๏	 มาจะกล่าวบทไป	ถึงนางมณโฑสาวสวรรค์
แต่เสวยข้าวทิพย์พิธีกรรม์	ก็ทรงครรภ์จำเริญพระอุทร
องค์เจ้าลงกาพญายักษ์	จัดอนงค์ทรงลักษณ์ดั่งอัปสร
บำรุงรักษาบังอร	ถาวรเป็นสุขทุกวันมา
พอถ้วนกำหนดทศมาส	ลมกัมมัชวาตพัดกล้า
ให้เจ็บปวดครรภ์กัลยา	ดั่งว่าจะสิ้นสมประดี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	นวลนางกำนัลสาวศรี
เห็นนางประชวรพระนาภี	มีความตระหนกตกใจ
บ้างเข้าฝืนท้องประคองหลัง	นั่งล้อมแปรผันพระครรภ์ให้
บ้างเรียกหมอวุ่นทั้งวังใน	บ้างวิ่งไปเฝ้าองค์เจ้าลงกา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	ครั้นถึงนบนิ้วขึ้นเหนือเกศ	ทูลว่าอัคเรศเสน่หา
ให้ประชวรพระครรภ์กัลยา	ดั่งว่าจะสิ้นสุดปราณ ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ทศพักตร์ผู้ปรีชาหาญ
ได้ฟังเร่าร้อนดั่งเพลิงกาฬ	พญามารก็รีบเสด็จไป ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ

๏	ครั้นถึงจึ่งมีบัญชา	แก่แพทยาท้าวนางน้อยใหญ่
ช่วยกันผันแปรอรไท	อย่าให้อันตรายราคี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	นวลนางมณโฑมารศรี
ครั้นได้ศุภฤกษ์ยามดี	เทวีประสูติพระลูกรัก ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ มโหรี

๏	เป็นบุตรีศรีศุภลักษณ์เลิศ	งามประเสริฐดั่งนางในไตรจักร
ผิวพรรณนวลละอองผ่องพักตร์	ผิดสุริย์วงศ์ยักษ์ในลงกา
นางนั้นร้องขึ้นว่าผลาญราพณ์	สามคาบปรากฏถ้วนหน้า
แต่องค์บิตุเรศมารดา	ไม่ได้ยินวาจานางนงลักษณ์ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ทศเศียรสุริย์วงศ์ทรงจักร
เห็นโฉมธิดายุพาพักตร์	ความรักพูนเพิ่มพันทวี
จึ่งมีพระบัญชาการ	สั่งนางพนักงานสาวศรี
จงไปหาพิเภกอสุรี	กับโหราธิบดีขึ้นมา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	ฝ่ายนางกำนัลซ้ายขวา
รับสั่งถวายบังคมลา	ก็พากันรีบลงไป ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ ชุบ

๏	ครั้นถึงปราสาทกุมภัณฑ์	กำนัลนบนิ้วประนมไหว้
ทูลว่าพระทรงภพไตร	ให้ข้ามาเชิญบทมาลย์
กับหมู่โหราขึ้นไปเฝ้า	พระปิ่นเกล้าลงการาชฐาน
ด้วยองค์มณโฑนงคราญ	เยาวมาลย์ประสูติพระธิดา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พิเภกสุริย์วงศ์ยักษา
ได้แจ้งแห่งราชบัญชา	ก็พาโหราขึ้นไป ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ

๏	ครั้นถึงจึ่งประณตบทมาลย์	พร้อมพฤฒาจารย์น้อยใหญ่
ในที่มหาปราสาทชัย	คอยองค์ภูวไนยบัญชา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวทศพักตร์ยักษา
ครั้นเห็นพิเภกขึ้นมา	จึ่งมีวาจาอันสุนทร
หลานเจ้าประสูติเป็นสตรี	ทรงศรีเพียงเทพอัปสร
จงดูชะตาบังอร	จะเกิดสถาวรประการใด ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พิเภกผู้มีอัชฌาสัย
ก้มเกล้ารับสั่งภูวไนย	ฉวยได้ดินสอกับกระดาน
จึ่งตั้งซึ่งจุลศักราช	มาสเกณฑ์กำหนดคูณหาร
บวกลบลงเป็นอวมาน	ตามฐานขับไล่ในคัมภีร์
ได้อุจจาวิลาสราชโชค	โยคเกณฑ์อุตม์เอกราศี
ลัคนามาเมษสวัสดี	ฤกษ์พานาทีประเสริฐนัก
งามพร้อมผิวพรรณรูปทรง	สมควรคู่องค์บรมจักร
จึงสอยใส่ชะตาพญายักษ์	ลัคน์จันทร์เป็นกาลกิณี
แล้วสอบด้วยชะตาลงกา	เสาร์ทับลัคนาในราศี
จึ่งทูลว่าพระราชบุตรี	จะก่อการกุลีในเมืองมาร
อันจะเลี้ยงไว้เห็นไม่ได้	ดั่งหนึ่งกองไฟเผาผลาญ
ลงกาจะเป็นภัสม์ธุลีการ	โลหิตเปรียบปานวาริน
แม้นอาลัยในราชธิดา	สุริย์วงศ์พรหมาจะสูญสิ้น
ทิ้งเสียให้พ้นราคิน	ในกระแสสินธุ์สาคร ฯ
ฯ ๑๔ คำ ฯ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	นวลนางมณโฑดวงสมร
ฟังพระอนุชาพยากรณ์	บังอรดั่งหนึ่งจะม้วยมิด
จึ่งว่าพิเภกนี้อาธรรม์	เสกสรรใส่ลูกกระจิริด
สาธารณ์แกล้งผลาญชีวิต	นี่เนื้อมีจิตฉันทา
โอ้ว่าลูกรักของแม่เอ๋ย	กระไรเลยบุญน้อยหนักหนา
ครั้งนี้แลองค์พระเจ้าอา	เห็นรักนัดดาเป็นพ้นไป
แม้นลูกเป็นกาลกิณี	ตัวแม่จะดีมาแต่ไหน
จงฆ่าเสียด้วยกันให้บรรลัย	จะต้องการอะไรแก่เมียรัก
จะเลี้ยงไว้ที่ในลงกา	จะพาท่านให้เสียยศศักดิ์
ว่าพลางค่อนทรวงเข้าฮักฮัก	นงลักษณ์เพียงจะสิ้นสมประดี ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ โอด

๏	เมื่อนั้น	ท้าวทศพักตร์ยักษี
เห็นนางมณโฑเทวี	แสนโศกโศกีร่ำไร
จึ่งกล่าวเล้าโลมด้วยสุนทร	ดวงสมรว่านี้หาควรไม่
พิเภกรักหลานปานดวงใจ	จะแสร้งทายใส่ไคล้ก็ผิดที
แม้นเจ้าสงสัยอนุชา	โหราก็พร้อมอยู่ที่นี่
จงสอบดูให้รู้ว่าร้ายดี	จนสิ้นที่กินแหนงแคลงใจ
ตรัสแล้วจึ่งมีบัญชา	แก่โหราจารย์น้อยใหญ่
ลูกเราร้ายดีประการใด	อย่าเกรงใจให้ว่าแต่จริงมา ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	ปุโรหิตโหราพร้อมหน้า
รับสั่งแล้วพิจารณา	ดูในชันษานางเทวี
เอาปูมปฏิทินออกเทียบ	เปรียบไล่ใส่สอบถ้วนถี่
ก็แจ้งว่าเป็นกาลกิณี	แก่บุรีแลองค์พระบิดร
จึ่งพร้อมกันสนองพระบัญชา	ว่าชะตาพระธิดาดวงสมร
เป็นศัตรูแก่องค์พระภูธร	ดั่งราหูจู่จรจับจันทร์
จะเลี้ยงไว้ก็ไม่เป็นประโยชน์	นางจะให้โทษแม่นมั่น
จะสิ้นสูญสุริย์วงศ์พงศ์พันธุ์	เหมือนกันกับคำพระอนุชา ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	ทศเศียรสุริย์วงศ์ยักษา
ได้แจ้งแห่งคำโหรา	จึ่งผันพักตรามาพาที
ดูกรเจ้าผู้เยาวลักษณ์	ดวงใจดวงจักษุพี่
อันองค์พระราชบุตรี	ใช่ว่าพี่นี้ไม่อาลัย
เมื่อเกิดมาจะมาล้างชีวิตเรา	จะหลงรักเลี้ยงเขากระไรได้
เจ้าอย่าแสนโศกร่ำไร	หักใจเสียเถิดนะนงคราญ
แล้วสั่งพิเภกอสุรี	ตัวเจ้าผู้ปรีชาหาญ
ลูกเราทรลักษณ์สาธารณ์	ตามแต่ควรการบุราณมา ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	พิเภกสุริย์วงศ์ยักษา
จึ่งเอาผอบรัตนา	เข้ามาจะใส่พระบุตรี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ
โอ้

๏	เมื่อนั้น	โฉมนางมณโฑมารศรี
แลเห็นผอบก็โศกี	เทวีตีอกเข้ารำพัน
โอ้ว่าลูกน้อยของมารดา	แม่อุตส่าห์อุ้มท้องประคองขวัญ
นอนนั่งตั้งแต่ถนอมครรภ์	มิให้อันตรายสิ่งใด
อนิจจาเกิดมาเอาชาติ	จะคลาดจากเวราก็หาไม่
โอ้ว่าลูกน้อยกลอยใจ	เจ้าจะไปเป็นเหยื่อแก่ฝูงปลา
ถึงกระไรแต่พอได้อาบนํ้า	ป้อนข้าวสักคำก็ไม่ว่า
ร่ำพลางทางแสนโศกา	กัลยาแน่นิ่งไม่สมประดี ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ โอด

๏	เมื่อนั้น	พญาพิเภกยักษี
เห็นโฉมอัครราชเทวี	โศกีเพียงสิ้นชีวาลัย
จึ่งเข้าช้อนองค์พระหลานขวัญ	ใส่ผอบสุวรรณแล้วส่งให้
แก่เสนีผู้ปรีชาไว	เร่งไปทิ้งเสียยังคงคา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	จึ่งสุกสารยักษา
รับผอบจากพระอนุชา	อสุราเหาะไปด้วยฤทธี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	ครั้นถึงท่ามกลางสาคร	นามกรวัลวานทีศรี
ก็ทิ้งลงในวนวารี	ตามมีบัญชาพญายักษ์
ด้วยบุญสมเด็จพระอัคเรศ	เกิดเป็นปทุมเมศเท่ากงจักร
รับผอบโฉมยงนางนงลักษณ์	ขุนยักษ์ไม่เห็นก็กลับมา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	ฝ่ายนางมณีเมขลา
กับหมู่เทพบุตรเทวา	ซึ่งได้รักษาสมุทรไท
เห็นกุมภัณฑ์มันพาพระลักษมี	มาทิ้งในวารีกว้างใหญ่
ต่างต่างตระหนกตกใจ	รีบไปช่วยองค์นงคราญ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	ครั้นถึงจึ่งเข้านั่งล้อม	ขับกล่อมเยาวยอดสงสาร
ด้วยทิพย์ดุริยางค์บรรเลงลาน	โอดพันเสียงหวานจับใจ
บ้างโปรยบุปผามาลาศ	เกลื่อนกลาดในท้องทะเลใหญ่
ทั้งหมู่มัจฉาชาติดาษไป	ดั่งดาวล้อมแขไขในวารี
เดชะเทวาพยาบาล	ทั้งบุญญาธิการพระลักษมี
ถึงเนรัญชรนที	เร็วรี่ฝืนสายสมุทรมา
ดั่งพระพายพาสุวรรณนาเวศ	ถึงเวบูญสีขเรศภูผา
ผอบทองเหมือนมีวิญญาณ์	หยุดอยู่ที่ท่าพระมุนี ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ โล้
ร่าย

๏	มาจะกล่าวบทไป	ถึงพระชนกฤๅษี
เคยลงไปสรงวารี	ในท่านทีไม่เว้นวัน
ครั้นถึงเวลาจึ่งเรียกโยม	อันชื่อนายโสมคนขยัน
ให้ถือผ้าชุบอาบพระนักธรรม์	ก็พากันลงไปยังคงคา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เสมอ

๏	มาถึงซึ่งท่าชลธาร	องค์พระอาจารย์ฌานกล้า
แลเห็นผอบรจนา	งามดั่งดาราไม่ราคิน
วางอยู่ในดวงปทุมทอง	แสงส่องจับพื้นกระแสสินธุ์
ก็โถมลงไปยังวาริน	เร็วดั่งครุฑบินในเมฆา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ คุกพาทย์

๏	ฉวยได้ผอบสุวรรณ	พระนักธรรม์ชูไว้ในหัตถา
ก็ว่ายฝืนคืนกลับเข้ามา	ยังท่ามหาวารี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	ถึงฝั่งจึ่งเปิดผอบมาศ	เห็นอนงค์น้อยนาฏเฉลิมศรี
มีความโสมนัสยินดี	ดั่งได้มณีจักรพรรดิ
เด็กนี้ใช่ชาติต่ำพงศ์	จะเป็นหน่อสุริย์วงศ์กรุงกษัตริย์
ชะรอยว่าธานีบูรีรัตน์	เกิดความวิบัติกุลีกาล
จึ่งใส่ผอบทิพมาศ	ทิ้งเสียอนาถน่าสงสาร
กูก็ไร้ธิดาแลกุมาร	บุญมาพบพานเข้าวันนี้
จะเลี้ยงเป็นธิดาบุญธรรม์	สืบวงศ์ไอศวรรย์เฉลิมศรี
คิดแล้วจึ่งองค์พระมุนี	ออกวาทีตั้งสัจจา
เดชะวาสนาเยาวมาลย์	จะเป็นแก่นสารไปภายหน้า
ให้นิ้วชี้เรามีศักดา	เกิดเป็นธาราประโยธร ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ ตระ

๏	บัดเดี๋ยวนิ้วเป็นน้ำนม	มีความชื่นชมสโมสร
ก็ให้องค์อัครราชบังอร	ดูดกรต่างถันธารา
แล้วจึ่งให้นายโสมนั้น	แบกผอบสุวรรณไปหน้า
ก็ประคองอุ้มองค์พระธิดา	กลับมายังที่ตำหนักไพร ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	ครั้นถึงจึ่งให้ผูกอู่	ข้างริมประสูทิศใต้
วางลงให้นอนแล้วแกว่งไกว	ใช้นายโสมช้ากุมารี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เจรจา

๏	บัดนั้น	นายโสมโยมพระฤๅษี
ได้เป็นพี่เลี้ยงพระบุตรี	มีความรักใคร่พ้นไป
อาบน้ำป้อนข้าวบังอร	จะให้อนาทรก็หาไม่
ถึงยามจะนอนก็แกว่งไกว	ขลุกขลุ่ยอยู่ในศาลา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	พระดาบสผู้ทรงสิกขา
แต่ได้นางมาเป็นธิดา	เลี้ยงดูทุกทิวาราตรี
จึ่งคิดว่ากูเป็นกษัตริย์	ละสมบัติออกบวชเป็นฤๅษี
หวังจะใคร่ได้ฌานโลกีย์	บัดนี้ก็ยังไม่สมคิด
ครั้นจะกลับคืนเข้าราชฐาน	ก็เสียดายการตบะกิจ
จะเพียรไปในเพศบรรพชิต	ก็ติดด้วยธุระพระธิดา
อย่าเลยจะเอาไปฝังไว้	ฝากฝูงเทพไทที่ในป่า
จะได้บำเพ็ญภาวนา	รักษาซึ่งกิจพิธี
คิดแล้วจึ่งเรียกนายโสม	เป็นโยมซึ่งเลี้ยงโฉมศรี
ให้ยกนางใส่ผอบรูจี	พระมุนีจับจอบแล้วรีบไป ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ เชิด

๏	มาถึงชายป่าแนวทุ่ง	เป็นหว่างวุ้งมีต้นไทรใหญ่
ให้วางผอบสุวรรณไว้	ยังใต้ร่มรุกขฉายา
ที่นี้แลมีเทเวศร์	ทรงศักดาเดชแกล้วกล้า
จะฝากพระราชธิดา	ให้ช่วยรักษาเยาวมาลย์
จึ่งสั่งนายโสมให้ขุดหลุม	ใต้พุ่มพระไทรไพศาล
ทุบปราบราบรื่นรองกระดาน	ภูมิฐานลึกกว้างเสมอกัน ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	ฝ่ายว่านายโสมคนขยัน
รับจอบมาจากพระนักธรรม์	ถกเขมรฟันดินวุ่นไป ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ รัว

๏	สี่ศอกสี่เหลี่ยมราบรื่น	ปราบพื้นมิให้ลุ่มดอนได้
เหื่อย้อยอ้าปากหายใจ	ก็เสร็จโดยในกำหนดมา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	พระมหาดาบสพรตกล้า
ครั้นหลุมสำเร็จดั่งจินดา	จึ่งตั้งสัตยาวาที
แม้นนางจะได้ร่วมเศวตฉัตร	กับองค์จักรพรรดิเฉลิมศรี
จรรโลงโลกาประชาชี	ธาตรีเป็นสุขสถาวร
จงบันดาลดวงทิพย์ปทุมมาศ	อันโอภาสด้วยกลิ่นเกสร
ผุดขึ้นมาในดินดอน	รับผอบบังอรด้วยบุญญา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ ตระ

๏	เดชะความสัตย์พระมุนี	ทั้งบุญพระลักษมีเสน่หา
ก็เกิดเป็นบัวทองโสภา	ขึ้นมากลางหลุมดั่งใจ
เบิกบานเกสรขจรรส	พระดาบสหยิบเอาผอบใส่
แล้วสั่งศิษย์ผู้ร่วมฤทัย	จงกลบเกลี่ยดินให้เสมอดี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	นายโสมโยมพระฤๅษี
จึ่งจับจอบกลบเกลื่อนปัถพี	ราบดีดั่งคำพระสิทธา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ ปลูกต้นไม้ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	องค์พระดาบสพรตกล้า
ครั้นเสร็จฝังองค์พระธิดา	ก็พากันกลับมาตำหนักไพร ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	ฝ่ายฝูงเทวาน้อยใหญ่
ซึ่งสิงสู่อยู่รุกข์พระไทร	เทพไทเจ้าป่าพนาลี
ได้ฟังพระมหาอาจารย์	อธิษฐานฝังองค์พระลักษมี
มีความเมตตาปรานี	บอกกันอึงมี่เป็นโกลา
ต่างพาฝูงเทพนิกร	ทั้งนางอัปสรพร้อมหน้า
ออกจากวิมานรัตนา	มายังที่ฝังเยาวมาลย์ ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ โคมเวียน

๏	ครั้นถึงนั่งล้อมถนอมเลี้ยง	ขับกล่อมจำเรียงเสียงหวาน
พิทักษ์รักษาพยาบาล	มิให้มีเภทพาลภยันต์ ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ฝ่ายท้าวทศรถรังสรรค์
พิศวาสโอรสทั้งสี่นั้น	ดั่งดวงชีวันดวงใจ
เชยชมเป็นสุขทุกเวลา	จะมีโรคาก็หาไม่
จนพระกุมารจำเริญวัย	ชันษานั้นได้สิบสองปี
คิดจะให้พระโอรสราช	รู้ศิลปศาสตร์ศรศรี
จะได้ปราบพวกพาลไพรี	ให้ธาตรีเป็นสุขสถาวร
จึ่งประทานกระสุนให้ทุกองค์	พ่อจงหัดยิงเล่นต่างศร
ให้แม่นยำชำนาญชาญกร	บิดรจะให้เรียนศิลป์ชัย ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระพี่น้องผู้มีอัชฌาสัย
รับพระแสงกระสุนด้วยดีใจ	บังคมไหว้ออกจากพระโรงคัล ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ

๏	ไปหน้าพระลานทั้งสี่องค์	ทรงกระสุนเล่นเกษมสันต์
บ้างยิงพนันขนมกัน	ใครแพ้เยาะหยันทุกที ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด เจรจา

๏	บัดนั้น	สาวใช้นางไกยเกษี
อันชื่อว่าค่อมกุจจี	สำหรับเก็บมาลีอัตรา
ครั้นถึงเวลาก็แต่งตัว	หวีหัวคัดปีกผัดหน้า
ใส่จริตกรีดกรายกิริยา	เดินมาจะไปสวนมาลี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เพลงตะนาว

๏	ครั้นถึงซึ่งหน้าพระลาน	เห็นพระกุมารทั้งสี่
ทรงกระสุนพนันกันทุกที	ผู้คนอึงมี่กลาดไป
เป็นที่เพลิดเพลินวิญญาณ์	จะไปสวนมาลาก็หาไม่
หยุดอยู่ดูเล่นสำราญใจ	นั่งยิ้มละไมยิงฟัน ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระรามสุริย์วงศ์รังสรรค์
เล่นอยู่ที่ท้องสนามจันทน์	ทรงธรรม์ก็ทอดพระเนตรไป
เห็นนางค่อมนุ่งผ้าตานี	ห่มสีทับทิมหงอนไก่
ลอยหน้าเท้าแขนยิ้มละไม	จึ่งตรัสไปแก่สามอนุชา
พี่จะยิงอี่ค่อมหลังกุ้ง	ให้โก่งนั้นดุ้งไปข้างหน้า
น้องรักจงทอดทัศนา	ว่าแล้วก็ยิงทันที ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เชิด

๏	ด้วยเดชานุภาพพระนารายณ์	ต้องแม่นเหมือนหมายไม่คลาดที่
โก่งนั้นดุ้งไปข้างนาภี	พระจักรีก็ยิงซ้ำไป ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	โก่งนั้นก็กลับคืนมา	นางค่อมหารู้ตัวไม่
แม่นยำรวดเร็วว่องไว	ยิงได้ดังใจทุกสิ่งอัน
พระพี่น้องชื่นชมโสมนัส	ตบพระหัตถ์สำรวลสรวลสันต์
มหาดเล็กเด็กชาทั้งนั้น	ต่างเย้ยเยาะหยันเฮฮา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ กราวรำ

๏	บัดนั้น	ฝ่ายนางกุจจีทาสา
ความอายเป็นพ้นพรรณนา	มือฟายนํ้าตาโศกี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ โอด

๏	ถึงมาตรกูเป็นค่อมเค้า	ก็ข้าเก่านางไกยเกษี
พระรามมาทำดั่งนี้	ชีวีมิตายจะเห็นกัน
ยิ่งคิดยิ่งแค้นแน่นใจ	น้ำตาหลั่งไหลตัวสั่น
ลุกจากที่ท้องสนามจันทน์	ก็เดินงกงันเข้ามา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ ชุบ

๏	เมื่อนั้น	ทั้งสี่พระโอรสา
ทรงกระสุนยิงหัดมาอัตรา	หมายตาหมายกรได้ชำนาญ
รอบรู้วิชาทุกตำรับ	ขี่ขับช้างม้ากล้าหาญ
จำเริญวัยใหญ่วัฒนาการ	ชนมานนั้นได้สิบสี่ปี
ราชกิจต่างพระเนตรพระกรรณ	ทรงธรรม์บิตุเรศเรืองศรี
ถึงเวลาก็พากันจรลี	ทั้งสี่ขึ้นเฝ้าพระบิดา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เพลง

๏	เมื่อนั้น	ท้าวทศรถนาถา
เห็นสี่สมเด็จพระลูกยา	เสน่หาดั่งดวงชีวัน
จึ่งมีมธุรสพจนารถ	สุดสวาทของพ่อเฉลิมขวัญ
เจ้าจะสืบสุริย์วงศ์พงศ์พันธุ์	เป็นจรรโลงโลกธาตรี
จงไปอยู่ด้วยพระอาจารย์	เรียนวิชาการศรศรี
ทั้งไตรเพทไสยเวทฤทธี	ตามประเวณีหน่อกษัตรา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ทั้งสี่พระโอรสา
ได้ฟังสมเด็จพระบิดา	กราบกับบาทาแล้วทูลไป
ซึ่งพระองค์ทรงพระการุญ	พระคุณนั้นหาที่สุดไม่
ลูกรักจำนงจงใจ	จะใคร่ให้เรืองฤทธี
ว่าแล้วถวายบังคมลา	พระบิตุเรศมารดาทั้งสี่
ออกจากอยุธยาธานี	จรลีเข้าในพนาวัน ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ
ชมดง

๏	เดินพลางทางชมรุกขชาติ	งอกงามเกลื่อนกลาดหลายหลั่น
โศกไทรสนสักชิงชัน	มูกมันประดู่หูกวาง
กระสังรังรักเต็งแต้ว	เกล็ดแก้วกันเตราไตรตร่าง
ตะเคียนแคข่อยขานาง	ขวิดขวาดปริงปรางประยงค์
กระถินอินจันจำปา	ลำดวนกระดังงามหาหงส์
สารภีนมสวรรค์คันทรง	กาหลงเลนเตเพกา
พิกุลบุนนาคตูมตาด	เหียงหาดพลับพลวงหวายหว้า
นมยวงนางแย้มโยทะกา	พะวาพะยอมเฟืองไฟ
ช้องนางช้างน้าวสาวหยุด	ชาตบุษย์ขจรหงอนไก่
สี่กษัตริย์ชมเพลินจำเริญใจ	จนไปถึงอาศรมพระนักพรต ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	ทั้งสองพระมหาดาบส
เหลือบเห็นหน่อท้าวทศรถ	จึ่งมีพจนารถถามไป
เป็นไฉนเจ้ามาแต่สี่องค์	รี้พลจัตุรงค์ก็หาไม่
เกิดเหตุเภทพาลประการใด	ตานี้สงสัยพันทวี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	จึ่งพระกุมารทั้งสี่
ได้ฟังพระมหามุนี	ชุลีกรแล้วแจ้งกิจจา
บัดนี้สมเด็จพระบิตุรงค์	พระองค์โปรดเกล้าเกศา
ให้ข้านี้พี่น้องออกมา	อยู่ใต้บาทาพระอาจารย์
เรียนศิลปศาสตร์ไตรเพท	ทั้งพระเวทวิทยาให้กล้าหาญ
สำหรับอัครราชกุมาร	พระทรงญาณจงได้ปรานี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระวสิษฐ์สวามิตรฤๅษี
ได้ฟังชื่นชมยินดี	จึ่งมีวาจาตอบไป
ซึ่งจะมาอยู่ด้วยตา	สารพัดวิชาจะบอกให้
จงตั้งความเพียรมั่นไว้	ก็จะได้สำเร็จดั่งใจคิด ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระรามบรมจักรกฤษณ์
กับสามอนุชาร่วมชีวิต	อยู่ด้วยนักสิทธ์ในกุฎี
เช้าคํ่าอุตส่าห์นวดฟั้น	คั้นหัตถ์บาทาพระฤๅษี
ปูอาสน์กวาดแผ้วผงคลี	ทั้งสี่ปรนนิบัติเป็นอัตรา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	สองพระดาบสพรตกล้า
จึ่งบอกไตรเพทวิทยา	แก่สี่นัดดาทุกวัน
แล้วเหลาไม้ไผ่เป็นคันศร	ให้พระสี่กรรังสรรค์
กับสามอนุชาคนละคัน	ลูกนั้นสามเล่มประกับไป
เจ้าจงหัดยิงทั้งสี่หลาน	ให้แม่นยำชำนาญจงได้
แล้วแนะลัทธิศิลป์ชัย	โดยนัยไสยเวทฤทธี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	สี่กษัตริย์สุริย์วงศ์เรืองศรี
รับศรจากกรพระมุนี	อัญชลีแล้วพากันออกไป ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ

๏	มาถึงที่สุดจงกรม	พื้นปราบราบร่มรังใหญ่
จึ่งปักดอกประยงค์เรียงไว้	ไกลได้ถึงสามสิบวา
ต่างองค์ต่างขึ้นธนูศร	หมายกรจะยิงบุปผา
ก็พาดสายลั่นไปดั่งจินดา	เสียงก้องท้องฟ้าพนาลี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิดฉิ่ง

๏	ลูกศรไปต้องดอกประยงค์	ย่อยยับแหลกลงกับที่
ต่างแผลงต่างต้องทุกที	ก็ตบหัตถ์สรวลมี่สำราญใจ ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	ทั้งสองพระมหาอาจารย์ใหญ่
เห็นหน่อท้าวทศรถภูวไนย	เรียนศิลป์ศรได้ชำนาญ
รู้จบไตรเพทเวทมนตร์	ฤทธิรณปรีชากล้าหาญ
ครั้งนี้อสูรหมู่มาร	จะสิ้นปราณด้วยกรพระจักรา
ตรีโลกจะเย็นด้วยพระเดช	ดั่งฉัตรแก้วกั้นเกศเกศา
แต่ซึ่งจะปราบพาลา	ศิลป์ศรศักดายังไม่มี
จำจะกองกูณฑ์กาลากิจ	โดยวิษณุเวทเรืองศรี
ให้ศรเกิดในกลางอัคคี	จึ่งจะเรืองฤทธีเกรียงไกร
คิดแล้วจึ่งสองพระอาจารย์	ประกอบการจะชุบศรให้
กำหนดศุภฤกษ์ยามชัย	ต่างองค์ออกไปจากกุฎี ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ เสมอ

๏	ครั้นถึงซึ่งที่อัพโพกาศ	เป็นอาสน์สำหรับพระฤๅษี
จึ่งตั้งกาลากิจพิธี	สำรวมอินทรีย์ภาวนา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ สาธุการ

๏	ด้วยอำนาจเวทอันเชี่ยวชาญ	สุธาธารกำเริบทุกทิศา
ลั่นคึกกึกก้องโกลา	เพลิงแรงแสงกล้าดั่งไฟกัลป์ ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ ตระ

๏	เมื่อนั้น	ฝ่ายพระอิศวรรังสรรค์
เสด็จเหนืออาสน์พรายพรรณ	ในสุวรรณตรีมุขพิมาน
พร้อมฝูงสุรางค์อัปสร	จับระบำรำฟ้อนขับขาน
ไม่แสนเกษมสำราญ	ให้บันดาลเร่าร้อนฤทัย
จึ่งเล็งทิพเนตรลงมา	เห็นสองพระมหาอาจารย์ใหญ่
กองกูณฑ์พิธีกระลาไฟ	จะชุบศิลป์ให้พระนารายณ์ ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	ควรกูจะประสาทศรสิทธิ์	ให้สัมฤทธิ์อาวุธทั้งหลาย
คิดแล้วเข้าที่สงัดกาย	ร่ายเวทสำรวมจิตใจ ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ ตระ

๏	บัดเดี๋ยวเกิดเป็นลูกศร	สิบสองเล่มฤทธิรอนจำเพาะให้
กับทั้งศรสิทธิ์ฤทธิไกร	ก็โยนไปในกองอัคคี
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	ทั้งสองพระมหาฤๅษี
เห็นศรพิชัยโมลี	เกิดขึ้นที่กลางกาลา
พร้อมสิบสองเล่มเรืองฤทธิ์	มีจิตแสนโสมนัสสา
ก็หยิบออกมาพิจารณา	เห็นจารึกอักษรเป็นสำคัญ
มีนามสามราชวรนุช	กับพระทรงครุฑรังสรรค์
ศรนี้ฤทธีต่างกัน	สำหรับปราบอาธรรม์พาลา
แล้วส่งให้สี่พระกุมาร	ว่าศรพระทรงญาณนาถา
จารึกประสาทลงมา	อานุภาพเลิศลํ้าธาตรี ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระสุริย์วงศ์เทวัญทั้งสี่
รับศรจากกรพระมุนี	ยินดีดั่งได้โสฬส
กราบลงแล้วกล่าววาจา	อันคุณพระมหาดาบส
ใหญ่ยิ่งพระเมรุบรรพต	จะกำหนดก็พ้นประมาณใจ
ทั้งไตรโลกาเอามาเทียบ	จะเปรียบหนักเสมอก็ไม่ได้
จะขอสนองคุณพระองค์ไป	กว่าชีวาลัยจะมรณา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	สองพระดาบสพรตกล้า
ได้ฟังพระราชนัดดา	แสนโสมนัสสาพันทวี
ต่างองค์อำนวยอวยชัย	จงเรืองฤทธิไกรทั้งสี่
อันศัตรูหมู่ราชไพรี	อย่ามีผู้รอต่อกร
ซึ่งเจ้าเรียนไตรเพทวิทยา	ก็สมปรารถนาทั้งศิลป์ศร
องค์พระชนนีบิดร	ภูธรจะคอยทุกคืนวัน
ตานี้จะเข้าไปส่ง	ยังพระบิตุรงค์รังสรรค์
ว่าแล้วทั้งสองพระนักธรรม์	ก็พากันออกจากกุฎี ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ เชิด

๏	ครั้นถึงซึ่งราชนิเวศน์	องค์พระเยาวเรศทั้งสี่
ก็เชิญพระมหาโยคี	ขึ้นปราสาทมณีอลงการ ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ
ช้า

๏	เมื่อนั้น	พระจอมอยุธยาราชฐาน
เห็นสองพระมหาอาจารย์	กับสี่กุมารก็ยินดี
จึ่งบัญชาเชิญพระนักธรรม์	ขึ้นแท่นสุวรรณจำรัสศรี
มัสการบูชาด้วยมาลี	แล้วมีพจนารถถามไป
อันสี่พระราชนัดดา	ร่ำเรียนวิชาเป็นไฉน
ทั้งการธนูศิลป์ชัย	สำเร็จหรือไม่พระนักพรต ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ทั้งสองพระมหาดาบส
ได้ฟังองค์ท้าวทศรถ	จึ่งมีพจนารถตอบไป
อันสี่พระราชกุมาร	วิชาการสารพัดเรียนได้
รวดเร็วเคล่าคล่องว่องไว	ไม่มีใครเปรียบทั้งโลกา
แล้วรูปกองกูณฑ์พิธี	ร้อนถึงพระศุลีนาถา
ประสาทศรให้ลงมา	ฤทธานุภาพต่างกัน ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวทศรถรังสรรค์
ฟังสองพระมหานักธรรม์	ดั่งได้ช่อชั้นดุษฎี
สวมสอดกอดองค์พระลูกรัก	ดวงจักษุพ่อทั้งสี่
จงลองศรสิทธิฤทธี	ในที่ท่ามกลางเสนา
ตามประเวณีราชสุริย์วงศ์	อันทรงสุรภาพแกล้วกล้า
พระเกียรติจะได้เลื่องลือชา	ประจักษ์ตาแก่หมู่พลากร ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ทั้งสี่พระองค์ทรงศร
น้อมเศียรรับสั่งพระบิดร	พาอันบทจรออกมา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ

๏	เมื่อนั้น	พระรามสุริย์วงศ์นาถา
ขึ้นศรแผลงไปด้วยฤทธา	สะเทือนทั่วมหาบรรพต ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิดฉิ่ง

๏	ฟ้าแลบไม่ทันสิ้นแสง	ศรสามเล่มแผลงไปได้หมด
พรหมาสตร์ไปชั้นโสฬส	เร็วดั่งจักรกรดสุรกานต์
อันอัคนิวาตฤทธิรอน	เป็นดวงทินกรฉายฉาน
พลายวาตไปเขาจักรวาล	ลงสู่บาดาลแล้วกลับมา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	จึ่งองค์พระพรตกนิษฐา
บังคมสมเด็จพระบิดา	ขึ้นศรเงื้อง่าแล้วแผลงไป ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิดฉิ่ง

๏	เล่มหนึ่งไปปัญจนที	เล่มหนึ่งไปสี่ทวีปใหญ่
เล่มหนึ่งไปหิมวาลัย	ศรชัยคืนมาพร้อมกัน ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระลักษมณ์รุ่งฟ้านราสรรค์
พระกรน้าวศรยืนยัน	แผลงสนั่นครั่นครื้นพสุธา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิดฉิ่ง

๏	เล่มหนึ่งไปอัคนิรุทร	เล่มหนึ่งเป็นอาวุธแสนห่า
เล่มหนึ่งไปพิภพอสุรา	กลับมาทักษิณพระนคร ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	องค์พระสัตรุดชาญสมร
ชักศรพาดสายกรายกร	สำแดงฤทธิรอนแล้วแผลงไป ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิดฉิ่ง

๏	เล่มหนึ่งเป็นพายุพัดมา	เล่มหนึ่งเป็นห่าฝนใหญ่
เล่มหนึ่งนั้นเป็นเปลวไฟ	แล้วศรชัยกลายกลับเป็นมาลี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ฝูงเทพเทวาทุกราศี
คนธรรพ์ครุฑาวาสุกรี	กษัตราธิบดีทั้งแดนไตร
ได้ยินเสียงกึกก้องกัมปนาท	พสุธาอากาศหวาดไหว
บดบังทั้งแสงอโณทัย	ตกใจทั่วแคว้นแดนดิน
แต่หมู่เทวัญนั้นแจ้งเหตุ	ว่าพระพงศ์เทเวศร์ประลองศิลป์
ก็เริงรื่นชื่นชมถึงพรหมินทร์	ทีนี้อสุรินทร์จะวายปราณ
บ้างโปรยทิพย์บุปผามาลาศ	สุคนธาเกลื่อนกลาดหอมหวาน
เยี่ยมแกลแซ่ซ้องสาธุการ	ทั่วทุกวิมานเมืองฟ้า ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ สาธุการ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวทศรถนาถา
กับสามอัครชายา	พระวงศาสนมกำนัล
อีกแสนเสนาพฤตามาตย์	ประชาราษฎร์โยธาพลขันธ์
เห็นสี่กุมาราวิลาวัณย์	ลองศิลป์สนั่นทั้งธาตรี
ต่างคนต่างแสนโสมนัส	อวยสวัสดิ์อวยพรอึงมี่
ให้สืบสุริย์วงศ์ทรงธรณี	จะได้เป็นที่พึ่งแก่โลกา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	สองพระดาบสพรตกล้า
เห็นสี่สมเด็จพระนัดดา	ลองศิลป์สาตราได้ดั่งใจ
มีความชื่นชมยินดี	เหมือนโกสีย์เอาแก้วมายื่นให้
ยิ้มพลางอำนวยอวยชัย	จงเรืองฤทธิไกรดั่งเพลิงกัลป์
แล้วกล่าวสุนทรวาจา	ลาท้าวทศรถรังสรรค์
ลงจากปราสาทสุวรรณ	ตรงไปอารัญกุฎี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ
ช้า

๏	มาจะกล่าวบทไป	ถึงท้าวไกยเกษเรืองศรี
แจ้งเหตุว่าพระบุตรี	ซึ่งอยู่บุรีอยุธยา
มีโอรสราชกุมาร	ศิลป์ศรชำนาญแกล้วกล้า
จึ่งคิดถวิลจินดา	ตัวกูก็ชราภาพนัก
จะไปขอนัดดามาไว้	ให้ช่วยรักษาอาณาจักร
เกลือกมีศัตรูหมู่ยักษ์	หลานรักจะได้รอนราญ ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	คิดแล้วจึ่งสั่งเสนี	ผู้มีปรีชาให้แต่งสาร
ขอองค์พระราชกุมาร	หลานกูมาไว้ในพารา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	เสนีผู้มียศถา
ก้มเกล้ารับราชบัญชา	ก็ออกมาจากท้องพระโรงคัล ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ

๏	จึ่งให้อาลักษณ์เขียนสาร	ลงในลานทองฉายฉัน
ใส่ในกล่องแก้วแพร้วพรรณ	ให้เสนาคนขยันถือไป ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	สามนายผู้มีอัชฌาสัย
รับสารออกจากเวียงชัย	รีบไปตามทางพนาวัน ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	ครั้นถึงอยุธยาราชฐาน	อันโอฬารดั่งดาวดึงส์สวรรค์
เข้าหาเสนาสุมันตัน	บรรยายตามเรื่องสารา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	สุมันตันผู้มียศถา
ได้แจ้งแห่งคำเสนา	พากันมาพระโรงรูจี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ

๏	ครั้นถึงน้อมเกล้าบังคมทูล	นเรนทร์สูรปิ่นภพเรืองศรี
ว่าท้าวไกยเกษธิบดี	ภูมีให้ราชสารมา
ทูลพลางทางเปิดกล่องแก้ว	แล้วจบเหนือเกล้าเกศา
เชิญแผ่นสุวรรณสารา	ออกมาถวายพระทรงธรรม์ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ
ช้า

๏	ราชสารองค์ท้าวไกยเกษ	ผู้ผ่านนคเรศมไหศวรรย์
ซึ่งร่วมแผ่นนพคุณเดียวกัน	กับเขตขัณฑ์อยุธยาธานี
จำเริญสถาพรอักษรสวัสดิ์	ถึงพระจอมจักรพรรดิเรืองศรี
ผู้ปิ่นโลกาธาตรี	ในทวารวดีเวียงชัย
ด้วยกรุงไกยเกษพารา	โอรสนัดดานั้นหาไม่
จะขอซึ่งองค์พระพรตไป	ไว้สืบสุริย์วงศ์พงศ์พันธุ์
เสนีไพร่ฟ้าอาณาเขต	จะได้พึ่งพระเดชหลานขวัญ
ดั่งฉัตรแก้วบังแสงสุริยัน	เป็นมหาจรรโลงพระนคร ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวทศรถชาญสมร
ฟังสารสวัสดิ์สถาวร	ภูธรชื่นชมยินดี
จึ่งมีพจนารถตรัสไป	ว่าพระอัยกาเรืองศรี
จะขอหลานไปไว้ในธานี	เรานี้ก็จะให้ดั่งจินดา
ตรัสแล้วเสด็จจากอาสน์	งามวิลาสดั่งเทพเลขา
กรายกรนวยนาดยาตรา	เข้ามหาปราสาทพรายพรรณ ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เสมอ

๏	ลดองค์ลงเหนือบัลลังก์รัตน์	พร้อมกษัตริย์สุริย์วงศ์รังสรรค์
ทั้งฝูงพระสนมกำนัล	เฟี้ยมเฝ้าทรงธรรม์กลาดไป
จึ่งตรัสบอกนางไกยเกษี	เจ้าพี่ผู้ยอดพิสมัย
พระบิตุรงค์ขององค์อรไท	ภูวไนยให้มีสารมา
ขอโอรสเจ้าเยาวเรศ	ไปไว้ต่างเนตรซ้ายขวา
มิให้ก็จะเคืองวิญญาณ์	พระผู้ผ่านฟ้าธาตรี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	โฉมนวลนางไกยเกษี
ได้ฟังบัญชาพระสามี	ยอกรชุลีแล้วทูลไป
อันพระบิตุรงค์ทรงยศ	โอรสนัดดาก็หาไม่
ซึ่งจะให้ลูกรักดั่งดวงใจ	ไปอยู่ด้วยองค์พระอัยกา
ทั้งนี้สุดแต่พระทรงเดช	จะเมตตาโปรดเกศเกศา
ตัวข้าผู้รองบาทา	ไม่ขัดบัญชาพระภูมี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวทศรถเรืองศรี
ได้ฟังอัครราชเทวี	ดั่งวารีทิพย์มาเจือใจ
จึ่งบัญชาตรัสแก่พระพรต	ผู้โอรสร่วมจิตพิสมัย
บัดนี้ตาเจ้าจะขอไป	ให้สืบสุริย์วงศ์พงศ์พันธุ์
ควรที่จะสนองรองบาท	พระอัยกาธิราชรังสรรค์
เป็นตาเป็นใจพระทรงธรรม์	ในเขตขัณฑ์ไกยเกษพระนคร ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระพรตสุริย์วงศ์ทรงศร
ได้ฟังสมเด็จพระบิดร	ชุลีกรสนองพระวาที
ซึ่งพระองค์จะโปรดให้ไป	ลูกมิใคร่ไกลบาทบทศรี
จะจากสามสมเด็จพระชนนี	ทั้งพระจักรีพี่ยา
กับองค์พระลักษมณ์พระสัตรุด	ผู้เป็นวรนุชเสน่หา
พระบิตุรงค์จงทรงพระเมตตา	สุดปัญญาที่จะจากกัน ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ 

๑๔
๑๔