Siêu âm đàn hồi gan là gì?

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Lưu Thị Bích Ngọc - Bác sĩ Chẩn đoán hình ảnh -Khoa Chẩn đoán hình ảnh và Y học hạt nhân - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City. Bác sĩ có 06 năm kinh nghiệm làm trong lĩnh vực chẩn đoán hình ảnh. Siêu âm đàn hồi gan là phương pháp mới giúp khảo sát độ đàn hồi của nhu mô gan. Đây là phương pháp đơn giản, dễ thực hiện, không xâm lấn và có độ chính xác cao giúp đánh giá được tình trạng tổn thương xơ hóa gan, giảm thiểu tối đa tình trạng phải sinh thiết gan. 1. Siêu âm đàn hồi gan là gì? Siêu âmlà phương pháp sử dụng sóng siêu âm có tần số từ 1-10MHZ để thăm khám các vùng trên cơ thể, khi sóng siêu âm đi qua mô trong cơ thể sẽ thu lại hình ảnh về bộ xử lý hình ảnh. Thông qua các hình ảnh này để đánh giá tình trạng bệnh lý. Phương pháp siêu âm không còn là phương pháp xa lạ đối với chúng ta, vì được áp dụng rộng rãi, đơn giản mà có thể giúp chẩn đoán bệnh. Kỹ thuật siêu âm đàn hồi môlà một ứng dụng mới của siêu âm chẩn đoán nhằm khảo sát đặc tính đàn hồi của của mô trong cơ thể. Kỹ thuật siêu âm đàn hồi môlà một ứng dụng mới của siêu âm chẩn đoán nhằm khảo sát đặc tính đàn hồi của của mô trong cơ thể. Nguyên lý của siêu âm đàn hồi mô là bình thường khó có thể đo được một cách trực tiếp độ đàn hồi của mô, tuy nhiên mô sẽ bị biến dạng khi bị đè ấn, tỷ lệ độ cứng của mô sẽ tỉ lệ nghịch với mức độ biến dạng. Do đó tùy thuộc cấu tạo cơ học, mà sự biến đổi khác nhau. Với mô bình thường (mềm) sẽ biến dạng nhiều với áp lực đè nén, trong khi mô bệnh lý thường cứng hơn, sẽ biến dạng ít hơn. Kết quả đo được độ tương phản của mô trên bản đồ đàn hồi là do sự khác biệt độ cứng của mô, được mã hóa bằng các màu khác nhau.Siêu âm đàn hồi môđược áp dụng ở các mô trên cơ thể như gan, vú, tuyến giáp... Siêu âm đàn hồi mô ganchính là một dạng siêu âm đàn hồi mô, thông qua đó giúp đánh giá độ đàn hồi của mô gan được tính bằng đơn vị kPa, từ đó đánh giá mức độ xơ hóa gan. 2. Khi nào cần siêu âm đàn hồi gan Một số trường hợp mắc bệnh lý gan kéo dài, thường có chỉ định siêu âm đàn hồi mô để đánh giá sớm tình trạng xơ gan. Viêm gan mạn do virus(virus viêm gan B và C) Bệnh viêm gan do rượu. Bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu. Bệnh gan ứ mật mạn. Viêm gan mạn do virus(virus viêm gan B và C) Bệnh viêm gan do rượu. Bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu. Bệnh gan ứ mật mạn. Bệnh nhân có tình trạng tăng áp lực tĩnh mạch cửa. 3. Ưu điểm của siêu âm đàn hồi mô gan Phương phápsiêu âm đàn hồi mô gancó nhiều ưu điểm như: Phát hiện và đánh giá mức độ xơ hóa gan: Phát hiện sớm là bước quan trọng, quyết định trong điều trị, theo dõi diễn biến và tiên lượng bệnh. Phát hiện sớm giúp người bệnh kéo dài tuổi thọ do kiểm soát được các yếu tố ảnh hưởng tới gan. Đánh giá tổn thương dạng khối:Từ siêu âm đàn hồi gan từ đó xác định độ cứng của mô. Thông qua quy đổi để đánh giá, quy về 4 mức độ nếu score 4 là u ác tính, score 2,3 nghi ngờ, xét thêm các yếu tố khác, score 1 là tổn thương lành tính. Giảm các trường hợp phải sinh thiết:Bình thường người bệnh cần sinh thiết mô gan để xác định mức độ xơ hóa gan. Vì đây là kỹ thuật xâm lấn nên có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm, đặc biệt với những người có bệnh lý gan nặng hoặc bệnh lý nền không cho phép can thiệp. Nhờ có siêu âm đàn hồi mô mà giúp bác sĩ chẩn đoán bệnh có độ chính xác tới 90% so với sinh thiết làm giải phẫu bệnh. Từ đó giảm thiểu tối đa các trường hợp cần phải làm sinh thiết gan. Từ đó giảm thiểu tối đa các trường hợp cần phải làm sinh thiết gan. Phương pháp này được thực hiện như siêu âm thường quy nên cũng là kỹ thuật dễ thực hiện, không xâm lấn, không gây đau đớn cho người bệnh, lại có độ chính xác cao. Giá thành siêu âm hợp lý. Một số nhược điểm của phương pháp siêu âm đàn hồi mô như: Khó đo khi người bệnh có khoang liên sườn hẹp, khi bệnh nhân có tình trạng cổ chướng và ở những ngườibéo phìthường tỷ lệ không chính xác cao hơn. 4. Các bước tiến hành siêu âm đàn hồi gan Kỹ thuật thực hiện như sau: Bước 1: Bệnh nhân nằm ngửa, tay phải đặt sau đầu để khoang liên sườn được rộng tối đa. Bước 2:Bác sĩ đặt đầu dò lên da kẽ liên sườn vị trí thường sinh thiết gan và ấn với một áp lực nhẹ vào vị trí đó. Kiểm tra gồm 10 phép đo liên tục trên cùng 1 vị trí. Máy sẽ tự động tính chỉ số trung bình. Bước 3:Đánh giá kết quả, kết quả được máy phân tích và cho ra các chỉ số đọ cứng tính bằng đơn vị kPa. Dựa vào đó ta sẽ đánh giá được các mức độ xơ gan được chia từ F0 đến F4. Siêu âm đàn hồi môlà kỹ thuật phát triển mới trong chẩn đoán bằng hình ảnh. Giúp người bệnh giảm thiểu tối đa nguy cơ phải làm sinh thiết, xâm lấn cơ thể. Giúp người bệnh giảm thiểu tối đa nguy cơ phải làm sinh thiết, xâm lấn cơ thể. Ngoài ứng dụng để đo đàn hồi mô gan, còn ứng dụng ở mô vú, tuyến giáp...giúp phát hiện tình trạng u ác tính sớm. Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm sốHOTLINEhoặc đặt lịch trực tiếpTẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trênứng dụng MyVinmecđể quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.Kỹ thuật siêu âm đàn hồi gan giúp bác sĩ có thể đánh giá mức độ tổn thương của gan mà không cần phải thực hiện các thủ tục xâm lấn như làm sinh thiết gan. Điều này giúp giảm đau và rủi ro cho bệnh nhân, đồng thời cung cấp thông tin chính xác về tình trạng gan để bác sĩ có thể lập kế hoạch điều trị phù hợp.  Siêu âm đàn hồi gan là một phương pháp chẩn đoán hình ảnh sử dụng sóng siêu âm để đánh giá độ đàn hồi của mô gan. Kỹ thuật này cho phép đo đạc mức độ cứng của gan, giúp trong việc chẩn đoán và theo dõi các bệnh lý gan như xơ gan, viêm gan và  Siêu âm đàn hồi gan là gì?  Siêu âm là một phương pháp chẩn đoán hình ảnh sử dụng sóng siêu âm có tần số từ 1 đến 10 MHz để kiểm tra và đánh giá các vùng trên cơ thể. Khi sóng siêu âm đi qua mô trong cơ thể, nó sẽ tạo ra hình ảnh được thu lại bởi bộ xử lý hình ảnh, từ đó giúp bác sĩ đánh giá tình trạng bệnh lý. Phương pháp này không còn xa lạ với chúng ta, vì nó được sử dụng phổ biến và đơn giản nhưng mang lại khả năng chẩn đoán hiệu quả.  Siêu âm giúp bác sĩ đánh giá tình trạng bệnh lý  Nguyên lý hoạt động của siêu âm đàn hồi mô là khi mô bị áp lực đè nén, nó sẽ bị biến dạng, và mức độ đàn hồi của mô sẽ tỉ lệ nghịch với mức độ biến dạng. Do đó, sự biến đổi này phụ thuộc vào cấu trúc cơ học của mô. Mô bình thường thường biến dạng nhiều hơn khi bị áp lực, trong khi mô bệnh lý thường cứng hơn và biến dạng ít hơn. Kết quả của siêu âm đo được biểu thị bằng độ tương phản của mô trên bản đồ đàn hồi, thông qua việc mã hóa bằng các màu khác nhau. Siêu âm đàn hồi mô được áp dụng trong nhiều bộ phận trên cơ thể như gan, vú, tuyến giáp...  Trong đó, siêu âm đàn hồi mô gan là một dạng của siêu âm đàn hồi mô, được sử dụng để đánh giá độ đàn hồi của mô gan bằng đơn vị kPa, từ đó đánh giá mức độ xơ hóa gan.  Siêu âm đàn hồi gan khi nào?  Khi nào cần thực hiện siêu âm đàn hồi gan:  Viêm gan mạn do virus (viêm gan B và C):  Trong trường hợp mắc bệnh  viêm gan mạn do virus  , như viêm gan B và C, siêu âm đàn hồi gan thường được chỉ định để đánh giá tình trạng gan và kiểm tra mức độ tổn thương.  Bệnh viêm gan do rượu:  Các bệnh nhân mắc bệnh viêm gan do rượu thường cần được đánh giá độ đàn hồi của gan thông qua siêu âm đàn hồi mô, để xác định mức độ tổn thương và tình trạng của gan.  Bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu:  Trong trường hợp bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu, siêu âm đàn hồi gan cũng được sử dụng để đánh giá sự biến đổi trong cấu trúc và độ đàn hồi của gan.  Bệnh gan ứ mật mạn thường gây ra sự tổn thương trong gan, và siêu âm đàn hồi mô có thể được sử dụng để đánh giá tình trạng gan và mức độ tổn thương.  Tình trạng tăng áp lực tĩnh mạch cửa:  Các bệnh nhân có tình trạng tăng áp lực tĩnh mạch cửa, tức là áp lực trong tĩnh mạch cửa tăng cao hơn bình thường, thường cần thực hiện siêu âm đàn hồi gan để đánh giá tình trạng gan và các vấn đề liên quan đến sự  Siêu âm đàn hồi gan để đánh giá tình trạng gan  Tóm lại, trong các trường hợp bệnh lý gan kéo dài như viêm gan mạn do virus, viêm gan do rượu, bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu, bệnh gan ứ mật mạn, và tình trạng tăng áp lực tĩnh mạch cửa, siêu âm đàn hồi mô là một công cụ quan trọng để đánh giá sự tổn thương và tình trạng gan, từ đó giúp bác sĩ lập kế hoạch điều trị hiệu quả cho bệnh nhân.  Ưu điểm của siêu âm đàn hồi gan  Ưu điểm của siêu âm đàn hồi mô gan:  Phát hiện và đánh giá mức độ xơ hóa gan:  Siêu âm đàn hồi mô gan giúp phát hiện sớm và đánh giá  , một yếu tố quan trọng để quyết định phương pháp điều trị và theo dõi tiến triển của bệnh. Việc phát hiện sớm giúp kiểm soát các yếu tố ảnh hưởng tới gan, từ đó kéo dài tuổi thọ và cải thiện chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.  Đánh giá tổn thương dạng khối:  Siêu âm đàn hồi mô gan cho phép đánh giá độ cứng của mô gan và xác định tổn thương dạng khối. Thông qua việc quy đổi điểm số, bác sĩ có thể đưa ra đánh giá chính xác về mức độ nguy hiểm của tổn thương gan.  Giảm số lượng sinh thiết gan:  Phương pháp siêu âm đàn hồi mô giúp giảm số lượng ca cần phải tiến hành sinh thiết gan. Việc này giúp tránh được những biến chứng nguy hiểm từ quá trình sinh thiết, đặc biệt là đối với những bệnh nhân có tình trạng gan nặng hoặc bệnh lý nền không cho phép can thiệp. Độ chính xác của siêu âm đàn hồi mô có thể lên đến 90%, giảm thiểu tối đa các ca cần sinh thiết gan.  Tiện lợi và không xâm lấn:  Siêu âm đàn hồi mô được thực hiện giống như siêu âm thông thường, không gây đau đớn cho bệnh nhân và có độ an toàn cao.  Tiện lợi và không xâm lấn:  Siêu âm đàn hồi mô được thực hiện giống như siêu âm thông thường, không gây đau đớn cho bệnh nhân và có độ an toàn cao. Điều này làm cho phương pháp trở nên dễ thực hiện và được chấp nhận rộng rãi trong cộng đồng y học.  Siêu âm đàn hồi mô có giá thành phù hợp, không tốn kém như một số phương pháp chẩn đoán khác.  Tuy nhiên, cũng có nhược điểm của phương pháp này như: khó đo khi người bệnh có khoang liên sườn hẹp, gặp khó khăn ở những trường hợp cổ chướng và người béo phì, có thể dẫn đến tỷ lệ chính xác không cao.  Các bước thực hiện siêu âm đàn hồi gan  Bước 1: Bệnh nhân được đặt nằm ngửa trên giường, tay phải đặt sau đầu để làm cho khoang liên sườn được mở rộng tối đa, tạo điều kiện thuận lợi cho việc đặt đầu dò.  Bệnh nhân nằm ngửa, tay phải đặt sau đầu để khoang liên sườn mở rộng  Bước 2: Bác sĩ đặt đầu dò lên da tại vị trí thường sinh thiết gan và ấn nhẹ vào vùng đó với áp lực nhẹ. Quá trình kiểm tra bao gồm 10 phép đo liên tục tại cùng một vị trí. Máy sẽ tự động tính toán chỉ số trung bình từ các phép đo này.  Bước 3: Sau khi hoàn thành quá trình kiểm tra, kết quả được đánh giá. Máy sẽ tự động tính toán chỉ số trung bình từ các phép đo này.  Bước 3: Sau khi hoàn thành quá trình kiểm tra, kết quả được đánh giá. Máy tính sẽ phân tích dữ liệu và cung cấp các chỉ số đo cứng tính của gan bằng đơn vị kPa. Dựa vào các chỉ số này, bác sĩ sẽ đánh giá mức độ xơ hóa gan, được phân chia từ F0 đến F4 tương ứng với các mức độ khác nhau.