พระราชบัญญัติ
พระราชบัญญัติ
มหาวิทยาลัยขอนแก่น
พ.ศ. ๒๕๒๑
 

ภูมิพลอดุลยเดช ป.ร.
ให้ไว้ ณ วันที่ ๑๒ กรกฎาคม
พ.ศ. ๒๕๒๑
เป็นปีที่ ๓๓
ในรัชกาลปัจจุบัน

 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้า ฯ ให้ประกาศว่า

 โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงกฎหมายว่าด้วยมหาวิทยาลัยขอนแก่น

 จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ
ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำและยินยอมของสภานิติบัญญัติแห่งชาติ
ดังต่อไปนี้

 มาตรา
๑ พระราชบัญญัตินี้เรียกว่า พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยขอนแก่น
พ.ศ. ๒๕๒๑

 มาตรา
๒* พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
 *[รก.๒๕๒๑/๗๓/๔๑พ/๒๑
กรกฎาคม ๒๕๒๑]

 มาตรา
๓ ให้ยกเลิก
 (๑)
พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยขอนแก่น พ.ศ. ๒๕๐๘
 (๒)
ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๑๗๗
ลงวันที่ ๑๔ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๑๕
 บรรดากฎหมาย
กฎ และข้อบังคับอื่นที่มีบัญญัติไว้แล้วในพระราชบัญญัตินี้หรือ
ซึ่งขัด หรือแย้งกับบทแห่งพระราชบัญญัตินี้
ให้ใช้พระราชบัญญัตินี้แทน

 มาตรา
๔ ให้มหาวิทยาลัยขอนแก่น
ซึ่งจัดตั้งโดยพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัย
ขอนแก่น พ.ศ. ๒๕๐๘
เป็นมหาวิทยาลัยขอนแก่นตามพระราชบัญญัตินี้ และคงมีสภาพเป็นนิติบุคคล มีฐานะเป็นกรมในทบวงมหาวิทยาลัย


 มาตรา
๕ ในพระราชบัญญัตินี้
 มหาวิทยาลัย
หมายความว่า มหาวิทยาลัยขอนแก่น
 สภามหาวิทยาลัย
หมายความว่า สภามหาวิทยาลัยขอนแก่น

 มาตรา
๖
ให้รัฐมนตรีว่าการทบวงมหาวิทยาลัยรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้

หมวด ๑
บททั่วไป
 

 มาตรา
๗
ให้มหาวิทยาลัยเป็นสถานศึกษาและวิจัย มีวัตถุประสงค์ให้การศึกษา
ส่งเสริมวิชาการและวิชาชีพชั้นสูง ทำการสอนทำการวิจัย
ให้บริการทางวิชาการแก่สังคม และทะนุ
บำรุงศิลปวัฒนธรรม

 มาตรา
๘
มหาวิทยาลัยอาจแบ่งส่วนราชการดังนี้
 (๑)
สำนักงานอธิการบดี
 (๒)
บัณฑิตวิทยาลัย
 (๓)
คณะ
 (๔)
วิทยาลัย
 และอาจให้มีสถาบันเพื่อการวิจัย
สำนัก ศูนย์หรือหน่วยงานที่เรียกชื่ออย่างอื่น
เพื่อส่งเสริมวิชาการ เป็นส่วนราชการในมหาวิทยาลัยอีกก็ได้
 สำนักงานอธิการบดีอาจแบ่งส่วนราชการเป็นกองและแผนกหรือส่วนราชการที่เรียกชื่ออย่างอื่น
 คณะ
และวิทยาลัย อาจแบ่งส่วนราชการเป็นภาควิชาและสำนักงานเลขานุการ
 บัณฑิตวิทยาลัย
สถาบัน สำนัก และศูนย์หรือหน่วยงานที่เรียกชื่ออย่างอื่นอาจมี
สำนักงานเลขานุการเป็นส่วนราชการได้
 กอง
และสำนักงานเลขานุการ อาจแบ่งส่วนราชการเป็นแผนกหรือส่วนราชการที่
เรียกชื่ออย่างอื่น
 สำหรับส่วนงานธุรการของสำนักงานอธิการบดี
บัณฑิตวิทยาลัย คณะ วิทยาลัย
สถาบัน สำนักและศูนย์ หรือหน่วยงานที่เรียกชื่ออย่างอื่น
อาจแบ่งเป็นส่วนราชการที่เรียกชื่ออย่างอื่นก็ได้

 มาตรา
๙ การจัดตั้ง รวม
และยุบเลิกบัณฑิตวิทยาลัย คณะ วิทยาลัย สถาบัน
สำนัก และศูนย์หรือหน่วยงานที่เรียกชื่ออย่างอื่น
ให้ตราเป็นพระราชกฤษฎีกา

 การแบ่งส่วนราชการเป็นภาควิชา
กอง สำนักงานเลขานุการ และแผนกหรือส่วน
ราชการที่เรียกชื่ออย่างอื่น
ให้ทำเป็นประกาศทบวงมหาวิทยาลัย และประกาศในราชกิจจานุเบกษา

 มาตรา
๑๐ ภายใต้วัตถุประสงค์ตามมาตรา ๗
มหาวิทยาลัยจะรับสถาบันการ
ศึกษาชั้นสูงหรือสถาบันวิจัยอื่นเข้าสมทบในมหาวิทยาลัยก็ได้และมีอำนาจให้ปริญญา
อนุปริญญา 
หรือประกาศนียบัตรชั้นหนึ่งใดแก่ผู้สำเร็จการศึกษาจากสถาบันการศึกษาชั้นสูงหรือสถาบันวิจัยนั้นได้
 การรับเข้าสมทบหรือการยกเลิกการสมทบซึ่งสถาบันการศึกษาชั้นสูงหรือสถาบัน
วิจัย ให้ตราเป็นพระราชกฤษฎีกา
 การควบคุมสถาบันการศึกษาชั้นสูงหรือสถาบันวิจัยที่เข้าสมทบในมหาวิทยาลัย
ให้เป็นไปตามข้อบังคับของมหาวิทยาลัย

 มาตรา
๑๑
นอกจากเงินที่กำหนดไว้ในงบประมาณแผ่นดินมหาวิทยาลัยอาจมีรายได้ดังนี้
 (๑)
เงินผลประโยชน์และค่าธรรมเนียมต่าง ๆ ของมหาวิทยาลัย
 (๒)
ทรัพย์สินซึ่งมีผู้ให้แก่มหาวิทยาลัย
 รายได้ของมหาวิทยาลัย
ไม่เป็นรายได้ที่ต้องนำส่งกระทรวงการคลังตามกฎหมาย
ว่าด้วยวิธีการงบประมาณ

 มาตรา
๑๒ บรรดารายได้และทรัพย์สินของมหาวิทยาลัย
จะต้องจัดการเพื่อ
ประโยชน์ตามวัตถุประสงค์ของมหาวิทยาลัย

หมวด ๒
การดำเนินงาน
 

 มาตรา
๑๓ ให้มีสภามหาวิทยาลัย ประกอบด้วย
 (๑)
นายกสภามหาวิทยาลัย ซึ่งจะได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ แต่งตั้ง
 (๒)
กรรมการมหาวิทยาลัยโดยตำแหน่ง ได้แก่ อธิการบดี รองอธิการบดีคณบดี 
และประธานกรรมการส่งเสริมกิจการมหาวิทยาลัย
 (๓)
กรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิ ซึ่งจะได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ 
แต่งตั้งจากบุคคลภายนอกมหาวิทยาลัยมีจำนวนไม่น้อยกว่าเก้าคนแต่ไม่เกินสิบห้าคน




 ให้สภามหาวิทยาลัยเลือกกรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิคนหนึ่งเป็น
อุปนายกสภามหาวิทยาลัยและให้อุปนายกสภามหาวิทยาลัยทำหน้าที่แทนนายกสภามหาวิทยาลัย
เมื่อนายกสภามหาวิทยาลัยไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ได้
หรือเมื่อไม่มีผู้ดำรงตำแหน่งนายกสภามหาวิทยาลัย
 ให้สภามหาวิทยาลัยแต่งตั้งรองอธิการบดีคนหนึ่งเป็นเลขานุการสภามหาวิทยาลัย
โดยคำแนะนำของอธิการบดี

 มาตรา
๑๔
นายกสภามหาวิทยาลัยและกรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิ
มีวาระการดำรงตำแหน่งสองปี แต่จะทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ
แต่งตั้งใหม่อีกก็ได้
 ในกรณีที่นายกสภามหาวิทยาลัย
หรือกรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิพ้น
จากตำแหน่งก่อนวาระ และได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ
แต่งตั้งผู้ดำรงตำแหน่งแทนแล้วหรือในกรณีที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ
แต่งตั้งกรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิเพิ่มขึ้นในระหว่างที่กรรมการซึ่งแต่งตั้งไว้แล้วยังมีวาระอยู่ในตำแหน่ง
ให้ผู้ได้รับแต่งตั้งนั้นอยู่ในตำแหน่งเท่ากับวาระที่เหลืออยู่ของกรรมการสภามหาวิทยาลัยซึ่งได้แต่งตั้งไว้แล้ว
 ในกรณีที่นายกสภามหาวิทยาลัยหรือกรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิพ้น
จากตำแหน่งเมื่อครบวาระ
ให้คงปฏิบัติหน้าที่ของตนไปก่อนจนกว่าจะได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ 
แต่งตั้งนายกสภามหาวิทยาลัยหรือกรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิขึ้นใหม่

 มาตรา
๑๕
สภามหาวิทยาลัยมีอำนาจและหน้าที่ควบคุมดูแลกิจการทั่วไปของ
มหาวิทยาลัย และโดยเฉพาะมีอำนาจและหน้าที่ดังนี้
 (๑)
วางนโยบายของมหาวิทยาลัยเกี่ยวกับการศึกษา การวิจัยการให้บริการทางวิชาการแก่สังคมและการทะนุบำรุงศิลปวัฒนธรรม
ทั้งนี้โดยให้สอดคล้องกับนโยบายของรัฐในส่วนรวมและในส่วนที่เกี่ยวกับภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
 (๒)
จัดวางระเบียบและข้อบังคับของมหาวิทยาลัย
 (๓)
อนุมัติให้ปริญญา ประกาศนียบัตรชั้นสูง อนุปริญญา และประกาศนียบัตร
 (๔)
พิจารณาเสนอจัดตั้ง รวม และยุบเลิก บัณฑิตวิทยาลัย คณะ วิทยาลัย สถาบัน สำนัก
ศูนย์หรือหน่วยงานที่เรียกชื่ออย่างอื่น
รวมทั้งการแบ่งส่วนราชการของส่วนราชการดังกล่าว
 (๕)
อนุมัติการรับเข้าสมทบหรือยกเลิกการสมทบ ซึ่งสถาบันการศึกษาชั้นสูงและ
สถาบันวิจัย
 (๖)
พิจารณาดำเนินการเพื่อทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ แต่งตั้งอธิการบดีและ
พิจารณาถอดถอนอธิการบดี
 (๗)
พิจารณาแต่งตั้งและถอดถอนรองอธิการบดี คณบดี ผู้อำนวยการวิทยาลัยผู้
อำนวยการสถาบัน ผู้อำนวยการสำนัก
ผู้อำนวยการศูนย์หรือหน่วยงานที่เรียกชื่ออย่างอื่นและหัวหน้าภาควิชารวมทั้งผู้ดำรงตำแหน่งรองของตำแหน่งดังกล่าว
ถ้ามี
 (๘)
พิจารณาดำเนินการเพื่อทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ แต่งตั้งและพิจารณาถอดถอนศาสตราจารย์
และศาสตราจารย์พิเศษ รวมทั้งแต่งตั้งและถอดถอนศาสตราจารย์เกียรติคุณ รองศาสตราจารย์
และผู้ช่วยศาสตราจารย์
 (๙)
จัดวางระเบียบและข้อบังคับต่าง ๆ เกี่ยวกับการเงิน และทรัพย์สินของ
มหาวิทยาลัย
 (๑๐)
พิจารณาอนุมัติงบประมาณเงินรายได้ของมหาวิทยาลัย
 (๑๑)
ตั้งคณะกรรมการเพื่อพิจารณาและเสนอความเห็นในเรื่องหนึ่งเรื่องใดหรือ
เพื่อให้ปฏิบัติการอย่างหนึ่งอย่างใดอันอยู่ในอำนาจและหน้าที่ของสภามหาวิทยาลัย
 (๑๒)
หน้าที่อื่นเกี่ยวกับกิจการของมหาวิทยาลัยที่มิได้ระบุให้เป็นหน้าที่ของผู้ใด
โดยเฉพาะ

 มาตรา
๑๖ การประชุมของสภามหาวิทยาลัย
ให้เป็นไปตามข้อบังคับของสภา
มหาวิทยาลัย

 มาตรา
๑๗
ให้มีคณะกรรมการส่งเสริมกิจการมหาวิทยาลัยขึ้นคณะหนึ่งประกอบด้วยประธานกรรมการคนหนึ่ง
และกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิจำนวนหนึ่งซึ่งสภามหาวิทยาลัยแต่งตั้ง
 คณะกรรมการส่งเสริมกิจการมหาวิทยาลัย
มีหน้าที่ให้คำแนะนำปรึกษาแก่
มหาวิทยาลัย และสนับสนุนการดำเนินกิจการของมหาวิทยาลัย
 จำนวนและคุณสมบัติของกรรมการส่งเสริมกิจการมหาวิทยาลัย
วาระในการดำรง
ตำแหน่ง การพ้นจากตำแหน่ง
ตลอดจนการประชุมเพื่อดำเนินการตามหน้าที่ให้เป็นไปตามข้อบังคับของมหาวิทยาลัย

 มาตรา
๑๘
ให้มีอธิการบดีคนหนึ่งเป็นผู้ปกครองบังคับบัญชาข้าราชการ และรับ
ผิดชอบการบริหารงานของมหาวิทยาลัย
และจะให้มีรองอธิการบดีคนหนึ่งหรือหลายคนก็ได้เพื่อทำหน้าที่และรับผิดชอบตามที่อธิการบดีจะมอบหมาย
 เพื่อประโยชน์ในการบังคับบัญชา
ให้ถือว่าอธิการบดีเป็นอธิบดีและรองอธิการบดีเป็นรองอธิบดี
ตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบบริหารราชการแผ่นดินและกฎหมายอื่น

 มาตรา
๑๙ อธิการบดีนั้น
จะได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ แต่งตั้งโดยคำแนะนำของสภามหาวิทยาลัยจากบุคคลที่มีคุณสมบัติตามมาตรา
๒๐
 อธิการบดีมีวาระการดำรงตำแหน่งสามปี
และจะทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ แต่ง
ตั้งใหม่อีกก็ได้
แต่จะดำรงตำแหน่งเกินสองวาระติดต่อกันมิได้
 สำหรับรองอธิการบดี
ให้สภามหาวิทยาลัยแต่งตั้งโดยคำแนะนำของอธิการบดีจากบุคคลที่มีคุณสมบัติตามมาตรา
๒๐
 รองอธิการบดีพ้นจากตำแหน่งพร้อมกับอธิการบดี

 มาตรา
๒๐
อธิการบดีและรองอธิการบดีจะต้องมีคุณสมบัติดังต่อไปนี้
 (๑)
ได้ปริญญาเอกหรือเทียบเท่า จากมหาวิทยาลัยหรือจากสถาบันอุดมศึกษาอื่นที่สภามหาวิทยาลัยรับรองวิทยฐานะ
และได้ทำการสอนหรือมีประสบการณ์ด้านบริหารมาแล้วไม่น้อยกว่าสามปี
ในมหาวิทยาลัยหรือในสถาบันอุดมศึกษาอื่นที่สภามหาวิทยาลัยรับรองวิทยฐานะ หรือ
 (๒)
ได้ปริญญาชั้นหนึ่งชั้นใดหรือเทียบเท่าซึ่งต่ำกว่าปริญญาตาม (๑) จาก
มหาวิทยาลัยหรือจากสถาบันอุดมศึกษาอื่นที่สภามหาวิทยาลัยรับรองวิทยฐานะ
และได้ทำการสอน
หรือมีประสบการณ์ด้านบริหารมาแล้วไม่น้อยกว่าห้าปีในมหาวิทยาลัยหรือในสถาบันอุดมศึกษาอื่นที่สภามหาวิทยาลัยรับรองวิทยฐานะ
หรือเคยดำรงตำแหน่งกรรมการสภามหาวิทยาลัยมาแล้วรวมเป็นเวลาไม่น้อยกว่าสามปี

 มาตรา
๒๑ อธิการบดีมีอำนาจและหน้าที่ดังนี้
 (๑)
บริหารกิจการของมหาวิทยาลัยให้เป็นไปตามกฎหมาย กฎระเบียบข้อบังคับ
ของทางราชการรวมทั้งนโยบายและวัตถุประสงค์ของมหาวิทยาลัย
 (๒)
รับปรึกษาและให้ความเห็นแก่คณบดี ผู้อำนวยการวิทยาลัย ผู้อำนวยการ
สถาบัน ผู้อำนวยการศูนย์หรือหน่วยงานที่เรียกชื่ออย่างอื่นและผู้อำนวยการหรือหัวหน้าผู้รับผิดชอบในสถาบันการศึกษาชั้นสูง
หรือสถาบันวิจัยอื่นที่เข้าสมทบกับมหาวิทยาลัย
 (๓)
ควบคุมบุคลากร การเงิน การพัสดุ สถานที่และทรัพย์สินอื่นของมหาวิทยาลัยให้เป็นไปตามกฎหมาย
ระเบียบและข้อบังคับของมหาวิทยาลัย
 (๔)
รักษาระเบียบวินัย และส่งเสริมกิจการนักศึกษา
 (๕)
วินิจฉัยสั่งการเพื่อป้องกันหรือยุติการดำเนินกิจการภายในมหาวิทยาลัยที่ขัด
ต่อกฎหมาย
ระเบียบข้อบังคับหรือความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดี
หรือที่อาจเป็นภัยต่อความมั่นคง หรือความปลอดภัยของประเทศ
 (๖)
เป็นผู้แทนของมหาวิทยาลัยในกิจการทั่วไป
 (๗)
เสนอรายงานประจำปี เกี่ยวกับกิจการด้านต่าง ๆ ของมหาวิทยาลัยต่อสภา
มหาวิทยาลัย
 (๘)
ปฏิบัติหน้าที่อื่นตามระเบียบและข้อบังคับของมหาวิทยาลัยหรือตามที่สภา
มหาวิทยาลัยมอบหมาย

 มาตรา
๒๒
ในกรณีที่ผู้ดำรงตำแหน่งอธิการบดีไม่อาจปฏิบัติราชการได้ให้รอง
อธิการบดีเป็นผู้รักษาราชการแทน
ถ้ามีรองอธิการบดีหลายคนให้รองอธิการบดีที่อธิการบดีมอบหมาย เป็นผู้รักษาราชการแทน
ถ้าอธิการบดีมิได้มอบหมาย ให้รองอธิการบดีที่มีอาวุโสสูงสุดเป็นผู้รักษาราชการแทน
 ในกรณีที่ไม่มีผู้ดำรงตำแหน่งอธิการบดีหรือไม่มีผู้รักษาราชการแทนอธิการบดีตามความในวรรคหนึ่ง
หรือมีแต่ไม่อาจปฏิบัติราชการได้ให้สภามหาวิทยาลัยแต่งตั้งผู้มีคุณสมบัติตามความมาตรา
๒๐ เป็นผู้รักษาราชการแทนอธิการบดี

 มาตรา
๒๓ ในบัณฑิตวิทยาลัย
ให้มีคณบดีคนหนึ่งเป็นผู้ปกครองบังคับบัญชา
ข้าราชการในบัณฑิตวิทยาลัยและรับผิดชอบงานของบัณฑิตวิทยาลัย
และจะให้มีรองคณบดีคนหนึ่งหรือหลายคนก็ได้เพื่อทำหน้าที่และรับผิดชอบตามที่คณบดีจะมอบหมาย
 คณบดีนั้น
ให้สภามหาวิทยาลัยแต่งตั้ง โดยคำแนะนำของอธิการบดีตามหลัก
เกณฑ์ที่กำหนดไว้ในระเบียบของมหาวิทยาลัย
จากบุคคลที่มีคุณสมบัติตามมาตรา ๒๔
 รองคณบดีนั้น
ให้สภามหาวิทยาลัยแต่งตั้ง โดยคำแนะนำของคณบดีจากบุคคลที่มีคุณสมบัติตามมาตรา ๒๔
 คณบดีมีวาระการดำรงตำแหน่งสี่ปี
และสภามหาวิทยาลัยจะแต่งตั้งใหม่อีกก็ได้แต่จะดำรงตำแหน่งเกินสองวาระติดต่อกันมิได้
 รองคณบดีพ้นจากตำแหน่งพร้อมกับคณบดี

 มาตรา
๒๔
คณบดีและรองคณบดีจะต้องมีคุณสมบัติดังต่อไปนี้
 (๑)
ได้ปริญญาเอกหรือเทียบเท่า จากมหาวิทยาลัยหรือจากสถาบันอุดมศึกษาอื่นที่สภามหาวิทยาลัยรับรองวิทยฐานะ
และได้ทำการสอนหรือมีประสบการณ์ด้านบริหารมาแล้วไม่น้อยกว่าสามปีในมหาวิทยาลัยหรือในสถาบันอุดมศึกษาอื่นที่สภามหาวิทยาลัยรับรองวิทยฐานะหรือ
 (๒)
ได้ปริญญาชั้นหนึ่งชั้นใดหรือเทียบเท่าซึ่งต่ำกว่าปริญญาตาม (๑) จาก
มหาวิทยาลัย
หรือจากสถาบันอุดมศึกษาอื่นที่สภามหาวิทยาลัยรับรองวิทยฐานะ และได้ทำการสอนหรือมีประสบการณ์ด้านบริหารมาแล้วไม่น้อยกว่าห้าปีในมหาวิทยาลัยหรือในสถาบันอุดมศึกษาอื่นที่สภามหาวิทยาลัยรับรองวิทยฐานะ

 มาตรา
๒๕
การจัดให้มีคณะกรรมการประจำบัณฑิตวิทยาลัยและการจัดระบบ
บริหารงานในบัณฑิตวิทยาลัย
ให้เป็นไปตามข้อบังคับของมหาวิทยาลัย

 มาตรา
๒๖ ในคณะหนึ่ง
ให้มีคณบดีคนหนึ่งเป็นผู้ปกครองบังคับบัญชาข้าราชการและรับผิดชอบงานของคณะ
และจะให้มีรองคณบดีคนหนึ่งหรือหลายคนก็ได้ เพื่อทำหน้าที่และรับผิดชอบตามที่คณบดีจะมอบหมาย
 การแต่งตั้ง
วาระการดำรงตำแหน่ง และคุณสมบัติของคณบดีและรองคณบดีตาม
วรรคหนึ่ง ให้นำบทบัญญัติ มาตรา ๒๓ และมาตรา ๒๔
มาใช้บังคับโดยอนุโลม


 มาตรา
๒๗ ในคณะหนึ่ง
ให้มีคณะกรรมการประจำคณะ ประกอบด้วยคณบดี
รองคณบดี และหัวหน้าภาควิชา
เป็นกรรมการโดยตำแหน่งและกรรมการที่สภามหาวิทยาลัยแต่งตั้งจากคณาจารย์ประจำในคณะ
มีจำนวนไม่เกินกึ่งหนึ่งของจำนวนกรรมการโดยตำแหน่งถ้าไม่มีการแบ่งภาควิชาหรือมีแต่ไม่ถึงสี่ภาควิชา
ให้สภามหาวิทยาลัยแต่งตั้งคณาจารย์ประจำในคณะเป็นกรรมการเพิ่มเติมให้ได้จำนวนทั้งหมดไม่น้อยกว่าห้าคนแต่ไม่เกินเจ็ดคน
 ให้คณบดีเป็นประธานคณะกรรมการประจำคณะ
และให้คณบดีเลือกกรรมการคนหนึ่งเป็นเลขานุการของคณะกรรมการ
 กรรมการที่สภามหาวิทยาลัยแต่งตั้งจะเป็นคณาจารย์ประจำในภาควิชาเดียวกัน
เกินว่าหนึ่งคนไม่ได้
กรรมการดังกล่าวมีวาระการดำรงตำแหน่งสองปี แต่อาจได้รับการแต่งตั้งใหม่อีกได้
 การประชุมของคณะกรรมการประจำคณะ
ให้เป็นไปตามข้อบังคับของ
มหาวิทยาลัย

 มาตรา
๒๘ คณะกรรมการประจำคณะ
มีอำนาจและหน้าที่ดังนี้
 (๑)
พิจารณาหลักสูตรและรายละเอียดเกี่ยวกับหลักสูตรสำหรับคณะเพื่อเสนอต่อสภามหาวิทยาลัย
 (๒)
พิจารณาวางระเบียบข้อบังคับทางการศึกษาของคณะเพื่อเสนอต่อสภา
มหาวิทยาลัย
 (๓)
วางแผนงานของคณะเกี่ยวกับโครงการวิจัย โครงการทางวิชาการ การให้
บริการทางวิชาการแก่สังคม และการทะนุบำรุงศิลปวัฒนธรรมให้สอดคล้องกับนโยบายของสภา
มหาวิทยาลัย
 (๔)
พิจารณาเสนอเกี่ยวกับการดำรงตำแหน่งทางวิชาการของคณาจารย์ในคณะ
ต่อสภามหาวิทยาลัย
 (๕)
จัดการสอบไล่ของคณะ
 (๖)
พิจารณางบประมาณของคณะ
 (๗)
ให้คำปรึกษาและเสนอความเห็นแก่คณบดี
 (๘)
ปฏิบัติหน้าที่อื่น ๆ ตามที่คณบดีมอบหมาย

 มาตรา
๒๙ ในกรณีที่มีการแบ่งภาควิชาในคณะ
ให้มีหัวหน้าภาควิชาเป็นผู้ปก
ครองบังคับบัญชาข้าราชการ และรับผิดชอบงานของภาควิชา
และจะให้มีรองหัวหน้าภาควิชาคนหนึ่งหรือหลายคนก็ได้
เพื่อทำหน้าที่และรับผิดชอบตามที่หัวหน้าภาควิชาจะมอบหมาย
 หัวหน้าภาควิชานั้น
สภามหาวิทยาลัยจะได้แต่งตั้งโดยคำแนะนำของคณบดี ตาม
หลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในระเบียบของมหาวิทยาลัยจากคณาจารย์ประจำของมหาวิทยาลัยซึ่งได้ทำการสอนมาแล้วไม่น้อยกว่าสองปีในมหาวิทยาลัย
หรือในสถาบันอุดมศึกษาอื่นที่สภามหาวิทยาลัยรับรองวิทยฐานะ
 หัวหน้าภาควิชามีวาระการดำรงตำแหน่งสี่ปี
และสภามหาวิทยาลัยจะแต่งตั้งใหม่
อีกก็ได้ แต่จะดำรงตำแหน่งเกินสองวาระติดต่อกันมิได้
 รองหัวหน้าภาควิชาพ้นจากตำแหน่งพร้อมกับหัวหน้าภาควิชา

 มาตรา
๓๐ ในวิทยาลัยแห่งหนึ่ง
ให้มีผู้อำนวยการวิทยาลัยคนหนึ่ง เป็นผู้ปกครองบังคับบัญชาข้าราชการและรับผิดชอบงานของวิทยาลัยและจะให้มีรองผู้อำนวยการวิทยาลัยคนหนึ่งหรือหลายคนก็ได้
เพื่อทำหน้าที่และรับผิดชอบตามที่ผู้อำนวยการวิทยาลัยจะมอบหมาย
 ผู้อำนวยการวิทยาลัยนั้น
ให้สภามหาวิทยาลัยแต่งตั้ง โดยคำแนะนำของอธิการบดีตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในระเบียบของมหาวิทยาลัยจากบุคคลที่มีคุณสมบัติตามมาตรา
๓๑
 รองผู้อำนวยการวิทยาลัยนั้น
ให้สภามหาวิทยาลัยแต่งตั้ง โดยคำแนะนำของผู้
อำนวยการวิทยาลัย จากบุคคลที่มีคุณสมบัติตามมาตรา ๓๓
 ผู้อำนวยการวิทยาลัยมีวาระการดำรงตำแหน่งสี่ปี
และสภามหาวิทยาลัยจะแต่งตั้ง
ใหม่อีกก็ได้ แต่จะดำรงตำแหน่งเกินสองวาระติดต่อกันมิได้
 รองผู้อำนวยการวิทยาลัยพ้นจากตำแหน่งพร้อมกับผู้อำนวยการวิทยาลัย

 มาตรา
๓๑ ผู้อำนวยการวิทยาลัย
และรองผู้อำนวยการวิทยาลัยต้องได้รับปริญญาชั้นหนึ่งชั้นใดหรือเทียบเท่าจากมหาวิทยาลัยหรือจากสถาบันอุดมศึกษาอื่นที่สภามหาวิทยาลัยรับรองวิทยฐานะ
และได้ทำการสอนหรือมีประสบการณ์ด้านบริหารมาแล้วไม่น้อยกว่าสามปีในมหาวิทยาลัยหรือสถาบันอุดมศึกษาอื่น
ที่สภามหาวิทยาลัยรับรองวิทยฐานะ

 มาตรา
๓๒
การจัดให้มีคณะกรรมการประจำวิทยาลัยและการจัดระบบบริหารงานในวิทยาลัยให้เป็นไปตามข้อบังคับของมหาวิทยาลัย
 การแบ่งภาควิชาในวิทยาลัย
ให้นำมาตรา ๒๙ มาใช้บังคับโดยอนุโลม

 มาตรา
๓๓
ในกรณีที่มีมหาวิทยาลัยมีสถาบันเพื่อการวิจัย มีสำนักหรือมีศูนย์หรือหน่วยงานที่เรียกชื่ออย่างอื่นเพื่อส่งเสริมวิชาการตามวรรคสองของมาตรา
๘ ให้นำบทบัญญัติว่าด้วยวิทยาลัยตามมาตรา ๓๐ มาตรา ๓๑ และมาตรา ๓๒ วรรคหนึ่ง
มาใช้บังคับโดยอนุโลม

 มาตรา
๓๔ ผู้ดำรงตำแหน่งอธิการบดี
รองอธิการบดี คณบดี ผู้อำนวยการวิทยาลัย ผู้อำนวยการสถาบัน ผู้อำนวยการสำนัก
ผู้อำนวยการศูนย์ หรือหน่วยงานที่เรียกชื่ออย่างอื่น และหัวหน้าภาควิชา
จะต้องปฏิบัติหน้าที่เต็มเวลา และจะดำรงตำแหน่ง หรือรักษาราชการแทนในตำแหน่งดังกล่าวมากกว่าหนึ่งตำแหน่งในขณะเดียวกันมิได้
เว้นแต่การรักษาราชการแทนเป็นการชั่วคราวไม่เกินหกเดือน 
หมวด ๓
ตำแหน่งทางวิชาการ
 

 มาตรา
๓๕ คณาจารย์ประจำมหาวิทยาลัย มีตำแหน่งทางวิชาการดังนี้
 (๑)
ศาสตราจารย์
 (๒)
รองศาสตราจารย์
 (๓)
ผู้ช่วยศาสตราจารย์
 (๔)
อาจารย์
 การเข้าดำรงตำแหน่งทางวิชาการข้างต้น
ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการ
ที่กำหนดตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการพลเรือนในมหาวิทยาลัย

 มาตรา
๓๖ อาจารย์ต้องได้รับปริญญาชั้นหนึ่งชั้นใดหรือเทียบเท่าจาก
มหาวิทยาลัย
หรือจากสถาบันอุดมศึกษาอื่นที่สภามหาวิทยาลัยรับรองวิทยฐานะ

 มาตรา
๓๗ ศาสตราจารย์นั้น
จะได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ แต่งตั้งโดยคำแนะนำของสภามหาวิทยาลัย
 ศาสตราจารย์ซึ่งมีความรู้ความสามารถและความชำนาญเป็นพิเศษและพ้นจาก
ตำแหน่งไปโดยไม่มีความผิด
สภามหาวิทยาลัยอาจแต่งตั้งให้เป็นศาสตราจารย์เกียรติคุณในวิชาที่
ศาสตราจารย์นั้นมีความเชี่ยวชาญก็ได้

 มาตรา
๓๘ อาจารย์พิเศษนั้น อธิการบดีจะได้แต่งตั้งขึ้นประจำปีการศึกษาแต่ละปีตามคำแนะนำของคณบดี
ผู้อำนวยการวิทยาลัย ผู้อำนวยการสถาบัน ผู้อำนวยการสำนัก ผู้อำนวยการศูนย์
หรือหน่วยงานที่เรียกชื่ออย่างอื่น แล้วแต่กรณี
จากผู้ที่มีคุณสมบัติเหมาะสมซึ่งมิได้เป็นคณาจารย์ประจำมหาวิทยาลัย

 มาตรา
๓๙ ศาสตราจารย์พิเศษนั้น จะได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ แต่งตั้งโดยคำแนะนำของสภามหาวิทยาลัยจากผู้ซึ่งเป็น
หรือเคยเป็นอาจารย์พิเศษในวิชาที่ผู้นั้นมีความเชี่ยวชาญ
 คุณสมบัติของผู้ที่จะได้รับการแต่งตั้งให้เป็นศาสตราจารย์พิเศษให้เป็นไปตามข้อ
บังคับของมหาวิทยาลัย 





หมวด ๔
ปริญญาและเครื่องหมายวิทยฐานะ
 

 มาตรา
๔๐ ปริญญามีสามชั้น คือ
 เอก
เรียกว่า ดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ด.
 โท เรียกว่า มหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ม.
 ตรี เรียกว่า บัณฑิตใช้อักษรย่อ บ.

 มาตรา
๔๑
มหาวิทยาลัยมีอำนาจให้ปริญญาในสาขาวิชาที่มีการสอนในมหาวิทยาลัย
 การกำหนดให้สาขาวิชาใดมีปริญญาชั้นใด
และจะใช้อักษรย่อ สำหรับสาขาวิชานั้นอย่างไร ให้ตราเป็นพระราชกฤษฎีกา

 มาตรา
๔๒
สภามหาวิทยาลัยอาจออกข้อบังคับให้ผู้สำเร็จการศึกษาชั้นปริญญา
ตรีได้รับปริญญาตรีเกียรตินิยมอันดับหนึ่งหรือปริญญาตรีเกียรตินิยมอันดับสองได้

 มาตรา
๔๓
สภามหาวิทยาลัยอาจออกข้อบังคับกำหนดให้มีประกาศนียบัตรชั้นสูงอนุปริญญา
และประกาศนียบัตร สำหรับสาขาวิชาใดได้ดังนี้
 (๑)
ประกาศนียบัตรชั้นสูง ออกให้แก่ผู้สำเร็จการศึกษาในสาขาวิชาหนึ่งสาขาวิชาใดภายหลังที่ได้รับปริญญาแล้ว
 (๒)
อนุปริญญา ออกให้แก่ผู้สำเร็จการศึกษาตามหลักสูตรในสาขาวิชาหนึ่งสาขา
วิชาใด ก่อนถึงขั้นได้รับปริญญาตรี
 (๓)
ประกาศนียบัตร ออกให้แก่ผู้สำเร็จการศึกษาเฉพาะวิชา

 มาตรา
๔๔
มหาวิทยาลัยมีอำนาจให้ปริญญากิตติมศักดิ์แก่บุคคลซึ่งสภา
มหาวิทยาลัยเห็นว่าทรงคุณวุฒิสมควรแก่ปริญญานั้น ๆ
 ชั้น
สาขาของปริญญา และวิธีการให้ปริญญากิตติมศักดิ์ ให้เป็นไปตามข้อบังคับ
ของมหาวิทยาลัย

 มาตรา
๔๕
มหาวิทยาลัยจะจัดให้มีครุยวิทยฐานะและเข็มวิทยฐานะเป็นเครื่อง
หมายแสดงวิทยฐานะของผู้ได้รับปริญญา ประกาศนียบัตรชั้นสูง
อนุปริญญาและประกาศนียบัตรก็ได้
 การกำหนดลักษณะ
ชนิด ประเภท และส่วนประกอบของครุยวิทยฐานะและ
เข็มวิทยฐานะ ให้ตราเป็นพระราชกฤษฎีกา

 ครุยวิทยฐานะและเข็มวิทยฐานะ
จะใช้ในโอกาสใด โดยมีเงื่อนไขอย่างใด
ให้เป็นไปตามข้อบังคับของมหาวิทยาลัย

 มาตรา
๔๖
สภามหาวิทยาลัยอาจออกข้อบังคับกำหนดให้มีเครื่องแบบเครื่อง
หมายหรือเครื่องแต่งกายนึกศึกษาได้
โดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา 

หมวด ๕
บทกำหนดโทษ
 

 มาตรา
๔๗ ผู้ใดใช้ครุยวิทยฐานะ
เข็มวิทยฐานะ เครื่องแบบ เครื่องหมายหรือ
เครื่องแต่งกายนักศึกษาของมหาวิทยาลัย
โดยไม่มีสิทธิที่จะใช้ หรือแสดงด้วยประการใด ๆ ว่าตนมีปริญญา ประกาศนียบัตรชั้นสูง
อนุปริญญา หรือประกาศนียบัตรของมหาวิทยาลัยโดยที่ตนไม่มีถ้าได้กระทำเพื่อให้บุคคลอื่นเชื่อว่าตนมีสิทธิที่จะใช้หรือมีวิทยฐานะเช่นนั้น
ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาทหรือทั้งจำทั้งปรับ 

บทเฉพาะกาล
 

 มาตรา
๔๘
ให้นายกสภามหาวิทยาลัยและกรรมการสภามหาวิทยาลัยซึ่งดำรง
ตำแหน่งอยู่ในวันที่พระราชบัญญัตินี้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา
ยังคงปฏิบัติหน้าที่ของสภา
มหาวิทยาลัยอยู่ต่อไปจนกว่าจะได้มีการแต่งตั้งนายกสภามหาวิทยาลัยและกรรมการสภา
มหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิตามมาตรา ๑๓ (๑) และ (๓)
ซึ่งต้องไม่เกินสามสิบวันนับแต่วันที่
พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ
 ในระหว่างที่ยังไม่มีข้อบังคับเกี่ยวกับการประชุมของสภามหาวิทยาลัยตาม
พระราชบัญญัตินี้ให้นำบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยขอนแก่น พ.ศ. ๒๕๐๘
ว่าด้วยเรื่องนี้ใช้บังคับไปพลางก่อน

 มาตรา
๔๙ ให้ผู้ซึ่งดำรงตำแหน่งอธิการบดี
รองอธิการบดี คณบดี รองคณบดี และหัวหน้าภาควิชา
อยู่ในวันที่พระราชบัญญัตินี้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา คงอยู่ในตำแหน่งต่อไปจนกว่าจะได้มีการแต่งตั้งผู้ดำรงตำแหน่งอธิการบดี
คณบดี และหัวหน้าภาควิชาขึ้นใหม่ ซึ่งต้องไม่เกินเก้าสิบวันนับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ

 มาตรา
๕๐ ให้ผู้ซึ่งดำรงตำแหน่งกรรมการประจำคณะ
อยู่ในวันที่พระราชบัญญัตินี้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา
คงอยู่ในตำแหน่งต่อไปจนกว่าจะได้มีการแต่งตั้งผู้ดำรงตำแหน่งขึ้นใหม่
ซึ่งต้องไม่เกินเก้าสิบวันนับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ
 มาตรา
๕๑ ให้ผู้ซึ่งเป็นศาสตราจารย์ ศาสตราจารย์เกียรติคุณ
ศาสตราจารย์พิเศษ รองศาสตราจารย์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์
และอาจารย์ในมหาวิทยาลัยอยู่ในวันที่พระราชบัญญัตินี้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา
ยังคงมีฐานะเป็นศาสตราจารย์ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ศาสตราจารย์พิเศษ รองศาสตราจารย์
ผู้ช่วยศาสตราจารย์และอาจารย์ต่อไปตามพระราชบัญญัตินี้

 มาตรา
๕๒
ในระหว่างที่ยังมิได้ตราพระราชกฤษฎีกา หรือออกประกาศทบวง
มหาวิทยาลัย ข้อบังคับและระเบียบ
เพื่อปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้ ให้นำพระราชกฤษฎีกา
ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี
ข้อบังคับและระเบียบที่ใช้อยู่เดิมมาใช้บังคับโดยอนุโลม

ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ

ส. โหตระกิตย์
 รองนายกรัฐมนตรี

หมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้คือ
โดยที่การดำเนินงานของมหาวิทยาลัยในฐานะที่เป็นแหล่งกลางของสถาบันอุดมศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือได้เพิ่มขยายขึ้นเป็นอันมาก
ทั้งในการผลิตบัณฑิตสาขาวิชาต่าง ๆ การค้นคว้า
วิจัยและการบริการทางวิชาการแก่สังคมตลอดจนภารกิจอื่น ๆ
ตามความต้องการของการพัฒนาประเทศ สมควรที่จะได้มีการปรับปรุงโครงสร้างและระบบบริหารมหาวิทยาลัยเพื่อให้การบริหารการศึกษามีความคล่องตัวและเหมาะสมกับสภาพการณ์
จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้ขึ้น

 ปรียนันท์/แก้ไข
 ๔ /
๓ / ๔๕
  B+A(C)