กฎสำนักนายกรัฐมนตรี
ฉะบับที่ ๓๙
(พ.ศ. ๒๔๙๑)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการ
ฝ่ายพลเรือน
พุทธศักราช
๒๔๗๘[๑]
 

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๗
แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน พุทธศักราช ๒๔๗๘
นายกรัฐมนตรีออกกฎไว้ ดังต่อไปนี้

เครื่องแบบพิเศษ
 

กระทรวงเกษตราธิการ
 

ว่าด้วยเครื่องแบบพนักงานเจ้าหน้าที่บางตำแหน่งในสังกัดกระทรวงเกษตราธิการ

ข้อ ๑.
พนักงานปิดเปิดประตูน้ำ ให้มีเครื่องแบบ คือ
๑) หมวกกันแดดแบบราชการสีกากี มีแถบสักหลาดสีเขียวใบไม้
กว้าง ๓ เซนติเมตร พันที่เชิงหมวกโดยรอบ มีสายรัดคางหนังสีเหลือง
๒) เสื้อเชิ้ตสีกากีแบบลูกเสือ แขนเสื้อยาวใต้ศอกลงไปเพียง
๗ เซนติเมตร
๓) กางเกงสีกากีแบบลูกเสือขาสั้นเพียงใต้เข่า
หรือกางเกงสีกากีขายาวแบบราชการ
๔) เข็มขัดหนังสีน้ำตาลแบบลูกเสือ ขนาดกว้าง ๔ เซนติเมตร
หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองคาดทับขอบกางเกง
มีเครื่องหมายติดอกเสื้อเป็นอักษรย่อ ช.ป.
ทำด้วยโลหะสีทองขนาดตัวอักษรสูง ๑.๕ เซนติเมตร ยาว ๒ เซนติเมตร
ติดเหนือปกกระเป๋าเสื้อบนด้านซ้าย ส่วนรองเท้าจะสวมด้วยหรือไม่นั้น แล้วแต่กาละการงาน

ข้อ ๒
นายท้ายและกะลาสี ให้มีเครื่องแบบ คือ
๑) หมวกกะลาสี สีน้ำเงินดำ ที่เชิงหมวกพันด้วยสักหลาดสีเขียวใบไม้โดยรอบทาบเย็บติดกับเชิงหมวก
ภายในหมวกมีแถบริบบิ้นขาวเย็บติดเป็นสายรัดคาง และบนผ้าพันหมวกมีอักษรชื่อกรม
ซึ่งนายท้ายและกะลาสีนั้นสังกัดอยู่ ตัวอักษรมีขนาดสูง ๒ เซนติเมตรไปตามรอบหมวกขนาดยาว
๑๘ เซนติเมตร
๒) เสื้อกะลาสี สีน้ำเงินดำ แขนยาวใต้ศอกเพียง ๗ เซนติเมตร
ด้านหลังมีผ้าปกหลังสีน้ำเงิน ซึ่งมีแถบสีเขียวใบไม้ขนาด ๒.๕ เซนติเมตร
เย็บตรึงโดยรอบเป็นรูปมุมฉากห่างจากขอบ ๑ เซนติเมตร กับมีผ้าผูกคอสีดำอย่างแบบทหารเรือ
๓) กางเกงกะลาสีขายาวสีน้ำเงินดำ
๔) บั้งทำด้วยแถบผ้าสีขาว กว้าง ๑.๒ เซนติเมตร รูปหางนกแซงแซวอย่างเดียวกับบั้งทหารชั้นจ่า
ถ้าติดซ้อนกันมากกว่า ๑ บั้ง ให้เว้นระยะห่างกัน ๑.๒ เซนติเมตร และให้มีเครื่องหมายเป็นรูปพังงาทำด้วยโลหะสีทองตรึงบนเบาะสักหลาดสีเขียวใบไม้เป็นเครื่องหมายประกอบ
เบาะสักหลาดทำรูปกลมวัดผ่านศูนย์กลาง ๔.๕ เซนติเมตร ติดไว้ในระหว่างกลางเหนือบั้ง
บั้งมีต่างกันเป็น ๓ ชั้น
ชั้นที่ ๑ มี ๓ บั้งซ้อนกัน เป็นบั้งสำหรับนายท้ายเรือเดินทะเล
ชั้นที่ ๒ มี ๒ บั้งซ้อนกัน
เป็นบั้งสำหรับนายท้ายเรือเดินในลำแม่น้ำชั้นที่ ๑
ชั้นที่ ๓ มี ๑ บั้ง สำหรับนายท้ายเรือเดินในลำแม่น้ำชั้นที่
๒

ข้อ ๓.
ช่างเครื่อง ช่างไฟ และช่างน้ำมัน ใช้เครื่องแบบอย่างเดียวกันกับข้อ ๑.
แต่ใช้เครื่องหมายใบพัดเป็นเครื่องหมายประกอบบั้ง
บั้งมีต่างกันเป็น ๓ ชั้น คือ
ชั้นที่ ๑ มีบั้งซ้อนกัน เป็นบั้งสำหรับคนใช้เครื่องจักรหรือเครื่องยนต์เรือเดินทะเล
ชั้นที่ ๒ มี ๒ บั้งซ้อนกัน
เป็นบั้งสำหรับคนใช้เครื่องจักรหรือเครื่องยนต์เรือเดินในลำแม่น้ำชั้นที่ ๑
ชั้นที่ ๓ มี ๑ บั้ง สำหรับคนใช้เครื่องจักรหรือเครื่องจักรหรือเครื่องยนต์เรือเดินในลำแม่น้ำชั้นที่
๒

ข้อ ๔. คนรถและคนยาม
ให้มีเครื่องแบบ คือ
๑) หมวกทรงหม้อตาลสีกากี กะบังหน้าหนังสีดำ สายรัดคางหนังสีดำ
หน้าหมวกมีตราครุฑพ่าห์สีทองตรึงอยู่บนสักหลาดสีเขียวใบไม้
๒) เสื้อแบบราชการสีกากี ชนิดกระเป๋าย่ามประกอบด้วยดุมโลหะสีทองเกลี้ยง
๕ ดุม ๑ แถว และปากกระเป๋าเสื้ออีกกระเป๋าละดุม หรือเสื้อแบบตรวจราชการ
๓) กางเกงขายาวแบบราชการสีกากี
๔) อินทรธนูทำด้วยแถบผ้าสีกากีรูปยาวปลายรวบ ขนาดกว้างที่ต้นอินทรธนู
๓.๕ เซนติเมตร ส่วนยาวจดคอเสื้อมีดุมสีทองเกลี้ยงติดทับที่ปลายอินทรธนู และมีปลอกผ้าสักหลาดสีเขียวใบไม้สวมต้นอินทรธนู
ขนาด ๓.๕ x ๔ เซนติเมตร
๕) ในกรณีที่ใช้เสื้อแบบตรวจราชการให้สวมกางเกงทับชายเสื้อ และคาดเข็มขัดหนังสีน้ำตาลแบบลูกเสือ
ขนาดกว้าง ๔ เซนติเมตร หัวเข็มขัดใช้โลหะทองเหลืองคาดทับขอบกางเกง
๖) เครื่องหมายทำด้วยโลหะสีทองเป็นรูปอาร์ม ขนาดกว้างยาวด้านละ
๖ เซนติเมตร ที่ขอบบนมีอักษรชื่อกรมซึ่งคนรถและคนยามนั้นสังกัดอยู่ ตรงศูนย์กลางมีเลขประจำตัวตามขอบล่างมีอักษรว่า
คนรถ หรือ คนยาม ติดเหนือกระเป๋าเสื้อบนด้านซ้าย

ข้อ ๕. พนักงานป้องกันผู้ร้ายลักไม้ขององค์การอุตสาหกรรมป่าไม้
กรมป่าไม้ ให้มีเครื่องแบบ คือ
๑) หมวกกันแดดแบบราชการสีกากี
๒) เสื้อและกางเกงขายาวแบบตรวจราชการ มีปลอกผ้าสักหลาดสีเขียวใบไม้
ขนาด ๒.๕ เซนติเมตร สวมต้นอินทรธนู
๓) เข็มขัดหนังสีน้ำตาลแบบลูกเสือ ขนาดกว้าง ๔ เซนติเมตร
หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองคาดทับขอบกางเกง


ให้ไว้ ณ วันที่ ๒๖ มกราคม พ.ศ. ๒๔๙๑
ควง อภัยวงศ์
นายกรัฐมนตรี










โชติกานต์/ปรับปรุง
๑๒ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๓

อรญา/ตรวจ
๔ พฤษภาคม ๒๕๖๓

[๑] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๖๕/ตอนที่ ๗/หน้า ๘๔/๓ กุมภาพันธ์
๒๔๙๑