ระเบียบคณะกรรมการจัดรูปที่ดินกลาง
ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการอนุญาตให้เปลี่ยนการใช้ที่ดินเพื่อ
ประโยชน์อย่างอื่นที่มิใช่เกษตรกรรม
พ.ศ. ๒๕๔๐
 

โดยที่เป็นการสมควรแก้ไขเพิ่มเติมหลักเกณฑ์และวิธีการอนุญาตให้เปลี่ยนการใช้ที่ดินเพื่อประโยชน์อย่างอื่นที่มิใช่เกษตรกรรม
พ.ศ. ๒๕๓๗

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๑๓ (๑๑), (๑๒) และมาตรา ๔๕ แห่งพระราชบัญญัติจัดรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. ๒๕๑๗
คณะกรรมการจัดรูปที่ดินกลางออกระเบียบไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ
๑ ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบคณะกรรมการจัดรูปที่ดินกลาง
ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการการอนุญาตให้เปลี่ยนการใช้ที่ดินเพื่อประโยชน์อย่างอื่นที่มิใช่เกษตรกรรมพ.ศ.
๒๕๔๐

ข้อ
๒[๑]
ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ
๓
ให้ยกเลิกระเบียบคณะกรรมการจัดรูปที่ดินกลาง ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการอนุญาตให้เปลี่ยนการใช้ที่ดินเพื่อประโยชน์อย่างอื่นที่มิใช่เกษตรกรรม
พ.ศ. ๒๕๓๗

ข้อ
๔ ในระเบียบนี้
เปลี่ยนการใช้ที่ดิน
หมายความว่า เปลี่ยนการใช้ที่ดินเพื่อประโยชน์อย่างอื่นที่มิใช่เกษตรกรรม
รวมทั้งการปลูกสร้างสิ่งใด ๆ หรือทำการใด ๆ แก่ที่ดินอันอาจก่อให้เกิดความเสียหายแก่การจัดรูปที่ดินในเขตโครงการจัดรูปที่ดิน
กิจกรรมแปรรูปผลิตผลการเกษตรอย่างง่าย
หมายความว่า กิจกรรมซึ่งใช้ผลผลิตการเกษตรมาดำเนินการด้วยตนเอง
โดยผ่านกระบวนการที่ไม่ซับซ้อนและไม่มีการเปลี่ยนรูปไปจากเดิม เช่น การบ่มใบยาสูบ
การทำน้ำตาลมะพร้าว การทำเนื้อเค็ม การปั่นฝ้าย ยางแผ่นรมควัน เป็นต้น
หัตถกรรมในครัวเรือน
หมายความว่า ต้องเป็นผลิตภัณฑ์ที่ทำด้วยมือเป็นหลักและอาศัยแรงงานไม่เกิน ๗ คน
หรือใช้เครื่องจักรไม่เกิน ๒ แรงม้า

ข้อ
๕ การเปลี่ยนการใช้ที่ดินดังต่อไปนี้
ห้ามมิให้อนุญาต คือ
๕.๑
การเปลี่ยนการใช้ที่ดินที่ก่อให้เกิดความเสียหายต่อการจัดรูปที่ดิน หรือ
๕.๒
การเปลี่ยนการใช้ที่ดินที่ขัดต่อกฎหมายหรือระเบียบของทางราชการ

ข้อ
๖
การเปลี่ยนการใช้ที่ดินที่จะพิจารณาอนุญาตได้ต้องเป็นประโยชน์หรือเอื้ออำนวยต่อการจัดรูปที่ดินและอยู่ภายใต้หลักเกณฑ์
ดังต่อไปนี้
๖.๑
ที่อยู่อาศัย หมายความรวมถึงตัวบ้านและบริเวณบ้านด้วย
(๑)
ขนาดการใช้ที่ดินต้องไม่เกิน ๑-๐-๐๐ ไร่
(๒)
ต้องเป็นเจ้าของที่ดินปลูกอาศัยอยู่เองหรือปลูกให้บุพการีหรือให้ทายาทโดยธรรมอยู่อาศัย
(๓)
ห้ามใช้เป็นสถานที่ประกอบการอย่างอื่นนอกจากที่อยู่อาศัย
๖.๒
อุตสาหกรรมการเกษตรในครัวเรือน
(๑)
ต้องเป็นการประกอบกิจกรรมแปรรูปผลิตการเกษตรอย่างง่ายและหัตถกรรมในครัวเรือนเท่านั้น
(๒)
ต้องเป็นกิจกรรมที่เจ้าของที่ดินประกอบกิจการด้วยตนเองและ/หรือใช้แรงงานเกษตรกรในพื้นที่
(๓)
เป็นการเพิ่มรายได้แก่เกษตรกรในเขตโครงการจัดรูปที่ดิน
(๔)
ไม่กระทำการใด ๆ อันเป็นการขัดต่อพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ
(๕)
ขนาดการใช้ที่ดินต้องไม่เกิน ๑-๐-๐๐ ไร่
๖.๓
สถานบริการน้ำมัน
(๑)
ต้องดำเนินกิจการโดยสหกรณ์หรือกลุ่มเกษตรกรหรือเกษตรกรเจ้าของที่ดิน
(๒)
ขนาดการใช้ที่ดินต้องไม่เกิน ๒๐๐ ตารางวา หัวจ่ายมาตรฐานไม่เกิน๒ หัวจ่ายต่อ ๑
สถานบริการ
(๓)
ต้องปฏิบัติตามกฎหมายและระเบียบข้อบังคบของการจัดตั้งสถานบริการน้ำมัน

ข้อ
๗
การเปลี่ยนการใช้ที่ดินซึ่งที่ดินในเขตโครงการจัดรูปที่ดินดังต่อไปนี้ให้คณะกรรมการจัดรูปที่ดินจังหวัดพิจารณาอนุญาตได้ตามที่เห็นสมควร
โดยไม่ต้องพิจารณาตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในระเบียบนี้ คือ
๗.๑
ที่ดินบริเวณพื้นที่ที่ห่างจากทางหลวงแผ่นดิน ในระยะไม่เกิน ๒๐๐ เมตร จากเขตทางตลอดสาย
และจะต้องเป็นการเปลี่ยนการใช้ที่ดิน ตามประเภทดังนี้
(๑)
สถาบันราชการ สถาบันการศึกษา และสถาบันศาสนา
(๒)
อุตสาหกรรม พาณิชยกรรม
(๓)
ที่อยู่อาศัย สถานบริการน้ำมันที่นอกเหนือจากหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในข้อ ๖.๑ และ
ข้อ ๖.๓
(๔)
กิจการอื่นใดที่เป็นประโยชน์หรือเอื้ออำนวยต่อการจัดรูปที่ดินหรือที่เห็นโดยแจ้งชัดว่าไม่ทำให้เกิดความเสียหายต่อการจัดรูปที่ดิน
เช่น ลานตากข้าว อาคารเก็บพืชผลทางการเกษตร ตลาดจำหน่ายพืชผลทางการเกษตร ป้ายโฆษณาสินค้า
๗.๒
ที่ดินบริเวณพื้นที่ที่คณะกรรมการจัดรูปที่ดินจังหวัดพิจารณาเห็นว่า สภาพพื้นที่ได้เปลี่ยนจากเกษตรกรรมเป็นพื้นที่ที่มีความเจริญขยายไปถึงโดยกำหนดขอบเขตพื้นที่ไว้โดยชัดแจ้ง
มีแผนที่ประกอบพร้อมทั้งกำหนดเงื่อนไขให้พิจารณาอนุญาตในแต่ละประเภทไว้และได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการจัดรูปที่ดินกลางแล้ว
๗.๓
ที่ดินในเขตโครงการจัดรูปที่ดินที่มิได้ใช้เพื่อการก่อสร้างจัดรูปที่ดิน

ข้อ
๘
การเปลี่ยนการใช้ที่ดินนอกเหนือจากหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในข้อ ๖ ข้อ๗
หรือการเปลี่ยนการใช้ที่ดินกรณีอื่นนอกจากนี้
หากมีความจำเป็นและคณะกรรมการจัดรูปที่ดินจังหวัดพิจารณาแล้วเห็นควรอนุญาตให้นำเสนอคณะกรรมการจัดรูปที่ดินกลางให้ความเห็นชอบก่อนอนุญาตทุกราย

ข้อ
๙
ในกรณีที่คณะกรรมการจัดรูปที่ดินจังหวัดมีมติไม่อนุญาตและผู้ขออนุญาตมีเหตุผลและความจำเป็นจะต้องเปลี่ยนการใช้ที่ดิน
ให้ผู้ขออนุญาตทำเป็นหนังสือขอให้ทบทวนมติคณะกรรมการจัดรูปที่ดินจังหวัดต่อคณะกรรมการจัดรูปที่ดินกลางอีกครั้งหนึ่งก็ได้
ทั้งนี้ ให้ยื่นหนังสือ ภายใน ๖๐ วัน
นับตั้งแต่วันที่ได้รับหนังสือแจ้งมติคณะกรรมการจัดรูปที่ดินจังหวัด
ในกรณีเช่นนี้หากคณะกรรมการจัดรูปที่ดินกลางพิจารณาเห็นว่า
มีเหตุผลและความจำเป็น
และเห็นควรอนุญาตให้แจ้งให้คณะกรรมการจัดรูปที่ดินจังหวัดทราบเพื่อพิจารณาทบทวนอีกครั้งหนึ่ง
คณะกรรมการจัดรูปที่ดินจังหวัดมีมติอย่างไรให้ถือเป็นข้อยุติ


ประกาศ
ณ วันที่ ๑๗ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๔๐
ชูชีพ หาญสวัสดิ์
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
ประธานกรรมการจัดรูปที่ดินกลาง








ฐาปนี/แก้ไข
๘ สิงหาคม ๒๕๔๕

ศิรวัชร์/ปรับปรุง
๓๑ กรกฎาคม ๒๕๖๐

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๑๔/ตอนที่ ๒๕ ง/หน้า ๒๔/๒๗ มีนาคม ๒๕๔๐