พระราชบัญญัติ
พระราชบัญญัติ
มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
พ.ศ. ๒๕๑๗
 

ภูมิพลอดุลยเดช ป.ร.
ให้ไว้ ณ วันที่ ๒๑
มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๑๗
เป็นปีที่ ๒๙
ในรัชกาลปัจจุบัน

 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
มีพระบรมราชโองการ
โปรดเกล้า ฯ ให้ประกาศว่า

 โดยที่เป็นการสมควรยกฐานะวิทยาลัยวิชาการศึกษา
ขึ้นเป็นมหาวิทยาลัย

 จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้า
ฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำ
และยินยอมของสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ดังต่อไปนี้

 มาตรา
๑ พระราชบัญญัตินี้เรียกว่า พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัย
ศรีนครินทรวิโรฒ พ.ศ. ๒๕๑๗

 มาตรา
๒* พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศใน
ราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
 *[รก.๒๕๑๗/๑๑๒/๑พ/๒๘
มิถุนายน ๒๕๑๗]

 มาตรา
๓
ให้ยกเลิกพระราชบัญญัติวิทยาลัยวิชาการศึกษา พ.ศ.๒๔๙๗

 มาตรา
๔ ให้วิทยาลัยวิชาการศึกษา
ซึ่งจัดตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติวิทยาลัย
วิชาการศึกษา พ.ศ. ๒๔๙๗
เป็นมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒตามพระราชบัญญัตินี้ และ
คงมีสภาพเป็นนิติบุคคล
มีฐานะเป็นกรมในทบวงมหาวิทยาลัยของรัฐ

 มาตรา
๕ ในพระราชบัญญัตินี้
 มหาวิทยาลัย หมายความว่า มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
 สภามหาวิทยาลัย หมายความว่า สภามหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ

 มาตรา
๖
ให้รัฐมนตรีว่าการทบวงมหาวิทยาลัยของรัฐรักษาการตามพระราช
บัญญัตินี้

หมวด ๑
บททั่วไป
 

 มาตรา
๗
ให้มหาวิทยาลัยเป็นสถาบันการศึกษาและการวิจัย มีวัตถุประสงค์
ให้การศึกษาวิชาการและวิชาชีพชั้นสูง ทำการวิจัย ส่งเสริมวิชาการและวิชาชีพชั้นสูง
ให้บริการ
ทางวิชาการแก่สังคม และทะนุบำรุงวัฒนธรรม

 มาตรา
๘
มหาวิทยาลัยอาจแบ่งส่วนราชการดังนี้
 (๑)
สำนักงานอธิการบดี
 (๒)
คณะ
 (๓)
บัณฑิตวิทยาลัย
 และอาจให้มีสถาบันเพื่อการวิจัย
และสำนักเพื่อส่งเสริมวิชาการเป็นส่วน
ราชการในมหาวิทยาลัยอีกได้
 สำนักงานอธิการบดีอาจแบ่งส่วนราชการเป็นกองและแผนก
 คณะอาจแบ่งส่วนราชการเป็นสำนักงานเลขานุการ
และภาควิชา
 บัณฑิตวิทยาลัย
สถาบันและสำนักอาจมีสำนักงานเลขานุการได้
 สำนักงานเลขานุการอาจแบ่งส่วนราชการเป็นแผนก

 มาตรา
๙ การจัดให้มีและแบ่งส่วนราชการตามมาตรา
๘ ให้ทำเป็นประกาศ
ทบวงมหาวิทยาลัยของรัฐ และประกาศในราชกิจจานุเบกษา

 มาตรา
๑๐ ภายใต้วัตถุประสงค์ตามมาตรา ๗
มหาวิทยาลัยจะรับบัณฑิต
วิทยาลัย วิทยาลัย หรือสถาบันวิชาการชั้นสูงอื่น
เข้าสมทบในมหาวิทยาลัยก็ได้ และมีอำนาจ
ให้ปริญญา อนุปริญญา หรือประกาศนียบัตรชั้นใดชั้นหนึ่งแก่ผู้สำเร็จการศึกษาจากบัณฑิต
วิทยาลัย วิทยาลัย หรือสถาบันวิชาการชั้นสูงนั้น ๆ ได้
 การรับบัณฑิตวิทยาลัย
วิทยาลัย หรือสถาบันวิชาการชั้นสูง เข้าสมทบใน
มหาวิทยาลัย หรือการเลิกบัณฑิตวิทยาลัย วิทยาลัย
หรือสถาบันวิชาการชั้นสูงที่สมทบใน
มหาวิทยาลัย ให้ทำเป็นประกาศทบวงมหาวิทยาลัยของรัฐ
และประกาศในราชกิจจานุเบกษา

 การควบคุมบัณฑิตวิทยาลัย
วิทยาลัย หรือสถาบันวิชาการชั้นสูง ที่เข้าสมทบ
ในมหาวิทยาลัยนั้น
ให้เป็นไปตามข้อบังคับที่สภามหาวิทยาลัยกำหนด

 มาตรา
๑๑ นอกจากเงินที่กำหนดไว้ในงบประมาณแผ่นดิน
มหาวิทยาลัย
อาจมีรายได้ดังนี้
 (๑)
เงินผลประโยชน์และค่าธรรมเนียมต่าง ๆ ของมหาวิทยาลัย
 (๒)
ทรัพย์สินซึ่งมีผู้ให้แก่มหาวิทยาลัย
 รายได้ตาม
(๑) และ (๒) ไม่เป็นรายได้ที่ต้องนำส่งกระทรวงการคลังตาม
กฎหมายว่าด้วยวิธีการงบประมาณ

 มาตรา
๑๒ บรรดาทรัพย์สินของมหาวิทยาลัย
จะต้องจัดการเพื่อประโยชน์
และตามวัตถุประสงค์ของมหาวิทยาลัย
 ทรัพย์สินซึ่งมีผู้ให้แก่มหาวิทยาลัย
จะต้องจัดการตามเงื่อนไข ข้อบังคับและ
วัตถุประสงค์ซึ่งผู้ให้กำหนดไว้

หมวด ๒
การดำเนินงาน
 

 มาตรา
๑๓ ให้มีสภามหาวิทยาลัย ประกอบด้วยนายกสภามหาวิทยาลัยซึ่งจะ
ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ แต่งตั้ง อธิการบดี รองอธิการบดี
คณบดี ผู้อำนวยการสถาบัน 
และผู้อำนวยการสำนัก ถ้ามี
เป็นกรรมการสภามหาวิทยาลัยโดยตำแหน่ง กับกรรมการสภา
มหาวิทยาลัย ผู้ทรงคุณวุฒิซึ่งจะได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ
แต่งตั้ง มีจำนวนไม่น้อยกว่า
สี่คนและไม่เกินเก้าคน
 ให้รองอธิการบดีเป็นเลขานุการสภามหาวิทยาลัย
ในกรณีที่มีรองอธิการบดี
หลายคน
ให้สภามหาวิทยาลัยแต่งตั้งรองอธิการบดีคนหนึ่งเป็นเลขานุการสภามหาวิทยาลัย

 มาตรา
๑๔
ให้นายกสภามหาวิทยาลัยและกรรมการสภามหาวิทยาลัย
ผู้ทรงคุณวุฒิดำรงตำแหน่งสองปี แต่จะทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ
แต่งตั้งใหม่อีกก็ได้
 ในกรณีที่นายกสภามหาวิทยาลัยหรือกรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิ พ้นจากตำแหน่งก่อนวาระ
และได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ แต่งตั้งผู้ดำรงตำแหน่งแทนแล้ว
หรือในกรณีที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ แต่งตั้งกรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิเพิ่มขึ้นในระหว่างที่กรรมการซึ่งแต่งตั้งไว้แล้วยังมีวาระอยู่ในตำแหน่ง
ให้ผู้ได้รับแต่งตั้งนั้นอยู่ในตำแหน่งเท่ากับวาระที่เหลืออยู่ของกรรมการสภามหาวิทยาลัยซึ่งได้แต่งตั้งไว้แล้ว
 มาตรา
๑๕ สภามหาวิทยาลัยมีอำนาจและหน้าที่ควบคุมดูแลกิจการทั่วไป
ของมหาวิทยาลัย และมีอำนาจและหน้าที่ดังนี้
 (๑)
ออกข้อบังคับและวางระเบียบของมหาวิทยาลัย
 (๒)
พิจารณาหลักสูตรวิชาให้สอดคล้องกับมาตรฐานเกี่ยวกับหลักสูตรการ
ศึกษาที่ทบวงมหาวิทยาลัยของรัฐกำหนด
 (๓)
จัดหาวิธีการให้กิจการของมหาวิทยาลัยเจริญยิ่งขึ้น
 (๔)
อนุมัติให้ปริญญา ประกาศนียบัตรชั้นสูง อนุปริญญา และ
ประกาศนียบัตร
 (๕)
เสนอการจัดตั้ง ยุบรวม และเลิก คณะ บัณฑิตวิทยาลัย สถาบัน สำนัก
และภาควิชา
 (๖)
พิจารณาการรับบัณฑิตวิทยาลัย วิทยาลัย และสถาบันวิชาการชั้นสูง
เข้าสมทบในมหาวิทยาลัย หรือเลิกบัณฑิตวิทยาลัย วิทยาลัย
และสถาบันวิชาการชั้นสูงที่สมทบ
ในมหาวิทยาลัย
 (๗)
พิจารณาการแต่งตั้งและถอดถอนอธิการบดี รองอธิการบดี คณบดี รอง
คณบดี ผู้อำนวยการสถาบัน ผู้อำนวยการสำนัก หัวหน้าภาควิชา
ศาสตราจารย์ รองศาสตรา
จารย์ และผู้ช่วยศาสตราจารย์
 (๘)
จัดวางระเบียบเกี่ยวกับการเงินและทรัพย์สินของมหาวิทยาลัย
 (๙)
แต่งตั้งคณะกรรมการเพื่อให้คำแนะนำหรือดำเนินการในกิจการอย่างใด
อย่างหนึ่งของมหาวิทยาลัย

 มาตรา
๑๖
ให้นายกสภามหาวิทยาลัยเป็นผู้เรียกประชุมสภามหาวิทยาลัย
 ถ้ากรรมการสภามหาวิทยาลัยตั้งแต่ห้าคนขึ้นไปร้องขอให้สภามหาวิทยาลัย
ประชุมเพื่อกิจการอย่างใดอย่างหนึ่ง
ให้นายกสภามหาวิทยาลัยเรียกประชุมสภามหาวิทยาลัย
 ในการประชุม
ต้องมีกรรมการสภามหาวิทยาลัยมาประชุมอย่างน้อยกึ่งหนึ่ง
ของจำนวนกรรมการทั้งหมด จึงจะเป็นองค์ประชุม
 ให้นายกสภามหาวิทยาลัยเป็นประธานในที่ประชุม
ในกรณีที่นายกสภา
มหาวิทยาลัยไม่อาจมาประชุมได้
ถ้าได้มอบหมายให้กรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ใดเป็น
ประธานในที่ประชุม
ให้บุคคลนั้นมีอำนาจและหน้าที่เช่นเดียวกับนายกสภามหาวิทยาลัยในการ
ประชุมนั้น แต่ถ้าไม่ได้มอบหมาย
หรือบุคคลที่ได้รับมอบหมายไม่มาประชุม ให้ที่ประชุมเลือก
กรรมการสภามหาวิทยาลัยคนหนึ่งเป็นประธานในที่ประชุม

 มาตรา
๑๗ การลงมติให้ถือคะแนนเสียงข้างมาก
ถ้ามีคะแนนเสียงเท่ากัน 
ให้ประธานในที่ประชุมออกเสียงเพิ่มขึ้นอีกเสียงหนึ่งเป็นเสียงชี้ขาด


 มาตรา
๑๘
ให้มีอธิการบดีคนหนึ่งเป็นผู้บังคับบัญชารับผิดชอบในการ
บริหารงานของมหาวิทยาลัย
จะมีรองอธิการบดีคนหนึ่งหรือหลายคนก็ได้เพื่อทำหน้าที่และ
รับผิดชอบตามที่อธิการบดีจะมอบหมาย
 อธิการบดีนั้น
จะได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ แต่งตั้ง โดยคำแนะนำของ
สภามหาวิทยาลัย และให้ดำรงตำแหน่งสองปี
แต่จะทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ แต่งตั้งใหม่อีก
ก็ได้ การถอดถอนอธิการบดีก่อนครบวาระ
ต้องนำความกราบบังคมทูลเพื่อทรงถอดถอน
 รองอธิการบดีนั้น
ให้สภามหาวิทยาลัยแต่งตั้ง และให้ดำรงตำแหน่งสองปี 
แต่จะแต่งตั้งใหม่อีกก็ได้
การถอดถอนรองอธิการบดีก่อนครบวาระให้เป็นอำนาจของสภา
มหาวิทยาลัย

 มาตรา
๑๙
อธิการบดีและรองอธิการบดีต้องมีคุณวุฒิดังนี้
 (๑)
ได้ปริญญาเอกจากมหาวิทยาลัย หรือได้ปริญญาเอกหรือเทียบเท่าจาก
มหาวิทยาลัยหรือสถาบันอุดมศึกษาอื่นซึ่งสภามหาวิทยาลัยรับรอง
หรือ
 (๒)
ได้ปริญญาและได้ทำการสอนในมหาวิทยาลัย หรือในมหาวิทยาลัย
หรือสถาบันอุดมศึกษาอื่นซึ่งสภามหาวิทยาลัยรับรอง
รวมเป็นเวลาไม่น้อยกว่าห้าปี หรือเคย
ดำรงตำแหน่งกรรมการสภามหาวิทยาลัยมาแล้ว
รวมเป็นเวลาไม่น้อยกว่าสี่ปี

 มาตรา
๒๐ ในกรณีที่ตำแหน่งอธิการบดีว่างลง
หรืออธิการบดีไม่อาจปฏิบัติ
หน้าที่ได้ ให้รองอธิการบดีเป็นผู้รักษาการแทน ถ้ามีรองอธิการบดีหลายคน
ให้รองอธิการบดี
ที่อธิการบดีมอบหมายเป็นผู้รักษาการแทน
ถ้าอธิการบดีไม่ได้มอบหมาย ให้รองอธิการบดีที่มี
อาวุโสเป็นผู้รักษาการแทน
 ในกรณีที่ไม่มีรองอธิการบดี
หรือรองอธิการบดีไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ได้ให้สภา
มหาวิทยาลัยกำหนดกรรมการสภามหาวิทยาลัยโดยตำแหน่งคนใดคนหนึ่งเป็นผู้รักษาการแทน
อธิการบดี

 มาตรา
๒๑ เพื่อประโยชน์ในการบังคับบัญชา
ให้ถือว่าอธิการบดีเป็นอธิบดี
และรองอธิการบดีเป็นรองอธิบดี ทั้งนี้
ตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการพลเรือนและ
กฎหมายอื่น

 มาตรา
๒๒ ในคณะหนึ่งให้มีคณบดีคนหนึ่งเป็นผู้บังคับบัญชารับผิดชอบ
ในงานของคณะ จะมีรองคณบดีคนหนึ่งหรือหลายคนก็ได้
เพื่อทำหน้าที่และรับผิดชอบตามที่
คณบดีจะมอบหมาย
 ถ้ามีการแบ่งภาควิชา
ให้มีหัวหน้าภาควิชาเป็นผู้บังคับบัญชารับผิดชอบใน
งานของภาควิชา

 คณบดี
รองคณบดี และหัวหน้าภาควิชา ให้แต่งตั้งจากคณาจารย์ของ
มหาวิทยาลัย และให้ดำรงตำแหน่งสี่ปี
แต่อาจได้รับแต่งตั้งใหม่อีกได้ แต่จะดำรงตำแหน่ง
ติดต่อกันเกินแปดปีมิได้

 มาตรา
๒๓ ในบัณฑิตวิทยาลัย
ให้มีคณบดีเป็นผู้บังคับบัญชารับผิดชอบ
และจะมีรองคณบดีคนหนึ่งหรือหลายคนก็ได้
เพื่อทำหน้าที่และรับผิดชอบตามที่คณบดีจะ
มอบหมาย
 คณบดี
และรองคณบดี ให้แต่งตั้งจากคณาจารย์ของมหาวิทยาลัย และ
ให้ดำรงตำแหน่งสี่ปี แต่อาจได้รับแต่งตั้งใหม่อีกได้
แต่จะดำรงตำแหน่งติดต่อกันเกินแปดปีมิได้

 มาตรา
๒๔ ในสถาบันและสำนัก
ให้มีผู้อำนวยการเป็นผู้บังคับบัญชารับ
ผิดชอบ และจะมีรองผู้อำนวยการคนหนึ่งหรือหลายคนก็ได้
เพื่อทำหน้าที่และรับผิดชอบตาม
ที่ผู้อำนวยการจะมอบหมาย
 ผู้อำนวยการและรองผู้อำนวยการ
ให้แต่งตั้งจากคณาจารย์ของมหาวิทยาลัย 
และให้ดำรงตำแหน่งสี่ปี แต่อาจได้รับแต่งตั้งใหม่อีกได้
แต่จะดำรงตำแหน่งติดต่อกันเกินแปดปีมิได้

 มาตรา
๒๕ ในแต่ละคณะ บัณฑิตวิทยาลัย สถาบัน
และสำนัก ให้มีคณะ
กรรมการประจำขึ้นคณะหนึ่ง ประกอบด้วยคณบดี
หรือผู้อำนวยการเป็นประธานกรรมการ 
รองคณบดีหรือรองผู้อำนวยการ และหัวหน้าภาควิชาถ้ามี
เป็นกรรมการ ถ้าไม่มีการแบ่งภาค
วิชาหรือมีไม่ถึงสี่ภาควิชา ให้สภามหาวิทยาลัยแต่งตั้งคณาจารย์ในคณะหรือส่วนราชการนั้น
ๆ 
แล้วแต่กรณีเป็นกรรมการเพิ่มเติมให้ได้จำนวนสี่คน
 ให้คณะกรรมการตามวรรคหนึ่งแต่งตั้งผู้ใดผู้หนึ่งเป็นเลขานุการ
 กรรมการซึ่งสภามหาวิทยาลัยแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งสี่ปี
แต่อาจได้รับแต่งตั้ง
ใหม่อีกได้

 มาตรา
๒๖ คณะกรรมการประจำตามมาตรา ๒๕
มีอำนาจและหน้าที่ดังนี้
 (๑)
วางระเบียบของคณะหรือส่วนราชการนั้น ๆ ด้วยความเห็นชอบของสภา
มหาวิทยาลัย
 (๒)
พิจารณากำหนดหลักสูตรและรายละเอียดเกี่ยวกับหลักสูตร เพื่อเสนอ
ต่อสภามหาวิทยาลัย
 (๓)
จัดการสอบไล่
 (๔)
รับปรึกษาและให้ความเห็นแก่คณบดีหรือผู้อำนวยการ
 มาตรา
๒๗
ในการประชุมคณะกรรมการประจำตามมาตรา ๒๕ ให้นำ มาตรา ๑๖
และมาตรา ๑๗ มาใช้บังคับโดยอนุโลม

 มาตรา
๒๘ คณาจารย์ในมหาวิทยาลัยมีดังนี้
 (๑)
ศาสตราจารย์ ซึ่งอาจเป็นศาสตราจารย์ประจำหรือศาสตราจารย์พิเศษ
 (๒)
รองศาสตราจารย์
 (๓)
ผู้ช่วยศาสตราจารย์
 (๔)
อาจารย์ซึ่งอาจเป็นอาจารย์ประจำหรืออาจารย์พิเศษ

 มาตรา
๒๙ ศาสตราจารย์พิเศษนั้น
จะได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ แต่งตั้ง
จากผู้ซึ่งมิได้เป็นข้าราชการพลเรือนสามัญของมหาวิทยาลัย

 มาตรา
๓๐ ศาสตราจารย์ประจำซึ่งพ้นตำแหน่งไปโดยไม่มีความผิดให้เป็น
ศาสตราจารย์เกียรติคุณ

 มาตรา
๓๑ ศาสตราจารย์ต้องมีคุณวุฒิดังนี้
 (๑)
ได้รับปริญญาเอกจากมหาวิทยาลัย หรือได้ปริญญาเอกหรือเทียบเท่า
ในสาขาวิชาที่มีการสอนในมหาวิทยาลัยจากมหาวิทยาลัยหรือสถาบันอุดมศึกษาอื่นซึ่งสภา
มหาวิทยาลัยรับรอง และได้ทำการสอนมาแล้วไม่น้อยกว่าห้าปีในมหาวิทยาลัยหรือใน
มหาวิทยาลัยหรือสถาบันอุดมศึกษาอื่น
ซึ่งสภามหาวิทยาลัยรับรอง และได้ทำการวิจัยถึงขั้น
ที่สภามหาวิทยาลัยเห็นว่าได้ผลดี
 (๒)
ได้ปริญญาโทจากมหาวิทยาลัย หรือได้ปริญญาโทหรือเทียบเท่าในสาขา
วิชาที่มีการสอนในมหาวิทยาลัยจากมหาวิทยาลัยหรือสถาบันอุดมศึกษาอื่นซึ่งสภามหาวิทยาลัย
รับรองและได้ทำการสอนมาแล้วไม่น้อยกว่าสิบปีในมหาวิทยาลัยหรือในมหาวิทยาลัยหรือ
สถาบันอุดมศึกษาอื่นซึ่งสภามหาวิทยาลัยรับรอง
และได้ทำการวิจัยถึงขั้นที่สภามหาวิทยาลัย
เห็นว่าได้ผลดี
 (๓)
ได้ปริญญาตรีจากมหาวิทยาลัย หรือได้ปริญญาตรีหรือเทียบเท่าในสาขา
วิชาที่มีการสอนในมหาวิทยาลัยจากมหาวิทยาลัยหรือสถาบันอุดมศึกษาอื่นซึ่งสภามหาวิทยาลัย
รับรอง
และได้ทำการสอนมาแล้วไม่น้อยกว่าสิบห้าปีในมหาวิทยาลัย หรือในมหาวิทยาลัยหรือ
สถาบันอุดมศึกษาอื่นซึ่งสภามหาวิทยาลัยรับรอง
และได้ทำการวิจัยถึงขั้นที่สภามหาวิทยาลัย
เห็นว่าได้ผลดี หรือ
 (๔)
ได้ปริญญาจากมหาวิทยาลัย หรือได้ปริญญาหรือเทียบเท่าในสาขาวิชา
ที่มีการสอนในมหาวิทยาลัยจากมหาวิทยาลัยหรือสถาบันอุดมศึกษาอื่นซึ่งสภามหาวิทยาลัย
รับรอง และได้ทำการวิจัยถึงขั้นที่สภามหาวิทยาลัยเห็นว่าได้ผลดีเป็นพิเศษในสาขาวิชาที่มีการ
สอนในมหาวิทยาลัย
 มาตรา
๓๒
รองศาสตราจารย์ต้องมีคุณวุฒิดังนี้
 (๑)
ได้ปริญญาเอกจากมหาวิทยาลัย หรือได้ปริญญาเอกหรือเทียบเท่าใน
สาขาวิชาที่มีการสอนในมหาวิทยาลัยจากมหาวิทยาลัยหรือสถาบันอุดมศึกษาอื่นซึ่งสภา
มหาวิทยาลัยรับรอง
และได้ทำการสอนมาแล้วไม่น้อยกว่าสามปีในมหาวิทยาลัย หรือใน
มหาวิทยาลัยหรือสถาบันอุดมศึกษาอื่นซึ่งสภามหาวิทยาลัยรับรอง
และได้ทำการวิจัยถึงขั้นที่
สภามหาวิทยาลัยเห็นว่าได้ผลดี
 (๒)
ได้ปริญญาโทจากมหาวิทยาลัย หรือได้ปริญญาโทหรือเทียบเท่าในสาขา
วิชาที่มีการสอนในมหาวิทยาลัยจากมหาวิทยาลัยหรือสถาบันอุดมศึกษาอื่นซึ่งสภามหาวิทยาลัย
รับรอง และได้ทำการสอนมาแล้วไม่น้อยกว่าเจ็ดปีในมหาวิทยาลัย
หรือในมหาวิทยาลัยหรือ
สถาบันอุดมศึกษาอื่นซึ่งสภามหาวิทยาลัยรับรอง
และได้ทำการวิจัยถึงขั้นที่สภามหาวิทยาลัย
เห็นว่าได้ผลดี หรือ
 (๓)
ได้ปริญญาตรีจากมหาวิทยาลัย หรือได้ปริญญาตรีหรือเทียบเท่าในสาขา
วิชาที่มีการสอนในมหาวิทยาลัยจากมหาวิทยาลัยหรือสถาบันอุดมศึกษาอื่นซึ่งสภามหาวิทยาลัย
รับรอง และได้ทำการสอนมาแล้วไม่น้อยกว่าสิบปีในมหาวิทยาลัย
หรือในมหาวิทยาลัยหรือ
สถาบันอุดมศึกษาอื่นซึ่งสภามหาวิทยาลัยรับรอง
และได้ทำการวิจัยถึงขั้นที่สภามหาวิทยาลัย
เห็นว่าได้ผลดี

 มาตรา
๓๓
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ต้องมีคุณวุฒิดังนี้
 (๑)
ได้ปริญญาเอกจากมหาวิทยาลัย หรือได้ปริญญาเอกหรือเทียบเท่า
ในสาขาวิชาที่มีการสอนในมหาวิทยาลัยจากมหาวิทยาลัยหรือสถาบันอุดมศึกษาอื่นซึ่งสภา
มหาวิทยาลัยรับรองและได้ทำการสอนมาแล้วไม่น้อยกว่าสองปีในมหาวิทยาลัย
หรือใน
มหาวิทยาลัยหรือสถาบันอุดมศึกษาอื่นซึ่งสภามหาวิทยาลัยรับรอง
 (๒)
ได้ปริญญาโทจากมหาวิทยาลัย หรือได้ปริญญาโทหรือเทียบเท่าใน
สาขาวิชาที่มีการสอนในมหาวิทยาลัยจากมหาวิทยาลัยหรือสถาบันอุดมศึกษาอื่นซึ่งสภา
มหาวิทยาลัยรับรองและได้ทำการสอนมาแล้วไม่น้อยกว่าสี่ปีในมหาวิทยาลัย
หรือใน
มหาวิทยาลัยหรือสถาบันอุดมศึกษาอื่นซึ่งสภามหาวิทยาลัยรับรอง
หรือ
 (๓)
ได้ปริญญาตรีจากมหาวิทยาลัย หรือได้ปริญญาตรีหรือเทียบเท่าในสาขาวิชาที่มีการสอนในมหาวิทยาลัยจากมหาวิทยาลัยหรือสถาบันอุดมศึกษาอื่นซึ่งสภามหาวิทยาลัยรับรอง
และได้ทำการสอนมาแล้วไม่น้อยกว่าเจ็ดปีในมหาวิทยาลัย หรือในมหาวิทยาลัยหรือสถาบันอุดมศึกษาอื่นซึ่งสภามหาวิทยาลัยรับรอง

 มาตรา
๓๔
อาจารย์ประจำต้องมีคุณวุฒิได้ปริญญาจากมหาวิทยาลัยหรือได้
ปริญญาหรือเทียบเท่าจากมหาวิทยาลัยหรือสถาบันอุดมศึกษาอื่นซึ่งสภามหาวิทยาลัยรับรอง
หรือเป็นผู้มีความชำนาญในสาขาวิชาที่มีการสอนในมหาวิทยาลัย

 อาจารย์พิเศษนั้น
อธิการบดีจะได้แต่งตั้งขึ้นแต่ละปีการศึกษา ตามคำแนะนำ
ของคณบดีหรือผู้อำนวยการ แล้วแต่กรณี
จากบุคคลซึ่งมีคุณวุฒิเช่นเดียวกับอาจารย์ประจำ

หมวด ๓
ปริญญาและเครื่องหมายวิทยฐานะ
 

 มาตรา
๓๕ ปริญญามีสามชั้น คือ
 เอก เรียกว่า ดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ด.
 โท เรียกว่า มหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ม.
 ตรี เรียกว่า บัณฑิต ใช้อักษรย่อ บ.

 มาตรา
๓๖
มหาวิทยาลัยมีอำนาจให้ปริญญาในสาขาวิชาที่มีการสอนใน
มหาวิทยาลัย
 การกำหนดให้สาขาวิชาใดมีปริญญาชั้นใด
และจะใช้อักษรย่อสำหรับสาขาวิชา
นั้นอย่างไร ให้ตราเป็นพระราชกฤษฎีกา

 มาตรา
๓๗
สภามหาวิทยาลัยอาจออกข้อบังคับให้ผู้สำเร็จการศึกษาชั้น
ปริญญาตรี ได้รับปริญญาตรีเกียรตินิยมอันดับหนึ่ง
หรือปริญญาตรีเกียรตินิยมอันดับสองได้

 มาตรา
๓๘
สภามหาวิทยาลัยอาจออกข้อบังคับกำหนดให้มีประกาศนียบัตร
ชั้นสูง อนุปริญญา หรือประกาศนียบัตรได้ดังนี้
 (๑)
ประกาศนียบัตรชั้นสูง ออกให้แก่ผู้สำเร็จการศึกษาในสาขาวิชาใดภาย
หลังที่ได้ปริญญาแล้ว
 (๒)
อนุปริญญาหรือประกาศนียบัตร ออกให้แก่ผู้สำเร็จการศึกษาตามหลัก
สูตรในสาขาวิชาใดที่ยังไม่ถึงขั้นปริญญา
 (๓)
ประกาศนียบัตร ออกให้แก่ผู้สำเร็จการศึกษาเฉพาะสาขาวิชา

 มาตรา
๓๙
มหาวิทยาลัยมีอำนาจให้ปริญญากิตติมศักดิ์แก่บุคคลซึ่ง
มหาวิทยาลัยเห็นว่าทรงคุณวุฒิสมควรแก่ปริญญานั้น ๆ

 มาตรา
๔๐
มหาวิทยาลัยจะจัดให้มีครุยวิทยฐานะและเข็มวิทยฐานะเป็น
เครื่องหมายแสดงวิทยฐานะของผู้ได้ปริญญา
ประกาศนียบัตรชั้นสูง อนุปริญญาและ
ประกาศนียบัตรก็ได้
 การกำหนดลักษณะ
ชนิด ประเภท และส่วนประกอบของครุยวิทยฐานะ
และเข็มวิทยฐานะ ให้ตราเป็นพระราชกฤษฎีกา
 ครุยวิทยฐานะและเข็มวิทยฐานะ
จะใช้ในโอกาสใด โดยมีเงื่อนไขอย่างใด 
ให้เป็นไปตามที่สภามหาวิทยาลัยกำหนด

 มาตรา
๔๑
สภามหาวิทยาลัยอาจออกข้อบังคับกำหนดให้มีเครื่องแบบ
เครื่องหมายหรือเครื่องแต่งกายนิสิตได้ โดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา

หมวด ๔
บทกำหนดโทษ
 

 มาตรา
๔๒ ผู้ใดใช้ครุยวิทยฐานะ
เข็มวิทยฐานะ เครื่องแบบ เครื่องหมาย 
หรือเครื่องแต่งกายนิสิตของมหาวิทยาลัยโดยไม่มีสิทธิที่จะใช้หรือแสดงด้วยประการใด
ๆ ว่า
ตนมีปริญญา ประกาศนียบัตรชั้นสูง อนุปริญญา หรือประกาศนียบัตรของมหาวิทยาลัยโดยที่
ตนไม่มี
ถ้าได้กระทำเพื่อให้บุคคลอื่นเชื่อว่าตนมีสิทธิที่จะใช้หรือมีวิทยฐานะเช่นนั้น
ต้องระวาง
โทษปรับไม่เกินหนึ่งพันบาท หรือจำคุกไม่เกินหกเดือน
หรือทั้งปรับทั้งจำ

บทเฉพาะกาล
 

 มาตรา
๔๓ สำนักงานอธิการวิทยาลัย คณะวิชา
และส่วนราชการอื่นซึ่งได้จัด
ตั้งขึ้นแล้วตามพระราชบัญญัติวิทยาลัยวิชาการศึกษา พ.ศ.
๒๔๙๗ อยู่ในวันที่พระราชบัญญัติ
นี้ใช้บังคับ
ให้คงอยู่ต่อไปจนกว่าจะมีประกาศทบวงมหาวิทยาลัยของรัฐแบ่งส่วนราชการใหม่
ตามพระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ

 มาตรา
๔๔ ในระหว่างที่ยังมิได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า
ฯ แต่งตั้งนายกสภา
มหาวิทยาลัย และกรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิ
ให้สภามหาวิทยาลัยประกอบด้วย
รัฐมนตรีว่าการทบวงมหาวิทยาลัยของรัฐ
เป็นนายกสภามหาวิทยาลัย อธิการ รองอธิการ 
หัวหน้าคณะวิชา และหัวหน้าสำนักงานอธิการ
เป็นกรรมการสภามหาวิทยาลัย
 ให้หัวหน้าสำนักงานอธิการเป็นเลขานุการสภามหาวิทยาลัย



 มาตรา
๔๕
ให้ผู้ซึ่งดำรงตำแหน่งอธิการตามพระราชบัญญัติวิทยาลัยวิชาการ
ศึกษา พ.ศ. ๒๔๙๗ อยู่ในวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ
ปฏิบัติหน้าที่อธิการบดีตามพระราช
บัญญัตินี้ต่อไปจนกว่าจะได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ
แต่งตั้งอธิการบดีตามพระราชบัญญัตินี้

 มาตรา
๔๖
ผู้ใดดำรงตำแหน่งในวิทยาลัยอยู่แล้วในวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้
บังคับ
ให้ผู้นั้นดำรงตำแหน่งนั้นต่อไปจนกว่าจะได้มีการเปลี่ยนแปลงเป็นอย่างอื่น

 มาตรา
๔๗
ให้บรรดาระเบียบและข้อบังคับที่ออกตามพระราชบัญญัติ
วิทยาลัยวิชาการศึกษา พ.ศ. ๒๔๙๗
ที่เกี่ยวกับราชการของวิทยาลัยวิชาการศึกษา ซึ่งใช้อยู่ใน
วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับยังคงมีผลใช้บังคับต่อไปจนกว่าจะได้มีการวางระเบียบและ
ออกข้อบังคับในเรื่องนั้น ๆ ตามพระราชบัญญัตินี้

ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ
 สัญญา ธรรมศักดิ์

นายกรัฐมนตรี

















หมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ
เนื่องจากวิทยาลัยวิชาการศึกษาได้ทำการสอนและวิจัยในระดับอุดมศึกษามาตั้งแต่ พ.ศ.
๒๔๙๗ ได้ผลิตบัณฑิตชั้นปริญญาตรีและปริญญาโทมาแล้วเป็นจำนวนมากและยังมีโครงการที่จะผลิตบัณฑิตชั้นปริญญาเอกตามแผนการพัฒนาการการศึกษาระยะที่
๓ (พ.ศ.๒๕๑๕-๒๕๑๙) อีกต่อไป ประกอบกับกิจการของวิทยาลัยวิชาการศึกษาได้เจริญก้าวหน้าและขยายตัวมากขึ้นทั้งในกรุงเทพมหานครและ
ในต่างจังหวัด สมควรที่จะยกฐานะขึ้นเป็นมหาวิทยาลัย จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้ขึ้น



 พรพิมล/แก้ไข
 ๒๘
พ.ย ๒๕๔๔
 A+B(C)