กฎกระทรวง
กฎกระทรวง
กำหนดเครื่องวัดที่อยู่ในบังคับแห่งพระราชบัญญัติมาตราชั่งตวงวัด
พ.ศ. ๒๕๔๒
ชนิด ลักษณะ
รายละเอียดของวัสดุที่ใช้ผลิต อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด
และคำรับรองของเครื่องชั่งตวงวัด
และหลักเกณฑ์และวิธีการ
จดทะเบียนเครื่องหมายเฉพาะตัว
(ฉบับที่ ๓)
พ.ศ. ๒๕๕๒
 

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๕ มาตรา ๘ วรรคสอง มาตรา ๑๖ มาตรา ๒๖ มาตรา ๓๒ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๓๓
แห่งพระราชบัญญัติมาตราชั่งตวงวัด พ.ศ. ๒๕๔๒
อันเป็นกฎหมายที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคล
ซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๒ มาตรา ๓๓ มาตรา
๔๑ และมาตรา ๔๓ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยบัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑[๑] กฎกระทรวงนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดหนึ่งร้อยแปดสิบวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ ๒ ให้ยกเลิกความใน (๔) ของข้อ ๗
แห่งกฎกระทรวงกำหนดเครื่องวัดที่อยู่ในบังคับแห่งพระราชบัญญัติมาตราชั่งตวงวัด
พ.ศ. ๒๕๔๒ ชนิด ลักษณะ รายละเอียดของวัสดุที่ใช้ผลิตอัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด
และคำรับรองของเครื่องชั่งตวงวัด และหลักเกณฑ์และวิธีการจดทะเบียนเครื่องหมายเฉพาะตัว
พ.ศ. ๒๕๔๖ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
(๔) มาตรวัดมวลโดยตรง คือ
มาตรวัดที่ได้รับการออกแบบเพื่อหาค่ามวลของของเหลวหรือก๊าซที่มีสถานะเป็นไอที่ไหลผ่านมาตรวัดโดยตรง
โดยไม่ต้องใช้เครื่องมืออุปกรณ์เสริมหรือข้อมูลบอกคุณสมบัติของของเหลวหรือก๊าซที่มีสถานะเป็นไอขณะทำการวัดจากแหล่งภายนอกระบบ

ข้อ ๓ ให้เพิ่มความต่อไปนี้เป็นข้อ ๕๒/๑
แห่งกฎกระทรวงกำหนดเครื่องวัดที่อยู่ในบังคับแห่งพระราชบัญญัติมาตราชั่งตวงวัด
พ.ศ. ๒๕๔๒ ชนิด ลักษณะ รายละเอียดของวัสดุที่ใช้ผลิตอัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด
และคำรับรองของเครื่องชั่งตวงวัด และหลักเกณฑ์
และวิธีการจดทะเบียนเครื่องหมายเฉพาะตัว พ.ศ. ๒๕๔๖
ข้อ ๕๒/๑ เครื่องตวงน้ำมันเชื้อเพลิงชนิดสูบที่มีอุปกรณ์เป็นเครื่องหยอดเหรียญ
สอดธนบัตรหรือบัตรเครดิต นอกจากต้องมีลักษณะตามข้อ ๕๒ แล้ว
อุปกรณ์ที่เป็นเครื่องหยอดเหรียญ สอดธนบัตรหรือบัตรเครดิตต้องมีลักษณะเพิ่มเติม
ดังต่อไปนี้
(๑)
เครื่องหยอดเหรียญ สอดธนบัตร
หรือบัตรเครดิตต้องมีลักษณะเป็นกลไกสำหรับควบคุมการอัดส่งน้ำมันเข้าไปในเครื่องตวง
(๒)
เครื่องหยอดเหรียญ สอดธนบัตร
หรือบัตรเครดิตต้องมีส่วนแสดงค่าจำนวนเงินทั้งหมดที่เครื่องได้รับในการอัดส่งน้ำมันเข้าไปในเครื่องตวงแต่ละครั้งไว้บนตัวเครื่อง
ในบริเวณที่สามารถอ่านได้ง่ายและมองเห็นได้ชัดเจน

ข้อ ๔ ให้ยกเลิกบทนิยามคำว่า ระบบการวัดมวลของเหลว ในข้อ ๕๔
แห่งกฎกระทรวงกำหนดเครื่องวัดที่อยู่ในบังคับแห่งพระราชบัญญัติมาตราชั่งตวงวัด
พ.ศ. ๒๕๔๒ ชนิด ลักษณะรายละเอียดของวัสดุที่ใช้ผลิต อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด
และคำรับรองของเครื่องชั่งตวงวัด
และหลักเกณฑ์และวิธีการจดทะเบียนเครื่องหมายเฉพาะตัว พ.ศ. ๒๕๔๖

ข้อ ๕ ให้เพิ่มบทนิยามคำว่า ระบบการวัดมวล ระหว่างบทนิยามคำว่า ระบบการวัดปริมาตรของเหลว และ อุปกรณ์ควบ ในข้อ ๕๔
แห่งกฎกระทรวงกำหนดเครื่องวัดที่อยู่ในบังคับแห่งพระราชบัญญัติมาตราชั่งตวงวัด
พ.ศ. ๒๕๔๒ ชนิด ลักษณะ รายละเอียดของวัสดุที่ใช้ผลิตอัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด
และคำรับรองของเครื่องชั่งตวงวัด
และหลักเกณฑ์และวิธีการจดทะเบียนเครื่องหมายเฉพาะตัว พ.ศ. ๒๕๔๖
ระบบการวัดมวล หมายความว่า
ระบบที่ประกอบด้วยมาตรวัดมวลโดยตรงอุปกรณ์ควบและอุปกรณ์เสริม

ข้อ ๖ ให้ยกเลิกความในบทนิยามคำว่า ปริมาณน้อยที่สุดที่วัดได้ของระบบ ในข้อ ๕๔ แห่งกฎกระทรวงกำหนดเครื่องวัดที่อยู่ในบังคับแห่งพระราชบัญญัติมาตราชั่งตวงวัด
พ.ศ. ๒๕๔๒ ชนิด ลักษณะ รายละเอียดของวัสดุที่ใช้ผลิต อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด
และคำรับรองของเครื่องชั่งตวงวัดและหลักเกณฑ์และวิธีการจดทะเบียนเครื่องหมายเฉพาะตัว
พ.ศ. ๒๕๔๖ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
ปริมาณน้อยที่สุดที่วัดได้ของระบบ หมายความว่า
ปริมาณน้อยที่สุดที่ระบบการวัดปริมาณของของเหลวหรือก๊าซที่มีสถานะเป็นไอสามารถวัดได้อย่างถูกต้อง
เว้นแต่
(๑)
ระบบการวัดปริมาณของของเหลวที่มีไว้เพื่อจ่ายของเหลวหรือระบบการวัดปริมาณของก๊าซที่มีสถานะเป็นไอที่มีไว้เพื่อจ่ายก๊าซที่มีสถานะเป็นไอ
ในสองกรณีนี้ ปริมาณน้อยที่สุดที่วัดได้ของระบบ คือ ปริมาณจ่ายต่ำสุดของระบบ
(๒)
ระบบการวัดปริมาณของของเหลวที่มีไว้เพื่อรับของเหลวหรือระบบการวัดปริมาณของก๊าซที่มีสถานะเป็นไอที่มีไว้เพื่อรับก๊าซที่มีสถานะเป็นไอ
ในสองกรณีนี้ ปริมาณน้อยที่สุดที่วัดได้ของระบบ คือ ปริมาณรับต่ำสุดของระบบ
ความในวรรคหนึ่ง
(๑) และ (๒) ให้ใช้บังคับเมื่อปริมาณที่วัดมีหน่วยเป็นปริมาตร
สำหรับมาตรวัดปริมาตรของเหลว มาตรวัดปริมาตรน้ำ
หรือมาตรวัดปริมาตรก๊าซที่มีสถานะเป็นไอ และปริมาณที่วัดมีหน่วยเป็นน้ำหนัก
สำหรับมาตรวัดมวลโดยตรง

ข้อ ๗ ให้ยกเลิกความในบทนิยามคำว่า อัตราการไหลสูงสุด ในข้อ ๕๔
แห่งกฎกระทรวงกำหนดเครื่องวัดที่อยู่ในบังคับแห่งพระราชบัญญัติมาตราชั่งตวงวัด
พ.ศ. ๒๕๔๒ ชนิด ลักษณะ รายละเอียดของวัสดุที่ใช้ผลิต อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด
และคำรับรองของเครื่องชั่งตวงวัด
และหลักเกณฑ์และวิธีการจดทะเบียนเครื่องหมายเฉพาะตัว พ.ศ. ๒๕๔๖ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
อัตราการไหลสูงสุด หมายความว่า
อัตราการไหลสูงสุดที่มาตรวัดสามารถทำงานได้โดยไม่เกิดความเสียหายกับตัวมาตรวัด
และความคลาดเคลื่อนของมาตรวัดไม่เกินไปกว่าอัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดที่กำหนด

ข้อ ๘ ให้เพิ่มความต่อไปนี้เป็นข้อ ๖๗/๑
แห่งกฎกระทรวงกำหนดเครื่องวัดที่อยู่ในบังคับแห่งพระราชบัญญัติมาตราชั่งตวงวัด
พ.ศ. ๒๕๔๒ ชนิด ลักษณะ รายละเอียดของวัสดุที่ใช้ผลิตอัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด
และคำรับรองของเครื่องชั่งตวงวัด
และหลักเกณฑ์และวิธีการจดทะเบียนเครื่องหมายเฉพาะตัว พ.ศ. ๒๕๔๖
ข้อ ๖๗/๑ มาตรวัดปริมาตรน้ำมันเชื้อเพลิงตามสถานีบริการที่มีอุปกรณ์ควบและอุปกรณ์เสริมเป็นเครื่องหยอดเหรียญ
สอดธนบัตร หรือบัตรเครดิต นอกจากต้องมีลักษณะตามข้อ ๖๗ แล้ว อุปกรณ์ควบและอุปกรณ์เสริมที่เป็นเครื่องหยอดเหรียญ
สอดธนบัตร หรือบัตรเครดิตต้องมีลักษณะเพิ่มเติม ดังต่อไปนี้
(๑)
เครื่องหยอดเหรียญ สอดธนบัตร
หรือบัตรเครดิตต้องมีลักษณะเป็นกลไกการหยุดการส่งจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงล่วงหน้าติดอยู่กับตัวมาตรวัด
(๒)
เครื่องหยอดเหรียญ สอดธนบัตร
หรือบัตรเครดิตต้องมีส่วนแสดงค่าจำนวนเงินทั้งหมดที่เครื่องได้รับในการจ่ายน้ำมันแต่ละครั้งไว้บนตัวเครื่องในบริเวณที่สามารถอ่านได้ง่ายและมองเห็นได้ชัดเจน

ข้อ ๙ ให้ยกเลิกความในข้อ ๖๙
แห่งกฎกระทรวงกำหนดเครื่องวัดที่อยู่ในบังคับแห่งพระราชบัญญัติมาตราชั่งตวงวัด
พ.ศ. ๒๕๔๒ ชนิด ลักษณะ รายละเอียดของวัสดุที่ใช้ผลิตอัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด
และคำรับรองของเครื่องชั่งตวงวัด
และหลักเกณฑ์และวิธีการจดทะเบียนเครื่องหมายเฉพาะตัว พ.ศ. ๒๕๔๖
และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
ข้อ ๖๙ ในส่วนนี้
ของเหลว หมายความว่า น้ำมันเชื้อเพลิง
น้ำมันหล่อลื่น และก๊าซปิโตรเลียมเหลว แต่ไม่รวมถึงน้ำ
ก๊าซที่มีสถานะเป็นไอ หมายความว่า
ก๊าซธรรมชาติซึ่งเป็นก๊าซไฮโดรคาร์บอนที่ประกอบด้วยมีเทนเป็นส่วนใหญ่
โดยอัดเก็บไว้ในภาชนะภายใต้ความดันสูงอยู่ในสภาพเป็นไอก๊าซที่อัดแน่นเพื่อนำมาใช้เป็นเชื้อเพลิงสำหรับยานพาหนะ
ทั้งนี้ ไม่รวมถึงก๊าซธรรมชาติเหลว (Liquefied Natural Gas (LNG))

ข้อ ๑๐ ให้เพิ่มความต่อไปนี้เป็นข้อ ๖๙/๑
แห่งกฎกระทรวงกำหนดเครื่องวัดที่อยู่ในบังคับแห่งพระราชบัญญัติมาตราชั่งตวงวัด
พ.ศ. ๒๕๔๒ ชนิด ลักษณะ รายละเอียดของวัสดุที่ใช้ผลิตอัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด
และคำรับรองของเครื่องชั่งตวงวัด
และหลักเกณฑ์และวิธีการจดทะเบียนเครื่องหมายเฉพาะตัว พ.ศ. ๒๕๔๖
ข้อ ๖๙/๑ ระบบการวัดมวลต้องมีลักษณะ ดังต่อไปนี้
(๑)
อัตราส่วนระหว่างอัตราการไหลสูงสุดกับอัตราการไหลต่ำสุดสำหรับระบบการวัดมวล
(ก) ในกรณีก๊าซปิโตรเลียมเหลวหรือก๊าซที่มีสถานะเป็นไอ
ต้องไม่น้อยกว่า ๕
ต่อ ๑
(ข)
ในกรณีน้ำมันเชื้อเพลิงหรือน้ำมันหล่อลื่น ต้องไม่น้อยกว่า ๑๐ ต่อ ๑
(๒)
ต้องมีวิธีการปรับแต่งมาตรวัดมวลโดยตรงเพื่อปรับเปลี่ยนค่าอัตราส่วนระหว่างปริมาณที่แสดงกับปริมาณของของเหลวหรือก๊าซที่มีสถานะเป็นไอที่วัดได้จริงโดยระบบการวัดของมาตรวัดซึ่งวิธีการปรับแต่งดังกล่าวต้องไม่ใช้ระบบท่อทางลัดและต้องมีผนึกเพื่อป้องกันการปรับแต่งในภายหลัง
(๓)
ส่วนแสดงค่า
(ก)
ต้องมีส่วนแสดงค่าหลัก
(ข)
ส่วนแสดงค่าต้องแสดงชื่อหรือสัญลักษณ์ของหน่วยที่ใช้ในการวัด
(ค) ค่าขั้นหมายมาตราให้แสดงเป็นค่า ๑ × ๑๐k ๒ × ๑๐k หรือ ๕ × ๑๐k โดย k เป็นเลขจำนวนเต็มบวก
จำนวนเต็มลบ หรือศูนย์
(ง)
ค่าขั้นหมายมาตราต้องไม่มากกว่าร้อยละ ๐.๕ ของปริมาณน้อยที่สุดที่วัดได้ของระบบ
(จ)
การแสดงค่าแบบดิจิทัล ให้แสดงตัวเลขอย่างน้อย ๑ ตำแหน่ง
ที่ตำแหน่งขวาสุดโดยให้มีเครื่องหมายจุดทศนิยม (.) หรือเครื่องหมายจุลภาค (,)
คั่นระหว่างเลขจำนวนเต็มและเลขหลังจุดทศนิยม และในการแสดงค่านี้ต้องแสดงตัวเลขทางซ้ายของเครื่องหมายจุดทศนิยมอย่างน้อย
๑ ตำแหน่ง และแสดงตัวเลขทางขวาของเครื่องหมายทุกตำแหน่ง
สำหรับการแสดงค่าศูนย์อาจแสดงโดยเลขศูนย์ ๑
ตำแหน่งทางขวาสุดโดยไม่ต้องมีเครื่องหมายก็ได้
(ฉ)
ส่วนแสดงค่าต้องมีวิธีการตั้งศูนย์อย่างถูกต้องไม่ว่าโดยวิธีอัตโนมัติหรือไม่
เว้นแต่ในกรณีที่เป็นส่วนแสดงค่าของมาตรวัดที่ติดตั้งอยู่ในระบบขนส่งทางท่อ
(ช)
ให้นำความในข้อ ๕๙ (๕) (ข) (ค) (ง) และ (ฉ)
มาใช้บังคับกับส่วนตั้งศูนย์ของส่วนแสดงค่าโดยอนุโลม
(๔)
ส่วนคำนวณราคาต้องแสดงราคาต่อหน่วยอย่างถูกต้องตรงตามชนิดของผลิตภัณฑ์ก่อนทำการส่งจ่ายทุกครั้ง
(๕)
การแสดงปริมาณและราคาซื้อขายรวมสำหรับการซื้อขายครั้งหนึ่ง ๆ เมื่อการวัดปริมาณส่งจ่ายเสร็จสิ้นลง
ต้องแสดงปริมาณส่งจ่ายรวมและราคาซื้อขายรวมเป็นเวลาอย่างน้อย ๕ นาที
หรือจนกว่าจะมีการซื้อขายครั้งต่อไป

ข้อ ๑๑ ให้ยกเลิกความในข้อ ๗๐ และข้อ ๗๑
แห่งกฎกระทรวงกำหนดเครื่องวัดที่อยู่ในบังคับแห่งพระราชบัญญัติมาตราชั่งตวงวัด
พ.ศ. ๒๕๔๒ ชนิด ลักษณะ รายละเอียดของวัสดุที่ใช้ผลิต อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด
และคำรับรองของเครื่องชั่งตวงวัด
และหลักเกณฑ์และวิธีการจดทะเบียนเครื่องหมายเฉพาะตัว พ.ศ. ๒๕๔๖
และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
ข้อ ๗๐ ในกรณีที่ระบบการวัดมวลมีส่วนพิมพ์ค่าหรือเครื่องบันทึกการเก็บเงิน
ส่วนพิมพ์ค่าหรือเครื่องบันทึกการเก็บเงินนั้นต้องมีลักษณะ ดังต่อไปนี้
(๑)
มีขั้นหมายมาตราเท่ากับส่วนแสดงค่า
(๒)
พิมพ์ผลการวัดให้ตรงกับผลการวัดซึ่งแสดงโดยส่วนแสดงค่า
(๓)
พิมพ์ผลการวัดเมื่อการวัดเสร็จสิ้นสมบูรณ์
(๔)
แสดงรายละเอียดการพิมพ์ผลการวัด ดังต่อไปนี้
(ก)
ปริมาณการส่งจ่ายทั้งหมด
(ข)
ราคาต่อหน่วยของผลิตภัณฑ์
(ค)
ราคาซื้อขายรวม
(ง)
ข้อมูลบ่งบอกชนิดของผลิตภัณฑ์ โดยใช้ชื่อ สัญลักษณ์ อักษรย่อ หรือรหัสสินค้า
(จ)
วัน เดือน ปี ที่จำหน่าย
ข้อ ๗๑ มาตรวัดมวลโดยตรงต้องมีส่วนแก้ไขค่าความหนาแน่นของของเหลวหรือก๊าซที่มีสถานะเป็นไอที่ทำการวัด
และต้องมีส่วนรักษาสถานะ
เพื่อรักษาสถานะของก๊าซปิโตรเลียมเหลวหรือก๊าซที่มีสถานะเป็นไอให้อยู่ในสถานะของของเหลวหรือสถานะที่เป็นไอ
ตลอดช่วงทำการวัด
และถ้าส่วนนี้สามารถปรับแต่งได้ต้องมีผนึกเพื่อป้องกันการแก้ไขหลังจากปรับแต่งแล้ว

ข้อ ๑๒ ให้ยกเลิกความในข้อ ๗๔ และข้อ ๗๕
แห่งกฎกระทรวงกำหนดเครื่องวัดที่อยู่ในบังคับแห่งพระราชบัญญัติมาตราชั่งตวงวัด
พ.ศ. ๒๕๔๒ ชนิด ลักษณะ รายละเอียดของวัสดุที่ใช้ผลิตอัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด
และคำรับรองของเครื่องชั่งตวงวัด
และหลักเกณฑ์และวิธีการจดทะเบียนเครื่องหมายเฉพาะตัว พ.ศ. ๒๕๔๖
และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
ข้อ ๗๔ อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดของมาตรวัดมวลโดยตรงให้เป็นไปตามที่กำหนดไว้
ดังต่อไปนี้
(๑)
อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดสำหรับการให้คำรับรองชั้นแรกและการให้คำรับรองชั้นหลังกรณีใช้วัดน้ำมันเชื้อเพลิงหรือน้ำมันหล่อลื่นที่ปริมาณที่ทดสอบไม่น้อยกว่าปริมาณน้อยที่สุดที่วัดได้ของระบบ
ณ อุณหภูมิ ความดัน และอัตราการไหลใด ๆ ให้มีทั้งฝ่ายมากและฝ่ายน้อย ดังต่อไปนี้
(ก)
สำหรับมาตรวัดที่ได้ติดตั้งเข้าระบบการวัดมวล
ให้อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดเป็นไปตามตาราง ดังต่อไปนี้

ปริมาณที่ทดสอบ (M)
(กิโลกรัม)
อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด
๐.๑ ถึง ๐.๒
๐.๒ ถึง ๐.๔
๐.๔ ถึง ๑
๑ ถึง ๒
ตั้งแต่ ๒ ขึ้นไป
๐.๐๒ M
๔ กรัม
๐.๐๑ M
๑๐ กรัม
๐.๐๐๕ M

(ข)
สำหรับมาตรวัดที่ยังไม่ได้ติดตั้งเข้าระบบการวัดมวล
ให้อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดเป็นกึ่งหนึ่งของอัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดตาม (ก)
แต่ต้องไม่ต่ำกว่าร้อยละ ๐.๓ ของปริมาณที่ทดสอบ
(๒)
อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดสำหรับการให้คำรับรองชั้นแรกและการให้คำรับรองชั้นหลังกรณีใช้วัดก๊าซปิโตรเลียมเหลวที่ปริมาณที่ทดสอบไม่น้อยกว่าปริมาณน้อยที่สุดที่วัดได้ของระบบ
ณ อุณหภูมิ ความดัน และอัตราการไหลใด ๆ ให้มีทั้งฝ่ายมากและฝ่ายน้อย ดังต่อไปนี้
(ก)
สำหรับมาตรวัดที่ได้ติดตั้งเข้าระบบการวัดมวล
ให้อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดเป็นไปตามตาราง ดังต่อไปนี้

ปริมาณที่ทดสอบ (M)
(กิโลกรัม)
อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด
๐.๑ ถึง ๐.๒
๐.๒ ถึง ๐.๔
๐.๔ ถึง ๑
๑ ถึง ๒
ตั้งแต่ ๒ ขึ้นไป
๐.๐๔ M
๘ กรัม
๐.๐๒ M
๒๐ กรัม
๐.๐๑ M

(ข)
สำหรับมาตรวัดที่ยังไม่ได้ติดตั้งเข้าระบบการวัดมวล
ให้อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดเป็นกึ่งหนึ่งของอัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดตาม (ก)
แต่ต้องไม่ต่ำกว่าร้อยละ ๐.๖ ของปริมาณที่ทดสอบ
(๓)
อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดสำหรับการให้คำรับรองชั้นแรกและการให้คำรับรองชั้นหลังกรณีใช้วัดก๊าซที่มีสถานะเป็นไอที่ปริมาณที่ทดสอบไม่น้อยกว่าปริมาณน้อยที่สุดที่วัดได้ของระบบ
ณ อุณหภูมิ ความดัน และอัตราการไหลใด ๆ ให้มีทั้งฝ่ายมากและฝ่ายน้อย ดังต่อไปนี้
(ก)
สำหรับมาตรวัดที่ได้ติดตั้งเข้าระบบการวัดมวล
ให้อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดเป็นไปตามตาราง ดังต่อไปนี้

ปริมาณที่ทดสอบ (M)
(กิโลกรัม)
อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด
๐.๑ ถึง ๐.๒
๐.๒ ถึง ๐.๔
๐.๔ ถึง ๑
๑ ถึง ๒
ตั้งแต่ ๒ ขึ้นไป
๐.๐๘ M
๑๖ กรัม
๐.๐๔ M
๔๐ กรัม
๐.๐๒ M

(ข)
สำหรับมาตรวัดที่ยังไม่ได้ติดตั้งเข้าระบบการวัดมวล
ให้อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดเป็นกึ่งหนึ่งของอัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดตาม (ก)
แต่ต้องไม่ต่ำกว่าร้อยละ ๑.๒ ของปริมาณที่ทดสอบ
(๔)
อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดสำหรับปริมาณน้อยที่สุดที่วัดได้ของระบบ
(ก)
สำหรับมาตรวัดที่ได้ติดตั้งเข้าระบบการวัดมวลของน้ำมันเชื้อเพลิง
น้ำมันหล่อลื่นก๊าซปิโตรเลียมเหลว หรือก๊าซที่มีสถานะเป็นไอ
ให้อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดสำหรับปริมาณน้อยที่สุดที่วัดได้ของระบบเป็น ๒ เท่าของอัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดตาม
(๑) (ก) (๒) (ก) หรือ (๓) (ก)
(ข)
สำหรับมาตรวัดที่ยังไม่ได้ติดตั้งเข้าระบบการวัดมวลของน้ำมันเชื้อเพลิงน้ำมันหล่อลื่น
ก๊าซปิโตรเลียมเหลว หรือก๊าซที่มีสถานะเป็นไอ
ให้อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดสำหรับปริมาณน้อยที่สุดที่วัดได้ของระบบเป็น ๒
เท่าของอัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดตาม (๑) (ข) (๒) (ข) หรือ (๓) (ข)
(๕)
อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดสำหรับทุกกรณีต้องไม่น้อยกว่าอัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดสำหรับปริมาณน้อยที่สุดที่วัดได้ของระบบของน้ำมันเชื้อเพลิง
น้ำมันหล่อลื่น ก๊าซปิโตรเลียมเหลว หรือก๊าซที่มีสถานะเป็นไอ
(๖)
ของเหลวหรือก๊าซที่มีสถานะเป็นไอที่นำมาใช้ในการทดสอบมาตรวัดต้องเป็นของเหลวหรือก๊าซที่มีสถานะเป็นไอชนิดเดียวกันกับที่จะวัดจริง
หรือที่มีคุณสมบัติทางกายภาพใกล้เคียงหรือเทียบเท่า
หรือเป็นของเหลวหรือก๊าซที่มีสถานะเป็นไอตามที่รัฐมนตรีประกาศกำหนด
ข้อ ๗๕ กรณีใช้วัดของเหลว
ความสามารถในการทำซ้ำได้ของมาตรวัดมวลโดยตรงต้องไม่เกินร้อยละ ๐.๒
ของปริมาณที่ทดสอบ กรณีใช้วัดก๊าซที่มีสถานะเป็นไอ
ความสามารถในการทำซ้ำได้ของมาตรวัดมวลโดยตรงต้องไม่เกินร้อยละ ๐.๘ ของปริมาณที่ทดสอบ

ข้อ ๑๓ ให้ยกเลิกความในข้อ ๘๙ แห่งกฎกระทรวงกำหนดเครื่องวัดที่อยู่ในบังคับแห่งพระราชบัญญัติมาตราชั่งตวงวัด
พ.ศ. ๒๕๔๒ ชนิด ลักษณะ รายละเอียดของวัสดุที่ใช้ผลิตอัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด
และคำรับรองของเครื่องชั่งตวงวัด
และหลักเกณฑ์และวิธีการจดทะเบียนเครื่องหมายเฉพาะตัว พ.ศ. ๒๕๔๖ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวงกำหนดเครื่องวัดที่อยู่ในบังคับแห่งพระราชบัญญัติมาตราชั่งตวงวัด
พ.ศ. ๒๕๔๒ ชนิด ลักษณะ รายละเอียดของวัสดุที่ใช้ผลิตอัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด
และคำรับรองของเครื่องชั่งตวงวัด
และหลักเกณฑ์และวิธีการจดทะเบียนเครื่องหมายเฉพาะตัว (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๔๗ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
ข้อ ๘๙ อายุคำรับรองของเครื่องชั่งตวงวัดให้เป็นไปตามตาราง
ดังต่อไปนี้

เครื่องชั่งตวงวัด
อายุคำรับรอง
(นับตั้งแต่วันที่ให้คำรับรอง)
๑.
  เครื่องวัดความชื้นข้าว
๒ ปี
๒.
  มาตรวัดปริมาตรน้ำมันเชื้อเพลิงตามสถานีบริการ
๒ ปี
๓. มาตรวัดปริมาตรน้ำมันเชื้อเพลิงที่ใช้ในการขายส่ง
๒ ปี
๔.
  เครื่องชั่งไม่อัตโนมัติที่ติดตรึงกับที่ ซึ่งมีพิกัดกำลังตั้งแต่ 
๒๐
  เมตริกตันขึ้นไป
๒ ปี
๕.
  มาตรวัดมวลโดยตรง
๒ ปี
๖.
  เครื่องชั่งตวงวัดทุกชนิดที่ให้คำรับรองโดยผู้ซ่อม
๖๐ วัน


ให้ไว้ ณ วันที่ ๑๙
มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๒
พรทิวา นาคาศัย
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์
หมายเหตุ :-
เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่กฎกระทรวงกำหนดเครื่องวัดที่อยู่ในบังคับแห่งพระราชบัญญัติมาตราชั่งตวงวัด พ.ศ. ๒๕๔๒
ชนิด ลักษณะ รายละเอียดของวัสดุที่ใช้ผลิต อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด และคำรับรองของเครื่องชั่งตวงวัด
และหลักเกณฑ์และวิธีการจดทะเบียนเครื่องหมายเฉพาะตัว พ.ศ. ๒๕๔๖
ซึ่งใช้กำกับดูแลเครื่องตวงน้ำมันเชื้อเพลิงชนิดสูบ
มาตรวัดปริมาตรน้ำมันเชื้อเพลิงตามสถานีบริการ และมาตรวัดมวลโดยตรง
ยังไม่ครอบคลุมถึงมาตรวัดมวลโดยตรงที่ใช้วัดหาค่ามวลของก๊าซที่มีสถานะเป็นไอ
เครื่องตวงน้ำมันเชื้อเพลิงชนิดสูบที่มีอุปกรณ์เป็นเครื่องหยอดเหรียญ
สอดธนบัตรหรือบัตรเครดิต และมาตรวัดปริมาตรน้ำมันเชื้อเพลิงตามสถานีบริการที่มีอุปกรณ์ควบและอุปกรณ์เสริมเป็นเครื่องหยอดเหรียญ
สอดธนบัตร หรือบัตรเครดิต สมควรปรับปรุงกฎกระทรวงดังกล่าว
โดยกำหนดเครื่องชั่งตวงวัดที่อยู่ในบังคับแห่งพระราชบัญญัติมาตราชั่งตวงวัด พ.ศ.
๒๕๔๒ ชนิด ลักษณะ รายละเอียดของวัสดุที่ใช้ผลิต อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด และอายุคำรับรองของเครื่องชั่งตวงวัด
ให้ครอบคลุมถึงมาตรวัดมวลโดยตรง เครื่องตวงน้ำมันเชื้อเพลิง
หรือมาตรวัดปริมาตรน้ำมันเชื้อเพลิงดังกล่าวข้างต้นด้วย จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้














ปริยานุช/ผู้จัดทำ
๒๑ เมษายน ๒๕๕๒









[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๖/ตอนที่ ๒๓ ก/หน้า ๔/๘ เมษายน ๒๕๕๒