ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย
ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย
เรื่อง
สินทรัพย์ที่ไม่มีราคาหรือเรียกคืนไม่ได้ และสินทรัพย์
ที่สงสัยว่าจะไม่มีราคาหรือเรียกคืนไม่ได้
--------------

 อาศัยอำนาจความในมาตรา
14 ทวิ วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติการธนาคารพาณิชย์
พ.ศ. 2505
ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชกำหนดแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติการพาณิชย์ พ.ศ. 2505
พ.ศ. 2528
ธนาคารแห่งประเทศไทยออกข้อกำหนดด้วยความเห็นชอบของรัฐมนตรีว่าการกระทรวง
การคลังดังต่อไปนี้
 ข้อ
1 ภายใต้บังคับข้อ 16
ให้ยกเลิกประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย เรื่อง สินทรัพย์ที่
่ไม่มีสินทรัพย์ที่ไม่มีราคาหรือเรียกคืนไม่ได้ และสินทรัพย์ที่สงสัยว่าจะไม่มีราคาหรือเรียกคืนไม่ได้
ลงวันที่ 30 มิถุนายน 2541 และที่แก้ไขเพิ่มเติม
 ข้อ
2 ในประกาศฉบับนี้
 (1)
สินทรัพย์ที่ไม่มีราคาหรือเรียกคืนไม่ได้ หมายถึง สินทรัพย์จัดชั้นสูญ
 (2)
สินทรัพย์ที่สงสัยว่าจะไม่มีราคาหรือเรียกคืนไม่ได้ หมายถึง
 (ก)
สินทรัพย์จัดชั้นสงสัยจะสูญ
 (ข)
สินทรัพย์จัดชั้นสงสัยสูญ
 (ค)
สินทรัพย์จัดชั้นต่ำกว่ามาตรฐาน
 (ง)
สินทรัพย์ที่จัดชั้นกล่าวถึงเป็นพิเศษ
 (จ)
สินทรัพย์จัดชั้นปกติ
 (3)
เงินสำรอง หมายถึง เงินสำรองที่กันไว้เป็นค่าเผื่อหนี้สูญหรือหนี้สงสัยจะสูญ
ค่าเผื่อ
การลดราคา ค่าเผื่อการด้อยค่า ค่าเผื่อการปรับมูลค่า
สำหรับสินทรัพย์ที่สงสัยว่าจะไม่มีราคาหรือเรียกคืน
ไม่ได้
ทั้งนี้
ธนาคารพาณิชย์จะต้องกันเงินสำรองสำหรับสินทรัพย์จัดชั้นแต่ละประเภทตามอัตราและ
หลักเกณฑ์ที่ระบุในประกาศฉบับนี้
 ข้อ
3 สินทรัพย์จัดชั้นสูญดังต่อไปนี้ให้ตัดออกจากบัญชี
 (1)
สิทธิเรียกร้องซึ่งได้ปฏิบัติการโดยสมควรเพื่อให้ได้รับชำระหนี้แต่ไม่มีทางที่จะได้รับชำระ
หนี้แล้ว โดยให้พิจารณาตามเกณฑ์ข้อใดข้อหนึ่ง ดังต่อไปนี้
 (ก)
ลูกหนี้ถึงแก่ความตายเป็นคนสาบสูญ หรือมีหลักฐานว่าหายสาบสูญไปและไม่มีทรัพย์สินใด
ๆ 
จะชำระหนี้ได้
 (ข)
ลูกหนี้เลิกกิจการ
และมีหนี้ของเจ้าหนี้รายอื่นมีบุริมสิทธิเหนือทรัพย์สินทั้งหมดของลูกหนี้
อยู่ในลำดับก่อนเป็นจำนวนมากกว่าทรัพย์สินของลูกหนี้
 (ค)
ธนาคารพาณิชย์ได้ฟ้องลูกหนี้หรือได้ยื่นคำขอเฉลี่ยทรัพย์ในคดีที่ลูกหนี้ถูกเจ้าหนี้รายอื่น
ฟ้อง และในกรณีนั้น ๆ ได้มีคำบังคับหรือคำสั่งของศาลแล้ว
แต่ลูกหนี้ไม่มีทรัพย์สินใด ๆ จะชำระหนี้ได้
 (ง)
ธนาคารพาณิชย์ได้ฟ้องลูกหนี้ในคดีล้มละลายหรือได้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ในดคีที่ลูกหนี้
ถูกเจ้าหนี้รายอื่นฟ้องในคดีล้มละลาย และในกรณีนั้น ๆ
ได้มีการประกอบหนี้กับลูกหนี้ โดยศาลมีคำสั่งเห็นชอบ
ด้วยกับการประนอมหนี้นั้นหรือลูกหนี้ถูกศาลพิพากษาให้เป็นบุคคลล้มละลายและได้มีการแบ่งทรพัย์สินของ
ลูกหนี้ครั้งแรกแล้ว
 (2)
สิทธิเรียกร้องซึ่งตามพฤติการณ์ไม่อาจเรียกให้ชำระหนี้ได้
 (3)
สินทรัพย์อื่นซึ่งชำรุด เสียหาย หรือหมดราคา
 (4)
ส่วนสูญเสียที่เกิดจากการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่ธนาคาร
แห่งประเทศไทยกำหนด
 ข้อ
4
สินทรัพย์จัดชั้นสงสัยจะสูญตามเกณฑ์ข้อใดข้อหนึ่งดังต่อไปนี้ให้กันเงินสำรองในอัตรา
ร้อยละ 100
 (1)
ลูกหนี้ที่ค้างชำระต้นเงินหรือดอกเบี้ยเป็นระยะเวลารวมกันเกินกว่า 12 เดือน
นับแต่วัน
ถึงกำหนดชำระ ไม่ว่าจะเป็นไปตามเงื่อนไข หรือเงื่อนเวลาตามสัญญา
หรือวันที่ธนาคารพาณิชย์ทวงถามหรือ
เรียกให้ชำระคืน แล้วแต่วันใดจะถึงก่อน
ยกเว้นลูกหนี้ที่จัดชั้นสูญแล้ว
 (2)
สินทรัพย์อื่นเฉพาะส่วนที่เป็นผลต่างของราคาจริงกับราคาตามบัญชีที่สูงกว่าราคาจริง
ทั้งนี้
ราคาจริงของสินทรัพย์นั้นให้ถือตามราคาซื้อขายในตลาด หรือหากไม่มีราคาดังกล่าว
ให้ใช้ราคา
ยุติธรรมที่ประเมิน โดยผู้ประเมินราคาอิสระ หรือที่ประเมิน
โดยหน่วยราชการที่เกี่ยวข้องแล้วแต่ราคา
จะต่ำกว่าสำหรับเงินลงทุนในหลักทรัพย์หากไม่มีราคายุติธรรมดังกล่าวให้ประเมินตามมูลค่าสินทรัพย
์สุทธิของกิจการ
 (3)
สินทรัพย์หรือสิทธิเรียกร้องที่คาดว่าจะเรียกคืนไม่ได้ทั้งจำนวน
 (4)
ส่วนสูญเสียที่เกิดจากการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่ธนาคาร
แห่งประเทศไทยกำหนด
 (5)
มีเหตุการอื่นที่แสดงว่สินทรัพยืหรือสิทธิเรียกร้องนั้นจะเรียกคืนไม่ได้ทั้งหมดจำนวน
ตามที่ธนาคารแห่งประเทศไทยสั่ง
 ข้อ
5
สินทรัพย์จัดชั้นสงสัยตามเกณฑ์ข้อใดข้อหนึ่งดังต่อไปนี้
ให้กันเงินสำรองในอัตรา
ไม่ต่ำกว่าร้อยละ 50
 (1)
ลูกหนี้ที่ค้าวงชำระต้นเงินหรือดอกเบี้ยเป็นระยะเวลารวมกันเกินกว่า 6
เดือนนับแต่วัน
ถึงกำหนดชำระ ไม่ว่าจะเป็นไปตามเงื่อนไขเวลาตามสัญญา
หรือวันที่ธนาคารพาณิชย์ทวงถามหรือเรียก
ให้ชำระคืน แล้วแต่วันใดจะถึงก่อน
ยกเว้นลูกหนี้ที่จัดชั้นสูญหรือสงสัยจะสูญแล้ว
 (2)
ลูกหนี้ที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์แล้ว
 (3)
ลูกหนี้ที่หยุดดำเนินกิจการหรือเลิกกิจการ
หรือกิจการของลูกหนี้อยู่ระหว่างชำระบัญชี
 (4)
ลูกหนี้ที่ประวิงการชำระหนี้ หรือกระทำการใด ๆ เพื่อมิให้เจ้าหนี้ได้รับชำระหนี้
เช่น ออกไปเสียนอกราชอาณาจักร หรือยักย้ายถ่ายเททรัพย์สิน
 (5)
ลูกหนี้ที่มีฐานะการเงินไม่มั่นคง หรือความสามารถในการหารายได้ต่ำอันแสดงถึง
ความสามารถในการชำระหนี้อ่อน
 (6)
ลูกหนี้ที่ธนาคารพาณิชย์ติดต่อกันไม่ได้
หรือตามตัวลูกหนี้ไม่พบหรือลูกหนี้ไปเสียจาก
ภูมิลำเนาที่ปรากฏตามสัญญาโดยไม่แจ้งให้ธนาคารพาณิชย์ทราบ
 (7)
ผู้ค้ำประกันที่เข้าเกณฑ์ข้อใดข้อหนึ่งใน (1) - (6) ดังกล่าวข้างต้น
 (8)
ลูกหนี้ที่ไม่ปรากฏธุรกิจแน่ชัด หรือไม่ได้ประกอบธุรกิจจริงจังหรือนำเงินไปใช้ผิด
วัตถุประสงค์
 (9)
ธนาคารพาณิชย์ได้ฟ้องลูกหนี้
หรือได้ยื่นคำขอเฉลี่ยทรัพย์ในคดีที่ลูกหนี้ถูกเจ้าหนี้
รายอื่นฟ้อง
 (10)
ธนาคารพาณิชย์ได้ฟ้องลุกหนี้ในคดีล้มละลาย หรือได้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ในคดี
ถูกเจ้าหนี้รายอื่นฟ้องในคดีล้มละลาย
 (11)
ลูกหนี้ที่ดำเนินธุรกิจขาดทุนเป็นเวลาตั้งแต่สามปีติดต่อกันขึ้นไป
หรือลุกหนี้ที่มียอด
ขาดทุนสะสมจนทำให้สินทรัพย์ต่ำกว่าหนี้สินที่มีอยู่
เว้นแต่มีฐานะที่แสดงให้เห็นได้ว่ากิจการของลูกหน
ี้มีโอกาสทำกำไรพอชดเชยผลจากทุน
 (12)
ลูกหนี้ที่ธนาคารพาณิชย์มิได้มีการวิเคราะห์ความสามารถในการชำระหนี้ตามหลักการ
การให้สินเชื่อที่ดี
หรือมีเอกสารประกอบการให้สินเชื่อไม่ครบถ้วนตามกฎหมาย หรือมิได้มีการติดตามฐานะ
การเงิน ตลอดจนคุณภาพลูกหนี้ตามวิธีปฏิบัติปกติ
 (13)
ลูกหนี้ที่ได้ขอผ่อนเวลาการชำระหนี้ไว้
แต่ผิดนัดไม่ชำระหนี้ตามกำหนดเวลาที่ตกลงกัน
 (14)
สินทรัพย์หรือสิทธิเรียกร้องที่คาดว่าจะเรียกให้ชำระคืนไม่ได้ครบถ้วน
 (15)
มีเหตุประการอื่นที่แสดงว่าสินทรัพย์หรือสิทธิเรียกร้องนั้นคาดว่าจะเรียกคืนไม่ได้
ครบถ้วนตามที่ธนาคารแห่งประเทศไทยสั่ง
 ข้อ
6
สินทรัพย์จัดชั้นต่ำกว่ามาตรฐานตามเกณฑ์ข้อใดข้อหนึ่งดังต่อไปนี้ให้กันเงินสำรองใน
อัตราไม่ต่ำกว่าร้อยละ 20
 (1)
ลูกหนี้ที่ค้างชำระต้นเงินหรือดอกเบี้ยเป็นระยะเวลารวมกันเกินกว่า 3 เดือนนับแต่วัน
ถึงกำหนดชำระ
ไม่ว่าจะเป็นไปตามเงื่อนไขหรือเงื่อนเวลาตามสัญญา
หรือวันที่ธนาคารพาณิชย์ทวงถามหรือ
เรียกให้ชำระคืนแล้วแต่วันใดจะถึงก่อน
ยกเว้นลูกหนี้ที่จัดชั้นสูญ สงสัยจะสูญหรือสงสัยแล้ว
 (2)
ลูกหนี้ที่ค้างชำระต้นเงินหรือดอกเบี้ยเป็นระยะเวลารวมกันไม่เกิน 3 เดือน
แต่มีหลักฐาน
ชัดเจนว่ามีปัจจัยบางอย่างที่อาจมีผลประทบต่อความสามารถในการชำระหนี้ของลูกหนี้
เช่น ภาวะของภาค
อุตสาหกรรมของลูกหนี้เสื่อมถอยลง
หรือหลักประกันที่เป็นปัจจัยในการชำระหนี้เสื่อมค่าลง
 (3)
ลูกหนี้ที่ดำเนินธุรกิจขาดทุนเป็นเวลาตั้งแต่สองปีติดต่อกันขึ้นไป
หรือลูกหนี้ที่มียอด
ขาดทุนสะสมจนทำให้สินทรัพย์หลังหักหนี้สินต่ำกว่ากึ่งหนึ่งของทุนซึ่งชำระแล้วเว้นแต่มีหลักฐานที่แสดง
ให้เห็นได้ว่ากิจการของลูกหนี้มีโอกาสทำกำไรพอชดเชยผลขาดทุน
 (4)
มีเหตุประการอื่นที่แสดงว่าสินทรัพย์หรือสิทธิเรียกร้องนั้นมีปัญหาในการเรียกให้ชำระคืน
หรือไม่ก่อให้เกิดรายได้ตามปกติตามที่ธนาคารแห่งประเทศไทยสั่ง
 ข้อ
7
สินทรัพย์จัดชั้นกล่าวถึงเป็นพิเศษตามเกณฑ์ข้อใดข้อหนึ่งดังต่อไปนี้ให้กันเงินสำรองใน
อัตราไม่ต่ำกว่าร้อยละ 2
 (1)
ลูกหนี้ค้างชำระต้นเงินหรือดอกเบี้ยเป็นระยะเวลารวมกันเกินกว่า 1
เดือนนับแต่วันถึง
กำหนดชำระ ไม่ว่าจะเป็นไปตามเงื่อนไขหรือเงื่อนเวลาตามสัญญา
หรือวันที่ธนาคารพาณิชย์ทวงถามหรือเรียก
ให้ชำระคืน แล้วแต่วันใดจะถึงก่อน
ยกเว้นลุกหนี้ที่จัดชั้นสูญ สงสัยจะสูญ สงสัย หรือต่ำกว่ามาตรฐานแล้ว
 (2)
ลูกหนี้ที่ไม่ค้างชำระต้นเงินหรือดอกเบี้ยแต่มีหลักฐานที่แสดงว่ามีปัจจัยบางอย่างที่อาจ
มีผลกระทบต่อความสามารถในการชำระหนี้คืน
หรือมีความไม่สมบูรณ์ของหลักประกัน
 (3)
มีเหตุประการอื่นที่แสดงว่าสินทรัพย์หรือสิทธิเรียกร้องนั้นมีค่าเสื่อมถอยลงหรือลูกหนี้
มีฐานะหรือผลการดำเนินงานอ่อนลงตามที่ธนาคารแห่งประเทศไทยสั่ง
 ข้อ
8
สินทรัพย์จัดชั้นปกติตามเกณฑ์ข้อใดข้อหนึ่งดังต่อไปนี้
ให้กันเงินสำรองในอัตรา
ไม่ต่ำกว่าร้อยละ 1
 (1)
ลูกหนี้ที่ไม่ผิดนัดชำระหนี้และไม่มีสัญญาณใด ๆ แสดงว่าจะมีการผิดนัดชำระหนี้อันจะ
เป็นเหตุให้ธนาคารพาณิชย์ได้รับความเสียหาย
แต่มีความเสี่ยงต่อความเสียหายตามปกติ
 (2)
ลูกหนี้อื่นที่ไม่เข้าข่ายเป็นลูกหนี้จัดชั้นสูญ สงสัยจะสูญ
สงสัยต่ำกว่ามาตรฐานหรือ
กล่าวถึงเป็นพิเศษ
 ข้อ
9
กรณีที่ลูกหนี้รายใดรายหนึ่งมีหนี้ปลายประเภท
และหนี้แต่ละประเภทจัดเป็นสินทรัพย์
ที่สงสัยว่าจะไม่มีราคาหรือเรียกคืนไม่ได้ต่างประเภทกัน
ธนาคารพาณิชย์ต้องจัดชั้นหนี้ทุกประเภทของลูกหนี้
รายนั้นเป็นสินทรัพย์จัดชั้นในระดับคุณภาพที่ต่ำสุดของลูกหนี้รายนั้น
ยกเว้นในกรณีที่
 (1)
ธนาคารพาณิชย์สามารถแบ่งแยกการใช้เงินตามโครงการใดโครงการหนึ่งของลูกหนี้
ออกจากหนี้ประเภทอื่นที่มีอยู่ได้อย่างชัดเจน
โดยให้จัดเป็นสินทรัพย์จัดชั้นปกติซึ่งต้องเป็นไปตามเกณฑ์
ทุกข้อดังนี้
 (ก)
ธนาคารพาณิชย์ได้มีการวิเคราะห์การให้สินเชื่ออย่างดีมีการวิเคราะห์ความเป็นไปได้ทาง
ธุรกิจ ทางการเงิน ตลอดจนวิเคราะห์กระแสเงินสดจนมั่นใจในความสำเร็จของโครงการนั้น
และเชื่อมั่นได้ใน
แหล่งที่มาของหลักของกระแสเงินสดที่จะนำมาเพื่อการชำระหนี้
และพิจารณาแล้วว่าลูกหนี้จะมีความสามารถ
ในการชำระหนี้ได้อย่างแน่นอน
 (ข)
ธนาคารพาณิชย์มีเอกสารหลักฐานประกอบการวิเคราะห์การให้สินเชื่ออย่างเพียงพอและ
พร้อมให้ตรวจสอบได้
 (ค)
ธนาคารพาณิชย์สามารถติดตามควบคุมการใช้เงินของลูกหนี้ได้อย่างใกล้ชิดสม่ำเสมอ
ให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์ของการให้สินเชื่อและมีเอกสารติดตามหนี้ชัดเจน
 (ง)
ธนาคารพาณิชย์มีการจัดทำตารางเวลาการจ่ายชำระหนี้อย่างชัดเจนและสอดคล้องกับ
รายได้หรือกระแสเงินสดของลูกหนี้
 (2)
ลูกหนี้มีหนี้ที่เข้าข่ายเป็นสินทรัพย์จัดชั้นปกติมากกว่าร้อยละ 90
ของราคาตามบัญชีรวม
ดอกเบี้ยค้างรับของลูกหนี้รายนั้น
ธนาคารพาณิชย์สามารถจัดชั้นหนี้ส่วนหนี้เป็นสินทรัพย์จัดชั้นปกติ หาก
ต่อมาอัตราดังกล่าวลดต่ำกว่าร้อยละ 90 เนื่องจากการจ่ายชำระหนี้
ให้ธนาคารพาณิชย์ยังคงจัดชั้นหนี้
ส่วนนี้เป็นสินทรัพย์จัดชั้นปกติ
 ข้อ
10
ลูกหนี้ที่มีหนังสือยืนยันการตรวจรับงานจากหน่วยราชการตามระเบียบของหน่วย
ราชการนั้นที่ระยะเวลาไม่เกิน 6 เดือนนับแต่วันตรวจรับงาน
เงินให้สินเชื่อส่วนที่มีหนังสือยืนยันนั้นให้
ถือเป็นสินทรัพย์จัดชั้นปกติ
 ข้อ
11
ในการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ตามหลักเกณฑ์การปรับปรุงโครงสร้างหนี้ของสถาบัน
การเงินที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด
ให้ธนาคารพาณิชย์ถือปฏิบัติดังต่อไปนี้
 (1)
ตัดส่วนสูญเสียออกจากบัญชี หรือกันเงินสำรองดังต่อไปนี้
 (ก)
ในกรณีที่ธนาคารพาณิชย์ยินยอมลดต้นเงินหรือดอกเบี้ยที่ค้างชำระก่อนการปรับปรุง
โครงสร้างหนี้ให้แก่ลูกหนี้
หรือรับชำระหนี้โดยการรับโอนสินทรัพย์ ตราสารการเงินหรือรับทุนของลูกหนี้
ี้ที่เกิดจากการแปลงหนี้เป็นทุนให้ธนาคารพาณิชย์ตัดจำหน่ายบัญชีลูกหนี้และบันทึกส่วนสูญเสียที่เกิดขึ้น
พร้อมกับโอนกลับรายการเงินสำรองส่วนเกินที่กันไว้เฉพาะสำหรับลูกหนี้รายนั้นทั้งจำนวนได้
 (ข)
ในกรณีที่ธนาคารพาณิชย์ยินยอมผ่อนปรนเงื่อนไขในการชำระหนี้ให้แก่ลูกหนี้โดยลด
อัตราดอกเบี้ยต่ำกว่าอัตราตลาด
แต่ไม่ลดต้นเงินและดอกเบี้ยที่ค้างชำระก่อนการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ ให้
ธนาคารพาณิชย์บันทึกเงินสำรองสำหรับส่วนสูญเสียที่เกิดขึ้นจากการคำนวณราคาตามบันชีใหม่ของลูกหนี้
ตามหลักเกณฑ์ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดทั้งจำนวน
เว้นแต่การปรับปรุงโครงสร้างหนี้ที่เกิดขึ้น
ก่อนสิ้นงวดการบัญชีในรอบระยะเวลาหกเดือนดังกล่าวได้ในทำนองเดียวกับข้อ
13 แต่ต้องไม่เกินอายุของ
สัญญาการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ ทั้งนี้
ธนาคารพาณิชย์สามารถโอนกลับรายการเงินสำรองที่กันไว้แล้ว
เดิมก่อนการปรับปรุงโครงสร้างหนี้สำหรับลูกหนี้รายนั้นได้เฉพาะจำนวนที่กันไว้แล้วสูงกว่าจำนวนส่วน
สูญเสียที่ต้องทยอยกันและหากเงินสำรองที่กันไว้แล้วต่ำกว่าจำนวนส่วนสูญเสียที่ต้องทยอยกันก็ให้กันเงิน
สำรองเพิ่มขึ้นให้ครบจำนวนส่วนสูญเสียที่ต้องทยอยกันดังกล่าว
 (ค)
ในกรณีที่ธนาคารพาณิชย์ยินยอมลดต้นเงินหรือดอกเบี้ยที่ค้างชำระก่อนการปรับปรุง
โครงสร้างหนี้ให้แก่ลูกหนี้ หรือรับชำระหนี้บางส่วนโดยการรับโอนสินทรัพย์
ตราสารการเงิน หรือรับทุน
ของลูกหนี้ที่เกิดจากการแปลงหนี้เป็นทุนและผ่อนปรนเงื่อนไขในการชำระหนี้ในส่วนที่เหลือให้แก่ลูกหนี้
ให้ธนาคารพาณิชย์ปฏิบัติตาม (ก)
สำหรับกรณีการลดต้นเงินหรือดอกเบี้ย หรือการรับชำระหนี้ดังกล่าว
และปฏิบัติตาม (ข)
ในส่วนการลดอัตราดอกเบี้ยต่ำกว่าอัตราตลาด
 (2)
ในระหว่างติดตามผลการปฏิบัติตามเงื่อนไขการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ซึ่งลูกหนี้ต้อง
ชำระเงินตามสัญญาการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ใหม่ติดต่อกันไม่น้อยกว่า
3 เดือน หรือ 3 งวดการชำระเงิน
แล้วแต่ระยะเวลาในจะนานกว่าให้ดำเนินการดังนี้
 (ก)
ลูกหนี้ที่ถูกจัดชั้นเป็นสงสัยจะสูญ หรือสงสัย ให้จัดชั้นเป็นต่ำกว่ามาตรฐาน
 (ข)
ลูกหนี้ที่ถูกจัดชั้นเป็นต่ำกว่ามาตรฐาน หรือกล่าวถึงเป็นพิเศษ
ให้คงจัดชั้นเช่นเดิม
 ทั้งนี้
ธนาคารพาณิชย์จะต้องกันเงินสำรองสำหรับลูกหนี้ตามสถานะการจัดชั้นหลังการ
ปรับปรุงโครงสร้างหนี้ หากเงินสำรองตาม (2)
นี้มีจำนวนสูงกว่าเงินสำรองสำหรับส่วนสูญเสียจากการ
ปรับปรุงโครงสร้างหนี้ตาม (1) (ข) และ (ค)
 เมื่อลูกหนี้สามารถปฏิบัติตามเงื่อนไขการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ได้
โดยชำระเงินตามสัญญา
ปรับปรุงโครงสร้างหนี้ใหม่ติดต่อกันไม่น้อยกว่า 3 เดือน
หรือ 3 งวดการชำระเงินแล้ว ให้ถือเป็นลูกหนี้
จัดชั้นปกติ
 ในกรณีที่ลูกหนี้ไม่สามารถปฏิบัติตามเงื่อนไขการชำระหนี้ใหม่ให้นนับระยะเวลาการค้าง
ชำระรวมกับระยะเวลาการค้างชำระก่อนการปรับปรุงโครงสร้างหนี้
แล้วพิจารณาจัดชั้นตามหลักเกณฑ์การ
จัดชั้นเพื่อการกันเงินสำรองตามเกณฑ์ในประกาศฉบับนี้ต่อไป
 (3)
สำหรับลูกหนี้ที่ปรับปรุงโครงสร้างหนี้ตามหลักเกณฑ์การปรับปรุงโครงสร้างหนี้ของ
สถาบันการเงินที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด
และเข้าเงื่อนไขข้อใดข้อหนึ่งดังต่อไปนี้ ให้ธนาคาร
พาณิชย์จัดชั้นลูกหนี้ดังกล่าวเป็นชั้นปกติได้ทันทีโดยไม่ต้องรอติดตามผลการปฏิบัติตามเงื่อนไขการปรับปรุง
โครงสร้างหนี้
 (ก)
ลูกหนี้ที่สามารถชำระดอกเบี้ยได้ไม่ต่ำกว่าอัตราดอกเบี้ยในตลาด (Market interest
rate)
โดยไม่มีช่วงปลอดการชำระดอกเบี้ย
แต่อาจมีช่วงปลอดชำระเงินต้นได้
 (ข)
ลูกหนี้ที่มีส่วนสูญเสียจากการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ไม่ต่ำวกว่าร้อยละ 20
ของยอดหนี้
ตามบัญชีก่อนการปรับปรุงโครงสร้างหนี้
ซึ่งได้มีการตัดออกจากบัญชีแล้ว หรือได้มีการกันเงินสำรองในอัตรา
ดังกล่าวครบถ้วนแล้วโดยหนี้ส่วนที่เหลือได้มีการวิเคราะห์ฐานะและกิจการของลูกหนี้
ตลอดจนกระแสเงินสด
อย่างมีหลักเกณฑ์ สมเหตุสมผล
และมีความเป็นไปได้แน่นอนที่ลูกหนี้จะปฏิบัติตามสัญญาการปรับปรุง
โครงสร้างหนี้ได้
 (ค)
ลูกหนี้ในลักษณะ Loan Syndication หรือมีเจ้าหนี้หลายราย ซึ่งบรรดาเจ้าหนี้
ได้ตกลงปรับปรุงโครงสร้างหนี้ร่วมกันได้ และสามารถแสดงหลักฐานการวิเคราะห์ฐานะและกิจการของ
ลูกหนี้ ตลอดจนกระแสเงินสดอย่างมีหลักเกณฑ์ สมเหตุสมผล
และมีความเป็นไปได้แน่นอนที่ลูกหนี้จะ
ปฏิบัติตามสัญญาการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ได้
 (ง)
กรณีที่ธนาคารพาณิชย์ได้ฟ้องร้องลูกหนี้ ต่อมาได้มีการตกลงทำสัญญาประนีประนอม
ยอมความและศาลได้มีคำพิพากษาตามยอมแล้ว
และกรณีที่ธนาคารพาณิชย์ได้ฟ้องร้องลูกหนี้ตามกฎหมาย
ว่าด้วยล้มละลาย
และศาลได้มีคำสั่งเห็นชอบตามคำขอประนอมหนี้หรือแผนฟื้นฟูกิจการของลูกหนี้แล้ว
 (4)
กรณีที่ธนาคารพาณิชย์ได้ทำการปรับปรุงโครงสร้างหนี้โดยได้รับความเห็นชอบจาก
ธนาคารแห่งประเทศไทยหรือคณะกรรมการเพื่อส่งเสริมการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ให้ธนาคารพาณิชย์จัดชั้น
ลูกหนี้ดังกล่าวเป็นชั้นปกติได้ทันทีโดยไม่ต้องรอติดตามผลการปฏิบัติตามเงื่อนไขการปรับปรุงโครงสร้างหนี้
 (5)
ในกรณีที่เห็นว่ามีข้อผิดสังเกตในการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ธนาคารแห่งประเทศไทย
อาจสั่งการให้มีการแก้ไข
หรือให้ธนาคารพาณิชย์หาผู้เชี่ยวชาญอิสระมาประเมินหรือทบทวนการปรับปรุง
โครงสร้างหนี้
 ข้อ
12
ในการกันเงินสำรองสำหรับสินทรัพย์จัดชั้นทุกประเภท
เว้นแต่สินทรัพย์จัดชั้นสูง
สงสัยจะสูญตามข้อ 4 (2) และ (4) ให้นำมูลค่าของหลักประกันซึ่งได้ประเมินราคาตามหลักเกณฑ์การประเมิน
มูลค่าหลักประกันของสถาบันการเงินตามที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดมาหักออกจากราคาตามบัญชีของ
ลูกหนี้ก่อนการกันเงินสำรอง
มูลค่าของหลักประกันที่นำมาหักได้จะต้องไม่สูงเกินกว่ามูลค่าที่ได้มีการจดจำนำ
จำนอง หรือมูลค่าที่ธนาคารพาณิชย์มีบุริมสิทธิเหนือหลักประกันนั้นดังนี้
 (1)
หลักประกันที่เป็นสิทธิในเงินฝากที่ธนาคารพาณิชย์นั้น นำมาหักได้ร้อยละ 100
 (2)
หลักประกันที่ใกล้เคียงเงินสด เช่น หลักทรัพย์ในความต้องการของตลาด นำมาหักได้
ไม่เกินร้อยละ 95 ของราคาตลาด
 (3)
หลักประกันอื่นนอกจาก (1) และ (2) ที่ไดมีการประเมินราคาหรือมีการตีราคาไว้ไม่เกิน
12 เดือน ให้นำมาหักได้ไม่เกินร้อยละ 90
ของมูลค่าได้ได้มาจากการประเมินราคาหรือการตีราคา หากมีการ
ประเมินราคาหรือมีการตีราคาไว้เกินกว่า 12 เดือน
ให้นำมาหักได้ไม่เกินร้อยละ 50 ของมูลค่าที่ได้จากการ
ประเมินราคาหรือการตีราคา
 (4)
หลักประกันอื่นนอกจาก (1) และ (2) สำหรับลูกหนี้รายย่อยที่มียอดคงค้างต่ำกว่า 5
ล้านบาท ที่ได้มีการประเมินราคาหรือมีการตีราคาไว้ไม่เกิน
36 เดือน ให้นำมาหักได้ไม่เกินร้อยละ 90 ของ
มูลค่าที่ได้มาจากการประเมินราคาหรือการตีราคา
หากมีการประเมินราคาหรือมีการตีราคาไว้เกินกว่า 36 เดือน
ให้นำมาหักได้ไม่เกินร้อยละ 50
ของมูลค่าที่ได้จากการประเมินราคาหรือการตีราคา
 (5)
ลูกหนี้จัดชั้นรายใดที่กระทรวงการคลังค้ำประกัน หรือที่รัฐบาลจะจัดสรรเงินงบประมาณ
เพื่อชำระหนี้ให้ หรือที่มีหลักฐานว่าจะได้รับชำระเงินจากหน่วยราชการใดอย่างแน่นอนให้นำวงเงินที่ได้รับการ
ค้ำประกันหรือที่จะได้รับชำระนั้นมาหักออกจากราคาตามบัญชีของลูกหนี้ก่อนคำนวณเงินสำรอง
 สำหรับสินทรัพย์จัดชั้นกล่าวถึงเป็นพิเศษตามข้อ
7 และสินทรัพย์จัดชั้นปกติตามข้อ 8
ธนาคารพาณิชย์จะนำมูลค่าของหลักประกันมาหักออกจากราคาตามบัญชีของลูกหนี้ก่อนการกันเงินสำรอง
หรือไม่ก็ได้
 ข้อ
13
เว้นแต่สินทรัพย์จัดชั้นสงสัยตะสูญตามข้อ 4 (2)
ซึ่งให้กันเงินสำรองให้ครบตาม
จำนวนที่ต้องกันในทันที
ให้ธนาคารพาณิชย์ทยอยกันเงินสำรองให้ครบถ้วน ทั้งในกรณีสินทรัพย์จัดชั้น
และกรณีส่วนสูญเสียจากการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ตามข้อ 11
ภายในสิ้นงวดการบัญชีในรอบระยะเวลา
หกเดือนหลังของปี 2543
โดยต้องดำเนินการตามเงื่อนไขดังต่อไปนี้
 (1)
ภายในวันสิ้นงวดการบัญชีในรอบระยะเวลาหกเดือนหลังของปี 2541 ให้กันเงินสำรองไว้
ไม่ต่ำกว่าร้อยละ 20 ของจำนวนที่ต้องกันเงินสำรองดังกล่าว
 (2)
ภายในวันสิ้นงวดการบัญชีในรอบระยะเวลาหกเดือนแรกของปี 2542 ให้กันเงินสำรองไว้
ไม่ต่ำกว่าร้อยละ 40 ของจำนวนที่ต้องกันเงินสำรองดังกล่าว
 (3)
ภายในวันสิ้นงวดการบัญชีในรอบระยะเวลาหกเดือนหลังของปี 2542 ให้กันเงินสำรองไว้
ไม่ต่ำกว่าร้อยละ 60 ของจำนวนที่ต้องกันเงินสำรองดังกล่าว
 (4)
ภายในสิ้นงวดการบันชีในรอบระยะเวลาหกเดือนแรกของปี 2543 ให้กันเงินสำรองไว้
ไม่ต่ำกว่าร้อยละ 80 ของจำนวนที่ต้องกันเงินสำรองดังกล่าว
 (5)
ภายในวันสิ้นงวดการบัญชีในรอบระยะเวลาหกเดือนหลังของปี 2543 ให้กันเงินสำรอง
ให้ครบถ้วน
 ในกรณีที่ธนาคารพาณิชย์ต้องลดทุนเพราะเหตุที่ทางการใช้อำนาจสั่งการตามกฎหมาย
จำนวนเงินสำรองที่ต้องกันซึ่งจะนำมาใช้ในการพิจาณราลดทุนนั้นคือเงินสำรองที่ต้องกันเต็มทั้งจำนวน
โดยจะไม่นำการทยอยกันตามวรรคแรกมาใช้บังคับ
 อนึ่ง
หากธนาคารพาณิชย์ได้กันเงินสำรองไว้แล้วมากกว่าจำนวนเงินที่ต้องทยอยเงินสำรอง
ในแต่ละงวด
ธนาคารพาณิชย์จะต้องคงจำนวนเงินสำรองดังกล่าวไว้ในบัญชีต่อไปจนกว่าจะกันเงินสำรองได้
ครบถ้วนแล้ว
เว้นแต่เป็นการลดลงของเงินสำรองอันเนื่องจากการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ตามข้อ 11
หรืออันเนื่อง
มาจากการตัดจำหน่ายลูกหนี้ อย่างไรก็ดี ไม่ว่ากรณีใด
จำนวนเงินสำรองคงเหลือต้องไม่ต่ำกว่าอัตราที่ทยอยกัน
ตามวรรคแรก
 ข้อ
14
ลูกหนี้จัดชั้นสงสัยจะสูญรายใดที่ได้กันเงินสำรองครบถ้วน แล้ว
ให้ธนาคารพาณิชย์
ตัดจำหน่ายลูกหนี้รายดังกล่าวออกจากบัญชีทันที ตามหลักเกณฑ์
ดังนี้
 (1)
กรณีลูกหนี้ที่มีหลักประกัน ให้ธนาคารพาณิชย์ตัดจำหน่ายลูกหนี้ออกจากบัญชีเท่ากับ
จำนวนที่ได้กันเงินสำรองไว้แล้ว
ยอดหนี้ส่วนที่มีหลักประกันให้คงอยู่ในบัญชีลูกหนี้
 (2)
กรณีลูกหนี้ที่ไม่มีหลักประกัน ให้ธนาคารพาณิชย์ตัดจำหน่ายลูกหนี้ออกจากบันชีเต็มจำนวน
หนี้ที่คงค้างอยู่
 ข้อ
15
ในระหว่างเวลาที่ธนาคารพาณิชย์ยังไม่ได้ตัดสินทรัพย์ที่ไม่มีราคาหรือเรียกคืนไม่ได้
้ออกจากบัญชี
หรือยังคงกันเงินสำรองสำหรับสิทรัพย์ที่สงสัยว่าจะไม่มีราคาหรือเรียกคืนไม่ได้ครบจำนวน
ธนาคารพาณิชย์จะจ่ายเงินปันผลหรือเงินตอบแทนอื่นใดแก่ผู้ถือหุ้นมิได้
 ข้อ
16 ให้ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย
ลงวันที่ 30 มิถุนายน 2541 และที่แก้ไขเพิ่มเติม
ยังมีผลใช้บังคับเฉพาะสำหรับธนาคารพาณิชย์ที่งวดการบัญชีในรอบระยะเวลาหกเดือนแรกของปี
2542 
สิ้นสุดลงภายหลังวันที่ 30 มิถุนายน 2542
จนกว่าจะสิ้นสุดงวดการบัญชีดังกล่าว
 ข้อ
17
ให้ธนาคารพาณิชย์จัดทำรายงานการสอบทานเงินให้สินเชื่อและภาระผูกพันส่งไป
ยังธนาคารแห่งประเทศไทยตามหลักเกณฑ์ วิธีการ
และแบบรายงานที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง
กำหนด
 ข้อ
18
ประกาศนี้ให้ใช้บังคับแก่งวดการบัญชีในรอบระยะเวลาหกเดือนที่เริ่มตั้งแต่วันที่
1
กรกฎาคม 2542 เป็นต้นไป

 ประกาศ
ณ วันที่ 24 ธันวาคม พ.ศ. 2543
 
หม่อมราชวงศ์จัตุมงคล โสณกุล
 
ผู้ว่าการ
 
ธนาคารแห่งประเทศไทย

[รก.2543/พ.111ง/32/29 ธันวาคม 2543]