ประกาศคณะกรรมการแห่งชาติด้านยา
ประกาศคณะกรรมการแห่งชาติด้านยา
เรื่อง
บัญชียาหลักแห่งชาติ
พ.ศ.
๒๕๕๑
 

โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงบัญชียาหลักแห่งชาติ
พ.ศ. ๒๕๔๗ ให้เหมาะสมกับสถานการณ์ทางการแพทย์และสาธารณสุขปัจจุบัน
และเพื่อเป็นแนวทางในการบริหารระบบยาสำหรับการบริการสาธารณสุขของประเทศอย่างทั่วถึง
และมีประสิทธิภาพเป็นไปตามหลักปรัชญาวิถีชีวิตพอเพียง

คณะกรรมการแห่งชาติด้านยา ในการประชุมครั้งที่
๓/๒๕๕๐ เมื่อวันที่ ๒๖ ธันวาคม ๒๕๕๐ ได้พิจารณาเห็นชอบให้แก้ไขปรับปรุงบัญชียาหลักแห่งชาติตามข้อเสนอของคณะอนุกรรมการพัฒนาบัญชียาหลักแห่งชาติจึงออกประกาศไว้
ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑
ให้ยกเลิก
(๑) ประกาศคณะกรรมการแห่งชาติด้านยา ที่ ๒/๒๕๔๗
เรื่อง บัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๗ ลงวันที่ ๒๒ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๗
(๒) ประกาศคณะกรรมการแห่งชาติด้านยา ที่ ๑/๒๕๔๘
เรื่อง บัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๗ (แก้ไขเพิ่มเติมครั้งที่ ๑) ลงวันที่ ๒๕
เมษายน พ.ศ. ๒๕๔๘
(๓) ประกาศคณะกรรมการแห่งชาติด้านยา ที่ ๑/๒๕๔๙
เรื่อง บัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๗ (แก้ไขเพิ่มเติมครั้งที่ ๒) ลงวันที่ ๒๗
มกราคม พ.ศ. ๒๕๔๙
(๔) ประกาศคณะกรรมการแห่งชาติด้านยา (ฉบับที่ ๕)
พ.ศ. ๒๕๔๙ เรื่อง บัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๗ (ฉบับที่ ๔) ลงวันที่ ๔ กันยายน
พ.ศ. ๒๕๔๙
(๕) ประกาศคณะกรรมการแห่งชาติด้านยา เรื่อง
บัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๗ (ฉบับที่ ๕) ลงวันที่ ๓๐
พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๙

ข้อ ๒
ให้ใช้บัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๕๑
ตามบัญชีแนบท้ายประกาศฉบับนี้ซึ่งประกอบด้วย
(๑) บัญชียาสำหรับโรงพยาบาลและสถานบริการสาธารณสุข
(๒) บัญชียาจากสมุนไพร
(๓) เภสัชตำรับโรงพยาบาล

ข้อ ๓
ในบัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๕๑
บัญชียาสำหรับโรงพยาบาลและสถานบริการสาธารณสุข
หมายความว่า รายการยาสำหรับใช้ในโรงพยาบาลและสถานบริการสาธารณสุขที่แนบท้ายประกาศฉบับนี้ซึ่งประกอบด้วยบัญชีย่อย
๕ บัญชี ได้แก่ บัญชี ก บัญชี ข บัญชี ค บัญชี ง และบัญชี จ
บัญชี ก หมายความว่า
รายการยาสำหรับสถานพยาบาลทุกระดับ
เป็นรายการยามาตรฐานที่ใช้ในการป้องกันและแก้ไขปัญหาสุขภาพที่พบบ่อย
มีหลักฐานชัดเจนที่สนับสนุนการใช้มีประสบการณ์การใช้ในประเทศไทยอย่างพอเพียง
และเป็นยาที่ควรได้รับการเลือกใช้เป็นอันดับแรกตามข้อบ่งใช้ของยานั้น
บัญชี ข หมายความว่า
รายการยาที่ใช้สำหรับข้อบ่งใช้หรือโรคบางชนิดที่ใช้ยาในบัญชี ก ไม่ได้
หรือไม่ได้ผล หรือใช้เป็นยาแทนยาในบัญชี ก ตามความจำเป็น
บัญชี ค หมายความว่า
รายการยาที่ต้องใช้ในโรคเฉพาะทาง โดยผู้ชำนาญ
หรือผู้ที่ได้รับมอบหมายจากผู้อำนวยการของสถานพยาบาลนั้นๆ โดยมีมาตรการกำกับการใช้
ซึ่งสถานพยาบาลที่ใช้จะต้องมีความพร้อมตั้งแต่การวินิจฉัยจนถึงการติดตามผลการรักษา
เนื่องจากยากลุ่มนี้ เป็นยาที่ถ้าใช้ไม่ถูกต้อง อาจเกิดพิษหรือเป็นอันตรายต่อผู้ป่วยหรือเป็นสาเหตุให้เกิดเชื้อดื้อยาได้ง่าย
หรือเป็นยาที่มีแนวโน้มในการใช้ไม่ตรงตามข้อบ่งชี้หรือไม่คุ้มค่าหรือมีการนำไปใช้ในทางที่ผิด
หรือมีหลักฐานสนับสนุนการใช้ที่จำกัด หรือมีประสบการณ์การใช้ในประเทศไทยอย่างจำกัด
หรือมีราคาแพงกว่ายาอื่นในกลุ่มเดียวกัน
บัญชี ง หมายความว่า
รายการยาที่มีหลายข้อบ่งใช้ แต่มีความเหมาะสมที่จะใช้เพียงบางข้อบ่งใช้
หรือมีแนวโน้มจะมีการสั่งใช้ยาไม่ถูกต้อง หรือเป็นรายการยาที่มีราคาแพง
จึงเป็นกลุ่มยาที่มีความจำเป็นต้องมีการระบุข้อบ่งใช้และเงื่อนไขการสั่งใช้ยา
การใช้บัญชียาหลักแห่งชาติไปอ้างอิงในการเบิกจ่ายควรนำข้อบ่งใช้และเงื่อนไขการสั่งใช้ไปประกอบในการพิจารณาอนุมัติการเบิกจ่ายจึงจะก่อประโยชน์สูงสุด
ทั้งนี้ ยาในบัญชี ง
จำเป็นต้องใช้สำหรับผู้ป่วยบางราย
แต่อาจทำให้เกิดอันตรายต่อผู้ป่วยหรือก่อปัญหาเชื้อดื้อยาที่ร้ายแรง
การสั่งใช้ยาซึ่งต้องให้สมเหตุผลเกิดความคุ้มค่าสมประโยชน์จะต้องอาศัยการตรวจวินิจฉัยและพิจารณาโดยผู้ชำนาญเฉพาะโรคที่ได้รับการฝึกอบรมในสาขาวิชาที่เกี่ยวข้องจากสถานฝึกอบรมหรือได้รับวุฒิบัตรหรือหนังสืออนุมัติจากแพทยสภา
หรือทันตแพทยสภาเท่านั้นและโรงพยาบาลจะต้องมีระบบการกำกับประเมินและตรวจสอบการใช้ยา
(Drug Utilization Evaluation,
DUE) โดยต้องมีการเก็บข้อมูลการใช้ยาเหล่านั้นเพื่อตรวจสอบในอนาคตได้
บัญชี จ หมายความว่า
(๑) รายการยาสำหรับโครงการพิเศษของกระทรวง ทบวง
กรม หรือหน่วยงานของรัฐ ที่มีการกำหนดวิธีการใช้และการติดตามประเมินการใช้ยาตามโครงการ
โดยมีหน่วยงานนั้นรับผิดชอบ
(๒) รายการยาสำหรับผู้ป่วยที่มีความจำเป็นเฉพาะ
ซึ่งมีการจัดกลไกกลางเป็นพิเศษในกำกับการเข้าถึงยา
ภายใต้ความรับผิดชอบร่วมกันของระบบประกันสุขภาพของประเทศซึ่งดูแลโดยกรมบัญชีกลาง
(ระบบสวัสดิการรักษาพยาบาลข้าราชการ) กระทรวงการคลัง
สำนักงานประกันสังคมกระทรวงแรงงาน และสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ
รายการยาสำหรับผู้ป่วยที่มีความจำเป็นเฉพาะ
ตามบัญชี จ (๒) หมายความว่า ยาที่จำเป็นต้องใช้สำหรับผู้ป่วยเฉพาะราย
โดยยามีความเหมาะสมที่จะใช้เพียงบางข้อบ่งใช้
หรือมีแนวโน้มจะมีการสั่งใช้ยาไม่ถูกต้อง หรือเป็นยาที่ต้องอาศัยความรู้
ความชำนาญเฉพาะโรค หรือใช้เทคโนโลยีขั้นสูง และเป็นยาที่มีราคาแพงมาก
หรือส่งผลอย่างมากต่อความสามารถในการจ่ายทั้งของสังคมและผู้ป่วย
จึงต้องมีระบบกำกับและอนุมัติการสั่งใช้ยา (authorized system)
ที่เหมาะสม โดยหน่วยงานสิทธิประโยชน์หรือหน่วยงานกลางที่ได้รับมอบหมาย ทั้งนี้
เพื่อให้เป็นไปตามข้อบ่งใช้และเงื่อนไขการสั่งใช้ยา จึงจะก่อประโยชน์สูงสุด
โรงพยาบาลจะต้องมีระบบการกำกับ
ประเมินและตรวจสอบการใช้ยาและมีการเก็บข้อมูลการใช้ยาเหล่านั้น เพื่อให้ตรวจสอบโดยกลไกกลางในอนาคตได้
บัญชียาจากสมุนไพร หมายความว่า
รายการยาจากสมุนไพรที่มีการใช้ตามองค์ความรู้ดั้งเดิมและยาพัฒนาจากสมุนไพร
ซึ่งมียาสมุนไพรหรือตัวยาในสูตรตำรับ รูปแบบยา ข้อบ่งใช้ ความแรงขนาดและวิธีใช้
ตามรายละเอียดในบัญชีแนบท้ายประกาศฉบับนี้ ทั้งนี้ ยาจากสมุนไพรตามรายการในบัญชี
ให้ใช้สำหรับโรงพยาบาลและสถานบริการสาธารณสุข รวมทั้งงานสาธารณสุขมูลฐานด้วย
เภสัชตำรับโรงพยาบาล หมายความว่า
รายการยาที่โรงพยาบาลสามารถผลิตขึ้นใช้ภายในโรงพยาบาล ตามเภสัชตำรับของโรงพยาบาล
หรือตามที่ระบุไว้ในบัญชีแนบท้ายประกาศฉบับนี้

ทั้งนี้
ให้มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป[๑]


ประกาศ
ณ วันที่ ๒๓ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๑
มงคล
ณ สงขลา
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข
ประธานคณะกรรมการแห่งชาติด้านยา
[เอกสารแนบท้าย]

๑.[๒] บัญชียาสำหรับโรงพยาบาลและสถานบริการสาธารณสุข
(แก้ไขเพิ่มเติมข้อที่ ๘.๑.๕ และข้อที่ ๘.๓.๑) (แก้ไขเพิ่มเติมรายการยาในกลุ่มยา
๒., ข้อที่ ๓.๔, กลุ่มยา ๕., ข้อที่ ๖.๖, กลุ่มยา ๘., กลุ่มยา ๑๑, กลุ่มยา ๑๓.,กลุ่มยา
๑๖) (แก้ไขเพิ่มเติมรายการยาในกลุ่มยา ๑.,ข้อที่ ๒.๕, ข้อที่ ๒.๖.๑, ข้อที่ ๓.๘, ข้อที่
๗.๔.๑, รายการยาที่ ๑๑.ของข้อ ๘.๒, ข้อที่ ๙.๑.๒, รายการยาที่ ๔.และรายการยาที่
๑๓.ของข้อ ๙.๓, รายการยาที่ ๘.ของข้อที่ ๑๑.๔, รายการยาที่ ๔.ของข้อ ๑๒.๑, รายการยาที่
๑.ของข้อ ๑๓.๖ และรายการยาที่ ๑๑.กลุ่มยา ๑๖.)

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)
ประกาศคณะกรรมการแห่งชาติด้านยา
เรื่อง บัญชียาหลักแห่งชาติ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๑[๓]

ประกาศคณะกรรมการแห่งชาติด้านยา
เรื่อง บัญชียาหลักแห่งชาติ (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๕๑[๔]

ประกาศคณะกรรมการแห่งชาติด้านยา
เรื่อง บัญชียาหลักแห่งชาติ (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๕๒[๕]























รัศม์วรรณวลัย/ผู้จัดทำ
๑๐ มิถุนายน ๒๕๕๒

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๕/ตอนพิเศษ ๕๑ ง/หน้า ๑๒/๑๐ มีนาคม ๒๕๕๑
[๒]
รายการยาในกลุ่มยา ๑.,ข้อที่ ๒.๕, ข้อที่ ๒.๖.๑, ข้อที่ ๓.๘, ข้อที่ ๗.๔.๑, รายการยาที่
๑๑.ของข้อ ๘.๒, ข้อที่ ๙.๑.๒, รายการยาที่ ๔.และรายการยาที่ ๑๓.ของข้อ ๙.๓, รายการยาที่
๘.ของข้อที่ ๑๑.๔, รายการยาที่ ๔.ของข้อ ๑๒.๑, รายการยาที่ ๑.ของข้อ ๑๓.๖ และรายการยาที่
๑๑.กลุ่มยา ๑๖. ของบัญชียาสำหรับโรงพยาบาลและสถานบริการสาธารณสุข
แก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศคณะกรรมการแห่งชาติด้านยา เรื่อง บัญชียาหลักแห่งชาติ
(ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๕๒
[๓] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๕/ตอนพิเศษ ๕๑ ง/หน้า ๑๖/๑๐ มีนาคม ๒๕๕๑
[๔]
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๕/ตอนพิเศษ ๑๓๖ ง/หน้า ๓๒/๑๑ สิงหาคม ๒๕๕๑
[๕]
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๖/ตอนพิเศษ ๓๙ ง/หน้า ๔๖/๑๓ มีนาคม ๒๕๕๒