Các nhóm kháng sinh cơ bản được sử dụng phổ biến trong điều trị hiện nay

Các nhóm kháng sinh đóng vai trò quan trọng trong điều trị các bệnh nhiễm khuẩn, với mỗi nhóm sở hữu cơ chế tác động và phổ vi khuẩn đặc trưng. Việc phân loại kháng sinh dựa trên cấu trúc hóa học và cơ chế tiêu diệt vi khuẩn giúp cải thiện hiệu quả điều trị và giảm nguy cơ kháng thuốc. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu hơn về các nhóm kháng sinh được sử dụng phổ biến trong điều trị hiện nay.  Các nhóm kháng sinh là những phân loại thuốc được sử dụng để tiêu diệt hoặc ức chế sự phát triển của vi khuẩn gây bệnh. Mỗi nhóm kháng sinh có cơ chế hoạt động, phổ kháng khuẩn và chỉ định điều trị riêng biệt, giúp bác sĩ lựa chọn phương pháp phù hợp nhất cho từng loại nhiễm trùng. Hiểu rõ về các nhóm kháng sinh không chỉ giúp tối ưu hiệu quả điều trị mà còn hạn chế tình trạng kháng kháng sinh đang ngày càng gia tăng.  Các nhóm kháng sinh cơ bản đang được sử dụng  là các hợp chất hóa học được sử dụng để tiêu diệt hoặc ức chế sự phát triển của vi khuẩn gây bệnh, giúp điều trị hiệu quả nhiều loại nhiễm trùng. Từ khi được phát minh, kháng sinh đã trở thành vũ khí quan trọng trong y học hiện đại, góp phần cứu sống hàng triệu người trên toàn thế giới. Từ khi được phát minh, kháng sinh đã trở thành vũ khí quan trọng trong y học hiện đại, góp phần cứu sống hàng triệu người trên toàn thế giới. Hiện nay, có nhiều nhóm kháng sinh khác nhau, mỗi nhóm có cấu trúc hóa học và cơ chế tác động riêng biệt.  Thuốc kháng sinh là các hợp chất hóa học được sử dụng để tiêu diệt hoặc ức chế sự phát triển của vi khuẩn gây bệnh  Dưới đây là 9 nhóm kháng sinh cơ bản thường được sử dụng:  Kháng sinh nhóm Beta-Lactam:  , Ampicillin, Penicillin G, Penicillin V, Cefalexin, Ceftriaxone, Cefuroxime, Cefepime, Imipenem, Meropenem, Ertapenem, Aztreonam, Clavulanic Acid, Sulbactam, Tazobactam.  Kháng sinh nhóm Aminoglycosid: Gentamicin, Amikacin, Tobramycin, Streptomycin, Neomycin.  Kháng sinh nhóm Macrolid: Erythromycin, Azithromycin, Clarithromycin, Spiramycin.  Kháng sinh nhóm Lincosamid: Lincomycin, Clindamycin.  Kháng sinh nhóm Phenicol: Chloramphenicol, Thiamphenicol.  Kháng sinh nhóm Cyclin: Tetracycline, Doxycycline, Minocycline, Tigecycline.  Kháng sinh nhóm Peptid: Vancomycin, Teicoplanin, Daptomycin, Polymyxin B, Polymyxin E (Colistin).  Kháng sinh nhóm Quinolon: Ciprofloxacin, Levofloxacin, Ofloxacin, Moxifloxacin, Norfloxacin.  Kháng sinh nhóm Quinolon: Ciprofloxacin, Levofloxacin, Ofloxacin, Moxifloxacin, Norfloxacin.  Các nhóm kháng sinh khác: Metronidazole, Rifampicin, Linezolid, Fusidic acid, Nitrofurantoin.  Tác dụng của 9 nhóm thuốc kháng sinh là gì?  Mỗi nhóm kháng sinh có cơ chế tác động riêng biệt, phổ kháng khuẩn khác nhau và được sử dụng để điều trị các loại nhiễm trùng cụ thể. Dưới đây là thông tin chi tiết về tác dụng của 9 nhóm kháng sinh chính.  Kháng sinh nhóm Beta-Lactam  Nhóm kháng sinh Beta-Lactam là một trong những nhóm thuốc kháng sinh quan trọng và được sử dụng phổ biến nhất hiện nay. Điểm đặc trưng của nhóm này nằm ở cấu trúc hóa học có chứa vòng Beta-Lactam, giúp ức chế quá trình hình thành vách tế bào của vi khuẩn, từ đó ngăn chặn sự phát triển và tiêu diệt chúng. Điều đặc biệt là khi vòng Beta-Lactam kết hợp với các cấu trúc vòng khác, chúng tạo ra các phân nhóm lớn với những đặc tính và phổ tác dụng khác nhau.  Các kháng sinh thuộc phân nhóm kháng sinh này là dẫn xuất từ acid 6-aminopenicillanic, bao gồm cả kháng sinh tự nhiên được chiết xuất từ nấm Penicillium và các kháng sinh bán tổng hợp được cải tiến trong phòng thí nghiệm. Tùy vào khả năng tiêu diệt vi khuẩn,  được chia thành ba loại chính:  Penicillin phổ hẹp: Chỉ hiệu quả với một số vi khuẩn nhất định.  Penicillin phổ trung bình: Mở rộng tác dụng với nhiều loại vi khuẩn hơn.  Penicillin phổ rộng: Có khả năng kháng khuẩn mạnh, tác động trên nhiều chủng vi khuẩn Gram dương và Gram âm.  Phân nhóm Penicillin là loại kháng sinh thuộc nhóm Beta-Lactam  Phân nhóm Cephalosporin  Các kháng sinh Cephalosporin có cấu trúc hóa học được phát triển từ acid 7-aminocephalosporanic. Chúng được chia thành bốn thế hệ, mỗi thế hệ có sự khác biệt rõ rệt về phổ kháng khuẩn:  Thế hệ 1: Hiệu quả chủ yếu với vi khuẩn Gram dương.  Thế hệ 2: Tăng cường khả năng tác động lên vi khuẩn Gram âm.  Thế hệ 3: Phổ kháng khuẩn mở rộng, hiệu quả với nhiều vi khuẩn Gram âm và một số vi khuẩn kháng thuốc.  Thế hệ 4: Phổ kháng khuẩn rất rộng, có khả năng chống lại nhiều vi khuẩn kháng thuốc mạnh mẽ.  Bên cạnh Penicillin và Cephalosporin, nhóm Beta-Lactam còn bao gồm một số phân nhóm đặc biệt khác:  Đây là nhóm kháng sinh có phổ kháng khuẩn cực kỳ rộng, đặc biệt hiệu quả trong điều trị các nhiễm khuẩn nặng do vi khuẩn Gram âm gây ra.  Điển hình là Aztreonam, loại kháng sinh này có cấu trúc Beta-Lactam đơn vòng và chỉ tác động mạnh trên vi khuẩn Gram âm. Chúng không có hiệu quả với vi khuẩn Gram dương và vi khuẩn kỵ khí.  Chất ức chế Beta-Lactamase:  Các chất như Clavulanic acid, Sulbactam, và Tazobactam không trực tiếp tiêu diệt vi khuẩn nhưng có khả năng ức chế enzym Beta-Lactamase do vi khuẩn tiết ra, giúp bảo vệ các kháng sinh Beta-Lactam khỏi bị phá hủy và nâng cao hiệu quả điều trị.  Mặc dù Beta-Lactam là nhóm kháng sinh an toàn và hiệu quả, nhưng chúng cũng có thể gây ra một số tác dụng phụ không mong muốn. Phổ biến nhất là dị ứng, bao gồm nổi  , phát ban, phù Quincke và trong trường hợp nghiêm trọng có thể gây sốc phản vệ. Một số tác dụng phụ khác như rối loạn tiêu hóa, viêm thần kinh, hoặc bệnh não cấp cũng có thể xảy ra khi sử dụng liều cao.  Kháng sinh nhóm Aminoglycosid  Nhóm kháng sinh Aminoglycosid bao gồm những loại thuốc có thể được sản xuất thông qua quy trình bán tổng hợp hoặc chiết xuất tự nhiên từ môi trường nuôi cấy vi sinh vật, chủ yếu là từ các chủng vi khuẩn thuộc chi Streptomyces và Micromonospora. Đây là nhóm kháng sinh có hiệu quả mạnh đối với vi khuẩn Gram âm hiếu khí và một số vi khuẩn Gram dương.  Các kháng sinh nổi bật trong nhóm này bao gồm Kanamycin, Gentamycin, Tobramycin, Amikacin và Neltimicin. Mỗi loại kháng sinh trong nhóm đều có những đặc tính và phổ tác động riêng biệt.  Kanamycin là một trong những kháng sinh có phổ kháng khuẩn hẹp nhất trong nhóm Aminoglycosid. Đặc biệt, thuốc này không có hiệu quả trên các vi khuẩn Serratia và Pseudomonas aeruginosa, hai loại vi khuẩn thường gặp trong nhiễm trùng.  Gentamycin và Tobramycin có phổ kháng khuẩn tương tự nhau, chủ yếu nhắm vào các vi khuẩn Gram âm. Tuy nhiên, giữa hai loại này vẫn có sự khác biệt: Gentamycin hiệu quả hơn với vi khuẩn Serratia, trong khi Tobramycin lại vượt trội trong việc tiêu diệt Pseudomonas aeruginosa và Proteus spp.  Amikacin và Neltimicin là hai loại kháng sinh vẫn giữ được khả năng kháng khuẩn trong nhiều trường hợp vi khuẩn đã kháng Gentamycin. Điều này là do cấu trúc hóa học đặc biệt của chúng giúp ngăn chặn sự bất hoạt bởi các enzym phá hủy Aminoglycosid mà vi khuẩn tiết ra. Điều này là do cấu trúc hóa học đặc biệt của chúng giúp ngăn chặn sự bất hoạt bởi các enzym phá hủy Aminoglycosid mà vi khuẩn tiết ra.  Aminoglycosid là một trong các nhóm kháng sinh cơ bản  Dù có hiệu quả cao, nhưng nhóm kháng sinh Aminoglycosid cũng tiềm ẩn nhiều tác dụng phụ nghiêm trọng, đặc biệt khi sử dụng kéo dài hoặc không đúng liều lượng:  Tổn thương thính giác:  Kháng sinh Aminoglycosid có thể gây suy giảm thính lực không hồi phục do tác động độc hại lên dây thần kinh thính giác.  Thuốc có thể làm tổn thương các tế bào ống thận, dẫn đến suy giảm chức năng thận.  Một số bệnh nhân có thể gặp phải tình trạng yếu cơ, đặc biệt ở những người có tiền sử nhược cơ.  Phản ứng dị ứng có thể biểu hiện qua phát ban, ngứa, hoặc nghiêm trọng hơn là sốc phản vệ.  Kháng sinh nhóm Macrolid  Nhóm kháng sinh Macrolid là một trong những nhóm thuốc kháng sinh phổ biến, có thể được chiết xuất từ môi trường nuôi cấy vi sinh vật hoặc tổng hợp một phần trong phòng thí nghiệm. Điểm đặc trưng của nhóm này là cấu trúc hóa học vòng lacton lớn, giúp chúng phát huy hiệu quả trong việc ức chế sự phát triển của vi khuẩn bằng cách can thiệp vào quá trình tổng hợp protein.  Phân loại dựa trên cấu trúc hóa học  Dựa vào số lượng nguyên tử carbon trong vòng lacton, kháng sinh nhóm Macrolid được chia thành ba nhóm chính:  Nhóm có cấu trúc 14 nguyên tử carbon:  Bao gồm các kháng sinh Oleandomycin, Roxithromycin, Erythromycin, Clarithromycin, và Dirithromycin. Đây là nhóm phổ biến và lâu đời nhất, với Erythromycin được biết đến như đại diện đầu tiên của Macrolid.  Nhóm có cấu trúc 15 nguyên tử carbon:  Tiêu biểu là Azithromycin, một loại kháng sinh thường được sử dụng rộng rãi nhờ thời gian bán thải dài và ít tác dụng phụ hơn.  Nhóm có cấu trúc 16 nguyên tử carbon:  Bao gồm Spiramycin và Josamycin, thường được sử dụng trong các trường hợp nhiễm khuẩn đặc biệt hoặc cho bệnh nhân dị ứng với Penicillin.  Phổ kháng khuẩn và tác dụng  Kháng sinh nhóm Macrolid chủ yếu tác động vào các loại vi khuẩn Gram dương như Streptococcus pneumoniae, Staphylococcus aureus, Clostridium perfringens, Corynebacterium diphtheriae, và Listeria monocytogenes. Ngoài ra, chúng cũng có hiệu quả với một số vi khuẩn không điển hình như Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia trachomatis và Legionella pneumophila. Ngoài ra, chúng cũng có hiệu quả với một số vi khuẩn không điển hình như Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia trachomatis và Legionella pneumophila.  Tuy nhiên, kháng sinh Macrolid không có tác dụng mạnh với các  đường ruột, chỉ thể hiện khả năng kháng khuẩn yếu đối với một số vi khuẩn Gram âm khác. Do khả năng xâm nhập tốt vào các mô và dịch cơ thể, Macrolid thường được sử dụng trong điều trị nhiễm khuẩn đường hô hấp, viêm họng, viêm tai giữa, viêm phổi, nhiễm khuẩn da và mô mềm.  Macrolid thường được sử dụng trong điều trị nhiễm khuẩn đường hô hấp, viêm họng,...  Mặc dù hiệu quả và an toàn, nhóm kháng sinh Macrolid vẫn có thể gây ra một số tác dụng phụ như rối loạn tiêu hóa, viêm tĩnh mạch huyết khối, đau và sưng tấy tại vị trí tiêm; một số trường hợp có thể dẫn đến loạn nhịp tim hoặc kéo dài khoảng QT trên điện tâm đồ; phản ứng dị ứng như nổi mẩn đỏ, ngứa, hoặc trong trường hợp nghiêm trọng có thể gây sốc phản vệ; ảnh hưởng đến gan mật và thính giác,...  Kháng sinh nhóm Lincosamid  Nhóm kháng sinh Lincosamid bao gồm Lincomycin (kháng sinh tự nhiên) và Clindamycin (kháng sinh bán tổng hợp), với phổ kháng khuẩn tương tự nhóm Macrolid. Chúng đặc biệt hiệu quả với các vi khuẩn Gram dương như Staphylococcus aureus (trừ chủng kháng Methicillin), Streptococcus pyogenes, và vi khuẩn kỵ khí như Bacteroides fragilis. Clindamycin cũng tác dụng tốt với Clostridium perfringens, nhưng hiệu quả này có thể khác nhau giữa các chủng Clostridium spp.. Tuy nhiên, nhóm Lincosamid không hiệu quả với vi khuẩn không điển hình như Mycoplasma pneumoniae hay Chlamydia trachomatis.  Về tác dụng phụ, Lincosamid có thể gây tiêu chảy, thậm chí viêm đại tràng giả mạc do Clostridium difficile. Sử dụng kéo dài có nguy cơ viêm gan, suy giảm chức năng gan, và trong một số trường hợp hiếm gặp, có thể gây giảm bạch cầu, ảnh hưởng đến hệ miễn dịch.  Kháng sinh nhóm Phenicol  Nhóm kháng sinh Phenicol bao gồm hai loại là  và Thiamphenicol. Trong đó, Chloramphenicol là một kháng sinh tự nhiên, được chiết xuất từ vi khuẩn Streptomyces venezuelae, trong khi Thiamphenicol là một phiên bản tổng hợp được cải tiến. Các kháng sinh trong nhóm này nổi tiếng với khả năng kháng khuẩn mạnh nhờ phổ tác dụng rộng, có thể tiêu diệt hoặc ức chế sự phát triển của nhiều loại vi khuẩn.  Nhóm kháng sinh Phenicol bao gồm hai loại là Chloramphenicol và Thiamphenicol  Về tác dụng, nhóm Phenicol có hiệu quả đối với cả vi khuẩn Gram âm và Gram dương. Các vi khuẩn Gram âm như Neisseria gonorrhoeae và các vi khuẩn thuộc họ Enterobacteriaceae thường nhạy cảm với kháng sinh trong nhóm này. Bên cạnh đó, Phenicol cũng hoạt động tốt trên các cầu khuẩn Gram dương như Staphylococcus aureus và Streptococcus pneumoniae. Ngoài ra, nhóm này còn có khả năng tiêu diệt vi khuẩn không điển hình như Chlamydia, Rickettsia, và Mycoplasma, cũng như các vi khuẩn kỵ khí như Clostridium spp. và Bacteroides fragilis. Điều này khiến Phenicol trở thành một lựa chọn quan trọng trong điều trị các bệnh nhiễm khuẩn phức tạp.  Hiện nay, nhóm kháng sinh Phenicol không còn được sử dụng phổ biến trong điều trị các bệnh nhiễm khuẩn thông thường. Tuy nhiên, trong những trường hợp đặc biệt như nhiễm khuẩn nặng do vi khuẩn kỵ khí hoặc  kháng thuốc, Phenicol vẫn được xem là một lựa chọn quan trọng. Dù vậy, việc sử dụng các kháng sinh này cần có sự giám sát chặt chẽ của bác sĩ để đảm bảo an toàn và giảm nguy cơ xảy ra các tác dụng phụ nghiêm trọng.  Kháng sinh nhóm Cyclin  Nhóm kháng sinh Cyclin là một trong các nhóm kháng sinh quan trọng, bao gồm các loại như Chlortetracyclin, Demeclocyclin, Methacyclin, Oxytetracyclin, Doxycyclin, và Minocyclin. Đây là các kháng sinh tự nhiên hoặc bán tổng hợp, nổi bật với phổ kháng khuẩn rộng, có khả năng tiêu diệt cả vi khuẩn Gram dương, Gram âm, cũng như vi khuẩn hiếu khí và kỵ khí.  Bên cạnh khả năng tác động lên các vi khuẩn thông thường, Cyclin còn hiệu quả trong việc điều trị các bệnh nhiễm khuẩn do vi khuẩn không điển hình như Mycoplasma pneumoniae, Legionella spp., Chlamydia spp., và Ureaplasma. Ngoài ra, nhóm này cũng được sử dụng để đối phó với các bệnh gây ra bởi xoắn khuẩn như Borrelia recurrentis, Borrelia burgdorferi (tác nhân gây bệnh Lyme), và Treponema pertenue.  Doxycyclin là một loại kháng sinh thuộc nhóm Cyclin  Tuy nhiên, việc sử dụng Cyclin trong lâm sàng hiện nay đã giảm đi do một số hạn chế. Thuốc có thể gây các tác dụng phụ như làm chậm quá trình phát triển răng ở trẻ nhỏ, hỏng men răng, và kích ứng đường tiêu hóa, gây buồn nôn, đau bụng, hoặc loét thực quản. Ngoài ra, một số trường hợp còn ghi nhận tình trạng suy thận, viêm gan ứ mật và. Ngoài ra, một số trường hợp còn ghi nhận tình trạng suy thận, viêm gan ứ mật và  . Đặc biệt, do được sử dụng trong thời gian dài, tỷ lệ vi khuẩn kháng thuốc thuộc nhóm Cyclin đã tăng cao, khiến chúng không còn là lựa chọn ưu tiên trong nhiều phác đồ điều trị.  Nhóm kháng sinh peptid  Nhóm kháng sinh Peptid được đặt tên theo cấu trúc hóa học đặc trưng từ peptide và bao gồm ba phân nhóm chính: Glycopeptid, Polypeptid, và Lipopeptid, mỗi loại có phổ tác dụng và chỉ định khác nhau.  Glycopeptid (tiêu biểu là Vancomycin và Teicoplanin), chủ yếu tác động lên vi khuẩn Gram dương như Staphylococcus aureus (bao gồm cả các chủng kháng Methicillin), Bacillus spp., và Corynebacterium spp.. Tuy nhiên, nhóm này không có hiệu quả đối với vi khuẩn Gram âm hoặc Mycobacteria, nên thường được sử dụng trong điều trị các nhiễm khuẩn nặng do tụ cầu vàng kháng thuốc.  Polypeptid, bao gồm Polymyxin B và Colistin (Polymyxin E), là những kháng sinh chuyên biệt trong tiêu diệt vi khuẩn Gram âm, như E. coli, Klebsiella spp., và Salmonella spp.. Đây là lựa chọn hàng đầu trong các trường hợp vi khuẩn Gram âm kháng nhiều loại kháng sinh khác. coli, Klebsiella spp., và Salmonella spp.. Đây là lựa chọn hàng đầu trong các trường hợp vi khuẩn Gram âm kháng nhiều loại kháng sinh khác.  Lipopeptid, với đại diện nổi bật là Daptomycin, có phổ tác dụng mạnh trên các vi khuẩn Gram dương hiếu khí và kỵ khí, đặc biệt hiệu quả với các chủng vi khuẩn kháng Vancomycin. Nó thường được chỉ định trong điều trị các bệnh nhiễm khuẩn nghiêm trọng do Enterococcus spp., Clostridium perfringens, hoặc Peptostreptococcus spp..  Mặc dù hiệu quả, nhóm kháng sinh Peptid có nguy cơ gây ra một số tác dụng phụ nghiêm trọng. Vancomycin và Teicoplanin có thể gây viêm tĩnh mạch, nổi mẩn da, tụt huyết áp, hoặc trong một số trường hợp nặng hơn là phản vệ và giảm bạch cầu. Polymyxin dễ gây độc tính trên thận, tổn thương thần kinh, và ức chế dẫn truyền thần kinh cơ. Lipopeptid như Daptomycin có thể làm tổn thương cơ xương, đặc biệt khi dùng kéo dài hoặc liều cao.  Vancomycin và Teicoplanin có thể gây tụt huyết áp  Với vai trò quan trọng trong điều trị các trường hợp nhiễm khuẩn nặng và kháng thuốc, nhóm kháng sinh Peptid vẫn là một công cụ quan trọng trong y học hiện đại. Tuy nhiên, việc sử dụng cần được giám sát chặt chẽ để hạn chế các tác dụng phụ và đảm bảo hiệu quả điều trị.  Nhóm thuốc kháng sinh Quinolon  Nhóm kháng sinh Quinolon được sản xuất hoàn toàn bằng phương pháp tổng hợp hóa học và được phân loại thành các thế hệ, mỗi thế hệ có phổ tác dụng và đặc điểm riêng biệt.  Thế hệ 1 của Quinolon có hiệu quả ở mức độ trung bình, chủ yếu tác động lên các trực khuẩn Gram âm thuộc họ Enterobacteriaceae. Đến thế hệ 2, phổ kháng khuẩn được mở rộng hơn. Loại đầu tiên của thế hệ này vẫn nhắm đến các vi khuẩn Enterobacteriaceae, trong khi loại thứ hai có thêm tác dụng trên một số vi khuẩn không điển hình, thường gây nhiễm khuẩn đường hô hấp.  Thế hệ 3 thể hiện sự cải tiến rõ rệt khi vừa có khả năng tiêu diệt Enterobacteriaceae vừa mở rộng phổ kháng khuẩn lên các vi khuẩn không điển hình và một số vi khuẩn Gram dương. Cuối cùng, thế hệ 4 của Quinolon có phổ tác dụng rất rộng, bao gồm Pseudomonas aeruginosa, Enterobacteriaceae, vi khuẩn không điển hình, liên cầu khuẩn, vi khuẩn kỵ khí, và Staphylococcus aureus nhạy cảm với Methicillin.  Mặc dù hiệu quả, Quinolon cũng đi kèm với nhiều tác dụng phụ cần lưu ý.  Mặc dù hiệu quả, Quinolon cũng đi kèm với nhiều tác dụng phụ cần lưu ý. Đáng chú ý nhất là nguy cơ viêm gân hoặc đứt gân, đặc biệt ở gân Achilles, khiến người dùng, đặc biệt là người cao tuổi hoặc bệnh nhân dùng cùng corticosteroid, dễ gặp chấn thương. Các tác dụng phụ khác bao gồm nhức đầu, co giật,  , đau bụng, và trong một số trường hợp, có thể gây ra các vấn đề về chức năng gan và thận.  Nhóm Quinolon hiện vẫn là lựa chọn quan trọng trong điều trị các bệnh nhiễm khuẩn nặng, nhưng cần được sử dụng đúng chỉ định và theo dõi cẩn thận để hạn chế nguy cơ tác dụng phụ.  Một trong những tác dụng phụ của Quinolon là gây đau bụng  Các nhóm thuốc kháng sinh khác  Nhóm kháng sinh Co-trimoxazol là sự kết hợp giữa hai hoạt chất Trimethoprim và Sulfamethoxazol, hoạt động bằng cách ức chế tổng hợp acid folic cần thiết cho sự phát triển của vi khuẩn. Phổ kháng khuẩn của Co-trimoxazol bao gồm nhiều vi khuẩn Gram dương và Gram âm, tuy nhiên, hiệu quả của thuốc đã giảm đi đáng kể do tình trạng kháng thuốc gia tăng. Các tác dụng phụ thường gặp bao gồm dị ứng, gây ngứa, phát ban, hoặc nguy hiểm hơn là hội chứng Lyell, trụy tim mạch, và sốt cao. Các tác dụng phụ thường gặp bao gồm dị ứng, gây ngứa, phát ban, hoặc nguy hiểm hơn là hội chứng Lyell, trụy tim mạch, và sốt cao. Đặc biệt, ở người thiếu men G6PD, thuốc có thể gây tan máu nghiêm trọng dẫn đến nguy cơ tử vong. Co-trimoxazol cũng có khả năng gây độc tính trên gan và thận, đòi hỏi sự giám sát chặt chẽ khi sử dụng.  Nhóm kháng sinh Oxazolidinon, với đại diện tiêu biểu như Linezolid, được biết đến với khả năng tiêu diệt vi khuẩn Gram dương, bao gồm Enterococci, cầu khuẩn Gram dương kỵ khí, và Listeria monocytogenes. Tuy nhiên, nhóm thuốc này không hiệu quả trên các vi khuẩn Gram âm, dù là hiếu khí hay kỵ khí. Các tác dụng phụ phổ biến bao gồm rối loạn tiêu hóa, đau đầu, và phát ban, và trong những trường hợp nghiêm trọng, thuốc có thể gây ức chế tủy xương, dẫn đến thiếu máu, giảm bạch cầu, và tiểu cầu.  Nhóm kháng sinh 5-nitro-imidazol, chẳng hạn như  , là nhóm thuốc tổng hợp hóa học được sử dụng chủ yếu để điều trị nhiễm trùng do vi khuẩn kỵ khí và các bệnh đơn bào. Mặc dù hiệu quả cao, nhóm thuốc này cũng có thể gây ra một số tác dụng phụ không mong muốn, bao gồm rối loạn tiêu hóa, đau đầu, và các vấn đề về thần kinh ngoại biên.  Các nhóm kháng sinh này thường được chỉ định trong những trường hợp đặc biệt và đòi hỏi sự theo dõi sát sao từ bác sĩ để đảm bảo an toàn và hiệu quả điều trị.  Sử dụng kháng sinh cần tuân theo chỉ định và hướng dẫn của bác sĩ  Lưu ý khi sử dụng thuốc kháng sinh  Việc sử dụng kháng sinh không đúng cách có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, bao gồm tình trạng kháng kháng sinh và các tác dụng phụ không mong muốn. Dưới đây là những lưu ý cần thiết khi sử dụng thuốc kháng sinh:  Chỉ dùng kháng sinh khi có chỉ định từ bác sĩ:  Kháng sinh chỉ hiệu quả với bệnh do vi khuẩn, không sử dụng cho bệnh do virus như cảm cúm.  Tuân thủ đúng liều lượng và thời gian:  Dùng đúng theo hướng dẫn của bác sĩ, không tự ý ngừng thuốc sớm hoặc tăng liều.  Không dùng lại hoặc chia sẻ kháng sinh:  Không sử dụng thuốc kháng sinh còn thừa hoặc của người khác, vì không phù hợp với tình trạng bệnh cụ thể.  Theo dõi tác dụng phụ:  Báo ngay cho bác sĩ nếu có các dấu hiệu bất thường như  , khó thở, tiêu chảy hoặc đau bụng.  Tránh lạm dụng kháng sinh:  Không tự ý dùng kháng sinh cho các triệu chứng nhẹ như ho hoặc sốt mà không có chỉ định.  Tránh lạm dụng kháng sinh:  Không tự ý dùng kháng sinh cho các triệu chứng nhẹ như ho hoặc sốt mà không có chỉ định.  Kiểm tra tiền sử dị ứng:  Thông báo cho bác sĩ về bất kỳ phản ứng dị ứng nào bạn từng gặp, đặc biệt với các nhóm kháng sinh như Penicillin hoặc Cephalosporin.  Một số kháng sinh như Metronidazole hoặc Cefoperazone có thể gây tác dụng phụ nghiêm trọng khi kết hợp với rượu.  Cảnh báo tình trạng sức khỏe đặc biệt:  Nếu bạn đang mang thai, cho con bú, hoặc mắc bệnh nền như suy gan, suy thận, cần thông báo cho bác sĩ.  Sử dụng đúng loại kháng sinh theo chỉ định:  Không tự ý đổi sang loại kháng sinh khác, vì mỗi loại có phổ tác dụng riêng.  Lưu ý thời điểm uống thuốc:  Một số kháng sinh yêu cầu uống trước hoặc sau bữa ăn, hãy làm đúng theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ.  Nên tuân thủ đúng liều lượng và thời gian dùng thuốc kháng sinh  Trên đây là những thông tin mà chúng tôi chia sẻ đến bạn về  cơ bản được sử dụng phổ biến hiện nay. Các nhóm kháng sinh đóng vai trò thiết yếu trong việc kiểm soát và điều trị các bệnh nhiễm khuẩn. Nhưng việc sử dụng kháng sinh đúng cách là rất quan trọng.Các nhóm kháng sinh đóng vai trò quan trọng trong điều trị các bệnh nhiễm khuẩn, với mỗi nhóm sở hữu cơ chế tác động và phổ vi khuẩn đặc trưng. Việc phân loại kháng sinh dựa trên cấu trúc hóa học và cơ chế tiêu diệt vi khuẩn giúp cải thiện hiệu quả điều trị và giảm nguy cơ kháng thuốc. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu hơn về các nhóm kháng sinh được sử dụng phổ biến trong điều trị hiện nay.  Các nhóm kháng sinh là những phân loại thuốc được sử dụng để tiêu diệt hoặc ức chế sự phát triển của vi khuẩn gây bệnh. Mỗi nhóm kháng sinh có cơ chế hoạt động, phổ kháng khuẩn và chỉ định điều trị riêng biệt, giúp bác sĩ lựa chọn phương pháp phù hợp nhất cho từng loại nhiễm trùng. Hiểu rõ về các nhóm kháng sinh không chỉ giúp tối ưu hiệu quả điều trị mà còn hạn chế tình trạng kháng kháng sinh đang ngày càng gia tăng.  Các nhóm kháng sinh cơ bản đang được sử dụng  là các hợp chất hóa học được sử dụng để tiêu diệt hoặc ức chế sự phát triển của vi khuẩn gây bệnh, giúp điều trị hiệu quả nhiều loại nhiễm trùng. Từ khi được phát minh, kháng sinh đã trở thành vũ khí quan trọng trong y học hiện đại, góp phần cứu sống hàng triệu người trên toàn thế giới. Từ khi được phát minh, kháng sinh đã trở thành vũ khí quan trọng trong y học hiện đại, góp phần cứu sống hàng triệu người trên toàn thế giới. Hiện nay, có nhiều nhóm kháng sinh khác nhau, mỗi nhóm có cấu trúc hóa học và cơ chế tác động riêng biệt.  Thuốc kháng sinh là các hợp chất hóa học được sử dụng để tiêu diệt hoặc ức chế sự phát triển của vi khuẩn gây bệnh  Dưới đây là 9 nhóm kháng sinh cơ bản thường được sử dụng:  Kháng sinh nhóm Beta-Lactam:  , Ampicillin, Penicillin G, Penicillin V, Cefalexin, Ceftriaxone, Cefuroxime, Cefepime, Imipenem, Meropenem, Ertapenem, Aztreonam, Clavulanic Acid, Sulbactam, Tazobactam.  Kháng sinh nhóm Aminoglycosid: Gentamicin, Amikacin, Tobramycin, Streptomycin, Neomycin.  Kháng sinh nhóm Macrolid: Erythromycin, Azithromycin, Clarithromycin, Spiramycin.  Kháng sinh nhóm Lincosamid: Lincomycin, Clindamycin.  Kháng sinh nhóm Phenicol: Chloramphenicol, Thiamphenicol.  Kháng sinh nhóm Cyclin: Tetracycline, Doxycycline, Minocycline, Tigecycline.  Kháng sinh nhóm Peptid: Vancomycin, Teicoplanin, Daptomycin, Polymyxin B, Polymyxin E (Colistin).  Kháng sinh nhóm Quinolon: Ciprofloxacin, Levofloxacin, Ofloxacin, Moxifloxacin, Norfloxacin.  Kháng sinh nhóm Quinolon: Ciprofloxacin, Levofloxacin, Ofloxacin, Moxifloxacin, Norfloxacin.  Các nhóm kháng sinh khác: Metronidazole, Rifampicin, Linezolid, Fusidic acid, Nitrofurantoin.  Tác dụng của 9 nhóm thuốc kháng sinh là gì?  Mỗi nhóm kháng sinh có cơ chế tác động riêng biệt, phổ kháng khuẩn khác nhau và được sử dụng để điều trị các loại nhiễm trùng cụ thể. Dưới đây là thông tin chi tiết về tác dụng của 9 nhóm kháng sinh chính.  Kháng sinh nhóm Beta-Lactam  Nhóm kháng sinh Beta-Lactam là một trong những nhóm thuốc kháng sinh quan trọng và được sử dụng phổ biến nhất hiện nay. Điểm đặc trưng của nhóm này nằm ở cấu trúc hóa học có chứa vòng Beta-Lactam, giúp ức chế quá trình hình thành vách tế bào của vi khuẩn, từ đó ngăn chặn sự phát triển và tiêu diệt chúng. Điều đặc biệt là khi vòng Beta-Lactam kết hợp với các cấu trúc vòng khác, chúng tạo ra các phân nhóm lớn với những đặc tính và phổ tác dụng khác nhau.  Các kháng sinh thuộc phân nhóm kháng sinh này là dẫn xuất từ acid 6-aminopenicillanic, bao gồm cả kháng sinh tự nhiên được chiết xuất từ nấm Penicillium và các kháng sinh bán tổng hợp được cải tiến trong phòng thí nghiệm. Tùy vào khả năng tiêu diệt vi khuẩn,  được chia thành ba loại chính:  Penicillin phổ hẹp: Chỉ hiệu quả với một số vi khuẩn nhất định.  Penicillin phổ trung bình: Mở rộng tác dụng với nhiều loại vi khuẩn hơn.  Penicillin phổ rộng: Có khả năng kháng khuẩn mạnh, tác động trên nhiều chủng vi khuẩn Gram dương và Gram âm.  Phân nhóm Penicillin là loại kháng sinh thuộc nhóm Beta-Lactam  Phân nhóm Cephalosporin  Các kháng sinh Cephalosporin có cấu trúc hóa học được phát triển từ acid 7-aminocephalosporanic. Chúng được chia thành bốn thế hệ, mỗi thế hệ có sự khác biệt rõ rệt về phổ kháng khuẩn:  Thế hệ 1: Hiệu quả chủ yếu với vi khuẩn Gram dương.  Thế hệ 2: Tăng cường khả năng tác động lên vi khuẩn Gram âm.  Thế hệ 3: Phổ kháng khuẩn mở rộng, hiệu quả với nhiều vi khuẩn Gram âm và một số vi khuẩn kháng thuốc.  Thế hệ 4: Phổ kháng khuẩn rất rộng, có khả năng chống lại nhiều vi khuẩn kháng thuốc mạnh mẽ.  Bên cạnh Penicillin và Cephalosporin, nhóm Beta-Lactam còn bao gồm một số phân nhóm đặc biệt khác:  Đây là nhóm kháng sinh có phổ kháng khuẩn cực kỳ rộng, đặc biệt hiệu quả trong điều trị các nhiễm khuẩn nặng do vi khuẩn Gram âm gây ra.  Điển hình là Aztreonam, loại kháng sinh này có cấu trúc Beta-Lactam đơn vòng và chỉ tác động mạnh trên vi khuẩn Gram âm. Chúng không có hiệu quả với vi khuẩn Gram dương và vi khuẩn kỵ khí.  Chất ức chế Beta-Lactamase:  Các chất như Clavulanic acid, Sulbactam, và Tazobactam không trực tiếp tiêu diệt vi khuẩn nhưng có khả năng ức chế enzym Beta-Lactamase do vi khuẩn tiết ra, giúp bảo vệ các kháng sinh Beta-Lactam khỏi bị phá hủy và nâng cao hiệu quả điều trị.  Mặc dù Beta-Lactam là nhóm kháng sinh an toàn và hiệu quả, nhưng chúng cũng có thể gây ra một số tác dụng phụ không mong muốn. Phổ biến nhất là dị ứng, bao gồm nổi  , phát ban, phù Quincke và trong trường hợp nghiêm trọng có thể gây sốc phản vệ. Một số tác dụng phụ khác như rối loạn tiêu hóa, viêm thần kinh, hoặc bệnh não cấp cũng có thể xảy ra khi sử dụng liều cao.  Kháng sinh nhóm Aminoglycosid  Nhóm kháng sinh Aminoglycosid bao gồm những loại thuốc có thể được sản xuất thông qua quy trình bán tổng hợp hoặc chiết xuất tự nhiên từ môi trường nuôi cấy vi sinh vật, chủ yếu là từ các chủng vi khuẩn thuộc chi Streptomyces và Micromonospora. Đây là nhóm kháng sinh có hiệu quả mạnh đối với vi khuẩn Gram âm hiếu khí và một số vi khuẩn Gram dương.  Các kháng sinh nổi bật trong nhóm này bao gồm Kanamycin, Gentamycin, Tobramycin, Amikacin và Neltimicin. Mỗi loại kháng sinh trong nhóm đều có những đặc tính và phổ tác động riêng biệt.  Kanamycin là một trong những kháng sinh có phổ kháng khuẩn hẹp nhất trong nhóm Aminoglycosid. Đặc biệt, thuốc này không có hiệu quả trên các vi khuẩn Serratia và Pseudomonas aeruginosa, hai loại vi khuẩn thường gặp trong nhiễm trùng.  Gentamycin và Tobramycin có phổ kháng khuẩn tương tự nhau, chủ yếu nhắm vào các vi khuẩn Gram âm. Tuy nhiên, giữa hai loại này vẫn có sự khác biệt: Gentamycin hiệu quả hơn với vi khuẩn Serratia, trong khi Tobramycin lại vượt trội trong việc tiêu diệt Pseudomonas aeruginosa và Proteus spp.  Amikacin và Neltimicin là hai loại kháng sinh vẫn giữ được khả năng kháng khuẩn trong nhiều trường hợp vi khuẩn đã kháng Gentamycin. Điều này là do cấu trúc hóa học đặc biệt của chúng giúp ngăn chặn sự bất hoạt bởi các enzym phá hủy Aminoglycosid mà vi khuẩn tiết ra. Điều này là do cấu trúc hóa học đặc biệt của chúng giúp ngăn chặn sự bất hoạt bởi các enzym phá hủy Aminoglycosid mà vi khuẩn tiết ra.  Aminoglycosid là một trong các nhóm kháng sinh cơ bản  Dù có hiệu quả cao, nhưng nhóm kháng sinh Aminoglycosid cũng tiềm ẩn nhiều tác dụng phụ nghiêm trọng, đặc biệt khi sử dụng kéo dài hoặc không đúng liều lượng:  Tổn thương thính giác:  Kháng sinh Aminoglycosid có thể gây suy giảm thính lực không hồi phục do tác động độc hại lên dây thần kinh thính giác.  Thuốc có thể làm tổn thương các tế bào ống thận, dẫn đến suy giảm chức năng thận.  Một số bệnh nhân có thể gặp phải tình trạng yếu cơ, đặc biệt ở những người có tiền sử nhược cơ.  Phản ứng dị ứng có thể biểu hiện qua phát ban, ngứa, hoặc nghiêm trọng hơn là sốc phản vệ.  Kháng sinh nhóm Macrolid  Nhóm kháng sinh Macrolid là một trong những nhóm thuốc kháng sinh phổ biến, có thể được chiết xuất từ môi trường nuôi cấy vi sinh vật hoặc tổng hợp một phần trong phòng thí nghiệm. Điểm đặc trưng của nhóm này là cấu trúc hóa học vòng lacton lớn, giúp chúng phát huy hiệu quả trong việc ức chế sự phát triển của vi khuẩn bằng cách can thiệp vào quá trình tổng hợp protein.  Phân loại dựa trên cấu trúc hóa học  Dựa vào số lượng nguyên tử carbon trong vòng lacton, kháng sinh nhóm Macrolid được chia thành ba nhóm chính:  Nhóm có cấu trúc 14 nguyên tử carbon:  Bao gồm các kháng sinh Oleandomycin, Roxithromycin, Erythromycin, Clarithromycin, và Dirithromycin. Đây là nhóm phổ biến và lâu đời nhất, với Erythromycin được biết đến như đại diện đầu tiên của Macrolid.  Nhóm có cấu trúc 15 nguyên tử carbon:  Tiêu biểu là Azithromycin, một loại kháng sinh thường được sử dụng rộng rãi nhờ thời gian bán thải dài và ít tác dụng phụ hơn.  Nhóm có cấu trúc 16 nguyên tử carbon:  Bao gồm Spiramycin và Josamycin, thường được sử dụng trong các trường hợp nhiễm khuẩn đặc biệt hoặc cho bệnh nhân dị ứng với Penicillin.  Phổ kháng khuẩn và tác dụng  Kháng sinh nhóm Macrolid chủ yếu tác động vào các loại vi khuẩn Gram dương như Streptococcus pneumoniae, Staphylococcus aureus, Clostridium perfringens, Corynebacterium diphtheriae, và Listeria monocytogenes. Ngoài ra, chúng cũng có hiệu quả với một số vi khuẩn không điển hình như Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia trachomatis và Legionella pneumophila. Ngoài ra, chúng cũng có hiệu quả với một số vi khuẩn không điển hình như Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia trachomatis và Legionella pneumophila.  Tuy nhiên, kháng sinh Macrolid không có tác dụng mạnh với các  đường ruột, chỉ thể hiện khả năng kháng khuẩn yếu đối với một số vi khuẩn Gram âm khác. Do khả năng xâm nhập tốt vào các mô và dịch cơ thể, Macrolid thường được sử dụng trong điều trị nhiễm khuẩn đường hô hấp, viêm họng, viêm tai giữa, viêm phổi, nhiễm khuẩn da và mô mềm.  Macrolid thường được sử dụng trong điều trị nhiễm khuẩn đường hô hấp, viêm họng,...  Mặc dù hiệu quả và an toàn, nhóm kháng sinh Macrolid vẫn có thể gây ra một số tác dụng phụ như rối loạn tiêu hóa, viêm tĩnh mạch huyết khối, đau và sưng tấy tại vị trí tiêm; một số trường hợp có thể dẫn đến loạn nhịp tim hoặc kéo dài khoảng QT trên điện tâm đồ; phản ứng dị ứng như nổi mẩn đỏ, ngứa, hoặc trong trường hợp nghiêm trọng có thể gây sốc phản vệ; ảnh hưởng đến gan mật và thính giác,...  Kháng sinh nhóm Lincosamid  Nhóm kháng sinh Lincosamid bao gồm Lincomycin (kháng sinh tự nhiên) và Clindamycin (kháng sinh bán tổng hợp), với phổ kháng khuẩn tương tự nhóm Macrolid. Chúng đặc biệt hiệu quả với các vi khuẩn Gram dương như Staphylococcus aureus (trừ chủng kháng Methicillin), Streptococcus pyogenes, và vi khuẩn kỵ khí như Bacteroides fragilis. Clindamycin cũng tác dụng tốt với Clostridium perfringens, nhưng hiệu quả này có thể khác nhau giữa các chủng Clostridium spp.. Tuy nhiên, nhóm Lincosamid không hiệu quả với vi khuẩn không điển hình như Mycoplasma pneumoniae hay Chlamydia trachomatis.  Về tác dụng phụ, Lincosamid có thể gây tiêu chảy, thậm chí viêm đại tràng giả mạc do Clostridium difficile. Sử dụng kéo dài có nguy cơ viêm gan, suy giảm chức năng gan, và trong một số trường hợp hiếm gặp, có thể gây giảm bạch cầu, ảnh hưởng đến hệ miễn dịch.  Kháng sinh nhóm Phenicol  Nhóm kháng sinh Phenicol bao gồm hai loại là  và Thiamphenicol. Trong đó, Chloramphenicol là một kháng sinh tự nhiên, được chiết xuất từ vi khuẩn Streptomyces venezuelae, trong khi Thiamphenicol là một phiên bản tổng hợp được cải tiến. Các kháng sinh trong nhóm này nổi tiếng với khả năng kháng khuẩn mạnh nhờ phổ tác dụng rộng, có thể tiêu diệt hoặc ức chế sự phát triển của nhiều loại vi khuẩn.  Nhóm kháng sinh Phenicol bao gồm hai loại là Chloramphenicol và Thiamphenicol  Về tác dụng, nhóm Phenicol có hiệu quả đối với cả vi khuẩn Gram âm và Gram dương. Các vi khuẩn Gram âm như Neisseria gonorrhoeae và các vi khuẩn thuộc họ Enterobacteriaceae thường nhạy cảm với kháng sinh trong nhóm này. Bên cạnh đó, Phenicol cũng hoạt động tốt trên các cầu khuẩn Gram dương như Staphylococcus aureus và Streptococcus pneumoniae. Ngoài ra, nhóm này còn có khả năng tiêu diệt vi khuẩn không điển hình như Chlamydia, Rickettsia, và Mycoplasma, cũng như các vi khuẩn kỵ khí như Clostridium spp. và Bacteroides fragilis. Điều này khiến Phenicol trở thành một lựa chọn quan trọng trong điều trị các bệnh nhiễm khuẩn phức tạp.  Hiện nay, nhóm kháng sinh Phenicol không còn được sử dụng phổ biến trong điều trị các bệnh nhiễm khuẩn thông thường. Tuy nhiên, trong những trường hợp đặc biệt như nhiễm khuẩn nặng do vi khuẩn kỵ khí hoặc  kháng thuốc, Phenicol vẫn được xem là một lựa chọn quan trọng. Dù vậy, việc sử dụng các kháng sinh này cần có sự giám sát chặt chẽ của bác sĩ để đảm bảo an toàn và giảm nguy cơ xảy ra các tác dụng phụ nghiêm trọng.  Kháng sinh nhóm Cyclin  Nhóm kháng sinh Cyclin là một trong các nhóm kháng sinh quan trọng, bao gồm các loại như Chlortetracyclin, Demeclocyclin, Methacyclin, Oxytetracyclin, Doxycyclin, và Minocyclin. Đây là các kháng sinh tự nhiên hoặc bán tổng hợp, nổi bật với phổ kháng khuẩn rộng, có khả năng tiêu diệt cả vi khuẩn Gram dương, Gram âm, cũng như vi khuẩn hiếu khí và kỵ khí.  Bên cạnh khả năng tác động lên các vi khuẩn thông thường, Cyclin còn hiệu quả trong việc điều trị các bệnh nhiễm khuẩn do vi khuẩn không điển hình như Mycoplasma pneumoniae, Legionella spp., Chlamydia spp., và Ureaplasma. Ngoài ra, nhóm này cũng được sử dụng để đối phó với các bệnh gây ra bởi xoắn khuẩn như Borrelia recurrentis, Borrelia burgdorferi (tác nhân gây bệnh Lyme), và Treponema pertenue.  Doxycyclin là một loại kháng sinh thuộc nhóm Cyclin  Tuy nhiên, việc sử dụng Cyclin trong lâm sàng hiện nay đã giảm đi do một số hạn chế. Thuốc có thể gây các tác dụng phụ như làm chậm quá trình phát triển răng ở trẻ nhỏ, hỏng men răng, và kích ứng đường tiêu hóa, gây buồn nôn, đau bụng, hoặc loét thực quản. Ngoài ra, một số trường hợp còn ghi nhận tình trạng suy thận, viêm gan ứ mật và. Ngoài ra, một số trường hợp còn ghi nhận tình trạng suy thận, viêm gan ứ mật và  . Đặc biệt, do được sử dụng trong thời gian dài, tỷ lệ vi khuẩn kháng thuốc thuộc nhóm Cyclin đã tăng cao, khiến chúng không còn là lựa chọn ưu tiên trong nhiều phác đồ điều trị.  Nhóm kháng sinh peptid  Nhóm kháng sinh Peptid được đặt tên theo cấu trúc hóa học đặc trưng từ peptide và bao gồm ba phân nhóm chính: Glycopeptid, Polypeptid, và Lipopeptid, mỗi loại có phổ tác dụng và chỉ định khác nhau.  Glycopeptid (tiêu biểu là Vancomycin và Teicoplanin), chủ yếu tác động lên vi khuẩn Gram dương như Staphylococcus aureus (bao gồm cả các chủng kháng Methicillin), Bacillus spp., và Corynebacterium spp.. Tuy nhiên, nhóm này không có hiệu quả đối với vi khuẩn Gram âm hoặc Mycobacteria, nên thường được sử dụng trong điều trị các nhiễm khuẩn nặng do tụ cầu vàng kháng thuốc.  Polypeptid, bao gồm Polymyxin B và Colistin (Polymyxin E), là những kháng sinh chuyên biệt trong tiêu diệt vi khuẩn Gram âm, như E. coli, Klebsiella spp., và Salmonella spp.. Đây là lựa chọn hàng đầu trong các trường hợp vi khuẩn Gram âm kháng nhiều loại kháng sinh khác. coli, Klebsiella spp., và Salmonella spp.. Đây là lựa chọn hàng đầu trong các trường hợp vi khuẩn Gram âm kháng nhiều loại kháng sinh khác.  Lipopeptid, với đại diện nổi bật là Daptomycin, có phổ tác dụng mạnh trên các vi khuẩn Gram dương hiếu khí và kỵ khí, đặc biệt hiệu quả với các chủng vi khuẩn kháng Vancomycin. Nó thường được chỉ định trong điều trị các bệnh nhiễm khuẩn nghiêm trọng do Enterococcus spp., Clostridium perfringens, hoặc Peptostreptococcus spp..  Mặc dù hiệu quả, nhóm kháng sinh Peptid có nguy cơ gây ra một số tác dụng phụ nghiêm trọng. Vancomycin và Teicoplanin có thể gây viêm tĩnh mạch, nổi mẩn da, tụt huyết áp, hoặc trong một số trường hợp nặng hơn là phản vệ và giảm bạch cầu. Polymyxin dễ gây độc tính trên thận, tổn thương thần kinh, và ức chế dẫn truyền thần kinh cơ. Lipopeptid như Daptomycin có thể làm tổn thương cơ xương, đặc biệt khi dùng kéo dài hoặc liều cao.  Vancomycin và Teicoplanin có thể gây tụt huyết áp  Với vai trò quan trọng trong điều trị các trường hợp nhiễm khuẩn nặng và kháng thuốc, nhóm kháng sinh Peptid vẫn là một công cụ quan trọng trong y học hiện đại. Tuy nhiên, việc sử dụng cần được giám sát chặt chẽ để hạn chế các tác dụng phụ và đảm bảo hiệu quả điều trị.  Nhóm thuốc kháng sinh Quinolon  Nhóm kháng sinh Quinolon được sản xuất hoàn toàn bằng phương pháp tổng hợp hóa học và được phân loại thành các thế hệ, mỗi thế hệ có phổ tác dụng và đặc điểm riêng biệt.  Thế hệ 1 của Quinolon có hiệu quả ở mức độ trung bình, chủ yếu tác động lên các trực khuẩn Gram âm thuộc họ Enterobacteriaceae. Đến thế hệ 2, phổ kháng khuẩn được mở rộng hơn. Loại đầu tiên của thế hệ này vẫn nhắm đến các vi khuẩn Enterobacteriaceae, trong khi loại thứ hai có thêm tác dụng trên một số vi khuẩn không điển hình, thường gây nhiễm khuẩn đường hô hấp.  Thế hệ 3 thể hiện sự cải tiến rõ rệt khi vừa có khả năng tiêu diệt Enterobacteriaceae vừa mở rộng phổ kháng khuẩn lên các vi khuẩn không điển hình và một số vi khuẩn Gram dương. Cuối cùng, thế hệ 4 của Quinolon có phổ tác dụng rất rộng, bao gồm Pseudomonas aeruginosa, Enterobacteriaceae, vi khuẩn không điển hình, liên cầu khuẩn, vi khuẩn kỵ khí, và Staphylococcus aureus nhạy cảm với Methicillin.  Mặc dù hiệu quả, Quinolon cũng đi kèm với nhiều tác dụng phụ cần lưu ý.  Mặc dù hiệu quả, Quinolon cũng đi kèm với nhiều tác dụng phụ cần lưu ý. Đáng chú ý nhất là nguy cơ viêm gân hoặc đứt gân, đặc biệt ở gân Achilles, khiến người dùng, đặc biệt là người cao tuổi hoặc bệnh nhân dùng cùng corticosteroid, dễ gặp chấn thương. Các tác dụng phụ khác bao gồm nhức đầu, co giật,  , đau bụng, và trong một số trường hợp, có thể gây ra các vấn đề về chức năng gan và thận.  Nhóm Quinolon hiện vẫn là lựa chọn quan trọng trong điều trị các bệnh nhiễm khuẩn nặng, nhưng cần được sử dụng đúng chỉ định và theo dõi cẩn thận để hạn chế nguy cơ tác dụng phụ.  Một trong những tác dụng phụ của Quinolon là gây đau bụng  Các nhóm thuốc kháng sinh khác  Nhóm kháng sinh Co-trimoxazol là sự kết hợp giữa hai hoạt chất Trimethoprim và Sulfamethoxazol, hoạt động bằng cách ức chế tổng hợp acid folic cần thiết cho sự phát triển của vi khuẩn. Phổ kháng khuẩn của Co-trimoxazol bao gồm nhiều vi khuẩn Gram dương và Gram âm, tuy nhiên, hiệu quả của thuốc đã giảm đi đáng kể do tình trạng kháng thuốc gia tăng. Các tác dụng phụ thường gặp bao gồm dị ứng, gây ngứa, phát ban, hoặc nguy hiểm hơn là hội chứng Lyell, trụy tim mạch, và sốt cao. Các tác dụng phụ thường gặp bao gồm dị ứng, gây ngứa, phát ban, hoặc nguy hiểm hơn là hội chứng Lyell, trụy tim mạch, và sốt cao. Đặc biệt, ở người thiếu men G6PD, thuốc có thể gây tan máu nghiêm trọng dẫn đến nguy cơ tử vong. Co-trimoxazol cũng có khả năng gây độc tính trên gan và thận, đòi hỏi sự giám sát chặt chẽ khi sử dụng.  Nhóm kháng sinh Oxazolidinon, với đại diện tiêu biểu như Linezolid, được biết đến với khả năng tiêu diệt vi khuẩn Gram dương, bao gồm Enterococci, cầu khuẩn Gram dương kỵ khí, và Listeria monocytogenes. Tuy nhiên, nhóm thuốc này không hiệu quả trên các vi khuẩn Gram âm, dù là hiếu khí hay kỵ khí. Các tác dụng phụ phổ biến bao gồm rối loạn tiêu hóa, đau đầu, và phát ban, và trong những trường hợp nghiêm trọng, thuốc có thể gây ức chế tủy xương, dẫn đến thiếu máu, giảm bạch cầu, và tiểu cầu.  Nhóm kháng sinh 5-nitro-imidazol, chẳng hạn như  , là nhóm thuốc tổng hợp hóa học được sử dụng chủ yếu để điều trị nhiễm trùng do vi khuẩn kỵ khí và các bệnh đơn bào. Mặc dù hiệu quả cao, nhóm thuốc này cũng có thể gây ra một số tác dụng phụ không mong muốn, bao gồm rối loạn tiêu hóa, đau đầu, và các vấn đề về thần kinh ngoại biên.  Các nhóm kháng sinh này thường được chỉ định trong những trường hợp đặc biệt và đòi hỏi sự theo dõi sát sao từ bác sĩ để đảm bảo an toàn và hiệu quả điều trị.  Sử dụng kháng sinh cần tuân theo chỉ định và hướng dẫn của bác sĩ  Lưu ý khi sử dụng thuốc kháng sinh  Việc sử dụng kháng sinh không đúng cách có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, bao gồm tình trạng kháng kháng sinh và các tác dụng phụ không mong muốn. Dưới đây là những lưu ý cần thiết khi sử dụng thuốc kháng sinh:  Chỉ dùng kháng sinh khi có chỉ định từ bác sĩ:  Kháng sinh chỉ hiệu quả với bệnh do vi khuẩn, không sử dụng cho bệnh do virus như cảm cúm.  Tuân thủ đúng liều lượng và thời gian:  Dùng đúng theo hướng dẫn của bác sĩ, không tự ý ngừng thuốc sớm hoặc tăng liều.  Không dùng lại hoặc chia sẻ kháng sinh:  Không sử dụng thuốc kháng sinh còn thừa hoặc của người khác, vì không phù hợp với tình trạng bệnh cụ thể.  Theo dõi tác dụng phụ:  Báo ngay cho bác sĩ nếu có các dấu hiệu bất thường như  , khó thở, tiêu chảy hoặc đau bụng.  Tránh lạm dụng kháng sinh:  Không tự ý dùng kháng sinh cho các triệu chứng nhẹ như ho hoặc sốt mà không có chỉ định.  Tránh lạm dụng kháng sinh:  Không tự ý dùng kháng sinh cho các triệu chứng nhẹ như ho hoặc sốt mà không có chỉ định.  Kiểm tra tiền sử dị ứng:  Thông báo cho bác sĩ về bất kỳ phản ứng dị ứng nào bạn từng gặp, đặc biệt với các nhóm kháng sinh như Penicillin hoặc Cephalosporin.  Một số kháng sinh như Metronidazole hoặc Cefoperazone có thể gây tác dụng phụ nghiêm trọng khi kết hợp với rượu.  Cảnh báo tình trạng sức khỏe đặc biệt:  Nếu bạn đang mang thai, cho con bú, hoặc mắc bệnh nền như suy gan, suy thận, cần thông báo cho bác sĩ.  Sử dụng đúng loại kháng sinh theo chỉ định:  Không tự ý đổi sang loại kháng sinh khác, vì mỗi loại có phổ tác dụng riêng.  Lưu ý thời điểm uống thuốc:  Một số kháng sinh yêu cầu uống trước hoặc sau bữa ăn, hãy làm đúng theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ.  Nên tuân thủ đúng liều lượng và thời gian dùng thuốc kháng sinh  Trên đây là những thông tin mà chúng tôi chia sẻ đến bạn về  cơ bản được sử dụng phổ biến hiện nay. Các nhóm kháng sinh đóng vai trò thiết yếu trong việc kiểm soát và điều trị các bệnh nhiễm khuẩn. Nhưng việc sử dụng kháng sinh đúng cách là rất quan trọng.