๏	 เมื่อนั้น	น้องพระหริรักษ์จักรกฤษณ์
ครั้นแสงทองส่องฟ้าชวลิต	โดยเบื้องบุรพทิศพรายพรรณ
เสนาะเสียงเรไรจักจั่นแจ้ว	โกกิลไก่แก้วขานขัน
ดาวเดือนเลื่อนลับสัตภัณฑ์	สุริยันเยี่ยมยอดยุคุนธร
หมู่แมลงผึ้งภุมรีทอง	เชยซาบละอองเกสร
พระพายพากลิ่นขจายจร	ภูธรชวนองค์อนุชา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ
ร่าย

๏	เข้าที่สระสรงทรงเครื่อง	อร่ามเรืองดั่งเทพเลขา
กรายกรยุรยาตรคลาดคลา	ออกหน้าพลับพลาอลงการ ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ
ร่าย

๏	เสด็จเหนืออาสน์แก้วโกมิน	พร้อมด้วยกระบินทร์ทวยหาญ
หมอบเฝ้าประณตบทมาลย์	ดั่งมัฆวานออกหมู่เทวัญ
พอได้ยินสำเนียงกึกก้อง	โห่ร้องสะเทือนเลื่อนลั่น
จึ่งถามพิเภกกุมภัณฑ์	วันนี้ทัพใครยกมา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	พญาพิเภกยักษา
รับสั่งพระองค์วงศ์เทวา	อสุราก็จับยามไป
นับแต่อาทิตย์มาหาจันทร์	แบ่งปันมิให้คลาดเคลื่อนได้
เห็นแจ้งไม่แคลงฤทัย	บังคมไหว้สนองพระวาที
อันทัพซึ่งยกออกมา	ชื่อว่าบรรลัยจักรยักษี
น้องสุริยาภพอสุรี	บุตรเจ้าธานีมลิวัน
มีศรเหราเป็นอาวุธ	ฤทธิรุทรเรี่ยวแรงแข็งขัน
หยาบช้ากล้าหาญชาญฉกรรจ์	ปราบได้ถึงสวรรค์ชั้นฟ้า ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระพรตสุริย์วงศ์นาถา
ได้แจ้งแห่งคำโหรา	จึ่งมีพจนาบัญชาการ
ดูก่อนลูกพระสุริยน	จงจัดรี้พลทวยหาญ
ตัวเราจะยกไปรอนราญ	ผลาญหมู่อริราชไพรี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	พญาไวยวงศากระบี่ศรี
ก้มเกล้ารับราชวาที	ถวายอัญชุลีแล้วออกมา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ
ยานี

๏	จัดเป็นกระบวนพยุหบาตร	เลือกล้วนองอาจแกล้วกล้า
แต่ละตนเรืองฤทธิ์ศักดา	เหาะเหินเดินฟ้าได้ว่องไว
มาตรแม้นจะช้อนแผ่นดิน	ยกพระเมรุสีขรินก็ทำได้
กรเดียวจะวิดสมุทรไท	ก็จะแห้งเหือดไปด้วยฤทธิ์
แด่ละตนเหี้ยมหาญชาญฉกรรจ์	ขันปล้นฉ้อชั้นดุสิต
ถึงจะเอาเดือนดวงพระอาทิตย์	ก็จะปลิดมาได้ดั่งใจนึก
กวัดแกว่งสาตรากุลาหล	ร่านรนลำพองคะนองศึก
ต่างตนต่างหาญต่างฮึก	คั่งคึกคอยเสด็จบทจร ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระพรตสุริย์วงศ์ทรงศร
ชวนพระอนุชาฤทธิรอน	กรายกรมาสรงวาริน ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ
โทน

๏	สองกษัตริย์ชำระสระสนาน	สุคนธ์ธารหอมฟุ้งจรุงกลิ่น
สนับเพลาคู่ทรงองค์อินทร์	เชิงรูปนาคินทร์กระหนกพัน
ทรงภูษาทิพย์ต่างสี	แย่งยกเทวครีทองคั่น
ชายไหวก้านขดเครือสุวรรณ	ชายแครงกุดั่นจำหลักลาย
ฉลององค์พื้นตาดพระกรน้อย	สอดสร้อยสังวาลสามสาย
ตาบทิศทับทรวงเพชรพราย	พาหุรัดนาคกลายทองกร
ธำมรงค์มณีโลหิต	ชวลิตแลเลื่อมประภัสสร
ต่างทรงมงกุฎกรรเจียกจร	ดอกไม้ทัดอรชรชมพูนุท
งามพระเชษฐาดั่งสุริยัน	พระน้องดั่งพระจันทร์เทวบุตร
ต่างทรงศรสิทธิ์ฤทธิรุทร	ชวนพระวรนุชมาขึ้นรถ ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ
โทน

๏	รถเอยราชรถทรง	กำกงล้วนแล้วด้วยมรกต
สามงอนอ่อนงามช้อยชด	ชั้นลดกระจังบัลลังก์ลอย
รายรูปเทพนมประนมนิ้ว	ครุฑจับนาคหิ้วเศียรห้อย
เรือนเก็จเสากาบประดับพลอย	ห้ายอดสุกย้อยอร่ามเรือง
เทียมด้วยสินธพอาชาชาติ	งามสะอาดทั้งสี่สีเหลือง
ประดับด้วยเนาวรัตน์ค่าเมือง	ล้วนเครื่องสำหรับพิชัยยุทธ์
พระอนุชานั่งหน้าประนมหัตถ์	งามทัดเทียมองค์เทวบุตร
ขุนรถกวัดแกว่งอาวุธ	สำแดงฤทธิรุทรขับทะยาน
ประดับด้วยอภิรุมชุมสาย	ธงชัยธงชายธงฉาน
เยียดยัดอัดพื้นสุธาธาร	พลลิงพลมารคะนองฮึก
ปี่ฆ้องกลองขานประสานเสียง	สำเนียงโห่ร้องก้องกึก
กำกงรถลั่นครั่นครึก	ขับกันคึกคึกรีบไป ฯ
ฯ ๑๒ คำ ฯ

๏	ครั้นถึงซึ่งที่สนามยุทธ์	จึ่งให้หยุดโยธาทัพใหญ่
ตั้งมั่นลงที่ชายไพร	คอยดูฤทธิไกรอสุรี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ฝ่ายบรรลัยจักรยักษี
ยืนรถอยู่กลางโยธี	เห็นทัพกระบี่ยกมา
โกรธาขบเขี้ยวเคี้ยวฟัน	หมายมั่นเขม้นเข่นฆ่า
กระทืบบาทมีราชบัญชา	ให้ขับรัถาขึ้นไป ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	ครั้นใกล้จึ่งมีบรรหาร	เหวยมนุษย์ใจพาลหยาบใหญ่
จะมีศักดาเดชเพียงใด	ดั่งลูกไก่มาต่อพญาครุฑ
อันในพ่างพื้นพสุธา	ทั้งชั้นฟ้าบาดาลเป็นที่สุด
ก็เกรงเราผู้มีฤทธิรุทร	ไม่อาจต่อยุทธ์ประจัญกร
ตัวท่านพี่น้องสองคน	หรือจะอาจทานทนกำลังศร
จงเร่งยกพลวานร	กลับไปนครอยุธยา
ชมซึ่งสมบัติพัสถาน	ให้แสนสุขสำราญดีกว่า
แม้นว่ามิฟังจะมรณา	ด้วยศักดาเดชของเรานี้ ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระพรตทรงสวัสดิ์รัศมี
ยิ้มแล้วจึ่งตอบวาที	เหวยเหวยอสุรีใจพาล
ท่านดั่งหิ่งห้อยน้อยแสง	หรือจะแข่งด้วยดวงพระสุริย์ฉาน
สำหรับจะยับบรรลัยลาญ	ด้วยศรกูผู้ชาญฤทธิไกร
อันสุริยาภพกุมภัณฑ์	พี่ชายตัวนั้นไปอยู่ไหน
คิดดูบ้างก่อนก็เป็นไร	ช่างอวดได้ไม่อายแก่โยธา
อันทัพเรายกมาครั้งนี้	แม้นไม่ได้ธานียักษา
อย่าสงสัยว่าจะกลับไปพารา	จะเคี่ยวฆ่าให้สิ้นทั้งเมืองมาร ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	บรรลัยจักรฤทธิไกรใจหาญ
ได้ฟังกริ้วโกรธดั่งเพลิงกาล	ขุนมารขบเขี้ยวเคี้ยวฟัน
เหม่เหม่ดูดู๋มนุษย์น้อย	ถ้อยคำหยาบคายโมหันธ์
ดีแล้วจะได้เห็นกัน	กูจะหั่นมิให้แค้นคอกา
ว่าแล้วมีราชบรรหาร	เหวยนนทการยักษา
เร่งขับพหลโยธา	เข้าไล่เข่นฆ่าไพรี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	จึ่งนนทการยักษี
รับสั่งแล้วขับโยธี	เข้าไล่โจมตีวานร ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	พุ่งซัดอาวุธสับสน	ต่างตนก็ยิงธนูศร
รบรุกบุกบันประจัญกร	ตะลุมบอนแทงฟันเป็นโกลา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	พวกพลวานรแกล้วกล้า
เห็นหมู่ยักษีตีเข้ามา	ก็แยกเป็นปีกกาออกรับ
กองหนุนหนุนเนื่องกันเข้าไป	กองหน้าโลดไล่โจมจับ
ได้ทีตีกระหนาบทุกทัพ	พลมารตายยับไม่สมประดี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	นนทสูรนนทการยักษี
เห็นวานรออกไล่ราวี	อสุรีตายกลาดดาษดา
สองนายโกรธากุลาหล	ต่างตนเขม้นเข่นฆ่า
เผ่นโผนโจนจ้วงทะลวงมา	กวัดแกว่งคทาเข้าราญรอน
หวดซ้ายป่ายขวาว่องไว	เลี้ยวไล่โจมตีกลางสมร
พลลิงไม่รอต่อกร	หนีซอนวิ่งวุ่นพัลวัน ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	อสุรผัดนิลพัทตัวขยัน
เห็นกระบี่เสียทีกุมภัณฑ์	สองนายขบฟันเข้าราวี
ฝ่ายนิลพัทก็ถาโถม	โจมจับนนทสูรยักษี
อสุรผัดทะยานเข้าต่อตี	จับอสุรีนนทการ
สี่นายกลอกกลับสับสน	ต่างอดต่างทนต่างหาญ
สองนายแทงสองขุนมาร	วายปราณด้วยกำลังศักดา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ฝ่ายบรรลัยจักรยักษา
เห็นสองวานรมีฤทธา	ฆ่าสองอสุราบรรลัย
โกรธาขบเขี้ยวเคี้ยวฟัน	กระทืบบาทสนั่นหวั่นไหว
ฉวยชักพระแสงศรชัย	พาดสายแผลงไปด้วยฤทธิ์ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เสียงสนั่นครั่นครื้นสุธาธาร	สะเทือนถึงวิมานดุสิต
ต้องพลโยธาปัจจามิตร	สุดสิ้นชีวิตดาษดา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระพรตสุริย์วงศ์นาถา
เห็นวานรตายเกลื่อนพระสุธา	ผ่านฟ้าจับศรแผลงไป ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	กึกก้องทั่วท้องโลกธาตุ	หมู่มารตายกลาดไม่นับได้
ราชสีห์สารถีก็บรรลัย	รถชัยหักยับลงทันที ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	บรรลัยจักรสุริย์วงศ์ยักษี
รถหักตกลงกับปถพี	อสุรีผุดลุกขึ้นยืนยัน
เห็นพลตายกลาดดาษดา	ยิ่งกริ้วโกรธาตัวสั่น
กวัดแกว่งศรชัยดั่งไฟกัลป์	ขึ้นโรมรันบนรถไม่งดกร ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระสัตรุดสุริย์วงศ์ทรงศร
รับหัตถ์ปัดป้องด้วยฤทธิรอน	ภูธรโจมจับอสุรา
ต่างมีเดชาวราวุธ	สัประยุทธ์บนราชรัถา
หวดด้วยพระขรรค์อันศักดา	ยักษาตกลงกับปถพี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระพรตทรงสวัสดิ์รัศมี
จับศรพาดสายทันที	ภูมีผาดแผลงไปด้วยฤทธิ์ ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เสียงสนั่นครั่นครื้นภพไตร	เป็นศรเกลื่อนไปอกนิษฐ์
ต้องตัวอสุราปัจจามิตร	ติดเต็มทั่วทั้งกายา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	บรรลัยจักรสุริย์วงศ์ยักษา
ต้องศรมนุษย์อันศักดา	ดั่งหนึ่งชีวาจะวายปราณ
ขบฟันดำรงกายไว้	ด้วยใจอาจองทะนงหาญ
ยอกรคิดคุณพระอาจารย์	ขุนมารร่ายเวทด้วยฤทธี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	ครั้นถ้วนสามคาบก็ลูบลง	ศรหลุดจากองค์ยักษี
ไม่มีแผลระคายอินทรีย์	อสุรีรำพึงคะนึงคิด
ฉิฉะมนุษย์นี้อาจหาญ	แม่นยำชำนาญด้วยศรสิทธิ์
ทั้งพวกโยธีก็มีฤทธิ์	ใช้ได้ดั่งจิตจินดา
อันหมู่อสุรกุมภัณฑ์	สู้มันล้มตายเสียหนักหนา
บัดนี้ก็จวนสนธยา	พ้นเวลาที่จะชิงชัย
คิดแล้วให้เลิกทวยหาญ	แสนเสนามารน้อยใหญ่
ดั่งอสูรกลัวเดชหัสนัยน์	ก็กลับไปยังราชธานี ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระพรตสุริย์วงศ์เรืองศรี
ครั้นบรรลัยจักรอสุรี	เลิกพลโยธีเข้าพารา
พอพระสุริยาสายัณห์	แสงจันทร์จำรัสเวหา
ทรงกลดหมดเมฆจำเริญตา	ดาราเกลื่อนกลาดดาษไป
จึ่งให้เลิกโยธาพลากร	เสนาวานรน้อยใหญ่
โห่สนั่นครั่นครื้นนภาลัย	คืนไปพลับพลารูจี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ฝ่ายบรรลัยจักรยักษี
ครั้นถึงพิชัยธานี	ก็ขึ้นไปยังที่พระโรงคัล ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	จึ่งน้อมเศียรเกล้าบังคมบาท	พระบิตุรงค์ธิราชรังสรรค์
ท่ามกลางสุริย์วงศ์พงศ์พันธุ์	พร้อมกันเกลื่อนกลาดดาษดา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวจักรวรรดิยักษา
เห็นราชโอรสขึ้นมา	จึ่งมีบัญชาถามไป
วันนี้ตัวเจ้าไปต่อยุทธ์	กับด้วยมนุษย์เป็นไฉน
สงครามเสียทีหรือมีชัย	จึ่งมาต่อสมัยราตรี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	บรรลัยจักรสุริย์วงศ์ยักษี
ได้ฟังพระราชวาที	ชุลีกรสนองพระบัญชา
ตัวลูกนี้ยกออกไป	ได้รบพุ่งชิงชัยกันหนักหนา
อันมนุษย์พี่น้องสองรา	ศรสิทธิ์ฤทธามันเพริศพราย
แม้นมาตรแผลงมาแต่ละครั้ง	กำลังดั่งฟ้าฟาดสาย
ตัวลูกเจ็บชํ้าไปทั้งกาย	ดั่งว่าจะวายชีวัน
ทั้งพลสวาวานร	ล้วนมีฤทธิรอนแข็งขัน
แต่ฆ่าตายยับนับพัน	แล้วมันกลับเป็นขึ้นชิงชัย
อันสงครามครั้งนี้สามารถ	จะประมาทหมิ่นมันเห็นไม่ได้
ลูกขอบังคมลาไป	ชุบศรในเนินจักรวาล
ขอให้ผู้ใดไปขัดทัพ	ตั้งรับต่อซึ่งกำลังหาญ
สามวันจะยกมารอนราญ	ผลาญเสียให้สิ้นชีวา ฯ
ฯ ๑๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	องค์ท้าวสี่พักตร์ยักษา
ได้ฟังดั่งอำมฤตฟ้า	มาโสรจสรงกายาอสุรี
ลูบหลังแล้วตรัสตอบไป	เจ้าผู้ดวงใจเฉลิมศรี
อันศรเหราเล่มนี้	สามโลกไม่มีที่เทียมทัน
สาอะไรมนุษย์กับลิงป่า	จะไม่ม้วยชีวาอาสัญ
เจ้าจงไปตั้งพิธีกรรม์	ชุบศรสาตร์นั้นให้เกรียงไกร
จะให้มารกระบิลกุมภัณฑ์	ยกพวกพลขันธ์กระบวนใหญ่
ออกไปขัดทัพรับไว้	กว่าดวงใจพ่อจะกลับมา ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	บรรลัยจักรยักษา
น้อมเศียรรับราชบัญชา	ชุลีลามาปราสาทรูจี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	จึ่งเสด็จขึ้นยังบัลลังก์รถ	พร้อมทศโยธายักษี
ขับทะยานผ่านฟ้าด้วยฤทธี	ไปยังคีรีจักรวาล ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	ครั้นถึงจึ่งลงจากอากาศ	สั่งเสนามาตย์ใจหาญ
จงเร่งปลูกโรงพิธีการ	เก้าห้องโอฬารอลงกรณ์
ประดับด้วยราชวัติฉัตรธง	ตั้งลงแทบเชิงสิงขร
จะบูชาพระเวทสถาวร	ชุบศรให้เรืองฤทธี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	จึ่งเสนามารทั้งสี่
รับสั่งแล้วถวายอัญชุลี	ออกไปยังที่พลไกร ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	จึ่งกะเกณฑ์กันปันด้าน	ทุกหมู่หมวดมารน้อยใหญ่
ให้ปลูกโรงพิธีอำไพ	ที่ในแนวเนินบรรพตา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	ฝ่ายนายหมวดมารซ้ายขวา
ก็เร่งรัดพวกพลโยธา	ให้ตัดไม้ขนมาเป็นโกลี
บางหมู่ขุดหลุมถากเสา	ปรับปรุงกล่อมเกลาอึงมี่
ตั้งซึ่งโรงราชพิธี	ตามที่ตำแหน่งพนักงาน
เก้าห้องยาวรีมีเฉลียง	ราชวัติฉัตรเรียงทั้งสี่ด้าน
เบื้องบนนั้นดาดเพดาน	ห้อยพวงกุสุมาลย์โอฬาร์
ท่ามกลางตั้งแท่นบัลลังก์รัตน์	บัตรพลีบายศรีซ้ายขวา
เทียนเงินเทียนทองรจนา	เสร็จตามบัญชาอสุรี ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	บรรลัยจักรสุริย์วงศ์ยักษี
ครั้นเสร็จโรงราชพิธี	ยินดีดั่งได้วิมานอินทร์
จึ่งเปลื้องเครื่องประดับสำหรับองค์	ส่งให้พนักงานทั้งสิ้น
เสด็จจากรถแก้วโกมิน	ลินลาไปสรงคงคา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ
ชมตลาด

๏	ขัดสีธุลีเหื่อไคล	ให้สิ้นมลทินกายยักษา
ทรงสุคนธ์ลูบไล้ชโลมทา	นุ่งผ้าพื้นขาวรูจี
แล้วคาดรัตโกปินำ	สอดใส่ธุหรํ่าดั่งฤๅษี
ห่อชฎามุ่นเกล้าเมาลี	สวมประคำมณีอลงกรณ์
บงเฉียงศรีเศวตภูษา	จับเหราพตพระแสงศร
พอได้ศุภฤกษ์สถาวร	บทจรเข้าโรงพิธีกรรม์ ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ
ยานี

๏	ขึ้นนั่งยังที่บัลลังก์อาสน์	อันโอภาสพรรณรายฉายฉัน
สง่างามดั่งเทพนักธรรม์	มาแต่ฉ้อชั้นดุษฎี
จึ่งจุดธูปเทียนมัสการ	องค์บรมพรหมานเรืองศรี
กองกูณฑ์โดยกิจพิธี	อสุรีหลับเนตรภาวนา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ฝ่ายท้าวจักรวรรดิยักษา
ครั้นบรรลัยจักรอสุรา	ลาไปตั้งกิจพิธีการ
จึ่งสั่งมารกระบิลอสุรี	ตัวท่านผู้มีกำลังหาญ
จงยกพหลพลมาร	ไปต้านทานขัดทัพรับไว้
มั่นอยู่แต่ในสามวัน	อย่าให้มันหักเข้ามาได้
กว่าโอรสรักผู้ร่วมใจ	จะเสร็จชุบศรชัยกลับมา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	มารกระบิลสิทธิศักดิ์ยักษา
ก้มเกล้ารับราชบัญชา	บังคมลาออกจากพระโรงคัล ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	จัดพวกโยธาพลากร	เลือกล้วนฤทธิรอนแข็งขัน
สิบหมู่ห้าวหาญชาญฉกรรจ์	เสร็จโดยบัญชาพญามาร
แล้วแต่งกายใส่เสื้อสำหรับศึก	ดูพิลึกงามทีชาติทหาร
กรกุมหอกแก้วสุรกานต์	เผ่นทะยานขึ้นหลังมโนมัย ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ
โทน

๏	ม้าเอยม้าศึก	ตัวดำพันลึกสูงใหญ่
ฝีเท้าเคล่าคล่องว่องไว	หนีได้ไล่ทันขยันดี
โจมณรงค์แกล้วหาญร่านรบ	ตีนดีดปากขบไม่ถอยหนี
เริงร้องก้องกาจเป็นโกลี	ขี่รอบจักรวาลไม่ทันพัก
เสียงโห่คึกคึกสะอึกโผน	โจนทะยานปานปล้นเอาไตรจักร
อันพวกทหารก็ฮึกฮัก	สำแดงฤทธิ์สิทธิศักดิ์มหึมา
ลางมารชำแรกแทรกแผ่นดิน	บ้างบินบ้างเหาะขึ้นเวหา
ผงคลีตลบทั้งเมฆา	รีบมายังสมรภูมิชัย ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	ครั้นถึงซึ่งที่สนามยุทธ์	จึ่งให้หยุดโยธาน้อยใหญ่
ตั้งเป็นทัพขันมั่นไว้	ในที่แนวเนินคีรี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ
ช้า

๏	เมื่อนั้น	พระพรตสุริย์วงศ์เรืองศรี
ไสยาสน์เหนืออาสน์รูจี	ยังที่สุวรรณพลับพลา
ล่วงเข้าเวลาปัจจุสมัย	อโณทัยเรื่อเรืองพระเวหา
เสนาะเสียงไก่แก้วโกญจา	มยุราร้องก้องประกาศดง
ทั้งจักจั่นเจื้อยเฉื่อยฉาน	สำเนียงหวานจับจิตพิศวง
เพราะเพียงเสียงนาฏอนงค์	ผจงขับข้างที่บรรทมใน ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ
ร่าย

๏	ก็ฟื้นองค์สระสรงทรงเครื่อง	อร่ามเรืองดั่งดวงแขไข
กับพระอนุชาผู้ร่วมใจ	เสด็จไปออกหมู่มาตยา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ
ร่าย

๏	พร้อมด้วยท้าวพญาวานร	ประนมกรเกลื่อนกลาดถ้วนหน้า
พอได้ยินเสียงโห่โกลา	สนั่นถึงมยุราคีรี
จึงตรัสถามท้าวทศคิริวงศ์	มหาวิเชียรพงศ์พรหมยักษี
อันทัพซึ่งยกออกมานี้	บรรลัยจักรอสุรีหรือผู้ใด ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	พิเภกผู้มีอัชฌาสัย
ได้ฟังบรรหารพระภูวไนย	ก็จับยามไปตามเวลา
เห็นแจ้งดั่งหนึ่งทิพเนตร	โดยที่สังเกตของยักษา
จึ่งน้อมเศียรสนองพระบัญชา	ซึ่งศึกยกมาเพลานี้
ในยามว่าเป็นทัพทหาร	ชื่อมารกระบิลยักษี
อันตัวบรรลัยจักรอสุรี	ไปตั้งพิธีกระลาไฟ
ชุบเหราพตแสงศร	ยังจักรวาลสิงขรเขาใหญ่
สามวันจะเรืองฤทธิไกร	ปราบไปได้ทั่วทศทิศ
ท้าวจักรวรรดิอสุรา	มีราชบัญชาประกาศิต
ใช้ให้ทหารผู้ร่วมคิด	ซึ่งมีฤทธิ์ยกพวกพลากร
ออกมาตั้งทัพขัดไว้	ที่ในแนวเนินสิงขร
ขอให้นิลพัทวานร	ไปสังหารราญรอนกุมภัณฑ์
อสุรผัดกับลูกพาลี	ผู้เรืองฤทธีแข็งขัน
ให้ไปทำลายพิธีกรรม์	ของมันให้เสียวิทยา ฯ
ฯ ๑๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระพรตสุริย์วงศ์นาถา
ได้ฟังพิเภกอสุรา	จึ่งบัญชาสั่งลูกพระกาล
ตัวท่านผู้มีฤทธิรอน	จงยกวานรทวยหาญ
ออกไปต่อกรรอนราญ	ฆ่ามารกระบิลให้บรรลัย
อันขุนกระบี่องคต	กับโอรสหนุมานทหารใหญ่
จงไปล้างพิธีกระลาไฟ	ให้เสร็จแต่ในเวลานี้ ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	องคตหลานท้าวโกสีย์
อสุรผัดนิลพัทผู้ฤทธี	อัญชุลีรับราชบัญชา
สามนายบังคมลาบาท	น้องนารายณ์ธิราชนาถา
ก็พากันรีบออกมา	จากสุวรรณพลับพลาอลงกรณ์ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	ฝ่ายนิลพัทก็จัดพล	เลือกล้วนฤทธิรณชาญสมร
พื้นพวกชมพูพระนคร	วานรครบสิบสมุทรไท
สองนายสอดเครื่องพิชัยยุทธ์	สำแดงฤทธิรุทรแผ่นดินไหว
ต่างตนก็แยกกันไป	โดยในพระบัญชาการ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	ฝ่ายนิลพัทผู้ศักดา	ยกพวกโยธาทวยหาญ
เยียดยัดอัดพื้นสุธาธาร	ปานดั่งสายน้ำในสาคร
ครั้นมาถึงที่สนามยุทธ์	ก็หยุดอยู่แทบเชิงสิงขร
ตั้งในชัยภูมิสถาวร	คอยดูฤทธิรอนอสุรา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	มารกระบิลสิทธิศักดิ์ยักษา
เห็นทัพวานรยกมา	อสุราจึ่งร้องถามไป
เหวยไอ้เดียรัจฉานทั้งหลาย	มนุษย์นายมึงนั้นอยู่ไหน
จึ่งให้แต่เหล่าลิงไพร	ยกพวกพลไกรมาทั้งนี้
อันผู้เป็นจอมโยธา	สมญาชื่อไรกระบี่ศรี
องอาจออกมาราวี	กับกูผู้มีฤทธิรอน
ดูดั่งหนึ่งลูกมฤคชาติ	จะมาต่อฤทธิ์ราชไกรสร
สำหรับแต่จะยับลงกับกร	สิ้นทั้งวานรพลไกร ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	นิลพัทชัยชาญทหารใหญ่
ได้ฟังจึ่งร้องตอบไป	เหวยไอ้จังไรอหังการ์
กูเป็นทหารพระจักรรัตน์	ชื่อพญานิลพัทแกล้วกล้า
อุปราชชมพูนครา	อานุภาพเลิศลบธาตรี
บัดนี้น้องพระภุชพงศ์	ทรงนามพระพรตเรืองศรี
ให้กูยกพลโยธี	มาเอาชีวีของมึงไป
เอ็งอย่าอวดฤทธิ์ว่ากล้าหาญ	จะทานฝีมือกูที่ไหนได้
สำหรับจะม้วยชีวาลัย	แต่ในนาทีไม่พริบตา ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	มารกระบิลสิทธิศักดิ์ยักษา
ได้ฟังจึ่งตอบวาจา	มึงหรือชื่อว่านิลพัท
ดั่งเด็กน้อยไม่รู้กลัวตาย	จะเอากายมาพานที่จักรผัด
หัวจะขาดจากกายพรายพลัด	ด้วยหัตถ์ของกูผู้ฤทธี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	นิลพัทผู้ชาญชัยศรี
ได้ฟังวาจาอสุรี	ชี้หน้าว่าเหวยไอ้จังไร
เย่อหยิ่งเจรจาให้เกินพักตร์	จะรู้จักพระกาลก็หาไม่
อย่าโอหังอ้างอวดฤทธิไกร	เดี๋ยวนี้จะได้เห็นกัน
ว่าแล้วชักตรีออกกวัดแกว่ง	สำแดงฤทธิไกรไหวหวั่น
ขับหมู่วานรทั้งนั้น	ให้เข้าโรมรันอสุรี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	ฝ่ายพลนิกรกระบี่ศรี
แยกกันออกไล่ราวี	ตีทัพกุมภัณฑ์วุ่นไป ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	ปากกัดตีนถีบมือตบ	แล่นตลบถาโถมโจมไล่
หักเอาด้วยกำลังฤทธิไกร	มิได้เงือดงดลดกร ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	พวกโยธามารชาญสมร
แยกกันออกจับวานร	ตะลุมบอนโรมรุกคลุกคลี
ยิงแย้งแทงฟันกันสับสน	ทรหดอดทนไม่ถอยหนี
กอดกัดฟัดกันประจัญตี	อสุรีไม่คิดตัวตาย ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	พวกพลวานรทั้งหลาย
โถมหักเอาด้วยกำลังกาย	ไพร่นายหนุนเนื่องกันเข้าไป
พลลิงชิงเอาอาวุธ	ฟันแทงแย้งยุทธ์หางดไม่
พลมารตายแตกทั้งทัพชัย	วานรรุกไล่ตีประดา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	มารกระบิลฤทธิไกรใจกล้า
เห็นพลตายยับก็โกรธา	ขับม้าแกว่งหอกเข้าลุยแทง
เลี้ยวไล่ซ้ายขวาหน้าหลัง	ด้วยกำลังศักดากล้าแข็ง
กระบี่ตายกลาดลงกลางแปลง	อสุราไล่แทงวุ่นไป ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	จึ่งลูกพระกาลทหารใหญ่
เห็นยักษาแทงหมู่กระบี่ไพร	โกรธาออกไล่ทะลวงตี
มือซ้ายฉวยหักคอม้า	มือขวาชิงหอกยักษี
แทงอาชาสิ้นชีวี	อสุรีตกพื้นสุธาธาร ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	มารกระบิลฤทธิไกรใจหาญ
เสียม้าเสียหอกสุรกานต์	ขุนมารประหวั่นพรั่นใจ
แล้วคิดมานะอหังการ์	โกรธาผุดลุกขึ้นได้
ฉวยชักคทาด้วยว่องไว	กวัดแกว่งเข้าไล่ราญรอน
ตีซ้ายป่ายขวาอุตลุด	ด้วยกำลังฤทธิรุทรชาญสมร
ต่างแข็งต่างขันประจัญกร	ตะลุมบอนรอนรับกันไปมา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	นิลพัทชาญชัยใจกล้า
ผาดโผนโจนไปด้วยศักดา	ฉวยหักคทาเสียทันที
แล้วแกว่งตรีเพชรดั่งเพลิงกาล	ทะยานเข้าโถมแทงยักษี
ล้มลงกับพื้นปถพี	อสุรีก็สิ้นชีวาลัย ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	ครั้นเสร็จซึ่งล้างมารกระบิล	จึ่งนิลพัททหารใหญ่
ก็ยกพหลพลไกร	กลับไปสุวรรณพลับพลา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	ฝ่ายว่าองคตทหารกล้า
กับอสุรผัดผู้นัดดา	ครั้นมาถึงเนินจักรวาล
แลไปเห็นโรงพิธี	ข้างเชิงคีรีสูงตระหง่าน
มีพวกอสูรหมู่มาร	ทุกด้านตระเวนรอบไป
สองนายกวัดแกว่งอาวุธ	สำแดงฤทธิรุทรแผ่นดินไหว
ลงจากอากาศด้วยว่องไว	เข้าไล่ฆ่าพลกุมภัณฑ์ ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	หัวขาดตัวขาดมือขาด	ล้มกลาดกลิ้งกลางพนาสัณฑ์
บรรดาโยธาที่เหลือนั้น	วิ่งแยกแตกกันเป็นโกลา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เห็นบรรลัยจักรชูศร	ประนมกรร่ายเวทคาถา
อสุรผัดเผ่นโผนมา	ฉวยจิกเกศาอสุรี
องคตหลานท้าวหัสนัยน์	ทะยานไปถีบต้องยักษี
ตกจากบัลลังก์รูจี	สองนายรุมตีขุนมาร ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	บรรลัยจักรฤทธิไกรใจหาญ
ตกลงยังพื้นสุธาธาร	ขุนมารลืมเนตรขึ้นแลไป
เห็นวานรกับอสุรา	โกรธาดั่งหนึ่งเพลิงไหม้
ผุดลุกขึ้นแกว่งศรชัย	เข้าไล่ถาโถมโรมรัน ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	องคตฤทธิแรงแข็งขัน
แกว่งพระขรรค์ชัยดั่งไฟกัลป์	ถอยรับกุมภัณฑ์รอมา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	ฝ่ายอสุรผัดก็ร้องเย้ย	เหวยบรรลัยจักรยักษา
วานนี้มึงทำอหังการ์	อวดกล้าเย่อหยิ่งไปชิงชัย
กับน้องพระภุชพงศ์ทรงครุฑ	ผู้มีฤทธิรุทรแผ่นดินไหว
วันนี้เอ็งคิดประการใด	ไม่ยกพลไกรไปต่อตี
หรือกลัวจะม้วยมรณา	จึ่งมามุดหัวอยู่ที่นี่
ให้น้องสมเด็จพระจักรี	คอยทีจะต่อฤทธิรอน
จึ่งใช้กูชื่ออสุรผัด	มาเร่งรัดให้มึงชุบศร
เสร็จแล้วจงยกพลนิกร	ไปต่อด้วยภูธรอันศักดา ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	บรรลัยจักรสุริย์วงศ์ยักษา
ได้ฟังยิ่งกริ้วโกรธา	ชี้หน้าแล้วร้องตอบไป
เหม่ไอ้ส่ำสามทรลักษณ์	จะเป็นยักษ์เป็นลิงก็มิใช่
ด้านหน้าว่าได้ไม่อายใจ	ไอ้ชาติจังไรสาธารณ์
หัวมึงจะขาดกลิ้งอยู่	ด้วยมือกูผู้ทรงกำลังหาญ
ว่าแล้วโลดโผนโจนทะยาน	ขุนมารเข้าไล่โรมรัน ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	สองนายฤทธิแรงแข็งขัน
ต่างหนีต่างไล่พัลวัน	เย้ยหยันล้อเลียนอสุรา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	ครั้นแล้วทั้งสองอาหลาน	ถีบทะยานผ่านขึ้นเวหา
กลับไปสุวรรณพลับพลา	พร้อมพญานิลพัทผู้ฤทธี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	ครั้นถึงสามนายเข้าไปเฝ้า	น้อมเกล้าประณตบทศรี
น้องพระหริรักษ์จักรี	ทูลความตามที่ได้โรมรัน ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระพรตฤทธิรงค์รังสรรค์
ฟังสามทหารชาญฉกรรจ์	ทรงธรรม์ชื่นชมด้วยสมคิด
พักตร์ผ่องดั่งดวงจันทรา	จึ่งมีบัญชาประกาศิต
มิเสียแรงปรีชาญชำนาญฤทธิ์	ทศทิศไม่มีใครต่อกร
ควรแล้วที่ท่านเป็นทหาร	องค์พระอวตารทรงศร
ไว้ชื่อลือเดชขจายจร	ให้ถาวรไปชั่วกัปกัลป์
ตรัสแล้วเสด็จจากอาสน์	งามดั่งเทวราชในสวรรค์
กรายกรย่างเยื้องจรจรัล	เข้ายังสุวรรณพลับพลา ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ฝ่ายบรรลัยจักรยักษา
ครั้นเสียตบะกิจวิทยา	อสุรากริ้วโกรธดั่งเพลิงกาล
ฉิฉะอ้ายพวกปัจจามิตร	ทะนงฤทธิ์ติดตามมาหักหาญ
ฆ่าหมู่พหลพลมาร	บรรลัยลาญแตกยับทั้งทัพชัย
ดีแล้วจะได้เห็นกัน	กูจะล้างชีวันเสียให้ได้
ว่าพลางก็เลิกพลไกร	เหาะกลับไปราชธานี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	ลงยังทวารนัคเรศ	พบกองคอยเหตุยักษี
รู้ว่ามารกระบิลสิ้นชีวี	ด้วยมือกระบี่อันศักดา
ตกใจดั่งหนึ่งมัจจุราช	มาฟันฟาดตัดกรเบื้องขวา
ยืนขึงตะลึงทั้งกายา	อสุรานิ่งนึกตรึกไตร
ฉิฉะไพรีนี้สามารถ	องอาจแยกทหารก็ทำได้
คิดแล้วก็พากันเข้าไป	ยังในพระโรงโอฬาร ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	ครั้นถึงน้อมเศียรบังคมคัล	พระปิ่นเกล้ามลิวันราชฐาน
ต่างทูลมูลเหตุเภทพาล	ซึ่งเสียการเสียชัยแก่ไพรี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวจักรวรรดิยักษี
แจ้งว่าโอรสเสียพิธี	มารกระบิลอสุรีก็บรรลัย
ตกใจนั่งขึงตะลึงคิด	ถอนจิตร้อนทรวงดั่งเพลิงไหม้
นิ่งอยู่เป็นครู่แล้วตรัสไป	อันไพรีทำได้ดั่งใจนึก
เพราะไอ้พิเภกยักษา	มันเป็นโหราตาศึก
บอกกลแนะนำลํ้าลึก	ปัจจามิตรจึ่งฮึกอหังการ
สงครามครั้งนี้หนักนัก	พลลิงพลยักษ์ก็อาจหาญ
ตัวเจ้าผู้มีปรีชาชาญ	จะคิดอ่านล้างมันประการใด ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	บรรลัยจักรผู้มีอัชฌาสัย
ได้ฟังบรรหารภูวไนย	บังคมไหว้สนองพระบัญชา
อันสงครามมนุษย์แลวานร	ถึงจะมีฤทธิรอนแกล้วกล้า
ตัวลูกก็ทรงศักดา	ใต้ฟ้าย่อมนับว่าชายชาญ
มาตรแม้นถึงเสียพิธี	ใช่ที่จะเกรงกำลังหาญ
พรุ่งนี้จะยกไปรอนราญ	มิให้เคืองบทมาลย์พระบิดร ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวจักรวรรดิชาญสมร
ฟังพระโอรสฤทธิรอน	ภูธรค่อยคลายสบายใจ
สี่ปากสำรวลสรวลสันต์	แปดหัตถ์ตบสนั่นหวั่นไหว
ลูบหน้าลูบหลังแล้วตรัสไป	เจ้าผู้ดวงใจของบิดา
จงทรงเดชาวราฤทธิ์	ดั่งพระอาทิตย์แสงกล้า
อันศัตรูหมู่พวกพาลา	จงแพ้ศรเหราของเจ้านี้ ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	จึ่งบรรลัยจักรยักษี
ก้มเกล้ารับพรด้วยยินดี	ถวายอัญชุลีแล้วลาไป ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	ครั้นถึงปราสาทสุรกานต์	จึ่งสั่งเสนามารผู้ใหญ่
พรุ่งนี้กูจะยกไปชิงชัย	จงเกณฑ์พลไว้ให้พร้อมกัน ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	เสนีธิบดีคนขยัน
รับสั่งลูกเจ้ามลิวัน	บังคมคัลแล้วรีบออกมา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ
ยานี

๏	เกณฑ์พวกทหารชำนาญศึก	สี่หมู่ห้าวฮึกแกล้วกล้า
ขุนช้างขี่ช้างชนะงา	ถือของ้าวง่ากระหยับฟัน
ขุนม้าขี่ม้าอาชาชาติ	กวัดแกว่งทวนมาศดั่งจักรผัน
ขุนรถขี่รถเรือนสุวรรณ	กรกุมเกาทัณฑ์ประลองยุทธ์
ขุนพลเร่งรัดจัดพล	สับสนแน่นนันต์นับสมุทร
ล้วนถือเครื่องสรรพอาวุธ	กวัดแกว่งอุตลุดทั้งไพร่นาย
ต่างประกวดอวดฤทธิ์คะนองฮึก	ดูพิลึกดั่งจะพลิกแผ่นดินหงาย
กองหนึ่งมีธงสามชาย	ตั้งรายตามแถวรัถยา ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	บรรลัยจักรสุริย์วงศ์ยักษา
ครั้นใกล้ศุภฤกษ์เวลา	เสด็จมาที่สรงสาคร ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ
โทน

๏	ชำระสระสนานสำราญองค์	ทรงสุคนธ์ปนปรุงเกสร
สอดใส่สนับเพลาเชิงงอน	ภูษารูปกินนรกระหนกพัน
ชายไหวแก้วประพาฬก้านขด	ชายแครงมรกตทับทิมคั่น
ฉลององค์พื้นตาดเครือวัลย์	เกราะแก้วกุดั่นทับทิมพราย
ตาบทิศทับทรวงดวงผลึก	ทรงสังวาลศึกสามสาย
รัดองค์เฟื่องห้อยพลอยราย	ทองกรมังกรกลายพาหุรัด
ธำมรงค์เรือนเก็จเพชรแพร้ว	มงกุฎแก้วสุรกานต์กาบสะบัด
กุณฑลมาลัยดอกไม้ทัด	กรรเจียกจำรัสอลงกรณ์
แล้วจับเมฆสูรจักรกรด	สะพักเหราพตพระแสงศร
งามทรงดั่งองค์พระบิดร	บทจรขึ้นรถสุวรรณพราย ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ
โทน

๏	รถเอยรถทรง	กำกงเนาวรัตน์จำรัสฉาย
งอนระหงปักธงสามชาย	บัลลังก์เก็จเพชรพรายอลงการ
กาบซุ้มสุวรรณบันกระหนก	ชั้นเหมบุษบกมุกดาหาร
ห้ายอดสอดดวงแก้วประพาฬ	แลลํ้าวิมานทินกร
เทียมด้วยสีหราชสองพัน	โลทันมือถือธนูศร
มยุรฉัตรพัดโบกจามร	ทอนตะวันกลดกลิ้งกระชิงทอง
เสียงฆ้องกลองประโคมโครมครึก	แตรสนั่นพันลึกกึกก้อง
ธงทิวริ้วเรียบไปตามกอง	โห่ร้องขับแข่งกันไป ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	ครั้นถึงซึ่งที่สนามยุทธ์	จึ่งให้หยุดโยธาทัพใหญ่
ตั้งมั่นลงตามชายไพร	ในที่ชัยภูมิสถาวร ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ
 

๙๕
๙๕