Chóng mặt là gì?

Chóng mặt là gì, đi khám ở đâu
Từ chóng mặt dùng để chỉ tất cả những cảm giác mất thăng bằng có nguồn gốc từ cơ quan tiền đình.
Chóng mặt là gì
Chóng mặt là một ảo giác hoàn toàn trái ngược về mặt vận động hoặc về tư thế của người bệnh. Từ chóng mặt dùng để chỉ tất cả những cảm giác mất thăng bằng có nguồn gốc từ cơ quan tiền đình.
Chóng mặt có thể biểu hiện dưới dạng những cảm giác quay đảo của chính người bệnh hoặc đồ vật xung quanh hoặc cả hai. Khi không có hiện tượng quay, người bệnh thường dùng từ mất thăng bằng. Cảm giác mất thăng bằng cũng là một triệu chứng có nguồn gốc do rối loạn chức năng cơ quan tiền đình mà cảm giác quay chỉ là một biểu hiện đặc biệt của cảm giác mất thăng bằng.
Nguyên nhân gây bệnh
Nguyên nhân chóng mặt được chia thành ba nhóm:
Do bệnh lý mê đạo
Bệnh lý thạch nhĩ
Chóng mặt kịch phát lành tính.
Thiểu sản thạch nhĩ.
Nhiễm độc tiền đình
Do thuốc, kháng sinh aminozid. Tổn thương trực tiếp vào cơ quan tiền đình, các tế bào giác quan tiền đình có lông chuyển. Tổn thương tai trong cũng có thể gián tiếp do thuốc làm suy giảm chức năng thận.
Rò ngoại dịch tai trong
Chấn thương: chủ yếu do vỡ xương đá.
Rò ngoại dịch tự phát thường xảy ra vào những đợt có tăng áp lực nội dịch tai
Do sang chấn vào vùng khớp bàn đạp tiền đình như thay thế xương bàn đạp bằng một trụ dẫn quá dài.
Sau viêm mê nhĩ do lao, giang
Kích thích âm thanh quá mạnh.
Bệnh chuyển hóa
Thuốc lợi tiểu.
Bệnh rối loạn chuyển hóa toàn thể làm tăng lipid máu gây tăng xơ hóa nội mạch cung cấp máu cho tiền đình.
Rượu.
Bệnh viêm tai
Viêm tai mạn tính: gây viêm mê nhĩ thanh dịch, viêm mê nhĩ mủ cấp, viêm mê nhĩ mạn tính.
Viêm tai giữa
 cấp tính: gây viêm mê nhĩ thanh dịch, viêm mê nhĩ hủy hoại.
Viêm tai thanh dịch: gây rối loạn áp lực tai giữa làm biến đổi áp lực giữa hai cửa sổ tròn và bầu dục.
Viêm tai giữa cholesteatoma: gây viêm mê nhĩ cấp và viêm mê nhĩ mạn tính có kèm theo rò mê nhĩ.
Viêm tai do lao
Bệnh Wegener
Sau phẫu thuật tai: có thể do rò mê nhĩ, viêm mê nhĩ, rối loạn thông khí vòi nhĩ.
Bệnh xốp xơ
Bệnh lỏng khớp bàn đạp - tiền đình
Hiện tượng Tulio: Tulio kinh điển, Tulio thạch nhĩ.
Hiện tượng Hennebert
Hội chứng tăng chuyển động xương bàn đạp.
Hội chứng Ménière (chóng mặt, điếc và ù tai)
Do nguyên nhân sau mê đạo
Viêm dây thần kinh tiền đình: nguyên nhân hiện nay người ta đều cho là do viêm ngược dòng bởi virus
U dây VIII: khởi đầu là triệu chứng tiền đình sau đó là suy giảm thính lực từ từ kèm theo ù tai âm cao do chèn ép dây thần kinh ốc
U góc cầu tiểu não: u màng não, phình mạch, u .
Vùng tiền đình có chức năng thăng bằng của cơ thể
Do nguyên nhân ở trung tâm tiền đình hành não và trên hành não
Bệnh lý mạch máu não
Thiểu năng tuần hoàn động mạch cột sống - thân nền
: là nguyên nhân thường gặp của triệu chứng chóng mặt ở người trên 50 tuổi do có hiện tượng thiếu máu mê đạo hay thiếu máu vùng thân não. Các triệu chứng bao gồm: ảo giác hoặc nhìn không rõ, song thị, giảm trương lực cơ, rối loạn ngôn ngữ. Các triệu chứng này có thể xuất hiện cùng với đợt chóng mặt hay riêng biệt. Nguyên nhân do xơ vữa động mạch dưới đòn hoặc cột sống thân nền.
Hội chứng Wallenberg
: do tắc động mạch đốt sống dẫn tới thiếu máu cục bộ hoặc nhồi máu ở góc bên hành não, sau trám hành gây nên tổn thương các nhân tiền đình giữa và dưới.
Bệnh lý u não
U tiểu não hoặc áp xe tiểu não
U hành cầu não
U củ não sinh tư
U trên lều tiểu não
Bệnh thần kinh trung ương
Bệnh xơ cứng rải rác
Bệnh rỗng hành não
Bệnh Tabès
Bệnh thất điều gia truyền
Điều trị
Mục đích điều trị là cắt cơn chóng mặt. Khi các cơn chóng mặt xuất hiện thường xuyên hơn, người bệnh nên đi khám với 
bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng
 để được chẩn đoán và điều trị đúng cách. 
Điều trị nội khoa
Điều trị cơn chóng mặt cấp
Người bệnh được đặt trong phòng tối yên tĩnh, tránh các cử động, các kích thích tâm lý.
Thuốc: huyết thanh ngọt ưu trương.
Thuốc chống nôn: atropin, metoclopramid.
Thuốc chống chóng mặt.
Thuốc an thần.
Điều trị chặn cơn chóng mặt kịch phát
Tránh các kích thích tâm lý, tránh di chuyển bệnh nhân, thay đổi tư thế đột ngột, nơi ồn ào nhiều ánh sáng, tránh tắm lạnh.
Chế độ ăn: tránh ăn socola, lạp xường, xúc xích, mì chính, tránh uống rượu, cocacola, café.
Thuốc: lợi tiểu, tanakan, duxil, cinarizin, serc, kháng histamin, steroid, an thần, aspirin…
Điều trị nguyên nhân
Tùy theo nguyên nhân chóng mặt mà chọn phương pháp điều trị thích hợp.
Điều trị cơn chóng mặt kịch phát lành tính: điều trị bảo tồn dùng phương pháp đổi thế nằm đưa thạch nhĩ về vị trí ban đầu hoặc phẫu thuật bít lấp ống bán khuyên sau không cho thạch nhĩ rơi vào vùng này (nếu điều trị bảo tồn không mang lại kết quả).
Điều trị nguyên nhân nhiễm độc: ngừng ngay các tác nhân gây nhiễm độc, huyết thanh ngọt ưu trương (Glucose 30%) tiêm truyền tĩnh mạch. Sử dụng thuốc steroid, lợi tiểu, thuốc phục hồi tế bào, thần kinh tiền đình (Nevramin, B1, B12 liều cao).
Rò ngoại dịch tai trong do chấn thương: phẫu thuật bít lấp đường rò.
Viêm tai trong có mủ: khoét mê nhĩ hủy diệt tiền đình kết hợp kháng sinh liều cao. Viêm tai giữa: phẫu thuật giải quyết bệnh tích viêm kết hợp bít lấp rò ống bán khuyên.
Điều trị ngoại khoa
Phẫu thuật thần kinh sọ não: 
phình mạch, mảng vôi hóa thành mạch hoặc thoái hóa đốt sống cổ gây chèn ép động mạch đốt sống…
Phẫu thuật thuộc phạm vi tai mũi họng: 
điều trị bệnh Ménière như mở túi nội dịch, cắt dây thần kinh tiền đình, phẫu thuật hủy diệt mê nhĩ..
Chóng mặt đi khám ở đâu tốt
Triệu chứng chóng mặt, mất thăng bằng do nhiều nguyên nhân khác nhau gây nên. Nếu có nguyên nhân liên quan đến bệnh Tai Mũi họng (viêm tai giữa cấp, mạn tính, Hội chứng Ménière...) bệnh nhân nên đến gặp 
bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi họng
 để được thăm khám, chẩn đoán và điều trị.
Nếu do nguyên nhân liên quan đến bệnh lý thần kinh (bệnh lý mạch máu não, u não, rối loạn tiền đình...) thì nên đi khám với 
bác sĩ chuyên khoa Thần kinh
.
Xem thêm
Lịch khám bác sĩ chuyên khoa Tai mũi họng giỏi
6 bệnh viện, phòng khám Tai Mũi Họng uy tín ở Hà Nội