๏	 เมื่อนั้น	สัทธาสูรทศพักตร์ยักษา
กับวิรุญจำบังอสุรา	เข้าที่นิทราในราตรี
ปรึกษาในการรณยุทธ์	ซึ่งจะล้างมนุษย์กระบี่ศรี
ด้วยกลมารยาราวี	โดยมีพระเวทเชี่ยวชาญ
จนประจุสมัยไก่ขัน	แสงสุพรรณพุ่งพรายฉายฉาน
เสียงประโคมแตรสังข์กังสดาล	ฆ้องขานยํ่ารุ่งสนั่นไป ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ
ร่าย

๏	สามกษัตริย์สระสรงทรงเครื่อง	อร่ามเรืองพักตร์ผ่องดั่งแขไข
ท้าวสัทธาสูรฤทธิไกร	จึ่งว่าแก่ท่านไททศพักตร์
ตัวเราจะยกไปก่อน	ประจัญกรรอนราญหาญหัก
อันวิรุญจำบังหลานรัก	ขุนยักษ์อยู่หลังรั้งโยธี
ว่าแล้วทั้งสองกษัตรา	ลาท้าวทศเศียรยักษี
ลงจากปราสาทรูจี	เสด็จมายังที่ทัพชัย ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เสมอ

๏	ครั้นถึงต่างมีบรรหาร	สั่งเสนามารผู้ใหญ่
ให้ตรวจพหลพลไกร	ตามในกระบวนที่ยกมา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	สองเสนามารยักษา
ต่างตนรับราชบัญชา	ชุลีลาแล้วออกมาพร้อมกัน ฯ
ยานี

๏	ฝ่ายข้างเสนีอัสดงค์	ก็ตรวจเตรียมจตุรงค์พลขันธ์
ขุนช้างขี่ช้างซับมัน	กุมขอหยัดยันทั้งหมอควาญ
ขุนม้าขี่ม้าถือทวน	ร่ายรำเป็นกระบวนสำแดงหาญ
ขุนรถขี่รถเผ่นทะยาน	ถือหอกคอยผลาญไพริน
ขุนพลก็เตรียมพลยุทธ์	ล้วนกุมอาวุธครบสิ้น
จารึกเสนาธิบดินทร์	ก็ตรวจสินธพพวกพลากร
สิบสมุทรพื้นพลพาชี	เริงร้ายราวีดั่งไกรสร
ผู้ขี่ถือทวนโตมร	เพียบพื้นพระนครลงกา ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	ท้าวสัทธาสูรยักษา
กับวิรุญจำบังอสุรา	เสด็จมาโสรจสรงสาคร ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ
โทน

๏	สองกษัตริย์ชำระสระสนาน	สุคนธาธารกลิ่นเกสร
ต่างทรงสนับเพลาเชิงงอน	ภูษาลายกินนรกรกราย
ชายไหวชายแครงเครือขด	เกราะแก้วมรกตฉานฉาย
ฉลององค์พื้นตองทองพราย	รัดอกกระหนกลายสังวาลวัลย์
เฟื่องห้อยพลอยเพชรรุ้งร่วง	ตาบทิศทับทรวงดวงกุดั่น
พาหุรัดทองกรมังกรพัน	ธำมรงค์เรือนสุบรรณกางกร
ทรงมหามงกุฎเนาวรัตน์	กรรเจียกจำรัสประภัสสร
ต่างจับหอกแก้วคทาธร	มาขึ้นรถอัสดรพร้อมกัน ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ เสมอ
โทน

๏	รถเอยรถศึก	กงกำแก้วผลึกทับทิมคั่น
แอกอ่อนงอนงามกระหนกพัน	บัลลังก์สุวรรณจำหลักลาย
ประดับเทพนมประนมหัตถ์	ครุฑหยัดจับนาคเฉิดฉาย
ช่อห้อยช่อตั้งกระจังราย	บุษบกดูคล้ายพิมานอินทร์
เทียมด้วยราชสีห์สี่พัน	โลทันมือถือธนูศิลป์
สำทับขับเร็วเสมอบิน	เครื่องสูงครบสิ้นไสวฟ้า
ปี่กลองฆ้องขานประสานเสียง	สำเนียงพลโห่ฉาวฉ่า
เร่งรถเร่งทศโยธา	บ่ายหน้าออกจากธานี ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ กราว

๏	เมื่อนั้น	วิรุญจำบังยักษี
ครั้นทัพหลวงล่วงจากพระบุรี	ให้เคลื่อนพลพาชีชัยชาญ ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด
โทน

๏	ม้าเอยม้าสินธพ	เลิศภพลำพองคะนองหาญ
หักศึกฮึกสู้ประจัญบาน	โผนทะยานเผ่นเหยียบไพริน
ผูกครบพื้นเครื่องกุดั่นดวง	ห้อยพู่หูพวงมณีสิ้น
ปากแดงปานดั่งโกมิน	ดูนวลดำนิลทั้งอินทรีย์
เท้ารีบถีบเร็วดั่งลมกรด	มีพยศแม้นพญาราชสีห์
เหล่าพลล้วนพวกพาชี	ขับตีควบตามกันอึงอล
สนั่นสำเนียงเสียงเท้า	ทหารรบโห่เร้ากุลาหล
ผงคลีพัดคลุ้มโพยมบน	ขับร้นเร่งรีบกันไป ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ กราวนอก

๏	บัดนั้น	ฟาน เท่าเผือกผู้ตัวใหญ่
อันเป็นอุบาทว์จัญไร	ที่จะเสียทัพชัยอสุรี
ให้บังเกิดร้อนรนดลจิต	ด้วยจะบอกนิมิตยักษี
วิ่งออกจากพุ่มพนาลี	ผ่าพลโยธีขุนมาร ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	ท้าวสัทธาสูรใจหาญ
เหลือบเห็นฟานป่าสาธารณ์	วิ่งโผนโจนผ่านหน้าไป
คิดคิดก็อัศจรรย์นัก	เห็นเหตุทรลักษณ์ลางใหญ่
ยิ่งให้หวาดหวั่นพรั่นใจ	สงสัยเป็นพ้นคณนา
ครั้นกูจะขืนเดินทัพ	ก็ผิดกับพิชัยสงครามว่า
คิดแล้วให้หยุดโยธา	อยู่ที่ชายป่าพนาลี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เจรจา

๏	บัดนั้น	หนุมานผู้ชาญชัยศรี
เห็นทัพสัทธาสูรอสุรี	ยกมาถึงที่ชายไพร
เสียงม้าเสียงรถคชสาร	สุธาธารเลื่อนลั่นหวั่นไหว
ขุนกระบี่ผู้มีฤทธิไกร	ก็ปีนป่ายร่ายไม้ไต่มา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	ครั้นใกล้พิชัยรถทรง	ขององค์พญายักษา
จึ่งร้องประกาศด้วยวาจา	ถามว่าดูก่อนขุนมาร
ตัวท่านจะไปแห่งใด	จึ่งยกพลไกรทวยหาญ
เยียดยัดอัดพื้นสุธาธาร	เหตุการณ์สิ่งไรอสุรี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวสัทธาสูรยักษี
ได้ฟังลิงน้อยพาที	ไม่มีสงสัยในวิญญาณ์
คิดว่าเป็นชาติวานร	อันเที่ยวสัญจรอยู่ในป่า
จึ่งมีพระราชบัญชา	ว่าเหวยไอ้ลิงพนาวัน
ตัวกูยกพลโยธี	แสนสุรเสนีทัพขันธ์
จะไปล้างมนุษย์อาธรรม์	ที่มันชื่อว่าลักษมณ์ราม
มึงนี้เป็นชาติกระบี่ไพร	กลการอะไรมาไต่ถาม
จะประสงค์สิ่งใดในข้อความ	จึ่งลวนลามไม่เกรงฤทธี ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	หนุมานผู้ชาญชัยศรี
ได้ฟังจึ่งตอบอสุรี	ข้าถามโดยดีอย่าโกรธา
เพราะว่าจะใคร่แจ้งเหตุ	ใช่จะไม่เกรงเดชท้าวยักษา
อันจะสู้พระลักษมณ์พระรามา	ข้อนี้อย่าว่านะขุนมาร
บรรดามิตรสหายพงศ์พันธุ์	ของทศกัณฐ์ที่อวดหาญ
ก็พลอยสิ้นชีพวายปราณ	เพราะอหังการกำเริบฤทธิ์
ท่านมีศักดาสักเพียงใด	จะมาต่อฤทธิไกรพระจักรกฤษณ์
จะพากันกลาดดินสิ้นชีวิต	พญามารหยุดคิดให้จงดี ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวสัทธาสูรยักษี
ได้ฟังจึ่งตอบวาที	เหวยไอ้กลีจะหลอกใคร
มึงเป็นเดียรัจฉานมาลบหลู่	ไม่รู้จักกูหรือไฉน
ลือนามขามทั่วภพไตร	ว่าได้พระเวทพรหมินทร์
แม้นจะให้ฝูงเทพบุตร	โยนอาวุธมาก็ได้สิ้น
ทำไมกับมนุษย์เดินดิน	อย่าหมิ่นกูไม่เหมือนชาวลงกา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	วายุบุตรวุฒิไกรใจกล้า
ได้ฟังพญาอสุรา	จึ่งกล่าววาจาตอบไป
แม้นท่านมีฤทธิ์ดังนั้น	เห็นจะสู้กันก็พอได้
ตัวข้านี้พลอยดีใจ	ที่จะมีชัยแก่ไพรี
เกลือกไม่เหมือนคำขุนยักษ์	จะแพ้พระหริรักษ์เรืองศรี
ซึ่งมีพระเวทวิเศษดี	ข้านี้จะใคร่ดูฤทธา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวสัทธาสูรยักษา
มิได้แจ้งกลมารยา	อสุราจึ่งตอบคำไป
เหวยเหวยไอ้ลิงสู่รู้	จะใคร่ดูฤทธิ์กูก็พอได้
ว่าแล้วยืนขึ้นบนรถชัย	สะกดใจร่ายวิทยามนต์ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ ตระ

๏	จึ่งเรียกฝูงเทพเทวา	เสียงสนั่นลั่นฟากุลาหล
ตลอดถึงสวรรค์ชั้นบน	ทั่วสกลวิมานรูจี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	ฝ่ายฝูงเทวาทุกราศี
ได้ยินสัทธาสูรอสุรี	ร้องเรียกอึงมี่ขึ้นมา
ทั้งหกชั้นฟ้าก็อุตลุด	ต่างขว้างอาวุธคมกล้า
เกลื่อนกลาดดาษไปทั้งเมฆา	ด้วยกลัวฤทธากุมภัณฑ์ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	องคตฤทธิแรงแข็งขัน
กับฝูงวานรทั้งนั้น	ชวนกันฉวยรวบอาวุธไว้ ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ คุกพาทย์

๏	บัดนั้น	คำแหงหนุมานทหารใหญ่
รู้ว่าน้องรักร่วมใจ	กับพวกพลไกรวานร
รวบฉวยอาวุธไว้ได้สิ้น	กระบินทร์ชื่นชมสโมสร
ก็ร่ายไม้ไต่ลงยังดินดอน	ตบกรเยาะเย้ยอสุรา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ กราวรำ
ร่าย

๏	ฉิฉะเจ้ากรุงอัสดงค์	อ้างอวดฤทธิรงค์ว่าแกล้วกล้า
เหตุใดไม่เห็นสาตรา	เหมือนหนึ่งปากว่าพาที
นี่หรือจะยกไปต่อยุทธ์	ด้วยพระจักรภุชเรืองศรี
กูเป็นแต่ลิงพนาลี	ก็ดีกว่าเอ็งมีฤทธิไกร
แม้นจะร้องเล่นเช่นยักษา	เทวาก็จะโยนอาวุธให้
ว่าพลางโลดโผนโจนไป	เข้าใกล้รถชัยขุนมาร ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวสัทธาสูรใจหาญ
ฟังลิงเย้ยหยันเป็นคำพาล	พญามารกริ้วโกรธดั่งเพลิงกัลป์
ให้นึกแหนงแคลงคุณพระเวท	ของบรมพรหเมศรังสรรค์
กระทืบบาทขบเขี้ยวเคี้ยวฟัน	เหม่ไอ้โมหันธ์อหังการ์
ซึ่งมึงอวดตัวว่ามีฤทธิ์	ประสิทธิ์พระเวทคาถา
เร่งเรียกอาวุธให้ตกมา	ไม่ได้จะฆ่าเสียบัดนี้ ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	หนุมานผู้ชาญชัยศรี
ได้ฟังอสุราพาที	ขุนกระบี่จึ่งร้องตอบไป
เอ็งจงคอยดูนะขุนยักษ์	กูจักมุสานั้นหาไม่
ว่าพลางทางทำสะกดใจ	อ่านพระเวทไปด้วยมารยา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ ตระ

๏	ครั้นแล้วแสร้งร้องประกาศ	เหวยเทวราชทุกทิศา
เราจะต้องการสาตรา	จงโยนลงมาอย่าช้าที ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	องคตหลานท้าวโกสีย์
ทั้งวานรห้าร้อยตัวดี	ได้ยินเสียงกระบี่หนุมาน
ต่างทิ้งอาวุธดาดาษ	เกลื่อนกลาดรุ่งแรงแสงฉาน
ถูกพลกุมภัณฑ์วายปราณ	อลหม่านทั้งทัพอสุรา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	บัดนั้น	วายุบุตรวุฒิไกรใจกล้า
เห็นยักษีตายกลาดดาษดา	จึ่งมีวาจาประกาศไป
เหวยสัทธาสูรอสุรี	เห็นฤทธีกูหรือหาไม่
เอ็งอวดศักดาว่าเกรียงไกร	คือใครจะเกรงอสุรี
นี่หรือจะยกไปต่อฤทธิ์	ด้วยพระจักรกฤษณ์เรืองศรี
หัวเอ็งจะกลิ้งเป็นลูกคลี	ด้วยศรพระจักรีผู้ศักดา
จงเลิกทัพกลับพลนิกร	คืนไปนครเสียดีกว่า
ตัวเราหากคิดเมตตา	หวังว่าจะให้รอดชีวัน ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวสัทธาสูรรังสรรค์
ได้ฟังกริ้วโกรธดังเพลิงกัลป์	กุมภัณฑ์จึ่งร้องตอบไป
เหม่เหม่ดูดู๋ไอ้เดียรัจฉาน	อหังการเจรจาหยาบใหญ่
ตัวมึงนี้นามกรใด	คือใครใช้สอยให้มา
จึ่งอาจใจดูหมิ่นประมาทกู	ไอ้สู่รู้จะม้วยสังขาร์
ถึงเทวัญไม่ให้สาตรา	ที่จะฟังมึงว่าอย่าพึงคิด
อันมนุษย์พี่น้องสองศรี	มาตรแม้นจะดีด้วยศรสิทธิ์
ปราบไปได้ทั่วทศทิศ	ก็ไม่เกรงฤทธิ์เท่ายองใย
ตัวกูเป็นปิ่นอัสดงค์	อันจะกลับจตุรงค์อย่าสงสัย
ถ้ามิฆ่าลักษมณ์รามให้บรรลัย	กูก็ไม่ไปคืนพารา ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	วายุบุตรวุฒิไกรใจกล้า
ได้ฟังจึ่งร้องตอบมา	มึงอย่าอหังการ์พาที
กูเป็นทหารพระทรงศร	นามกรหนุมานกระบี่ศรี
คือพระกาลผลาญภพธาตรี	จะมาเอาชีวีขุนมาร
แต่สหัสเดชะชาญฉกรรจ์	มีมือสองพันกล้าหาญ
กูยังฆ่าเสียให้วายปราณ	ตัดเศียรประจานเสียบไว้
ตัวมึงมีกรแต่สองกร	ไหนจะต่อฤทธิรอนกูได้
ว่าแล้วขุนกระบี่ปรีชาไว	สะกดใจร่ายเวทวิทยา ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ ตระ

๏	กายใหญ่เท่าบรมพรหมาน	สูงตระหง่านเงื้อมงํ้าเวหา
สี่พักตร์แปดกรมหึมา	เข้าหักรัถาอสุรี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	ท้าวสัทธาสูรยักษี
ตกลงกับพื้นปัถพี	โกรธดั่งอัคคีบรรลัยกัลป์
ผุดลุกขึ้นยืนกระทืบบาท	ร้องประกาศดั่งเสียงฟ้าลั่น
เหวยเหวยอสูรกุมภัณฑ์	กลัวลิงโมหันธ์หรือว่าไร
จึ่งไม่เข้าต่อรอยุทธ์	สัประยุทธ์จับตัวมันให้ได้
เร่งเร็วเร่งขับกันเข้าไป	ฆ่าเสียให้ม้วยบรรลัยลาญ ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	ฝ่ายหมู่อสุราทวยหาญ
ได้ฟังบัญชาพญามาร	ต่างตนทะยานเข้าราวี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	ล้อมหน้าล้อมหลังอุตลุด	สัประยุทธ์ไล่จับกระบี่ศรี
บ้างแทงบ้างฟันบ้างตี	อสุรีหนุนเนื่องเข้ามา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	บัดนั้น	องคตยศไกรใจกล้า
เห็นหมู่อสูรโยธา	เข้าต่อศักดาหนุมาน
กริ้วโกรธพิโรธดั่งไฟฟอน	ก็พาพวกวานรทวยหาญ
ลงมายังพื้นสุธาธาร	เข้าไล่รอนราญอสุรี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	หนุมานแกว่งตรีฟันฟาด	องคตไล่พิฆาตยักษี
วานรบริวารได้ที	ตอบตีอสุราอึงอล
พลมารผันหน้าเข้ารารับ	กระบี่โผนโจนจับกุลาหล
ลิงหนึ่งสู้ยักษ์ได้ร้อยตน	ลางลิงประจญได้ถึงพัน
พวกมารเข้ากลุ้มรุมแทง	ลิงปัดวัดแวงดั่งจักรผัน
เป็นเหล่าเหล่าเข้าโจมจับกัน	อสุรีไม่ครั่นฤทธา
วานรตบกัดฟัดฟาด	ฉีกขาแขนขาดกลาดป่า
ล้มตายก่ายกองพสุธา	ยักษาแตกยับไม่สมประดี ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	ท้าวสัทธาสูรยักษี
เห็นพวกวานรโจมตี	อสุรีตายกลาดดาษไป
พิโรธโกรธกริ้วกระทืบบาท	พสุธาอากาศก็หวาดไหว
กวัดแกว่งศรสิทธิ์ฤทธิไกร	เข้าไล่ตีพลวานร ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	ผู้เดียวเคี่ยวขับรณรงค์	อาจองดั่งพญาไกรสร
พลลิงไม่รอต่อกร	วิ่งซอนแตกยับทับกัน ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	บัดนั้น	หนุมานฤทธิแรงแข็งขัน
เห็นวานรไม่หยุดยืนประจัญ	กุมภัณฑ์ไล่ตีลงมา
เข่นเขี้ยวเคี้ยวฟันชันขน	แกว่งตรีคำรนเงื้อง่า
ผาดโผนโจนไปด้วยฤทธา	เข้าตีต้านหน้าขุนมาร ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	สองโถมโจมจับสัประยุทธ์	ต่อยุทธ์ไม่ยั้งกำลังหาญ
วายุบุตรวุฒิไกรชัยชาญ	ทะยานถีบถูกอกอสุรี
ขุนยักษ์ไม่ตั้งตัวได้	ซวนไปยังเชิงคีรีศรี
อันหมู่วานรโยธี	โห่เยาะอสุรีเป็นโกลา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	ท้าวสัทธาสูรยักษา
กริ้วโกรธพิโรธดั่งเพลิงฟ้า	ชักศรศักดาแผลงไป ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	สำเนียงดั่งเสียงลมกรด	บรรพตจักรวาลสะท้านไหว
ศรสิทธิ์สำแดงฤทธิไกร	ไล่ล้อมรอบกายหนุมาน ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	วายุบุตรวุฒิไกรใจหาญ
เห็นยักษาแผลงศรมารอนราญ	โถมทะยานรวบได้ด้วยฤทธี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	หักเป็นท่อนน้อยท่อนใหญ่	แล้วโยนไปให้ยักษี
ชี้หน้าว่าเหวยไอ้อัปรีย์	วันนี้มึงจะม้วยชีวัน ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวสัทธาสูรรังสรรค์
เสียศรเร่าร้อนดั่งเพลิงกัลป์	กุมภัณฑ์กริ้วโกรธพิโรธนัก
ตาแดงคือแสงพระสุริยา	กวัดแกว่งคทาดั่งผัดจักร
ขบเขี้ยวเคี้ยวฟันอยู่คึกคัก	ขุนยักษ์ถาโถมเข้าโจมตี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	หวดซ้ายป่ายขวาอุตลุด	ด้วยกำลังฤทธิรุทรยักษี
ต้องลูกพระพายเป็นหลายที	ขุนกระบี่หันเหเซไป ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	บัดนั้น	คำแหงหนุมานทหารใหญ่
ยั้งตัวไว้ได้ด้วยว่องไว	เข้าไล่โจมจับกุมภัณฑ์ ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	โจนขึ้นเหยียบเข่าน้าวเศียร	กลอกกลับหันเหียนดั่งจักรผัน
องคตก็เข้าช่วยกัน	โรมรันฟันแทงอสุรี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	ท้าวสัทธาสูรยักษี
ผู้เดียวรบรันประจัญตี	โจมจับกระบี่สองตน ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	ทั้งสามสัประยุทธ์ติดพัน	แทงฟันป้องปัดสับสน
ต่างกล้าต่างหาญอดทน	อลวนไม่งดลดกร ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	บัดนั้น	คำแหงหนุมานชาญสมร
เขม้นเข่นฆ่าราญรอน	วานรรุกไล่อสุรา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	มือซ้ายฉวยชิงกระบองยักษ์	โถมหักเอาด้วยกำลังกล้า
ตบกัดรัดรวบได้กายา	วานรฟาดลงกับดินดาน
แล้วผาดโผนโจนเหยียบอกไว้	แกว่งตรีฤทธิไกรจะสังหาร
รอนหัตถ์ตัดเศียรขุนมาร	วายปราณสิ้นชีพชีวี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด โอด

๏	ครั้นเสร็จซึ่งล้างอสุรา	วายุบุตรหิ้วเศียรยักษี
แล้วพาองคตกับโยธี	เหาะมายังที่ทัพชัย ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	ครั้นถึงจึ่งสองวานร	ยอกรบังคมประนมไหว้
ทูลความแต่ต้นจนปลายไป	ตามได้สังหารอสุรา
แล้วจึ่งถวายเศียรขุนยักษ์	แก่พระทรงจักรนาถา
ในที่ท่ามกลางเสนา	พร้อมหมู่โยธาพลากร ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระนารายณ์สุริย์วงศ์ทรงศร
ฟังลูกพระพายฤทธิรอน	ภูธรเห็นเศียรกุมภัณฑ์
มีความชื่นชมด้วยสมคิด	ทรงฤทธิ์ปรีดิ์เปรมเกษมสันต์
ผิวพักตร์ผ่องเพียงดวงจันทร์	จึ่งมีพระราชบัญชาการ
สรรเสริญองคตวายุบุตร	พี่น้องวัยวุฒิกล้าหาญ
พร้อมทั้งศักดาปรีชาชาญ	หาทั่วจักรวาลเห็นไม่มี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เจรจา

๏	บัดนั้น	ฝ่ายพลสัทธาสูรยักษี
เหลือตายบาดเจ็บไม่สมประดี	วิ่งหนีซุกซนด้นไป ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	ลางมารมาพบเพื่อนกัน	ความกลัวตัวสั่นหาหยุดไม่
ก็วิ่งตะบึงเข้าในไพร	คิดว่าลิงไล่ตามมา
จนถึงทัพวิรุญจำบัง	ก็พากันเซซังเข้าหา
บอกแก่กองหน้าอสุรา	ว่าทัพอัสดงค์ธานี
ยกไปตามชายพนาดร	ได้ราญรอนกับพวกกระบี่ศรี
พระองค์ผู้จอมโยธี	บัดนี้สุดสิ้นชีวาลัย ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	จิตกาสูรกองหน้านายใหญ่
ได้ฟังถี่ถ้วนทุกสิ่งไป	ตกใจก็พากันเข้ามา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ

๏	ครั้นถึงจึ่งประณตบทบงสุ์	ทูลองค์พญายักษา
ว่าท้าวสัทธาสูรอสุรา	กรีธาทัพไปในกลางดง
พบวานรหนึ่งกระจ้อยร่อย	โหนห้อยกิ่งไม้ไพรระหง
ทักถามถ้อยคำอาจอง	พระยามารเคลิ้มหลงพาที
บัดเดี๋ยวเป็นแปดกรสี่พักตร์	เข้าไล่โหมหักยักษี
พวกมันกรูกันมาราวี	ฆ่าองค์อสุรีมรณา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	วิรุญจำบังยักษา
ได้ฟังดั่งต้องสายฟ้า	อสุราขบเขี้ยวเคี้ยวฟัน
ความแค้นความเสียดายพ้นนัก	พญายักษ์กริ้วโกรธหุนหัน
เผ่นขึ้นพาชีตัวฉกรรจ์	ก็ขับพวกพลขันธ์รีบไป ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ กราว

๏	เห็นพลอัสดงค์พระนคร	ตายยับซับซ้อนไม่นับได้
ก็เร่งพาชีพลไกร	ออกจากทางใหญ่ตัดมา
เสียงผนังข้างม้าโกลนกระทบ	ทหารรบขี่ขับมาหน้า
สนั่นครั่นครื้นพระสุธา	ดั่งคลื่นในมหาชลธาร
ผงคลีเกลื่อนกลุ้มโพยมหน	บดบังมณฑลพระสุริย์ฉาน
พลม้าขับม้าเผ่นทะยาน	โห่สะท้านควบแข่งกันไป ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เชิด

๏	เหลือบแลไปเห็นทัพมนุษย์	ตั้งอยู่เป็นครุฑพยุห์ใหญ่
โยธีล้วนพวกกระบี่ไพร	กริ้วโกรธดั่งไฟไหม้ฟ้า
จึงมีสีหนาทบรรหาร	สั่งโยธามารกองหน้า
เร่งขับพาชีตีประดา	เข้าไล่เข่นฆ่าไพรี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	จึ่งจิตกาสูรยักษี
รับสั่งแล้วขับพาชี	กรูกันเข้าตีวานร ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	แยกปีกหลีกลวงให้ลิงไล่	แล้วระดมปืนไฟธนูศร
วกหลังประดังพุ่งโตมร	ตะลุมบอนกันในกลางพล
แทงด้วยทวนง้าวหลาวแหลน	กระบี่แล่นรวนเรระเหหน
พลม้าได้ทีตีประจญ	อลวนเข่นฆ่าราวี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	บัดนั้น	สิบแปดมงกุฎกระบี่ศรี
เห็นวานรแตกพ่ายไม่สมประดี	โกรธดั่งอัคคีไหม้ฟ้า
นิลเอกฉวยจับม้าฟาด	นิลขันพิฆาตยักษา
สุรเสนตีพลอาชา	ปิงคลาชักตรีเพชรแทง
พลมารแตกย่นไม่ทนกร	ด้วยกำลังวานรเข้มแข็ง
ตายกลาดดาษลงในกลางแปลง	พลลิงไล่แทงเป็นโกลี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	วิรุญจำบังยักษี
เห็นโยธาแตกตายไม่สมประดี	โกรธดั่งอัคคีบรรลัยกัลป์
จึ่งยอกรประนมเหนือเกศ	ไหว้คุณพรหเมศรังสรรค์
ทำตามลัทธิกุมภัณฑ์	กลั้นใจอ่านเวทกำบังตา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ ตระ

๏	เดชะพระเวทอันเชี่ยวชาญ	ก็บันดาลอินทรีย์ยักษา
หายไปทั้งเงาแลอาชา	ก็ขับม้าเข้าไล่ราญรอน ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	โถมแทงซ้ายขวาไม่หยุดยั้ง	ด้วยกำลังว่องไวดั่งไกรสร
เวียนไวไล่เลี้ยวตะลุมบอน	วานรตายยับทับกัน ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	บัดนั้น	ฝ่ายพวกกระบี่พลขันธ์
กระหยับกายหมายล้างกุมภัณฑ์	ยืนยันเขม้นคอยที
ได้ยินแต่เสียงเท้าม้า	ไม่เห็นกายายักษี
มิได้โต้ตอบราวี	ก็ล้มลงกับที่สุธาธาร
พลลิงวิ่งวุ่นไปทั้งทัพ	สุดที่จะรับกำลังหาญ
แตกย่นจนรถพระอวตาร	อลหม่านเอิกเกริกเป็นโกลา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	พระตรีภพลบโลกนาถา
เสด็จเหนือรถแก้วแววฟ้า	เห็นหมู่วานรโยธี
ตายกลาดดาษในสนามยุทธ์	บ้างวิ่งอุตลุดแล่นหนี
แลไปไม่เห็นอสุรี	ไล่มาในที่กลางพล
ได้ยินแต่เสียงฉับฉับ	วานรตายยับสับสน
ไม่รู้ที่จะรอต่อประจญ	พระภุชพลจึ่งถามโหรา
อันวิรุญจำบังขุนมาร	มันทำการบังกายเข้าเข่นฆ่า
วานรตายกลาดดาษดา	จะต่อกรยักษาประการใด ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	พิเภกผู้มีอัชฌาสัย
ได้ฟังพระตรีภูวไนย	บังคมไหว้สนองพระวาที
ขอพระองค์ผู้ทรงครุฑราช	จงวางพรหมาสตร์ศรศรี
ไปสังหารผลาญม้าอสุรี	น่าที่จะได้ตัวมัน ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระจักรรัตน์แก้วรังสรรค์
ได้ฟังพิเภกกุมภัณฑ์	ทรงธรรม์จับศรแผลงไป ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	เสียงสนั่นลั่นฟ้าอากาศ	เป็นศรเกลื่อนกลาดไม่นับได้
ต้องพลโยธาอาชาไนย	บรรลัยทั้งทัพขุนมาร
ทั้งนิลพาหุม้าทรง	ก็ล้มลงสิ้นชีพสังขาร
ด้วยอานุภาพพระอวตาร	วานรทหารก็เป็นมา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	วิรุญจำบังยักษา
เสียม้าดั่งเสียชีวา	เสียทั้งโยธาพาชี
ผู้เดียวไม่เหลียวเห็นใคร	ให้หวาดหวั่นพรั่นใจยักษี
สุดคิดสุดฤทธิ์อสุรี	สุดที่จะรอต่อยุทธ์
หน้าซีดตัวสั่นขวัญหาย	ให้เสียดายชีวีเป็นที่สุด
ชิชะทั้งสองมนุษย์	ฤทธิรุทรเลิศลบโลกา
จำกูจะคิดอุบายหนี	ให้รอดชีวีดีกว่า
คิดพลางเปลื้องผ้าโพกมา	อสุราผูกเป็นภาพพยนต์ 
ขี่ม้าถือหอกออกยืนอยู่	ดูดั่งจะเผ่นโพยมหน
เสร็จแล้วร่ายวิทยามนต์	โดยกลลัทธิอสุรี ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ ตระ

๏	ครั้นถ้วนเจ็ดคาบก็เป่าไป	ในภาพพยนต์ยักษี
ก็เป็นอสุราพาชี	ดั่งหนึ่งว่ามีวิญญาณ์
แล้วจึ่งสำแดงแผลงฤทธิ์	มืดมิดไปทั่วทิศา
เหาะทะยานผ่านขึ้นยังเมฆา	อสุราก็ลอบหนีไป ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	ครั้นถึงอังกาศคีรี	ก็ตรงลงยังที่เขาใหญ่
แลเห็นหมู่วานรไพร	หิ้วหาบผลไม้ตามกัน
เข้ามายังปากคูหา	อสุราหมายเนตรสังเกตมั่น
ดีร้ายจะมีพระนักธรรม์	สร้างพรตพรหมจรรย์อยู่ในนี้
ตัวกูจะเข้าไปสำนัก	พักพึ่งเบื้องบาทพระฤๅษี
คิดแล้วยอกรอัญชุลี	อสุรีร่ายเวทอันศักดา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ ตระ

๏	บัดเดี๋ยวก็บันดาลเงาหาย	แลไม่เห็นกายยักษา
เดินตามหมู่วานรมา	เข้าในคูหาพรายพรรณ ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ

๏	แลเห็นอนงค์ทรงลักษณ์	ผิวพักตร์ผ่องเพียงนางสวรรค์
กล้องแกล้งแน่งน้อยวิไลวรรณ	กุมภัณฑ์ชื่นชมยินดี
จึ่งแก้พระเวทอันเพริศพราย	ให้ปรากฏกายยักษี
แล้วกล่าวมธุรสวาที	เรานี้หนีศรพระรามมา
เอ็นดูด้วยจงช่วยชีวิตไว้	จะขออยู่อาศัยในคูหา
แต่พอรุ่งแสงสุริยา	จึ่งจะลาโฉมยงนงคราญ ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	วานรินเยาวยอดสงสาร
เหลือบแลไปเห็นขุนมาร	มาว่าขานอ้อนวอนพาที
ความกลัวมิใคร่จะดูได้	สะเทินใจผินผันพักตร์หนี
ได้ยินความออกนามพระจักรี	เทวีถวิลจินดา
ซึ่งยักษีหนีศรพระจักรแก้ว	จะพ้นทุกข์เราแล้วกระมังหนา
ครั้นกูจะให้อสุรา	อาศัยคูหาไม่ชอบกล
อันสตรีอยู่ใกล้บุรุษ	ย่อมวิมุตกินแหนงทุกแห่งหน
จำจะบอกไปเสียให้พ้น	จึ่งจะไม่ระคนด้วยราคี
คิดแล้วจึ่งตอบคำไป	ซึ่งจะอาศัยอยู่ที่นี่
เห็นไม่พ้นศรพระจักรี	จะพาเรานี้มรณา ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	วิรุญจำบังยักษา
ได้ฟังคำนางเจรจา	อสุราขัดสนจนใจ
จึ่งว่าเมื่อเจ้าไม่ปรานี	มิให้อยู่ในที่คูหาใหญ่
เป็นกรรมแล้วจำจะลาไป	แต่จะอาศัยแห่งใดดี
จึ่งจะพ้นศรสิทธิ์ฤทธิรงค์	ขององค์พระรามเรืองศรี
เจ้าจงบอกให้เป็นไมตรี	พี่ไม่ลืมคุณกัลยา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	วานรินผู้ยอดเสน่หา
ได้ฟังคำวอนอสุรา	จึ่งกล่าววาจาตอบไป
อันจะหนีศรพระจักรี	เรานี้จะบอกอุบายให้
จงไปยังฝั่งสมุทรไท	ทิศใต้เชิงเขาสัตภัณฑ์
นอกวินันตกสิงขร	สีทันดรหว่างอัศกรรณกั้น
เป็นที่ภุชงค์ชาญฉกรรจ์	นอกนั้นไม่มีใครไปมา
จงนิมิตตัวให้เท่าไร	ด้วยฤทธิไกรยักษา
เข้าซ่อนในฟองคงคา	เห็นว่าจะรอดชีวี ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	วิรุญจำบังยักษี
ได้ฟังนางฟ้าพาที	อสุรีค่อยคลายสบายใจ
จึ่งว่าซึ่งเจ้าการุญ	บุญคุณนั้นหาที่สุดไม่
ค่อยอยู่เถิดข้าจะลาไป	ตามในถ้อยคำกัลยา
ว่าแล้วรีบเร่งจรลี	จากที่สุวรรณคูหา
เหาะทะยานผ่านขึ้นยังเมฆา	ตรงมาฟากฝั่งสีทันดร ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เชิด

๏	ครั้นถึงซึ่งเชิงสัตภัณฑ์	อันชื่ออัศกรรณสิงขร
พินิจพิศดูในสาคร	เห็นก้อนฟองน้ำชอบกล
จึ่งยอกรประนมเหนือเกศ	ไหว้คุณพรหเมศสามหน
สำรวมใจร่ายวิทยามนต์	นิมิตตนด้วยฤทธิ์อสุรี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ ตระ

๏	กายเล็กเข้าเท่าตัวไร	ด้วยพระเวทเรืองชัยของยักษี
เข้าแทรกยังฟองนที	ลอยอยู่ในที่ชลธาร ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ โล้

๏	เมื่อนั้น	ฝ่ายภาพพยนต์ตัวหาญ
ซึ่งเปลี่ยนกายาขุนมาร	ขี่ม้าทะยานเข้าชิงชัย
เหมือนวิรุญจำบังอสุรินทร์	พวกกระบินทร์จะรู้ก็หาไม่
ลดเลี้ยวเที่ยวแทงวุ่นไป	กระบี่บรรลัยดาษดา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	บัดนั้น	โยธาวานรถ้วนหน้า
เข้ากลุ้มรุมกันเป็นโกลา	รับม้าตีตอบอสุรี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	ลางเหล่าง้างเขาไล่ทิ้ง	ลางลิงโถมจับยักษี
ลางพวกแทงฟันประจัญตี	ไม่ระคายอินทรีย์ภาพพยนต์
ทั้งอัษฎาทศมงกุฎ	ต่างเข้าต่อยุทธ์กุลาหล
รูปนั้นทรหดอดทน	เข้าไล่ประจญไม่ลดกร ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	พระนารายณ์สุริย์วงศ์ทรงศร
เห็นยักษาขี่ม้าราญรอน	วานรตายกลาดดาษดา
จึ่งชักพลายวาตขึ้นพาดสาย	หมายล้างชีวิตยักษา
น้าวหน่วงด้วยกำลังมหึมา	ผ่านฟ้าก็ผาดแผลงไป ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิดฉิ่ง

๏	ศรชัยไปต้องภาพพยนต์	ละเอียดลงไม่ทนฤทธิ์ได้
กลับเป็นขึ้นมาด้วยว่องไว	ภูวไนยแผลงซ้ำถึงสามที
รูปนั้นก็ยังคงอยู่	ขับม้าแทงหมู่กระบี่ศรี
สงสัยพระทัยพันทวี	จึ่งมีพระราชบัญชา
ตรัสถามพิเภกกุมภัณฑ์	อันวิรุญจำบังยักษา
สังหารไม่ม้วยชีวา	อสุรานี้เป็นประการใด ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	พิเภกผู้มีอัชฌาสัย
พิเคราะห์ดูก็รู้ประจักษ์ใจ	บังคมไหว้สนองพระวาที
รูปนี้ใช่ตัวอสุรา	เป็นรูปมารยาของยักษี
เมื่อพระองค์ทรงศรไปราวี	ต้องพาชีมันบรรลัยลาญ
อสุรีเกรงฤทธิ์ภูวนาถ	ไม่อาจจะต่อกำลังหาญ
จึ่งเอาผ้าโพกขุนมาร	อ่านเวทผูกภาพพยนต์ไว้
ตัวมันลอบหนีพระทรงสังข์	ไปยังอังกาศเขาใหญ่
ขอพระองค์จงแผลงศิลป์ชัย	เป็นข่ายไปล้อมรูปมารยา
แล้วให้คำแหงวายุบุตร	ผู้มีฤทธิรุทรแกล้วกล้า
ตามไปสังหารอสุรา	แม้นว่ามันถึงแก่ความตาย
อันภาพพยนต์ขุนมาร	ก็จะกลับบันดาลสูญหาย
สิ้นทั้งอาชาแลรูปกาย	กลายเป็นผ้าโพกกับหอกมัน ฯ
ฯ ๑๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระตรีภูวนาถรังสรรค์
ได้ฟังพิเภกกุมภัณฑ์	จึ่งจับพาลจันทร์แผลงไป ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิดฉิ่ง

๏	สำเนียงดั่งเสียงสุนีบาต	พสุธาอากาศก็หวาดไหว
เป็นข่ายเพชรเจ็ดชั้นเวียนไว	ล้อมภาพพยนต์ไว้ด้วยฤทธา
แล้วจึ่งมีราชโองการ	สั่งศรีหนุมานทหารกล้า
จงตามไปล้างอสุรา	ฆ่าเสียให้ม้วยชีวัน ฯ 
ฯ ๔ คำ ฯ
 

๖๗
๖๗