Nhiễm viêm gan B vẫn là yếu tố nguy cơ hàng đầu gây ra ung thư tế bào gan HCC

Nhiễm trùng do virusviêm gan Bmãn tính (CHB) gây ra mối đe dọa lớn đối với sức khỏe toàn cầu, bất chấp các loại vắc-xin và phương pháp điều trị kháng vi-rút. Bài viết được viết bởi ThS. BS Mai Viễn Phương - Trưởng đơn nguyên Nội soi tiêu hóa - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park. Nhiễm trùng do virus viêm gan B mãn tính (CHB) gây ra mối đe dọa lớn đối với sức khỏe toàn cầu Do tình trạngbéo phìvà hội chứng chuyển hóa ngày càng gia tăng trong những năm gần đây, bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD) đã trở nên phổ biến hơn ở những bệnh nhân mắc CHB. Cả hai bệnh đều có khả năng dẫn đến xơ gan và thậm chí là HCC; tuy nhiên, nguy cơ mắc bệnh kép và kết quả của CHB kết hợp với NAFLD vẫn chưa được làm sáng tỏ hoàn toàn. Ngoài ra, những cá nhân bị nhiễm virus CHB có nguy cơ nhiễm HIV đáng kể được hưởng lợi từ liệu pháp dự phòng trước phơi nhiễm (PrEP) bằng liệu pháp kháng vi-rút dựa trên tenofovir. Mặt khác, những đặc điểm liên quan đến quá trình mắcviêm gan Bmãn tính ở trẻ em có thể gây ra các vấn đề y tế và xã hội quan trọng trong chăm sóc sức khỏe, bất chấp sự hiện diện của các phác đồ điều trị và phòng ngừa hiện đại. Cơ chế sinh bệnh của sự phát triển của nhiễm HBV sự phát triển và tiến triển, sự tồn tại của các dạng bệnh tiềm ẩn chưa được chẩn đoán rõ ràng, tính không khả thi của việc loại bỏ hoàn toàn vi-rút và tính đặc hiệu của phản ứng miễn dịch ở trẻ em đặt ra những câu hỏi khoa học vẫn chưa được giải quyết hoàn toàn. Nhiễm HBV vẫn là yếu tố nguy cơ hàng đầu gây ra ung thư tế bào gan HCC HBV là một loại vi-rút rất phổ biến ước tính đã lây nhiễm cho khoảng 300 triệu người trên toàn cầu và các bệnh nhiễm HBV gây ra các vấn đề sức khỏe cộng đồng toàn cầu lớn liên quan đến tỷ lệ mắc bệnh và tử vong đáng kể; mặc dù đã có vắc-xin hiệu quả, HBV vẫn là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ bảy trên thế giới. Do dân số thế giới già đi, các bệnh nhiễm HBV sẽ ngày càng phổ biến ở nhóm người cao tuổi. Hơn nữa,bệnh gan nhiễm mỡliên quan đến rối loạn chuyển hóa cũng ngày càng phổ biến trên toàn thế giới, cả trong dân số nói chung và ở những bệnh nhânviêm gan Bmãn tính. Mặt khác, HBV vẫn là yếu tố nguy cơ hàng đầu gây ra HCC, với sự suy giảm nhẹ ở hầu hết các nước châu Á, chủ yếu là nhờ tiêm vắc-xin HBV cho trẻ sơ sinh và điều trị viêm gan mãn tính. Khoảng 7% số người sống chung với HIV bị nhiễm HBV, mặc dù có sự khác biệt đáng kể giữa các khu vực và tỷ lệ mắc bệnh cao hơn ở những người sử dụng thuốc tiêm tĩnh mạch. Chẩn đoán HBV tăng từ 2% lên 14% trong giai đoạn 2015-2019, nhưng tỷ lệ bắt đầu điều trị tăng từ dưới 1% lên chỉ còn 2%. Một xu hướng đáng tiếc gần đây là đại dịch bệnh do virus corona mới năm 2019 (COVID-19) và sự gián đoạn của nó đối với xu hướng chung hướng tới xóa sổ HBV. Trong đại dịch COVID-19, nhiều người mang HBV mãn tính sống ở các vùng nông thôn đã mất quyền tiếp cận các cơ sở chăm sóc sức khỏe để sàng lọc, chẩn đoán, quản lý lâm sàng và liệu pháp tương tự nucleo(t), chủ yếu là do lo lắng về việc bị nhiễm COVID-19, hạn chế đi lại và thu nhập giảm do mất việc làm. Các giai đoạn đầu của nhiễmHBVthường liên quan đến tình trạng viêm gan. Một loại căng thẳng tế bào được gọi là căng thẳng lưới nội chất (ER) luôn xảy ra khi các protein không gấp hoặc gấp sai tích tụ trong ER, vượt quá khả năng gấp protein. Nhiễm trùng do vi-rút là một yếu tố nguy cơ gây ra căng thẳng ER, do nhu cầu tổng hợp protein vi-rút nhanh sau nhiễm HBV. Nhiễm trùng do vi-rút là một yếu tố nguy cơ gây ra căng thẳng ER, do nhu cầu tổng hợp protein vi-rút nhanh sau nhiễm HBV. Tế bào gan là một tế bào có ER lớn, phát triển tốt và nhiễm vi-rút viêm gan lan rộng trong toàn bộ quần thể, cho thấy rằng sự tương tác giữa vi-rút viêm gan và căng thẳng ER có thể có một số ý nghĩa đối với việc kiểm soát các bệnh về gan. Mặt khác, tình trạng gan nhiễm mỡ có thể ức chế hoạt động của vi-rút HBV, từ đó có thể dẫn đến tổn thương gan giảm nhẹ. Ngược lại, bệnh tiểu đường, béo phì hoặc các bệnh đi kèm khác có khả năng làm tăng nguy cơ mắc các kết quả bất lợi cho gan. Những phát hiện này cho thấy rằng các thành phần của bệnh gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa có khả năng có nhiều tác động khác nhau đến các biểu hiện lâm sàng củaviêm gan Bmãn tính. Tài liệu tham khảo 1.    Cooke GS, . Accelerating the elimination of viral hepatitis: a Lancet Gastroenterology & Hepatology Commission. Lancet Gastroenterol Hepatol. 2019;4:135-184 2.      Sinn DH, Cho EJ, Kim JH, Kim DY, Kim YJ, Choi MS. Current status and strategies for viral hepatitis control in Korea. Clin Mol Hepatol. Current status and strategies for viral hepatitis control in Korea. Clin Mol Hepatol. 2017;23:189-195 3.    Usuda D, et allCurrent perspectives of viral hepatitis. World J Gastroenterol 2024; 30(18): 2402