กฎกระทรวง
กฎกระทรวง
ฉบับที่
4 (พ.ศ. 2525)
ออกตามความในพระราชบัญญัติที่ราชพัสดุ
พ.ศ.
2518
----------


 อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
6 และมาตรา 12 แห่งพระราชบัญญัติที่ราชพัสดุ 
พ.ศ.2518 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังออกกฎกระทรวงไว้
ดังต่อไปนี้

  ข้อ
1 ให้ยกเลิกความในข้อ 2 แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. 2519) ออกตามความใน
พระราชบัญญัติที่ราชพัสดุ พ.ศ. 2518
และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน

 "ข้อ
2 ในแต่ละจังหวัด ให้มีทะเบียนที่ราชพัสดุจังหวัดมีรายการตรงกับทะเบียน
ที่ราชพัสดุกลาง สำหรับในกรุงเทพมหานคร ให้กรมธนารักษ์เป็นผู้จัดทำและรักษาทะเบียน
ที่ราชพัสดุจังหวัดในจังหวัดอื่น
ให้ราชพัสดุจังหวัดเป็นผู้จัดทำและรักษาทะเบียนที่ราชพัสดุจังหวัด"

 ข้อ
2 ให้ยกเลิกความในข้อ 4 แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. 2519) ออกตามความใน
พระราชบัญญัติที่ราชพัสดุ พ.ศ. 2518 และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน

 "ข้อ
4 ที่ราชพัสดุในท้องที่จังหวัดใดที่ยังไม่ได้สำรวจรายการเพื่อขึ้นทะเบียน
ที่ราชพัสดุกลาง ให้กรมธนารักษ์ทำความตกลงกับกระทรวง ทบวง
กรม ซึ่งเป็นผู้ปกครองดูแล
หรือใช้ประโยชน์ในที่ราชพัสดุนั้น
เพื่อสำรวจรายการขึ้นทะเบียนที่ราชพัสดุกลาง

 เมื่อกรมธนารักษ์ได้ดำเนินการขึ้นทะเบียนที่ราชพัสดุกลางตามวรรคหนึ่งแล้ว
ให้แจ้ง
ราชพัสดุจังหวัดเพื่อลงทะเบียนที่ราชพัสดุจังหวัดให้ถูกต้องตรงกัน"

 ข้อ
3 ให้ยกเลิกความในข้อ 6 ข้อ 7 ข้อ 8 และข้อ 9 แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. 2519)
ออกตามความในพระราชบัญญัติที่ราชพัสดุ พ.ศ.
2518และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน

 "ข้อ
6 ในกรณีที่มีการรังวัดตามประมวลกฎหมายที่ดิน ในกรุงเทพมหานคร 
ให้กรมธนารักษ์ร่วมกับกระทรวง ทบวง กรม
หรือองค์การปกครองท้องถิ่น ซึ่งเป็นผู้ปกครองดูแล
หรือใช้ประโยชน์ในที่ราชพัสดุนั้น
เป็นผู้นำทำการสำรวจรังวัด ให้ถ้อยคำต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ 
ระวังชี้แนวเขตที่ดินและลงนามรับรองแนวเขตที่ดิน
ส่วนในจังหวัดอื่น ให้ราชพัสดุจังหวัดเป็น
ผู้ปฏิบัติการดังกล่าวร่วมกับหัวหน้าส่วนราชการหรือหัวหน้าหน่วยงานของกระทรวง
ทบวง กรม 
หรือองค์การปกครองท้องถิ่น ซึ่งเป็นผู้ปกครองดูแลหรือใช้ประโยชน์ในที่ราชพัสดุนั้น

 การขอรังวัด
การขอให้พิสูจน์สอบสวนการทำประโยชน์ หรือการขอให้ตรวจสอบเนื้อที่
ตามประมวลกฎหมายที่ดิน
สำหรับที่ดินซึ่งเป็นที่ราชพัสดุในกรุงเทพมหานคร ให้กรมธนารักษ์เป็น
ผู้ยื่นคำขอ ส่วนในจังหวัดอื่น ให้เป็นหน้าที่ของราชพัสดุจังหวัด

 ข้อ
7 ในกรุงเทพมหานคร ให้กรมธนารักษ์เป็นผู้จัดทำบัญชีหนังสือสำคัญสำหรับที่ดิน
ซึ่งเป็นที่ราชพัสดุและเก็บรักษาหนังสือสำคัญนั้นไว้ในที่ปลอดภัย
ส่วนในจังหวัดอื่น ให้ราชพัสดุจังหวัด
เป็นผู้จัดทำบัญชีหนังสือสำคัญสำหรับที่ดินซึ่งเป็นที่ราชพัสดุและเก็บรักษาหนังสือสำคัญนั้นโดยฝาก
คลังจังหวัดไว้ในลักษณะหีบห่อ

 ข้อ
8 ให้มีการตรวจสอบหนังสือสำหรับที่ดินซึ่งเป็นที่ราชพัสดุอย่างน้อยปีละหนึ่งครั้ง
ตามระเบียบที่กระทรวงการคลังกำหนด

 ข้อ
9 ค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายตามข้อ 5 และข้อ 6 และค่าฤชาธรรมเนียมและ
ค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดีเกี่ยวกับที่ราชพัสดุ
ให้จ่ายจากงบประมาณของกรมธนารักษ์"

 ข้อ
4 ให้ยกเลิกความในข้อ 11 แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. 2519) ออกตามความใน
พระราชบัญญัติที่ราชพัสดุ พ.ศ. 2518
ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ 3 (พ.ศ. 2521)
ออกตามความในพระราชบัญญัติที่ราชพัสดุ พ.ศ.
2518และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน

 "ข้อ
11 ให้กรมธนารักษ์พิจารณาอนุญาตให้กระทรวง ทบวง กรม หรือองค์การ
ปกครองท้องถิ่น ซึ่งขอใช้ที่ราชพัสดุตามข้อ 10
เพื่อประโยชน์ในทางราชการได้ตามที่จำเป็นและสมควร

 เมื่อได้รับคำขอแล้ว
ให้กรมธนารักษ์พิจารณาและแจ้งให้กระทรวง ทบวง กรม หรือ
องค์การปกครองท้องถิ่นซึ่งขอใช้ที่ราชพัสดุทราบภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับคำขอ
เว้นแต่มีเหตุ
อันสมควร
ให้ขยายกำหนดเวลาดังกล่าวออกไปได้แต่ต้องไม่เกินเก้าสิบวันนับแต่วันที่ได้รับคำขอ

 ในกรณีที่มีปัญหาเกี่ยวกับการพิจารณาอนุญาตซึ่งไม่อาจตกลงกันได้ระหว่างผู้ขอใช้กับ
กรมธนารักษ์ ให้คณะกรรมการที่ราชพัสดุวินิจฉัยชี้ขาด"

 ข้อ
5 ให้ยกเลิกความในข้อ 12 แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. 2519) ออกตามความใน
พระราชบัญญัติที่ราชพัสดุ พ.ศ.
2518และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน

  "ข้อ
12 ในกรณีที่กระทรวง ทบวง กรมใด ปลูกสร้างอาคารหรือสิ่งปลูกสร้างซึ่งเป็น
ที่ราชพัสดุในที่ดินซึ่งเป็นที่ราชพัสดุหรือในที่ดินอื่น
ให้แจ้งให้กรมธนารักษ์ทราบตามแบบที่
กรมธนารักษ์กำหนดภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ปลูกสร้างเสร็จ
เพื่อดำเนินการขึ้นทะเบียน
ที่ราชพัสดุ

 ให้นำความในวรรคหนึ่งมาใช้บังคับกับการดัดแปลงหรือต่อเติมอาคารหรือสิ่งปลูกสร้าง
ที่มีมูลค่าไม่ต่ำกว่าหนึ่งแสนบาทด้วย"

 ข้อ
6 ให้ยกเลิกความในข้อ 13 แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. 2519) ออกตามความใน
พระราชบัญญัติที่ราชพัสดุ พ.ศ. 2518 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง
ฉบับที่ 3 (พ.ศ. 2521)
ออกตามความในพระราชบัญญัติที่ราชพัสดุ พ.ศ. 2518
และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน

 "ข้อ
13 ให้กระทรวง ทบวง กรม หรือองค์การปกครองท้องถิ่น ซึ่งได้รับอนุญาตให้ใช้
หรือครอบครองที่ราชพัสดุ ส่งคืนที่ราชพัสดุ
ในกรณีดังต่อไปนี้

 (1)
เลิกใช้ประโยชน์ที่ราชพัสดุ

 (2)
มิได้ใช้ประโยชน์ที่ราชพัสดุตามที่ได้รับอนุญาต

 (3)
ใช้ประโยชน์ที่ราชพัสดุไม่ครบถ้วนตามที่ได้รับอนุญาต

 (4)
ใช้ประโยชน์ที่ราชพัสดุผิดไปจากที่ได้รับอนุญาต หรือ

 (5)
เข้าครอบครองใช้ประโยชน์ที่ราชพัสดุโดยมิได้รับอนุญาตก่อน

 ในกรณีตาม
(1) ให้ส่งคืนกรมธนารักษ์ภายในสามสิบวันนับแต่วันที่เลิกใช้ประโยชน์
ในที่ราชพัสดุนั้น

 ในกรณีตาม
(2) และ (3) ให้ส่งคืนกรมธนารักษ์ภายในสามสิบวันนับแต่วันครบกำหนด
สามปีที่ได้รับอนุญาตให้ใช้หรือครอบครองที่ราชพัสดุ
แต่ถ้ายังมีความจำเป็นจะต้องใช้ที่ราชพัสดุ
เพื่อประโยชน์ในทางราชการต่อไป ให้ทำความตกลงกับกรมธนารักษ์
โดยชี้แจงเหตุผลและความจำเป็น
ให้ทราบก่อนครบกำหนดเวลาที่ต้องส่งคืนไม่น้อยกว่าหกเดือน
ตามแบบที่กรมธนารักษ์กำหนด กำหนด
เวลาสามปีตามวรรคนี้ ถ้าเป็นกรณีที่ได้รับอนุญาตให้ใช้หรือครอบครองที่ราชพัสดุไว้ก่อนวันที่
1
ตุลาคม 2523 ให้เริ่มนับตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2523
เป็นต้นไป

 ในกรณีตาม
(4) และ (5) ให้ส่งคืนกรมธนารักษ์ภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับแจ้ง
ให้ส่งคืนที่ราชพัสดุนั้นจากกรมธนารักษ์ แต่ถ้ากระทรวง ทบวง
กรม หรือองค์การปกครองท้องถิ่นนั้น
ยังมีความจำเป็นจะต้องใช้ที่ราชพัสดุเพื่อประโยชน์ในทางราชการต่อไป
ให้ทำความตกลงกับ
กรมธนารักษ์ภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับแจ้งดังกล่าว"

 ข้อ
7 ให้เพิ่มความต่อไปนี้เป็นข้อ 13 ทวิ และข้อ 13 ตรี แห่งกฎกระทรวง 
(พ.ศ. 2519) ออกตามความในพระราชบัญญัติที่ราชพัสดุ พ.ศ.
2518

 "ข้อ
13 ทวิ ในกรณีที่กระทรวง ทบวง กรม หรือองค์การปกครองท้องถิ่น ซึ่งได้รับ
อนุญาตจากกรมธนารักษ์ให้ใช้ที่ราชพัสดุเพื่อประโยชน์ในทางราชการ
ประสงค์จะเปลี่ยนแปลงการใช้
ประโยชน์เป็นอย่างอื่นผิดไปจากที่ได้รับอนุญาต
ให้ทำความตกลงกับกรมธนารักษ์ก่อน

 ข้อ
13 ตรี ในกรณีที่มีปัญหาเกี่ยวกับการคืนที่ราชพัสดุหรือการใช้ประโยชน์ที่ราชพัสดุ 
และกระทรวง ทบวง กรม
หรือองค์การปกครองท้องถิ่นไม่สามารถทำความตกลงกับกรมธนารักษ์ได้ 
ให้กรมธนารักษ์เสนอข้อโต้แย้งต่อคณะกรรมการที่ราชพัสดุเพื่อวินิจฉัยชี้ขาด"

 ข้อ
8 ให้ยกเลิกความในข้อ 14 แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. 2519) ออกตามความใน
พระราชบัญญัติที่ราชพัสดุ พ.ศ. 2518
ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ 3 (พ.ศ. 2521)
ออกตามความในพระราชบัญญัติที่ราชพัสดุ พ.ศ. 2518 และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน

 "ข้อ
14 ให้กระทรวง ทบวง กรม หรือองค์การปกครองท้องถิ่น ซึ่งได้รับอนุญาตให้ใช้
หรือครอบครองที่ราชพัสดุ
ดูแลและบำรุงรักษาที่ราชพัสดุเสมอด้วยวิญญูชนจะพึงสงวนทรัพย์สิน
ของตนเอง
และจะต้องอนุญาตให้ผู้แทนของกรมธนารักษ์เข้าตรวจทรัพย์สินที่ได้รับอนุญาตให้ใช้หรือ
ครอบครองเป็นครั้งคราวในเวลาและระยะอันควร

 ในกรณีที่ปรากฏว่า
กระทรวง ทบวง กรม หรือองค์การปกครองท้องถิ่นใด มิได้ดูแลและ
บำรุงรักษาที่ราชพัสดุ
จนเป็นเหตุให้เห็นได้ว่าจะเกิดความเสียหายต่อที่ราชพัสดุนั้น ให้กรมธนารักษ์
แจ้งให้ผู้ใช้หรือครอบครองที่ราชพัสดุจัดการอย่างใดอย่างหนึ่งเพื่อบำรุงรักษาที่ราชพัสดุ
ถ้าผู้ใช้หรือ
ครอบครองที่ราชพัสดุดังกล่าวไม่จัดการโดยไม่มีเหตุผลอันสมควร
กรมธนารักษ์จะเรียกที่ราชพัสดุนั้น
คืนก็ได้"

 ข้อ
9 ให้ยกเลิกความในข้อ 15 แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. 2519) ออกตามความใน
พระราชบัญญัติที่ราชพัสดุ พ.ศ.
2518และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน

 "ข้อ
15 ในกรณีที่กระทรวง ทบวง กรม หรือองค์การปกครองท้องถิ่น ซึ่งได้รับอนุญาต
ให้ใช้หรือครอบครองที่ราชพัสดุ
ประสงค์จะรื้อถอนอาคารหรือสิ่งปลูกสร้างซึ่งเป็นที่ราชพัสดุ 
ให้ขออนุญาตต่อกรมธนารักษ์ก่อน
เมื่อได้รื้อถอนแล้วให้แจ้งให้กรมธนารักษ์ทราบด้วย เว้นแต่การ
รื้อถอนอาคารหรือสิ่งปลูกสร้างดังต่อไปนี้
ให้กระทำได้โดยไม่ต้องขออนุญาตจากกรมธนารักษ์ แต่เมื่อ
ได้รื้อถอนแล้วให้แจ้งให้กรมธนารักษ์ทราบ คือ

 (1)
อาคารหรือสิ่งปลูกสร้างที่ก่อสร้างมาแล้วไม่น้อยกว่ายี่สิบห้าปี

 (2)
อาคารหรือสิ่งปลูกสร้างที่ชำรุดจนใช้ราชการไม่ได้

 (3)
อาคารหรือสิ่งปลูกสร้างที่เกี่ยวกับราชการลับทางทหาร

 (4)
อาคารหรือสิ่งปลูกสร้างเดิมเพื่อปลูกสร้างอาคารหรือสิ่งปลูกสร้างใหม่แทนตามที่
ได้รับงบประมาณ

 การจำหน่ายอาคารหรือสิ่งปลูกสร้างที่จะรื้อถอนหรือวัสดุที่รื้อถอนให้กระทำโดยวิธีประมูลขาย
ในกรณีที่ประมูลขายไม่ได้
ให้ขายหรือจำหน่ายโดยวิธีอื่นตามที่กรมธนารักษ์จะเห็นสมควรโดยอนุโลม
ตามระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการพัสดุ
แต่ถ้าจำเป็นจะต้องนำวัสดุที่รื้อถอนไปใช้เพื่อประโยชน์
แก่ทางราชการ ต้องได้รับอนุญาตจากกรมธนารักษ์ก่อน

 เงินที่ได้จากการขายตามวรรคสอง
ให้นำส่งคลังเป็นรายได้ของกรมธนารักษ์

 ในการพิจารณาอนุญาตตามวรรคหนึ่ง
ให้นำความในข้อ 11 วรรคสอง และวรรคสาม 
มาใช้บังคับโดยอนุโลม"

 มาตรา
10 ให้ยกเลิกความในข้อ 16 ทวิ แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. 2519) ออกตาม
ความในพระราชบัญญัติที่ราชพัสดุ พ.ศ. 2518
ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ 3 (พ.ศ. 2521) 
ออกตามความในพระราชบัญญัติที่ราชพัสดุ พ.ศ. 2518
และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน

 "ข้อ
16 ทวิ ที่ราชพัสดุที่กระทรวง ทบวง กรม หรือองค์การปกครองท้องถิ่นสงวนไว้
แต่ยังไม่ได้ใช้ประโยชน์ในทางราชการ
จะนำมาจัดหาประโยชน์โดยให้เช่าเป็นการชั่วคราวก็ได้
แต่ต้องเป็นการให้เช่าตามข้อ 16 (1) (2) (4) และ (5)

 การให้เช่าตามวรรคหนึ่ง
ถ้ามิใช่เป็นการกระทำโดยกรมธนารักษ์ร่วมกับกระทรวง ทบวง
กรม หรือองค์การปกครองท้องถิ่นดังกล่าว
จะกระทำได้ต่อเมื่อได้รับความยินยอมจากกรมธนารักษ์
หรือส่วนราชการนั้นแล้วแต่กรณี'

 ข้อ
11 ในกรณีที่กระทรวง ทบวง กรม หรือองค์การปกครองท้องถิ่นได้เลิกใช้ประโยชน์
ที่ราชพัสดุไปแล้วก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ
ให้ส่งคืนกรมธนารักษ์ภายในสามสิบวันนับแต่วันที่
กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ


 ให้ไว้
ณ วันที่ 9 สิงหาคม พ.ศ. 2525

 สมหมาย ฮุนตระกูล

 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง

+-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+
หมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ
โดยที่คณะกรรมการที่ราชพัสดุเห็นสมควร
แก้ไขเพิ่มเติมหลักเกณฑ์บางประการเกี่ยวกับการปกครองดูแลและบำรุงรักษาที่ราชพัสดุ
การใช้และจัดหา
ประโยชน์เกี่ยวกับที่ราชพัสดุเสียใหม่
ให้เหมาะสมกับสภาพการณ์ในปัจจุบัน และเพื่อให้สอดคล้องกับ
นโยบายของรัฐ ในการนี้จำเป็นต้องแก้ไขเพิ่มเติมกฎกระทรวง
(พ.ศ. 2519) ออกตามความในพระราชบัญญัติ
ที่ราชพัสดุ พ.ศ. 2518 จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้
[รก.2525/119/1พ./26 สิงหาคม 2525]