๏	 เมื่อนั้น	พระสุริย์วงศ์องค์นารายณ์นาถา
ตรึกไปที่จะมอบลงกา	แก่พญาพิเภกอสุรี
ด้วยพระทัยเมตตาการุญนัก	จะให้เป็นปิ่นปักยักษี
ไว้เกียรติยศพระภูมี	ชั่วฟ้าธาตรีสืบไป
แสนโสมนัสเป็นสุดคิด	จะสนิทนิทราก็หาไม่
จนแสงทองส่องฟ้าเรืองไร	อโณทัยเยี่ยมยอดยุคุนธร ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ
ร่าย

๏	จึ่งชำระสระสรงทรงเครื่อง	อร่ามเรืองจำรัสประภัสสร
กับองค์สีดาบังอร	พระลักษมณ์ฤทธิรอนอนุชา
พากันเสด็จยุรยาตร	ไปปราสาทอภิเษกยักษา
เบญกายกับนางอสุรา	ก็มาโดยเสด็จพระจักรี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	ลดองค์ลงเหนือบัลลังก์รัตน์ 	ภายใต้เศวตฉัตรเฉลิมศรี
พร้อมหมู่มาตยามนตรี	วานรอสุรีดาษดา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พญาพิเภกยักษา
ครั้นใกล้ศุภฤกษ์เวลา	ก็มาเข้าที่สรงสาคร ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ
โทน

๏	สนานกายสุหร่ายแก้วอลงการ	สุคนธาปรุงธารเกสร
สนับเพลารายพลอยอรชร	เชิงงอนกระหนกเงินเป็นเงางาม
ภูษาพื้นสีเขียวขจิต	ฉลุลายชวลิตทองอร่าม
ชายแครงช่อเครือสุวรรณวาม	ชายไหวแสงพลามสลับพลอย
ทับทรวงห่วงสายสะอิ้งแก้ว	สังวาลวัลย์เพชรแววดั่งหิ่งห้อย
ตาบทิศจำหลักดวงลอย	พาหุรัดรักร้อยทองกร
ธำมรงค์แสงรุ้งแววร่วง	มงกุฎแก้วดอกไม้พวงประภัสสร
ทับทิมทิพย์กุณฑลกรรเจียกจร	แล้วกรายกรมาเฝ้าพระจักรี ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	จึ่งน้อมเศียรเกล้าบังคมบาท	พระตรีภูวนาถเรืองศรี
ท่ามกลางวานรอสุรี	ในที่ปราสาทรัตนา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	นางท้าวเถ้าแก่ซ้ายขวา
จึ่งให้นางตรีชฎา	กับมณโฑกัลยายุพาพาล
ชำระสระสรงทรงเครื่อง	อร่ามเรืองด้วยดวงมุกดาหาร
งามทรงทั้งสองเยาวมาลย์	ปานดั่งนางเทพกินรี
เสร็จแล้วก็พายุรยาตร	ลงจากปราสาทมณีศรี
อันฝูงกำนัลขันที	ก็ตามเสด็จเทวีออกมา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	ต่างตนนบนิ้วบังคม	พระนารายณ์บรมนาถา
หมอบเฝ้าเกลื่อนกลาดดาษดา	ในมหาปราสาทพรายพรรณ ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระกฤษณุรักษ์รังสรรค์
จึ่งให้พิเภกกุมภัณฑ์	ขึ้นนั่งยังสุวรรณบัลลังก์รัตน์
เป็นที่อภิเษกเลิศไกร	ภายใต้มหาเศวตฉัตร
งามดั่งบรมจักรพรรดิ	เป็นปิ่นกษัตริย์ในโลกา
ให้มณโฑเทวีอยู่เบื้องซ้าย	ฝ่ายตรีชฎาอยู่เบื้องขวา
อันหมู่ปโรหิตเสนา	นั่งอันดับมาเป็นเหล่ากัน ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ
สระบุหร่ง

๏	ได้เอยได้ฤกษ์	โหราให้เบิกบายศรีขวัญ
ประโคมฆ้องกลองนี่นัน	แตรสังข์สนั่นเป็นโกลา
ฝ่ายว่าปโรหิตก็จุดเทียน	ติดแว่นส่งเวียนไปเบื้องขวา
เสนีกวีราชมาตยา	พระวงศารับส่งกันต่อไป ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	ครั้นถ้วนคำรบเจ็ดรอบ	โดยระบอบพิธีคัมภีร์ไสย
ปโรหิตก็ดับเทียนชัย	โบกควันไปให้เป็นมงคล
แล้วเอาจุณเจิมสามกษัตริย์	ให้จำเริญสวัสดิ์สถาผล
ราชครูก็อ่านพระมนต์	ครบถ้วนสามหนตามคำรา
แล้วจึ่งเอานํ้าสังข์นํ้ากลศ	รดเหนือเศียรเกล้ายักษา
ทั้งสามสุริย์วงศ์กษัตรา	ถ้วนหน้าอำนวยอวยพร ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระสุริย์วงศ์ทรงฤทธิ์อดิศร
จึ่งมอบลงกาพระนคร	ประชากรมาตยาโยธี
ทั้งแสนสมบัติพัสถาน	พระสนมนงคราญเฉลิมศรี
ให้พญาพิเภกอสุรี	โยธีสุริย์วงศ์กษัตรา
ท่านจงรักษาอาณาจักร	เป็นหลักนัคเรศไปภายหน้า
ตั้งอยู่ในยุติธรรมา	ให้เป็นผาสุกสำราญใจ ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พิเภกผู้มีอัชฌาสัย
ฟังราชบรรหารพระภูวไนย	บังคมไหว้สนองพระวาที
ข้าบาทจะขอเอาพระเดช	เป็นที่พึ่งปกเกศเกศี
ดั่งฉัตรแก้วกั้นโมลี	ไปกว่าชีวีจะมรณา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระตรีภูวนาถนาถา
ครั้นเสร็จซึ่งมอบพารา	แก่พญาพิเภกกุมภัณฑ์
จึ่งชวนมเหสียุพาพักตร์	กับองค์พระลักษมณ์รังสรรค์
เสด็จย่างเยื้องจรจรัล	มาปราสาทสุวรรณรูจี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พญาพิเภกยักษี
ได้เสวยสวรรยาธานี	กับมณโฑเทวีตรีชฎา
ประกอบด้วยสนมกำนัล	แปดหมื่นสี่พันพร้อมหน้า
ขับกล่อมบำเรออสุรา	ในมหาปราสาทอลงการ
เพลิดเพลินจำเริญรสรัก	พญายักษ์เป็นสุขเกษมศานต์
ดั่งองค์เทวราชมัฆวาน	อันสถิตในวิมานเวไชยันต์ ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	ครั้นพระสุริยาเรืองรอง	แสงทองส่องฟ้าฉายฉัน
สระสรงทรงเครื่องพรายพรรณ	กุมภัณฑ์มาเฝ้าพระจักรี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	น้อมเศียรประณตบทบงสุ์	ทูลองค์พระนารายณ์เรืองศรี
ขอเชิญเสด็จพระภูมี	ไปประพาสยังที่อุทยาน
ประกอบทุกพรรณมิ่งไม้	แสนสนุกกว้างใหญ่รโหฐาน
ดั่งนันทวันอันโอฬาร	ของท้าวมัฆวานในเมืองฟ้า ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระจักรรัตน์แก้วนาถา
ได้ฟังพิเภกอสุรา	แสนโสมนัสสาพันทวี
จึ่งมีบัญชาประกาศิต	สั่งลูกพระอาทิตย์เรืองศรี
จงเตรียมพหลโยธี	จะไปสวนมาลีทศกัณฐ์ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	สุครีพฤทธิแรงแข็งขัน
รับสั่งพระองค์ทรงสุบรรณ	ถวายบังคมคัลแล้วออกมา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ
ยานี

๏	ตั้งเป็นกระบวนพยุหบาตร	พลแห่เกลื่อนกลาดซ้ายขวา
คับคั่งตามแนวมรคา	ยักษาวานรอลวน
ล้วนถือซึ่งสรรพอาวุธ	อุตลุดเอิกเกริกกุลาหล
แต่หน้ามหาไพชยนต์	มาจนทวารเวียงชัย
เทียมทั้งรถแก้วแววฟ้า	อันองค์อินทราเอามาให้
ประทับกับเกยรัตนามัย	คอยองค์ภูวไนยเสด็จจร ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระนารายณ์สุริย์วงศ์ทรงศร
กับองค์อัครราชบังอร	พระลักษมณ์ฤทธิรอนอนุชา
ชำระสระสนานทรงเครื่อง	อร่ามเรืองดั่งเทพเลขา
กรายกรลีลาศยาตรา	มาขึ้นมหาพิชัยรถ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ
โทน

๏	รถเอยสองรถแก้ว	กงกำล้วนแล้วด้วยมรกต
เรือนแปรกแอกอ่อนงอนชด	บัลลังก์ลดฉลุลายรายกระจัง
บุษบกเรือนเก็จประกอบภาพ	เสาแก้วแอบกาบกระหนกตั้ง
สี่มุขหุ้มสุวรรณบันบัง	ดูดั่งวิมานในเมืองอินทร์
อันรถพระศรีอนุชา	ไปหน้ารถองค์พระทรงศิลป์
สองรถขับเรื่อยดั่งหงส์บิน	เครื่องสูงบังทินกรพราย
งามพระหริรักษ์จักรี	งามพระลักษมีโฉมฉาย
งามพระวรนุชน้องนารายณ์	งามพลนิกายประนมกร
งามพวกฆ้องกลองประโคมครึก	แผ่นดินลั่นพันลึกไหวกระฉ่อน
ออกจากลงกาพระนคร	บทจรตรงไปอุทยาน ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ

๏	ครั้นถึงจึ่งลงจากรถแก้ว	อันเพริศแพร้วด้วยดวงมุกดาหาร
กับองค์สีดายุพาพาล	พระอนุชาชัยชาญร่วมชีวัน ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ
โทน

๏	สามกษัตริย์เที่ยวชมบุปผชาติ	ดอกดกเดียรดาษในสวนขวัญ
เด็ดแก้วพิกุลแกมพิกัน	จวงจันทน์ลำดวนกระดังงา
ประยงค์นางแย้มสาวหยุด	สัตบันชาตบุษย์กฤษณา
จำปีแกมปีบจำปา	กาหลงกุหลาบสารภี
พระเลือกเด็ดเอาดวงอันเบิกบาน	ให้เยาวมาลย์ยอดมิ่งมเหสี
พระอนุชาหักช่อสุมาลี	น้อมถวายเทวีพระพี่นาง
พระชี้หัตถ์ตรัสชวนพระนุชนาถ	ให้เชยชมรุกขชาติต่างต่าง
ม่วงปรูหมู่ประยงค์ปริงปราง	ผลย้อยห้อยสล้างสลอนไป
ชมสระโกสุมประทุมมาศ	นํ้าสะอ้านดูสะอาดเย็นใส
บ้างบานตูมดวงตั้งบังใบ	ภมรไซ้คลึงซาบสุคนธ์ธาร
บ้างโรยร่วงเสาวรสเกสร	กลิ่นขจายฟุ้งขจรหอมหวาน
แสนสนุกดั่งนันทโนทยาน	ชมสำราญชื่นสำเริงเปรมปรีดิ์ ฯ
ฯ ๑๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	จึ่งพญาพิเภกยักษี
น้อมเศียรทูลเชิญพระจักรี	ให้ขึ้นที่ตำหนักอลงการ์ ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระจักรกฤษณ์ลือฤทธิ์ทุกทิศา
จึ่งชวนอัครราชกัลยา	กับพระอนุชาร่วมชีวี
เสด็จย่างเยื้องยุรยาตร	งามวิลาสดั่งท้าวโกสีย์
ขึ้นยังตำหนักอสุรี	ในที่ท่ามกลางอุทยาน ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เสมอ

๏	ลดองค์ลงเหนือบัลลังก์แก้ว	อันพรายแพร้วด้วยดวงมุกดาหาร
แล้วมีพระราชโองการ	ถามองค์นงคราญนางสีดา
เมื่อทศพักตร์มันลักเจ้า	ยุพเยาว์ผู้ยอดเสน่หา
มาไว้ในสวนมาลา	อสุราให้อยู่แห่งใด ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	นางสีดาผู้ยอดพิสมัย
นบนิ้วบังคมพระภูวไนย	อรไทสนองพระวาที
ว่าทศกัณฐ์อสุรา	ให้ข้าผู้รองบทศรี
อยู่ที่ในตำหนักนี้	มีแต่ทนทุกข์ไม่เว้นวัน ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระกฤษณุรักษ์รังสรรค์
เสด็จอยู่ในสวนกุมภัณฑ์	จนพระสุริยันรอนรอน
ดาวเดือนเกลื่อนกลุ้มนภาลัย	โอภาสอำไพประภัสสร
สงัดเสียงปักษาทิชากร	พระพายพัดอ่อนอ่อนรวยมา
ก็เข้าที่สิริไสยาสน์	กับองค์อัครราชเสน่หา
ในห้องตำหนักอลงการ์	ผ่านฟ้าสำราญในราตรี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	พญาสุครีพกระบี่ศรี
จึ่งให้วานรโยธี	นั่งยามตามอัคคีรอบไป
ชั้นนอกนั้นให้กุมภัณฑ์	ผลัดกันตรวจตราเอาใจใส่
ล้อมวงจุกช่องกองไฟ	มิให้เข้าออกไปมา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	ฝ่ายไวยกาสูรยักษา
ทั้งนิลกายสูรอสุรา	อันมาแต่กรุงจักรวาล
ครั้นทศคีรีธรคีรีวัน	ออกโรมรันสิ้นชีพสังขาร
องค์เจ้าลงกาพญามาร	ให้อยู่ช่วยการชิงชัย
วันเมื่อทศเศียรมรณา	ก็ออกจากลงกากรุงใหญ่
ดั้นดัดลัดป่าพนาลัย	รีบไปจักรวาลธานี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เชิด

๏	ครั้นถึงจึ่งถวายอภิวันท์	ทูลท้าวอัศกรรณยักษี
ว่ากรุงลงกาบุรี	บัดนี้มีศึกมารอนราญ
คือรามลักษมณ์พี่น้องสองมนุษย์	คุมกระบี่ฤทธิรุทรกล้าหาญ
เคี่ยวฆ่าสุริย์วงศ์พรหมาน	บรรลัยลาญพ้นที่จะคณนา
พระโอรสเสด็จไปทั้งสององค์	ออกรณรงค์สิ้นชีพสังขาร์
จนถึงสมเด็จเจ้าลงกา	ไพรีก็ฆ่าให้บรรลัย
ข้าบาททั้งสองนี้แทบตาย	หากคิดเทถ่ายจึ่งมาได้
ทูลแถลงแจ้งความแต่ต้นไป	โดยนัยที่รู้เห็นมา ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	ท้าวอัศกรรณยักษา
แจ้งว่าพระสหายผู้ศักดา	ไพรีเข่นฆ่าให้วายปราณ
ทั้งสองโอรสอสุรี	ก็สุดสิ้นชีวีสังขาร
ตกใจดั่งองค์พระกาล	มาประหารเศียรเกล้ากุมภัณฑ์
แสนรักแสนสุดอาลัยนัก	พญายักษ์วิโยคโศกศัลย์
ชลเนตรคลอเนตรจาบัลย์	คั่งแค้นอัดอั้นตันใจ
นิ่งขึงตะลึงทั้งกายา	จะออกปากเจรจามิใคร่ได้
ให้ร้อนรุ่มคลุ้มคลั่งฤๅทัย	ภูวไนยกริ้วโกรธดั่งเพลิงกาล
ขบเขี้ยวเคี้ยวฟันกระทืบบาท	ผาดแผดสีหนาทสำแดงหาญ
เหม่เหม่มนุษย์สาธารณ์	กับไอ้เดียรัจฉานทรลักษณ์
ฤทธิ์มันจะมีสักเพียงไร	จึ่งอาจใจรุกโรมมาโหมหัก
ไม่เกรงกูผู้เป็นสหายรัก	จักหั่นมิให้แค้นคอกา
ว่าแล้วมีราชบรรหาร	เหวยเสนามารยักษา
จงเร่งรีบจัดโยธา	กูจะไปเข่นฆ่าไพรี ฯ
ฯ ๑๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	จึ่งมหาเสนาทั้งสี่
รับสั่งพระองค์ทรงธรณี	ชุลีออกจากพระโรงคัล ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ
ยานี

๏	เกณฑ์หมู่ทหารชำนาญยุทธ์	เลือกล้วนฤทธิรุทรแข็งขัน
เหล่าหนึ่งหน้ากากใจฉกรรจ์	ถือปืนขบฟันทุกตน
เหล่าหนึ่งหน้าขบตาแดง	ถือหอกกวัดแกว่งสับสน
เหล่าหนึ่งหน้าไพร่ทรพล	ถือทวนพู่ขนจามรี
เหล่าหนึ่งหน้าแสยะเขี้ยวขาว	ถือธนูโห่ฉาวอึงมี่
เหล่าหนึ่งหน้าดำล่ำพี	ถือดาบเหน็บตรีคะนองฤทธิ์
เหล่าหนึ่งหน้าเขียวเขี้ยวโง้ง	ถือปืนนกโพรงเหน็บกริช
เตรียมทั้งรถแก้วชวลิต	เสร็จตามประกาศิตอสุรา ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	องค์ท้าวอัศกรรณยักษา
ครั้นรุ่งรางสร่างแสงพระสุริยา	เสด็จมาเข้าที่สรงชล ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ
โทน

๏	ชำระสระสนานสำราญกาย	สุหร่ายแก้วโปรยปรายดั่งสายฝน
ลูบไล้เครื่องต้นเสาวคนธ์	ปรุงปนเกสรสุมามาลย์
สนับเพลาเครือขดเชิงกรอง	ภูษาพื้นตองทองประสาน
ฉลององค์เกราะแก้วสุรกานต์	ทับทรวงสังวาลตาบทิศ
ทองกรพาหุรัดวาสุกรี	ธำมรงค์พลอยมณีโลหิต
มงกุฎเพชรเหลืองชวลิต	กุณฑลทองขจิตกรรเจียกจร
ขัดมหาคทาวราวุธ	กรจับพิชัยยุทธ์ธนูศร
ดั่งท้าวเวสสุวัณฤทธิรอน	บทจรมาขึ้นรถทรง ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	รถเอยรถศึก	กงกำพันลึกงอนระหง
แปรกแอกเพลาดุมวง	ล้วนอลงกตแก้วแกมสุวรรณ
บัลลังก์ลอยตั้งบุษบก	สิงห์อัดเครือกระหนกกระหนาบคั่น
ชั้นครุฑยุดนาคยืนยัน	ถัดนั้นเทพนมประนมกร
เทียมด้วยคชสีห์ตัวหาญ	สองพันเริงร่านดั่งไกรสร
สารถีมือถือโตมร	ขับโผนโจนจรดั่งลมพัด
ประดับด้วยอภิรุมชุมสาย	ธงทิวริ้วรายกรรชิงฉัตร
พวกพหลเดินเบียดเยียดยัด	ขนัดฆ้องกลองประโคมโครมครึก
หมู่ทหารขานโห่มี่สนั่น	เสียงกงรถลั่นก้องกึก
มืดคลุ้มชอุ่มควันพันลึก	คึกคึกข้ามมหาสมุทรไป ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ

๏	ครั้นถึงฟากฝั่งชลธี	อสุรีจะยั้งก็หาไม่
รีบเร่งพหลพลไกร	ล่วงข้ามพิชัยลงกา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	ชายหญิงชาวด่านถ้วนหน้า
เห็นทัพจักรวาลยกมา	ตกประหม่าไม่เป็นสมประดี
ลางตนอุ้มลูกจูงหลาน	วิ่งพล่านอุตลุดอึงมี่
ร้องไห้เรียกกันเป็นโกลี	บ้างหนีแต่ตัวกลัวตาย
บ้างแบกภรรยาพาวิ่ง	สิ่งของพลัดตกหกหาย
บ้างขี่พ่อตาคร่าแม่ยาย	วุ่นวายรีบเข้าในลงกา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	แต่ตัวนายนั้นไปอุทยาน	แจ้งการพิเภกยักษา
ว่าท้าวอัศกรรณมารา	ยกพวกโยธามาโจมตี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เจรจา

๏	บัดนั้น	พญาพิเภกยักษี
รู้ว่าข้าศึกมาราวี	อสุรีขึ้นเฝ้าพระสี่กร ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	ครั้นถึงประณตบทบงสุ์	ทูลองค์พระนารายณ์ทรงศร
ว่าท้าวอัศกรรณฤทธิรอน	ซึ่งผ่านนครจักรวาล
เป็นสหายกับท้าวทศพักตร์	ขุนยักษ์ยกพวกพลหาญ
ข้ามมหาสาครมารอนราญ	ชาวด่านแตกยับเข้ามา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระกฤษณุรักษ์นาถา
แจ้งว่าอัศกรรณมารา	ยกพลโยธามาราวี
จึ่งมีบัญชาประกาศิต	สั่งลูกพระอาทิตย์เรืองศรี
จงเร่งจัดพลโยธี	กูจะไปต่อตีด้วยกุมภัณฑ์ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	สุครีพฤทธิแรงแข็งขัน
รับสั่งพระองค์ทรงสุบรรณ	ถวายบังคมคัลแล้วออกมา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ
ยานี

๏	เกณฑ์เป็นกระบวนพยุหบาตร	ให้ชามพูวราชตัวกล้า
คุมพลห้าสมุทรพื้นศักดา	เป็นกองหน้าหักโหมโจมยุทธ์
ถัดนั้นกระบินทร์นิลนนท์	คุมพลโยธาห้าสมุทร
ถัดนั้นวานรโคมุท	คุมกระบี่ฤทธิรุทรเท่ากัน
ถัดมาคำแหงหนุมาน	คุมทหารห้าสมุทรแข็งขัน
แต่ละตนพื้นพงศ์เทวัญ	เข้าไหนหักนั่นไม่ทานกร
พิเภกนั้นเคียงรถทรง	องค์พระนารายณ์ทรงศร
อันทัพลงกาพระนคร	รั้งท้ายวานรโยธา ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระตรีภพลบโลกนาถา
กับองค์พระศรีอนุชา	เสด็จมาเข้าที่สรงชล ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ
โทน

๏	ไขท่อนํ้าทิพย์ใสสะอาด	จากฝักประทุมมาศเป็นฝอยฝน
ทรงสุคนธารสเสาวคนธ์	ปรุงปนเรณูสุมามาลย์
สนับเพลาเชิงรูปวาสุกรี	เจ็ดเศียรรายมณีมุกดาหาร
ต่างทรงภูษามัฆวาน	ชายไหวสุรกานต์ชายแครง
ฉลององค์พื้นตาดพระกรน้อย	ดวงลอยทองพรายลายแย่ง
ทับทรวงประดับเพชรแดง	ตาบทิศลายแทงสังวาลวัลย์
ทองกรเป็นรูปมังกรพด	พาหุรัดมรกตดวงกุดั่น
ธำมรงค์ค่าเมืองเรือนสุบรรณ	มงกุฎแก้วเทวัญกรรเจียกจร
พระเชษฐานั้นทรงพรหมาสตร์	พระลักษมณ์จับพลายวาตธนูศร
งามคล้ายสุริยันกับจันทร	กรายกรมาขึ้นรถทรง ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ
โทน

๏	รถเอยรถวิมาน	เรือนประไพรายประพาฬดูระหง
แอกงอนอ่อนงามกำวง	ดุมกงดวงแก้วประกอบกาญจน์
บัลลังก์บดเหลี่ยมผลึกรัตน์	รูปสัตว์เรืองแสงมุกดาหาร
บุษบกบันสะบัดชัชวาล	สูงแม้นทรงวิมานพรหมา
เทียมสินธพสิบเทเวศ	เรืองเดชร้ายดุเริงร่า
ขุนรถขับเร็วดั่งลมพา	พระอนุชานั่งประณตประนมกร
เครื่องสูงครบสิ่งกรรชิงรัตน์	แถวฉัตรธงชายปลายสลอน
ปี่เรื่อยเป่ารับแตรงอน	ฆ้องซ้อนขานเสียงสำเนียงกลอง
กงสนั่นลั่นสะเทือนสุธาธาร	พวกหาญพลโห่กึกก้อง
ยักษ์ลิงแยกเหล่าเป็นหมวดกอง	โลดโผนลำพองรีบไป ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ

๏	เหลือบแลเห็นหมู่อสุรยักษ์	ฮึกฮักยกมาเป็นทัพใหญ่
จึ่งให้หยุดพหลพลไกร	มั่นไว้ดูกำลังอสุรา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ฝ่ายท้าวอัศกรรณยักษา
ยกพลไปตามมรคา	แลมาเห็นทัพวานร
มนุษย์เป็นจอมโยธี	ทรงรถมณีถือศร
สององค์อ้อนแอ้นอรชร	ดั่งจันทรกันดวงสุริยัน
ขบเขี้ยวเคี้ยวฟันสนั่นฟ้า	อสุรากริ้วโกรธหุนหัน
ให้ขับรถแก้วแพรวพรรณ	ฝ่าพวกพลขันธ์ขึ้นไป ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	ร้องว่าเหวยเหวยมนุษย์น้อย	สักเท่าปลายก้อยก็ไม่ได้
เหตุใดอาจองทะนงใจ	รุกไล่ฆ่าหมู่อสุรา
ทั้งทศเศียรพญายักษ์	สหายรักเราสิ้นสังขาร์
ไม่เกรงสุริย์วงศ์พรหมา	หยาบช้าทำได้ถึงเพียงนี้
ตัวกูผู้ครองจักรวาล	เป็นเจ้าแก่หมู่มารยักษี
ศักดาเลิศลบธาตรี	จะมาเอาชีวีของเอ็งไป
กับพวกกระบี่รี้พล	สักตนหาให้เหลือไม่
เลือดติดเส้นหญ้าก็ไม่ไว้	จงสาแก่ใจไอ้พาลา ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระตรีภพลบโลกนาถา
ได้ฟังจึ่งมีบัญชา	เหวยเหวยอสุราสาธารณ์
เอ็งนี้เป็นไฉนไอ้ยักษี	จึ่งมาอวดฤทธีว่ากล้าหาญ
ดีกว่าทศกัณฐ์ขุนมาร	ผู้ผ่านลงกาหรือว่าไร
โมหันธ์เจรจาฮึกฮัก	จะรู้จักพระกาลก็หาไม่
บัดเดี๋ยวก็จะยับเป็นจุณไป	ด้วยศรชัยของกูผู้ศักดา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวอัศกรรณยักษา
ได้ฟังกริ้วโกรธโกรธา	ดั่งว่าต้องกาลอัคคี
ขบเขี้ยวเคี้ยวฟันกระทืบบาท	ผาดแผดสีหนาทอึงมี่
ซึ่งเอ็งอวดกล้าจะราวี	ดีแล้วจะได้เห็นกัน
ว่าพลางมีราชบัญชา	สั่งพวกโยธาพลขันธ์
เร่งเข้าหักโหมโรมรัน	ฟาดฟันให้ยับลงกับกร ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	ฝ่ายพวกพลมารชาญสมร
รับสั่งพระองค์ทรงฤทธิรอน	ก็ต้อนกันเข้าโรมโจมตี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	พร้อมทั้งปีกขวาปีกซ้าย	ไพร่นายโห่ฮึกอึงมี่
ทุ่งซัดสาตราเป็นโกลี	อสุรีไม่คิดแก่ชีวา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	กระบี่โยธีทัพหน้า
แยกกันออกรับเป็นปีกกา	แล้วตีประดาเข้าไป ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	ฉวยชิงอาวุธกุมภัณฑ์	ถาโถมแทงฟันรุกไล่
พลมารไม่ทานฤทธิไกร	ตายแตกวุ่นไปไม่สมประดี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	นายหมวดนายกองยักษี
เห็นวานรไล่รุกคลุกคลี	อสุรีแตกยับทับกัน
ต่างตนต่างทำอำนาจ	ร้องตวาดดั่งเสียงฟ้าลั่น
ต้อนหมู่อสุรกุมภัณฑ์	ให้กลับเข้าโรมรันวานร ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บ้างแทงบ้างฟันสับสน	ต่างตนก็ยิงธนูศร
เนื่องหนุนหมุนเข้าราญรอน	ตะลุมบอนหักโหมโจมตี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	หนุมานผู้ชาญชัยศรี
เห็นหมู่วานรโยธี	ตีทัพอสุรีไม่แตกไป
จึ่งเผ่นโผนโจนเข้ากลางพล	สำแดงฤทธิรณหวาดไหว
กวัดแกว่งตรีเพชรดั่งเปลวไฟ	เข้าไล่สังหารราญรอน ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	ผู้เดียวโรมรันฟันฟาด	องอาจเพียงพญาไกรสร
พลยักษ์ตายยับลงกับกร	วานรไล่รุกคลุกคลี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	ครั้นใกล้พิชัยรถทรง	ขององค์พญายักษี
ยืนอยู่ตรงหน้าอสุรี	ขุนกระบี่จึ่งร้องประกาศไป
เหวยเหวยอัศกรรณมารา	ไฉนอหังการ์หยาบใหญ่
ยกพวกพหลพลไกร	มาชิงชัยด้วยองค์พระสี่กร
อันหัวของมึงนี้จะขาด	ด้วยกำลังพรหมาสตร์พระแสงศร
กลิ้งอยู่กลางพื้นดินดอน	วานรโยนเล่นต่างคลี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวอัศกรรณยักษี
ฟังกระบี่หยาบช้าพาที	โกรธดั่งอัคคีไหม้ฟ้า
เหวยไอ้เดียรัจฉานอัปลักษณ์	อย่าอวดศักดิ์นายมึงให้เกินหน้า
ตัวกูผู้ทรงเดชา	แกล้วกล้าชำนาญชาญฤทธิ์
อันมนุษย์พี่น้องทั้งสองนี้	ตกถึงที่พรหมลิขิต
ทั้งตัวของมึงอย่าพึงคิด	ที่จะรอดชีวิตคืนไป
ว่าพลางกวัดแกว่งอาวุธ	สำแดงฤทธิรุทรแผ่นดินไหว
กระทืบบาทขับราชรถชัย	เข้าไล่เข่นฆ่าวานร ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	คำแหงหนุมานชาญสมร
โลดโผนโจนทะยานเข้าราญรอน	ต่อกรบนรถอสุรี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	โถมถีบอัศกรรณมารา	ด้วยกำลังศักดากระบี่ศรี
รัถาหักแหลกเป็นธุลี	ไกรสรสารถีก็วายปราณ ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวอัศกรรณใจหาญ
ตกลงยังพื้นสุธาธาร	ขุนมารกริ้วโกรธโกรธา
จึ่งจับแสงศรขึ้นพาดสาย	มุ่งหมายเขม้นเข่นฆ่า
น้าวหน่วงด้วยกำลังศักดา	อสุราก็ผาดแผลงไป ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	ศรเป็นพันเล่มเต็มอากาศ	สำเนียงกัมปนาทหวาดไหว
ต้องหมู่โยธีกระบี่ไพร	ล้มตายวุ่นไปไม่สมประดี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระหริวงศ์ทรงสวัสดิ์รัศมี
เห็นศรยักษามาราวี	กระบี่ตายยับทับกัน
จึ่งชักพระแสงพรหมาสตร์	อันทรงอำนาจแผ่นดินลั่น
พาดสายน้าวหน่วงยืนยัน	ทรงธรรม์ผาดแผลงไปด้วยฤทธิ์ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	เปรี้ยงเปรี้ยงดังเสียงฟ้าร้อง	กึกก้องถึงชั้นดุสิต
เป็นพระพายชายพัดทั้งแปดทิศ	วานรได้ชีวิตคืนมา
ศรชัยไปต้องพลมาร	บรรลัยลาญทั้งทัพยักษา
แล้วถูกอัศกรรณมารา	กายาขาดออกทันที ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวอัศกรรณยักษี
มิได้สิ้นชีพชีวี	อสุรีกลับเป็นขึ้นสองตน
กรกุมคทาวราวุธ	สำแดงฤทธิรุทรกุลาหล
ขบเขี้ยวเคี้ยวกรามคำรามรน	ตีพลเข้ามาถึงหน้ารถ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	กวัดแกว่งตระบองทั้งสองนาย	เป็นเปลวไฟพรายดั่งเพลิงกรด
หวดซ้ายป่ายขวาไม่เงือดงด	ด้วยกำลังสาหสราวี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	สองพระองค์ทรงสวัสดิ์รัศมี
ลงจากรถแก้วมณี	จับสองอสุรีด้วยฤทธา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	พระนารายณ์เหยียบบ่าง่าศร	พระกรจับเศียรยักษา
พระลักษมณ์เหยียบเข่าอสุรา	พระหัตถ์ขวาเงื้อคันธนูชัย
ต่างองค์ต่างตีกุมภัณฑ์	ถูกสองอัศกรรณไม่ทนได้
กายขาดสี่ท่อนกระเด็นไป	ตกในพ่างพื้นธรณี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวอัศกรรณยักษี
ตัวขาดไม่ม้วยชีวี	กลับเป็นขึ้นสี่กุมภัณฑ์
ต่างตนโกรธากระทืบบาท	พระสุธาอากาศเลื่อนลั่น
วิ่งเข้าโรมรุกบุกบัน	พร้อมกันทั้งสี่ขุนมาร ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	ต่างตีต่างรับกันสับสน	ต่างตนต่างมีกำลังหาญ
รบชิดติดพันประจัญบาน	รอนราญกลับกลอกไปมา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	สองกษัตริย์สุริย์วงศ์นาถา
กวัดแกว่งแสงศรอันศักดา	ผ่านฟ้าจับสี่อสุรี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	พระลักษมณ์เหยียบสองขุนมาร	พระอวตารเหยียบสองยักษี
กลอกกลับจับกันในที	ตีถูกทั้งสี่ขุนยักษ์
สำเนียงเพียงเสียงฟ้าฟาด	ตัวขาดแปดท่อนดั่งต้องจักร
ด้วยกำลังกรพระหริรักษ์	กับองค์พระลักษมณ์อนุชา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวอัศกรรณยักษา
ตัวขาดออกกลางกายา	อสุราไม่ม้วยชีวี
กลับเป็นขึ้นแปดขุนยักษ์	ฮึกฮักแผดร้องอึงมี่
โกรธาดั่งกาลอัคคี	อสุรีขบเขี้ยวเคี้ยวฟัน ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระกฤษณุรักษ์รังสรรค์
กับองค์พระลักษมณ์ร่วมชีวัน	เห็นท้าวอัศกรรณเป็นมา
ต่างองค์ชักศรออกพาดสาย	พระเนตรหมายเขม้นเข่นฆ่า
น้าวหน่วงด้วยกำลังศักดา	ผ่านฟ้าผาดแผลงไปราญรอน ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	ต้องแปดอัศกรรณอสุรี	อินทรีย์ขาดเป็นสิบหกท่อน
กลิ้งกลาดดาดอยู่กับดินดอน	แล้วเป็นกายกรขึ้นพร้อมกัน
แต่แผลงซํ้าไปเป็นหลายหน	ไม่วายชนม์สิ้นชีพอาสัญ
กลับเป็นรูปกายขึ้นถึงพัน	เข่นเขี้ยวเคี้ยวฟันจะราวี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	สิบแปดมงกุฎกระบี่ศรี
เห็นสองพระองค์ทรงฤทธี	สังหารอสุรีพาลา
หัวขาดตัวขาดเป็นหลายหน	ไม่วายชนม์สิ้นชีพสังขาร์
ผู้เดียวกลับเกิดขึ้นมา	เป็นรูปอสุราได้ถึงพัน
ขุนกระบี่พิโรธโกรธนัก	ชักตรีกวัดแกว่งดั่งจักรผัน
วิ่งผลุนหมุนเข้าโรมรัน	ต่างแทงต่างฟันวุ่นไป ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	หักเอาด้วยกำลังฤทธิรอน	จะยั้งกรหย่อนหยุดก็หาไม่
ยิ่งตายยิ่งเกิดขึ้นชิงชัย	จนอ่อนจิตอ่อนใจที่รอนราญ ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระจักรกฤษณ์ฤทธิ์ลํ้าสุริย์ฉาน
เห็นท้าวอัศกรรณขุนมาร	สังหารไม่สิ้นชีวี
จึ่งมีพระราชบัญชา	ถามพญาพิเภกยักษี
แต่เราล้างเหล่าอสุรี	พ้นที่จะนับคณนา
ถึงมาตรว่าท้าวทศพักตร์	ทรงฤทธิ์สิทธิศักดิ์แกล้วกล้า
ดวงจิตไม่อยู่กับกายา	ยังฆ่ามันม้วยบรรลัย
แต่ซึ่งองค์ท้าวอัศกรรณ	ฤทธิ์เดชเวทมันเป็นไฉน
ยิ่งฆ่ายิ่งเป็นขึ้นมากไป	ให้คิดสงสัยพันทวี ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	พญาพิเภกยักษี
ได้ฟังบรรหารพระจักรี	ชุลีกรสนองพระบัญชา
อันท้าวอัศกรรณฤทธิรอน	ได้พรพระอิศวรนาถา
มาตรแม้นต้องเทพสาตรา	กายานั้นขาดออกจากกัน
ถึงสักร้อยบั่นพันท่อน	อย่าม้วยมรณ์สิ้นชีพอาสัญ
จึ่งกลับคืนเป็นขึ้นทั้งพัน	ให้ฤทธิแรงแข็งขันราวี
เทพบุตรองค์หนึ่งผู้ปรีชา	จึ่งทูลพระอิศราเรืองศรี
พระองค์ผู้ทรงฤทธี	ประสาทพรดั่งนี้แก่ขุนยักษ์
จะเบียดเบียนฤๅษีเทวัญ	มนุษย์คนธรรพ์ทั้งไตรจักร
จะได้ความร้อนรนเป็นพ้นนัก	ยักษายิ่งจักกำเริบใจ
ถึงมาตรพระนารายณ์อวตาร	จะสังหารมันก็ไม่ได้
องค์พระเป็นเจ้าภพไตร	ภูวไนยมีเทวบัญชา
แม้นใครจะฆ่ากุมภัณฑ์	ให้มันสิ้นชีพสังขาร์
ตัวขาดแล้วกวาดลงคงคา	อสุราก็จะสิ้นชีวี ฯ
ฯ ๑๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระอวตารผู้ชาญชัยศรี
ได้ฟังพิเภกก็ยินดี	ภูมีจึ่งแผลงพรหมาสตร์ไป ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เสียงสนั่นลั่นเลื่อนอากาศ	เป็นศรเกลื่อนกลาดไม่นับได้
ตรวยตรงด้วยกำลังฤทธิไกร	ไปต้องอัศกรรณอสุรา
หัวขาดตัวขาดทั้งหมด	แล้วเป็นลมกรดพัดกล้า
หอบศพไปทิ้งลงคงคา	ยักษาก็สิ้นชีวี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ
ยานี

๏	เมื่อนั้น	เทวัญนางฟ้าทุกราศี
เห็นพระหริรักษ์จักรี	สังหารอสุรีวายปราณ
ต่างองค์ชื่นชมโสมนัส	เยี่ยมแกลตบหัตถ์ฉัดฉาน
บ้างโปรยทิพมาศสุมามาลย์	กลิ่นเกลี้ยงหอมหวานลงมา
หมู่นางอัปสรก็ดีดสี	เสียงเสนาะอึงมี่ทุกทิศา
ขับครวญเป็นเพลงในเมืองฟ้า	พร้อมหน้าอำนวยอวยพร
บรรดาพวกพาลปัจจามิตร	จงพ่ายแพ้ฤทธิ์พระทรงศร
ให้จำเริญสวัสดิ์สถาวร	ขจรเดชาทั้งธาตรี ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระสุริย์วงศ์องค์นารายณ์เรืองศรี
ครั้นเสร็จสังหารอสุรี	สุดสิ้นชีวีด้วยฤทธา
เทเวศโปรยทิพย์สุมามาลย์	หอมหวานซาบซ่านนาสา
ทั้งองค์พระศรีอนุชา	ชมดวงผกาสำราญใจ
แล้วเสด็จขึ้นทรงเวไชยันต์	พร้อมพวกพลขันธ์น้อยใหญ่
ให้เลิกพหลพลไกร	คืนไปยังสวนอุทยาน ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	ครั้นถึงจึ่งลงจากรัถา	งามสง่าดั่งองค์พระสุริย์ฉาน
เสด็จยังตำหนักอันโอฬาร	ในสถานที่สวนมาลี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ฝ่ายพระมาตุลีเรืองศรี
จึ่งกล่าวสุนทรวาที	แก่พระจักรีผู้ศักดา
บัดนี้ก็เสร็จการณรงค์	ซึ่งล้างโคตรวงศ์ยักษา
ราบรื่นทั้งพื้นพระสุธา	โลกาเป็นสุขทุกนิรันดร์
ขอลาพระองค์ทรงเดช	คืนไปนิเวศน์สรวงสวรรค์
ว่าแล้วก็ขึ้นเวไชยันต์	เทวัญขับเหาะไปวิมาน ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ
 

๘๑
๘๑