Rối loạn nhân cách là gì?

Rối loạn nhân cách: Biểu hiện, cách điều trị và khi nào cần đi khám?
Người rối loạn nhân cách thường ngủ ít, không có cảm xúc, thích làm cho người khác có cảm giác tội lỗi, luôn nói dối và vô trách nhiệm... Điều này gây ra những rắc rối và hạn chế đáng kể trong các mối quan hệ, hoạt động xã hội, công việc và trường học. Bác sĩ Trần Thị Hồng Thu sẽ chia sẻ thêm về rối loạn này trong nội dung sau.
Rối loạn nhân cách (còn được gọi là trạng thái biển đổi nhân cách) là một dạng 
rối loạn tâm thần
 khó phát hiện.
Nhìn từ bên ngoài, người rối loạn nhân cách có thể trông rất bình thường, không có gì khác biệt. Thế nhưng bên trong, họ thiếu thấu cảm và hối hận, mang tính cách mạnh bạo, tự cao tự đại và có những hành vi chống đối xã hội kéo dài.
Để làm rõ thêm vấn đề này, 
Tiến sĩ, Bác sĩ Trần Thị Hồng Thu
 sẽ chia sẻ thêm trong nội dung dưới đây.
THÔNG TIN TIẾN SĨ, BÁC SĨ 
TRẦN THỊ HỒNG THU
Bác sĩ Chuyên khoa Tâm thần
Phó Giám đốc Bệnh viện Tâm thần ban ngày Mai Hương (từ 2016 - nay)
Nguyên Trưởng khoa Lâm sàng, Bệnh viện Tâm thần ban ngày Mai Hương (2012 - 2016)
Nguyên là bác sĩ điều trị tại Bệnh viện Tâm thần Hà Nội (1993 - 1999)
Rối loạn nhân cách là gì?
Rối loạn nhân cách là một loại 
bệnh tâm thần
 mà gặp vấn đề về nhận thức và liên quan đến tình huống, đến mọi người - bao gồm cả bản thân mình. Nói chung, có rối loạn nhân cách có nghĩa là có tư suy và hành xử cứng nhắc và không lành mạnh.
Rối loạn nhân cách trước đây thường được gọi là nhân cách bệnh, với tỉ lệ mắc phải ở nhiều nước trên thế giới vào khoảng 2,3%. Trong nhiều trường hợp không dễ dàng nhận ra có rối loạn nhân cách vì suy nghĩ và hành động người bệnh có vẻ tự nhiên.
Người rối loạn nhân cách thường ngủ ít, không có cảm xúc, thích làm cho người khác có cảm giác tội lỗi, luôn nói dối và vô trách nhiệm... Điều này gây ra những rắc rối và hạn chế đáng kể trong các mối quan hệ, hoạt động xã hội, công việc và trường học.
Rối loạn nhân cách thường phát triển ở lứa tuổi vị thành niên, bệnh thường kéo dài hết đời người. Rối loạn nhân cách chủ yếu là sự biến đổi các thuộc tính về ý chí, nhưng trí tuệ vẫn còn được duy trì tương đối bình thường.
Triệu chứng, biểu hiện rối loạn nhân cách 
Rối loạn nhân cách có rất nhiều loại và được chia thành 3 nhóm sau: 
Nhóm rối loạn nhân cách Cluster A
: được đặc trưng bởi suy nghĩ hoặc hành vi kỳ quặc, lập dị. Chúng bao gồm rối loạn nhân cách 
hoang tưởng
, rối loạn nhân cách phân lập và rối loạn nhân cách Schizotypal
Nhóm rối loạn nhân cách Cluster B
: được đặc trưng bởi suy nghĩ hoặc hành vi kịch tính, quá xúc động hoặc không thể đoán trước. Chúng bao gồm rối loạn nhân cách chống đối xã hội, rối loạn nhân cách ranh giới, rối loạn nhân cách theo lịch sử và rối loạn nhân cách tự ái.
Nhóm rối loạn nhân cách Cluster C
: được đặc trưng bởi suy nghĩ hoặc hành vi lo lắng, sợ hãi. Chúng bao gồm rối loạn nhân cách tránh né, rối loạn nhân cách phụ thuộc và 
rối loạn nhân cách ám ảnh cưỡng chế
.
Phân loại
Biểu hiện
Rối loạn nhân cách hoang tưởng
(Nhóm A)
Mất lòng tin và nghi ngờ đối với người khác 
Luôn nghi ngờ người khác đang cố gắng làm hại hoặc lừa dối bạn
Nghi ngờ không chính đáng về lòng trung thành hoặc sự đáng tin cậy của người khác
Không dám tâm sự với người khác, lo sợ họ biết điểm yếu để làm hại bạn
Kích động, giận dữ với những lời nói, lời nhận xét bình thường
Nghi ngờ không chính đáng bạn đời không chung thủy
Rối loạn nhân cách phân lập
(Nhóm A)
Thiếu quan tâm đến các mối quan hệ xã hội hoặc cá nhân, thích ở một mình
Hạn chế về biểu hiện cảm xúc 
Không hứng thú trong hầu hết các hoạt động
Không có khả năng tiếp nhận các tín hiệu xã hội bình thường
Biểu hiện lạnh lùng hoặc thờ ơ với người khác
Rối loạn nhân cách Schizotypal
(Nhóm A)
Cách ăn mặc, suy nghĩ, niềm tin, lời nói hoặc hành vi khác thường
Có ảo thanh (âm thanh thì thầm bên tai hoặc trong đầu)
Cảm thấy lo lắng với xã hội, thiếu hoặc không thoải mái với các mối quan hệ thân thiết
Phản ứng thờ ơ với mọi người
"Tư duy kỳ diệu" - tin rằng bạn có thể ảnh hưởng đến mọi người và sự kiện bằng suy nghĩ của mình
Tin rằng một số sự cố hoặc sự kiện ngẫu nhiên trong cuộc sống có thông điệp ẩn chỉ dành cho bạn
Rối loạn nhân cách phản xã hội
(Nhóm B)
Không quan tâm đến nhu cầu hoặc cảm xúc của người khác
Liên tục nói dối, ăn cắp, sử dụng bí danh, lừa đảo người khác
Các vi phạm, vấn đề liên quan đến luật pháp
Vi phạm nhiều lần quyền của người khác
Hành vi hung hăng, thường xuyên bạo lực
Không quan tâm đến sự an toàn của bản thân hoặc người khác
Không hối hận về hành vi sai trái của mình
Rối loạn nhân cách ranh giới
(Nhóm B)
Hành vi bốc đồng và nguy hiểm, chẳng hạn như quan hệ tình dục không an toàn, cờ bạc hoặc ăn uống vô độ...
Mối quan hệ không ổn định và căng thẳng
Tâm trạng lên xuống thất thường, thường là phản ứng với căng thẳng giữa các cá nhân
Hành vi tự sát hoặc đe dọa tự gây thương tích cho mình và người khác
Nỗi sợ hãi mãnh liệt khi ở một mình hoặc bị bỏ rơi
Cảm giác trống rỗng liên tục
Biểu hiện tức giận thường xuyên, dữ dội
Rối loạn nhân cách kịch tính
(Nhóm B)
Không ngừng tìm kiếm sự chú ý
Quá xúc động, kịch tính hoặc khiêu khích để thu hút sự chú ý
Nhạy cảm mạnh mẽ với góp ý và phê bình của người khác
Dễ bị ảnh hưởng bởi người khác
Cảm xúc nông cạn, thay đổi nhanh chóng
Quan tâm quá mức đến ngoại hình
Nghĩ rằng mối quan hệ với những người khác gần gũi hơn so với thực tế
Rối loạn nhân cách ái kỷ
(Nhóm B)
Tin rằng bạn đặc biệt và quan trọng hơn những người khác
Mơ tưởng hão huyền về thành công, sức mạnh và sức hấp dẫn
Phóng đại thành tích hoặc tài năng
Mong ngợi khen và ngưỡng mộ
Không nhận ra cảm xúc và cảm xúc của người khác
Ghen tị với người khác hoặc tin rằng người khác ghen tị với bạn
Rối loạn nhân cách tránh né
(Nhóm C)
Quá nhạy cảm với những lời chỉ trích hoặc từ chối
Cảm thấy không đủ, kém hoặc kém hấp dẫn
Tránh các hoạt động công việc đòi hỏi sự tiếp xúc giữa các cá nhân
Bị ức chế về mặt xã hội, rụt rè và cô lập, tránh các hoạt động mới hoặc gặp gỡ người lạ
Cực kỳ nhút nhát trong các tình huống xã hội và các mối quan hệ cá nhân
Sợ bị phản đối, xấu hổ hoặc bị chế giễu
Rối loạn nhân cách phụ thuộc
(Nhóm C)
Phụ thuộc quá nhiều vào người khác và cảm thấy cần được chăm sóc
Hành vi phục tùng hoặc đeo bám người khác
Sợ phải tự chăm sóc bản thân hoặc tự bảo vệ bản thân nếu bị bỏ rơi
Thiếu tự tin, cần nhiều lời khuyên và sự trấn an của người khác để đưa ra những quyết định dù là nhỏ
Khó khăn khi bắt đầu hoặc tự thực hiện các dự án do thiếu tự tin
Khó không đồng ý với người khác, sợ bị phản đối
Khả năng chịu đựng đối xử kém hoặc lạm dụng, ngay cả khi có các lựa chọn khác
Cần khẩn cấp bắt đầu một mối quan hệ mới khi mối quan hệ thân thiết đã kết thúc
Rối loạn nhân cách ám ảnh cưỡng chế
(Nhóm C)
Mối quan tâm đến chi tiết, trật tự và quy tắc
Có xu hướng hoàn hảo quá mức, dẫn đến đau khổ khi không đạt được sự hoàn hảo, chẳng hạn như cảm thấy không thể hoàn thành một dự án vì bạn không đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt của riêng mình
Mong muốn kiểm soát mọi người, nhiệm vụ và tình huống và không có khả năng ủy quyền nhiệm vụ
Bỏ bê bạn bè và các hoạt động thú vị vì quá cam kết với công việc hoặc dự án
Không có khả năng loại bỏ các đồ vật bị hỏng hoặc không có giá trị
Cứng nhắc và cứng đầu
Kiểm soát chặt chẽ, sai lầm đối với việc lập ngân sách và chi tiêu tiền
Khi nào cần đi khám?
Nếu có bất kỳ dấu hiệu hoặc triệu chứng nào của rối loạn nhân cách (như bảng trên),bạn cần đến gặp 
bác sĩ chuyên khoa Tâm thần
 để chẩn đoán chính xác tình trạng và mức độ. 
Nếu không được phát hiện và điều trị sớm, bệnh rối loạn nhân cách có thể gây nhiều ảnh hưởng đến cuộc sống, công việc và các mối quan hệ xã hội của người bệnh. Càng để lâu việc điều trị càng trở nên khó khăn. 
Những trường hợp chưa đi khám được ngay, bạn có thể 
thăm khám với bác sĩ qua Video
 để được chẩn đoán và tư vấn điều trị ban đầu. 
Rối loạn nhân cách có nhiều dạng và biểu hiện khác nhau - Ảnh: Verywellmind
Nguyên nhân gây rối loạn nhân cách
Nhân cách là sự kết hợp của những suy nghĩ, cảm xúc và hành vi khiến bạn trở nên cá nhân khác biệt và chỉ có một. Đó là cách bạn nhìn, hiểu và liên hệ với thế giới bên ngoài, cũng như cách bạn nhìn nhận về bản thân.
Nhân cách hình thành trong thời thơ ấu, được hình thành dựa trên các yếu tố:
Gen di truyền: một số đặc điểm tính cách có thể di truyền, những đặc điểm này đôi khi được gọi là tính khí của bạn
Môi trường sống: nhân cách, tính cách có thể này liên quan đến môi trường bạn lớn lên, các sự kiện đã xảy ra và mối quan hệ với các thành viên trong gia đình và những người khác cũng có thể ảnh hưởng
Rối loạn nhân cách có thể do sự kết hợp những ảnh hưởng di truyền và môi trường sống. Gen có thể khiến bạn có nguy cơ rối loạn nhân cách và hoàn cảnh sống có thể kích hoạt sự phát triển của căn bệnh này. 
Ngoài ra, sự giáo dục không hợp lí, thiếu tế nhị của gia đình, những tác động không lành mạnh, không phù hợp lối sống có văn hóa của môi trường tự nhiên và xã hội, các stress kéo dài làm cho sự phát triển tâm thầm ở lứa tuổi của trẻ em và thiếu niên bị lệch lạc... có thể là nguyên nhân dẫn đến rối loạn nhân cách.
Yếu tố nguy cơ 
Mặc dù nguyên nhân chính xác của rối loạn nhân cách chưa có nghiên cứu chính xác, nhưng một số yếu tố dường như làm tăng nguy cơ phát triển hoặc kích hoạt rối loạn nhân cách, bao gồm:
Tiền sử gia đình bị rối loạn nhân cách hoặc bệnh tâm thần khác
Cuộc sống gia đình bạo hành, không ổn định hoặc hỗn loạn trong thời thơ ấu
Được chẩn đoán mắc chứng rối loạn ứng xử thời thơ ấu
Các biến đổi trong cấu trúc và hóa học não...
Rối loạn nhân cách có nguy hiểm không?
Rối loạn nhân cách có thể gây nhiều ảnh hưởng đến cuộc sống của cả người bệnh, người thân và những người xung quanh.
Rối loạn nhân cách có thể gây ra các vấn đề với các mối quan hệ xã hội, công việc hoặc trường học, và có thể dẫn đến cô lập xã hội hoặc lạm dụng rượu hoặc ma túy.
Chẩn đoán rối loạn nhân cách 
Nếu bác sĩ nghi ngờ bạn bị rối loạn nhân cách, chẩn đoán có thể được xác định bằng cách:
Khám sức khỏe: 
Bác sĩ chuyên khoa Tâm thần
 có thể thăm khám và hỏi những câu hỏi chuyên sâu về sức khỏe tinh thần của bạn.
Trong một số trường hợp, các triệu chứng của bạn có thể liên quan đến một vấn đề sức khỏe thể chất (bệnh lý cơ thể). Khi đó, bác sĩ sẽ chỉ định làm một số xét nghiệm, thăm dò chức năng để chẩn đoán chính xác hơn. 
Đánh giá tâm thần: 
Bác sĩ
 có thể gợi ý và cung cấp một bài Test (bảng câu hỏi) về suy nghĩ, cảm xúc và hành vi của bạn.
Phương pháp điều trị rối loạn nhân cách
Phương pháp điều trị phụ thuộc vào chứng rối loạn nhân cách cụ thể mà bạn đang mắc phải, mức độ nghiêm trọng của bệnh và hoàn cảnh sống của bạn. Việc điều trị cần kiên trì trong thời gian dài. Vì rối loạn nhân cách đã tồn tại từ lâu nên việc điều trị có thể cần nhiều tháng hoặc nhiều năm.
Bác sĩ chuyên khoa Tâm thần
Chỉ có 
bác sĩ Tâm thần
 mới có đủ chuyên môn để chẩn đoán, phân loại và đánh giá mức độ rối loạn nhân cách ở mỗi người. Từ đó, mới có mới có kế hoạch điều trị hiệu quả và đơn thuốc phù hợp. 
Tốt nhất, bạn hãy tìm hiểu và lựa chọn bác sĩ giỏi, bác sĩ nhiều kinh nghiệm để có những tư vấn và phương án điều trị hiệu quả và an toàn. 
Hiện nay, chưa có loại thuốc nào được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA) chấp thuận đặc biệt để điều trị chứng rối loạn nhân cách. Tuy nhiên, một số loại thuốc điều trị rối loạn tâm thần có thể giúp kiểm soát các triệu chứng do rối loạn nhân cách. 
Xem thêm: 
7 Bác sĩ chuyên khoa Tâm thần giỏi ở Hà Nội
 
Liệu pháp tâm lý
Liệu pháp tâm lý, còn được gọi là liệu pháp trò chuyện với chuyên gia tâm lý, là một trong những phương pháp điều trị rối loạn nhân cách rất hiệu quả. Tuy nhiên, vì quá trình điều trị bệnh lâu dài, liệu pháp tâm lý sẽ tốn kém nhiều, bạn nên cân nhắc trước. 
Sau khi nghe kể về tâm trạng, cảm xúc, suy nghĩ và hành vi của bạn, chuyên gia tâm lý có thể giúp người bệnh học cách đối phó với căng thẳng và kiểm soát chứng rối loạn của mình. 
Nhập viện điều trị
Trong một số trường hợp, rối loạn nhân cách có thể nghiêm trọng đến mức bạn cần phải nhập viện để được chăm sóc tâm thần. Thường chỉ được khuyến khích khi bạn không thể chăm sóc bản thân đúng cách hoặc khi bạn có nguy cơ gây hại cho bản thân hoặc người xung quanh. 
Xem thêm: 
7 Địa chỉ khám chữa rối loạn Tâm thần uy tín tại Hà Nội 
Điều trị rối loạn Tâm thần với bác sĩ chuyên khoa
Khám và điều trị rối loạn nhân cách ở đâu tốt tại Hà Nội?
Sau đây là một số địa chỉ điều trị các bệnh rối loạn tâm lý uy tín tại Hà Nội, trong đó có điều trị rối loạn nhân cách như là:
1. Viện sức khỏe tâm thần - Bệnh viện Bạch Mai
Địa chỉ: Số 78 Giải Phóng, Đống Đa, HN
Nơi khám: Viện sức khỏe Tâm thần - Tòa nhà T4, T5, T6 Bệnh viện Bạch Mai
Thời gian
Thứ 2 - Thứ 6: khám từ 6h50 - 16h00
Thứ 7, Chủ nhật: khám từ 7h30 - 16h00 
2. Bệnh viện Tâm thần Trung ương I
Địa chỉ: Hòa Bình, huyện Thường Tín, HN
Nơi khám: Đăng ký khám trầm cảm tại Khoa khám bệnh
Thời gian: Khám từ Thứ 2 - Thứ 6 (trong giờ hành chính)
3. Phòng khám Hello Doctor
Địa chỉ: Tại Hà Nội, Phòng khám Hello Doctor có 2 cơ sở tại địa chỉ: 
Hello Doctor cơ sở Hoàng Cầu
: Số 5 Ngách 4 Ngõ 95, Hoàng Cầu, Đống Đa
Hello Doctor cơ sở Ngọc Hồi
: Lô 3, ngõ 131, đường Ngọc Hồi, phường Hoàng Liệt, quận Hoàng Mai
Thời gian khám: 9h00 - 19h00, từ Thứ 2 - Chủ nhật
Phòng khám Hello Doctor có thế mạnh nổi bật về thế mạnh nổi bật về khám chữa bệnh Tâm thần kinh. Đơn vị có nhiều bác sĩ chuyên khoa Sức khỏe Tâm thần công tác tại các bệnh viện lớn như Viện Sức khỏe Tâm thần - Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện E, Bệnh viện Tâm thần Hà Nội,...
Thông tin chuyên môn lịch khám của các bác sĩ tại đơn vị đã được cập nhật trên 
trang Phòng khám Hello Doctor
, bạn đọc có thể tham khảo để chọn bác sĩ mong muốn. 
4. Khoa Sức khỏe Tâm thần - Bệnh viện Lão khoa Trung ương
Địa chỉ: Số 1A Phương Mai, Đống Đa, HN
Nơi khám
Khoa khám bệnh (tầng 1)
Khoa khám theo yêu cầu (tầng 2)
Thời gian: Khám trầm cảm từ Thứ 2 - Thứ 6 (Thứ 7 có khám theo yêu cầu)
5. Phòng khám và điều trị Stress - TS.BS Trần Thị Hà An
Địa chỉ: Ngõ 120 Trường Chinh, Đống Đa, HN
6. Phòng khám Tâm thần KaZuO
Địa chỉ: Ô số 13+14, Trung Yên 6, Trung Hoà, Cầu Giấy, Hà Nội
Trên đây là một số thông tin, kiến thức về bệnh rối loạn nhân cách. Đây là một rối loạn tâm thần phổ biến nhưng ít được quan tâm và phát hiện sớm. Hy vọng, bài viết có thể giúp bạn đọc hiểu hơn về bệnh lý này, cũng như biết cách điều trị và thay đổi bản thân. 
Nội dung chuyên môn bài viết trên đây được chia sẻ bởi 
Tiến sĩ, Bác sĩ Trần Thị Hồng Thu
 - Phó Giám đốc Bệnh viện Tâm thần ban ngày Mai Hương