๏	 เมื่อนั้น	ท้าวชนกจักรวรรดินาถา
ครั้นแสงทองส่องโลกโลกา	สกุณาไก่แก้วเกริ่นกัน
พระเสด็จจากที่ไสยาสน์	อันโอภาสพรรณรายฉายฉัน
สระสรงทรงเครื่องพรายพรรณ	จรจรัลออกพระโรงรูจี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เสมอ

๏	ครั้นถึงจึ่งนั่งบัลลังก์รัตน์	ภายใต้เศวตฉัตรมณีศรี
ท่ามกลางแสนสุรเสนี	จึ่งมีสิงหนาทบัญชา
ดูกรขุนโหราจารย์	ผู้ปรีชาชาญแกล้วกล้า
กูจะอภิเษกพระธิดา	จงหาฤกษ์จะได้วันใด ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	จึ่งขุนโหราผู้ใหญ่
จับกระดานชนวนมาคูณไป	ขับไล่ใส่สอบทุกตำรา
ปลอดทั้งทักทินยมขันธ์	เดือนวันก็ชอบชันษา
เป็นมหาสิทธิโชคโอฬาร์	เทวาลงทวารประชุมกัน
เห็นดีน้อมเศียรบังคมทูล	นเรนทร์สูรปิ่นภพไอศวรรย์
ข้างขึ้นสามคํ่าวันจันทร์	รุ่งแล้วสิบหกชั้นฤกษ์ดี
ควรที่ทำการสยุมพร	จะถาวรเป็นสุขเกษมศรี
ไม่มีอันตรายราคี	จะเกิดสวัสดีทุกเวลา ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	ท้าวชนกจักรวรรดินาถา
ได้ฟังโหรเฒ่าทูลมา	ผ่านฟ้าชื่นชมภิรมย์ใจ
จึ่งมีพระราชวาที	สั่งมหาเสนีผู้ใหญ่
จงจัดปราสาทแก้วแววไว	ให้อำไพด้วยเครื่องอลงการ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	เสนาผู้ปรีชาหาญ
รับสั่งแล้วกราบบทมาลย์	คลานออกมาจากพระโรงคัล ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ
ยานี

๏	จึ่งจัดพระมหาปราสาท	อันโอภาสพรรณรายฉายฉัน
ลาดพรมสุจหนี่พื้นสุวรรณ	ฉากกั้นชั้นนอกลับแลบัง
เอาปัญจคงคาสุธารส	ใส่กลศรจนามหาสังข์
แก้วทองกองขึ้นเป็นบัลลังก์	แล้วตั้งเศวตฉัตรรัตนา
แว่นแก้วมรกตรูจี	เทียนชัยบายศรีซ้ายขวา
แล้วสั่งสังฆการีผู้ปรีชา	ไปนิมนต์พระมหาอาจารย์ ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เจรจา

๏	บัดนั้น	ฝ่ายสังฆการีผู้ปรีชาหาญ
น้อมเกล้ารับบัญชาการ	ก็พากันลนลานออกไป ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	ครั้นถึงศาลาอารัญ	พระสุธามันตันอาจารย์ใหญ่
แจ้งว่าพระองค์ทรงภพไตร	ภูวไนยจะแต่งการวิวาห์
ให้มานิมนต์พระนักพรต	กับคณะดาบสชีป่า
เข้าไปให้ทันเวลา	มหาศุภฤกษ์นาที ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระสุธามันตันฤๅษี
ทั้งหมู่คณะโยคี	ได้ฟังสังฆการีก็ปรีดา
ต่างทรงหนังเสือคากรอง	ถือตาลปัตรป้องบังหน้า
ออกจากพระบรรณศาลา	พากันเข้ามายังเวียงชัย ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	ครั้นถึงจึ่งขึ้นบนปราสาท	นั่งอาสน์โดยอันดับน้อยใหญ่
ต่างบริกรรมสำรวมใจ	ตามในลัทธิพระนักธรรม์ ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ ตระ
ยานี

๏	เมื่อนั้น	หัสนัยน์เจ้าตรัยตรึงศ์สวรรค์
แจ้งว่าท้าวทศรถนั้น	มาพร้อมกันยังมิถิลา
ตั้งการอภิเษกพระจักรี	กับพระลักษมีเสน่หา
จึ่งจัดเครื่องประดับกายา	สำหรับกษัตราสององค์
เสร็จแล้วก็เสด็จยุรยาตร	งามวิลาสดั่งท้าวครรไลหงส์
พร้อมหมู่เทพบุตรนางอนงค์	พากันเหาะตรงลงไป ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ โคมเวียน

๏	ครั้นถึงมิถิลาราชฐาน	ก็พาเทพบริวารน้อยใหญ่
กับหมู่นางฟ้าสุราลัย	เข้าในปราสาทมณี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวทศรถเรืองศรี
ทั้งท้าวชนกธิบดี	เห็นองค์ตรีเนตรเสด็จมา
สองกษัตริย์ออกรับพร้อมกัน	บังคมคัลด้วยใจหรรษา
เชิญเสด็จขึ้นแท่นรัตนา	ใต้มหาเศวตฉัตรชัย ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระจอมเมรุมาศเขาใหญ่
กับนางสุชาดายาใจ	เห็นใกล้ศุภฤกษ์นาที
จึ่งพาสมเด็จพระสี่กร	กับองค์บังอรลักษมี
ยุรยาตรนาดกรจรลี	ต่างไปเข้าที่สรงชล ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เสมอ
โทน

๏	ให้ไขท่อแก้วปทุมทอง	น้ำทิพย์เป็นละอองฝอยฝน
ทรงสุคนธารสเสาวคนธ์	ปรุงปนนพมาศชมพูนุท
โกสีย์ให้ทรงสนับเพลา	ก้านกระหนกพรายเพราประดับบุษย์
ภูษาพื้นตองเครือครุฑ	ทองผุดช่อเชิงวาสุกรี
จึ่งนางอนงค์สุชาดา	ถวายทิพย์ภูษาพระลักษมี
สไบตาดลอยดวงมณี	สอดสีทับทิมอลงการ
พระทรงชายไหวไหวระยับ	ชายแครงประดับมุกดาหาร
ฉลององค์ตาบทิศสังวาล	ทับทรวงดวงประพาฬแกมสุวรรณ
นางทรงตาบเพชรสะอิ้งแก้ว	แล้วใส่สร้อยซับประดับถัน
ต่างทรงพาหุรัดมังกรพัน	นาคเกี้ยวกุดั่นทองกร
ธำมรงค์มงกุฎเนาวรัตน์	ดอกไม้ทิศจำรัสประภัสสร
งามดั่งสุริยันกับจันทร	อันเขจรลอยเลื่อนเมฆา ฯ
ฯ ๑๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	หัสนัยน์เจ้าตรัยตรึงศา
ทั้งโฉมนางสุจิตรา	ครั้นจวนเวลานาที
โกสีย์นำเสด็จพระหริวงศ์	นางฟ้านำองค์พระลักษมี
เทวาแลเทพนารี	พระวงศ์สองธานีก็ตามมา
ฯ ๔ คำ ฯ กลองโยน

๏	ครั้นถึงจึ่งให้สองกษัตริย์	นั่งร่วมเศวตฉัตรซ้ายขวา
เหนือกองสุวรรณรัตนา	เอาหัตถานั้นเข้าประสานกัน ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ
ยานี

๏	มาจะกล่าวบทไป	ถึงนางเทพธิดาสาวสวรรค์
อยู่ในเศวตฉัตรพรายพรรณ	กับเทวัญรักษาธานี
เห็นพระนารายณ์สุริย์วงศ์	จะสมพงศ์กับพระลักษมี
ต่างองค์ชื่นชมยินดี	อัญชุลีแซ่ซ้องสาธุการ
ก็โปรยทิพย์บุปผามาลาศ	เกลื่อนกลาดกลิ่นเกลี้ยงหอมหวาน
อวยชัยถวายพรพระอวตาร	จงเป็นประธานในธาตรี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ
สระบุหร่ง

๏	ได้เอยได้ฤกษ์	โหราให้เบิกบายศรี
ลั่นฆ้องประโคมดนตรี	กาหลอึงมี่โกลา
องค์ท้าวหัสนัยน์ก็จุดเทียน	ส่งแว่นเวียนซ้ายไปขวา
เทวามานุษย์ดาษดา	รับส่งลงมาเป็นหลั่นกัน ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ มโหรี

๏	ครั้นถ้วนเจ็ดรอบโดยศาสตร์	เทวราชดับเทียนเฉลิมขวัญ
พระหัตถ์นั้นโบกเปลวควัน	จุณจันทน์เจิมสองกษัตรา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระวสิษฐ์สวามิตรฌานกล้า
พระสุธามันตันผู้ปรีชา	ทั้งสามพระมหามุนี
จึ่งเอาน้ำสังข์นํ้ากลศ	รดพระจักราเรืองศรี
กับนางสีดาเทวี	พราหมณ์ชีพร้อมกันอำนวยพร
สององค์จงทรงศรีสวัสดิ์	เสวยแสนสมบัติสโมสร
เป็นสุขอยู่ทุกนิรันดร	สถาวรอย่ามีโรคัน ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	หัสนัยน์เจ้าตรัยตรึงศ์สวรรค์
กับหมู่นางฟ้าวิลาวัณย์	บรรดาเทเวศร์ซึ่งลงมา
ครั้นสำเร็จเสร็จการมงคล	ต่างตนแสนโสมนัสสา
จึ่งอำนวยอวยสวัสดิ์เดชา	แก่สองกษัตราวิไลลักษณ์
อย่ามีทุกข์โศกโรคภัย	เป็นที่พึ่งทั่วไปทั้งไตรจักร
สืบสุริย์วงศ์พระหริรักษ์	เป็นหลักโลกาธาตรี
ครั้นแล้วเทวาและดาบส	ลาท้าวทศรถเรืองศรี
ทั้งท้าวชนกธิบดี	ต่างไปที่อยู่ภิรมยา ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	สองพระบิตุรงค์นาถา
ครั้นเสร็จสำเร็จการวิวาห์	แสนโสมนัสสาพันทวี
จึ่งพาพระรามสุริย์วงศ์	กับองค์นางสีดามารศรี
ยุรยาตรจากอาสน์รูจี	ไปปราสาทมณีพรายพรรณ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เพลง

๏	เมื่อนั้น	องค์พระหริรักษ์รังสรรค์
ครั้นคํ่ายํ่าแสงสุริยัน	แสงจันทร์จำรัสเมฆา
พระแสนคะนึงรึงจิต	คิดความสนิทเสน่หา
ในองค์อัคเรศสีดา	ดั่งหนึ่งอุราจะทำลาย
จึ่งชำระสระสรงทรงเครื่อง	อร่ามเรืองดั่งดวงพระสุริย์ฉาย
เสด็จจากแท่นสุวรรณพรรณราย	กรายกรเข้าห้องมณี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ ฉุยฉาย
ชมโฉม

๏	ลดองค์ลงเหนือบัลลังก์แก้ว	ผ่องแผ้วฤทัยเกษมศรี
นั่งชิดพิศโฉมนางเทวี	มีศรีเสาวภาคย์จำเริญตา
งามพักตร์ดั่งดวงศศิธร	งามขนงก่งงอนดั่งเลขา
งามเนตรดั่งเนตรมฤคา	งามนาสิกแฉล้มงามกรรณ
งามโอษฐ์โอษฐ์เอี่ยมดั่งจะแย้ม	งามทั้งสองแก้มงามถัน
งามจริตกิริยาวิลาวัณย์	สารพันพริ้มพร้อมทั้งกายา
ยิ่งพิศยิ่งพิศวาสกลุ้ม	ให้รุมรึงในความเสน่หา
แสนรักสุดรักวนิดา	จึ่งมีบัญชาตรัสไป ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ
ชาตรี

๏	โฉมเอยโฉมเฉลา	ยุพเยาว์ผู้ยอดพิสมัย
พระบิตุรงค์ขององค์อรไท	ภูวไนยเสี่ยงศิลป์พระศุลี
หวังหาคู่เจ้าเยาวลักษณ์	ให้สมศักดิ์สุริย์วงศ์เฉลิมศรี
พี่แจ้งข่าวเร่าร้อนทั้งอินทรีย์	ดั่งชีวีจะจากกายา
มิได้คิดสิ่งซึ่งลำบาก	สู้ยากดั้นดงพงป่า
เป็นกุศลผลบุญได้สร้างมา	กับองค์วนิดายุพาพาล
พี่จึ่งยกธนูขึ้นได้	เทพไทแจ้งสิ้นทุกสถาน
ขอเชิญนาฏน้องนงคราญ	เยาวมาลย์ผินพักตร์มาพาที ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ
ร่าย

๏	เมื่อนั้น	นวลนางสีดามารศรี
ลดองค์ลงจากแท่นมณี	เทวีกรานก้มพักตรา
ให้สะเทินเขินใจเป็นพ้นนัก	เพียงจักสิ้นชีพสังขาร์
แต่ชม้ายชายเนตรชำเลืองมา	ดูพระจักราผู้ทรงฤทธิ์
งามพักตร์ดั่งดวงพระสุริยน	อันหมดเมฆมณฑลไม่ปกปิด
งามทรงยิ่งเทพนิรมิต	งามจริตสุรเสียงจับใจ
งามเนตรแหลมคมดั่งแสงศร	จะต่อเนตรภูธรก็ไม่ได้
บังคมก้มพักตร์อยู่แต่ไกล	อรไทมิได้จำนรรจา ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ
โลม

๏	น้องเอยน้องรัก	เยาวลักษณ์พี่ยอดเสน่หา
อย่าสะเทิ้นเขินใจนางกัลยา	ใช่ว่าใครจะล่วงไยไพ
สองพระองค์มงกุฎสุธาธาร	ทำการอินทราภิเษกให้
สมศรีสมศักดิ์อรไท	ถอยหนีไปไยนางเทวี
เชิญเจ้าขึ้นมาบนแท่นทอง	เหมือนน้องบำรุงสวาทพี่
เจ้าดวงนัยนาจงปรานี	มารศรีอย่าสลัดตัดรอน ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ
ร่าย

๏	เมื่อนั้น	นวลนางสีดาดวงสมร
ได้ฟังบัญชาอันสุนทร	ประนมกรแล้วทูลสนองไป
ซึ่งพระองค์ว่าทรงพระการุญ	พระคุณนั้นหาที่สุดไม่
อันจะให้ใกล้บาทนั้นจนใจ	พระจะว่าสิ่งใดก็ว่ามา
ที่พอรองบงกชพจนารถ	ข้าบาทจะรับใส่เกศา
ที่เหลือสติปัญญา	ผ่านฟ้าจงได้ปรานี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ
โลม

๏	สุดเอยสุดสวาท	นุชนาฏจำเริญฤทัยพี่
รักเจ้าเท่าดวงชีวี	ว่าไยฉันนี้วนิดา
พี่ไร้คู่สู่สมภิรมย์รัก	จึ่งสามิภักดิ์มาอาสา
จนได้ดวงทิพย์สุมณฑา	ค่อยคลายวิญญาณ์ที่รุ่มร้อน
ว่าพลางเสด็จจากอาสน์แก้ว	อันเพริศแพรวจำรัสประภัสสร
สองหัตถ์โอบอุ้มบังอร	ขึ้นแท่นอลงกรณ์อำไพ ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ
ร่าย

๏	ผ่านเอยผ่านฟ้า	อนิจจาควรหรือมาทำได้
น้อยจิตเพียงชีวิตจะบรรลัย	น้อยใจเป็นพ้นพันทวี
ว่าพลางสลัดปัดกร	คมค้อนแล้วผันพักตร์หนี
หยิกข่วนผลักไสไม่ปรานี	ทำดีแล้วหรือพระจักรา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ
โลม

๏	ดวงเอยดวงสมร	เจ้างามงอนจำเริญเสน่หา
แสนรักสุดรักวนิดา	สุดปัญญาที่จะรั้งรอใจ
ถึงเจ้าจะหยิกข่วนด้วยเล็บ	ความเจ็บนั้นพี่พอทนได้
ซึ่งจะทนประดิพัทธ์กำหนัดใน	สุดใจพี่แล้ววนิดา
ว่าพลางอิงแอบแนบชิด	จุมพิตด้วยความเสน่หา
พระกรเลียมลอดสอดคว้า	ดวงมณฑาทิพย์สุมามาลย์
หยอกเย้าเคล้าคลึงเกี้ยวกระหวัด	ประดิพัทธ์กลั้วกลิ่นหอมหวาน
ภุมรินบินร่อนคัคนานต์	เชยบุษบาบานอรชร
พระพายพัดต้องกลีบโกมล	ขยายแย้มเสาวคนธ์เกสร
สองสมสองสุขสถาวร	สองสมรสำราญทั้งสององค์ ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ กล่อม
ช้า

๏	เมื่อนั้น	นางสีดาแน่งน้อยนวลหง
ได้ร่วมสังวาสพระหริวงศ์	พิศวงในรสฤดี
ลืมอายลืมองค์พระบิตุราช	ลืมฝูงอนงค์นาฏสาวศรี
ลืมทั้งสมเด็จพระชนนี	ลืมที่เคยเล่นภิรมยา
จงรักภักดีถึงชีวิต	ต่อพระจักรกฤษณ์นาถา
อิงแอบแนบองค์พระภัสดา	จนเวลารุ่งแสงทินกร ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ
ร่าย

๏	เมื่อนั้น	พระบิตุรงค์นารายณ์ทรงศร
ครั้นเสร็จแต่งการสยุมพร	ภูธรจะกลับไปเวียงชัย
จึ่งชำระสระสรงทรงเครื่อง	อร่ามเรืองดั่งดวงแขไข
เสด็จจากปราสาทแก้วแววไว	ไปยังท้าวชนกธิบดี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เสมอ

๏	ครั้นถึงจึ่งนั่งร่วมอาสน์	อันโอภาสจำรัสรัศมี
ท่ามกลางเสนามนตรี	แล้วมีสุนทรวาจา
ครั้งนี้ทั้งสองพระนคร	จะถาวรเป็นบรมสุขา
ร่วมแดนแผ่นพื้นพสุธา	ไปชั่วกัลปาช้านาน
พระองค์ผู้ทรงศรีสวัสดิ์	จงเสวยสมบัติพัสถาน
ให้เป็นผาสุกสำราญ	อย่ามีภัยพาลพาธา
ตัวข้าขอลาพระราเมศ	กับองค์อัคเรศสุณิสา
ไปยังนครอยุธยา	ครอบครองไพร่ฟ้าประชาชี ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	ท้าวชนกจักรวรรดิเรืองศรี
ได้ฟังพจนารถวาที	ภูมีรำพึงคะนึงคิด
ด้วยแสนสุดรักพระธิดา	ผ่านฟ้าอัดอั้นตันจิต
ครั้นจะขัดก็เกรงพระทรงฤทธิ์	จึ่งมีประกาศิตตอบไป
ตัวข้าผู้ผ่านสมบัตินี้	โอรสบุตรีหามีไม่
ตั้งจิตคิดจะฝากชีวาลัย	ในองค์พระรามนางสีดา
หมายว่าจะมอบเศวตฉัตร	สืบวงศ์จักรพรรดินาถา
ที่ในบูรินทร์มิถิลา	เป็นมหาจรรโลงธาตรี
บัดนี้พระองค์จะพาไป	ดั่งตัดใจตัดเกล้าเกศี
จะแสนทุกข์สุดทุกข์ทุกนาที	สุดที่จะขัดพระบัญชา ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวทศรถนาถา
ได้ฟังจึ่งตอบพระวาจา	ผ่านฟ้าอย่าละห้อยน้อยใจ
อันมิถิลาธานี	กับทวารวดีกรุงใหญ่
มรคาก็ไม่ใกล้ไกล	มิได้ลำบากกันดาร
สองเจ้าก็จะมาเฝ้าบาท	ใช่จะสิ้นชีวาตม์สังขาร
เหมือนหนึ่งอยู่ใต้บทมาลย์	อย่ารำคาญวิญญาณ์จาบัลย์ ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวชนกจักรวรรดิรังสรรค์
ได้ฟังพระองค์วงศ์เทวัญ	ดั่งสุคันธ์ทิพรสระงับร้อน
แล้วมีสุนทรวาที	ข้าขอฝากบุตรีดวงสมร
จงเลี้ยงไว้เหมือนลูกในอุทร	ผิดชอบสั่งสอนด้วยเมตตา
ตรัสแล้วจึ่งสั่งนางอนงค์	จงรีบเร่งลงไปหา
พระรามกับนางสีดา	ให้เจ้าขึ้นมาบัดเดี๋ยวนี้ ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	จึ่งนางกำนัลสาวศรี
ก้มเกล้ารับสั่งพระภูมี	ถวายอัญชุลีแล้วรีบไป ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ ชุบ

๏	ครั้นถึงทั้งสองสุริย์วงศ์	ก็นั่งลงนบนิ้วประนมไหว้
ทูลว่าพระบิตุรงค์ทรงชัย	ให้ข้ามาเชิญเสด็จจร ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระรามนางสีดาดวงสมร
ได้แจ้งรับสั่งพระบิดร	ก็กรายกรขึ้นเฝ้าพระภูมี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เพลง

๏	ครั้นถึงประณตบทบงสุ์	องค์พระบิตุรงค์ทั้งสองศรี
คอยฟังพจนารถวาที	ในที่ท่ามกลางพระกำนัล ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวชนกจักรวรรดิรังสรรค์
เห็นสองลูกยาวิลาวัณย์	งามดั่งสุริยันจันทร
จึ่งตรัสเรียกราชบุตรี	มารศรีจงฟังพ่อสั่งสอน
เจ้าจะจากอกพระบิดร	ไปอยู่นครอยุธยา
เป็นข้าช่วงใช้บำเรอบาท	พระภัสดาธิราชนาถา
สงวนกายฝากกายฝากชีวา	ภักดีไปกว่าจะม้วยมิด
อย่าทะนงว่าเป็นองค์อัครราช	เจียมกายอย่าประมาทราชกิจ
ฝูงอนงค์ซึ่งพระองค์ใช้ชิด	อย่าคิดฉันทาราคี
อันพระชนนีบิตุเรศ	ก็เหมือนบังเกิดเกศเกศี
ลูกรักจงรักภักดี	จึ่งมีสวัสดีสถาวร
อย่าก่อการให้เคืองในเบื้องบาท	เยาวราชจงสมัครสโมสร
ถนอมจิตเป็นนิจนิรันดร	ดวงสมรจงจำวาที ฯ
ฯ ๑๒ คำ ฯ
โอ้

๏	เมื่อนั้น	นวลนางสีดามารศรี
ฟังพระบิตุรงค์ทรงธรณี	น้อมเศียรชุลีกับบาทา
โอ้ว่าพระองค์ผู้ทรงเดช	พระคุณเคยปกเกศเกศา
เลี้ยงลูกแต่เยาว์จนใหญ่มา	ผ่านฟ้ามิให้อนาทร
ถนอมดั่งดวงเนตรดวงใจ	ผิดชอบสิ่งใดพระสั่งสอน
จนลาพรตคืนเข้าพระนคร	ด้วยอาวรณ์จะปลูกลูกรัก
จึ่งตั้งพิธียกศิลป์ชัย	เลือกคู่จะให้เสมอศักดิ์
ให้สมวงศ์สมพงศ์สมพักตร์	ให้เป็นหลักจรรโลงธาตรี
ควรหรือไม่ได้สนองบาท	พระบิตุรงค์ธิราชเรืองศรี
ร่ำพลางนางทรงโศกี	ดั่งหนึ่งชีวีจะมรณา ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ โอด

๏	เมื่อนั้น	ท้าวชนกจักรวรรดินาถา
ทั้งองค์สมเด็จพระมารดา	เห็นลูกโศการำพัน
สององค์กอดองค์เยาวลักษณ์	ชลนาคลอพักตร์แล้วรับขวัญ
โอ้ว่าเจ้าดวงชีวัน	จะกันแสงรำพันไปไยมี
จำเป็นแล้วจำจะวิโยค	จงดับโศกเสียเถิดนะโฉมศรี
ไหนจะพ้นบิตุเรศชนนี	ใช่จะสิ้นชีวีจากจร
ควรเจ้าจะสนองรองบาท	พระสามีธิราชทรงศร
จึ่งจะเป็นศรีสวัสดิ์สถาวร	ดวงสมรถนอมใจให้จงดี ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	นวลนางสีดามารศรี
ฟังพระชนกชนนี	ดั่งวารีทิพย์มาโซมทา
ค่อยคลายโศกาจาบัลย์	ประนมกรอภิวันท์เหนือเกศา
อันตัวลูกรักจักขอลา	จากเบื้องบาทาพระภูธร
ที่ไหนจะได้ฉลองบาท	พระบิตุราชมารดาเหมือนแต่ก่อน
พระองค์ค่อยอยู่สถาวร	สโมสรเป็นสุขสำราญ ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวชนกผู้ปรีชาหาญ
ได้ฟังพระธิดายุพาพาล	สงสารเป็นพ้นพันทวี
ผินพักตร์มามีสุนทร	ดูกรพระรามเรืองศรี
เจ้ากับสีดาเทวี	บารมีคู่สร้างมาด้วยกัน
จงเลี้ยงรักษาให้สุจริต	พลั้งผิดอย่าทำหุนหัน
จะเป็นศรีสวัสดิ์ทุกนิรันดร์	ดั่งฉัตรแก้วกั้นโลกา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระจักรรัตน์แก้วนาถา
ฟังท้าวชนกบิดา	กราบกับบาทาแล้วทูลไป
ซึ่งพระองค์ทรงการุญ	พระคุณนั้นหาที่สุดไม่
อย่าอาวรณ์ร้อนราชฤทัย	สิ่งใดมิให้เคืองบาทา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระพงศ์จักรพรรดินาถา
ครั้นสำเร็จเสร็จสั่งสนทนา	ลาท้าวชนกธิบดี
จึ่งพาพระรามลูกรัก	กับสีดาเยาวลักษณ์โฉมศรี
เสด็จจากอาสน์แก้วรูจี	มาปราสาทมณีอำไพ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เสมอ

๏	ครั้นถึงจึ่งมีบัญชา	สั่งมหาเสนาผู้ใหญ่
จงเตรียมพหลพลไกร	จะกลับไปยังราชธานี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	จึ่งมหาเสนาทั้งสี่
รับสั่งพระองค์ทรงฤทธี	อัญชุลีแล้วรีบออกมา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ
ยานี

๏	ให้องค์สมเด็จพระอวตาร	คุมทหารหกหมื่นเดินหน้า
ใส่เสื้อกำมะหยี่สีฟ้า	ถือปืนคาบศีลารางแดง
โยธาห้าแสนในกองหลวง	เสื้อม่วงฉลุลายแย่ง
ถือหอกขัดดาบคมแวง	กวัดแกว่งโจมจ้วงทะลวงฟัน
พระลักษมณ์พระสัตรุดอนุชา	เป็นปีกซ้ายขวาแข็งขัน
โยธาห้าหมื่นเสมอกัน	ใส่เสื้อสีจันทร์ถือธนู
พระพรตกองหลังรั้งท้าย	ไพร่นายเดินเคียงเป็นคู่คู่
หกหมื่นพื้นเสื้อชมพู	ถือทวนห้อยพู่จามรี
ช้างดั้งช้างกันม้าแซง	ตามตำแหน่งหมอควาญประจำขี่
อีกพลท้าวชนกธิบดี	ภูมีประทานพระธิดา
หญิงชายได้หมื่นหกพัน	เคียงคั่นพระประเทียบซ้ายขวา
เสร็จทรงรถแก้วแววฟ้า	คอยท่าตามเสด็จบทจร ฯ
ฯ ๑๒ คำ ฯ เจรจา
ช้า

๏	เมื่อนั้น	ท้าวทศรถชาญสมร
ครั้นสิ้นแสงศรีรวีวร	เข้าที่บรรจถรณ์ภิรมยา
ยินดีด้วยได้ศรีสะใภ้	สมดั่งพระทัยปรารถนา
แสนรักเพิ่มพ้นคณนา	ดั่งว่าดวงชีพชีวี
มิได้บรรทมหลับสนิท	ตรึกคิดที่จะคืนบุรีศรี
จนแสงทองส่องฟ้าธาตรี	สกุณีเร้าเร่งสุริยัน ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ
ร่าย

๏	จึ่งเสด็จจากแท่นไสยาสน์	งามดั่งเทวราชรังสรรค์
ชวนแปดกษัตราวิลาวัณย์	จรจรัลเข้าที่สรงชล ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ
โทน

๏	พนักงานไขท่อสุหร่ายทอง	นํ้าทิพเป็นละอองฝอยฝน
ทรงสุคันธารสเสาวคนธ์	ปรุงปนเรณูสุพรรณพราย
ต่างทรงสนับเพลาภูษิต	สุราฤทธิ์บรรจงมาถวาย
ชายไหวชายแครงพรรณราย	ฉลององค์โหมดลายกระหนกพัน
นางทรงสไบตาดสอดสี	สร้อยมณีทับทรวงประดับถัน
ต่างทรงตาบทิศสังวาลวัลย์	พาหุรัดกุดั่นทองกร
ธำมรงค์เรือนเก็จเพชรแพร้ว	มงกุฎแก้วกุณฑลประภัสสร
ห้อยห่วงมาลัยกรรเจียกจร	กรายกรตามกันมาขึ้นรถ ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ เสมอ

๏	จึ่งสั่งนายราชรถา	ให้โบกธงสัญญาเป็นกำหนด
พระรามสุริย์วงศ์ทรงยศ	ก็คลาเคลื่อนเลื่อนทศโยธี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ
โทน

๏	รถเอยราชรถแก้ว	กำวงกงแววสลับสี
แอกงอนอ่อนงามล้วนมณี	สี่มุขสุกแม้นวิมานอินทร์
บัลลังก์บดเหลี่ยมเป็นเรือนเก็จ	กระจกพื้นกระจังเพชรประดับสิ้น
ต่างรถแต่งรายโกมิน	เทียมสินธพสิบชาญฉกรรจ์
ขุนรถขับรีบเยื้องกราย	ธงริ้วทิวรายหลายหลั่น
ชุมสายฉายแสงสุริยัน	ฆ้องสนั่นกลองดังกลางดง
อันสัตว์จัตุบททวิบาท	บินกลาดวิ่งเกลื่อนไพรระหง
ตกใจตื่นจรเวียนวง	ด้วยเสียงกงแสงแก้วจับตา
รีบพลเร่งพวกทวยหาญ	โห่สะท้านแห่สะเทือนมาในป่า
ผงคลีพัดคลุ้มเมฆา	ยาตราโดยทางพนาลี ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ เชิด

๏	บัดนั้น	ฝ่ายนกกระเต็นปักษี
อยู่รังใต้พื้นปัถพี	เมื่อเหตุจะมีก็บินมา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เพลงนกกระเต็น

๏	ถาถาบฉาบจิกธงชัย	แล้วบินผ่านไปฝ่ายขวา
ให้แจ้งนิมิตประจักษ์ตา	ก็คืนเข้าป่าพนาวัน ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	ท้าวทศรถรังสรรค์
เห็นนกกระเต็นตัวฉกรรจ์	บินหันฉาบลงที่ธงชัย
พระจึ่งถวิลจินดา	แต่ก่อนมาหาเป็นเช่นนี้ไม่
มาตรแม้นเทวาสุราลัย	ใครใครก็เกรงฤทธิ์กู
ครั้งนี้อัศจรรย์พันทวี	ฤๅจะมีไพรีมาต่อสู้
นกจึ่งบอกลางให้รู้	ภูธรตะลึงรำพึงคิด
เห็นต้องในพิชัยพยุหบาตร	จึ่งมีพจนารถประกาศิต
สั่งขุนเสนาซึ่งใช้ชิด	จงหาโหรทายนิมิตเข้ามา ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	เสนีผู้มียศถา
รับสั่งแล้วถวายบังคมลา	วิ่งเรียกโหราลนลาน ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เจรจา

๏	บัดนั้น	ขุนโหรผู้ปรีชาหาญ
กับยายเมียแก่บูราณ	ขี่ช้างพิการมาด้วยกัน
สัพยอกหยอกเย้ากันตายาย	เป็นสุขสบายเกษมสันต์
ได้ยินว่าพระองค์ทรงธรรม์	บัญชาให้หาก็ตกใจ
มือคว้าหาสมุดคัมภีร์	กูไว้นี้ยายเก็บไปเสียไหน
ค้นพลางตกช้างลงไป	ผุดลุกขึ้นได้ก็วิ่งมา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เชิด
ร่าย

๏	เมื่อนั้น	ท้าวทศรถนาถา
จึ่งบอกนิมิตสกุณา	แก่ขุนโหราแต่ต้นไป
อันซึ่งเกิดเหตุทั้งนี้	เห็นร้ายฤๅดีเป็นไฉน
เราคิดฉงนสนเท่ห์ใจ	หรือใครจะมาโรมรัน ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	จึ่งขุนโหราคนขยัน
ได้ฟังบรรหารพระทรงธรรม์	อภิวันท์รับราชวาที
พิเคราะห์ในพิชัยสงคราม	ทั้งยามตรีเนตรดิถี
แจ้งแล้วก็ทูลโดยคัมภีร์	สกุณีนี้มีในตำรา
เป็นสัตว์เบื้องซ้ายมาจำเพาะ	ต้องบาปพระเคราะห์เพลาขวา
ไพรีจะมาบีฑา	แต่ว่าฝ่ายเราจะมีชัย
ถึงโกฏิแสนแม้นมาทั้งจักรวาล	ไม่ต้านทานฤทธิ์พระองค์ได้
พระยศยิ่งจะปรากฏไป	ทั้งในฟากฟ้าดินดอน ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวทศรถชาญสมร
ฟังขุนโหราพยากรณ์	ภูธรเกษมเปรมปรีดิ์
สำรวลสรวลยิ้มพริ้มพักตร์	ด้วยอัคเรศมเหสี
ให้เร่งรถเร่งทศโยธี	ข้ามคีรีห้วยธารผ่านมา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	มาจะกล่าวบทไป	ถึงรามสูรยักษา
อยู่ยังวิมานรัตนา	กึ่งมหาเมรุบรรพต
ในชั้นจาตุมหาราช	ร้ายกาจฤทธิไกรดังไฟกรด
เลื่องชื่อลือนามขามยศ	หยาบช้าสาหสเป็นพ้นนัก
มีแต่ริษยาสาธารณ์	รุกรานเที่ยวไปทั้งไตรจักร
มนุษย์ครุฑาสุรารักษ์	กลัวเดชขุนยักษ์ผู้ศักดา
คิดจะไปเที่ยวประพาส	ชมพฤกษาชาติในป่า
แต่งองค์ทรงเครื่องอลงการ์	รจนาด้วยทิพอาภรณ์
ทำสง่าดั่งท้าวเวสสุวัณ	กุมภัณฑ์เหน็บขวานแล้วถือศร
ออกจากวิมานอลงกรณ์	สำแดงฤทธิรอนเหาะไป ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ กราว

๏	ดั้นหมอกออกกลีบเมฆา	ถึงแดนมิถิลากรุงใหญ่
ลงยังชายป่าพนาลัย	เที่ยวไปตามแถวแนวธาร ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	ชมพรรณฝูงสัตว์จัตุบาท	สีหราชไกรสรคชสาร
โตกิเลนสิงห์ขนัดเนื้อฟาน	พาลยัคฆ์แรดร้ายจามรี
เลียงผาล่าเลียบเหลี่ยมผา	ทักกะทอนรพาเม่นหมี
ทั้งหมู่ลิงค่างบ่างชะนี	คชสีห์เที่ยวท่องตามกัน
เสือเหลืองย่างเยื้องยืนหยัด	นรสิงห์เริงสัตว์ระเห็จหัน
กระต่ายเต้นเล่นโลดพัลวัน	ฉมันเมียงเคียงคู่เป็นหมู่จร
กระทิงเที่ยวเดียวเดินเกริ่นร้อง	โคคะนองตามคณากาสร
กวางทรายละมั่งพังพอน	วิ่งซ่อนตามเชิงบรรพต
เป็นหมู่หมู่ดูเพลินจำเริญตา	สับสนไปมาไม่รู้หมด
ชมพลางทางเที่ยวเลี้ยวลด	บทจรไปตามพนาลี ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ เพลง
ร่าย

๏	เหลือบแลเห็นฝูงพลากร	รถรัตน์อัสดรอึงมี่
ครื้นครั่นสนั่นปัถพี	อสุรีก็เดินเข้ามา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	ยืนขวางที่ทางพนาเวศ	สำแดงฤทธิเดชแกล้วกล้า
แล้วร้องประกาศด้วยวาจา	ว่าเหวยมนุษย์เท่าแมงใย
อันซึ่งเจ้านายของเอ็งนี้	มีนามกรเป็นไฉน
ถิ่นฐานบ้านเมืองอยู่แห่งใด	พากันมาไยในไพรวัน ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	พวกทหารกองหน้าคนขยัน
เหลือบแลไปเห็นกุมภัณฑ์	กายนั่นใหญ่หลวงมหึมา
ตกใจตะลึงทั้งไพร่นาย	ต่างตนเหลียวซ้ายแลขวา
ที่กล้าก็ตอบวาจา	ว่าเหวยดูก่อนอสุรี
อันนามกรพระทรงยศ	ชื่อท้าวทศรถเรืองศรี
เป็นจอมจรรโลงธาตรี	ได้ผ่านบุรีอยุธยา
พระองค์ยาตราทวยหาญ	ไปแต่งการพระโอรสา
ซึ่งยกศิลป์ในเมืองมิถิลา	ได้นางจะพาไปเวียงชัย
ท่านไม่รู้หรือจึ่งมาถาม	จะเกรงเดชพระรามก็หาไม่
อย่าพักอาจองทะนงใจ	จะบรรลัยเป็นภัสมธุลีกัลป์ ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	รามสูรฤทธิแรงแข็งขัน
ได้ฟังโกรธาขบฟัน	กุมภัณฑ์ร้องตอบด้วยคำพาล
เจ้ามึงซึ่งชื่อว่าราเมศ	อันมีฤทธิ์เดชกล้าหาญ
วันนี้ชีวิตจะวายปราณ	ด้วยมือพระกาลราวี
ว่าแล้วแกว่งศรกระทืบบาท	ทำอำนาจดั่งพญาราชสีห์
โลดโผนโจนจ้วงทะลวงตี	ไล่หมู่โยธีเข้ามา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เชิด

๏	บัดนั้น	พวกพลทวยหาญทัพหน้า
ต่างตนกลัวฤทธิ์อสุรา	สุดปัญญาที่จะรอต่อกร
ตัวสั่นหน้าซีดไม่สมประดี	ดังมฤคีเห็นไกรสร
ตกจากม้ารถกุญชร	วิ่งซอนเข้าในอารัญ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	รามสูรฤทธิแรงแข็งขัน
ครั้นถึงหน้ารถสุวรรณ	กุมภัณฑ์แลเห็นพระรามา
กับนางสีดานงลักษณ์	ผิวพักตร์ดั่งเทพเลขา
จึ่งว่าเหวยมนุษย์อหังการ์	พาหญิงผ่านหน้ากูมาไย
ยกตนพ้นศักดิ์ว่าชื่อราม	ให้ต้องนามกูผู้เป็นใหญ่
อันตัวของเอ็งจะบรรลัย	กูจะพาเมียไปบัดนี้ ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	พระรามสุริย์วงศ์เรืองศรี
ได้ฟังอสุราพาที	จึ่งมีพจนารถตอบไป
ตัวเอ็งนี้หรือจะชิงนาง	อวดอ้างเจรจาหยาบใหญ่
กูคือพระนารายณ์เรืองชัย	ไวกูณฐ์มาเป็นพระรามา
จะสังหารผลาญหมู่กุมภัณฑ์	ซึ่งอาธรรม์ทุจริตริษยา
มึงนี้ชื่อไรอหังการ์	ไม่รู้ว่าชีวาจะวายปราณ ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	รามสูรฤทธิไกรใจหาญ
ได้ฟังคั่งแค้นในวิญญาณ	ตบหัตถ์ฉัดฉานแล้วตอบไป
กูชื่อรามสูรเทเวศร์	ทรงเดชฟากฟ้าดินไหว
เอ็งเป็นมนุษย์เท่าตัวไร	เหตุใดว่าอวตารมา
หิ่งห้อยหรือจะเทียมสุริยน	อย่าพักอวดตนว่าแกล้วกล้า
แต่พระอรชุนศักดา	กูยังล้างชีวาวายปราณ
เอ็งนี้ถึงพรหมลิขิต	ชีวิตจะสิ้นสังขาร
ว่าแล้วกระทืบสุธาธาร	แกว่งขวานสำแดงฤทธี
เป็นควันกลุ้มคลุ้มดวงอโณทัย	มิได้เห็นกายยักษี
อากาศครื้นครั่นโกลี	อสุนีเปรี้ยงเปรี้ยงในเมฆา ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	สามพระมเหสีเสน่หา
ทั้งองค์อัคเรศสีดา	ฝูงกำนัลโยธาพลากร
ได้ยินเสียงสนั่นครั่นครื้น	สะเทือนพื้นหิมเวศสิงขร
บดบังไปทั้งพนาดร	อัมพรมืดคลุ้มดั่งราตรี
ตกใจเพียงสิ้นชีวาตม์	บ้างร้องกรีดหวีดหวาดอึงมี่
บรรดาพวกพลโยธี	วิ่งหนีล้มพะปะกัน ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	ท้าวทศรถรังสรรค์
ได้ยินเสียงอื้ออึงทั้งไพรวัน	ก็รู้ว่ากุมภัณฑ์มาราญรอน
จึ่งมีพระราชวาที	ปลอบสามมเหสีดวงสมร
จะกลัวมันไยนะบังอร	คอยดูฤทธิรอนพระลูกรัก ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระหริวงศ์องค์นารายณ์ทรงจักร
ครั้นเห็นนางสีดายุพาพักตร์	นงลักษณ์ตกใจไม่สมประดี
จึ่งสวมสอดกอดองค์วนิดา	แก้วตาอย่ากลัวยักษี
ถึงจะกลุ้มดินฟ้ามาราวี	พี่นี้จะฆ่าให้วายปราณ
ว่าแล้วจับศรพาลจันทร์	พาดสายยืนยันสำแดงหาญ
งามทรงดั่งองค์มัฆวาน	ผ่านฟ้าก็ผาดแผลงไป ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เชิด

๏	เสียงสนั่นครั่นครื้นอากาศ	พสุธากัมปนาทหวาดไหว
แสงสว่างดั่งดวงอโณทัย	แลไปก็เห็นอสุรา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	จึ่งรามสูรยักษา
เห็นศรมนุษย์แผลงมา	ด้วยกำลังศักดาชาญฉกรรจ์
พิโรธโกรธเกรี้ยวเคี้ยวกราม	คำรามดั่งเสียงฟ้าลั่น
จับศรพาดสายยืนยัน	กุมภัณฑ์ผาดแผลงไปด้วยฤทธิ์ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	สำเนียงดั่งเสียงฟ้าฟาด	ไหวหวาดถึงชั้นดุสิต
ศรเวียนรอบรถชวลิต	ไม่เข้าชิดองค์พระจักรา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระพิษณุรักษ์นาถา
เห็นรามสูรพาลา	แผลงศรศัสตรามาราวี
จึ่งจับอัคนิวาตพาดสาย	หมายล้างอาวุธยักษี
น้าวหน่วงด้วยกำลังอินทรีย์	แผลงสนั่นทั้งตรีโลกา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	กลับเป็นจักรแก้วแววไว	ตรงไปล้างศรยักษา
แหลกลงไม่ทันพริบตา	ด้วยอานุภาพพระสี่กร ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	รามสูรขุนมารชาญสมร
กริ้วโกรธพิโรธคือไฟฟอน	จับขวานฤทธิรอนขว้างไป ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	ครื้นครั่นสนั่นเวหน	เสียงดั่งเสียงฝนห่าใหญ่
เป็นพยับอับแสงอโณทัย	เข้าไปไล่ศรพระจักรี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	พระรามสุริย์วงศ์เรืองศรี
เห็นขวานรามสูรอสุรี	มีอานุภาพมหิมา
จึ่งชักแสงศรพลายวาต	อันมีอำนาจแกล้วกล้า
พาดสายหมายมุ่งไม่วางตา	ผ่านฟ้าผาดแผลงไปด้วยฤทธิ์ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	พระเมรุสัตภัณฑ์ครั่นครื้น	ตลอดพื้นพิภพอักนิษฐ์
มืดมนอนธการไปทุกทิศ	ศรสิทธิ์ล้างขวานอสุรา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	รามสูรสิทธิศักดิ์ยักษา
เห็นขวานแพ้ศรก็โกรธา	สองตาดั่งดวงอโณทัย
กระทืบบาทผาดแผดสิงหนาท	ทำอำนาจฟากฟ้าดินไหว
โลดโผนโจนมาด้วยว่องไว	จับงอนรถชัยพระสี่กร ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ คุกพาทย์

๏	เมื่อนั้น	พระสุริย์วงศ์องค์นารายณ์ทรงศร
กวัดแกว่งศิลป์ชัยดั่งไฟฟอน	ลงไล่ราญรอนอสุรี
ต่างตีต่างรับสับสน	ต่างตนไม่ท้อถอยหนี
ต่างหมายเข่นฆ่าราวี	ต่างมีฤทธีไม่ละกัน ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	รามสูรฤทธิแรงแข็งขัน
หักหาญราญรุกบุกบัน	โรมรันไม่คิดชีวา
ต่างแกล้วต่อกล้าสัประยุทธ์	ต่างแกว่งอาวุธเงื้อง่า
กลอกกลับจับกันไปมา	หันเหียนเปลี่ยนท่าราวี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	พระอวตารผู้ชาญชัยศรี
รับรองป้องปัดในที	ภูมีโจมจับกุมภัณฑ์ ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	เท้าขวานั้นเหยียบเข่าซ้าย	มาตรหมายจะล้างชีวาสัญ
แกว่งศรฤทธิไกรดั่งไฟกัลป์	ทรงธรรม์ตีต้องอสุรา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด โอด

๏	เมื่อนั้น	จึ่งรามสูรยักษา
ความเจ็บเพียงสิ้นชีวา	โศกาสลดระทดใจ
โอ้ว่าเสียแรงกูมีฤทธิ์	ทั่วทั้งทศทิศก็ปราบได้
มาแพ้มนุษย์เท่าตัวไร	น้อยใจเป็นพ้นพันทวี
จะลือทั่วไปชั่วกัลปา	อัปยศเทวาทุกราศี
ร่ำพลางพิศดูพระจักรี	อสุรีก็เห็นเป็นสี่กร
ถือสังข์จักรคทาเพชรพราย	ก็แจ้งว่านารายณ์ทรงศร
วิ่งเข้ากราบบาททูลวอน	ภูธรจงได้โปรดปราน
อันตัวข้านี้โทษผิด	ชีวิตถึงสิ้นสังขาร
ด้วยไม่ฟังพระโองการ	ขอประทานซึ่งชีพชีวัน ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระสุริย์วงศ์องค์นารายณ์รังสรรค์
ได้ฟังขุนมารชาญฉกรรจ์	รำพันทูลขอชีวา
ยิ้มแล้วจึ่งกล่าวสุนทร	ดูกรรามสูรยักษา
ตัวเราผู้ทรงศักดา	เป็นจรรโลงโลกาธานี
อวตารลงมาปราบยุค	จะให้โลกเป็นสุขเกษมศรี
ดับเข็ญเย็นพื้นปัถพี	เป็นที่พำนักแดนไตร
ซึ่งท่านรู้ตัวว่าทำผิด	ชีวิตนั้นเราจะยกให้
ตั้งแต่วันนี้สืบไป	จงตั้งอยู่ในสัจธรรม์ ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	รามสูรฤทธิแรงแข็งขัน
ได้ฟังพระองค์ทรงสุบรรณ	กุมภัณฑ์กราบบาทแล้วทูลไป
ซึ่งพระเมตตาการุญ	พระคุณนั้นหาที่สุดไม่
ตัวข้าไม่มีสี่งใด	สนองใต้เบื้องบาทพระจักรี
ศรนี้พระสยมภูวญาณ	ประทานองค์ตรีเมฆยักษี
ผู้เป็นอัยกาธิบดี	ข้านี้จึ่งได้สืบมา
ขอถวายไว้ใต้เบื้องบาท	พระตรีภูวนาถนาถา
จะได้ล้างอสูรพาลา	ซึ่งเป็นเสี้ยนโลกาสาธารณ์ ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	พระทรงภพลบโลกทุกสถาน
รับศรจากกรขุนมาร	ผ่านฟ้าชื่นชมยินดี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	จึ่งรามสูรยักษี
ถวายศรแล้วลาพระจักรี	อสุรีเหาะไปในอัมพร ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	องค์พระอวตารชาญสมร
จึ่งมีพจนารถอันสุนทร	ดูกรพระพิรุณเทวา
ศิลป์นี้เราขอฝากท่าน	ได้รอนราญอับจนไปภายหน้า
แม้นคิดให้ได้ดั่งจินดา	ว่าแล้วก็โยนขึ้นไป ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เดชอานุภาพพระจักรกฤษณ์	ทศทิศกัมปนาทหวาดไหว
พระพิรุณเทวารักษาไว้	ด้วยใจจงรักภักดี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ
ยานี

๏	เมื่อนั้น	ฝ่ายฝูงเทวาทุกราศี
เห็นรามสูรอสุรี	พ่ายแพ้ฤทธีพระอวตาร
ต่างองค์ชื่นชมโสมนัส	เยี่ยมแกลตบหัตถ์ฉัดฉาน
ปางนี้อสูรหมู่มาร	จะแหลกลาญด้วยฤทธิ์พระสี่กร
บ้างโปรยปรายสุวรรณบุปผา	ดวงมณฑาทิพเกสร
แซซ้องอวยชัยให้พร	จงถาวรจำเริญสวัสดี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ สาธุการ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวทศรถเรืองศรี
ทั้งสามสมเด็จพระชนนี	อีกหมู่โยธีเสนา
เห็นพระรามมีชัยแก่กุมภัณฑ์	เทวัญโปรยทิพบุปผา
เกลื่อนกลาดพื้นพสุธา	กลิ่นมาลาทิพตระหลบดง
ต่างหยิบมาชมดมทัด	แสนโสมนัสพิศวง
องค์พระบิตุเรศฤทธิรงค์	ให้โบกธงเคลื่อนทศโยธา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เดินทางหว่างเขาลำเนาธาร	ข้ามละหานผ่านทุ่งวุ้งป่า
รอนแรมมาในอรัญวา	ก็ถึงอยุธยาธานี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	จึ่งให้ประทับราชรถ	กับเกยแก้วมรกตจำรัสศรี
เก้ากษัตริย์เสด็จจรลี	ขึ้นปราสาทมณีพรายพรรณ ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ

๏	ลดองค์ลงเหนือบัลลังก์อาสน์	งามดั่งเทวราชรังสรรค์
ท่ามกลางสุริย์วงศ์พงศ์พันธุ์	พระสนมกำนัลดาษดา
จึ่งประทานสมบัติพัสถาน	แก่องค์เยาวมาลย์สุณิสา
ทั้งหมู่สาวสรรค์กัลยา	โขลนจ่านักเทศขันที
ข้างหน้านั้นจัดขอเฝ้า	ล้วนเพริศเพรารูปทรงส่งศรี
สำหรับอัครราชบุตรี	โดยที่ตำแหน่งครบครัน
เสร็จแล้วสั่งสองราชบุตร	พระพรตพระสัตรุดรังสรรค์
เจ้าผู้มีฤทธิไกรคือไฟกัลป์	ดั่งดวงชีวันของบิดร
พ่อจงคืนไปฉลองบาท	พระอัยกาธิราชเหมือนแต่ก่อน
บำรุงไพร่ฟ้าประชากร	ให้ถาวรเป็นสุขสวัสดี ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระพรตพระสัตรุดเรืองศรี
ฟังพระบิตุรงค์ทรงธรณี	ชุลีกรรับราชบัญชา
จึ่งถวายบังคมเบื้องบาท	พระชนนีบิตุราชนาถา
ลาทั้งพระรามนางสีดา	เสด็จมาขึ้นรถอำไพ
ให้เลิกนิกรทวยหาญ	โห่สะท้านสะเทือนแผ่นดินไหว
ออกจากอยุธยากรุงไกร	รีบไปโดยทางพนาลี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	แรมร้อนมาในอรัญเวศ	ก็ถึงไกยเกศบุรีศรี
ประทับกับเกยรัตนมณี	จรลีขึ้นปราสาทโอฬาร ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ 

๑๗
๑๗