პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების ანალიზი საქართველოში -  ძირითადი ტენდენციები
Authors: Tatiashvili, Nino, Zivzivadze, Lasha
Type: Thesis
Published: 2024
Keywords: დასაქმების დონე, მთლიანი შიდა პროდუქტი, გაცვლითი კურსი, ეკონომიკური ზრდა, საინვესტიციო გარემო, საგადასახადო პოლიტიკა, მაღალტექნოლოგიური ინვესტიციები, Employment level, gross domestic product, exchange rate, economic growth, investment environment, tax policy, high-tech investments

<p>თანამედროვე მსოფლიოში პირდაპირი უცხოური ინვესტიციები ეკონომიკური<br>ზრდის მნიშვნელოვან ფაქტორად გვევლინება, განსაკუთრებით კი განვითარებად<br>სახელმწიფოებში, სადაც არ არის საკმარისი რესურსი საინვესტიციო პროექტების<br>განსახორციელებლად.<br>წინამდებარე ნაშრომი ხაზს უსვამს პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების კრიტიკულ<br>როლს საქართველოს ეკონომიკურ განვითარებაში, დეტალურად განიხილავს იმ<br>შესაძლებლობებსა და გამოწვევებს, რომლებიც გავლენას ახდენს საინვესტიციო<br>გარემოს ფორმირებაზე. გარდა ამისა, განხილულია საქართველო საერთაშორისო<br>რეიტინგში იმ ინდიკატორების მიხედვით, რომლებიც განაპირობებენ ჯანსაღი<br>საინვესტიციო გარემოს ფორმირებას. ყურადღება გამახვილებულია სამთავრობო<br>პოლიტიკაზე და იმ მნიშვნელოვან ნაბიჯებზე, რომლებიც წლების განმავლობაში<br>გადაიდგა ამ მიმართულებით მდგომარეობის გაუმჯობესებისთვის. უნდა აღინიშნოს,<br>რომ საქართველოს სამთავრობო პოლიტიკა უკვე მრავალი წელია ცდილობს უცხოური<br>ინვესტიციების მოზიდვის ხელშემწყობი, წამახალისებელი ღონისძიებებისა თუ<br>კანონმდებლობის დახვეწას, რაც გამოიხატება არაერთი საერთაშორისო<br>შეთანხმებების დადებით თავისუფალი ვაჭრობის შესახებ, მნიშვნელოვანი<br>საგადასახადო შეღავათებითა და ბიზნესის რეგისტრაციის სიმარტივით.<br>იმის გათვალისწინებით, რომ განვითარებადი ქვეყნების ეკონომიკური ზრდისთვის<br>კრიტიკულად მნიშვნელოვანია პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების მოზიდვა, თემა<br>აქტუალურია ქართული რეალობისთვისაც, კვლევის შედეგები კი დაგვანახებს<br>კონკრეტულად საქართველოს მაგალითზე რა სახის ეკონომიკურ მაჩვენებლებზე აქვს<br>გავლენა უცხოურ საინვესტიციო ნაკადებს, ამასთან რა როლს თამაშობს ვალუტის<br>კურსი ინვესტორის მიერ გადაწყვეტილების მიღების პროცესში.</p>
<p>თემის სპეციფიკურობიდან გამომდინარე, ნაშრომში ძირითადად გამოყენებულია</p>
<p>რაოდენობრივი კვლევის მეთოდები, უფრო კონკრეტულად კი კორელაციურ-<br>რეგრესიული ანალიზი. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის მიერ</p>
<p>IV<br>გამოქვეყნებული მონაცემების საფუძველზე აგებულია 3 რეგრესიული მოდელი.<br>პირველი რეგრესიული მოდელი გვიჩვენებს პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების<br>გავლენას დასაქმების დონეზე, მეორე განიხილავს მთლიანი შიდა პროდუქტისა და<br>უცხოური ინვესტიციების კავშირის მიმართულებასა და ხარისხს, ხოლო მესამე<br>რეგრესიული მოდელი ცდილობს დაადგინოს ურთიერთდამოკიდებულება<br>პირდაპირ უცხოურ ინვესტიციებსა და ლარის დოლართან საშუალო წლიურ გაცვლით<br>კურსს შორის, თუ რამდენად მნიშვნელოვანია საინვესტიციო გადაწყვეტილებების<br>მიღების პროცესში ინვესტორისთვის ადგილობრივი ვალუტის კურსი.<br>კვლევის შედეგად დადასტურდა, რომ პირდაპირ უცხოურ ინვესტიციებს დიდი<br>გავლენა აქვს ისეთ მაკროეკონომიკურ მაჩვენებლებზე, როგორებიცაა მთლიანი შიდა<br>პროდუქტი და დასაქმების დონე, აგებული ორი რეგრესიული მოდელი<br>სტატისტიკურად მნიშვნელოვანია. რაც შეეხება ვალუტის კურსსა და პირდაპირ<br>უცხოურ ინვესტიციებს შორის კავშირს, კორელაცია მათ შორის ძალიან დაბალია,<br>ხოლო აგებული მოდელი სტატისტიკურად მნიშვნელოვანი არაა.</p>
<p> </p>
<p>In the modern world, foreign direct investments are an important factor in economic growth,<br>especially in developing countries, where there is not enough resources to implement<br>investment projects.<br>This paper highlights the critical role of foreign direct investment in Georgia’s economic<br>development, discusses in detail the opportunities and challenges that affect the formation of<br>the investment environment. In addition, Georgia is assessed in the international ranking<br>according to the indicators that lead to the formation of a healthy investment environment.<br>The focus is on government policy and the important steps that have been taken over years to<br>improve situation in this area. It should be noted that the Georgian government policy has<br>been trying to carry out various activities to attract foreign investment and improve legislation<br>for many years, which is reflected in a number of international free trade agreements,<br>significant tax benefits and ease of doing business.<br>Considering that it is critical for the economic growth of developing countries to attract<br>foreign direct investment, this issue is also relevant for the Georgian reality and the results of<br>the study will show us specifically what kind of economic indicators on the example of Georgia<br>affect foreign direct investment flows, as well as the role of the currency exchange rate in the<br>investor’s decision-making process.<br>Due to the specificity of the topic, the paper mainly uses quantitative research methods, more<br>precisely correlation-regression analysis. Based on the data published by the National Statistics<br>Office of Georgia, 3 regression models are constructed. The first regression model shows the<br>impact of the foreign direct investment on the level of employment, the second discusses the<br>direction and quality of the link between gross domestic product and foreign investment and<br>the third regression model seeks to determine the relationship between foreign direct<br>investment and the average annual exchange rate as to how important local currency rate is<br>for investors in the process of making investment decisions.</p>
<p>The study confirmed that foreign direct investment has a huge impact on macroeconomic<br>indicators such as gross domestic product and employment levels and the two regression<br>models are statistically significant. As for the connection between the currency exchange rate<br>and foreign direct investments, the correlation between them is very low and the built model<br>is not statistically significant.</p>