๏	 เมื่อนั้น	ฝ่ายพระบิตุเรศรังสรรค์
ฟังโอรสร่ำรำพัน	รับขวัญแล้วตรัสตอบไป
เจ้าผู้ดวงเนตรดวงชีวี	พ่อว่าดั่งนี้หาควรไม่
ด้วยฝูงเทวาสุราลัย	เชิญให้ร่วมไวกูณฑ์มา
สำหรับจะช่วยปราบยุค	ฤๅทนทุกข์ที่จะจากวงศา
อันพระสัตรุดอนุชา	แก้วตาจงไปด้วยกัน
ฝ่ายว่าพระลักษมณ์สุริย์วงศ์	กับองค์พระรามรังสรรค์
จะรักษานิเวศน์วังจันทน์	ต่างกรรณต่างเนตรพระบิดา ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระพรตสุริย์วงศ์นาถา
ทั้งพระสัตรุดอนุชา	ฟังพระวาจาก็จนใจ
ดั่งเหล็กเพชรลิขิตสุพรรณบัฏ	จะขัดพจมานก็ไม่ได้
ชุลีกรกราบทูลสนองไป	ลูกมิให้เคืองพระภูมี
ว่าแล้วประณตบทบงสุ์	ลาองค์พระบิตุเรศเรืองศรี
กับสามสมเด็จพระชนนี	เชษฐาธิบดีรามา
พระสัตรุดก็ลาพระลักษมณ์	ต่างรักต่างโทมนัสสา
ต่างองค์ต่างฟายน้ำตา	อาลัยมิใคร่จะจากกัน ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ เจรจา

๏	ครั้นค่อยสร่างกำสรด	พระพรตพระสัตรุดรังสรรค์
ก็เสด็จย่างเยื้องจรจรัล	มาปราสาทสุวรรณอำไพ ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ

๏	จึ่งสั่งสี่พี่เลี้ยงซ้ายขวา	ผู้มีปัญญาอัชฌาสัย
ให้เตรียมม้ารถคชไกร	จะยกไปไกยเกษบุรี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	จึ่งพระพี่เลี้ยงทั้งสี่
ก้มเกล้ารับสั่งด้วยยินดี	ถวายอัญชุลีแล้วออกมา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ
ยานี

๏	จัดกระบวนหน้าหลังตามตำแหน่ง	โยธาม้าแซงซ้ายขวา
ปลายเชือกกรกุมปืนยา	ใส่เสื้อสีฟ้าหมวกดำ
ถัดนั้นใส่เสื้อเขียวขาบ	หมวกแดงขัดดาบด้ามคร่ำ
ถัดมาเสื้อสีการะกำ	ใส่หมวกดอกคำทวนทอง
ถัดมาใส่เสื้อสีหมอก	หมวกเขียวกุมหอกเป็นทิวท่อง
เตรียมทั้งรถทรงรถรอง	ทุกกองคอยเสด็จยาตรา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	ทั้งสองสุริย์วงศ์นาถา
ครั้นรุ่งรางสร่างแสงสุริยา	เสด็จมาโสรจสรงสาคร ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ
โทน

๏	เข้าที่ชำระสระสนาน	ทรงสุคนธ์ธารทิพย์เกสร
ต่างสอดสนับเพลาเชิงงอน	อุทุมพรภูษาท้องพัน
ชายแครงสุริกานต์ก้านขด	ชายไหวมรกตทับทิมคั่น
ฉลององค์พื้นตาดต่างกัน	สังวาลวัลย์ตาบทิศทับทรวง
พาหุรัดทองกรมังกรกลาย	ธำมรงค์เพชรพรายโชติช่วง
ทรงมงกุฎแก้วดอกไม้พวง	ห้อยห่วงกุณฑลกรรเจียกจร
ขัดพระแสงขรรค์ฤทธิรงค์	แล้วทรงสะพักธนูศร
งามเพียงสุริยันจันทร	กรายกรขึ้นรถสุพรรณพราย ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ เชิด
โทน

๏	รถเอยรถเนาวรัตน์	แสงตรัสตรัสต้องพระสุริย์ฉาย
แอกอ่อนอ่อนชดธงชาย	คล้ายคล้ายดุมวงวงเวียน
แปรกบังบังใบประดับแก้ว	แพร้วแพร้วด้วยนาคเจ็ดเศียร
โตกตั้งบัลลังก์แก้วแก้ววิเชียร	เทียมม้าม้าเขียนไม่เทียมทัด
สารถีขี่ขับขับทะยาน	ธงฉานปลิวปลายปลายสะบัด
เครื่องสูงเรียงรายรายรัตน์	โยธาอึงอัดอัดไป
ปี่กลองฆ้องขานขานเสียง	สำเนียงก้องก้องเพียงแผ่นดินไหว
รีบเร่งเร่งหมู่พลไกร	เข้าในในแนวพนาลี ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ เชิด
ชมดง

๏	เดินทางตามหว่างสีขเรศ	ข้ามเขตห้วยธารคีรีศรี
เห็นฝูงมฤคามฤคี	พระตรัสชี้บอกองค์อนุชา
นั้นหมู่ละมั่งกวางทราย	ช้างพลายพาพวกออกจากป่า
ลูกน้อยแนบข้างมารดา	บ้างกินหญ้าเย่อชักหักพง
โคแดงแข่งหน้ากระบือเปลี่ยว	กระทิงเที่ยวขวิดดินกินป่ง
พลางชมนกไม้ที่ในดง	ฝูงหงส์โหยหาคณานาง
โนรีเรียงเคล้าบนเขาสูง	มยุราพาฝูงฟ้อนหาง
สาลิกาเจรจาอยู่ริมทาง	นกลางเลียบไม้อยู่ตามกัน
พญาลอล้อเล่นเป็นหมู่	นกเขาเคียงคู่คูขัน
ชมพลางเร่งพลจรจรัล	สิบห้าวันก็ถึงพารา ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ เชิด

๏	บัดนั้น	หญิงชายชาวเมืองล้วนหน้า
ครั้นรู้ว่าองค์พระนัดดา	เสด็จมาถึงราชธานี
ต่างคนมีใจเกษมสันต์	บอกกันเอิกเกริกอึงมี่
ลูกค้าวาณิชกฎุมพี	จีนจามพราหมณ์ชีทั้งเวียงชัย
บางคนอุ้มลูกจูงหลาน	วิ่งพล่านตามท้องถนนใหญ่
แก่เฒ่าก็ถือไม้เท้าไป	ที่เดินไม่ได้ก็ถัดมา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	ยัดเยียดเบียดเสียดกันสับสน	ตามแนวถนนซ้ายขวา
เห็นสองพระราชกุมารา	ทรงรถรัตนาอลงกรณ์
นรลักษณ์พักตราวิลาวัณย์	ผิวพรรณโอภาสประภัสสร
งามดั่งสุริยันกับจันทร	อันเขจรในพื้นนภาลัย
บ้างโปรยปรายบุปผามาลาศ	เกลื่อนกลาดตามท้องถนนใหญ่
แซ่ซ้องอำนวยอวยชัย	อื้ออึงคะนึงไปทั้งธานี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	สองพระองค์ทรงสวัสดิ์รัศมี
ประทับรถกับเกยมณี	จรลีขึ้นเฝ้าพระอัยกา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ

๏	ต่างองค์น้อมเศียรอภิวาทน์	แทบบาทยุคลซ้ายขวา
ท่ามกลางเสนีมาตยา	ในมหาปราสาทพรายพรรณ ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวไกยเกษรังสรรค์
เห็นสองนัดดาวิลาวัณย์	ผิวพรรณเลิศลํ้าอำไพ
พิศพระสัตรุดอนุชา	พักตราดั่งดวงแขไข
จำเริญรักในราชฤทัย	กอดไว้แล้วมีโองการ
อันองค์สมเด็จพระบิตุเรศ	ปิ่นเกศอยุธยาราชฐาน
เสวยแสนสมบัติอันโอฬาร	ผ่านฟ้ายังค่อยสถาวร ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระพรตสุริย์วงศ์ทรงศร
ได้ฟังโองการอันสุนทร	ชุลีกรแล้วทูลสนองไป
อันซึ่งสมเด็จพระบิดา	ทุกข์โศกโรคานั้นหาไม่
แจ้งสารพระทรงภพไตร	ภูวไนยชื่นชมยินดี
โปรดให้หลานรักทั้งสอง	มารองใต้เบื้องบทศรี
องค์พระอัยกาธิบดี	ไปกว่าชีวีจะมรณา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวไกยเกษนาถา
ได้ฟังพระราชนัดดา	ดั่งอมฤตฟ้ายาใจ
เพราะเสียงเพราะรสวาที	ไม่มีสิ่งที่จะเปรียบได้
ปรีชาเคล่าคล่องว่องไว	สมในสุริย์วงศ์เทวัญ
จูบพักตร์ทั้งสองพระเยาวเรศ	เจ้าดวงนัยน์เนตรเฉลิมขวัญ
อัยกาไร้วงศ์พงศ์พันธุ์	จะปกป้องครองขัณฑเสมา
พ่อจงทรงฤทธิอำนาจ	เป็นที่พึ่งแก่ญาติวงศา
ประชาราษฎร์อำมาตย์โยธา	จะได้เป็นผาสุกสืบไป
ตรัสแล้วจึ่งให้ประทาน	แสนสนมบริวารน้อยใหญ่
ทั้งปราสาทแก้วแววไว	โยธาข้าใช้ครบครัน ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	พระพรตพระสัตรุดรังสรรค์
บังคมก้มเกล้าอภิวันท์	ก็พากันไปปราสาทรัตนา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ

๏	ทั้งสองพระองค์ทรงสวัสดิ์	เสวยสมบัติบรมสุขา
อยู่ด้วยสมเด็จพระอัยกา	ในมหาไกยเกษเวียงชัย
เย็นเช้าเข้าเฝ้าเป็นนิจ	ราชกิจอุตส่าห์เอาใจใส่
ต่างพระเนตรพระกรรณภูวไนย	ตั้งใจบริรักษ์สถาวร
บำรุงเสนาพฤฒามาตย์	ประชาราษฎร์เป็นสุขสโมสร
ปราศจากภยันต์นิรันดร	พระนครเกษมเปรมปรีดิ์ ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ
ช้า

๏	เมื่อนั้น	ฝ่ายท้าวทศพักตร์ยักษี
ครอบครองไพร่ฟ้าประชาชี	เป็นปิ่นโมลีลงกา
ให้คิดอิ่มเอิบกำเริบฤทธิ์	ด้วยใจทุจริตอิจฉา
บัดนี้นักสิทธ์วิทยา	ล้วนมีวิชากระลาไฟ
เหาะเหินเดินโดยอัมพร	จะชุบศิลป์ศรก็ย่อมได้
จะมีสานุศิษย์ฤทธิไกร	นานไปจะเป็นไพรี
อย่าเลยกูจะให้ทำลาย	อันตรายพรตกรรมพระฤๅษี
ให้เสียการกิจพิธี	ซึ่งมีอุตส่าห์ตบะญาณ ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ
ร่าย

๏	คิดแล้วผินพักตร์มาบัญชา	สั่งนางกากนาใจหาญ
ท่านจงพาพวกบริวาร	ไปเที่ยวจังทานพระมุนี
ให้เสียกิจกรรมจำเริญพรต	ทุกอาศรมบทพระฤๅษี
เจ็ดวันชวนกันไปโฉบตี	อย่าให้มีสุขสถาพร ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เจรจา

๏	บัดนั้น	นางกากนาชาญสมร
รับสั่งท้าวยี่สิบกร	บทจรออกจากท้องพระโรงคัล ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ

๏	จึ่งเรียกฝูงนางบริวาร	อันกล้าหาญฤทธิแรงแข็งขัน
เกลื่อนกลาดพื้นพงศ์กุมภัณฑ์	พร้อมกันนิมิตเป็นกา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ ตระ เจรจา

๏	ครั้นเสร็จจำแลงแปลงตน	บินทะยานขึ้นบนเวหา
เสียงปีกกึกก้องโกลา	ดั่งว่าอากาศจะทำลาย ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ แผละ

๏	มาถึงซึ่งอาศรมบท	แห่งพระนักพรตทั้งหลาย
บินว่อนร่อนร้องวุ่นวาย	ตาหมายฉาบโฉบลงมา
เย่อแย่งหลังคาอาศรม	หักถล่มดั่งต้องพายุกล้า
ไล่ขยิกจิกตีพระสิทธา	ฉวยเฉี่ยวชฎาวุ่นไป ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	ฤๅษีโยคีน้อยใหญ่
เห็นกากนาบังอาจใจ	โฉบไล่จิกตีจุลาจล
ต่างองค์ตระหนกอกสั่น	วิ่งพะปะกันสับสน
ตื่นแตกแยกไปทุกตำบล	อลวนไม่เป็นสมประดี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	บัดนั้น	นางกากนาสูรยักษี
ครั้นเห็นคณะพระโยคี	แตกหนีจากบรรณศาลา
ต่างตนรนร้องก้องกึก	ครึกครั่นสนั่นไปทั้งป่า
แล้วพากันบินขึ้นเมฆา	กลับไปลงกาเวียงชัย ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	ฝ่ายพระมุนีน้อยใหญ่
ครั้นเห็นฝูงกากลับไป	ก็ออกจากพุ่มไพรพนาลี
จึ่งประชุมพร้อมกันปรึกษา	จะตั้งพรตจรรยาอยู่ที่นี่
หมู่กากนาอสุรี	เห็นจะมายํ่ายีเป็นนิจ
จำจะแจ้งเหตุเภทภัย	แก่ท่านไทผู้ชื่อพระวสิษฐ์
กับพระมหาสวามิตร	คิดแล้วก็พากันรีบมา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เชิด

๏	ครั้นถึงสององค์พระอาจารย์	ยอกรมัสการเหนือเกศา
บอกว่ามีกาอสุรา	เย่อแย่งศาลาวุ่นไป
เจ็ดวันมันมาจลาจล	สุดทนสุดที่จะกลั้นได้
พระอาจารย์จงช่วยดับภัย	อย่าให้อสุรามายายี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระวสิษฐ์สวามิตรฤๅษี
ได้ฟังคณะพระโยคี	มีจิตคิดอัศจรรย์ใจ
เอะเหตุไฉนกากนา	จึ่งมายํ่ายีฉะนี้ได้
แต่ก่อนบห่อนจะมีภัย	ที่ในบริเวณพนาวัน
ชะรอยอสูรหมู่มาร	มาแกล้งจังทานด้วยโมหันธ์
ถึงยุคจะสิ้นโคตรมัน	เราจะพากันรีบจร
เข้าไปกรุงศรีอยุธยา	หาท้าวทศรถชาญสมร
ขอองค์พระรามฤทธิรอน	มาทรงศรสังหารอสุรี
ว่าแล้วจึ่งองค์พระวสิษฐ์	กับพระสวามิตรฤๅษี
ก็นำบริวารโยคี	ไปยังธานีอยุธยา ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ เชิด

๏	ครั้นถึงนิเวศน์วังสถาน	สองพระอาจารย์ฌานกล้า
กับพวกคณะพระสิทธา	ก็พากันเข้ายังพระโรงคัล ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวทศรถรังสรรค์
ครั้นเห็นจึ่งเชิญพระนักธรรม์	ให้นั่งอาสน์สุวรรณรูจี
นบนิ้วถวายอภิวาทน์	ภูวนาถตรัสถามพระฤๅษี
ซึ่งพาคณะพระโยคี	มานี้จะประสงค์สิ่งใด ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	สองพระมหาอาจารย์ใหญ่
ต่างองค์ถวายพระพรไป	บัดนี้มีภัยพาลา
เพราะด้วยฝูงกากนามาร	มันจังทานดาบสที่ในป่า
ไม่เป็นสวดมนตร์ภาวนา	รูปจึ่งเข้ามาทั้งนี้
จะขอพระรามพระลักษมณ์	ไปมล้างอสุราศักดิ์ยักษี
ดับเข็ญให้เย็นโยคี	ภูมีจงทรงพระเมตตา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	ท้าวทศรถนาถา
ได้ฟังพระมหาสิทธา	จึ่งมีบัญชาตอบไป
อันสองกุมารนี้เยาว์นัก	เห็นจะปราบยักษ์นั้นไม่ได้
ตัวโยมจะออกไปชิงชัย	ฆ่าเสียให้ม้วยชีวี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระวสิษฐ์สวามิตรฤๅษี
ได้ฟังจึ่งตอบวาที	ไฉนว่าดั่งนี้พระผ่านฟ้า
เมื่อพระนารายณ์อวตาร	ลงมาสังหารยักษา
ซึ่งพระองค์ผู้ทรงศักดา	จะออกเข่นฆ่านั้นผิดไป
อันว่าพระลักษมณ์พระราเมศ	ทรงศักดาเดชแผ่นดินไหว
ถึงเท่านี้ก็มีฤทธิไกร	ดั่งหนึ่งกองไฟบรรลัยกัลป์ ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	ท้าวทศรถรังสรรค์
ได้ฟังเห็นชอบระบอบบรรพ์	ทรงธรรม์จึ่งมีวาจา
ซึ่งพระองค์จะพาสองหลาน	ออกไปสังหารยักษา
ก็ต้องความตามไวกูณฐ์มา	สุดแต่พระมหามุนี
ตรัสแล้วจึ่งมีพจนารถ	สั่งพระเยาวราชทั้งสองศรี
เจ้าจงไปมล้างอสุรี	ที่ในอาศรมพระนักพรต
ด้วยศรศักดาวราฤทธิ์	ให้สุดสิ้นชีวิตทั้งหมด
องค์พระมุนีผู้มียศ	จะได้จำเริญพรตภาวนา ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ทั้งสองสุริย์วงศ์นาถา
ได้ฟังพระราชบัญชา	กราบกับบาทาแล้วทูลไป
ซึ่งพระองค์จะให้ปราบยักษี	ที่มันทรลักษณ์หยาบใหญ่
ก็สมดั่งจิตลูกคิดไว้	ดีใจเป็นพ้นพันทวี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวทศรถเรืองศรี
ทั้งสามสมเด็จชนนี	ได้ฟังวาทีพระลูกรัก
รับขวัญทั้งสองสุริย์วงศ์	ต่างองค์โอบอุ้มขึ้นใส่ตัก
ยอกรลูบหลังแล้วจูบพักตร์	พ่อจักไปปราบอสุรา
จงมีชัยแก่หมู่ปัจจามิตร	ด้วยศรสิทธิ์ของเจ้าอันแกล้วกล้า
ให้ปรากฏยศไว้ในโลกา	แก้วตาจงไปสถาวร ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	สองพระกุมารชาญสมร
นบนิ้วดุษฎีชุลีกร	รับพรพระชนกชนนี
กราบลงแทบเบื้องบทรัตน์	ลาองค์กษัตริย์ทั้งสี่
ต่างจับศรสิทธิ์ฤทธี	งามสง่ายิ่งตรีโลกา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	สองพระดาบสพรตกล้า
กับทั้งคณะพระสิทธา	สมดั่งจินดาก็ยินดี
จึ่งลาพระองค์ทรงเดช	พาพระเยาวเรศทั้งสองศรี
ลงจากปราสาทมณี	ไปยังกุฎีพระนักธรรม์ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	บัดนั้น	ฝ่ายนางกากนาโมหันธ์
ครั้นถ้วนกำหนดเจ็ดวัน	ก็ชวนกันจำแลงแปลงกาย ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ ตระ

๏	กลับกลายเป็นกาตัวหาญ	พาพวกบริวารทั้งหลาย
บินขึ้นยังพื้นโพยมพราย	หมายไปศาลาพระมุนี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	ฝ่ายคณะพระมหาฤๅษี
เคยขยาดฤทธาอสุรี	ได้ยินเสียงมี่ก็ตกใจ
ต่างกลัวตัวสั่นขวัญหาย	วิ่งกระจัดพลัดพรายไม่อยู่ได้
บ้างฉุดยุดลากกันวุ่นไป	บ้างหนีเข้าในพนาวัน ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	ทั้งสองสุริย์วงศ์รังสรรค์
เห็นหมู่คณะพระนักธรรม์	พากันวิ่งวุ่นอึงมา
ต่างจับพระแสงศรทรง	อาจองดั่งพระกาลหาญกล้า
กวัดแกว่งสำแดงฤทธา	ออกจากศาลาทันที ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เสมอ

๏	แลเห็นฝูงกากนามาร	มาไล่รุกรานพระฤๅษี
คิ้วตานั้นเป็นอสุรี	พระจักรีขึ้นศรแผลงไป ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิดฉิ่ง

๏	เสียงสนั่นครั่นครื้นโพยมหน	ต้องพลตายยับไม่นับได้
พระลักษมณ์แผลงซ้ำเป็นเปลวไฟ	ไล่ล้างจนสิ้นพลกา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด โอด

๏	บัดนั้น	นางกากนาสูรยักษา
เหลือบแลเห็นสองกุมารา	ฆ่าพวกพลกาวายปราณ
กริ้วโกรธพิโรธตาแดง	กางปีกบังแสงสุริย์ฉาน
แผดร้องก้องสนั่นหิมพานต์	เหวยสองกุมารเท่าแมงใย
เหตุใดใช่การมาราญรอน	นามกรสุริย์วงศ์ตำแหน่งไหน
จึ่งทำอาจองทะนงใจ	ไม่กลัวฤทธิไกรอสุรี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระสุริย์วงศ์องค์นารายณ์เรืองศรี
ได้ฟังจึ่งตอบวาที	กูนี้มีนามรามา
น้องเรานั้นชื่อเจ้าลักษมณ์	เรืองฤทธิ์สิทธิศักดิ์แกล้วกล้า
อันพระบิตุรงค์ทรงศักดา	ผ่านกรุงอยุธยาธานี
ตัวเอ็งอาสัตย์แสนร้าย	มาทำลายพรตกรรมพระฤๅษี
กูจึ่งจะล้างชีวี	มึงนี้ให้สิ้นสุดปราณ ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เจรจา

๏	บัดนั้น	นางกากนาสูรใจหาญ
ได้ฟังกริ้วโกรธดั่งเพลิงกาฬ	แผดเสียงสะท้านทั้งไพรวัน
เหม่เหม่เด็กน้อยอหังการ์	กูจะผลาญชีวาให้อาสัญ
ว่าพลางถาโถมเข้าโรมรัน	โฉบเฉี่ยวพัลวันเป็นโกลี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	สองพระองค์ทรงสวัสดิ์รัศมี
ต่างแกว่งศรสิทธิ์ฤทธี	ไล่ฟาดไล่ตีอสุรินทร์ ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	ต้องปีกหลีกเลี่ยงเวียนวง	ฝ่ายพระภุชพงศ์ก็ขึ้นศิลป์
ผาดแผลงถูกอกตกดิน	สิ้นชีพเป็นยักขินีไป ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด โอด

๏	เมื่อนั้น	พระมหาดาบสน้อยใหญ่
เห็นกากนาบรรลัย	ตกลงยังในสุธาธาร
ด้วยศรพระลักษมณ์พระจักรา	ก็ปรีดาตบหัตถ์ฉาดฉาน
อวยชัยให้พรพระกุมาร	แล้วพาหลานกลับเข้ากุฎี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เสมอ

๏	บัดนั้น	พลกากนาสูรยักษี
เหลืออยู่ไม่สิ้นชีวี	เร้นหนีซอกซอนเวียนวน
ตัวขาดบาดเจ็บเลือดไหล	เล็ดลอดบินไปในเวหน
ปิ้มว่าจะตายวายชนม์	ต่างคนรีบข้ามไปลงกา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	ครั้นถึงประณตบทบงสุ์	ทูลองค์สวาหุยักษา
ทั้งพญามารีศอสุรา	ว่าพระมารดาเสด็จไป
ฉาบอาศรมบทนักสิทธ์	อันสถิตอยู่ในป่าใหญ่
พบสองกุมารชาญชัย	สุริย์วงศ์พงศ์ไหนมิได้รู้
ไม่มีโยธาพลากร	มือถือศิลป์ศรทั้งคู่
แกล้วกล้าเรืองฤทธิ์ดั่งพิษงู	มาอยู่อาศรมพระนักธรรม์
ศักดาสามารถอาจหาญ	ฆ่ากากนามารอาสัญ
ทั้งองค์พระชนนีนั้น	ก็สุดสิ้นชีวันด้วยฤทธา ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	สวาหุมารีศยักษา
ได้แจ้งแห่งคำกากนา	ว่าพระมารดาวายชนม์
สองยักษ์พิโรธโกรธเกรี้ยว	ขบเขี้ยวกระทืบบาทกุลาหล
แผดผาดสีหนาทอึงอล	เหม่มนุษย์สองคนอหังการ
เป็นลูกเต้าเผ่าพันธุ์ผู้ใด	จึ่งอาจใจฮึกฮักหักหาญ
ไม่เกรงสุริย์วงศ์พงศ์มาร	จะผลาญให้เป็นภัสม์ธุลีกัลป์
ว่าพลางทางฉวยคทาวุธ	กวัดแกว่งอุตลุดดั่งจักรผัน
เรียกรถเรียกพลกุมภัณฑ์	อื้ออึงสนั่นเป็นโลกา ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ พิราพรอน

๏	บัดนั้น	ฝ่ายหมู่อสุรศักดิ์ยักษา
ครั้นได้ยินเสียงอสุรา	ต่างฉวยสาตราคทาธร
ดาบดั้งโล่เขนปืนไฟ	ง้าวทวนหน้าไม้ธนูศร
กล้องสลัดแหลนซัดโตมร	กุญชรม้ารถครบครัน
ต่างแกว่งอาวุธเป็นโกลา	พสุธาอากาศหวาดหวั่น
พลมารแยกเขี้ยวเคี้ยวฟัน	เร่งกันมาคอยอสุรี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ กราวนอก

๏	เมื่อนั้น	สวาหุมารีศยักษี
โจนจากอาสน์แก้วรูจี	มาขึ้นรถมณีอลงการ์ ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ
โทน

๏	รถเอยสองรถเพชร	สีเตร็จแสงตรัสพระเวหา
เทียมสินธพสี่พันมา	เมฆามืดดั่งพลมาร
เหล่ากากล้วนกองคะนองศึก	แห่คู่โห่คึกฉาวฉาน
โลกาลั่นก้องจักรวาล	ดินสะท้านดั่งสะเทือนจลาจล
เหล่ามารหลายหมู่ทำฤทธิ์	ทุกทิศมืดทั่วมัวฝน
กวัดดั้งแกว่งดาบอลวน	มาตรประจัญหมายประจญไพรี
สิงขรสาครกัมปนาท	โลกธาตุสั่นทั่วทุกราศี
รีบม้าเร่งมารโยธี	ลอยรี่เลื่อนราชรถมา ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ เชิด

๏	ครั้นถึงอาศรมพระนักสิทธ์	สองยักษ์ผู้มีฤทธิ์แกล้วกล้า
เห็นศพพระราชมารดา	กับหมู่กากนาบรรลัย
ชลเนตรคลอเนตรตัวสั่น	กระทืบบาทสนั่นหวั่นไหว
เรียกเร่งพหลพลไกร	ให้ล้อมอาศรมพระมุนี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	ฝ่ายคณะพระมหาฤๅษี
ครั้นเห็นพวกพลอสุรี	ตกใจอึงมี่วุ่นวาย
วิ่งเข้ากอดสองพระทรงฤทธิ์	พระนักสิทธ์ตัวสั่นขวัญหาย
จงช่วยรูปด้วยอย่าให้ตาย	บ้างตะเกียกตะกายทั้งศาลา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	สองพระกุมารแกล้วกล้า
ยิ้มแล้วจึ่งกล่าววาจา	พระอาจารย์อย่ากลัวกุมภัณฑ์
ถึงโกฏิแสนแน่นมาทั้งจักรวาล	หลานรักจะฆ่าให้อาสัญ
ว่าแล้วกรายกรจรจรัล	ออกจากพระบรรณศาลา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เสมอ

๏	เมื่อนั้น	มารีศสวาหุยักษา
เห็นสองกุมารออกมา	ก็สั่งโยธาให้โจมตี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	จึ่งหมู่อสุรศักดิ์ยักษี
รับสั่งพญาอสุรี	ก็สำแดงฤทธีอันพิลึก
ต่างแกว่งหอกง้าวทวนกระบอง	เผ่นโผนโจนร้องก้องกึก
ขบเขี้ยวเคี้ยวฟันครั่นครึก	ขับกันโห่ฮึกเข้ารอนราญ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	พระจักรีผู้ปรีชาหาญ
กับพระอนุชาชัยชาญ	เห็นหมู่มารบุกรุกเข้ามา
สององค์กวัดแกว่งพระแสงศร	สำแดงฤทธิรอนแกล้วกล้า
เข้าไล่ตีพลอสุรา	ด้วยกำลังศักดาว่องไว ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	บัดนั้น	ฝ่ายพวกพลมารน้อยใหญ่
หมายมาดพิฆาตให้บรรลัย	กรูกันเข้าไล่อลวน ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	ยิงแย้งแทงฟันอุตลุด	พุ่งซัดอาวุธดั่งห่าฝน
ลางมารขบเขี้ยวคำรน	เข้าประจญไม่คิดชีวา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	สองพระกุมารหาญกล้า
ต่างแกว่งศรสิทธิ์ฤทธา	เข้าไล่เข่นฆ่ากุมภัณฑ์ ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	หวดซ้ายป่ายขวาวุ่นไป	ว่องไวรวดเร็วดั่งจักรผัน
พลมารตายยับทับกัน	ด้วยศักดาอันราวี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	สวาหุมารีศยักษี
แลเห็นพวกพลอสุรี	สุดสิ้นชีวีวายปราณ
ต่างตนกวัดแกว่งอาวุธ	สำแดงฤทธิรุทรกำลังหาญ
เร่งให้โลทันขุนมาร	ขับรถทะยานเข้าไป ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เสียงกงกึกก้องกัมปนาท	พสุธาอากาศก็หวาดไหว
สวาหุเข้าต่อฤทธิไกร	ชิงชัยด้วยองค์พระสี่กร
มารีศนั้นเข้ารณรงค์	ด้วยองค์พระลักษมณ์ทรงศร
กวัดแกว่งเงื้อง่าคทาธร	หมายใจราญรอนพระทรงฤทธิ์ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	องค์พระหริรักษ์จักรกฤษณ์
กับพระอนุชาคู่ชีวิต	ต่างชักศรสิทธิ์แผลงไป ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิดฉิ่ง

๏	สำเนียงเพียงลมประลัยกัลป์	โลกธาตุเลื่อนลั่นหวั่นไหว
ศรสองพระกุมารชาญชัย	ไปต้องสองรถอสุรี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	พาชีสี่พันก็วินาศ	หัวขาดทั้งนายสารถี
เรือนรถแหลกลงเป็นผงคลี	ด้วยฤทธีอันมหิมา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	สวาหุมารีศยักษา
สิ้นรถสิ้นพลโยธา	อสุรากริ้วโกรธดั่งไฟกัลป์
ต่างตนต่างทำสีหนาท	กระทืบบาทสำเนียงดั่งฟ้าลั่น
ร้องตวาดกราดเกรี้ยวเคี้ยวฟัน	กุมภัณฑ์โลดโผนเข้าต่อกร ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	สวาหุนั้นเข้าโจมจับ	กับพระหริวงศ์ทรงศร
มารีศเข้าต่อฤทธิรอน	ด้วยน้องพระสี่กรผู้ศักดา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	พระรามสุริย์วงศ์นาถา
กับองค์พระศรีอนุชา	สองราโจมจับกุมภัณฑ์ ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	ต่างองค์ขึ้นเหยียบบ่ายักษ์	กลอกกลับดั่งจักรพัดผัน
สี่หาญสี่กล้าไม่ลดกัน	ต่างฟาดต่างฟันประจัญตี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	สวาหุมารีศยักษี
บุกบันรานรุกคลุกคลี	ถ้อยทีประหารราญรอน
สวาหุตีด้วยคทาวุธ	พระทรงภุชปัดกันด้วยคันศร
มารีศหวดด้วยคทาธร	พระลักษมณ์ปัดกรขุนมาร ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	พระจักรีผู้ปรีชาหาญ
กับพระอนุชาชัยชาญ	รอนราญบุกบันประจัญตี
พระนารายณ์ก็ฟาดด้วยศรทรง	ถูกองค์สวาหุยักษี
พระลักษมณ์หวดมารีศอสุรี	กระเด็นไปจากที่พร้อมกัน ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	พระสี่กรจับศรพาดสาย	เยื้องกรายเหลือบแลแปรผัน
แผลงต้องสวาหุกุมภัณฑ์	ก็ม้วยชีวันด้วยฤทธา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด โอด

๏	เมื่อนั้น	ฝ่ายว่ามารีศยักษา
ครั้นสวาหุมรณา	เห็นพระรามาเป็นสี่กร
ตกใจขนพองสยองเกศ	แจ้งเหตุว่านารายณ์ทรงศร
สุดกลัวสุดคิดจะราญรอน	ก็หนีไปนครลงกา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด
ยานี

๏	เมื่อนั้น	ฝูงเทพเทวัญทุกทิศา
ทั้งนางอัปสรกัลยา	แจ้งว่าองค์พระอวตาร
เสด็จมาสังหารอสุรี	สุดสิ้นชีวีสังขาร
ก็แซ่ซ้องร้องสาธุการ	ตบหัตถ์ฉัดฉานอึงไป
โปรยปรายบุปผามาลาศ	ทั่วทุกวิมานมาศน้อยใหญ่
บ้างร้องอำนวยอวยชัย	เทพไทเกษมเปรมปรีดิ์ ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ สาธุการ

๏	เมื่อนั้น	ฝ่ายคณะพระมหาฤๅษี
เห็นยักษาตายยับไม่สมประดี	ด้วยฤทธีสองพระกุมาร
ทั้งเทวาโปรยทิพย์มาลาศ	เกลื่อนกลาดส่งกลิ่นหอมหวาน
ต่างองค์ชมโพธิสมภาร	ควรที่อวตารมาปราบยักษ์
ตั้งแต่นี้ไปจะสิ้นทุกข์	เป็นสุขทั้งในไตรจักร
ด้วยเดชะสมเด็จพระหริรักษ์	กับองค์พระลักษมณ์อนุชา
ว่าแล้วอำนวยอวยพร	ให้ฤทธิรอนปราบได้ทุกทิศา
อันศัตรูหมู่ราชพาลา	จงพ่ายแพ้ศักดาทั้งธาตรี ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	ฝ่ายพระชนกฤๅษี
แต่ได้ธิดาในวารี	เสี่ยงด้วยบารมีฝังไว้
กลับมาตั้งกรรมทำกิจ	จะให้สำเร็จฤทธิ์จงได้
อันฌานสมาบัติสิ่งใด	จะบังเกิดให้ก็ไม่มี
จนเหนื่อยหน่ายคลายจากความเพียร	ที่จะเรียนโดยกิจพระฤๅษี
จะใคร่ลาพรตจากโยคี	คืนเข้าบุรีมิถิลา
คิดถึงบุตรีโฉมตรู	ที่ฝังอยู่ใต้ไทรสาขา
ตกใจเรียกนายโสมมา	ก็พากันรีบออกไป ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ เชิด

๏	มาถึงบริเวณมณฑล	ใต้ต้นนิโครธไทรใหญ่
จึ่งสั่งนายโสมผู้ร่วมใจ	ให้ขุดหาองค์พระบุตรี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	นายโสมโยมพระฤๅษี
จับจอบขุดพื้นปัถพี	ตามที่อันหมายสำคัญไว้ ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ ใช้เรือ

๏	แต่รุ้งแระแสะหาอยู่ช้านาน	จะพบพานธิดาก็หาไม่
นั่งลงทิ้งจอบเสียทันใด	ร้องไห้แล้วบอกพระสิทธา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	พระฤๅษีผู้ทรงสิกขา
ตกใจตะลึงทั้งกายา	ดั่งหนึ่งชีวาจะม้วยมิด
ชลนาคลอคลองนองเนตร	แสนเทวษอัดอั้นตันจิต
กลับรื้อรำพึงคำนึงคิด	อันจะสิ้นชีวิตนั้นผิดไป
ตริแล้วจึ่งว่าแก่นายโสม	โยมฟังกูก่อนอย่าร้องไห้
อันองค์พระธิดายาใจ	เลิศลบนางในธาตรี
เมื่อวันฝังได้ตั้งอธิษฐาน	ปทุมมาลย์ผุดรับนางโฉมศรี
ด้วยเดชะบุญญาบารมี	อันจะสิ้นชีวีอย่าสงกา
เทพไทที่ในพนาสัณฑ์	เข้าป้องกันพิทักษ์รักษา
เอ็งจงไปบอกแก่เสนา	ให้มาไถหาเยาวมาลย์ ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	นายโสมผู้ปรีชาหาญ
ก้มเกล้ารับคำพระอาจารย์	ก็ลนลานรีบเข้ายังเวียงชัย ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	ครั้นถึงราชนิเวศน์	แจ้งเหตุแก่ท่านเสนาใหญ่
เล่าความแต่ต้นจนปลายไป	ตามในคำสั่งพระสิทธา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	เสนีธิบดีซ้ายขวา
ได้ฟังนายโสมก็ปรีดา	เร่งรีบตรวจตราเกณฑ์กัน ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	จัดทั้งรถรัตน์อัสดร	กุญชรโคตรคํ้าตัวขยัน
แอกไถวัวควายครบครัน	สรรเอาแต่ล้วนตัวดี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เจรจา

๏	เสร็จแล้วก็ให้นายโสม	ผู้โยมรับสั่งพระฤๅษี
นำหมู่พหลโยธี	ตรงไปยังที่ศาลา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	ครั้นถึงให้หยุดทวยหาญ	ตั้งไว้แทบธารชายป่า
นายโสมกับหมู่เสนา	เข้าไปวันทาพระนักพรต ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	องค์พระชนกดาบส
เห็นพร้อมโยธาม้ารถ	จึ่งมีพจนารถตรัสไป
เรานี้ได้ราชธิดา	มาฝังไว้ใต้ต้นไทรใหญ่
จงช่วยไถหาอรไท	ได้แล้วจะคืนเข้าธานี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	จึ่งมหาเสนาทั้งสี่
ก้มเกล้ารับสั่งด้วยยินดี	ชุลีกรแล้วรีบออกมา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	ให้เทียมคู่โคแลกาสร	ซับซ้อนเกลื่อนกลาดดาษป่า
ไถไปตามสั่งพระสิทธา	เวียนรอบฉายาต้นไทร ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ พญาเดิน

๏	กลับไปกลับมาหลายตลบ	จะพบพระธิดาก็หาไม่
ทั้งเหนื่อยทั้งร้อนอ่อนใจ	หยุดลงกราบไหว้พระมุนี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระชนกมหาฤๅษี
ครั้นไม่พบองค์พระบุตรี	ทุกข์ดั่งชีวีจะบรรลัย
ชลนัยน์ไหลคลอคลองเนตร	ที่กำหนดสังเกตก็สงสัย
โอ้ว่าจะทำประการใด	จึ่งจะได้ลูกน้อยคืนมา
ฤๅว่าเทวาสุราฤทธิ์	แกล้งปิดบังไว้กระมังหนา
คิดแล้วจึ่งตั้งสัจจา	เดชะบุญญาของลูกรัก
จะได้สืบประยูรสุริย์วงศ์	อยู่ด้วยเอกองค์พญาจักร
เป็นปิ่นอนงค์ทรงลักษณ์	ที่พึ่งพำนักประชาชี
ขอจงพญาอุศุภราช	ชาติโคอาชาเฉลิมศรี
นำให้พบองค์พระบุตรี	พระโยคีว่าแล้วก็ไถไป ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ กราวจีน

๏	พบซึ่งดวงทิพย์ปทุมมาลย์	โอภาสกลีบก้านสดใส
ส่งกลิ่นหอมรื่นชื่นใจ	อำไพบานแย้มขจายจร
เห็นทั้งผอบสุวรรณรัตน์	จำรัสในห้องเกสร
ดั่งมณฑาทิพย์อรชร	จับแสงทินกรพรายพรรณ
เปิดขึ้นเห็นโฉมพระธิดา	งามยิ่งนางฟ้าในสวรรค์
นรลักษณ์พักตราวิลาวัณย์	รับขวัญแล้วอุ้มนางเทวี
จากผอบสุวรรณบรรจง	รูปทรงเท่านางในราศี
แรกปฏิสนธิเป็นนารี	สิบหกปีจำเริญนัยนา ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ เจรจา

๏	บัดนั้น	เสนีโยธีถ้วนหน้า
พิศวงในองค์พระธิดา	เป็นมหามหัศอัศจรรย์
ยิ่งพิศยิ่งเพลินจำเริญเนตร	เยาวเรศงามลํ้านางสวรรค์
ยอกรถวายพรขึ้นพร้อมกัน	เสียงสนั่นลั่นป่าพนาลี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	พระชนกมหาฤๅษี
ก็พาพระราชบุตรี	ไปยังที่บรรณศาลา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ

๏	ครั้นถึงอาวาสตำหนักไพร	มีใจแสนโสมนัสสา
จึ่งกล่าวสุนทรวาจา	แก่พระธิดาวิลาวัณย์
ตัวพ่อไร้ราชสุริย์วงศ์	จะดำรงพิภพไอศวรรย์
จึ่งมาสร้างพรตตบะกรรม์	อยู่ที่ในอารัญคีรี
เป็นกุศลผลบุญยิ่งนัก	จึ่งได้ลูกรักเฉลิมศรี
สมความปรารถนาในครานี้	ที่จะสืบสุริย์วงศ์กษัตรา
พ่อจะประสาทพระนามให้	ดวงใจแสนสุดเสน่หา
จงชื่อว่านางสีดา	อันตรายโรคาอย่าแผ้วพาน ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	นางสีดาเยาวยอดสงสาร
ฟังพระบิดาบัญชาการ	เยาวมาลย์กราบลงกับบาทา
อันคุณของพระบิตุเรศ	ซึ่งปกเกศชุบเกล้าเกศา
จะชั่งด้วยปัถพีแผ่นฟ้า	มหาคงคาสมุทรไท
ทั้งไตรโลกาเอามาเทียบ	จะเปรียบเท่าทันนั้นไม่ได้
ลูกจะขอสนองรองบาทไป	กว่าชีวาลัยจะม้วยมิด ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เจรจา

๏	บัดนั้น	เสนาผู้ว่าราชกิจ
ยอกรเหนือศิโรโมลิศ	ทูลพระนักสิทธ์ทันที
แต่พระสละนัคเรศ	ออกมาทรงเพศเป็นฤๅษี
ให้ข้ารักษาไว้หลายปี	มิได้มีเหตุเภทพาล
บัดนี้ก็ได้พระธิดา	เชิญลาพรตพรหมวิหาร
คืนเข้านัคเรศโอฬาร	สำราญในเศวตฉัตรชัย
ทั้งพระญาติประยูรสุริย์วงศ์	จะคลายทรงโศกากันแสงไห้
ไพร่ฟ้าประชาชีจะดีใจ	พระองค์จงได้ปรานี ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	พระชนกมหาฤๅษี
ได้ฟังดั่งทิพวารี	มาโสรจสรงลงที่กายา
จึ่งเปลื้องคากรองเปลือกไม้	ทั้งสไบหนังเสือออกจากบ่า
ก็ลาพรตพิธีจรรยา	ทรงเครื่องกษัตราอลงกรณ์ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ
ร่าย

๏	เสร็จแล้วขึ้นรถสุวรรณมาศ	กับพระราชธิดาดวงสมร
ให้เลิกจัตุรงค์รีบจร	ออกจากสิงขรกุฎี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด
ร่าย

๏	เดินทางหว่างทุ่งวุ้งป่า	ข้ามชลาห้วยธารคีรีศรี
เสียงรถเสียงทศโยธี	กาหลอึงมี่สนั่นไพร
ม้าแซงจีนห้อถือเกาทัณฑ์	ขี่ขับแข่งกันเป็นอย่างใหญ่
สารถีเร่งขับรถชัย	ตรงไปยังกรุงมิถิลา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	บัดนั้น	หญิงชายชาวเมืองถ้วนหน้า
เศรษฐีชีพราหมณ์พฤฒา	แจ้งว่าพระทรงธรณี
ได้ธิดาในดวงปทุมมาศ	งามวิลาสลํ้านางอัปสรศรี
ลาพรตกลับเข้าบุรี	บอกกันมามี่อึงไป
เห็นพระองค์ทรงรถสุรกานต์	ทวยหาญแห่ห้อมล้อมไสว
พระธิดานั่งหน้ารถชัย	งามดั่งแขไขในอัมพร
ต่างดูต่างเพลินไม่เมินตา	ต่างต่างปรีดาสโมสร
ต่างโปรยดวงบุษบากร	อวยชัยถวายพรทั้งธานี ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	ท้าวชนกจักรวรรดิเรืองศรี
ครั้นถึงเกยแก้วรูจี	ภูมีให้หยุดรถทรง
เสนาบังคมก้มเกล้า	ดั่งเทเวศร์เฝ้าท้าวครรไลหงส์
แตรฝรั่งเป่าเชิญเสด็จลง	ปี่กลองส่งเสียงสังข์โกลา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	นางรัตนมณีเสน่หา
อันเป็นองค์อัครชายา	กับฝูงคณานางใน
อีกทั้งนางท้าวเถ้าแก่	ชะแม่พนักงานน้อยใหญ่
นุ่งห่มผัดหน้ากันไร	ออกไปรับเสด็จพร้อมกัน ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เพลง

๏	เมื่อนั้น	ท้าวชนกจักรวรรดิรังสรรค์
จึ่งนำพระธิดาวิลาวัณย์	จรจรัลขึ้นปราสาทรัตนา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ

๏	ลดองค์ลงเหนือบัลลังก์อาสน์	งามดั่งเทวราชนาถา
พร้อมด้วยอนงค์กัลยา	ดาษดาก้มเกล้าประนมกร ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	โฉมนางสีดาดวงสมร
เห็นองค์พระราชมารดร	บังอรกราบลงกับบาทา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	นางรัตนมณีเสน่หา
พิศโฉมพระราชธิดา	ลักขณาพริ้มพร้อมทั้งอินทรีย์
อรชรอ้อนแอ้นคมขำ	งามลํ้านางฟ้าในราศี
นวลละอองผ่องแผ้วไม่ราคี	เทวีสวมสอดกอดไว้
รับขวัญแล้วกล่าวสุนทร	สายสมรผู้ยอดพิสมัย
แม่รักเจ้าเท่าเทียบเปรียบดวงใจ	ด้วยไร้โอรสแลธิดา
จะได้สืบสุริย์วงศ์พงศ์กษัตริย์	เฉลิมเกียรติจักรพรรดิไปภายหน้า
เป็นศรีเมืองเรืองกรุงมิถิลา	แก้วตาแม่โสมนัสนัก
แล้วประทานเครื่องต้นเครื่องทรง	สำหรับนางคู่องค์พญาจักร
ให้อยู่ปราสาทแก้วพรหมพักตร์	ถนอมรักดั่งดวงชีวา ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ เจรจา 

๑๕
๑๕