ระเบียบสำนักงานคณะกรรมการกำกับและ
ระเบียบสำนักงานคณะกรรมการกำกับและ
ส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย
ว่าด้วยอนุญาโตตุลาการ
พ.ศ.
๒๕๕๑[๑]
 

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๓๒ (๒)
แห่งพระราชบัญญัติคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย พ.ศ. ๒๕๕๐
เลขาธิการออกระเบียบไว้ ดังนี้

ข้อ ๑
ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบสำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย
ว่าด้วยอนุญาโตตุลาการ พ.ศ. ๒๕๕๑

ข้อ ๒
ระเบียบนี้ใช้บังคับตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไป

หมวด
๑
บทนิยาม
 

ข้อ ๓
ในระเบียบนี้
๓.๑ สำนักงาน คปภ.
หมายถึง สำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย
๓.๒ คณะกรรมการ
หมายถึง คณะกรรมการอนุญาโตตุลาการ
๓.๓ อนุญาโตตุลาการ
หมายถึง อนุญาโตตุลาการผู้ชี้ขาดข้อพิพาท ซึ่งสำนักงาน คปภ.
ได้ขึ้นทะเบียนเป็นอนุญาโตตุลาการไว้ ตามความเห็นชอบของคณะกรรมการ
๓.๔ ระเบียบอนุญาโตตุลาการ
หมายถึง ระเบียบสำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย
ว่าด้วยอนุญาโตตุลาการ
๓.๕ พนักงานเจ้าหน้าที่
หมายถึง
พนักงานเจ้าหน้าที่ตามกฎหมายว่าด้วยการประกันชีวิตหรือกฎหมายว่าด้วยการประกันวินาศภัย
ที่เลขาธิการมอบให้ปฏิบัติหน้าที่ตามระเบียบอนุญาโตตุลาการนี้
๓.๖ เลขาธิการ
หมายถึง เลขาธิการคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย
หรือผู้ซึ่งเลขาธิการคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัยมอบหมาย
๓.๗ ผู้เสนอข้อพิพาท
หมายถึง บุคคลที่ยื่นคำเสนอข้อพิพาท เพื่อเรียกร้องสิทธิอันมีฐานแห่งสิทธิเรียกร้องจากสัญญาประกันภัยต่อสำนักงาน
คปภ.
๓.๘ ผู้คัดค้าน
หมายถึง
บริษัทประกันภัยที่ถูกผู้เสนอข้อพิพาทเรียกร้องให้รับผิดตามสิทธิเรียกร้องจากสัญญาประกันภัย
๓.๙ คู่พิพาท
หมายถึง ผู้เสนอข้อพิพาทและผู้คัดค้าน
๓.๑๐ คำคู่ความ
หมายถึง บรรดาคำเสนอข้อพิพาท คำคัดค้าน หรือคำร้องทั้งหลายที่ยื่นต่อสำนักงาน คปภ.
หรืออนุญาโตตุลาการ เพื่อตั้งประเด็นระหว่างคู่พิพาท

หมวด
๒
คณะกรรมการอนุญาโตตุลาการ
 

ข้อ ๔
ให้มีคณะกรรมการคณะหนึ่ง เรียกว่า คณะกรรมการอนุญาโตตุลาการ ประกอบด้วย
เลขาธิการเป็นประธานคณะกรรมการ ผู้ช่วยเลขาธิการสายกฎหมายและคดี
ผู้แทนสำนักงานศาลยุติธรรม ผู้แทนสำนักงานอัยการสูงสุด นายกสมาคมประกันวินาศภัย
นายกสมาคมประกันชีวิตไทย นายกสมาคมนายหน้าประกันภัย ผู้ทรงคุณวุฒิอีกไม่เกิน ๓ คน
ซึ่งเลขาธิการแต่งตั้งเป็นกรรมการ และผู้อำนวยการสำนักกฎหมายและคดี สำนักงาน คปภ.
เป็นกรรมการและเลขานุการ
ให้ผู้อำนวยการส่วนอนุญาโตตุลาการ
เป็นผู้ช่วยเลขานุการ
กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ มีวาระอยู่ในตำแหน่งคราวละ
๔ ปี เมื่อครบวาระแล้ว อาจได้รับการแต่งตั้งเป็นกรรมการอีกได้
นอกจากการพ้นจากตำแหน่งตามวาระแล้ว
กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิพ้นจากตำแหน่ง เมื่อ
(๑) ตาย
(๒) ลาออก
(๓) เป็นบุคคลล้มละลาย
(๔) เป็นคนไร้ความสามารถ
หรือคนเสมือนไร้ความสามารถ
(๕)
ได้รับโทษจำคุกโดยมีคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุก
เว้นแต่เป็นโทษสำหรับความผิดที่ได้กระทำโดยประมาท หรือความผิดลหุโทษ
ในกรณีที่กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิพ้นจากตำแหน่งก่อนครบวาระ
ให้เลขาธิการแต่งตั้งกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิขึ้นใหม่
โดยให้อยู่ในตำแหน่งเท่าวาระที่เหลืออยู่ของกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิที่พ้นจากตำแหน่งนั้น
เมื่อครบวาระดังกล่าวในวรรคสาม
หากยังมิได้มีการแต่งตั้งกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิขึ้นใหม่ให้กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิซึ่งพ้นจากตำแหน่งตามวาระนั้นอยู่ในตำแหน่ง
เพื่อดำเนินงานต่อไปจนกว่ากรรมการผู้ทรงคุณวุฒิซึ่งได้รับแต่งตั้งแทนนั้นเข้ารับหน้าที่

ข้อ ๕
การประชุมคณะกรรมการ
ต้องมีกรรมการมาประชุมไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งของจำนวนกรรมการทั้งหมด
จึงจะเป็นองค์ประชุม
ในการประชุมของคณะกรรมการ
ถ้าประธานคณะกรรมการไม่มาประชุมหรือไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ได้
ให้ที่ประชุมคณะกรรมการเลือกกรรมการคนหนึ่งเป็นประธานในที่ประชุม
มติของที่ประชุมคณะกรรมการให้ถือเสียงข้างมาก
กรรมการคนหนึ่งให้มีหนึ่งเสียง
ถ้าคะแนนเสียงเท่ากันให้ประธานในที่ประชุมออกเสียงเพิ่มขึ้นอีกเสียงหนึ่งชี้ขาด

ข้อ ๖
คณะกรรมการมีอำนาจหน้าที่ดังนี้
(๑) ประกาศกำหนดสถานที่ทำการของอนุญาโตตุลาการ
(๒) ประกาศกำหนดอัตราค่าป่วยการอนุญาโตตุลาการ
ค่าใช้จ่ายในการดำเนินกระบวนพิจารณา
และอัตราการวางเงินเป็นหลักประกันค่าป่วยการอนุญาโตตุลาการและค่าใช้จ่ายในการดำเนินกระบวนพิจารณา
(๓)
ให้คำแนะนำหรือให้คำปรึกษาเกี่ยวกับระเบียบอนุญาโตตุลาการ
(๔) ให้คำแนะนำ
หรือให้ความเห็นชอบบุคคลที่เหมาะสมจะทำหน้าที่เป็นอนุญาโตตุลาการเสนอต่อสำนักงาน
คปภ. เพื่อขึ้นทะเบียนเป็นอนุญาโตตุลาการสำนักงาน
คปภ. ทะเบียนอนุญาโตตุลาการนี้อาจเปลี่ยนแปลงเป็นครั้งคราวตามที่คณะกรรมการเห็นสมควร
(๕) ออกประกาศ กำหนดระเบียบต่าง ๆ
เพื่อปฏิบัติการตามระเบียบอนุญาโตตุลาการนี้

หมวด
๓
การใช้ระเบียบอนุญาโตตุลาการ
 

ข้อ ๗
ให้ใช้ระเบียบอนุญาโตตุลาการนี้แก่การระงับข้อพิพาทด้วยวิธีการอนุญาโตตุลาการในกรณีที่มีข้อพิพาท
ข้อขัดแย้ง หรือข้อเรียกร้องใด ๆ
ระหว่างผู้มีสิทธิเรียกร้องตามสัญญาประกันภัยกับบริษัทประกันภัย
ภายใต้การดำเนินการของสำนักงาน คปภ.
การใดที่มิได้กำหนดไว้ในระเบียบอนุญาโตตุลาการ
ให้ดำเนินการนั้นไปตามความตกลงของคู่พิพาท หรือตามที่อนุญาโตตุลาการเห็นสมควร
หรือตามพระราชบัญญัติอนุญาโตตุลาการ พ.ศ. ๒๕๔๕ แล้วแต่กรณี

ข้อ ๘
เพื่อประโยชน์ในการตีความระเบียบอนุญาโตตุลาการ
การส่งคำคู่ความหนังสือแจ้งความหรือเอกสารอื่นใด ให้ถือว่ามีผลสมบูรณ์
เมื่อคู่พิพาทอีกฝ่ายหนึ่งหรือผู้แทนฝ่ายนั้นได้รับแล้วด้วยตนเองหรือได้มีการส่งไปถึงภูมิลำเนา
หรือสถานที่ประกอบธุรกิจของผู้รับ
หากไม่สามารถสืบหาภูมิลำเนาหรือสถานที่ประกอบธุรกิจที่แท้จริงได้
ให้ส่งไปยังถิ่นที่อยู่หรือสถานที่ประกอบธุรกิจที่ทราบครั้งสุดท้ายของบุคคลนั้น
เพื่อประโยชน์ในการคำนวณระยะเวลาตามระเบียบอนุญาโตตุลาการ
มิให้นับวันแรกแห่งระยะเวลานั้นรวมคำนวณเข้าด้วย
ถ้าวันสุดท้ายแห่งระยะเวลานั้นเป็นวันหยุดซึ่งตามประเพณีงดเว้นการงานให้ขยายระยะเวลาดังกล่าวจนถึงวันที่เริ่มทำงานใหม่
วันหยุดซึ่งตามประเพณีงดเว้นการงาน
และอยู่ระหว่างระยะเวลาดังกล่าว ให้รวมคำนวณเข้าไปในระยะเวลาด้วย

หมวด
๔
การดำเนินกระบวนการระงับข้อพิพาท
 

ส่วนที่
๑
การเสนอข้อพิพาท
 

ข้อ ๙
ในการเสนอข้อพิพาทให้ผู้เสนอข้อพิพาท
ยื่นคำเสนอข้อพิพาทของตนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ตามแบบที่กำหนด
พร้อมสำเนาที่เพียงพอเพื่อมอบให้แก่อนุญาโตตุลาการและผู้คัดค้าน ซึ่งมีรายละเอียดดังต่อไปนี้
(๑)
คำเสนอให้ระงับข้อพิพาทด้วยวิธีการอนุญาโตตุลาการภายใต้การดำเนินการของสำนักงาน คปภ.
(๒) ชื่อและที่อยู่ของคู่พิพาท
(๓)
สัญญาหรือข้อตกลงให้ระงับข้อพิพาทด้วยวิธีการอนุญาโตตุลาการ
(๔) ข้อเท็จจริงและรายละเอียดแห่งข้อพิพาท
หากข้อพิพาทนั้นเกี่ยวกับจำนวนเงินให้ระบุจำนวนเงินที่เรียกร้องด้วย
(๕) คำขอให้ชี้ขาด
(๖) จำนวนอนุญาโตตุลาการหนึ่งคนหรือสามคน
ในการเสนอข้อพิพาทตามวรรคแรก
ให้ผู้เสนอข้อพิพาทยื่นสัญญาประกันภัยอันก่อให้เกิดข้อพิพาท
หรือต้นฉบับเอกสารที่แสดงข้อเท็จจริงอันเป็นฐานแห่งสิทธิเรียกร้อง หรือสำเนาเอกสารนั้นที่รับรองความถูกต้องแล้ว

ข้อ ๑๐
คำเสนอข้อพิพาทให้ยื่นต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ส่วนงานสังกัดสำนักงาน
คปภ. ซึ่งผู้เสนอข้อพิพาทมีภูมิลำเนาอยู่ ดังต่อไปนี้
(๑) ในกรุงเทพมหานคร
ให้ยื่นที่สำนักงาน คปภ.
(๒)
ในจังหวัดอื่นนอกจากกรุงเทพมหานคร ให้ยื่นที่สำนักงาน คปภ.
จังหวัด หรือสำนักงาน คปภ. ภาค
นอกจากเขตอำนาจตามวรรคแรก
หากผู้เสนอข้อพิพาทมีความสะดวก อาจยื่นคำเสนอข้อพิพาทตามสถานที่ที่เกิดเหตุ
หรือที่ออกกรมธรรม์ประกันภัย หรือที่ทำสัญญาประกันภัยที่อยู่ในเขตอำนาจตาม (๑)
หรือ (๒) ก็ได้
การยื่นคำเสนอข้อพิพาทตามวรรคสอง
ให้ผู้เสนอข้อพิพาทแสดงเหตุผลของความสะดวกและเงื่อนไขในการยื่นคำเสนอข้อพิพาทนั้นด้วย
ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ตรวจสอบคำเสนอข้อพิพาทที่มีการยื่นตามวรรคหนึ่ง
และวรรคสอง ถ้าเห็นว่าไม่ถูกต้องครบถ้วนให้มีคำสั่งคืนคำเสนอข้อพิพาทไปให้ทำมาใหม่
หรือแก้ไขเพิ่มเติมให้ถูกต้องครบถ้วน
เมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่ได้รับคำเสนอข้อพิพาทแล้ว
ผู้เสนอข้อพิพาทจะยื่นคำเสนอข้อพิพาทเดียวกันนั้นต่อสำนักงาน คปภ.
หรือส่วนงานสังกัดสำนักงาน คปภ. ที่อื่นอีกไม่ได้

ส่วนที่
๒
การแจ้งเสนอข้อพิพาท
 

ข้อ ๑๑
เมื่อมีการยื่นคำเสนอข้อพิพาท
และพนักงานเจ้าหน้าที่เห็นว่าคำเสนอข้อพิพาทนั้นถูกต้องก็ให้รับคำเสนอข้อพิพาทเพื่อดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไป
ให้พนักงานเจ้าหน้าที่แจ้งการเสนอข้อพิพาทเป็นหนังสือและส่งสำเนาคำเสนอข้อพิพาทดังกล่าวไปยังผู้คัดค้านโดยไม่ชักช้า
ณ ภูมิลำเนาหรือสถานที่ประกอบธุรกิจหรือถิ่นที่อยู่ของผู้คัดค้านนั้นโดยทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับหรือวิธีอื่นตามที่เลขาธิการกำหนด

ส่วนที่
๓
การยื่นคำคัดค้านและคำเรียกร้องแย้ง
 

ข้อ ๑๒
เมื่อผู้คัดค้านได้รับหนังสือแจ้งการเสนอข้อพิพาทและสำเนาคำเสนอข้อพิพาทแล้วจะยื่นคำคัดค้านและเสนอคำเรียกร้องแย้งตามแบบที่เลขาธิการกำหนดต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ก็ได้
ทั้งนี้ ให้ยื่นภายใน ๑๕ วัน
นับแต่วันที่ได้รับหนังสือแจ้งการเสนอข้อพิพาทและสำเนาคำเสนอข้อพิพาทนั้น
ในกรณีมีเหตุจำเป็นที่ผู้คัดค้านไม่อาจยื่นคำคัดค้านได้ภายในกำหนดเวลาตามวรรคแรก
ให้ยื่นคำร้องขอขยายเวลายื่นคำคัดค้านต่อพนักงานเจ้าหน้าที่
และให้พนักงานเจ้าหน้าที่มีคำสั่งให้ขยายเวลายื่นคำคัดค้านได้ตามสมควร
แต่ทั้งนี้ไม่เกิน ๑๕ วัน

ข้อ ๑๓
เมื่อมีการยื่นคำเรียกร้องแย้ง
ให้นำความในข้อ ๑๑ มาใช้บังคับกับคำเรียกร้องแย้งโดยอนุโลม

ข้อ ๑๔
การยื่นคำแก้คำเรียกร้องแย้ง ให้นำความในข้อ
๑๒ มาใช้บังคับกับคำแก้คำเรียกร้องแย้งโดยอนุโลม

ข้อ ๑๕
คำคัดค้าน คำเรียกร้องแย้ง
และคำแก้คำเรียกร้องแย้ง ให้ยื่นต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ส่วนงานสังกัดสำนักงาน คปภ.
ที่ได้ยื่นคำเสนอข้อพิพาทไว้

ส่วนที่
๔
การแต่งตั้งผู้แทนและบุคคลเพื่อช่วยเหลือในการดำเนินกระบวนพิจารณา
 

ข้อ ๑๖
คู่พิพาทอาจแต่งตั้งผู้แทนหรือบุคคลใด
เพื่อช่วยเหลือตนในการดำเนินกระบวนการระงับข้อพิพาทก็ได้
ให้คู่พิพาทดังกล่าวแจ้งชื่อและที่อยู่ของผู้แทน
หรือบุคคลซึ่งตนแต่งตั้งให้เป็นผู้ช่วยเหลือ โดยทำเป็นหนังสือตามแบบที่เลขาธิการกำหนดยื่นต่อพนักงานเจ้าหน้าที่เพื่อรวมไว้ในสำนวนความ

ส่วนที่
๕
การตั้งอนุญาโตตุลาการ
 

ข้อ ๑๗
ให้คู่พิพาทตั้งอนุญาโตตุลาการตามจำนวนดังต่อไปนี้
(๑) กรณีข้อพิพาทที่ไม่มีทุนทรัพย์
หรือข้อพิพาทที่มีจำนวนทุนทรัพย์ที่เรียกร้องไม่เกิน ๒,๐๐๐,๐๐๐
บาท ให้มีอนุญาโตตุลาการ จำนวน ๑ คน
(๒) กรณีข้อพิพาทที่มีจำ
นวนทุนทรัพย์ที่เรียกร้องเกิน ๒,๐๐๐,๐๐๐
บาท ให้มีอนุญาโตตุลาการจำนวน ๓ คน เว้นแต่คู่พิพาทตกลงกันให้มีอนุญาโตตุลาการ
จำนวน ๑ คน ก็ได้

ข้อ ๑๘
เว้นแต่คู่พิพาทตกลงกันเป็นอย่างอื่น
การตั้งอนุญาโตตุลาการจำนวน ๑ คน ให้พนักงานเจ้าหน้าที่นัดพร้อมคู่พิพาทภายใน ๑๕
วัน นับแต่วันรับคำคัดค้าน หรือคำคัดค้านแก้คำเรียกร้องแย้ง
เมื่อคู่พิพาทมาพร้อมกันแล้วให้พนักงานเจ้าหน้าที่เสนอรายชื่ออนุญาโตตุลาการ
ในทะเบียนอนุญาโตตุลาการของสำนักงาน คปภ. พร้อมประวัติโดยย่อ
และให้คู่พิพาทเลือกอนุญาโตตุลาการจากรายชื่อในทะเบียนดังกล่าว
เมื่อตั้งอนุญาโตตุลาการตามวรรคแรกแล้ว
ให้อนุญาโตตุลาการกำหนดวันพิจารณานัดแรก

ข้อ ๑๙
เว้นแต่คู่พิพาทตกลงกันเป็นอย่างอื่น
การตั้งอนุญาโตตุลาการจำนวน ๓ คน ให้พนักงานเจ้าหน้าที่นัดพร้อมคู่พิพาทภายใน ๑๕
วัน นับแต่วันรับคำคัดค้าน หรือคำคัดค้านแก้คำเรียกร้องแย้ง
เมื่อคู่พิพาทมาพร้อมกันแล้วให้พนักงานเจ้าหน้าที่เสนอรายชื่ออนุญาโตตุลาการในทะเบียนอนุญาโตตุลาการของสำนักงาน
คปภ. พร้อมประวัติโดยย่อ
และให้คู่พิพาทเลือกอนุญาโตตุลาการจากรายชื่อในทะเบียนดังกล่าว
เมื่อตั้งอนุญาโตตุลาการตามวรรคแรกแล้ว
ให้อนุญาโตตุลาการนัดวันในการพิจารณานัดแรกและให้อนุญาโตตุลาการกำหนดผู้ที่จะทำหน้าที่เป็นประธานคณะอนุญาโตตุลาการ
หากคู่พิพาทฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง
หรือทั้งสองฝ่ายมิได้ดำเนินการเลือกหรือไม่อาจตกลงเลือกอนุญาโตตุลาการกันได้ตามข้อ
๑๘ หรือข้อ ๑๙ ให้เลขาธิการทำการตั้งอนุญาโตตุลาการให้แก่คู่พิพาท ทั้งนี้ โดยคำนึงถึงความเป็นอิสระ
และความเป็นกลางของบุคคลที่จะได้รับการตั้งให้เป็นอนุญาโตตุลาการ

ข้อ ๒๐
การตั้งอนุญาโตตุลาการต้องทำเป็นหนังสือตามแบบที่เลขาธิการกำหนด

ข้อ ๒๑
เมื่อได้รับการตั้งให้เป็นอนุญาโตตุลาการและตลอดระยะเวลาที่ดำเนินการทางอนุญาโตตุลาการให้อนุญาโตตุลาการเปิดเผยถึงข้อเท็จจริงอันอาจทำให้คู่พิพาทเกิดความสงสัยอันควรในความเป็นอิสระและความเป็นกลางของตน
ถ้าหากพึงมี
อนุญาโตตุลาการอาจถูกคัดค้านได้
หากปรากฏข้อเท็จจริงซึ่งเป็นเหตุอันควรสงสัยถึงความเป็นกลางหรือความเป็นอิสระ
แต่คู่พิพาทจะคัดค้านอนุญาโตตุลาการซึ่งตนเป็นผู้ตั้งหรือร่วมตั้งตามข้อ ๑๘ หรือข้อ
๑๙ มิได้
เว้นแต่คู่พิพาทฝ่ายนั้นจะมิได้รู้หรือควรรู้ถึงเหตุแห่งการคัดค้านในขณะที่ตั้งอนุญาโตตุลาการนั้น
การคัดค้านให้ทำเป็นหนังสือแจ้งเหตุแห่งการคัดค้านโดยแจ้งชัด
ยื่นต่อเลขาธิการภายใน ๑๕ วันนับแต่ได้รู้ถึงเหตุแห่งการคัดค้าน ทั้งนี้ ต้องกระทำเสียก่อนวันที่อนุญาโตตุลาการสั่งปิดการพิจารณา

ข้อ ๒๒
หากคู่พิพาทอีกฝ่ายหนึ่งเห็นชอบกับการคัดค้านอนุญาโตตุลาการหรือผู้เป็นอนุญาโตตุลาการขอถอนตัวหลังจากการคัดค้าน
ให้ดำเนินการตั้งอนุญาโตตุลาการขึ้นใหม่แทนอนุญาโตตุลาการที่ถูกคัดค้านตามข้อ ๑๘
และข้อ ๑๙ ภายใน ๓๐ วันนับแต่วันสิ้นสุดการเป็นอนุญาโตตุลาการ
การที่คู่พิพาทอีกฝ่ายหนึ่งเห็นชอบกับการคัดค้านอนุญาโตตุลาการหรือผู้เป็นอนุญาโตตุลาการขอถอนตัวตามวรรคแรกมิได้หมายถึงอนุญาโตตุลาการผู้นั้นยอมรับถึงความถูกต้องแห่งเหตุคัดค้านอนุญาโตตุลาการ

ข้อ ๒๓
หากคู่พิพาทอีกฝ่ายหนึ่งไม่เห็นชอบกับการคัดค้านอนุญาโตตุลาการและอนุญาโตตุลาการที่ถูกคัดค้านมิได้ถอนตัว
ถ้าเลขาธิการเห็นชอบกับคำคัดค้านให้ดำเนินการตามข้อ ๑๘ หรือข้อ ๑๙ ภายใน ๓๐
วันนับแต่วันที่เลขาธิการเห็นชอบ
ถ้าไม่เห็นชอบกับคำคัดค้านให้ยกคำคัดค้านเสียและให้เป็นที่ยุติ
กรณีคู่พิพาทที่คัดค้านไม่เห็นด้วยในคำวินิจฉัยของเลขาธิการตามวรรคแรกให้ดำเนินการคัดค้านต่อศาลได้ภายใน
๓๐ วันนับแต่วันที่เลขาธิการมีคำวินิจฉัย
การดำเนินการดังกล่าวไม่เป็นเหตุให้กระบวนการพิจารณาของอนุญาโตตุลาการต้องหยุดชะงัก
เว้นแต่ศาลจะมีคำสั่งเป็นอย่างอื่น

ข้อ ๒๔
ในระหว่างดำเนินกระบวนพิจารณา
หากอนุญาโตตุลาการตาย ลาออก ถูกพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาด
หรือไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ได้โดยเหตุอื่น ให้ตั้งอนุญาโตตุลาการขึ้นใหม่แทน
โดยวิธีเดียวกับการตั้งอนุญาโตตุลาการผู้นั้น ภายใน ๓๐
วันนับแต่วันสิ้นสุดการเป็นอนุญาโตตุลาการ

ข้อ ๒๕
หากอนุญาโตตุลาการที่ตั้งขึ้นใหม่แทนตามข้อ
๒๒, ๒๓ และ ๒๔
เป็นอนุญาโตตุลาการหนึ่งคนหรือเป็นอนุญาโตตุลาการสามคนแล้วแต่กรณี
การที่จะดำเนินกระบวนพิจารณาของอนุญาโตตุลาการใหม่หรือไม่นั้น
ให้เป็นดุลยพินิจของอนุญาโตตุลาการหรือคณะอนุญาโตตุลาการ นั้น

ส่วนที่
๖
การตกลงและการประนีประนอมยอมความ
 

ข้อ ๒๖
ก่อนวันที่อนุญาโตตุลาการพิจารณานัดแรกหากเลขาธิการเห็นสมควรหรือคู่พิพาทฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งประสงค์จะให้มีการตกลงหรือประนีประนอมยอมความโดยสำนักงาน
คปภ. ให้พนักงานเจ้าหน้าที่นัดคู่พิพาทมาพร้อมกันเพื่อหาทางเจรจาทำการตกลงหรือประนีประนอมยอมความในข้อพิพาทนั้น
เมื่อคู่พิพาทตกลงหรือประนีประนอมยอมความระงับข้อพิพาทกันได้
ไม่ว่าทั้งหมดหรือแต่บางส่วน
ให้คู่พิพาททำสัญญาตกลงหรือประนีประนอมยอมความนั้นเป็นหนังสือ
และให้คู่พิพาทลงลายมือชื่อในสัญญาดังกล่าว
หากคู่พิพาทประสงค์จะให้อนุญาโตตุลาการชี้ขาดตามสัญญาประนีประนอมยอมความก็ให้ดำเนินกระบวนพิจารณาชั้นอนุญาโตตุลาการตามระเบียบอนุญาโตตุลาการนี้ต่อไป

หมวด
๕
วิธีพิจารณาชั้นอนุญาโตตุลาการ
 

ข้อ ๒๗
ไม่ว่าการพิจารณาของอนุญาโตตุลาการจะได้ดำเนินไปแล้วเพียงใดหากอนุญาโตตุลาการเห็นเป็นการสมควร
ให้อนุญาโตตุลาการมีอำนาจที่จะทำการประนอมข้อพิพาทนั้นได้

ข้อ ๒๘
เว้นแต่คู่พิพาทได้ตกลงกันไว้เป็นอย่างอื่น
การสืบพยานให้เป็นไปตามวิธีการต่อไปนี้
(๑) ให้คู่พิพาทยื่นบัญชีระบุพยานที่เกี่ยวข้อง
เพื่อสนับสนุนข้ออ้าง หรือคำคัดค้าน หรือคำเรียกร้องแย้ง
หรือคำแก้คำเรียกร้องแย้งของตนต่ออนุญาโตตุลาการในวันพิจารณานัดแรก
ในกรณีที่อนุญาโตตุลาการเห็นสมควร อนุญาโตตุลาการมีอำนาจสั่งให้คู่พิพาททำบันทึกคำพยานหรือส่งเอกสารใด
ๆ ที่เกี่ยวข้องกับข้อพิพาทล่วงหน้าให้ก็ได้
(๒) การสืบพยานบุคคลให้กระทำต่อหน้าอนุญาโตตุลาการ
โดยให้อนุญาโตตุลาการบันทึกคำพยานโดยย่อ
เพื่ออ่านและให้พยานลงลายมือชื่อไว้เป็นหลักฐาน แล้วเก็บรวมไว้ในสำนวนความ
(๓) ขณะนั่งพิจารณา อนุญาโตตุลาการจะให้พนักงานเจ้าหน้าที่
ที่ได้รับมอบหมายจากสำนักงาน คปภ.
ช่วยบันทึกคำพยานแทนก็ได้
(๔) การสืบพยานจะต้องกระทำอย่างเปิดเผย
เว้นแต่คู่พิพาทฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดจะร้องขอหรืออนุญาโตตุลาการเห็นสมควรให้ดำเนินกระบวนพิจารณาลับ

ข้อ ๒๙
คู่พิพาทฝ่ายใดกล่าวอ้างข้ออ้างใด
ต้องเป็นฝ่ายมีหน้าที่นำสืบให้ประจักษ์ตามข้ออ้างของตน

ข้อ ๓๐
อนุญาโตตุลาการจะให้ผู้เชี่ยวชาญคนใดทำรายงานความเห็นเสนอก็ได้
กรณีเช่นนี้ให้คู่พิพาทแจ้งข้อเท็จจริงที่เกี่ยวข้องตามที่ผู้เชี่ยวชาญสอบถาม
เมื่อได้รับรายงานความเห็นของผู้เชี่ยวชาญแล้ว
ให้อนุญาโตตุลาการแจ้งให้คู่พิพาททราบรายละเอียดในรายงานความเห็นนั้น
และหากคู่พิพาทร้องขอก็ให้ทำสำเนารายงานความเห็นนั้นให้
คู่พิพาทอาจยื่นคำร้องขอซักถามผู้เชี่ยวชาญก็ได้
หากอนุญาโตตุลาการพิจารณาอนุญาตก็นำวิธีการสืบพยานในข้อ ๒๘ มาใช้บังคับโดยอนุโลม

ข้อ ๓๑
ถ้าผู้เสนอข้อพิพาทไม่มาตามกำหนดนัดพิจารณานัดแรกโดยมิได้ยื่นคำร้องขอเลื่อนการพิจารณาหรือมิได้แจ้งเหตุขัดข้อง
อนุญาโตตุลาการสั่งจำหน่ายข้อพิพาทเสียก็ได้
ถ้าผู้คัดค้านไม่มาตามกำหนดนัดพิจารณานัดแรก
หรือคู่พิพาทฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่มาตามกำหนดในนัดต่อไป โดยมิได้ยื่นคำร้องขอเลื่อนการพิจารณา
หรือมิได้แจ้งเหตุขัดข้องก่อนเริ่มพิจารณา หากอนุญาโตตุลาการเห็นเป็นการสมควรให้ดำเนินการพิจารณาไปแต่ฝ่ายเดียว
กรณีคู่พิพาทฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่มาตามกำหนดนัดตามวรรคสอง
โดยไม่ได้แจ้งเหตุขัดข้องหรือขอเลื่อนการพิจารณา ให้อนุญาโตตุลาการคิดค่าปรับจากคู่พิพาทฝ่ายนั้นตามความเป็นจริงได้
เพื่อจ่ายให้แก่คู่พิพาทอีกฝ่ายหนึ่งหรือเพื่อเป็นค่าใช้จ่ายแก่การดำเนินกระบวนพิจารณา
คู่พิพาทอาจยื่นคำร้องขอเลื่อนคดีได้
โดยจะต้องแสดงเหตุผลในการขอเลื่อนให้ชัดแจ้ง และให้เป็นดุลยพินิจของอนุญาโตตุลาการ
ถ้าคู่พิพาทไม่มีพยานอื่นใดมาเสนอต่ออนุญาโตตุลาการอีก
ก็ให้อนุญาโตตุลาการสั่งปิดการพิจารณาและนัดชี้ขาด

หมวด
๖
คำชี้ขาด
 

ข้อ ๓๒
คำชี้ขาดจะต้องทำให้แล้วเสร็จภายในกำหนดเวลาเก้าสิบวันนับแต่กระบวนการตั้งอนุญาโตตุลาการเสร็จสิ้นลง
ถ้ามีเหตุจำเป็นให้เป็นดุลยพินิจของอนุญาโตตุลาการที่จะขยายเวลาออกไปได้อีกตามสมควร

ข้อ ๓๓
คำชี้ขาดให้วินิจฉัยไปตามเสียงข้างมากของอนุญาโตตุลาการ
อนุญาโตตุลาการ
จะกำหนดหรือชี้ขาดการใดให้เกินขอบเขตแห่งสัญญาอนุญาโตตุลาการหรือคำขอให้ชี้ขาดของคู่พิพาทไม่ได้
เว้นแต่จะเป็นการกำหนดค่าใช้จ่ายในการดำเนินกระบวนพิจารณา
หรือค่าป่วยการอนุญาโตตุลาการ หรือเป็นการชี้ขาดให้เป็นไปตามข้อตกลง
หรือประนีประนอมยอมความกันระหว่างคู่พิพาท

ข้อ ๓๔
อนุญาโตตุลาการจะต้องวินิจฉัยชี้ขาดไปตามหลักแห่งกฎหมาย
และความยุติธรรมในการตีความสัญญาประกันภัย
ให้คำนึงถึงสภาพความเป็นไปได้และแนวปฏิบัติทางการค้าของสัญญาประกันภัยนั้น ๆ ด้วย

ข้อ ๓๕
คำชี้ขาดจะต้องทำเป็นหนังสือลงลายมือชื่อของอนุญาโตตุลาการ
ระบุ วัน เดือน ปีและสถานที่ที่ทำคำชี้ขาดไว้โดยชัดแจ้ง
ในกรณีที่อนุญาโตตุลาการคนใดไม่ลงลายมือชื่อไว้ให้อนุญาโตตุลาการอื่นหรือเลขาธิการ
จดแจ้งเหตุขัดข้องไว้
คำชี้ขาดจะต้องระบุเหตุผลแห่งข้อวินิจฉัยทั้งปวงไว้โดยชัดแจ้ง
คำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการ ให้สำนักงาน คปภ.
เปิดเผยต่อสาธารณชนได้
เว้นแต่เป็นกระบวนพิจารณาลับต้องได้รับความยินยอมจากคู่พิพาท
เมื่อทำคำชี้ขาดแล้ว
ให้มีผลผูกพันคู่พิพาทนับแต่วันอ่าน เว้นแต่คู่พิพาทไม่มาฟังคำชี้ขาด
ก็ให้รีบส่งสำเนาคำชี้ขาดไปถึงคู่พิพาทที่เกี่ยวข้องทุกฝ่ายและให้ถือว่าคำชี้ขาดมีผลผูกพันคู่พิพาทตั้งแต่สำเนาคำชี้ขาดไปถึงคู่พิพาทฝ่ายนั้น

ข้อ ๓๖
ภายในกำหนดเวลา ๓๐ วัน
นับแต่วันที่สำเนาคำชี้ขาดไปถึง เมื่อเกิดความสงสัยตามสมควรเกี่ยวกับข้อความในคำชี้ขาด
คู่พิพาทฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งอาจยื่นคำร้องขอเป็นหนังสือต่อเลขาธิการ
ให้อนุญาโตตุลาการตีความข้อความนั้นได้ คำตีความให้ถือเป็นส่วนหนึ่งของคำชี้ขาด
และต้องปฏิบัติไปในทำนองเดียวกับการทำคำชี้ขาด

ข้อ ๓๗
ถ้าในคำชี้ขาดใดมีข้อผิดพลาดหรือข้อผิดหลงเล็กน้อย
เมื่ออนุญาโตตุลาการหรือเมื่อคู่พิพาทฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งยื่นคำร้องขอเป็นหนังสือต่อเลขาธิการ
อนุญาโตตุลาการอาจแก้ไขให้ถูกต้องได้

ข้อ ๓๘
ภายในกำหนดเวลา ๓๐ วัน
นับแต่วันที่สำเนาคำชี้ขาดไปถึง
เมื่อคู่พิพาทฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเห็นว่ามิได้ชี้ขาดในข้อประเด็นสาระสำคัญใด ก็อาจยื่นคำร้องขอต่อเลขาธิการเป็นหนังสือตามแบบที่สำนักงาน
คปภ. กำหนด ขอให้อนุญาโตตุลาการทำคำชี้ขาดเพิ่มเติมในประเด็นข้อนั้นได้
ในกรณีที่อนุญาโตตุลาการเห็นว่าข้อประเด็นนั้นเป็นข้อสาระสำคัญ
และยังมิได้ชี้ขาดไว้ ก็ให้ทำคำชี้ขาดในประเด็นนั้นให้เสร็จสิ้นภายในเวลา ๓๐ วัน
นับแต่วันที่คู่พิพาทฝ่ายนั้นได้ยื่นคำร้องขอ
ถ้าอนุญาโตตุลาการเห็นว่าการทำคำชี้ขาดเพิ่มเติมนั้น
ไม่อาจกระทำได้ นอกจากจะต้องรับฟังข้อเท็จจริงเพิ่มเติม
ก็อาจสั่งให้คู่พิพาทนำพยานหลักฐานมาสืบได้ อนึ่ง
อนุญาโตตุลาการจะต้องทำคำชี้ขาดเพิ่มเติมดังกล่าว ให้เสร็จสิ้นภายใน ๖๐ วัน
นับแต่วันที่คู่พิพาทได้ยื่นคำร้องขอ
ถ้ามีเหตุจำเป็นให้เป็นดุลยพินิจของอนุญาโตตุลาการที่จะขยายเวลาออกไปได้อีกตามสมควรและเมื่อทำคำชี้ขาดแล้ว
ให้รีบส่งสำเนาคำชี้ขาดไปถึงคู่พิพาทที่เกี่ยวข้องทุกฝ่ายและให้ถือว่าคำชี้ขาดมีผลผูกพันแล้วตั้งแต่สำเนาคำชี้ขาดไปถึงคู่พิพาทฝ่ายนั้น

ข้อ ๓๙
เมื่ออนุญาโตตุลาการทำคำชี้ขาด
ทำคำตีความ แก้ไขข้อผิดพลาดหรือข้อผิดหลงเล็กน้อย
หรือทำคำชี้ขาดเพิ่มเติมเสร็จสิ้นแล้ว
ให้อนุญาโตตุลาการส่งมอบสำนวนทั้งหมดให้แก่สำนักงาน คปภ.

หมวด
๗
ค่าป่วยการอนุญาโตตุลาการ
ค่าใช้จ่ายในการดำเนินกระบวนการพิจารณา
และการวางเงินเป็นหลักประกัน
 

ข้อ ๔๐
ค่าป่วยการอนุญาโตตุลาการและค่าใช้จ่ายในการดำเนินกระบวนพิจารณาให้เป็นไปตามอัตราที่คณะกรรมการประกาศกำหนด

ข้อ ๔๑
ให้คู่พิพาทวางเงินเป็นหลักประกันค่าป่วยการอนุญาโตตุลาการ
และค่าใช้จ่ายในการดำเนินกระบวนพิจารณา
ในวันยื่นคำเสนอข้อพิพาทตามอัตราที่คณะกรรมการประกาศกำหนด
ถ้าผู้เสนอข้อพิพาทมิได้วางเงินเป็นหลักประกันตามวรรคแรกให้ครบจำนวนให้เลขาธิการมีคำสั่งไม่รับคำเสนอข้อพิพาท
ในกรณีที่จัดให้มีการประนีประนอมยอมความโดยสำนักงาน
คปภ. หรือถอนข้อพิพาทก่อนตั้งอนุญาโตตุลาการ
หรือก่อนพิจารณานัดแรกให้คืนเงินที่วางเป็นหลักประกันตามวรรคแรกแก่ผู้วางหลักประกันหลังจากหักค่าใช้จ่ายในการดำเนินกระบวนการพิจารณาแล้ว
ทั้งนี้ ให้เป็นไปตามอัตราที่คณะกรรมการประกาศกำหนด

หมวด
๘
บทเฉพาะกาล
 

ข้อ ๔๒
กระบวนการระงับข้อพิพาทด้วยวิธีการอนุญาโตตุลาการที่ค้างพิจารณาอยู่ก่อนวันที่ระเบียบอนุญาโตตุลาการนี้มีผลใช้บังคับ
ให้ดำเนินการต่อไปตามข้อบังคับกรมการประกันภัย
ว่าด้วยอนุญาโตตุลาการที่ใช้อยู่ในขณะเสนอข้อพิพาท
บรรดาประกาศคณะกรรมการอนุญาโตตุลาการ
ประกาศกรมการประกันภัย แบบเอกสารที่เกี่ยวกับกระบวนอนุญาโตตุลาการตามข้อบังคับกรมการประกันภัย
ว่าด้วยอนุญาโตตุลาการที่ใช้อยู่ในขณะเสนอข้อพิพาท
ให้ใช้ต่อไปได้เท่าที่ไม่ขัดหรือแย้งกับระเบียบอนุญาโตตุลาการนี้จนกว่าจะมีการเปลี่ยนแปลงแก้ไข
โดยระเบียบอนุญาโตตุลาการนี้ หรือเปลี่ยนแปลงแก้ไขโดยสำนักงาน คปภ.


ประกาศ
ณ วันที่ ๒๕ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๑
จันทรา
บูรณฤกษ์
เลขาธิการ











วัชศักดิ์/ผู้จัดทำ
๒๐
มกราคม ๒๕๕๒

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๖/ตอนพิเศษ ๕ ง/หน้า ๑/๑๔ มกราคม ๒๕๕๒