HIV 1 và 2 là gì? Có điểm chung gì và khác nhau thế nào?

HIV, loại virus gây suy giảm miễn dịch ở người, thường bị hiểu lầm là chỉ tồn tại một thực thể duy nhất. Trên thực tế, có hai loại HIV riêng biệt đó là HIV 1 và 2. Hai loại virus này có nguồn gốc, tốc độ lây truyền và tác động toàn cầu khác nhau.  Phát hiện sớm nhiễm HIV là rất quan trọng để điều trị và quản lý hiệu quả. Cả  đều là mối đe dọa nghiêm trọng đối với sức khỏe, nên xét nghiệm kịp thời là điều cần thiết khi xác định được nguy cơ  . Phát hiện sớm hỗ trợ can thiệp kịp thời, có khả năng cải thiện kết quả điều trị.  Nguồn gốc của virus HIV  Nguồn gốc của HIV bắt nguồn từ virus suy giảm miễn dịch ở khỉ (Simian Immunodeficiency Virus - SIV), được tìm thấy trên loài khỉ và tinh tinh sống tại Châu Phi. Loại virus này đã lây truyền sang người trong quá trình con người săn bắn và giết mổ, khi tiếp xúc với máu của động vật bị nhiễm bệnh dẫn đến lây truyền giữa các loài. Sự lây truyền từ động vật sang người này đã tạo ra virus  ở người (Human Immunideficiency Virus - HIV), sau đó lây lan giữa người với người.  HIV khiến cơ thể người suy kiệt từ từ rồi dẫn đến tử vong  HIV 1 là chủng virus phổ biến và độc lực hơn, có tốc độ lây truyền cao hơn nhiều so với HIV 2. Virus này lần đầu tiên lây lan nhanh chóng khắp Châu Phi trước khi trở thành đại dịch toàn cầu vào cuối những năm 1970. Giai đoạn cuối của nhiễm HIV, được gọi là AIDS, lần đầu tiên được phát hiện vào năm 1981, đánh dấu sự công nhận rộng rãi về căn bệnh này.  Ngày nay, HIV 1 là chủng chiếm ưu thế trên toàn thế giới, gây ra phần lớn các ca nhiễm HIV. Trong khi đó HIV 2 ít lây truyền hơn và chủ yếu giới hạn ở các khu vực cụ thể. Việc hiểu cả hai chủng là rất quan trọng trong cuộc chiến chống lại thách thức sức khỏe toàn cầu. Nghiên cứu về nguồn gốc của HIV không chỉ giúp phát triển các phương pháp điều trị hiệu quả mà còn ngăn ngừa các  từ động vật sang người trong tương lai.  Điểm chung giữa HIV 1 và 2  HIV 1 và 2 đều là virus gây suy giảm miễn dịch ở người, có nhiều điểm tương đồng về tác động của chúng lên cơ thể người. Những loại virus này theo các con đường sao chép tương tự bên trong tế bào, dẫn đến suy yếu dần hệ thống miễn dịch và cuối cùng dẫn đến hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải (AIDS).  Khi đã xâm nhập vào cơ thể người, cả HIV 1 và 2 đều bắt đầu nhân lên nhanh chóng, nhắm mục tiêu và phá hủy tế bào lympho T CD4+ - loại tế bào cần thiết để duy trì phản ứng miễn dịch mạnh mẽ, bảo vệ của cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh. Khi số lượng tế bào CD4+ giảm đi, hệ thống miễn dịch ngày càng suy yếu.  Theo thời gian, sự phá hủy không ngừng của các  + do cả HIV 1 và 2 gây ra dẫn đến sự phát triển của AIDS. Ở giai đoạn tiến triển này, hệ thống miễn dịch bị suy yếu nghiêm trọng đến mức bệnh nhân dễ bị nhiễm trùng cơ hội. Hầu hết bệnh nhân không sống sót quá hai năm sau khi chuyển sang giai đoạn AIDS.  HIV 1 và 2 có nhiều điểm tương đồng dẫn đến AIDS  Việc hiểu được những điểm tương đồng giữa HIV 1 và 2 là rất quan trọng trong cuộc chiến chống lại HIV/AIDS đang diễn ra. Mặc dù cả hai loại virus đều có tác động tàn phá nhưng các nghiên cứu và tiến bộ trong điều trị đang diễn ra mang lại hy vọng trong việc kiểm soát căn bệnh này và cải thiện chất lượng cuộc sống cho những người bị ảnh hưởng.  Sự khác nhau giữa HIV 1 và 2  Mặc dù HIV 1 và HIV 2 đều là virus gây suy giảm miễn dịch ở người nhưng lại có những điểm khác biệt rõ rệt ảnh hưởng đến sự lây lan, tỷ lệ lây truyền và tiến triển của bệnh trên toàn cầu. Việc hiểu được những điểm khác biệt này rất quan trọng để có các biện pháp chẩn đoán, điều trị và phòng ngừa hiệu quả.  HIV 1 là loại HIV phổ biến nhất, được tìm thấy trên toàn thế giới và thường là những gì mọi người nhắc đến khi họ đề cập đến HIV. Ngược lại, HIV 2 chủ yếu tập trung ở Tây Phi, mặc dù nhiều trường hợp được báo cáo ngày càng tăng lên ở khu vực châu Âu, Ấn Độ và Hoa Kỳ. Những người bị nhiễm HIV 2 thường có nguồn gốc hoặc có liên quan đến Tây Phi.  HIV 2 ít lây truyền hơn so với HIV 1. Các nghiên cứu, đặc biệt là ở Hoa Kỳ, chỉ ra rằng HIV 2 chủ yếu lây truyền qua quan hệ tình dục đồng giới, với tỷ lệ lây truyền thấp hơn đáng kể so với HIV 1. Tỷ lệ lây truyền từ mẹ sang con ở HIV 2 cũng thấp hơn nhiều, khoảng 20 - 30 lần so với HIV 1. Tỷ lệ lây truyền thấp hơn này là một yếu tố phân biệt chính giữa hai loại.  Mặc dù có sự tương đồng trong các con đường sao chép và tác động lâm sàng, HIV 2 thường dẫn đến tiến triển bệnh chậm hơn.  Mặc dù có sự tương đồng trong các con đường sao chép và tác động lâm sàng, HIV 2 thường dẫn đến tiến triển bệnh chậm hơn. Những người bị nhiễm HIV 2 có xu hướng duy trì trạng thái không tiến triển trong thời gian dài hơn, làm chậm sự khởi phát của AIDS. Điều này một phần là do tải lượng virus thấp hơn trong các trường hợp nhiễm HIV 2, thường vào khoảng 10.000 bản sao/mL so với hàng triệu bản sao/mL ở HIV 1. Phản ứng miễn dịch của cơ thể có vẻ hiệu quả hơn đối với HIV 2, góp phần làm chậm tiến triển của bệnh.  Sưng hạch bạch huyết là dấu hiệu tăng nặng của bệnh HIV  Các triệu chứng phổ biến khi nhiễm virus HIV 1 và 2  Triệu chứng của bệnh HIV 1 và 2 đa dạng, hơn nữa lại có khả năng thay đổi theo từng giai đoạn nhiễm. Bên cạnh đó, khi bệnh tiến triển đến giai đoạn nặng hơn, đặc biệt khi tiến dần đến AIDS thì mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng cũng tăng theo. Bên cạnh đó, khi bệnh tiến triển đến giai đoạn nặng hơn, đặc biệt khi tiến dần đến AIDS thì mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng cũng tăng theo.  Dưới đây là một số triệu chứng điển hình khi một người bị nhiễm HIV 1/2:  Sốt cao (thường trên 38 độ);  Cảm giác ớn lạnh, buồn nôn và nôn;  Đau họng, viêm họng kéo dài;  Vi khuẩn, nấm khiến da nổi phát ban đỏ và nhiều vấn đề về da khác;  Đau đầu, đau nhức cơ thể, xương khớp lẫn cơ bắp;  Cân nặng giảm bất thường;  Viêm nhiễm, nấm miệng.  Phát hiện nhiễm HIV 1/2 như thế nào?  HIV có thể được phát hiện thông qua nhiều xét nghiệm khác nhau, bao gồm xét nghiệm kháng thể nhanh hoặc xét nghiệm HIV Combo Ag+Ab. Các xét nghiệm này hữu ích cho việc sàng lọc ban đầu và có thể xác nhận sự hiện diện của virus. Tuy nhiên, để phân biệt giữa HIV 1 và 2 thì cần phải có các xét nghiệm máu chuyên sâu hơn.  Xét nghiệm Western Blot  Xét nghiệm Western Blot là phương pháp được sử dụng để xác định kháng thể chống lại protein của virus HIV. Phương pháp này đặc biệt hữu ích trong việc phân biệt kháng thể đặc hiệu với HIV 1 và 2. Xét nghiệm này giúp xác nhận sự hiện diện của virus và phân biệt giữa hai loại. Xét nghiệm này giúp xác nhận sự hiện diện của virus và phân biệt giữa hai loại.  Các phát hiện HIV nhanh nhất là dùng xét nghiệm PCR  Xét nghiệm PCR (phản ứng chuỗi polymerase) là phương pháp có độ nhạy cao, phân tích vật liệu di truyền của virus HIV. Phương pháp này có khả năng phát hiện và phân loại các chủng HIV, bao gồm các chủng phụ và biến thể gen. Xét nghiệm này rất cần thiết để hiểu loại nhiễm HIV cụ thể, cho phép áp dụng các phương pháp điều trị có mục tiêu hơn.  Các công cụ chẩn đoán trên rất quan trọng trong việc xác định và quản lý nhiễm HIV. Phát hiện sớm và chính xác không chỉ giúp xác định phác đồ điều trị phù hợp mà còn giúp ngăn ngừa sự lây lan của virus.