Chống chỉ định tiêm bắp, cách xử trí tác dụng phụ và tai biến khi tiêm bắp

Khi thực hiện tiêm bắp, việc nắm rõ vị trí tiêm, chỉ định và chống chỉ định, quy trình kỹ thuật tiêm bắp cũng như theo dõi và xử trí được các biến chứng có thể gặp phải trong quá trình tiêm là điều vô cùng cần thiết. Trong khuôn khổ của bài viết hôm nay, Nhà thuốc Long Châu sẽ cung cấp cho bạn đọc những thông tin cơ bản về tiêm bắp và chống chỉ định tiêm bắp.  Sơ lược về kỹ thuật tiêm bắp  Tiêm bắp là kỹ thuật đưa thuốc vào cơ thể bằng cách sử dụng kim tiêm đưa thuốc vào sâu bên trong cơ bắp. Tiêm bắp thường được thực hiện ở các vị trí như cơ delta (vùng vai), cơ tứ đầu đùi (vùng đùi trước) hoặc cơ mông. Mục đích của tiêm bắp là giúp thuốc hấp thu vào máu một cách nhanh chóng và hiệu quả.  Kỹ thuật tiêm này được chỉ định trong trường hợp dung dịch thuốc cần đưa vào cơ thể là dung dịch đẳng trương, chẳng hạn như:  Các loại thuốc không thể thực hiện được bằng phương pháp tiêm tĩnh mạch.  Các loại thuốc có hiệu quả chậm hoặc có tính chất gây kích thích khi tiêm dưới da.  Thuốc tiêm có tính chất gây đau và tan chậm.  Các loại thuốc có hiệu quả chậm hoặc có tính chất gây kích thích khi tiêm dưới da.  Thuốc tiêm có tính chất gây đau và tan chậm.  Các chuyên gia cho biết,  cần được thực hiện bởi các nhân viên y tế có chuyên môn để đảm bảo an toàn và hiệu quả bởi vì tiêm bắp có thể gây ra một số tác dụng phụ hoặc biến chứng nếu không được thực hiện đúng cách.  Tiêm bắp là một trong những kỹ thuật phổ biến được áp dụng để đưa thuốc vào cơ thể  Những trường hợp chống chỉ định tiêm bắp  Tiêm bắp là một trong những kỹ thuật khá phổ biến để đưa thuốc vào cơ thể song không phải trường hợp nào cũng có thể tiêm bắp. Trong quá trình tiêm bắp, việc tiêm sai chỉ định hoặc sai kỹ thuật có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng, thậm chí gây nguy hiểm đến tính mạng của người bệnh.  Chính vì thế, khi thực hiện tiêm bắp, cần được thực hiện một cách chính xác và nghiêm ngặt theo chỉ định của bác sĩ cũng như quy trình kỹ thuật tiêm theo quy định của Bộ Y tế. Vậy những trường hợp nào chống chỉ định tiêm bắp?  Những loại thuốc có khả năng gây hoại tử mô bao gồm Calci clorua, đường ưu trương…  Người bệnh có tiền sử  Tại khu vực dự kiến tiêm nếu có dấu hiệu nhiễm trùng (như sưng, đỏ, đau), đang có khối u hoặc đang có tổn thương da thì không nên thực hiện tiêm bắp tại vị trí đó.  Những trường hợp có tình trạng rối loạn đông máu hoặc đang sử dụng thuốc chống đông cần thận trọng khi tiêm bắp bởi tiêm bắp có thể gây chảy máu.  Trong trường hợp người bệnh đang có nhiễm trùng toàn thân, đang trong tình trạng sốc hoặc không ổn định, tiêm bắp có thể không được chỉ định.  Thuốc có thể gây hoại tử mô là một trong những trường hợp chống chỉ định tiêm bắp  Phải làm sao khi gặp các tác dụng phụ sau tiêm bắp?  Sau khi tiêm bắp, người bệnh thường gặp phải tình trạng sưng đau tại vị trí tiêm. Nếu chỉ đơn thuần là bị sưng đau tại vị trí tiêm, bạn có thể chườm lạnh xung quanh vị trí tiêm để giảm sưng đau. Tuy nhiên, nếu cơ thể xuất hiện những dấu hiệu bất thường dưới đây, bạn cần nhanh chóng đến cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và có hướng xử trí kịp thời nếu cần, tránh các biến chứng không mong muốn có thể xảy ra:  Cảm giác tê hoặc ngứa ran.  cao kèm đau đầu, khó chịu và mệt mỏi.  Vị trí tiêm sưng đỏ và đau nhức một cách dữ dội.  Vị trí tiêm chảy máu hoặc chảy dịch liên tục.  Xuất hiện các dấu hiệu của phản ứng dị ứng như sưng mặt, khó thở, phát ban…  Bạn cần đến gặp bác sĩ ngay khi nhận thấy các dấu hiệu bất thường sau tiêm bắp  Các tai biến có thể xảy ra khi tiêm bắp  Các tai biến có thể xảy ra khi tiêm bắp bao gồm:  Nguyên nhân dẫn đến tai biến này thường do người bệnh giãy giụa và cử động liên tục trong quá trình tiêm hoặc do nhân viên y tế thực hiện sai kỹ thuật tiêm.  Cách đề phòng tai biến này là giữ người bệnh tốt, không để cho người bệnh giãy giụa cũng như cử động khi tiêm. Về phía nhân viên y tế đảm bảo thực hiện đúng kỹ thuật, khi tiêm không tiêm ngập đốc kim để phòng trường hợp gãy kim vẫn có thể rút kim ra được.  Đâm vào dây thần kinh hông to  Tai biến đâm vào dây thần kinh hông to thường xuất phát chủ yếu do nhân viên y tế không xác định được vị trí  đúng dẫn đến tiêm sai vị trí. Bên cạnh đó, việc chọn góc đâm kim sai cũng có thể dẫn đến đâm vào dây thần kinh hông to khi tiêm mông.  Cách đề phòng: Nhân viên y tế cần nắm chắc cách xác định vị trí tiêm mông và thực hiện tiêm đúng một góc 90 độ.  Cách đề phòng: Nhân viên y tế cần nắm chắc cách xác định vị trí tiêm mông và thực hiện tiêm đúng một góc 90 độ.  Tắc mạch cũng là một trong những tai biến có thể xảy ra khi tiêm bắp. Nguyên nhân là do tiêm thuốc dạng dầu hoặc nhũ vào trong mạch máu.  Cách phòng ngừa đó là sau khi đâm kim tiêm vào, nhân viên y tế cần hút thử xem bơm tiêm có máy không trước khi tiến hành bơm thuốc. Trong trường hợp có máu trào ra cần rút kim tiêm và tiêm ở một vị trí khác.  Áp xe nhiễm khuẩn xảy ra do không đảm bảo nguyên tắc vô khuẩn khi tiêm. Tuỳ thuộc vào mức độ tổn thương mà cách xử trí có thể là chườm nóng hoặc chích áp xe trong trường hợp cần thiết.  Để phòng ngừa tai biến khi tiêm bắp này, đảm bảo nguyên tắc vô khuẩn khi tiêm là điều cần thiết.  Hoại tử và gây mảng mục  Tai biến gây hoại tử và mảng mục khi tiêm bắp thường liên quan đến một số yếu tố, bao gồm:  Kỹ thuật tiêm không đúng cách: Nếu không tiêm đúng vị trí hoặc kỹ thuật, có thể gây tổn thương cho mô xung quanh.  Tính chất của thuốc tiêm: Một số loại thuốc có thể gây kích ứng hoặc phản ứng viêm tại chỗ, dẫn đến tổn thương mô mềm.  Tính chất của thuốc tiêm: Một số loại thuốc có thể gây kích ứng hoặc phản ứng viêm tại chỗ, dẫn đến tổn thương mô mềm.  Tình trạng sức khỏe của bệnh nhân: Những người có các vấn đề về mạch máu, tiểu đường hoặc các tình trạng làm tổn hại mô có thể dễ bị tổn thương hơn.  Sau khi tiêm bắp, người bệnh có thể gặp phải tình trạng  với các biểu hiện nổi mẩn ngứa, nổi mề đay, mất ổn định huyết áp, mạch nhanh, hốt hoảng, bồn chồn, tiểu tiện không tự chủ… Nếu không may bị sốc phản vệ khi tiêm bắp, cần được khẩn trương xử trí theo phác đồ xử lý sốc phản vệ của Bộ Y tế.  Để phòng ngừa tai biến này hiệu quả nhất là người bệnh cần được tiến hành khám lâm sàng trước khi tiêm (tiền sử dị ứng thuốc, tiền sử bệnh lý, các trạng thái sốc phản vệ đã từng gặp phải trước đó…) đồng thời người bệnh cũng cần theo dõi tại phòng tiêm tối thiểu 30 phút sau tiêm.  Sốc phản vệ là một tai biến vô cùng nguy hiểm có thể xảy ra khi tiêm bắp  Trên đây là toàn bộ những thông tin cơ bản xoay quanh kỹ thuật tiêm bắp mà Nhà thuốc Long Châu đã tổng hợp để chia sẻ đến bạn đọc. Mong rằng, với những chia sẻ hôm nay, bạn đọc sẽ hiểu rõ hơn về kỹ thuật tiêm bắp, nắm được các trường hợp  chống chỉ định tiêm bắp  và hướng xử trí khi gặp phải các phản ứng phụ và tai biến sau tiêm.