ระเบียบสำนักงานกลางชั่งตวงวัด
ระเบียบสำนักงานกลางชั่งตวงวัด
ว่าด้วยหลักเกณฑ์
วิธีการ และเงื่อนไข การตรวจสอบและให้คำรับรองเครื่องวัดความยาว
ของผู้รับใบอนุญาตเป็นผู้ตรวจสอบและให้คำรับรองเครื่องวัดความยาว
พ.ศ.
๒๕๕๐
 

เพื่อให้ผู้รับใบอนุญาตเป็นผู้ตรวจสอบและให้คำรับรองเครื่องวัดความยาวสามารถตรวจสอบและให้คำรับรองเครื่องวัดความยาวได้อย่างเหมาะสมและมีระบบ

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๖ (๕) และมาตรา ๔๒ แห่งพระราชบัญญัติมาตราชั่งตวงวัด
พ.ศ. ๒๕๔๒ อันเป็นพระราชบัญญัติที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคล
ซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๒ มาตรา ๓๓ มาตรา ๔๑ และมาตรา ๔๓ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
บัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย อธิบดีกรมการค้าภายใน จึงออกระเบียบไว้
ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑
ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบสำนักงานกลางชั่งตวงวัด
ว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขการตรวจสอบและให้คำรับรองเครื่องวัดความยาวของผู้รับใบอนุญาตเป็นผู้ตรวจสอบและให้คำรับรองเครื่องวัดความยาว
พ.ศ. ๒๕๕๐

ข้อ ๒[๑]
ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ ๓
ในระเบียบนี้
เครื่องวัดความยาว หมายความว่า
เครื่องวัดความยาวชนิดสายแถบโลหะม้วนกลับอัตโนมัติเครื่องวัดความยาวชนิดบรรทัดตรง เครื่องวัดความยาวชนิดสายแถบที่ทำด้วยใยแก้วสังเคราะห์และเครื่องวัดความยาวชนิดสายแถบโลหะ

ข้อ ๔
ให้อธิบดีกรมการค้าภายในเป็นผู้รักษาการตามระเบียบนี้

หมวด
๑
การตรวจสอบลักษณะเครื่องวัดความยาว
ขั้นหมายมาตรา
และช่องขั้นหมายมาตรา
 

ข้อ ๕
การตรวจสอบลักษณะเครื่องวัดความยาวให้ตรวจสอบเกี่ยวกับเครื่องหมายเฉพาะตัว
ชื่อหรือเครื่องหมายการค้า รุ่น เลขลำดับประจำเครื่อง พิกัดกำลัง ขั้นหมายมาตราช่องขั้นหมายมาตรา
ขั้นหมายมาตราเผื่อทุกเครื่อง หากไม่ครบถ้วนห้ามมิให้ดำเนินการตรวจสอบในขั้นตอนต่อไป
กรณีที่เครื่องวัดความยาวแสดงทั้งมาตราเมตริกและมาตราวัดหน่วยอื่นต้องมีข้อความ
ใช้วัดซื้อขายเฉพาะมาตราเมตริกเท่านั้น

ข้อ ๖
การตรวจสอบลักษณะขั้นหมายมาตราและช่องขั้นหมายมาตราของเครื่องวัดความยาวให้ใช้วิธีการสุ่มตัวอย่าง
ดังนี้
(๑) เครื่องวัดความยาวชนิดสายแถบที่ทำด้วยใยแก้วสังเคราะห์
ให้สุ่มตัวอย่างมาตรวจสอบจำนวน ๕ เครื่องของจำนวน ๑๐,๐๐๐ เครื่องของทุกๆ
พิกัดกำลังรวมกัน หากการตรวจสอบเครื่องวัดความยาวชนิดดังกล่าวไม่ครบจำนวน ๑๐,๐๐๐
เครื่อง ให้ถือว่าเป็น ๑๐,๐๐๐ เครื่อง
(๒) เครื่องวัดความยาวชนิดสายแถบโลหะม้วนกลับอัตโนมัติหรือเครื่องวัดความยาวชนิดบรรทัดตรงหรือเครื่องวัดความยาวชนิดสายแถบโลหะ
ให้สุ่มตัวอย่างมาตรวจสอบจำนวน ๕ เครื่องของจำนวน ๑๐,๐๐๐ เครื่อง
ของแต่ละพิกัดกำลังของแต่ละชนิด หากการตรวจสอบเครื่องวัดความยาวชนิดดังกล่าวแต่ละพิกัดกำลังไม่ครบจำนวน
๑๐,๐๐๐ เครื่อง ให้ถือว่าเป็น ๑๐,๐๐๐ เครื่อง

ข้อ ๗
การตรวจสอบความกว้างของขั้นหมายมาตราให้ตรวจสอบเครื่องวัดความยาวที่ได้จากการสุ่มตัวอย่าง
ตามข้อ ๖ (๑) หรือข้อ ๖ (๒) แล้วแต่กรณี โดยวัดความกว้างของขั้นหมายมาตรา ที่ตำแหน่งใดตำแหน่งหนึ่ง
ความกว้างของขั้นหมายมาตราต้องไม่กว้างกว่ากึ่งหนึ่งของช่องขั้นหมายมาตราเล็กสุด และไม่เกิน
๐.๗๕ มิลลิเมตร ถ้าช่องขั้นหมายมาตรากว้างมากกว่า ๒ เซนติเมตร ความกว้างของขั้นหมายมาตรา
ต้องไม่มากกว่า ๒ มิลลิเมตรให้ถือว่าผ่านการตรวจสอบ
การตรวจสอบความกว้างของขั้นหมายมาตราตามวรรคหนึ่ง
หากเครื่องวัดความยาวเครื่องใดเครื่องหนึ่งไม่ผ่านการตรวจสอบให้ทำการตรวจสอบความกว้างของขั้นหมายมาตราของเครื่องวัดความยาวทุกเครื่องตามข้อ
๖

ข้อ ๘
การตรวจสอบความกว้างของช่องขั้นหมายมาตราให้ตรวจสอบเครื่องวัดความยาวที่ได้จากการสุ่มตัวอย่าง
ตามข้อ ๖ (๑) หรือข้อ ๖ (๒) แล้วแต่กรณี โดยวัดความกว้างของช่องขั้นหมายมาตราที่ตำแหน่งใดตำแหน่งหนึ่งให้กระทำโดยวิธีใดวิธีหนึ่ง
ดังนี้
(๑) วัดความกว้างระหว่างขอบด้านขวาของขั้นหมายมาตราที่อยู่ติดกัน
หรือ
(๒) วัดความกว้างระหว่างกึ่งกลางขั้นหมายมาตราที่อยู่ติดกัน
หรือ
(๓) วัดความกว้างระหว่างขอบด้านซ้ายของขั้นหมายมาตราที่อยู่ติดกัน
การตรวจสอบความกว้างของช่องขั้นหมายมาตราตามวรรคหนึ่ง
ความกว้างของช่องขั้นหมายมาตราที่วัดได้ต้องมีความกว้างไม่เกินอัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดตามที่กำหนดดังต่อไปนี้ให้ถือว่าผ่านการตรวจสอบ
(๑) อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดของช่องขั้นหมายมาตราสำหรับเครื่องวัดความยาวชนิดสายแถบโลหะม้วนกลับอัตโนมัติ
เครื่องวัดความยาวชนิดบรรทัดตรง เครื่องวัดความยาวชนิดสายแถบโลหะให้มีทั้งฝ่ายมากและฝ่ายน้อยตามตาราง
ดังต่อไปนี้
ช่องขั้นหมายมาตรา
อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด
ไม่เกิน
  ๑ มิลลิเมตร
๐.๒
  มิลลิเมตร
มากกว่า
  ๑ มิลลิเมตร แต่ไม่เกิน ๑ เซนติเมตร
๐.๔
  มิลลิเมตร
มากกว่า
  ๑ เซนติเมตร
๐.๕
  มิลลิเมตร
(๒) อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดของช่องขั้นหมายมาตราสำหรับเครื่องวัดความยาวชนิดสายแถบที่ทำด้วยใยแก้วสังเคราะห์ให้มีทั้งฝ่ายมากและฝ่ายน้อยตามตาราง
ดังต่อไปนี้
ช่องขั้นหมายมาตรา
อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด
ไม่เกิน
  ๑ มิลลิเมตร
๐.๓
  มิลลิเมตร
มากกว่า
  ๑ มิลลิเมตร แต่ไม่เกิน ๑ เซนติเมตร
๐.๖
  มิลลิเมตร
มากกว่า
  ๑ เซนติเมตร
๑.๐
  มิลลิเมตร
หากเครื่องวัดความยาวเครื่องใดเครื่องหนึ่งไม่ผ่านการตรวจสอบให้ทำการตรวจสอบความกว้างของช่องขั้นหมายมาตราของเครื่องวัดความยาวทุกเครื่องตามข้อ
๖

ข้อ ๙
การตรวจสอบความกว้างของช่องขั้นหมายมาตราสองช่องที่อยู่ติดกันให้ตรวจสอบเครื่องวัดความยาวที่ได้จากการสุ่มตัวอย่าง
ตามข้อ ๖ (๑) หรือข้อ ๖ (๒) แล้วแต่กรณี โดยวัดความกว้างของช่องขั้นหมายมาตราสองช่องที่อยู่ติดกันที่ตำแหน่งใดตำแหน่งหนึ่งให้กระทำโดยวิธีใดวิธีหนึ่ง
ดังนี้
(๑) วัดความกว้างระหว่างขอบด้านขวาของขั้นหมายมาตราที่อยู่ติดกันจำนวนสองช่องขั้นหมายมาตราที่อยู่ติดกัน
หรือ
(๒) วัดความกว้างระหว่างกึ่งกลางขั้นหมายมาตราของขั้นหมายมาตราที่อยู่ติดกันจำนวนสองช่องขั้นหมายมาตราที่อยู่ติดกัน
หรือ
(๓) วัดความกว้างระหว่างขอบด้านซ้ายของขั้นหมายมาตราที่อยู่ติดกันจำนวนสองช่องขั้นหมายมาตราที่อยู่ติดกัน
การตรวจสอบความกว้างของช่องขั้นหมายมาตราสองช่องที่อยู่ติดกันตามวรรคหนึ่ง
ความกว้างของช่องขั้นหมายมาตราสองช่องที่อยู่ติดกันที่วัดได้ ต้องมีความกว้างแตกต่างกันไม่เกินอัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดตามที่กำหนดดังต่อไปนี้
ให้ถือว่าผ่านการตรวจสอบ
(๑) อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดของช่องขั้นหมายมาตราสองช่องที่อยู่ติดกันสำหรับเครื่องวัดความยาวชนิดสายแถบโลหะม้วนกลับอัตโนมัติ
เครื่องวัดความยาวชนิดบรรทัดตรง เครื่องวัดความยาวชนิดสายแถบโลหะให้มีทั้งฝ่ายมากและฝ่ายน้อยตามข้อ
๘ วรรคสอง (๑)
(๒) อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดของช่องขั้นหมายมาตราสองช่องที่อยู่ติดกันสำหรับเครื่องวัดความยาวชนิดสายแถบที่ทำด้วยใยแก้วสังเคราะห์ให้มีทั้งฝ่ายมากและฝ่ายน้อยตามข้อ
๘ วรรคสอง (๒)
หากเครื่องวัดความยาวเครื่องใดเครื่องหนึ่งไม่ผ่านการตรวจสอบให้ทำการตรวจสอบความกว้างของช่องขั้นหมายมาตราสองช่องที่อยู่ติดกันของเครื่องวัดความยาวทุกเครื่องตามข้อ
๖

ข้อ ๑๐
การตรวจสอบความกว้างของช่องขั้นหมายมาตราตามข้อ
๘ และข้อ ๙ ให้ตรวจสอบทุกระยะความยาวของเครื่องวัดความยาว ดังต่อไปนี้
(๑) ระยะระหว่าง ๐ ถึง ๕๐ เซนติเมตร
(๒) ระยะระหว่าง ๕๐ เซนติเมตร ถึง ๑๐๐ เซนติเมตร
(๓) ระยะระหว่าง ๕๐ เซนติเมตร ก่อนถึงกึ่งหนึ่งของพิกัดกำลัง
(๔) ระยะระหว่าง ๕๐ เซนติเมตร ก่อนถึงพิกัดกำลัง

หมวด
๒
การตรวจสอบความเที่ยงของเครื่องวัดความยาว
 

ข้อ ๑๑
การตรวจสอบระยะระหว่างขั้นหมายมาตราสองขั้นหมายมาตราที่ไม่ติดกัน
และระหว่างขั้นหมายมาตราศูนย์ถึงขั้นหมายมาตราสูงสุด ให้ใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างตามข้อ
๖ โดยอนุโลม
การตรวจสอบเครื่องวัดความยาวที่ได้จากการสุ่มตัวอย่างในวรรคหนึ่ง
ให้วัดระยะของเครื่องวัดความยาวจากขั้นหมายมาตราศูนย์ถึงตำแหน่งร้อยละ ๓๐ ของพิกัดกำลัง
จากขั้นหมายมาตราศูนย์ถึงตำแหน่งร้อยละ ๗๐ ของพิกัดกำลัง และจากขั้นหมายมาตราศูนย์ถึงตำแหน่งพิกัดกำลังในกรณีที่ระยะที่ได้ไม่เป็นเลขจำนวนเต็มให้ปัดขึ้นเป็นค่าของเลขจำนวนเต็มของหน่วยเมตร
ความเที่ยงของเครื่องวัดความยาวที่ตรวจสอบเมื่อเทียบกับแบบมาตราความคลาดเคลื่อนต้องไม่เกินอัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดที่กำหนดดังต่อไปนี้
ให้ถือว่าผ่านการตรวจสอบ
(๑) อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดของการตรวจสอบระยะระหว่างขั้นหมายมาตราสองขั้นหมายมาตราที่ไม่ติดกัน
และระหว่างขั้นหมายมาตราศูนย์ถึงขั้นหมายมาตราสูงสุด สำหรับเครื่องวัดความยาวชนิดสายแถบโลหะม้วนกลับอัตโนมัติ
เครื่องวัดความยาวชนิดบรรทัดตรง เครื่องวัด ความยาวชนิดสายแถบโลหะให้มีทั้งฝ่ายมากและฝ่ายน้อยได้ไม่เกินกว่าค่าที่ได้จากการคำนวณ
ตามสูตร ๐.๓ + ๐.๒ L มิลลิเมตร เมื่อ L
เท่ากับค่าความยาวระหว่างขั้นหมายมาตรา โดยมีค่าเป็นเลขจำนวนเต็มของหน่วยเมตรในกรณีที่ไม่เป็นเลขจำนวนเต็มให้ปัดขึ้นเป็นค่าของเลขจำนวนเต็ม
(๒) อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดของการตรวจสอบระยะระหว่างขั้นหมายมาตราสองขั้นหมายมาตราที่ไม่ติดกัน
และระหว่างขั้นหมายมาตราศูนย์ถึงขั้นหมายมาตราสูงสุด สำหรับเครื่องวัดความยาวชนิดสายแถบที่ทำด้วยใยแก้วสังเคราะห์ให้มีทั้งฝ่ายมากและฝ่ายน้อยได้ไม่เกินค่าที่ได้จากการคำนวณตามสูตร
๐.๖ + ๐.๔ L มิลลิเมตร เมื่อ L
เท่ากับค่าความยาวระหว่างขั้นหมายมาตรา โดยมีค่าเป็นเลขจำนวนเต็มของหน่วยเมตร ในกรณีที่ไม่เป็นเลขจำนวนเต็มให้ปัดขึ้นเป็นค่าของเลขจำนวนเต็ม
หากเครื่องวัดความยาวเครื่องใดเครื่องหนึ่งไม่ผ่านการตรวจสอบให้ทำการตรวจสอบระยะระหว่างขั้นหมายมาตราสองขั้นหมายมาตราที่ไม่ติดกัน
และระหว่างขั้นหมายมาตราศูนย์ถึงขั้นหมายมาตราสูงสุดของเครื่องวัดความยาวทุกเครื่อง

ข้อ ๑๒
การตรวจสอบระยะระหว่างขั้นหมายมาตราศูนย์ถึงขั้นหมายมาตราสูงสุด
ให้ทำการตรวจสอบเครื่องวัดความยาวทุกเครื่อง โดยวัดระยะระหว่างขั้นหมายมาตราศูนย์ถึงขั้นหมายมาตราสูงสุด
ความเที่ยงของเครื่องวัดความยาวที่ตรวจสอบได้เมื่อเทียบกับแบบมาตราความคลาดเคลื่อนต้องไม่เกินอัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดตามข้อ
๑๑ วรรคสาม (๑) หรือข้อ ๑๑ วรรคสาม (๒) ให้ถือว่าผ่านการตรวจสอบ

หมวด
๓
การให้คำรับรอง
 

ข้อ ๑๓
ให้ประทับเครื่องหมายคำรับรองลงบนเครื่องวัดความยาวที่ผ่านการตรวจสอบลักษณะเครื่องวัดความยาว
ขั้นหมายมาตรา และช่องขั้นหมายมาตราตามหมวด ๑ และการตรวจสอบความเที่ยงของเครื่องวัดความยาวตามหมวด
๒ โดยประทับเครื่องหมายคำรับรองไว้ที่ตำแหน่งขอบเริ่มศูนย์ของเครื่องวัดความยาว และออกหนังสือสำคัญแสดงการให้คำรับรองประจำเครื่องชั่งตวงวัดกรณีที่ใช้หนังสือสำคัญแสดงการให้คำรับรองประจำเครื่องชั่งตวงวัดแบบ
ชว. ๑๐๘ ให้เรียงเลขลำดับจากน้อยไปมาก เช่นเดียวกับเลขลำดับประจำเครื่องชั่งตวงวัด

ข้อ ๑๔
เครื่องวัดความยาวเครื่องใดที่ไม่ผ่านการตรวจสอบให้ทำลายมิให้ใช้ได้อีกต่อไปแล้วแจ้งสำนักงานกลางหรือสำนักงานสาขาทราบ

ข้อ ๑๕
ให้รายงานผลการตรวจสอบและให้คำรับรองเครื่องวัดความยาวตามแบบ
ชว. ตร. ๐๐๖ ท้ายระเบียบนี้ แล้วแจ้งสำนักงานกลางหรือสำนักงานสาขา พร้อมกับรายงานผลการปฏิบัติงานของผู้รับใบอนุญาตเป็นผู้ตรวจสอบและให้คำรับรองเครื่องชั่งตวงวัดตามระเบียบสำนักงานกลางชั่งตวงวัด
ว่าด้วยการรายงานผลการปฏิบัติงานของผู้รับใบอนุญาตเป็นผู้ตรวจสอบและให้คำรับรองเครื่องชั่งตวงวัด
พ.ศ. ๒๕๔๙ ลงวันที่ ๒๗ มกราคม พ.ศ. ๒๕๔๙


ประกาศ
ณ วันที่ ๑๔ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๐
ศิริพล
ยอดเมืองเจริญ
อธิบดีกรมการค้าภายใน
[เอกสารแนบท้าย]

๑.
รายงานผลการตรวจสอบและให้คำรับรองเครื่องวัดความยาว (ชว.ตร. ๐๐๖)

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)








วัชศักดิ์/ผู้จัดทำ
๙
ตุลาคม ๒๕๕๐

[๑]
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๔/ตอนพิเศษ ๑๔๕ ง/หน้า ๑/๒๘ กันยายน ๒๕๕๐