ประกาศกระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคม
ประกาศกระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคม
เรื่อง
มาตรฐานและหลักเกณฑ์เพื่อความปลอดภัยในการทำงาน
ในกิจการบรรทุกหรือขนถ่ายสินค้าเรือเดินทะเล
----------------------------

 โดยที่ประกาศกระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคม เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน
ในกิจการบรรทุกหรือขนถ่ายสินค้าเรือเดินทะเล ลงวันที่ ๘
ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๓๘ ข้อ ๑๐ 
กำหนดให้นายจ้างจัดให้มีเครื่องมือหรืออุปกรณ์เพื่อความปลอดภัยในการทำงาน
และปฏิบัติตาม
มาตรการเพื่อความปลอดภัยในการทำงาน
ตามมาตรฐานและหลักเกณฑ์ที่รัฐมนตรีประกาศ
กำหนด อาศัยอำนาจตามความในข้อ ๒ (๗) แห่งประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๑๐๓
ลงวันที่ 
๑๖
มีนาคม พ.ศ. ๒๕๑๕
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคมจึงกำหนดมาตร
ฐานและหลักเกณฑ์เพื่อความปลอดภัยในการทำงานในกิจการบรรทุกหรือขนถ่ายสินค้าเรือเดิน
ทะเล ดังต่อไปนี้

 ข้อ ๑
ในประกาศนี้
 "ความปลอดภัยในการทำงาน" หมายความว่า สภาพการทำงานซึ่งปลอดจาก
เหตุอันจะทำให้เกิดอุบัติเหตุ การประสบอันตราย โรค
การเจ็บป่วย หรือความเดือดร้อนรำคาญ
เนื่องจากการทำงานหรือเกี่ยวกับการทำงาน
 "สินค้าอันตราย" หมายความว่า สิ่งของ
หรือวัตถุอื่นที่มีคุณสมบัติทางเคมี
หรือทางกายภาพ หรือเมื่อสัมผัสกับสารอื่น เช่น อากาศ น้ำ
แล้วเป็นอันตรายต่อคน ทรัพย์สิน หรือ
สภาพแวดล้อม ทั้งนี้ ประเภทและชนิดของสินค้าอันตรายให้เป็นไปตามข้อบังคับขององค์การทาง
ทะเลระหว่างประเทศ (International Maritime Dangerous Goods
Code หรือ 
IMDG CODE)
 "พื้นที่อันตราย" หมายความว่า ห้องเก็บสินค้าที่ไม่มีอากาศถ่ายเทหรือบริเวณ
อื่นใดที่มีลักษณะคล้ายกัน อันอาจเป็นอันตรายต่อลูกจ้างที่ทำงานบรรทุกหรือขนถ่ายสินค้าเรือเดิน
ทะเล

 
หมวด ๑
  ข้อกำหนดทั่วไป

 ข้อ ๒
ให้นายจ้างจัดให้ให้มีอุปกรณ์สำหรับลูกจ้างใช้ในการทำงานบรรทุกหรือ
ขนถ่ายที่เหมาะสม
ไม่ชำรุดเสียหายอันอาจก่อให้เกิดอันตรายต่อลูกจ้างได้

 ข้อ ๓
ให้นายจ้างจัดให้มีการชี้แจงให้ลูกจ้างมีความเข้าใจถึงขั้นตอนในการ
ทำงานบนเรือ
รวมตลอดถึงการใช้เครื่องมือและอุปกรณ์เครื่องช่วยในการทำงานก่อนเริ่มลงมือ
ปฏิบัติงาน

 ข้อ ๔
ให้นายจ้างควบคุมดูแลมิให้ลูกจ้างสูบบุหรี่ในสถานที่หวงห้าม หรือ
สถานที่ใกล้เคียงกับที่เก็บเชื้อเพลิง
หรือสถานที่ซึ่งมีสภาพเสี่ยงต่อการเกิดอัคคีภัย

 ข้อ ๕
ให้นายจ้างควบคุมดูแลให้ลูกจ้างเดินทางกราบเรือที่ไม่ได้ทำการยกขน
สินค้าขึ้นลง

 ข้อ ๖
ให้นายจ้างจัดให้ลูกจ้างสวมรองเท้าหุ้มส้นพื้นยางในระหว่างการทำงาน

 ข้อ ๗
ให้นายจ้างจัดให้ลูกจ้างสวมหมวกนิรภัยตลอดเวลาที่มีการทำงาน

 ข้อ ๘
ให้นายจ้างควบคุมดูแลมิให้ลูกจ้างทำงานในบริเวณที่มีการเคาะสนิม
เรือ ทาสีเรือ หรือเชื่อมโลหะในการซ่อมแซมเรือ

 ข้อ ๙
ให้นายจ้างควบคุมดูแลมิให้ลูกจ้างทำงานในขณะเชือกหรือสลิงผูกเรือ
หย่อน หรือห่างจากหน้าท่าอันอาจทำให้เกิดอันตรายต่อลูกจ้างได้

 ข้อ ๑๐ ให้นายจ้างดำเนินการเพื่อให้เกิดความปลอดภัยต่อการทำงานของ
ลูกจ้างในกรณีที่พื้นที่ในการปฏิบัติงานมีคราบน้ำมันอันอาจก่อให้เกิดอันตรายต่อลูกจ้างได้

 ข้อ ๑๑
ห้ามนายจ้างให้ลูกจ้างทำงานบนที่สูงเกินสี่เมตรขึ้นไปในขณะที่มีพายุ 
ลมแรง ฝนตก หรือฟ้าคะนอง

 
หมวด ๒
 
ความปลอดภัยในการทำงานบรรทุกหรือขนถ่ายสินค้าทั่วไป

 ข้อ ๑๒ ให้นายจ้างควบคุมดูแลการปฏิบัติงานของคนคุมเครื่องกว้าน 
(WINCH MAN)
ในการยกสินค้าขึ้นลง (การหะเบท-หะเรีย) โดยขณะยกสินค้าขึ้นลงต้องไม่กระตุก
หรือกระชากอันอาจทำให้ลวดกว้านขาดเป็นอันตรายต่อลูกจ้าง
และมิให้ทำการแขวนพักสินค้าใน
ขณะยกสินค้าขึ้นลง

 ข้อ ๑๓ ให้นายจ้างควบคุมดูแลการใช้ลวดสลิงในการยกขนสินค้ามิให้ไปถู
ครูดกับขอบระวาง

 ข้อ ๑๔ ให้นายจ้างควบคุมดูแลมิให้ลูกจ้างที่ไม่มีหน้าที่เกี่ยวข้องเข้าไปใน
บริเวณการทำงานในขณะทำการยกขนสินค้าหนัก

 ข้อ ๑๕ ให้นายจ้างควบคุมดูแลการให้สัญญาณปากระวางของลูกค้าที่ทำหน้า
ที่ให้สัญญาณปากระวาง (SIGNAL MAN)
โดยให้ยืนอยู่ในตำแหน่งที่คนคุมเครื่องกว้าน (WINCH 
MAN) สามารถมองเห็นได้ชัดเจนโดยใช้สัญญาณมือทั้งสองข้างและให้สัญญาณตามจังหวะของ
การทำงานไม่ให้เกิดความสับสนอันอาจก่อให้เกิดอันตรายได้

 ข้อ ๑๖
ให้นายจ้างควบคุมดูแลมิให้ลูกจ้างขึ้นไปเกาะบนตู้สินค้าหรืออุปกรณ์
ในการเกี่ยวตู้สินค้า (SPREADER) หรือห้อยโหนลวดสลิงในขณะทำการยกขนตู้สินค้า

 ข้อ ๑๗ ให้นายจ้างจัดให้มีแสงสว่างเพียงพอต่อการมองเห็นสินค้าในระวางได้
อย่างชัดเจนในระหว่างการทำงาน

 
หมวด ๓
 
ความปลอดภัยในการทำงานบรรทุกหรือขนถ่ายสินค้าอันตราย

 ข้อ ๑๘ ให้นายจ้างจัดให้มีการชักธงสัญญาณสากลอักษร B (BRAVO) ในการ
บรรทุกหรือขนถ่ายสินค้าอันตรายในเวลากลางวัน
และจัดให้มีโคมไฟสัญญาณแดงหนึ่งดวงในเวลา
กลางคืน

 ข้อ ๑๙ ให้นายจ้างจัดอุปกรณ์และเครื่องมือที่นำมาใช้ในการบรรทุกหรือขน
ถ่ายสินค้าอันตรายให้อยู่ในสภาพที่เรียบร้อย มีประสิทธิภาพ
มั่นคง แข็งแรง สามารถใช้งานได้ดี
และต่อเนื่องและห้ามใช้ตะเกาหรือเครื่องมือที่มีปลายแหลมคมเกี่ยวหีบห่อถุงหรือภาชนะที่ห่อหุ้ม
สินค้าอันตราย

 ข้อ ๒๐ ให้นายจ้างควบคุมดูแลให้มีการบรรทุกหรือขนถ่ายสินค้าอันตรายให้
เป็นการเฉพาะ
โดยไม่ให้มีการบรรทุกหรือขนถ่ายสินค้าอย่างอื่นในระวางเดียวกัน
 ห้ามนายจ้างทำการบรรจุสินค้าอันตรายปะปนกับสินค้าธรรมดา
หรือสินค้า
อันตรายที่มิใช่ประเภทเดียวกัน
.
 ข้อ ๒๑ ให้นายจ้างควบคุมดูแลมิให้มีการโยนหรือกระแทกสินค้าในการบรรทุก
หรือขนถ่ายสินค้าอันตราย

 ข้อ ๒๒ การขนย้ายสินค้าซึ่งเป็นสารเคมีที่เป็นพิษต่อร่างกาย ได้แก่
แก๊สพิษ 
และสารเป็นพิษที่มีคุณสมบัติติดไฟด้วย (IMO CLASS ๒.๓ และ
๖.๑) ให้นายจ้างจัดให้ลูกจ้าง
สวมใส่เสื้อผ้าที่มิดชิด สวมหน้ากากป้องกันสารพิษ ถุงมือยาง
และรองเท้ายางเพื่อป้องกันมิให้เกิด
อันตรายต่อระบบทางเดินหายใจ และผิวหนัง

 ข้อ ๒๓ ให้นายจ้างควบคุมดูแลมิให้ลูกจ้างใช้อุปกรณ์หรือเครื่องมือหรือสื่ออื่น
ใดที่อาจทำให้เกิดความร้อนสูง
หรือเกิดประกายไฟในระหว่างที่ทำการบรรทุกหรือขนถ่ายสินค้า
อันตรายและให้ลูกจ้างงดสูบบุหรี่ในระวางโดยเด็ดขาด

 ข้อ ๒๔ การยกขึ้นลงซึ่งสินค้าอันตรายที่บรรจุด้วยถัง
ภาชนะหรือหีบห่อเป็น
พิเศษ เช่น ถังบรรจุสารเคมี ถังบรรจุน้ำมัน
ให้นายจ้างควบคุมดูแลให้ลูกจ้างปฏิบัติด้วยความ
ระมัดระวังและใช้เครื่องมือหรืออุปกรณ์ที่ปลอดภัย

 ข้อ ๒๕
ให้นายจ้างควบคุมดูแลให้ลูกจ้างใช้ความระมัดระวังในการเคลื่อนย้าย
สินค้าอันตรายประเภทของแข็งและของเหลวที่มีไอระเหยไวไฟ และให้แยกเก็บไว้ในที่เย็นหรือห่าง
จากความร้อน หรือเปลวไฟ และสินค้าอันตรายประเภทอื่น ๆ
 สินค้าอันตรายบางประเภทที่ถูกน้ำไม่ได้เมื่อมีฝนตกให้นายจ้างสั่งให้ลูกจ้าง
หยุดงานทันที

 
หมวด ๔
 
ความปลอดภัยในการทำงานบรรทุกหรือขนถ่ายสินค้าในพื้นที่อันตราย

 ข้อ ๒๖
ให้นายจ้างจัดอุปกรณ์ไฟฟ้าและอุปกรณ์ประกอบที่ใช้ทำงานในพื้นที่
อันตรายเป็นชนิดที่สามารถป้องกันความร้อน ฝุ่น การระเบิด
การลุกไหม้ และไฟฟ้าลัดวงจรอย่างมี
ประสิทธิภาพ

 ข้อ ๒๗
ให้นายจ้างจัดอุปกรณ์และเวชภัณฑ์ที่จำเป็นแก่การปฐมพยาบาล
ลูกจ้างที่ได้รับอันตรายจากการทำงานตามความเหมาะสม

 ข้อ ๒๘
ให้นายจ้างจัดให้มีผู้ควบคุมงานที่มีความรู้ความสามารถเพื่อปฏิบัติ
หน้าที่ดังต่อไปนี้
 (๑)
วางแผนการปฏิบัติงานและการป้องกันอันตรายที่อาจเกิดขึ้นจากการ
ทำงานและปิดประกาศหรือแจ้งให้ลูกจ้างทราบเป็นลายลักษณ์อักษร
 (๒) ชี้แจงและซักซ้อมหน้าที่ความรับผิดชอบ
วิธีการปฏิบัติงานและวิธีการ
ป้องกันอันตรายให้เป็นไปตามแผนที่กำหนดไว้
 (๓)
ควบคุมดูแลให้ลูกจ้างใช้และตรวจตราเครื่องป้องกัน และอุปกรณ์คุ้มครอง
ความปลอดภัยที่ใช้ให้อยู่ในสภาพพร้อมที่จะใช้งาน

 ข้อ ๒๙ ให้นายจ้างห้ามลูกจ้างสูบบุหรี่หรือพกพาอุปกรณ์สำหรับจุดไฟหรือ
ติดไฟเข้าไปในพื้นที่อันตราย

 ข้อ ๓๐
ให้นายจ้างห้ามลูกจ้างที่ไม่มีหน้าที่เกี่ยวข้องเข้าไปในพื้นที่อันตราย

 
หมวด ๕
 
มาตรฐานเกี่ยวกับการคุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคล

 ข้อ ๓๑ ลูกจ้างต้องใช้หรือสวมใส่อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคล
 ให้นายจ้างสั่งหยุดการทำงานของลูกจ้างได้ทันทีและไม่ยินยอมให้ลูกจ้างเข้า
ทำงานจนกว่าจะใช้หรือสวมใส่อุปกรณ์

 ข้อ ๓๒ อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคลที่เหมาะสมกับสภาพของ
งานซึ่งนายจ้างต้องจัดให้ลูกจ้างนั้น ต้องได้มาตรฐาน
ดังต่อไปนี้
 (๑) หมวกนิรภัย
ให้เป็นไปตามมาตรฐานของสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์
อุตสาหกรรม
 (๒) รองเท้าหุ้มส้นพื้นยาง
ทำด้วยหนังหรือผ้าหุ้มตลอด และมีพื้นรองเท้าเป็น
ยางสามารถป้องกันการลื่นได้
 (๓) รองเท้านิรภัยหุ้มแข้ง ต้องทำด้วยยาง
หรือยางผสมวัตถุอื่นเมื่อสวมแล้วมี
ความสูงไม่น้อยกว่าครึ่งแข้ง ไม่ฉีกขาดง่าย
สามารถกันน้ำและสารเคมีได้
 (๔) ถุงมือต้องมีความเหนียว ไม่ฉีกขาดง่าย
มีความยาวหุ้มถึงข้อมือ และใช้
สวมนิ้วมือได้ทุกนิ้ว
เมื่อสวมแล้วสามารถเคลื่อนไหวนิ้วมือได้สะดวก ถ้าเป็นถุงมือยางต้องสามารถ
กันน้ำและกรดได้ด้วย

 ข้อ ๓๓ ข้อกำหนดเกี่ยวกับความปลอดภัยตามประกาศนี้ เป็นมาตรฐานขั้น
ต่ำที่จะต้องปฏิบัติเท่านั้น

 ข้อ ๓๔ งานใดที่มีลักษณะไม่เหมาะสมแก่การที่จะให้ลูกจ้างใช้อุปกรณ์
คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคล ดังที่ระบุไว้ในประกาศนี้
นายจ้างอาจผ่อนผันให้ลูกจ้างระงับ
การใช้อุปกรณ์นั้นเฉพาะการปฏิบัติงานในลักษณะเช่นว่านั้นเป็นการชั่วคราว

 ข้อ ๓๕ ให้นายจ้างเป็นผู้ออกค่าใช้จ่ายในการปฏิบัติตามประกาศนี้


  ประกาศ ณ วันที่ ๑๕ สิงหาคม พ.ศ.
๒๕๓๙
  ประสงค์ บูรณ์พงศ์
 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคม

[รก.๒๕๓๙/๖๙ง/๙/๒๗ สิงหาคม ๒๕๓๙]

 ธิดาวรรณ
/ แก้ไข
 ๒๒ ส.ค. ๒๕๔๕
 B+A(C)