๏	 มาจะกล่าวบทไป	ถึงพญาวายุภักษ์ยักษา
หน้านั้นเป็นหน้าอสุรา	กายาเหมือนนกอินทรี
สองกรนั้นมีปีกป้อง	สองเท้าเหมือนครุฑปักษี
หางแพร้วดั่งแววโมรี	มีขนเลื่อมลายอลงกรณ์
ชนนีนั้นเป็นสกุณา	บิดาชาติอสูรชาญสมร
ผ่านกรุงวิเชียรพระนคร	ยังเนินสิงขรจักรวาล
โยธาเหล่าหนึ่งเป็นปักษี	เหล่าหนึ่งอสุรีใจหาญ
อันวายุภักษ์ขุนมาร	ฤทธิไกรชัยชาญมหิมา
มิได้อยู่ในทศธรรม์	หยาบคายโมหันธ์แกล้วกล้า
เบียดเบียนฤๅษีเทวา	เกรงฤทธิ์อสุราทั้งธาตรี ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ

๏	คิดจะใคร่ไปเที่ยวประพาส	หิมวาสแนวเนินคีรีศรี
ชมพรรณพฤกษามาลี	ให้มีความสุขสำราญ
ตริแล้วอ่าองค์ทรงเครื่อง	จับกระบองฤทธิเรืองห้าวหาญ
พาพวกโยธีบริวาร	บินทะยานผ่านไปในเมฆา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	สำเนียงเสียงปีกบันลือลั่น	ไหวหวั่นทั่วทศทิศา
มืดกลุ้มบดบังพระสุริยา	บินข้ามมหาสมุทรไท ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	บัดเดี๋ยวร่อนรามาถึง	เขาหนึ่งเงื้อมเมฆสูงใหญ่
ขุนมารเหลือบเล็งแลไป	ที่ในแนวเนินคีรี
จึ่งเห็นมนุษย์ทั้งคู่	นั่งอยู่กับเหล่ากระบี่ศรี
มีความชื่นชมยินดี	ด้วยสบสมที่เจตนา
อย่าเลยตัวกูจะฉวยฉาบ	คาบเอาไปกินเป็นภักษา
คิดแล้วสำแดงฤทธา	อสุราก็โฉบลงไป ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เฉี่ยวเอามนุษย์ทั้งสององค์	กำไว้ในกรงเล็บได้
กลับขึ้นเมฆาว่องไว	พาไปด้วยกำลังขุนมาร ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	ท้าวพญาพานรินทร์ทวยหาญ
เห็นปักษาโฉบพระลักษมณ์พระอวตาร	บินทะยานไปโดยอัมพร
ต่างตนโกรธากระทืบบาท	ไหวหวาดสะเทือนสิงขร
กวัดแกว่งอาวุธดั่งไฟฟอน	วานรเหาะตามไปทันที ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	ครั้นทันถาโถมเข้าโจมยุทธ	กลุ้มกันสัประยุทธ์ปักษี
บ้างฉวยปีกฉีกหางเป็นโกลี	ตีสกัดโลดไล่ไปมา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	สุครีพฉวยจับเท้าซ้าย	ลูกพระพายเข้าจับเท้าขวา
ชิงได้พระลักษมณ์พระจักรา	แบกไว้เหนือบ่าพร้อมกัน ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	วายุภักษ์ฤทธิแรงแข็งขัน
คนเดียวต่อตีพัลวัน	รับรองป้องกันว่องไว
กางปีกซ้ายขวาถาถาบ	โฉบฉาบราวีหนีไล่
ต่างกล้าต่อหาญเข้าชิงชัย	เสียงสนั่นหวั่นไหวทั้งธาตรี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	บรรดาท้าวพญากระบี่ศรี
จู่โจมโถมถาราวี	คลุกคลีตะลุมบอนรอนราญ
ต่างผาดต่างโผนโจนจับ	ต่างกลอกต่างกลับสำแดงหาญ
ต่างแทงต่างฟันขุนมาร	เข้าทะยานโถมถีบด้วยบาทา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	วายุภักษ์ฤทธิไกรใจกล้า
แผดเสียงเร่งพลเป็นโกลา	ให้เข้าเข่นฆ่าวานร ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	ฝ่ายพวกทหารชาญสมร
ต่างตนสำแดงฤทธิรอน	โถมเข้าต่อกรราวี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	ที่เป็นปักษาก็ฉาบเฉี่ยว	ลดเลี้ยวโจมจิกกระบี่ศรี
บ้างกางปีกซ้ายขวาราวี	ต่อตีในกลางโพยมบน
อันโยธีซึ่งเป็นอสุรา	กวัดแกว่งสาตรากุลาหล
ยิงแย้งแทงฟันอลวน	ต่างตนไม่คิดตัวตาย ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	ท้าวพญาวานรทั้งหลาย
กวัดแกว่งอาวุธดั่งเพลิงพราย	ทุกนายเข้าจับอสุรา
ต่างฟาดต่างฟันต่างแทง	ด้วยกำลังฤทธิแรงแข็งกล้า
หัวขาดตกกลาดลงมา	สิ้นพวกโยธาไพรี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	วายุภักษ์สิทธิศักดิ์ยักษี
เห็นพลล้มตายไม่สมประดี	อสุรีกริ้วโกรธขบฟัน
เข่นเขี้ยวคำรามเป็นโกลา	ดั่งหนึ่งเสียงฟ้าคะนองลั่น
แกว่งกระบองฤทธิไกรดั่งไฟกัลป์	เข้าไล่โรมรันวานร ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	องคตนิลพัทชาญสมร
ทั้งสิบแปดมงกุฎฤทธิรอน	กลุ้มเข้าต่อกรอสุรี
บ้างฉวยปีกฉวยเท้าอุตลุด	ชิงคทาวุธยักษี
บ้างแทงบ้างฟันบ้างตี	กระบี่รบชิดติดพัน ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	วายุภักษ์ฤทธิแรงแข็งขัน
ผู้เดียวสุดที่จะโรมรัน	โจมประจัญกับหมู่วานร
สองปีกป้องปัดอุตลุด	ด้วยกำลังฤทธิรุทรชาญสมร
ความเจ็บเหลือที่จะต่อกร	ก็บินหนีเข้าซ่อนในเมฆา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	ท้าวพญาวานรแกล้วกล้า
เห็นวายุภักษ์อสุรา	ไม่ต่อศักดาหนีไป
ในที่พ่างพื้นอัมพร	ซ่อนอยู่ยังกลีบเมฆใหญ่
ต่างตนสำแดงฤทธิไกร	ทะยานไล่ติดตามอสุรี
แยกกันลดเลี้ยวเที่ยวหา	ก็เห็นกายายักษี
นิลพัทกับลูกพาลี	แกว่งตรีถาโถมเข้าโรมราญ ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	สองนายรบชิดติดพัน	กลับกลอกแทงฟันสังหาร
เศียรขาดตกพื้นสุธาธาร	ขุนมารสุดสิ้นชีวา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	ครั้นเสร็จจึ่งลูกพระอาทิตย์	กับพญาอนุชิตทหารกล้า
ก็พาเสด็จสองกษัตรา	ลงมาบรรพตด้วยฤทธี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระนารายณ์สุริย์วงศ์เรืองศรี
ครั้นมาถึงเนินคีรี	มีความแสนโสมนัสนัก
พักตร์ผ่องดั่งดวงศศิธร	อันเขจรลอยเลื่อนตามจักร
จึ่งตรัสแก่องค์พระลักษมณ์	น้องรักของพี่ผู้ร่วมใจ
อันหมู่ทหารของเรานี้	ฤทธาไม่มีที่เปรียบได้
เลื่องชื่อลือจบภพไตร	ใช้ไหนก็ได้ดั่งจินดา
ครั้งนี้เราจะจากพระนคร	ออกมาสัญจรอยู่กลางป่า
นับได้เก้าเดือนคณนา	ชันษาร้ายพ้นพันทวี
ต้องคำพิเภกทายทัก	ประจักษ์ทุกสิ่งไม่คลาดที่
หากทหารมาด้วยช่วยตามตี	ทันทีจึ่งไม่ลำบากใจ
ที่นี้อาเกียรณ์ด้วยซากศพ	กลิ่นตลบไม่ทนอยู่ได้
จำเราจะพากันเที่ยวไป	หาที่อาศัยให้ถาวร
ตรัสแล้วเสด็จยุรยาตร	องอาจดั่งพญาไกรสร
ออกจากถํ้าแก้วอลงกรณ์	วานรทหารก็ตามมา ฯ
ฯ ๑๔ คำ ฯ

๏	เดินทางมาหว่างบรรพต	เลี้ยวลดตามแถวแนวป่า
ชมสัตว์จัตุบาทดาษดา	เล็มล่าริมชายพนาลี
นรสิงห์สิงห์นัดโลดเล่น 	กระต่ายเต้นตามเนินคีรีศรี
เสือเหลืองหมอบมองมฤคี	จามรีเดินเดาะละเมาะเมียง
หมีเที่ยวดั้นด้นบ่นพึม	เสือโคร่งกระหึมครึมเสียง
โคป่าพาคู่คลอเคียง	เลียงผาเผ่นผายระเห็จจร
ราชสีห์ชำเลืองเยื้องกราย	เมียงม่ายชมนางไกรสร
มหิงสาเสี่ยวขวิดดินดอน 	พังพอนเล่นเลี้ยวหยอกกัน
คชสารนำหมู่กิริณี	เที่ยวอยู่ที่ชายพนาสัณฑ์
บ้างตรวจแตร้นแล่นไล่พัลวัน	ลูกนั้นแนมข้างไปมา
อนิจจาเหมือนสีดายุพาพักตร์	เลี้ยงสองลูกรักเสน่หา
ชมพลางทางหวั่นวิญญาณ์	ชลนาคลอเนตรดำเนินไป ฯ
ฯ ๑๒ คำ ฯ

๏	ล่วงทางมาสามราตรี	ถึงที่ท้ายเขาหนึ่งใหญ่
ราบรื่นพื้นสะอ้านสำราญใจ	ประกอบด้วยมิ่งไม้หลายพรรณ
พิศดอกออกผลดิบสุก	แสนสนุกดั่งหนึ่งสวนสวรรค์
ไม่รู้ว่าสวนกุมภัณฑ์	ก็พากันเข้าไปด้วยยินดี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เห็นสระโบกขรณีสี่เหลี่ยม	นํ้าเปี่ยมใสดั่งมณีศรี
บันไดดาษลาดแท่นในชลธี	เป็นที่แสนสุขภิรมยา
ริมรอบคันขอบสระนั้น	มีพรรณไม้ทรงบุปผา
ก็พาพระวรนุชกับโยธา	ลงเล่นมหาชลาลัย ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	ขัดสีธุลีมลทิน	ในกระแสวารินเย็นใส
โกสุมตูมตั้งบังใบ	บ้างแบ่งบานไสวอรชร
พระพายชายพัดรำเพยกลิ่น	รวยรินเสาวคนธ์เกสร
หวนคะนึงถึงองค์บังอร	ภูธรแสนสลดวิญญาณ์
พระลักษมณ์เด็ดผักปทุเมศ	ทูลเกศถวายพระเชษฐา
นิลุบลบัวผันสันตะวา	บุษบาบานแย้มแกมกัน
ท้าวพญาวานรทั้งหลาย	เล่นโลดโดดว่ายเกษมสันต์
บ้างถอนทิ้งชิงดวงบุษบัน	บ้างสาดนํ้าดำดั้นวารี
บ้างฉุดชักหักก้านปทุมาศ	ตีฟาดหยอกกันอึงมี่
ต่างตนชื่นชมยินดี	ในที่สระสวนมาลา ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ

๏	ครั้นเสร็จซึ่งลงสรงสนาน	องค์พระอวตารนาถา
ก็ชวนพระศรีอนุชา	ขึ้นมาจากท่าชลาลัย
พร้อมท้าวพญาพานร	สโมสรใต้ร่มรังใหญ่
พระพายชายพัดเย็นใจ	ภูวไนยสำราญอินทรีย์ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	ฝ่ายขุนนนทกาลยักษี
ซึ่งท้าวอุณาราชอสุรี	ให้คุมโยธีห้าพัน
พร้อมด้วยเครื่องสรรพสาตรา	ออกมารักษาสวนขวัญ
ครั้นเห็นมนุษย์ทั้งสองนั้น	พากันเข้ามากับวานร
อาจองลงเล่นอลวน	ในสระอุบลเกสร
มิหนำซ้ำทำคะนองกร	ทึ้งถอนต้นรากไม่สมประดี
แม้นทราบถึงเบื้องบาทบงสุ์	แห่งองค์พระยายักษี
จะกริ้วโกรธพิโรธพันทวี	น่าที่กูจะม้วยชีวัน
จะจับมนุษย์ทั้งสองนาย	ไปถวายพระปิ่นไอศวรรย์
บรรดาวานรทั้งนั้น	จะหํ้าหั่นกินเล่นให้สำราญ
คิดแล้วจึ่งทำสีหนาท	ร้องประกาศเร่งหมู่ทวยหาญ
พร้อมกันโลดโผนโจนทะยาน	เข้าล้อมไว้ทุกด้านรอบไป ฯ
ฯ ๑๒ คำ ฯ

๏	จึ่งร้องถามไปด้วยโกรธา	เหวยมนุษย์นี้มาแต่ไหน
จึ่งทำอาจองทะนงใจ	เข้ามาเล่นในที่นี้
ไม่รู้หรือว่าสวนรุกขชาติ	ของท้าวอุณาราชยักษี
ผ่านมหาสิงขรธานี	ฤทธีเลิศลบโลกา
ตัวเอ็งถึงพรหมลิขิต	ชีวิตจะสิ้นสังขาร์
ทั้งไอ้วานรบรรดามา	จะเป็นภักษากุมภัณฑ์ ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระหริรักษ์จักรแก้วรังสรรค์
ได้ฟังขุนมารชาญฉกรรจ์	ทรงธรรม์จึ่งตอบวาที
อันตัวกูนี้ทรงนาม	ชื่อว่าพระรามเรืองศรี
อวตารมาปราบอสุรี	ได้ผ่านธานีอยุธยา
ออกมาเดินป่าพนาเวศ	ไม่แจ้งเหตุว่าสวนยักษา
จึ่งลงอาบกินคงคา	มึงนี้หยาบช้าเป็นพ้นไป
พวกเอ็งดั่งฝูงแมงเม่า	จะบินเข้าในกองเพลิงใหญ่
สำหรับแต่จะสิ้นชีวาลัย	ด้วยฤทธิไกรวานร ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	ขุนนนทกาลชาญสมร
กริ้วโกรธพิโรธดังไฟฟอน	ก็ขับหมู่นิกรเข้าโจมตี
บรรดาไพร่พลกุมภัณฑ์	ขบฟันโห่ร้องอึงมี่
ต่างโผนโจนทะยานเข้าราวี	จับพวกกระบี่เป็นโกลา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	องคตนิลพัทหาญกล้า
มัจฉานุอสุรผัดผู้ศักดา	สิ้นทั้งโยธาที่ตามไป
ต่างชักอาวุธออกกวัดแกว่ง	สำแดงฤทธิรอนแผ่นดินไหว
แยกย้ายกันออกชิงชัย	ถาโถมโจมไล่ราวี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	ต่างจับต่างกุมตะลุมบอน	บ้างฉีกกรฉีกขายักษี
หัวขาดตีนขาดไม่สมประดี	แตกหนีตายยับทับกัน ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	นนทกาลอสุราโมหันธ์
ความกลัวเพียงม้วยชีวัน	ตัวสั่นวิ่งหนีเข้าเวียงชัย ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	ครั้นถึงจึ่งตรงขึ้นไปเฝ้า	น้อมเกล้าประนมบังคมไหว้
ทูลว่าสองมนุษย์บังอาจใจ	มาอยู่ในสวนมาลา
กับหมู่วานรินทร์กระบินทร์ราช	หลายตนองอาจแกล้วกล้า
ลงเล่นในสระปทุมา	ทึ้งถอนพฤกษาแหลกลาญ
ตัวข้าพากันเข้าล้อมจับ	มันกลับสัประยุทธ์หักหาญ
ผลาญหมู่อสุราวายปราณ	ขอประทานจงได้ปรานี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวอุณาราชยักษี
ได้ฟังกริ้วโกรธดั่งอัคคี	อสุรแผดเสียงเกรียงไกร
ฉิฉะไอ้มนุษย์สองรา	กับกระบี่นี้มาแต่ไหน
จึ่งทำโอหังบังอาจใจ	ไม่กลัวจะพากันวายปราณ
แสนมหาสุรารักษ์นักสิทธ์	ยังเกรงฤทธิ์กูผู้แกล้วหาญ
แต่ออกชื่อลือไปในจักรวาล	ก็บันดาลสยองพองโลมา
มันนี้ถึงที่จะวินาศ	ไม่รู้จักมัจจุราชเข่นฆ่า
จักผลาญให้ม้วยไม่พริบตา	ด้วยศักดาเดชอันเกรียงไกร
ตรัสแล้วมีราชบรรหาร	เหวยเสนามารผู้ใหญ่
เร่งจัดพหลพลไกร	กูจะไปจับมนุษย์วานร ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	นนทยักษ์เสนาชาญสมร
รับสั่งน้อมเศียรชุลีกร	รีบจรออกจากพระโรงคัล ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เกณฑ์หมู่พลมารชำนาญศึก	เลือกล้วนห้าวฮึกแข็งขัน
หมู่หนึ่งหน้าเสือขบฟัน	กายนั้นเป็นเพศอสุรี
หมู่หนึ่งกายเป็นพยัคฆ์	ดวงพักตร์เป็นหน้ายักษี
หมู่หนึ่งเป็นหน้าพาชี	มีกายนั้นเป็นกายมาร
หมู่หนึ่งนั้นตัวเป็นอาชา	หน้าเป็นอสุราเหี้ยมหาญ
หมู่หนึ่งหน้าสิงห์เผ่นทะยาน	กายเป็นกายมารเกรียงไกร
หมู่หนึ่งหน้าเป็นกุมภัณฑ์	ตัวนั้นเป็นสิงห์เติบใหญ่
ล้วนถืออาวุธแกว่งไกว	เตรียมไว้โดยราชบัญชา ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวอุณาราชยักษา
ครั้นเสร็จซึ่งจัดโยธา	มาเข้าที่สรงชลธาร ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	สุหร่ายแก้วโปรยปรายดั่งสายฝน	ลูบไล้เสาวคนธ์หอมหวาน
สอดทรงสนับเพลาอลงการ	ภูษาลายก้านกระหนกครุฑ
ชายไหวชายแครงเครือหงส์	ฉลององค์พื้นตองทองผุด
ทรงเกราะสำหรับพิชัยยุทธ์	รัดอกประดับบุษย์ดวงลอย
ตาบทิศทับทรวงสังวาลวัลย์	สะอิ้งแก้วกุดั่นเฟื่องห้อย
ทองกรพาหุรัดประดับพลอย	ธำมรงค์เพชรพร้อยพรายตา
ทรงมหามงกุฎเนาวรัตน์	ทัดกรรเจียกแก้วซ้ายขวา
จับศรแล้วขัดคทา	เสด็จมาขึ้นรถอลงการ ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	รถเอยราชรถศึก	พันลึกด้วยดวงมุกดาหาร
กำกงล้วนแล้วแก้วประพาฬ	สามงอนชัชวาลรูจี
เสาเก็จกาบกระจังบัลลังก์รถ	อลงกตด้วยแก้วสลับศรี
มุขบันช่อฟ้าบราลี	แกมมณีนพมาศชมพูนุท
เทียมด้วยคชสีห์ตัวกล้า	เริงร่าแผดร้องอึงอุด
สารถีกวัดแกว่งคทาวุธ	ขับรุดทะยานมากลางพล
อภิรุมชุมสายพรายโพยม	ปี่ฆ้องกลองประโคมกุลาหล
โห่สะเทือนเลื่อนลั่นสุธาดล	รีบพลไปยังอุทยาน ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระจักรีผู้ปรีชาหาญ
ได้ยินเสียงพวกพลมาร	โห่สะท้านอื้ออึงคะนึงมา
จึ่งตรัสแก่พระลักษมณ์นุชนาถ	ทั้งราชกระบินทร์ซ้ายขวา
บัดนี้อสูรพาลา	ไปบอกเจ้ามันมาชิงชัย ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	นิลพัทอสุรผัดทหารใหญ่
ทั้งมัจฉานุผู้ฤทธิไกร	บังคมไหว้สนองพระวาที
ข้าขออาสาไปราญรอน	ผลาญพลนิกรยักษี
มิให้เคืองใต้ธุลี	ภูมีจงทรงพระเมตตา
ทูลแล้วประณตบทบงสุ์	ลาองค์พระบรมนาถา
สามนายก็รีบออกมา	ยังที่ชายป่าพนาลัย ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	แลเห็นพวกพลอสุรี	เกลื่อนกลาดปถพีไม่นับได้
ต่างตนสำแดงฤทธิไกร	เข้าไล่ตีทัพกุมภัณฑ์ ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	ต่างตีต่างฟันต่างแทง	ด้วยกำลังเรี่ยวแรงแข็งขัน
พลมารไม่รอต่อประจัญ	พากันแตกย่นร้นมา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	นนทจักรนายทหารกองหน้า
เห็นสามกระบี่ตีโยธา	แตกยับลงมาวุ่นไป
พิโรธโกรธกริ้วกระทืบบาท	ผาดเสียงสีหนาทหวาดไหว
ต้อนหมู่พหลพลไกร	ออกไปรับหน้าวานร
แทงฟันพุ่งซัดสับสน	ลางตนก็ยิงธนูศร
โห่สนั่นครั่นครื้นดินดอน	ราญรอนไม่คิดชีวา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	สามนายผู้ใจแกล้วกล้า
เห็นยักษีหนุนเนื่องกันมา	ก็โจมเข้าเข่นฆ่ากลางพล
หักคอหักแขนจับฟัด	พุ่งซัดอาวุธสับสน
พลมารไม่หาญทานทน	แตกร่นจนรถกุมภัณฑ์ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	นิลพัทจึ่งยืนร้องประกาศ	เหวยเหวยอุณาราชโมหันธ์
มึงไม่รู้หรือไอ้อาธรรม์	ว่าพระทรงสุบรรณฤทธิรุทร
เทเวศประชุมเชิญมา	จากมหาวารีกษีรสมุทร
เกิดในสุริย์วงศ์พงศ์มนุษย์	ได้ผ่านอยุธยาราชัย
ทรงนามพระรามราเมศ	เรืองเดชฟากฟ้าดินไหว
เป็นฉัตรแก้วกั้นพื้นภพไตร	เสด็จไปล้างพวกพาลา
ในลงกามลิวันพระนคร	ตายด้วยแสงศรมาหนักหนา
แจ้งว่าฝ่ายทิศบูรพา	มีหมู่อสุราอาธรรม์
จึ่งละสมบัติพัสถาน	ทรมานมาเดินพนาสัณฑ์
ได้ล้างกุเวรตรีปักกัน	ทั้งวายุภักษ์นั้นบรรลัย
อันกุมภัณฑ์นุราชอสุรี	ซึ่งต้องสาปพระศุลีด้วยโทษใหญ่
พระโปรดให้พ้นทุกข์ไป	เป็นเทพไทดั่งก่อนมา
มึงอย่าโอหังมาต่อยุทธ์	ด้วยพระทรงครุฑปักษา
เร่งไปบังคมพระบาทา	เห็นว่าจะได้คงชีวี ฯ
ฯ ๑๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวอุณาราชยักษี
ได้ฟังวานรพาที	โกรธดั่งอัคคีบรรลัยกาล
กระทืบบาทผาดแผดสิงหนาท	เหวยเหวยไอ้ชาติเดียรัจฉาน
มึงมามุสาสาธารณ์	คือนารายณ์อวตารครั้งใด
ตัวกูผู้ทรงศักดาฤทธิ์	ทั้งสามภพจบทิศไม่เปรียบได้
ทำไมมนุษย์เท่าแมงใย	ดั่งลูกนกอยู่ในปากกา
อันกุเวรตรีปักกันวายุภักษ์	ไม่เรืองฤทธิ์สิทธิศักดิ์แกล้วกล้า
มันจึ่งสิ้นชีพชีวา	มึงอย่าขึ้นหน้าว่ากันดี
บัดเดี๋ยวก็จะม้วยวายชนม์	ทั้งสามตนกลิ้งอยู่ที่นี่
ว่าแล้วชักศรทันที	อสุรีพาดสายแผลงไป ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ

๏	สำเนียงดั่งเสียงสุนีบาต	เป็นนาคเกลื่อนกลาดไม่นับได้
พ่นพิษดั่งหนึ่งเปลวไฟ	เลิกพังพานไล่วานร ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	ทั้งสามทหารชาญสมร
โจมจับนาคาด้วยฤทธิรอน	สองกรฟาดฟันแหลกลาญ ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เสร็จแล้วผาดแผลงสำแดงฤทธิ์	เสียงสนั่นครรชิตทุกสถาน
ต่างตนโลดโผนโจนทะยาน	ขึ้นรถขุนมารทันที
นิลพัทถีบท้าวอุณาราช	อสุรผัดพิฆาตสารถี
มัจฉานุหักรถอสุรี	ฆ่าทั้งคชสีห์มรณา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวอุณาราชยักษา
ตกลงยังพื้นพระสุธา	อสุราผุดลุกขึ้นยืนยัน
พิโรธโกรธกริ้วกระทืบบาท	พระสุธาอากาศเลื่อนลั่น
กวัดแกว่งศรสิทธิ์ดั่งเพลิงกัลป์	ก็ขับพลกุมภัณฑ์เข้าราวี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	สามทหารผู้ชาญชัยศรี
รับรองป้องกันอสุรี	ทำทีถอยย่นลงมา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	ฝ่ายสุครีพองคตวายุบุตร	กับสิบแปดมงกุฎตัวกล้า
เห็นหมู่อสูรโยธา	ตีประดาไล่รุกบุกบัน
เข้ามาจนหน้าพระภุชพล	ต่างตนกริ้วโกรธตัวสั่น
กวัดแกว่งอาวุธดั่งเพลิงกัลป์	ขบฟันเข้าไล่รอนราญ
ฉะแทงตบกัดฟัดฟาด	ด้วยกำลังองอาจกล้าหาญ
ล้มตายก่ายกองสุธาธาร	อลหม่านไม่เป็นสมประดี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวอุณาราชยักษี
เห็นวานรไล่ฆ่าโยธี	อสุรีกริ้วโกรธดั่งเพลิงพิษ
กระทืบบาทขบเขี้ยวเคี้ยวฟัน	กรนั้นกวัดแกว่งศรสิทธิ์
เข้าไล่วานรด้วยฤทธิ์	หมายล้างชีวิตให้มรณา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระสุริย์วงศ์องค์นารายณ์นาถา
เห็นยักษีไล่เหล่ากระบี่มา	ผ่านฟ้าแกว่งศรออกโรมรัน ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เท้าขวานั้นเหยียบเข่าซ้าย	งามคล้ายหัสเนตรรังสรรค์
จับไพจิตรากุมภัณฑ์	ทรงธรรม์หวดต้องขุนมาร ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวอุณาราชใจหาญ
รับรองป้องกันประจัญบาน	โถมทะยานเข้าไล่ราวี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เท้าซ้ายนั้นเหยียบเข่าขวา	มือคว้าชิงคันศรศรี
กลอกกลับจับกันในที	ต่างตีต่างปัดพัลวัน ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระจักรรัตน์แก้วรังสรรค์
อาจองรบรุกบุกบัน	ยืนยันโจมจับขุนมาร ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เท้าซ้ายนั้นเหยียบเข่าขวา	เงื้อง่าคันศรจะสังหาร
หวดด้วยอสุราสาธารณ์	ล้มซานออกไปทันที ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวอุณาราชยักษี
ผุดลุกขึ้นจากปถพี	อสุรีจับศรแผลงไป ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	สำเนียงเพียงรามสูรมาร	ขว้างขวานสนั่นหวั่นไหว
เป็นก้อนเหล็กเรืองโรจน์ด้วยเปลวไฟ	ตกกลาดดาษไปทั้งดินดอน ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	องค์พระอวตารชาญสมร
เห็นอาวุธยักษ์เป็นไฟฟอน	ก็ชักศรพรหมาสตร์อันศักดา
พาดสายหมายล้างกุมภัณฑ์	ยืนยันกรายกรเงื้อง่า
น้าวหน่วงด้วยกำลังกายา	ผ่านฟ้าก็ผาดแผลงไป ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	ครื้นครั่นสนั่นโพยมหน	บังเกิดเป็นฝนห่าใหญ่
ตกลงมาดับเปลวไฟ	แล้วไปต้องอกกุมภัณฑ์ ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	อุณาราชฤทธิแรงแข็งขัน
ต้องศรปิ้มม้วยชีวัน	ก็ขบฟันร่ายเวทอันศักดา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	ครั้นถ้วนเจ็ดคาบก็ลูบลง	ทั่วสารพางค์องค์ยักษา
ลูกศรที่รึงตรึงตรา	ก็หลุดจากกายาทันใด
อันความเจ็บปวดนั้นสูญหาย	แต่เหนื่อยพักตร์จักคลายก็หาไม่
คิดแล้วรำพึงคะนึงไป	มนุษย์นี้ฤทธิไกรชัยชาญ
ตัวกูก็ทรงสิทธิศักดิ์	ทั้งไตรจักรไม่รอต่อต้าน
รณรงค์พ่างเพียงวายปราณ	จะสังหารฉันใดไม่มรณา
จำจะผ่อนพักกำลังก่อน	จึ่งจะค่อยราญรอนเข่นฆ่า
คิดแล้วพญาอสุรา	ก็ตรงมายังสระวารี ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	มาจะกล่าวบทไป	ถึงพระโคศภฤๅษี
เข้าฌานสำรวมอินทรีย์	อยู่ที่ศาลาอารัญ
แจ้งว่าองค์พระอวตาร	สังหารอุณาราชไม่อาสัญ
ก็ออกจากพิธีตบะกรรม์	พระนักธรรม์เหาะรีบระเห็จไป ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เลื่อนลอยมาในโพยมพราย	คล้ายคล้ายถึงยอดพนมใหญ่
ตรงลงยังที่ชิงชัย	เข้าไปหาองค์พระจักรี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	นั่งลงแล้วกล่าวพจนารถ	เดิมเหตุอุณาราชยักษี
เป็นเทวาข้าบาทพระศุลี	มีพระหฤทัยกรุณา
อยู่มาเกียจคร้านไม่ขึ้นเฝ้า	พระเป็นเจ้าจึ่งลงโทษา
สาปให้มาเป็นอสุรา	ผ่านมหาสิงขรกรุงไกร
บรรดาอาวุธที่มีฤทธิ์	อย่าให้ผลาญชีวิตมันได้
เมื่อใดพระนารายณ์เรืองชัย	ไวกูณฐ์มาล้างพวกพาล
ทรงนามพระรามจักรี	ผ่านศรีอยุธยาราชฐาน
ออกมาเดินไพรกันดาร	จะผลาญอุณาราชมรณา
ให้จำเพาะถอนเอาต้นกก	แผลงไปปักอกยักษา
ตรึงไว้กับแผ่นศีลา	ทรมาอยู่แสนโกฏิปี
จึ่งสั่งรูปให้อยู่แจ้งเหตุ	แก่พระทรงเดชเรืองศรี
ว่าพลางชี้กกให้ทันที	แล้วกลับไปกุฎีพระอาจารย์ ฯ
ฯ ๑๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระจักรีผู้ปรีชาหาญ
ฟังพระมุนีผู้มีฌาน	แจ้งการแต่ดึกดำบรรพ์
มีความชื่นชมโสมนัส	ดั่งได้สมบัติในสวรรค์
ดวงพักตร์ผ่องแผ้วเพียงจันทร์	ทรงธรรม์ถอนกกแก้วมา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ฝ่ายท้าวอุณาราชยักษา
กินน้ำชำระพักตรา	เย็นทั่วกายาอสุรี
ซึ่งหิวหอบเหน็ดเหนื่อยก็เคลื่อนคลาย	หมายจะล้างมนุษย์กระบี่ศรี
ก็เผ่นโผนจากสระด้วยฤทธี	เข้าถาโถมโจมตีพัลวัน ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระหริวงศ์องค์นารายณ์รังสรรค์
แกว่งศรตีต้องกุมภัณฑ์	หันไปจากที่รอนราญ ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	แล้วเอากกแก้วพาดสาย	หมายล้างชีวิตสังขาร
น้าวหน่วงด้วยกำลังชัยชาญ	ผ่านฟ้าผาดแผลงไปทันที ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เสียงสะเทือนเลื่อนลั่นโลกธาตุ	ดั่งหนึ่งพรหมาสตร์ศรศรี
ต้องอกอุณาราชอสุรี	ปลิวไปจากที่ด้วยฤทธา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	ตกลงในถํ้าริมสวนขวัญ	ตรึงมั่นไว้กับแผ่นผา
มิได้ไหวติงกายา	พระจักราก็ซ้ำสาปไป
ให้เกิดไก่แก้วอลงกรณ์	กับนนทรีถือค้อนเหล็กใหญ่
อยู่รักษาอสุรานี้ไว้	ให้ได้ถึงแสนโกฏิปี
แม้นเห็นกกเลื่อนเคลื่อนคลาด	จากอกอุณาราชยักษี
ไก่นั้นจึ่งขันขึ้นทันที	นนทรีเร่งเอาพะเนินรัน
สาปเสร็จเสด็จบทจร	งามดั่งทินกรรังสรรค์
กับองค์อนุชาวิลาวัณย์	คืนเข้าสวนขวัญอสุรา ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ฝ่ายฝูงเทเวศทุกทิศา
ทั้งนางอัปสรกัลยา	เห็นพระจักราสี่กร
สังหารอุณาราชด้วยศรกก	ปักอกตรึงไว้กับสิงขร
ต่างองค์ปรีดาถาวร	เผยบัญชรแก้วทุกวิมาน
เยี่ยมพักตร์สำรวลสรวลสันต์	ตบหัตถ์สนั่นฉัดฉาน
โปรยดอกไม้ทิพย์โอฬาร	หอมหวานเสาวรสรวยริน
บ้างร้องอวยชัยถวายพร	สรรเสริญฤทธิรอนพระทรงศิลป์
ทีนี้โลกาฟ้าดิน	จะสิ้นทุกข์เป็นสุขภิรมยา ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	ฝ่ายหมู่อสูรศักดิ์ยักษา
ที่เหลือตายแอบชายอรัญวา	เห็นพญาอุณาราชอสุรี
แพ้ฤทธิ์มนุษย์วุฒิไกร	ต้องศรปลิวไปจากที่
ตกใจดั่งจะสิ้นชีวี	ก็ลัดหนีเข้ายังพระนคร ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	ครั้นถึงจึ่งบังคมทูล	นางไวยกาสูรดวงสมร
อันเป็นมเหสีภูธร	มารดรนางประจันกัลยา
บัดนี้พระองค์ทรงภพ	ยกพวกพลรบไปเข่นฆ่า
จนสิ้นจตุรงค์โยธา	ผ่านฟ้าต้องศรปลิวไป
กราบทูลแต่ต้นจนปลาย	บรรยายจะเว้นก็หาไม่
อันสองมนุษย์วุฒิไกร	ยังอยู่ในสวนอุทยาน ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	นางไวยกาสูรยอดสงสาร
ทั้งประจันธิดายุพาพาล	รู้ว่าพญามารมรณา
ตกใจดั่งใครมาฟันฟาด	ให้เศียรขาดด้วยดาบอันคมกล้า
ต่างองค์ต่างฟายชลนา	โศกาครวญครํ่ารำพัน ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	มารดาว่าโอ้พระทรงเดช	มงกุฎเกศสิงขรเขตขัณฑ์
ทรงฤทธิไกรดั่งไฟกัลป์	ปราบได้ทั้งสวรรค์ชั้นบาดาล
ควรหรือพ่ายแพ้แก่มนุษย์	สิ้นสุดชีวังสังขาร
แต่นี้สิงขรเมืองมาร	จะเสื่อมเศร้าสาธารณ์ทุกวันไป
ธิดาว่าโอ้พระบิตุรงค์	ทรงคุณไม่มีที่เปรียบได้
รักลูกดั่งหนึ่งดวงใจ	ถนอมเลี้ยงมิให้ราคี
แม้นจะชมดาวเดือนดวงตะวัน	พระพาไปทุกชั้นราศี
ยังมิได้ทดแทนเท่าธุลี	ทีนี้จะแลลับตา
กำนัลว่าโอ้พระปิ่นเกศ	พระคุณดั่งบิตุเรศนาถา
บำรุงเลี้ยงข้าบาททั้งนี้มา	ด้วยพระทัยเมตตาสถาวร
ยศศักดิ์ศฤงคารประทานให้	ได้อยู่เป็นสุขสโมสร
ครั้งนี้จะมีแต่ทุกข์ร้อน	รํ่าพลางข้อนทรวงเข้าโศกี ฯ
ฯ ๑๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ฝ่ายพระหริรักษ์เรืองศรี
ครั้นเสร็จซึ่งล้างอสุรี	ภูมีสำราญฤทัย
จึ่งตรัสแก่องค์พระอนุชา	ทั้งท้าวพญาน้อยใหญ่
แต่เราสละเวียงชัย	ออกมาเดินไพรพนาวัน
ปราบหมู่อสุรพวกพาล	ที่หยาบช้าสาธารณ์โมหันธ์
ตามคำพิเภกกุมภัณฑ์	กำหนดนั้นก็ได้ครบปี
ควรเราจะคืนนคเรศ	ดับเทวษเจ็ดกษัตริย์เรืองศรี
ตรัสแล้วเสด็จจรลี	จากที่อุทยานอสุรา ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เดินทางตามหว่างหิมเวศ	พระทรงเดชชมพรรณปักษา
จับไม้ร่ายร้องจำนรรจา	สาสิกาจับแก้วคลอกัน
กระสาจับต้นสนสร้อย	นกเขาจับข่อยคูขัน
โนรีจับรักเรียงรัน	เบญจวรรณจับหว้าริมทาง
นกแก้วจับเกดเป็นฝูง	นกยูงจับประยงค์ฟ้อนหาง
คับแคเต้นไต่กิ่งคาง	นกลางจับเลียบแล้วบินไป
ฝูงหงส์จับเหียงเคียงคู่	กระลุมพูร่อนลงจับไผ่
ไก่ฟ้าจับกิ่งมะไฟ	ระวังไพรจับราชพฤกษ์นอน
พญาลอจับต้นพะยูงลาย	นกคล้าจับขลายบินว่อน
ชมพลางเร่งรีบบทจร	พระอนุชาวานรก็ตามมา ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ฝ่ายองค์พระพรตกนิษฐา
ทั้งพระสัตรุดอนุชา	กับสองนัดดาวิลาวัณย์
ซึ่งอยู่รักษาพระนคร	คอยพระสี่กรรังสรรค์
นับวันนับเดือนประสมกัน	โดยกำหนดนั้นก็ครบปี
บัดนี้สมเด็จพระทรงเดช	จะคืนเข้านิเวศน์บุรีศรี
จำจะไปคอยเสด็จพระจักรี	อยู่ที่ภายนอกพระนคร
ตรัสแล้วก็พากันลีลาศ	สี่องค์ดั่งราชไกรสร
อันหมู่เสนาพลากร	ราษฎรทั้งนั้นก็ตามไป ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	นั่งแน่นสองแถวแนวนอน	กำหนดทิศโดยต้นทางใหญ่
คอยองค์พระตรีภูวไนย	ผู้ใดมิได้วางตา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระภุชพงศ์องค์นารายณ์นาถา
ร้อนแรมมาในอรัญวา	นับได้สิบห้าราตรี
ข้ามด่านผ่านแถวแนวทุ่ง	หมายมุ่งสำคัญวิถี
พอชายบ่ายแสงพระรวี	ภูมีก็ถึงพระนคร ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	สี่กษัตริย์สุริย์วงศ์ทรงศร
ตั้งพระเนตรคอยองค์พระสี่กร	เหลือบเห็นภูธรมาแต่ไกล
มีความชื่นชมโสมนัส	พูนสวัสดิ์พ้นที่จะเปรียบได้
ต่างองค์ต่างวิ่งออกไป	ด้วยใจจงรักภักดี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	จึ่งน้อมเศียรถวายอภิวาทน์	กราบลงแทบบาทบทศรี
อันเสนาไพร่ฟ้าประชาชี	ต่างถวายอัญชุลีพร้อมกัน
ชาวประโคมก็ประโคมฆ้องกลอง	แตรสังข์กึกก้องเสียงสนั่น
อันชีพ่อพราหมณ์ทั้งนั้น	อภิวันท์อ่านเวทถวายพร ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	องค์พระอวตารชาญสมร
เห็นสี่สุริย์วงศ์ทรงฤทธิรอน	มนตรีนิกรโยธา
อันความเหนื่อยพักตร์ก็หายสิ้น	พระทรงศิลป์แสนโสมนัสสา
ปราศรัยแล้วก็พากันยาตรา	มายังปราสาทรูจี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	ครั้นถึงจึ่งตรงขึ้นไปเฝ้า	น้อมเกล้าประณตบทศรี
ทั้งสามสมเด็จพระชนนี	ด้วยใจปรีดาสถาวร ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	สามพระมารดาดวงสมร
เห็นองค์สมเด็จพระสี่กร	กับพระลักษมณ์ฤทธิรอนอนุชา
กลับมาแต่ป่าพนาลัย	อรไทแสนโสมนัสสา
ดั่งได้ผ่านสวรรค์ชั้นฟ้า	ลุกมาสวมกอดทันที
ยอกรลูบหลังลูบพักตร์	ลูกรักของแม่ทั้งสองศรี
แต่เจ้าไปจากพระบุรี	แม่นี้โศกาอาลัย
เช้าคํ่าพรํ่ากินแต่ชลเนตร	จะเว้นวายเทวษก็หาไม่
ในอกร้อนรุ่มดั่งสุมไฟ	ค่อยคลายใจด้วยสองนัดดา
พ่อไปเดินป่ากันดาร	สององค์ช้านานหนักหนา
ได้ยากเป็นไฉนนะแก้วตา	จึ่งมาซูบผอมถึงเพียงนี้ ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	องค์พระหริรักษ์เรืองศรี
ฟังสามสมเด็จพระชนนี	ชุลีกรแล้วทูลสนองไป
ตัวลูกนี้จากบทเรศ	แสนเทวษปิ้มเลือดตาไหล
ทรมานอดอยากลำบากใจ	ชิงชัยด้วยพวกพาลา
อันท้าวกุเวรตรีปักกัน	สุดสิ้นชีวันสังขาร์
โปรดกุมภัณฑ์นุราชอสุรา	คืนไปเป็นข้าพระศุลี
แล้วพบยักษาวายุภักษ์	มาโฉบเฉี่ยวลูกรักทั้งสองศรี
ไปในกรงเล็บสกุณี	พวกกระบี่ตามล้างบรรลัย
ครั้นถึงสวนอุณาราชกุมภัณฑ์	ได้ต่อยุทธ์ด้วยมันเป็นศึกใหญ่
ลูกเอากกแก้วแผลงไป	ตรึงไว้ตามสาปพระอิศรา
หากคุณทั้งสามพระแม่เจ้า	เป็นที่ปกเกล้าเกศา
จึ่งรอดชีวิตคืนมา	ทูลเบื้องบาทาในครั้งนี้ ฯ
ฯ ๑๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	สามพระมารดาโฉมศรี
ฟังพระโอรสร่วมชีวี	มีความสงสารเป็นพ้นไป
ชลเนตรคลอดวงนัยนา	จะกลั้นโศกามิใคร่ได้
อนิจจาพ่อปิ้มจักบรรลัย	หากทหารชาญชัยไปแก้ทัน
บัดนี้ก็สิ้นเคราะห์แล้ว	แก้วตาจงบำรุงไอศวรรย์
ให้ไพร่ฟ้าผาสุกทุกนิรันดร์	เป็นฉัตรกั้นพื้นภพโลกา
ให้เดชาถาวรศรีสวัสดิ์	สืบวงศ์จักรพรรดิไปภายหน้า
แม่นี้จะฝากชีวา	ฝากศพแก้วตาสืบไป ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระจักรีผู้มีอัชฌาสัย
ก้มเกล้ารับพรใส่เศียรไว้	ด้วยใจโสมนัสยินดี
จึ่งชวนพระอนุชากับโอรส	ยอกรประณตบทศรี
ลาสามสมเด็จพระชนนี	จรลีไปปราสาทชัชวาล ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	ครั้นถึงเสด็จเหนือบัลลังก์อาสน์	อันโอภาสพรรณรายฉายฉาน
จึ่งประทานเครื่องต้นอลงการ	แก่ทหารตามมีบำเหน็จกร
สังวาลธำมรงค์มงกุฎเพชร	เสร็จแล้วโอวาทสั่งสอน
จงกลับไปผ่านพระนคร	ให้ถาวรเป็นสุขทุกพารา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	ท้าวพญาวานรถ้วนหน้า
รับราชรางวัลอันโอฬาร์	แสนโสมนัสสาพันทวี
จึ่งน้อมเศียรประณตบทบงสุ์	ลาองค์พระนารายณ์เรืองศรี
ต่างเหาะไปยังธานี	ด้วยกำลังฤทธีชัยชาญ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระจักรีผู้ปรีชาหาญ
ครั้นคํ่ายํ่าสนธยากาล	ชัชวาลด้วยแสงจันทร
ดวงดาวประดับเดียรดาษ	โอภาสจำรัสประภัสสร
จึ่งพาสองโอรสฤทธิรอน	บทจรเข้าห้องรูจี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เอนองค์ลงเหนือบัลลังก์รัตน์	ภายใต้เศวตฉัตรมณีศรี
ให้คะนึงถึงองค์เทวี	ภูมีทอดถอนฤทัย
พิศพักตร์ทั้งสองเยาวเรศ	ชลเนตรแถวถั่งหลั่งไหล
นิจจาเอ๋ยสีดายาใจ	เคยได้ยากไร้ด้วยกันมา
ความเจ้ารักพี่พี่รักเจ้า	สองเราร่วมชีพสังขาร์
ถ้อยทีมิให้เคืองวิญญาณ์	ควรหรือมาเป็นได้ดั่งนี้
โอ้ว่าเสียแรงบำรุงรัก	เสียดายนักแก้วตามาจากพี่
สุดคิดสุดทุกข์แสนทวี	แสนเทวษที่เจ้าไม่อาวรณ์
เสียทีที่อวตารมา	ปราบหมู่พาลาด้วยแสงศร
ไตรโลกเป็นสุขไม่ทุกข์ร้อน	แต่ดวงสมรพี่มาจากไป
อกเอ๋ยทำไฉนจะได้น้อง	คืนมาร่วมห้องพิสมัย
พิเภกก็ทายทำนายไว้	ว่าจะมีผู้ใหญ่เมตตา
คิดคิดก็ไม่เล็งเห็น	ใครจะเป็นที่พึ่งเหมือนหนึ่งว่า
ครวญพลางกอดสองกุมารา	ผ่านฟ้าหลับไปในราตรี ฯ
ฯ ๑๔ คำ ฯ
 

๑๑๓
๑๑๓