๏	 มาจะกล่าวบทไป	ถึงกุมภกาศยักษา
อยู่ในพิชัยลงกา	นางสำมนักขาเป็นชนนี
อันองค์พระราชบิดร	นามกรชิวหายักษี
อายุนั้นได้สิบเก้าปี	อสุรีรำพึงคะนึงคิด
จะใคร่ได้เทพศาสตรา	อันศักดาปราบได้ถึงดุสิต
กูจะตั้งตบะบำรุงฤทธิ์	ด้วยพิธีมหาพัทกัลป์
คิดแล้วชำระสระสรง	ทรงเครื่องพรรณรายฉายฉัน
ออกจากที่อยู่กุมภัณฑ์	จรจรัลขึ้นเฝ้าพระบิดา ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ กราว

๏	ครั้นถึงจึ่งกราบกับบาท	พระชนนีบิตุราชนาถา
ทูลว่าอันตัวของลูกยา	ไม่มีสาตราสิ่งใด
แม้นเกิดข้าศึกปัจจามิตร	จะรบรอต่อฤทธิ์เขาไม่ได้
จะขอลาข้ามมหาสมุทรไป	ตั้งใจทำกิจพิธี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	บิตุเรศมารดาทั้งสองศรี
ได้ฟังโอรสร่วมชีวี	มีความยินดีปรีดา
กอดจูบลูบพักตร์แล้วอวยชัย	เจ้าไปจงสมปรารถนา
ให้เลื่องชื่อลือฤทธิ์เดชา	ใต้ฟ้าอย่ามีใครต่อกร ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	กุมภกาศขุนมารชาญสมร
ก้มเกล้าคำนับรับพร	สำแดงฤทธิรอนแล้วเหาะไป ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	ครั้นถึงฟากฝั่งโคทา	เป็นที่หิมวาป่าไผ่
ร่มรกปรกชัฏสงัดใจ	ใกล้แนวมรรคาพนาลี
จึ่งเห็นแผ่นผาศิลาพราย	เขียวลายดั่งเนรคันถี
อยู่กลางหว่างไผ่ก็ยินดี	อสุรีชำระกายา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	ทรงผ้าโขมพัสตร์ขาวสะอาด	ระบายลาดพาดเหนืออังสา
จุณเจิมเฉลิมพักตรา	มุ่นชฎาห่อเกล้าเป็นโยคี
ประดับองค์บงเฉียงสายธุหร่ำ	สวมใส่ประคำมณีศรี
มือถือธูปเทียนมาลี	อสุรีก็เดินเข้าไป ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เสมอ

๏	นั่งพับแพนงเชิงตามตำรา	หลับตาอ่านเวทโดยไสย
ผ่อนลมเข้าออกหายใจ	มิได้ไหวกายกุมภัณฑ์ ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ ตระ

๏	เดชะพระมนต์อันชัยชาญ	พสุธาสะท้านสะเทือนลั่น
กึกก้องทั้งท้องพนาวัน	สนั่นถึงชั้นพรหมมา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ สาธุการ
ยานี

๏	เมื่อนั้น	ฝ่ายบรมพรหมเมศนาถา
สถิตเหนือทิพอาสน์โอฬาร์	ที่ในมหาวิมานทอง
ได้ยินโลกากุลาหล	เป็นพิกลเอิกเกริกกึกก้อง
สำเนียงดังเสียงฟ้าคะนอง	ก็ส่องทิพเนตรลงไป
จึ่งเห็นกุมภกาศอสุรี	มาตั้งพิธีที่ป่าไผ่
จะขอเทพอาวุธชิงชัย	จำกูจะให้ดั่งจินดา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ
ร่าย

๏	คิดแล้วจึ่งจับพระขรรค์	อันมีอานุภาพแกล้วกล้า
ปราบได้ทั้งไตรโลกา	ก็ทิ้งลงมาให้ขุนมาร ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ รัว

๏	เมื่อนั้น	กุมภกาศฤทธิไกรใจหาญ
เห็นพระขรรค์แก้วสุรกานต์	บันดาลตกตรงพักตรา
ให้คิดทิฏฐิมานะนัก	ขุนยักษ์โกรธกริ้วนิ่วหน้า
เหม่เหม่ดูดู๋พรหมมา	หยาบช้าไม่เกรงกุมภัณฑ์
ตัวกูเป็นหลานทศพักตร์	พญายักษ์ปราบได้ทั้งสรวงสวรรค์
ไม่ควรจะทิ้งมาให้กัน	จะเอาพระขรรค์ไปไยมี
แม้นมิถึงมือกูไม่รับ	จะเคี่ยวขับอ่านเวทอยู่ที่นิ่
คิดแล้วสำรวมอินทรีย์	อสุรีหลับเนตรภาวนา ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ ตระ

๏	เมื่อนั้น	พระลักษมณ์สุริย์วงศ์กนิษฐา
ภักดีปรนนิบัติพระพี่ยา	กับนางสีดาดวงจันทร์
ดั่งองค์บิตุเรศชนนี	ไม่มีรังเกียจเดียดฉันท์
เที่ยวหาผลไม้เผือกมัน	เป็นนิจทุกวันเวลา
ครั้นรุ่งก็จับขอคาน	กระเช้าสานแสรกใส่บ่า
เสด็จออกจากบรรณศาลา	ไปตามมรรคาพนาลัย ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เพลง

๏	เที่ยวเก็บผลไม้ในไพรชัฏ	เลาะลัดเลี้ยวมาถึงป่าไผ่
แลเห็นพระขรรค์แก้วแววไว	วางอยู่ที่ในพนาลี
ให้ฉงนสนเท่ห์วิญญาณ์	ของใครมาทิ้งไว้ที่นี่
หรือนักสิทธ์วิทยาราวี	ต่อตีชิงนารีผลกัน
ที่น้อยศักดาวราฤทธิ์	จึ่งสิ้นชีวิตอาสัญ
คิดแล้ววางกระเช้าเผือกมัน	หยิบพระขรรค์กวัดแกว่งไปมา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เชิดฉิ่ง

๏	เมื่อนั้น	ฝ่ายกุมภกาศยักษา
ครั้นแสงวามวาบปลาบตา	อสุราลืมเนตรแลไป
คิดว่าบรมพรหมาน	ลงมาประทานอาวุธให้
พิศดูก็เห็นเป็นชีไพร	แกว่งพระขรรค์ชัยดั่งไฟกัลป์
มีความพิโรธโกรธนัก	ขุนยักษ์ผุดลุกขึ้นตัวสั่น
กระทืบบาทแกว่งกระบองขบฟัน	กุมภัณฑ์ถาโถมโจมตี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	พระลักษมณ์ทรงสวัสดิ์รัศมี
เหลือบแลไปเห็นอสุรี	ทะยานเข้าราวีถึงองค์
กวัดแกว่งพระขรรค์อันศักดา	งามสง่าดั่งท้าวครรไลหงส์
ผาดแผลงสำแดงฤทธิรงค์	ตรงเข้าโจมจับกุมภัณฑ์ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เท้าขวาก็เหยียบเข่าซ้าย	เขม้นหมายจะฆ่าให้อาสัญ
กลอกกลับจับกันพัลวัน	ต่างแทงต่างฟันประจัญตี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	กุมภกาศสิทธิศักดิ์ยักษี
รบชิดไม่คิดชีวี	ได้ทีวิ่งผลุนหมุนมา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	โลดโผนโจนจับพระลักษมณ์	โหมหักเอาด้วยกำลังกล้า
กวัดแกว่งกระบองเป็นโกลา	ตีซ้ายป่ายขวาไม่งดกร ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	พระลักษมณ์สุริย์วงศ์ทรงศร
สัประยุทธ์ต้านทานราญรอน	ตะลุมบอนเข่นฆ่าราวี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เท้าซ้ายนั้นเหยียบบ่าขวา	มือคว้าชิงกระบองยักษี
เคล่าคล่องว่องไวในที	แกว่งพระขรรค์อันมีฤทธิไกร
หวดด้วยกำลังสามารถ	ต้องกุมภกาศไม่ทนได้
เศียรนั้นก็ขาดกระเด็นไป	ล้มในพ่างพื้นพสุธา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด โอด

๏	ครั้นเสร็จซึ่งมล้างขุนมาร	น้องพระอวตารนาถา
เก็บได้ผลไม้นานา	รีบมาอรัญกุฎี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ

๏	ครั้นถึงประณตบทบงสุ์	ทูลองค์พระเชษฐาเรืองศรี
ข้าน้อยไปพบอสุรี	อยู่ที่ในป่าเวฬุวัน
ได้ต่อสัประยุทธ์รอนราญ	ขุนมารสิ้นชีพอาสัญ
ทูลความตามได้สำคัญ	แล้วถวายพระขรรค์ฤทธิรอน ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระนารายณ์สุริย์วงศ์ทรงศร
รับพระขรรค์แก้วอลงกรณ์	ภูธรพิศดูก็ยินดี
ลูบหลังแล้วมีประกาศิต	พ่อร่วมชีวิตของพี่
ซึ่งเจ้าไปมล้างอสุรี	มีชัยแล้วได้พระขรรค์มา
พี่เห็นเป็นเทพอาวุธ	ใช่ของมนุษย์ในใต้หล้า
อานุภาพปราบได้ทั้งโลกา	แก้วตาเอาไว้สำหรับกร
ตรัสแล้วก็ส่งพระขรรค์ให้	อวยชัยด้วยความสโมสร
ศัตรูหมู่พาลจะราญรอน	อย่าต่อกรเจ้าได้ทั้งธาตรี ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	พระลักษมณ์ทรงสวัสดิ์รัศมี
ประนมกรรับพรพระจักรี	ทั้งพระขรรค์โมลีเทวัญ
มีความชื่นชมโสมนัส	ดั่งได้สมบติสรวงสวรรค์
แล้วถวายผลไม้เผือกมัน	เปรี้ยวหวานสารพันที่ได้มา
ทั้งน้ำผึ้งรวงกระจับสด	อันโอชารสของป่า
เสร็จแล้วถวายบังคมลา	มายังที่อยู่ภูมี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เสมอ

๏	เมื่อนั้น	พระอวตารทรงสวัสดิ์รัศมี
แต่มาอยู่โคทาวารี	เป็นที่วิเวกสงัดใจ
จำเริญภาวนารักษาจิต	กองกูณฑ์กระลากิจโดยไสย
เป็นนิจนิรันดร์ทุกวันไป	ภูวไนยสำราญวิญญาณ์ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ สาธุการ

๏	เมื่อนั้น	ฝ่ายท้าวทศเศียรยักษา
เสวยแสนสมบัติโอฬาร์	ในทวีปลงกาธานี
กับนางมณโฑนงลักษณ์	เป็นอัคเรศมเหสี
อันฝูงอนงค์นารี	มีประมาณได้หมื่นหกพัน
ล้วนแต่ทรงโฉมประโลมจิต	พิศพักตร์เพียงอัปสรสวรรค์
อรชรอ้อนแอ้นวิไลวรรณ	เป็นเวรเกณฑ์กันประจำงาน
ขับกล่อมฟ้อนรำบำเรอราช	พิณพาทย์จำเรียงเสียงหวาน
แสนสุขดั่งองค์มัฆวาน	อันสถิตวิมานอลงกรณ์ ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ
ร่าย

๏	คิดจะใคร่ไปเที่ยวประพาสไพร	ชมพรรณมิ่งไม้ในสิงขร
จึ่งเสด็จย่างเยื้องบทจร	กรายกรออกท้องพระโรงคัล ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ

๏	ลดองค์ลงเหนือบัลลังก์รัตน์	ภายใต้เศวตฉัตรฉายฉัน
พร้อมหมู่อสุรกุมภัณฑ์	ก้มเกล้าอภิวันท์ดาษดา
จึ่งมีพระราชบรรหาร	แก่ชิวหามารยักษา
เราจะไปเล่นอรัญวา	โดยช้าสักเจ็ดราตรี
ตัวเจ้าผู้มีฤทธิไกร	ต่างตาต่างใจของพี่
จงอยู่รักษาธานี	อย่าให้มีอันตรายภัยพาล
ตรัสแล้วจึ่งสั่งเสนา	ให้เตรียมโยธาทวยหาญ
อีกทั้งรถทรงอลงการ	ทั่วทั้งพนักงานนอกใน ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	มโหทรเสนาผู้ใหญ่
รับสั่งแล้วคลานออกไป	จากพระโรงชัยอลงกรณ์ ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ ปฐม
ยานี

๏	จัดเป็นพวงเพชรพยุหบาตร	โดยเสด็จประพาสมาแต่ก่อน
หมู่หนึ่งเสื้อม่วงอรชร	กรกุมคาบศิลายืนยัน
หมู่หนึ่งล้วนเหล่าเสื้อแดง	ถือหอกกวัดแกว่งดั่งจักรผัน
หมู่หนึ่งใส่เสื้อสีจันทร์	มือถือเกาทัณฑ์ลูกยา
หมู่หนึ่งล้วนใส่เสื้อดำ	ถือง้าวกรายรำเงื้อง่า
ม้าแซงช้างกันชนะงา	ค่ายคํ้าพังคาอลวน
พร้อมทั้งรถทรงรถประเทียบ	ร่ายเรียบตามแนวแถวถนน
เยียดยัดอัดแออึงอล	ต่างตนคอยเสด็จอสุรี ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	ทศเศียรสุริย์วงศ์ยักษี
ไสยาสน์ในราษราตรี	กับมณโฑสิริกัลยา
ครั้นพระอุทัยเรืองรอง	แสงทองจำรัสเวหา
จึ่งชวนเมียรักร่วมชีวา	เสด็จมาสระสรงวาริน ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เสมอ
โทน

๏	ให้ไขท่อแก้วปทุมมาลย์	สุคนธาหอมหวานตระการกลิ่น
สอดสนับเพลาเชิงนาคินทร์	ภูษาทรงเข้าบิณฑ์พื้นแดง
นางทรงภูษิตพื้นทอง	สไบกรองรองตาดเครือแย่ง
พญามารทรงสอดชายแครง	ทับทรวงลายแทงสังวาลวัลย์
นางทรงพาหุรัดจำรัสพลอย	สะอิ้งสร้อยตาบทับประดับถัน
ท้าวทรงทองกรมังกรพัน	ตาบทิศกุดั่นอำไพ
ต่างทรงธำมรงค์เพชรแพร้ว	มงกุฎแก้วกุณฑลดอกไม้ไหว
ลงจากมหาปราสาทชัย	เสด็จไปด้วยฝูงนารี ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ เสมอ

๏	งามดั่งบรมพรหมา	เลื่อนลอยจากฟ้าราศี
ครั้นถึงเกยแก้วรูจี	อสุรีขึ้นรถพรรณราย ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ
โทน

๏	รถเอยราชรถทรง	ดุมกงดวงแก้วมณีฉาย
แอกงอนอ่อนงามสุพรรณพราย	บัลลังก์กรายล้วนรูปเทวัญ
เทียบรถเทียมราชไกรสร	เผ่นโจนโผนจรดั่งจักรผัน
ขุนรถขับรีบยืนยัน	ครบสรรพ์เครื่องสูงรูจี
ปี่ฆ้องเป่าขานประสานกลอง	เสนาะกรรณสนั่นก้องอึงมี่
เสียงสะท้านแซ่สะเทือนปัถพี	ผงคลีพัดคลุ้มเมฆา
รถประเทียบเปรียบประทับขับตาม	ระบัดงอนระเบียบงามงามสง่า
หมู่ทหารมารโห่เป็นโกลา	กรีธาพลเข้าพนาลัย ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ เชิด

๏	จึ่งชวนองค์อัครเทวี	กับอนงค์นารีน้อยใหญ่
ลงจากรถแก้วแววไว	เสด็จไปตามแนวมรรคา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ
ชมดง

๏	ลดเลี้ยวเที่ยวชมทิชากร	บินร่อนจับพรรณพฤกษา
สร้อยทองจับต้นคนทา	สาลิกาจับแก้วพลอดกัน
กระลิงจับกิ่งกาหลง	ฝูงหงส์จับไม้กะทั่งทัน
ดอกบัวจับกิ่งสัตบรรณ	เขาขันบนต้นตะเคียนทอง
นางนวลจับต้นอินทนิล	นกกระทาจับกระถินขันก้อง
เค้าโมงจับโมกเมียงมอง	แก้วจับเกดร้องริมทาง
แขกเต้าจับแต้วบนเขาสูง	ยูงจับยางว่อนฟ้อนหาง
นกกวักจับกิ่งหูกวาง	นกลางจับเลียบเรียงราย
การเวกบินว่อนมาจับหว้า	นกคล้าร่อนเคล้าจับขลาย
พระพานางยุรยาตรนาดกราย	เดินชายเที่ยวชมสำราญใจ ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ เพลง

๏	ครั้นชายบ่ายแสงสุริย์ฉาน	จึงให้หยุดพลหาญน้อยใหญ่
ตั้งที่ประทับพลับพลาชัย	แรมอยู่กลางไพรพนาลี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	ฝ่ายองค์ชิวหายักษี
ครั้นท้าวทศเศียรอสุรี	ออกจากธานีลงกา
จึ่งเกณฑ์พหลพลมาร	แบ่งการปันด้านรักษา
ป้อมค่ายหอรบทวารา	ทุกช่องเสมานางจรัล
สารวัดตรวจตราทุกหน้าที่	มีทั้งกองหนุนกองขัน
นั่งยามตามไฟผลัดกัน	กำชับตีรันวุ่นไป ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เจรจา

๏	อันตัวพญาอสุรา	จะนอนสักเวลาก็หาไม่
เกรงจะมีเหตุเภทภัย	เที่ยวไปรอบราชธานี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	ท้าวทศพักตร์ยักษี
ประพาสไพรได้เจ็ดราตรี	อสุรีเป็นสุขสำราญ
จึ่งสั่งมโหทรเสนา	จงเตรียมโยธาทวยหาญ
ให้พร้อมไว้ในราตรีกาล	เราจะคืนราชฐานวังจันทน์ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	มโหทรเสนาคนขยัน
รับสั่งพญากุมภัณฑ์	ถวายบังคมคัลแล้วออกไป ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ ปฐม

๏	ให้เตรียมรถรัตน์อัสดร	โยธาพลากรน้อยใหญ่
ดั้งกันแซงนอกแซงใน	พร้อมไว้คอยเสด็จอสุรา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เจรจา
ช้า

๏	เมื่อนั้น	ทศเศียรสุริย์วงศ์ยักษา
บรรทมในสุวรรณพลับพลา	กับมณโฑโสภาเทวี
ฝ่ายฝูงสุรางค์พระกำนัล	ผลัดกันบำเรอดีดสี
ประสานเสียงเพียงทิพดนตรี	เรื่อยรี่โอดพันบรรเลงลาน
โหยหวนครวญขับพร้อมเพราะ	เสนาะรสสำเนียงเสียงหวาน
ฟังเล่นเป็นสุขสำราญ	พญามารบรรทมหลับไป ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ กล่อม
ร่าย

๏	ครั้นดาวเดือนเลื่อนลับอัมพร	ทินกรเยี่ยมยอดเนินไศล
เสียงวิหคนกร้องก้องไพร	ไก่แก้วเกริ่นขันสนั่นดง
ก็ฟื้นตื่นจากไสยาสน์	ชวนโฉมอัครราชนวลหง
ชำระสระสนานสำราญองค์	ทรงเครื่องเรืองอร่ามรูจี
เสร็จแล้วขึ้นรถสุรกานต์	กับมณโฑเยาวมาลย์มเหสี
ให้เลิกพหลมนตรี	คืนเข้าบุรีลงกา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เชิด

๏	แลเห็นฝูงสัตว์จัตุบาท	สิงหราชโคกระทิงมหิงสา
แรดช้างกวางทรายพยัคฆา	เที่ยวอยู่ชายป่าพนาวัน
จึ่งหยุดพิชัยราชรถ	สั่งทศโยธาพลขันธ์
ให้แยกเป็นปีกกาดากัน	สกัดกั้นล้อมจับมฤคี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	ฝ่ายหมู่ทหารยักษี
รับสั่งแล้วไล่ด้วยยินดี	โห่เร้าอึงมี่เป็นโกลา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	บ้างแทงบ้างจับสับสน	อลวนวุ่นวายไปในป่า
กินเล่นเต้นรำเฮฮา	จวนเวลาสิ้นแสงทินกร ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	ฝ่ายองค์ชิวหาชาญสมร
ตั้งแต่รักษาพระนคร	อดนอนเที่ยวตรวจกระเวนไป
ถ้วนทั้งเจ็ดวันเจ็ดคืน	จะได้หลับสักตื่นก็หาไม่
ให้เงื่องงุนอิดโรยอ่อนใจ	คิดจะใคร่ระงับอินทรีย์
เกรงว่าจะมีศัตรู	จู่เข้ามาปล้นบุรีศรี
ครั้นคํ่ายํ่าแสงพระรวี	อสุรีนิมิตกายา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ ตระ

๏	ใหญ่เท่าบรมพรหมาน	สุงตระหง่านเงื้อมงํ้าเวหา
แลบมลิ้นปิดกรุงลงกา	อสุราก็หลับสนิทไป ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ ตระ

๏	อันหมู่พหลพลยักษ์	ใครจักตรวจตราก็หาไม่
นั่งกรนนอนกรนสบายใจ	หลับไหลละเมอไม่สมประดี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ทศเศียรสุริย์วงศ์ยักษี
หยุดไล่มฤคาจนราตรี	อสุรีเป็นสุขสำราญ
จึ่งให้กลับราชรถทรง	เลิกหมู่จัตุรงค์ทวยหาญ
ออกจากป่าระหงดงดาน	คืนเข้าราชฐานลงกา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	รีบรถรีบทศโยธี	ข้ามคีรีหว่างทุ่งวุ้งป่า
พอยํ่าฆ้องสองยามเวลา	ก็เข้ามาถึงเวียงชัย ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เห็นเป็นมืดมนอนธการ	จะสำคัญบ้านเมืองก็ไม่ได้
ให้คิดฉงนสนเท่ห์ใจ	เหตุใดมาเป็นดั่งนี้
หรือมีไพรีมาบีฑา	สังหารชิวหายักษี
ทำฤทธิ์ปิดราชธานี	จะต่อตีด้วยกูผู้ชัยชาญ
คิดแล้วจึ่งมีพจนารถ	เหวยหมู่อำมาตย์ทวยหาญ
จงเข้าไปดูเหตุการณ์	ในราชฐานธานี
เรียกหมู่ชาวป้อมล้อมวัง	ทั้งองค์ชิวหายักษี
ซึ่งอยู่รักษาบุรี	ร้ายดีให้แจ้งกิจจา ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	หมู่มารทหารซ้ายขวา
รับสั่งแล้วถวายบังคมลา	อสุราก็พากันเข้าไป ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	ต่างคนต่างร้องตะโกนเรียก	เสียงเพรียกแผ่นพื้นแผ่นดินไหว
อื้ออึงไปรอบเวียงชัย	ใครจะขานออกมาก็ไม่มี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวราพนาสูรยักษี
พิโรธโกรธกริ้วเป็นโกลี	อสุรีผุดลุกขึ้นยืนยัน
สิบปากขบเขี้ยวเคี้ยวกราม	แผดร้องคำรามดั่งฟ้าลั่น
ตาแดงดั่งแสงเพลิงกัลป์	ยี่สิบกรกุมสรรพสาตรา
ให้เร่งรถเร่งทศทวยหาญ	แกว่งจักรสุรกานต์เงื้อง่า
แสงดั่งฟ้าแลบแปลบปลาบตา	อสุราขว้างไปด้วยฤทธี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เชิด

๏	โชติช่วงสว่างทั้งแดนดิน	ถูกมลิ้นชิวหายักษี
ขาดกระเด็นไปจากอินทรีย์	ก็สุดสิ้นชีวีทันใด ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ โอด

๏	บัดนั้น	ฝ่ายหมู่ทหารน้อยใหญ่
ซึ่งประจำป้อมค่ายทวารชัย	กองกระเวนนอกในพร้อมกัน
บรรดาหญิงชายในพารา	เห็นชิวหาม้วยอาสัญ
ตกใจเพียงสิ้นชีวัน	หน้าซีดตัวสั่นไม่สมประดี
ต่างตนอุ้มลูกจูงหลาน	บ้างวิ่งบ้างคลานอึงมี่
คิดว่าข้าศึกมาราวี	วิ่งหนีไปทั้งพารา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	ทศเศียรสุริย์วงศ์ยักษา
ได้ยินเสียงอื้ออึงเป็นโกลา	ก็แลเห็นลงกากรุงมาร
มีความชื่นชมโสมนัส	สำรวลตบหัตถ์ฉัดฉาน
จึ่งมีพจนารถโองการ	ให้ทหารทำลายทวารา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	พวกพลโยธีกองหน้า
ครั้นได้รับสั่งเจ้าลงกา	อสุราวิ่งวุ่นเข้าไป
บ้างกระทุ้งบ้างฟันอลหม่าน	ทวารเหล็กหักลงไม่ทนได้
ชายหญิงซึ่งอยู่ในเวียงชัย	ตกใจวิ่งร้องไม่สมประดี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด เจรจา

๏	เมื่อนั้น	ท้าวทศพักตร์ยักษี
ให้ขับรถแก้วมณี	เข้าในบุรีลงกา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	ครั้นถึงซึ่งหน้าพระลาน	เห็นชิวหามารยักษา
ต้องจักรสุดสิ้นชีวา	อสุราตระหนกตกใจ
พิศพักตร์อนุชาแล้วอาวรณ์	แสนทุกข์ทอดถอนใจใหญ่
จนถึงเกยแก้วแววไว	ตะลึงไปมิได้พาที
จึ่งเสด็จลงจากรถทรง	กับองค์มณโฑมเหสี
ขึ้นปราสาทรัตน์มณี	เข้าที่สิริไสยา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เสมอ

๏	เมื่อนั้น	ฝ่ายนวลนางสำมนักขา
แจ้งว่าองค์พระภัสดา	ต้องจักราวุธของพี่ชาย
สิ้นชาติสิ้นชีพชีวัน	ตกใจตัวสั่นขวัญหาย
ลุกขึ้นตีอกวุ่นวาย	สยายผมวิ่งมาทันที ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	ครั้นถึงจึ่งเข้ากอดบาท	พระสามีธิราชยักษี
จิตใจไม่เป็นสมประดี	โศกีสะอื้นร่ำไร ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ โอด
โอ้

๏	โอ้ว่าปิ่นเกล้าของเมียเอ๋ย	กรรมสิ่งใดเลยมาซัดให้
เสียแรงตรำตรากลำบากใจ	เที่ยวไปตรวจตราพลากร
รอบราชนิเวศน์เขตขัณฑ์	เจ็ดคืนเจ็ดวันไม่หยุดหย่อน
ยามสรงไม่สรงสาคร	ยามนอนไม่นอนสักเวลา
สุจริตภักดีต่อพี่นัก	รักษาบ้านเมืองไว้ท่า
หวังว่าจะฝากกายา	อนิจจาควรหรือไม่ปรานี
แม้นว่าผัวข้าทำผิด	ถึงจะผลาญชีวิตควรที่
ร่ำพลางพิศพักตร์พระสามี	โศกีเพียงสิ้นชีวัน ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ โอด

๏	ครั้นฟื้นค่อยคืนวิญญาณ	นางมารกริ้วโกรธตัวสั่น
สองตาดั่งหนึ่งเพลิงกัลป์	หุนหันไปปราสาทเจ้าลงกา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	ครั้นถึงยืนร้องไปแต่ไกล	เหตุใดบรมเชษฐา
พาเมียไปเล่นอรัญวา	ให้ผัวข้าอยู่เฝ้าธานี
กลางคืนกลางวันแต่เที่ยวตรวจ	ทุกหมวดโยธายักษี
ไม่เป็นกินเป็นนอนสักนาที	มิให้มีเหตุเภทภัย
พระองค์กลับมาไม่ไถ่ถาม	กริ้วโกรธวู่วามดั่งเพลิงไหม้
ผลาญชีพชีวันบรรลัย	ความผิดสิ่งใดให้ว่ามา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ทศเศียรสุริย์วงศ์ยักษา
ครั้นเห็นน้องท้าวโกรธา	โศกายืนร้องมาแต่ไกล
ความรักความเสียดายน้องเขย	เงยหน้าขึ้นแล้วก็ร้องไห้
ลุกจากแท่นแก้วแววไว	เสด็จไปรับองค์นงคราญ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เสมอ

๏	ครั้นถึงจึ่งจูงพระกร	บทจรขึ้นแท่นมุกดาหาร
รับขวัญแล้วมีโองการ	เจ้าร่วมวิญญาณอย่าโกรธา
อันผัวขององค์อรไท	ซึ่งบรรลัยสิ้นชีพสังขาร์
พี่รักดั่งดวงนัยนา	โทษาสิ่งใดก็ไม่มี
ทั้งนี้ผลกรรมมาจำผลาญ	บันดาลดลใจยักษี
รักษาเมืองหรือทำเช่นนี้	คิดว่าไพรีมาชิงชัย
แต่ร้องเรียกวุ่นวายเป็นหลายหน	ใครจะขานสักคนก็หาไม่
สำคัญว่าเสียกรุงไกร	ขัดใจจึ่งขว้างจักรมา
หวังว่าจะล้างปัจจามิตร	ให้สิ้นชีวิตสังขาร์
มิรู้เป็นองค์อนุชา	ว่าพลางโศการ่ำไร ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ โอด

๏	สร่างโศกจึ่งปลอบด้วยสุนทร	เจ้าอย่าอาวรณ์ละห้อยไห้
กรรมแล้วก็จำจะบรรลัย	อย่าน้อยใจพี่เลยเทวี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	นางสำมนักขายักษี
ได้ฟังมัธุรสวาที	ค่อยคลายวายที่โศกา
น้อมเศียรอภิวาทน์บาทบงสุ์	องค์พระบรมเชษฐา
แล้วเสด็จลีลาศยาตรา	กลับมาที่อยู่นงลักษณ์ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เสมอ

๏	เมื่อนั้น	ท้าวราพนาสูรสิทธิศักดิ์
คิดถึงชิวหาน้องรัก	ซึ่งภักดีต่อองค์พญามาร
แต่ผุดลุกผุดนั่งไม่นิทรา	จนสุริยาเรื่อแรงแสงฉาน
เสด็จจากห้องรัตน์ชัชวาล	ออกพระโรงสุรกานต์พรายพรรณ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เสมอ

๏	จึ่งมีพระราชวาที	สั่งมหาเสนีคนขยัน
จงเร่งไปกะเกณฑ์กัน	ตั้งเมรุสุวรรณรจนา
ให้พร้อมด้วยเครื่องประดับครบ	จะปลงศพอสุรีชิวหา
ตามอย่างสุริย์วงศ์กษัตรา	อย่าช้าให้เสร็จในวันนี้ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	บัดนั้น	จึ่งเปาวนาสูรยักษี
รับสั่งพระองค์ทรงธรณี	ถวายอัญชุลีแล้วออกไป ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ

๏	จึ่งกะเกณฑ์กันให้ระดม	ทุกหมู่หมวดกรมน้อยใหญ่
ตั้งเป็นพระเมรุอำไพ	ก็เสร็จโดยในพระบัญชา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	แล้วเชิญศพชิวหากุมภัณฑ์	ขึ้นสุวรรณพิชัยรัถา
ไปยังพระเมรุโอฬาร์	เข้ามหาบุษบกรูจี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ กลองโยน

๏	เมื่อนั้น	ท้าวยี่สิบกรยักษี
กับสำมนักขาเทวี	เสด็จไปยังที่เชิงตะกอน ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ

๏	ต่างตนขมาลาโทษ	จุดเพลิงเริงโรจน์ประภัสสร
โดยศรีสวัสดิ์สถาวร	เสร็จแล้วบทจรกลับมา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ
จับช้าปี่

๏	เมื่อนั้น	ฝ่ายนวลนางสำมนักขา
ตั้งแต่เป็นม่ายภัสดา	กัลยารัญจวนป่วนใจ
จะใคร่หาคู่สู่สม	มาภิรมย์ชมชิดพิสมัย
สระสรงทรงเครื่องอำไพ	ขึ้นไปเฝ้าองค์อสุรี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เพลง

๏	ครั้นถึงนบนิ้วอภิวาทน์	แทบบาททศเศียรผู้พี่
ทูลว่าอันตัวน้องนี้	ไม่มีความสุขสักเวลา
ลูกรักจากอกแล้วมิหนำ	ผัวซ้ำสิ้นชีพสังขาร์
อันกุมภกาศอสุรา	นั้นข้ามมหาสมุทรไป
ตั้งจำเริญฤทธิ์พิธีการ	ช้านานหากลับมาไม่
ข้านี้หนักอกหนักใจ	จะลาไปเที่ยวหาในอารัญ ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	ทศเศียรสุริย์วงศ์รังสรรค์
ได้ฟังน้องท้าวรำพัน	จึ่งบัญชาตอบวาที
ซึ่งเจ้าจะข้ามสมุทรไป	ก็ตามแต่นํ้าใจนางโฉมศรี
แต่อย่าอยู่ช้าหลายราตรี	เทวีจงเร่งกลับมา ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	จึ่งนวลนางสำมนักขา
ฟังราชวาทีก็ปรีดา	ดั่งได้ฟากฟ้าสุราลัย
กราบลงกับบาทพระยายักษ์	ดวงพักตร์ผ่องเพียงแขไข
แย้มสรวลสำรวลสำราญใจ	กลับไปห้องแก้วแพรวพราย ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เสมอ
ชมตลาด

๏	จึ่งสระสรงทรงสุคนธ์หอมหวน	ผัดพักตร์นวลละอองส่องฉาย
แล้วทรงโขมพัสตร์ฉลุลาย	กระหนกกลายรูปกินรีรำ
ทรงสไบตาดทองกรองริม	สอดสีทับทิมงามขำ
สะอิ้งแก้วแกมบุษราคัม	ประจำยามเนาวรัตน์จำรัสพลอย
ทองกรตาบทับประดับถัน	สังวาลวัลย์แสงระยับดั่งหิ่งห้อย
ทรงมงกุฎแก้วกระหนกลอย	กรรเจียกเพชรพร้อยพรายตา
แต่งองค์เอี่ยมโฉมประโลมจิต	งอนจริตให้เหมือนเมขลา
เยื้องกรายสอดส่ายนัยนา	กัลยาออกจากเวียงชัย ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ ฉุยฉาย

๏	เที่ยวเตรนกระเวนหาคู่	ดูใครจะต้องตาก็หาไม่
ยิ่งกำหนัดกลัดกลุ้มคลุ้มใจ	ก็เหาะข้ามสมุทรไปด้วยฤทธา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	ครั้นถึงฟากฝั่งสาคร	บทจรตามแถวแนวป่า
เที่ยวเสาะแสวงทุกแห่งมา	จนถึงโคทาวารี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ ชุบ
ช้าปี่

๏	เมื่อนั้น	พระจักรแก้วทรงสวัสดิ์รัศมี
ตั้งพรตกองกูณฑ์พิธี	โดยเพศโยคีชีไพร
เนาในศาลาทิพาวาส	ซึ่งโกสีย์ประสาทสรรค์ให้
ปราศจากทุกข์โศกโรคภัย	ตั้งใจภาวนารักษาฌาน
กับพระลักษมณ์นางสีดาโฉมยง	สามองค์เป็นสุขเกษมศานต์
ไม่มีศัตรูหมู่มาร	จะมาแผ้วพานถึงกุฎี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ

๏	ครั้นเวลาจวนแจ้งแสงทอง	ปักษาเพรียกพร้องอึงมี่
เคยชำระสระสรงวารี	ก็เสด็จจรลีลงมา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ

๏	เมื่อนั้น	ฝ่ายนวลนางสำมนักขา
แลไปเห็นพระจักรา	รูปทรงโสภาอำไพ
พินิจพิศทั่วทั้งองค์	มีความพิศวงสงสัย
จะว่าพระอิศวรเรืองชัย	ก็ไม่มีสังวาลนาคี
จะว่าพระนารายณ์ฤทธิรอน	ก็ไม่เห็นพระกรเป็นสี่
จะว่าท้าวธาดาธิบดี	เหตุใดไม่มีเป็นสี่พักตร์
แม้นจะว่าท้าวหัสนัยน์	ไยจึ่งไม่ทรงวิเชียรจักร
จะว่าพระสุริยาวรารักษ์	ก็ชักรถอยู่ในเมฆา
ครั้นจะว่าองค์พระจันทร	ก็ผิดที่จะจรจากเวหา
ชะรอยจักรพรรดิกษัตรา	มละสมบัติมาเป็นโยคี
ยิ่งพิศยิ่งพิศวาสกลุ้ม	รสรักรึงรุมดั่งเพลิงจี่
อกใจไม่เป็นสมประดี	อสุรีคลั่งเคลิ้มวิญญาณ ฯ
ฯ ๑๒ คำ ฯ เพลง

๏	เมื่อนั้น	พระจักรีผู้ปรีชาหาญ
ครั้นเสร็จโสรจสรงชลธาร	ผ่านฟ้ากลับมายังกุฎี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ

๏	เมื่อนั้น	นางสำมนักขายักษี
เห็นเสด็จขึ้นจากนัที	จรลีไปบรรณศาลา
ชะแง้แลตามจนลับเนตร	แสนเทวษเศร้าสร้อยละห้อยหา
เดินกรายชายดูไม่เห็นมา	อสุราสะท้อนถอนใจ
คอยจนสิ้นสีรวีวรรณ	แสงจันทร์ส่องแจ้งจำรัสไข
พอเห็นถ้ำแก้วอำไพ	ก็เข้าไปอาศัยนิทรา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เสมอ
ช้า

๏	เอนองค์ลงกับสิงขร	ยอกรก่ายพักตร์ถวิลหา
คะนึงโฉมพระทรงฤทธิ์ให้ติดตา	กามาเดือดดิ้นพันทวี
จะทำไฉนนะอกเอ๋ย	จึ่งจะได้ชมเชยพระโฉมศรี
ยังจะรู้หรือว่าน้องนี้	หวังฝากชีวีชีวาลัย
ครวญพลางแว่วเสียงนกร้อง	เอะพระเรียกน้องหรือไฉน
ลุกขึ้นเหลียวแลแปรไป	คว้าไขว่ไม่พบภูธร
ทรุดลงกอดมือตะลึงคิด	ราคร้อนรุมจิตดั่งพิษศร
แต่เวียนลุกเวียนนั่งเวียนนอน	ทอดถอนฤทัยไปมา
โอ้พระทรามรักของน้องเอ๋ย	ไฉนเลยไม่เสด็จมาหา
ให้ข้าทนทุกขเวทนา	แต่ผู้เดียวโศกาอาลัย
ตั้งแต่เวลาปฐมยาม	จะมืความผาสุกก็หาไม่
แต่นอนนั่งคลั่งคลุ้มกลุ้มใจ	จนอุทัยส่องฟ้าธาตรี ฯ
ฯ ๑๒ คำ ฯ กล่อม

๏	เมื่อนั้น	พระหริวงศ์ทรงสวัสดิ์รัศมี
กองกูณห์กาลาอาหุดี	สำรวมอินทรีย์ภาวนา
จนดาวเดือนเลื่อนลับอัมพร	ทินกรเยี่ยมยอดภูผา
จึ่งเสด็จจากบรรณศาลา	ลงมายังท่าชลธาร ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	นางสำมนักขายอดสงสาร
แอบอยู่ปากถํ้าสุรกานต์	เห็นพระอวตารเสด็จมา
มีความโสมนัสชื่นชม	วันนี้จะสมปรารถนา
คิดแล้วร่ายเวทวิทยา	อสุรานิมิตอินทรีย์ ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ ตระ
ชมตลาด

๏	งามทรงงามองค์อรชร	งามดั่งอัปสรในราศี
งามคมงามขำงามที	งามเนตรไม่มีราคิน
งามถันดั่งดวงบุษบง	งามขนงวงวาดดั่งคันศิลป์
งามเอวอ่อนดั่งกินริน	งามสิ้นสารพางค์กายา
เสร็จแล้วกรายกรลีลาศ	นวยนาดออกจากคูหา
หยุดอยู่ที่ริมมรรคา	คอยท่าเสด็จบทจร ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ ฉุยฉาย

๏	เมื่อนั้น	พระนารายณ์สุริย์วงศ์ทรงศร
ครั้นเสร็จสระสรงสาคร	ภูธรเสด็จขึ้นมา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ

๏	เมื่อนั้น	จึ่งนวลนางสำมนักขา
แอบอยู่ที่ริมมรรคา	เห็นพระยอดฟ้ายาใจ
มีความประดิพัทธ์กำหนัดจิต	จะใคร่เชยชิดพิสมัย
ย่างเยื้องชำเลืองเนตรคลาไคล	เข้าไปน้อมเกล้าอัญชุลี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ ชุบ

๏	เมื่อนั้น	พระภุชพงศ์ทรงสวัสดิ์รัศมี
ทอดพระเนตรไปเห็นนารี	รูปทรงส่งศรีวิไลวรรณ
จิ้มลิ้มพริ้มเพราแน่งน้อย	แช่มช้อยดั่งอัปสรสวรรค์
พักตร์ละอองผ่องเพียงดั่งดวงจันทร์	ทรงธรรม์ฉงนสนเท่ห์ใจ
อันในหิมวาป่าเปลี่ยว	หญิงเดียวไม่อาจมาได้
หรือนางนาคาสุราลัย	ยักขินีผีไพรมารยา
หากแสร้งแปลงกายอุบายกล	จะประจญพรตกูกระมังหนา
ยิงพิศยิ่งคิดสงกา	ผ่านฟ้าจึ่งกล่าววาที
เจ้านี้นามกรชื่อใด	บ้านเมืองอยู่ไหนนะโฉมศรี
มาไยแต่ผู้เดียวนี้	ในที่อรัญกันดาร ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	นางสำมนักขายอดสงสาร
ฟังเสียงฟังรสพจมาน	ปานอมฤตฟ้ายาใจ
ซาบซ่านทุกขุมโลมา	ชายตาค้อนคมประนมไหว้
ข้าชื่อสำมนักขาทรามวัย	เป็นน้องท่านไททศกัณฐ์
ได้ผ่านลงการาชฐาน	สนุกปานแดนดาวดึงส์สวรรค์
อันตัวของข้านี้ร่วมครรภ์	กุมภัณฑ์ถนอมดั่งดวงตา
บัดนี้จะให้มีคู่	สมสู่ด้วยวงศ์ยักษา
น้องไม่จงใจเจตนา	จึ่งหนีออกมาพนาลี
บุญนำมาพบพระทรงฤทธิ์	สมคิดข้าบาทบทศรี
จะขออยู่ปรนนิบัติในกุฎี	ไปกว่าชีวีจะวายปราณ ฯ
ฯ ๑๐ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระจักรีผู้ปรีชาหาญ
ได้ฟังวาจานางมาร	ผ่านฟ้าจึ่งตรัสตอบไป
ดูกรน้องท้าวทศพักตร์	สุริย์วงศ์พงศ์ยักษ์สูงใหญ่
ว่าไยฉะนี้อรไท	ผิดเพศวิสัยอย่าเจรจา
ตัวเราทรงพรตเป็นฤๅษี	อย่างนี้มิได้ปรารถนา
จงเร่งกลับไปพารา	ให้เป็นผาสุกสถาวร ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เจรจา

๏	เมื่อนั้น	นางสำมนักขาดวงสมร
ได้ฟังบัญชาพระภูธร	ทำทีค้อนคมแล้วตอบไป
อนิจจาควรหรือพระทรงลักษณ์	มาสลัดตัดรักน้องได้
จงเมตตาข้าบ้างอย่าสูญใจ	ถึงผิดเพศวิสัยเป็นไรมี
อันการภิรมย์สมสู่	นางกินนรก็อยู่กับฤๅษี
ฝ่ายข้าก็เป็นสตรี	จงรักภักดีพระทรงฤทธิ์
จะขออยู่เป็นโยมภูวนาถ	สนองบาทด้วยใจสุจริต
ร่วมทุกข์ร่วมร้อนร่วมชีวิต	ไม่คิดกลับไปพารา ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระหริรักษ์จักรแก้วนาถา
ได้ฟังจึ่งตอบวาจา	ว่าไยฉะนี้ไม่มีอาย
นี่เนื้อแพศยาทรลักษณ์	อัปลักษณ์กว่าหญิงทั้งหลาย
มายักเย้าเซ้าซี้กระแหย่งชาย	อีแสนร้ายมารยาอาธรรม์
เร่งเร็วมึงเร่งกลับไป	หาไม่จะม้วยอาสัญ
ตรัสแล้วเสด็จจรจรัล	ไปยังอารัญกุฎี ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เสมอ

๏	เมื่อนั้น	นางสำมนักขายักษี
ฟังพระด่าว่าพาที	ดั่งวารีทิพมาเจือใจ
ยิ่งแสนสวาทกลุ้มรุมรัก	จะถือคำหนักก็หาไม่
ชะแง้แลตามเสด็จไป	ฤทัยด่าวดิ้นพันทวี
ให้มืดมนสุดทนการสวาท	ดั่งใจจะขาดลงกับที่
สติไม่เป็นสมประดี	ก็รีบจรลีตามมา ฯ
ฯ ๖ คำ ฯ เพลง

๏	ครั้นถึงศาลาพนาเวศ	สอดส่ายนัยน์เนตรชะแง้หา
จึ่งเห็นองค์อัครชายา	ทรงโฉมโสภาวิไลลักษณ์
อรชรอ้อนแอ้นทั้งอินทรีย์	งามลํ้านารีในไตรจักร
มีสิริวิลาสประหลาดนัก	ผิวพักตร์ผ่องเพียงจันทร
สตรีเหมือนกันยังพิศวง	ตะลึงหลงด้วยความสโมสร
นี่หรือพระยอดฟ้ามิอาวรณ์	ตัดรอนกูเสียไม่อาลัย
จำเป็นจะมล้างชีวัน	ชิงเอาผัวมันให้จงได้
คิดแล้วสำแดงฤทธิไกร	กลับไปเป็นรูปอสุรี ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ ตระ

๏	ขบเขี้ยวเคี้ยวฟันสนั่นก้อง	สองตาดั่งเพลิงจำรัสศรี
เข้าในอรัญกุฎี	ไล่หยิกข่วนตีนางนงคราญ ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	นางสีดาเยาวยอดสงสาร
ตกใจวิ่งหนีนางมาร	ปิ้มปานชีวันจะบรรลัย ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	หน้าซีดตัวสั่นขวัญหาย	วุ่นวายหาสมประดีไม่
ร้องตรีดหวีดหวาดอึงไป	ภูวไนยจงช่วยชีวี ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	เมื่อนั้น	พระหริวงศ์ทรงสวัสดิ์รัศมี
เห็นยักษาไล่นางเทวี	ภูมีกริ้วโกรธโกรธา
ฉวยคว้าได้คันธนูศร	พระสี่กรกวัดแกว่งเงื้อง่า
ไล่ตีไล่รันอสุรา	หวดซ้ายป่ายขวาพัลวัน ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	พระลักษมณ์สุริย์วงศ์รังสรรค์
อยู่ในศาลาอารัญ	ได้ยินเสียงสนั่นเป็นโกลา
แลเห็นยักษีไล่พี่นาง	พระเชษฐากั้นกางขวางหน้า
พระองค์กริ้วโกรธโกรธา	ออกมาไล่จับอสุรี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	นางสำมนักขายักษี
เหลือบไปเห็นองค์พระจักรี	มีโฉมเลิศลักษณ์อำไพ
นวลละอองดั่งทองนพมาศ	เสียวสวาทพูนเพิ่มพิสมัย
งวยงงหลงแลตะลึงไป	อรไทลืมองค์พระรามา
พิศพระหริวงศ์ทรงจักร	ก็ลืมแลพระลักษมณ์กนิษฐา
ทั้งสองแม้นได้ภิรมยา	จะบำรุงเสน่หาให้เหมือนกัน
ครั้นเห็นสีดางามกว่าตัว	ก็เกาหัวกริ้วโกรธมือสั่น
โผนทะยานไล่รุกบุกบัน	จะฆ่าชีวันนางเทวี ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ เชิด

๏	เมื่อนั้น	สองพระองค์ทรงสวัสดิ์รัศมี
กริ้วโกรธพิโรธคืออัคคี	เข้าไล่ราวีอสุรา ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏	พระลักษมณ์กวัดแกว่งพระแสงขรรค์	ออกกั้นสกัดขวางหน้า
องค์พระหริรักษ์ศักดา	เงื้อง่ามหาธนูทรง ฯ
ฯ ๒ คำ ฯ

๏	ฝ่ายสำมนักขายิ่งบ้าใจ	ไล่ตีสีดานวลหง
องค์พระจักรกฤษณ์ฤทธิรงค์	หวดลงต้องกายอสุรี
พระลักษมณ์ผาดโผนโจนมา	ถีบต้องอสุรายักษี
หันเหเซไปทันที	ล้มลงเหนือที่สุธาธาร
แล้วโจนขึ้นเหยียบอกไว้	แกว่งพระขรรค์ชัยฉายฉาน
จึ่งมีสีหนาทบัญชาการ	ว่าเหวยอีมารอัปรีย์
มึงนี้สาธารณ์ทรลักษณ์	ชั่วช้าอัปลักษณ์บัดสี
เหตุใดมาทำเช่นนี้	ไม่กลัวชีวีจะมรณา ฯ
ฯ ๘ คำ ฯ

๏	ครั้นว่าจะฆ่าให้มึงตาย	โลกจะยินร้ายไปภายหน้า
กูนี้จะไว้ชีวา	แต่จะทำให้สานํ้าใจ
ว่าพลางตัดกรรอนบาท	ทั้งจมูกหูขาดเลือดไหล
แล้วไล่ตีซ้ำกระหน่ำไป	จนไกลอรัญกุฎี ฯ
ฯ ๔ คำ ฯ เชิด 

๒๕
๒๕