ระเบียบกรมการขนส่งทางบก
ระเบียบกรมการขนส่งทางบก
ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการกำหนดและตอกเลขเครื่องยนต์หรือเลขตัวรถ
สำหรับรถตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์
พ.ศ. ๒๕๕๔[๑]
 

ตามที่ได้มีระเบียบกรมการขนส่งทางบก ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการกำหนดและตอกเลขตัวรถและเลขเครื่องยนต์สำหรับรถตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์
พ.ศ. ๒๕๔๙ ลงวันที่ ๙ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๙ ไว้แล้ว นั้น

โดยที่ได้มีประกาศใช้บังคับกฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการกรมการขนส่งทางบก
กระทรวงคมนาคม พ.ศ. ๒๕๕๒ ตั้งแต่วันที่ ๙ เมษายน ๒๕๕๒
ทำให้โครงสร้างส่วนราชการภายในกรมการขนส่งทางบกเปลี่ยนแปลงไป ดังนั้น เพื่อให้การปฏิบัติราชการตามพระราชบัญญัติรถยนต์
พ.ศ. ๒๕๒๒ เป็นไปด้วยความเรียบร้อยและมีประสิทธิภาพ อาศัยอำนาจตามความในข้อ ๔
แห่งกฎกระทรวง ฉบับที่ ๔ (พ.ศ. ๒๕๓๑) ออกตามความในพระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. ๒๕๒๒
กรมการขนส่งทางบกจึงวางระเบียบไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ ระเบียบนี้เรียกว่า
ระเบียบกรมการขนส่งทางบก ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการกำหนดและตอกเลขเครื่องยนต์หรือเลขตัวรถสำหรับรถตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์
พ.ศ. ๒๕๕๔

ข้อ ๒ ให้ยกเลิกระเบียบกรมการขนส่งทางบก ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการกำหนดและตอกเลขตัวรถและเลขเครื่องยนต์สำหรับรถตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์
พ.ศ. ๒๕๔๙
บรรดา ข้อบังคับ หรือคำสั่งอื่นใดในส่วนที่กำหนดไว้แล้วในระเบียบนี้
หรือซึ่งขัดหรือแย้งกับที่กำหนดไว้ในระเบียบนี้ ให้ใช้ระเบียบนี้แทน

ข้อ ๓ ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่
๑ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๔ เป็นต้นไป

ข้อ ๔ ให้รองอธิบดี
(ฝ่ายปฏิบัติการ) กรมการขนส่งทางบก รักษาการตามระเบียบนี้

ข้อ ๕ ในระเบียบนี้ เลขตัวรถ หมายถึง
เลขคัสซีสำหรับรถที่มีโครงคัสซีหรือเลขตัวถังสำหรับรถที่ไม่มีโครงคัสซี

หมวด ๑
การกำหนดและตอกเลขตัวรถ
 

ข้อ ๖ รถดังต่อไปนี้
ต้องกำหนดและตอกเลขตัวรถ
(๑) ไม่มีเลขตัวรถจากผู้ผลิตหรือผู้นำเข้าจากต่างประเทศ
ซึ่งเจ้าของรถมีหลักฐานการได้มาถูกต้องและมีบันทึกรับรองหรือให้ถ้อยคำว่าเป็นรถคันเดียวกับที่ปรากฏตามหลักฐาน
(๒) มีเลขตัวรถตอกไว้บนแผ่นโลหะ (plate) แต่ได้ชำรุด
ลบเลือน หรือสูญหาย และเจ้าของรถมีบันทึกรับรองหรือให้ถ้อยคำว่าเป็นรถคันเดียวกับที่ปรากฏตามหลักฐาน
(๓) มีเลขตัวรถ แต่ชำรุด ลบเลือน หรือถูกทำลาย เนื่องจากสนิมกัดกร่อน
อุบัติเหตุหรือด้วยเหตุอื่นใดโดยความรู้เท่าไม่ถึงการณ์
และเจ้าของรถมีบันทึกรับรองหรือให้ถ้อยคำว่าเป็นรถคันเดียวกับที่ปรากฏตามหลักฐาน
ในกรณีที่ไม่สามารถวินิจฉัยเกี่ยวกับความถูกต้องของรถได้ว่าเป็นรถคันเดิม
ให้ส่งกองพิสูจน์หลักฐานกลาง สำนักงานพิสูจน์หลักฐานตำรวจ หรือศูนย์พิสูจน์หลักฐาน
๑ - ๑๐ สำนักงานตำรวจแห่งชาติ
หรือผู้ผลิตหรือผู้ประกอบรถตรวจสอบและยืนยันความถูกต้อง
(๔) มีเลขตัวรถแต่ภายหลังมีการเปลี่ยนชิ้นส่วนของตัวถังหรือโครงคัสซีที่มีเลขตัวรถตอกอยู่โดยชิ้นส่วนที่เปลี่ยนใหม่นั้นไม่มีหมายเลข
และเจ้าของรถมีหลักฐานการได้มาถูกต้อง
พร้อมทั้งมีบันทึกรับรองหรือให้ถ้อยคำว่าเป็นรถคันเดียวกับที่ปรากฏตามหลักฐาน
(๕) มีเลขตัวรถแต่ถูกทำลายหรือแก้ไขเปลี่ยนแปลงทั้งหมดหรือบางส่วนเพราะเหตุโจรกรรมโดยเจ้าของรถมีหลักฐานการรับรถคืนจากพนักงานสอบสวนหรือศาล
พร้อมทั้งมีบันทึกรับรองหรือให้ถ้อยคำว่าเป็นรถคันเดียวกับที่ปรากฏตามหลักฐานว่าเป็นรถคันเดิมที่ถูกโจรกรรมไป
ในกรณีที่ไม่สามารถวินิจฉัยได้ว่าเป็นรถคันเดิม
ให้ส่งกองพิสูจน์หลักฐานกลาง สำนักงานพิสูจน์หลักฐานตำรวจ หรือศูนย์พิสูจน์หลักฐาน
๑ - ๑๐ สำนักงานตำรวจแห่งชาติ
หรือผู้ผลิตหรือผู้ประกอบรถตรวจสอบและยืนยันความถูกต้อง
(๖) มีเลขตัวรถแต่ถูกทำลายหรือแก้ไขเปลี่ยนแปลงทั้งหมดหรือบางส่วน
ซึ่งเป็นรถที่ได้มาจากการจำหน่ายของส่วนราชการ หรือการขายทอดตลาดของเจ้าพนักงานผู้มีอำนาจตามกฎหมาย
เช่น กรมศุลกากรหรือสำนักงานตำรวจแห่งชาติ เป็นต้น
โดยมีหลักฐานการได้มาจากส่วนราชการนั้นถูกต้อง พร้อมทั้งมีบันทึกรับรองหรือให้ถ้อยคำว่าเป็นรถคันเดียวกับที่ปรากฏตามหลักฐาน
ในกรณีมีเหตุอันควรสงสัยเกี่ยวกับความถูกต้องของรถ
อาจขอให้ส่วนราชการที่จำหน่ายหรือขายทอดตลาดรถจัดส่งเอกสารรายละเอียดที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติมเพื่อประกอบการพิจารณาด้วยก็ได้
(๗)
มีเลขตัวรถแต่ซ้ำซ้อนกับรถคันอื่นที่จดทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์หรือจดทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบก
ทั้งนี้ การซ้ำซ้อนนั้นต้องปรากฏหลักฐานการจดทะเบียนรถ
หรือมีหลักฐานการได้มาถูกต้อง
ให้พิจารณากำหนดและตอกเลขตัวรถให้กับรถคันที่จดทะเบียนหรือดำเนินการทางทะเบียนลำดับหลัง
เว้นแต่ไม่สามารถติดตามรถคันที่จดทะเบียนหรือดำเนินการทางทะเบียนลำดับหลังได้
และเจ้าของรถคันที่จดทะเบียนหรือดำเนินการทางทะเบียนลำดับก่อนยินยอมให้กำหนดและตอกเลขตัวรถ
ให้กับรถคันที่จดทะเบียนหรือดำเนินการทางทะเบียนลำดับก่อนได้
ในกรณีไม่สามารถดำเนินการตามวรรคหนึ่งได้ เนื่องจากมีเหตุขัดข้องอื่น
ๆ เช่น มีวันจดทะเบียนวันเดียวกัน เป็นต้น ให้นายทะเบียนพิจารณากำหนดและตอกเลขตัวรถให้กับรถคันใดคันหนึ่งที่เห็นสมควรตามความเหมาะสม

ข้อ ๗ หลักเกณฑ์การกำหนดเลขตัวรถ
ประกอบด้วยตัวเลข ๓ กลุ่ม ดังนี้
(๑) กลุ่มที่หนึ่ง มี ๒ หลัก
เป็นรหัสจังหวัดที่รถจดทะเบียนหรือจะจดทะเบียน
(ยกเว้นจังหวัดหนองบัวลำภูและจังหวัดบึงกาฬ มี ๓ หลัก) กรณีเป็นสำนักงานขนส่งกรุงเทพมหานครพื้นที่หรือสำนักงานขนส่งจังหวัดสาขา
ให้กำหนดเป็น ๓ หลัก โดยเลข ๒ หลักแรกเป็นรหัสจังหวัดและเลขหลักที่ ๓
เป็นเลขลำดับที่จัดตั้งสำนักงานขนส่งกรุงเทพมหานครพื้นที่
หรือสำนักงานขนส่งจังหวัดสาขาก่อนหลัง แล้วแต่กรณี
(๒) กลุ่มที่สอง มี ๔ หลัก เป็นเลขลำดับก่อนหลังที่ทำการตอกในแต่ละปี
(๓) กลุ่มที่สาม มี ๒ หลัก เป็นเลขสองตัวสุดท้ายของปี พ.ศ.
ที่ทำการตอกเลข
การกำหนดรหัสจังหวัดต่าง ๆ ในการตอกเลขตัวรถ
ให้กำหนดตามรหัสประจำจังหวัดท้ายระเบียบนี้

ข้อ ๘ ตำแหน่งและลักษณะการตอกเลขตัวรถ
(๑) ให้ตอกที่โครงคัสซีบริเวณหน้าล้อหน้าด้านซ้าย
หรือบริเวณอื่นที่เหมาะสม
ในกรณีเป็นรถไม่มีโครงคัสซีให้ตอกที่บริเวณเบ้าโช้คอัพหน้าด้านซ้ายของตัวถังรถ
หรือตำแหน่งอื่นที่เหมาะสม
(๒) ให้ใช้เลขอารบิคตอกเรียงลำดับกลุ่มตามแนวนอน
เว้นแต่ในกรณีมีเหตุจำเป็น ให้ตอกตามแนวตั้งหรือตามความเหมาะสม

ข้อ ๙ เมื่อทำการตอกเลขแล้วให้เจ้าหน้าที่ตรวจสภาพรถจัดทำสมุดคุมการตอกเลขตัวรถ
โดยมีรายละเอียดเกี่ยวกับหมายเลขที่ตอก ตำแหน่ง วัน เดือน ปี ชนิดรถ เลขทะเบียนรถ
และลอกลายเลขที่ตอกติดไว้ในสมุดคุมการตอกเลขและบันทึกการตรวจสภาพหรือตรวจสอบรถ
ลงลายมือชื่อผู้กำหนดและตอกกำกับไว้ พร้อมทั้งบันทึกข้อมูลลงในระบบคอมพิวเตอร์

หมวด ๒
การกำหนดและตอกเลขเครื่องยนต์
 

ข้อ ๑๐ เครื่องยนต์ดังต่อไปนี้
ต้องกำหนดและตอกเลขเครื่องยนต์
(๑) เครื่องยนต์สำหรับรถที่ไม่มีหมายเลขจากผู้ผลิต
ซึ่งเจ้าของมีหลักฐานการได้มาถูกต้อง
(๒) รถที่เครื่องยนต์มีหมายเลขกำหนดไว้บนแผ่นโลหะ (plate) แต่ชำรุด ลบเลือน
หรือสูญหายและเจ้าของรถได้มีบันทึกรับรองหรือให้ถ้อยคำว่าเป็นเครื่องยนต์เดียวกับที่ปรากฏตามหลักฐาน
(๓) รถที่เลขเครื่องยนต์ชำรุด ลบเลือน หรือถูกทำลาย
เนื่องจากสนิมกัดกร่อน อุบัติเหตุหรือด้วยเหตุอื่นใดโดยความรู้เท่าไม่ถึงการณ์
และได้มีบันทึกรับรองหรือให้ถ้อยคำว่าเป็นเครื่องยนต์เดียวกับที่ปรากฏตามหลักฐาน
ในกรณีที่ไม่สามารถวินิจฉัยได้ว่าเป็นเครื่องยนต์เดิมของรถตามหลักฐาน
ให้ส่งกองพิสูจน์หลักฐานกลาง สำนักงานพิสูจน์หลักฐานตำรวจ หรือศูนย์พิสูจน์หลักฐาน
๑ - ๑๐ สำนักงานตำรวจแห่งชาติตรวจสอบยืนยันความถูกต้อง
(๔) รถที่เจ้าของได้เปลี่ยนชิ้นส่วนของเครื่องยนต์ที่มีหมายเลข โดยชิ้นส่วนของเครื่องยนต์ที่เปลี่ยนใหม่ไม่มีหมายเลข
และเจ้าของมีหลักฐานการได้มาถูกต้อง
(๕) รถที่ถูกโจรกรรมไปแล้วได้คืน
และเลขเครื่องยนต์มีร่องรอยการแก้ไขเปลี่ยนแปลงหรือทำลายทั้งหมดหรือบางส่วน
โดยเจ้าของรถมีหลักฐานการรับรถคืนจากพนักงานสอบสวนหรือศาลพร้อมทั้ง มีบันทึกรับรองหรือให้ถ้อยคำว่าเป็นเครื่องยนต์ของรถคันเดียวกับที่ปรากฏตามหลักฐาน
ในกรณีที่ไม่สามารถวินิจฉัยได้ว่าเป็นเครื่องยนต์ของรถคันเดิม
ให้ส่งกองพิสูจน์หลักฐานกลางสำนักงานพิสูจน์หลักฐานตำรวจ หรือศูนย์พิสูจน์หลักฐาน
๑ - ๑๐ สำนักงานตำรวจแห่งชาติ ตรวจสอบและยืนยันความถูกต้อง
(๖) รถที่ได้มาจากการจำหน่ายของส่วนราชการ
หรือการขายทอดตลาดของเจ้าพนักงานผู้มีอำนาจตามกฎหมาย เช่น กรมศุลกากร
หรือสำนักงานตำรวจแห่งชาติ เป็นต้น
โดยมีหลักฐานการได้มาจากส่วนราชการนั้นถูกต้องแต่ไม่มีเลขเครื่องยนต์หรือมีแต่ถูกทำลายหรือแก้ไขเปลี่ยนแปลงพร้อมทั้งได้มีบันทึกรับรองหรือให้ถ้อยคำว่าเป็นเครื่องยนต์ของรถคันเดียวกับที่ปรากฏตามหลักฐาน
ในกรณีมีเหตุอันควรสงสัยเกี่ยวกับความถูกต้องของเครื่องยนต์อาจขอให้ส่วนราชการ
ที่จำหน่ายหรือขายทอดตลาดรถจัดส่งเอกสารรายละเอียดที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติม
เพื่อประกอบการพิจารณาด้วยก็ได้
(๗) รถที่มีเลขเครื่องยนต์ซ้ำซ้อนกับเลขเครื่องยนต์ของรถคันอื่น
หรือซ้ำซ้อนกับเลขเครื่องยนต์อื่นที่ได้ส่งบัญชีไว้
หรือเครื่องยนต์ที่ส่งบัญชีไว้มีหมายเลขซ้ำซ้อนกัน
ซึ่งการซ้ำซ้อนนั้นต้องปรากฏหลักฐานการจดทะเบียนรถหรือมีหลักฐานการได้มาถูกต้อง
ให้พิจารณากำหนดและตอกเลขเครื่องยนต์ให้กับรถคันที่จดทะเบียนหรือดำเนินการทางทะเบียนหรือเครื่องยนต์ที่ส่งบัญชีลำดับหลัง

ข้อ ๑๑ การกำหนดและตอกเลขเครื่องยนต์
ให้นำความในข้อ ๗ มาใช้บังคับโดยอนุโลม เว้นแต่ตัวเลขกลุ่มที่สอง
ซึ่งเป็นเลขลำดับก่อนหลังที่ทำการตอกเลขเครื่องยนต์ในแต่ละปี ให้กำหนดเป็นเลข ๓
หลัก

ข้อ ๑๒ ให้ตอกเลขเครื่องยนต์ที่เสื้อสูบของเครื่องยนต์หรือตำแหน่งอื่นที่เหมาะสม
และให้นำความในข้อ ๘ (๒) และข้อ ๙ มาใช้บังคับโดยอนุโลม

หมวด ๓
การอนุญาตให้กำหนดและตอกเลข
 

ข้อ ๑๓ ให้ผู้อำนวยการสำนักงานขนส่งกรุงเทพมหานครพื้นที่
๑,
๒, ๓, ๔ หรือ ๕
ขนส่งจังหวัดหรือหัวหน้าสำนักงานขนส่งจังหวัดสาขา
หรือผู้ที่ได้รับมอบหมายจากบุคคลดังกล่าว
เป็นผู้อนุญาตให้กำหนดและตอกเลขเครื่องยนต์หรือเลขตัวรถในเขตพื้นที่ความรับผิดชอบ


ประกาศ
ณ วันที่ ๑๐ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๔
เทียนโชติ
จงพีร์เพียร
อธิบดีกรมการขนส่งทางบก
[เอกสารแนบท้าย]

๑. รหัสประจำจังหวัด

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)











ปริยานุช/ผู้จัดทำ
๑๐ พฤษภาคม
๒๕๕๔

ณัฐวดี/ตรวจ
๑๐ พฤษภาคม
๒๕๕๔

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๘/ตอนพิเศษ ๔๗ ง/หน้า ๑/๒๔ เมษายน ๒๕๕๔