ტექნოლოგიური გიგანტების (Big Tech) ანტიმონოპოლიური რეგულირების  საერთაშორისო პრაქტიკა
Authors: Zedania, Tinatin, Sirdadze, Lado
Type: Thesis
Published: 2025
Keywords: ტექნოლოგიური გიგანტები, ციფრული ბაზრები, საბაზრო ბარიერები, ანტიმონოპოლიური რეგულირება, Technology giants, digital markets, market barriers, antitrust regulation

<p>ციფრულ ეპოქაში, ტექნოლოგიური გიგანტები, როგორიცაა “Google”, “Amazon”,<br>“Apple”, “Meta”, “Microsoft” და “Alibaba”, გადაიქცნენ ისეთ დომინანტურ გლობალურ<br>მოთამაშეებად, რომლებიც მნიშვნელოვან კონტროლს ახორციელებენ ციფრულ<br>ბაზრებზე, მომხმარებლის მონაცემებზე, ალგორითმულ ინფრასტრუქტურასა და<br>პლატფორმაზე დაფუძნებულ ეკონომიკებზე. მათი მასშტაბები და გავლენა მათ<br>საშუალებას აძლევს დაადგინონ ბაზრის წესები, აკონტროლონ მონაცემთა ნაკადები და<br>ჩამოაყალიბონ მომხმარებელთა წვდომა და ქცევა, რაც უპრეცედენტო გამოწვევებს უქმნის<br>ტრადიციულ ანტიმონოპოლიურ კანონმდებლობას. ამ პირობებში, ტრადიციული<br>ანტიმონოპოლიური კანონები, რომლებიც შექმნილია ინდუსტრიული მონოპოლიების<br>წინააღმდეგ, აღარ არის საკმარისი ციფრულ რეალობაში არსებული მახასიათებლების<br>გასაკონტროლებლად. ეს ნაშრომი იკვლევს, თუ როგორ უპირისპირდება სამი ძირითადი<br>იურისდიქცია - ევროკავშირი, შეერთებული შტატები და ჩინეთი - ტექნოლოგიური<br>გიგანტების მიერ წარმოქმნილ კონკურენციულ გამოწვევებს, და მათი რეგულირების<br>მიდგომებს შესაბამისი ანტიმონოპოლიური და კონკურენციის სამართლის სისტემების<br>შესაბამისად. კვლევის პრობლემა მდგომარეობს იმაში, რომ შეფასდეს, არის თუ არა ეს<br>სამართლებრივი ჩარჩოები საკმარისად აღჭურვილი, გაანალიზდეს, რამდენად<br>ადაპტირებულია ისინი თანამედროვე ციფრული ბაზრების მოთხოვნებთან, სადაც<br>მონოპოლია ხშირად ვლინდება არა ფასის მართვით, არამედ მონაცემებზე წვდომით,<br>ქსელურ ეფექტებითა და ალგორითმული მიკერძოებით. მეთოდოლოგია ეფუძნება<br>მეორადი წყაროების შედარებით იურიდიულ ანალიზს, მათ შორის საკანონმდებლო<br>ტექსტებს, როგორიცაა ევროკავშირის ციფრული ბაზრების აქტი და ჩინეთის<br>ანტიმონოპოლიური კანონი, სასამართლო საქმეებს, როგორიცაა აშშ “Google”-ის<br>წინააღმდეგ, ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის<br>პოლიტიკის ანგარიშებს და აკადემიურ კომენტარებს. იგი ადარებს სამართლებრივ დოქტრინებს, აღსრულების ინსტრუმენტებს, ინსტიტუციურ ფილოსოფიებს და<br>პოლიტიკურ-ეკონომიკურ კონტექსტებს, რომლებიც აყალიბებენ ანტიმონოპოლიურ<br>აღსრულებას თითოეულ რეგიონში. კვლევის თანახმად, შედეგები ცხადყოფს, რომ<br>ევროკავშირი ლიდერობს პროაქტიული, წინასწარი მიდგომით, ავითარებს მკაცრ<br>რეგულაციებს ციფრული ბაზრების ბარიერების შემზღუდველების წინააღმდეგ, აშშ-ში<br>იგრძნობა გარდამავალი პერიოდი და განიცდის მზარდ ორპარტიულ მხარდაჭერას<br>რეფორმების მიმართ, ამასობაში, ჩინეთი აერთიანებს კონკურენციის რეგულირებას<br>უფრო ფართო სახელმწიფოებრივ მიზნებთან, როგორიცაა პლატფორმის დისციპლინა და<br>მონაცემთა ლოკალიზაცია. აღსანიშნავია, რომ სამივე რეგიონი გადადის ზიანის უფრო<br>ფართო კონცეფციებისკენ, მათ შორის არაფასობრივი ზიანისკენ, როგორიცაა<br>მომხმარებლის ჩაკეტვა, მონაცემთა ექსპლუატაცია და ალგორითმული დისკრიმინაცია.<br>ნაშრომი გვთავაზობს კონკრეტულ მონაცემთა ვიზუალიზაციას, რომლებიც ასახავს<br>ბაზრის წილებს, ჯარიმების ეკონომიკურ ზემოქმედებასა და რეგულირების შედეგებს.<br>რათა ილუსტრირებული იყოს მარეგულირებელი ორგანოების გავლენა და<br>კორპორატიული რეაგირება. დასკვნები მიუთითებს, რომ ტრადიციული<br>ანტიმონოპოლიური ინსტრუმენტები უნდა განვითარდეს როგორც არსებითად, ასევე<br>პროცედურულად, ციფრულ ბაზრებზე ეფექტურობის შესანარჩუნებლად. დასკვნის<br>სახით, ეს კვლევა ხაზს უსვამს გლობალური ანტიმონოპოლიური რეჟიმების<br>მოდერნიზაციის აუცილებლობას, რათა გაუმკლავდეს ტექნოლოგიური გიგანტების<br>დომინირებას. ის მხარს უჭერს გლობალურ თანამშრომლობას, სამართლებრივ<br>ინოვაციებსა და გაფართოებულ აღსრულების შესაძლებლობებს, რაც ასახავს ციფრული<br>ეკონომიკის სწრაფი ტემპის ბუნებას.</p>
<p> </p>
<p> </p>
<p>In the digital age, technology giants such as “Google”, “Amazon”, “Apple”, “Meta”, “Microsoft”,<br>and “Alibaba”, have grown into dominant global forces with substantial control over critical<br>digital markets, user data, algorithmic infrastructure, and platform-based economies. Their scale<br>and reach enable them to set market rules, control data flows, and shape consumer access and<br>behavior, raising unprecedented challenges for traditional antitrust law. Under these<br>circumstances, traditional antitrust laws designed to combat industrial monopolies are no longer<br>sufficient to control the characteristics of the digital reality. This thesis explores how three major<br>jurisdictions - the European Union, the United States, and China - have approached the regulation<br>of technology giants under their respective antitrust and competition law systems. The research<br>problem lies in assessing whether these legal frameworks are adequately equipped to address the<br>structural and behavioral dominance exhibited by Big Tech firms in increasingly global and<br>digitized markets. The methodology relies on a comparative legal analysis of secondary sources,<br>including legislative texts such as the EU Digital Markets Act and China’s Anti-Monopoly Law,<br>court cases like U.S. v. “Google”, policy reports from the OECD, and academic commentary. It<br>contrasts legal doctrines, enforcement tools, institutional philosophies, and political-economic<br>contexts that shape antitrust enforcement in each region. The research finds that while the EU is<br>leading with a proactive approach that targets “gatekeepers” before harm occurs, the U.S. remains<br>partially reactive but is experiencing growing bipartisan support for reform. China, meanwhile,<br>integrates competition regulation with broader state-driven goals, such as platform discipline and<br>data localization. Notably, all three regions are moving toward broader conceptions of harm,<br>including non-price harms like consumer lock-in, data exploitation, and algorithmic</p>
<p>discrimination. The thesis provides concrete data visualizations (e.g., market share charts, fine-<br>related revenue impacts, and comparative enforcement outcomes) to illustrate regulatory impact</p>
<p>and corporate responses. The findings suggest that traditional antitrust tools must evolve, both<br>substantively and procedurally, to remain effective in digital markets. In conclusion, this research underscores the urgency of modernizing global antitrust regimes to deal with the dominance of<br>technological giants. It advocates for global cooperation, legal innovation, and expanded<br>enforcement capabilities that reflect the fast-paced nature of digital economies.</p>