Cách phòng bệnh sán lá gan ở người

Bệnh sán lá gan ở người tuy dễ mắc nhưng có thể phòng ngừa nếu đảm bảo vệ sinh trong ăn uống và xử lý tốt nguồn thải. 1. Đặc điểm của sán lá gan Bệnh sán lá gan ở ngườigồm có bệnh sán lá gan nhỏ và sán lá gan lớn. Các tác nhân gây bệnh sán lá gan nhỏ là Clonorchis sinensis, Opisthorchis viverrini và Opisthorchis felineus. Các tác nhân gây bệnh sán lá gan lớn là Fasciola hepatica và Fasciola gigantica. Về hình thái, cả hai loại sán lá gan lớn và nhỏ đều có hình lá, thân dẹt, các loài sán lá gan lớn có kích thước lớn hơn nhiều so với sán lá gan nhỏ. Cơ thể sán lưỡng tính nên trên cơ thể sán vừa có tinh hoàn và buồng trứng. Đặc điểm của sán lá ganlà muốn phát triển thành ấu trùng phải có môi trường nước, trứng sẽ bị hỏng và không phát triển được nếu ở trên cạn. Vì có vỏ mỏng nên nếu nhiệt độ ánh sáng mặt trời trên 70 độ trứng sẽ hỏng, khả năng tồn tại của sán lá gan trưởng thành ở ngoại cảnh cũng rất kém. 2. Sán lá gan sống ở đâu? Sán lá gannhỏký sinh trong đường mật để đẻ trứng, trứng theo phân ra ngoài. Nếu trứng rơi vào môi trường nước, trứng sẽ phát triển thành ấu trùng lông. Các ấu trùng lông di chuyển tự do trong nước sẽ tìm đến các loài ốc để cư trú. Các ấu trùng lông di chuyển tự do trong nước sẽ tìm đến các loài ốc để cư trú. Trong ốc, ấu trùng lông sẽ phát triển thành ấu trùng đuôi. Các ấu trùng đuôi sau đó rời ốc và tìm đến cư trú ở các loài cá nước ngọt. Ấu trùng đuôi phát triển thành các nang ấu trùng trong thớ thịt của cá. Nếu người ăn gỏi cá sống, cá chưa được nấu chín, ấu trùng sẽ theo thức ăn vào đường ruột, xâm nhập vào ống mật và gây bệnh sán lá gan nhỏ. Đối vớisán lá gan lớn, sau khi xâm nhập vào nhu mô gan 2 - 3 tháng, sán sẽ tiếp tục xâm nhập đường mật, trưởng thành và đẻ trứng. Trứng theo phân bài xuất ra ngoài. Nếu gặp môi trường nước, sán sẽ phát triển thành ấu trùng lông. Tương tự như sán lá gan nhỏ, ấu trùng lông sẽ ký sinh ở ốc. Trong ốc, ấu trùng lông sẽ phát triển thành ấu trùng đuôi. Các ấu trùng đuôi sau đó sẽ rời khỏi ốc và bám vào các loại thực vật thủy sinh như cải xoong, rau ngổ, ngó sen,... để thành nang ấu trùng hoặc bơi tự do khoảng 1 giờ trong nước. Nếu người hoặc các động vật trâu, bò,... ăn phải các thực vật thủy sinh mang nang ấu trùng hoặc uống nước có ấu trùng sẽ bị nhiễm sán là gan lớn. Bệnh sán lá gan ở ngườirất phổ biến ở nước ta. Bệnh sán lá gan ở ngườirất phổ biến ở nước ta. Bệnh sán lá gan lớn đã phát hiện được ở 47 tỉnh thành trong cả nước và có xu hướng ngày càng tăng. Sán trưởng thành có thể ký sinh và gây bệnh ở người nhiều năm, nếu không được phát hiện và điều trị, sán lá gan lớn có thể gây tổn thương biểu mô đường mật, viêm và xơ hóa đường mật,tắc mật, ung thư biểu mô đường mật,viêm tụy cấp,... Trong khi đó,sán lá gan nhỏđược xác định đã phân bổ ít nhất ở 21 tỉnh, thành phố trong cả nước. Một số địa phương như Nam Định, Bình Định, Phú Yên có tỷ lệ nhiễm lên tới 15 - 37%. Sán lá gan nhỏ ký sinh ở gan gây ra những tổn thương gan nghiêm trọng. Do sán bám chặt vào ống mật hút thức ăn nên lâu ngày gan sẽ bị xơ hóa lan tỏa và thoái hóa mỡ. Độc tố do sán tiết ra có thể gâythiếu máu, dị ứng. 3. Phòng chống bệnh sán lá gan ở người Bệnh sán lá gan tuy dễ mắc nhưng có thể phòng ngừa được. Để phòng chốngbệnh sán lá gan ở người, mỗi cá nhân cần đảm bảo vệ sinh ăn uống và xử lý tốt nguồn chất thải: Thực hiện ăn chín, uống sôi. Không ăn gỏi cá và các món ăn chế biến từ cá, cua nếu chưa được nấu chín hoàn toàn. Không uống nước lã, không ăn gan các loài động vật chưa được nấu chín. Không uống nước lã, không ăn gan các loài động vật chưa được nấu chín. Hạn chế ăn sống các loại rau mọc dưới nước như rau ngổ, rau om, cải xoong, rau cần, ngó sen,...Đặc điểm của sán lá ganlớn là bám rất chắc vào trong thành rau, nên dù có rửa kỹ dưới vòi nước chảy trực tiếp vẫn khó loại bỏ sán. Các loại rau thủy sinh này cần phải được nấu chín trước khi ăn. Nhiệt độ sẽ tiêu diệt các ấu trùng sán lá gan có trong rau và không gây hại đến sức khỏe khi ăn. Rửa tay thường xuyên, đặc biệt là trước khi chế biến thức ăn, trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Giữ gìn vệ sinh môi trường, không thả phân tươi xuống ao nuôi cá, không phóng uế vào các nguồn nước. Để phòng chống bệnh trong cộng đồng, các cơ quan quản lý cần tăng cường tuyên truyền về tác hại của củabệnh sán lá gan ở người. Thực hiện kiểm dịch biên giới chặt chẽ nguồn trâu, bò nhập khẩu từ vùng có dịch. Nếu có dịch xảy ra, phải khoanh vùng dập dịch, đưa người bệnh đến cơ sở y tế để điều trị. Việc điều trịbệnh sán lá gan ở ngườigiai đoạn sớm có nhiều thuận lợi, người bệnh thường đáp ứng tốt với thuốc điều trị và được chữa khỏi hoàn toàn. Việc điều trị càng muộn, các tổn thương cơ quan trong cơ thể càng trầm trọng. Việc điều trị càng muộn, các tổn thương cơ quan trong cơ thể càng trầm trọng. Người mắc bệnhsán lá gan lớnsẽ có các triệu chứng nhưmệt mỏi,biếng ăn, gầy sút; sốt thất thường, có thể sốt cao, sốt run rồi tự hết, đôi khi sốt kéo dài; da xanh, niêm mạc nhợt nhạt do thiếu máu, đau bụng,rối loạn tiêu hóa,... Trong khi triệu chứng của người bệnh sán lá gan nhỏ là đau tức vùng gan, khó tiêu, kém ăn, rối loạn tiêu hóa (phân nát, bạc màu, không thành khuôn,...), sạm da, vàng da,... Việc phát hiện và điều trị sớm có vai trò rất quan trọng, do đó khi có các dấu hiệu trên, người bệnh nên nhanh chóng đến các cơ sở y tế để khám và điều trị kịp thời. Quý khách hàng có nhu cầu thăm khám, điều trị bệnh tại Vinmec có thể trực tiếp đếnHệ thống Y tế Vinmectrên toàn quốc hoặc đăng ký đặt hẹn trực tuyếnTẠI ĐÂY. XEM THÊM: Bệnh sán gan: Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa Chữa khỏi bệnh Sán lá Gan chỉ sau 3 ngày điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng chống bệnh sán lợn gạo Video đề xuất: Vinmec điều trị xơ gan thành công bằng phương pháp ghép tế bào gốcSán lá gan thường do ký sinh trong gan và đường mật của con người, gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Cách phòng bệnh sán lá gan ở người như thế nào, chắc hẳn là nỗi băn khoăn của nhiều người hiện nay.  Bệnh sán lá gan ở người là một loại bệnh do  gây ra, trong đó người nhiễm bệnh bởi các loại sán lá gan nhỏ (như Clonorchis sinensis, Opisthorchis viverrini, Opisthorchis felineus) hoặc sán lá gan lớn (như Fasciola hepatica, Fasciola gigantica). Bệnh sán lá gan có thể được lây truyền thông qua việc tiêu thụ các loại thực phẩm chưa chín kỹ, chứa ấu trùng của sán, hoặc uống nước bị nhiễm ký sinh trùng.  Nguyên nhân gây bệnh sán lá gan  là do nhiễm ký sinh trùng sán lá gan, bao gồm cả bệnh sán lá gan nhỏ và bệnh sán lá gan lớn.  Bệnh sán lá gan là do nhiễm ký sinh trùng sán lá gan  Bệnh sán lá gan nhỏ bao gồm ba loại chính là Clonorchis sinensis, Opisthorchis viverrini và Opisthorchis felineus. Trong khi đó, bệnh sán lá gan lớn có hai loại là Fasciola hepatica và Fasciola gigantica.  Các loại sán lá gan này đều có hình dạng giống chiếc lá, thân dẹt, và bờ mỏng.  Các loại sán lá gan này đều có hình dạng giống chiếc lá, thân dẹt, và bờ mỏng. Tuy nhiên, kích thước của chúng khác nhau tùy theo loài, với sán lá gan lớn thường có kích thước lớn hơn so với sán lá gan nhỏ. Các sán lá gan là loài lưỡng tính, nghĩa là chúng có cả tinh hoàn và buồng trứng trên cùng một cơ thể.  Một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến sự tồn tại của sán lá gan là môi trường bên ngoài. Trứng của sán lá gan có một lớp vỏ mỏng, làm cho chúng khá nhạy cảm với môi trường. Nhiệt độ cao hơn 70 độ C và ánh sáng mặt trời có thể làm hỏng trứng sán. Tuy nhiên, để phát triển thành ấu trùng, trứng sán cần một môi trường nước. Trong môi trường khô cạn, trứng sán sẽ không thể phát triển và sẽ bị hủy hoại. Khả năng tồn tại của sán lá gan trưởng thành trong môi trường bên ngoài cũng rất yếu.  Con đường lây truyền bệnh sán lá gan  Vật chủ chính của sán lá gan nhỏ là con người, cùng với một số loài động vật như chó, mèo, hổ báo, cáo chồn, rái cá, và chuột. Các loài ốc như Bythinia và Melania thường là vật chủ trung gian truyền bệnh đầu tiên, trong khi các loài cá nước ngọt là vật chủ trung gian truyền bệnh thứ hai.  Con người nhiễm bệnh khi ăn phải cá hoặc ốc chưa nấu chín có chứa ấu trùng sán. Sau khi ấu trùng này nhập vào dạ dày, chúng di chuyển xuống tá tràng và từ đó theo đường mật lên gan, nơi chúng phát triển thành sán lá gan trưởng thành và ký sinh, gây ra bệnh trong đường mật.  Vật chủ chính của sán lá gan lớn là động vật ăn cỏ như trâu và bò. Con người chỉ là vật chủ ngẫu nhiên trong trường hợp này, và vật chủ trung gian truyền bệnh thường là ốc thuộc họ Lymnaea.  Con người bị nhiễm bệnh thông qua việc ăn sống các loại rau mọc dưới nước như  , rau rút, rau cần, cải xoong hoặc qua việc uống nước lã có chứa ấu trùng sán.  Nhiễm bệnh thông qua việc ăn sống các loại rau mọc dưới nước như rau ngổ  Triệu chứng của bệnh sán gan  Thời gian ủ bệnh của cả bệnh sán lá gan nhỏ và sán lá gan lớn phụ thuộc vào số lượng ấu trùng tiếp xúc và phản ứng của cơ thể. Với sán lá gan nhỏ, chỉ khi nhiễm trên 100 sán mới bệnh có thể biểu hiện rõ ràng, trong khi thời gian ủ bệnh của sán lá gan lớn thì khó xác định chính xác.  Đối với sán lá gan nhỏ:  Sau khi xâm nhập vào mô gan, sán non sẽ phát triển thành sán trưởng thành và đẻ trứng trong các ống mật.  Đối với sán lá gan nhỏ:  Sau khi xâm nhập vào mô gan, sán non sẽ phát triển thành sán trưởng thành và đẻ trứng trong các ống mật. Trứng sán sau đó được bài tiết ra ngoài qua phân và tiếp tục phát triển trong nước, qua chu kỳ phát triển đó trùng lặp, lây truyền qua đường ăn cá sống chứa nang trùng.  Khi nhiễm sán lá gan nhỏ, có thể xuất hiện các biểu hiện như:  Đau vùng gan do sán gây tắc các ống mật.  , hoặc biểu hiện gan to hay xơ gan tùy thuộc vào mức độ bệnh.  Trong trường hợp nặng, sán lá gan nhỏ có thể gây ra viêm đường mật, chảy máu đường mật, ung thư và xơ gan.  Đối với sán lá gan lớn:  Sau khi xâm nhập vào gan trong khoảng 2-3 tháng, sán sẽ di chuyển đến các ống mật, trưởng thành và đẻ trứng. Trứng sán sau đó được bài tiết ra ngoài qua phân và tiếp tục phát triển thành ấu trùng trong nước, qua chu kỳ phát triển tiếp theo, lây truyền qua ốc và phát triển thành ấu trùng lông.  Người nhiễm sán lá gan lớn thường có các biểu hiện như:  Đau vùng gan hoặc thượng vị lan ra mũi ức.  , cảm giác đầy bụng, rối loạn tiêu hóa, buồn nôn, sốt, đau khớp, và mẩn ngứa.  Các trường hợp nặng có thể gây áp xe gan, đau hạ sườn dữ dội và gan to.  Các trường hợp nặng có thể gây áp xe gan, đau hạ sườn dữ dội và gan to. Nếu khối áp xe vỡ ra phổi, có thể gây ra  , trường hợp này rất nguy hiểm.  Triệu chứng của bệnh sán lá gan có thể giống với các bệnh lý khác ở gan, do đó việc thăm khám kỹ càng là cần thiết để đưa ra phác đồ điều trị chính xác.  Cách phòng bệnh sán lá gan ở người  Để phòng chống bệnh sán lá gan ở người, việc duy trì vệ sinh an toàn thực phẩm và xử lý chất thải là rất quan trọng. Dưới đây là một số biện pháp phòng ngừa:  Vệ sinh an toàn thực phẩm:  Thực hiện ăn chín, uống sôi: Tránh ăn gỏi cá và các món ăn chế biến từ cá, cua nếu chưa được nấu chín hoàn toàn. Nước uống cũng cần phải đảm bảo đã đun sôi trước khi sử dụng.  Thực hiện ăn chín, uống sôi hoàn toàn phòng bệnh sán lá gan ở người  Hạn chế ăn sống rau mọc dưới nước: Tránh ăn sống các loại rau như rau ngổ,  , cải xoong, rau cần, ngó sen,... Những loại rau này thường bị nhiễm sán lá gan lớn, và việc nấu chín sẽ tiêu diệt các ấu trùng và đảm bảo an toàn.  Vệ sinh cá nhân và môi trường:  Rửa tay thường xuyên: Đặc biệt là trước khi chuẩn bị thức ăn và sau khi đi vệ sinh.  Vệ sinh cá nhân và môi trường:  Rửa tay thường xuyên: Đặc biệt là trước khi chuẩn bị thức ăn và sau khi đi vệ sinh.  Giữ gìn vệ sinh môi trường: Không thả phân tươi vào ao nuôi cá hoặc phóng uế vào nguồn nước.  Tuyên truyền và kiểm soát dịch bệnh:  Tăng cường tuyên truyền: Các cơ quan chức năng cần phải tăng cường tuyên truyền về nguy cơ và cách phòng chống bệnh sán lá gan ở người trong cộng đồng.  Kiểm dịch biên giới: Cần thực hiện kiểm dịch nghiêm ngặt đối với trâu, bò nhập khẩu từ các vùng có dịch bệnh.  Nếu có dịch xảy ra, cần khoanh vùng dập dịch và đưa người bệnh đến cơ sở y tế để điều trị kịp thời.  Việc phòng chống và điều trị sớm bệnh sán lá gan ở người rất quan trọng. Người bệnh thường có cơ hội tốt hơn khi phản ứng với điều trị và có thể hoàn toàn hồi phục. Ngược lại, việc điều trị muộn có thể dẫn đến các tổn thương cơ quan nghiêm trọng hơn.  Hy vọng qua nội dung bài viết bạn đã có thêm thông tin về  cách phòng bệnh sán lá gan ở người.  Các triệu chứng của bệnh sán lá gan lớn bao gồm mệt mỏi, giảm cân, sốt thất thường, da và niêm mạc xanh xao do  , đau bụng, và rối loạn tiêu hóa.  Các triệu chứng của bệnh sán lá gan lớn bao gồm mệt mỏi, giảm cân, sốt thất thường, da và niêm mạc xanh xao do  , đau bụng, và rối loạn tiêu hóa. Trong khi đó, bệnh sán lá gan nhỏ thường biểu hiện qua đau tức vùng gan, khó tiêu, kém ăn, và các triệu chứng rối loạn tiêu hóa khác. Việc phát hiện và điều trị sớm có vai trò quan trọng, do đó khi có các triệu chứng này, người bệnh nên đi khám và điều trị ngay tại các cơ sở y tế.