ระเบียบกรมสรรพสามิต
ว่าด้วยการเปรียบเทียบคดี
พ.ศ. ๒๕๖๐[๑]
 

เพื่อให้การปฏิบัติเกี่ยวกับการเปรียบเทียบคดีเป็นไปด้วยความถูกต้อง
เหมาะสม และแนวทางเดียวกันอาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๑๓๘ วรรคสาม
แห่งพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. ๒๕๖๐ และมาตรา ๓๒ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน
พ.ศ. ๒๕๓๕ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน (ฉบับที่
๕) พ.ศ. ๒๕๔๕ อธิบดีกรมสรรพสามิต จึงวางระเบียบไว้ดังนี้

ข้อ ๑ ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบกรมสรรพสามิต
ว่าด้วยการเปรียบเทียบคดี พ.ศ. ๒๕๖๐

ข้อ ๒ ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่
๑๖ กันยายน ๒๕๖๐ เป็นต้นไป

ข้อ ๓ ให้อธิบดีกรมสรรพสามิตเป็นผู้รักษาการตามระเบียบนี้
และเป็นผู้วินิจฉัยชี้ขาดกรณีปัญหาเกี่ยวกับทางปฏิบัติหรือกรณีที่ระเบียบนี้มิได้กำหนดทางปฏิบัติไว้

หมวด
๑
บททั่วไป
 

ข้อ ๔ ในระเบียบนี้
กฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิต หมายความว่า
พระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. ๒๕๖๐
ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดี หมายความว่า
อธิบดีกรมสรรพสามิต ตามมาตรา ๑๓๗ วรรคหนึ่ง (๑) แห่งพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต
พ.ศ. ๒๕๖๐
คณะกรรมการเปรียบเทียบคดี หมายความว่า
คณะกรรมการเปรียบเทียบคดี ตามมาตรา ๑๓๗ วรรคหนึ่ง (๒) แห่งพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต
พ.ศ. ๒๕๖๐
เจ้าหน้าที่ดำเนินคดี หมายความว่า ข้าราชการพลเรือนสังกัดกรมสรรพสามิต
ซึ่งหัวหน้าหน่วยงานที่มีหน้าที่ดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดีมอบหมายเป็นหนังสือให้มีหน้าที่สั่งคดีไปก่อน
เจ้าพนักงานผู้จับกุม หมายความว่า
เจ้าพนักงานสรรพสามิตหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ซึ่งได้รับแต่งตั้งให้มีอำนาจและหน้าที่ในการจับกุมปราบปรามผู้กระทำผิดกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิตตามกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
และให้หมายความรวมถึงพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจตามกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
การเปรียบเทียบคดี หมายความว่า
การเปรียบเทียบคดีตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิตของผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีหรือคณะกรรมการเปรียบเทียบคดี
และให้หมายความรวมถึงการอนุมัติเปรียบเทียบคดีของผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีกรณีมีการสั่งคดีไปก่อน
เพื่อให้คดีอาญาเลิกกันตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
การสั่งคดีไปก่อน หมายความว่า
การดำเนินการของเจ้าหน้าที่ดำเนินคดีเกี่ยวกับการเปรียบเทียบคดีตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิต
ที่ทำการเปรียบเทียบคดี ให้หมายความรวมถึง
สถานที่ที่ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีใช้ในการทำการเปรียบเทียบคดีนอกสถานที่
และสถานที่ที่เป็นที่ทำการเปรียบเทียบคดีเขตพิเศษด้วย

ข้อ ๕ ให้เจ้าพนักงานผู้จับกุมดำเนินการให้เป็นไปตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
และไม่เกินกว่าความจำเป็นตามพฤติการณ์แห่งคดี เกี่ยวกับการจับกุมการควบคุมตัวผู้ต้องหาให้เสร็จสิ้น
ก่อนที่จะนำ คดีส่งให้หน่วยงานที่มีหน้าที่เปรียบเทียบคดีทำการเปรียบเทียบคดี
เว้นแต่เป็นคดีที่สามารถเปรียบเทียบคดีได้
และมีอัตราโทษปรับอย่างสูงตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๑๓๘ วรรคหนึ่ง
แห่งพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. ๒๕๖๐ ไม่จำเป็นต้องปฏิบัติตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาในส่วนของการนำตัวผู้ถูกจับไปยังที่ทำการของพนักงานสอบสวน

ข้อ ๖ ในการรับเงิน
การหักจ่ายเป็นเงินสินบนและหรือเงินรางวัลให้แก่ผู้มีสิทธิได้รับการเก็บรักษาเงิน
และการนำเงินค่าปรับในการเปรียบเทียบคดีส่งคลัง ให้ถือปฏิบัติตามระเบียบว่าด้วยการนั้น
ๆ

หมวด
๒
การเปรียบเทียบคดี
 

ส่วนที่
๑
หน่วยงานที่ดำเนินคดีและเปรียบเทียบปรับ
 

ข้อ ๗ ให้หน่วยงานดังต่อไปนี้
มีหน้าที่ดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดี
๗.๑ สำนักกฎหมาย กรมสรรพสามิต
มีหน้าที่ดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดีในหน้าที่ของกรมสรรพสามิตได้ทั่วราชอาณาจักร
๗.๒ บรรดาความผิดตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิตที่เกิดขึ้น อ้าง
หรือเชื่อว่าได้เกิดขึ้นในท้องที่กรุงเทพมหานคร
ถ้าเกิดในท้องที่สำนักงานสรรพสามิตพื้นที่กรุงเทพมหานครใดให้ดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดี
ณ สำนักงานสรรพสามิตพื้นที่กรุงเทพมหานครนั้น ๆ เว้นแต่
๗.๒.๑ คดีที่จับกุมโดยเจ้าหน้าที่ของสำนักตรวจสอบ
ป้องกันและปราบปรามหรือเจ้าหน้าที่ของสำนักตรวจสอบ
ป้องกันและปราบปรามจับกุมร่วมกับหน่วยงานอื่นซึ่งมิใช่สำนักงานสรรพสามิตพื้นที่กรุงเทพมหานคร
หรือสำนักงานสรรพสามิตภาคที่ ๑๐ และมีอัตราโทษปรับอย่างสูงเกินกว่าหนึ่งแสนบาท
๗.๒.๒ คดีที่โอนมาทำการดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดีตามข้อ ๗.๕
๗.๒.๓
คดีที่ส่งมาทำการเปรียบเทียบคดีโดยการจับกุมของหน่วยงานอื่นซึ่งมีอำนาจหน้าที่ในการจับกุมและปราบปราม
ให้ดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดีที่ส่วนคดี สำนักกฎหมายกรมสรรพสามิต
๗.๓ บรรดาความผิดตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิตที่เกิดขึ้น
อ้างหรือเชื่อว่าได้เกิดขึ้นในท้องที่จังหวัดอื่นนอกจากกรุงเทพมหานคร
๗.๓.๑
ถ้าเกิดในท้องที่สำนักงานสรรพสามิตพื้นที่ที่ไม่มีสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่สาขา
ให้ดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดี ณ สำนักงานสรรพสามิตพื้นที่นั้น ๆ
๗.๓.๒
ถ้าเกิดในท้องที่สำนักงานสรรพสามิตพื้นที่ที่มีสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่สาขา
ให้ดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดี ณ สำนักงานสรรพสามิตพื้นที่สาขานั้น ๆ
๗.๔
กรณีอำนาจในการเปรียบเทียบคดีเกินกว่าอำนาจของผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีของสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่สาขา
สำนักงานสรรพสามิตพื้นที่ หรือสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่กรุงเทพมหานคร
ให้หน้าที่ดำเนินคดีเป็นไปตาม ๗.๒ หรือ ๗.๓ แล้วแต่กรณี โดยให้สำนักงานสรรพสามิตพื้นที่สาขา
หรือสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่
หรือสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่กรุงเทพมหานครดำเนินการดังนี้
๗.๔.๑ แจ้งให้ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีทราบเพื่อดำเนินการเปรียบเทียบคดีหรือ
๗.๔.๒ ให้เจ้าหน้าที่ดำเนินคดีของสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่สาขาสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่
หรือสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่กรุงเทพมหานคร ทำการสั่งคดีไปก่อน
๗.๕
กรณีที่มีการโอนคดีมาดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดี ณ ส่วนคดี สำนักกฎหมายกรมสรรพสามิต
เนื่องจากตามลักษณะของความผิด ฐานะของผู้กระทำผิด จำนวนผู้กระทำผิด ความปลอดภัยของเจ้าหน้าที่
ความรู้สึกของประชาชนส่วนมากแห่งท้องที่นั้น
หรือมีเหตุผลอย่างอื่นซึ่งไม่อาจจะส่งดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดียังหน่วยงาน ตาม ๗.๒ หรือ ๗.๓ ได้
ให้เจ้าพนักงานผู้จับกุมขออนุมัติเป็นหนังสือต่ออธิบดีกรมสรรพสามิต
หรือผู้ที่ได้รับมอบหมายจากอธิบดีให้ทำหน้าที่กำกับดูแลสำนักกฎหมาย
เมื่อได้รับอนุมัติแล้วจึงจะโอนคดีมาดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดีได้
กรณีมีความจำเป็นเร่งด่วน หรือมีเหตุอันไม่อาจขออนุมัติเป็นหนังสือได้ตามวรรคหนึ่ง
ให้เจ้าพนักงานผู้จับกุมขออนุมัติทางโทรศัพท์ โทรสาร
หรือช่องทางการสื่อสารอื่นต่อผู้มีอำนาจอนุมัติ
ก่อนทำการโอนคดีมาทำการดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดี
และให้เจ้าพนักงานผู้จับกุมจัดทำบันทึกเพื่อขออนุมัติเสนอต่อผู้มีอำนาจอนุมัติภายในวันที่ทำการเปรียบเทียบคดีนั้น
หากวันทำการเปรียบเทียบคดีตรงกับวันหยุด
ให้ยื่นหนังสือเพื่อขออนุมัติในวันที่เปิดทำการวันแรก

ส่วนที่
๒
สถานที่ดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดี
 
ข้อ ๘ ให้หน่วยงานที่มีหน้าที่ดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดี
ดำเนินการให้แล้วเสร็จภายในสถานที่ตั้งปกติของสำนักงาน
ในกรณีที่มีความจำเป็นจะต้องเปรียบเทียบคดีให้เสร็จสิ้นโดยเร็วที่สุด
ให้เจ้าพนักงานผู้จับกุมร้องขอต่อผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีในคดีนั้น ๆ
ไปดำเนินการเปรียบเทียบคดีนอกสถานที่ตั้งปกติของสำนักงานได้
โดยใช้สถานที่ของหน่วยงานราชการอื่น หรือสถานที่อื่นเป็นสถานที่เปรียบเทียบคดี ทั้งนี้
ต้องคำนึงถึงความเหมาะสมของสถานที่ด้วย
ให้อาคารสถานที่ขนส่งสาธารณะทุกชนิด
ที่ใช้ขนส่งผู้โดยสารภายในประเทศ หรือผู้เดินทางระหว่างประเทศ
ถือเป็นสถานที่ดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดีเขตพิเศษ
สำหรับการดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดีตามวรรคสองและวรรคสาม
ให้เป็นไปตามขั้นตอนปฏิบัติที่ระบุไว้ในหมวด ๒ ส่วนที่ ๓ และส่วนที่ ๔ โดยอนุโลม

ส่วนที่
๓
ขั้นตอนก่อนการเปรียบเทียบคดี
 

การปฏิบัติตามขั้นตอนก่อนการเปรียบเทียบคดี
ให้ใช้กับกรณีที่เปรียบเทียบคดีโดยผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดี
หรือเจ้าหน้าที่ดำเนินคดี เฉพาะการเปรียบเทียบคดีในสถานที่ตั้งปกติ ในส่วนของการเปรียบเทียบคดีนอกสถานที่ตั้งปกติ ให้ใช้บังคับโดยอนุโลม

ข้อ ๙ ขั้นตอนก่อนการเปรียบเทียบคดี
๙.๑
ตรวจสอบว่าเจ้าพนักงานผู้จับกุมได้ปฏิบัติตามขั้นตอนเพื่อให้เป็นไปตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
โดยเฉพาะบทบัญญัติในเรื่องที่เกี่ยวข้องกับการจับกุมเสร็จสิ้นแล้วหรือไม่
เว้นแต่เข้าข้อยกเว้นตามที่กำหนดในข้อ ๕
หากยังปฏิบัติไม่ครบถ้วนให้แจ้งเจ้าพนักงานผู้จับกุมปฏิบัติให้ครบถ้วน
๙.๒ ตรวจสอบบันทึกการจับกุม หรือบันทึกการตรวจค้น หรือบันทึกอายัดของกลางรวมทั้งเอกสารหลักฐานอื่นที่เกี่ยวข้องกับการจับกุม
และจำนวนของกลาง (ถ้ามี) โดยเจ้าพนักงานผู้จับกุมมีหน้าที่ในการชี้แจงข้อเท็จจริงโดยละเอียด
๙.๓ กรณีต่อไปนี้
ให้แจ้งเจ้าพนักงานผู้จับกุมส่งเรื่องให้พนักงานสอบสวนดำเนินคดี
๙.๓.๑ เป็นคดีที่ไม่อาจเปรียบเทียบคดี
เนื่องจากไม่อยู่ในอำนาจที่จะทำการเปรียบเทียบคดีได้
๙.๓.๒ เป็นคดีที่สามารถเปรียบเทียบคดีได้
แต่ผู้ต้องหาไม่ยินยอมให้เปรียบเทียบคดี
๙.๓.๓ เป็นคดีที่ผู้ต้องหายินยอมให้เปรียบเทียบคดี
แต่ไม่ยินยอมชำระค่าปรับ
๙.๓.๔ เป็นคดีที่ไม่สมควรเปรียบเทียบคดี โดยพิจารณาเงื่อนไขประกอบดังนี้
(๑)
เป็นคดีที่เข้าเงื่อนไขเป็นคดีพิเศษตามพระราชบัญญัติการสอบสวนคดีพิเศษ พ.ศ. ๒๕๔๗
มาตรา ๒๑
(๒) เป็นกระบวนการมีผู้เกี่ยวข้องจำนวนมาก
มีการจัดตั้งนิติบุคคลหรือบุคคลเข้ามาดำเนินการในกิจการที่มีการหลีกเลี่ยงภาษี
(๓) มีผู้ทรงอิทธิพลเป็นตัวการ ผู้ใช้หรือผู้สนับสนุน
(๔) กระทำผิดบ่อยครั้งหรือกระทำผิดอยู่เป็นประจำ
(๕) มีผลหรืออาจมีผลกระทบอย่างรุนแรงต่อการจัดเก็บภาษี
(๖)
พฤติการณ์อื่นที่แสดงให้เห็นว่าผู้กระทำผิดจงใจปฏิบัติอันเป็นการฝ่าฝืนต่อกฎหมาย

ส่วนที่
๔
ขั้นตอนการเปรียบเทียบคดี
 

ตอนที่
๑
เจ้าหน้าที่ดำเนินคดีและผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดี
 

ข้อ ๑๐ การเปรียบเทียบคดีกรณีที่เจ้าพนักงานสรรพสามิตหรือพนักงานเจ้าหน้าที่เป็นผู้จับกุมให้ปฏิบัติตามขั้นตอน
ดังต่อไปนี้
๑๐.๑ ลงรับคดีในสมุดรับคำกล่าวโทษ
๑๐.๒ ส่งของกลางให้กับผู้มีอำนาจหน้าที่ในการตรวจพิสูจน์ของกลาง
(ถ้ามี)
และตรวจสอบผลการพิสูจน์ของกลางเพื่อใช้ประกอบในการกำหนดค่าปรับเปรียบเทียบคดี
๑๐.๓
ชี้แจงให้ผู้ต้องหาเข้าใจถึงความผิดที่เกิดขึ้นว่าเป็นคดีที่ทำการเปรียบเทียบคดีได้พร้อมกำหนดจำนวนเงินค่าปรับเปรียบเทียบคดี
๑๐.๓.๑ กรณีผู้ต้องหายินยอมให้เปรียบเทียบคดี
ให้ผู้ต้องหาจัดทำคำร้องขอให้เปรียบเทียบคดีตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิต (คด. ๑) ตามแบบที่กรมสรรพสามิตกำหนดท้ายระเบียบนี้
๑๐.๓.๒ กรณีผู้ต้องหาไม่ยินยอมให้ทำการเปรียบเทียบคดี
หรือยินยอมให้เปรียบเทียบคดีแต่ไม่ชำระค่าปรับ ให้แจ้งผู้จับเพื่อนำตัวส่งพนักงานสอบสวนดำเนินคดี
โดยไม่ต้องจัดทำหนังสือนำส่งไปยังพนักงานสอบสวน
๑๐.๔ จัดทำสำนวนคดี ตามลำดับดังนี้
๑๐.๔.๑ จัดทำบันทึกคำให้การของผู้กล่าวโทษ
ตามแบบบันทึกคำให้การของผู้กล่าวโทษ (ส.ส. ๒/๕๔) ที่กรมสรรพสามิตกำหนดท้ายระเบียบนี้
๑๐.๔.๒ จัดทำบันทึกคำให้การของผู้ต้องหา
ตามแบบบันทึกคำให้การของผู้ต้องหา (ส.ส. ๒/๕๓) ที่กรมสรรพสามิตกำหนดท้ายระเบียบนี้
๑๐.๔.๓ จัดทำบันทึกการเปรียบเทียบคดี (ส.ส. ๒/๕๒) ที่กรมสรรพสามิตกำหนดท้ายระเบียบนี้ โดยให้นับเลขคดีที่ทำการเปรียบเทียบคดีดังนี้
(๑) ให้เริ่มนับคดีเปรียบเทียบตามปีปฏิทิน
(๒) คดีที่ทำการเปรียบเทียบคดีนอกสถานที่ตั้งปกติ
และคดีที่ทำการเปรียบเทียบในสถานที่ตั้งปกติ ให้แยกนับเรียงตามลำดับ
ไม่นับต่อเนื่องกัน
(๓) คดีที่ทำการเปรียบเทียบนอกสถานที่ตั้งปกติ
ให้ใช้อักษร น. นำหน้าเลขคดีที่ทำการเปรียบเทียบคดีด้วย
(๔) กรณีเลขคดีที่ทำการเปรียบเทียบคดีในบันทึกการเปรียบเทียบคดี (ส.ส. ๒/๕๒) ให้นับต่อเนื่องกัน ไม่มีการข้าม
และให้กำหนดเฉพาะคดีที่มีการเปรียบเทียบคดีเท่านั้นไม่ว่าจะเป็นหน่วยงานใดทำหน้าที่จับกุม
ซึ่งเลขคดีที่เปรียบเทียบจะต้องเท่าหรือน้อยกว่าเลขที่รับคดีในสมุดรับคำกล่าวโทษ (ส.ส.
๑/๕๕) เสมอ
๑๐.๕ การรับชำระเงินค่าปรับเปรียบเทียบคดี
๑๐.๕.๑ การเปรียบเทียบคดีนอกสถานที่ตั้งปกติ
และการเปรียบเทียบคดีในสถานที่ตั้งปกติ ให้แยกเล่มใบเสร็จรับเงินออกจากกัน
๑๐.๕.๒ เมื่อผู้ต้องหาชำระเงินค่าปรับ
ให้ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีเจ้าหน้าที่ดำเนินคดี เจ้าหน้าที่การเงินหรือบัญชี
หรือข้าราชการในหน่วยงานที่ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีได้มอบหมายหน้าที่เป็นหนังสือให้มีหน้าที่ออกใบเสร็จรับเงินแล้วแต่กรณี
ออกใบเสร็จรับเงิน
โดยให้ผู้ต้องหาลงลายมือชื่อไว้เป็นสำคัญที่ตอนล่างของใบเสร็จรับเงินและที่สำเนาใบเสร็จรับเงินนั้นด้วยเพื่อแสดงว่าผู้ต้องหาได้รับทราบและตรวจความถูกต้องแล้ว
พร้อมทั้งส่งมอบใบเสร็จรับเงินต้นฉบับให้แก่ผู้ต้องหารับไป
๑๐.๖ การบันทึกรับคดีในสมุดรับคำกล่าวโทษ
๑๐.๖.๑ ต้องบันทึกในสมุดรับคำกล่าวโทษทุกคดี ได้แก่
คดีที่ส่งพนักงานสอบสวน คดีที่ยังมิได้ตัวผู้กระทำผิด
และคดีที่ทำการเปรียบเทียบคดี
โดยเรียงตามลำดับก่อนหลังของการส่งคดีมายังที่ทำการเปรียบเทียบคดี
ไม่มีการข้ามลำดับ โดยลำดับในสมุดรับคำกล่าวโทษให้นับตามปีปฏิทิน
๑๐.๖.๒ การเปรียบเทียบคดีนอกสถานที่ตั้งปกติ
และการเปรียบเทียบคดีในสถานที่ตั้งปกติ ให้แยกเล่มสมุดรับคำกล่าวโทษออกจากกัน
๑๐.๖.๓ กรณีที่เป็นการบันทึกรายละเอียดเกี่ยวกับคดี ได้แก่
ชื่อและตำแหน่งเจ้าพนักงานผู้จับกุม ชื่อผู้ต้องหารวมทั้งอายุและภูมิลำเนา
จำนวนของกลาง ข้อกล่าวหาพฤติการณ์แห่งการกระทำผิด วันเวลาที่จับกุม
สถานที่เกิดเหตุ และลงลายมือชื่อของผู้กล่าวหาผู้ต้องหา
เจ้าหน้าที่ดำเนินคดีในฐานะผู้บันทึก ตามลำดับ
หากผู้ต้องหาเป็นผู้ได้รับอนุญาตหรือจดทะเบียนตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิต
ให้ลงรายการดังกล่าวในสมุดรับคำกล่าวโทษ
และหากมีรายละเอียดอื่นใดที่จำเป็นเกี่ยวกับคดี ก็ให้บันทึกเพิ่มเติมไว้ด้วย โดยสมุดรับคำกล่าวโทษจะต้องไม่มีการขูด
ลบ หรือฉีกหน้าใดหน้าหนึ่ง
หากมีข้อผิดพลาดให้ขีดฆ่าและลงลายมือชื่อของผู้บันทึกและผู้ต้องหากำกับไว้หน้าแถวที่มีการแก้ไข
๑๐.๖.๔ กรณีคดีที่ส่งให้พนักงานสอบสวนดำเนินคดีเพื่อฟ้องต่อศาล
หรือคดีที่ยังไม่ได้ตัวผู้กระทำความผิด และเป็นการจับกุมหรือยึด
อายัดโดยเจ้าพนักงานผู้จับกุมของกรมสรรพสามิตให้บันทึกในสมุดรับคำกล่าวโทษทุกคดี
โดยเจ้าพนักงานผู้จับกุมต้องส่งเอกสารดังนี้
(๑) สำเนาบันทึกการจับกุม หรือสำเนาการยึดอายัดของกลาง
แล้วแต่กรณี
(๒)
สำเนาบันทึกประจำวันของพนักงานสอบสวนโดยให้ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีหรือเจ้าหน้าที่ดำเนินคดี
จัดทำบันทึกคำให้การของผู้กล่าวโทษ (ส.ส. ๒/๕๔) หากของกลางนั้นจะต้องทำการพิสูจน์
ให้ส่งของกลางไปยังเจ้าพนักงานผู้มีอำนาจและหน้าที่ในการตรวจพิสูจน์ของกลาง
พร้อมแนบสำเนาบัญชีของกลาง (ส.ส. ๒/๔) ไว้กับสำนวนคดีด้วย
๑๐.๖.๕ การบันทึกเพิ่มเติมในสมุดรับคำกล่าวโทษ
(๑)
กรณีที่ทำการเปรียบเทียบคดีโดยผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีและเป็นคดี
(๑.๑) ต้องมีการคืนของกลาง
เนื่องจากเป็นของกลางที่ชอบด้วยกฎหมาย ให้บันทึกไว้ท้ายสมุดรับคำกล่าวโทษว่า ผู้ต้องหาได้รับของกลางในคดีคืนไปแล้ว พร้อมกับให้ผู้ต้องหาลงลายมือชื่อรับไว้
(๑.๒) ต้องคืนของกลาง
กรณีที่ต้องชำระภาษีให้ครบถ้วนก่อนรับของกลางคืน
ให้บันทึกข้อความไว้ท้ายสมุดรับคำกล่าวโทษว่า ผู้ต้องหาได้ชำระภาษีสรรพสามิตครบถ้วนแล้ว
เมื่อวันที่.............ตามใบเสร็จรับเงิน เล่มที่.......เลขที่.........ลงวันที่................และผู้ต้องหาได้รับของกลางในคดีคืนไปแล้ว
(๒) กรณีที่เป็นคดีที่ส่งให้พนักงานสอบสวน
ให้บันทึกไว้ท้ายสมุดรับคำกล่าวโทษ ว่า ส่งพนักงานสอบสวน และให้บันทึกเพิ่มเติมดังนี้
(๒.๑)
กรณีพนักงานสอบสวนส่งตัวผู้ต้องหากลับมาดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดี
ให้บันทึกเพิ่มเติมท้ายสมุดรับคำกล่าวโทษเดิมซึ่งเคยได้บันทึกลงรับคดีนั้นไว้แล้วว่า
พนักงานสอบสวนได้มีหนังสือสถานีตำรวจ.............ที่............ลงวันที่.............ส่งตัวผู้ต้องหามาทำการเปรียบเทียบคดี
โดยผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีได้ดำเนินการเปรียบเทียบคดี
ตามคดีเปรียบเทียบที่.................. ลงวันที่................เป็นเงินจำนวน...............บาท
(๒.๒) กรณีพนักงานสอบสวนส่งตัวผู้ต้องหาฟ้องคดีต่อศาล
๑) กรณีพนักงานสอบสวนและพนักงานอัยการมีความเห็นสั่งไม่ฟ้อง
ให้บันทึก พนักงานสอบสวนและพนักงานอัยการมีความเห็นสั่งไม่ฟ้องตามหนังสือ
ที่........................เมื่อวันที่.................................
๒) กรณีศาลมีคำพิพากษา ให้บันทึก ศาลจังหวัด/แขวง..ได้มีคำพิพากษา คดีหมายเลขดำ ที่.................คดีหมายเลขแดงที่..............เมื่อวันที่............................ให้ลงโทษปรับ.....................บาท จำคุก......................หรือ
ให้ยกฟ้อง แล้วแต่กรณี
(๓) กรณีเป็นคดีที่ยังไม่ได้ตัวผู้กระทำความผิด
ให้บันทึกไว้ท้ายสมุดรับคำกล่าวโทษว่า อยู่ระหว่างการสืบสวนติดตามตัวผู้กระทำผิด หากต่อมาคดีนั้นขาดอายุความให้บันทึกเพิ่มเติมว่า คดีขาดอายุความ

ข้อ ๑๑ การเปรียบเทียบคดีนอกสถานที่ตั้งปกติ
ให้ปฏิบัติตามข้อ ๙ และข้อ ๑๐ โดยอนุโลม โดยการเปรียบเทียบคดีนอกสถานที่ตั้งปกติ
ให้เป็นหน้าที่ของผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีเท่านั้น ไม่อาจให้เจ้าหน้าที่ดำเนินคดีสั่งคดีไปก่อนได้

ข้อ ๑๒ การขอความเห็นชอบและอนุมัติการเปรียบเทียบคดี
๑๒.๑ ให้เจ้าหน้าที่ดำเนินคดีจัดทำรายงานขออนุมัติการเปรียบเทียบคดี
(คด. ๒) ประกอบกับแบบขออนุมัติ ๑ - ๔ (คด. ๓ - คด. ๖) แล้วแต่กรณี
ตามแบบที่กรมสรรพสามิตกำหนดท้ายระเบียบนี้
พร้อมเสนอสำนวนคดีผ่านผู้บังคับบัญชาตามลำดับชั้น
เพื่อให้ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีพิจารณาอนุมัติโดยไม่ชักช้า
ก่อนที่จะพิจารณาอนุมัติ
ให้ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีเสนอขอความเห็นชอบไปยังผู้บังคับบัญชาชั้นเหนือขึ้นไปอีกหนึ่งชั้น
๑๒.๑.๑ กรณีนักวิชาการสรรพสามิตชำนาญการหรือเจ้าพนักงานสรรพสามิตอาวุโส หัวหน้าฝ่ายกฎหมาย
สำนักงานสรรพสามิตพื้นที่ที่ไม่มีสาขา หรือสรรพสามิตพื้นที่สาขา เป็นผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดี
ให้ใช้แบบขออนุมัติ ๑ (คด. ๓)
๑๒.๑.๒ กรณีผู้อำนวยการส่วนคดี
หรือสรรพสามิตพื้นที่เป็นผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดี ให้ใช้แบบขออนุมัติ ๒ (คด. ๔)
๑๒.๑.๓ กรณีผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านคดี สำนักกฎหมาย
เป็นผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดี ให้ใช้แบบขออนุมัติ ๓ (คด. ๕)
๑๒.๑.๔ กรณีผู้อำนวยการสำนักกฎหมาย
หรือผู้อำนวยการสำนักงานสรรพสามิตภาค เป็นผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดี
ให้ใช้แบบขออนุมัติ ๔ (คด. ๖)
๑๒.๒ ในกรณีที่จะต้องเสนอขอความเห็นชอบจากอธิบดี
ให้หน่วยงานที่สั่งคดีไปก่อนส่งรายงานขออนุมัติการเปรียบเทียบคดีและสำนวนคดีผ่านส่วนคดี
สำนักกฎหมาย โดยเร็ว และให้ส่วนคดีมีหน้าที่เสนอขอความเห็นชอบพร้อมทั้งแจ้งผลให้หน่วยงานที่สั่งคดีไปก่อนดำเนินการอนุมัติการเปรียบเทียบคดีต่อไป
๑๒.๓
เมื่อได้รับคำสั่งอนุมัติให้เปรียบเทียบคดีแล้ว ให้ดำเนินการตามคำสั่งและนำเงินค่าปรับส่งเป็นรายได้แผ่นดินตามระเบียบว่าด้วยการนั้นต่อไป
และให้ถือว่าวันที่ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีอนุมัติการเปรียบเทียบคดี
เป็นวันที่คดีอาญาเลิกกันตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา

ตอนที่
๒
คณะกรรมการเปรียบเทียบคดี
 

ข้อ ๑๓ ขั้นตอนการเปรียบเทียบคดีของคณะกรรมการเปรียบเทียบคดี
๑๓.๑ เมื่อหน่วยงานที่มีหน้าที่เปรียบเทียบคดีได้รับคดีที่อยู่ในอำนาจการเปรียบเทียบคดีของคณะกรรมการเปรียบเทียบคดี
และผู้ต้องหาร้องขอให้เปรียบเทียบคดีซึ่งผู้ต้องหาอาจถูกควบคุมตัว
หรือได้รับการปล่อยชั่วคราวตามระเบียบว่าด้วยการนั้น
ให้ดำเนินการตามขั้นตอนการลงรับคดีของผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีโดยอนุโลม
และส่งของกลาง (ถ้ามี) ไปทำการตรวจพิสูจน์ตามระเบียบว่าด้วยการนั้น
๑๓.๒ การลงมติของคณะกรรมการเปรียบเทียบคดี
ให้หน่วยงานดังกล่าวจัดทำหนังสือเชิญคณะกรรมการเปรียบเทียบคดี เพื่อประชุม
ลงมติให้แล้วเสร็จโดยไม่ชักช้า เมื่อคณะกรรมการเปรียบเทียบคดีมีมติอย่างไร
ให้มีหนังสือแจ้งผลการลงมติดังกล่าวให้ผู้ต้องหาทราบโดยส่งทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับ
๑๓.๓ การชำระเงินค่าปรับ
เมื่อคณะกรรมการเปรียบเทียบคดีมีมติให้เปรียบเทียบคดีโดยกำหนดจำนวนเงินค่าปรับแล้ว
ให้ผู้ต้องหาชำระเงินค่าปรับแก่หน่วยงานดังกล่าวข้างต้น ตามจำนวนที่กำหนด ภายใน ๓๐
วัน นับแต่วันที่ได้รับแจ้งผลการลงมติ และให้ถือว่าคดีอาญาเลิกกันตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาในวันที่ผู้ต้องหาชำระเงินค่าปรับ
หากผู้ต้องหาไม่ชำระเงินค่าปรับภายในกำหนดเวลา
หรือกรณีคณะกรรมการเปรียบเทียบคดีเห็นว่า
ไม่สมควรเปรียบเทียบคดีให้หน่วยงานที่รับคดีส่งเรื่องให้พนักงานสอบสวนดำเนินคดีต่อไป

ส่วนที่
๕
การเปรียบเทียบคดีกรณีอื่น
 

ข้อ ๑๔ คดีที่ต้องทำการเปรียบเทียบคดี
กรณีที่เป็นการจับกุมโดยพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจหน่วยงานที่มีอำนาจอื่น
ให้พนักงานสอบสวนเจ้าของสำนวนมีหนังสือนำส่งจากที่ทำการของพนักงานสอบสวนถึงหน่วยงานซึ่งมีอำนาจทำการเปรียบเทียบคดีตามข้อ
๗ และให้ดำเนินการเปรียบเทียบคดีเช่นเดียวกับการจับกุมโดยเจ้าพนักงานสรรพสามิตหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ของกรมสรรพสามิตโดยอนุโลม

หมวด
๓
การจัดการของกลางในคดี
 

ข้อ ๑๕
กรณีของกลางที่เป็นของที่ชอบด้วยกฎหมาย และต้องคืนให้กับผู้ต้องหา ให้ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดี หรือเจ้าหน้าที่ดำเนินคดี
คืนของกลางนั้นให้กับผู้ต้องหาเมื่อผู้ต้องหาชำระค่าปรับเปรียบเทียบคดีครบถ้วน
และบันทึกการคืนของกลางดังกล่าวไว้ในท้ายสมุดรับคำกล่าวโทษ

ข้อ ๑๖ สำหรับของกลางที่ต้องคืนแก่ผู้ต้องหาหรือเจ้าของ
และจะต้องชำระภาษีสรรพสามิตให้ครบถ้วนก่อนการคืน
๑๖.๑ ให้ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดี
หรือเจ้าหน้าที่ดำเนินคดีแจ้งกำหนดเวลาให้ผู้ต้องหาเสียภาษี
โดยบันทึกไว้ท้ายบันทึกการเปรียบเทียบคดี (ส.ส. ๒/๕๒) ให้ผู้ต้องหารับทราบและลงลายมือชื่อไว้เป็นหลักฐาน ว่า พนักงานเจ้าหน้าที่ได้แจ้งให้ผู้ต้องหาทราบแล้ว
ว่ามีหน้าที่ต้องเสียภาษีสรรพสามิตให้ครบถ้วนตามมาตรา ๒๐๖ วรรคแรก
แห่งพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. ๒๕๖๐ ภายในวันที่ ...........
ผู้ต้องหารับทราบแล้ว และลงลายมือชื่อไว้เป็นหลักฐาน โดยให้เป็นหน้าที่ของเจ้าพนักงานผู้จับกุมที่จะดำเนินการให้ผู้ต้องหาเสียภาษีให้ครบถ้วน
เมื่อผู้ต้องหาชำระภาษีสรรพสามิตครบถ้วนแล้ว
ให้เจ้าพนักงานผู้จับกุมส่งหลักฐานการเสียภาษีดังกล่าวให้ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดี
หรือเจ้าหน้าที่ดำเนินคดี เพื่อมีอำนาจเปรียบเทียบคดี
หรือเจ้าหน้าที่ดำเนินคดีแจ้งให้เจ้าหน้าที่ที่มีหน้าที่เก็บรักษาของกลางคืนของกลางแก่ผู้ต้องหา
๑๖.๒ ถ้าการคืนของกลางนั้นจะต้องมีการนำเครื่องหมายอย่างหนึ่งอย่างใดมาปิดไว้กับของกลาง
เพื่อแสดงเป็นหลักฐานว่าได้เสียภาษีโดยถูกต้องให้เจ้าหน้าที่ที่มีหน้าที่เก็บรักษาของกลางดำเนินการให้ครบถ้วนก่อนคืนของกลางนั้นให้กับผู้ต้องหาหรือเจ้าของ
๑๖.๓ หากผู้มีหน้าที่เสียภาษีสำหรับของกลางไม่ยอมชำระภาษีภายในระยะเวลาที่กำหนด
ให้ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีแจ้งให้ผู้เก็บรักษาของกลางทราบ
เพื่อดำเนินการตามระเบียบว่าด้วยการนั้น

ข้อ ๑๗ กรณีคดีที่ไม่สามารถเปรียบเทียบคดีได้
หรือเป็นกรณีที่สามารถเปรียบเทียบคดีได้แต่ผู้ต้องหาไม่ยินยอมชำระค่าปรับตามคำเปรียบเทียบของผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดี
หรือเจ้าหน้าที่ดำเนินคดี
๑๗.๑ กรณีของกลางที่เป็นของที่ชอบด้วยกฎหมาย
ให้ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีหรือเจ้าหน้าที่ดำเนินคดี
คืนของกลางดังกล่าวให้กับเจ้าพนักงานผู้จับกุม
พร้อมด้วยตัวผู้ต้องหาเพื่อนำส่งพนักงานสอบสวนดำเนินคดี
๑๗.๒ กรณีของกลางที่เป็นของที่มิชอบด้วยกฎหมาย
และได้ส่งให้เจ้าหน้าที่ที่มีอำนาจหน้าที่ในการตรวจพิสูจน์เพื่อทำการตรวจพิสูจน์
ให้ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดี
หรือเจ้าหน้าที่ดำเนินคดีแจ้งให้เจ้าหน้าที่ที่มีอำนาจหน้าที่ในการตรวจพิสูจน์ส่งของกลางมายังผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีหรือเจ้าหน้าที่ดำเนินคดี
เพื่อผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดี
หรือเจ้าหน้าที่ดำเนินคดีจะได้คืนของกลางดังกล่าวให้กับเจ้าพนักงานผู้จับกุม
พร้อมด้วยตัวผู้ต้องหาเพื่อนำส่งพนักงานสอบสวนดำเนินคดี

หมวด
๔
การควบคุม
 

ข้อ ๑๘ ให้สำนักกฎหมาย
หรือสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่ แล้วแต่กรณี
รับผิดชอบในการเก็บรักษาสำนวนการเปรียบเทียบคดีที่เสร็จคดีไว้ภายในอายุความ
เมื่อพ้นกำหนดอายุความให้ขออนุญาตทำลายตามระเบียบว่าด้วยการนั้น

ข้อ ๑๙ ให้สรรพสามิตพื้นที่ควบคุม
กำกับดูแลการเปรียบเทียบคดีของฝ่ายกฎหมายสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่ที่ไม่มีสาขา
หรือสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่สาขาที่รับผิดชอบแล้วแต่กรณี ให้เป็นไปด้วยความเรียบร้อยและถูกต้อง
โดยให้ตรวจการปฏิบัติงานเกี่ยวกับการเปรียบเทียบคดีของสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่สาขาที่รับผิดชอบปีละสองครั้งและบันทึกการตรวจไว้เป็นหลักฐานแล้วรายงานผลการตรวจให้ผู้อำนวยการสำนักงานสรรพสามิตภาคเพื่อทราบต่อไป

ข้อ ๒๐ ให้ผู้อำนวยการสำนักงานสรรพสามิตภาคควบคุม
กำกับดูแลการเปรียบเทียบคดีของสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่และสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่สาขาที่รับผิดชอบให้เป็นไปด้วยความเรียบร้อยและถูกต้อง
โดยให้ตรวจการปฏิบัติงานเกี่ยวกับการเปรียบเทียบคดีของหน่วยงานนั้น ๆ
ปีละหนึ่งครั้ง (โดยการสุ่มตรวจ)
และบันทึกการตรวจไว้เป็นหลักฐานแล้วรายงานผลการตรวจให้อธิบดีเพื่อทราบต่อไป

ข้อ ๒๑ ให้สำนักกฎหมาย
มีอำนาจหน้าที่ในการให้คำแนะนำ และออกตรวจการปฏิบัติงานเกี่ยวกับการเปรียบเทียบคดีของหน่วยงานที่ทำการเปรียบเทียบคดีทุกแห่ง
โดยให้สุ่มตรวจพื้นที่อย่างน้อยภาคละหนึ่งครั้งในแต่ละปี
พร้อมทั้งสรุปผลการตรวจการปฏิบัติงานเกี่ยวกับการเปรียบเทียบคดีของสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่และสำนักงานสรรพสามิตภาค
แล้วรายงานผลการตรวจให้อธิบดีเพื่อทราบต่อไป

ข้อ ๒๒ กรณีหน่วยงานที่มีหน้าที่เปรียบเทียบคดีได้ดำเนินคดีหรือเปรียบเทียบคดี
เฉพาะคดีสำคัญ เช่น คดีที่มีของกลางจำนวนมาก
มูลค่าของกลางตั้งแต่หนึ่งล้านบาทขึ้นไป
หรือคดีที่มีการต่อสู้คดีหรือคดีที่อยู่ในความสนใจของประชาชนจำนวนมาก เป็นต้น
ให้หน่วยงานดังกล่าวรายงานสรุปรายละเอียดเกี่ยวกับคดีให้กรมสรรพสามิตทราบโดยเร็ว
และให้ส่วนคดี สำนักกฎหมาย มีหน้าที่รับผิดชอบเกี่ยวการตรวจสอบข้อเท็จจริง
พร้อมทั้งติดตามคดีอย่างใกล้ชิด โดยให้คำแนะนำปรึกษาหรือดำเนินการเกี่ยวกับคดี
เพื่อให้การดำเนินคดีมีประสิทธิภาพต่อไป

หมวด
๕
บทเฉพาะกาล
 

ข้อ ๒๓ บรรดาคดีที่ได้มีการยึด อายัด จับกุม
ส่งให้พนักงานสอบสวนดำเนินคดี หรืออยู่ระหว่างการพิจารณาของพนักงานอัยการ
หากเป็นคดีที่สามารถเปรียบเทียบคดีและผู้ต้องหายินยอมให้ทำการเปรียบเทียบคดี
ให้ดำเนินการเปรียบเทียบคดีตามระเบียบว่าด้วยการเปรียบเทียบคดีตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิต
พ.ศ. ๒๕๕๑ ลงวันที่ ๑๗ พฤศจิกายน ๒๕๕๑ ไปจนกว่าคดีดังกล่าวจะเสร็จสิ้น

ข้อ ๒๔ คดีที่ต้องทำการเปรียบเทียบคดีที่อยู่ในอำนาจหน้าที่ของหน่วยงานที่มีอำนาจเปรียบเทียบคดีตามข้อ
๗.๒ ให้ส่งดำเนินคดีเพื่อทำการเปรียบเทียบคดีที่สำนักกฎหมายไปจนถึงวันที่
๓๐ กันยายน ๒๕๖๐


ประกาศ ณ วันที่ ๑๖ กันยายน พ.ศ. ๒๕๖๐
สมชาย พูลสวัสดิ์
อธิบดีกรมสรรพสามิต

เอกสารแนบท้าย

๑. คำร้องขอให้เปรียบเทียบคดีตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิต (คด. ๑)
๒. รายงานขออนุมัติการเปรียบเทียบคดี (คด. ๒)
๓. คำอธิบายแบบขออนุมัติ
๔. แบบขออนุมัติ ๑ (คด. ๓)
๕. แบบขออนุมัติ ๒ (คด. ๔)
๖. แบบขออนุมัติ ๓ (คด. ๕)
๗. แบบขออนุมัติ ๔ (คด. ๖)
๘. บันทึกการเปรียบเทียบคดีพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต
พ.ศ. ๒๕๖๐ (ส.ส. ๒/๕๒)
๙. บันทึกคำให้การของผู้ต้องหา (ส.ส. ๒/๕๓)
๑๐. คำให้การของผู้กล่าวโทษ (ส.ส. ๒/๕๔)

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)







พัชรภรณ์/จัดทำ
๒๘
กันยายน ๒๕๖๑

[๑] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๕/ตอนพิเศษ
๑๑๙ ง/หน้า ๑๑๗ (เล่มที่ ๑)/๒๔ พฤษภาคม ๒๕๖๑