กหดหกดหกดหกด
กฎกระทรวงมหาดไทย
ออกตามความในพระราชบัญญัติรถยนตร์
พุทธศักราช ๒๔๗๓ (ฉบับที่ ๕)
-----------------------------

 อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๓๘ และ ๔๒ แห่งพระราชบัญญัติรถยนตร์
พุทธศักราช ๒๔๗๓ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยออกกฎกระทรวงไว้ดั่งต่อไปนี้
 ให้ยกเลิก
 (๑)
กฎกระทรวงมหาดไทยออกตามความในมาตรา ๔๒ แห่งพระราชบัญญัติ
รถยนตร์ พุทธศักราช ๒๔๗๓ ฉบับลงวันที่ ๒๒ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๔๗๓ ฉบับลง
วันที่ ๓๐มีนาคม พุทธศักราช ๒๔๗๓ ฉบับลงวันที่ ๑๗ กันยายน พุทธศักราช ๒๔๗๕ และ
ฉบับลงวันที่ ๒๑ มกราคม พุทธศักราช ๒๔๗๗
 (๒)
กฎกระทรวงพาณิชย์และคมนาคมออกตามความในมาตรา ๔๒ แห่งพระ
ราชบัญญัติรถยนตร์ พุทธศักราช ๒๔๗๓ ฉบับลงวันที่ ๒๒ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๔๗๓
 (๓)
กฎกระทรวงเกษตรพาณิชย์การแก้ไขเพิ่มเติมออกตามความในมาตรา ๔๒
แห่งพระราชบัญญัติรถยนตร์ พุทธศักราช ๒๔๗๓ ฉบับลงวันที่ ๑๗ กันยายน พุทธศักราช
๒๔๗๕
 และให้ใช้กฎกระทรวงต่อไปนี้

 กำหนดการบรรทุก

 ข้อ
๑ น้ำหนักบรรทุกและจำนวนคนโดยสาร ให้กำหนดดั่งนี้
 (ก)
รถยนตร์สาธารณะ หรือรถยนตร์ส่วนบุคคลที่จดทะเบียนเป็นรถบรรทุกของ
ให้กำหนดน้ำหนักบรรทุกตามที่นายทะเบียนจะกำหนดให้ โดยถือหนังสือรับรองของผู้ที่สร้าง
รถยนตร์นั้นเป็นพยานหลักฐานในเบื้องต้น
 (ข)
รถยนตร์รับจ้างบรรทุกคนโดยสาร ให้กำหนดจำนวนคนที่บรรทุกได้ทั้งหมด
ไม่เกิน ๔๐ คน
 (ค)
รถพ่วง นอกจากรถพ่วงจักรยานยนตร์ ให้กำหนดน้ำหนักบรรทุกของตามที่
นายทะเบียนจะกำหนดให้โดยถือหนังสือรับรองของผู้สร้างรถนั้นเป็นพยานหลักฐานในเบื้องต้น
 (ง)
ที่นั่งในรถยนตร์ตอนผู้ขับนั่ง ไม่ให้นั่งเกินกว่า ๒ คน รวมทั้งผู้ขับ
 ความในวรรคก่อนนี้ไม่ใช้บังคับแก่รถยนตร์ส่วนบุคคลชนิดที่นั่งได้ไม่เกิน
๗ คน
รวมทั้งผู้ขับ
 (จ)
ในการคำนวณจำนวนคนตามข้อนี้ ให้ถือเกณฑ์ระยะที่นั่ง ๔๐ เซนติเมตร
ต่อ ๑ คน เด็กอายุไม่เกิน ๑๐ ปี ๒ คนเท่ากับผู้ใหญ่ ๑ คน

 ขนาดรถและเครื่องประกอบที่ห้ามใช้

 ข้อ
๒ รถที่จะเดินบนทางหลวงต้องมีขนาดและน้ำหนัก ดั่งนี้
 (ก)
ส่วนกว้างของรถไม่เกิน ๒.๓๐ เมตร
 (ข)
ส่วนยาวสำหรับรถยนตร์วัดจากหน้าหม้อหรือกันชนถึงหลังรถไม่เกิน ๘ เมตร
 (ค)
ส่วนยาวสำหรับรถพ่วงรถยนตร์ไม่เกิน ๖ เมตร
 (ง)
ส่วนยาวของตัวถัง วัดจากศูนย์กลางของเพลาหลังถึงหลังรถไม่เกิน ๑.๕๐
เมตร แต่ถ้าเป็นรถชนิดบรรทุกคนโดยสารซึ่งมีน้ำหนักต่ำกว่า ๑,๒๕๐
กิโลกรัมไม่เกิน ๑ เมตร
 (จ)
น้ำหนักตัวรถรวมทั้งน้ำหนักบรรทุกต้องไม่เกินกว่า ๘,๐๐๐ กิโลกรัม
 จังหวัดใดทางไม่มั่นคงแข็งแรงพอ
ให้นายทะเบียนมีอำนาจที่จะไม่รับจด
ทะเบียน รถที่มีน้ำหนักตัวรถรวมทั้งน้ำหนักบรรทุกเกินกว่า ๔,๐๐๐ กิโลกรัม

 ข้อ
๓ รถยนตร์ที่มีขนาดน้ำหนักไม่ถึง ๓,๐๐๐ กิโลกรัม ห้ามไม่ให้ใช้ล้อยางตัน

 ข้อ
๔ ส่วนกว้างของยางตัน จะต้องพอทานน้ำหนักตัวรถ และน้ำหนักบรรทุก
รวมกันคิดเฉลี่ยล้อหนึ่งไม่เกินกว่า ๑๒๐ กิโลกรัมต่อ ๑ เซนติเมตรของส่วนกว้าง

 ข้อ
๕ ห้ามมิให้ใช้รถยนตร์ที่มีล้อหรือวัตถุหุ้มล้ออย่างอื่น นอกจากยาง เดินบน
ทางหลวง เว้นแต่ได้รับหนังสืออนุญาตชั่วครั้งคราวจากนายทะเบียน

 ข้อ
๖ ห้ามมิให้ใช้รถยนตร์ที่ไม่มีเครื่องระงับเสียงหรือรถยนตร์ที่มีท่อไอเสียพ่น
ลงกับพื้นถนน

 ข้อ
๗ ห้ามมิให้ใช้รถยนตร์ที่มีขนาดส่วนยาวเกินกว่า ๖ เมตรลากจูงรถพ่วง

 ลักษณะเครื่องหมายและเครื่องอุปกรณ์

 ข้อ
๘ เครื่องหมายทะเบียน อัตราบรรทุก และกำหนดจำนวนคนโดยสาร ให้ใช้
ตามแบบตัวอย่างซึ่งมีอยู่ในสำนักงานทะเบียนรถประจำจังหวัด

 ข้อ
๙ รถยนตร์และรถพ่วงที่จดทะเบียนแล้วให้แสดงเครื่องหมายที่รถนั้นดั่งต่อ
ไปนี้
 (ก)
ป้ายเลขทะเบียนรถยนตร์ มีเลขหมายตรงกับหนังสือสำคัญที่นายทะเบียน
ออกให้ ป้ายพิเศษสำหรับผู้ซ่อมหรือขายรถยนตร์
และป้ายรถยนตร์รับจ้างบรรทุกคนโดยสาร ต้อง
ติดตรึงแน่นไว้ในที่ที่เห็นได้ง่ายแต่ไกล ที่หน้ารถ ๑ แผ่น และหลังรถ ๑ แผ่น
แต่ป้ายเลขทะเบียนรถ
จักรยานยนตร์สำหรับติดหน้ารถต้องมี ๒ แผ่นติดประกบแน่น
เพื่อให้เห็นตัวอักษรและตัวเลขได้ทั้ง
จากด้านซ้ายและด้านขวา
 (ข)
ป้ายเลขทะเบียนรถพ่วง ต้องติดตรึงแน่นไว้หลังรถ ๑ แผ่น ในที่ที่เห็นได้ง่าย
แต่ไกล
 (ค)
เครื่องหมายของเจ้าพนักงานแสดงการเสียภาษีประจำปี หรือประจำงวด
ต้องติดที่เสาหรือกระจกหน้ารถให้เห็นได้ง่ายแต่ไกลจากด้านหน้าหรือด้านซ้ายของรถ
 รถจักรยานยนตร์ให้ติดที่คันขับหรือตะเกียบหน้ารถ
ถ้ามีรถพ่วงข้างจะติดที่ข้าง
ซ้ายตัวถังรถพ่วงก็ได้
 (ง)
รถยนตร์สาธารณะ หรือส่วนบุคคลที่จดทะเบียนเป็นรถบรรทุกของ รถยนตร์
รับจ้างพิเศษ และรถยนตร์ประจำทาง ต้องติดป้ายบอกน้ำหนักบรรทุก
และจำนวนคนไว้นอกตัวถัง
รถข้างขวา ๑ แผ่น และข้างซ้าย ๑ แผ่น
ตอนที่นั่งของผู้ขับในที่ที่เห็นได้ง่ายทุกเมื่อ

 ข้อ
๑๐ รถยนตร์ที่ใช้อยู่ต้องมีเครื่องมองหลังติดไว้ในที่ที่ผู้ขับสามารถจะเห็นสิ่ง
ที่อยู่ด้านหลังของรถยนตร์ที่ขับได้ง่าย

 ข้อ
๑๑ รถยนตร์สาธารณะที่ได้รับอนุญาตให้ใช้บรรทุกคนโดยสารนั้น ต้องมี
ประทุนกันแดด มีที่นั่งห้อยเท้า ตรึงแน่นกับพื้นตัวถัง
มีพนักที่แข็งแรงสำหรับพิงและมีม่านกั้น
ข้างตัวรถ ม่านนั้นต้องมีเครื่องป้องกันไม่ให้ปลิวออกไปพ้นตัวรถ
 ถ้าเป็นรถที่ได้รับอนุญาตให้บรรทุกคนโดยสารได้แต่
๑๒ คนขึ้นไปรวมทั้งผู้ขับ
และมีน้ำหนักแต่ ๑,๕๐๐ กิโลกรัมขึ้นไป
ต้องมีช่องทางสำหรับผู้โดยสารเดินอยู่ตรงกลาง มีราว
สำหรับผู้โดยสารยึดเหนี่ยวอยู่ใต้หลังคาตอนกลาง
มีทางขึ้นลงจากทางหน้ารถด้านซ้าย ๑ แห่ง
และทางท้ายรถด้านซ้ายอีก ๑ แห่ง และบนหลังคารถต้องมีราวลูกกรงสูง ๓๐
เซนติเมตรล้อมรอบ
สำหรับบรรทุกสิ่งของอีกด้วย
แต่ความในวรรคนี้ไม่ใช้บังคับแก่รถยนตร์ที่สร้างหรือเปลี่ยนแปลง
และจดทะเบียนไว้ก่อนวันที่ ๑ เมษายน พุทธศักราช ๒๔๘๐

 กำหนดเครื่องแต่งกายผู้ขับ

 ข้อ
๑๒ ผู้ขับรถยนตร์รับจ้างบรรทุกคนโดยสาร ต้องแต่งกายให้สะอาดเรียบร้อย
และให้มีลักษณะดั่งต่อไปนี้
  (ก)
เสื้อชั้นนอกปิดอก
 (ข)
กางเกงยาวถึงเข่าหรือกว่านั้น

 รูปถ่ายสำหรับผู้ขออนุญาตขับรถ

 ข้อ
๑๓ ผู้ขออนุญาตขับรถยนตร์ทุกชนิดต้องส่งรูปถ่ายของตน ๒ รูปขนาด ๖ x 
๙ เซนติเมตร
ถ่ายครึ่งตัวให้เห็นเต็มหน้าไม่สวมหมวกให้ไว้แก่นายทะเบียนและต้องเป็นรูปถ่ายภาย
ในระยะไม่เกิน ๖ เดือน ก่อนวันที่ขอรับใบอนุญาต

 การฝึกหัดขับรถ

 ข้อ
๑๔ ในการฝึกหัดขับรถยนตร์ ให้ปฏิบัติตามเงื่อนไขดั่งต่อไปนี้
 (ก)
ให้ฝึกหัดขับในระหว่างเวลากลางวัน
 (ข)
ให้ฝึกหัดขับในถนนและระยะทางที่นายทะเบียนจะกำหนดให้
 (ค)
ต้องมีหนังสืออนุญาตจากนายทะเบียน

 การแจ้งว่าไม่ใช้รถ

 ข้อ
๑๕ รถยนตร์ที่จดทะเบียนแล้วนั้น ถ้าจะไม่ใช้ในงวดใดเจ้าของหรือผู้ครอบ
ครองต้องแจ้งและนำป้ายเลขทะเบียนสำหรับรถคันนั้นมอบให้นายทะเบียนไว้ภายในกำหนด
๑๕
วัน นับแต่วันสิ้นงวดที่เสียภาษีไว้

 ค่าธรรมเนียม

 ข้อ
๑๖ ให้เรียกค่าธรรมเนียมต่าง ๆ ดั่งต่อไปนี้
 (๑)
การจดทะเบียนรถประจำปีคันละ ๑ บาท
 (๒)
ใบอนุญาตขับรถยนตร์ ๕ บาท
 (๓)
ใบอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายพิเศษปีละ ๑๐๐ บาท
 (๔)
ค่าธรรมเนียมเพิ่มตามความในมาตรา ๒๕ ให้เรียกดั่งนี้
  (ก)
รถยนตร์สาธารณะ งวดละ
๑ บาท
  (ข) รถจักรยานยนตร์ งวดละ
๑ บาท
  (ค)
รถแทร๊กเตอร์ งวดละ
๑ บาท
  (ง)
รถพ่วงรถยนตร์ งวดละ
๑ บาท
  (จ)
รถพ่วงจักรยานยนตร์ งวดละ
๑ บาท
  (ฉ)
รถยนตร์ส่วนบุคคล งวดละ
๕ บาท
 (๕)
ใบแทนใบอนุญาตที่ศูนย์หาย หรือชำรุด ฉบับละ ๑ บาท
 (๖)
ใบแทนเครื่องหมายแสดงการเสียภาษีที่ศูนย์หายหรือชำรุด แผ่นละ ๑ บาท
 (๗)
การแก้ทะเบียนหรือค้นทะเบียนครั้งละ ๑ บาท

 ข้อ
๑๗ ค่าธรรมเนียมใบอนุญาตประจำทางที่จะต้องเสียเป็นระยะครึ่งปี ตาม
ความในมาตรา ๒๔ แห่งพระราชบัญญัติรถยนตร์ พุทธศักราช ๒๔๗๓ นั้น
ให้เรียกเรียงคัน
รถยนตร์ตามระยะทางที่รถเดินประจำคิดเป็นกิโลเมตร โดยอัตราดั่งนี้
 (ก) สำหรับจังหวัดพระนครและธนบุรี กิโลเมตรละ
๕ บาท
 (ข)
สำหรับจังหวัดอื่น ๆ กิโลเมตรละ ๒ บาท
 เศษกิโลเมตรตั้งแต่ครึ่งหนึ่งขึ้นไปคิดเป็นหนึ่งกิโลเมตร
 ถ้าระยะทางที่ได้รับอนุญาตให้เดินรถประจำทางในจังหวัดหนึ่ง
ๆ ยาวเกินกว่า
๑๐ กิโลเมตร แต่ไม่เกิน ๕๐ กิโลเมตร ให้ลดค่าธรรมเนียมให้ร้อยละ ๒๕
เฉพาะส่วนของระยะ
ทางที่เกินกว่า ๑๐ กิโลเมตรขึ้นไป
 ถ้าระยะทางที่ได้รับอนุญาตในจังหวัดหนึ่ง
ๆ ยาวเกินกว่า ๕๐ กิโลเมตรขึ้นไป
ให้ลดค่าธรรมเนียมให้ร้อยละ ๕๐ เฉพาะส่วนของระยะทางที่เกินกว่า ๕๐
กิโลเมตรขึ้นไป
 ระยะงวดครึ่งปีที่จะต้องเสียค่าธรรมเนียมใบอนุญาตประจำทางตามความใน
มาตรา ๒๔ แห่งพระราชบัญญัติรถยนตร์ พุทธศักราช ๒๔๗๓ นั้น
ในครึ่งปีแรกให้นับแต่วันที่ ๑
เมษายน ถึงวันที่ ๓๐ กันยายน และครึ่งปีหลังให้นับแต่วันที่ ๑ ตุลาคม
ถึงวันที่ ๓๑ มีนาคม เศษ
ของครึ่งปีให้นับเป็นครึ่งปี

 ข้อ
๑๘ ค่าเครื่องหมายต่าง ๆ และแบบพิมพ์ให้เก็บดั่งนี้
 (๑)
แผ่นเครื่องหมายพิเศษ แผ่นละ ๒ บาท
 (๒)
แผ่นป้ายเลขทะเบียน แผ่นละ ๑ บาท
 (๓)
เครื่องหมายผู้ขับรถยนตร์สาธารณะ อันละ ๒ บาท
 (๔)
แผ่นเครื่องหมายกำหนดน้ำหนักบรรทุกของ และคน แผ่นละ ๕๐ สตางค์
 (๕)
แผ่นเครื่องหมาย รถยนตร์รับจ้างบรรทุกคนโดยสาร แผ่นละ ๕๐ สตางค์
 (๖)
แบบพิมพ์ต่าง ๆ ฉบับละ ๕ สตางค์

 กฎให้ไว้
ณ วันที่ ๑๓ มีนาคม พุทธศักราช ๒๔๗๙
  ธำรงนาวาสวัสดิ์
 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย

[รก.๒๔๗๙/-/๑๓๓๔/๑๔ มีนาคม ๒๔๗๙]

 จารุวรรณ/แก้ไข
 ๑๑
ธันวาคม ๒๕๔๕
 A+B
(C)
ร01B2479---1334