ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย
ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย
เรื่อง
การให้กู้ยืมเงินแก่หรือลงทุนในกิจการที่มีผลประโยชน์เกี่ยวข้อง
และการให้กู้ยืมเงินแก่ผู้ถือหุ้น
----------------
 เนื่องจากสถาบันการเงิน
ได้มีการลงทุนในกิจการต่าง ๆ มากมายซึ่งมีทั้งกิจการ
ที่สถาบันการเงินเข้าไปลงทุนด้วนตนเองและลงทุนร่วมกับกรรมการผู้บริหารของสถาบันการเงิน
และผู้ที่เกี่ยวข้องกับบุคคลเหล่านี้
รวมทั้งมีการให้กู้ยืมแก่กิจการที่กล่าวและผู้ถือหุ้นในปริมาณสูง
โดยไม่ได้มีกระบวนการพิจารณาให้กู้ยืมเงินที่รัดกุมเหมาะสมหรือให้กู้ยืมเงินในลักษณะเอื้อประโยช
ให้แก่กิจการเหล่านี้
หรือไม่ได้มีการตีราคาอสังหาริมทรัพย์ที่วางเป็นประกันอย่างรอบคอบ 
ส่งผลให้สถาบันการเงินได้รับความเสียหายจากการให้กู้ยืมเงินนั้น
ดังนั้น เพื่อพิทักษ์รักษา
ผลประโยชน์ของประชาชนอาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๒๖ (๓) และ
๒๖ (๔) (จ) แห่งพระราช
บัญญัติการประกอบธุรกิจเงินทุน ธุรกิจหลักทรัพย์
และธุรกิจเครดิตฟองซิเอร์ พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไข
เพิ่มเติม โดยพระราชกำหนดแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจเงินทุน
ธุรกิจ
หลักทรัพย์ และธุรกิจเครดิตฟองซิเอร์ พ.ศ. ๒๕๒๒ พ.ศ. ๒๕๒๖ ธนาคารแห่งประเทศไทยออก
ข้อกำหนด ดังต่อไปนี้
 ข้อ
๑
ให้ยกเลิกประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย เรื่อง การให้กู้ยืมเงินแก่หรือ
ลงทุนในกิจการที่มีผลประโยชน์เกี่ยวข้องและการให้กู้ยืมเงินแก่ผู้ถือหุ้น
ลงวันที่ ๔ กันยายน ๒๕๔๔
 ข้อ
๒ ในหนังสือฉบับนี้
 "บริษัท"
หมายความว่า บริษัทเงินทุน หรือบริษัทเครดิตฟองซิเอร์
 "บริษัทจำกัด"
หมายความว่า บริษัทจำกัดตามประมวลกฎหมายแพ่งและ
พาณิชย์บริษัทมหาชนจำกัดตามกฎหมายว่าด้วยบริษัทมหาชนจำกัด
ห้างหุ้นส่วนจำกัดห้างหุ้นส่วน
สามัญนิติบุคคล หรือนิติบุคคลอื่น
 "ผู้ที่เกี่ยวข้อง"
หมายความว่า บุคคลที่มีความสัมพันธ์กับอีกบุคคลหนึ่งใน
ลักษณะอย่างหนึ่งอย่างใด ดังต่อไปนี้
 (๑)
เป็นคู่สมรส บิดา มารดา หรือผู้รับบุตรบุญธรรม
 (๒)
เป็นบุตรหรือบุตรบุญธรรม
 (๓)
เป็นบริษัทจำกัดที่บุคคลนั้นหรือบุคคลตาม (๑) หรือ (๒) มีอำนาจในการ
จัดการ
 (๔)
เป็นบริษัทจำกัดที่บุคคลนั้นหรือบุคคลตาม (๑) หรือ (๒) มีอำนาจควบคุม
คะแนนเสียงส่วนใหญ่ในที่ประชุมผู้ถือหุ้น
 (๕)
เป็นบริษัทจำกัดที่บุคคลนั้นหรือบุคคลตาม (๑) หรือ (๒) มีอำนาจควบคุม
การแต่งตั้งหรือถอดถอนกรรมการ
 (๖)
เป็นบริษัทลูกของบริษัทจำกัดตาม (๓) หรือ (๔) หรือ (๕)
 (๗)
เป็นบริษัทร่วมของบริษัทจำกัดตาม (๓) หรือ (๔) หรือ (๕)
 (๘)
เป็นตัวการหรือตัวแทน
 ในกรณีที่บุคคลใดถือหุ้นในบริษัทจำกัดใดตั้งแต่ร้อยละ
๒๐ ขึ้นไปของจำนวน
หุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดไม่ว่าโดยทางตรงหรือทางอ้อม
ให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าบริษัทจำกัดนั้น
เป็นผู้ที่เกี่ยวข้องกับบุคคลดังกล่าว
 "บริษัทแม่"
หมายความว่า บริษัทจำกัดที่มีอำนาจควบคุมกิจการของบริษัท
จำกัดอื่น
 "บริษัทลูก"
หมายความว่า
 (๑)
บริษัทจำกัดที่มีบริษัทจำกัดอื่นมีอำนาจควบคุมกิจการของบริษัทจำกัดนั้น
 (๒)
บริษัทลูกของบริษัทจำกัดตาม (๑) ทุกทอด
 "บริษัทร่วม"
หมายความว่า บริษัทลูกที่มีบริษัทแม่ร่วมกัน
 "อำนาจควบคุมกิจการ"
หมายความว่า
 (๑)
การที่บุคคลหนึ่งมีหุ้นในบริษัทจำกัดหนึ่งเกินกว่าร้อยละ ๕๐ ของจำนวน
หุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดไม่ว่าโดยทางตรงหรือทางอ้อม
หรือ
 (๒)
การที่บุคคลหนึ่งมีอำนาจควบคุมคะแนนเสียงส่วนใหญ่ในที่ประชุมผู้ถือ
หุ้นของบริษัทจำกัดหนึ่งไม่ว่าโดยทางตรงหรือทางอ้อม
หรือไม่ว่าเพราะเหตุอื่นใดหรือ
 (๓)
การที่บุคคลหนึ่งมีอำนาจควบคุมการแต่งตั้งและถอดถอนกรรมการตั้งแต่
กึ่งหนึ่งของกรรมการทั้งหมดในบริษัทจำกัดหนึ่ง
 ในกรณีที่บุคคลหนึ่งมีหุ้นในบริษัทจำกัดหนึ่งตั้งแต่ร้อยละ
๒๐ ขึ้นไปของจำนวน
หุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดไม่ว่าโดยทางตรงหรือทางอ้อม
ในสันนิษฐานไว้ก่อนว่า บุคคลที่มีหุ้น
ดังกล่าวมีอำนาจควบคุมกิจการในบริษัทจำกัดนั้น
 "กิจการที่บริษัท
หรือกรรมการ หรือผู้จัดการ หรือพนักงานหรือบุคคลผู้มีอำนาจ
ในการจัดการของบริษัทนั้นมีผลประโยชน์เกี่ยวข้อง"
หมายความว่า
 (๑)
บริษัทจำกัดที่บริษัท หรือกรรมการ หรือผู้จัดการ หรือพนักงานหรือบุคคลผู้มี
อำนาจในการจัดการของบริษัท
หรือผู้ที่เกี่ยวข้องของบุคคลที่กล่าวข้างต้นถือหุ้นรวมกันเกินร้อยละ 
๑๐
ของจำนวนหุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดของบริษัทจำกัดนั้นหรือมีอำนาจควบคุมกิจการใน
บริษัทจำกัดนั้น
 (๒)
บริษัทร่วมของบริษัท
 "ผู้ถือหุ้น"
หมายความว่า 
 (๑)
บุคคลที่ถือหุ้นในบริษัทไม่ว่าทางตรงหรือทางอ้อมเกินกว่าร้อยละ ๑๐ ของ
จำนวนหุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดของบริษัทโดยให้นับรวมถึงหุ้นที่ถือโดยผู้ที่เกี่ยวข้องด้วย
 (๒)
บุคคลที่มีอำนาจควบคุมกิจการของบริษัทรวมทั้งผู้ที่เกี่ยวข้องด้วย
 (๓)
บริษัทจำกัดที่บุคคลตาม (๑) หรือ (๒) ถือหุ้นเกินร้อยละ ๑๐ ของจำนวน
หุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดของบริษัทจำกัดนั้น
หรือมีอำนาจควบคุมกิจการในบริษัทจำกัดนั้น
 "ธุรกิจทางการเงิน"
หมายความว่า ธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับการเงิน เช่น ธุรกิจ
ธนาคารพาณิชย์ ธุรกิจเงินทุน ธุรกิจเครดิตฟองซิเอร์ ธุรกิจหลักทรัพย์
ธุรกิจเช่าซื้อ ธุรกิจลิสซิ่ง ธุรกิจ
ประกันชีวิต ธุรกิจบริหารสินทรัพย์ ธุรกิจการรับโอน
โดยมีค่าตอบแทนซึ่งสิทธิเรียกร้องที่เกิดจากการ
จำหน่ายสินค้า เป็นต้น
 "ธุรกิจสนับสนุนสถาบันการเงิน"
หมายความว่า บริษัทจำกัดที่
 (๑)
มีสถาบันการเงินใดสถาบันการเงินหนึ่งถือหุ้นเกินกว่าร้อยละ ๑๐ ของ
จำนวนหุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดของบริษัทจำกัดนั้น
หรือมีสถาบันการเงินหลายแห่งถือหุ้นรวม
กันเกินกว่าร้อยละ ๕๐
ของจำนวนหุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดของบริษัทจำกัดนั้น และ
 (๒)
ประกอบกิจการอันเป็นงานด้านปฏิบัติการ (back office) หรืองานด้าน
สนับสนุน (support)
ซึ่งให้บริการแก่สถาบันการเงินและบุคคลอื่น เช่นการบัญชีและการเงิน 
เทคโนโลยีสารสนเทศ ตรวจสอบภายใน กฎหมาย
การกำกับดูแลการปฏิบัติงานของบริษัท 
บัตรเครดิต ข้อมูลเครดิตรับส่งเอกสาร
ศูนย์ฝึกอบรมรักษาความปลอดภัย เป็นต้น
 ข้อ
๓
ให้บริษัทระงับการให้กู้ยืมเงินหรือลงทุนในกิจการที่บริษัท หรือกรรมการ
หรือผู้จัดการ
หรือพนักงานหรือบุคคลผู้มีอำนาจในการจัดการของบริษัทนั้นมีผลประโยชน์เกี่ยวข้อง 
หรือให้กู้ยืมเงินแก่ผู้ถือหุ้นของบริษัทในปริมาณเกินสมควร
 การให้กู้ยืมเงินหรือลงทุนในปริมาณเกินสมควร
หมายความว่า การให้กู้ยืมเงิน
หรือลงทุนอย่างใดอย่างหนึ่งหรือหลายอย่างรวมกันแก่กิจการหรือบุคคลตามวรรคหนึ่งเกินร้อยละ
๕ ของเงินกองทุนชั้นที่ ๑ ของบริษัท หรือร้อยละ ๕๐
ของส่วนของผู้ถือหุ้นของบริษัทจำกัดนั้น หรือ
ร้อยละ ๒๕ ของยอดหนี้สินรวมของบริษัทจำกัดนั้นแล้วแต่จำนวนใดจะต่ำกว่า
 การให้กู้ยืมเงินหรือลงทุนดังกล่าวในวรรคหนึ่งและวรรคสองข้างต้น
ไม่รวมกรณี
ดังต่อไปนี้
 (ก)
การให้กู้ยืมเงินแก่หรือลงทุนในนิติบุคคลที่มีกฎหมายเฉพาะจัดตั้งขึ้นหรือ
บริษัทจำกัดที่นิติบุคคลดังกล่าวมีอำนาจควบคุมกิจการหรือถือหุ้นเกินร้อยละ
๑๐ ของจำนวนหุ้นที่
จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดของบริษัทจำกัดนั้น ในระหว่างเวลา ๓
ปี นับแต่วันที่ประกาศนี้มีผลใช้บังคับ
 (ข)
การให้กู้ยืมเงิน โดยมีหลักประกันเต็มจำนวนเป็นเงินฝากสถาบันการเงิน
หรือหลักทรัพย์รัฐบาลไทยที่ปราศจากภาระผูกพันและโอนเปลี่ยนมือได้
ทั้งนี้ การตีราคาหลักทรัพย์
ให้ถือเอามูลค่าที่ตราไว้ของหลักทรัพย์หรือตราสารนั้น
 (ค)
การให้กู้ยืมเงินหรือลงทุนในธุรกิจทางการเงิน และธุรกิจสนับสนุนสถาบัน
การเงิน
 (ง)
การให้กู้ยืมเงินหรือลงทุนในธุรกิจที่มีการปรับโครงสร้างหนี้ซึ่งบริษัทหรือ
กรรมการ หรือผู้จัดการ
หรือพนักงานหรือบุคคลผู้มีอำนาจในการจัดการของบริษัทนั้นไม่ได้มีผล
ประโยชน์เกี่ยวข้องในธุรกิจนั้นก่อนการปรับโครงสร้างหนี้ส่วนธุรกิจที่บริษัท
หรือกรรมการ หรือ
ผู้จัดการ
หรือพนักงานหรือบุคคลผู้มีอำนาจในการจัดการของบริษัทนั้นมีผลประโยชน์เกี่ยวข้องก่อน
การปรับโครงสร้างหนี้
หากการปรับโครงสร้างหนี้จำเป็นต้องให้กู้ยืมเงินหรือลงทุนเพิ่มจนเกินอัตราที่
กำหนดตามวรรคสอง
จะต้องได้รับอนุญาตจากธนาคารแห่งประเทศไทยก่อน
 ข้อ
๔
ให้บริษัทระงับการให้กู้ยืมเงินแก่หรือลงทุนในกิจการที่บริษัท หรือ
กรรมการ หรือผู้จัดการ
หรือพนักงานหรือบุคคลผู้มีอำนาจในการจัดการของบริษัทนั้นมีผล
ประโยชน์เกี่ยวข้อง
หรือให้กู้ยืมเงินแก่ผู้ถือหุ้นของบริษัทโดยมีเงื่อนไขหรือข้อกำหนดพิเศษผิด
ไปจากปกติ
 การให้กู้ยืมเงินหรือลงทุนในกรณีต่อไปนี้ให้ถือว่ามีเงื่อนไขหรือข้อกำหนดพิเศษ
ผิดไปจากปกติ
 (๑)
การให้กู้ยืมเงินหรือลงทุน โดยไม่ได้พิจารณาถึงฐานะและผลการดำเนินงาน
ของธุรกิจหรือไม่ได้มีการวิเคราะห์ความเป็นไปได้ของโครงการ
 (๒)
การให้กู้ยืมเงินหรือลงทุนในลักษณะที่เป็นการเอื้อประโยชน์ให้แก่กิจการนั้น 
เช่น เรียกเก็บอัตราดอกเบี้ยต่ำกว่าอัตราปกติของลูกค้าที่มีความเสี่ยงระดับเดียวกัน
หรือไม่มีการ
จดจำนองอสังหาริมทรัพย์ที่เป็นหลักประกัน
ไม่ดำเนินการให้หลักประกันมีผลบังคับได้ตาม
กฎหมาย เป็นต้น
 (๓)
การให้กู้ยืมเงินที่มีเหตุอันควรสงสัยว่าลูกหนี้ไม่ได้ดำเนินธุรกิจจริง
 ข้อ
๕ ให้บริษัทจัดทำนโยบายการให้กู้ยืมเงินแก่หรือลงทุนในกิจการที่บริษัท
หรือกรรมการ หรือผู้จัดการ
หรือพนักงานหรือบุคคลผู้มีอำนาจในการจัดการของบริษัทนั้นมีผล
ประโยชน์เกี่ยวข้อง
หรือให้กู้ยืมเงินแก่ผู้ถือหุ้นของบริษัท โดยจะต้องมีข้อกำหนดอย่างน้อย ดังต่อไป
นี้
  (๑)
ต้องปฏิบัติให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดในประกาศธนาคาร
แห่งประเทศไทย ลงวันที่ ๑๖ สิงหาคม ๒๕๔๓ เรื่อง
การปฏิบัติเกี่ยวกับการรับและจ่ายเงิน การ
ตรวจสอบและการควบคุมภายในของบริษัทเงินทุนและบริษัทเครดิตฟองซิเอร์
 
(๒) การให้กู้ยืมเงินหรือลงทุนดังกล่าวข้างต้น ต้องได้รับอนุมัติจากคณะ
กรรมการบริษัทด้วยมติเป็นเอกฉันท์
 
(๓) ห้ามกรรมการ หรือผู้จัดการ หรือพนักงานหรือบุคคลผู้มีอำนาจใน
การจัดการของบริษัทที่มีผลประโยชน์เกี่ยวข้องกับการให้กู้ยืมเงินเข้าร่วมพิจารณาอนุมัติการให้กู้ยืม
เงินนั้น
 ข้อ
๖ ในกรณีที่บริษัทใดได้ให้กู้ยืมเงินแก่หรือลงทุนในกิจการที่บริษัทหรือ
กรรมการ หรือผู้จัดการ
หรือพนักงานหรือบุคคลผู้มีอำนาจในการจัดการของบริษัทนั้นมีผล
ประโยชน์เกี่ยวข้อง
หรือให้กู้ยืมเงินแก่ผู้ถือหุ้นของบริษัทเกินอัตราส่วนที่กล่าวในข้อ ๓ วรรคสองข้าง
ต้นก่อนวันที่ประกาศนี้มีผลใช้บังคับและไม่ใช่เป็นการให้กู้ยืมเงินที่มีเงื่อนไขหรือข้อกำหนดพิเศษ
ผิดไปจากปกติดังกล่าวในข้อ ๔ ให้คงอัตราส่วนนั้นต่อไปได้
แต่จะให้กู้ยืมเงินหรือลงทุนเพิ่มขึ้นอีก
ไม่ได้เว้นแต่
 (ก)
ในกรณีที่ธนาคารแห่งประเทศไทยได้อนุญาตหรือสั่งการเป็นอย่างอื่นไว้แล้ว 
ให้บริษัทปฏิบัติตามนั้น 
 (ข)
ในกรณีที่ได้ทำสัญญาให้กู้ยืมเงิน โดยมีวงเงินเกินอัตราที่กำหนดในข้อ ๓ 
วรรคสองก่อนวันที่ประกาศนี้มีผลใช้บังคับ
ให้บริษัทปฏิบัติตามสัญญานั้นได้ แต่จะเพิ่มวงเงินหรือ
ขยายกำหนดเวลาต่าง ๆ ตามสัญญาไม่ได้
 (ค)
ในกรณีที่เป็นการให้กู้ยืมเงินระยะสั้น ไม่เกิน ๑ ปี บริษัทสามารถให้กู้ยืมเงิน
ในวงเงินเดิมต่อไปได้อีก ๑
ปีนับแต่วันที่ประกาศนี้มีผลใช้บังคับ หลักจากนั้นจะต้องลดอัตราส่วนลง
เหลือตามอัตราที่กำหนด
 (ง)
ในกรณีที่เป็นเงินให้กู้ยืมเพื่อใช้เป็นเงินทุนหมุนเวียนในกิจการที่ประกอบ
ธุรกิจการนำเข้าหรือส่งออก ให้ดำเนินการต่อไปได้อีก ๓ ปี
นับแต่วันที่ประกาศมีผลใช้บังคับ หลัง
จากนั้นจะต้องลดอัตราส่วนลงเหลือตามอัตราที่กำหนด
 ข้อ
๗
ประกาศนี้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา
เป็นต้นไป

 ประกาศ
ณ วันที่ ๓๐ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๔๔
 
หม่อมราชวงศ์ปรีดิยาธร
เทวกุล
 ผู้ว่าการ
 ธนาคารแห่งประเทศไทย

[รก. ๒๕๔๔/พ๑๐๙ง/๒๓/๒ พฤศจิกายน ๒๕๔๔]

 พรพิมล/พิมพ์/แก้ไข
 ๑๖
พ.ค ๒๕๔๕
 A+B