๏ จะกล่าวสุดสาครบวรนาถ	คุมเรือราชสาราลังกาผลึก
ตั้งเข็มข้ามตามแผนออกแล่นลึก	เสียงสะทึกสะท้านคลื่นทุกคืนวัน
ถึงพาราการะเวกเข้าวังราช	เฝ้าพระบาทบิตุเรศเจ้าเขตขัณฑ์
ทูลเล่าความตามจริงทุกสิ่งอัน	ถวายบรรณาการทั้งสารตรา ฯ

๏ พระทราบข่าวราวเรื่องว่าลูกรัก	สำราญพรักพร้อมกันก็หรรษา
จึงตรัสสั่งพระศรีภูริปรีชา	คลี่สาราเรื่องสารออกอ่านความ
สารพระองค์ทรงบำรุงกรุงผลึก	ไปปราบศึกเสร็จเตียนที่เสี้ยนหนาม
พระหัสไชยไปด้วยช่วยสงคราม	แล้วทูลความขอพระน้องสองธิดา
พระปลงให้ไม่ขัดดำรัสสั่ง	จะปลูกฝังหวังพระองค์เป็นวงศา
ฝ่ายโฉมยงองค์ละเวงวัณฬาพะงา	ขอจัดแจงแต่งวิวาห์ไว้ธานี
มอบประเทศเขตแคว้นแสนสมบัติ	ให้พระหัสไชยครองกับสองศรี
มารวมรอมพร้อมอยู่สามบูรี	ด้วยเปรมปรีดิ์ปรารถนาวิวาห์การ
หนึ่งนงเยาว์เสาวคนธ์วิมลมิ่ง	ก็เป็นหญิงยากแค้นแสนสงสาร
ซึ่งบิดพลิ้วกริ้วโกรธจงโปรดปราน	ขอประทานโทษธิดาได้ปรานี
ขอเชิญพระอนุชากรุงการะเวก	ช่วยภิเษกพูนเพิ่มเฉลิมศรี
อันเหล่ากอหน่อนาถราชบุตรี	สามบุรีร่วมจิตเหมือนบิตุรงค์
พอจบสารหวานโสตโปรดประภาษ	ตามแต่วาสนาจิตคิดประสงค์
พระเชษฐาปรานีสุริย์วงศ์	จะสืบพงศ์กษัตริย์ให้วัฒนา
จะไปด้วยช่วยชูภูธเรศ	ให้ฟุ้งเฟื่องเรืองพระเดชพระเชษฐา
จะเดินทางกลางทะเลจัดเภตรา	สักสิบห้าลำใหญ่ใส่ใบกล
ทั้งข้างหน้าข้างในจงไปด้วย	จะได้ช่วยอวยสวัสดิ์พิพัฒน์ผล
อำมาตย์รับอภิวาทบาทยุคล	พระขึ้นมนเทียรรัตน์ชัชวาล
จึงบอกองค์อัคเรศว่าเชษฐา	ให้สุดสาครถือหนังสือสาร
ลูกชายไปได้ธิดายุพาพาล	จะจัดแจงแต่งงานการวิวาห์ ฯ

๏ นางนบนอบตอบว่าลูกฝาแฝด	จะติดแปดเป็นบุตรีสุนิสา
แล้วสั่งเหล่าสาวสรรค์ฝูงกัลยา	ให้ตรวจตราเครื่องอานเตรียมการไว้ ฯ

๏ ฝ่ายอำมาตย์บาดหมายพวกนายหมวด	เหล่าตำรวจเรียกกันอยู่หวั่นไหว
แต่งกำปั่นบรรดาจะคลาไคล	เปลี่ยนเชือกเสาเพลาใบติดไกกล
ทั้งข้าวน้ำลำเลียงเสบียงเบิก	เสียงเอิกเกริกจ่ายแจกต้องแบกขน
ปืนประจำลำไว้พร้อมไพร่พล	ทั้งต้นหนล้าต้าพร้อมหน้ากัน ฯ

๏ ฝ่ายเจ้าจอมหม่อมห้ามที่ตามเสด็จ	ได้แหวนเพชรผ้าประทานทั้งพานขัน
ทั้งหีบทองเครื่องแต่งแป้งน้ำมัน	กระแจะจันทน์หวีกระจกปิดปกไป ฯ

๏ สมเด็จท้าวเจ้าพาราการะเวก	กับองค์เอกชายาอัชฌาสัย
พร้อมห้ามแหนแสนสนมกรมใน	เสด็จไปลงกำปั่นสุวรรณรัตน์
แท่นที่นั่งหลังคาท้ายบาหลี	ล้วนมณีนิลแนมแจ่มจำรัส
ได้ฤกษ์ดีมีลมโสมนัส	พวกเกณฑ์หัดโห่ลั่นปืนสัญญา
ธงไชยโชคโบกบอกออกกำปั่น	ลำดั้งกันพรรณรายเรียงซ้ายขวา
ออกน้ำเค็มเข็มมุ่งกรุงลังกา	ได้ลมใช้ใบมาในสาคร
ออกลึกล้ำน้ำเขียวดูเกลียวคลื่น	โตทะมื่นกลอกกลิ้งเท่าสิงขร
กระเดื่องกระโดงโงงเงงโคลงเคลงคลอน	เขยื้อนขย่อนผู้หญิงร้องก้องสำเนียง
สาธุสะพระช่วยด้วยเจ้าข้า	ภาวนามิได้หยุดร้องสุดเสียง
ฝูงมัจฉาปลาร้ายขึ้นว่ายเรียง	เข้าคลอเคียงเคล้าคู่ดูคล่ำไป
พอลมคลายสายคลื่นก็รื่นราบ	ธงตะขาบปลายปลิวริ้วริ้วไหว
ดูกว้างขวางกลางทะเลว้าเหว่ใจ	จะดูไหนใจหายสุดสายตา ฯ

๏ จอมกษัตริย์ตรัสชวนมเหสี	ออกนั่งที่แท่นรัตน์ชมมัจฉา
ดูน่ากลัวจระเข้ทั้งเหรา	ล้วนโตโตโลมาเหล่าปลาวาฬ
ฝูงฉนากปากมันเหมือนฟันเลื่อย	ขึ้นยาวเฟื้อยฟันฟาดเสียงฉาดฉาน
ชิ้นไก่หมู่ผู้หญิงทิ้งให้ทาน	ชิงอาหารฮุบฟัดไล่กัดกัน
ฝูงมังกรซอนฟองตระกองเกี้ยว	ต่างเลื้อยเลี้ยวไล่เวียนวนเหียนหัน
ผู้หญิงนั่งแข็งตัวว่ากลัวมัน	เห็นเงือกน้ำสำคัญว่าคนลอย
หางเป็นปลาหน้าเป็นหนูนั่งดูเล่น	เป็นเสือสีห์หมีเม่นตัวเป็นหอย
พวกสาวใช้ไว้จุกลูกน้อยน้อย	ทิ้งกล้วยอ้อยอาหารให้ทานปลา
ครั้นพลบค่ำคล้ำคลุ้มชอุ่มเมฆ	แลวิเวกกลางทะเลพระเวหา
ไปเดือนหนึ่งถึงฝั่งเกาะลังกา	พระสุดสาครเชิญขึ้นเดินทาง
ทั้งรถรัตน์หัตถีมีสำหรับ	เขาคอยรับสารพัดไม่ขัดขวาง
พวกห้ามแหนแสนสาวท่านท้าวนาง	ขึ้นขี่ช้างกูบทองดูรองเรือง
สองกษัตริย์ขัตติย์วงศ์ขึ้นทรงรถ	กั้นกลิ้งกลดคันทองผุดผ่องเหลือง
ทหารแห่แซ่ซ้องดูนองเนือง	ขึ้นจากเมืองใหม่ตรงเข้าดงดอน
ไปตามทางหว่างเนินเพลินประพาส	พนมมาศไม้งอกซอกสิงขร
บ้างผลิดอกออกช่ออรชร	หอมเกสรเสาวคนธ์ที่หล่นโรย
เข้าป่าสูงฝูงนกวิหคร้อง	เสียงแซ่ซ้องลิงค่างครวญครางโหย
หอมดอกโมกโศกสุกรมทั้งยมโดย	พระพายโชยชื่นใจทั้งไพร่นาย ฯ

๏ สุดสาครขับม้าขึ้นหน้าทัพ	เกณฑ์ไพร่กับกรมวังสิ้นทั้งหลาย
เก็บดอกไม้หลายหลากได้มากมาย	คอยอยู่ข้างทางถวายข้างท้ายรถ
สองกษัตริย์จัดแจงแบ่งบุปผา	ให้วงศาสาวสรรค์ทั่วกันหมด
ชื่นอารมณ์ชมเพลินเนินบรรพต	เป็นหลั่นลดเลื่อมลายพรอยพรายตา
ห้วยละหานธารถ้ำมีน้ำพุ	ไหลทะลุปรุออกตามซอกผา
ครั้นพลบค่ำทำประทับที่พลับพลา	จนถึงวังลังกาเจ็ดราตรี ฯ

๏ ฝ่ายองค์พระอภัยวิไลลักษณ์	กับสองอัครชายามารศรี
พระน้องหน่อวรนาถราชบุตรี	ไปคอยรับประทับที่ทวารา
เชิญพระน้องสององค์พงศ์กษัตริย์	ขึ้นปรางค์รัตน์เรือนจันทร์ด้วยหรรษา
ต่างคำนับรับกันจำนรรจา	ตามประสาสุริย์วงศ์เผ่าพงศ์พันธุ์ ฯ

๏ ฝ่ายลูกสาวเจ้าลังกาเกณฑ์ฝรั่ง	แต่งโต๊ะตั้งเลี้ยงกษัตริย์ล้วนจัดสรร
กับข้าวแขกแทรกเนื้อแพะผัดน้ำมัน	มัสมั่นข้าวบุหรี่ลู่ตี่โต
กับข้าวไทยใส่ต้มส้มแกงต้มขิง	นกคั่วปิ้งยำมะม่วงด้วงโสน
แกงปลาไหลไก่พะแนงแกงเทโพ	ผัดปลาแห้งแตงโมฉู่ฉี่มี
รมจักรนัคเรศวิเสทเจ๊ก	ต้มตับเหล็กเกาเหลาเหล้าอาหนี
เป็ดไก่ถอดทอดม้าอ้วนแต่ล้วนดี	แกงร้อนหมี่หมูต้มเค็มใส่เต็มจาน
ตั้งโต๊ะเรียงเลี้ยงวงศ์พงศ์กษัตริย์	สารพัดเหล้าข้าวของคาวหวาน
ต่างเสวยเนยนมน้ำชัยบาน	พนักงานฟ้อนรำต่างบำเรอ
บ้างไขกลดนตรีเป่าปี่แก้ว	ซอสีแจ้วจำเรียงเสียงเสมอ
พวกเผ่าพงศ์วงศ์วานลูกหลานเธอ	ดูฟ้อนรำบำเรอสำรวลกัน
วิเสททำสำรับไปเรียงตั้ง	เลี้ยงนายทั้งทัพพหลพลขันธ์
พวกพาราการะเวกโหยกเหยกครัน	เมาบรั่นเรียกสาวสาวชาวลังกา
พูดเกี้ยวนางอย่างไรเขาไม่ตอบ	ด้วยคำปลอบพราหมณ์แขกแปลกภาษา
บ้างยุดมือยื้อสไบบ้างไขว่คว้า	บ้างยักคิ้วหลิ่วตาเฮฮากัน
อันเรื่องราวกล่าวสี่บุรีพร้อม	มารวมรอมอยู่ลังกามหาสวรรค์
ฝ่ายทรงยศทศวงศ์จอมพงศ์พันธุ์	ปรึกษากันเสกสมสยมพร ฯ

๏ ฝ่ายองค์อัครชายาเมืองการะเวก	ขอภิเษกเสาวคนธ์วิมลสมร
ด้วยเป็นที่พี่ยาให้ถาวร	ครองนครเขตฝรั่งอยู่ลังกา
ให้หัสไชยไปบำรุงกรุงการะเวก	สองบุตรีอภิเษกเป็นซ้ายขวา
ต่างยินยอมพร้อมกันจำนรรจา	ให้โหรหาฤกษ์ยามตามโบราณ
ปลูกโรงราชพิธีสิบสี่ห้อง	เป็นชั้นช่องช่อฟ้ามุกดาหาร
ทุกซุ้มเสาเนาวรัตน์ชัชวาล	พื้นเพดานดาวรายพรอยพรายแพรว
เอาทองคำธรรมชาติทำราชวัติ	สลับฉัตรเงินทองเป็นถ้องแถว
ที่มุขเด็จเพชรประดับดูวับแวว	จัดกองทองกองแก้วพรอยแพรวพราย
ฉัตรกุดั่นกัลเม็ดซ้อนเจ็ดชั้น	ปักกางกั้นอภิรุมแลชุมสาย
ระย้าห้อยพรอยแพรวพวงแก้วราย	ฉากพระฉายรายรอบริมขอบคัน
ครั้นจัดแจงแต่งทำแล้วสำเร็จ	กำหนดเสร็จเจ็ดค่ำจะทำขวัญ
ฝ่ายกษัตริย์ขัตติย์วงศ์เผ่าพงศ์พันธุ์	มาพร้อมกันอยู่ที่มณฑลพิธี ฯ

๏ ส่วนโอรสบิตุรงค์ช่วยทรงจัด	ให้ทรงเครื่องเรืองจำรัสรัศมี
ฝ่ายสามองค์นงนุชพระบุตรี	พระชนนีทรงเครื่องให้เรืองรอง
ออกจากวังสังข์แตรเป่าแห่โหม	กองประโคมโครมครึกเสียงกึกก้อง
เข้าโรงราชพิธีทั้งพี่น้อง	ขึ้นนั่งกองแก้วสุวรรณเป็นหลั่นมา
สุดสาครเสาวคนธ์วิมลสร้อย	ให้เกี่ยวก้อยกระหวัดพระหัตถา
พระหัสไชยให้พระน้องสองสุดา	เกี่ยวก้อยขวาก้อยซ้ายฝ่ายละกร
ฝ่ายโยคีชีพราหมณ์รามราช	สำรวมศาสตร์อิศโรสโมสร
สวดพิธีอภิรมย์สยมพร	ให้ถาวรสืบกษัตริย์สวัสดี
ได้เวลาฟ้าร้องตีฆ้องฤกษ์	พฤฒาเถ้าเข้าเบิกขวัญบายศรี
บัณเฑาะว์ดังกังวานขานดนตรี	พวกโหรตีฆ้องโห่ก้องโกลา
ปุโรหิตติดแว่นวิเชียรเทียน	จุดเพลิงเวียนวงซ้ายไปฝ่ายขวา
โหมพิณพาทย์ฆาตฆ้องก้องลังกา	แตรฝรั่งบั้งกล่ากลองมลายู ฯ

๏ ฝ่ายพวกเล่นเต้นรำละครโขน	ตีตะโพนกลองประชันสนั่นหู
ผู้ใหญ่เด็กเจ๊กฝรั่งมาพรั่งพรู	เป็นหมู่หมู่ดูงานการประชัน
เวียนสำเร็จเจ็ดรอบได้ชอบโชค	ดับเทียนโบกควันเจิมเฉลิมขวัญ
พระบิตุราชมาตุรงค์เผ่าพงศ์พันธุ์	อยู่พร้อมกันชื่นช่วยอำนวยพร ฯ

๏ เป็นสำเร็จเสร็จภิเษกเอกกษัตริย์	ประดิพัทธ์ภิญโญสโมสร
เสาวคนธ์มณฑาสุดสาคร	พ้นโทษกรณ์อยู่บำรุงกรุงลังกา
พระหัสไชยได้สองพระน้องนาฏ	เป็นคู่ชมสมมาดปรารถนา
พาน้องน้อยสร้อยสุวรรณจันทร์สุดา	ไปพาราการะเวกเป็นเอกองค์ ฯ

๓
 อภิเษกหัสไชย
