Phân loại nấm gây bệnh trên người

Bài viết được viết bởi ThS.BS Ma Văn Thấm - Bác sĩ Nội Nhi, Khoa Nhi - Sơ sinh - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Phú Quốc. Nấm tồn tại ở khắp mọi nơi, trong môi trường đất, nước, không khí, trên động thực vật và cả trên cơ thể người. Khi gặp các điều kiện thuận lợi như thời tiết nóng ẩm, sức đề kháng cơ thể giảm... nấm sẽ phát triển và gây bệnh. Bệnh lý do nấm có thể gặp ở cả người lớn và trẻ 1. Các đặc tính của nấm Có khoảng trên một triệu loài nấm, trong đó vi nấm có hàng trăm ngàn loài. Nấm gây bệnh là các vi nấm. Có khoảng trên ba trăm loài có thể gây bệnh ở người. Vi nấm gây bệnh được chia ra làm hai loại chính lànấm sợi(mould) vànấm men(yeast), cũng có một số loài nấm lưỡng hình (dimorphic) là nấm men khi gây bệnh ở người và nấm sợi trong môi trường nuôi cấy. 2. Phân loại giới nấm Phân loại giới nấm dựa vào cấu trúc, hóa sinh và sinh học phân tử. Nấm được chia thành lớp, bộ, họ, giống/ chi và loài. LớpBasidiomyceteskhông có loài nào ký sinh ở người LớpActinomycetesgây bệnh ở chân, hàm, bẹn LớpPhycomycetesgây những bệnh hiếm gặp ở da và niêm mạc LớpAscomycetesgây tổn thương ở da, tóc, móng, toàn thân. Trong lớp này có họBlastomyces, Histoplasmathuộc bộEndomycetalesvà giốngAspecgilustrong họAspergillaceacthuộc bộPlectascallescó thể gây bệnh. LớpAdelomycetesmang tính chất của một loài nấm tạm thời, loài nào sau khi phát hiện được những hình thể sinh sản hữu tính sẽ được chuyển sang một trong các bộ trên. Trong lớp này có họCandidathuộc bộBlastosporae.Nấm Candidacó rất nhiều loài khác nhau đều có khả năng gây bệnh tương tự. Một số đặc điểm của nấmCandida: Trong tự nhiên sống nhiều ở môi trường có chứa đường như hoa quả, rau củ, vườn quả, xưởng bánh kẹo... Là bào tử vách mỏng, là nấm hoại sinh ở người. Bệnh doCandidathường lànhiễm trùng cơ hộisau khi mắc một bệnh khác hoặc sau dùng thuốc kháng sinh,corticoid, thuốc ức chế miễn dịch, cơ địa suy giảm miễn dịch mắc phải (HIV) hoặc bẩm sinh... Candida có thể gây nên nhiều bệnh khác nhau ở nhiều tạng và cơ quan khác nhau: Ngoài da (nấm móng, nấm kẽ, nấm da tay, nấm da chân...), niêm mạc (miệng, thanh quản, tiêu hóa, sinh dục...), các tạng (gan, phổi...),nhiễm trùng máu. LoàiCandida albicanslà hay gặp nhất, ngoài ra còn có thể gặpCandida tropicalis, Candida krusei, Candida parasilosis... 3. LoàiCandida albicanslà hay gặp nhất, ngoài ra còn có thể gặpCandida tropicalis, Candida krusei, Candida parasilosis... 3. Phân loại bệnh do nấm gây ra Nấm có thể gây ra 4 loại bệnh: Dị ứng với nấm(Hypersensitivity): Là phản ứng quá mẫn đối với nấm mốc và bào tử nấm. Nhiễm độc nấm(Mycotoxicoses): Người hoặc động vật ăn phải thức ăn nhiễm nấm sinh ra các độc tố gây nhiễm độc. Ngộ độc nấm(Mycetismus): Ngộ độc cấp do nấm, có thể dẫn tới tử vong. Nhiễm nấm(Infection): Hầu hết các loại nấm gây ra nhiễm nấm không sinh độc tố nhưng chúng có khả năng gây ra các rối loạn sinh lý như làm tăng tỷ lệ chuyển hóa, biến đổi chuyển hóa và cấu trúc màng tế bào. Hầu hết nấm có thể chịu đựng được nhiệt độ khá cao và có thể tồn tại được dưới tác động của các chất oxy hóa khử, phân giải của đại thực bào, do đó nấm có thể chịu đựng được sức đề kháng của cơ thể vật chủ. Việc nhiễm nấm thường phụ thuộc vào số lượng bào tử nấm bị nhiễm và sức đề kháng của cơ thể vật chủ. Việc nhiễm nấm thường phụ thuộc vào số lượng bào tử nấm bị nhiễm và sức đề kháng của cơ thể vật chủ. Trong thực tế lâm sàng thường phân loại bệnh nấm như sau: Bệnh nấm nông hoặc nấm da là các bệnh nấm ở lớp ngoài da, móng, tóc, hiếm khi lan vào tổ chức sâu hơn hoặc vào tạng Bệnh nấm dưới da: Gây ra các bệnh khu trú ở vùng dưới da, thường liên quan đến chi dưới, ít khi lan rộng toàn thân. Bệnh nấm toàn thân hay bệnh nấm hệ thống: Có thể gây bệnh ở các tạng sâu và có thể lan rộng. Mỗi một loại nấm có thích ứng với từng tạng, từng cơ quan. Bệnh nấm cơ hội: Là các trường hợp nhiễm nấm trên cơ địa có suy giảm miễn dịch, ít liên quan đến độc tố. Dựa vào vị trí gây bệnh, cũng có thể chia bệnh nấm làm hai loại: Nhiễm nấm sâu: Nấm xâm nhập vào các mô của cơ thể như các loại nấm nội tạng, nấm não, nhiễm nấm máu... Nhiễm nấm nông: Gồm các loại nấm da và niêm mạc Khi có những biểu hiện bất thường ở da hay niêm mạc nghi ngờ nhiễm nấm cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị. Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmecvới hệ thống cơ sở vật chất, trang thiết bị y tế hiện đại cùng đội ngũ chuyên gia, bác sĩ nhiều năm kinh nghiệm trong khám điều trị bệnh, người bệnh hoàn toàn có thể yên tâm thăm khám và điều trị tại Bệnh viện. Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm sốHOTLINEhoặc đặt lịch trực tiếpTẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trênứng dụng MyVinmecđể quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.Làm thế nào để phân loại nấm gây bệnh cho người? Nên làm gì để phòng tránh nhiễm nấm? Khi bị nhiễm nấm thì cần phải làm những gì? Cùng tìm hiểu qua bài viết ngay sau đây để phân loại nấm gây bệnh trên người để có biện pháp xử lý phù hợp.  Nấm tồn tại ở mọi nơi từ môi trường đất, nước đến không khí lẫn chính cơ thể con người. Nấm có thể gây nên nhiều căn bệnh khi chúng xâm nhập được vào cơ thể chúng ta. Chính vì vậy, bạn cần phải phân loại nấm gây bệnh trên người để có được phương pháp chữa trị cũng như phòng tránh phù hợp.  Phân loại nấm gây bệnh cho người  Hiện có khoảng trên một triệu loài nấm, trong đó có hàng trăm ngàn loài vi nấm. Nấm gây bệnh là các vi nấm và có khoảng trên 300 loài có thể gây  Nấm gây bệnh cho người thường được phân loại dựa theo rất nhiều yếu tố. Trong đó gồm: Cấu trúc, đặc điểm sinh hóa của nấm, vị trí nhiễm nấm, khả năng tác động đến cơ thể,... Sau đây là một vài loại nấm xuất hiện phổ biến gây bệnh cho người:  Hình ảnh nấm Candida dưới kính hiển vi  Những loại nấm này khi bị nhiễm vào cơ thể sẽ khiến người bệnh bị ảnh hưởng rất nhiều. Đặc biệt những người có hệ miễn dịch đang suy giảm, những người già, trẻ em sinh non hoặc những người đang mắc nền như  ,... thì càng phải chú ý để không nhiễm nấm. Khi xuất hiện các triệu chứng nhiễm nấm cần liên hệ để có được sự tư vấn và điều trị của bác sĩ cũng như các chuyên gia y tế.  Nhiễm nấm gây nên những căn bệnh nào?  Khi bị nhiễm nấm, cơ thể người bệnh sẽ bị ảnh hưởng ở nhiều vị trí khác nhau như da, tóc, móng tay, niêm mạc miệng và nhiều vùng khác trên cơ thể. Chúng ta cần phân loại nấm gây bệnh để có cách điều trị hợp lý và sau đây là một số căn bệnh ở người gây ra bởi nấm:  Nấm da thường xuất hiện ở giữa các ngón chân, lòng bàn chân, mu bàn chân với các biểu hiện như: Gây tình trạng viêm, ngứa, nứt nẻ, vùng da nhiễm đỏ lên đóng vảy hoặc có thể tiết dịch.  Nấm móng xuất hiện do nhiễm nấm Onychomycosis làm móng bị thay đổi về màu sắc, độ dày cũng như độ giòn. Móng của người bệnh có thể bị chuyển sang màu vàng, nâu hoặc đen.  gây ngứa, đau đây là triệu chứng điển hình, nó còn gây nóng, đỏ, gây sưng vùng âm đạo, gây đau rát thậm chí là tiết dịch và có mùi khó chịu.  gây ngứa, đau đây là triệu chứng điển hình, nó còn gây nóng, đỏ, gây sưng vùng âm đạo, gây đau rát thậm chí là tiết dịch và có mùi khó chịu.  Nấm miệng tạo nên một lớp màng trắng hoặc vàng ở vùng niêm mạc miệng, lưỡi và nướu gây đau khi người bệnh ăn, uống, gây sưng đau và  và xuất hiện vảy ở vùng da đầu khiến người bệnh cảm thấy ngứa ngáy, khó chịu.  Nấm móng tay khiến vùng móng bị dày lên và đổi màu  Làm thế nào để phòng chống nhiễm nấm gây bệnh?  Để hạn chế cũng như phòng chống nhiễm nấm thì các bạn cần áp dụng những thói quen sau đây:  Duy trì vệ sinh cá nhân, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng. Không nên sử dụng chung những đồ dùng cá nhân như bàn chải, dao cạo râu, khăn tắm,...  Giữ cho cơ thể luôn được khô ráo, đặc biệt cần chú ý những vùng da dễ có tình trạng ẩm ướt như nách, kẽ ngón chân, cổ,...  Tránh mặc những bộ quần áo đang ẩm, ướt hoặc quá chật. Sau khi tập thể dục hoặc vận động mạnh nên thay đồ.  Không đi chân trần ở những nơi công cộng như bể bơi, phòng tắm công cộng, sân thể dục,... Đây là những nơi ẩm ướt và dễ là môi trường để nấm sinh sôi.  Chăm sóc móng tay đúng cách, không nên cắt móng quá sâu hoặc làm móng bị tổn thương. Đây là những nơi ẩm ướt và dễ là môi trường để nấm sinh sôi.  Chăm sóc móng tay đúng cách, không nên cắt móng quá sâu hoặc làm móng bị tổn thương. Bên cạnh đó, không nên cắn móng tay vì sẽ làm tăng khả năng sản sinh ra nấm.  để bảo vệ da dầu khỏi sự tấn công của nấm. Nên thường xuyên giặt mũ và gội đầu để tránh tạo môi trường phù hợp cho nấm phát triển.  Thường xuyên cắt móng tay nhưng không nên cắt móng quá sâu  Cách chữa trị các bệnh về nấm hiệu quả  Đối với từng loại nấm sẽ áp dụng cách chữa trị khác nhau nên việc phân loại nấm gây bệnh đóng vai trò rất quan trọng trong chữa trị. Cách điều trị cụ thể như sau:  Có thể sử dụng các loại kem bôi hoặc thuốc bôi trực tiếp lên vùng nhiễm nấm. Bên cạnh đó nếu tình trạng da nhiễm nấm nặng thì sẽ phải uống  theo đơn được bác sĩ kê.  để điều trị vùng móng bị nhiễm nấm. Bên cạnh đó, nhiều trường hợp bác sĩ sẽ khuyến khích người bệnh cắt đi phần móng bị nhiễm nấm để giảm tình trạng viêm do nấm.  Sử dụng các dạng kem bôi hoặc  theo chỉ dẫn của bác sĩ. Nếu người bệnh đang trong giai đoạn mang thai hoặc cho con bú thì cần có sự đồng ý của bác sĩ khi sử dụng thuốc.  Sử dụng các loại thuốc súc miệng có chứa các thành phần có khả năng chống nấm.  Sử dụng các loại thuốc súc miệng có chứa các thành phần có khả năng chống nấm. Bên cạnh đó, người bệnh nên tránh ăn hoặc uống những thực phẩm làm tổn thương vùng niêm mạc họng.  Sử dụng các loại thuốc theo chỉ định của bác sĩ để điều trị nhiễm nấm  Chú ý rằng việc tự chữa trị nấm mà không thông qua ý kiến của bác sĩ có thể dẫn đến tình trạng tự nhiễm, tái phát, hoặc thậm chí làm tăng khả năng kháng thuốc. Tốt nhất là thảo luận với bác sĩ để có chẩn đoán chính xác và có kế hoạch điều trị phù hợp.  Qua bài viết những thông tin  phân loại nấm gây bệnh  Bệnh nấm sâu là gì?