๏	 เมื่อนั้น	ฝ่ายสำมนักขายักษี
ครั้นทูษณ์ขรตรีเศียรอสุรี	สิ้นชีพชีวีก็ตกใจ
ความกลัวพระลักษมณ์พระทรงศิลป์	ดั่งจะแทรกแผ่นดินลงไปได้
ก็ออกจากโรมคัลกรุงไกร	ลุยสมุทรข้ามไปลงกา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ โล้

๏	ครั้นถึงจึ่งขึ้นจากฝั่ง	รีบเดินด้วยกำลังยักษา
ระเสิดระสังซังเซมา	เข้าในทวาราเวียงชัย ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	บัดนั้น	ฝ่ายหมู่อสุราน้อยใหญ่
หญิงชายซึ่งอยู่ในกรุงไกร	แลไปเห็นองค์นางเทวี
มือด้วนตีนกุดปากแหว่ง	เป็นริ้วแร่งทรลักษณ์บัดสี
หูขาดจมูกขาดไม่สมประดี	อสุรีแปลกองค์กัลยา
สยายผมนมยานถึงชายพก	ต่างตระหนกตกใจถ้วนหน้า
บ้างว่าภูตพรายเข้ามา	บ้างว่าแม่ห่าผีไพร
ลูกเด็กเล็กน้อยชายหญิง	บ้างล้มบ้างวิ่งไม่ดูได้
ร้องตรีดหวีดหวาดวุ่นไป	ด้วยไม่รู้จักนางเทวี ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	นางสำมนักขายักษี
อุตส่าห์ดำรงอินทรีย์	ตรงไปที่เฝ้าเจ้าลงกา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ

๏	ครั้นถึงจึ่งกอดบาทบงสุ์	องค์พระบรมเชษฐา
ชลเนตรอาบพักตร์กัลยา	โศกาเพียงสิ้นชีวัน ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ โอด

๏	เมื่อนั้น	ทศเศียรสุริย์วงศ์รังสรรค์
เห็นน้องท้าวแสนโศกจาบัลย์	กุมภัณฑ์ตระหนกตกใจ
ทั้งเห็นโอษฐ์กรรณจมูกขาด	กรบาทด้วนสิ้นเป็นหนองไหล
พญายักษ์กริ้วโกรธคือไฟ	อันไหม้ทั่วทั้งจักรวาล
โจนจากแท่นแก้วบัลลังก์ทรง	เรียกหมู่จัตุรงค์ทวยหาญ
แล้วแผลงฤทธิไกรชัยชาญ	ด้วยกำลังขุนมารอันศักดา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ คุกพาทย์

๏	กลับเป็นสิบพักตร์ยี่สิบกร	สูงเงื้อมอัมพรเวหา
กายนั้นใหญ่หลวงมหิมา	ดูดั่งภูผาอัศกรรณ
สิบพักตร์เปล่งเนตรยี่สิบดวง	โชติช่วงดั่งแสงสุริย์ฉัน
สิบปากกระดากลิ้นเคี้ยวฟัน	เสียงสนั่นดั่งเขาพระเมรุทรุด
กระทืบบาทผาดโผนโจนร้อง	กึกก้องฟากฟ้าอึงอุด
มือหนึ่งจับศรฤทธิรุทร	มือสองนั้นยุดพระขรรค์ชัย
มือสามจับจักรกวัดแกว่ง	มือสี่จับพระแสงหอกใหญ่
มือห้าจับตรีแกว่งไกว	มือหกฉวยได้คทาธร
มือเจ็ดนั้นจับง้าวง่า	มือแปดคว้าได้พะเนินขอน
มือเก้ากุมเอาโตมร	กรสิบนั้นหยิบเกาทัณฑ์
อาวุธครบทั้งยี่สิบหัตถ์	แกว่งกวัดไวว่องดั่งจักรผัน
ใครทำน้องกูมาสู้กัน	จะหํ้าหั่นมิให้แค้นคอกา ฯ
ฯ ๑๒ คำ ฯ พิราพรอน

๏	โกรธพลางทางมีพจมาน	บรรหารถามสำมนักขา
เหตุผลสิ่งใดกัลยา	จึ่งมาเป็นได้ถึงเพียงนี้
มันผู้ซึ่งทำน้องรัก	เป็นยักษ์หรือมนุษย์ฤๅษี
หรือเทพบุตรครุฑาวาสุกรี	จงพาพี่ไปผลาญราญรอน ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	นางสำมนักขาดวงสมร
ได้ฟังบัญชาพระภูธร	ประนมกรทูลเป็นมารยา
เดิมน้องนี้ไม่สบายใจ	จึ่งลาพระองค์ไปเล่นป่า
พบพระรามพระลักษมณ์นางสีดา	บวชอยู่โคทาวารี
นางนั้นทรงโฉมอรชร	ยิ่งเทพอัปสรในราศี
ตัวข้าอุ้มองค์นางเทวี	จะพาหนีมาถวายภูวไนย
พระลักษมณ์ตามทันที่กลางทาง	ชิงนางสีดาไว้ได้
ทำโทษข้าปิ้มจะบรรลัย	ดั่งไร้สุริย์วงศ์พงศ์พันธุ์
ตัวน้องจึ่งไปแจ้งความ	สามพระเชษฐารังสรรค์
โกรธายกพลไปโรมรัน	มนุษย์นั้นกลับผลาญมรณา
ขอเชิญพระองค์ไปชิงชัย	ฆ่าให้สิ้นชีพสังขาร์
แล้วจงพาองค์นางสีดา	มาไว้เป็นศรีเมืองมาร ฯ
ฯ ๑๒ คำ ฯ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	ทศเศียรสุริย์วงศ์ใจหาญ
ได้ฟังน้องท้าวเล่าอาการ	ไฟราคร่านร้อนพันทวี
ซับซาบทุกเส้นโลมา	เสน่หารุมรึงดั่งเพลิงจี่
ซึ่งกริ้วโกรธาจะฆ่าตี	ยินดีก็ละลายหายไป
อาวุธที่ถือนั้นตกลง	จะทันรู้พระองค์ก็หาไม่
แต่คะนึงถึงโฉมประโลมใจ	ฤทัยเดือดดิ้นแดยัน
จึงถามว่ารูปนางสีดา	ซึ่งงามลํ้านางฟ้าสรวงสวรรค์
กับมณโฑโสภาวิลาวัณย์	จะละม้ายคล้ายกันประการใด ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	น้องท้าวผู้มีอัชฌาสัย
ทูลว่าอันหญิงทั้งแดนไตร	ถึงจะงามก็ไม่พร้อมเพรา
ซึ่งจะเอาพี่นางมณโฑเปรียบ	เทียมเทียบไกลกันสักพันเท่า
เปรียบขนงแพ้ขนงนงเยาว์	เปรียบทรงศอเล่าก็ไกลกัน
เปรียบปรางสีดาก็น่าชม	เปรียบเนตรเนตรคมคมสัน
เปรียบพักตร์ผ่องแผ้วดั่งดวงจันทร์	เปรียบถันดั่งปทุมละอองนวล
เปรียบนาสานางงามแฉล้ม	เปรียบโอษฐ์เห็นแย้มเป็นที่สรวล
เปรียบทรงแพ้ทรงโดยกระบวน	เปรียบนวลแพ้นวลนางสีดา
เปรียบทั้งมารยาทก็แพ้ด้วย	ทรวดสวยเป็นที่เสน่หา
เลิศลักษณ์ทรงเบญจกัลยา	ทั้งโลกาจะเปรียบก็ไม่มี ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	ท้าวทศพักตร์ยักษี
ได้ฟังน้องท้าวพาที	ดั่งวารีทิพย์มารดลง
ยิ่งแสนพิศวาสจะขาดใจ	ราคร้อนฤทัยใหลหลง
จึ่งว่าเจ้าชมนางโฉมยง	กับองค์มณโฑว่าไกลกัน
ถ้าจะเปรียบกับโฉมพระอุมา	พระลักษมีโสภาสาวสวรรค์
พระสุรัสวดีวิลาวัณย์	ทั้งสามองค์นั้นเห็นใครดี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	นางสำมนักขายักษี
จึ่งทูลว่านางสีดานี้	มีสิริเสาวภาคย์จำเริญตา
จะเปรียบพระลักษมีศรีสวัสดิ์	พระสุรัสวดีเสน่หา
ทั้งโฉมสมเด็จพระอุมา	น้องเห็นดีกว่าทั้งสามองค์
จะจัดงามสามนางประมวลเข้า	ไม่เทียมเท่าสีดานวลหง
แม้นใครได้เห็นนางโฉมยง	จะงวยงงหลงลืมสมประดี
มีตาสองตานี้สุดรู้	ที่จะดูสิ้นงามมารศรี
ควรเป็นปิ่นสนมนารี	พระพี่เร่งตรึกตราอย่าช้าวัน
ทูลพลางนางหลงเล่าความ	ถึงพระลักษมณ์พระรามรังสรรค์
ทั้งสององค์ทรงโฉมละกลกัน	ยิ่งกว่าเทวัญทุกชั้นฟ้า
แม้นได้พระมาร่วมห้อง	น้องจะสงวนชมทั้งซ้ายขวา
ครั้นได้สมประดีคืนมา	กัลยาเขินใจไม่พาที ฯ
ฯ ๑๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ทศเศียรสุริย์วงศ์ยักษี
ยิ่งฟังยิ่งเฟือนสมประดี	ที่ในรูปทรงนางสีดา
ตั้งแต่น้องท้าวมากล่าวถึง	ให้คะนึงในความเสน่หา
แสนรักสุดรักกัลยา	อสุราคลั่งคลุ้มกลุ้มใจ
แล้วว่าพระรามผู้สามี	จะเปรียบงามกับพี่นี้ไฉน
ถ้าได้มาร่วมภิรมย์ใน	เห็นจะรักใคร่นะบังอร ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	นางสำมนักขาดวงสมร
ฟังพระเชษฐาฤทธิรอน	ออกนามภูธรก็ยินดี
เคลิ้มใจใหลหลงเจรจา	เมตตาน้องเถิดพระโฉมศรี
อันมือด้วนตีนกุดเพียงนี้	ภูมีอย่าปรารมภ์ใจ
แม้นพระจะภิรมย์สมสนิท	น้องจะนิมิตกายใหม่
จะงามกว่าสีดาทรามวัย	ให้พระพิสมัยทั้งสององค์ ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ทศพักตร์พงศ์ท้าวครรไลหงส์
ได้ยินออกนามนางโฉมยง	เคลิ้มหลงสิ้นสมประฤดี
จึ่งสรวมสอดกอดนางน้อง	ประคองขึ้นใส่ตักยักษี
จะอายเหนียมเรียมไยเทวี	บุญเจ้ากับพี่ได้สร้างมา
ตระโบมโลมลูบจูบพักตร์	ผลักพี่เสียไยกนิษฐา
ครั้นเพ่งพิศก็ผิดนางสีดา	อนิจจาเจ้าพี่พี่หลงไป
ให้คิดขวยเขินสะเทิ้นจิต	จะพิศดูหน้าน้องก็ไม่ได้
พญามารร่านร้อนอาวรณ์ใจ	ฝันใฝ่ถึงองค์นางเทวี
แต่ผุดลุกผุดนั่งคลั่งคลุ้ม	ไฟราครึงรุมดั่งเพลิงจี่
ทอดถอนฤทัยไม่สมประดี	ก็จรลีเข้าห้องอลงกรณ์ ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ เสมอ

๏	ลดองค์ลงเหนือบัลลังก์รัตน์	ตรัสแก่มณโฑดวงสมร
ตามสำมนักขาบังอร	ทูลแจ้งภูธรแต่ต้นมา
อันลักษมณ์รามหยาบหยามหมิ่นกัน	ความแค้นพี่นั้นหนักหนา
ดั่งน้องเราประดาษชาติช้า	สุริย์วงศ์พงศาไม่มี
ตัดจมูกตัดโอษฐ์ทำโทษกร	รอนตีนสินมือโฉมศรี
มิหนำซ้ำผลาญชีวี	ทูษณ์ขรตรีเศียรมรณา
ครั้นจะไปฟาดฟันให้บรรลัย	ก็อายใจด้วยมันเป็นชีป่า
ไตรโลกจะล่วงนินทา	ว่าฆ่ามนุษย์เท่าแมงวัน
นิ่งเสียก็จะอัปยศนัก	แก่ฝูงสุรารักษ์ในสวรรค์
ทั้งหมู่นักสิทธ์คนธรรพ์	จะชวนกันเยาะเย้ยไยไพ
พี่คิดจะลักเอาเมียมา	ให้แสนโศกาเลือดตาไหล
แก้แค้นทำแทนให้ถึงใจ	เจ้าจะเห็นกระไรนางเทวี ฯ
ฯ ๑๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	นวลนางมณโฑมารศรี
ได้ฟังพระราชวาที	ชุลีกรสนองบัญชา
อันเหตุนี้อัศจรรย์นัก	ถึงได้โหมหักเข่นฆ่า
จนสามพระน้องมรณา	เป็นน่าหลากใจพ้นคิด
ชะรอยน้องท้าวไปก่อความ	จึงเกิดสงครามต่อติด
ถ้าเจ็บแค้นจะแทนปัจจามิตร	ชอบคิดณรงค์ต่อกัน
ซึ่งจะไปลักเมียเขามา	โลกาจะสำรวลเย้ยหยัน
ถึงชอบก็เห็นเป็นเสียธรรม์	อย่าหุนหันให้ผิดประเวณี ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ทศเศียรสุริย์วงศ์ยักษี
ได้ฟังจึ่งตอบวาที	เจ้าว่ามานี้ก็แจ้งใจ
อันซึ่งกลความกลศึก	ลับลึกจึ่งเอาชนะได้
จะด่วนรบรากันด้วยอันใด	แต่ลักเมียมาไว้จะมรณา
ตรีโลกหรือจะล่วงติฉิน	ใช่จะยินดีด้วยเสน่หา
พี่ตัดต้นกลศึกด้วยปรีชา	จะกลัวนินทาก็ใช่การ ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	นางมณโฑเยาวยอดสงสาร
ยอกรสนองพจมาน	ผ่านฟ้าตริตรองให้จงดี
อันพระลักษมณ์พระรามสุริย์วงศ์	หลานองค์อัชบาลเรืองศรี
พงศ์พระหริรักษ์จักรี	ฤทธีเลิศลบโลกา
ลืมไปแล้วหรือเมื่อครั้งก่อน	เสด็จยังบัญชรกับข้า
นกกระจอกผัวเมียบินมา	ชมกันที่หน้าพระแกลชัย
สิบปากพระขับให้บินหนี	สกุณีจะกลัวก็หาไม่
ข้าจึ่งนบนิ้วบังคมไป	ออกนามท่านไทอัชบาล
พระขรรค์ลอยมาแต่อากาศ	ตัดเศียรนกขาดกับหน้าฉาน
แต่พระนามท่านยังเชี่ยวชาญ	จะมาดูหมิ่นหลานก็ผิดที ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	ท้าวทศกัณฐ์ยักษี
ได้ฟังคั่งแค้นแสนทวี	อสุรีมิได้จำนรรจา
เบือนพักตร์นิ่งนึกตรึกตะลึง	ถึงโฉมนางสีดาเสน่หา
ครั้นคํ่ายํ่าแสงสนธยา	อสุราเข้าที่บรรทมใน ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เสมอ
ช้า

๏	เอนองค์ลงเหนือบรรจถรณ์	ยอกรก่ายพักตร์โหยไห้
ราคร้อนดั่งนอนในไฟ	อาลัยถึงโฉมนางเทวี
หลับเนตรให้เห็นเป็นสีดา	คล้ายมาแอบองค์ยักษี
คว้าไขว่ด้วยใจยินดี	พบเขนยข้างที่อลงกรณ์
เกี่ยวกระหวัดรัดแนบแอบชิด	คิดว่าสีดาดวงสมร
ลืมเนตรไม่เห็นบังอร	พระกรกอดหมอนเอนองค์
ก็ผลักเสียจากกายา	อสุราครวญคิดพิศวง
ทำไฉนจะได้นางโฉมยง	มาเป็นปิ่นอนงค์นารี
แต่ผุดลุกผุดนั่งไม่ไสยาสน์	จนภานุมาศเรื่อแรงแสงสี
โกกิลไก่แก้วสกุณี	ร้องมี่เร้าเร่งอโณทัย ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ กล่อม
ร่าย

๏	จึ่งคิดได้ว่าลูกกากนา	มารีศผู้มีอัชฌาสัย
จะให้ไปล่อลวงทรามวัย	เห็นว่าจะได้ดั่งใจคิด
ตริแล้วสระสรงทรงเครื่อง	อร่ามเรืองกรกุมศรสิทธิ์
เสด็จจากปราสาทแก้วชวลิต	ทรงฤทธิ์ออกท้องพระโรงคัล ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เสมอ

๏	ลดองค์เหนือแท่นเนาวรัตน์	ภายใต้เศวตฉัตรฉายฉัน
พร้อมหมู่อสุรกุมภัณฑ์	ก้มเกล้าอภิวันท์ดุษฎี
จึ่งมีพระราชบรรหาร	แก่มารีศมารยักษี
บัดนี้พี่น้องสองชี	กับนารีหนึ่งชื่อสีดา
มาอยู่ที่โคทาสาคร	ตัดกรนางสำมนักขา
ทั้งทูษณ์ขรตรีเศียรอสุรา	มันล้างชีวาบรรลัย
ครั้นจะไปพิฆาตฟาดฟัน	จะมีเกียรติยศนั้นก็หาไม่
จำจะผลาญด้วยการกลใน	ให้มันได้ทุกข์แสนทวี
ท่านจงจำแลงเป็นกวางทอง	ผิวพรรณผุดผ่องจำรัสศรี
ไปยังอรัญกุฎี	ล่อลวงเทวีด้วยมารยา
ให้นางมีจิตพิศวง	ลุ่มหลงในกลยักษา
แล้วทำเดินร่ายชายมา	แทบใกล้ศาลาอรไท
แม้นว่าลักษมณ์รามไปตามกวาง	เราจะลักนางมาให้ได้
ตัวท่านจงเร่งรีบไป	อย่าช้าแต่ในเวลานี้ ฯ
ฯ ๑๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พญามารีศยักษี
ได้ยินออกนามพระจักรี	อสุรีตกใจเป็นพ้นนัก
ดั่งหนึ่งพญามัจจุราช	มาพิฆาตตัดเศียรด้วยคมจักร
จึ่งสนองบัญชาพญายักษ์	พระปิ่นปักนัคเรศจงเมตตา
อันซึ่งพระรามองค์นี้	คือพระสี่กรนาถา
อวตารมาบำรุงโลกา	ปรากฏพระยศเกรียงไกร
พระอนุชาทั้งสามไปยงยุทธ์	พลสี่สิบสมุทรหาเหลือไม่
แม่ข้ากับพี่ก็บรรลัย	กากนาหมดไปด้วยฤทธี
ตัวข้าก็แทบประดาตาย	ด้วยศรพระนารายณ์เรืองศรี
หนีได้จึ่งรอดชีวี	พระภูมีก็ทราบบาทา
ครั้งนี้จะให้กลับไป	ฆ่าชีวาลัยเสียดีกว่า
ถ้าพระองค์มิทรงพระเมตตา	น่าที่จะม้วยชีวัน ฯ
ฯ ๑๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ทศเศียรพงศ์พรหมรังสรรค์
ได้ฟังดั่งตรีแทงกรรณ	กุมภัณฑ์กริ้วโกรธโกรธา
ผุดลุกขึ้นจากบัลลังก์อาสน์	กระทืบบาทผาดร้องดั่งฟ้าผ่า
เหวยเหวยมารีศอสุรา	มากลัวชีป่าอันสัญจร
จึ่งแกล้งสรรเสริญมนุษย์	ว่านารายณ์ฤทธิรุทรทรงศร
ญาติวงศ์บรรลัยไม่อาวรณ์	มาลวงหลอนกูด้วยอันใด
เสียแรงนับถือว่าเป็นน้า	จะเจรจาจริงก็หาไม่
ถึงมันจะมีฤทธิไกร	ข้ามสมุทรมาได้เมื่อไรมี ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	มารีศสิทธิศักดิ์ยักษี
ได้ฟังพญาอสุรี	นบนิ้วชุลีแล้วทูลไป
อันพระวงศ์พงศ์พันธุ์มรณา	ใช่ว่าไม่แค้นนั้นหาไม่
แต่ข้าคิดเห็นจะเป็นภัย	จึงได้ทูลทัดบทมาลย์
ด้วยพระองค์ผู้วงศ์พรหเมศ	เป็นปิ่นเกศกษัตรามหาศาล
ประกอบด้วยพระสนมบริวาร	จะต้องการอะไรแก่สีดา
ให้ได้เดือดร้อนเพราะนางเดียว	จะเกิดศึกขับเคี่ยวไปวันหน้า
พระองค์ก็ทรงพระปัญญา	จงตรึกตราโดยธรรมประเวณี ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวยี่สิบกรยักษี
ได้ฟังกริ้วโกรธคืออัคคี	จึ่งมีสีหนาทตวาดไป
เพียงหนึ่งปราสาทราชฐาน	จะหักพังไม่ทานทนได้
เหวยเหวยมารีศจังไร	ถึงจะเกิดศึกใหญ่ไม่กลัวกัน
แม้นมิไปตามประกาศิต	กูจะล้างชีวิตให้อาสัญ
ลูกเมียโคตรวงศ์พงศ์พันธุ์	อันจะเหลืออยู่นั้นอย่าสงกา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	พญามารีศยักษา
เห็นท้าวทศกัณฐ์โกรธา	ความกลัวอาญาเป็นพ้นคิด
ตัวสั่นหน้าซีดไม่สมประดี	อสุรีอัดอั้นตันจิต
จะไปก็กลัวพระทรงฤทธิ์	จะอยู่กลัวชีวิตจะวายปราณ
ทั้งญาติวงศ์พงศ์พันธุ์	จะพากันสิ้นชีพสังขาร
จำจะสู้เสียชนมาน	ไปตามบุราณกรรมมี
คิดแล้วประณตบทบงสุ์	ทูลองค์พญายักษี
ซึ่งข้าทานทัดทั้งนี้	ด้วยภักดีต่อองค์ภูวไนย
เห็นผิดจากธรรมทศพิธ	จะแกล้งคิดบิดผันนั้นหาไม่
เมื่อมิฟังแล้วก็จนใจ	จะทำตามในพระบัญชา
แต่ซึ่งจะออกไปนั้น	ชีวันจะม้วยสังขาร์
พระองค์จงทรงพระเมตตา	เลี้ยงลูกเมียข้าผู้ภักดี ฯ
ฯ ๑๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	องค์ท้าวทศพักตร์ยักษี
ได้ฟังดั่งทิพวารี	มาโสรจสรงอินทรีย์ขุนมาร
จึ่งกล่าวมธุรสอันสุนทร	ดูกรมารีศใจหาญ
ตัวท่านก็ปรีชาชาญ	อันจะวายปราณนั้นผิดไป
แม้นว่าทำการสำเร็จ	ยศศักดิ์บำเหน็จจะแทนให้
ทั้งบุตรภรรยาอย่าอาลัย	จะเลี้ยงไว้ให้สุขสวัสดี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	มารีศสิทธิศักดิ์ยักษี
รับสั่งแล้วถวายอัญชุลี	ไปยังที่อยู่อสุรา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ

๏	ครั้นถึงห้องทองไสยาสน์	อันโอภาสด้วยลายเลขา
กรกอดนางแก้วเจษฎา	แสนโศกโศกาจาบัลย์
สะอื้นพลางพลางกล่าวสุนทร	ดูกรเยาวยอดเฉลิมขวัญ
ตั้งแต่วันนี้จะจากกัน	เวรทันพี่แล้วนางเทวี
เหตุด้วยอีสำมนักขา	มายอโฉมสีดามารศรี
บัดนี้พญาอสุรี	จะให้พี่แปลงกายเป็นกวางไป
ล่อลวงองค์พระหริรักษ์	แล้วจะลักนางมาพิสมัย
ครั้นว่าทานทัดก็ขัดใจ	จะฆ่าให้สิ้นวงศ์พงศ์พันธุ์
สุดคิดพี่แล้วนะโฉมตรู	จะสู้เสียชนมาอาสัญ
ครั้งก่อนปิ้มม้วยชีวัน	หากว่าหนีทันจึ่งรอดมา
ครั้งนี้น่าที่พี่จะตาย	ด้วยศรพระนารายณ์นาถา
โอ้ว่าเจ้าดวงนัยนา	กัลยาค่อยอยู่จงดี ฯ
ฯ ๑๒ คำ ฯ โอ้

๏	เมื่อนั้น	นางแก้วเจษฎาโฉมศรี
ได้ฟังพระราชสามี	เทวีตีอกเข้าทันใด
ดั่งหนึ่งพระกาลพาลราช	มาพิฆาตตัดเศียรไปได้
ซบพักตร์ลงกอดพระบาทไว้	อรไทครวญคร่ำรำพัน
โอ้ว่าพระปิ่นปกเกศ	ได้พึ่งเดชเป็นสุขเกษมสันต์
ควรหรือมาวิบัติพลัดกัน	จนถึงชีวันมรณา
เสียแรงพระองค์ฝากกาย	หมายจะพึ่งท้าวยักษา
ควรหรือยังไม่เมตตา	แกล้งฆ่าให้สิ้นชีวี
ตั้งแต่วันนี้จะทนทุกข์	เสื่อมสุขจากความเกษมศรี
จะกินน้ำตาทุกราตรี	มีแต่จะได้เดือดร้อน
พระองค์จงพิฆาตฟาดฟัน	ผลาญชีวันเมียเสียก่อน
จึ่งจะสิ้นอาลัยอาวรณ์	บังอรร่ำพลางทางโศกา ฯ
ฯ ๑๒ คำ ฯ โอด
ร่าย

๏	เมื่อนั้น	พญามารีศยักษา
ได้ฟังองค์อัครชายา	ซบพักตร์วอนว่ายิ่งอาลัย
ชลนัยน์คลอคลองนองเนตร	แสนเทวษทอดถอนใจใหญ่
กรกอดประทับกับอกไว้	เจ้าผู้ดวงใจอย่าโศกี
อันเกิดมาในภพสงสาร	ใครจะพ้นพระกาลก็ใช่ที่
ถึงเขาพระสุเมรุคีรี	ก็มีที่บรรลัยด้วยไฟกัลป์
อันพรหมลิขิตติดตัวมา	หรือจะไม่มรณาอาสัญ
เจ้าอย่าแสนโศกาจาบัลย์	ขวัญเมืองค่อยอยู่สถาวร
จงระวังความผิดคิดกลัว	ฝากตัวนุชนาฏสายสมร
แก่องค์ท้าวยี่สิบกร	สั่งแล้วบทจรขึ้นมา ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ เชิด

๏	ครั้นถึงนบนิ้วบังคม	พระพงศ์พรหมธิราชยักษา
ท่ามกลางอสูรเสนา	คอยฟังบัญชาอสุรี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ทศเศียรสุริย์วงศ์ยักษี
ครั้นเห็นมารีศก็ยินดี	มีพักตร์ผ่องเพียงจันทรา
ดั่งได้สีดาเยาวลักษณ์	มาร่วมรสรักเสน่หา
สรวลยิ้มพริ้มพรายจำนรรจา	อสุราสำราญฤทัย
จึ่งมีพระราชบรรหาร	เหวยเสนามารผู้ใหญ่
จงจัดโยธาอันร่วมใจ	ที่ว่องไวปรีชากล้าฤทธิ์
ให้ได้สักห้าสิบตน	อันอาจปลอมปล้นถึงดุสิต
เตรียมทั้งรถแก้วชวลิต	กูจะไปโดยทิศอัมพร ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	จึ่งเปาวนาสูรชาญสมร
รับสั่งพระองค์ทรงฤทธิรอน	ชุลีกรแล้วรีบออกมา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ ประถม
ยานี

๏	จัดพลทหารชำนาญยุทธ์	เลือกล้วนฤทธิรุทรแกล้วกล้า
แต่ละตนมีกำลังกายา	สู้ข้าศึกได้เป็นหมื่นพัน
เติบโตลํ่าสันสามารถ	องอาจเรี่ยวแรงแข็งขัน
ห้าวฮึกขบเขี้ยวเคี้ยวฟัน	กรนั้นกวัดแกว่งอารุธ
ต่างตนต่างว่าเราเท่านี้	ถึงจะพบไพรีนับสมุทร
จะอาสาพระองค์ออกยงยุทธ์	ฆ่าให้ม้วยมุดด้วยศักดา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	ท้าวทศพักตร์ยักษา
ครั้นรุ่งสร่างสว่างเวลา	เสด็จมาเข้าที่สรงชล ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ
โทน

๏	ให้ไขท่อแก้วปทุมทอง	ปทุมทิพย์เป็นละอองฝอยฝน
ฝอยฟุ้งจรุงรสสุคนธ์	รสคันธ์ปรุงปนสุมามาลย์
สุมามาศสนับเพลาภูษา	ภูษิตรจนาเครือก้าน
เครือเกี้ยวชายไหวโอฬาร	โอฬาร์ชัชวาลชายแครง
ชายครุยเกราะแก้วกาบกระหนก	กาบกระหนาบรัดอกเครือแย่ง
เครือยกทับทรวงลายแทง	ลายทิพพรายแสงสังวาลวัลย์
สังวาลแววทองกรพาหุรัด	พาหุเรืองจำรัสทับทิมคั่น
ทับทิมควงธำมรงค์เรือนสุบรรณ	เรือนสะบัดเพชรพรรณอลงกรณ์
อลงกตมงกุฎดอกไม้ทัด	ดอกไม้ทิศเนาวรัตน์ประภัสสร
ประภัสศรีสุวรรณกรรเจียกจร	กรกุมศรชัยจรลี ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ บาทสกุณี

๏	ครั้นถึงจึ่งขึ้นพิชัยรถ	อลงกตจำรัสรัศมี
ให้พญามารีศอสุรี	นั่งที่หน้าราชรถทรง ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ
โทน

๏	รถเอยราชรถแก้ว	กงเพริศกำแพร้วงอนระหง
ทูบแอบท้ายอ่อนยรรยง	ดุมวงดูวับจับกัน
กาบแก้วแวววามบัลลังก์รัตน์	สีจำรูญแสงจำรัสฉายฉัน
เทียบสัตว์เทียมสิงห์สองพัน	ตัวกลั่นต่างกล้าเริงรณ
ขุนรถขับรีบผันผยอง	ลอยทางเลื่อนท้องเวหน
เมฆกลับหมอกเกลื่อนอำพน	ลมบนเกลื่อนบังอโณทัย
ยักษีย่อมแสนสามารถ	เคียงองค์ข้างอาสน์อยู่ไสว
รีบขับรถข้ามสมุทรไป	อำไพเอี่ยมเพียงสุริยน ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ กราว

๏	ครั้นถึงฝั่งฟากสาคร	ก็ลอยร่อนลงจากเวหน
ซุ่มอยู่ที่ชายอารญ	ต้นทางโคทาวารี
จึ่งกำชับปากเสียงพลไกร	อย่าไอจามพูดจาอึงมี่
แล้วให้มารีศอสุรี	แปลงอินทรีย์เป็นมฤคา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	มารีศสิทธิศักดิ์ยักษา
รับสั่งแล้วถวายบังคมลา	ก็เข้าไปในป่าพนาวัน ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ

๏	ยอกรประนมเหนือเกศ	คิดคุณพรหเมศรังสรรค์
อ่านเวทแปลงกายกุมภัณฑ์	ด้วยฤทธีอันมหิมา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ ตระ

๏	บัดเดี๋ยวก็เป็นกวางทอง	ผิวผ่องเพียงเทพเลขา
ถองเขาดั่งแก้วมุกดา	สองตาดั่งดวงมณีนิล
สองหูดั่งกลีบบุษบัน	สี่เท้ายืนยันจบกลิ่น
เยื้องย่องทำนองดั่งหงส์บิน	งามสิ้นทั่วสรรพางค์กาย
เสร็จแล้วคะนองลองเชิง	ร่ายเริงระเหิดเฉิดฉาย
ปีปเปรี้ยงดั่งเสียงกวางทราย	เยื้องกรายมายังอสุรา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เพลง

๏	เมื่อนั้น	ท้าวทศพักตร์ยักษา
เห็นมารีศนิมิตกายา	เป็นกวางทองโสภาวิลาวัณย์
น่าเชยน่าชมน่ารัก	พญายักษ์ปรีดิ์เปรมเกษมสันต์
จึ่งลงจากรถแก้วแพรวพรรณ	กุมภัณฑ์ลูบทั่วอินทรีย์
แล้วมีพระราชบรรหาร	สั่งมารีศมารยักษี
ท่านจงรีบไปยังกุฎี	ทำทีล่อลวงนางสีดา
เห็นหลงด้วยกลอุบาย	แล้วเดินชายเข้าดงพงป่า
แม้นผัวนางติดตามมา	จงร้องด้วยมารยาอสุรี
ให้ประจักษ์ดั่งเสียงพระราม	น้องชายก็จะตามไปช่วยพี่
เราจึ่งจะลักนางเทวี	หนีไปลงกาพระนคร ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	มารีศขุนมารชาญสมร
รับสั่งพระองค์ทรงฤทธิรอน	บทจรตรงไปยังศาลา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	ทศเศียรสุริย์วงศ์ยักษา
เห็นกวางทองย่องตามมรคา	อสุราก็สะกดรอยไป ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	ครั้นใกล้ยังอาศรมสถาน	ขุนมารผู้มีอัชฌาสัย
เข้าแอบอยู่ชายพนาลัย	นัยน์เนตรเขม้นคอยที ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	มารีศกวางทองยักษี
ครั้นมาถึงหน้ากุฎี	ทำทีเป็นกวางพนาวัน
แกล้งเดินเหยาะเหย่าเข้าใกล้	ทำตกใจตื่นโจนโผนผัน
ลำพองลองเชิงยืนยัน	ตานั้นเหลือบดูกัลยา
เห็นนางแลมาก็ทำร้อง	เยื้องย่องประหนึ่งจะเข้าหา
แล้วโลดโผนโจนไปโจนมา	ก้มเงยกินหญ้าเป็นที ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ คุกพาทย์

๏	เมื่อนั้น	นวลนางสีดามารศรี
อยู่กับพระลักษมณ์พระจักรี	ที่หน้าพระบรรณศาลา
เหลือบแลไปเห็นพญากวาง	เยื้องย่างมาตามชายป่า
สีเหลืองเรืองรองดั่งทองทา	รจนาพริ้งเพราทั้งกาย
ปากเท้าแดงดั่งปัทมราช	งามประหลาดกว่ากวางทั้งหลาย
แสนสวาทดั่งจะขาดใจตาย	จึ่งทูลพระนารายณ์สามี
พระองค์ผู้ทรงศักดาเดช	จงโปรดเกศข้าบาทบทศรี
ช่วยจับสุวรรณมฤคี	มาเลี้ยงไว้ที่ศาลา
น้องรักจักได้เชยชม	ให้เป็นบรมสุขา
แม้นตายจงเอาหนังมา	ตัวข้าจะลาดเป็นอาสน์นอน ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระจักรกฤษณ์ฤทธิรงค์ทรงศร
ได้ฟังอัครราชบังอร	ภูธรพิศดูมฤคี
เยื้องย่องทำนองดั่งยนต์	งามขนงามเขางามสี
งามรัดงามเรียวทั้งอินทรีย์	มีความสงสัยในวิญญาณ์
จึ่งกล่าวพจนารถอันสุนทร	ดูกรเยาวยอดเสน่หา
กวางนี้ใช่กวางอรัญวา	เห็นจะเป็นมารยากุมภัณฑ์
ครั้นจะซึ่งหน้ามาต่อฤทธิ์	กลัวว่าชีวิตจะอาสัญ
ไม่อาจหักโหมโรมรัน	มันจึ่งแกล้งแปลงเป็นกวางมา
หวังจะล่อลวงให้ติดตาม	ด้วยกลสงครามของยักษา
แม้นพี่ไปจากศาลา	เห็นว่าจะมีเหตุการณ์ ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	นางสีดาเยาวยอดสงสาร
ได้ฟังบัญชาพระอวตาร	กราบกับบทมาลย์แล้วทูลไป
พระองค์ผู้ทรงศักดาฤทธิ์	ทั่วทั้งทศทิศก็ปราบได้
อันกวางสุวรรณอำไพ	ในหิมวาลัยก็ย่อมมี
แต่หากไม่ทรงพระเมตตา	จึ่งแกล้งว่ามารยายักษี
แม้นมิได้พญามฤคี	ข้านี้จะม้วยชีวัน
ทูลพลางสะอื้นซบพักตร์	กับตักพระนารายณ์รังสรรค์
แสนเทวษวิงวอนรำพัน	กัลยากลิ้งเกลือกเสือกไป ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ โอด

๏	เมื่อนั้น	พระหริวงศ์ทรงฤทธิ์แผ่นดินไหว
เห็นนางแสนโศกร่ำไร	เพียงชีวาลัยจะมรณา
สองกรช้อนองค์อัคเรศ	ลูบเช็ดชลเนตรซ้ายขวา
รับขวัญแล้วมีบัญชา	แก้วตาอย่าทรงโศกี
ตัวเจ้าก็เป็นเพื่อนยาก	สู้แสนลำบากมาด้วยพี่
ไฉนจะไม่รักนางเทวี	มารศรีอย่าร้อนรนใจ
ซึ่งเจ้าประสงค์กวางทอง	จะจับมาให้น้องอย่าร้องไห้
ปลอบพลางลูบหลังอรไท	แล้วตรัสไปแก่องค์อนุชา
เจ้าผู้ร่วมทุกข์ร่วมยาก	ร่วมลำบากร่วมชีพสังขาร์
พี่จะไปจับมฤคา	จงอยู่รักษานางเทวี ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระลักษมณ์ทรงสวัสดิ์รัศมี
จึ่งสนองพจนารถวาที	ภูมีจงยั้งพระทัยคิด
อันซึ่งสุวรรณมฤคา	ท่วงทีกิริยานั้นเห็นผิด
จะเป็นอสุราแกล้งนิมิต	เหมือนทรงฤทธิ์มีราชโองการ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	นางสีดาเยาวยอดสงสาร
ฟังพระอนุชาทัดทาน	นงคราญขัดแค้นแน่นอุรา
จึ่งว่าขอบใจเจ้าลักษมณ์	ภักดีต่อองค์พระเชษฐา
ตัวพี่เป็นบาทบริจา	ได้ความยากมาด้วยกัน
ตั้งแต่วันจากพระบุรี	ไม่มีสิ่งสุขเกษมสันต์
วันนี้พบกวางสุวรรณ	ผิวพรรณเป็นที่จำเริญตา
พี่จะใคร่ได้ไว้ชมเล่น	ตามประสาเข็ญใจที่ในป่า
ให้คลายวายทุกข์เวทนา	อนิจจาควรหรือไม่ปรานี
จะทูลห้ามไยเล่านะน้องรัก	จงชักพระขรรค์มาฟันพี่
ว่าพลางแสนโศกโศกี	เทวีเพียงสิ้นชีวัน ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ โอด

๏	เมื่อนั้น	พระสุริย์วงศ์องค์นารายณ์รังสรรค์
เห็นนางโศการำพัน	ดั่งหนึ่งชีวันจะวายปราณ
จึ่งโอบอุ้มองค์ขึ้นใส่ตัก	พิศพักตร์แล้วคิดสงสาร
ตระโบมโลมปลอบนงคราญ	เจ้าดวงชนมานของพี่ยา
อย่าแสนโศกาอาวรณ์	ทุกข์ร้อนเศร้าโทมนัสสา
พี่จะไปจับมฤคา	มาให้แก้วตายาใจ
ว่าแล้วตรัสสั่งพระลักษมณ์	น้องรักผู้มีอัชฌาสัย
จงอยู่รักษาอรไท	อย่าให้มีเหตุเภทพาล
ตรัสพลางจับศรอันศักดา	งามสง่าดั่งพระสุริย์ฉาน
ยุรยาตรจากอาสน์อลงการ	ผ่านฟ้าหมายมุ่งมฤคี ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	ฝ่ายพญามารีศยักษี
เห็นพระหริรักษ์จักรี	จรลีออกจากศาลา
ทำแกล้งผาดโผนโจนร้อง	ลำพองลองเชิงแล้วกินหญ้า
ล่อให้พระเสด็จตามมา	ด้วยกลมารยากุมภัณฑ์
ครั้นว่าเห็นใกล้ก็ชายหนี	ทำทีโลดโจนโผนผัน
เดินร่ายตามชายพนาวัน	หวังให้ไกลบรรณศาลา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เชิดฉาน

๏	เมื่อนั้น	พระตรีภูวนาถนาถา
เลี้ยวไล่สุวรรณมฤคา	โดยแถวแนวป่าพนาลี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิดฉิ่ง

๏	พระเร่งรีบติดตามกวางไป	จนอุทัยร้อนแรงแสงสี
พิโรธโกรธกริ้วดั่งอัคคี	ภูมีขึ้นศรจะรอนราญ ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	พญามารีศใจหาญ
โลดโผนโจนข้ามห้วยธาร	ผ่านขึ้นบนเนินบรรพตา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	วิ่งพลางเหลียวหลังไม่ยั้งหยุด	จนสุดกำลังยักษา
ลืมตัวด้วยกลัวพระจักรา	ก็กลายกลับเป็นหน้ากุมภัณฑ์ ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระกฤษณุรักษ์รังสรรค์
แลเห็นพญากวางสุวรรณ	หน้านั้นกลับเป็นยักษ์ไป
ก็รู้ว่าอสูรแปลงเพศ	ทรงเดชกริ้วโกรธดั่งเพลิงไหม้
จึ่งประกาศสีหนาทเกรียงไกร	เหวยไอ้มารีศอสุรี
ครั้งเมื่อแม่มึงเป็นกา	ไปโฉบศาลาพระฤๅษี
ตัวกูสังหารผลาญชีวี	สวาหุพี่มึงก็บรรลัย
มึงนี้กูไว้ชีวิต	จะรู้คุณสักนิดก็หาไม่
ไอ้ชาติทรลักษณ์จังไร	ครั้งนี้กูไม่ไว้ชีวา
ว่าแล้วชักศรพาดสาย	ชำเลืองเยื้องกรายเงื้อง่า
เขม้นหมายซึ่งกายมฤคา	ผ่านฟ้าผาดแผลงไปด้วยฤทธิ์ ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ เชิดฉิ่ง

๏	พระเมรุสัตภัณฑ์ก็หวั่นไหว	สนั่นไปถึงชั้นดุสิต
ต้องตัวอสุราปัจจามิตร	โลหิตไหลดาษสุธาธาร ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พญามารีศใจหาญ
ต้องศรเจ็บเพียงบรรลัยลาญ	ขุนมารร้องขึ้นด้วยมารยา
โอ้ว่าเจ้าลักษมณ์ผู้ร่วมใจ	กวางนี้มิใช่กวางป่า
มันกลายไปเป็นอสุรา	เข้าต่อฤทธาราวี
น้องรักจงเร่งมาช่วย	แม้นช้าพี่จะม้วยด้วยยักษี
ร้องพลางล้มลงกับปัถพี	อสุรีสุดสิ้นชีวัน ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ โอด
ช้า

๏	เมื่อนั้น	นางสีดาเยาวยอดสาวสวรรค์
ได้ยินสำเนียงกุมภัณฑ์	ร้องนั้นเหมือนเสียงพระสี่กร
ตกใจดั่งสายสุนีบาต	มาฟอนฟาดกายาดวงสมร
แสนทุกข์แสนเทวษอาวรณ์	บังอรตรัสแก่อนุชา
ได้ยินแล้วหรือน้องรัก	เสียงพระทรงจักรเรียกหา
ให้เจ้าผู้ร่วมชีวา	ไปช่วยเข่นฆ่าอสุรี
พ่อจงรีบไปให้ทัน	จะได้โรมรันกับยักษี
แม้นช้าพระองค์จะเสียที	เจ้าพี่อย่านิ่งนอนใจ ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระลักษมณ์ผู้มีอัชฌาสัย
ฟังพระเสาวนีย์อรไท	ประนมไหว้กราบทูลด้วยปรีชา
อันองค์พระนารายณ์อวตาร	หรือจะแพ้พวกพาลยักษา
แต่ทูษณ์ขรตรีเศียรอันศักดา	โยธานับสมุทรไม่ทานฤทธิ์
ถึงไพรีเพียบพื้นแผ่นดิน	ก็จะบรรลัยสิ้นด้วยศรสิทธิ์
เสียงนี้เป็นเสียงปัจจามิตร	ผิดเสียงสมเด็จพระจักรี
แม้นน้องไปตามพระภุชพล	ก็จะต้องด้วยกลยักษี
พระพี่นางจะอยู่ผู้เดียวนี้	ภายหลังจะมีภัยพาล ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	นางสีดาเยาวยอดสงสาร
ได้ฟังดั่งพิษเพลิงกาฬ	มาเผาผลาญร้อนทั่วกายา
จึ่งว่าอนิจจาเจ้าลักษมณ์	นี่หรือว่ารักพระเชษฐา
จะให้ตามไปช่วยพระจักรา	มากลับคิดร้ายไม่อายใจ
แสร้งว่าอสุราอุบายร้อง	จะเลียมลองใจข้าหรือไฉน
จะละให้พระองค์บรรลัย	คิดไยฉะนี้อนุชา
แม้นเจ้ามิออกไปตามพี่	วันนี้เราจะม้วยสังขาร์
ว่าพลางซบพักตร์ลงโศกา	กัลยาครวญคร่ำรำพัน ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ โอด

๏	โอ้อนิจจาตัวกูเหมือนคนชั่ว	ใช้ผัวไปม้วยอาสัญ
ดังหญิงแพศยาอาธรรม์	สิ้นกัปสิ้นกัลป์ไม่ว่าดี
โอ้ว่าสมเด็จพระหริวงศ์	ทรงคุณยิ่งฟ้าราศี
รักเมียไม่เสียดายชีวี	จึ่งเสียทีด้วยกลอสุรา
เสียแรงที่ได้อวตาร	หรือมาแพ้แก่มารยักษา
ร่ำพลางตีอกเข้าโศกา	ดั่งว่าจะสิ้นชีวัน ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ โอด

๏	เมื่อนั้น	พระลักษมณ์สุริย์วงศ์รังสรรค์
ฟังนางตัดพ้อรำพัน	ดั่งอาวุธฟาดฟันกายา
จึ่งยอกรประนมเหนือเกศ	ทูลองค์อัคเรศเสน่หา
ซึ่งพระเสาวนีย์ตรัสมา	ไม่ควรแก่ข้าผู้ภักดี
ตัวน้องจงรักพระพี่เจ้า	ดั่งมารดาเกิดเกล้าเกศี
ซึ่งจะให้โดยเสด็จพระจักรี	ข้านี้ขัดสนจนใจ
เมื่อพระองค์จะไปตามกวาง	ผ่านฟ้าหาวางพระทัยไม่
ให้ข้ารักษาพี่นางไว้	กว่าพระภูวไนยจะกลับมา
แม้นไปภายหลังมีเหตุ	ทรงเดชจะลงโทษา
ด้วยล่วงพระราชบัญชา	ตัวข้าก็จะสิ้นสุดปราณ ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	นางสีดาเยาวยอดสงสาร
ยิ่งฟังยิ่งแค้นแน่นวิญญาณ	จึงมีพจมานตรัสไป
ถึงพระองค์ให้อยู่รักษาพี่	เมื่อมีเหตุมาจะทำไฉน
จะเป็นโทษทัณฑ์ด้วยอันใด	หากแกล้งใส่ไคล้เจรจา
ทั้งนี้เพื่อจิตเจ้าคิดคด	ทรยศต่อองค์พระเชษฐา
เพราะอยู่แต่สองในศาลา	แสร้งบิดเบือนว่าทุกสิ่งไป
ถึงมาตรตัวเราจะเป็นม่าย	ที่จะหมายพึ่งเจ้านั้นหาไม่
สู้เสียชีวิตชีวาลัย	ตายไปตามองค์พระสี่กร ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระลักษมณ์สุริย์วงศ์ทรงศร
ฟังพระเสาวนีย์ตัดรอน	ให้รุ่มร้อนพระทัยดั่งไฟกัลป์
ครั้นจะไปกลัวล่วงบรรหาร	องค์พระอวตารรังสรรค์
จะอยู่ตามบัญชาพระทรงธรรม์	ก็เกรงพี่นางนั้นจะโกรธา
แต่ถอนทอดฤทัยถอยคิด	ร้อนจิตเพียงสิ้นสังขาร์
ชลเนตรคลอดวงนัยนา	กราบกับบาทาเทวี
ตัวน้องขอลาบาทบงสุ์	ไปตามองค์พระนารายณ์เรืองศรี
พี่นางจงอยู่สวัสดี	อย่าโศกีเร่าร้อนฤทัย
ทูลแล้วยอกรขึ้นเหนือเกศ	ฝากฝูงเทเวศร์น้อยใหญ่
อินทร์พรหมยมเรศทั้งแดนไตร	พระไพรเจ้าป่าพนาลี
อันอยู่ทั่วทิพวิมาน	ทุกห้วยธารเถื่อนถํ้าคีรีศรี
ทั้งองค์นางพระธรณี	ข้านี้ขอฝากนางกัลยา
อันเป็นมเหสีทรงลักษณ์	ของพระหริรักษ์นาถา
ฝากแล้วจับศรศักดา	บ่ายหน้าย่างเยื้องจรจรัล ฯ
ฯ ๑๔ คำ ฯ เพลง

๏	เดินพลางพระทางหยุดอยู่	ดูพระพี่นางแล้วโศกศัลย์
ให้หนักอกหนักใจจาบัลย์	กลับมาอภิวันท์แล้วโศกี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ โอด

๏	รื้อขืนอารมณ์ข่มจิต	ทรงฤทธิ์ประณตบทศรี
ออกจากอรัญกุฎี	จรลีไปตามมรคา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด 

๒๗
๒๗