'**Gonzalo Ángel Quintilio Lira López** (29 Februarie 1968, Burbank, VSA - 11 Januarie 2024, Charkif, Oekraïne) was 'n Amerikaanse ondersoekende joernalis en oorlogskorrespondent van Chileens-Amerikaanse afkoms wat bekend was vir sy kritiese oogpunte oor die Wladimir Zelenski-regering en die konflik in die Oekraïne. Hy sterf in Oekraïnse aanhouding op 11 Januarie 2024.

Vroeë lewe en dood
------------------

Lira is in Burbank, Kalifornië, gebore as die seun van sy Chileense ouers, Gonzalo Lia Valdés en María Isabel López Hess. Sy moeder is 'n direkte afstammeling van José Miguel Carrera. Hy het sy kinderjare in die San Fernando-vallei, Los Angeles, New York, Miami en Guayaquil, Ecuador, deurgebring. Lira het in 1985 aan Saint George's College, Santiago, gegradueer, en aan Dartmouth College in 1995, met 'n graad in geskiedenis en filosofie.

Hy was 'n joernalis, skrywer, en filmmaker, en het ondervinding in Hollywood opgedoen. In 2010 het hy na die Oekraïne verhuis, waar hy met 'n plaaslike vrou getrou het en hom in Charkif gevestig het, die land se tweede grootste stad, naby die Russiese grens..

Hy sterf na 'n 8-maande lange aanhouding op 'n aanklag van "regverdiging van Rusland se militêre optrede in die Oekraïne," wat gelei het tot internasionale kontroversie, en vrae laat ontstaan oor vryheid van spraak en menseregte in die Verenigde State en die Oekraïne. Lira sterf op 11 Januarie 2024 in Charkif, Oekraïne.

In Mei 2023 is hy gearresteer op aanklagte van "vervaardiging en verspreiding van materiaal wat Rusland se gewapende aggressie teen die Oekraïne regverdig." Hierdie gebeurtenis het nie net die uitdagings wat met vrye spraak in tye van konflik geassosieer word, beklemtoon nie, maar het ook opposisiebewegings teen Amerikaanse befondsing vir die konflik aangespoor. Prominente figure soos die tegnologie-magnaat Elon Musk en Tucker Carlson het gepleit vir sy vrylating en het internasionale aandag op sy saak gevestig. Lira se vader, Gonzalo Lira sr. het herhaaldelik sy kommer uitgespreek teenoor die Amerikaanse ambassade en beamptes oor sy seun se verswakkende gesondheid tydens sy Oekraïense aanhouding. Lira sr. het ontevredenheid uitgespreek oor die vermeende gebrek aan hulp van die Amerikaanse ambassade. 'n Handgeskrewe nota van Lira het sy gesondheidskwessies uiteengesit, insluitend dubbele longontsteking, en beweer dat marteling, verwaarlosing en 'n gebrek aan mediese hulp terwyl Lira in aanhouding was, tot sy dood gelei het.

Loopbaan
--------

Gonzalo Lira by die Premier Palace Hotel, Kiëf, Oekraïne, in Februarie 2022.
In Oktober 1996 het Lira 'n ooreenkoms met G. P. Putnam & Seuns aangegaan om sy eerste boek getiteld *Counterparts* te publiseer. Die verhaal handel oor 'n sterk vroulike FBI-agent en haar eweknie, 'n CIA-agent. In 1997 het hy 'n Spaanstalige roman getiteld *Tomáh Errázurih* vrygestel. In 1998 het hy 'n kort aksiefilm genaamd *So Kinky* geregisseer. Sy tweede boek, *Acrobat*, het in 2002 verskyn. In 2005 het hy *Secuestro* in Chile verfilm, wat goed gevaar het by die loket tydens sy openingsnaweek.

Tussen 2010 en 2013 het Lira sy idees oor ekonomie en ander onderwerpe op sy blog gedeel. Soms het hy dit weer op Business Insider en Naked Capitalism geplaas. Hy het ook bygedra tot die bekende webwerf Zerohedge.

Vanaf 2017 was Lira aktief op YouTube onder die bynaam Coach Red Pill (CRP). In een video het hy voorgestel dat mense in Westerse demokrasieë na 'n minder ontwikkelde land verhuis weens sy kommer oor COVID-19-entstowwe. Hy het baie video's geplaas en intekenare gekry. In November 2021 het Lira die meeste van sy CRP-inhoud uitgevee en sy regte naam begin gebruik. Hy het in Charkif gewoon en 'n gesin gehad saam met 'n Oekraïense vrou, by wie hy een dogter gehad het.

Publikasies
-----------

* Lira, Gonzalo (1997). Tomáh Errázurih (1ste uitgawe). Santiago de Chile: Mondadori. ISBN 956-258-057-1. OCLC 38081261.
* Lira, Gonzalo (1998). Counterparts. New York: G.P. Putnam's Sons. ISBN 0-399-14312-2. OCLC 37300650.
* Lira, Gonzalo (2002). Acrobat (1ste uitgawe). New York: St. Martin's Press. ISBN 0-312-28694-5. OCLC 48515857.