qanastek/EMEA-V3 huggingface dataset:
Extra monitoring is recommended when diarrhoea occurs.
Extra controle wordt aanbevolen als diarree optreedt.
The relatively high frequency of diarrhoea during treatment with ritonavir may compromise the absorption and efficacy (due to decreased compliance) of ritonavir or other concurrent medications.
De relatief hoge frequentie van diarree tijdens de behandeling met ritonavir kan de absorptie en de werkzaamheid van ritonavir of andere gebruikte geneesmiddelen in gevaar brengen (door afname van de compliance).
Serious persistent vomiting and/ or diarrhoea associated with ritonavir use might also compromise renal function.
Ernstig aanhoudend braken en/of diarree geassocieerd met ritonavirgebruik zou ook de nierfunctie in gevaar kunnen brengen.
It is advisable to monitor renal function in patients with renal function impairment.
Het is aan te raden om de nierfunctie te monitoren bij patiënten met een verminderde nierfunctie.
Haemophilia: there have been reports of increased bleeding, including spontaneous skin haematomas and haemarthroses, in haemophiliac patients type A and B treated with protease inhibitors.
Hemofilie: melding is gemaakt van een toename van bloedingen, met inbegrip van spontane hematomen in de huid en hemarthosen, bij patiënten met hemofilie type A en B die behandeld worden met proteaseremmers.
In more than a half of the reported cases, treatment with protease inhibitors was continued or reintroduced if treatment had been discontinued.
In meer dan de helft van de gemelde gevallen werd de behandeling met proteaseremmers voortgezet of opnieuw ingezet als de behandeling was onderbroken.
A causal relationship has been evoked, although the mechanism of action has not been elucidated.
Een causaal verband wordt vermoed, hoewel het werkingsmechanisme niet is opgehelderd.
New onset diabetes mellitus, hyperglycaemia or exacerbation of existing diabetes mellitus has been reported in patients receiving protease inhibitors.
Diabetes mellitus en hyperglykemie: het ontwikkelen van diabetes mellitus, hyperglykemie of een verergering van bestaande diabetes mellitus zijn gemeld bij patiënten die proteaseremmers gebruikten.
In some of these the hyperglycaemia was severe and in some cases also associated with ketoacidosis.
Bij sommigen was de hyperglykemie ernstig en in sommige gevallen tevens vergezeld van ketoacidose.
Many patients had confounding medical conditions, some of which required therapy with agents that have been associated with the development of diabetes mellitus or hyperglycaemia.
Bij veel patiënten werd een vertekend beeld verkregen door hun medische conditie, waarvoor sommigen therapie behoefden met middelen die in verband gebracht zijn met het ontstaan van diabetes mellitus of hyperglykemie.
Combination antiretroviral therapy has been associated with redistribution of body fat (lipodystrophy) in HIV patients.
Antiretrovirale combinatietherapie is bij HIV-patiënten in verband gebracht met een herverdeling van lichaamsvet (lypodystrofie).
The long-term consequences of these events are currently unknown.
De lange termijn consequenties van dit effect zijn op dit
A connection between visceral lipomatosis and PIs and lipoatrophy and nucleoside reverse transcriptase inhibitors (NRTIs) has been hypothesised.
Er wordt een verband tussen viscerale lipomatose en proteaseremmers en lipoatrofie en nucleoside reverse transcriptaseremmers (NRTI’ s) verondersteld.
A higher risk of lipodystrophy has been associated with individual factors such as older age, and with drug related factors such as longer duration of antiretroviral treatment and associated metabolic disturbances.
Een groter risico van lypodystrofie is in verband gebracht met individuele factoren zoals ouderdom en met geneesmiddelgerelateerde factoren zoals langdurig gebruik van antiretrovirale therapie en geassocieerde metabole afwijkingen.
Consideration should be given to measurement of fasting serum lipids and blood glucose.
Meting van nuchtere waarden van serumlipiden en bloedglucose moet worden overwogen.
Pancreatitis should be considered if clinical symptoms (nausea, vomiting, abdominal pain) or abnormalities in laboratory values (such as increased serum lipase or amylase values) suggestive of pancreatitis should occur.
Pancreatitis moet overwogen worden wanneer klinische verschijnselen (misselijkheid, overgeven, buikpijn) of abnormale labwaarden (zoals verhoogde serumlipase- of amylase-waarden) zich voordoen die op pancreatitis kunnen duiden.
Patients who exhibit these signs or symptoms should be evaluated and Norvir therapy should be discontinued if a diagnosis of pancreatitis is made (see section 4.8).
Patiënten waarbij zich deze symptomen voordoen, dienen onderzocht te worden en de behandeling met Norvir dient te worden beëindigd wanneer de diagnose pancreatitis wordt gesteld (zie rubriek 4.8).
Immune Reactivation Syndrome: in HIV-infected patients with severe immune deficiency at the time of institution of combination antiretroviral therapy (CART), an inflammatory reaction to asymtomatic or residual opportunistic pathogens may arise and cause serious clinical conditions, or aggravation of symptoms.
Bij met HIV geïnfecteerde patiënten die op het moment dat de antiretrovirale combinatietherapie (CART) wordt gestart een ernstige immuundeficiëntie hebben, kan zich een ontstekingsreactie op asymptomatische of nog aanwezige opportunistische pathogenen voordoen die tot ernstige klinische manifestaties of verergering van de symptomen kan leiden.
Typically, such reactions have been observed within the first few weeks or months of 6 initiation of CART.
Dergelijke reacties zijn vooral in de eerste weken of maanden na het starten van CART gezien.
Ritonavir should not be given to patients with decompensated liver disease.
Ritonavir moet niet worden gegeven aan patiënten met gedecompenseerde leverziekte.
Patients with chronic hepatitis B or C and treated with combination antiretroviral therapy are at an increased risk for severe and potentially fatal hepatic adverse events.
Voor patiënten met stabiele ernstige leverfunctiestoornis (Child Pugh Grade C) zonder decompensatie zie rubriek 4.2.Patiënten met chronische hepatitis B of C die behandeld zijn met een antiretrovirale combinatietherapie lopen een verhoogd risico op ernstige en mogelijk fatale bijwerkingen van de leverfunctie.
In case of concomitant antiviral therapy for hepatitis B or C, please refer to the relevant product information for these medicinal products.
Bij gelijktijdig toedienen van antiretrovirale therapie voor hepatitis B of C, verwijzen we u naar de relevante productinformatie voor deze geneesmiddelen.
Patients with pre-existing liver dysfunction including chronic active hepatitis have an increased frequency of liver function abnormalities during combination antiretroviral therapy and should be monitored according to standard practice.
Patiënten met een eerder bestaande leverfunctiestoornis waaronder actieve chronische hepatitis hebben een verhoogd aantal leverfunctie afwijkingen tijdens antiretrovirale combinatietherapie en moeten onder toezicht gehouden worden volgens de normale praktijk.
If there is evidence of worsening liver disease in such patients, interruption or discontinuation of treatment must be considered.
Als er bewijs is van verslechtering van de leverziekte bij zulke patiënten, moet onderbreking of beëindiging van de behandeling worden overwogen.
Renal disease:
Nierziekte:
Since the renal clearance of ritonavir is negligible, the decrease in the total body clearance is not expected in patients with renal impairment.
Omdat de renale klaring van ritonavir te verwaarlozen is, wordt geen daling van de totale lichaamsklaring verwacht bij patiënten met een nierfunctiestoornis.
For specific dosing information in patients with renal impairment, refer to the Summary of Product Characteristics (SPC) of the co-administered protease inhibitor.
Zie voor specifieke doseringsinformatie bij patiënten met een nierfunctiestoornis de Samenvatting van de productkenmerken van de gelijktijdig toegediende proteaseremmer.
See also section 4.2.
Zie ook rubriek 4.2.
Ritonavir oral solution contains castor oil polyoxyl which may cause stomach upset and diarrhoea.
Ritonavir drank bevat ricinusolie polyoxyl; dit kan maagproblemen en diarree veroorzaken.
Ritonavir oral solution also contains the azo-colouring agent sunset yellow (E110) which may cause allergic reactions.
Ritonavir drank bevat ook de azo-kleurstof zonnegeel (E110) die allergische reacties kan veroorzaken.
Ritonavir oral solution contains alcohol (43% v/ v), ie up to 258 mg per maximum dose of 600 mg, equivalent to 65 ml beer, 27 ml wine per dose.
Ritonavir drank bevat alcohol (43% v/v), d.w.z. tot 258 mg per maximale dosering van 600 mg, equivalent aan 65 ml bier of 27 ml wijn per dosering.
Each 100 mg dose contains up to 43 mg alcohol and each 200 mg dose contains 86 mg alcohol.
Elke dosis van 100 mg bevat tot 43 mg alcohol en elke dosis van 200 mg bevat 86 mg alcohol.
Therefore concomitant administration of Norvir with disulfiram or medicines with disulfiram-like reactions (eg metronidazole) should be avoided.
Daarom dient gelijktijdige toediening van Norvir met disulfiram of geneesmiddelen met disulfiram-achtige reacties (bijv. metronidazol) te worden vermeden.
Also to be taken into account in pregnant or breast-feeding women, children and high-risk groups such as patients with liver disease or epilepsy.
Hiermee dient ook rekening te worden gehouden bij zwangere vrouwen of vrouwen die borstvoeding geven, kinderen en hoogrisicogroepen zoals patiënten met leverziekte of epilepsie.
Although the etiology is considered to be multifactorial (including corticosteroid use, alcohol consumption, severe immunosuppression, higher body mass index), cases of osteonecrosis have been reported in patients with advanced HIV-disease and/ or long-term exposure to combination antiretroviral therapy (CART).
Patiënten moet worden aangeraden om
Patients should be advised to seek medical advice if they experience joint aches and pain, joint stiffness or difficulty in movement.
7 een arts te raadplegen wanneer hun gewrichten pijnlijk zijn of stijf worden of wanneer zij moeilijk kunnen bewegen.
PR interval prolongation: ritonavir has been shown to cause modest asymptomatic prolongation of the PR interval in some healthy adult subjects.
PR interval verlenging: van ritonavir is bekend dat het bij sommige gezonde volwassenen een bescheiden asymptomatische verlenging van het PR interval veroorzaakt.
Rare reports of 2nd or 3rd degree atrioventricular block in patients with underlying structural heart disease and pre-existing conduction system abnormalities or in patients receiving drugs known to prolong the PR interval (such as verapamil or atazanavir) have been reported in patients receiving ritonavir.
Bij patiënten die ritonavir kregen zijn zeldzame meldingen gemaakt van tweede- of derdegraads atrioventriculair blok bij patiënten met onderliggende structurele hartproblemen en reeds bestaande geleidingssysteemafwijkingen en bij patiënten die geneesmiddelen kregen waarvan bekend is dat zij het PR interval verlengen (zoals verapamil of atazanavir).
Norvir should be used with caution in such patients (see section 5.1).
Norvir dient met voorzichtigheid te worden gebruikt bij dergelijke patiënten (zie rubriek 5.1).
Interactions with other medicinal products
Interacties met andere geneesmiddelen
Ritonavir dosed as an antiretroviral agent
Ritonavir gedoseerd als een antiretroviraal middel
The following Warnings and Precautions should be considered when ritonavir is used as an antiretroviral agent.
De volgende waarschuwingen en voorzorgen moeten in acht worden genomen wanneer ritonavir als antiretroviraal middel wordt gebruikt.
When ritonavir is used as a pharmacokinetic enhancer at the 100 mg and 200 mg level it cannot be assumed that the following warnings and precautions will also apply.
Wanneer ritonavir wordt gebruikt als farmacokinetische versterker op het 100 mg en 200 mg niveau kan niet worden aangenomen dat de volgende waarschuwingen en voorzorgen ook van toepassing zullen zijn.
When ritonavir is used as a pharmacokinetic enhancer, full details on the warnings and precautions relevant to that particular PI must be considered, therefore the Summary of Product Characteristics, section 4.4, for the particular PI must be consulted to determine if the information below is applicable.
Wanneer ritonavir wordt gebruikt als farmacokinetische versterker, moeten de volledige gegevens inzake de waarschuwingen en voorzorgen die relevant zijn voor die specifieke proteaseremmer worden overwogen en daarom moet de samenvatting van de productkenmerken, rubriek 4.4, voor die specifieke proteaseremmer worden geraadpleegd om te bepalen of de onderstaande informatie van toepassing is.
7 PDE5 inhibitors:
PDE5-remmers:
Particular caution should be used when prescribing sildenafil, tadalafil or vardenafil in patients receiving ritonavir.
Speciale voorzichtigheid dient in acht te worden genomen bij het voorschrijven van sildenafil, tadalafil of vardenafil aan patiënten die ritonavir gebruiken.
Co-administration of ritonavir with these medicinal products is expected to substantially increase their concentrations and may result in associated adverse events such as hypotension and prolonged erection (see section 4.5).
Gelijktijdige toediening van ritonavir met deze geneesmiddelen zal naar verwachting hun concentraties aanzienlijk verhogen en kan leiden tot met het gebruik samenhangende bijwerkingen zoals hypotensie en langdurige erectie (zie rubriek 4.5).
HMG-CoA reductase inhibitors:
HMG-CoA reductaseremmers:
The HMG-CoA reductase inhibitors simvastatin and lovastatin are highly dependent on CYP3A for metabolism, thus concomitant use of ritonavir with simvastatin or lovastatin is not recommended due to an increased risk of myopathy including rhabdomyolysis.
De HMG-CoA reductaseremmers simvastatine en lovastatine zijn in hoge mate afhankelijk van CYP3A voor het metabolisme en daarom wordt gelijktijdig gebruik van ritonavir met simvastatine of lovastatine niet aanbevolen als gevolg van een verhoogd risico op myopathie waaronder rhabdomyolysis.
Caution must also be exercised and reduced doses should be considered if ritonavir is used concurrently with atorvastatin, which is metabolised to a lesser extent by CYP3A.
Voorzichtigheid is ook geboden en dosisverlaging moet worden overwogen als ritonavir gelijktijdig wordt gebruikt met atorvastatine, dat in mindere mate wordt gemetaboliseerd door CYP3A.
While rosuvastatin elimination is not dependent on CYP3A, an elevation of rosuvastatin exposure has been reported with ritonavir co-administration.
Hoewel rosuvastatine-eliminatie niet afhankelijk is van CYP3A, is een verhoogde blootstelling aan rosuvastatine gerapporteerd bij gelijktijdig gebruik met ritonavir.
The mechanism of this interaction is not clear, but may be the result of transporter inhibition.
Het mechanisme van deze interactie is niet duidelijk, maar kan het resultaat zijn van remming van een transportereiwit.
When used with ritonavir dosed as a pharmacokinetic enhancer or as an antiretroviral agent, the lowest doses of atorvastatin or rosuvastatin should be administered.
Bij gebruik met ritonavir gedoseerd als farmacokinetische versterker of als een antiretroviraal middel, dient de laagste dosis van atorvastatine of rosuvastatine te worden gegeven.
The metabolism of pravastatin and fluvastatin is not dependent of CYP3A, and interactions are not expected with ritonavir.
Het metabolisme van pravastatine en fluvastatine is niet afhankelijk van CYP3A en interacties met ritonavir worden niet verwacht.
If treatment with an HMG-CoA reductase inhibitor is indicated, pravastatin or fluvastatin is recommended (see section 4.5).
Indien behandeling met een HMG-CoA reductaseremmer geïndiceerd is, wordt pravastatine of fluvastatine aanbevolen (zie rubriek 4.5).
Particular caution should be used when prescribing ritonavir in patients taking digoxin since co-administration of ritonavir with digoxin is expected to increase digoxin levels.
Speciale voorzichtigheid moet in acht worden genomen bij het voorschrijven van ritonavir aan patiënten die digoxine gebruiken omdat verwacht wordt dat gelijktijdige toediening van ritonavir met digoxine de digoxinespiegels verhoogt.
The increased digoxin levels may lessen over time (see section 4.5).
De verhoogde digoxinespiegels kunnen in de loop van de tijd dalen (zie rubriek 4.5).
In patients who are already taking digoxin when ritonavir is introduced, the digoxin dose should be reduced to one-half of the patients’ normal dose and patient need to be followed more closely than usual for several weeks after initiating co-administration of ritonavir and digoxin.
Bij patiënten die reeds digoxine gebruiken wanneer met het gebruik van ritonavir wordt begonnen moet de dosis digoxine worden verminderd tot de helft van de normale dosering van de patiënt en moet de patiënt nauwgezetter gevolgd worden dan gebruikelijk gedurende een aantal weken na het initiëren van de gelijktijdige toediening van ritonavir en digoxine.
In patients who are already taking ritonavir when digoxin is introduced, digoxin should be introduced more gradually than usual.
Bij patiënten die reeds ritonavir gebruiken wanneer met het gebruik van digoxine wordt begonnen, moet met de digoxine geleidelijker worden gestart dan gebruikelijk.
Digoxin levels should be monitored more intensively than usual during this period, with dose adjustments made, as necessary, based on clinical, electrocardiographic and digoxin level findings.
8 doseringsaanpassingen worden gedaan als dat nodig is, op basis van klinische en elektrocardiografische bevindingen en bevindingen inzake de digoxinespiegel.
Ethinyl estradiol:
Ethinylestradiol:
Barrier or other non-hormonal methods of contraception should be considered when administering ritonavir at therapeutic or low doses as ritonavir is likely to reduce the effect and change the uterine bleeding profile when co-administered with estradiol-containing contraceptives.
Barrière of niet-hormonale anticonceptiemethoden moeten worden overwogen bij het toedienen van ritonavir in therapeutische of lage doseringen omdat het waarschijnlijk is dat ritonavir het effect vermindert en het uteriene bloedingsprofiel verandert wanneer het gelijktijdig wordt toegediend met estradiolbevattende anticonceptiva.
Glucocorticoids:
Glucocorticoiden:
Concomitant use of ritonavir and fluticasone or other glucocorticoids that are metabolised by CYP3A4 is not recommended unless the potential benefit of treatment outweighs the risk of systemic corticosteroid effects, including Cushing’ s syndrome and adrenal suppression (see section 4.5).
Gelijktijdig gebruik van ritonavir en fluticason of andere glucocorticoiden die gemetaboliseerd worden door CYP3A4 wordt niet aanbevolen tenzij het potentiële profijt van de behandeling opweegt tegen het risico van de effecten van systemische corticosteroïden, waaronder het syndroom van Cushing en adrenale suppressie (zie rubriek 4.5).
Particular caution should be used when prescribing ritonavir in patients using trazodone.
Specifieke voorzichtigheid moet in acht worden genomen bij het voorschrijven van ritonavir aan patiënten die trazodon gebruiken.
Trazodone is a CYP3A4 substrate and co-administration of ritonavir is expected to increase trazodone levels.
Trazodon is een CYP3A4 substraat en gelijktijdige toediening van ritonavir zal naar verwachting de trazodonspiegels verhogen.
Adverse events of nausea, dizziness, hypotension and syncope have been observed in single dose interaction studies in healthy volunteers (see section 4.5)
De bijwerkingen misselijkheid, duizeligheid, hypotensie en syncope zijn waargenomen bij enkele dosis interactie- onderzoek onder gezonde vrijwilligers (zie rubriek 4.5)
Ritonavir dosed as a pharmacokinetic enhancer
Ritonavir gedoseerd als farmacokinetische versterker
The interaction profiles of HIV-protease inhibitors, co-administered with low dose ritonavir, are dependant on the specific co-administered protease inhibitor.
De interactieprofielen van HIV-proteaseremmers, gelijktijdig toegediend met een lage dosis ritonavir, zijn afhankelijk van de specifieke gelijktijdig toegediende proteaseremmer.
For a description of the mechanisms and potential mechanisms contributing to the interaction profile of the PIs, see section 4.5.
Zie voor een beschrijving van de mechanismen en potentiële mechanismen die bijdragen aan het interactieprofiel van de proteaseremmers rubriek 4.5.
Please also review the Summary of Product Characteristics for the particular boosted PI.
Bestudeer ook de Samenvatting van de Productkenmerken voor de specifieke versterkte proteaseremmer.
Doses of ritonavir higher than 100 mg twice daily should not be used.
Doses ritonavir die hoger zijn dan 100 mg tweemaal daags mogen niet worden gebruikt.
Higher doses of ritonavir have been shown to be associated with an increased incidence of adverse events.
Hogere doses ritonavir blijken geassocieerd te zijn met een verhoogde incidentie van bijwerkingen.
8 Co-administration of saquinavir and ritonavir has led to severe adverse events, mainly diabetic ketoacidosis and liver disorders, especially in patients with pre-existing liver disease.
Gelijktijdige toediening van saquinavir en ritonavir heeft geleid tot ernstige bijwerkingen, voornamelijk diabetische ketoacidose en leveraandoeningen, met name bij patiënten met een reeds bestaande leverziekte.
Saquinavir/ ritonavir should not be given together with rifampicin, due to the risk of severe hepatotoxicity (presenting as increased hepatic transaminases) if the three medicines are given together (see section 4.5).
Saquinavir/ritonavir dient niet in combinatie met rifampicine te worden gegeven, vanwege het risico van ernstige levertoxiciteit (zich openbarend als verhoogde levertransaminases) wanneer de drie geneesmiddelen samen worden gegeven (zie rubriek 4.5).
Tipranavir: co-administered with 200 mg of ritonavir has been associated with reports of clinical hepatitis and hepatic decompensation including some fatalities.
Tipranavir gelijktijdig toegediend met 200 mg ritonavir is geassocieerd met meldingen van klinische hepatitis en leverdecompensatie, waaronder een aantal sterfgevallen.
Extra vigilance is warranted in patients with chronic hepatitis B or hepatitis C co-infection, as these patients have an increased risk of hepatotoxicity.
Extra oplettendheid is geboden bij patiënten met chronische hepatitis B of hepatitis C co-infectie, omdat deze patiënten een verhoogd risico hebben op hepatotoxiciteit.
Doses of ritonavir lower than 200 mg twice daily should not be used as they might alter the efficacy profile of the combination.
Doseringen ritonavir die lager zijn dan tweemaal daags 200 mg moeten niet worden gebruikt, omdat deze het werkzaamheidsprofiel van de combinatie zouden kunnen veranderen.
Co-administration of fosamprenavir with ritonavir in doses greater than 100 mg twice daily has not been clinically evaluated.
Gelijktijdige toediening van fosamprenavir met ritonavir bij doseringen hoger dan tweemaal daags 100 mg is niet klinisch beoordeeld.
The use of higher ritonavir doses might alter the safety profile of the combination and therefore is not recommended.
Het gebruik van hogere doseringen tweemaal daags ritonavir kan het veiligheidsprofiel van de combinatie veranderen en wordt daarom niet aanbevolen.
Co-administration of atazanavir with ritonavir in doses greater than 100 mg once daily has not been clinically evaluated.
Gelijktijdige toediening van atazanavir met ritonavir in doseringen hoger dan eenmaal daags 100 mg is niet klinisch beoordeeld.
The use of higher ritonavir doses might alter the safety profile of atazanavir (cardiac effects, hyperbilirubinemia) and therefore is not recommended.
Het gebruik van hogere doseringen ritonavir kan het veiligheidsprofiel van atazanavir veranderen (cardiale effecten, hyperbilirubinemie) en wordt daarom niet aanbevolen.
Ritonavir dosed as a pharmacokinetic enhancer or as an antiretroviral agent
9 Ritonavir gedoseerd als farmacokinetische versterker of als antiretroviraal middel
Ritonavir has a high affinity for several cytochrome P450 (CYP) isoforms and may inhibit oxidation with the following ranked order:
Ritonavir heeft een hoge affiniteit voor verscheidene isovormen van cytochroom P450 (CYP) en remt mogelijk oxidatie met de volgende rangorde:
Co-administration of Norvir and medicinal products primarily metabolised by CYP3A may result in increased plasma concentrations of the other medicinal product, which could increase or prolong its therapeutic and adverse effects.
Gelijktijdig gebruik van Norvir en geneesmiddelen die voornamelijk gemetaboliseerd worden door CYP3A kan resulteren in een verhoogde plasmaconcentratie van het andere geneesmiddel, wat het therapeutisch effect en de bijwerkingen van dit geneesmiddel zou kunnen versterken of verlengen.
For select medicinal products (eg alprazolam) the inhibitory effects of ritonavir on CYP3A4 may decrease over time.
Voor bepaalde geneesmiddelen (bijv. alprazolam) kunnen de remmende effecten van ritonavir op CYP3A4 in de loop van de tijd afnemen.
Ritonavir also has a high affinity for P-glycoprotein and may inhibit this transporter.
Ritonavir heeft ook een hoge affiniteit voor P-glycoproteïne en kan deze transporter remmen.
The inhibitory effect of ritonavir (with or without other protease inhibitors) on P-gp activity may decrease over time (eg digoxin and fexofenadine-see table “ Ritonavir effects on non-antiretroviral drugs” below).
Het remmend effect van ritonavir (met of zonder andere proteaseremmers) op de P-gp activiteit kan in de loop van de tijd afnemen (bijv. digoxine en fexofenadine – zie onderstaande tabel “ De effecten van ritonavir op niet-antiretrovirale geneesmiddelen”).
Ritonavir may induce glucuronidation and oxidation by CYP1A2, CYP2C8, CYP2C9 and CYP2C19 thereby increasing the biotransformation of some medicinal products metabolised by these pathways, and may result in decreased systemic exposure to such medicinal products, which could decease or shorten their therapeutic effect.
Ritonavir kan de glucoronidatie en oxidatie door CYP1A2, CYP2C8, CYP2C9 en CYP2C19 induceren, waardoor de biotransformatie van sommige geneesmiddelen die door deze pathways worden gemetaboliseerd wordt verhoogd, wat weer kan resulteren in een verminderde systemische blootstelling aan zulke geneesmiddelen, wat het therapeutisch effect kan verminderen of verkorten.
Important information regarding drug interactions when ritonavir is used as a pharmacokinetic enhancer is also contained in the Summary of Product Characteristics of the co-administered protease inhibitor.
Belangrijke informatie inzake geneesmiddelinteracties wanneer ritonavir gebruikt wordt als een farmacokinetische versterker is ook opgenomen in de Samenvatting van de Productkenmerken van de gelijktijdig toegediende proteaseremmer.
Drugs that affect ritonavir levels
Geneesmiddelen die de ritonavirconcentraties beïnvloeden
Serum levels of ritonavir can be reduced by concomitant use of herbal preparations containing St John’ s wort (Hypericum perforatum).
Door gelijktijdig gebruik met kruidenpreparaten die Sint-Janskruid (Hypericum perforatum) bevatten, kan de serumconcentratie van ritonavir afnemen.
This is due to the induction of drug metabolising enzymes by St John’ s wort.
Dit wordt veroorzaakt door inductie van geneesmiddelmetaboliserende enzymen door het Sint-Janskruid.
Herbal preparations containing St John’ s wort must not be used in combination with ritonavir.
Kruidenpreparaten met Sint- Janskruid mogen daarom niet met ritonavir worden gecombineerd.
If a patient is already taking St John’ s wort, stop St John’ s wort and if possible check viral levels.
Als een patiënt al Sint-Janskruid gebruikt, staak dan het gebruik van Sint-Janskruid en controleer zo mogelijk de virusconcentratie.
Ritonavir levels may increase on stopping St John’ s wort.
Bij beëindiging van Sint-Janskruid kan de ritonavirspiegel stijgen.
The dose of ritonavir may need adjusting.
Mogelijk moet de dosis ritonavir worden aangepast.
The inducing effect may persist for at least 2 weeks after cessation of treatment with St John’ s wort (see section 4.3).
Het inducerende effect van Sint-Janskruid kan tot tenminste 2 weken na beëindiging ervan aanhouden (zie rubriek 4.3).
Serum levels of ritonavir may be affected by select co-administered medicinal products (eg delavirdine, efavirenz, phenytoin and rifampicin).
De serumconcentraties van ritonavir kunnen beïnvloed worden door bepaalde gelijktijdig toegediende geneesmiddelen (bijv. delavirdine, efavirenz, fenytoïne en rifampicine).
These interactions are noted in the drug interaction tables below.
Deze interacties worden aangegeven in de onderstaande geneesmiddelinteractietabellen.
9 Drugs that are affected by the use of ritonavir
Geneesmiddelen die beïnvloed worden door het gebruik van ritonavir
Interactions between ritonavir and protease inhibitors, antiretroviral agents other than protease inhibitors and other non-antiretroviral drugs are listed in the tables below.
Interacties tussen ritonavir en proteaseremmers, antiretrovirale middelen anders dan proteaseremmers en andere niet-antiretrovirale geneesmiddelen zijn aangegeven in de onderstaande tabellen.
Drug Interactions – Ritonavir with Protease Inhibitors
Geneesmiddelinteracties – Ritonavir met proteaseremmers Gelijktijdig
Dose of Co-administered
Dosis van gelijktijdig Dosis
Dose of NORVIR
Beoordeeld
administered Drug
toegediend toegediend
Drug
NORVIR
(mg)
geneesmiddel (mg)
600 q12h
600 elke 12 uur
100 q12h
100 elke 12 uur
↑ 5 fold
↑ 5 voudig
Ritonavir increases the serum levels of amprenavir as a result of CYP3A4 inhibition.
Ritonavir verhoogt de serumconcentraties van amprenavir als gevolg van CYP3A4 remming.
Clinical trials confirmed the safety and efficacy of 600 mg amprenavir twice daily with ritonavir 100 mg twice daily.
Klinisch onderzoek heeft de veiligheid en werkzaamheid bevestigd van 600 mg amprenavir tweemaal daags met ritonavir 100 mg tweemaal daags.
Norvir oral solution should not be co-administered with amprenavir oral solution to children due to the risk of toxicity from excipients in the two formulations.
Norvir drank mag aan kinderen niet gelijktijdig worden toegediend met amprenavir drank gezien het risico van toxiciteit van hulpstoffen in de twee formuleringen.
For further information, physicians should refer to the Agenerase Summary of Product Characteristics.
Voor nadere informatie moeten artsen de Samenvatting van de Productkenmerken van Agenerase raadplegen.
Atazanavir
10 Atazanavir
300 q24h
300 elke 24 uur
100 q24h
Atazanavir 300 elke 24 uur 100 elke 24 uur Atazanavir
Atazanavir 300 q24h 100 q24h Atazanavir
↑ 86%
↑ 86%
↑
↑ 11 fold
11voudig
↑ 2 fold
↑ 2 voudig
↑ 3-7 fold
↑ 3-7 voudig
Ritonavir increases the serum levels of atazanavir as a result of CYP3A4 inhibition.
Ritonavir verhoogt de serumconcentraties van atazanavir als gevolg van CYP3A4 remming.
Clinical trials confirmed the safety and efficacy of 300 mg atazanavir once daily with ritonavir 100 mg once daily in treatment experienced patients.
Klinisch onderzoek heeft de veiligheid en werkzaamheid bevestigd van 300 mg atazanavir eenmaal daags met ritonavir 100 mg eenmaal daags bij eerder behandelde patiënten.
For further information, physicians should refer to the Reyataz Summary of Product Characteristics.
Voor nadere informatie moeten artsen de Samenvatting van de Productkenmerken van Reyataz raadplegen.
600, single
600, enkelvoudig
Darunavir 600, single 100 q12h Darunavir
Darunavir 600, enkelvoudig 100 elke 12 uur Darunavir
Ritonavir increases the serum levels of darunavir as a result of CYP3A inhibition.
voudig Ritonavir verhoogt de serumconcentraties van darunavir als gevolg van CYP3A remming.
Darunavir must be given with ritonavir to ensure its therapeutic effect.
Darunavir moet gegeven worden met ritonavir om het therapeutisch effect te verzekeren.
Ritonavir doses higher than 100 mg twice daily have not been studied with darunavir.
Ritonavir doses hoger dan 100 mg tweemaaldaags zijn niet onderzocht met darunavir.
For further information, refer to the Summary of Product Characteristics for Prezista.
Voor nadere informatie wordt verwezen naar de Samenvatting van de Productkenmerken van Prezista.
700 q12h
700 elke 12 uur
↑ 2.4 fold
↑ 2,4 voudig
↑ 11 fold
↑ 11 voudig
Ritonavir increases the serum levels of amprenavir (from fosamprenavir) as a result of CYP3A4 inhibition.
Ritonavir verhoogt de serumconcentraties van amprenavir (uit fosamprenavir) als gevolg van CYP3A4 remming.
Fosamprenavir must be given with ritonavir to ensure its therapeutic effect.
Fosamprenavir moet worden gegeven met ritonavir om het therapeutisch effect te verzekeren.
Clinical trials confirmed the safety and efficacy of fosamprenavir 700 mg twice daily with ritonavir 100 mg twice daily.
Klinisch onderzoek heeft de veiligheid en werkzaamheid bevestigd van fosamprenavir 700 mg tweemaal daags met ritonavir 100 mg tweemaal daags.
Ritonavir doses higher than 100 mg twice daily have not been studied with fosamprenavir.
Ritonavir doses hoger dan 100 mg tweemaal daags zijn niet bestudeerd met fosamprenavir.
For further information, physicians should refer to the Telzir Summary of Product Characteristics.
Voor nadere informatie moeten artsen de Samenvatting van de Productkenmerken van Telzir raadplegen.
800 q12h
800 elke12 uur
100 q12h
100 elke12 uur
Indinavir3 Ritonavir
Indinavir3 Ritonavir 3
ND ND
NB NB
400 q12h
400 elke12 uur
↑ 4 fold ↔
↑ 4 voudig
Ritonavir increases the serum levels of indinavir as a result of CYP3A4 inhibition.
Ritonavir verhoogt de serumconcentraties van indinavir als gevolg van CYP3A4 remming.
Appropriate doses for this combination, with respect to efficacy and safety, have not been established.
De juiste doses voor deze combinatie, met betrekking tot werkzaamheid en veiligheid, zijn niet bepaald.
Minimal benefit of ritonavir-mediated pharmacokinetic enhancement is achieved with doses higher than 100 mg twice daily.
Minimaal profijt van ritonavir-gemedieerde farmacokinetische verbetering wordt bereikt met doses hoger dan 100 mg tweemaal daags.
In cases of co-administration of ritonavir (100 mg twice daily) and indinavir (800 mg twice daily) caution is warranted as the risk of nephrolithiasis may be increased.
In gevallen van gelijktijdige toediening van ritonavir (100 mg tweemaal daags) en indinavir (800 mg tweemaal daags) is voorzichtigheid geboden omdat het risico van nefrolithiase kan zijn verhoogd.
1250 q12h
1250 elke12 uur
100 q12h
10
Nelfinavir 1250 q12h 100 q12h Nelfinavir
Nelfinavir 1250 elke12 uur 100 elke12 uur Nelfinavir
↑ 20to39%
↑ 20-39% NB
750, single
750, enkelvoudig
500 q12h
500 elke12 uur
ND ↔
NB ↔
Ritonavir increases the serum levels of nelfinavir as a result of CYP3A4 inhibition.
Ritonavir verhoogt de serumconcentraties van nelfinavir als gevolg van CYP3A4 remming.
Appropriate doses for this combination, with respect to efficacy and safety, have not been established.
De juiste doses voor deze combinatie, met betrekking tot werkzaamheid en veiligheid, zijn niet vastgesteld.
1000 q12h
1000 elke 12 uur
Saquinavir4 Ritonavir
Saquinavir4
Saquinavir4 Ritonavir
↑ 17- voudig
Ritonavir increases the serum levels of saquinavir as a result of CYP3A4 inhibition.
Ritonavir verhoogt de serumconcentraties van saquinavir als gevolg van CYP3A4 remming.
Saquinavir should only be given in combination with ritonavir.
Saquinavir mag alleen worden gegeven in combinatie met ritonavir.
Ritonavir 100 mg twice daily with saquinavir 1000 mg twice daily provides saquinavir systemic exposure over 24 hours similar to or greater than those achieved with saquinavir 1200 mg three times daily without ritonavir.
11 systemische blootstelling aan saquinavir over 24 uur, vergelijkbaar met of groter dan de blootstelling die bereikt wordt met saquinavir 1200 mg driemaal daags zonder ritonavir.
10 In a clinical study investigating the interaction of rifampicin 600 mg once daily and saquinavir 1000 mg with ritonavir 100 mg twice daily in healthy volunteers, severe hepatocellular toxicity with transaminase elevations up to > 20-fold the upper limit of normal after 1 to 5 days of co-administration was noted.
In een klinisch onderzoek waarin bij gezonde vrijwilligers de interactie van rifampicine 600 mg eenmaal daags en saquinavir 1000 mg met ritonavir 100 mg tweemaal daags werd onderzocht, werd ernstige hepatocellulaire toxiciteit waargenomen met transaminaseverhogingen tot > 20 maal de bovengrens van de normaalwaarde na 1 tot 5 dagen van gelijktijdige toediening.
Due to the risk of severe hepatoxicity, saquinavir/ritonavir should not be given together with rifampicin.
Vanwege het risico van ernstige levertoxiciteit, dient saquinavir/ritonavir niet in combinatie met rifampicine te worden gegeven.
For further information, physicians should refer to the Invirase or Fortovase Summary of Product Characteristics.
Voor nadere informatie moeten artsen de Samenvatting van de Productkenmerken van Invirase of Fortovase raadplegen.
200 q12h
200 e
Tipranavir 500 q12h 200 q12h Tipranavir
Tipranavir 500 elke12 uur 200 elke12 uur Tipranavir
Ritonavir increases the serum levels of tipranavir as a result of CYP3A inhibition.
Ritonavir verhoogt de serumconcentraties van tipranavir als gevolg van CYP3A remming.
Tipranavir must be given with low dose ritonavir to ensure its therapeutic effect.
Tipranavir moet worden gegeven met een lage dosering ritonavir om het therapeutisch effect te verzekeren.
Doses of ritonavir less than 200 mg twice daily should not be used with tipranavir as they might alter the efficacy of the combination.
Doses ritonavir lager dan 200 mg tweemaal daags mogen niet gebruikt worden met tipranavir omdat deze de werkzaamheid van de combinatie kunnen veranderen.
For further information, physicians should refer to the Aptivus Summary of Product Characteristics.
Voor nadere informatie moeten artsen de Samenvatting van de Productkenmerken van Aptivus raadplegen.
ND:
NB:
Not determined.
Niet bepaald.
Based on cross-study comparison to 400 mg atazanavir once daily alone.
Gebaseerd op cross-study vergelijking met 400 mg atazanavir eenmaal daags alleen.
Based on cross-study comparison to 1200 mg amprenavir twice daily alone.
Gebaseerd op cross-study vergelijking met 1200 mg amprenavir tweemaal daags alleen.
Based on cross-study comparison to 800 mg indinavir three times daily alone.
Gebaseerd op cross-study vergelijking met 800 mg indinavir driemaal daags alleen.
Based on cross-stud y comparison to 600 mg saquinavir three times daily alone.
Gebaseerd op cross-study vergelijking met 600 mg saquinavir driemaal daags alleen.
Drug Interactions – Ritonavir with Antiretroviral Agents Other Than Protease Inhibitors Co-
Geneesmiddelinteracties – Ritonavir met andere antiretrovirale middelen dan proteaseremmers Gelijktijdig
Dose of Co-
Dosis gelijktijdig
Dose of NORVIR (mg)
Dosis NORVIR (mg)
Drug
Beoordeeld
administered Drug (mg)
geneesmiddel
Assessed
geneesmidel
200 q12h
200 elke12 uur
Didanosine 200 q12h 600 q12h 2 h later Didanosine
600 elke12 uur 2 uur Didanosine later
As ritonavir is recommended to be taken with food and didanosine should be taken on an empty stomach, dosing should be separated by 2.5 h.
Omdat wordt aanbevolen om ritonavir in te nemen met voedsel en didanosine op de lege maag moet worden ingenomen, moet 2,5 uur liggen tussen de doseringen.
Dose alterations should not be necessary.
Dosisveranderingen zullen waarschijnlijk niet noodzakelijk zijn.
400 q8h
400 elke 8uur
600 q12h
600 elke12 uur
Delavirdine1 ↔ Ritonavir
Delavirdine1 ↔ Ritonavir
Based on comparison to historical data, the pharmacokinetics of delavirdine did not appear to be affected by ritonavir.
Gebaseerd op vergelijking met historische gegevens leken de farmacokinetische gegevens van delavirdine niet te worden beïnvloed door ritonavir.
When used in combination with delavirdine, dose reduction of ritonavir may be considered.
Wanneer gebruikt in combinatie met delavirdine kan dosisvermindering van ritonavir worden overwogen.
600 q24h
600 elke 24 uur
500 q12h
500 e
Efavirenz 600 q24h 500 q12h Efavirenz
Efavirenz 600 elke 24 uur 500 elke12 uur Efavirenz
A higher frequency of adverse events (eg, dizziness, nausea, paraesthesia) and laboratory abnormalities (elevated liver enzymes) have been observed when efavirenz is co-administered with ritonavir dosed as an antiretroviral agent.
Een hogere frequentie van bijwerkingen (bijv. duizeligheid, misselijkheid, paresthesie) en afwijkende laboratoriumwaarden (verhoogde leverenzymen) zijn waargenomen bij gelijktijdige toediening van efavirenz met ritonavir gedoseerd als
100 q12h 100 q12h
100 elke 12 uur 100 elke 12 uur Maraviroc
Maraviroc ↑161%
Maraviroc 100 elke 12 uur 100 elke 12 uur Maraviroc
Ritonavir increases the serum levels of maraviroc as a result of CYP3A inhibition.
Ritonavir verhoogt de serumconcentraties van maraviroc als gevolg van CYP3A remming.
Maraviroc may be given with ritonavir to increase the maraviroc exposure.
Maraviroc kan met ritonavir gegeven worden om de blootstelling aan maraviroc te verhogen.
For further information, refer to the Summary of Product Characteristics for Celsentri.
Voor nadere informatie wordt verwezen naar de Samenvatting van de Productkenmerkgen van Celsentri.
200 q12h
200 elke 12 uur
600 q12h
600 elke 12 uu
Nevirapine 200 q12h 600 q12h Nevirapine
Nevirapine 200 elke 12 uur 600 elke 12 uur Nevirapine
Co-administration of ritonavir with nevirapine does not lead to clinically relevant changes in the pharmacokinetics of either nevirapine or ritonavir.
Gelijktijdige toediening van ritonavir met nevirapine leidt niet tot klinisch relevante veranderingen in de farmacokinetiek van nevirapine of ritonavir.
200 q8h
200 elke 8 uur
300 q6h
300 elke 6 uur
Ritonavir may induce the glucuronidation of zidovudine, resulting in slightly decreased levels of zidovudine.
Ritonavir kan de glucuronidatie van zidovudine induceren, wat leidt tot licht verlaagde concentraties zidovudine.
Dose alterations should not be necessary.
Dosisveranderingen behoren niet nodig te zijn.
Not determined 1.
Niet bepaald 1.
Based on parallel group comparison.
Gebaseerd op parallelgroepvergelijking.
Ritonavir effects on Non-antiretroviral Co-administered Drugs Co-administered Drug
De effecten van ritonavir op gelijktijdig toegediende niet-antiretrovirale geneesmiddelen Gelijktijdig toegediend geneesmiddel Alfa1-Adrenoreceptor-antagonist
Effect on Co- administered Drug Cmax
Dosis gelijktijdig toegediend geneesmiddel (mg)
Effect on Co- administered Drug AUC
Effect op AUC van gelijktijdig toegediend geneesmiddel
Effect on Co- administered Drug Cmax
Effect op Cmax van gelijktijdig toegediend genees- middel
Ritonavir co-administration is likely to result in increased plasma concentrations of alfuzosin and is therefore contraindicated (see section 4.3).
Gelijktijdige toediening van ritonavir leidt waarschijnlijk tot verhoogde plasmaconcentraties van alfuzosine en is daarom gecontraïndiceerd (zie rubriek 4.3).
Amphetamine Derivatives Amphetamine
Amfetaminederivaten Amfetamine
Ritonavir dosed as an antiretroviral agent is likely to inhibit CYP2D6 and as a result is expected to increase concentrations of amphetamine and its derivatives.
Ritonavir gedoseerd als antiretroviraal middel remt waarschijnlijk CYP2D6 en wordt daardoor verwacht de concentraties amfetamine en de derivaten daarvan te verhogen.
Careful monitoring of therapeutic and adverse effects is recommended when these medicines are concomitantly administered with antiretroviral doses of ritonavir (see section 4.4).
Nauwgezette monitoring van therapeutische effecten en bijwerkingen wordt aanbevolen wanneer deze geneesmiddelen gelijktijdig worden toegediend met antiretrovirale doses ritonavir (zie rubriek 4.4).
Analgesics Buprenorphine Norbuprenorphine Glucuronide metabolites
Analgetica Buprenorfine Norbuprenorfine Glucuronidemetabolieten
16 q24h
16, elke 24 uur,
100 q12h
100, elke 12 uur,
The increases of plasma levels of buprenorphine and its active metabolite did not lead to clinically significant pharmacodynamic changes in a population of opioid tolerant patients.
De toename in de plasmaspiegels van buprenorfine en zijn actieve metaboliet leidde niet tot klinisch significante farmacodynamische veranderingen in een populatie van opioïd- tolerante patiënten.
Adjustment to the dose of buprenorphine or ritonavir may therefore not be necessary when the two are dosed together.
Het is daarom mogelijk dat het niet nodig is om de dosis buprenorfine of ritonavir aan te passen, wanneer deze gelijktijdig gebruikt worden.
When ritonavir is used in combination with another protease inhibitor and buprenorphine, the SPC of the co-administered protease inhibitor should be reviewed for specific dosing information.
Wanneer ritonavir gelijktijdig gebruikt wordt met een andere proteaseremmer en buprenorfine, moet de SPC van de gelijktijdig toegediende proteaseremmer geraadpleegd worden voor specifieke doseringsinformatie.
Meperidine, piroxicam, propoxyphene
Meperidine, piroxicam, propoxyfeen
Ritonavir co-administration is likely to result in increased plasma concentrations of meperidine, piroxicam, and propoxyphene and is therefore contraindicated (see section 4.3).
Het is waarschijnlijk dat gelijktijdige toediening van ritonavir leidt tot verhoogde plasmaconcentraties van meperidine, piroxicam en propoxyfeen en het is daarom gecontraïndiceerd (zie rubriek 4.3).
Ritonavir dosed as a pharmacokinetic enhancer or as an antiretroviral agent inhibits CYP3A4 and as a result is expected to increase the plasma concentrations of fentanyl.
Ritonavir gedoseerd als een farmacokinetische versterker of als antiretroviraal middel remt CYP3A4 en daarom wordt verwacht dat het de plasmaconcentraties fentanyl verhoogd.
Careful monitoring of therapeutic and adverse effects is recommended when fentanyl is concomitantly administered with ritonavir.
Nauwgezette monitoring van therapeutische effecten en bijwerkingen wordt aanbevolen wanneer fentanyl gelijktijdig worden toegediend met ritonavir.
Methadone1
Methadon1
Increased methadone dose may be necessary when concomitantly administered with ritonavir dosed as an antiretroviral agent or as a pharmacokinetic enhancer due to induction of glucuronidation.
5, enkele dosis 500 elke12 uur, ↓ 36% ↓ 38% Een verhoogde dosis methadone kan noodzakelijk zijn wanneer gelijktijdig toegediend met ritonavir gedoseerd als antiretroviraal middel of als farmacokinetische versterker door de inductie van glucuronidatie.
Dose adjustment should be considered based on the patient’s clinical response to methadone therapy.
Dosisaanpassing moet worden overwogen op basis van de klinische reactie van de patiënt op de methadonbehandeling.
Morphine levels may be decreased due to induction of glucuronidation by co-administered ritonavir dosed as an antiretroviral agent or as a pharmacokinetic enhancer.
De morfinespiegels kunnen verlaagd worden als gevolg van inductie van glucuronidatie door gelijktijdig toegediende ritonavir gedoseerd als antiretroviraal middel of als farmacokinetische versterker.
Antiarrthymics Amiodarone, bepridil, encainide, flecanide, propafenone, quinidine
Anti-aritmica Amiodaron, bepridil, encainide, flecanide, propafenon, kinidine
Ritonavir co-administration is likely to result in increased plasma concentrations of amiodarone, bepridil, encainide, flecanide, propafenone, and quinidine and is therefore contraindicated (see section 4.3).
Gelijktijdige toediening van ritonavir leidt waarschijnlijk verhoogde plasmaconcentraties van amiodaron, bepridil, encainide, flecanide, propafenon en kinidine en is daarom gecontraïndiceerd (zie rubriek 4.3).
12 Ritonavir effects on Non-antiretroviral Co-administered Drugs Co-administered Drug
tot
0.5 single IV dose 0.4 single oral dose
0,5 enkelvoudige IV 300, elke 12 uur, 3 ↑ 86% dosis dagen
300 q12h, 3 days 200 q12h, 13 days
NB
↑ 86% ↑ 22%
0,4 enkelvoudige 200 elke 12 uur, ↑ 22% orale dose 13 dagen Deze interactie kan het gevolg zijn van verandering van P- glycoproteïne gemedieerde digoxine efflux door ritonavir
This interaction may be due to modification of P-glycoprotein mediated digoxin efflux by ritonavir dosed as an antriretroviral agent or as a pharmacokinetic enhancer.
gedoseerd als antiretroviraal middel of als farmacokinetische versterker.
Increased digoxin levels observed in patients receiving ritonavir may lessen over time as induction develops (see section 4.4).
Verhoogde digoxinespiegels waargenomen bij patiënten die ritonavir krijgen kunnen in de loop van de tijd dalen naarmate de inductie vordert (zie rubriek 4.4).
Antiasthmatic Theophylline1
Anti-astmamiddelen Theofylline1
3 mg/kg q8h
3 mg/kg elke 8 uur