ประกาศ
ประกาศ
สถาปนาสมเด็จพระสังฆราช
 

ภูมิพลอดุลยเดช
ป.ร.

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
มหิตลาธิเบศรรามาธิบดี จักรีนฤบดินทร สยามินทราธิราช บรมนาถบพิตร

มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ประกาศว่า
โดยที่ตำแหน่งสมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก ได้ว่างลง
เป็นการสมควรที่จะสถาปนาสมเด็จพระราชา
คณะ ขึ้นดำรงตำแหน่งสมเด็จพระสังฆราช เพื่อจักได้บริหารการพระศาสนาให้สมบูรณ์
ตามพระราชบัญญัติคณะสงฆ์พุทธศักราช ๒๕๐๕ และตามระเบียบราชประเพณีสืบไป
และโดยที่ได้ทรงสดับคำกราบบังคมทูลของรัฐบาลและสังฆทัศนะในมหาเถรสมาคมโดยเอกฉันทมติ

จึงทรงพระราชดำริว่า สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
เป็นพระมหาเถระเจริญในสมณคุณ เนกขัมมปฏิบัติ สมบูรณ์ด้วยศีลสมาจารวัตร
รัตตัญญูมหาเถรกรณธรรม ดำรงสถาพรอยู่ในสมณพรหมจรรย์
ตลอดมาเป็นเวลาช้านานได้ประกอบกรณียกิจเป็นหิตานุหิตประโยชน์แก่พุทธจักรและอาณาจักรอย่างไพศาลดั่งมีอรรถจริยาปรากฏเกียรติสมภาร
ตามความพิสดารในประกาศสถาปนาเป็นสมเด็จพระราชาคณะมหาสังฆนายก เมื่อวันที่ ๔
พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๕๐๖ นั้นแล้ว

ครั้นต่อมา สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
ยิ่งเจริญด้วยอุตสาหวิริยาธิคุณสามารถรับภารธุระพระพุทธศาสนา เป็นพาหุลกิจนิตยสมาทานมิได้ท้อถอย
ยังการพระศาสนาให้เจริญรุ่งเรืองยิ่งขึ้น เป็นลำดับตลอดมา
ในการปกครองคณะสงฆ์ตามพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พุทธศักราช ๒๕๐๕
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ ก็ได้ดำรงตำแหน่งกรรมการมหาเถรสมาคมมาแต่เริ่มแรก
เป็นเจ้าคณะใหญ่คณะธรรมยุตในการปริยัติศึกษาเป็นนายกกรรมการมหามกุฎราชวิทยาลัย
เป็นนายกสภาการศึกษามหามกุฎราชวิทยาลัย ตามที่ปรากฏอยู่ในปัจจุบัน
ส่วนในการพระอาราม ก็ได้เอาใจใส่ควบคุมดูแลระวังรักษา
จัดการบูรณะปฏิสังขรณ์ปูชนียวัตถุสิ่งก่อสร้างในพระอาราม ซึ่งชำรุดทรุดโทรมเสียหาย
ให้กลับคืนดีมีสภาพงดงาม มั่นคงถาวรดีขึ้นตลอดมา ดั่งเป็นที่ปรากฏแล้ว
ได้จัดตั้งมูลนิธิขึ้นไว้เป็นทุนถาวรสำหรับบูรณะปฏิสังขรณ์พระอาราม ชื่อว่า
ทุนพระจุลจอมเกล้าฯ เริ่มแต่ปีพุทธศักราช ๒๕๑๓ เป็นต้นมา อนึ่ง
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ ได้เป็นผู้ถวายพระธรรมเทศนาพระมงคลวิเสสกถา
ในงานพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษาสืบต่อจากสมเด็จพระสังฆราช อุฎฐายีมหาเถระ
เป็นประจำตลอดมา

บัดนี้ก็เป็นที่ประจักษ์ว่า
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ เป็นผู้เจริญยิ่งด้วยพรรษา
ยุกาล รัตตัญญูมหาสถาวีรธรรม มั่นคงในพระพุทธศาสนา เป็นอจลพรหมจริยาภิรัต
สงเคราะห์พุทธบริษัท ปกครองคณะสงฆ์ ดำรงตำแหน่งสมณศักดิ์ติดต่อกันมาเป็นเวลาช้านาน
ได้เป็นครูและอุปัธยาจารย์ของมหาชนเป็นอันมาก มีศิษยานุศิษย์แพร่หลายไพศาล
เป็นที่เคารพสักการแห่งมวลพุทธศาสนิกบริษัททั่วสงฆมณฑล ตลอดจนอาณาประชาราษฎรทั่วไป
สมควรจะสถาปนาขึ้นเป็นสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ประธานาธิบดีแห่งสงฆมณฑลเพื่อเป็นศรี
ศุภมงคลแด่พระบวรพุทธศาสนาสืบไป

จึงทรงพระกรุณาโปรดสถาปนา
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ขึ้นเป็นสมเด็จพระสังฆราช
มีพระนามตามที่จารึกในพระสุพรรณบัฎว่า สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สุขุมธรรมวิธานธำรง
สกลมหาสงฆปรินายก ตรีปิฏกคัมภีรญาณ วาสนภิธานสังฆวิสุต ปาวจนุตตมโสภณ
ภัทรผลสาธารณูปกร ชินวรวงศวิวัฒ พุทธบริษัทคารวสถาน วิจิตรปฏิภาณพัฒนคุณ
วิบุลศีลสมาจารวัตรสุนทร บวรธรรมบพิตร สมเด็จพระสังฆราชเสด็จสถิต ณ
วัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม ราชวรวิหาร พระอารามหลวง
เป็นประธานในสงฆมณฑลทั่วราชอาณาจักร

ขออาราธนาให้ทรงรับธุระพระพุทธศาสนา
เป็นภาระสั่งสอนช่วยระงับอธิกรณ์ และอนุเคราะห์พระภิกษุสามเณรในสงฆมณฑลทั่วไป
โดยสมควรแก่พระอิสริยยศซึ่งพระราชทานนี้จงทรงเจริญพระชนมายุ วรรณ สุข พล ปฎิภาณ
คุณสารสิริสวัสดิ์ จิรัฎฐิติ วิรุฬหิไพบูลย์ ในพระพุทธศาสนาเทอญ

ให้ทรงมีพระราชาคณะและพระครูฐานานุกรมประดับพระอิสริยยศ
๑๕ รูป คือ พระมหาคณิศร พุทธศาสนิกนิกรปสาทาภิบาล สกลสังฆประธานมหาสถาวีรกิจการี
นายกบดีศรี
รัตนคมกาจารย์ พระราชาคณะปลัดขวา ๑ พระจุลคณิศร สัทธรรมนิติธรมหาเถราธิการ
คณกิจบรรหารธุรการี สมุหบดีศรีธรรมภาณกาจารย์ พระราชาคณะปลัดซ้าย ๑
พระครูวินยาภิวุฒิ ๑ พระครูสุตตาภิรม ๑ พระครูธรรมาธิการ พระครูพระปริตร ๑
พระครูวิจารณ์ภารกิจ พระครูพระปริต ๑ พระครูวินัยธร ๑ พระครูธรรมธร ๑
พระครูโฆสิตสุทธสร พระครูคู่สวด ๑ พระครูอมรสรนาท พระครูคู่สวด ๑
พระครูพิลาสบรรณวัตร ๑ พระครูพิพัฒบรรณกร ๑ พระครูสังฆวิธาน ๑ พระครูสมุห์ ๑
พระครูใบฎีกา ๑ ขอให้พระคุณผู้ได้รับตำแหน่งทั้งปวงนี้
มีความสุขสิริสวัสดิ์สถาพรในพระบวรพุทธศาสนาเทอญ

ประกาศ ณ วันที่ ๒๒ มิถุนายน พุทธศักราช ๒๕๑๗
เป็นปีที่ ๒๙ ในรัชกาลปัจจุบัน[๑]


ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ
สัญญา ธรรมศักดิ์
นายกรัฐมนตรี
ศิริยา/พิมพ์
๒๒
กันยายน ๒๕๔๙
อมรรัตน์/นันทพล/ผู้จัดทำ
๒๖
กันยายน ๒๕๔๙

[๑]
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๙๑/ตอนที่ ๑๐๖/ฉบับพิเศษ หน้า ๑/๒๒ มิถุนายน
๒๕๑๗