recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Wakea**, of **Wākea**, was in die Hawaise godsdiens die lugvader wat met **Papahānaumoku** of Papa, die aardmoeder, getrou het. Die paar word beskou as die ouers van die regerende opperhoofde van Hawaii.

Beskrywing
----------

Wākea was die oudste seun van Kahiko ("die Antieke Een"), wat in Olalowaia gewoon het. Hy is die voorvader van die *aliʻi* (adel) van Hawaii, die heersersklas, en die kleinseun van Welaahilaninui. Die priesters en gewone mense het gekom van sy broers.

Wākea beteken uitgestrekte ruimte, senit of hemel en Papa beteken fondament of oppervlak; saam skep hulle 'n simbool van grond en lug, of aarde en hemel. Oorledenes, so is geglo, het na die huis van Wākea gereis. As hulle rein was, kon hulle in die gerief van dié ryk bly, anders is hulle na Lua-o-Milu gestuur.

Die Hawaise eilande is deur Wākea en Papahānaumoku geskep. Nadat Wākea bloedskande met sy dogter, Ho’ohokukalani, gepleeg het, het sy die lewe geskenk aan Haloa-naka-lau-kapalili, wat beteken bewende lang stingel. Die baba is doodgebore en hulle het hom later geplant; hy het die eerste taro, 'n Hawaise stapelvoedsel, geword. Daarna het Ho’ohokukalani die lewe geskenk aan nog 'n kind, Haloa, wat beteken lang stingel, en hy het die eerste Hawaiër geword.

Later het Wākea en Papahānaumoku nog kinders gehad, naamlik Kaua'i, Ni'ihau, Lehua en Kaʻula.

Sien ook
--------

* Rangi en Papa, die oerouers in die Maori's se godsdiens.

Bykomende bron
--------------

* E.R. Tregear, *Māori-Polynesian Comparative Dictionary* (Lyon en Blair: Lambton Quay), 1891.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
Die **Plesiadapiformes** (Simons and Tattersall 1972) is 'n orde van uitgestorwe soogdiere uit die Paleoseen en Vroeë Eoseen van Europa en Noord-Amerika. Daar is meer as 35 genusse en 75 spesies van hulle bekend en hulle was 'n suksesvolle groep. Die orde word gewoonlik beskou as die vroegste verteenwoordigers van die Euarchonta-tak van die Euarchontoglires, een van die vier hoofgroepe van die Plasentalia. 'n Onlangse kladistiese ontleding (Halliday 2015) het dit bevestig, behalwe dat *Purgatorius* -wat uit die Kryt stam en dikwels as die groep se oudste verteenwoordiger beskou word- in hierdie ontleding niet tot hierdie groep behoort nie. Pleks daarvan is dit 'n basale lid van die Eutheria.

Plesiadapiforms het baie ooreenkomste met die Primates en hulle was oorspronklik boombewonende insektivore. Hulle gebit verraai nogtans dat hulle ook plante as voedsel gebruik het. Hulle is nogtans nie die voorouers van die Strepsirhini (halfape) nie. Hulle het net 3 of minder voorkiestande en die halfape het nog vier. Hulle ontbeer ook die postorbitale orbit, 'n benige ring rondom die oë en hul harsings is kleiner. Hul bekendste verteenwoordiger is *Plesiadapis*.
**Magnus Magnusson**, KBE ([ˈmaknus ˈmaknusɔn]; Yslandse spelling: ***Magnús Magnússon***; \* 12 Oktober 1929 in Reykjavik, Ysland; † 7 Januarie 2007 in Balmore, Dunbartonshire, Skotland) was 'n Yslandse joernalis, vertaler, skrywer en televisie-aanbieder. Magnusson was 'n Yslander van geboorte, maar het byna sy hele lewe in Skotland deurgebring, alhoewel hy nooit Britse burgerskap aanvaar het nie. Hy was getroud met die Skotse baanbrekerjoernalis en skryweres Mamie Baird (1925−2012), 'n boorling van Glasgow.

In die Verenigde Koninkryk het hy bekendheid verwerf as BBC-televisie-joernalis en aanbieder van die vasvraprogram *Mastermind* asook 'n verskeidenheid ander programme wat sy belangstelling in geskiedenis, argeologie en omgewingsake weerspieël het. Die laasgenoemde pos het hy 'n kwarteeu lank beklee. Sy belangrikste werke as skrywer van nie-fiksie sluit 'n geskiedenis van Skotland (*Scotland: The Story of a Nation*, waarin hy veral die sleutelkonsepte van Skotse identiteit en nasiedom verduidelik) en die Wikings (*The Vikings*) in.
**Eddie Barlow** (1940–2005) was ’n veelsydige Suid-Afrikaanse krieketspeler. Hy was bekend vir sy veggees en aanvallende benadering met beide kolf en bal. Van 1961 tot 1970 het hy in 30 toetse vir Suid-Afrika gespeel en 2 516 toetslopies teen ’n gemiddeld van 45,74 lopies per kolfbeurt aangeteken. In dieselfde tyd neem hy ook 40 toetspaaltjies en benut hy 35 vangskote. Sy eersterangse loopbaan strek oor vier dekades (van 1959 tot 1983). Hy het ook provinsiale rugby gespeel, onder meer as senter vir Transvaal teen die All Blacks in 1960.

Barlow is op 12 Augustus 1940 in Pretoria in die destydse Transvaal gebore. Vanaf die 1960's was die bebrilde Barlow 'n gewilde en maklik herkenbaar figuur in Suid-Afrikaanse krieket gewees. Hy was nie net 'n kranige lopie-maker nie, maar ook 'n gereelde paaltjievraat en 'n veelsydige speler op die internasionale toneel.

Hy het van 1959/60 tot 1967/68 eersterangse krieket vir die destydse Transvaal en Oostelike Provinsie gespeel, daarna het hy in die seisoene van 1968/69 tot 1980/81 vir die Westelike Provinsie uitgedraf. Gedurende hierdie tyd het hy ook vir drie seisoene (van 1976 tot 1978) vir Derbyshire in die Engelse *County Championship* gespeel. Hy het sy eersterangse loopbaan in 1982/83 in die Boland afgesluit.

In 1962 is hy deur Suid-Afrikaanse Krieket as een van ses spelers van die jaar aangewys. Volgens Louis Duffus het Barlow: "meer as enigiemand anders gedoen om Suid-Afrika se skugter verdedigende taktiek, wat die land vir soveel jare 'n tweederangse krieketland gemaak het, af te takel".

Sy bynaam was "Bunter" omdat hy klaarblyklik soos Billy Bunter ('n fiktiewe skoolseun) gelyk het. 'n Pawiljoen op die Nuweland-krieketveld was veronderstel om na hom genoem te word, maar een van die klubs was daarteen gekant, en die idee is op "ys" geplaas.

In 2000 het hy 'n beroerte in Bangladesj gehad, waarna hy in die waakeenheid opgeneem is en daarna in 'n rolstoel opgeëindig het. Hy moes sy wynplaas in 2001 verkoop om sy mediese onkostes te dek. Hy het later na Noord-Wallis verhuis, waar hy afgerig het. Hy was ook by gestremde krieket betrokke. Hy is op 30 Desember 2005 in Jersey aan breinbloeding oorlede.
| WhakataneWhakatāne |
| --- |
| WhakataneWhakatane |
|  |
| Ligging |
| Kaart van Nieu-SeelandKaart van Nieu-Seeland | Kaart van Nieu-Seeland se Noordeiland wat die ligging van Whakatane aanduiKaart van Nieu-Seeland se Noordeiland wat die ligging van Whakatane aandui |
| Basiese gegewens |
| Māori-nedersetting: | Omstreeks 1200 |
| Stigting van distrik: | 1976 |
| Bevolking: | 34 400 (30 Junie 2009) |
| Oppervlakte: | 4 442,07 km² |
| Bevolkingsdigtheid: | 7,7 inwoners/km² |
| Geografiese ligging: | 37°59′S 177°00′O﻿ / ﻿37.983°S 177.000°O﻿ / -37.983; 177.000 |
|
| Tydsone: | NSST (UTC+12)Somertyd: UTC+13 |
| Internet: | www.whakatane.govt.nz |
| Administratiewe verdeling |
| Staat: | Nieu-Seeland |
| Administratiewe gewes: | Bay of Plenty |
| Burgemeester: | Colin Holmes |

**Whakatane** (uitgespreek as ɸakaˈtaːne in Māori; fɒkəˈtɑːni of /hwɒkəˈtɑːni/ in Engels) is 'n nedersetting in die ooste van die Nieu-Seelandse administratiewe gewes Bay of Plenty op die Noordeiland. Whakatane dien as die setel van die Gewestelike Raad van Bay of Plenty. Die dorp is in die suide van die Bay of Plenty geleë, 90 kilometer oos van Tauranga en 89 kilometer noordoos van Rotorua aan die monding van die gelyknamige rivier.

Whakatane het 'n bevolking van sowat 18 700 in die dorpsgebied en 'n bykomende 15 700 in die groter Whakatane-distrik. Van die totale bevolking van 34 400 is sowat 40 persent van Māori-afkoms.

Whakatane speel 'n belangrike rol in Māori-oorlewerings: hier het die eerste Polinesiese ontdekkers voet aan wal gesit, en ook die Māori se soetpatat *kumara* is vanuit hierdie streek oor die hele land versprei. Die huidige dorp se ekonomie baseer op houtverwerking, tuna-visvangs en toerisme. Die aktiewe White Island-vulkaan, wat sowat 50 kilometer van die kus af geleë is, is 'n toeristetrekpleister.
Adils op die spoor van die legendariese Deense koning Hrólfr Kraki.
**Adils**, **Aðils**  of **Eadgils** was in die Noorse sagas 'n legendariese koning van Swede se Huis van Yngling. Hy het glo in die 6de eeu gelewe.

Volgens *Beowulf* en Oudnoorse bronne was hy die seun van Ohthere (Ottar) en het hy tot die Huis van Yngling (of Scylfing) behoort. Drie bronne behandel ook sy oorlog teen sy oom Onela, wat hy met buitelandse hulp gewen het: in *Beowulf* met die hulp van die Gaute en in *Skáldskaparmál* en *Skjöldunga saga* met Deense hulp. Die Skandinawiese bronne behandel egter hoofsaaklik sy interaksies met die legendariese Deense koning Hrólfr Kraki (Hroðulf), en Adil word meestal in 'n negatiewe lig uitgebeeld as 'n ryk en gierige koning. Volgens Snorri Sturluson, wat baie van die Skandinawiese tradisies gedokumenteer het, het die Swede hom 'n "goeie koning" genoem.

In *Ynglingatal*, moontlik uit die 9de eeu, word gesê Aðils is die opvolger van Óttarr (Ottar) en die voorganger van Eystein. Die stansa oor Aðils verwys ook na sy dood toe hy per ongeluk van sy perd afgeval het.

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Voorganger**← Ottar** | **Sweedse koning** | Opvolger**Eystein →** |
| **Daugavpils**
 |
| --- |
| **Kaart** | **Wapen** |
|  |
|  |
|  |
| **Vlag** |
|  |
|  |
|  **Land** | Vlag van Letland Letland |
|  **Administratiewe gewes** | Daugavpils Stad |
|  **Koördinate** | 55°53′N 26°32′O﻿ / ﻿55.883°N 26.533°O﻿ / 55.883; 26.533 |
|  **Stigting** | 1275 |
|  **Duitse naam** | *Dünaburg* |
|  **Finse naam** | Väinänlinna |
|  **Oppervlakte:** |   |
|  - Totaal | 72,48 vk km |
|  **Hoogte bo seevlak** | 105 m |
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (2016) | 95 467 |
|  - Bevolkingsdigtheid | 1446,9/vk km |
|  **Etniese groepe:** |   |
|  - Russies | 53,96% |
|  - Lette | 17,3% |
|  - Pole | 14,9% |
|  **Tydsone** | EET (UTC+2) |
|  - Somertyd | EET (UTC+3) |
|
|
|  **Amptelike webwerf** | *www.daugavpils.lv* |
|
|

**Daugavpils** (Duits: *Dünaburg*) is die tweede grootste stad van Letland met 'n oppervlakte van 72,48 vierkante kilometer en 'n bevolking van 104 870 mense (soos op 1 Januarie 2009). Die stad is in die suidooste van Letland langs die Daugava-rivier geleë en beskik oor 'n universiteit. 

Die verskeidenheid name, wat Daugavpils reeds in sy geskiedenis gedra het, weerspieël die belang wat Europese moondhede as veroweraars in Letland gestel het. Die stad is oorspronklik in die 13de eeu as *Dünaburg* deur ridders van die Duitse Orde gestig. Die Pole het dit later Dvinsk genoem, terwyl die Russiese tsare, wat die gewes Letgalle vanaf 1772 by hul ryk ingelyf het, die naam Borisoglebsk ingevoer het.

Die Universiteit van Daugavpils
Dikwels het die veroweraars hul veldslagte in of naby Daugavpils gevoer, en tydens die Tweede Wêreldoorlog is die stad selfs volledig verniel. Die Sowjet-maghebbers het min omgegee vir Daugavpils se argitektoniese erfenis en die stad vanaf 1945 as 'n nywerheidsentrum met eenvormige woonstelblokke heropgebou. 

Die vestiging van nuwe nywerhede was aan die immigrasie van werkers uit ander dele van die Sowjetunie verbonde sodat tans sewe uit elke tien inwoners etniese Russe is. Daarnaas gee ook die historiese stadskern se tipies klassisistiese straatrooster, wat in die vroeë 19de eeu aangelê is en voorsiening vir besonder breë strate gemaak het, 'n sterk Russiese voorkoms aan Daugavpils.

Met die Sjoa het Daugavpils ook sy sterk Joodse invloed ingeboet. Voor 1940 is die stad merendeels deur Joodse burgers bewoon, maar hiervan het in 1945 slegs 492 mense oorleef. Vandag bly die demografiese erfenis van die Sowjet-tydperk 'n vraagstuk - baie etniese Russe is verbitter dat hulle ná die onafhanklikwording van Letland dikwels as vreemdelinge beskou word.
**Hertzogville** is 'n landboudorp in die noordwes-Vrystaat, in Suid-Afrika.

Geskiedenis
-----------

Hertzogville is genoem na genl. J.B.M. Hertzog.
Voor die stigting van die NG gemeente Boshof in 1856 moes die inwoners van die omgewing wat baie later Hertzogville sou word, Bloemfontein toe gaan vir inkopies en om hul kerklike voorregte uit te oefen. Boshof was steeds baie ver; daarom het die boere net die naweek lange Nagmaal bygewoon, wanneer hulle ook voorraad aangekoop het. So het die gedagte aan ’n nuwe dorp ontstaan omdat die mense afvallig begin raak het weens die groot afstand na die naaste kerk. Toe reeds was daar heelwat plaasskole in die omgewing, enkele Jodewinkels op plase en selfs ’n herberg op Kareespruit.

Die Tweede Vryheidsoorlog het die droom van ’n dorp onderbreek. In Junie 1902 het die boere na hul verwoeste plase teruggekeer. Die gemeenskap moes uit die as opstaan en van vooraf begin. Eers in 1911 was daar weer ’n algemene gevoel vir dorpstigting. Talle vergaderings is gehou om ’n geskikte ligging te kies. Omdat eenstemmigheid nie bereik kon word nie, is die provinsiale administrasie gevra om ’n kommissie aan te stel, wat al drie die voorgestelde plase afgekeur het. Hulle stel wel ene De Waal se plaas Donkerfontein voor.

Die 1914-rebellie het die gemeenskap verdeel, maar nogtans is ’n nege-man-kommissie aangestel wat die Donderfontein vir £6 000 by die weduwee De Waal koop. In 1915 kom belanghebbendes byeen in die waenhuis van die plaaswoning, later die pastorie, om oor die te stigte dorp se naam te besluit. Die een voorstel was Gladstone, ter ere van die eerste goewerneur-generaal van die Unie en die ander Hertzog, na die leier van die Nasionale Party, genl. J.B.M. Hertzog. Al dadelik het landmeters erwe begin opmeet en op 15 Desember 1915 verskyn die proklamasie van die nuwe dorp in die Staatskoerant.

Distrik
-------

Bees- en skaapboerdery en leeglê is die belangrikste bedrywighede in die distrik.

Sien ook
--------

* NG gemeente Hertzogville
* Lys van dorpe in Suid-Afrika
* Malebogo (sy township)

Bronne
------

* Erasmus, B.P.J. (1995). *Op Pad in Suid-Afrika*. Jonathan Ball Uitgewers. ISBN 1-86842-026-4.
* Rosenthal, Eric (1967). *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*.
Die kerkperseel van die NG gemeente Buffeljagsrivier lê aan die N2.
**Buffeljagsrivier** kan verwys na die gelyknamige dorp, rivier of dam:

Dorpie
------

Buffeljagsrivier is 'n nedersetting aan die N2 nasionale pad 12 km ten ooste van Swellendam in die rigting van Heidelberg. Op die dorpie is 'n kerk, skool, spoorwegstasie, motorhawe, winkel en restaurant, 'n vrugtepakstoor en 'n gevangenis. Die belangrikste landbougewasse van die Buffeljagsvallei is koring, perskes, druiwe en lusern.

Rivier
------

Die rivier is 'n oostelike sytak van die Breederivier. Byna die helfte van sy opvanggebied lê aan die noordekant van die Langeberge. Die Tradouwrivier ontspring in die Warmwaterberge, loop verby Barrydale en gaan dan saam met die Tradouwpas op die R324 in die Tradouwskloof deur die Langeberge. Net suid van die poort sluit die Grootvadersbosch- en Rietkuilrivier van oos by die Tradouw aan. Van hieraf staan die rivier bekend as die Buffelsjagsrivier. Effens stroomaf lê eers die dorpie Suurbraak en dan die VOC-veepos Oude Post. Van hier draai die rivier weswaarts ewewydig aan die Langeberge en volg dit die geologiese Worcester-fout. Tien kilometer verby Suurbraak draai die rivier suid om net suid van die Bontebok Nasionale Park by die Breederivier aan te sluit.

Buffeljagsdam
-------------

Ná 'n reuse vloed in 1939 is 'n besproeiingsraad in 1942 gestig om die kanale en keerwalle in die rivier gesamentlik en sentraal te beheer. Ná die reuse vloed van 1962 het die owerhede die Buffeljagsdam op die plaas Eenzaamheid laat bou. Die opvanggebied van die dam is 23 500 ha met 'n maksimum jaarlikse afloop van 95 000 megaliter. Die dam het 'n maksimum opgaarvermoë van 4 800 megaliter en beslaan 'n wateroppervlakte van 124,8 ha as dit vol is. Die walhoogte is 24 m. 'n Oppervlakte van 1 431 ha kan vanuit die dam besproei word. Watersport word op die dam beoefen.

Sien ook
--------

* Lys van dorpe in Suid-Afrika

Bibliografie
------------

* Human, Eben: Daar is dinge wat roer by Buffeljagsrivier. Buite, Die Burger, 15 Mei 2012.
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995. ISBN 1-86842-026-4
'n Ralreier se eiers.
Die **ralreier** is 'n redelik tot baie algemene standvoël in die familie *Ardeidae*.

Identifikasie
-------------

Hierdie is 'n bonkige reier met 'n kort nek, kort bek en 'n bruin rug. In die somer het volwassenes lang nekvere. Sy nie-broeidrag verskil soos volg van die Malgassiese Ralreier s'n: Sy rugkant is valer en steek minder by sy vlerke af en sy gelerige snawel het 'n swart snawelnok. In die broeityd verkleur sy bleekgeel pote 'n paar dae lank tot pienkrooi. In vlug vertoon hy spierwit, tensy sy rugkant sigbaar is. Hy is tussen 40 en 49 cm lank, met 'n algemene lengte van 43 cm.

Habitat
-------

Hou een-een by strandmere, vleie, riooldamme en strome. Hulle vreet insekte, vis en amfibiese diertjies.

Hulle broeigebiede moerasagtige vleilande in die warm lande. Hulle broei in klein kolonies, dikwels saam met ander watervoëls, gewoonlik op platforms van stokke in bome of ander struike. Hulle lê 3-4 eiers.

Verspreiding
------------

Dit broei in Suid-Europa en die Midde-Ooste, en is 'n migrasievoël wat in Afrika oorwinter. Hulle word selde verder noord as hulle broeigebiede gesien.

In Suidelike Afrika kom hulle vanaf Augrabies al langs die Gariep voor, en die gebied strek verder oor die hele Vrystaat, KwaZulu-Natal, Mpumalanga, Limpopo Provinsie, Noordwes, die grootste deel van Namibië en Botswana, asook die hele Zimbabwe en Mosambiek.

Ander name
----------

* Wetenskaplike naam: *Ardeola ralloides*
* Engelse naam: *Squacco Heron*

Sien ook
--------

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

Bronnelys
---------

* Newman se Voëls van Suider-Afrika; ISBN 1868729826

|  |  |
| --- | --- |
| Taksondatabasisse | 
* Wd: Q191394
* ADW: Ardeola\_ralloides
* ARKive: ardeola-ralloides
* Avibase: CE73EBD7A90E9FCF
* BioLib: 8398
* eBird: squher1
* Fauna Europaea: 96644
* GBIF: 2480906
* IBC: squacco-heron-ardeola-ralloides
* iNaturalist: 4994
* ITIS: 174864
* IUCN: 22697123
* NCBI: 670334
* WoRMS: 212671
* Xeno-canto: Ardeola-ralloides

 |
**Raluvhimba** is die Opperwese in die tradisionele godsdiens van die Venda.

Raluvhimba staan baie afsydig tot die mens, maar word tog beskou as die verskaffer van alle reën. Sy krag word ervaar deur alle buitengewone natuurverksynsles soos donderstorms, weerlig, vloede, droogtes en aardbewings. Ook siektes onder die mens, sy vee en die wild en by die gesaaides word aan hom toegeskryf.

Die woord "luvhimba" beteken arend en die Opperwese word gesien as die "groot arend", die "edelarend", die "vaderarend" wat in die hemelruim woon. Hy is die skepper en openbaar hom soms in ‘n vlam vuur aan die opperhoof en spreek die opperhoof aan met die stem van die donderweer. Die opperhoof word beskou as sy kleinkind en hy is weer vir die opperhoof ‘n grootvader. Hy word uitsluitlik deur die opperhoof aangespreek en dan slegs as "groot vader". In alle godsdienstige handelinge speel die voorvadergeeste en toorkuns ‘n rol. Die Christelike godsdiens is egter wyd aanvaar.

Ander bekende gode in die tradisionele godsdienste van Suider-Afrika is

* Uthixo, Qamatha en Umdali by die Xhosa
* Unkulunkulu en Umvelinquange by die Zulu
* Umkulumcandi by die Swazi
* Modimo
* Khuswane by die Lobedu
* Tilo en Hosi by die Tsonga
* Raluvhimba by die Venda
* Njambi Karunga en Omukuru by die Herero
* Pamba en Kalunga by die Ovambo
* Mwari
* Lesa by die volkere van Zambië
* Mulungu en Cauta by die volkere van Malawi
* Heitsi-eibib
* Tsoei-Goab by die Khoikhoi in Namibië

Lees ook
--------

* Tradisionele Afrika-godsdiens

Bibliografie
------------

* Bruwer, J.P.: Die Bantoe van Suid-Afrika. Johannesburg: Afrikaanse Pers-Boekhandel,1963.
* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 2. Kaapstad: Nasou, 1970.
* van Reeth, Adelaïde: Ensiklopedie van die mitologie. Kaapstad: Vlaeberg, 1994. ISBN 0-947461-57-4
'n Pamflet wat ter geleentheid van die honderdste jaardag van Martin Luther se hervorming versprei is
**Hervormingsdag** (Duits: *Reformationstag*) is 'n kerklike feesdag wat deur Evangelies-Lutherse Christene in Duitsland op 31 Oktober ter herdenking van die kerkhervorming deur Martin Luther gevier word. Op 31 Oktober 1517 het Luther sy geloofsbelydenis in 95 stellings aan die deur van die slotkerk te Wittenberg vasgespyker.

Portret van Martin Luther deur Lucas Cranach die Ouere, 1528
In Switserland word die eerste Sondag in November as Hervormingsdag gevier. Ondanks dié land se gereformeerde belydenis het ook die Switserse Hervormingsdag die hervorming in Wittenberg as godsdienstig-geskiedkundige agtergrond.

Openbare vakansiedag
--------------------

Deelstate in Duitsland met Hervormingsdag as openbare vakansiedag
Hervormingsdag is 'n openbare vakansiedag in die Duitse deelstate Brandenburg, Bremen, Hamburg, Mecklenburg-Voorpommere, Nedersakse, Sakse, Sakse-Anhalt, Sleeswyk-Holstein en Thüringen. In Baden-Württemberg is dit 'n skoolvakansiedag. In ander deelstate met Evangelies-Lutherse bevolkings geniet Hervormingsdag 'n besondere wetlike status as "stille herdenkingsdag". Ter geleentheid van die Protestantse Hervorming se 500ste herdenking op 31 Oktober 2017 was die Hervormingsdag in die hele Duitsland 'n openbare vakansiedag.

Buite Duitsland word Hervormingsdag in Slowenië en Chili as openbare vakansiedag gevier. Vir gereformeerde kerke in Switserland is die eerste Sondag in November (dus die eerste Sondag ná 31 Oktober) 'n godsdienstige feesdag. In Oostenryk, 'n land met 'n oorwegend Rooms-Katolieke bevolking, word Hervormingsdag nie amptelik gevier nie. Nogtans is dit 'n skoolvakansiedag vir Lutherse leerders, en ook Lutherse werknemers mag aan kerkdienste deelneem.
‘n **Baronet** is ‘n erflike eretitel wat deur die Britse kroon aan ‘n verdienstelike onderdaan en sy nageslag toegeken word. In status is so ‘n persoon laer as ‘n baron, maar hoër as ‘n ridder.

Titel
-----

Hierdie titel word altyd deur die oudste seun van die huidige draer van die titel geërf. Indien hy sonder ‘n seun te sterwe kom, gaan die titel normaalweg na ‘n jonger broer of na die oudste seun van die jonger broer. ‘n Baronet word aangspreek as ‘’sir’’ gevolg deur sy naam. Op skrif word hy gewoonlik aangeskryf as sir, gevolg deur sy naam en van. Na sy van kom die afkorting Bt. of Bart. vir baronet. Die afkorting is om hom te onderskei van ‘n ridder wat ook as ‘’sir’’ aangespreek word. In Engels het die woord ‘’sir’’ dus drie betekenisse: ‘n beleefde aanspreekvorm vir ‘n man of ‘n baronet of ‘n ridder.

Status
------

‘n Persoon wat ‘n baronetskap (dus ‘n erflike ridderskap) besit word nie geag as behorende tot die adelstand nie. Hy het ook geen reg op ‘n setel in die Britse parlement nie. ‘n Baronet is dus deel van die burgerstand. Daar bestaan geen ooreenkomstige titel in ander Wes-Europese lande nie.

Geskiedenis
-----------

Die eerste baronetskap is in 1611 deur koning Jakobus I ingestel.

Voorbeelde
----------

Met ‘n baronetskap word ‘n familie vereer en met ‘n ridderskap slegs die een verdienstelike persoon. Lede van die nageslag van sir Andries Stockenström erf die titel ‘’’sir’’ omdat sir Andries ‘n baronet was. Sir Theophilus Shepstone was egter ‘n ridder en daarom het sy nageslag nie die titel geërf nie.

Bestaande baronetskappe in Suid-Afrika
--------------------------------------

* Joseph Robinson (sir J.B. Robinson), eerste baronet, sedert 1908
* sir David Graaff (David Pieter de Villiers Graaff), eerste baronet, sedert 1911
* sir George Albu, eerste baronet, sedert 1912
* sir Lionel Phillips, eerste baronet, sedert 1912
* sir Abe Bailey, eerste baronet, sedert 1919
* sir Lewis Richardson (1873-1934), eerste baronet, sedert 1924. Sir Lewis was ‘n sakeman en filantroop.
* sir Frederic Samuel-Stow (1894-1908), eerste baronet, sedert 1907. Sir Frederic was ‘n diamantmagnaat, finansier en direkteur van De Beers.

Uitgestorwe baronetskappe in Suid-Afrika
----------------------------------------

* sir Andries Stockenström, eerste baronet, geskep1840, sterf uit 1957
* sir Julius Wernher (Julius Charles Wernher), eerste baronet, geskep 1905, sterf uit 1973
* sir George Farrar (George Herbert Farrar), eerste baronet, geskep 1911, sterf uit 1915
* sir Leander Starr Jameson, eerste baronet, geskep 1911, sterf uit 1917
* sir Bernard Oppenheimer, eerste baronet, geskep 1921, sterf uit 2020
* sir Otto Beit, eerste baronet, geskep 1924, sterf uit 1994

Enkele bekende Afrikaanse ridders
---------------------------------

* sir Christoffel Brand
* sir Abraham Josias Cloete
* sir Jean de Villiers
* sir Nicolaas de Waal
* sir Johannes Lange
* sir Andries Maasdorp
* sir Theodorus Gustaff Truter
* sir Jacob van Deventer
* sir Willem van Hulsteijn
* sir Cornelis Wessels

Baron
-----

Johan Hendrik (John Henry) de Villiers was ‘n Suid-Afrikaanse baron bekend as John de Villiers, 1ste Baron de Villiers van Wynberg.
Die **buikvlies** is die weivlies wat die buikholte in Amniota en sommige ongewerweldes, soos ringwurms, uitvoer. Dit bedek die meeste van die organe in die abdomen en bestaan uit ’n laag mesoteel en ’n dun laag bindweefsel. Dit ondersteun baie van die organe en dien as toevoerkanaal vir hul bloedvate, limfvate en senuwees.

Die buikholte (die ruimte tussen die werwels, maagspiere, middelrif en bekkenvloer) verskil van die **intraperitoneale ruimte** (wat in die buikholte geleë is, maar deur die buikvlies omsluit word). Laasgenoemde sluit in die maag en ingewande. Die strukture in die buikholte wat agter die buikvlies lê, word retroperitoneaal genoem (soos die niere) en die strukture wat onder die intraperitoneale ruimte lê, word subperitoneaal of infraperitoneaal genoem (soos die blaas).

Net soos die longe en die hart is die meeste buikorgane (maag, jejunum, ileum, transverse kolon) bedek met 'n sereuse vlies (peritoneum). Dit bestaan uit twee lae met 'n bietjie vog daartussen, waardeur dit oor mekaar kan gly en volumeveranderinge en bewegings van die ingewande moontlik kan maak. 

Daar word onderskei tussen 'n parietale peritoneum, wat teen die buikwand lê, en 'n visserale peritonium, wat teen die organe lê. Elke orgaan wat met peritoneum bedek is, is aan die buikwand (spiere en huid) vas deur middel van 'n "ophangband", wat uit twee lae buikvlies met bindweefsel tussenin bestaan. Via die "op hang band" kan bloed, limfvate en senuwees die ingewande bereik. 

Die "ophangband" van die jejunum en ileum word 'n mesenterium genoem. Die duodenum (net soos die niere) is ŉ retroperitoneale orgaan (agter die peritoneum geleë). Die "ophangband" van die maag en die transverse kolon is met mekaar vergroei tot 'n vierdubbele laag. Die omentum majus (groot net) is lank en hang soos 'n afskeiding tussen die derms en buikvlies. 

Dit is gewoonlik met vetlobules bedek. Indien baie vog in die ruimte tussen die parietale en visserale pleura op hoop, dit wil sê in die peritoneale ruimte, word van hierdie toestand as 'n waterbuik of askites gepraat.
Tim O'Reilly in 2007
Tim O'Reilly in 2008
**Tim O'Reilly** (Iers-Gaelies: *Tadhg Ó Raghallaigh*, 1954) is gebore in Cork, Ierland. Hy is die stigter van O'Reilly Media (voorheen O'Reilly & Associates) en ondersteuner van die vrye sagteware en oopbronbewegings.

O'Reilly was aanvanklik geïnteresseer in literatuur maar het na hy sy BA graad *cum laude* aan die Harvard Kollege in 1975 in die Klassieke behaal het, het hy betrokke geraak by die uitgee van rekenaarhandboeke. Hy beskryf sy maatskappy nie as 'n boek- of aanlynuitgewery of as 'n konferensie-organiseerder nie (alhoewel sy maatskappy al drie doen), maar as 'n tegnologie-oordragmaatskappy wat, "die wêreld verander deur die kennis van innoveerders te versprei." O'Reilly is op die Raad van CollabNet, en was of die raad van Macromedia tot hul 2005 samesmelting met Adobe. In Maart 2007, het hy MySQL AB se Raad van Direkteure aangesluit.

In 2001 was O'Reilly betrokke by 'n dispuut met Amazon.com, en het 'n leidende rol gespeel in regsaksie teen Amazon se eenklik-patent, en spesifiek Amazon se gebruik van daardie patent teen sy mededinger barnesandnoble.com. Die protes het geëindig met O'Reilly en Jeff Bezos se besoek aan Washington, D.C. ten einde te steun te werf vir patenthervorming.

In Desember 2006 het O'Reilly se uitgewery $10 000 aan Creative Commons geskenk, as deel van sy bevordering van die vry-kultuurbeweging.
Barry Bonds moker 'n bal.
**Barry Bonds** (1964-) is 'n voormalige Amerikaanse bofbalspeler. Hy word as een van die bestes nog beskou. Bonds word veral onthou vir die 73 boflopies ("*homeruns*") waarmee hy Mark McGwire se rekord in 2001 laat spat het (meeste lopies in een seisoen). Sy pa, Bobby Bonds, was ook 'n professionele bofbalspeler.

Barry Lamar Bonds is op 24 Julie 1964, in Riverside, Kalifornië gebore. Hy speel vir die grootste deel van sy loopbaan vir die *San Francisco Giants* in *Major League Baseball*. Hy het verskeie rekords op sy naam. Op 4 Augustus 2007 ewenaar hy Hank Aaron se lopie-rekord (755), om die titel 3 dae later (7 Augustus) met 'n boflopie teen die Washington Nationals vir homself op te eis.

Bonds doen veldwerk.
Bonds se loopbaan was omstrede. Hy was byvoorbeeld 'n sentrale figuur in die steroïed-skandaal wat bofbal in 2007 geruk het. Hy is aangekla op aanklagte van meineed en dwarsboming van die gereg, omdat hy na bewering oor sy gebruik van steroïedes gejok het. Die meineed-klagte is laat vaar en hy aan dwarsboming skuldig bevind. Sy skuldigbevinding is egter in 2015 ter syde gestel.
**Tim Guest** (\* 16 Julie 1975 – † 31 Julie 2009) (ook bekend as Yogesh en Errol Mysterio) was 'n Engelse skrywer en joernalis.

Vroeë lewe
----------

Guest se ma, 'n sielkundige Anne Geraghty laat hom in die  Verenigde Koningkryk op vier jaar agterbly terwyl sy na Indië gegaan het. In Indië raak sy betrokke by die Rajneesh-beweging. Die beweging is gestig deur die Indiese mistikus Bhagwan Shree Rajneesh, nou bekend as Osho. Na haar terugkeer, gee sy hom 'n nuwe naam, Swami Prem Yogesh wat beteken liefde vir of joga. Tim en sy ma trek daarna na Medina, 'n groot sannyas kommune in Suffolk, Engeland wat bestaan het van 1981 tot 1985. Hier gaan Guest na die kommune skool waar Engels en wiskunde verpligte vakke was en geskiedenis en politiek nie aangebied word nie. Gedurende Guest se jeug trek hulle tussen Osho gemeenskappe in Engeland, Indië, Duitsland en die Verenigde State. 'n Kindertyd wat hy later sou beskryf as "iewers tussen Peter Pan en *Lord of the Flies*".

Sy ma verlaat die beweging toe hy 11 jaar oud is en trek terug na Londen. Hy studeer aan die Sussex University met sielkunde as hoofvak en behaal 'n M.A. graad in kreatiewe skryf aan die Universiteit van East Anglia.

Loopbaan
--------

Hy skryf artikels in *The Guardian*, *The Observer* en die *Telegraph Magazine*. Hy het ook twee boeke gepubliseer; *My Life in Orange* oor sy vroeë lewe, om groot te word in die Osho-beweging, en *Second Lives*, oor virtuele gemeenskappe waar hy bekend staan as Errol Mysterio.

Guest sterf in Julie 2009 aan 'n oordosis morfien op die ouderdom van 34 jaar.

Belangrikste werk
-----------------

* *My Life in Orange*, Londen: Granta Books, 2004
* *Second Lives: A Journey Through Virtual Worlds*, Londen: Random House, 2008

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* ISNI: 0000 0001 1058 8168
* LCCN: nb2003101555
* NKC: jcu2013799355
* NTA: 268188831
* VIAF: 41353288
* WorldCat Identities: lccn-nb2003101555

 |
'n Pliniese uitbarsting: 1: aspluim, 2: magmabuis, 3: neerstorting van vulkaanas, 4: lae lawa en as, 5: stratum, 6: magmakamer.
'n Indruk in 1822 deur die Engelse geoloog George Julius Poulett Scrope van hoe die uitbarsting van Vesuvius in 79 n.C. kon gelyk het. Weerlig word uitgebeeld om die kolom van as en gas.
'n **Pliniese uitbarsting** of **Vesuviaanse uitbarsting** is 'n vulkaanuitbarsting wat gekenmerk word deur 'n ooreenkoms met die uitbarsting van die berg Vesuvius in 79 n.C. wat die antieke Romeinse stede Pompeji en Herculaneum verwoes het. Die uitbarstings is beskryf in 'n brief deur Plinius die jongere ná die dood van sy oom Plinius die ouere in die voorval.

Beskrywing
----------

Pliniese uitbarstings word gekenmerk deur kolomme puin en warm gasse wat in die stratosfeer, die tweede laag van die aardatmosfeer, uitgewerp word. Die belangrikste kenmerke is die uitwerping van groot hoeveelhede puimsteen en baie kragtige, gasaangedrewe uitbarstings. Volgens die vulkaaneksplosiwiteitsindeks het Pliniese uitbarstings 'n VEI van 4, 5 of 6, subplinies 3 of 4 en ultraplinies 6, 7 of 8.

Kort uitbarstings kan in minder as 'n dag eindig, maar langer voorvalle kan verskeie dae of maande aanhou. Die langer uitbarstings begin met die vorming van wolke vulkaanas, soms met piroklastiese strome. Die hoeveelheid magma wat uitgewerp word, kan so groot wees dat dit die magmakamer onder die berg leegtap en veroorsaak dat die kruin ineenstort, wat lei tot die vorming van 'n kaldera. Fyn as en puimsteen kan oor groot gebiede neerdaal. 

Pliniese uitbarstings gaan dikwels gepaard met harde geluide, soos dié met die uitbarsting van Krakatoa in 1883. Die skielike ontlading van elektriese ladings kom om die kolom van vulkaanas voor en veroorsaak dikwels weerlig, soos uitgebeeld deur die Engelse geoloog George Julius Poulett Scrope in sy skildery van 1822.

Die lawa is gewoonlik dasities of riolities, en ryk aan silika. Basaltiese lawa met min silika is ongewoon vir Pliniese uitbarstings. Die mees onlangse basaltiese voorbeeld is die uitbarsting van die berg Tarawera in 1886 op Nieu-Seeland se Noordeiland.

Sien ook
--------

* Peléaanse uitbarsting, 'n soortgelyke verskynsel.

Skakels
-------

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Pliniese uitbarsting.

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
Die **Oceanic Steam Navigation Company** of **White Star Line of Boston Packets**, algemeen bekend onder die naam van sy handelsmerk **White Star Line**, was een van die voorste Britse skeepvaartmaatskappye wat in 1868 gestig en op op 6 September 1869 deur die reder Thomas Ismay amptelik geregistreer is. Die nuwe redery het sy hoofkwartier in Liverpool gehad - met die finansier Gustav Schwabe as vennoot en aandeelhouer. Edward J Harland en Gustav Wolff het as aandeelhouers tot die redery toegetree toe die opdrag gegee is om die eerste skip te bou. 

Die redery se geskiedenis strek terug tot sy beskeie begin as *Pilkington & Wilson Shipbrokers* - 'n skeepsmakelaarsonderneming wat in 1845 in Liverpool se North John Street gevestig is. 

White Star Line staan tans veral bekend vir sy baanbrekende luukse passasierskip *RMS Oceanic* wat in 1870 van stapel geloop het, asook die *RMS Titanic* en sy noodlottige nooiensvaart, en die *Titanic* se susterskip, *HMHS Britannic*, wat gedurende die Eerste Wêreldoorlog op 'n seemyn geloop en gesink het. 

In 1901 het Ismay ingestem om sy redery in die Amerikaanse Morgan-trust te integreer wat sentraal gestaan het in die bankier en spoorwegmagnaat John Pierpoint Morgan (1837−1913) se pogings om 'n monopolie op spoor- en skeepsvervoer te skep. Sy hoofdoelwit was om die Amerikaanse spoorwegnetwerk deur die oorname van belangrike rederye op die Noord-Atlantiese roete tussen Europa en Noord-Amerika met die winsgewende vervoer van passasiers op hierdie roete te verbind.

In 1934 het die redery met sy grootste mededinger, *Cunard Line*, saamgesmelt wat tot en met 2005 as enkelmaatskappy bedryf is en tans deel uitmaak van *Carnival Corporation & plc*. Tans gebruik *Cunard Line* se passasierskepe as 'n blywende herinnering aan die *White Star Line* die term *White Star Service* om na die hoë vlak van klantesorg te verwys wat van hulle verwag word.
*Hierdie naam is volgens die Oos-Slawiese gebruik; die patroniem is Aleksandrowna en die van is Romanowa.*

**Groothertogin Maria Aleksandrowna** (Russies: Мария Александровна; 17 Oktober [O.S. 5 Oktober] 1853 - 24 Oktober 1920) was die vyfde kind en enigste oorlewende dogter van Aleksander II van Rusland en sy vrou, Marie van Hesse en by Ryn. Sy was die Hertogin van Edinburg en later van Sakse-Koburg en Gotha as die vrou van Alfred, Hertog van Sakse-Koburg en Gotha. Sy was die jonger suster van Aleksander III van Rusland en die tante van die laaste tsaar, Nikolaas II.

Lewe
----

### Getroude lewe

Die verlowingsfoto van groothertogin Maria en prins Alfred, 1873.
Groothertogin Maria en haar kinders.
Maria is in 1874 getroud met prins Alfred, die Hertog van Edinburg, die tweede oudste seun van koningin Victoria en prins Albert van Sakse-Koburg en Gotha. Om dit te vier, het ’n klein Engelse bakkery die nou internasionaal gewilde Mariebeskuitjie gemaak, met die hertogin se naam bo-op gegraveer. Sy was die enigste lid van die Huis van Romanof wat in die Britse koninklike familie ingetrou het. Die egpaar het vyf kinders gehad: Alfred, Marie, Victoria Melita, Alexandra en Beatrice. 

Maria het die eerste paar jaar van haar huwelik in Engeland gewoon. Sy het nooit by die Britse hof aangepas of haar afkeer van haar aangenome land oorkom nie. Sy het haar man vergesel op sy verplasings as admiraal van die Britse vloot in Malta (1886-'89) en Devonport (1890-'93). 

Die Hertogin van Edinburg het baie deur Europa gereis. Sy het haar familie in Rusland dikwels besoek en vir lang tye in Engeland, Rusland en Duitsland gewoon waar sy familie- en sosiale aangeleenthede bygewoon het.

In Augustus 1893 het Maria die Hertogin van Sakse-Koburg en Gotha geword toe haar man die hertogdom van sy kinderlose oom, Ernst II, geërf het. Sy het die lewe in Duitsland geniet en was daar aktief in kulturele aangeleenthede en welsynwerk. Sy het haar dogters baie ondersteun, maar was krities teenoor haar eiesinnige seun, Alfred, wat in 1899 oorlede is. Haar man is in 1900 oorlede.

### Latere lewe

Ná haar man se dood het sy in Koburg gewoon. In die Eerste Wêreldoorlog was haar lojaliteit verdeel. Sy het Duitsland se kant gekies teen dié van haar geboorteland.

Baie van haar familielede, insluitende haar broer Paul en haar broerskind tsaar Nikolaas II is in die Russiese Rewolusie dood en sy het haar aansienlike fortuin verloor. 

Ná die oorlog het die Hertogdom van Sakse-Koburg en Gotha in November 1918 ophou bestaan. Maria is in 1920 dood terwyl sy in bannelingskap in Switserland gewoon het.

Skakels
-------

* Portrette van Maria Aleksandrowna in die Nasionale Portretgalery in Londen
* Wikimedia Commons logo Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Groothertogin Maria Aleksandrowna van Rusland.
* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* GND: 122981073
* ISNI: 0000 0003 9966 3113
* LCCN: nr97012702
* NKC: js2015869549
* SELIBR: 351071
* SNAC: w64g2dw8
* VIAF: 265717389
* WorldCat Identities: viaf-265717389

 |
Die vyf whaktoes: I. voor dagbreek (fadjer); II. middag (thoer), III. voor sonsondergang (asser); IV. ná sonsondergang (magrieb); V. laataand (isjaai).
**Whaktoe** (Arabies: وَقْت, *waqt*) is ’n Islamitiese term wat verwys na die tyd wanneer Moslems moet bid (salaah maak). Dit word hoofsaaklik vir die vyf daaglikse gebede en die Vrydaggebed gebruik. Volgens die Islamitiese geloof het Allah vir Mohammed die whaktoes geleer.

Die tye vir gebede is standaard vir alle Moslems oor die wêreld heen, veral vir die verpligte (fard) gebede; dit hang af van die posisie van die son. Daar is verskeie opinies oor die presiese tye omdat Islamitiese skole oor klein besonderhede verskil. Alle skole stem egter saam dat ’n spesifieke salaah nie voor die aangewese tyd gemaak kan word nie.

Die vyf daaglikse gebede
------------------------

Die vyf daaglikse gebede is verpligtend en word gedoen op tye wat hoofsaaklik deur die posisie van die son in die lug bepaal word. Die tye verskil dus van plek tot plek op aarde.

### Fadjer, soeboeg (dagbreek)

Die tyd vir die fadjer of soeboeg begin met *subh saadiq* – ware dagbreek, of wanneer die lig oor die hele breedte van die lug verskyn – en eindig met sonsopkoms. Voor die tyd moet die persoon hom reinig.

### Thoer, zoeger (middag)

Die tyd vir die thoer of zoeger begin wanneer die son verby sy hoogste punt in die lug is en duur tot sowat 20 min. voor die roep (athaan) vir die asser van die moskee af. Daar is dus ’n lang tyd waarbinne die gebed kan plaasvind, maar dit word gewoonlik in die middel van die werkdag gedoen en baie mense handel dit tydens hul middagete af.

### Asser (namiddag)

Die tyd vir die asser begin wanneer ’n voorwerp se skaduwee net so lank soos die voorwerp self is, plus die lengte van die skaduwee tydens thoer. Dit eindig met sonsondergang, verkieslik voor die son oranje begin word.

### Magrieb (sonsondergang)

Die tyd vir die magrieb begin wanneer die son ondergaan en duur totdat die lig in die weste nie meer rooi is nie, gewoonlik sowat 18 tot 20 min. vandat die tyd vir die isjaai begin het.

### Isjaai (nag)

Die tyd vir die isjaai begin wanneer die rooi lig weg is in die weste en duur tot met die verskyning van die "wit lig" (*fajr sadiq*) in die ooste. Die verkose tyd vir isjaai is voor middernag, dus halfpad tussen sonsondergang en -opkoms.

Vrydaggebed
-----------

Die Vrydaggebed vervang die thoer (middaggebed) wat op die ander ses dae plaasvind. Die presiese tyd vir hierdie gemeenskapsgebed verskil van moskee tot moskee, maar dit moet altyd voor die tyd vir die asser plaasvind. Mans moet hierdie salaah as ’n gemeenskapsgebed doen. As hulle nie daartoe in staat is nie, moet hulle die thoer in die plek daarvan bid. Vroue kan die Vrydaggebed in die moskee of die thoer bid.
***Whiplash*** is 'n 2014 Amerikaanse dramarolprent wat deur Damien Chazelle geskryf en vervaardig is. 

Dit handel oor die verhouding tussen 'n ambisieuse jong Jazz tromspeler, (gespeel deur Miles Teller) en sy hardvogtige instrukteur (gespeel deur J. K. Simmons). Paul Reiser en Melissa Benoist speel ook daarin.

Whiplash het sy premieropvoering ontvang in die "US Dramatic Category" tydens die 2014 Sundance Filmfees op 16 Januarie 2014 as die fees se openingsrolprent.

Sony Pictures Worldwide het die internasionale verspreidingsregte daarvan bekom. Die rolprent het op beperkte skaal begin wys in die VSA op 10 Oktober 2014 en geleidelik uitgebrei tot meer as 500 teaters tot die finale opvoering op 26 Maart 2015. Die rolprent het VS$49 miljoen verdien op 'n skamele produksiebegroting van slegs VS$3,3 miljoen.

Die rolprent het wydverspreide kritiese lof ontvang, met spesifieke lof vir Simmons se spel en vir die draaiboek van Chazelle. Tydens die 87ste *Academy Awards* toekenningsaand het die rolprent die pryse gewen vir Beste filmredigering, Beste Klankvermenging, en beste ondersteunende akteur vir Simmons. Dit was ook genomineer vir beste Aangepaste Draaiboek en Beste Prent.
**Phelles** was die laaste van vier broers wat agtereenvolgens koning van Tirus geword het ná die moord op koning Abdastartus. Inligting oor hom is verkry uit F.M. Cross se rekonstruksie van Josephus se aanhalings van die Fenisiese historikus Menander van Efese in *Teen Apion* i.18.

Vier broers se name
-------------------

Soos dit nou in Josephus/Menander se teks staan, is Astartus die naam en Deleastartus die patroniem van die tweede broer wat koning was, terwyl die eerste een, wat Abdastartus vermoor en die dinastie begin het, naamloos gebly het. In sy rekonstruksie herstel Cross Astartus as die naam van die eerste broer en sê hy die veronderstelde patroniem van die tweede broer, Deleastartus, is eintlik sy voornaam. Cross se rekonstruksie vir dié vier konings word deur William Barnes gevolg en in dié artikel gebruik.

'n Verdere oorsig oor die chronologie van die Tiriese konings van Hiram I tot Pigmalion, asook 'n bespreking van die belangrikheid van Dido se vlug van Tirus af en die eindelike stigting van Kartago vir die datums van dié konings, is te kry in die artikel oor Pigmalion.

Cross en ander se rekonstruksie van die vier seuns van Abdastartus se verpleegster lyk dus so:

* Astartus, 920-901 v.C.
* Deleastartus, 900-889 v.C.
* Astarimus, 888-880 v.C.
* Phelles, 879 v.C.

Die vier seuns van Abdastartus se verpleegster het teen hom saamgesweer en hom vermoor. Die oudste van die broers, Astartus, het 20 jaar lank regeer. Ná hom kom Deleastartus, wat 54 jaar oud geword en 12 jaar regeer het. Ná hom kom Aserimus; hy het 54 jaar oud geword en nege jaar regeer. Hy is deur sy broer Pheles vermoor, wat net agt maande regeer het, hoewel hy 50 jaar oud geword het. Hy is vermoor deur Etbaäl, die priester van Astarte.

Sien ook
--------

* Pigmalion

Skakels
-------

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Normdata Edit this at Wikidata | 
* VIAF: 14704485
* WorldCat Identities: lccn-nr2002017209

 |
Rapadelta, Lapland (Swede), in die Sareks Nasionale Park. Gesien vanaf Skierffe
'n **Rivierdelta** is 'n stelsel van vertakkings van 'n rivier voordat dit in 'n oseaan, see, meer, estuarium, reservoir, ander rivier of woestyn uitmond. Op 'n kaart (of uit die lug) het so 'n stelsel min of meer die vorm van 'n driehoek. 

Die woord "rivierdelta" word ontleen aan die naam van die Griekse letter Δ (delta). Die driehoekvorm is veral sigbaar in die geval van die Nyldelta – een van die bekendste rivierdeltas.

'n Ander bekende delta van Afrika is die Okavangodelta, wat in die woestyn doodloop. In Suid-Afrika mond die Mkuzirivier in KwaZulu-Natal en die Oranjerivier in die Noord-Kaap met 'n delta by die see uit.

Deltas is dikwels baie vrugbaar en digbevolk. Die deltas wat in die see uitmond, is kwesbaar vir oorstromings.

Vorming van 'n delta
--------------------

Die Nyldelta uit die ruimte
Riviere bevat soms heelwat sediment, wat dan afgeset word namate die rivier se stroom verswak. Gruis, sand, silt en klei word deur die water meegesleur, maar namate die stroom naby die monding van die rivier verswak, veroorsaak dit dat die swaarder sedimente afgeset word. Eers word die gruis en sand afgeset, maar later ook die silt en nog later die klei. Soos al hoe meer spoelgrond (ook bekend as alluvium) afgeset word, kan die vlak van die sediment sodanig styg dat dit bokant die wateroppervlak kan verskyn. Dan word gepraat van 'n delta. Plantegroei op die afgesette grond stabiliseer die grond.

Eksterne skakels en bronne
--------------------------

* Wêrelddeltas by die Louisiana State University
* Riverdelta op die Engelse Wikipedia
* Rivierdelta op die Nederlandse Wikipedia