ประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน
ประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน
เรื่อง
หลักเกณฑ์การขอใบรับรองเป็นหน่วยงานฝึกอบรมการดับเพลิงขั้นต้น
และหลักเกณฑ์การขอใบรับรองเป็นหน่วยงานฝึกซ้อมดับเพลิงและฝึกซ้อมหนีไฟ
------------

 โดยที่ประกาศกระทรวงมหาดไทย
เรื่อง การป้องกันและระงับอัคคีภัยในสถาน
ประกอบการเพื่อความปลอดภัยในการทำงานสำหรับลูกจ้าง ลงวันที่
21 พฤศจิกายน พ.ศ. 2534 
ข้อ 19 (3)
กำหนดให้นายจ้างต้องจัดให้ลูกจ้างเข้ารับการฝึกอบรมการดับเพลิงขั้นต้นจากหน่วยงาน
ที่ทางราชการกำหนดหรือยอมรับไม่น้อยกว่าร้อยละยี่สิบของจำนวนลูกจ้างในแต่ละหน่วยงานของ
สถานประกอบการ และข้อ 36 วรรคสาม
กำหนดให้นายจ้างจัดให้มีการฝึกซ้อมดับเพลิงและ
การฝึกซ้อมหนีไฟอย่างน้อยปีละหนึ่งครั้ง
ถ้านายจ้างไม่สามารถฝึกซ้อมดับเพลิงหรือหนีไฟได้เอง 
ให้ขอความร่วมมือหน่วยงานดับเพลิงท้องถิ่น
หรือหน่วยงานที่ทางราชการรับรองช่วยดำเนินการ
ฝึกซ้อม ดังนั้น เพื่อให้เป็นไปตามข้อกำหนดดังกล่าว
อธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน
จึงกำหนดหลักเกณฑ์การขอใบรับรองเป็นหน่วยงานฝึกอบรมการดับเพลิงขั้นต้น
และหลักเกณฑ์
การขอใบรับรองเป็นหน่วยงานฝึกซ้อมดับเพลิงและฝึกซ้อมหนี้ไฟไว้
ดังต่อไปนี้

 ส่วนที่
1
  หลักเกณฑ์การขอใบรับรองเป็นหน่วยงานฝึกอบรมการดับเพลิงขั้นต้น
 ------------

 ข้อ
1 ผู้ใดประสงค์จะขอใบรับรองเป็นหน่วยงานฝึกอบรมการดับเพลิงขั้นต้น
ให้ยื่นคำขอต่ออธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมายพร้อมทั้งแนบ
เอกสารหลักฐาน ดังต่อไปนี้
 (1)
สำเนาทะเบียนบ้าน จำนวนหนึ่งฉบับ
 (2)
สำเนาบัตรประจำตัวประชาชน จำนวนหนึ่งฉบับ
 (3)
กรณีเป็นนิติบุคคล ให้แสดงหลักฐานการจดทะเบียนนิติบุคคล จำนวน
หนึ่งฉบับ
 (4)
เอกสารแสดงที่ตั้งหน่วยงานพร้อมแผนที่แสดงที่ตั้งโดยสังเขป จำนวน
หนึ่งฉบับ
 (5)
รายละเอียดเกี่ยวกับเนื้อหาวิชาที่อบรม การฝึกภาคสนาม ระยะเวลาที่ทำการ
ฝึกอบรม อุปกรณ์ที่ใช้ในการฝึกอบรม และสถานที่ฝึกภาคสนาม
จำนวนห้าชุด
 (6)
รายละเอียดเกี่ยวกับคุณสมบัติวิทยากรผู้ทำการฝึกอบรม พร้อมด้วยหลักฐาน 
จำนวนห้าชุด
 ข้อ
2 หน่วยงานที่จะขอรับใบรับรองเป็นหน่วยงานฝึกอบรมการดับเพลิงขั้นต้น
ที่ตั้งอยู่ในเขตกรุงเทพมหานครให้ยื่นเอกสารหลักฐานผ่านผู้อำนวยการกองตรวจความปลอดภัย
และที่ตั้งอยู่ในส่วนภูมิภาคให้ยื่นเอกสารหลักฐานผ่านสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานจังหวัดในเขต
พื้นที่
 ข้อ
3 การดำเนินการฝึกอบรม ต้องจัดให้มีการฝึกอบรมทั้งภาคทฤษฎีและ
ภาคสนาม
 ข้อ
4 การฝึกอบรมภาคทฤษฎีตามข้อ 3 อย่างน้อยต้องประกอบด้วยเนื้อหาวิชา
ที่อบรม ดังต่อไปนี้
 (1)
ทฤษฎีการเกิดเพลิงไหม้
 (2)
การแบ่งประเภทของเพลิง
 (3)
จิตวิทยาเมื่อเกิดอัคคีภัย
 (4)
การป้องกันแหล่งกำเนิดของการติดไฟ
 (5)
วิธีดับเพลิงประเภทต่าง ๆ
 (6)
เครื่องมือดับเพลิงชนิดต่าง ๆ 
 (7)
วิธีการใช้อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคลที่ใช้ในการดับเพลิง
 (8)
แผนป้องกันและระงับอัคคีภัย
 (9)
การจัดระบบป้องกันและระงับอัคคีภัย และการประยุกต์ใช้ระบบและอุปกรณ์
ที่มีอยู่ในสถานประกอบการ
 ข้อ
5 การฝึกภาคสนามตามข้อ 3 ผู้เข้ารับการฝึกอบรมจะต้องได้รับการฝึกใช้
อุปกรณ์ที่ใช้ในการฝึกอบรมอย่างทั่วถึงทุกคน
และอย่างน้อยต้องประกอบด้วยการฝึกอบรม 
ดังต่อไปนี้
 (1)
การดับเพลิงจากเพลิงประเภท เอ และเพลิงประเภท บี โดยผู้เข้ารับการ
ฝึกอบรมต้องฝึกปฏิบัติจริงในการใช้ผงเคมีแห้ง น้ำยาโฟม
หรือคาร์บอนไดออกไซด์
 (2)
การดับเพลิงจากเพลิงประเภท ซี และการดับเพลิงจากเพลิงประเภท ดี ในกรณี
ที่สถานประกอบการมีโลหะต่าง ๆ ที่ติดไฟ อาทิ
แมกนีเซียมเซอร์โคเนียม ไทเทเนียม เป็นต้น 
โดยวิทยากรผู้ฝึกทำการดับเพลิงจริงเพื่อสาธิตต่อผู้เข้ารับการฝึก
 (3)
การดับเพลิงโดยใช้เครื่องดับเพลิงชนิดมือถือ
 (4)
การดับเพลิงโดยใช้สายดับเพลิง หัวฉีด
 ข้อ
6 คุณสมบัติวิทยากรผู้ทำการฝึกอบรม ต้องมีคุณสมบัติข้อใดข้อหนึ่ง
ดังต่อไปนี้
 (1)
จบปริญญาตรีหรือสูงกว่าด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัยหรือเทียบเท่า
ในเรื่องอัคคีภัยและมีประสบการณ์เป็นวิทยากรในการอบรมไม่น้อยกว่าหนึ่งปี
 (2)
ผ่านการอบรมด้านอัคคีภัยในหลักสูตรการฝึกอบรมการดับเพลิงขั้นต้นจาก
หน่วยงานที่กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานรับรองและผ่านการอบรมหลักสูตรการดับเพลิง
ขั้นก้าวหน้าหรือขั้นสูงหรือทีมดับเพลิง
โดยมีประสบการณ์เป็นวิทยากรในการอบรมเกี่ยวกับ
อัคคีภัยไม่น้อยกว่าสองปี
หรือผ่านการอบรมหลักสูตรครูฝึกดับเพลิงหรือครูฝึกป้องกันบรรเทา
สาธารณภัยจากหน่วยงานราชการ
โดยมีประสบการณ์เป็นวิทยากรในการฝึกอบรมเกี่ยวกับอัคคีภัย
ไม่น้อยกว่าสองปี
 (3)
ปฏิบัติงานในหน่วยงานราชการที่เกี่ยวกับความปลอดภัยในการทำงานหรือ
เป็นพนักงานดับเพลิงในทีมดับเพลิงของสถานประกอบการที่ผ่านการฝึกอบรมในหลักสูตร
การฝึกอบรมการดับเพลิงขั้นต้นจากหน่วยงานที่กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานรับรอง
โดยมี
ประสบการณ์ในการทำงานไม่น้อยกว่าสามปี
และมีประสบการณ์เป็นวิทยากรในการฝึกอบรม
เกี่ยวกับอัคคีภัยไม่น้อยกว่าหนึ่งปี
 (4)
เคยปฏิบัติงานในหน่วยงานราชการที่เกี่ยวกับความปลอดภัยในการทำงานหรือ
เคยเป็นพนักงานดับเพลิงในทีมดับเพลิงในสถานประกอบการที่ผ่านการฝึกอบรมหลักสูตร
การดับเพลิงขั้นต้นจากหน่วยงานที่กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานรับรองโดยมีประสบการณ์
ในการทำงานไม่น้อยกว่าห้าปี
และมีประสบการณ์เป็นวิทยากรในการฝึกอบรมเกี่ยวกับอัคคีภัย
ไม่น้อยกว่าหนึ่งปี
 (5)
ปฏิบัติงานหรือเคยปฏิบัติงานในหน้าที่พนักงานดับเพลิงของหน่วยงาน
ราชการที่ผ่านการฝึกอบรมหลักสูตรการดับเพลิงขั้นต้น
โดยมีประสบการณ์ในการทำงาน
ไม่น้อยกว่าสามปี
และมีประสบการณ์เป็นวิทยากรในการฝึกอบรมเกี่ยวกับอัคคีภัยไม่น้อยกว่า
หนึ่งปี
 ข้อ
7 สถานที่ฝึกภาคสนาม ต้องมีลักษณะอย่างน้อยดังต่อไปนี้
 (1)
ต้องไม่อยู่ในบริเวณที่ซึ่งอาจเป็นเหตุให้เกิดการระเบิดหรือติดไฟได้ง่ายของ
สถานที่ใกล้เคียง
 (2)
ต้องไม่ก่อให้เกิดมลพิษต่อสิ่งแวดล้อมหรือมีระบบกำจัดที่เหมาะสม
 (3)
ต้องมีความปลอดภัยต่อชุมชนใกล้เคียงและมีสถานที่เป็นสัดส่วน
 ข้อ
8 อุปกรณ์ที่ใช้ในการฝึกอบรม อย่างน้อยต้องมีรายการดังต่อไปนี้
 (1)
เครื่องดับเพลิงชนิดมือถือ
 (2)
สายดับเพลิง หัวฉีด
 (3)
อุปกรณ์ดับเพลิงที่จำเป็นต้องใช้ในสถานประกอบการ
 (4)
อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคล
 ทั้งนี้
อุปกรณ์ตาม (1) - (4) ต้องสามารถใช้งานได้และมีความปลอดภัยต่อการฝึก 
โดยมีจำนวนเพียงพอตามจำนวนผู้เข้ารับการฝึกอบรม
 ข้อ
9 ผู้เข้ารับการฝึกอบรมและเวลาที่ใช้ในการฝึกอบรม ต้องมีจำนวนและระยะ
เวลาดังต่อไปนี้
 (1)
การอบรมภาคทฤษฎีต้องมีจำนวนผู้เข้ารับการอบรมไม่เกินหกสิบคนต่อหนึ่ง
ห้องอบรม
 (2)
การฝึกภาคสนามต้องมีจำนวนผู้เข้ารับการฝึกไม่เกินยี่สิบคนต่อวิทยากรผู้ฝึก
ปฏิบัติหนึ่งคน
 (3)
การอบรมภาคทฤษฎีต้องมีระยะเวลาการอบรมไม่น้อยกว่าสามชั่วโมงและ
การฝึกภาคปฏิบัติต้องมีระยะเวลาไม่น้อยกว่าสามชั่วโมงต่อหลักสูตร
 
 ส่วนที่
2
 หลักเกณฑ์การขอใบรับรองเป็นหน่วยงานฝึกซ้อมดับเพลิงและฝึกซ้อมหนีไฟ
 ------------

 ข้อ
10 ผู้ใดประสงค์ขอใบรับรองเป็นหน่วยงานฝึกซ้อมดับเพลิงและฝึกซ้อม
หนีไฟ
ให้ยื่นคำขอต่ออธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานหรือผู้ที่อธิบดีมอบหมาย
พร้อมทั้ง
แนบเอกสารหลักฐาน ดังต่อไปนี้
 (1)
สำเนาทะเบียนบ้าน จำนวนหนึ่งฉบับ
 (2)
สำเนาบัตรประจำตัวประชาชน จำนวนหนึ่งฉบับ
 (3)
กรณีเป็นนิติบุคคล ให้แสดงหลักฐานการจดทะเบียนนิติบุคคลจำนวน
หนึ่งฉบับ
 (4)
เอกสารแสดงที่ตั้งหน่วยงานพร้อมแผนที่แสดงที่ตั้งโดยสังเขป จำนวน
หนึ่งฉบับ
 (5)
รายละเอียดเกี่ยวกับเนื้อหาวิชาที่อบรม การฝึกซ้อม และอุปกรณ์ที่ใช้ในการ
ฝึกอบรมและฝึกซ้อม จำนวนห้าชุด
 (6)
รายละเอียดเกี่ยวกับคุณสมบัติวิทยากรผู้ทำการฝึกอบรมและฝึกซ้อมพร้อมด้วย
หลักฐาน จำนวนห้าชุด
 ข้อ
11 หน่วยงานที่จะขอใบรับรอง เป็นหน่วยงานฝึกซ้อมดับเพลิงและฝึกซ้อม
หนีไฟ
ที่ตั้งอยู่ในเขตกรุงเทพมหานครให้ยื่นเอกสารหลักฐานผ่านผู้อำนวยการกองตรวจ
ความปลอดภัย
และที่ตั้งอยู่ในส่วนภูมิภาคให้ยื่นเอกสารหลักฐานผ่านสวัสดิการและคุ้มครอง
แรงงานจังหวัดในเขตพื้นที่
 ข้อ
12 การดำเนินการฝึกซ้อม จะต้องทำการฝึกอบรมและฝึกซ้อมทั้งภาคทฤษฎี
และภาคปฏิบัติ
 ข้อ
13 การฝึกอบรมภาคทฤษฎีตามข้อ 12 อย่างน้อยต้องประกอบด้วยเนื้อหาวิชา
ที่อบรม ดังต่อไปนี้
 (1)
แผนการดับเพลิงและวิธีการดับเพลิง
 (2)
แผนการอพยพหนีไฟและวิธีการอพยพหนีไฟ
 (3)
การค้นหาและช่วยเหลือผู้ประสบภัย
 ข้อ
14 การฝึกภาคปฏิบัติตามข้อ 12 อย่างน้อยต้องประกอบด้วย
 (1)
การฝึกซ้อมดับเพลิงด้วยเครื่องดับเพลิงชนิดมือถือและสายดับเพลิงและ
การดับเพลิงประเภทต่าง ๆ ที่สอดคล้องกับสถานประกอบการ
 (2)
การฝึกซ้อมหนีไฟตามแผนของสถานประกอบการ
 (3)
การฝึกการค้นหาและช่วยเหลือเคลื่อนย้ายผู้ประสบภัย
 การฝึกภาคปฏิบัติตาม
(1) และ (2) ให้มีการฝึกปฏิบัติจริงในสถานประกอบการ
ที่ผู้เข้ารับการฝึกปฏิบัติงานอยู่
 ข้อ
15 คุณสมบัติของวิทยากรผู้ทำการฝึกอบรมและฝึกซ้อม ต้องมีคุณสมบัติข้อใด
ข้อหนึ่งดังต่อไปนี้
 (1)
จบปริญญาตรีหรือสูงกว่าด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัยหรือเทียบเท่า
ในเรื่องอัคคีภัย
และต้องมีประสบการณ์ในการป้องกันและระงับอัคคีภัยไม่น้อยกว่าสองปี
 (2)
ผ่านการอบรมด้านอัคคีภัยในหลักสูตรผู้อำนวยการดับเพลิง หรือผ่านการ
อบรมหลักสูตรครูฝึกดับเพลิงหรือครูฝึกป้องกันบรรเทาสาธารณภัยจากหน่วยงานราชการโดยมี
ประสบการณ์ในการป้องกันและระงับอัคคีภัยไม่น้อยกว่าสองปี
หรือผ่านการอบรมทั้งหลักสูตร
การดับเพลิงขั้นต้นจากหน่วยงานที่กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานรับรอง
และหลักสูตร
การดับเพลิงขั้นก้าวหน้า
หรือขั้นสูงหรือทีมดับเพลิงโดยมีประสบการณ์ในการป้องกันและระงับ
อัคคีภัยไม่น้อยกว่าสองปี
 (3)
ปฏิบัติงานหรือเคยปฏิบัติงานในหน่วยงานราชการที่เกี่ยวกับความปลอดภัย
ในการทำงานโดยมีประสบการณ์ในการป้องกันและระงับอัคคีภัยไม่น้อยกว่าห้าปี
 (4)
ปฏิบัติงานหรือเคยปฏิบัติงานในหน้าที่พนักงานดับเพลิงของหน่วยงาน
ราชการ
โดยมีประสบการณ์ในการป้องกันและระงับอัคคีภัยไม่น้อยกว่าห้าปี
 ข้อ
16 การฝึกอบรมและการฝึกซ้อม ต้องจัดให้มีอุปกรณ์ที่จำเป็นต่อการฝึกอบรม
และการฝึกซ้อม
โดยอุปกรณ์ดังกล่าวต้องสามารถใช้งานได้และมีความปลอดภัยต่อการฝึกอบรม
และการฝึกซ้อม และมีจำนวนเพียงพอตามจำนวนผู้เข้ารับการฝึก
 ข้อ
17 การฝึกซ้อมทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติของการฝึกซ้อมดับเพลิงและ
ฝึกซ้อมหนีไฟ ต้องใช้ระยะเวลาในการฝึกซ้อมดับเพลิงและฝึกซ้อมหนีไฟที่เหมาะสมและเพียงพอ
เพื่อให้ผู้เข้ารับการฝึกทุกคนเข้าใจในบทบาทหน้าที่และความรับผิดชอบของตน
และให้สามารถ
บรรลุวัตถุประสงค์ในการฝึกซ้อมของสถานประกอบการ
 
 ส่วนที่
3
 
การควบคุม การเพิกถอนและการผ่อนผัน
 ------------

 ข้อ
18 ให้หน่วยงานที่ได้รับใบรับรอง แจ้งการฝึกอบรมและหรือการฝึกซ้อม
ทุกครั้งต่ออธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานหรือผู้ที่อธิบดีมอบหมายทราบไม่น้อยกว่า
เจ็ดวันก่อนดำเนินการ
 ข้อ
19 ให้หน่วยงานที่ได้รับใบรับรอง รายงานสรุปผลการฝึกซ้อมและหรือ
การฝึกซ้อมทุกครั้ง แล้วแจ้งผลการดำเนินการดังกล่าว
พร้อมทั้งระบุรายชื่อและคุณสมบัติของ
วิทยากรให้อธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานหรือผู้ที่อธิบดีมอบหมายทราบภายใน
สามสิบวัน
นับแต่วันที่เสร็จสิ้นการฝึกอบรมและหรือการฝึกซ้อม
 ข้อ
20 ให้พนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจเข้าไปในหน่วยงานหรือสถานที่ของ
หน่วยงานที่ได้รับใบรับรอง
เพื่อตรวจตราควบคุมให้การปฏิบัติของหน่วยงานเป็นไปตามประกาศนี้
 ในการปฏิบัติการของพนักงานเจ้าหน้าที่ตามวรรคหนึ่ง
ให้ผู้ซึ่งเกี่ยวข้องอำนวย
ความสะดวกหรือช่วยเหลือตามสมควร หรือให้คำชี้แจงแก่พนักงานเจ้าหน้าที่ตามที่ร้องขอ
 ข้อ
21 กรณีที่ตรวจพบหรือได้รับการร้องเรียนว่าหน่วยงานที่ได้รับใบรับรอง
ไม่ปฏิบัติตามประกาศนี้และมีเหตุสมควร
ให้อธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานมีอำนาจ
สั่งการตามควรแก่กรณีดังต่อไปนี้
 (1)
สั่งให้หยุดการดำเนินงานเป็นการชั่วคราว
 (2)
เพิกถอนใบรับรอง
 ข้อ
22 หน่วยงานที่ได้รับใบรับรองให้เป็นหน่วยงานฝึกอบรมการดับเพลิงขั้นต้น
จากอธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานก่อนที่ประกาศนี้มีผลบังคับใช้ให้ใช้ใบรับรองนั้น
ได้ต่อไปอีกสามปีนับแต่วันที่ประกาศนี้มีผลใช้บังคับ
ทั้งนี้ ให้ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ที่ได้กำหนดไว้
ในประกาศนี้
 ข้อ
23 ใบรับรองที่ออกให้มีผลใช้บังคับสามปีนับแต่วันที่ออกใบรับรองหน่วยงาน
ที่ได้รับใบรับรองใดประสงค์จะดำเนินกิจการต่อไป
ให้ยื่นคำขอต่ออายุใบรับรองก่อนวันที่
ใบรับรองหมดอายุไม่น้อยกว่าสามสิบวัน

 ประกาศ
ณ วันที่ 21 พฤษภาคม พ.ศ. 2539
 รังสฤษฎ์
จันทรรัตน์
 อธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน

[รก.2542/18ง/34 - 04:03:2542]