ข้อบัญญัติองค์การบริหารส่วนตำบลหนองกอมเกาะ
เรื่อง
การควบคุมการเลี้ยงหรือปล่อยสัตว์
พ.ศ. ๒๕๕๙
 

โดยที่เป็นการสมควรตราข้อบัญญัติองค์การบริหารส่วนตำบลหนองกอมเกาะ
ว่าด้วยการควบคุมการเลี้ยงหรือปล่อยสัตว์

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๗๑ แห่งพระราชบัญญัติสภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล พ.ศ. ๒๕๓๗
ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติสภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล (ฉบับที่ ๕)
พ.ศ. ๒๕๔๖ ประกอบมาตรา ๒๙ และมาตรา ๓๐ แห่งพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕
องค์การบริหารส่วนตำบลหนองกอมเกาะโดยความเห็นชอบของสภาองค์การบริหารส่วนตำบลหนองกอมเกาะและนายอำเภอเมือง
จึงตราข้อบัญญัติไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ
๑ ข้อบัญญัตินี้เรียกว่า
ข้อบัญญัติองค์การบริหารส่วนตำบลหนองกอมเกาะ เรื่อง
การควบคุมการเลี้ยงหรือปล่อยสัตว์ พ.ศ. ๒๕๕๙

ข้อ
๒[๑] ข้อบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลหนองกอมเกาะตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ
๓ บรรดาข้อบัญญัติ ประกาศ ระเบียบ
หรือคำสั่งอื่นใดในส่วนที่ได้ตราไว้แล้วในข้อบัญญัตินี้หรือซึ่งขัดหรือแย้งกับข้อบัญญัตินี้ให้ใช้ข้อบัญญัตินี้แทน

ข้อ
๔ ในข้อบัญญัตินี้
การเลี้ยงสัตว์
หมายความว่า การเลี้ยงสัตว์ในสถานที่เลี้ยงสัตว์ 
การปล่อยสัตว์
หมายความว่า การเลี้ยงสัตว์ในลักษณะที่มีการปล่อยให้อยู่นอกสถานที่เลี้ยงสัตว์
รวมทั้งการสละการครอบครองสัตว์ 
สถานที่เลี้ยงสัตว์
หมายความว่า คอกสัตว์ กรงสัตว์ ที่ขังสัตว์ หรือสถานที่ในลักษณะอื่นที่ใช้ในการควบคุมสัตว์ที่เลี้ยง
เจ้าของสัตว์
หมายความรวมถึงผู้ครอบครองสัตว์ด้วย
ที่หรือทางสาธารณะ
หมายความว่า สถานที่หรือทางซึ่งมิใช่เป็นของเอกชน
และประชาชนสามารถใช้ประโยชน์หรือใช้สัญจรได้
เจ้าพนักงานท้องถิ่น หมายความว่า
นายกองค์การบริหารส่วนตำบลหนองกอมเกาะ 
เจ้าพนักงานสาธารณสุข
หมายความว่า
เจ้าพนักงานซึ่งได้รับการแต่งตั้งจากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขให้ปฏิบัติการตามพระราชบัญญัติการสาธารณสุข
พ.ศ. ๒๕๓๕ 

ข้อ
๕ เพื่อประโยชน์ในการรักษาสภาวะความเป็นอยู่ที่เหมาะสมกับการดำรงชีพของประชาชนในท้องถิ่น
หรือเพื่อป้องกันอันตรายจากเชื้อโรคที่เกิดจากสัตว์
ให้พื้นที่ในเขตอำนาจขององค์การบริหารส่วนตำบลหนองกอมเกาะ เป็นเขตควบคุมการเลี้ยงหรือปล่อยสัตว์ดังนี้
(๑)
ปลา 
(๒)
ม้า 
(๓)
ลา ล่อ 
(๔)
โค 
(๕)
กระบือ 
(๖)
สุกร 
(๗)
แพะ 
(๘)
กบ 
(๙)
กวาง 
(๑๐)
ห่าน 
(๑๑)
เป็ด 
(๑๒)
ไก่ 
(๑๓)
สุนัข 
(๑๔)
แมว 
(๑๕)
งู 
(๑๖)
จระเข้ 
(๑๗)
นก
(๑๘)
สัตว์ป่าตามกฎหมายว่าด้วยการสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่าซึ่งได้รับอนุญาตจากกรมป่าไม้ 
(๑๙)
สัตว์ที่เป็นพาหะนำโรคหรือมีผลกระทบต่อสุขภาพอนามัยหรือเป็นอันตรายต่อประชาชนตามที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นกำหนด
ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นมีอำนาจกำหนดประเภทและชนิดสัตว์ที่ต้องควบคุมการเลี้ยงเพิ่มเติม
ทั้งนี้
โดยอาจควบคุมการเลี้ยงเฉพาะในเขตท้องที่หนึ่งหรือเต็มพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลหนองกอมเกาะ

ข้อ
๖ ห้ามเลี้ยงหรือปล่อยสัตว์ตามข้อ ๕
ในพื้นที่ซึ่งเป็นที่หรือทางสาธารณะ เช่น ถนนสาธารณะทุกสาย
หรือทางเดินรถไปบริเวณสถานที่ราชการทุกแห่ง บริเวณแม่น้ำทุกสาย เป็นต้น 

ข้อ
๗ นอกจากการเลี้ยงสัตว์ตามปกติวิสัยแล้ว
เจ้าของสัตว์จะต้องปฏิบัติ ดังต่อไปนี้ 
(๑)
จัดให้มีสถานที่เลี้ยงสัตว์ที่มั่นคงแข็งแรงตามความเหมาะสมแก่ประเภทและชนิดของสัตว์และขนาดเพียงพอแก่การดำรงชีวิตของสัตว์
มีแสงสว่างและการระบายอากาศที่เพียงพอ มีระบบการระบายน้ำที่ถูกสุขลักษณะ
และมีระบบบำบัดของเสียที่เกิดขึ้นอย่างถูกสุขลักษณะ 
(๒)
รักษาสถานที่เลี้ยงสัตว์ให้สะอาดอยู่เสมอ 
(๓)
กำจัดซากสัตว์และมูลสัตว์ให้ถูกสุขลักษณะ 
(๔)
จัดให้มีการเสริมสร้างภูมิคุ้มกันโรคในสัตว์
เพื่อป้องกันโรคติดต่อจากสัตว์มาสู่คนโดยสัตว์แพทย์ 
(๕)
ให้เลี้ยงสัตว์ภายในสถานที่ของตน 
(๖)
ไม่เลี้ยงสัตว์ในสถานที่ที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นกำหนด 
(๗)
ควบคุมดูแลสัตว์ของตนมิให้ก่ออันตรายหรือรำคาญต่อผู้อื่น 
(๘)
ปฏิบัติการอื่นใดตามคำแนะนำของเจ้าพนักงานสาธารณสุข
คำสั่งเจ้าพนักงานท้องถิ่นรวมทั้งข้อบังคับ
ระเบียบและคำสั่งขององค์การบริหารส่วนตำบลหนองกอมเกาะ 

ข้อ
๘ กรณีการเลี้ยงสัตว์
ซึ่งดำเนินการในลักษณะของฟาร์มเลี้ยงสัตว์ หรือเลี้ยงสัตว์เป็นจำนวนมาก
เจ้าของสัตว์ต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขตามข้อ ๗ อย่างเคร่งครัด
เพื่อการดูแลสุขภาพหรือสุขลักษณะของสถานที่ใช้เลี้ยงสัตว์
และต้องปฏิบัติตามมาตรการเพื่อป้องกันอันตรายจากเชื้อโรคหรือเหตุรำคาญอันเกิดจากสัตว์เลี้ยงดังนี้
(๑)
การดูแลสภาพและสุขลักษณะของสถานที่เลี้ยงสัตว์ต้องทำรางระบายน้ำ
รับน้ำโสโครกไปให้พ้นจากที่นั้น โดยสะดวกและเหมาะสม 
(๒)
การระบายน้ำเสียต้องไม่ให้เป็นที่เดือดร้อนแก่ผู้ใช้แหล่งน้ำสาธารณะ 
(๓)
ต้องจัดให้มีระบบกักเก็บหรือบำบัดน้ำเสียให้เหมาะสม ทั้งนี้
ต้องไม่ทำให้เกิดกลิ่นเหม็นสร้างความเดือดร้อนรำคาญแก่ผู้อาศัยข้างเคียง 
(๔)
ต้องทำความสะอาดกวาดล้างสถานที่เลี้ยงสัตว์ให้เป็นระเบียบเรียบร้อยเสมอ 
(๕)
ต้องรักษาสถานที่อย่าให้เป็นที่เพาะพันธ์แมลงวัน แมลงสาบ ยุง หรือสัตว์ นำโรคอื่น
ๆ และต้องเก็บวัสดุอุปกรณ์ เครื่องใช้ในการเลี้ยงสัตว์ให้เป็นระเบียบเรียบร้อยเสมอ
(๖)
ต้องมีที่รองรับมูลฝอย และสิ่งปฏิกูลให้ถูกสุขลักษณะจำนวนเพียงพอ 

ข้อ
๙ หลังจากข้อบัญญัตินี้มีผลบังคับ
ให้ผู้ใดประสงค์จะเลี้ยงตามข้อ ๘ ต้องได้รับ
ความยินยอมจากการประชุมประชาคมหมู่บ้าน และได้รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่น 
การอนุญาตตามวรรคหนึ่งนั้นต้องปรากฏข้อเท็จจริงว่าสถานที่เลี้ยงนั้นเป็นบริเวณที่โปร่ง
อากาศถ่ายเทสะดวก มีต้นไม้ให้ร่มเงาพอสมควร ตั้งอยู่ห่างจากแหล่งชุมชน ศาสนสถาน
โบราณสถาน สถาบันการศึกษา โรงพยาบาล หรือสถานที่ของราชการอื่น ๆ
ในระยะที่ไม่ส่งผลต่อสุขภาพ และไม่ก่อเหตุรำคาญต่อชุมชน โดยต้องมีระยะห่างจากสถานที่ดังกล่าว
และแหล่งน้ำสาธารณะในระยะ ดังต่อไปนี้ 
(๑)
สำหรับสถานที่ประกอบการเลี้ยงสัตว์น้อยกว่า ๕๐ ตัว
ต้องมีระยะห่างในระยะที่ไม่ก่อให้เกิดความรำคาญต่อชุมชนใกล้เคียง 
(๒)
สำหรับสถานที่ประกอบการเลี้ยงสัตว์ตั้งแต่ ๕๐ - ๕๐๐ ตัว ต้องมีระยะห่างไม่น้อยกว่า
๕๐ เมตร 
(๓)
สำหรับสถานประกอบการเลี้ยงสัตว์ตั้งแต่ ๕๐๐ - ๑,๐๐๐ ตัว
ต้องมีระยะห่างไม่น้อยกว่า ๑๐๐ เมตร 
(๔)
สำหรับสถานประกอบการเลี้ยงสัตว์ตั้งแต่ ๑,๐๐๐ ตัวขึ้นไป
ต้องมีระยะห่างไม่น้อยกว่า ๒๐๐ เมตร
ผู้ขออนุญาตดังกล่าวให้ยื่นคำร้องต่อเจ้าพนักงานท้องถิ่นตามแบบและเงื่อนไขที่กำหนด
พร้อมด้วยหลักฐาน ดังต่อไปนี้ อย่างละ ๑ ชุด 
(๑)
สำเนาบัตรประจำตัวประชาชน 
(๒)
สำเนาทะเบียนบ้าน 
(๓)
หนังสือแสดงความเป็นเจ้าของที่ดิน 
(๔)
เอกสารหรือหลักฐานยื่นที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นเห็นสมควรเรียกเพิ่มเติม
เพื่อประกอบการพิจารณา 

ข้อ
๑๐ ในกรณีที่มีเหตุอันควรสงสัยว่าสัตว์ที่เลี้ยงนั้นเป็นโรค
อันอาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพของบุคคลทั่วไป
ให้เจ้าของสัตว์แยกหรือกักสัตว์นั้นไว้ต่างหาก และแจ้งให้เจ้าพนักงานท้องถิ่น
หรือเจ้าพนักงานสาธารณสุขทราบ และต้องปฏิบัติตามคำแนะนำโดยเคร่งครัด 

ข้อ
๑๑ ในกรณีที่เจ้าพนักงานท้องถิ่น
ผู้ที่ได้รับมอบหมายจากเจ้าพนักงานท้องถิ่น หรือเจ้าพนักงานสาธารณสุขพบสัตว์ตามข้อ
๕ โดยไม่ปรากฏเจ้าของ
ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นผู้ที่ได้รับมอบหมายจากเจ้าพนักงานท้องถิ่น
หรือเจ้าพนักงานสาธารณสุข มีอำนาจจับสัตว์และนำสัตว์ไปกักไว้ ที่สำหรับสัตว์ที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นจัดไว้เป็นเวลาอย่างน้อยสามสิบวัน
หรือกรณีสัตว์นั้น อาจเป็นอันตรายต่อประชาชน
ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นมีอำนาจทำลายหรือจัดการตามที่เห็นสมควร
ในระหว่างการจับสัตว์ หากสัตว์วิ่งหนี หรือเกิดอุบัติเหตุอื่นใดก็ตาม
หากเป็นเหตุที่โดยพฤติการณ์ ต้องเกิดขึ้น
และเจ้าพนักงานท้องถิ่นได้ใช้ความระมัดระวังตามสมควรแล้ว
ทางองค์การบริหารส่วนตำบลหนองกอมเกาะไม่ต้องรับผิดชอบต่อความเสียหายใด ๆ ทั้งสิ้น 
กรณีตามวรรคหนึ่ง
ถ้าความเสียหายเกิดขึ้นต่อบุคคลที่สาม อันเนื่องมาจากการกระทำดังกล่าว
บุคคลที่สามย่อมมีสิทธิเรียกร้องค่าเสียหายได้
โดยองค์การบริหารส่วนตำบลหนองกอมเกาะจะพิจารณาไล่เบี้ยความผิดตามข้อเท็จจริง 

ข้อ
๑๒ เมื่อได้จับสัตว์กักไว้ตามความในข้อ ๑๑
เจ้าพนักงานท้องถิ่นจะปิดประกาศแจ้งให้เจ้าของทราบและให้มารับสัตว์คืนไปภายในสิบห้าวันนับตั้งแต่วันที่ได้จับสัตว์มากักไว้โดยประกาศไว้
ณ ที่ทำการองค์การบริหารส่วนตำบลหนองกอมเกาะหรือที่เปิดเผย
เมื่อพ้นกำหนดแล้วยังไม่มีผู้ใดมาแสดงหลักฐานการเป็นเจ้าของเพื่อรับสัตว์คืนให้สัตว์นั้นตกเป็นขององค์การบริหารส่วนตำบลหนองกอมเกาะ

ข้อ
๑๓ แต่ถ้าการกักสัตว์ไว้อาจก่อให้เกิดอันตรายแก่สัตว์นั้นหรือสัตว์อื่นหรือต้องเสียค่าใช้จ่ายเกินสมควร
เจ้าพนักงานท้องถิ่นจะจัดการขายหรือขายทอดตลาดสัตว์นั้นตามควรแก่กรณีก่อนถึงกำหนดเวลาดังกล่าวก็ได้
เงินที่ได้จากการขายหรือขายทอดตลาดเมื่อได้หักค่าใช้จ่ายในการขายทอดตลาดและค่าเลี้ยงดูสัตว์แล้วให้เก็บรักษาไว้แทนสัตว์ที่จำหน่ายไป
กรณีสัตว์นั้นตายหรือเจ็บป่วยหรือไม่สมควรจำหน่ายต่อไป
หรือเป็นโรคติดต่อที่อาจเป็นอันตราย แก่สัตว์อื่น ๆ
หรือเมื่อสัตวแพทย์หรือปศุสัตว์อำเภอได้ตรวจสอบและให้ความเห็นเป็นลายลักษณ์อักษรแล้ว
เจ้าพนักงานท้องถิ่นมีอำนาจทำลายหรือจัดการตามที่เห็นสมควรได้ 

ข้อ
๑๔ สัตว์ใดที่เจ้าพนักงาท้องถิ่นกักไว้
ในกรณีที่มิได้มีการขายหรือขายทอดตลาดสัตว์
ตามวรรคหนึ่งและเจ้าของสัตว์มาขอรับขอรับสัตว์คืนภายในกำหนดเวลาตามข้อ ๑๒
เจ้าของสัตว์ต้องเป็นผู้เสียค่าเลี้ยงดูตามจำนวนที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นได้จ่ายไปจริง

ข้อ
๑๕ หากเจ้าของสัตว์ปฏิบัติไม่ถูกต้องตามพระราชบัญญัติสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕
กฎกระทรวงหรือประกาศที่ออกตามพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕
หรือข้อบัญญัตินี้ หรือคำสั่งของเจ้าพนักงานท้องถิ่นที่กำหนดไว้เกี่ยวกับการเลี้ยงสัตว์หรือปล่อยสัตว์
ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่น มีอำนาจสั่งให้เจ้าของสัตว์แก้ไขหรือปรับปรุงให้ถูกต้องได้
และถ้าเจ้าของสัตว์ไม่แก้ไขหรือถ้าการเลี้ยงสัตว์หรือปล่อยสัตว์นั้นจะก่อให้เกิดหรือมีเหตุอันควรสงสัยว่าจะเกิดอันตรายอย่างร้ายแรงต่อสุขภาพของประชาชน
นอกจากจะต้องระวางโทษปรับตามข้อบัญญัตินี้แล้ว
ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นมีอำนาจจับสัตว์
และนำสัตว์ไปไว้ในที่สำหรับกักสัตว์ที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นกำหนด
หรือเจ้าพนักงานท้องถิ่นจะสั่งให้ผู้นั้นหยุดเลี้ยงสัตว์ทันที
เป็นการชั่วคราวจนกว่าจะเป็นที่พอใจแก่เจ้าพนักงานท้องถิ่นว่าปราศจากอันตรายแล้วก็ได้
คำสั่งของเจ้าพนักงานท้องถิ่นตามวรรคหนึ่ง
ให้กำหนดระยะเวลาที่จะต้องปฏิบัติตามคำสั่งไว้ตามสมควรแต่ต้องไม่น้อยกว่าเจ็ดวันเว้นแต่เป็นกรณีมีคำสั่งให้หยุดดำเนินการทันที

ข้อ
๑๖ กรณีการเลี้ยงสัตว์ในสถานที่ของเอกชนหรือทางสาธารณะก่อให้เกิดเหตุเดือดร้อนรำคาญต่อผู้อื่น
ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นมีอำนาจออกคำสั่งเป็นหนังสือให้เจ้าของสัตว์
หรือผู้ครอบครองสถานที่เลี้ยงสัตว์ ระงับเหตุรำคาญภายในเวลาอันควร
และถ้าเห็นสมควรจะให้กระทำโดยวิธีใดเพื่อระงับเหตุรำคาญนั้น
หรือสมควรกำหนดวิธีการเพื่อป้องกันมิให้มีเหตุรำคาญนั้น หรือสมควรกำหนดวิธีการ
เพื่อป้องกันมิให้มีเหตุรำคาญขึ้นอีกในอนาคตให้ระบุไว้ในคำสั่งนั้น 

ข้อ
๑๗ เพื่อปฏิบัติการให้เป็นไปตามพระราชบัญญัติการสาธารณสุข
พ.ศ. ๒๕๓๕ และข้อบัญญัตินี้ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นและเจ้าพนักงานสาธารณสุขมีอำนาจ
ดังต่อไปนี้
(๑)
มีหนังสือเรียกบุคคลใด ๆ มาให้ถ้อยคำหรือแจ้งข้อเท็จจริง หรือทำคำชี้แจง
เป็นหนังสือหรือให้ส่งเอกสารเพื่อตรวจสอบหรือเพื่อประกอบการพิจารณา 
(๒)
เข้าไปในอาคารหรือสถานที่ใด ๆ
ในระหว่างพระอาทิตย์ขึ้นและพระอาทิตย์ตกหรือในเวลาทำการเพื่อตรวจสอบ
หรือควบคุมเพื่อให้เป็นไปตามข้อบัญญัตินี้ หรือตามพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ.
๒๕๓๕ ในการนี้ให้มีอำนาจสอบถามข้อเท็จจริงหรือเรียกหนังสือหรือหลักฐาน
ที่เกี่ยวข้องจากเจ้าของหรือผู้ครอบครองสถานที่นั้น 
(๓)
แนะนำให้เจ้าของสัตว์ปฏิบัติให้ถูกต้องตามข้อบัญญัติหรือตามพระราชบัญญัติ
ผู้ได้รับใบอนุญาตหรือหนังสือรับรองการแจ้งปฏิบัติให้ถูกต้องตามเงื่อนไขในใบอนุญาตหรือหนังสือรับรองการแจ้งหรือตามข้อบัญญัตินี้
(๔)
ยึดหรืออายัดสิ่งของใด ๆ ที่อาจก่อให้เกิดอันตรายต่อสุขภาพของประชาชน
เพื่อประโยชน์ในการดำเนินคดีหรือเพื่อไปทำลายในกรณีจำเป็น 
(๕)
เก็บหรือนำสินค้าหรือสิ่งของใด ๆ ที่สงสัยว่าไม่ถูกสุขลักษณะ
หรืออาจก่อให้เกิดเหตุรำคาญจากอาคารหรือสถานที่ใด ๆ เป็นปริมาณพอสมควร
เพื่อเป็นตัวอย่างในการตรวจสอบได้โดยไม่ต้องใช้ราคา 

ข้อ
๑๘ ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นมีอำนาจแต่งตั้งพนักงานส่วนท้องถิ่นเพื่อให้ปฏิบัติหน้าที่ตามมาตรา
๔๔ วรรคหนึ่งแห่งพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕
ในเขตอำนาจขององค์การบริหารส่วนตำบลหนองกอมเกาะ ในเรื่องใดหรือทุกเรื่องก็ได้ 

ข้อ
๑๙ ผู้ใดฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามข้อบัญญัตินี้ต้องระวางโทษตามที่กำหนดไว้ในบทกำหนดโทษแห่งพระราชบัญญัติการสาธารณสุข
พ.ศ. ๒๕๓๕ 

ข้อ
๒๐ ให้นายกองค์การบริหารส่วนตำบลหนองกอมเกาะเป็นผู้รักษาการให้เป็นไปตามข้อบัญญัตินี้
และให้มีอำนาจออกระเบียบ ประกาศ หรือคำสั่ง
เพื่อปฏิบัติการให้เป็นไปตามข้อบัญญัตินี้


ประกาศ
ณ วันที่ ๑ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๕๙ 
อุดร บุญจันทร์ 
นายกองค์การบริหารส่วนตำบลหนองกอมเกาะ




ภูมิกิติ/จัดทำ
๑๗ เมษายน ๒๕๖๑

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๓๕/ตอนพิเศษ ๖๕ ง/หน้า ๑๓๘/๒๑ มีนาคม ๒๕๖๑