พระราชกฤษฎีกา
พระราชกฤษฎีกา
ว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา
อักษรย่อสำหรับสาขาวิชา ครุยวิทยฐานะ
และเข็มวิทยฐานะของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
พ.ศ. ๒๕๓๔
 

ภูมิพลอดุลยเดช ป.ร.
ให้ไว้ ณ วันที่ ๑๐
กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๓๔
เป็นปีที่ ๔๖
ในรัชกาลปัจจุบัน

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ
ให้ประกาศว่า

โดยที่เป็นการสมควรกำหนดปริญญาในสาขาวิชา
อักษรย่อสำหรับสาขาวิชา ครุยวิทยฐานะ และเข็มวิทยาฐานะของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๒๕
แห่งธรรมนูญการปกครองราชอาณาจักร พุทธศักราช ๒๕๓๔ กับมาตรา ๔๗ วรรคสอง และมาตรา ๕๑
วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พ.ศ. ๒๕๓๑
จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชกฤษฎีกาขึ้นไว้ ดังต่อไปนี้

มาตรา ๑
พระราชกฤษฎีกานี้เรียกว่า พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา
อักษรย่อสำหรับสาขาวิชา ครุยวิทยาฐานะและเข็มวิทยาฐานะของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
พ.ศ. ๒๕๓๔

มาตรา ๒[๑]
พระราชกฤษฎีกานี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

มาตรา ๓[๒]
ให้กำหนดปริญญาในสาขาวิชาและอักษรย่อสำหรับสาขาวิชาของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
ดังนี้
(๑) สาขาวิชาการตลาด มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก) เอก เรียกว่า การตลาดดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ กต.ด.
(ข) โท เรียกว่า การตลาดมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ กต.ม.
(ค) ตรี เรียกว่า การตลาดบัณฑิต ใช้อักษรย่อ กต.บ.
(๒) สาขาวิชาทันตแพทยศาสตร์ มีปริญญาสองชั้น คือ
(ก) เอก เรียกว่า ทันตแพทยศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ท.ด.
(ข) ตรี เรียกว่า ทันตแพทยศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ท.บ.
(๓) สาขาวิชานิติศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก) เอก เรียกว่า นิติศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ น.ด.
(ข) โท เรียกว่า นิติศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ น.ม.
(ค) ตรี เรียกว่า นิติศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ น.บ.
(๔) สาขาวิชาบริหารธุรกิจ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก) เอก เรียกว่า บริหารธุรกิจดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ บธ.ด.
(ข) โท เรียกว่า บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ บธ.ม.
(ค) ตรี เรียกว่า บริหารธุรกิจบัณฑิต ใช้อักษรย่อ บธ.บ.
(๕) สาขาวิชาบัญชี มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก) เอก เรียกว่า บัญชีดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ บช.ด.
(ข) โท เรียกว่า บัญชีมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ บช.ม.
(ค) ตรี เรียกว่า บัญชีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ บช.บ.
(๖) สาขาวิชาพยาบาลศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก) เอก เรียกว่า พยาบาลศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ พย.ด.
(ข) โท เรียกว่า พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ พย.ม.
(ค) ตรี เรียกว่า พยาบาลศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ พย.บ.
(๗) สาขาพัฒนาชุมชน มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก) เอก เรียกว่า พัฒนาชุมชนดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ พช.ด.
(ข) โท เรียกว่า พัฒนาชุมชนมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ พช.ม.
(ค) ตรี เรียกว่า พัฒนาชุมชนบัณฑิต ใช้อักษรย่อ พช.บ.
(๘) สาขาวิชาพัฒนาแรงงานและสวัสดิการ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก) เอก เรียกว่า พัฒนาแรงงานและสวัสดิการดุษฎีบัณฑิต
ใช้อักษรย่อ รส.ด.
(ข) โท เรียกว่า พัฒนาแรงงานและสวัสดิการมหาบัณฑิต
ใช้อักษรย่อ 
รส.ม.
(ค) ตรี เรียกว่า พัฒนาแรงงานและสวัสดิการบัณฑิต
ใช้อักษรย่อ รส.บ
(๙) สาขาวิชาแพทยศาสตร์ มีปริญญาสองชั้น คือ
(ก) เอก เรียกว่า แพทยศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ พ.ด.
(ข) ตรี เรียกว่า แพทยศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ พ.บ.
(๑๐) สาขาวิชารัฐศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก) เอก เรียกว่า รัฐศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ร.ด.
(ข) โท เรียกว่า รัฐศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ร.ม.
(ค) ตรี เรียกว่า รัฐศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ร.บ.
(๑๑) สาขาวิชาวารสารศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก) เอก เรียกว่า วารสารศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ว.ด.
(ข) โท เรียกว่า วารสารศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ว.ม.
(ค) ตรี เรียกว่า วารสารศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ว.บ.
(๑๒) สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก) เอก เรียกว่า วิทยาศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วท.ด.
(ข) โท เรียกว่า วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วท.ม.
(ค) ตรี เรียกว่า วิทยาศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วท.บ.
(๑๓) สาขาวิชาวิศวกรรมศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก) เอก เรียกว่า วิศวกรรมศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วศ.ด.
(ข) โท เรียกว่า วิศวกรรมศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วศ.ม.
(ค) ตรี เรียกว่า วิศวกรรมศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วศ.บ.
(๑๔) สาขาวิชาศิลปกรรมศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก) เอก เรียกว่า ศิลปกรรมศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศป.ด.
(ข) โท เรียกว่า ศิลปกรรมศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศป.ม.
(ค) ตรี เรียกว่า ศิลปกรรมศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศป.บ.
(๑๕) สาขาวิชาศิลปศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก) เอก เรียกว่า ศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศศ.ด.
(ข) โท เรียกว่า ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศศ.ม.
(ค) ตรี เรียกว่า ศิลปศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศศ.บ.
(๑๖) สาขาวิชาเศรษฐศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก) เอก เรียกว่า เศรษฐศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศ.ด.
(ข) โท เรียกว่า เศรษฐศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศ.ม.
(ค) ตรี เรียกว่า เศรษฐศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศ.บ.
(๑๗) สาขาวิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก) เอก เรียกว่า สังคมวิทยาและมานุษยวิทยาดุษฎีบัณฑิต
ใช้อักษรย่อ สม.ด.
(ข) โท เรียกว่า สังคมวิทยาและมานุษยวิทยามหาบัณฑิต
ใช้อักษรย่อ สม.ม.
(ค) ตรี เรียกว่า สังคมวิทยาและมานุษยวิทยาบัณฑิต
ใช้อักษรย่อ สม.บ.
(๑๘) สาขาวิชาสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก) เอก เรียกว่า สังคมสงเคราะห์ศาสตรดุษฎีบัณฑิต
ใช้อักษรย่อ สส.ด.
(ข) โท เรียกว่า สังคมสงเคราะห์ศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ
สส.ม.
(ค) ตรี เรียกว่า สังคมสงเคราะห์ศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ สส.บ.
ทั้งนี้ ให้ระบุชื่อวิชาเอกในวงเล็บต่อท้ายปริญญาด้วย ถ้ามี

มาตรา ๔
ครุยวิทยาฐานะของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ มีสามชั้น คือ
(๑) ครุยดุษฎีบัณฑิต ทำด้วยผ้า แพร หรือเสิร์จสีดำ
เย็บเป็นเสื้อคลุมยาวเหนือข้อเท้าพอประมาณ หลังจีบ ตัวเสื้อผ่าอกตลอด แขนกว้าง
ยาวตกข้อศอก มีพาดบ่าซ้ายทำด้วยแพร เสิร์จ
หรือกำมะหยี่ สีตามสีประจำสาขาวิชา ประกอบด้วยวงกลม
มีเส้นผ่าศูนย์กลาง ๗ เซนติเมตร บนวงกลมมีตราธรรมจักรทำด้วยโลหะสีทองขอบลงยาสีแดง
ตอนล่างมีอักษรย่อ ม.ธ. ลงยาสีน้ำเงิน ตรงกลางมีพานรัฐธรรมนูญสีทอง ด้านหน้าของพาดบ่ายาวตามลำตัวประมาณ ๕๕
เซนติเมตร มีแถบสีขาวทำด้วยไหมพรมหรือขนสัตว์ที่ปลายพาดบ่ากว้าง ๑๐ เซนติเมตร ยาว
๑๕ เซนติเมตร สามแถบ เว้นระยะแถบละ ๕ เซนติเมตร ด้านหลังมีจีบยาวไปตามลำดับ ๕๐
เซนติเมตร มีแถบที่ปลายพาดบ่าเช่นเดียวกับด้านหน้าสามแถบ
ประกอบด้วยหมวกแผ่นสี่เหลี่ยมด้านเท่ามุมตัดสีดำ ทำด้วยผ้า แพร หรือเสิร์จ
มีพู่ห้อยสีตามสีประจำสาขาวิชา
(๒) ครุยมหาบัณฑิต เช่นเดียวกับครุยดุษฎีบัณฑิต แต่มีแถบที่ปลายพาดบ่าด้านละสองแถบ
(๓) ครุยบัณฑิต เช่นเดียวกับครุยมหาบัณฑิต
แต่มีแถบที่ปลายพาดบ่าด้านละหนึ่งแถบ
ครุยแพทยศาสตรบัณฑิตและครุยทันตแพทยศาสตรบัณฑิต
เช่นเดียวกับครุยมหาบัณฑิต[๓]

มาตรา ๕[๔] สีประจำสาขาวิชา มีดังนี้
สาขาวิชาการตลาด สีขาวมีริมสีฟ้าตามยาวกว้าง
ข้างละ ๓ เซนติเมตร
สาขาวิชาทันตแพทยศาสตร์ สีม่วงมีขลิบสีทองตามยาวกว้าง
ข้างละ ๑ เซนติเมตร
สาขาวิชานิติศาสตร์ สีขาว
สาขาวิชาบริหารธุรกิจ  สีฟ้ากับสีขาวอย่างละครึ่ง
สาขาวิชาบัญชี  สีฟ้ามีริมสีขาวตามยาวกว้าง
ข้างละ ๓ เซนติเมตร
สาขาวิชาพยาบาลศาสตร์  สีขาวมีริมสีแดงเลือดนก
ตามยาวกว้างข้างละ ๓ 
เซนติเมตร
สาขาวิชาพัฒนาชุมชน  สีเลือดหมูกับสีขาวอย่างละครึ่ง
(สีเลือดหมูอยู่ด้านใน สีขาวอยู่
ด้านนอก)
สาขาวิชาพัฒนาแรงงานและสวัสดิการ  สีเลือดหมูมีขลิบสีขาวตามยาว
กว้างข้างละ ๑ เซนติเมตร
สาขาวิชาแพทยศาสตร์  สีเขียวใบไม้
สาขาวิชารัฐศาสตร์ สีดำ
สาขาวิชาวารสารศาสตร์  สีเม็ดมะปราง
สาขาวิชาวิทยาศาสตร์  สีเหลือง
สาขาวิชาวิศวกรรมศาสตร์  สีเลือดหมูมีขลิบสีทองตามยาว
กว้างข้างละ ๑ เซนติเมตร
สาขาวิชาศิลปกรรมศาสตร์ สีทอง
สาขาวิชาศิลปศาสตร์ สีแสด
สาขาวิชาเศรษฐศาสตร์  สีฟ้า
สาขาวิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา  สีชมพู
สาขาวิชาสังคมสงเคราะห์ศาสตร์  สีเลือดหมู

มาตรา ๖
เข็มวิทยฐานะของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์มีลักษณะเป็นรูปอาร์ม
พื้นกึ่งซ้ายลงยาสีเหลือง กึ่งขวาลงยาสีแดง
รองรับตราธรรมจักรทำด้วยโลหะสีทองขอบลงยาสีแดง ตอนล่างมีอักษรย่อ ม.ธ. ลงยาสีน้ำเงิน
มีพานรัฐธรรมนูญสีทองอยู่กลาง

มาตรา ๗
ให้มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์จัดทำครุยวิทยาฐานะและเข็มวิทยฐานะตามพระราชกฤษฎีกานี้ขึ้นไว้เป็นตัวอย่าง

มาตรา ๘
สำหรับนักศึกษาในคณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชีแผนกพาณิชยศาสตร์
ซึ่งสำเร็จการศึกษาในปีการศึกษา ๒๕๓๓ ให้กำหนดปริญญาเอกเรียกว่า
พาณิชยศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ พณ.ด ปริญญาโทเรียกว่า
พาณิชยศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ พณ.ม. และปริญญาตรีเรียกว่า
พาณิชยศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ พณ.บ. และสีประจำแผนกคือสีฟ้ากับสีขาวอย่างละครึ่ง

มาตรา ๙
ให้รัฐมนตรีว่าการทบวงมหาวิทยาลัยรักษาการตามพระราชกฤษฎีกานี้


ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ
อานันท์ ปันยารชุน
นายกรัฐมนตรี
หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชกฤษฎีกาฉบับนี้ คือ
เนื่องจากได้มีการปรับปรุงกฎหมายว่าด้วยมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
โดยตราขึ้นเป็นพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พ.ศ. ๒๕๓๑
และในปัจจุบันมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ได้เปิดสอนสาขาวิชาการตลาด สาขาวิชาแพทยศาสตร์
และสาขาวิชาวิศวกรรมศาสตร์เพิ่มขึ้น สมควรกำหนดปริญญาในสาขาวิชา
อักษรย่อสำหรับสาขาวิชา ครุยวิทยฐานะและเข็มวิทยฐานะของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์เสียใหม่
แต่โดยที่มาตรา ๔๗ วรรคสอง และมาตรา ๕๑ วรรคสอง
แห่งพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พ.ศ. ๒๕๓๑
บัญญัติว่าการกำหนดปริญญาในสาขาวิชาอักษรย่อสำหรับสาขาวิชา
ครุยวิทยาฐานะและเข็มวิทยฐานะให้ตราเป็นพระราชกฤษฎีกา จึงจำเป็นต้องตราพระราชกฤษฎีกานี้

พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา อักษรย่อสำหรับสาขาวิชา ครุยวิทยฐานะ
และเข็มวิทยฐานะของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๖[๕]

หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชกฤษฎีกาฉบับนี้ คือ
เนื่องจากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ได้เปิดสอนสาขาวิชาพัฒนาชุมชนเพิ่มขึ้น
สมควรกำหนดปริญญาในสาขาวิชา อักษรย่อสำหรับสาขาวิชา และสีประจำสาขาวิชา
สำหรับสาขาวิชาดังกล่าว
จึงจำเป็นต้องตราพระราชกฤษฎีกานี้


พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา อักษรย่อสำหรับสาขาวิชา ครุยวิทยฐานะ และเข็มวิทยฐานะของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
(ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๓๘[๖]

หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชกฤษฎีกาฉบับนี้ คือ
เนื่องจากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ได้เปิดสอนสาขาวิชาพัฒนาแรงงานและสวัสดิการเพิ่มขึ้น
สมควรกำหนดปริญญาในสาขาวิชา อักษรย่อสำหรับสาขาวิชา และสีประจำสาขาวิชาของสาขาวิชาดังกล่าว จึงจำเป็นต้องตราพระราชกฤษฎีกานี้

พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา อักษรย่อสำหรับสาขาวิชา ครุยวิทยฐานะ และเข็มวิทยฐานะของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
(ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๔๒[๗]

หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชกฤษฎีกาฉบับนี้ คือ เนื่องจากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
ได้เปิดสอนสาขาวิชาทันตแพทยศาสตร์ สาขาวิชาพยาบาลศาสตร์ และสาขาวิชาศิลปกรรมศาสตร์
เพิ่มขึ้น สมควรแก้ไขเพิ่มเติมปริญญาในสาขาวิชา อักษรย่อสำหรับสาขาวิชา
ลักษณะของครุยวิทยฐานะ และสีประจำสาขาวิชาของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
เพื่อกำหนดปริญญาในสาขาวิชา อักษรย่อสำหรับสาขาวิชา และสีประจำสาขาวิชา
สำหรับสาขาวิชาดังกล่าว ตลอดจนกำหนดลักษณะของครุยทันตแพทยศาสตรบัณฑิตให้เหมาะสม จึงจำเป็นต้องตราพระราชกฤษฎีกานี้



















วิชชุตา/ผู้จัดทำ
๗
กุมภาพันธ์ ๒๕๕๔

นฤตยา/ผู้ตรวจ
๒๓ พฤษภาคม ๒๕๕๔






[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๐๘/ตอนที่ ๑๒๒/หน้า ๕๓๘/๑๑ กรกฎาคม ๒๕๓๔
[๒] มาตรา ๓
แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา อักษรย่อสำหรับสาขาวิชา
ครุยวิทยฐานะ และเข็มวิทยฐานะของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๔๒
[๓] มาตรา ๔ วรรคสอง
แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา อักษรย่อสำหรับสาขาวิชา
ครุยวิทยฐานะ และเข็มวิทยฐานะของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๔๒
[๔] มาตรา ๕
แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา อักษรย่อสำหรับสาขาวิชา
ครุยวิทยฐานะ และเข็มวิทยฐานะของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๔๒

[๕] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๑๐/ตอนที่ ๑๐๑/ฉบับพิเศษ หน้า ๘/๒๘ กรกฎาคม ๒๕๓๖
[๖] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๑๒/ตอนที่ ๕๖ ก/หน้า ๑๙/๒๙ ธันวาคม ๒๕๓๘
[๗] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๑๖/ตอนที่ ๘๓ ก/หน้า ๙/๑๗ กันยายน ๒๕๔๒