๏ มาจะกล่าวบทไป	ถึงพี่เลี้ยงระเด่นดะราหวัน
ซึ่งรู้ว่าพระธิดาดวงจันทร์	ไปหาย่าหรันยังตรุใน
แต่คอยคอยจนรุ่งสุริย์ฉาน	จะเห็นกลับคืนสถานก็หาไม่
ต่างคนตระหนกตกใจ	แล้วใส่ไคล้ด้วยกลมารยา
ว่าวันนี้เป็นไฉนโฉมฉาย	จึงบรรทมสายหนักหนา
จะไปดูให้รู้กิจจา	ว่าแล้วก็พากันจรลี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ ชุบ

๏ ครั้นถึงซึ่งห้องไสยาสน์	ไม่เห็นนวลนาฏโฉมศรี
ทำตกใจเป็นพ้นพันทวี	ก็เที่ยวค้นทั่วที่ตำหนักใน ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เจรจา

๏ ไม่พบแล้วจึงปรึกษากัน	โศกศัลย์ทุกข์ทนหม่นไหม้
เมื่อฉะนี้จะคิดประการใด	จะพากันบรรลัยด้วยอาญา
จำจะทูลองค์พระทรงเดช	ให้ทราบเหตุทั้งนี้เสียดีกว่า
ว่าแล้วก็พากันไคลคลา	ไปเฝ้าผ่านฟ้าทันที ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏ น้อมเกล้ากราบทูลเบื้องบาท	นเรนทร์สูรธิราชเรืองศรี
บัดนี้สมเด็จพระบุตรี	บรรทมอยู่ในที่หายไป
ข้าเที่ยวค้นทั่วราชฐาน	จะพบองค์นงคราญก็หาไม่
โทษถึงชีวันบรรลัย	ตามแต่ภูวไนยจะเมตตา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏ เมื่อนั้น	ระตูมะงาดาได้ฟังว่า
ตกใจมิได้จำนรรจา	ผ่านฟ้าตะลึงไปทั้งกาย
แสนอาลัยพระธิดาดังชีวิต	นิ่งหวนครวญคิดแล้วใจหาย
แสนทุกข์แทบว่าชีวาวาย	พระฟูมฟายชลนาจาบัลย์ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ โอด

๏ บัดนั้น	ฝ่ายพวกผู้คุมคนขยัน
ครั้นรุ่งแสงสีรวีวรรณ	ไม่เห็นย่าหรันก็ตกใจ
พระธิดาออกมาคืนนี้	จะพากันหนีหรือไฉน
ต่างคนค้นหาวุ่นไป	อุตลุดทั้งในพารา
ตึกกว้านบ้านเรือนซอนซอก	เข้าตรอกออกถนนค้นหา
ทั้งโรงม้าโรงรถคชา	พากันเสาะสืบหาทุกตำบล ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เจรจา

๏ นอกในพาราก็หาจบ	เที่ยวตลบหลายกลับสับสน
ไม่พบปรับทุกข์กันทุกคน	จะวายชนม์เสียสิ้นครั้งนี้
จำจะไปเรียนท่านเสนา	เอากิจจานี้แจ้งให้ถ้วนถี่
ว่าแล้วก็พากันจรลี	ไปยังที่ศาลาลูกขุนใน ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏ ครั้นถึงจึงแจ้งกิจจา	แก่มหาเสนาผู้ใหญ่
คืนนี้ย่าหรันหายไป	เที่ยวหาแห่งใดไม่พบพาน
อันโทษของข้าครานี้	ถึงสิ้นชีวีสังขาร
ชีวิตอยู่ใต้บทมาลย์	ขอท่านจงได้เมตตา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏ บัดนั้น	ปาเตะผู้มียศถา
ฟังผู้คุมแจ้งกิจจา	ว่าย่าหรันนั้นหนีไป
ตกใจนิ่งขึงตะลึงคิด	ด้วยกลัวความผิดข้อใหญ่
ก็ลุกจากศาลาคลาไคล	ไปเฝ้าภูวไนยเจ้าธานี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เสมอ

๏ จึงน้อมเศียรเกล้าบังคมทูล	นเรนทร์สูรปิ่นภพเรืองศรี
โดยผู้คุมว่าพาที	ตามที่เหตุผลแต่ต้นมา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏ เมื่อนั้น	ระตูมะงาดาใจกล้า
ได้ฟังคั่งแค้นแน่นอุรา	จึงมีวาจาประภาษไป


ชะรอยไอ้โจรป่าย่าหรัน	คิดกันทะนงศักดิ์มักใหญ่
ลอบลักบุตรีกูหนีไป	ทำให้ได้ความอัประมาณ
ว่าแล้วจึงสั่งตำมะหงง	เร่งเตรียมจัตุรงค์ทวยหาญ
ให้พร้อมในรุ่งราตรีกาล	กูจะไปตามผลาญไอ้โจรไพร ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏ บัดนั้น	ตำมะหงงเสนาผู้ใหญ่
รับสั่งแล้วรีบคลาไคล	ตรงไปศาลาลูกขุนพลัน ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ
ยานี

๏ เกณฑ์หมู่ทวยหาญชาญณรงค์	เลือกสรรบรรจงที่แข็งขัน
พีดำล่ำใหญ่คงกะพัน	กรกุมเกาทัณฑ์ใส่ยาพิษ
บ้างถือหอกโล่โตมร	ข้าศึกบ่ห่อนต่อติด
ฝึกสอนเชี่ยวชาญชำนาญฤทธิ์	กระบี่กริชเหน็บมั่นพันพัว
ผ้าประเจียดลงยันต์กับอาวุธ	คาดตะกรุดมงคลขึ้นใส่หัว
เคี้ยวขมิ้นกินว่านซ่านทั้งตัว	ไม่เกรงกลัวการณรงค์สงคราม
จัดถ้วนกระบวนทัพหน้าหลัง	ช้างม้าคับคั่งท้องสนาม
ขุนรถผูกรถแต่สามยาม	มาเตรียมตามตำแหน่งพนักงาน ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ เจรจา
ร่าย

๏ เมื่อนั้น	ระตูมะงาดาใจหาญ
ครั้นแสงทองส่องฟ้าทิวากาล	ภูบาลมาสรงชลธี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ
โทน

๏ ไขสุหร่ายปรายปรอยเป็นฝอยฝน	ทรงสุคนธ์ปนทองรองฉวี
สอดใส่สนับเพลารูจี	ทรงภูษาเจ็ดสีพื้นแดง
ฉลององค์ตาดม่วงดวงดอก	ชายไหวลายนอกระยับแสง
คาดปั้นเหน่งเพชรเท่าเม็ดแตง	ชายแครงแกว่งระยับจับตา
สอดใส่สังวาลวิเชียรช่วง	ตาบทิศทับทรวงมีค่า
ทองกรอ่อนวงทรงนาคา	ธำมรงค์ลงยาระย้าเพชร
ทรงมหามงกุฎบุษย์น้ำเหลือง	กรรเจียกแก้วแววประเทืองตรัสเตร็จ
ห้อยบุหงาเหน็บกั้นหยั่นกัลเม็ด	ทรงเสร็จเสด็จจรลี ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ บาทสกุณี
ร่าย

๏ ขึ้นเกยสุวรรณบรรจง	พร้อมหมู่จัตุรงค์ทั้งสี่
เสด็จทรงรถแก้วมณี	ให้เคลื่อนโยธีคลาไคล ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ กราวนอก
โทน

๏ รถเอยรถศึก	ดุมกงก้องกึกแผ่นดินไหว
บัลลังก์ลอยงอนช้อยปักธงชัย	สารถีแกว่งไกวอาวุธ
เทียมสินธพสี่สีแดง	ชักรถเข้มแข็งไม่หย่อนหยุด
เครื่องสูงธงชัยกระบี่ครุฑ	สำหรับยุทธนาราวี
เสียงแตรแซ่สนั่นฆ้องกลอง	เสียงช้างม้าร้องอึงมี่
สารวัดรัดเร่งโยธี	กระแตตีเตือนให้คลาไคล ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เชิด
ร่าย

๏ แรมร้อนมาหลายเวนวาร	ถึงปลายด่านกาหลังกรุงใหญ่
ให้หยุดพหลพลไกร	สั่งให้ตั้งค่ายแลพลับพลา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏ บัดนั้น	ดะหมังรับสั่งใส่เกศา
ออกมาสั่งกันมิทันช้า	เสร็จดังบัญชาพระภูมี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เจรจา

๏ เมื่อนั้น	ระตูมะงาดาเรืองศรี
เสด็จขึ้นพลับพลารูจี	ภูมีตรัสสั่งบังคับไป
ตำมะหงงจงไปแจ้งเหตุการณ์	ท้าวกาหลังผู้ผ่านบุรีใหญ่
ว่าเรามาปรารถนาบัดนี้ไซร้	ให้ส่งไอ้ย่าหรันปันหยีมา
ถ้าไม่ได้แล้วให้ออกมารบ	อย่าสมคบเหล่าร้ายอ้ายโจรป่า
ถ้ามิฟังดังเราบัญชา	จะหักเอาพาราบัดเดี๋ยวนี้ ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏ บัดนั้น	ตำมะหงงรับสั่งใส่เกศี
ออกมาหาบ่าวไพร่ได้ตามมี	ก็ไปยังที่ด่านพลัน ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏ ครั้นถึงจึงแจ้งเหตุการณ์	แก่ขุนด่านนคเรศเขตขัณฑ์
ท่านจงพาเราเข้าไปพลัน	เฝ้าองค์ทรงธรรม์เจ้าพารา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏ บัดนั้น	ขุนด่านได้ฟังไม่กังขา
รีบรัดจัดแจงผูกม้า	เผ่นขึ้นอาชานำหน้าไป ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏ ครั้นถึงพระทวารชานวัง	ก็ไปยังเสนาผู้ใหญ่
เรียนคดีชี้แจงให้แจ้งใจ	โดยในอนุสนธิ์แต่ต้นมา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เจรจา

๏ บัดนั้น	เสนีผู้มียศถา
ไต่ถามตำมะหงงมะงาดา	แล้วพามาสู่ที่พระโรงคัล ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ

๏ ครั้นถึงจึงประณตบทบงสุ์	ทูลพระวงศ์เทวากระยาหงัน
มะงาดามาประชิดติดเขตคัน	ให้ตำมะหงงนั้นเข้ามา
ว่าให้ส่งย่าหรันกับปันหยี	แต่โดยดีอย่าให้เกิดกังขา
แม้นมิได้จะให้ตีเอาพารา	พระผ่านฟ้าจงทราบฝ่าธุลี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏ เมื่อนั้น	ท้าวกาหลังสุริย์วงศ์เรืองศรี
ได้แจ้งแห่งคำไพรี	ภูมีกริ้วโกรธโกรธา
จึงมีสีหนาทบรรหาร	เหวยอ้ายพวกพาลริษยา
องอาจยกพลล่วงมา	เจรจาโอหังเป็นพ้นไป
จะให้ส่งย่าหรันปันหยี	ค่ำนี้เจ้ามึงจะตักษัย
เร่งกลับไปบอกจงฉับไว	พรุ่งนี้จะได้เห็นกัน ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏ บัดนั้น	เสนามะงาดาคนขยัน
ได้ฟังบัญชาพระทรงธรรม์	ถวายอภิวันท์แล้วกลับไป ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏ เข้าค่ายพลางถวายอภิวาท	แทบบาททูลแจ้งแถลงไข
ว่าท้าวกาหลังฤทธิไกร	ท่วงทีหยาบใหญ่เป็นพ้นคิด
ว่าไม่ส่งย่าหรันกับปันหยี	พระพาทีก้าวเฉียงเบี่ยงบิด
พรุ่งนี้ทีจะยกมาประชิด	พระทรงฤทธิ์จงทราบบทมาลย์ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏ เมื่อนั้น	ระตูมะงาดาใจหาญ
ได้ฟังกริ้วโกรธคือเพลิงกาล	จึงมีพจมานทันที
ดูดู๋เจ้าเมืองกาหลัง	โอหังอวดฤทธิ์ศักดิ์ศรี
คบอ้ายโจรไพรไว้ว่าดี	เป็นไรมีจะได้เห็นกัน
จะยกเข้าหักโหมโจมตี	เอาบุรีกาหลังเป็นเขตขัณฑ์
ฆ่าเสียให้สิ้นพงศ์พันธุ์	จะห้ำหั่นมิให้แค้นคอกา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เจรจา

๏ เมื่อนั้น	ฝ่ายท้าวกาหลังนาถา
จึงมีพระราชบัญชา	สั่งสี่มหาเสนาใน
ให้เตรียมจัตุรงค์ทวยหาญ	อันชำนิชำนาญการศึกใหญ่
กูจะยกพหลสกลไกร	ไปชิงชัยสังหารผลาญไพรี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏ เมื่อนั้น	จึงองค์ย่าหรันปันหยี
ได้ฟังบัญชาพระภูมี	อัญชลีทูลไปมิได้ช้า
ซึ่งไพรีโอหังบังอาจ	ข้าบาททั้งสองจะอาสา
ยกไปสังหารให้มรณา	มิให้เคืองบาทาฝ่าธุลี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏ เมื่อนั้น	ท้าวกาหลังสุริย์วงศ์เรืองศรี
ได้ฟังชื่นชมยินดี	จึงมีบัญชาตอบไป
อันย่าหรันนั้นยังเยาว์อยู่	ปันหยีช่วยดูเอาใจใส่
เกลือกจะประมาทการชิงชัย	อย่าให้อายชาวมะงาดา
แล้วตรัสอำนวยอวยพร	ให้เรืองฤทธิรอนแกล้วกล้า
ผลาญหมู่ศัตรูมรณา	ด้วยเดชศักดาราวี
ตำมะหงงจงจัดพลขันธ์	บรรจบทัพย่าหรันปันหยี
ให้พร้อมโดยกระบวนโยธี	แต่ในบัดนี้ฉับไว ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏ เมื่อนั้น	ย่าหรันปันหยีบังคมไหว้
รับพรแล้วลาภูวไนย	ขึ้นม้าคลาไคลไปทันที ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏ ครั้นถึงดาหาติกาหรัง	ต่างสั่งพี่เลี้ยงทั้งสี่
จัดทัพให้พร้อมบัดนี้	เราจะกรีธาพลไปรณรงค์
สั่งแล้วต่างเสด็จลีลาศ	ยุรยาตรนาดกรงามระหง
เข้าในห้องสุวรรณบรรจง	ต่างแจ้งแก่องค์นางทรามวัย ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏ บัดนั้น	ทั้งแปดพี่เลี้ยงผู้ใหญ่
ต่างรับสั่งสองภูวไนย	ก็รีบออกไปฉับพลัน ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ
ยานี

๏ ฝ่ายพี่เลี้ยงปันหยีก็จัดพล	แต่ละคนเรี่ยวแรงแข็งขัน
ใส่เสื้อสีม่วงเป็นเหล่ากัน	หมายพิฆาตฟาดฟันปัจจามิตร
กิดาหยันเสื้อสีแดงชาด	เอวคาดปั้นเหน่งเหน็บกริช
พวกระเด่นเชลยพระทรงฤทธิ์	วิจิตรเสื้อสีทับทิมพราย
ฝ่ายสี่พี่เลี้ยงย่าหรัน	ก็จัดพลขันธ์ทั้งหลาย
เป็นทัพหน้าแม่กองเกียกกาย	ปีกซ้ายปีกขวาครบครัน
ล้วนขี่พาชีทั้งสองกอง	เรืองรองลองเชิงผกผัน
ตำมะหงงจัดพลพร้อมกัน	มาบรรจบเตรียมยาตรา ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ
ร่าย

๏ เมื่อนั้น	มิสาระปันหยีสุกาหรา
ทั้งองค์ย่าหรันอันศักดา	เสด็จมาสรงสหัสวาริน ฯ 
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ
โทน

๏ ต่างองค์ชำระสระสนาน	สุคนธารเฟื่องฟุ้งจรุงกลิ่น
สนับเพลาเป็นรูปนาคินทร์	ภูษาทรงธงข้าวบิณฑ์ต่างกัน
ต่างทรงสะอิ้งรัดบรรจง	ฉลององค์พื้นทองเฉิดฉัน
สังวาลเพชรเม็ดใหญ่พรายพรรณ	พาหุรัดกุดั่นทองกร
ต่างสอดธำมรงค์ค่าเมือง	แสงประเทืองจำรัสประภัสสร
ห้อยอุบะบุหงากรรเจียกจอน	จับกริชฤทธิรอนอันศักดา
ถือเช็ดหน้าชมพูชูใจ	งามวิไลดังเทพเลขา
แต่ปันหยีนั้นคอยเวลา	ฝ่ายย่าหรันขึ้นม้าพาชี ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ เสมอ
ร่าย

๏ จึงให้เคลื่อนพลทวยหาญ	ผ่านไปหน้าบ้านปันหยี
เห็นยังไม่ยกโยธี	ก็ไปคอยอยู่ที่ประตูเมือง ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เจรจา

๏ เมื่อนั้น	ปันหยีมีฤทธิ์ลือเลื่อง
เสร็จทรงอาภรณ์อร่ามเรือง	ก็ย่างเยื้องเข้าห้องไสยา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ

๏ ครั้นถึงจึงเสด็จนั่งลง	ข้างองค์ระเด่นอรสา
แล้วมีมธุรสวาจา	เมื่อครั้งจะมาหรามาชิงชัย
หากได้อุณากรรณช่วยพันตู	ศัตรูจึงม้วยตักษัย
ครั้งนี้ไม่มีเพื่อนก็เปลี่ยวใจ	ให้หวั่นไหวในการจะต่อตี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏ เมื่อนั้น	ติหลาอรสามารศรี
ได้ฟังวาจาพระภูมี	เทวีสะเทินเขินวิญญาณ์
พลางชำเลืองเคืองค้อนแล้วตอบไป	เป็นไฉนยังขืนเอามาว่า
นี่หรือพระองค์ทรงเมตตา	จะแกล้งให้ไพร่ฟ้ารู้ไป ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏ เมื่อนั้น	ปันหยียิ้มแย้มแจ่มใส
ซึ่งว่านี้พี่หยอกดอกทรามวัย	จะขุ่นเคืองพี่ไยกัลยา
ว่าพลางพระทางส้วมกอด	รับขวัญเยาวยอดเสนหา
จำเป็นจะนิราศคลาดคลา	แก้วตาค่อยอยู่จงดี


ถึงไปก็ไม่ช้านัก	น้องรักอย่าข้องหมองศรี
สั่งแล้วมาขึ้นพาชี	ให้เคลื่อนโยธีไคลคลา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เชิด

๏ ครั้นถึงจึงว่าแก่ย่าหรัน	เจ้าจงนำพลขันธ์เป็นทัพหน้า
ว่าพลางกะระตะอาชา	ออกจากทวาราเวียงชัย ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด
โทน

๏ ม้าเอยสองม้าต้น	ต่างตนมีกำลังสูงใหญ่
เยื้องอกย่อท้ายร่ายไป	ว่องไวหักโหมโถมทะยาน
ชันหูชูหางไว้หน้า	ท่วงทีมีสง่ากล้าหาญ
พู่พรายสายถือเบาะอาน	ชัชวาลผ่านหน้าพื้นสุวรรณ
อันพวกม้าสกรรจ์สันทัด	ถัดมานั้นม้ากิดาหยัน
ม้าพี่เลี้ยงแลระเด่นทั้งนั้น	เดินเรียงตามหลั่นกระบวนยุทธ์
เสียงม้าเสียงโกลนกระทบกัน	เสียงสนั่นดังคลื่นในสมุทร
เสียงโห่เพียงปัถพีทรุด	แสงสาตราอาวุธพรายตา
ทัพหน้าเร่งม้านำพล	ทัพหลวงเร่งพหลซ้ายขวา
ผลคลีบดบังพระสุริยา	รีบมายังด่านธานี ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ เชิด
ร่าย

๏ เมื่อนั้น	ฝ่ายระตูมะงาดาเรืองศรี
ยืนรถอยู่กลางโยธี	เห็นปันจุเหร็จกรีพลมา


กริ้วโกรธพิโรธคือเพลิงกาล	ดังจะเผ่นทะยานเข้าเข่นฆ่า
จึงลงจากรถแก้วแววฟ้า	ทรงม้าฝ่าพลขึ้นไป ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏ ครั้นใกล้จึงร้องว่ามา	เหวยอ้ายโจรป่าหยาบใหญ่
กูให้จับไปจำใส่ตรุไว้	มิได้สังหารผลาญชีวี
มึงหลบหนีมาแล้วมิหนำ	ยังซ้ำลักธิดามารศรี
ทำให้เกินศักดิ์ดังนี้	ไม่เกรงฤทธีชัยชาญ
กูเป็นกษัตริย์ทรงเดชา	ทั่วทั้งแดนชวาไม่ต่อต้าน
มึงดังหิ่งห้อยสามานย์	หรือจะทานซึ่งแสงพระอาทิตย์
สำหรับจะยับเป็นภัสม์ธุลี	ไม่มีเกียรติยศแต่สักหนิด
กูเสียดายอาวุธสุดคิด	ด้วยโลหิตของมึงจะติดไป ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏ เมื่อนั้น	ย่าหรันฟังแจ้งแถลงไข
ยิ้มแล้วจึงตอบไปทันใด	เหวยระตูผู้ใจพาลา
ตัวเราเป็นชาวพงไพร	แต่ใจใฝ่สูงเกินหน้า
รักศักดิ์สุริย์วงศ์กษัตรา	จึงลอบลักพาพระบุตรี
ถึงชั่วดีก็ได้เป็นเขยท่าน	จะประจานไยเล่าไม่พอที่
เครื่องจะอายแก่หมู่โยธี	ประเวณีชายทั้งแดนไตร
เดิมเราไม่มีสิ่งผิด	ท่านทำทุจริตหยาบใหญ่
ให้มาลอบลักเอาเราไป	จะเข่นฆ่าเสียให้มรณา


ลูกท่านขอไว้จึงไม่ม้วย	ก็แทนคุณนางด้วยเสนหา
อย่าดูหมิ่นกล่าวคำอหังการ์	ไม่ช้าจะได้เห็นกัน ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ

๏ เมื่อนั้น	ระตูมะงาดาแข็งขัน
ได้ฟังคั่งแค้นใครจะทัน	จึงตอบไปพลันทันใด
ลูกกูนั้นมันก็ทรลักษณ์	มึงก็ทะนงศักดิ์มักใหญ่
กูจะฟาดฟันให้บรรลัย	ตายตามกันไปในไม่ช้า
อันชาวกาหลังทั้งหลาย	จะฉิบหายเพราะคบไอ้โจรป่า
ว่าแล้วร้องเร่งโยธา	จงเข้าเข่นฆ่าให้วายปราณ ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏ บัดนั้น	ฝ่ายหมู่นิกรทวยหาญ
กวัดแกว่งอาวุธโถมทะยาน	เข้าไล่รอนราญอลวน
ปืนยาหน้าไม้ก็ยิงยุ่ง	หอกดาบผัดพุ่งเป็นห่าฝน
ไล่บุกรุกโรมโจมผจญ	เสียงพลเสียงปืนนี่นัน ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏ บัดนั้น	ฝ่ายพวกโยธาย่าหรัน
หลบหลีกรับรองป้องกัน	ต่อแย้งแทงฟันประจัญบาน
พลปืนต่อปืนยืนยิง	พลหอกกลอกกลิ้งเข้าหักหาญ
พลดาบต่อดาบรอนราญ	ดั้งต่อดั้งต้านประดังตี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏ ต่างต้องอาวุธทั้งสองฝ่าย	ล้มตายเกลื่อนกลาดพนาศรี
พลระตูย่อท้อเสียที	พลย่าหรันไล่คะยีคะยิกมา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏ เมื่อนั้น	ระตูมะงาดาใจกล้า
เห็นพลล้มตายพ่ายมา	พระโกรธาฝ่าพลขึ้นไปพลัน
ชักพระแสงทวนทองพู่ขาว	กวัดแกว่งแรงราวกับจักรผัน
แล่นไล่โรมรุกบุกบัน	แทงพลย่าหรันเป็นสิงคลี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏ เมื่อนั้น	ย่าหรันฤทธิรงค์เรืองศรี
รำทวนกระทืบพาชี	โถมเข้าราวีปะทะไว้
ต่างองค์ต่างแทงแกว่งกวัด	ต่างผันต่างผัดต่างไล่
ต่างกล้าต่างหาญว่องไว	ต่างชำนาญชิงชัยไม่ละกัน ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏ เมื่อนั้น	ระตูฤทธิแรงแข็งขัน
ขับม้าไล่เลี้ยวพัลวัน	โดยกระบวนเชิงชั้นรณยุทธ์
ต่างองค์ทรงพุ่งหอกซัด	ต่างป้องต่างปัดอุตลุด
ระตูชักกระบี่ไวยวุฒ	โถมเข้าสัประยุทธ์เป็นโกลา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ กลอง

๏ เมื่อนั้น	ย่าหรันฤทธิไกรใจกล้า
เห็นระตูชักกระบี่แทงมา	ก็ทำถอยอาชาเวียนระวัน


แล้วแกว่งพระแสงกระบี่ทรง	อาจองรับรองผัดผัน
ต่างล่อต่างแทงต่างฟัน	ต่างรุกบุกบันประจัญบาน ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏ เมื่อนั้น	ระตูมะงาดาใจหาญ
กระบี่พลัดจากหัตถ์เดือดดาล	ชักกริชชัยชาญออกทันใด
กวัดแกว่งแสงอร่ามวามวับ	เข่นขับอาชาให้รุกไล่
ม้าโจนโผนพลาดแพลงไป	ล้มลงทับไว้ก็เสียที ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏ บัดนั้น	จึงพวกย่าหรันปันหยี
ต่างกลุ้มรุมไล่ไพรี	พวกระตูแตกหนีย่อยยับ
ถูกพิฆาตฟาดฟันก็มากมาย	ที่กลัวตายอ่อนน้อมยอมให้จับ
ได้ทั้งตัวระตูผู้นายทัพ	มัดจูงเป็นตับกลับมา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เจรจา

๏ เมื่อนั้น	ปันหยีฤทธิไกรใจกล้า
แต่คอยทีจะช่วยอนุชา	ก็เห็นว่าไม่เพลี่ยงไพรี
ครั้นย่าหรันมีชัยในสงคราม	ก็เปรมปรีดิ์มีความเกษมศรี
จึงชวนพระอนุชาจรลี	จะไปสรงวารีให้สำราญ
ต่างองค์ทรงขับมโนมัย	ลัดทางตามในไพรสาณฑ์
ไปยังสระใหญ่ในดงดาน	พวกพลทวยหาญก็ตามไป
ฯ ๖ คำ ฯ เชิด
สระบุหร่ง

๏ ครั้นถึงจึงลงสระสนาน	ในสระชลธารเย็นใส
ชมบุษบาบานตระการใจ	บ้างตูมตั้งบังใบอรชร
หอมหวนอวลอบตลบกลิ่น	ภุมรินบินเคล้าเกสร
บ้างโรยร่วงลงในสาคร	ฟุ้งขจรเสาวคนธ์มาลา
พวกระเด่นก็เล่นเป็นเหล่ากัน	ทั้งพี่เลี้ยงกิดาหยันก็หรรษา
ด้วยชนะศัตรูหมู่พารา	ต่างบันเทิงเริงร่าในวารี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เพลงฉิ่ง
ร่าย

๏ บัดนั้น	ประสันตากุเรปันกรุงศรี
ทำเป็นเฉยหน้าพาที	สงครามครั้งนี้ใหญ่นัก
แต่ตัวข้าเอาเหื่อต่างน้ำ	ปล้ำตัวรบราญหาญหัก
สู้สงครามด้วยความสามิภักดิ์	ชีวิตปิ้มจักบรรลัย
แต่ระเด่นกุดารัศมี	จะต่อตีเต็มมือก็หาไม่
อ้าปากดูเพื่อนกันชิงชัย	ตะลึงไปปิ้มจะตกอาชา
ฝ่ายพระอนุชาย่าหรัน	หนักไหนบุกบันเข้ารับหน้า
ก็ควรอยู่ด้วยเป็นธรรมดา	ชนะมาก็มีที่ชื่นใจ
พวกพี่เลี้ยงเสนากิดาหยัน	ก็สรวลขึ้นสนั่นทั้งสระใหญ่
ระเด่นกุดารัศมีนั้นขัดใจ	แต่ปันหยียิ้มละไมอยู่ไปมา ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ

๏ เมื่อนั้น	ย่าหรันวิลิศมาหรา
ยิ้มพลางทางตอบประสันตา	พี่ช่างมาว่าได้ไม่คิดดู
ราชการของตัวติดพัน	หนักเบาก็ต้องหันหน้าสู้
ถึงจะมีผู้ช่วยค้ำชู	จะนิ่งอยู่ดูเล่นเห็นผิดที
อันน้องนี้ดังหนึ่งภุมรา	เจตนาแต่ละอองส่าหรี
ถึงจะอยู่กลางสระวารี	ก็มีเพียรไปกลั้วสุมณฑา
พี่ดังนกกระต้อยติวิด	ทั้งปากเบาความคิดก็หนักหนา
กลัวฟ้าจะทับลงมา	จึงนอนเอาบาทาขึ้นกันไว้ ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏ เมื่อนั้น	ปันหยียิ้มแย้มแจ่มใส
จึงว่าเอาให้สาสมใจ	ใครใช้ให้ปากสามานย์
ว่าแล้วชวนองค์อนุชา	ลีลามาจากสระสนาน
ขึ้นทรงมโนมัยชัยชาญ	กรีธาทวยหาญเข้าบุรี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏ ครั้นถึงจึงลงจากม้าทรง	ชวนองค์อนุชาเรืองศรี
กับระเด่นพี่เลี้ยงเสนี	เข้าไปยังที่พระโรงชัย ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ

๏ ครั้นถึงประณตบทบงสุ์	องค์ศรีปัตหราเป็นใหญ่
ทูลความตามที่มีชัย	จับระตูมาไว้หน้าพระลาน ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เจรจา

๏ เมื่อนั้น	ท้าวกาหลังฟังทูลเกษมศานต์
ดังเทวาเอาทิพย์สุธาธาร	มาโสรจสรงสนานกายา


จึงมีสุนทรวาที	พ่อนี้วิตกอยู่หนักหนา
ด้วยย่าหรันนั้นยังเยาว์ยุพา	ไม่ชำนาญเข่นฆ่าราวี
บัดนี้มีชัยปัจจามิตร	ด้วยฤทธิ์ลูกรักทั้งสองศรี
เจ้าทำคุณขอบใจในครั้งนี้	จงเจริญสวัสดีให้เป็นนิจ
แล้วตรัสสั่งมหาเสนา	อ้ายระตูมะงาดามันคนผิด
จองหองพองคนเป็นพ้นคิด	ทะนงจิตอวดกล้ามาราวี
ตระเวนให้ครบเจ็ดวัน	แล้วจึงให้บั่นเกศี
อย่าให้โลหิตติดธานี	ไพรีจะได้ดูเยี่ยงไว้
ตรัสแล้วให้เรียกเอาเครื่องทรง	ธำมรงค์สังวาลประทานให้
แก่ปันหยีย่าหรันทันใด	ทั้งสิ่งของเครื่องใช้ครบครัน
พวกระเด่นพี่เลี้ยงแลทวยหาญ	ก็ประทานสิ่งสมบัติจัดสรร
เงินทองเสื้อผ้าแพรพรรณ	ตามความชอบเป็นหลั่นกันลงมา ฯ
ฯ ๑๔ คำ ฯ

๏ เมื่อนั้น	มิสาระปันหยีสุกาหรา
ทั้งองค์ย่าหรันอนุชา	ระเด่นแลบรรดาเสนาใน
ได้ประทานสิ่งของนานา	มีความปรีดาแจ่มใส
ต่างบังคมลาคลาไคล	กลับไปสู่วังทั้งสององค์ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏ บัดนั้น	จึงมหาเสนาตำมะหงง
ออกมาสั่งผู้คุมทำมะรง	ดังทรงประภาษประกาศมา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏ บัดนั้น	ฝ่ายนายเพชฌฆาตซ้ายขวา
จึงพาระตูมะงาดา	ตระเวนรอบพาราให้ร้องไป
ทำมะรงเคาะฆ้องนำหน้า	ชวนกันโกรธาไม่ปราศรัย
ตีเตือนให้ร้องครุ่นไป	แค้นใจด้วยทำอหังการ์ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เจรจา
โอ้ปี่

๏ เมื่อนั้น	ระตูผู้ต้องโทษา
จำต้องร้องประกาศชาวพารา	ใครใครจงอย่าดูเยี่ยงเรา
ด้วยทำความผิดคิดคด	ทรยศประทุษร้ายเจ้า
จึงต้องราชทัณฑ์ไม่บรรเทา	สมกับที่เราบังอาจใจ
ครั้นค่ำจำใส่ตรุตรึง	ขันขึงมิได้ปราศรัย
ผู้คนนั่งยามตามไฟ	ตรวจไตรทุกยามอัตรา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ
ร่าย

๏ เมื่อนั้น	ย่าหรันวิลิศมาหรา
นึกถึงดะราหวันกัลยา	น่าที่จะกำสรดระทดใจ
เหตุนางภักดีหนีมาด้วย	บิดาจะมาม้วยตักษัย
คิดพลางทางเสด็จคลาไคล	ลงไปยังตำหนักนงเยาว์ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เพลง

๏ นั่งแนบแอบนางพลางเล่าเรื่อง	เกิดขุ่นเคืองเพราะว่าบิดาเจ้า
โกรธแค้นจู่ลู่ดูเบา	ยกเข้ามาประชิดติดบุรี


มิหนำซ้ำสั่งโดยทะนง	ให้พระองค์ส่งพี่กับปันหยี
จึงเกิดรบรุกคลุกคลี	บิดาเจ้าเสียทีเขาจับไว้
พระองค์ผู้ดำรงเขตขัณฑ์	จะให้ลงราชทัณฑ์ถึงตักษัย
ถึงรักก็จำหักหฤทัย	เพราะกรรมทำไว้จึงมรณา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏ เมื่อนั้น	ระเด่นดะราหวันเสนหา
ฟังเล่าเศร้าจิตถึงบิดา	กัลยากำสรดโศกี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ โอด
โอ้ปี่

๏ โอ้ว่าบิตุเรศของลูกอา	พระคุณพ้นคณนาเหนือเกศี
ทรงถนอมกล่อมเลี้ยงลูกนี้	อารีสารพัดไม่ขัดใจ
เพราะลูกนี้ชั่วเอาตัวหนี	จึงได้มาหาที่ตักษัย
เหมือนลูกฆ่าฟันให้บรรลัย	จะอยู่ไปก็เครื่องอัประมาณ
จะมีแต่ติฉินยินร้าย	อับอายไปจนอวสาน
ขอทูลลาเบื้องบาทบทมาลย์	วายปราณไปตามพระบิดา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ โอด
ร่าย

๏ เมื่อนั้น	ย่าหรันได้ฟังนางว่า
สงสารนางพลางกล่าววาจา	เจ้าอย่าโศกาจาบัลย์
พี่จะช่วยทูลขอโทษไว้	มิให้บิดาเจ้าอาสัญ
เจ้าได้ช่วยพี่เมื่อครั้งนั้น	พี่คิดอยู่ทุกวันถึงคุณน้อง


ว่าพลางตระโบมโลมเล้า	โฉมเฉลาจงคลายเศร้าหมอง
พระจุมพิตชิดเชยปรางทอง	แล้วเสด็จจากห้องจรลี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏ เมื่อนั้น	ระเด่นดะราหวันโฉมศรี
จึงตกแต่งโภชนาสาลี	ตามมีทุกสิ่งสารพัน
ทั้งยี่ภู่ภูษาผ้าทรง	สำหรับองค์ระตูสู้จัดสรร
ส่งให้สาวใช้ไปพลัน	ไปถวายให้ทันเวลานี้ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏ บัดนั้น	สาวใช้รับสั่งใส่เกศี
รับของมาจากเทวี	ตรงไปยังที่ตรุพลัน ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ ชุบ

๏ ครั้นถึงจึงแจ้งแก่ทำมะรง	ท่านจงเอ็นดูด้วยช่วยฉัน
ด้วยลูกสาวท้าวมะงาดานั้น	จัดสรรของมาส่งองค์บิดา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏ บัดนั้น	ทำมะรงผู้พิทักษ์รักษา
ชอบใจในรสพจนา	ก็ปล่อยให้ทาสานั้นเข้าไป ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏ บัดนั้น	ทาสียินดีจะมีไหน
จึงให้คนขนของอรไท	เข้าในตรุพลันทันที
ทูลระตูผู้ต้องพันธนา	ว่าองค์พระธิดามารศรี
ได้ทราบทรงโศกศัลย์พันทวี	จัดของทั้งนี้ให้นำมา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏ เมื่อนั้น	ระตูผู้ต้องโทษา
รับเอาเอมโอชโภชนา	ทั้งยี่ภู่ภูษาด้วยยินดี
แล้วถามถึงราชธิดา	เขาเลี้ยงดูกัลยาไฉนนี่
ตัวเราเขาจะล้างชีวี	เรานี้ยังห่วงด้วยลูกรัก ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏ บัดนั้น	ทาสีทูลไปให้ประจักษ์
ว่าพระธิดานงลักษณ์	สามิภักดิ์วอนว่าแก่สามี
องค์ย่าหรันนั้นรับจะทูลขอ	ยังรอเวลาเฝ้าเจ้ากรุงศรี
พรุ่งนี้จึงจะแจ้งคดี	ทาสีทูลแล้วก็ลามา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏ ครั้นถึงจึงทูลนางเทวี	ตามคำภูมีพิไรว่า
บรรยายให้แจ้งกิจจา	เห็นทีพระบิดายังอาลัย ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เจรจา

๏ เมื่อนั้น	ย่าหรันรัศมีศรีใส
ครั้นเวลาเฝ้าก็เข้าไป	เห็นองค์ภูวไนยทรงสำราญ
จึงทูลว่าระตูมะงาดา	โทษถึงชีวาม้วยสังขาร
แต่บุตรีมีคุณอุปการ	แก่ข้าบทมาลย์ให้รอดมา
บัดนี้นางโศกาอาดูร	จึงรับคำว่าจะทูลขอโทษา
มิให้ต้องสังหารผลาญชีวา	พระผ่านฟ้าจงโปรดปรานี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏ เมื่อนั้น	พระผู้พงศ์เทวาในราศี
จึงดำรัสตรัสสั่งเสนี	เราให้ชีวีระตูนั้น
บุตรีมีคุณแก่ลูกเรา	อย่าให้บิดาเขาต้องอาสัญ
จงถอดส่งให้ในเร็วพลัน	แล้วให้คืนเขตขัณฑเสมา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏ บัดนั้น	ตำมะหงงรับสั่งใส่เกศา
ไปสั่งกรมเมืองดังบัญชา	ให้ถอดท้าวมะงาดาส่งไป ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เจรจา

๏ บัดนั้น	ทำมะรงรับคำท่านผู้ใหญ่
ถอดระตูผู้ต้องโทษภัย	พาไปดาหาปาตี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏ เมื่อนั้น	ย่าหรันทรงสวัสดิ์รัศมี
ครั้นออกจากเฝ้าพระภูมี	ตรงยังไปที่ตำหนักพลัน ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ

๏ ครั้นถึงจึงแจ้งเหตุการณ์	แก่นงคราญระเด่นดะราหวัน
ว่าบัดนี้พระองค์ทรงธรรม์	ประทานโทษระตูนั้นให้พี่มา
เดี๋ยวนี้ยังนั่งอยู่ข้างนอก	พระน้องจงออกไปหา
ตรัสพลางทางเสด็จลีลา	ไปห้องขนิษฐายาใจ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏ เมื่อนั้น	ระเด่นดะราหวันศรีใส
แสนโสมนัสสารีบคลาไคล	ออกไปยังระตูผู้บิดา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ
โอ้ปี่

๏ ตรงเข้ากอดบาทบิตุเรศ	ชลเนตรพรั่งพรายทั้งซ้ายขวา
นางวิงวอนงอนง้อขอสมา	เพราะลูกยาทำเหตุเภทภัย
ให้พระบิตุรงค์ทรงยศ	ต้องรันทดทุกข์ทนหม่นไหม้
โทษข้าควรถึงบรรลัย	ขอพระองค์จงได้ปรานี
ถ้าหากพระบิดาต้องอาสัญ	ลูกไม่ครองชีวันให้บัดสี
ร่ำพลางทางทรงโศกี	พ่างเพียงเทวีจะขาดใจ ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ โอด
ร่าย

๏ เมื่อนั้น	ระตูเศร้าสร้อยละห้อยไห้
กอดราชธิดาโศกาลัย	ว่าพ่อเองผิดไปนะลูกรัก
ทุจริตคิดร้ายต่อเขาก่อน	จึงเดือดร้อนกรรมเวรเห็นประจักษ์
หากเจ้าช่วยไว้ด้วยใจภักดิ์	คุณของลูกรักเป็นพ้นไป
ถึงว่าย่าหรันสามีเจ้า	คุณของเขาก็มีเป็นข้อใหญ่
พ่อสิ้นคิดเคียดรังเกียจใจ	แต่นี้ไปจะสมัครภักดี
เจ้าจงไปบอกเขาเล่าแถลง	ให้จะแจ้งคำบิดาว่าแต่กี้
อันเมืองมะงาดาธานี	แต่นี้ยอมออกแก่เขานั้น ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏ เมื่อนั้น	นวลนางระเด่นดะราหวัน
รับคำพระบิดาสารพัน	มาทูลย่าหรันในทันใด ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เจรจา

๏ เมื่อนั้น	ย่าหรันผู้มีอัชฌาสัย
จึงเสด็จยุรยาตรออกไป	ปราศรัยระตูมะงาดา
ท่านจงกลับไปพระนคร	ครอบครองประชากรให้หรรษา
อย่าพะวงด้วยองค์พระธิดา	เราจะเลี้ยงรักษาดังดวงใจ
แล้วจึงสั่งพี่เลี้ยงแลเสนา	แต่บรรดาข้าศึกที่จับได้
เร่งคืนให้เขาอย่าเอาไว้	จะได้คลาไคลไปธานี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏ เมื่อนั้น	ระตูปรีดิ์เปรมเกษมศรี
จึงทูลสนองวาจาพาที	พระคุณนี้ยิ่งล้นคณนา
จะตั้งใจจงรักภักดี	ขอฝากบุตรีของข้า
แม้ผิดพลั้งจงได้กรุณา	ว่าแล้วอำลาคลาไคล
มารวบรวมรี้พลมนตรี	เรียกตัวตามมีตามได้
ระตูขึ้นทรงอาชาไนย	กลับไปมะงาดาธานี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เชิด

๏ ครั้นถึงลงจากอาชา	ขึ้นปราสาทรจนาเรืองศรี
ให้หาตำมะหงงเสนี	จะให้ไปบุรีกาหลังนั้น
แล้วจัดเครื่องประดับสำหรับองค์	พระบุตรีเคยทรงทุกสิ่งสรร
ทั้งพี่เลี้ยงสาวสุรางค์นางกำนัล	เครื่องบรรณาการก็มากมี
มอบให้ตำมะหงงเสนา	จงคุมเครื่องวัตถาแลสาวศรี
ไปให้ย่าหรันอันฤทธี	กับราชบุตรีของเรานั้น ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏ บัดนั้น	ตำมะหงงรับสั่งแล้วผายผัน
ออกมาหาบ่าวไพร่ได้พร้อมกัน	จัดสรรขนของมากองไว้
ให้เสมียนจดหมายรายบาญชี	ที่ของดีนั้นทำหีบใส่
แล้วตีตราผนิดปิดทุกใบ	ขนไปใส่รถแลคชา
พระพี่เลี้ยงสาวสรรค์กำนัลนาง	บ้างขึ้นช้างบ้างจัดขึ้นรถา
ตำมะหงงนั้นขี่อาชา	ขับพลรีบมาในอารัญ ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เชิด

๏ ครั้นถึงพารากาหลัง	ก็พากันไปยังวังย่าหรัน
ตำมะหงงไปหาเสนาพลัน	บอกคดีทั้งนั้นให้แจ้งใจ ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เจรจา

๏ บัดนั้น	ทั้งสี่พี่เลี้ยงผู้เป็นใหญ่
จึงพาตำมะหงงตรงไป	ยังในที่เฝ้าเจ้าของตน ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ

๏ ทูลความตามที่ท้าวมะงาดา	ส่งบรรณาการมาเกลื่อนกล่น
ทั้งสมบัติวัตถาข้าคน	ของบุตรีนิรมลก็ส่งมา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เจรจา

๏ เมื่อนั้น	โฉมยงองค์ย่าหรันหรรษา
จึงมีมธุรสพจนา	โอภาปราศรัยด้วยไมตรี
เราขอบคุณระตูผู้เป็นใหญ่	อุตส่าห์ให้ท่านมาจนถึงนี่
ทั้งให้ปันหลายหลากมากมี	ตัวเรากับบุตรียินดีนัก


ท่านจงพาผู้คนทั้งนั้น	ไปหานางดะราหวันที่ตำหนัก
จะได้อภิปรายทายทัก	โดยฉันที่รู้จักกันมา
ฯ ๖ คำ ฯ

๏ บัดนั้น	ตำมะหงงเสนีมียศถา
ดีใจกราบก้มบังคมลา	พี่เลี้ยงพาไปเฝ้าพระบุตรี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ

๏ เมื่อนั้น	ระเด่นดะราหวันโฉมศรี
เห็นตำมะหงงมาก็ยินดี	เทวีไต่ถามถึงบิดร
เสด็จไปอยู่ดีมีความสุข	หรือเป็นทุกข์ไม่ทรงสโมสร
ท่านอุตส่าห์มาถึงพระนคร	นี่ภูธรใช้มาหรือว่าไร ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏ บัดนั้น	ตำมะหงงผู้มีอัชฌาสัย
ก้มกราบบาทมูลแล้วทูลไป	พระบิดาตรัสใช้ให้มา
นำของเครื่องประดับสำหรับองค์	ทั้งพี่เลี้ยงนางอนงค์ซ้ายขวา
ซึ่งพระองค์ใช้แต่ก่อนมา	เมื่ออยู่มะงาดาธานีนั้น
ให้มาส่งยังองค์พระแม่เจ้า	กับของข้าวสารพัดทรงจัดสรร
แล้วเรียกเหล่าพี่เลี้ยงกำนัล	พากันเข้าเฝ้าพระบุตรี
พี่เลี้ยงนางนมกรมใน	ครั้นได้ไปเห็นองค์นางโฉมศรี
ต่างคนสุขเกษมเปรมปรีดิ์	ด้วยเทวีจากมาช้านาน
ตำมะหงงทูลลาแล้วคลาไคล	ขึ้นม้ารีบไปในไพรสาณฑ์
ดั้นดัดลัดพงดงดาน	คืนสถานมะงาดาฉับพลัน
ฯ ๑๐ คำ ฯ เชิด

๓๐
๓๐