ข้อบังคับมหาวิทยาลัยมหิดล
ข้อบังคับมหาวิทยาลัยมหิดล
ว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา
อักษรย่อสำหรับสาขาวิชา ครุยวิทยฐานะ และเข็มวิทยฐานะ
พ.ศ. ๒๕๕๔[๑]
 

โดยที่เป็นการสมควรกำหนดปริญญาในสาขาวิชา อักษรย่อสำหรับสาขาวิชา
ครุยวิทยฐานะและเข็มวิทยฐานะให้ครบถ้วน เหมาะสมยิ่งขึ้น

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๒๔ (๒) มาตรา ๖๒ และมาตรา ๖๕
แห่งพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยมหิดล พ.ศ. ๒๕๕๐ สภามหาวิทยาลัยมหิดล
ในการประชุมครั้งที่ ๔๔๖ เมื่อวันที่ ๑๙ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๔ จึงออกข้อบังคับไว้
ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑
ข้อบังคับนี้เรียกว่า ข้อบังคับมหาวิทยาลัยมหิดล
ว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา อักษรย่อสำหรับสาขาวิชา ครุยวิทยฐานะ และเข็มวิทยฐานะ
พ.ศ. ๒๕๕๔

ข้อ ๒
ข้อบังคับนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่ ๑๙ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๔ เป็นต้นไป

ข้อ ๓ ให้ยกเลิก
(๑) ข้อบังคับมหาวิทยาลัยมหิดล ว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา
อักษรย่อสำหรับสาขาวิชา ครุยวิทยฐานะ และเข็มวิทยฐานะ พ.ศ. ๒๕๕๑ ลงวันที่ ๘
พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๑
(๒) ข้อบังคับมหาวิทยาลัยมหิดล ว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา
อักษรย่อสำหรับสาขาวิชา ครุยวิทยฐานะ และเข็มวิทยฐานะ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๑
ลงวันที่ ๑๗ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๕๑

ข้อ ๔[๒] ให้กำหนดปริญญาในสาขาวิชา
และอักษรย่อสำหรับสาขาวิชาของมหาวิทยาลัย ดังต่อไปนี้
(๑)
สาขาวิชากายอุปกรณศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า กายอุปกรณศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ กอ.ด.
(ข)
โท เรียกว่า กายอุปกรณศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ กอ.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า กายอุปกรณศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ กอ.บ.
(๒)
สาขาวิชาการจัดการ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า การจัดการดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ กจ.ด.
(ข)
โท เรียกว่า การจัดการมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ กจ.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า การจัดการบัณฑิต ใช้อักษรย่อ กจ.บ.
(๓)
สาขาวิชาการจัดการสาธารณสุขมูลฐาน มีปริญญาหนึ่งชั้น คือ โท เรียกว่า การจัดการสาธารณสุขมูลฐานมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ สม.ม.
(๔)
สาขาวิชาการบัญชี มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า บัญชีดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ บช.ด.
(ข)
โท เรียกว่า บัญชีมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ บช.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า บัญชีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ บช.บ.
(๕)
สาขาวิชาการแพทย์แผนไทยประยุกต์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า การแพทย์แผนไทยประยุกต์ดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ พทป.ด.
(ข) โท เรียกว่า การแพทย์แผนไทยประยุกต์มหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ พทป.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า การแพทย์แผนไทยประยุกต์บัณฑิต ใช้อักษรย่อ พทป.บ.
(๖)
สาขาวิชาดุริยางคศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า ดุริยางคศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ดศ.ด.
(ข)
โท เรียกว่า ดุริยางคศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ดศ.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า ดุริยางคศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ดศ.บ.
(๗)
สาขาวิชาทันตแพทยศาสตร์ มีปริญญาสองชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า ทันตแพทยศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ท.ด.
(ข)
ตรี เรียกว่า ทันตแพทยศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ท.บ.
(๘)
สาขาวิชาเทคโนโลยี มีปริญญาหนึ่งชั้น คือ ตรี เรียกว่า เทคโนโลยีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ทล.บ.
(๙)
สาขาวิชานิเทศศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า นิเทศศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ นศ.ด.
(ข)
โท เรียกว่า นิเทศศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ นศ.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า นิเทศศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ นศ.บ.
(๑๐)
สาขาวิชาบริหารธุรกิจ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า บริหารธุรกิจดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ บธ.ด.
(ข)
โท เรียกว่า บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ บธ.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า บริหารธุรกิจบัณฑิต ใช้อักษรย่อ บธ.บ.
(๑๑)
สาขาวิชาประชากรศาสตร์ มีปริญญาหนึ่งชั้น คือ เอก เรียกว่า ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(๑๒)
สาขาวิชาพยาบาลศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า พยาบาลศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ พย.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ พย.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า พยาบาลศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ พย.บ.
(๑๓)
สาขาวิชาแพทยศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า แพทยศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ พ.ด.
(ข)
โท เรียกว่า แพทยศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ พ.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า แพทยศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ พ.บ.
(๑๔)
สาขาวิชาเภสัชศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า เภสัชศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ภ.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า เภสัชศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ภ.บ.
(๑๕)
สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า รัฐประศาสนศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ รป.ด.
(ข)
โท เรียกว่า รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ รป.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า รัฐประศาสนศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ รป.บ.
(๑๖)
สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า วิทยาศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วท.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วท.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า วิทยาศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วท.บ.
(๑๗)
สาขาวิชาวิศวกรรมศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า วิศวกรรมศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วศ.ด.
(ข)
โท เรียกว่า วิศวกรรมศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วศ.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า วิศวกรรมศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วศ.บ.
(๑๘)
สาขาวิชาสังคมศาสตร์ มนุษยศาสตร์ และศึกษาศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า สังคมศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ สค.ด.
ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
ศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศศ.ด.
ศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศษ.ด.
(ข)
โท เรียกว่า สังคมศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ สค.ม.
อักษรศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ อ.ม.
ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศศ.ม.
ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศษ.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า ศิลปศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศศ.บ.
(๑๙)
สาขาวิชาสัตวแพทยศาสตร์ มีปริญญาสองชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า สัตวแพทยศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ สพ.ด.
(ข)
ตรี เรียกว่า สัตวแพทยศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ สพ.บ.
(๒๐)
สาขาวิชาสาธารณสุขศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า สาธารณสุขศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ส.ด.
(ข)
โท เรียกว่า สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ส.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า สาธารณสุขศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ส.บ.
(๒๑) สาขาวิชาอายุรศาสตร์เขตร้อนคลินิก มีปริญญาหนึ่งชั้น
คือ โท เรียกว่า อายุรศาสตร์เขตร้อนคลินิกมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ
อค.ม.
ทั้งนี้
หากมีสาขาหรือวิชาเอก ให้ระบุชื่อสาขาหรือวิชาเอกนั้นไว้ในวงเล็บต่อท้ายปริญญาด้วย

ข้อ ๕
ครุยวิทยฐานะของมหาวิทยาลัย มีสามชั้น ดังต่อไปนี้
(๑) ครุยดุษฎีบัณฑิต ทำด้วยผ้าหรือแพรสีดำ
เย็บเป็นเสื้อคลุมยาวเหนือข้อเท้าประมาณ ๑๕ เซนติเมตร หลังจีบ ตัวเสื้อผ่าอกตลอด
มีแถบกำมะหยี่สีตามสีประจำสาขาวิชา กว้าง ๑๒.๕ เซนติเมตร
เย็บติดเป็นสาบตลอดด้านหน้าทั้งสองข้างและโอบรอบคอเสื้อ
ปลายแขนปล่อยกว้างยาวระดับข้อมือ
ตอนกลางแขนทั้งสองข้างมีแถบกำมะหยี่สีตามสีประจำสาขาวิชากว้าง ๕ เซนติเมตร ยาว ๓๐
เซนติเมตร พับปลายแถบเป็นมุมแหลม จำนวนสามแถบติดเรียงกัน ระยะห่าง ๕ เซนติเมตร มีผ้าคล้องคอยาว ๑๒๐ เซนติเมตร
ด้านนอกทำด้วยผ้าหรือแพรสีดำเช่นเดียวกับเสื้อ ด้านในทำด้วยผ้าหรือแพรสีน้ำเงิน
และให้แลบเป็นขลิบกว้าง ๑ เซนติเมตร ประกอบด้วยหมวกแผ่นสี่เหลี่ยมจัตุรัส
ยาวด้านละ ๒๕ เซนติเมตร ทำด้วยผ้าหรือสักหลาดสีดำ มีพู่ทำด้วยดิ้นทองให้ปลายห้อยพ้นปีกหมวกพอสมควร
(๒) ครุยมหาบัณฑิต เช่นเดียวกับครุยดุษฎีบัณฑิต
แต่แถบกำมะหยี่สีตามสีประจำสาขาวิชาที่เย็บติดเป็นสาบกว้าง ๗.๕ เซนติเมตร
ตอนกลางแขนทั้งสองข้างไม่มีแถบกำมะหยี่ ผ้าคล้องคอยาว ๑๐๕ เซนติเมตร
หมวกมีพู่ทำด้วยไหมสีดำ
(๓) ครุยบัณฑิต เช่นเดียวกับครุยมหาบัณฑิต
แต่แถบกำมะหยี่สีตามสีประจำสาขาวิชาที่เย็บติดเป็นสาบกว้าง ๕ เซนติเมตร
ผ้าคล้องคอยาว ๙๐ เซนติเมตร

ข้อ ๖[๓] สีประจำสาขาวิชา มีดังต่อไปนี้
(๑) สาขาวิชากายอุปกรณศาสตร์  สีม่วงอ่อน
(๒) สาขาวิชาการจัดการ  สีฟ้า
(๓) สาขาวิชาการจัดการสาธารณสุขมูลฐาน  สีส้ม
(๔) สาขาวิชาการบัญชี  สีฟ้าอ่อน
(๕) สาขาวิชาการแพทย์แผนไทยประยุกต์  สีเทา
(๖) สาขาวิชาดุริยางคศาสตร์  สีเขียวอ่อน
(๗) สาขาวิชาทันตแพทยศาสตร์  สีเม็ดมะปราง
(๘) สาขาวิชาเทคโนโลยี  สีชมพูกลีบบัว
(๙) สาขาวิชานิเทศศาสตร์  สีส้มอ่อน
(๑๐) สาขาวิชาบริหารธุรกิจ  สีฟ้าเข้ม
(๑๑) สาขาวิชาประชากรศาสตร์  สีแดง
(๑๒) สาขาวิชาพยาบาลศาสตร์  สีขาว
(๑๓) สาขาวิชาแพทยศาสตร์  สีเขียว
(๑๔) สาขาวิชาเภสัชศาสตร์  สีเขียวมะกอก
(๑๕) สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์  สีชมพูบานเย็น
(๑๖) สาขาวิชาวิทยาศาสตร์
(ก) ทั่วไป  สีเหลืองทอง
(ข) วิชาพยาบาล  สีเหลืองแกมแดงอ่อน
(ค) เฉพาะปรัชญาดุษฎีบัณฑิต  สีน้ำเงิน
(๑๗) สาขาวิชาวิศวกรรมศาสตร์  สีแดงเลือดหมู
(๑๘) สาขาวิชาสังคมศาสตร์ มนุษยศาสตร์
และศึกษาศาสตร์  สีชมพูแก่
(๑๙) สาขาวิชาสัตวแพทยศาสตร์  สีฟ้าหม่น
(๒๐) สาขาวิชาสาธารณสุขศาสตร์  สีชมพู
(๒๑) สาขาวิชาอายุรศาสตร์เขตร้อนคลินิก 
สีน้ำเงินแกมม่วง


ข้อ ๗
เข็มวิทยฐานะของมหาวิทยาลัยสำหรับผู้ได้ปริญญามีลักษณะเป็นรูปวงกลมดุนนูน
เส้นผ่าศูนย์กลาง ๔ เซนติเมตร ทำด้วยโลหะลงยา พื้นสีน้ำเงินแก่
มีอักษรดุนนูนสีทองตอนบนว่า อตฺตานํ อุปมํ กเร และตอนล่างว่า มหาวิทยาลัยมหิดล คั่นด้วยดอกประจำยามดุนนูนสีทองอยู่ในกรอบวงกลมดุนนูนสีทอง
ตรงกลางมีรูปดุนนูนสีทองประกอบด้วยอักษร ม อยู่ภายใต้จักร ตรี และพระมหาพิชัยมงกุฎ

ข้อ ๘
ให้มหาวิทยาลัยจัดทำครุยวิทยฐานะและเข็มวิทยฐานะตามข้อบังคับนี้ขึ้นไว้เป็นตัวอย่าง

ข้อ ๙
ให้อธิการบดีเป็นผู้รักษาการตามข้อบังคับนี้
ในกรณีที่มีปัญหาเกี่ยวกับการปฏิบัติตามข้อบังคับนี้
ให้อธิการบดีมีอำนาจสั่งการให้ปฏิบัติตามที่เห็นสมควรและถือเป็นที่สุด
และให้รายงานสภามหาวิทยาลัยเพื่อทราบด้วย


ประกาศ
ณ วันที่ ๓ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๕๔
ศาสตราจารย์นายแพทย์วิจารณ์ พานิช
นายกสภามหาวิทยาลัยมหิดล
ข้อบังคับมหาวิทยาลัยมหิดล ว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา
อักษรย่อสำหรับสาขาวิชา ครุยวิทยฐานะ และเข็มวิทยฐานะ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๖[๔]

ข้อ ๒
ข้อบังคับนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศเป็นต้นไป

ข้อบังคับมหาวิทยาลัยมหิดล
ว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา อักษรย่อสำหรับสาขาวิชา ครุยวิทยฐานะ และเข็มวิทยฐานะ
(ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๕๙[๕]

ข้อ
๒ ข้อบังคับนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศเป็นต้นไป
วิศนี/เพิ่มเติม
๑๔ กรกฎาคม
๒๕๕๙

นุสรา/ตรวจ
๓ สิงหาคม ๒๕๕๙

































[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๘/ตอนพิเศษ ๓๙ ง/หน้า ๗๘/๔ เมษายน ๒๕๕๔
[๒] ข้อ ๔
แก้ไขเพิ่มเติมโดยข้อบังคับมหาวิทยาลัยมหิดล ว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา
อักษรย่อสำหรับสาขาวิชา ครุยวิทยฐานะ และเข็มวิทยฐานะ (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๕๙
[๓] ข้อ ๖ แก้ไขเพิ่มเติมโดยข้อบังคับมหาวิทยาลัยมหิดล
ว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา อักษรย่อสำหรับสาขาวิชา ครุยวิทยฐานะ และเข็มวิทยฐานะ
(ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๕๙
[๔] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๓๐/ตอนพิเศษ ๓๘ ง/หน้า ๔๖/๒๕ มีนาคม ๒๕๕๖
[๕] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๓๓/ตอนพิเศษ ๑๔๘ ง/หน้า ๑๘/๑ กรกฎาคม ๒๕๕๙