ავტომატიზაციის შესაძლებლობები და გავლენა დაბალკვალიფიციური მუშახელის შრომის ბაზარზე
Authors: Chafichadze, Archil, Bichia, Quji
Type: Thesis
Published: 2023
Keywords: ავტომატიზაცია, ინდუსტრიული რევოლუცია, ChatGPT, შრომის ბაზარი, Automation, Industrial Revolution, Labor Market

<p>ტექნოლოგიური განვითარების ტემპმა დღესდღეობით რეკორდულ<br>მაჩვენებელს მიაღწია. ავტომატიზაცია ამ პროცესის განუყოფელი ნაწილია, და<br>გულისხმობს ახალი ტექნოლოგიების განვითარებას და წარმოებაში გამოყენებას,<br>რითაც ადამიანური კაპიტალის ჩანაცვლება ხდება საწარმოო პროცესის სხვადასხვა<br>ნაწილში. ერთი მხრივ, ავტომატიზაცია წარმოების პროცესებს მუშახელისთვის<br>უარყოფითი მხრივ ცვლის, რადგან აქამდე მუშათა მიერ შესრულებულ ამოცანებს<br>კაპიტალი ასრულებს - რაც ჩანაცვლების ეფექტის (Displacement Effect) სახელითაა<br>ცნობილი. ჩანაცვლების ეფექტის შედეგად ავტომატიზაცია ამცირებს შრომის წილს<br>მზა პროდუქტში. მეორე მხრივ, ავტომატიზებულ სექტორებში გაზრდილი<br>პროდუქტიულობა ეკონომიკის სხვა, ნაკლებად ავტომატიზებულ სექტორებზე<br>დადებითად აისახება, თუკი გაზრდილი პროდუქტიულობა ზრდის მოთხოვნას სხვა<br>სექტორის ნაწარმზე, რომლის წარმოებაც ავტომატიზებული არ არის. შედეგად,<br>იზრდება დასაქმება და სახელფასო დონე. ეს ეფექტი ცნობილია როგორც<br>პროდუქტიულობის ეფექტი (Productivity Effect). გარდა ამისა, ჩანაცვლების ეფექტის<br>საპირწონედ ავტომატიზაციის შედეგად ზოგჯერ იქმნება ტექნოლოგიები, რომლებიც<br>ახალ სამუშაო დავალებებს ქმნიან, სადაც მუშახელს შედარებითი უპირატესობა აქვს.<br>მსგავსი ტექნოლოგიები ქმნიან არა მხოლოდ პროდუქტიულობის, არამედ აღდგენის<br>ეფექტსაც (Reinstatement Effect), როდესაც ისინი ადამიანურ მუშახელს აბრუნებენ<br>დავალებათა ფართო ფართო სპექტრში და წარმოებაში მუშახელის როლს ზრდიან.<br>შედეგად, ავტომატიზაციის გავლენა მუშახელის ბაზარზე სამი ეფექტის<br>ზემოქმედების შედეგია. რაოდენობრივი და თვისობრივი კვლევის საშუალებით<br>მოცემულ ნაშრომში განხილულია ავტომატიზაციის ისტორიული მაგალითები<br>(ინდუსტრიული რევოლუცია, ფორდის კონვეირი) და უახლესი ტენდენციები<br>(ChatGPT, Midjourney), ასევე წარმოჩენილია ავტომატიზაციის რამდენიმე მაგალითი<br>საქართველოში. კვლევის შედეგებზე დაყრდნობით შესაძლოა დავასკვნათ, რომ<br>პასუხი კითხვაზე - არის თუ არა ავტომატიზაციის ეფექტი დაბალკვალიფიციური<br>მუშახელის ბაზარზე მხოლოდ უარყოფითი - უარყოფითია. ავტომატიზაცია იწვევს<br>როგორც დადებით, ასევე უარყოფით შედეგებს. შესაბამისად, მნიშვნელოვანია<br>მაქსიმალურად გამოვიყენოთ ავტომატიზაციის შესაძლებლობები. სახელმწიფომ მეტი ყურადღება უნდა დაუთმოს პროფესიული განათლების წახალისებას ბიზნესის<br>და ინდივიდუალურ დონეზე, ასევე სასურველია ინფორმაციული კამპანიების<br>საშუალებით პროფესიულ განათლებასთან დაკავშირებული სტიგმების შემსუბუქება.<br>ამ ყველაფრის მიზანი იქნება ის, რომ დასაქმებულებმა ნაკლებად იგრძნონ<br>ავტომატიზაციის უარყოფითი ეფექტები და მარტივად აეწყონ შრომის ბაზარზე<br>წარმოქმნილ ახალ მოთხოვნებს.</p>
<p> </p>
<p> </p>
<p>The pace of technological development has reached a record level these days. Automation is<br>an integral part of this process, and involves the development and use of new technologies in<br>production, thereby replacing human capital in various parts of the production process. On<br>the one hand, automation changes production processes in a negative way for workers,<br>because the tasks previously performed by workers are performed by capital - this is known<br>as the displacement effect. As a result, automation reduces the share of labor in the finished<br>product. On the other hand, increased productivity in automated sectors has a positive<br>impact on other, less automated sectors of the economy, if improved productivity increases<br>the demand for products from other sectors whose production is not automated.<br>Consequently, employment and wage levels increase. This effect is known as the<br>productivity effect. In addition, as a counterbalance to the substitution effect, automation<br>sometimes creates technologies that create new work tasks where manual labor has a<br>comparative advantage. Such technologies create not only a productivity but also a<br>reinstatement effect when they return human labor to a wider range of tasks and increase<br>the role of labor in production. As a result, it can be stated that the impact of automation on<br>the labor market is the result of three effects. Through quantitative and qualitative research,<br>this paper discusses historical examples of automation (Industrial Revolution, Ford<br>Conveyor) and recent trends (ChatGPT, Midjourney). Moreover, several examples of<br>automation in Georgia are also presented. Based on the results of the research, it can be<br>suggested that the answer to the question - is the effect of automation on the low-skilled<br>labor market only negative - is negative. Automation has both positive and negative effects.<br>Therefore, it is important to make the most of the possibilities of automation. The state<br>should pay more attention to the promotion of vocational education at the business and<br>individual level, and it is also desirable to alleviate the stigmas related to vocational<br>education through information campaigns. The purpose of all of this is to allow employees to<br>feel less of the negative effects of automation and easily adapt to the new demands arising in<br>the labor market.</p>