Tổn thương gan: Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa

Gan là cơ quan quan trọng giúp giải độc, chuyển hóa chất và duy trì sức khỏe tổng thể của cơ thể. Tổn thương gan có thể xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau. Trong bài viết này, Nhà thuốc Long Châu sẽ đưa ra thông tin về các dạng tổn thương gan, nguyên nhân và cách phòng ngừa trong bài viết dưới đây.  Gan được ví như “nhà máy lọc độc tố” của cơ thể. Nó đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển hóa các chất, dự trữ năng lượng và loại bỏ độc tố. Tuy nhiên, tổn thương gan lại là một vấn đề khá phổ biến trong xã hội hiện đại. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng gan mà còn làm suy giảm sức khỏe tổng thể của cơ thể. Vì vậy, hiểu rõ về nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa  là điều vô cùng cần thiết.  Nguyên nhân và triệu chứng của tổn thương gan  Gan của bạn bị tổn thương do đâu  ? Dưới đây là một số nguyên nhân gây tổn thương gan thường gặp nhất:  Tổn thương gan do thuốc  Nhiều loại thuốc có thể gây độc cho gan, bao gồm cả thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn, thực phẩm chức năng và thuốc đông y. Một số loại thuốc gây độc gan thường gặp bao gồm:  Thuốc kháng lao (ví dụ: Isoniazid, rifampicin);  Thuốc chống loạn nhịp tim (ví dụ: Amiodarone);  (ví dụ: Amitriptyline);  Thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs) (ví dụ: Diclofenac, ibuprofen).  Cơ chế gây độc của thuốc rất phức tạp và khác nhau tùy loại. Một số thuốc khi chuyển hóa có thể tạo ra chất độc, gây tổn thương gan. Ngoài ra, thuốc có thể kích hoạt phản ứng quá mẫn miễn dịch, khiến cơ thể tấn công chính tế bào gan. Một số thuốc gây tổn thương trực tiếp bằng cách phá hủy màng tế bào hoặc làm rối loạn chức năng ty thể. Một số khác làm tắc nghẽn dòng chảy của mật, dẫn đến ứ mật và  . Việc lạm dụng thuốc hoặc dùng sai cách có thể làm tăng nguy cơ nhiễm độc gan nghiêm trọng.  Tổn thương gan do thuốc là một trong những nguyên nhân thường gặp  Các triệu chứng và dấu hiệu của  tổn thương gan do thuốc  có thể rất khác nhau. Một số người bệnh không có triệu chứng. Nhưng cũng có người gặp các triệu chứng nặng như: Vàng da, buồn nôn, nôn,  , nước tiểu sẫm màu, phân nhạt màu. Nhưng cũng có người gặp các triệu chứng nặng như: Vàng da, buồn nôn, nôn,  , nước tiểu sẫm màu, phân nhạt màu. Trong một số trường hợp nghiêm trọng, tổn thương gan do thuốc có thể dẫn đến  Tổn thương gan do rượu  Tổn thương gan do rượu tiến triển qua nhiều giai đoạn, từ  do rượu, đến viêm gan do rượu rồi  . Rượu gây độc cho gan thông qua nhiều cơ chế khác nhau. Trước hết, rượu chuyển hóa thành acetaldehyde, một chất độc gây tổn thương tế bào gan. Rượu kích thích stress oxy hóa, làm mất cân bằng gốc tự do và phá hủy màng tế bào. Ngoài ra, rượu còn kích hoạt phản ứng viêm, khiến gan bị tổn thương kéo dài. Tình trạng viêm mãn tính dẫn đến xơ hóa, hình thành mô sẹo và gây  suy giảm chức năng gan  . Nếu không kiểm soát, rượu có thể gây xơ gan và ung thư gan.  có thể khác nhau tùy thuộc vào giai đoạn của bệnh. Ở giai đoạn đầu, bệnh nhân có thể không có triệu chứng hoặc chỉ có các triệu chứng nhẹ như  , chán ăn. Khi bệnh tiến triển, bệnh nhân có thể có các triệu chứng như vàng da, cổ trướng, xuất huyết tiêu hóa, bệnh não gan.  Người nghiện rượu dễ bị tổn thương gan  Tổn thương gan do virus  Viêm gan do virus không phải bệnh hiếm gặp trong xã hội hiện đại.  Người nghiện rượu dễ bị tổn thương gan  Tổn thương gan do virus  Viêm gan do virus không phải bệnh hiếm gặp trong xã hội hiện đại. Tỷ lệ nhiễm viêm gan B ở Việt Nam dao động từ 8 - 10% dân số, tức là khoảng 8 đến 10 triệu người mang virus này. Có nhiều loại virus khác nhau có thể gây viêm gan như virus  , virus viêm gan B, virus  , virus viêm gan D, virus viêm gan E. Các virus viêm gan gây bệnh bằng cách phá hủy tế bào gan và gây viêm.  Các triệu chứng viêm gan do virus có thể khác nhau tùy thuộc vào loại virus và giai đoạn của bệnh. Các triệu chứng thường gặp bao gồm sốt, vàng da,  , mệt mỏi, chán ăn, buồn nôn, nôn.  Tổn thương gan không do rượu  gan nhiễm mỡ không do rượu  là tình trạng tích tụ mỡ dư thừa trong gan mà không liên quan đến việc tiêu thụ rượu. Đây là một trong những bệnh lý gan mạn tính phổ biến nhất trên thế giới. Loại tổn thương gan này thường gặp ở những người béo phì, tiểu đường, tăng huyết áp và rối loạn chuyển hóa lipid. Bệnh tiến triển qua nhiều giai đoạn, từ gan nhiễm mỡ không do rượu, đến viêm gan nhiễm mỡ không do rượu rồi cuối cùng là xơ gan. Bệnh tiến triển qua nhiều giai đoạn, từ gan nhiễm mỡ không do rượu, đến viêm gan nhiễm mỡ không do rượu rồi cuối cùng là xơ gan.  Cơ chế gây ra căn bệnh này rất phức tạp và liên quan đến nhiều yếu tố khác nhau, từ kháng insulin, stress oxy hóa, viêm và xơ hóa. Bệnh thường không có triệu chứng rõ ràng, đặc biệt là ở giai đoạn đầu. Khi bệnh tiến triển, bệnh nhân có thể có các triệu chứng như mệt mỏi, đau bụng, vàng da.  Các loại tổn thương gan khác  Ngoài các loại tổn thương gan thường gặp trên, còn có nhiều loại tổn thương gan khác, bao gồm: Bệnh gan tự miễn (viêm gan tự miễn, xơ gan mật nguyên phát),  , bệnh hemochromatosis), tổn thương gan do tắc mật (sỏi),...  Có nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến tổn thương gan  Cơ chế bệnh sinh chung của tổn thương gan  Cơ chế bệnh sinh chung của tổn thương gan rất phức tạp, bao gồm nhiều yếu tố tương tác lẫn nhau. Dưới đây là một số cơ chế chính:  Viêm là một phản ứng tự nhiên của cơ thể để chống lại các tác nhân gây hại. Tuy nhiên, viêm quá mức hoặc kéo dài có thể gây tổn thương gan. Các tế bào miễn dịch đóng vai trò quan trọng trong việc khởi động và duy trì phản ứng viêm tại gan. Các tế bào miễn dịch đóng vai trò quan trọng trong việc khởi động và duy trì phản ứng viêm tại gan. Khi gan bị tổn thương, các tế bào miễn dịch sẽ được hoạt hóa và giải phóng các chất trung gian gây viêm.  Các chất trung gian gây viêm, như cytokine và chemokine sẽ điều phối phản ứng viêm. Chúng có thể gây tổn thương tế bào gan trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua việc hoạt hóa các tế bào khác và tăng cường quá trình oxy hóa.  là tình trạng mất cân bằng giữa sản xuất và khả năng chống oxy hóa của cơ thể. Điều àn dẫn đến sự tích tụ của các gốc tự do. Các gốc tự do có khả năng gây tổn thương các thành phần của tế bào, như DNA, protein và lipid. Stress oxy hóa có thể gây tổn thương tế bào gan thông qua nhiều cơ chế khác nhau như phá hủy màng tế bào, làm hỏng DNA và ức chế chức năng của các enzyme.  Hoại tử và chết tế bào  Hoại tử và chết tế bào có thể xảy ra khi gan bị tổn thương. Chết tế bào là một quá trình sinh lý bình thường. Nhưng khi nó xảy ra quá mức hoặc không được kiểm soát, có thể góp phần vào sự tiến triển của tổn thương gan.  là quá trình tích tụ quá nhiều  và các chất nền ngoại bào khác trong gan.  là quá trình tích tụ quá nhiều  và các chất nền ngoại bào khác trong gan. Khi gan bị tổn thương, các tế bào hình sao gan sẽ được hoạt hóa và sản xuất quá nhiều collagen, dẫn đến xơ hóa gan.  Cơ chế bệnh sinh của tổn thương gan rất phức tạp  Phòng ngừa và bảo vệ gan tránh tổn thương gan  ưới đây là một số biện pháp hiệu quả giúp bạn phòng ngừa tổn thương gan và bảo vệ gan hiệu quả:  Hạn chế hoặc tốt nhất là tránh sử dụng rượu bia;  Ăn uống cân bằng, giàu chất xơ từ rau xanh và trái cây, ưu tiên các loại thực phẩm tươi sống, chế biến đơn giản, hạn chế chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa;  Uống đủ 2 - 3 lít nước mỗi ngày giúp gan hoạt động hiệu quả hơn, loại bỏ các chất độc hại;  Duy trì cân nặng hợp lý giúp giảm nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu và các bệnh lý khác liên quan đến gan;  Tập thể dục đều đặn giúp tăng cường sức khỏe tim mạch, giảm cân và cải thiện chức năng gan;  Không hút thuốc để tránh gây tổn thương tế bào gan và mắc các bệnh về gan;  Tiêm phòng viêm gan A, B là một biện pháp quan trọng để phòng ngừa các bệnh này. Bạn có thể đến các  Trung tâm tiêm chủng của Long Châu  để được tiêm phòng bằng nguồn vắc xin chính hãng, chuẩn chất lượng;  Kiểm soát tốt các bệnh lý này giúp bảo vệ gan khỏi tổn thương.  Khám định kỳ để phát hiện sớm tổn thương gan  Tổn thương gan sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu tổn thương gan và điều trị kịp thời là cách tốt nhất để ngăn ngừa biến chứng. Đồng thời, mỗi người trong chúng ta cần chủ động chăm sóc, bảo vệ, phòng ngừa các tổn thương gan thường gặp.  Nhiễm độc gan có nguy hiểm không? Rủi ro và các triệu chứng  Gan bị nhiễm độc nguyên nhân do đâu?