Những cơ chế nào gây ra chấn thương cột sống cổ?

Cột sống thường bị tổn thương ở các đoạn bản lề, nơi chuyển tiếp giữa các vùng tương đối cố định là đoạn ngực và vùng di động là đoạn thắt lưng-cùng
Chụp cộng hưởng từ là gì?
Chụp cộng hưởng từ MRI là một kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh hiện đại trong y học sử dụng từ trường và sóng radio.
Hình ảnh chụp cộng hưởng từ MRI có độ tương phản cao, chi tiết giải phẫu tốt cho phép phát hiện chính xác các tổn thương hình thái, cấu trúc các bộ phân trong cơ thể.
Khả năng tái tạo hình ảnh 3D, không có tác dụng phụ nên ngày càng được chỉ định rộng rãi cho nhiều ứng dụng chuyên khoa khác nhau. Trong đó có ứng dụng quan trọng trong chẩn đoán và điều trị các bệnh lý chấn thương cột sống.
Nguyên lý chụp MRI
Chụp cộng hưởng từ chấn thương cột sống
 
Cộng hưởng từ giúp đánh giá tốt các tổn thương mô mềm, tủy sống, trong ống sống. Cộng hưởng từ giúp xác định tổn thương tủy sống, nguyên nhân chèn ép tủy, các trường hợp trường hợp thiếu sót thần kinh sau chấn thương.
Chụp cộng hưởng từ
Trên cộng hưởng từ, trường hợp trường hợp gãy xương di lệch, sẽ thấy hình ảnh đường gãy có dạng đường tăng tín hiệu ngang qua thân sống, liên quan vỏ xương.
Đánh giá tổn thương xương trên cộng hưởng từ không bằng cắt lớp vi tính, đặc biệt các trường hợp gãy không di lệch, gãy thành phần sau.
Tuy nhiên, công hưởng cộng hưởng từ có giá trị hơn trường hợp gãy lún xương, không có hình ảnh biến dạng thân sống hoặc tổn thương vỏ xương.
Cơ chế chấn thương cột sống
Chấn thương cột sống cổ do các cơ chế sau: gập, duỗi, ép, hướng trục và xoay. Thực tế các dạng tổn thương này thường phối hợp nhau. Mỗi loại tổn thương có các biểu hiện tương đối khác nhau tùy vào các đoạn của cột sống.
Tổn thương do quá gập
Tổn thương do quá duỗi
Tổn thương do lực ép theo hướng trục
Tổn thương xoay
Tổn thương phối hợp
Tổn thương xương
 
Cột sống cổ
Gãy C1
Gãy C2
Gãy cột sống cổ C3-C7
Cột sống ngực
Tổn thương cột sống ngực ít gặp hơn tổn thương cột sống cổ và đoạn nối ngực-thắt lưng.
Các dạng gãy cột sống ở ngực là:
Gãy lún phía trước vá bên
Gãy vỡ nhiều mảnh
Gãy dạng “dây đeo an toàn”
Gãy trật gồm tổn thương gập xoay tổn thương gập-xoay, trượt, gập-tách.
Đoạn nối ngực - thắt lưng
Gãy cột sống đoạn nối ngực và thắt lưng thường gặp nhất. Hơn một nửa số trường hợp gặp ở T12 và L2. Tổn thương cột sống ở đây thường kèm theo tổn thương tủy sống. Gần 70% là gãy lún hình chêm ở phần trước của một hay nhiều thân sống và không tổn thương thành phần sau.
Khoảng 20% tổn thương cùng này là gãy trật, trong đó có gãy lún hình chêm ở thân sống kèm tổn thương mỏm khớp. Mỏm khớp có thể bị gãy, bán trật, kẹp, trật khớp. Gãy dạng “dây đeo an toàn” cũng hay gặp ở đây.
Cột sống thắt lưng
Tổn thương thắt lưng hay gặp ở L1,L2. Gãy lún là loại gãy thường gặp nhất ở đoạn thắt lưng. Cơ chế tổn thương cột sống thắt lưng bao gồm quá gập, quá duỗi, lực ép hướng trục và tổn thương trượt.
Các dạng gãy cột sống ở thắt lưng là:
Gãy lún phía trước và bên
Gãy vỡ nhiều mảnh
Gãy dạng “dây đeo an toàn”
Gãy trật bao gồm tổn thương gập-xoay, trượt, gập-tách
Gãy mỏm ngang.
Gãy nhiều tầng
Tổn thương nhiều tầng xảy ra khoảng 3-5% và các đốt sống bị tổn thương có thể liên tục hoặc cách khoảng thường kèm tổn thương tủy sống. Tổn thương nhiều tầng cột sống chiếm khoảng 4,5