๏ พอโคบุตรสุริยาเหาะมาถึง	ได้ยินอึงหวั่นไหวทั้งไพรสณฑ์
พระลอยแลมาแต่โพยมบน	เห็นสายชลฟุ้งสายกระจายฟอง
สี่ยักษาไล่ทารกอยู่หมกมุ่น	นึกการุญสงสารเจ้าทั้งสอง
พระโถมลงตรงสระปทุมทอง	อุ้มเอาสองกุมารทะยานมา
ยักษ์พิโรธโกรธไล่กระชั้นชิด	พระทรงฤทธิ์หยุดยืนบนยอดผา
โบกพระหัตถ์ตรัสห้ามแล้วถามมา	อสุราโกรธกันด้วยอันใด
ยักษ์ทมิฬยินถามคำรามร้อง	มันจองหองลงชำระในสระใหญ่
เก็บโกมินกินฝักแล้วหักใบ	เราขัดใจจึ่งจะล้างให้วางวาย ฯ

๏ พระพี่น้องสองเจ้าเล่าความหลัง	เป็นสัจจังข้าพเจ้าเล่าถวาย
ทินกรร้อนรนกระวนกระวาย	มาเห็นสายชลธีก็ดีใจ
ทั้งพี่น้องสององค์ลงกินอาบ	ก็เย็นซาบสรรพางค์ไม่ตักษัย
คิดว่าน้ำสำหรับอยู่กับไพร	ไม่แจ้งใจว่าเจ้าของเขาป้องกัน
จงเอาบุญเจ้าประคุณเอ็นดูด้วย	เหมือนโปรดช่วยลูกกำพร้าจะอาสัญ
พระทรงฟังสังเวชพระทัยครัน	จึงว่ากับกุมภัณฑ์ไปทันความ
นี่แน่นายฝ่ายเด็กไม่รู้แจ้ง	ใช่จะแกล้งมาข่มเหงไม่เกรงขาม
ถึงจะฆ่าทารกไม่ลือนาม	จะถือความไปทำไมไม่ต้องการ ฯ

๏ พวกรากษสโกรธร้องอยู่ก้องกึก	จองหองฮึกเหิมนักทำหักหาญ
มิส่งมามึงจะพากันวายปราณ	มิใช่การของเอ็งไม่เกรงกัน ฯ

๏ พระฟังสารมารร้ายหมายชีวิต	ไม่หวาดจิตปรีดิ์เปรมเกษมสันต์
จึ่งว่าเหวยอสุราใจอาธรรม์	เราไม่พรั่นดอกที่ข้อจะต่อตี
พระถอดเทพสังวาลโองการสั่ง	สังวาลระวังพี่น้องทั้งสองศรี
ยักษ์พิโรธโลดไล่เป็นสิงคลี	กระโดดตีตึงตังประดังมา ฯ

๏ พระลองแรงแผลงฤทธิ์เข้ารบรับ	พระหัตถ์จับข้างละสองสี่ยักษา
เผ่นผงาดฝาดผางกลางศิลา	อสุราดิ้นกระเดือกลงเสือกกาย
จึงโอมอ่านอาคมพรหมประสิทธิ์	ก็เปลื้องปลิดเจ็บปวดนั้นสูญหาย
เข้ากลาดกลุ้มรุมรบอยู่รอบกาย	ดังเสียงสายสุนีลั่นสนั่นดัง
ด้วยเดชะเครื่องประดับสำหรับศึก	แล่นพิลึกโลดไล่ไม่ถอยหลัง
ได้กินนมราชสีห์มีกำลัง	ไม่พลาดพลั้งติดพันประจัญบาน
ต่างกำแหงแรงเริงในเชิงรบ	ไม่หลีกหลบโลดไล่ด้วยใจหาญ
ยักษ์จะจับพี่น้องสองกุมาร	พระสังวาลป้องกันไม่อันตราย ฯ

๏ พระโคบุตรสุริยาวราเดช	เอาธำมรงค์บิตุเรศอันเรืองฉาย
พระหัตถ์ขว้างเป็นแสงประกายพราย	ประหารกายยักษ์ขาดลงดาษดิน
ด้วยฤทธิ์เทพอาวุธสุดจะแก้	ไม่หายแผลม้วยมุดสุดถวิล
ราพณ์ร้ายตายกลาดลงดาษดิน	พระนรินทร์เหาะลงเนินคิรี
จึงเรียกสองกุมาราเข้ามาชิด	พลางพินิจพี่น้องทั้งสองศรี
งามเจริญกิริยากุมารี	ดังมณีเมขลาวิไลทรง
ชมกุมารน้องชายก็เฉิดโฉม	งามประโลมดังเทพครรไลหงส์
ชะรอยเป็นจักรพรรดิขัตติยวงศ์	จึงเอื้อนโองการถามเนื้อความไป
นี่แน่น้องสองเจ้าจงเล่าเรื่อง	อยู่บ้านเมืองแห่งหนตำบลไหน
ยังเด็กนักหักหาญมาเดินไพร	บุญเจ้าไม่มรณาพี่มาทัน ฯ

๏ สองกันแสงเล่าความไปตามเรื่อง	ฉันเสียเมืองยากไร้มาไพรสัณฑ์
มาประสบพบมารชาญฉกรรจ์	แล้วโศกศัลย์ร่ำไรอยู่ไปมา
พระโปรดช่วยจึงไม่ม้วยชีวาวาตม์	ขอรองบาทยุคลจนสังขาร์
ข้าชื่อมณีสาครแต่ก่อนมา	อนุชาชื่ออรุณร่วมท้องกัน ฯ

๏ พระโคบุตรสุริยวงศ์ให้สงสาร	ปลอบกุมารว่าอย่าทรงกันแสงศัลย์
เจ้ายังเด็กพี่ก็เล็กอยู่ด้วยกัน	ไม่หมายมั่นจะเอามาเป็นข้าไท
จะช่วยน้องให้ได้ครองคืนสถาน	จงสำราญเถิดนะน้องอย่าหมองไหม้
พี่จะชุบกุมภัณฑ์ที่บรรลัย	จึ่งจะไม่เป็นกรรมประจำกาย
พระหยิบยามาเคี้ยวแล้วเที่ยวพ่น	กุมภัณฑ์พลได้กลิ่นก็กลับหาย
หมอบประนมก้มตัวด้วยกลัวตาย	ต่างถวายอภิวันท์รำพันความ
ขอบพระคุณการุญชุบชีวิต	ได้พูดผิดข้าน้อยนี้หยาบหยาม
ขอรองบาทมุลิกาพยายาม	ไปติดตามกว่าจะสูญสิ้นชีวา
แล้วยักษีสี่นายถวายแก้ว	อันเลิศแล้วเหาะได้ในเวหา
ทั้งสองดวงแต่ล้วนดีมีศักดา	ปรารถนานึกได้ดังใจจง ฯ

๏ พระรับแก้วแล้วตรัสกับขุนยักษ์	ท่านจงรักสุจริตจิตประสงค์
เราสงสารพี่น้องทั้งสององค์	เจ้าเชื้อพงศ์จักรพรรดิสวัสดี
เที่ยวทนทุกข์บุกป่าพนาเวศ	น่าสมเพชใจนักนะยักษี
จะแก้ไขให้สองราคืนธานี	อสุรีจงไปช่วยเราด้วยกัน ฯ

๏ พนาสูรทูลความไปตามเรื่อง	มิให้เคืองบาทมูลทูลผ่อนผัน
ให้สององค์พระกุมารสำราญครัน	เหมือนทรงธรรม์อนุกูลกุมารา ฯ

๏ ได้ฟังสารแสนสำราญอารมณ์รื่น	พระชมชื่นแสนสนิทเสน่หา
พระยื่นแก้วแล้วตรัสจำนรรจา	ถือจินดาเถิดน้องทั้งสองคน
เจ้ากุมแก้วแล้วเหาะไปตามพี่	ถึงบูรีเรืองรัตน์ไม่ขัดสน
สองกุมารกรานกราบจอมสากล	แล้วกุมแก้วฤทธิรณไว้กับกร ฯ

๏ พระโคบุตรสุริยาก็พาเหาะ	ข้ามละเมาะเขาเขินเนินสิงขร
สามกระษัตริย์อสุราพากันจร	หมายนครลอยฟ้ามาบูรี
ครั้นภาณุมาศผาดแผดแดดร้อนจัด	สามกระษัตริย์ต้องแสงนรังสี
พระเคลื่อนคล้อยลอยลงในพงพี	จรลีร่มรื่นชื่นพระทัย
พระโคบุตรชวนน้องสองกระษัตริย์	ชมพนัสหิมวาพฤกษาไสว
ที่ผลิดอกออกผลระคนไป	วายุไกวกิ่งกวดเป็นวงกง
ชมพู่เทศเกดแก้วตะโกโกฐ	ชะลูดโลดตุมกามหาหงส์
หันเหียนตะเคียนคางยางประยงค์	วัลย์เปรียงปรงปรูปรางตะลิงปลิง
ฝูงอีลุ้มแอบพุ่มอุโลกลับ	กระสาจับไซ้ขนบนต้นสิง
กาลิงเลี้ยวไล่หานางกาลิง	อัญชันชิงคู่เคียงอยู่เรียงกัน
นกกระเหว่าเฝ้าแฝงฝรั่งร้อง	ฝูงยูงทองย่องเหยียบพะยุงขัน
สามกุมารเพลิดเพลินเจริญครัน	แล้วพากันชมนกไม้ไพรพนม
ตามประสาทารกรักสนิท	ไม่นึกคิดเคืองระคายเท่าปลายผม
สัพยอกหยอกเอินเพลินอารมณ์	จนแดดร่มเบี่ยงบ่ายลงชายไพร
พระชวนน้องสององค์ขึ้นเหาะเหิน	งานเจริญรีบมาในป่าใหญ่
ลอยละลิ่วปลิวเมฆมาไรไร	ประมาณได้ยามหนึ่งถึงธานี
สองกุมารทูลความไปตามเรื่อง	นี่แลเมืองข้าน้อยทั้งสองศรี
โน่นปรางค์ทองของพระชนนี	แต่เดี๋ยวนี้ใครจะอยู่ไม่รู้ความ
ได้ทรงฟังทั้งสองพระน้องนาฏ	ลงปราสาทเถิดนะน้องอย่าเกรงขาม
แม้นมิใช่บิดาพะงางาม	จงแจ้งความพี่จะทำให้หนำใจ ฯ

๏ กุมาราพาองค์พระทรงเดช	เข้านิเวศน์ปรางค์ทองอันผ่องใส
สามกระษัตริย์อสุราก็คลาไคล	เข้าห้องในปรางค์รัตน์ชัชวาล ฯ

๏ นางชาววังนั่งยามอยู่แออัด	เห็นกระษัตริย์สองราน่าสงสาร
ให้ระลึกถึงนายที่วายปราณ	วิ่งเข้ากอดกุมารแล้วโศกา
สิ้นบุญทูลกระหม่อมทั้งสองแล้ว	ดังดวงแก้วมืดมิดทุกทิศา
แม่เป็นไรไปแล้วจึ่งกลับมา	พราหมณ์ชราพ่อลูกมันครองวัง ฯ

๏ ได้ฟังฝูงกัลยาน้ำตาไหล	แข็งพระทัยตรัสถามเนื้อความหลัง
สองพระองค์ปลดปลงชีวาวัง	พระศพยังอยู่หรือสูญไปแห่งใด ฯ

๏ สาวสนมก้มกราบแล้วทูลสนอง	อันศพสองปิ่นกระษัตริย์ที่ตัดษัย
เขาใส่พระโกศทองไว้ห้องใน	แล้วร้องไห้ห้ามปรามพระทรามชม
นางมณีสาครกับน้องน้อย	ก็เศร้าสร้อยโลมเล้าสาวสนม
แต่ก่อนปางสร้างกรรมจำนิยม	อย่าปรารมภ์เราจะคืนเอาพารา
แล้วนำองค์ทรงศักดิ์กับยักษ์ร้าย	ค่อยแฝงกายมาถึงแท่นอันเลขา
เห็นพราหมณ์เฒ่าขึ้นสถิตแท่นบิดา	กับลูกยาบนเตียงอยู่เคียงกัน ฯ

๏ พระพี่น้องร้องเรียกให้ยักษ์จับ	สั่งกำชับอย่าเพ่อฆ่าให้อาสัญ
ยักษ์กระโจมโถมจับตาพราหมณ์พลัน	เชือกมัดมั่นสองแขนอยู่แอ่นกาย
ทั้งพ่อลูกถูกมัดอยู่นอนกลิ้ง	พวกผู้หญิงเห็นยักษ์ก็ใจหาย
บ้างหวีดหวาดผาดแลเห็นเจ้านาย	จึงค่อยคลายความกลัวทุกตัวคน ฯ

๏ พระพี่น้องร้องห้ามพวกสาวใช้	อย่าตกใจใช่ศึกมากลางหน
ต่างรู้ชัดค่อยสงัดสงบตน	พระสุริยนเยี่ยมยอดเมรุไกร
พระพี่น้องร้องเชิญพระโฉมศรี	มาสู่ที่โกศทองอันผ่องใส
ให้เปิดโกศเชิญศพออกทันใด	ภูวไนยพ่นด้วยโอสถพลัน
จอมกระษัตริย์สององค์คงชีวิต	ค่อยเคลิ้มจิตคลับคล้ายเหมือนใฝ่ฝัน
เห็นลูกรักยักษ์ร้ายอยู่เคียงกัน	พระโศกศัลย์สวมกอดเอาลูกยา
พ่อบรรลัยใครช่วยจึงรอดเล่า	ไฉนเจ้ารู้จักกับยักษา
พระโฉมยงองค์นั้นนะกัลยา	เสด็จมาแต่หนตำบลใด ฯ

๏ พระโอรสยศยงทรงสดับ	จึงกล่าวกลับความหลังแถลงไข
พระชนกชนนีก็ดีใจ	ราวกับได้ทิพสถานพิมานอินทร์
เข้าอุ้มองค์บุตราพระอาทิตย์	พลางจุมพิตเชยชมสมถวิล
สมบัติของบิดาในธานินทร์	ทั้งม้ารถคชรินทร์อันเพริศพราย
จะมอบให้ทรามชมเสวยราชย์	ชนชาติจะได้พึ่งพระโฉมฉาย
พระบิดรมารดาชรากาย	จะเบี่ยงบ่ายบรรพชาไม่ราคี
ฝากแต่น้องสององค์ไว้ด้วยเถิด	นึกว่าเกิดร่วมครรภ์พระโฉมศรี
พ่อขอถามนามชนกชนนี	ผ่านบูรีแห่งหนตำบลใด ฯ

๏ พระโคบุตรทรงฟังรับสั่งถาม	ไม่บอกความออกแจ้งแถลงไข
หม่อมฉันชาวหิมวาพนาลัย	ทุเรศไร้สุริยวงศ์อยู่ดงดอน
พระมารดาอาสัญแต่วันคลอด	ชีวิตรอดด้วยราชไกรสร
ลูกรักเคยอยู่ป่าพนาดร	มาเที่ยวจรเล่นตามความสบาย
มาพบน้องนวลนางที่กลางเถื่อน	เห็นเด็กเหมือนกันก็รักไม่รู้หาย
ฉันชุบช่วยภูวดลให้พ้นตาย	เสร็จแล้วจะถวายบังคมลา
ซึ่งโปรดปรานบ้านเมืองให้ลูกรัก	มิใช่ศักดิ์เชื้อวงศ์เผ่าพงศา
ลูกยกให้แก่พระน้องทั้งสองรา	จะกราบลาเที่ยวให้เพลินเจริญใจ
พระโศกาอาลัยใจจะขาด	ภูวนาถว่าวอนด้วยรักใคร่
สารพัดพ่อมาตัดอาลัยไป	ทั้งเวียงไชยก็ไม่รักจะหักจร
ทำกระไรจะได้แทนคุณสนอง	ที่ช่วยสองสุดสวาทสโมสร
จงเอ็นดูบิดาที่ว่าวอน	อยู่นครด้วยน้องทั้งสององค์ ฯ

๏ พระฟังห้ามตามมีไมตรีจิต	บุตรอาทิตย์ทูลความตามประสงค์
ถึงลูกไปใช่จะลืมบาทบงสุ์	เมื่อนานนานแล้วก็คงจะกลับมา ฯ

๏ พรหมทัตครั้นจะขัดก็สุดคิด	รัญจวนจิตเศร้าสร้อยละห้อยหา
แลดูองค์ทรงฤทธิ์กับธิดา	อุปมาเหมือนแก้วแกมกับทอง
แต่ทรงฤทธิ์จิตยังเด็กไม่รู้จัก	ด้วยเด็กนักยังไม่ควรภิเษกสอง
จะโลมเล้าเอาใจในทำนอง	พระตรึกตรองตรัสไปด้วยไมตรี
ถึงจะไปอาลัยแก่พ่อมั่ง	จงรอรั้งอยู่เมืองให้เรืองศรี
พออุ่นใจไพร่ฟ้าประชาชี	ชาวบูรีหญิงชายกระจายจร
ว่าพ่อได้สายสวาทเป็นโอรส	เฉลิมยศภิญโญสโมสร
พ่อเอ็นดูบิดาให้อาวรณ์	อย่าเพ่อจรให้พ่อช้ำระกำใจ ฯ

๏ พระโคบุตรสงสารท้าวพรหมทัต	สุดจะขัดแล้วจึ่งทูลสนองไข
พระตรัสห้ามสามหนแล้วจนใจ	จะอยู่ไปมิให้เคืองเรื่องราคี
เมื่อนานนานลูกจะลาไปเล่นมั่ง	จิตลูกยังอาลัยถึงไพรศรี
จะเที่ยวดูเสียให้ทั่วทั้งธรณี	ชมบูรีจักรพรรดิกระษัตรา ฯ

๏ กรุงกระษัตริย์ฟังสารสำราญรื่น	ประคองชื่นรับขวัญด้วยหรรษา
แล้วเชิญโอรสราชเร่งยาตรา	เสด็จมาพระโรงรัตน์ชัชวาล
ให้ยักษาพาพราหมณ์มาถามซัก	เอาเพื่อนพรรคพี่น้องจองหองหาญ
ทั้งพ่อลูกถูกมัดฝีมือมาร	ก็ให้การซัดเพื่อนออกเปื้อนคำ
เขาจดหมายไล่จับมาคับคั่ง	มีรับสั่งให้ลงโทษแต่คนขำ
บีบขมับขับเฆี่ยนเจียนระยำ	ให้ตรากตรำตรึงตราไว้ตรุใน
แล้วยกข้อพ่อลูกประโรหิต	กระทำผิดสาหัสถึงตัดษัย
ให้ตีฆ้องร้องป่าวตระเวนไป	อย่าฆ่าในธานีเป็นชีพราหมณ์
ใส่นาวาไปมหาทะเลหลวง	เอาหินถ่วงเสียให้จมสมหยาบหยาม
พระตรัสสั่งสิ้นเสร็จสำเร็จความ	แล้วชวนสามโอรสเข้าสู่วัง
เสวกาพาพราหมณ์ทั้งพ่อลูก	ไปมัดผูกเฆี่ยนขับตามรับสั่ง
ตะโหงกคอข้อมือขื่อประดัง	ข้างหน้าหลังตีฆ้องมาสองคน
พวกดาบแดงแซงเดินกระหนาบข้าง	ขยับย่างจูงพราหมณ์มาตามถนน
ตีฆ้องแล้วให้ร้องประจานตน	ทั้งสองคนพ่อลูกเหมือนอย่างลิง
เสียงหม่องหม่องร้องว่าเจ้าข้าเอ๋ย	อย่าดูเยี่ยงข้าเลยทั้งชายหญิง
ข้าพ่อลูกทุจริตทำผิดจริง	กบฏชิงสมบัติกระษัตรา
ทั้งชาวบ้านร้านตลาดก็กลาดเกลื่อน	ร้องเรียกเพื่อนวิ่งกรูมาดูหน้า
ทั้งธานีมิได้มีใครเวทนา	มันอยากชิงวาสนาสาแก่ใจ
ตระเวนรอบขอบเมืองทุกบ้านช่อง	ลงเรือล่องไปในกลางทะเลใหญ่
เอาพ่อลูกผูกแผ่นศิลาลัย	โยนลงในสาชลก็วายปราณ
กลับมาทูลมูลเหตุเกศกระษัตริย์	พรหมทัตปรีดิ์เปรมเกษมศานต์
จิตระรื่นชื่นอารมณ์ชมกุมาร	จำเนียรกาลนานมาอยู่ธานี ฯ

๏ พระโคบุตรสุริยวงศ์ทรงสวัสดิ์	บังคมทูลพรหมทัตเจ้ากรุงศรี
ลูกอยู่กับบิดามากว่าปี	ระลึกถึงพงพีพ้นกำลัง
ลูกจะขอลาองค์พระทรงเดช	ไปเที่ยวชมหิมเวศเหมือนใจหวัง
พรหมทัตขัตติยวงศ์ได้ทรงฟัง	ท้าวเธอหลั่งชลนาโศกาลัย
ครั้นจะตรัสหักหาญพูดทานทัด	กลัวจะขัดเคืองวิญญาณ์อัชฌาสัย
จึ่งตรัสว่าแก้วตาจะคลาไคล	สำราญใจกลับมายังธานี ฯ

๏ พระโคบุตรรับรสพจนารถ	กราบเบื้องบาทบงกชบทศรี
ลูกไปลับคงจะกลับมาบูรี	ไม่ถึงปีอย่าอาลัยพระทัยปอง
แล้วผินหน้ามาสั่งพระน้องรัก	อยู่ตำหนักเถิดเจ้าอย่าเศร้าหมอง
พี่ไปแล้วคงจะกลับมารับน้อง	นวลละอองจงสุโขอย่าโศกา
ทั้งพี่น้องร้องไห้วิ่งไปกอด	รำพันพลอดวิงวอนฉะอ้อนว่า
จะไปไหนฉันจะไปด้วยพี่ยา	อย่าพักว่าเลยไม่อยู่ในบูรี ฯ

๏ พระรับขวัญจูบน้องประคองชิด	ตามจริตทารกทั้งสามศรี
อย่าไปเลยลำบากองค์ในพงพี	ล้วนเสือสีห์ผีสางกลางอารัญ
มันเห็นใครใจอ่อนมันหลอนหลอก	ไม่ดีดอกเจ้าอย่าไปในไพรสัณฑ์
ทำไมกับพี่มีมนต์ไม่กลัวมัน	จงครองกันอยู่เมืองอย่าเคืองระคาย ฯ

๏ อย่าพักปดให้เหนื่อยปากไม่อยากเชื่อ	ถึงช้างเสือก็ไม่พรั่นเหมือนมั่นหมาย
มิพาไปแล้วไม่ออกไปนอกกาย	จะกอดคอไว้จนตายไม่ปล่อยเลย ฯ

๏ ดูดู๋ว่าแล้วยังไม่ฟังว่า	ทั้งข้าวปลาก็จะได้ที่ไหนเสวย
ดวงมณีที่พี่ให้เอาไว้เชย	อย่าไปเลยโฉมตรูอยู่พารา
ทั้งพี่น้องร้องไห้ไม่ฟังห้าม	ขืนจะตามไปหิมเวศด้วยเชษฐา
พระโคบุตรสุดจนพ้นปัญญา	ทูลบิดาให้ห้ามเจ้าทรามวัย
บิตุรงค์ทรงพระสรวลสำรวลร่า	ตามแต่เจ้าจะว่าอัชฌาสัย
เมื่อพ่อแม่เขาไม่รักจะหักไป	แล้วภูวไนยเล้าโลมนางโฉมงาม
อนุชาพ่อจงพาไปฝึกสอน	นางมณีสาครจะช่วยห้าม
แล้วตรัสปลอบพระธิดาพะงางาม	แม่อย่าตามไปให้ยากลำบากกาย
แม้นขุกเข็ญเป็นหญิงนี้ยากนัก	พระลูกรักพ่อว่าอย่าผันผาย
พระอนุชาเขาเชื้อเนื้อว่าชาย	อันตรายโพยภัยเขาไม่มี ฯ

๏ นางทรงฟังแค้นจิตบิตุเรศ	ชลเนตรไหลนองหม่นหมองศรี
เจ้าหยิกข่วนเชษฐาไม่ปรานี	แล้วเข้าที่ไสยาโศกาลัย ฯ

๏ พระโคบุตรสุริยาผวาวิ่ง	มาปลอบมิ่งสมรมิตรพิสมัย
พี่เมตตาจึ่งไม่พาเจ้าเดินไพร	แม่ยังไม่เห็นดีเข้าตีรัน
แต่น้องน้อยยังหน่วงเป็นห่วงนัก	พระทรงศักดิ์เธอจะให้ไปกับฉัน
แม่จงฟังพี่ยาอย่าจาบัลย์	จะเก็บพรรณบุปผาอัมพาพวง
ที่หอมหวนงามหลากมาฝากแม่	ห้อยพระแกลเล่นสะพรั่งในวังหลวง
พงศ์กระษัตริย์ตรัสล้อแล้วล่อลวง	สุดาดวงค่อยชื่นกลืนน้ำตา ฯ

๏ พระจูงกรยุพยงอนงค์นาฏ	ยุรยาตรจากแท่นอันเลขา
มาฝากองค์ทรงฤทธิ์พระบิดา	แล้วชวนพระอนุชามาสรงชล
ในอ่างทองรองฝักปทุมมาศ	ดูสะอาดชลปรอยเป็นฝอยฝน
น้ำกุหลาบอาบองค์สรงสุคนธ์	ทรงเครื่องต้นดูงามอร่ามพราย ฯ

๏ สององค์ออกหน้าโถงพระโรงรัตน์	หน่อกระษัตริย์ทรงแท่นอันเรืองฉาย
โองการสั่งอสุรีทั้งสี่นาย	จงผันผายไปสถานสำราญใจ
แต่จงช่วยกรุณังระวังนิเวศน์	ทั่วขอบเขตนัครังทั้งน้อยใหญ่
พนาสูรทูลสนองให้ต้องใจ	ในกรุงไกรมิให้มีราคีพาน
สิบห้าวันจะผลัดกันมาสืบข่าว	ให้สองท้าวปรีดิ์เปรมเกษมศานต์
แล้วกราบลาพี่น้องสองกุมาร	เหาะทะยานหมายมาพนาลี ฯ

๏ พระโคบุตรสุริยาวราฤทธิ์	สำราญจิตจากพระโรงอันเรืองศรี
เจ้าอรุณสุริยวงศ์ทรงมณี	จรลีลอยลิ่วปลิวเมฆา
ออกจากกรุงมุ่งหมายเข้าไพรระหง	ทั้งสององค์ชมไม้ไพรพฤกษา
พระเหาะเรียงเคียงชมยมนา	ลอยละลิ่วปลิวฟ้ารีบคลาไคล ฯ

๏ พระสุริยงลงลับเหลี่ยมภูผา	พระจันทราส่องสว่างกระจ่างไข
ทั้งสองชมจันทรานภาลัย	มาตามในแถวทางกลางอารัญ
พระเหาะเรียงเคียงชมดาราราย	แสนสบายคลายทุกข์เกษมสันต์
ศิลาลายพรายเลื่อมด้วยแสงจันทร์	ชี้ชวนกันทัศนาศิลาลัย ฯ

๏ พระสุริยาฟ้าสางสว่างภพ	กระจ่างจบในป่าพฤกษาไสว
ทั้งพี่น้องสองเหาะระเห็จไป	ถึงเขาใหญ่สูงเงื้อมตระหง่านครัน
เป็นสี่เหลี่ยมสูงวิเวกเทียมเมฆมืด	ดูโยงยืดยาวใหญ่ในไพรสัณฑ์
เหมือนเมฆมืดเมฆาเมื่อสายัณห์	พระชวนกันสององค์เดินตรงมา
ครั้นถึงที่เขาใหญ่ในไพรสณฑ์	แลเห็นต้นนารีผลบนเนินผา
ล้วนคนธรรพ์นักสิทธิ์วิทยา	เฝ้ารักษาแลล้อมอยู่พร้อมกัน
ทั้งสององค์ทรงแลไม่เคยเห็น	มุ่งเขม้นแล้วทรงพระสรวลสันต์
พระโคบุตรนึกอนาถประหลาดครัน	ต้นไม้นั้นแต่ล้วนนางสล้างไป
ที่ใต้ต้นคนธรรพ์สะพรั่งอยู่	พระน้องดูให้เห็นเล่นใกล้ใกล้
ว่าพลางทางชวนกันเหาะไป	สำราญใจชื่นจิตด้วยฤทธิรณ ฯ

๓
โคบุตรช่วยสองกุมาร กู้เมืองพาราณสี