Các loại vi khuẩn thường gặp gây áp xe ổ bụng

Áp xe ổ bụngchứa mảnh vụn tế bào, enzyme và chất lỏng từ nguồn nhiễm trùng hoặc không nhiễm trùng. Đây là tình trạng phổ biến và nghiêm trọng và có thể phát triển ở hầu hết mọi nơi trong bụng. Tuy nhiên, hầu hết chỉ giới hạn ở một số phần của khoang phúc mạc. Để tránh tỷ lệ mắc bệnh và tử vong cao liên quan đến tình trạng này, cần phải chẩn đoán và điều trị kịp thời. Bài viết được viết bởi ThS.BS Mai Viễn Phương - Bác sĩ nội soi tiêu hóa, Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park. Nhiễm trùng khoang bụng thường phát sinh sau tình trạng viêm hoặc thủng ở đường tiêu hóa. Ít gặp hơn, chúng có thể bắt nguồn từ đường phụ khoa hoặc đường tiết niệu. Nhiễm trùng bụng thường là do nhiều loại vi khuẩn và dẫn đến áp xe trong ổ bụng và mủ  trong các trường hợp khu trú hơn hoặc viêm phúc mạc thứ phát trong các tình trạng lan tỏa hơn. Áp xe ổ bụnglà tập hợp các mảnh vụn tế bào, enzyme và chất lỏng còn sót lại từ nguồn nhiễm trùng hoặc không nhiễm trùng. Áp xe trong ổ bụng thường báo hiệu rằng có điều gì đó nghiêm trọng đang xảy ra với bệnh nhân. Trong nhiều trường hợp, mạc nối, nội tạng hoặc mạc treo có thể ngăn cách áp xe trong ổ bụng. Trong nhiều trường hợp, mạc nối, nội tạng hoặc mạc treo có thể ngăn cách áp xe trong ổ bụng. Áp xe bụng khá phổ biến và là tình trạng nghiêm trọng. Để tránh tỷ lệ mắc bệnh và tử vong cao, tình trạng này phải được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Nhìn chung, nhiễm trùng huyết xảy ra sau khi thủng ở đường tiêu hóa trên (GI) hoặc rò thường liên quan đến tỷ lệ mắc bệnh và tử vong thấp hơn so với rò do thủng hoặc chấn thương đại tràng. Nguyên nhân gây áp xe ổ bụng Nhiễm trùng trong ổ bụng thường xảy ra sau khi hàng rào bảo vệ niêm mạc bị phá vỡ khiến hệ vi khuẩn đường ruột bình thường xâm nhập vào khoang bụng. Phổ vi sinh vật phụ thuộc vào nguồn đường tiêu hóa cụ thể, bao gồm ruột non so với ruột già. Bốn đến sáu loại vi khuẩn đường ruột chính thường gặp trong các ổ áp xe và nhiễm trùng trong ổ bụng, phản ánh tần suất các bệnh liên quan có nguồn gốc từ vị trí giải phẫu này, bao gồm nhưng không giới hạn ở viêm ruột thừa cấp, viêm túi thừa phức tạp, khối u ác tính ở đại tràng, bệnh viêm ruột và phẫu thuật đại tràng trước đây. Theo đó, vi khuẩn chủ yếu tham gia vào các bệnh nhiễm trùng như vậy là vi khuẩn coliform (bao gồm  Escherichia coli ,  Klebsiella  spp,  Proteus  spp và  Enterobacter  spp), liên cầu khuẩn, liên cầu khuẩn đường ruột và phổ vi khuẩn kỵ khí. Tuy nhiên,  Bacteroides fragilis  và  E. coli  là hai vi khuẩn chính được phân lập từ các bệnh nhiễm trùng khoang bụng và hình thành ổ áp xe. Vi khuẩn  B. fragilis, là một trực khuẩn gram âm kỵ khí bắt buộc, là một tác nhân gây bệnh kỵ khí xâm lấn cao trong các bệnh nhiễm trùng bụng. Xét về các giai đoạn nhiễm trùng huyết ổ bụng sớm và áp xe ổ bụng, vi khuẩn coliform chủ yếu góp phần gây nhiễm trùng huyết sớm và vi khuẩn kỵ khí liên quan đến di chứng và biến chứng muộn khi hình thành áp xe. Thủng ruột gần và loét dạ dày tá tràng dẫn đến nhiễm trùng phổ biến với vi khuẩn gram dương hiếu khí và kỵ khí hoặc  Candida  spp. Một số điểm quan trọng trong quá trình xem xét tiền sử bệnh án cho phép chẩn đoán thủ phạm có thể xảy ra. Theo đó, tiền sử điều trị kháng sinh trước đây và phơi nhiễm có liên quan đến những thay đổi về vi sinh vật trong hệ vi khuẩn đường ruột. Theo đó, tiền sử điều trị kháng sinh trước đây và phơi nhiễm có liên quan đến những thay đổi về vi sinh vật trong hệ vi khuẩn đường ruột. Do đó, nhiễm trùng trong ổ bụng ở những bối cảnh như vậy có nhiều khả năng là các tác nhân gây bệnh bệnh viện, bao gồm  Pseudomonas aeruginosa  và các vi khuẩn kháng thuốc khác. Các vi khuẩn cụ thể, bao gồm Enterococci, có nhiều khả năng được tìm thấy trong các bối cảnh mắc phải trong bệnh viện hơn là các bệnh nhiễm trùng mắc phải trong cộng đồng. Hơn nữa, nhiễm trùng candida đã được báo cáo ở cả nhiễm trùng có nguồn gốc từ ruột non và ruột già, đặc biệt ở các nhóm bệnh nhân sau; 1. tiền sử điều trị bằng kháng sinh, 2. bệnh nhân suy giảm miễn dịch và 3. tiền sử nhiễm trùng tái phát. Nhìn chung, các sinh vật phổ biến nhất được nuôi cấy từ áp xe bụng bao gồm vi khuẩn hiếu khí và kỵ khí có nguồn gốc từ đường tiêu hóa. Hầu hết các ổ áp xe trong ổ bụng là kết quả của các lỗ thủng trong đường tiêu hóa, bao gồm bệnh loét dạ dày tá tràng phức tạp, viêm ruột thừa và viêm túi thừa, hoặc các biến chứng mãn tính liên quan đến hoại tử tụy, bệnh ruột thiếu máu cục bộ và rò rỉ thông nối. Hơn nữa, chấn thương xuyên thấu bụng, bao gồm vết đâm, vết thương do súng bắn, biến chứng phẫu thuật sau phẫu thuật với rò rỉ thông nối, xoắn đại tràng sigma và ít gặp hơn là xoắn manh tràng, lồng ruột, sỏi mật giữ lại và hình thành lỗ rò do tắc ruột do sỏi mật có thể gây áp xe bụng. Tuy nhiên, hiếm khi tiêm dẫn đến hình thành áp xe vô trùng bụng. Do đó, các sinh vật liên quan đến áp xe bụng có thể được tóm tắt như sau: 1.  Escherichia coli, 2.  Bacteroides, 3.  Neisseria, 4.  Chlamydia và 5.  Candida. Dịch tễ học Trong hầu hết các trường hợp, áp xe trong ổ bụng xuất phát từ một cơ quan trong ổ bụng và thường phát triển sau các thủ thuật phẫu thuật. Người ta ước tính rằng khoảng 70% là sau phẫu thuật và 6% bệnh nhân trải qua phẫu thuật đại tràng có thể phát triển áp xe sau phẫu thuật. Áp xe gan chiếm 13% trong số tất cả các áp xe trong ổ bụng. Hầu hết các áp xe gan liên quan đến thùy phải, có thể là do kích thước lớn hơn và cung cấp máu nhiều hơn. Nhiễm trùng trong ổ bụng phức tạp (cIAI) bắt nguồn từ ba lý do cụ thể về cơ quan thường gặp nhất đối với bệnh nhân nhập viện vì sốc nhiễm trùng, với tỷ lệ tử vong lên tới 40%. Sinh lý bệnh Áp xe trong ổ bụng có thể giới hạn hoặc lan rộng trong khoang phúc mạc. Các ổ mủ khu trú có thể có một rào cản có thể bao gồm các chất dính, mạc nối hoặc các nội tạng lân cận khác. Trong hầu hết các trường hợp, áp xe bụng chứa một tập hợp nhiều vi khuẩn gồm cả vi khuẩn hiếu khí và kỵ khí từ đường tiêu hóa. Các vi khuẩn thường kích thích phản ứng viêm thường dẫn đến môi trường ưu trương tiếp tục mở rộng thành khoang áp xe. Nếu không được điều trị, áp xe bụng có thể dẫn đến sốc nhiễm trùng. Nhiễm trùng kỵ khí bắt nguồn từ sự rò rỉ của vi khuẩn nội sinh vào khoang bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, cơ chế phòng vệ của vật chủ bị xáo trộn sẽ cho phép sinh vật kỵ khí bị di dời. Lịch sử và Vật lý Bệnh nhân bịáp xe ổ bụngcó thể biểu hiện bằng đau bụng, sốt, chán ăn, nhịp tim nhanh hoặc tắc ruột kéo dài. Có thể có hoặc không có khối u sờ thấy được. Nếu biểu hiện chậm trễ, một số cá nhân có thể xuất hiện tình trạngsốc nhiễm trùng. Nếu áp xe nằm sauphúc mạchoặc nằm sâu trong khung chậu, có thể không có dấu hiệu lâm sàng. Trong những trường hợp như vậy, nghi ngờ duy nhất có thể là sốt, rối loạn chức năng gan nhẹ hoặc tắc ruột kéo dài. Trong những trường hợp như vậy, nghi ngờ duy nhất có thể là sốt, rối loạn chức năng gan nhẹ hoặc tắc ruột kéo dài. Ở những bệnh nhân sau phẫu thuật, việc chẩn đoán áp xe bụng rất khó khăn vì thuốc giảm đau và thuốc kháng sinh thường che giấu các dấu hiệu nhiễm trùng. Áp xe dướicơ hoànhcó thể biểu hiện bằng đau đầu vai, nấc cụt hoặc xẹp phổi. Hầu hết bệnh nhân bị áp xe bụng sẽ có dấu hiệu mất nước, thiểu niệu, nhịp tim nhanh, nhịp thở nhanh và kiềm hô hấp. Các manh mối sau đây ngụ ý rằng nhiễm trùng kỵ khí là nguyên nhân chính gây ra áp xe bụng; 1. mùi thối, 2. hình thành khí với cảm giác lạo xạo khi sờ nắn và cấu trúc mạch máu, bao gồm hình thành khí tĩnh mạch cửa gan, 3. nhuộm gram dịch hút, cho thấy hệ vi khuẩn đa bào hoặc kỵ khí, 3. biểu hiện cổ điển của hội chứng nhiễm khuẩn Clostridium, bao gồm nhưng không giới hạn ở viêm ruột hoại tử. Sự đánh giá Xét nghiệm máukhông đặc hiệu cho áp xe trong ổ bụng nhưng có thể phát hiện tình trạng tăng bạch cầu, chức năng gan bất thường, thiếu máu hoặc giảm tiểu cầu. Đây là những đặc điểm báo hiệu nhiễm trùng. Nuôi cấy máu thường âm tính nhưng khi dương tính, có thể phát hiện chủ yếu là vi khuẩn kỵ khí, phổ biến nhất là Bacteroides fragilis. Nuôi cấy máu thường âm tính nhưng khi dương tính, có thể phát hiện chủ yếu là vi khuẩn kỵ khí, phổ biến nhất là Bacteroides fragilis. Chụp X-quang bụng không nhạy để xác địnháp xe ổ bụng; do đó cần chụp CT và được coi là xét nghiệm xác định nhất để loại trừ áp xe trong ổ bụng. Chụp CT có thể cho thấy vị trí, kích thước và sự hiện diện của tình trạng dày ruột, dấu vân tay và tắc ruột. Áp xe trong ổ bụng hầu như luôn cần dùng kháng sinh tiêm tĩnh mạch (IV). Nếu áp xe khu trú, có thể thực hiện chọc hút dưới hướng dẫn của CT để dẫn lưu áp xe. Chụp CT có ưu điểm là tránh được gây mê toàn thân và các biến chứng về vết thương. Nó cũng ngăn ngừa nhiễm trùng các phần khác của khoang bụng. Ở một số bệnh nhân, siêu âm có thể giúp xác định áp xe bụng.Ngày nay, kỹ thuật xạ hình  hiếm khi được sử dụng để phát hiện áp xe vì kỹ thuật này tốn thời gian và có tỷ lệ dương tính giả cao. Điều trị Kháng sinh phổ rộng và bù nước là điều cần thiết. Khi có sẵn các kết quả cấy kháng sinh, người ta có thể sử dụng các loại kháng sinh cụ thể, như được ghi nhận bởi độ nhạy của chúng. Cần bù nước qua đường tĩnh mạch. Một ống thông mũi dạ dày có thể giúp giảm áp lực ruột và giảm nôn. Cần bù nước qua đường tĩnh mạch. Một ống thông mũi dạ dày có thể giúp giảm áp lực ruột và giảm nôn. Dẫn lưu dưới hướng dẫn CT qua da được sử dụng rộng rãi để dẫn lưu áp xe bụng. Thủ thuật này có thể được thực hiện dưới gây tê tại chỗ và rút ngắn thời gian nằm viện. Ở hầu hết bệnh nhân, tình trạng cải thiện xảy ra trong vòng 48 giờ sau khi dẫn lưu. Ở áp xe tại chỗ, dẫn lưu dưới hướng dẫn CT có tỷ lệ thành công trên 90%. Dẫn lưu áp xe qua da (PAD) là phương thức điều trị được chấp thuận rộng rãi cho các áp xe trong ổ bụng sau phẫu thuật có thể tiếp cận được.  Dẫn lưu qua da trong việc quản lý áp xe trong ổ bụng (IAA) lần đầu tiên được giới thiệu vào những năm 1970. Kết quả sơ bộ cho thấy tỷ lệ thành công lên tới 86%. Các yếu tố góp phần vào tỷ lệ thành công của dẫn lưu qua da trong việc quản lý áp xe trong ổ bụng vẫn chưa được xác định rõ ràng. Tuy nhiên, theo một số nghiên cứu trên bệnh nhân trưởng thành bị một áp xe ruột thừa, tỷ lệ thành công cao hơn những bệnh nhân bị nhiều áp xe.  Mặt khác, kết quả thuận lợi của việc quản lý không phẫu thuật áp xe ruột thừa ở trẻ em đã được ghi nhận đầy đủ.  Mặt khác, kết quả thuận lợi của việc quản lý không phẫu thuật áp xe ruột thừa ở trẻ em đã được ghi nhận đầy đủ. Cần lưu ý rằng yếu tố chính ảnh hưởng đến tỷ lệ thành công ở trẻ em là kích thước áp xe dưới 4 cm. Ngưỡng can thiệp dẫn lưu qua da trong áp xe trong ổ bụng khác nhau tùy theo nguồn gốc áp xe và kích thước áp xe từ 3 đến 6 cm thường được chấp nhận là ngưỡng cho các phương pháp điều trị áp xe túi thừa . Nếu bệnh nhân không cải thiện trong vòng 24 đến 48 giờ, cần phải hội chẩn phẫu thuật. Cả nội soi ổ bụng, X quang can thiệp và thủ thuật mở đều có thể được sử dụng để loại bỏ áp xe bụng. Tuy nhiên, nếu cần phẫu thuật, mô hoại tử sẽ được loại bỏ và tất cả các chất dính có thể được phá vỡ. Hầu hết những bệnh nhân này cần được theo dõi trong khoa chăm sóc đặc biệt (ICU) và cần hồi sức tích cực bằng dịch. Nếu áp xe được định vị và điều trị kịp thời, tiên lượng sẽ tốt. Áp xe vùng chậu có thể được dẫn lưu qua đường trực tràng hoặc qua đường âm đạo. Áp xe vùng chậu là vấn đề quản lý nghiêm trọng và đầy thách thức. Dẫn lưu dưới sự hướng dẫn của siêu âm nội soi (EUS) cung cấp một lựa chọn điều trị xâm lấn tối thiểu an toàn và hiệu quả. Dẫn lưu dưới sự hướng dẫn của siêu âm nội soi (EUS) cung cấp một lựa chọn điều trị xâm lấn tối thiểu an toàn và hiệu quả. Khả năng thành công phụ thuộc vào việc lựa chọn bệnh nhân, kỹ thuật dẫn lưu và quản lý hậu phẫu phù hợp. Phẫu thuật mở để điều trị áp xe bụng là một công việc khó khăn và có thể gặp khó khăn do dính và thiếu đường dẫn giải phẫu thích hợp để tách ruột. Giống như hầu hết các ổ áp xe và các không gian bị nhiễm trùng, dẫn lưu là phương pháp điều trị dứt điểm áp xe dưới cơ hoành . Nó ngăn ngừa nhiễm trùng huyết tiến triển. Nó có thể được thực hiện bằng dẫn lưu qua da hoặc phẫu thuật. Dẫn lưu qua da là phương pháp ít xâm lấn nhất và hiệu quả ngang với dẫn lưu phẫu thuật và hiện là tiêu chuẩn chăm sóc. Dẫn lưu dưới hướng dẫn CT với X quang can thiệp có hiệu quả cao và có thể ngăn ngừa bệnh tật và tử vong liên quan đến dẫn lưu phẫu thuật. Dẫn lưu dưới hướng dẫn chụp cắt lớp vi tính (CT) qua da được coi là tiêu chuẩn vàng trong quản lý và có tỷ lệ thành công rất cao. Ưu điểm bao gồm tránh gây mê toàn thân, đặc biệt là ở người cao tuổi mắc nhiều bệnh đi kèm, ngăn ngừa biến chứng của vết thương phẫu thuật và giảm thời gian nằm viện. Dẫn lưu qua da có thể được sử dụng như một phương thức chẩn đoán và điều trị. Đặc biệt ở những bệnh nhân nguy kịch, nó có thể được sử dụng để kiểm soát nhiễm trùng huyết và cải thiện tình trạng chung của bệnh nhân trước khi điều trị phẫu thuật dứt điểm. Dẫn lưu dai dẳng thường gợi ý sự hiện diện của lỗ rò ruột, có thể được chẩn đoán bằng CT cản quang. Các biến chứng bao gồm chảy máu, tổn thương các cơ quan nội tạng gần đó, tràn dịch màng phổi, tràn khí màng phổi và viêm trung thất. Do đó, dẫn lưu xuyên thành đã được phát triển bằng siêu âm nội soi (EUS-TD). Nó có lợi do có thể quan sát khoang áp xe theo thời gian thực, doppler để tránh các mạch máu lớn và tỷ lệ thành công cao. Các phương pháp tiếp cận qua thực quản và qua dạ dày đã được thử nghiệm để dẫn lưu áp xe dưới hoành. Nếu dẫn lưu qua da hoặc nội soi không thành công, thì dẫn lưu phẫu thuật, bằng phương pháp mở hoặc nội soi, được chỉ định. Dẫn lưu nội soi là phương pháp xâm lấn tối thiểu và cho phép thăm dò khoang bụng mà không cần sử dụng một vết rạch rộng, do đó có thể hút dịch tiết mủ dưới tầm nhìn trực tiếp. Nếu bệnh nhân không cải thiện với kỹ thuật nội soi, nên cân nhắc kỹ thuật phẫu thuật mở. Nếu bệnh nhân không cải thiện với kỹ thuật nội soi, nên cân nhắc kỹ thuật phẫu thuật mở. Phương pháp tiếp cận mở có thể khó khăn do ruột bị dính, mất ranh giới giải phẫu và nội tạng dễ vỡ. Gần đây, liệu pháp bụng mở (OAT) đã được sử dụng ngày càng nhiều, chủ yếu trong việc điều trị hội chứng khoang bụng và bệnh nhân chấn thương. Khái niệm phẫu thuật kiểm soát tổn thương đang được sử dụng. Sử dụng băng chân không để đóng bụng được ưu tiên. Hầu hết bệnh nhân được can thiệp kịp thời sẽ hồi phục nhờ chăm sóc hỗ trợ như truyền dịch tĩnh mạch. Bệnh nhân trở nặng và bị sốc nhiễm trùng sẽ cần nhập viện tại khoa chăm sóc đặc biệt. Bệnh nhân bị suy đa cơ quan đáng kể sẽ cần hỗ trợ đa cơ quan như thở máy, thuốc làm co mạch và chạy thận nhân tạo. Chẩn đoán phân biệt Tắc ruộtkéo dài Sốt không rõ nguyên nhân Bệnh Crohn Viêm loét đại tràng Nhiễm trùng quanh hậu môn phức tạp Ung thư đại tràngthủng Áp xe túi thừa Tiên lượng Tiên lượng của bệnh nhân bị áp xe bụng trước thời đại chụp CT rất cao. Ngày nay, với sự ra đời củachụp CT, chẩn đoán được đưa ra sớm hơn nhiều và trong nhiều trường hợp, dẫn lưu dưới hướng dẫn của CT đã giúp giảm tỷ lệ mắc bệnh. Tuy nhiên, nếu áp xe bụng bị chẩn đoán sai và không được điều trị, tỷ lệ tử vong rất cao. Các yếu tố nguy cơ làm tăng tỷ lệ tử vong và mắc bệnh bao gồm: Tuổi cao Suy đa cơ quan Nhiều ca phẫu thuật gần đây Áp xe phức tạp Sự chậm trễ trong chẩn đoán Biến chứng Áp xe bụng có thể dẫn đến các biến chứng sau: Suy đa cơ quan Sự hình thành lỗ rò Sốc nhiễm trùng Cả dẫn lưu dưới hướng dẫn của CT và phẫu thuật đều có thể dẫn đến thủng ruột Cái chết Huyết khối tĩnh mạch sâu Suy dinh dưỡng Chăm sóc sau phẫu thuật và phục hồi chức năng Bệnh nhân bịáp xe ổ bụngthường phải nằm viện. Chụp lại hình ảnh thường được thực hiện để đảm bảo không còn áp xe còn sót lại sau khi điều trị. Tùy thuộc vào mức độ phức tạp của áp xe, một số bệnh nhân có thể cần nuôi dưỡng hoàn toàn qua đường tĩnh mạch. Vì bệnh nhân thường yếu nên vật lý trị liệu được khuyến nghị để giúp phục hồi sức mạnh và sự linh hoạt của cơ. Các vấn đề  cần lưu ý Những người bịnhiễm trùngnặng ở khoang bụng có thể bị suy đa cơ quan và do đó có tỷ lệ tử vong cao. Ngày nay, với sự phát triển của chụp CT, việc chẩn đoán và dẫn lưu có thể được thực hiện với tỷ lệ tử vong rất thấp. Ngày nay, với sự phát triển của chụp CT, việc chẩn đoán và dẫn lưu có thể được thực hiện với tỷ lệ tử vong rất thấp. Áp xe phức tạp có thể cần phảiphẫu thuật nội soihoặc phẫu thuật mở.Áp xe bụng không phải là một biểu hiện hiếm gặp ở khoa phẫu thuật tổng quát hoặc khoa cấp cứu. Do biểu hiện lâm sàng mơ hồ, rối loạn này được quản lý tốt nhất bởi một nhóm chuyên gia y tế liên ngành bao gồm bác sĩ phẫu thuật, chuyên gia dinh dưỡng, dược sĩ, bác sĩ X quang, bác sĩ tiêu hóa và y tá chăm sóc vết thương. Áp xe bụng có tỷ lệ mắc bệnh đáng kể và có thể nhanh chóng tử vong nếu không được điều trị. Để cải thiện kết quả, việc giao tiếp giữa nhóm liên ngành được khuyến khích mạnh mẽ. Trong khi kháng sinh ban đầu có phổ rộng, dược sĩ và bác sĩ lâm sàng cần theo dõi các mẫu máu để xác định loại vi khuẩn phát triển và độ nhạy cảm của chúng. Trong nhiều trường hợp, bệnh nhân bị áp xe bụng có thể không ăn được và có thể cần dinh dưỡng ngoài ruột ngoại vi hoặc trung tâm, do đó, cần tham khảo ý kiến chuyên gia dinh dưỡng. Mặc dù không có hướng dẫn chung nào về cách xử tríáp xe ổ bụng, nhưng sự đồng thuận hiện tại chỉ ra rằng dẫn lưu qua da do bác sĩ X quang thực hiện có tỷ lệ mắc bệnh thấp hơn so với thủ thuật mở.Tất cả bệnh nhân bị áp xe bụng cần được theo dõi chặt chẽ vì họ có thể nhanh chóng bị nhiễm trùng. Trách nhiệm điều dưỡng nằm ở việc đo các dấu hiệu sinh tồn, lượng nước tiểu, phòng ngừa loét do tì đè, phòng ngừa huyết khối tĩnh mạch sâu, đi lại và dùng kháng sinh kịp thời. Bất kỳ thay đổi nào về tình trạng lâm sàng của bệnh nhân đều phải được thông báo ngay cho bác sĩ lâm sàng. Không nên trì hoãn việc tham khảo ý kiến bác sĩ phẫu thuật, vì sự chậm trễ có thể dẫn đến kết quả bất lợi và chi phí chăm sóc sức khỏe đáng kể. Nhiều bệnh nhân trong số này cũng bị nhiễm trùng vết thương không lành. Do đó, cần tham khảo ý kiến y tá chăm sóc vết thương để băng bó hàng ngày. Tiến triển và theo dõi bệnh nhân bị áp xe bụng được thực hiện thông qua các kỳ khám sức khỏe định kỳ, các dấu hiệu sinh tồn và các xét nghiệm hình ảnh. Thông thường, những bệnh nhân này có các thiết bị dẫn lưu cũng cần được theo dõi về loại và lượng dịch tiết ra. Thông thường, những bệnh nhân này có các thiết bị dẫn lưu cũng cần được theo dõi về loại và lượng dịch tiết ra. Chỉ thông qua phương pháp tiếp cận nhóm liên chuyên khoa lâm sàng có hệ thống thì tỷ lệ mắc bệnh và tử vong do áp xe bụng mới có thể giảm xuống. Kết quả Kết quả sauáp xe ổ bụngphụ thuộc vào tình trạng bệnh tật của bệnh nhân, nguyên nhân, mức độ nhiễm trùng và độ tuổi. Khi nhiều cơ quan bị ảnh hưởng và bệnh nhân bị nhiễm trùng, kết quả sẽ kém. Tuy nhiên, đối với áp xe tại chỗ do vỡ ruột thừa hoặc viêm túi thừa đại tràng sigma, kết quả sẽ tốt. Nhiều bệnh nhân trong số này có bệnh đi kèm đáng kể ảnh hưởng đến khả năng sống sót lâu dài của họ. Chìa khóa để cải thiện tỷ lệ tử vong là phương pháp tiếp cận liên chuyên khoa với chẩn đoán kịp thời, theo dõi chặt chẽ và điều trị sớm. Tài liệu tham khảo 1. Alharbi KS, Singh Y,   Dua K, Gupta G. Gut Microbiota Disruption in COVID-19 or Post-COVID Illness Association with severity biomarkers: A Possible Role of Pre / Pro-biotics in manipulating microflora. Chem Biol Interact. 2022 May 01;3582. Sarychev LP, Sarychev YV, Pustovoyt HL, Sukhomlin SA, Suprunenko SM. Chem Biol Interact. 2022 May 01;3582. Sarychev LP, Sarychev YV, Pustovoyt HL, Sukhomlin SA, Suprunenko SM. Management of the patients with blunt renal trauma: 20 years of clinical experience. Wiad Lek. 2018;71(3 pt 2):719-722.