnologieë het die verskillende netwerke in staat gestel om dienste soos SMS-boodskappe, prentboodskappe en MMS'e (multimedia-boodskappe) te lewer. Alle SMS-boodskappe wat oor 2G gestuur word, is digitaal geënkripteer, wat die oordrag van data op so 'n manier moontlik maak dat slegs die beoogde ontvanger dit kan ontvang en lees.

Nadat 2G van stapel gestuur is, is die vorige mobiele draadlose netwerkstelsels terugwerkend aangedui as 1G. Terwyl radioseine op 1G-netwerke analoog is, is radioseine op 2G-netwerke digitaal. Albei stelsels gebruik digitale seine om die radiotorings aan die res van die mobiele stelsel te koppel.

Met *General Packet Radio Service* (GPRS), bied 2G 'n teoretiese maksimumoordragspoed van 40 kilogrepe per sekonde. Met EDGE (Verbeterde datakoerse vir GSM Ewolusie), is daar 'n teoretiese maksimumoordragspoed van 384 kilogrepe per sekonde.

Die mees algemene 2G tegnologie is die *Time Division Multiple Access* (TDMA)-gebaseerde GSM, wat oorspronklik van Europa afkomstig is maar in die grootste deel van die wêreld buite Noord-Amerika gebruik word. Meer as 60 GSM operateurs het ook gebruik gemaak van CDMA2000 in die 450 MHz-frekwensieband (CDMA450) teen 2010.
Die **Guennol-leeuin** is ’n 5 000 jaar oue Mesopotamiese beeldjie wat na bewering naby Bagdad, Irak, ontdek is. Dit is van ’n gespierde mens-leeuin wat op 5 Desember 2007 vir $57,2 miljoen op ’n veiling van Sotheby's verkoop is. ’n Privaat versamelaar, Alastair Bradley Martin, het dit in 1948 gekoop en dit was van toe af in die Brooklyn-kunsmuseum in New York te sien totdat dit in 2007 verkoop is. Dit word "Guennol" genoem na aanleiding van die Walliese naam vir "Martin", die naam van die versamelaar.

In 1950 het die Oostenrykse kunshistorikus Edith Porada die beeldjie as ’n leeuin, of leeuwyfie, beskryf "vanweë die vroulike kurwes van haar onderlyf en die afwesigheid van manlike organe", maar het toegegee dit kan ook ’n "geslaglose wese verteenwoordig".

Toe dit in 2007 verkoop is, was die prys wat op die veiling betaal is die hoogste wat toe nog vir ’n beeld betaal is: baie meer as die vorige rekordprys vir Pablo Picasso se *Tete de femme (Dora Maar)*. Dit is egter op 3 Februarie 2010 oortref deur ’n beeld deur Alberto Giacometti wat vir $104 327 006 verkoop is.

Die beeldjie van kalksteen is net hoër as 8 cm. Dit is deur Sotheby's beskryf as "een van die laaste bekende meesterwerke van die aanvang van die beskawing wat nog in privaat besit is".

Geskiedenis
-----------

Die Guennol-leeuin is ’n Elamitiese figuur wat vermoedelik omstreeks 3000-2800 v.C. geskep is. Dit is aan die Brooklyn-kunsmuseum geleen totdat dit in 2007 aan ’n Britse versamelaar verkoop is. Sy geskiedkundige waarde stam uit die feit dat dit waarskynlik min of meer uit dieselfde tyd kom as die eerste gebruik van die wiel, die ontwikkeling van wigskrif en die ontstaan van die eerste stede.

Baie gode in die antieke Nabye Ooste is deur kruisings tussen mense en diere uitgebeeld. Dit weerspieël die Mesopotamiese geloof dat mag oor die fisieke wêreld verkry kan word deur die beste fisieke eienskappe van verskeie spesies te kombineer. Dit is moontlik dat die naburige Sumeriërs hierdie kragtige kruising by die Proto-Elamiete oorgeneem het.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
Die Teotokos van Wladimir, omstreeks 1130 in Konstantinopel geskilder.
Die **Teotokos van Wladimir**  (Grieks: Θεοτόκος του Βλαντίμιρ), ook bekend as "Ons Dame van Wladimir" (Russies: Владимирская Икона Божией Матери) of die "Maagd van Wladimir", is ’n Middeleeuse Bisantynse ikoon van Moeder en Kind. In 1169 het Andrei Bogoljoebski Kiëf geplunder en baie godsdienstige werke gesteel, onder meer ’n Bisantynse "Moeder van God"-ikoon wat na Wladimir gestuur is. Dit is een van die mees geëerde Oosters-Ortodokse ikone en ’n uitstekende en vroeë voorbeeld van die "Eleusa" (tederheid)-tipe, met die Kind wat teen sy moeder se wang nestel.

Die Teotokos (’n Griekse term vir Maria) word beskou as die heilige beskermer van Rusland. Die ikoon word in die Tretjakof-galery in Moskou tentoongestel in ’n werkende kerk op die museumterrein. Haar feesdag is 23 Junie ou styl / 6 Julie nuwe styl. Die oorspronklike word al eeue lank oor en oor gekopieer, meer as enige ander beroemde ikoon, en baie kopieë het self aansienlike artistieke en godsdienstige betekenis.

Anders as sommige ikone met ’n groot godsdienstige aanhang, word die artistieke gehalte van die werk hoog aangeskryf; die *Wladimirskaja*, soos die Russe dit noem, word algemeen beskou as die beste van die paar Bisantynse ikone uit dié tydperk wat nog bestaan. Volgens die kunshistorikus David Talbot Rice "erken almal wat dit gesien het dat dit een van die mees uitsonderlike godsdienstige skilderye in die wêreld is".
Skildery van Julius Wernher
Sir **Julius Charles Wernher** (1850 - 1912) was mynmagnaat en deel van die sogenaamde *Randlords*. Hy is gebore in Darmstadt, Duitsland. Sy vader was verbonde aan die Groothertog se hof. Hy veg in die Frans-Duitse Oorlog van 1870/1. Hy aanvaar diens by Jules Porgès in Parys, net soos Alfred Beit. In 1871 stuur Porgès hom na Kimberley as 'n verteenwoordiger. Hier word hy verkies tot die mynraad en word 'n ryk en vooraanstaande man. Nadat goud aan die Witwatersrand ontdek is, brei hy sy werk soontoe uit. In 1888 word hy een van die vier oorspronklike *Lewenslange Presidente* van *De Beers Consilidated Mines*. Hy vestig hom in Londen as vennoot van Porgès toe dié aftree in 1889. Hy sit sy besigheid voort onder die naam *Wernher, Beit & Co*. Dit was die grootste mynhuis in die wêreld wat die Rand Mines-groepe en ander belange beheer het. Hy het Suid-Afrika net af en toe besoek en die res van sy lewe in Engeland gewoon. Hy was ook 'n kunsversamelaar. Ten tyde van sy afsterwe het hy 'n boedel van £11,000,000 nagelaat.

Bron
----

* *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*, Eric Rosenthal, 1967.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 117304182
* ISNI: 0000 0000 3737 7910
* LCCN: no90015256
* SUDOC: 200373668
* ULAN: 500328036
* VIAF: 10619780
* WorldCat Identities: lccn-no90015256

 |
|  |
| --- |
| Deel van ’n reeks oor |
| Oosterse Ortodoksie |
|  |
| Geskiedenis |
| Oosters-Ortodokse Kerk Bisantynse Ryk Ekumeniese konsilie Oos-Wes-skisma Oriëntale Ortodoksie
*Belangrikste konsilies:* Nicea I  • Konstantinopel I  • Efese  • Chalcedon  • Konstantinopel II  • Konstantinopel III  • Nicea II |
| Oosters-Ortodokse kerke |
| Ekumeniese Patriargaat van Konstantinopel Grieks-Ortodokse Kerk van Alexandrië Grieks-Ortodokse Kerk van Antiogië Grieks-Ortodokse Patriargaat van Jerusalem Russies-Ortodokse Kerk Georgies-Ortodokse en Apostoliese Kerk Serwies-Ortodokse Kerk Roemeens-Ortodokse Kerk Bulgaars-Ortodokse Kerk Kerk van Siprus Kerk van Griekeland Pools-Ortodokse Kerk Ortodokse Kerk van Albanië Ortodokse Kerk van Tsjeggië en Slowakye (Ortodokse Kerk in Amerika) |
| Geloof |
| Askese  • Diofisitisme  • Eerste onder gelykes  • Heilige liturgie  • Ikonografie  • Jesusgebed  • Kruisteken  • Miafisitisme  • Monofisitisme  • Monoteletisme  • Nestorianisme  • Raskolniki  • Teose  • Teotokos |
| s • b • w |

In die Oosters-Ortodokse geloof is **teose**, of **vergoddeliking**, basies die doel van ’n mens se lewe: die mistieke eenwording van die mens en God. Dit word meegebring deur die reiniging van ’n mens se gedagtes en liggaam en deur oorpeinsing.

Sint Athanasius van Alexandrië het van die vleeswording geskryf: "Hy (Jesus) het ’n mens geword sodat ons god kan word." Die Kerk glo die mens het op ’n tydstip aan die begin van sy bestaan voor ’n keuse te staan gekom: om die verskil tussen goed en kwaad te leer deur waarneming of deur deelname. Die Bybelse storie van Adam en Eva verteenwoordig hierdie keuse deur die mens om aan die bose deel te neem. Die sondeval verteenwoordig ’n fundamentele verandering in die menslike natuur. Wanneer Ortodokse Christene verwys na die Oorspronklike Sonde, verwys hulle na hierdie vermoë om die bose in die menslike natuur op te neem. 

Weens dié sonde was die mens gedoem om van God geskei te wees. Die oplossing vir die probleem was vir God om nog ’n verandering in die menslike natuur teweeg te bring. Hy is gebore en het gelewe, gesterf en weer opgestaan deur die mag van die Heilige Gees. Deur God se deelname aan die mensdom is die menslike natuur weer verander en is die mens van die verdoemenis gered. Dit sluit almal in van die vroegste tye af – tot by Adam en Eva. Die eindelike doel van hierdie verlossing is teose.

Daarom is die doel van Ortodokse Christene van hul doop om deur hul hele lewe nader aan God te groei en so teose te bereik.