๏	 เมื่อนั้น	พระพรตสุริย์วงศ์เรืองศรี
ครั้นฟื้นตื่นได้สมประดี	ภูมีนิ่งขึงตะลึงกาย
พิศดูอนุชาวิลาวัณย์	ให้หวาดหวั่นฤทัยใจหาย
แสนทุกข์แสนเทวษแสนเสียดาย	น้องนารายณ์เหลือบแลแปรมา
พอเห็นท้าวทศคิริวงศ์	พระองค์จึ่งถามยักษา
เราให้มาด้วยพระอนุชา	คิดว่าต่างตาต่างใจ
การศึกตัวก็รู้หนักเบา	จะตักเตือนน้องเราก็ไม่ได้
ละเสียจนม้วยชีวาลัย	ท่านจะคิดกระไรนะขุนมาร ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	พิเภกผู้ปรีชาหาญ
น้อมเศียรสนองบัญชาการ	เมื่อพระน้องรอนราญด้วยไพรี
ข้าก็ได้ทูลเตือนเป็นหลายครั้ง	ให้ระวังเมฆพัทยักษี
พระอนุชาแกล้วกล้าราวี	ไม่เกรงฤทธีอสุรา
หอกนี้พระสยมภูวญาณ	พระองค์ประทานให้แก่ยักษา
อันจะแก้ฤทธิ์เทพสาตรา	สรรพยานั้นมีสำหรับกัน
เอาจันทน์แดงกับมูลอุศุภราช	ซึ่งเป็นอาสน์พระอิศวรรังสรรค์
อันตัวศีลาบดนั้น	มีอยู่ในชั้นพรหมา
ลูกอยู่พิภพนาคินทร์	ให้กระบินทร์มีฤทธิ์แกล้วกล้า
เอามาประกอบบดทา	พระอนุชาก็จะรอดชีวี ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระพรตสุริย์วงศ์เรืองศรี
ได้ฟังพิเภกอสุรี	จึ่งมีพจนารถบัญชาการ
นิลพัทจงเร่งรีบไป	ยังในอยุธยาราชฐาน
ทูลขอจันทน์แดงพระอวตาร	แจ้งการให้ทราบบาทา
แล้วเอามูลโคพระเป็นเจ้า	ยังเขาอินทกาลคูหา
ทั้งลูกศีลาบดยา	กลับมาให้ทันในราตรี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	นิลพัทผู้ชาญชัยศรี
รับสั่งถวายอัญชุลี	ขุนกระบี่เหาะขึ้นอัมพร ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	ครั้นถึงอยุธยานคเรศ	น้อมเกศกราบทูลพระทรงศร
ว่าพระอนุชาฤทธิรอน	ยกไปนครลงกา
จับทศพินอสุรี	กับวรณีสูรยักษา
ฆ่าเสียสิ้นชีพชีวา	แล้วเลิกโยธาพลไกร
ไปยังพารามลิวัน	ทำลายด่านสองชั้นนั้นได้
ตั้งประทับพลับพลาชัย	ใกล้เขามยุราคีรี
พระสัตรุดวุฒิไกรได้ต่อรบ	ด้วยสุริยาภพยักษี
บุตรเจ้ามลิวันธานี	อสุรีมันพุ่งหอกมา
ต้องพระอนุชาล้มลง	ในที่รณรงค์เข่นฆ่า
ท้าวทศคิริวงศ์อสุรา	ทูลว่ามียาสำหรับกัน
พระพรตใช้ข้าให้มาเฝ้า	พระปิ่นเกล้าอยุธยานราสรรค์
ขอแก่นจันทน์แดงที่ดีนั้น	กลับไปให้ทันในราตรี
ประกอบกับมูลโคศุภราช	ซึ่งเป็นอาสน์พระอิศวรเรืองศรี
แก้พระอนุชาธิบดี	ก็จะคืนชีวีเป็นมา ฯ
ฯ ๑๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระกฤษณุรักษ์นาถา
ฟังลูกพระกาลผู้ศักดา	ผ่านฟ้าตระหนกตกใจ
จึงหยิบเอาจันทน์แดงอันบริสุทธิ์	สำหรับแก้อาวุธนั้นส่งให้
ขุนกระบี่จงเร่งรีบไป	แก้น้องเราให้ทันที ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	ลูกพระกาลผู้ชาญชัยศรี
รับจันทน์แล้วถวายอัญชุลี	ก็เหาะไปคีรีอินทกาล ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	ครั้นถึงจึ่งแจ้งกิจจา	แก่พญาโคตัวหาญ
บัดนี้น้องพระอวตาร	ไปปราบมารยังเมืองมลิวัน
ต้องหอกเมฆพัทอสุรี	พ่างเพียงชีวีจะอาสัญ
ขอมูลท่านไปประสมกัน	กับแก่นจันทน์แก้พระอนุชา
บอกพลางก็เก็บเอาโคมัย	ได้แล้วออกจากคูหา
ถีบทะยานผ่านขึ้นยังเมฆา	ไปชั้นพรหมาด้วยฤทธี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	ครั้นถึงประณตบทบงสุ์	ทูลองค์พรหเมศเรืองศรี
ตามรับสั่งน้องพระจักรี	ถ้วนถี่เสร็จสิ้นทุกประการ
บัดนี้จะประกอบโอสถ	จะขอศีลาบดเดชาหาญ
ไปบดยาแก้พิษหอกมาร	ผ่านเกล้าจงได้เมตตา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	องค์บรมพรหเมศนาถา
ได้ฟังกระบี่ผู้ปรีชา	หยิบศีลาส่งให้ทันที ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	นิลพัทผู้ชาญชัยศรี
ก้มเกล้ารับเอาด้วยยินดี	ขุนกระบี่รีบเร่งระเห็จไป ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	ยืนอยู่เหนือพื้นดินดอน	วานรผู้มีอัชฌาสัย
สำแดงแผลงฤทธิ์เกรียงไกร	แทรกไปพิภพบาดาล ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	ครั้นถึงจึงกล่าววาที	แก่พญานาคีตัวหาญ
ว่าองค์สมเด็จพระอวตาร	ผ่านฟ้าให้สองอนุชา
มาสงครามยังเมืองมลิวัน	รบพุ่งติดพันกันหนักหนา
พระสัตรุดต้องหอกอสุรา	จะขอลูกศีลาที่ท่านนี้
ขึ้นไปบดยาทาองค์	น้องพระหริวงศ์เรืองศรี
ให้ทันแต่ในราตรี	เรานี้จะรีบกลับไป ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พญานาคผู้มีอัชฌาสัย
ได้ฟังไม่แหนงแคลงใจ	ก็หยิบลูกหินให้วานร ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	โอรสพระกาลชาญสมร
ได้ลูกศีลาฤทธิรอน	ก็ชำแรกดินดอนขึ้นมา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	ครั้นถึงจึ่งประณตบทบงสุ์	พระพรตสุริย์วงศ์นาถา
แล้วทูลถวายสรรพยา	กับศีลาบดด้วยกัน ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระพรตรุ่งฟ้านราสรรค์
จึ่งส่งสรรพยาทั้งนั้น	ให้พิเภกกุมภัณฑ์ทันที ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	ท้าวทศคิริวงศ์ยักษี
รับยาต่อน้องพระจักรี	วางลงที่หน้าศีลา
แล้วจึ่งยอกรขึ้นเหนือเกศ	เสกด้วยพระเวทคาถา
ครบถ้วนสามคาบตามตำรา	สำรวมวิญญาณ์บดไป ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เสร็จแล้วเสกชํ้าอีกสามหน	ด้วยมนต์พระศุลีประสาทให้
ทาลงที่แผลหอกชัย	ชโลมไปทั่วทั้งอินทรีย์
เมฆพัทก็หลุดออกจากองค์	พระสัตรุดสุริย์วงศ์เรืองศรี
ด้วยอำนาจโอสถพระศุลี	บาดแผลไม่มีกับกายา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	องค์พระสัตรุดกนิษฐา
ครั้นฟื้นคืนได้สติมา	เห็นพระพี่ยาผู้ร่วมใจ
มีความแสนโสมนัสนัก	เคลื่อนลงจากตักบังคมไหว้
ทูลว่าเมื่อข้าออกชิงชัย	ต่อกรกับไอ้อสุรี
เพราะประมาทในการรณยุทธ์	จึ่งต้องอาวุธยักษี
หากพระองค์มาช่วยทันที	จึ่งรอดชีวีคืนมา
พระคุณลํ้าฟ้าสุธาธาร	พระสุเมรุจักรวาลภูผา
จะฉลองรองเบื้องบาทา	ไปกว่าจะสิ้นชีวัน ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระพรตสุริย์วงศ์รังสรรค์
ฟังพระอนุชารำพัน	รับขวัญแล้วกล่าววาที
อันองค์สมเด็จพระจักรา	ใช้เรามาปราบยักษี
แม้นเจ้าสุดสิ้นชีวี	ตัวพี่ก็จะตายตามไป
ว่าแล้วขึ้นยังบัลลังก์รถ	ให้เลิกทศโยธาทัพใหญ่
โห่สนั่นลั่นเลื่อนภพไตร	กลับไปสุวรรณพลับพลา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	ฝ่ายกองคอยเหตุยักษา
แอบอยู่แทบเชิงบรรพตา	คอยฟังกิจจาไพรี
เห็นมนุษย์คืนได้ชีวัน	วานรโห่สนั่นอึงมี่
ตกใจเพียงจะแทรกปถพี	อสุรีก็รีบเข้าเวียงชัย ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	ครั้นถึงจึ่งตรงเข้าไปเฝ้า	น้อมเกล้าบังคมประนมไหว้
ทูลว่ามนุษย์ไม่บรรลัย	เลิกทัพกลับไปพลับพลา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวจักรวรรดิยักษา
ได้ฟังตะลึงทั้งกายา	อสุรารำพึงคะนึงคิด
อันมนุษย์สิต้องหอกชัย	ที่จะไม่บรรลัยนั้นเห็นผิด
ชะรอยมันได้ยามาแก้พิษ	ด้วยความคิดพิเภกอสุรี
ไอ้นี่ชั่วช้าสาหัส	กูจะตัดเศียรเกล้าเกศี
ประจานไว้ให้ดูทั้งธาตรี	จงสาที่ริษยาอาธรรม์
คิดแล้วจึ่งมีบรรหาร	สั่งนางพนักงานสาวสวรรค์
ไปหาลูกรักร่วมชีวัน	สุริยาภพนั้นให้ขึ้นมา ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	ฝูงนางกำนัลเสน่หา
รับสั่งพญาอสุรา	ถวายบังคมลาแล้วเหาะไป ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	ครั้นถึงจึ่งตรงเข้าไปเฝ้า	น้อมเกล้าบังคมประนมไหว้
ทูลว่าพระองค์ทรงภพไตร	ใช้ให้มาแจ้งบทมาลย์
ด้วยมนุษย์ซึ่งเป็นปัจจามิตร	คืนได้ชีวิตสังขาร
ให้เชิญไปปรึกษาราชการ	ที่จะคิดรอนราญไพรี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	จึ่งสุริยาภพยักษี
ฟังข่าวผ่าวร้อนดั่งอัคคี	อสุรีอัดอั้นตันใจ
เอะไฉนฉะนี้มนุษย์	จึ่งแก้เทพอาวุธของกูได้
คิดแล้วลงจากปราสาทชัย	ฝูงกำนัลในก็ตามมา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	ครั้นถึงน้อมเศียรอภิวาทน์	พระบิตุรงค์ธิราชยักษา
อยู่ในท่ามกลางเสนา	อสุราคอยฟังพระวาที ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวจักรวรรดิยักษี
เห็นลูกรักร่วมชีวี	จึ่งมีบัญชาตรัสไป
ซึ่งเจ้าสังหารปัจจามิตร	กลับรอดชีวิตขึ้นได้
เพราะไอ้พิเภกจังไร	มันบอกยาให้แก้กัน
อันสงครามครั้งนี้นี่สามารถ	ดั่งศึกเทวราชในสรวงสวรรค์
แล้วโยธาวานรทั้งนั้น	สันทัดในการต่อตี
บิดานี้หนักใจนัก	จะเหมือนครั้งทศพักตร์ยักษี
จะคิดอ่านประการใดดี	ไพรีจึงจะม้วยมรณา ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	จึ่งสุริยาภพยักษา
น้อมเศียรสนองพระบัญชา	ผ่านฟ้าอย่าร้อนฤทัย
มาตรแม้นถึงไอ้พิเภก	จะรู้ยาแก้เมฆพัทได้
ลูกรักก็เรืองฤทธิไกร	คทาธรศรชัยนั้นยังมี
ทั้งจักรแก้วศักดาวราเดช	ปราบเทเวศได้ทุกราศี
จะเกรงมันไยไอ้อัปรีย์	วันนี้จะยกไปราญรอน
สังหารผลาญสองมนุษย์	ด้วยกำลังฤทธิรุทรพระแสงศร
ทั้งพวกสวาวานร	ให้ตายด้วยกรของลูกยา ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวจักรวรรดิยักษา
ได้ฟังดั่งอมฤตฟ้า	มาโสรจสรงกายาให้สำราญ
สี่ปากสำรวลสรวลสันต์	แปดหัตถ์ตบสนั่นฉาดฉาน
ลูบหลังแล้วมีโองการ	เจ้าผู้ปานดวงเนตรดวงใจ
มิเสียแรงที่ทรงศักดา	ทั้งไตรโลกาไม่หาได้
ซึ่งเจ้าจะยกออกไป	ชิงชัยกับพวกปัจจามิตร
อันสองมนุษย์แลวานร	จงพ่ายแพ้ฤทธิรอนศรสิทธิ์
นึกสิ่งใดให้สมอารมณ์คิด	ดวงชีวิตพ่อไปสวัสดี ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	จึ่งสุริยาภพยักษี
รับพรบิตุรงค์ทรงธรณี	ถวายอัญชุลีแล้วออกมา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	ครั้นถึงพระมหาปราสาท	ตรัสสั่งอำมาตย์ยักษา
จงเตรียมจตุรงค์โยธา	กูจะไปเข่นฆ่าพวกพาล ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	สุพินสันผู้ปรีชาหาญ
ก้มเกล้ารับบัญชาการ	ขุนมารออกจากพระโรงคัล ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ
ยานี

๏	เกณฑ์เป็นกระบวนจตุรงค์	เลือกล้วนอาจองแข็งขัน
ขุนช้างขี่ช้างซับมัน	พื้นผูกเครื่องมั่นอลงกรณ์
ขุนม้าขี่ม้าอาชาชาติ	ร้ายกาจว่องไวดั่งไกรสร
ขุนรถขี่รถสามงอน	ปักธงมังกรแผลงฤทธิ์
ขุนพลจัดพวกพลยุทธ์	อึงอุดแน่นนันต์อกนิษฐ์
บ้างถือหอกง้าวปืนพิษ	คทาธรศรสิทธิ์ทุกตน
กวัดแกว่งดั่งแสงเพลิงพราย	ไพร่นายเอิกเกริกกุลาหล
เป็นระเบียบเรียบริ้วขนัดพล	เกลื่อนกล่นตามแถวมรคา ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ลูกท้าวสี่พักตร์ยักษา
ครั้นใกล้ศุภฤกษ์เวลา	มาเข้าที่สรงสาคร ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ
โทน

๏	ชำระสระสนานวาริน	สุคนธาธารกลิ่นเกสร
สอดทรงสนับเพลาเชิงงอน	อุทุมพรภูษาท้องพัน
ชายไหวดวงประพาฬก้านขด	ชายแครงมรกตทับทิมคั่น
ฉลององค์พื้นม่วงดวงสุวรรณ	ทับทรวงกุดั่นตาบทิศ
ทองกรพาหุรัดรูปภุชงค์	ธำมรงค์พลอยมณีโลหิต
ทรงมงกุฎแก้วชวลิต	ดอกไม้ทิศกุณฑลกรรเจียกจร
ห้อยพวงสุวรรณมาลา	จับคทาจักรแก้วธนูศร
งามคล้ายบิตุเรศฤทธิรอน	บทจรมาขึ้นพิชัยรถ ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ
โทน

๏	รถเอยรถศึก	กงกำแก้วผลึกอลงกต
เอกงอนอ่อนงามช้อยชด	ชั้นลดภาพล้อมบัลลังก์ลอย
เครือขดเรือนเก็จเสากาบ	พรหมศรกระหนาบกระหนกห้อย
บันแววแก้ววามอร่ามพลอย	สุกย้อยงามเพียงพิมานอินทร์
เทียมด้วยราชสีห์สี่พัน	โลทันมือถือธนูศิลป์
ขับทะยานผ่านเร็วดั่งหงส์บิน	เครื่องสูงบังทินกรพราย
ปี่กลองฆ้องขานประสานเสียง	สำเนียงเพียงพลิกแผ่นดินหงาย
โห่ร้องก้องกึกทั้งไพร่นาย	เร่งพลนิกายดำเนินไป ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	ครั้นถึงซึ่งที่สนามยุทธ์	จึ่งให้หยุดโยธาทัพใหญ่
ตั้งเป็นกระบวนลงไว้	ที่ใกล้แนวเนินคีรี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระพรตทรงสวัสดิ์รัศมี
เสด็จเหนืออาสน์แก้วรูจี	ในที่สุวรรณพลับพลา
พร้อมทหารทั้งสามพระนคร	ยักษาวานรถ้วนหน้า
หมอบเฝ้าตามที่อันดับมา	ดั่งดารารายล้อมดวงจันทร์
พอได้ยินสำเนียงโห่ร้อง	กึกก้องเพียงพื้นสุธาลั่น
โพยมพยับอับแสงสุริยัน	เป็นควันมืดคลุ้มชอุ่มไป ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ
ร่าย

๏	จึ่งมีพระราชบัญชา	ถามพิเภกโหราผู้ใหญ่
อันซึ่งสำเนียงเกรียงไกร	คือใครยกมาวันนี้ ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	ท้าวทศคิริวงศ์ยักษี
ก้มเกล้ารับราชวาที	ก็จับยามตามที่เวลา
ทั้งอัศกาลแลตรีเนตร	โดยเคยสังเกตของยักษา
เห็นแจ้งไม่แคลงวิญญาณ์	อสุรากราบทูลด้วยปรีชาญ
อันทัพที่ยกออกมารบ	คือสุริยาภพใจหาญ
ตัวมันจะสิ้นชนมาน	ในที่สถานชิงชัย
ด้วยว่าชันษาถึงฆาต	ซึ่งจะคลาดล่วงวันนั้นหาไม่
ขอเชิญพระองค์ทรงฤทธิไกร	เสด็จไปสังหารอสุรี ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระพรตสุริย์วงศ์เรืองศรี
ได้ฟังพิเภกก็ยินดี	จึ่งมีพระบัญชาการ
สั่งพญาสุครีพฤทธิรอน	จงเกณฑ์นิกรทวยหาญ
เราจะยกออกไปรอนราญ	ผลาญไอ้อาธรรม์ให้บรรลัย ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	พญาสุครีพทหารใหญ่
รับสั่งพระองค์ทรงฤทธิไกร	บังคมไหว้แล้วรีบออกมา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ
ยานี

๏	จัดกระบวนเสนาตัวหาญ	ลูกพระกาลเป็นเศียรปักษา
นิลราชนิลนนท์เป็นสองตา	ปากเสนานิลปานัน
นิลเอกนั้นให้เป็นลิ้น	คอคือกระบินทร์นิลขัน
ปีกขวาหัทวิกัน	ปีกซ้ายวิสันตราวี
สุรเสนสุรการทหารกล้า	เป็นสองบาทาปักษี
กองหลวงนั้นตัวสกุณี	หางคือกระบี่ชมพูพาน
จังเกียงนั้นเป็นเล็บลิ้น	ยักษาพานรินทร์ทวยหาญ
สลับกันเป็นขนเหยี่ยวกาล	อันสุครีพหนุมานองคต
พิเภกอสุรผัดผู้นัดดา	เคียงราชรถาทั้งหมด
ตั้งระเบียบเรียบกันเป็นหลั่นลด	คอยบทจรพระภูมี ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระพรตทรงสวัสดิ์รัศมี
กับพระอนุชาร่วมชีวี	เสด็จมาเข้าที่สรงชล ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ
โทน

๏	สองกษัตริย์สระสนานสำราญกาย	ปทุมทองโปรยปรายดั่งสายฝน
ทรงสุคนธาทิพย์เสาวคนธ์	ปรุงปนเกสรสุมามาลย์
สนับเพลาภูษาต่างสี	เทวครีแย่งยกกระหนกก้าน
ชายแครงกุดั่นดวงประพาฬ	ชายไหวแก้วกาญจน์อลงกรณ์
ฉลององค์พื้นผุดสุวรรณพราย	สังวาลวัลย์สามสายประภัสสร
ตาบทิศทับทิมอรชร	ทับทรวงสร้อยอ่อนพาหุรัด
ทองกรรักร้อยพลอยเพชร	ธำมรงค์เรือนเก็จกาบสะบัด
มรกตแก้วคู่ทรงจักรพรรดิ	กรรเจียกจรเนาวรัตน์พรายพรรณ
ห้อยพวงมาลัยดอกไม้มาศ	ต่างจับศรสาตร์พระแสงขรรค์
งามดั่งสุริยากับพระจันทร์	ตามกันมาขึ้นรถทรง ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ

๏	รถเอยรถมรกต	แอกงอนอ่อนชดงามระหง
เรือนรองทองครํ่ากำกง	ดุมวงดูแววด้วยเนาวรัตน์
ลดชั้นคั่นภาพรายเรียง	เทพนมครุฑเคียงสิงห์อัด
งามแม้นรถทรงจักรพรรดิ	บุษบกบันสะบัดปราลี
เทียมสินธพสี่ดั่งสีสังข์	มีกำลังดั่งพญาราชสีห์
ขุนรถกรายแส้ประลองตี	ขับรี่ดั่งรถพระทินกร
พระสัตรุดนั่งหน้าประนมหัตถ์	มยุรฉัตรพรายแสงประภัสสร
ชุมสายบังสีรวีวร	แตรงอนฆ้องกลองประโคมครึก
ไชยามพวานฤทธิรณ	โบกธงนำพลกระบวนศึก
วานรโห่สนั่นพันลึก	คึกคึกรีบเร่งกันมา ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ฝ่ายสุริยาภพยักษา
ยืนรถอยู่กลางโยธา	เห็นมนุษย์ยกมาแต่ไกล
โกรธาขบเขี้ยวเคี้ยวฟัน	กระทืบบาทสนั่นหวั่นไหว
จึ่งมีสิงหนาทประกาศไป	เหวยไวยกาสูรเสนี
จงขับพหลพลยักษ์	เข้าหักโจมทัพกระบี่ศรี
ฆ่าเสียทั้งจอมโยธี	ให้สาที่นํ้าใจอหังการ์ ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	จึ่งไวยกาสูรยักษา
น้อมเกล้ารับราชบัญชา	ก็ขับโยธาเข้าราญรอน ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	ฝ่ายพวกพลมารชาญสมร
วิ่งวุ่นหนุนกลุ้มตะลุมบอน	เข้าต่อกรด้วยพวกพานรินทร์
พุ่งซัดอาวุธสับสน	ลางตนก็ยิงธนูศิลป์
เสียงปืนครื้นครั่นสนั่นดิน	อสุรินทร์ไม่คิดชีวา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	ฝ่ายพลวานรทัพหน้า
ไม่ทันตั้งยั้งหยุดกายา	ยักษาจู่โจมเข้าราวี
ลางตนรับรอต่อประจัญ	ลางตนขยั้นถอยหนี
จนนายหมวดตรวจไล่โบยตี	หมู่กระบี่จึ่งกลับเข้าชิงชัย
ถีบตบขบกัดฟัดฟาด	พลมารตายกลาดไม่นับได้
บ้างชิงฉุดอาวุธวุ่นไป	โลดไล่แทงฟันอสุรา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	ฝ่ายพลทหารยักษา
รบรุกคลุกคลีตีประดา	ปีกซ้ายปีกขวากระหนาบกัน
ทัพหน้าวานรเสียที	อสุรีโห่ร้องเสียงสนั่น
ยิงปืนมืดกลุ้มชอุ่มควัน	ไล่แทงไล่ฟันวุ่นไป ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	หมู่กระบี่สองปีกเหยี่ยวใหญ่
ทั้งกองหนุนกองขันเกรียงไกร	กรูกันเข้าไปประจัญรับ
อสุราไม่รอต่อกร	วานรถาโถมโจมจับ
ได้ทีตีรุกทุกทัพ	พลมารแตกยับไม่สมประดี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	กาลวุธกาลจักรยักษี
เห็นวานรบุกบันประจัญตี	โยธีแตกพ่ายกระจายมา
สองนายโกรธาตัวสั่น	ขบฟันเขม้นเข่นฆ่า
กระทืบบาทผาดเสียงเป็นโกลา	แกว่งคทาโลดโผนโจนทะยาน
ไล่ตีกลางพลวานร	ด้วยฤทธิรอนกำลังหาญ
หมู่ลิงวิ่งหนีลนลาน	สองมารไล่รุกคลุกคลี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	นิลพัทนิลนนท์กระบี่ศรี
เห็นยักษาตีพลโยธี	กริ้วโกรธแกว่งตรีทะยานมา
นิลพัทโจมจับกาลวุธ	ด้วยกำลังฤทธิรุทรแกล้วกล้า
นิลนนท์ผู้มีศักดา	จับกาลจักรกลางแปลง
สี่นายทรหดอดทน	ต่างตนต่างกล้าต่างแข็ง
กลอกกลับจับกันประจัญแรง	ต่างตีต่างแทงไม่ลดกร ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	กาลวุธกาลจักรชาญสมร
สองนายรับสองวานร	แกว่งคทาธรทะยานยุทธ์
รับรองป้องปัดกันไปมา	หันเหียนเปลี่ยนท่าอุตลุด
ถ้อยทีถ้อยมีฤทธิรุทร	ฉวยชิงอาวุธวุ่นไป ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	นิลพัทนิลนนท์ทหารใหญ่
รบชิดติดพันว่องไว	ทะลวงไล่โถมถีบด้วยบาทา
ล้มลงกับพื้นสุธาธาร	ทะยานขึ้นเหยียบอกยักษา
หวดด้วยตรีเพชรอันศักดา	อสุราสุดสิ้นชีวี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ โอด

๏	เมื่อนั้น	จึ่งสุริยาภพยักษี
เห็นสองวานรเข้าต่อยตี	ฆ่าสองอสุรีบรรลัย
กริ้วโกรธพิโรธดั่งเพลิงกัลป์	กระทืบบาทสนั่นหวั่นไหว
ฉวยชักพระแสงศรชัย	พาดสายแผลงไปด้วยฤทธิ์ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เปรี้ยงเปรี้ยงดั่งเสียงสุนีบาต	เป็นศรเกลื่อนกลาดอกนิษฐ์
ต้องพลวานรปัจจามิตร	สุดสิ้นชีวิตดาษดา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระพรตสุริย์วงศ์นาถา
เห็นศรอสุรีแผลงมา	ต้องพลสวาวานร
ตายยับทับกันเกลื่อนกลาด	จึ่งชักพลายวาตแสงศร
น้าวหน่วงด้วยกำลังฤทธิรอน	น้องพระสี่กรก็แผลงไป ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เสียงสนั่นหวั่นไหวทั้งไตรจักร	ต้องศรมารหักไม่ทนได้
พลยักษ์ตายยับทั้งทัพชัย	กระบี่ไพรกลับเป็นขึ้นพร้อมกัน ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ลูกท้าวจักรวรรดิรังสรรค์
เห็นศรล้างศรกุมภัณฑ์	ทั้งพวกพลขันธ์บรรลัยลาญ
ขบเขี้ยวเคี้ยวฟันสนั่นฟ้า	สองตาดั่งดวงพระสุริย์ฉาน
ฉวยจับจักรแก้วสุรกานต์	ขุนมารขว้างไปด้วยฤทธี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เป็นจักรลอยเลื่อนเกลื่อนกลาด	สำเนียงกัมปนาทอึงมี่
ล้อมรอบรถรัตน์มณี	สำแดงฤทธีจะราญรอน ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระพรตสุริย์วงศ์ทรงศร
เห็นจักรลูกท้าวแปดกร	ร่อนร้อนใกล้รถเข้ามา
จึ่งจับจันทวาทิตย์พาดสาย	หมายล้างอาวุธยักษา
น้าวหน่วงด้วยกำลังศักดา	ผ่านฟ้าก็แผลงไปทันที ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	ศรชัยไล่ล้างจักรมาร	เสียงสะเทือนสะท้านทุกราศี
ต้องทั้งรถทรงอสุรี	เป็นภัสม์ธุลีไปด้วยกัน ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	สุริยาภพฤทธิแรงแข็งขัน
ตกจากรถแก้วแพรวพรรณ	กุมภัณฑ์ยิ่งกริ้วโกรธา
ลุกขึ้นกวัดแกว่งคทาวุธ	สำแดงฤทธิรุทรแกล้วกล้า
กระทืบบาทผาดโผนโจนมา	ฉวยงอนรถาทันที
ดั่งไพจิตรากุมภัณฑ์	จับเวไชยันต์โกสีย์
คร่ากระชากลากฉุดจะราวี	ด้วยกำลังฤทธีขุนยักษ์ ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	น้องพระหริวงศ์ทรงจักร
แลเห็นลูกท้าวสี่พักตร์	ฉวยหักงอนราชรถชัย
พระกรกวัดแกว่งศรสาตร์	งามวิลาสไม่มีที่เปรียบได้
ตีต้องอสุราซวนไป	ด้วยฤทธิไกรพระภูมี
แล้วเสด็จลงจากรถทรง	กับองค์พระสัตรุดเรืองศรี
เข้าไล่โจมจับอสุรี	ในที่ท่ามกลางโยธา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	จึ่งสุริยาภพยักษา
ผู้เดียวรับสองกษัตรา	แกว่งคทาถาโถมโรมรัน
ตีซ้ายป่ายขวากุลาหล	จับกันสามตนดั่งจักรผัน
หันเหียนเปลี่ยนท่าพัลวัน	กุมภัณฑ์ไม่ละลดกร ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ทั้งสองน้องนารายณ์ทรงศร
ต่างแกว่งศิลป์สิทธิ์ฤทธิรอน	เข้าไล่ต่อกรอสุรา
พระเชษฐาขึ้นเหยียบบ่าซ้าย	น้องชายนั้นเหยียบเข่าขวา
พระสัตรุดฉุดชิงคทา	พระพรตตีอสุรากระเด็นไป ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	แล้วจับพรหมาสตร์ศรทรง	ขององค์พระนารายณ์ประทานให้
พาดสายหมายล้างชีวาลัย	น้าวหน่วงแผลงไปด้วยฤทธี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	พสุธาอากาศก็หวาดหวั่น	เสียงสะเทือนเลื่อนลั่นทุกราศี
ต้องสุริยาภพสิ้นชีวี	ปลิวไปคิรีจักรวาล ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ
ยานี

๏	เมื่อนั้น	เทวานางฟ้าทุกสถาน
ซึ่งสถิตยังทิพย์พิมาน	เห็นน้องพระอวตารสี่กร
สังหารผลาญสุริยาภพ	ล้มในที่รบด้วยแสงศร
ต่างองค์ปรีดาสถาวร	เผยบัญชรรัตน์มณี
เยี่ยมยิ้มพริ้มพักตร์สรวลสันต์	ตบหัตถ์สนั่นอึงมี่
บ้างบรรเลงดุริยางค์ดนตรี	ขับครวญดีดสีวุ่นไป
บ้างโปรยข้าวตอกทิพมาศ	มณฑามาลาศลงมาให้
หอมหวนตลบอบอาบใจ	อวยชัยให้พรทั้งเมืองฟ้า ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระพรตพระสัตรุดนาถา
ครั้นเสร็จสังหารอสุรา	เทวาโปรยทิพย์สุมามาลย์
เกลื่อนกลาดดาษพื้นพนาลี	มีกลิ่นเสาวคนธ์หอมหวาน
พระหยิบดมชมเล่นสำราญ	ผ่านฟ้าเสด็จขึ้นรถชัย
ให้เลิกโยธาพลากร	ยักษาวานรน้อยใหญ่
โห่สนั่นครั่นครื้นภพไตร	กลับไปสุวรรณพลับพลา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	ฝ่ายกองคอยเหตุยักษา
แอบอยู่ตามเชิงบรรพตา	เห็นสุริยาภพกุมภัณฑ์
รณรงค์ต้องศรบรรลัย	ตกใจหน้าซีดตัวสั่น
ดั้นดัดลัดป่าพนาวัน	พากันเร่งรีบเข้าธานี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	ครั้นถึงประณตบทบงสุ์	ทูลองค์จักรวรรดิยักษี
ว่าพระโอรสธิบดี	ไปต่อตีด้วยราชภัยพาล
บัดนี้ต้องศรสวรรคต	ม้วยหมดทั้งพลทวยหาญ
อันซึ่งซากศพขุนมาร	แหลกลาญไม่เห็นประจักษ์ตา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวจักรวรรดิยักษา
แจ้งว่าโอรสผู้ศักดา	สุดสิ้นชีวาในที่รบ
ด้วยศรมนุษย์อันเพริศพราย	สิ้นสาบสูญหายทั้งซากศพ
ตกใจดั่งมีมาณพ	มาพลิกราชพิภพให้ควํ่าไป
ชลเนตรกระเด็นออกจากเนตร	แสนทุกข์แสนเทวษละห้อยไห้
อ้าโอษฐ์สะท้อนถอนใจ	อาลัยครวญครํ่ารำพัน ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ
โอ้

๏	โอ้สุริยาภพของพ่อเอ๋ย	ไฉนเลยมาม้วยอาสัญ
เจ้าก็เรืองฤทธิไกรดั่งไฟกัลป์	ปราบได้ถึงสวรรค์ชั้นบาดาล
ตั้งใจบำรุงเลี้ยงมา	จะให้ครองพาราราชฐาน
เป็นเจ้าอสูรหมู่มาร	หรือมาแพ้พวกพาลทรลักษณ์
เป็นที่อัปยศอดอาย	จะดูหมิ่นยินร้ายทั้งไตรจักร
เสียแรงเป็นสุริย์วงศ์ยักษ์	จรรโลงหลักโลกาธาตรี
ตั้งแต่วันนี้จะแลลับ	ดั่งเดือนดับสิ้นแสงรัศมี
ทีนี้อริราชไพรี	จะมีแต่กำเริบอหังการ์
อกเอ๋ยจะได้ผู้ใด	ออกไปช่วยพ่อเข่นฆ่า
เหมือนเจ้าผู้มีศักดา	รํ่าพลางโศกาจาบัลย์ ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ โอด
ร่าย

๏	สร่างโศกคืนคิดด้วยจิตพาล	พญามารกริ้วโกรธหุนหัน
เหม่เหม่มนุษย์เท่าแมงวัน	มาดูหมิ่นกันนักไป
ดีแล้วจะเป็นไรมี	กูจะผลาญชีวีเสียให้ได้
ดูก่อนเสนาปรีชาไว	ไปหาบรรลัยจักรขึ้นมา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	เสนีผู้มียศถา
รับสั่งถวายบังคมลา	ก็รีบมาปราสาทพระโอรส ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	ครั้นถึงน้อมเศียรอภิวาทน์	กราบทูลแทบบาทบงกช
ว่าพระเชษฐาผู้ทรงยศ	สวรรคตด้วยราชไพรี
บัดนี้สมเด็จพระบิดา	ให้ข้ามาเชิญบทศรี
ขึ้นไปเฝ้าองค์พระภูมี	ยังในที่ท้องพระโรงคัล ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	บรรลัยจักรฤทธิแรงแข็งขัน
รู้ว่าเชษฐากุมภัณฑ์	สุดสิ้นชีวันด้วยพวกภัย
ความรักความเสียดายเป็นพ้นนัก	ดั่งใครควักดวงเนตรไปได้
ทั้งโกรธทั้งแค้นแน่นใจ	ก็รีบไปพระโรงรัตนา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	ครั้นถึงน้อมเศียรบังคมบาท	พระบิตุรงค์ธิราชยักษา
ชลนัยน์ไหลอาบพักตรา	อสุราคอยฟังพระวาที ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวจักรวรรดิยักษี
ครั้นเห็นลูกรักร่วมชีวี	จึ่งมีพระราชโองการ
ตรัสว่าดูก่อนบรรลัยจักร	ลูกรักผู้ปรีชาหาญ
พี่เจ้าออกไปรอนราญ	สุดสิ้นชนมานกลางยุทธ์
พ่อไม่เห็นใครที่อาจอง	ซึ่งจะออกรณรงค์สัประยุทธ์
เจ้าผู้ศักดาวรารุทร	จงไปล้างมนุษย์วานร
แก้แค้นแทนมือมันจงได้	ด้วยกำลังฤทธิไกรชาญสมร
ให้ปรากฏเกียรติยศขจายจร	ถาวรอยู่ชั่วกัลปา ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	บรรลัยจักรสุริย์วงศ์ยักษา
ได้ฟังบรรหารพระบิดา	กราบกับบาทาแล้วทูลไป
อันศึกเพียงนี้ไม่หนักนัก	พอจักสนองพระคุณได้
ตัวลูกจะขอออกชิงชัย	มิให้เคืองใต้บาทธุลี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวจักรวรรดิยักษี
ได้ฟังโอรสก็ยินดี	ดั่งวารีทิพย์ชโลมทา
ความทุกข์ความร้อนนั้นหายสิ้น	อสุรินทร์ตบมือสรวลร่า
ลูบหลังแล้วมีบัญชา	แก้วตาจงเร่งยกไป
อันหมู่อริราชไพรี	อย่าต่อฤทธีเจ้าได้
แม้นเสร็จสงครามเมื่อใด	พ่อจะให้ครอบครองพระนคร ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	บรรลัยจักรใจหาญชาญสมร
บังคมก้มเกล้ารับพร	องค์พระบิดรแล้วกลับมา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	ครั้นถึงมหาปราสาท	เสด็จเหนือสิงหาสน์ฝ่ายหน้า
จึ่งมีพระราชบัญชา	ตรัสสั่งเสนาผู้ร่วมใจ
จงเกณฑ์ม้ารถคชสาร	สุรโยธาหาญน้อยใหญ่
พรุ่งนี้จะยกออกไป	ชิงชัยด้วยราชไพรี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	สุพินสันเสนายักษี
รับสั่งพระองค์ทรงฤทธี	ถวายอัญชุลีแล้วออกมา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ
ยานี

๏	จัดพวกทหารชำนาญศึก	สี่หมู่ห้าวฮึกแกล้วกล้า
เหล่าหนึ่งใส่เสื้อสีฟ้า	ถือหอกเงื้อง่ากระหยับแทง
หมู่หนึ่งใส่เสื้อดอกคำ	ถือทวนกรายรำกวัดแกว่ง
เหล่าหนึ่งพื้นใส่เสื้อแดง	ถือธนูขัดแล่งลูกพิษ
หมู่หนึ่งล้วนใส่เสื้อลาย	มือถือทองปรายเหน็บกริช
แต่ละตนล้วนมีศักดาฤทธิ์	อาจสู้ปัจจามิตรได้ถึงพัน
ขุนช้างก็ผูกช้างศึก	เรียกมันครั่นครึกแผ่นดินลั่น
ขุนม้าผูกม้าตัวฉกรรจ์	ฝีเท้าเร็วทันลมพัด
ขุนรถเทียมรถด้วยไกรสร	สารถีถือค้อนยืนหยัด
ตั้งเป็นกระบวนเยียดยัด	อึงอัดเพียบพื้นธรณี ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	บรรลัยจักรสุริย์วงศ์ยักษี
ครั้นแสงทองส่องฟ้าธาตรี	เสด็จไปเข้าที่สนานกาย ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ
โทน

๏	ปทุมทองโปรยปรายใสสะอาด	ดั่งนํ้าอโนดาตกระแสสาย
ทรงสุคนธ์ปรุงปนสุพรรณพราย	กลิ่นขจายขจรฟุ้งจรุงใจ
สนับเพลาเครือยกกระหนกร่วง	เชิงงอนพลอยดวงดอกไม้ไหว
ภูษาเขียวทองอำไพ	สอดใส่ฉลององค์อลงการ
เกราะแก้วรัดอกกระหนกเกล็ด	สังวาลเพชรตาบทิศมุกดาหาร
สร้อยซับทับทรวงดวงประพาฬ	พาหุรัดชัชวาลทองกร
ทรงมหาธำมรงค์มงกุฎแก้ว	กรรเจียกจรเพชรแพร้วประภัสสร
จับเหราพตฤทธิรอน	บทจรขึ้นรถรูจี ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ คุกพาทย์
โทน

๏	รถเอยราชรถศึก	กงกำแก้วผลึกสลับสี
แอกงอนล้วนแล้วด้วยมณี	บุษบกตั้งที่บัลลังก์พราย
ชั้นต้นรูปสิงห์ยืนหยัด	ชั้นสองครุฑอัดเฉิดฉาย
ชั้นสามเทพนมเรียงราย	กระจังพรายเสาแก้วแวววาม
เทียมด้วยไกรสรสิงหราช	สี่พันร้ายกาจชาญสนาม
โลทันสันทัดในสงคราม	กรายทวนขับตามดำเนินรถ
เครื่องสูงชุมสายรายรัตน์	มยุรฉัตรกรรชิงกลิ้งกลด
แห่เคียงเรียงกันเป็นหลั่นลด	โบกธงหน้ารถเป็นสำคัญ
แซ่เสียงปี่กลองก้องกึก	ประโคมครึกเพียงพื้นแผ่นดินลั่น
หมู่มารขานโห่รับกัน	เร่งพวกพลขันธ์ดำเนินจร ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ

๏	ครั้นถึงให้หยุดพลหาญ	ริมธารแทบเชิงสิงขร
ในที่ชัยภูมิสถาวร	คอยจะราญรอนปัจจามิตร ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ
 

๙๔
๙๔