กฎกระทรวง
กฎกระทรวง
ฉบับที่ ๑๕ (พ.ศ. ๒๕๖๐)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น
พ.ศ. ๒๕๐๙[๑]
 

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๕ และมาตรา ๗ วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น พ.ศ.
๒๕๐๙ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้

ให้เพิ่มความต่อไปนี้เป็นหมวด ๔/๑
เครื่องแบบกรรมการหมู่บ้าน ข้อ ๑๑/๑ ข้อ ๑๑/๒ และข้อ ๑๑/๓ แห่งกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๑
(พ.ศ. ๒๕๔๒) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น พ.ศ.
๒๕๐๙
หมวด ๔/๑
เครื่องแบบกรรมการหมู่บ้าน
 

ข้อ
๑๑/๑ เครื่องแบบกรรมการหมู่บ้าน ให้มี ๒ ชนิด คือ
(๑)
เครื่องแบบปฏิบัติงานปกติ มี ๑ ประเภท คือ เครื่องแบบสีกากีคอพับ แขนสั้น
(๒)
เครื่องแบบพิธีการ มี ๑ ประเภท คือ เครื่องแบบสีกากีคอพับ แขนยาว
ข้อ
๑๑/๒ เครื่องแบบปฏิบัติงานปกติ
ประกอบด้วย
(๑)
เสื้อ
ชายให้ใช้เสื้อคอพับปล่อยเอว สีประเภทสีกากี
ผ่าอกตลอดตัวเสื้อ มีดุม ๕ ดุม มีสาบกว้าง ๓.๕ เซนติเมตร แขนสั้นเหนือข้อศอกเล็กน้อย
มีกระเป๋าติดที่หน้าอกเสื้อด้านซ้าย ๑ กระเป๋า เป็นกระเป๋าเจาะ
เดินคิ้วด้านหน้าเสื้อต่อจากเส้นบ่า มีตะเข็บผ่านกลางอกยาวตลอดตัวทั้งสองด้าน ด้านหลังจากเส้นต่อบ่าหลังมีตะเข็บผ่านตามตัวเสื้อทั้งสองด้านเช่นเดียวกับด้านหน้า
แขนข้างซ้ายด้านบนปักเครื่องหมายคณะกรรมการหมู่บ้าน
มีลักษณะเป็นรูปวงกลมขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๘ เซนติเมตร มีพื้นและขอบสีทอง
ภายในมีรูปจั่วบ้านสีแดงมีแถบสีธงชาติยาวตามจั่ว ภายใต้จั่วมีภาพคนจับมือกัน ๙ คน มีตัวอักษร
ประเทศต้องมีรัฐบาล หมู่บ้านต้องมี กม. อยู่โค้งด้านบน
คณะกรรมการหมู่บ้านรากฐานของแผ่นดิน อยู่โค้งด้านล่าง
และแขนข้างขวาจากรอยต่อของไหล่บนลงมาปักอักษรสีน้ำเงินคำว่า คณะกรรมการหมู่บ้าน ตามแนวขวาง
เมื่อสวมเสื้อนี้ให้ปล่อยชายเสื้อไว้นอกกางเกง
ดุมที่ใช้กับเสื้อมีลักษณะเป็นรูปกลมแบนทำด้วยวัตถุสีเดียวกับสีเสื้อ
หญิงอนุโลมตามแบบเสื้อของชาย
การสวมเสื้อให้ปล่อยชายเสื้อไว้นอกกระโปรงหรือกางเกง
(๒)
กางเกง กระโปรง
ชายให้ใช้กางเกง
สีประเภทสีกากีขายาว ที่ขอบเอวมีห่วงสำหรับสอดเข็มขัด ทำด้วยผ้าสีเดียวกับกางเกง
กว้างไม่เกิน ๑ เซนติเมตร ด้านข้างมีกระเป๋าข้างละ ๑ กระเป๋า
มีกระเป๋าหลังทางด้านขวาเป็นกระเป๋าเจาะ ๑ กระเป๋า มีซิปด้านหน้า ไม่พับปลายขา
หญิงให้ใช้กางเกงหรือกระโปรง
สีประเภทสีกากี ได้ ๒ แบบ
แบบที่
๑ กางเกงขายาว ด้านข้าง มีกระเป๋าข้างละ ๑ กระเป๋า มีซิปด้านหน้า ไม่พับปลายขา
แบบที่
๒ กระโปรง ตีเกล็ดด้านหน้า ๒ เกล็ด และด้านหลัง ๒ เกล็ด มีตะเข็บหลัง ๑ ตะเข็บ
ยาวปิดเข่า
(๓)
รองเท้า ถุงเท้า
ชายให้ใช้รองเท้าหุ้มส้นหรือหุ้มข้อหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำหรือสีน้ำตาล
ไม่มีลวดลายถุงเท้าสีเดียวกับรองเท้า
หญิงให้ใช้รองเท้าหุ้มส้นหรือรัดส้นหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำหรือสีน้ำตาล
แบบปิดปลายเท้าไม่มีลวดลาย ส้นสูงไม่เกิน ๑๐ เซนติเมตร
ข้อ
๑๑/๓ เครื่องแบบพิธีการ ประกอบด้วย
(๑)
หมวก
ชายให้ใช้หมวกได้
๒ แบบ ดังนี้
แบบที่
๑ หมวกทรงหม้อตาลสีกากี กะบังหน้าทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ สายรัดคางหนังหรือวัสดุเทียมหนังสีดำ กว้าง ๑
เซนติเมตร มีดุมโลหะสีทองสัญลักษณ์ กม. ขนาดเล็กติดที่ข้างหมวกข้างละ ๑ ดุม ผ้าพันหมวกสีกากี
ที่หน้าหมวกติดตราครุฑพ่าห์ในบัวกระหนก ทำด้วยโลหะสีทองสูง ๖.๕ เซนติเมตร
แบบที่
๒ หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากี หน้าหมวกติดเครื่องหมายคณะกรรมการหมู่บ้านสูง ๔.๕
เซนติเมตร
หญิงให้ใช้หมวกได้
๒ แบบดังนี้
แบบที่
๑ อนุโลมตามแบบหมวกของชายแบบที่ ๑ แต่เป็นทรงอ่อน
แบบที่
๒ อนุโลมตามแบบหมวกของชายแบบที่ ๒
(๒)
เสื้อ
ชายให้ใช้เสื้อคอพับ
สีประเภทสีกากี แขนยาวรัดข้อมือ มีดุมที่ข้อมือข้างละ ๑ ดุม มีกระเป๋าเย็บติดที่หน้าอกเสื้อข้างละ
๑ กระเป๋า เป็นกระเป๋าเสื้อ มีแถบอยู่ตรงกลางตามทางดิ่งกว้าง ๓.๕ เซนติเมตร
มีใบปกกระเป๋ารูปมนชายกลางแหลม ที่ปากกระเป๋าทั้งสองข้างติดดุมข้างละ ๑ ดุม สำหรับขัดใบปกกระเป๋า
ตัวเสื้อผ่าอกตลอด มีสาบกว้าง ๓.๕ เซนติเมตร ติดดุมตามแนวอกเสื้อ ๕ ดุม ระยะห่างกันพอสมควร
และติดเครื่องหมายโลหะสีทองสัญลักษณ์ กม. ที่ปกคอเสื้อด้านหน้าทั้งสองข้างที่ไหล่เสื้อประดับอินทรธนูสีเดียวกับเสื้อ
ยาวตามความยาวของบ่าเย็บติดกับเสื้อเหนือบ่าทั้งสองข้างจากไหล่ไปคอ ปลายมน
ด้านไหล่กว้าง ๔.๕ เซนติเมตร ด้านคอกว้าง ๓.๕ เซนติเมตร
ตอนปลายขัดดุมติดกับตัวเสื้อ
ดุมที่ใช้กับเสื้อมีลักษณะเป็นรูปกลมแบนทำด้วยวัสดุสีเดียวกับเสื้อ
ในโอกาสไปงานพิธี
ให้สอดชายเสื้อไว้ในขอบกางเกง และคาดเข็มขัดทับขอบกางเกง
ผู้ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ให้ประดับแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ที่อกเสื้อเหนือกระเป๋าบนซ้าย
หญิงอนุโลมตามแบบเสื้อชาย
ให้สอดชายเสื้อไว้ในขอบกระโปรง และคาดเข็มขัดทับขอบกระโปรง
ผู้ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์
ให้ประดับแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ที่อกเสื้อเหนือกระเป๋าบนซ้าย
(๓)
อินทรธนู ให้ใช้อินทรธนูอ่อน มีเครื่องหมายบนอินทรธนู ดังต่อไปนี้
ประธานกรรมการหมู่บ้าน
มีแถบกว้าง ๑ เซนติเมตร ๔ แถบ แถบดังกล่าวให้ใช้สีเหลืองการติดแถบให้ติดตามขวาง
ที่ต้นอินทรธนูทับอยู่บนปลอกพื้นสีดำ แถบแรกห่างจากต้นอินทรธนู ๕ มิลลิเมตร
และแถบต่อไปเว้นระยะห่างกัน ๕ มิลลิเมตร ให้เหลือปลอกพื้นสีดำขนาดกว้าง ๕ มิลลิเมตร อยู่ตอนบนของแถบสุดท้าย
และเหนือปลอกพื้นสีดำ ๕ มิลลิเมตร ติดเครื่องหมายโลหะสีทองสัญลักษณ์ กม. อยู่ภายในวงกลมดุนนูน ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร
พื้นลงยาสีฟ้าขอบวงกลมล้อมรอบด้วยกระจัง
กรรมการหมู่บ้าน
มีแถบกว้าง ๑ เซนติเมตร ๒ แถบ มีลักษณะอื่น ๆ เช่นเดียวกับประธานกรรมการหมู่บ้าน
(๔)
กางเกง กระโปรง
ชายให้ใช้กางเกงสีประเภทสีกากีขายาว
ไม่พับปลายขา ที่ขอบเอวมีห่วงสำหรับสอดเข็มขัดทำด้วยผ้าสีเดียวกับกางเกง
กว้างไม่เกิน ๑ เซนติเมตร ด้านข้างมีกระเป๋าเจาะข้างละ ๑ กระเป๋ามีซิปด้านหน้า
หญิงให้ใช้กระโปรงสีประเภทสีกากี
ตีเกล็ดด้านหน้า ๒ เกล็ด และด้านหลัง ๒ เกล็ดมีซิปด้านหลัง ยาวปิดเข่า
(๕)
เข็มขัด
ชายให้ใช้เข็มขัดทำด้วยด้ายถักสีกากี กว้าง ๓ เซนติเมตร
หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าทางนอน ปลายมน กว้าง ๓.๕ เซนติเมตร
ยาว ๕ เซนติเมตร มีรูปครุฑดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัด ไม่มีเข็มสำหรับสอดรู
ปลายเข็มขัดหุ้มด้วยโลหะสีทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร
หญิงอนุโลมตามแบบเข็มขัดของชาย
การใช้เข็มขัดให้คาดทับขอบกระโปรง
(๖)
รองเท้า ถุงเท้า
ชายให้ใช้รองเท้าหุ้มส้นหรือหุ้มข้อหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ
ไม่มีลวดลาย ถุงเท้าสีเดียวกับรองเท้า
หญิงให้ใช้รองเท้าหุ้มส้นหรือรัดส้นหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำแบบปิดปลายเท้าไม่มีลวดลายส้นสูงไม่เกิน
๑๐ เซนติเมตร
(๗) ให้มีเครื่องหมายโลหะสีทองสัญลักษณ์ กม. อยู่ภายในวงกลมดุนนูน ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๒.๕
เซนติเมตร ติดที่ปกคอเสื้อด้านหน้าทั้งสองข้าง
(๘)
ป้ายชื่อและตำแหน่ง
ให้มีป้ายชื่อพื้นสีดำ ขนาดกว้าง ๒.๕ เซนติเมตร ยาว ๗.๕
เซนติเมตร ตัวอักษรสีขาวแสดงชื่อตัว ชื่อสกุล และชื่อตำแหน่ง
ประดับที่อกเสื้อเหนือกระเป๋าบนขวา


ให้ไว้ ณ วันที่ ๕
กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๖๐
พลเอก อนุพงษ์ เผ่าจินดา
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย
[เอกสารแนบท้าย]

๑.
เครื่องแบบชุดปฏิบัติงานปกติ (ชาย)
๒.
เครื่องแบบชุดปฏิบัติงานปกติ (หญิง)
๓.
เครื่องแบบพิธีการ (ชาย)
๔.
เครื่องแบบพิธีการ (หญิง)
๕.
หมวกสำหรับเครื่องแบบพิธีการ (ชาย)
๖.
หมวกสำหรับเครื่องแบบพิธีการ (หญิง)
๗.
ตราสัญลักษณ์คณะกรรมการหมู่บ้าน (กม) และความหมาย
๘.
สัญลักษณ์ กม.ติดบนอินทรธนู

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)
หมายเหตุ :-
เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ เนื่องจากปัจจุบันยังไม่ได้มีการกำหนดลักษณะ
ชนิด และประเภทของเครื่องแบบและระเบียบในการแต่งเครื่องแบบของกรรมการหมู่บ้าน
จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้


ภวรรณตรี/จัดทำ
๒๓ พฤศจิกายน
๒๕๖๐

พัชรภรณ์/ตรวจ
๒๓ พฤศจิกายน
๒๕๖๐





























[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๓๔/ตอนที่ ๑๑๗ ก/หน้า ๕/๑๐ พฤศจิกายน ๒๕๖๐