Những điều cần biết về mở khí quản và các loại ống mở khí quản

Hiện nay, ngày càng có nhiều bệnh nhân được điều trị bằng phương pháp đặt ống mở khí quản dù ở cả trong bệnh viện hay ngoài cộng đồng. Bài viết này giới thiệu sơ lược về quy trình phẫu thuật mở khí quản, lợi ích, biến chứng, một số phương pháp thực hiện và phân biệt các loại ống mở khí quản khác nhau.  Ngày càng có nhiều bệnh nhân được chỉ định mở  và đặt ống mở khí quản. Tuy nhiên, nhiều người vẫn chưa hiểu hết lợi ích của việc mở khí quản cũng như một số biến chứng hay các loại ống mở khí quản.  là thủ thuật tạo đường thông khí tạm thời hoặc vĩnh viễn nhằm đưa không khí trực tiếp vào phổi mà không đi qua đường mũi họng. Nó thường được thực hiện trong các tình huống khẩn cấp khi bệnh nhân không thể thở được. Khi thực hiện thủ thuật này, bác sĩ sẽ rạch một vết mổ dài 2 đến 3cm từ vòng sụn thứ hai ở khí quản phía trước cổ, tạo một lỗ để cố định vòng sụn khí quản thứ ba và thứ tư, sau đó đặt ống mở khí quản vào lỗ và cố định ống bằng chỉ khâu hoặc băng phẫu thuật.  Mở khí quản là thủ thuật tạo đường thông khí tạm thời hoặc vĩnh viễn  Mở khí quản được sử dụng trong hai tình huống:  Cấp tính: Là tình huống cấp cứu để duy trì đường thở mà không thể đặt nội khí quản bằng đường miệng được, chẳng hạn như  Mạn tính: Thường được sử dụng ở những bệnh nhân phải thở máy trong thời gian dài.  Một số lợi ích của việc mở khí quản  Một số lợi ích sức khỏe của việc mở khí quản bao gồm:  Giảm công thở: Ống mở khí quản giúp giảm đáng kể chiều dài đường thở so với ống nội khí quản dẫn đến công hô hấp sẽ được giảm đáng kể.  Bệnh nhân dễ chịu hơn: Bệnh nhân có thể cử động cổ, ăn, uống và nói chuyện  Chăm sóc đường thở dễ dàng hơn: Phẫu thuật mở khí quản giúp hút đàm nhớt từ miệng và khí quản dễ dàng hơn. Hút đàm nhớt là yếu tố rất quan trọng giúp giảm nguy cơ viêm phổi cho bệnh nhân  Bệnh nhân được đặt ống mở khí quản sẽ dễ cai máy thở hơn, khi tình trạng bệnh nhân ổn định có thể được điều trị ngoại trú tại nhà.  Phân biệt các loại ống mở khí quản  Chất liệu: Ống nhựa hoặc ống kim loại. Ống kim loại không có nòng bên trong và phải thay khi được 5 đến 7 ngày.  Ống mở khí quản có bóng hoặc không có bóng: Một túi khí gần cuối ống giúp bảo vệ đường thở.  Ống mở khí quản có bóng hoặc không có bóng: Một túi khí gần cuối ống giúp bảo vệ đường thở.  Ống mở khí quản có cửa sổ hoặc không có cửa sổ: Những loại ống mở khí quản này có thể có hoặc không có bóng. Đối với những ống có cửa sổ, trên ống sẽ có một lỗ để không khí từ phổi đi qua dây thanh và vùng mũi miệng. Bệnh nhân có thể thở bình thường và có thể ho khạc ra các chất tiết ra khỏi miệng, giúp tạo ra tiếng nói.  Ống mở khí quản 1 nòng hay 2 nòng: Ống mở khí quản 1 nòng là loại ống bằng nhựa không có nòng bên trong và cần thay 5 đến 7 ngày một lần. Loại này có thể có sẵn bóng hoặc không có bóng. Ống mở khí quản 2 nòng có nòng ngoài và nòng trong, nòng trong có thể được lấy ra và làm sạch hàng ngày. Nòng trong còn có loại có cửa sổ để bệnh nhân tập thở đường mũi và người bệnh có thể nói được khi sử dụng mở khí quản loại này.  Ống mở khí quản 2 nòng có nòng ngoài và nòng trong  Các biến chứng có thể xảy ra khi mở khí quản  Biến chứng sớm trong tuần đầu tiên  Chấn thương dây thần kinh.  Chấn thương thực quản.  Bị ứ đọng các chất tiết, dẫn đến hít sặc và bị  nhiễm trùng đường hô hấp dưới  Viêm phổi tái diễn nhiều lần.  Dò khí quản thực quản, khí quản da.  Bị ứ đọng các chất tiết, dẫn đến hít sặc và bị  nhiễm trùng đường hô hấp dưới  Viêm phổi tái diễn nhiều lần.  Dò khí quản thực quản, khí quản da.  Tiến trình mở khí quản  Có 2 phương pháp mở khí quản  Phẫu thuật mở khí quản.  Mở khí quản xuyên da bằng phương pháp nong.  Phẫu thuật mở khí quản  Bệnh nhân được cho nằm ngửa, mê toàn thân.  Vết mổ 2 đến 3cm từ vòng sụn thứ 2 của khí quản xuống.  Tạo một lỗ giữa vòng sụn khí quản thứ 3 và 4.  Cố định ống mở khí quản.  Mở khí quản qua da bằng phương pháp nong  Phẫu thuật mở khí quản qua da bằng phương pháp nong là bộ dụng cụ với các ống nong có kích thước lớn dần để tạo một đường hầm trong khu vực khí quản để đặt Canuyn mở khí quản. Chọc kim và có dây dẫn đường giữa vòng sụn khí quản thứ 1 và 2.  Lỗ mở khí quản được nong rộng dần bằng các cây nong với các kích thước khác nhau. Thủ thuật này có thể được làm mù hay được làm dưới hướng dẫn của dụng cụ nội soi.  Các bước để làm sạch khí quản như sau:  Khi xuất hiện đờm nhiều trong phổi, bệnh nhân được hút đờm thường xuyên, hoặc người bệnh có thể khạc đờm ra ngoài thông qua lỗ khai khí quản.  Khi xuất hiện đờm nhiều trong phổi, bệnh nhân được hút đờm thường xuyên  Thay băng và rửa vết mổ mở khí quản mỗi ngày một lần.  Khi thay băng, quan sát vùng da xung quanh khí quản và xem xét dấu hiệu sưng, đỏ, chảy máu, mủ…  Kiểm tra vị trí của ống mở khí quản, kiểm tra dây cột mở khí quản đã được siết chặt đúng cách chưa và kiểm tra lại ngay nếu ống mở khí quản bị trượt hoặc rơi ra ngoài.  Kiểm tra màu sắc và tính chất đàm nhớt trong ống mở khí quản mỗi khi bạn thay băng.