ประกาศกระทรวงมหาดไทย
ประกาศกระทรวงมหาดไทย
เรื่อง
กำหนดบริเวณห้ามก่อสร้าง ดัดแปลง
หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภทในพื้นที่บางส่วน
ในท้องที่ตำบลเกิ้ง
ตำบลท่าสองคอน ตำบลตลาด ตำบลแก่งเลิงจาน
และตำบลแวงน่าง
อำเภอเมืองมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม
 

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๑๓
แห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. ๒๕๒๒
อันเป็นพระราชบัญญัติที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคล
ซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๑ มาตรา ๓๕ มาตรา ๔๘ มาตรา ๔๙ และมาตรา ๕๐
ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยบัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยโดยคำแนะนำของอธิบดีกรมโยธาธิการและผังเมืองจึงออกประกาศกระทรวงมหาดไทยไว้
ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ ในประกาศกระทรวงมหาดไทยนี้
อาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่ง
หมายความว่า อาคารที่ใช้ประโยชน์เพื่อการพาณิชยกรรมในอาคารหลังเดียวหรือหลายหลัง
ที่มีพื้นที่ใช้สอยอาคารรวมกันเพื่อประกอบกิจการขายปลีกขายส่งสินค้าอุปโภคและบริโภคหลายประเภทที่ใช้ในชีวิตประจำวัน
ตั้งแต่ ๓๐๐ ตารางเมตรขึ้นไป แต่ไม่หมายความรวมถึง
ตลาดตามกฎหมายว่าด้วยการสาธารณสุข และอาคารที่ใช้ดำเนินการเพื่อส่งเสริมหรือจำหน่ายสินค้า
ซึ่งเป็นผลิตผลหรือผลิตภัณฑ์ของชุมชน 
บริเวณที่ ๑
หมายความว่า พื้นที่บริเวณ ดังต่อไปนี้
ทิศเหนือ จดริมฝั่งแม่น้ำชี ฝั่งตะวันตก
ตรงจุดที่อยู่ตามแนวขนานกับเขตเทศบาลเมืองมหาสารคาม ทางทิศเหนือ ระยะ ๑,๐๐๐ เมตร 
ทิศตะวันออก เลียบแนวเขตเทศบาลเมืองมหาสารคามไปทางทิศตะวันออกและทิศใต้
ถึงหลักเขตที่ ๑๐ และต่อเป็นเส้นตรงจากแนวเขตเทศบาลเมืองมหาสารคามที่หลักเขตที่ ๑๐
จนถึงตรงจุดที่อยู่ห่างจากศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๒๓ ตอนเลี่ยงเมือง
ตามแนวเส้นขนานระยะ ๕๐๐ เมตร 
ทิศใต้ เป็นเส้นขนานระยะ ๕๐๐ เมตร
กับศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๒๓ ตอนเลี่ยงเมือง และเส้นขนานระยะ ๕๐๐ เมตร
กับศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๒๓ ไปอำเภอบรบือ บรรจบห้วยคะคางฝั่งใต้
และเลียบห้วยคะคางฝั่งใต้ บรรจบทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๒๓ ฟากตะวันตก 
ทิศตะวันตก เลียบริมฝั่งแก่งเลิงจานด้านตะวันตก
ถึงจุดที่อยู่ห่างตามแนวขนานกับศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๒๓ ตอนเลี่ยงเมือง
เป็นระยะ ๗๐๐ เมตร เป็นเส้นตั้งฉากกับศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๒๐๘
ตรงจุดที่ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๒๓ ตอนเลี่ยงเมือง บรรจบกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข
๒๐๘ ไปทางทิศตะวันตก ตามแนวทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๒๐๘ เป็นระยะ ๗๐๐ เมตร
ไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือผ่านทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๒๐๘ บรรจบกับแนวเส้นขนานระยะ
๑,๐๐๐
เมตร กับแนวเส้นเขตเทศบาล เป็นเส้นขนานระยะ ๑,๐๐๐
เมตร กับแนวเขตเทศบาลไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือจนบรรจบกับจุดเริ่มต้น
เว้นแต่พื้นที่บริเวณที่ ๒ 
บริเวณที่ ๒
หมายความว่า พื้นที่บริเวณดังต่อไปนี้
๒.๑ ทิศเหนือ จดเส้นขนานระยะ ๕๐๐ เมตร
กับศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๒๐๘ และห้วยคะคาง ฝั่งใต้ 
ทิศตะวันออก จดทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๒๑๓
ฟากตะวันตก 
ทิศใต้ จดสำนักงานทางหลวงชนบทจังหวัดมหาสารคาม
องค์การบริหารส่วนจังหวัดมหาสารคาม มหาวิทยาลัยมหาสารคาม และทางหลวงแผ่นดินหมายเลข
๒๐๘ ฟากเหนือ 
ทิศตะวันตก จดเส้นตั้งฉากระยะ ๕๐๐ เมตร
กับศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๒๐๘ ตรงจุดที่อยู่ห่างจากทางหลวงแผ่นดินหมายเลข
๒๓ ตอนเลี่ยงเมือง ตัดกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๒๐๘
ไปทางทิศตะวันออกตามทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๒๐๘ ระยะ ๒๕๐ เมตร 
๒.๒ ทิศเหนือ จดทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๒๐๘ ฟากใต้
ทิศตะวันออก จดห้วยคะคาง ฝั่งตะวันตก
และฝั่งเหนือ
ทิศใต้ จดสถาบันราชภัฏมหาสารคาม และเส้นขนานระยะ
๗๐๐ เมตร กับศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๒๐๘ 
ทิศตะวันตก จดเขตเทศบาลเมืองมหาสารคาม
และวิทยาลัยพลศึกษามหาสารคาม 
๒.๓ ทิศเหนือ จดสถาบันราชภัฏมหาสารคาม
มหาวิทยาลัยมหาสารคามและสนามศูนย์พลศึกษาและกีฬาจังหวัดมหาสารคาม ถนนนครสวรรค์
ฟากใต้ เส้นตั้งฉากระยะ ๑๐๐ เมตร กับศูนย์กลางถนนนครสวรรค์ ตรงจุดที่ถนนนครสวรรค์บรรจบกับถนนอรรถบัญชา
ไปทางทิศตะวันตก ตามแนวถนนนครสวรรค์เป็นระยะ ๑๐๐ เมตร เป็นเส้นขนานระยะ ๑๐๐ เมตร
กับศูนย์กลางถนนนครสวรรค์ ไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ เป็นระยะ ๕๕๐ เมตร เป็นเส้นตั้งฉากกับศูนย์กลางถนนนครสวรรค์
ไปทางทิศเหนือ จดถนนนครสวรรค์ ฟากใต้ 
ทิศตะวันออก จดถนนนครสวรรค์ ฟากใต้
จดวิทยาลัยเทคนิคมหาสารคามและสำนักงานสหกรณ์จังหวัดมหาสารคาม
ทิศใต้ จดถนนสมถวิลราษฎร์ ฟากเหนือ ถนนสหราษฎร์
ฟากตะวันตก และเส้นขนานระยะ ๑๕๐ เมตร กับศูนย์กลางถนนสมถวิลราษฎร์ 
ทิศตะวันตก จดเส้นขนานระยะ ๑๕๐ เมตร กับศูนย์กลางถนนธรรมรงค์สวัสดิ์เส้นขนานระยะ
๑๕๐ เมตร กับศูนย์กลางถนนศรีสวัสดิ์ดำเนิน และสถาบันราชภัฏมหาสารคาม 
๒.๔ ทิศเหนือ จดถนนศูนย์ร่วมจิต ฟากตะวันออก 
ทิศตะวันออก จดถนนถีนานนท์ ฟากตะวันตก 
ทิศใต้ จดเส้นตั้งฉากกับศูนย์กลางถนนถีนานนท์
ตรงจุดที่ถนนถีนานนท์บรรจบกับถนนนครสวรรค์ ไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ
ตามแนวถนนถีนานนท์ เป็นระยะ ๓๕๐ เมตร ไปทางทิศตะวันตก
จดแนวเขตวัดปัจฉิมทัศน์ด้านตะวันตก 
๒.๕ ทิศเหนือ จดถนนจุฑางกูร ฟากใต้
ทิศตะวันออก จดถนนผดุงวิถี ฟากตะวันตก
ถนนมหาชัยดำริห์ ฟากเหนือ โรงเรียนหลักเมืองมหาสารคาม
ทิศใต้ จดถนนนครสวรรค์ ฟากเหนือ ถนนธัญญารัตน์
ฟากตะวันออก เส้นขนานระยะ ๑๕๐ เมตร กับศูนย์กลางถนนนครสวรรค์
ไปทางทิศตะวันตกบรรจบกับเส้นขนานระยะ ๕๐ เมตร กับศูนย์กลางถนนถีนานนท์
ทิศตะวันตก เป็นเส้นขนานระยะ ๕๐ เมตร
กับศูนย์กลางถนนถีนานนท์ไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ บรรจบกับเส้นขนานระยะ ๕๐ เมตร
กับศูนย์กลางถนนราษฎร์อุทิศ และถนนถีนานนท์ ฟากตะวันออก 
๒.๖ ทิศเหนือ
จดเริ่มจากจุดที่ถนนผดุงวิถีตัดกับถนนมหาชัยดำริห์ ไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ
ตามแนวถนนผดุงวิถี ระยะประมาณ ๓๗๐ เมตร เป็นเส้นตรงไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้
บรรจบกับถนนมนตรีบำรุง ตรงจุดที่ห่างจากถนนมนตรีบำรุงบรรจบกับถนนมหาชัยดำริห์
ไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ ตามแนวถนนมนตรีบำรุง ระยะประมาณ ๔๑๐ เมตร
และเลียบไปตามแนวถนนทีมของเราฟากใต้ 
ทิศตะวันออก จดเส้นขนานระยะ ๓๐๐ เมตร
กับศูนย์กลางถนนมนตรีบำรุง และถนนนครสวรรค์ ฟากเหนือ บรรจบกับเส้นตั้งฉากกับศูนย์กลาง
ถนนนครสวรรค์ ที่บริเวณทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๒๐๔๐ บรรจบกับถนนนครสวรรค์
ไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ ตามแนวเส้นขนานระยะ ๒๐๐ เมตร
กับศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๒๓ จนบรรจบกับเส้นตั้งฉากกับศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข
๒๓ ที่บริเวณห่างจากจุดที่ถนนสาธารณะไม่ปรากฏชื่อบรรจบกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๒๓
ไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ ตามแนวทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๒๓ เป็นระยะ ๑,๐๐๐
เมตร 
ทิศใต้ จดทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๒๓ ฟากเหนือ
ถนนสมถวิลราษฎร์ ฟากเหนือ 
ทิศตะวันตก จดถนนสารคามผดุง ฟากตะวันออก
ถนนมหาชัยดำริห์ ฟากเหนือ และถนนผดุงวิถี ฟากตะวันออก 
๒.๗ ทิศเหนือ จดแนวคลองสมถวิลราษฎร์ ฝั่งใต้ 
ทิศตะวันออก จดโรงพยาบาลมหาสารคาม และถนนผดุงวิถี
ฟากตะวันตก 
ทิศใต้ จดเส้นขนานระยะ ๒๐๐ เมตร
กับศูนย์กลางคลองส่งน้ำชลประทาน ไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ และทิศตะวันตก 
ทิศตะวันตก จดทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๒๓
ตอนเลี่ยงเมือง ถนนศรีสวัสดิ์รัตนโกสินทร์ ฟากตะวันออก 
๒.๘ ทิศเหนือ จดเส้นขนานระยะ ๒๐๐ เมตร
กับศูนย์กลางถนนเลียบคลองสมถวิลราษฎร์
ไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้จนบรรจบกับเส้นตั้งฉากกับศูนย์กลางถนนเลียบคลองสมถวิลราษฎร์
ตรงจุดที่ห่างจากถนนเลียบคลองสมถวิลราษฎร์บรรจบกับถนนบูรพาอุทิศ ๗
ฟากตะวันออกไปทางทิศตะวันตกตามแนวถนนเลียบคลองสมถวิลราษฎร์ เป็นระยะ ๓๐๐ เมตร
และไปตามแนวถนนเลียบคลองสมถวิลราษฎร์ จนบรรจบกับถนนนครสวรรค์ ฟากใต้
และทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๒๓ ฟากใต้ 
ทิศตะวันออก จดเส้นตั้งฉากกับศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข
๒๓ ตรงจุดที่อยู่ห่างจากถนนสาธารณะไม่ปรากฏชื่อ บรรจบกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๒๓
ไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ ตามแนวทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๒๓ เป็นระยะ ๑,๐๐๐ เมตร 
ทิศใต้ จดเส้นขนานระยะ ๓๐๐ เมตร
กับศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๒๓ บรรจบกับเส้นขนานระยะ ๗๐๐ เมตร
กับศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๒๐๔๐ ไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้
บรรจบเส้นขนานระยะ ๒๐๐ เมตร กับศูนย์กลางคลองส่งน้ำชลประทาน ไปทางทิศตะวันตก 
ทิศตะวันตก จดถนนผดุงวิถี ฟากตะวันออก 
ทั้งนี้ ไม่รวมถึงสถานที่ราชการ สถาบันการศึกษา
และศาสนสถาน 
ทั้งนี้ ตามแผนที่ท้ายประกาศกระทรวงมหาดไทยนี้ 

ข้อ ๒ ให้กำหนดพื้นที่บางส่วนในท้องที่ตำบลเกิ้ง
ตำบลท่าสองคอน ตำบลตลาด ตำบลแก่งเลิงจาน และตำบลแวงน่าง อำเภอเมืองมหาสารคาม
จังหวัดมหาสารคาม ภายในบริเวณแนวเขตตามแผนที่ท้ายประกาศกระทรวงมหาดไทยนี้เป็นบริเวณห้ามก่อสร้างอาคารชนิดและบางประเภท
ดังต่อไปนี้ 
(ก) ภายในบริเวณที่ ๑
ห้ามบุคคลใดก่อสร้างอาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่ง 
(ข) ภายในบริเวณที่ ๒
ห้ามบุคคลใดก่อสร้างอาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่ง
เว้นแต่อาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งที่มีพื้นที่ใช้สอยอาคารรวมกันเพื่อประกอบกิจการขายปลีกขายส่ง
สินค้าอุปโภคและบริโภคหลายประเภทที่ใช้ในชีวิตประจำวัน ตั้งแต่ ๓๐๐ ตารางเมตร
แต่ไม่เกิน ๑,๐๐๐
ตารางเมตร แต่ทั้งนี้จะต้องเป็นไปตามข้อกำหนด ดังต่อไปนี้ 
(๑)
ที่ดินแปลงที่ตั้งอาคารจะต้องอยู่ติดถนนสาธารณะที่มีช่องทางจราจร ไม่น้อยกว่า ๔
ช่องทาง หรือมีขนาดเขตทางไม่น้อยกว่า ๒๐ เมตร
และจะต้องบรรจบกับถนนสาธารณะที่มีขนาดเขตทางที่เท่ากันหรือมากกว่า 
(๒)
แนวศูนย์กลางปากทางเข้าออกของรถยนต์ต้องอยู่ห่างจากทางร่วมทางแยกที่เป็นทางบรรจบกันของถนนสาธารณะที่มีขนาดเขตทางตั้งแต่
๑๔ เมตรขึ้นไป ไม่น้อยกว่า ๑๐๐ เมตร 
(๓)
มีอัตราส่วนของพื้นที่อาคารคลุมดินต่อพื้นที่ของแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคาร
ไม่เกิน ๐.๓ 
(๔)
มีอัตราส่วนของพื้นที่ใช้สอยรวมของอาคารต่อพื้นที่ของแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคารไม่เกิน
๑.๕ 
(๕) มีอัตราส่วนของพื้นที่ว่างที่จัดให้เป็นสวน
หรือบริเวณปลูกต้นไม้หรือการนันทนาการต่อพื้นที่ของแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคาร
ไม่น้อยกว่าร้อยละ ๒๐ 
(๖) มีที่ว่างด้านหน้าของอาคาร
ห่างจากเขตทางของถนนสาธารณะไม่น้อยกว่า ๕๐ เมตร
โดยวัดระยะจากขอบนอกสุดของอาคารถึงริมเขตทางด้านที่ติดกับแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคาร
(๗) มีที่ว่างด้านข้าง และด้านหลังของอาคาร
ห่างจากเขตที่ดินของผู้อื่นหรือเขตทางของถนนสาธารณะไม่น้อยกว่า ๑๕ เมตร
โดยวัดระยะจากขอบนอกสุดของอาคารถึงเขตที่ดินของผู้อื่นหรือริมเขตทางด้านที่ติดกับแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคาร
(๘) อาคารที่มีความสูงเกิน ๑๐ เมตร
ต้องมีระยะห่างจากแนวเขตที่ดิน
ซึ่งเป็นที่ตั้งอาคารศูนย์ราชการหลักของจังหวัดหรืออำเภอ ศาสนสถาน โบราณสถาน
สถานศึกษา ไม่น้อยกว่า ๕๐๐ เมตร
โดยวัดระยะจากขอบนอกสุดของอาคารที่ขออนุญาตถึงแนวเขตที่ดินของสถานที่ดังกล่าว 
(๙) มีที่จอดรถยนต์ไม่น้อยกว่า ๑
คันต่อพื้นที่อาคาร ๒๐ ตารางเมตร เศษของ ๒๐ ตารางเมตร ให้คิดเป็น ๒๐ ตารางเมตร 
(๑๐) ที่พักมูลฝอย
ต้องมีระยะห่างจากเขตที่ดินของผู้อื่นหรือถนนสาธารณะไม่น้อยกว่า ๑๐ เมตร
และต้องมีระยะห่างจากสถานที่ประกอบอาหารและสถานที่เก็บอาหารไม่น้อยกว่า ๔ เมตร
แต่ถ้าที่พักมูลฝอยมีขนาดความจุเกิน ๓ ลูกบาศก์เมตร
ต้องมีระยะห่างจากสถานที่ดังกล่าวไม่น้อยกว่า ๑๐ เมตร
และสามารถขนย้ายมูลฝอยได้โดยสะดวก

ข้อ ๓ ภายในบริเวณพื้นที่ที่กำหนดตามข้อ ๒
ห้ามบุคคลใดดัดแปลงหรือเปลี่ยนการใช้อาคารใดๆ ให้เป็นอาคารชนิดหรือประเภทที่มีลักษณะต้องห้ามตามที่กำหนดในข้อ
๒ 

ข้อ ๔ ประกาศกระทรวงมหาดไทยนี้มิให้ใช้บังคับแก่อาคารที่มีอยู่แล้วในพื้นที่ตามข้อ
๒ ก่อนหรือในวันที่ประกาศกระทรวงมหาดไทยนี้ใช้บังคับ
แต่ห้ามดัดแปลงหรือเปลี่ยนการใช้อาคารดังกล่าวให้เป็นอาคารชนิดหรือประเภทที่มีลักษณะต้องห้ามตามที่กำหนดในข้อ
๒

ข้อ ๕
ประกาศกระทรวงมหาดไทยนี้มิให้ใช้บังคับแก่อาคารที่ได้รับอนุญาตหรือใบรับแจ้งการก่อสร้าง
ดัดแปลง
หรือเปลี่ยนการใช้ตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคารหรือที่ได้รับอนุญาตตามกฎหมายเฉพาะว่าด้วยกิจการนั้น
ก่อนวันที่ประกาศกระทรวงมหาดไทยนี้ใช้บังคับและยังก่อสร้าง ดัดแปลง
หรือเปลี่ยนการใช้ไม่แล้วเสร็จ
แต่จะขอเปลี่ยนแปลงการอนุญาตหรือการแจ้งให้เป็นการขัดต่อประกาศกระทรวงมหาดไทยนี้ไม่ได้

ข้อ ๖[๑]
ประกาศกระทรวงมหาดไทยนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป


ประกาศ
ณ วันที่ ๒ กันยายน พ.ศ. ๒๕๔๖
ประมวล
รุจนเสรี
รัฐมนตรีช่วยว่าการฯ
ปฏิบัติราชการแทน
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย



























ณัฐดนัย/พิมพ์
๒๓
พฤษภาคม ๒๕๕๐
ฐิติพงษ์/ตรวจ
๒๐
พฤศจิกายน ๒๕๕๐

[๑]ราชกิจจานุเบกษา เล่ม
๑๒๐ (เล่มที่ ๙)/ตอนพิเศษ ๑๐๑ ง/หน้า ๒๘/๔ กันยายน ๒๕๔๖