กฎกระทรวง
กฎกระทรวง
ฉบับที่ ๑๑ (พ.ศ. ๒๕๔๒)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น
พ.ศ. ๒๕๐๙[๑]
 

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ และมาตรา ๗
แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๐๙
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑
ให้ยกเลิก
(๑) กฎกระทรวง ฉบับที่ ๗ (พ.ศ. ๒๕๒๙)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๐๙
(๒) กฎกระทรวง ฉบับที่ ๘ (พ.ศ. ๒๕๓๐)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๐๙
(๓) กฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๐ (พ.ศ. ๒๕๓๒)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๐๙
(๔) กฎกระทรวง ฉบับที่ ๘ (พ.ศ. ๒๕๓๙)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๐๙

ข้อ ๒[๒] ในกฎกระทรวงนี้
เจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น หมายความว่า
(๑) สมาชิกสภาท้องถิ่น ได้แก่
สมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัด สมาชิกสภาเทศบาล สมาชิกสภาเมืองพัทยา
และสมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนตำบล
(๒) ผู้บริหารท้องถิ่น ได้แก่ นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด
นายกเทศมนตรี นายกเมืองพัทยา และนายกองค์การบริหารส่วนตำบล
(๓)[๓]
พนักงานส่วนท้องถิ่น ได้แก่ ข้าราชการองค์การบริหารส่วนจังหวัด พนักงานเทศบาล พนักงานส่วนตำบล
พนักงานเมืองพัทยา
และข้าราชการหรือพนักงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอื่นที่มีกฎหมายจัดตั้งซึ่งได้รับการบรรจุและแต่งตั้งให้ปฏิบัติราชการโดยได้รับเงินเดือนจากเงินงบประมาณ
หมวดเงินเดือนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หรือจากเงินงบประมาณ
หมวดเงินอุดหนุนของรัฐบาลที่ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนำมาจัดเป็นเงินเดือนของข้าราชการหรือพนักงานส่วนท้องถิ่น
(๔)[๔]
ลูกจ้างประจำ ได้แก่ ลูกจ้างประจำขององค์การบริหารส่วนจังหวัด เทศบาล
องค์การบริหารส่วนตำบล และเมืองพัทยา
เจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่นอื่น หมายความว่า
(๑) ผู้ช่วยประธานสภาท้องถิ่น ได้แก่
เลขานุการประธานสภาเมืองพัทยา ผู้ช่วยเลขานุการประธานสภาเมืองพัทยา
และให้หมายความรวมถึงตำแหน่งอื่นซึ่งกฎหมายจัดตั้งกำหนดให้มีหน้าที่เป็นผู้ช่วยประธานสภาท้องถิ่น
(๒) ผู้ช่วยผู้บริหารท้องถิ่น ได้แก่
รองนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด เลขานุการนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด
ที่ปรึกษานายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด รองนายกเทศมนตรี เลขานุการนายกเทศมนตรี
ที่ปรึกษานายกเทศมนตรี รองนายกเมืองพัทยา เลขานุการนายกเมืองพัทยา
ผู้ช่วยเลขานุการนายกเมืองพัทยา ประธานที่ปรึกษานายกเมืองพัทยา
ที่ปรึกษานายกเมืองพัทยา รองนายกองค์การบริหารส่วนตำบล
เลขานุการนายกองค์การบริหารส่วนตำบล
และให้หมายความรวมถึงตำแหน่งอื่นซึ่งกฎหมายจัดตั้งกำหนดให้มีหน้าที่เป็นผู้ช่วยผู้บริหารท้องถิ่น

หมวด ๑
เครื่องแบบสมาชิกสภาท้องถิ่น
ผู้บริหารท้องถิ่น และเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่นอื่น[๕]
 

ข้อ ๓[๖] เครื่องแบบสมาชิกสภาท้องถิ่น ผู้บริหารท้องถิ่น
และเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่นอื่น ให้มี ๒ ชนิด คือ
(๑) เครื่องแบบปฏิบัติราชการ มี ๒ ประเภท
(ก) เครื่องแบบสีกากีคอพับ
(ข) เครื่องแบบสีกากีคอแบะ
(๒) เครื่องแบบพิธีการ มี ๕ ประเภท
(ก) เครื่องแบบปกติขาว
(ข) เครื่องแบบปกติกากีคอตั้ง
(ค) เครื่องแบบครึ่งยศ
(ง) เครื่องแบบเต็มยศ
(จ) เครื่องแบบสโมสร

ข้อ ๔
เครื่องแบบปฏิบัติราชการ ประกอบด้วย
(๑) หมวก
ชายให้ใช้หมวกได้ ๒ แบบ
แบบที่ ๑ หมวกทรงหม้อตาลสีกากี
กะบังหน้าทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ สายรัดคางหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ
มีดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็กติดที่ข้างหมวกข้างละ ๑ ดุม ผ้าพันหมวกสีกากี
ที่หน้าหมวกติดตราครุฑพ่าห์ในบัวกระหนกทำด้วยโลหะสีทอง สูง ๖.๕ เซนติเมตร
แบบที่ ๒ หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากี
หน้าหมวกติดตราครุฑพ่าห์ปักดิ้นสีทอง สูง ๔.๕ เซนติเมตร
หญิงให้ใช้หมวกได้ ๓ แบบ
แบบที่ ๑ อนุโลมตามแบบหมวกของชายแบบที่ ๑ แต่เป็นทรงอ่อน
แบบที่ ๒ หมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีกากี สายรัดคางสีทอง กว้าง
๑ เซนติเมตร มีดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็กติดที่ข้างหมวกข้างละ ๑ ดุม
ผ้าพันหมวกสีกากี หน้าหมวกติดตราครุฑพ่าห์ปักดิ้นสีทอง สูง ๔.๕ เซนติเมตร
บนหมอนสีกากี
แบบที่ ๓ หมวกหนีบสีกากี
ด้านหน้ามีดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็ก ๒ ดุม ติดซ้อนกัน
มีตราครุฑพ่าห์ภายในบัวกระหนก สูง ๔.๕ เซนติเมตร
ติดที่ด้านซ้ายเหนือขอบหมวกห่างจากมุมพับด้านหน้าหมวกประมาณ ๔ เซนติเมตร
การสวมหมวกให้สวมในโอกาสอันควร
(๒) เสื้อ
ชายให้ใช้เสื้อได้ ๒ แบบ
แบบที่ ๑ เสื้อคอพับ สีประเภทสีกากี แขนยาวรัดข้อมือ
มีดุมที่ข้อมือข้างละ ๑ ดุม หรือแขนสั้น มีกระเป๋าเย็บติดที่หน้าอกเสื้อ ข้างละ ๑
กระเป๋า เป็นกระเป๋าเสื้อมีแถบอยู่ตรงกลางตามทางดิ่งกว้าง ๓.๕ เซนติเมตร
มีใบปกกระเป๋ารูปมนชายกลางแหลม
หรือเป็นกระเป๋าเสื้อชนิดไม่มีแถบกลางกระเป๋าและใบปกกระเป๋าเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า
มุมกระเป๋าและมุมปกกระเป๋าเป็นรูปตัดพองาม ที่ปากกระเป๋าทั้งสองข้างติดดุมข้างละ ๑
ดุม สำหรับขัดใบปกกระเป๋า ตัวเสื้อผ่าอกตลอด มีสาบกว้าง ๓.๕ เซนติเมตร
ติดดุมตามแนวอกเสื้อ ๕ ดุม ระยะห่างกันพอสมควร
และติดเครื่องหมายแสดงสังกัดที่ปกคอเสื้อด้านหน้าทั้งสองข้าง
ที่ไหล่เสื้อประดับอินทรธนูสีเดียวกับเสื้อ ยาวตามความยาวของบ่าเย็บติดกับเสื้อเหนือบ่าทั้งสองข้างจากไหล่ไปคอ
ปลายมน ด้านไหล่กว้าง ๔ เซนติเมตร ด้านคอกว้าง ๓ เซนติเมตร
ตอนปลายขัดดุมติดกับตัวเสื้อ
ในโอกาสไปงานพิธี
ให้ใช้เสื้อเชิ้ตสีประเภทสีกากีแขนยาวผูกผ้าผูกคอสีดำ เงื่อนกะลาสี
สอดชายผ้าผูกคอไว้ภายในเสื้อใต้ดุมเม็ดที่สอง
แบบที่ ๒ เสื้อคอแบะปล่อยเอว แบบคอตื้น
สีประเภทสีกากีแขนสั้น ตัวเสื้อผ่าอกตลอด มีดุมที่อกเสื้อ ๔ ดุม
มีกระเป๋าเย็บติดภายนอกเป็นกระเป๋าบนและล่างอย่างละสองกระเป๋า กระเป๋าบนมีใบปกมนชายกลางแหลม
มีแถบกว้าง ๓.๕ เซนติเมตร ตรงกึ่งกลางกระเป๋าทางดิ่ง กระเป๋าล่างเป็นกระเป๋าย่ามมีใบปกรูปตัด
ที่ฝากระเป๋าทั้งสองกระเป๋าติดดุมข้างละ ๑ ดุม สำหรับขัดกับใบปกกระเป๋า
ที่เอวด้านหลังคาดด้วยผ้าสีเดียวกับเสื้อขนาดกว้าง ๕ เซนติเมตร
ชายเสื้อที่ตะเข็บกลางหลังเปิดไว้ถึงผ้าคาดเอว
ติดเครื่องหมายแสดงสังกัดที่ปกคอเสื้อด้านหน้าทั้งสองข้าง
ให้ใช้เสื้อแบบที่ ๒ แทนเสื้อแบบที่ ๑ ในโอกาสอันควร
ดุมที่ใช้กับเสื้อทั้งสองแบบมีลักษณะเป็นรูปกลมแบนทำด้วยวัตถุสีเดียวกับสีเสื้อ
ผู้ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์
ให้ประดับแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ที่อกเสื้อเหนือกระเป๋าบนซ้าย
หญิงให้ใช้เสื้อได้ ๔ แบบ
แบบที่ ๑ อนุโลมตามแบบเสื้อของชายแบบที่ ๑
แบบที่ ๒ เสื้อคอพับ สีประเภทสีกากี
สีอ่อนกว่ากระโปรงหรือสีเดียวกับกระโปรง ผ่าอกตลอดตัวเสื้อ มีสาบกว้างประมาณ ๒.๕
เซนติเมตร แขนยาวรัดข้อมือ ขอบปลายแขนกว้างประมาณ ๕ เซนติเมตร
หรือแขนสั้นเหนือข้อศอกเล็กน้อย ตลบชายกว้างประมาณ ๕ เซนติเมตร
เดินคิ้วด้านหน้าเสื้อต่อจากเส้นบ่ามีตะเข็บผ่านกลางอกยาวตลอดตัวทั้งสองด้าน มีดุม
๕ ดุม
ด้านหลังจากเส้นต่อบ่าหลังมีตะเข็บผ่านตามตัวเสื้อทั้งสองด้านเช่นเดียวกับด้านหน้า
ติดเครื่องหมายแสดงสังกัดที่ปกคอเสื้อด้านหน้าทั้งสองข้าง ที่ไหล่เสื้อประดับอินทรธนูสีเดียวกับเสื้อ
ยาวตามความยาวของบ่าเย็บติดกับเสื้อเหนือบ่าทั้งสองข้างจากไหล่ไปคอ ปลายมน
ด้านไหล่กว้าง ๔ เซนติเมตร ด้านคอกว้าง ๓ เซนติเมตร ตอนปลายขัดดุมติดกับตัวเสื้อ
การสวมสอดชายเสื้อไว้ในขอบกระโปรง
แบบที่ ๓ เสื้อคอพับปล่อยเอว สีประเภทสีกากี สีเดียวกับกระโปรงหรือกางเกง
ผ่าอกตลอดตัวเสื้อ ไม่มีสาบ ด้านหน้ามีคิ้วตามสาบ มีดุม ๔ ดุม
แขนยาวหรือแขนสั้นตลบชายกว้างประมาณ ๕ เซนติเมตร มีคิ้วหน้าหลังเช่นเดียวกับแบบที่
๒ และมีเส้นแนวตะเข็บเช่นเดียวกับแบบที่ ๒ ทั้งหน้าหลัง
ความยาวของเสื้อให้คลุมสะโพกพองาม ติดเครื่องหมายแสดงสังกัดที่ปกคอเสื้อด้านหน้าทั้งสองข้าง
ที่ไหล่เสื้อประดับอินทรธนูสีเดียวกับเสื้อ
ยาวตามความยาวของบ่าเย็บติดกับเสื้อเหนือบ่าทั้งสองข้างจากไหล่ไปคอ ปลายมน
ด้านไหล่กว้าง ๔ เซนติเมตร ด้านคอกว้าง ๓ เซนติเมตร ตอนปลายขัดดุมติดกับตัวเสื้อ
แบบที่ ๔ เสื้อคอแบะปล่อยเอว สีประเภทสีกากี
สีเดียวกับกระโปรง หรือกางเกง ผ่าอกตลอดตัวเสื้อ ไม่มีสาบ
แขนยาวจรดข้อมือหรือแขนสั้นเหนือศอกเล็กน้อย ตลบชายกว้างประมาณ ๕ เซนติเมตร
ด้านหน้ามีคิ้วตามสาบ มีดุม ๓ ดุม
ต่อด้านหน้าและด้านหลังยาวตามตัวติดเครื่องหมายแสดงสังกัดที่ปก คอแบะทั้งสองข้างและมีกระเป๋าล่างข้างละ
๑ กระเป๋า เป็นกระเป๋าเจาะเฉียงเล็กน้อยไม่มีใบปกกระเป๋า
ดุมที่ใช้กับเสื้อแบบที่ ๒ แบบที่ ๓ และแบบที่ ๔
เป็นดุมสีเดียวกับสีเสื้อ
การสวมเสื้อแบบที่ ๓ และแบบที่ ๔
ให้ปล่อยชายเสื้อทับกระโปรงหรือกางเกง และคาดเข็มขัดตาม (๕) แบบที่ ๒ ทับเอวเสื้อ
ในโอกาสไปงานพิธี ให้ใช้เสื้อแบบที่ ๑ หรือแบบที่ ๒
โดยใช้เสื้อเชิ้ตสีประเภทสีกากี แขนยาว ผูกผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสี
สอดชายผ้าผูกคอไว้ภายในเสื้อใต้ดุมเม็ดที่สอง
ผู้ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์
ให้ประดับแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ที่อกเสื้อเหนือกระเป๋าบนซ้าย
(๓)[๗]
อินทรธนู ให้ใช้อินทรธนูอ่อน มีเครื่องหมายตำแหน่งบนอินทรธนู ดังต่อไปนี้
สำหรับสมาชิกสภาท้องถิ่น และผู้ช่วยประธานสภาท้องถิ่น
มีแถบกว้าง ๓ เซนติเมตร ติดทางต้นอินทรธนู ๑ แถบ และแถบกว้าง ๑ เซนติเมตร
ติดเรียงต่อไปอีก ๑ แถบ แถบบนขมวดเป็นวงกลมขนาดวัดเส้นผ่าศูนย์กลางวงใน ๑
เซนติเมตร ติดทับอยู่บนปลอกพื้นสีกากียาว ๕ เซนติเมตร เฉพาะสมาชิกสภาท้องถิ่นมีเครื่องหมายทำด้วยโลหะสีทอง
ขนาดสูง ๓ เซนติเมตร กว้าง ๒ เซนติเมตร เป็นรูปรัฐธรรมนูญประดิษฐานบนพานสองชั้นภายในบัวกระหนกติดทับบนอินทรธนู
สำหรับผู้บริหารท้องถิ่น และผู้ช่วยผู้บริหารท้องถิ่น
มีแถบกว้าง ๒ เซนติเมตร ติดทางต้นอินทรธนู ๑ แถบ และแถบกว้าง ๑ เซนติเมตร
ติดเรียงต่อไปอีก ๒ แถบ แถบบนขมวดเป็นวงกลมขนาดวัดเส้นผ่าศูนย์กลางวงใน ๑
เซนติเมตร ติดทับอยู่บนปลอกพื้นสีกากียาว ๕ เซนติเมตร เฉพาะผู้บริหารท้องถิ่น
มีเครื่องหมายทำด้วยโลหะสีทอง ขนาดสูง ๓ เซนติเมตร กว้าง ๒ เซนติเมตร
เป็นรูปรัฐธรรมนูญประดิษฐานบนพานสองชั้นภายในบัวกระหนกติดทับบนอินทรธนู
แถบดังกล่าวให้ใช้สีเหลืองหรือสีทอง
การติดแถบให้ติดตามขวางที่ต้นอินทรธนู ทับอยู่บนปลอกพื้นสีกากี
แถบแรกห่างจากต้นอินทรธนู ๕ มิลลิเมตร และแถบต่อไปเว้นระยะห่างกัน ๕ มิลลิเมตร
การใช้เครื่องหมายตำแหน่งบนอินทรธนู ให้ใช้กับเสื้อแบบที่ ๑
สำหรับชายแบบที่ ๒ และแบบที่ ๓ สำหรับหญิง
(๔) กางเกง กระโปรง
ชายให้ใช้กางเกงแบบราชการสีประเภทสีกากีขายาว ไม่พับปลายขา
หญิงให้ใช้กางเกงหรือกระโปรงสีประเภทสีกากีได้ ๕ แบบ
แบบที่ ๑ กางเกง อนุโลมตามแบบกางเกงของชาย
แบบที่ ๒ กางเกงขายาว ขาตรง ไม่มีลวดลาย
ขอบกางเกงกว้างประมาณ ๑ นิ้ว มีหรือไม่มีกระเป๋าก็ได้ มีซิปด้านหน้าหรือด้านข้าง
ไม่พับปลายขา
แบบที่ ๓ กระโปรงยาวปิดเข่า ปลายบานเล็กน้อย
แบบที่ ๔ กระโปรงมีตะเข็บหน้า ๒ ตะเข็บ ตะเข็บหลัง ๒ ตะเข็บ
ยาวครึ่งเข่าปลายบานเล็กน้อย
แบบที่ ๕ กระโปรงกางเกง แบบกางเกงขายาวครึ่งเข่า
มีตะเข็บหน้า ๒ ตะเข็บ ตะเข็บหลัง ๒ ตะเข็บ มีจีบกระทบด้านหน้าและด้านหลัง
(๕) เข็มขัด
ชายให้ใช้เข็มขัดทำด้วยด้ายถักสีกากี กว้าง ๓ เซนติเมตร หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าทางนอน
ปลายมน กว้าง ๓.๕ เซนติเมตร ยาว ๕ เซนติเมตร
มีรูปครุฑดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัด ไม่มีเข็มสำหรับสอดรู
ปลายเข็มขัดหุ้มด้วยโลหะสีทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร
หญิงให้ใช้เข็มขัดได้ ๒ แบบ
แบบที่ ๑ อนุโลมตามแบบเข็มขัดของชาย
แบบที่ ๒ เข็มขัดผ้าสีประเภทสีกากีสีเดียวกับสีเสื้อกว้าง
๒.๕ เซนติเมตร หัวสี่เหลี่ยมหุ้มผ้า
การใช้เข็มขัดแบบที่ ๑ ให้คาดทับขอบกระโปรง และแบบที่ ๒
ให้คาดทับเสื้อ
(๖) รองเท้า ถุงเท้า
ชายให้ใช้รองเท้าหุ้มส้นหรือหุ้มข้อหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำหรือสีน้ำตาล
ไม่มีลวดลาย ถุงเท้าสีเดียวกับรองเท้า
หญิงให้ใช้รองเท้าหุ้มส้นหรือรัดส้นหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำหรือสีน้ำตาลแบบปิดปลายเท้า
ไม่มีลวดลาย ส้นสูงไม่เกิน ๑๐ เซนติเมตร
(๗) เครื่องหมายแสดงสังกัด
ให้มีเครื่องหมายแสดงสังกัดทำด้วยโลหะโปร่งสีทอง ไม่มีขอบ
สูง ๒ เซนติเมตร เป็นรูปราชสีห์ติดที่ปกคอเสื้อด้านหน้าทั้งสองข้าง
(๘) ป้ายชื่อและตำแหน่ง
ให้มีป้ายชื่อพื้นสีดำ ขนาดกว้าง ๒.๕ เซนติเมตร ยาว ๗.๕
เซนติเมตร ตัวอักษรสีขาว แสดงชื่อตัว ชื่อสกุล
และชื่อตำแหน่งในการบริหารงานหรือชื่อตำแหน่งในสายงานตามที่องค์กรกลางบริหารงานบุคคลกำหนด
ประดับที่อกเสื้อเหนือกระเป๋าบนขวา
(๙)[๘]
เครื่องหมายแสดงประเภท
ให้มีเครื่องหมายแสดงประเภทสำหรับสมาชิกสภาท้องถิ่น
ผู้บริหารท้องถิ่นและเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่นอื่น ดังนี้
สำหรับสมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัด
นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด รองนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด
เลขานุการนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด และที่ปรึกษานายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด
ทำด้วยโลหะโปร่งสีทอง มีขอบขนาดสูง ๔ เซนติเมตร กว้าง ๓ เซนติเมตร เป็นรูปอักษร อบจ
ภายในบัวกระหนก ติดที่อกเสื้อด้านขวาเหนือป้ายชื่อและตำแหน่ง
สำหรับสมาชิกสภาเทศบาล นายกเทศมนตรี รองนายกเทศมนตรี
เลขานุการนายกเทศมนตรี และที่ปรึกษานายกเทศมนตรี ทำด้วยโลหะโปร่งสีทอง
มีขอบขนาดสูง ๓ เซนติเมตร กว้าง ๓ เซนติเมตร เป็นรูปอักษร ท ภายในบัวกระหนก
ติดที่อกเสื้อด้านขวา เหนือป้ายชื่อและตำแหน่ง
สำหรับสมาชิกสภาเมืองพัทยา เลขานุการประธานสภาเมืองพัทยา
ผู้ช่วยเลขานุการประธานสภาเมืองพัทยา นายกเมืองพัทยา รองนายกเมืองพัทยา
เลขานุการนายกเมืองพัทยา ผู้ช่วยเลขานุการนายกเมืองพัทยา
ประธานที่ปรึกษานายกเมืองพัทยา และที่ปรึกษานายกเมืองพัทยา ทำด้วยโลหะโปร่งสีทอง
มีขอบขนาดสูง ๓ เซนติเมตร กว้าง ๓ เซนติเมตร เป็นรูปอักษร พ ภายในบัวกระหนก
ติดที่อกเสื้อด้านขวาเหนือป้ายชื่อและตำแหน่ง
สำหรับสมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนตำบล
นายกองค์การบริหารส่วนตำบล รองนายกองค์การบริหารส่วนตำบล
และเลขานุการนายกองค์การบริหารส่วนตำบล ทำด้วยโลหะโปร่งสีทอง มีขอบขนาดสูง ๓
เซนติเมตร กว้าง ๓ เซนติเมตร เป็นรูปอักษร อบต ภายในบัวกระหนก
ติดที่อกเสื้อด้านขวาเหนือป้ายชื่อและตำแหน่ง

ข้อ ๕
เครื่องแบบพิธีการ
(๑) เครื่องแบบปกติขาว ประกอบด้วย
(ก) หมวก
ชายให้ใช้หมวกทรงหม้อตาลสีขาว
กะบังหน้าทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ สายรัดคางสีทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร
มีดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็กติดที่ข้างหมวกข้างละ ๑ ดุม ผ้าพันหมวกสีขาว
ที่หน้าหมวกติดตราครุฑพ่าห์ปักดิ้นสีทอง สูง ๕ เซนติเมตร บนหมอนสักหลาดสีขาว
หญิงให้ใช้หมวกได้ ๒ แบบ
แบบที่ ๑ อนุโลมตามแบบหมวกของชาย แต่เป็นทรงอ่อน
แบบที่ ๒ หมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีขาว
สายรัดคางสีทองมีดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็กติดที่ข้างหมวกข้างละ ๑ ดุม
ผ้าพันหมวกสีขาวที่หน้าหมวกติดตราครุฑพ่าห์ปักดิ้นสีทอง สูง ๔.๕ เซนติเมตร
บนหมอนสักหลาดสีขาว
การสวมหมวก ให้สวมในโอกาสอันควร
(ข) เสื้อ
ชายให้ใช้เสื้อแบบราชการสีขาว
ติดเครื่องหมายแสดงสังกัดที่ปกคอเสื้อด้านหน้าทั้งสองข้าง
ติดเครื่องหมายแสดงประเภทที่อกเสื้อด้านขวา ใช้ดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดใหญ่ ๕
ดุม
ผู้ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ให้ประดับแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ที่อกเสื้อเหนือกระเป๋าบนซ้าย
หญิงให้ใช้เสื้อนอกคอแบะสีขาวแบบคอแหลมหรือคอป้าน
แขนยาวถึงข้อมือมีตะเข็บหลัง ๔ ตะเข็บ
ติดเครื่องหมายแสดงสังกัดที่ปกคอเสื้อด้านหน้าทั้งสองข้าง
ติดเครื่องหมายแสดงประเภทที่อกเสื้อด้านขวา
ที่แนวสาบอกมีดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๑.๕ เซนติเมตร ๓ ดุม สำหรับแบบเสื้อคอแหลม
และดุม ๕ ดุม สำหรับแบบเสื้อคอป้าน มีกระเป๋าล่างข้างละ ๑ กระเป๋า
เป็นกระเป๋าเจาะเฉียงเล็กน้อยไม่มีใบปกกระเป๋า
และให้ใช้เสื้อคอพับแขนยาวสีขาวผูกผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสี
ผู้ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ให้ประดับแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ที่อกเสื้อด้านซ้าย
(ค)[๙]
อินทรธนู สำหรับสมาชิกสภาท้องถิ่น ผู้บริหารท้องถิ่น
และเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่นอื่น ดังต่อไปนี้
สำหรับสมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัด ให้มีอินทรธนูแข็ง
กว้าง ๔ เซนติเมตร ยาวตามความยาวของบ่า พื้นสักหลาดสีขาว ติดทับเสื้อเหนือบ่าทั้งสองข้างจากไหล่ไปคอ
ด้านคอปลายมนติดดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็ก
ปักดิ้นสีทองลายกระหนกเต็มแผ่นอินทรธนู
สำหรับสมาชิกสภาเทศบาล สมาชิกสภาเมืองพัทยา
เลขานุการประธานสภาเมืองพัทยา ผู้ช่วยเลขานุการประธานสภาเมืองพัทยา
และสมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนตำบล ให้มีอินทรธนูแข็งกว้าง ๔ เซนติเมตร
ยาวตามความยาวของบ่า พื้นสักหลาดสีขาว มีแถบสีน้ำเงิน กว้าง ๑ เซนติเมตร
ติดตรงกลาง ตามส่วนยาว ติดทับเสื้อเหนือบ่าทั้งสองข้างจากไหล่ไปคอ
ด้านคอปลายมนติดดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็ก
ปักดิ้นสีทองลายกระหนกเต็มแผ่นอินทรธนู
สำหรับผู้บริหารท้องถิ่นและผู้ช่วยผู้บริหารท้องถิ่น
พื้นสีดำ ปักดิ้นสีทองลายกระหนกเต็มแผ่นอินทรธนู
(ง)[๑๐]
เครื่องหมายแสดงประเภท
ให้ใช้เครื่องหมายแสดงประเภทเช่นเดียวกับเครื่องแบบปฏิบัติราชการ
ดังนี้
นายกเทศมนตรีเทศบาลนคร
ให้มีสายสร้อยสีทองลงยาเป็นลายดอกรักร้อยกลางสายสร้อยมีอักษร น ลงยาสีขาว
ห้อยดวงตราเครื่องหมายประจำเทศบาลคล้องคอ
นายกเทศมนตรีเทศบาลเมืองให้มีสายสร้อยสีทองลงยาเป็นลายดอกรักร้อยกลางสายสร้อยมีอักษร
ม ลงยาสีน้ำเงิน ห้อยดวงตราเครื่องหมายประจำเทศบาลคล้องคอ
และนายกเทศมนตรีเทศบาลตำบล ให้มีสายสร้อยสีทองลงยาเป็นลายดอกรักร้อยกลางสายสร้อยมีอักษร
ต ลงยาสีแดง ห้อยดวงตราเครื่องหมายประจำเทศบาลคล้องคอ
เครื่องหมายนี้ให้ประดับได้ในโอกาสอันควร
นายกเมืองพัทยา
ให้มีสายสร้อยสีทองลงยาเป็นลายดอกรักร้อยกลางสายสร้อยมีอักษร พ ลงยาสีขาว
ห้อยดวงตราเครื่องหมายประจำเมืองพัทยาคล้องคอ
เครื่องหมายนี้ให้ประดับได้ในโอกาสอันควร
(จ) กางเกง กระโปรง
ชายให้ใช้กางเกงแบบราชการสีขาวขายาว ไม่พับปลายขา
หญิงให้ใช้กระโปรงสีขาว ตีเกล็ดด้านหน้า ๒ เกล็ด
และด้านหลัง ๒ เกล็ด ยาวปิดเข่า ปลายบานเล็กน้อย ใช้กับแบบเสื้อคอแหลม
หรือกระโปรงสีขาวยาวปิดเข่า ปลายบานเล็กน้อย ใช้กับแบบเสื้อคอป้าน
(ฉ) รองเท้า ถุงเท้า
ชายให้ใช้รองเท้าหุ้มส้นหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำชนิดผูกถุงเท้าสีดำ
หญิงให้ใช้รองเท้าหุ้มส้นหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำแบบปิดปลายเท้าไม่มีลวดลาย
ส้นสูงไม่เกิน ๑๐ เซนติเมตร ถุงเท้ายาวสีเนื้อ
(๒) เครื่องแบบปกติกากีคอตั้ง
ลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาว เว้นแต่สีของหมวก ผ้าพันหมวก
หมอนสักหลาดสำหรับปักครุฑพ่าห์ เสื้อและกางเกงหรือกระโปรงเป็นประเภทสีกากี
(๓) เครื่องแบบครึ่งยศ
ลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาว เว้นแต่กางเกงหรือกระโปรงให้ใช้ผ้าสักหลาดหรือเสิร์จสีดำ
ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์
(๔) เครื่องแบบเต็มยศ
ลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับเครื่องแบบครึ่งยศสวมสายสะพาย
(๕) เครื่องแบบสโมสร
สำหรับชาย มี ๓ แบบ คือ
(ก) เครื่องแบบสโมสร ก.
ลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศ
(ข) เครื่องแบบสโมสร ข.
ลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับเครื่องแบบสโมสร ก. เว้นแต่
เสื้อ ให้ใช้เสื้อสโมสรสีขาวทำด้วยผ้าสักหลาดหรือเสิร์จ
เปิดอกปาดเอว มีดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็กติดที่ข้อมือข้างละ ๓ ดุม
ที่ระหว่างอกกับเอวข้างละ ๓ ดุม และที่บรรจบเสื้อมีดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดใหญ่ข้างละ
๑ ดุม ดุมคู่นี้มีสายสร้อยสีทองร้อยติดกัน ประกอบด้วย
เสื้อกั๊กสีขาวดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ ๓ ดุม และเสื้อเชิ้ตสีขาวอกแข็ง
ข้อมือแข็ง คอเชิ้ตชั้นเดียวแบบปีกผีเสื้อผูกผ้าผูกคอสีดำเงื่อนหูกระต่าย
เครื่องหมายแสดงสังกัด
ให้ติดที่คอแบะของเสื้อตอนบนทั้งสองข้างเหนือแนวเครื่องราชอิสริยาภรณ์
ในฤดูร้อน ให้ใช้กางเกงสีขาวแทนกางเกงสีดำได้
(ค) เครื่องแบบสโมสร ค.
ลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับเครื่องแบบสโมสร ข.
เว้นแต่เสื้อเชิ้ตอกแข็งให้ใช้เสื้อเชิ้ตอกอ่อนสีขาว และเสื้อกั๊กให้ใช้แพรแถบสีเดียวกับกางเกงรัดเอวแทน
แพรแถบนี้ส่วนกลางด้านหน้ากว้าง ๑๒ เซนติเมตร ปลายทั้งสองข้างเรียวกว้าง ๑๑
เซนติเมตร ที่ปลายมีขอเกี่ยวติดกันในขณะคาดทางด้านหลัง
สำหรับหญิง ให้แต่งตามสมัยนิยม

หมวด ๒
เครื่องแบบพนักงานส่วนท้องถิ่น[๑๑]
 

ข้อ ๖[๑๒] เครื่องแบบปฏิบัติราชการของพนักงานส่วนท้องถิ่นมีลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับเครื่องแบบปฏิบัติราชการของสมาชิกสภาท้องถิ่นและผู้บริหารท้องถิ่น
เว้นแต่อินทรธนูให้ใช้อินทรธนูอ่อนมีลาย ดังต่อไปนี้
พนักงานส่วนท้องถิ่น
ตำแหน่งประเภทวิชาการ ระดับเชี่ยวชาญ ตำแหน่งประเภทอำนวยการท้องถิ่น ระดับสูง
และตำแหน่งประเภทบริหารท้องถิ่น ระดับสูง มีแถบกว้าง ๓ เซนติเมตร
ติดทางต้นอินทรธนู ๑ แถบ และแถบกว้าง ๑ เซนติเมตร ติดเรียงต่อไปอีก ๑ แถบ
แถบแรกห่างจากต้นอินทรธนู ๕ มิลลิเมตร และแถบต่อไปเว้นระยะห่างกัน ๕ มิลลิเมตร
แถบบนขมวดเป็นวงกลมขนาดวัดเส้นผ่าศูนย์กลางวงใน
๑ เซนติเมตร และบนกึ่งกลางแถบกว้าง ๓ เซนติเมตร ให้ติดตราครุฑพ่าห์ทำด้วยโลหะสีทองสูง
๒.๕ เซนติเมตร
พนักงานส่วนท้องถิ่น
ตำแหน่งประเภททั่วไป ระดับอาวุโส ตำแหน่งประเภทวิชาการ
ระดับชำนาญการและระดับชำนาญการพิเศษ ตำแหน่งประเภทอำนวยการท้องถิ่น ระดับต้นและระดับกลาง
ตำแหน่งประเภทบริหารท้องถิ่น ระดับต้นและระดับกลาง มีแถบกว้าง ๓ เซนติเมตร
ติดทางต้นอินทรธนู ๑ แถบ และแถบกว้าง ๑ เซนติเมตร ติดเรียงต่อไปอีก ๑ แถบ
แถบแรกห่างจากต้นอินทรธนู ๕ มิลลิเมตร และแถบต่อไปเว้นระยะห่างกัน ๕ มิลลิเมตร
แถบบนขมวดเป็นวงกลม ขนาดวัดเส้นผ่าศูนย์กลางวงใน ๑ เซนติเมตร
พนักงานส่วนท้องถิ่น
ตำแหน่งประเภททั่วไป ระดับชำนาญงาน และตำแหน่งประเภทวิชาการ
ระดับปฏิบัติการ มีแถบกว้าง ๑ เซนติเมตร ๓ แถบ แถบแรกห่างจากต้นอินทรธนู ๕
มิลลิเมตร และแถบต่อไปเว้นระยะห่างกัน ๕ มิลลิเมตร แถบบนขมวดเป็นวงกลมขนาดวัดเส้นผ่าศูนย์กลางวงใน
๑ เซนติเมตร
พนักงานส่วนท้องถิ่น
ตำแหน่งประเภททั่วไป ระดับปฏิบัติงาน มีแถบกว้าง ๑ เซนติเมตร ๒ แถบ
แถบแรกห่างจากต้นอินทรธนู ๕ มิลลิเมตร และแถบต่อไปเว้นระยะห่างกัน ๕ มิลลิเมตร แถบบนขมวดเป็นวงกลม
ขนาดวัดเส้นผ่าศูนย์กลางวงใน ๑ เซนติเมตร
พนักงานส่วนท้องถิ่น
ประเภทพนักงานครูและบุคลากรทางการศึกษาสายงานบริหารสถานศึกษา สายงานนิเทศการศึกษา
และสายงานการสอน
ให้ใช้อินทรธนูและเครื่องหมายตำแหน่งบนอินทรธนูตามประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง
การกำหนดให้ใช้เครื่องหมายตำแหน่งของข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา โดยอนุโลม
ทั้งนี้
อินทรธนูและเครื่องหมายตำแหน่งบนอินทรธนูให้เป็นไปตามภาพเครื่องหมายอินทรธนูท้ายกฎกระทรวงนี้

ข้อ ๗[๑๓] เครื่องแบบพิธีการของพนักงานส่วนท้องถิ่นมีลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับเครื่องแบบพิธีการของสมาชิกสภาท้องถิ่นและผู้บริหารท้องถิ่น
เว้นแต่อินทรธนูให้ใช้อินทรธนูแข็งกว้าง ๔ เซนติเมตร
ยาวตามความยาวของบ่าพื้นสักหลาดสีดำ
ติดทับเสื้อเหนือบ่าทั้งสองข้างจากไหล่ไปคอด้านคอปลายมนติดดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็ก
อินทรธนูมีลายดังนี้
พนักงานส่วนท้องถิ่น
ตำแหน่งประเภทวิชาการ ระดับเชี่ยวชาญ ตำแหน่งประเภทอำนวยการท้องถิ่น ระดับสูง
และตำแหน่งประเภทบริหารท้องถิ่น ระดับสูง มีแถบสีทองกว้าง ๕ มิลลิเมตร
เป็นขอบและปักดิ้นสีทองลายช่อชัยพฤกษ์ยาวตลอดส่วนกลางของอินทรธนู
และให้มีแถบสีทองกว้าง ๕ มิลลิเมตร ปิดที่ฐานด้านล่างของอินทรธนู
พนักงานส่วนท้องถิ่น
ตำแหน่งประเภททั่วไป ระดับอาวุโส ตำแหน่งประเภทวิชาการ ระดับชำนาญการและระดับชำนาญการพิเศษ
ตำแหน่งประเภทอำนวยการท้องถิ่น ระดับต้นและระดับกลาง และตำแหน่งประเภทบริหารท้องถิ่น
ระดับต้นและระดับกลาง มีแถบสีทองกว้าง ๕ มิลลิเมตร เป็นขอบและปักดิ้นสีทองลายช่อชัยพฤกษ์ยาวตลอดส่วนกลางของอินทรธนู
พนักงานส่วนท้องถิ่น
ตำแหน่งประเภททั่วไป ระดับชำนาญงาน และตำแหน่งประเภทวิชาการ ระดับปฏิบัติการ
มีแถบสีทองกว้าง ๑ เซนติเมตร เป็นขอบ และปักดิ้นสีทองลายช่อชัยพฤกษ์มีดอก ๓ ดอก
เรียงตามส่วนยาวของอินทรธนูไม่เกิน ๓ ใน ๔ ส่วนของอินทรธนู
พนักงานส่วนท้องถิ่น
ตำแหน่งประเภททั่วไป ระดับปฏิบัติงาน มีแถบสีทองกว้าง ๑ เซนติเมตร เป็นขอบ
และปักดิ้นสีทองลายช่อชัยพฤกษ์มีดอก ๒ ดอก เรียงตามส่วนยาวของอินทรธนู
ไม่เกินครึ่งหนึ่งของอินทรธนู
พนักงานส่วนท้องถิ่น
ประเภทพนักงานครูและบุคลากรทางการศึกษาสายงานบริหารสถานศึกษา สายงานนิเทศการศึกษา
และสายงานการสอน
ให้ใช้อินทรธนูและเครื่องหมายตำแหน่งบนอินทรธนูตามประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง
การกำหนดให้ใช้เครื่องหมายตำแหน่งของข้าราชการครู และบุคลากรทางการศึกษา โดยอนุโลม
ทั้งนี้
อินทรธนูและเครื่องหมายตำแหน่งบนอินทรธนูให้เป็นไปตามภาพเครื่องหมายอินทรธนูท้ายกฎกระทรวงนี้

หมวด ๓
เครื่องแบบลูกจ้างประจำ[๑๔]
 

ข้อ ๘[๑๕] เครื่องแบบปฏิบัติงานของลูกจ้างประจำมีลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับเครื่องแบบสีกากีคอพับของสมาชิกสภาท้องถิ่นและผู้บริหารท้องถิ่น
เว้นแต่อินทรธนูให้ใช้อินทรธนูอ่อนสีเหลืองหรือสีทอง อินทรธนูมีลาย ดังต่อไปนี้
ลูกจ้างประจำที่ได้รับค่าจ้างตั้งแต่
๑๖,๑๙๐ บาท ขึ้นไป มีแถบกว้าง ๑ เซนติเมตร ๓ แถบแถบแรกห่างจากต้นอินทรธนู ๕ มิลลิเมตร
และแถบต่อไปเว้นระยะห่างกัน ๕ มิลลิเมตร และมีวงกลมขนาดวัดเส้นผ่าศูนย์กลางวงใน ๑
เซนติเมตร อยู่เหนือแถบบน
ลูกจ้างประจำที่ได้รับค่าจ้างตั้งแต่
๗,๑๔๐ บาท แต่ไม่ถึง ๑๖,๑๙๐ บาท มีแถบกว้าง ๑ เซนติเมตร ๒ แถบ
แถบแรกห่างจากต้นอินทรธนู ๕ มิลลิเมตร และแถบต่อไปเว้นระยะห่างกัน ๕ มิลลิเมตร
และมีวงกลมขนาดวัดเส้นผ่าศูนย์กลางวงใน ๑ เซนติเมตร อยู่เหนือแถบบน
ลูกจ้างประจำที่ได้รับค่าจ้างตั้งแต่
๔,๘๗๐ บาท แต่ไม่ถึง ๗,๑๔๐ บาท มีแถบกว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ ห่างจากต้นอินทรธนู ๕
มิลลิเมตร และมีวงกลมขนาดวัดเส้นผ่าศูนย์กลางวงใน ๑ เซนติเมตร อยู่เหนือแถบบน
ทั้งนี้
อินทรธนูและเครื่องหมายตำแหน่งบนอินทรธนูให้เป็นไปตามภาพเครื่องหมายอินทรธนูท้ายกฎกระทรวงนี้

ข้อ
๘/๑[๑๖] เครื่องแบบพิธีการของลูกจ้างประจำมี ๓
ประเภท คือ
(๑)
เครื่องแบบปกติขาว
มีลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาวของสมาชิกสภาท้องถิ่นและผู้บริหารท้องถิ่น
เว้นแต่อินทรธนูให้ใช้อินทรธนูแข็งกว้าง ๔ เซนติเมตร ยาวตามความยาวของบ่า
พื้นสักหลาดสีดำ มีแถบสีทองกว้าง ๑ เซนติเมตร
เป็นขอบและปักดิ้นสีทองลายดอกประจำยามและใบเทศ
ติดทับเสื้อเหนือบ่าทั้งสองข้างจากไหล่ไปคอ ด้านคอปลายมน
ติดดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็ก อินทรธนูมีลาย ดังต่อไปนี้
ลูกจ้างประจำที่ได้รับค่าจ้างตั้งแต่
๑๖,๑๙๐ บาท ขึ้นไป มีลายดอกประจำยามและใบเทศ ๓ ช่อ
ลูกจ้างประจำที่ได้รับค่าจ้างตั้งแต่
๗,๑๔๐ บาท แต่ไม่ถึง ๑๖,๑๙๐ บาท มีลายดอกประจำยามและใบเทศ ๒ ช่อ
ลูกจ้างประจำที่ได้รับค่าจ้างตั้งแต่
๔,๘๗๐ บาท แต่ไม่ถึง ๗,๑๔๐ บาท มีลายดอกประจำยามและใบเทศ ๑ ช่อ
(๒)
เครื่องแบบครึ่งยศ มีลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาวของลูกจ้างประจำ
เว้นแต่กางเกงหรือกระโปรงให้ใช้ผ้าสีดำ ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์
(๓)
เครื่องแบบเต็มยศ
มีลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับเครื่องแบบครึ่งยศของลูกจ้างประจำ สวมสายสะพาย
ทั้งนี้
อินทรธนูและเครื่องหมายตำแหน่งบนอินทรธนูให้เป็นไปตามภาพเครื่องหมายอินทรธนูท้ายกฎกระทรวงนี้

หมวด ๔
เครื่องแบบกำนัน
ผู้ใหญ่บ้าน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน สารวัตรกำนัน และแพทย์ประจำตำบล
 

ข้อ ๙
เครื่องแบบกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน สารวัตรกำนัน
และแพทย์ประจำตำบล ให้มี ๒ ชนิด คือ
(๑) เครื่องแบบปฏิบัติราชการ มี ๑ ประเภท คือ
เครื่องแบบสีกากีคอพับ
(๒) เครื่องแบบพิธีการ มี ๓ ประเภท
(ก) เครื่องแบบปกติขาว
(ข) เครื่องแบบครึ่งยศ
(ค) เครื่องแบบเต็มยศ

ข้อ ๑๐
เครื่องแบบปฏิบัติราชการ ประกอบด้วย
(๑) หมวก
ชายให้ใช้หมวกได้ ๒ แบบ
แบบที่ ๑ หมวกทรงหม้อตาลสีกากี
กะบังหน้าทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ
สายรัดคางหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำกว้าง ๑ เซนติเมตร
มีดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็กติดที่ข้างหมวกข้างละ ๑ ดุม ผ้าพันหมวกสีกากี
ที่หน้าหมวกติดตราราชสีห์ภายในซุ้มลายกระหนกดุนนูนพื้นแรเป็นเส้น
ตอนล่างมีแถบโค้งรับ บรรจุด้วยตัวอักษรมีข้อความว่า บำบัดทุกข์ บำรุงสุข
ทำด้วยโลหะสีทอง สูง ๗ เซนติเมตร
แบบที่ ๒ หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากี
หน้าหมวกติดตราเช่นเดียวกับแบบที่ ๑ แต่สูง ๔.๕ เซนติเมตร
หญิงให้ใช้หมวกได้ ๓ แบบ
แบบที่ ๑ อนุโลมตามแบบหมวกของชายแบบที่ ๑ แต่เป็นทรงอ่อน
แบบที่ ๒ หมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีกากี
สายรัดคางหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำกว้าง ๑ เซนติเมตร
มีดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็กติดที่ข้างหมวกข้างละ ๑ ดุม ผ้าพันหมวกสีกากี
หน้าหมวกติดตราเช่นเดียวกับหมวกของชายแบบที่ ๒
แบบที่ ๓ หมวกหนีบสีกากี ด้านหน้ามีดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็ก
๒ ดุมติดซ้อนกัน มีตราเช่นเดียวกับหมวกของชายแบบที่ ๒
ติดที่ด้านซ้ายเหนือขอบหมวกห่างจากมุมพับด้านหน้าหมวกประมาณ ๔ เซนติเมตร
การสวมหมวก ให้สวมในโอกาสอันควร
(๒) เสื้อ
ชายให้ใช้เสื้อคอพับ สีประเภทสีกากีแขนยาวรัดข้อมือ มีดุมที่ข้อมือข้างละ
๑ ดุม หรือแขนสั้น มีกระเป๋าเย็บติดที่หน้าอกเสื้อข้างละ ๑ กระเป๋า
เป็นกระเป๋าเสื้อมีแถบอยู่ตรงกลางตามทางดิ่งกว้าง ๓.๕ เซนติเมตร
มีใบปกกระเป๋ารูปมนชายกลางแหลม ที่ปากกระเป๋าทั้งสองข้างติดดุมข้างละ ๑ ดุม
สำหรับขัดใบปกกระเป๋า ตัวเสื้อผ่าอกตลอด มีสาบกว้าง ๓.๕ เซนติเมตร
ติดดุมตามแนวอกเสื้อ ๕ ดุม ระยะห่างกันพอสมควร
และติดเครื่องหมายแสดงสังกัดที่ปกคอเสื้อด้านหน้าทั้งสองข้าง
ที่ไหล่เสื้อประดับอินทรธนูสีเดียวกับเสื้อ
ยาวตามความยาวของบ่าเย็บติดกับเสื้อเหนือบ่าทั้งสองข้างจากไหล่ไปคอ ปลายมน
ด้านไหล่กว้าง ๔.๕ เซนติเมตร ด้านคอกว้าง ๓.๕ เซนติเมตร
ตอนปลายขัดดุมติดกับตัวเสื้อ
ดุมที่ใช้กับเสื้อมีลักษณะเป็นรูปกลมแบนทำด้วยวัตถุสีเดียวกับสีเสื้อ
ในโอกาสไปงานพิธี
ให้ใช้เสื้อเชิ้ตสีประเภทสีกากีแขนยาวผูกผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสี
สอดชายผ้าผูกคอไว้ภายในเสื้อใต้ดุมเม็ดที่สอง
ผู้ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์
ให้ประดับแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ที่อกเสื้อเหนือกระเป๋าบนซ้าย
หญิงให้ใช้เสื้อได้ ๓ แบบ
แบบที่ ๑ อนุโลมตามแบบเสื้อของชาย
แบบที่ ๒ เสื้อคอพับ
สีประเภทสีกากีอ่อนกว่ากระโปรงหรือสีเดียวกับกระโปรง ผ่าอกตลอดตัวเสื้อ
มีสาบกว้างประมาณ ๒.๕ เซนติเมตร แขนยาวรัดข้อมือ ขอบปลายแขนกว้างประมาณ ๕
เซนติเมตร หรือแขนสั้นเหนือข้อศอกเล็กน้อย ตลบชายกว้างประมาณ ๕ เซนติเมตร
เดินคิ้วด้านหน้าเสื้อต่อจากเส้นบ่า มีตะเข็บผ่านกลางอกยาวตลอดตัวทั้งสองด้าน
มีดุม ๕ ดุม ด้านหลังจากเส้นต่อบ่าหลังมีตะเข็บผ่านตามตัวเสื้อทั้งสองด้านเช่นเดียวกับด้านหน้า
ติดเครื่องหมายแสดงสังกัดที่ปกคอเสื้อด้านหน้าทั้งสองข้าง
ที่ไหล่เสื้อประดับอินทรธนูสีเดียวกับเสื้อ
ยาวตามความยาวของบ่าเย็บติดกับเสื้อเหนือบ่าทั้งสองข้างจากไหล่ไปคอ ปลายมน
ด้านไหล่กว้าง ๔ เซนติเมตร ด้านคอกว้าง ๓ เซนติเมตร ตอนปลายขัดดุมติดกับตัวเสื้อ
แบบที่ ๓ เสื้อคอพับปล่อยเอว
สีประเภทสีกากีสีเดียวกับกระโปรงหรือกางเกง ผ่าอกตลอดตัวเสื้อ ไม่มีสาบ
ด้านหน้ามีคิ้วตามสาบ มีดุม ๔ ดุม แขนยาวหรือแขนสั้น ตลบชายกว้างประมาณ ๕
เซนติเมตร มีคิ้วหน้าหลังเช่นเดียวกับแบบที่ ๒
และมีเส้นแนวตะเข็บเช่นเดียวกับแบบที่ ๒ ทั้งหน้าหลัง
ความยาวของเสื้อให้คลุมสะโพกพองาม
ติดเครื่องหมายแสดงสังกัดที่ปกคอเสื้อด้านหน้าทั้งสองข้าง
ที่ไหล่เสื้อประดับอินทรธนูสีเดียวกับเสื้อ
ยาวตามความยาวของบ่าเย็บติดกับเสื้อเหนือบ่าทั้งสองข้างจากไหล่ไปคอ ปลายมน
ด้านไหล่กว้าง ๔ เซนติเมตร ด้านคอกว้าง ๓ เซนติเมตร ตอนปลายขัดดุมติดกับตัวเสื้อ
การสวมเสื้อแบบที่ ๒ ให้สอดชายเสื้อไว้ในขอบกระโปรง
และคาดเข็มขัดทับขอบกระโปรง และการสวมเสื้อแบบที่ ๓
ให้ปล่อยชายเสื้อทับกระโปรงหรือกางเกง และคาดเข็มขัดตาม (๕) แบบที่ ๒ ทับเอวเสื้อ
ดุมที่ใช้กับเสื้อแบบที่ ๒ และแบบที่ ๓
เป็นดุมสีเดียวกับสีเสื้อ
ในโอกาสไปงานพิธี ให้ใช้เสื้อแบบที่ ๑ หรือแบบที่ ๒
โดยใช้เสื้อเชิ้ตสีประเภทสีกากี แขนยาว ผูกผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสี
สอดชายผ้าผูกคอไว้ภายในเสื้อใต้ดุมเม็ดที่สอง
ผู้ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์
ให้ประดับแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ที่อกเสื้อเหนือกระเป๋าบนซ้าย
(๓)[๑๗] อินทรธนู
ให้ใช้อินทรธนูอ่อน มีเครื่องหมายบนอินทรธนู ดังต่อไปนี้
กำนัน
มีแถบกว้าง ๑ เซนติเมตร ๕ แถบ
ผู้ใหญ่บ้าน
มีแถบกว้าง ๑ เซนติเมตร ๔ แถบ
ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน
มีแถบกว้าง ๑ เซนติเมตร ๓ แถบ
สารวัตรกำนัน
แพทย์ประจำตำบล มีแถบตามจำนวน ขนาด และลักษณะเช่นเดียวกับผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน
สำหรับกำนัน
แถบดังกล่าวให้ใช้สีเหลือง การติดแถบให้ติดตามขวาง
ที่ต้นอินทรธนูทับอยู่บนปลอกพื้นสีดำ แถบแรกห่างจากต้นอินทรธนู ๕ มิลลิเมตร
แถบต่อไปจนถึงแถบที่สี่เว้นระยะห่างกัน ๑ มิลลิเมตร
และแถบสุดท้ายเว้นระยะห่างจากแถบที่สี่ ๕ มิลลิเมตร ให้เหลือปลอกพื้นสีดำขนาดกว้าง
๕ มิลลิเมตร อยู่ตอนบนของแถบสุดท้าย และเหนือปลอกพื้นสีดำ ๕ มิลลิเมตร
ติดเครื่องหมายโลหะสีทองเป็นรูปราชสีห์อยู่ภายในวงรีดุนนูนมีลายประกอบ ขนาดสูง ๒ เซนติเมตร
กว้าง ๒.๕ เซนติเมตร พื้นลงยาสีแดง
สำหรับผู้ใหญ่บ้าน
ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน สารวัตรกำนัน และแพทย์ประจำตำบล แถบดังกล่าวให้ใช้สีเหลือง
การติดแถบให้ติดตามขวาง ที่ต้นอินทรธนูทับอยู่บนปลอกพื้นสีดำ
แถบแรกห่างจากต้นอินทรธนู ๕ มิลลิเมตร และแถบต่อไปเว้นระยะห่างกัน ๕ มิลลิเมตร
ให้เหลือปลอกพื้นสีดำ ขนาดกว้าง ๕ มิลลิเมตร อยู่ตอนบนของแถบสุดท้าย
และเหนือปลอกพื้นสีดำ ๕ มิลลิเมตร
ติดเครื่องหมายโลหะสีทองเป็นรูปราชสีห์อยู่ภายในวงรีดุนนูนมีลายประกอบ ขนาดสูง ๒
เซนติเมตร กว้าง ๒.๕ เซนติเมตร พื้นลงยา โดยมีสีแสดงความหมายของตำแหน่ง ดังนี้
ผู้ใหญ่บ้าน
ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน สีคราม
สารวัตรกำนัน
สีแดง
แพทย์ประจำตำบล
สีเขียว
(๔) กางเกง กระโปรง
ชายให้ใช้กางเกงแบบราชการ สีประเภทสีกากีขายาว ไม่พับปลายขา
หญิงให้ใช้กางเกงหรือกระโปรง สีประเภทสีกากี ได้ ๕ แบบ
แบบที่ ๑ กางเกง อนุโลมตามแบบกางเกงของชาย
แบบที่ ๒ กางเกงขายาว ขาตรง ไม่มีลวดลาย
ขอบกางเกงกว้างประมาณ ๑ นิ้ว มีหรือไม่มีกระเป๋าก็ได้ มีซิปด้านหน้าหรือด้านข้าง
ไม่พับปลายขา
แบบที่ ๓ กระโปรงยาวปิดเข่า ปลายบานเล็กน้อย
แบบที่ ๔ กระโปรงมีตะเข็บหน้า ๒ ตะเข็บ ตะเข็บหลัง ๒ ตะเข็บ
ยาวครึ่งเข่าปลายบานเล็กน้อย
แบบที่ ๕ กระโปรงกางเกง แบบกางเกงยาวครึ่งเข่า มีตะเข็บหน้า
๒ ตะเข็บ ตะเข็บหลัง ๒ ตะเข็บ มีจีบกระทบด้านหน้าและด้านหลัง
(๕) เข็มขัด
ชายให้ใช้เข็มขัดทำด้วยด้ายถักสีกากีกว้าง ๓ เซนติเมตร
หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าทางนอน ปลายมน กว้าง ๓.๕
เซนติเมตร ยาว ๕ เซนติเมตร มีรูปราชสีห์ดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัด
ไม่มีเข็มสำหรับสอดรู ปลายเข็มขัดหุ้มด้วยโลหะสีทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร
หญิงให้ใช้เข็มขัดได้ ๒ แบบ
แบบที่ ๑ อนุโลมตามแบบเข็มขัดของชาย
แบบที่ ๒ เช่นเดียวกับเข็มขัดของชาย แต่ด้ายถักกว้าง ๒.๕
เซนติเมตร หัวเข็มขัด กว้าง ๓ เซนติเมตร ยาว ๔ เซนติเมตร
การใช้เข็มขัดแบบที่ ๑ ให้คาดทับกระโปรง และแบบที่ ๒
ให้คาดทับเสื้อ
(๖) รองเท้า ถุงเท้า
ชายให้ใช้รองเท้าหุ้มส้นหรือหุ้มข้อหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำหรือสีน้ำตาล
ไม่มีลวดลาย ถุงเท้าสีเดียวกับรองเท้า
หญิงให้ใช้รองเท้าหุ้มส้นหรือรัดส้นหนัง
หรือวัตถุเทียมหนังสีดำหรือสีน้ำตาล แบบปิดปลายเท้า ไม่มีลวดลาย ส้นสูงไม่เกิน ๑๐
เซนติเมตร
(๗) เครื่องหมายแสดงสังกัด
ให้มีเครื่องหมายแสดงสังกัดทำด้วยโลหะโปร่งสีทอง
ไม่มีขอบ สูง ๒.๕ เซนติเมตร
เป็นรูปราชสีห์ติดที่ปกคอเสื้อด้านหน้าทั้งสองข้าง
(๘) ป้ายชื่อและตำแหน่ง
ให้มีป้ายชื่อพื้นสีดำ ขนาดกว้าง ๒.๕ เซนติเมตร ยาว ๗.๕
เซนติเมตร ตัวอักษรสีขาว แสดงชื่อตัว ชื่อสกุล และชื่อตำแหน่ง
ประดับที่อกเสื้อเหนือกระเป๋าบนขวา

ข้อ ๑๑
เครื่องแบบพิธีการ
(๑) เครื่องแบบปกติขาว ประกอบด้วย
(ก) หมวก
ชายให้ใช้หมวกทรงหม้อตาลสีขาว
กะบังหน้าทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ สายรัดคางสีทองกว้าง ๑ เซนติเมตร
มีดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็กติดที่ข้างหมวกข้างละ ๑ ดุม ผ้าพันหมวกสีขาว
ที่หน้าหมวกติดตราราชสีห์ ภายในซุ้มลายกระหนกตอนล่างมีแถบโค้งรับปักด้วยดิ้นสีทอง
สูง ๗ เซนติเมตร บนหมอนสักหลาดสีขาว
หญิงให้ใช้หมวกได้ ๒ แบบ
แบบที่ ๑ อนุโลมตามแบบหมวกของชาย แต่เป็นทรงอ่อน
แบบที่ ๒ หมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีขาว สายรัดคางสีทอง
มีดุมโลหะสีทอง ตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็กติดที่ข้างหมวกข้างละ ๑ ดุม
ผ้าพันหมวกสีขาวที่หน้าหมวกติดตราเช่นเดียวกับหมวกของชายเครื่องแบบปกติขาว แต่สูง
๔.๕ เซนติเมตร
การสวมหมวก ให้สวมในโอกาสอันควร
(ข) เสื้อ
ชายให้ใช้เสื้อแบบราชการสีขาว
ติดเครื่องหมายแสดงสังกัดที่ปกคอเสื้อด้านหน้าทั้งสองข้าง
ใช้ดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดใหญ่ ๕ ดุม ผู้ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ให้ประดับแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ที่อกเสื้อเหนือกระเป๋าบนซ้าย
หญิงให้ใช้เสื้อนอกคอแบะสีขาวแบบคอแหลมหรือคอป้านแขนยาวถึงข้อมือมีตะเข็บหลัง
๔ ตะเข็บ ติดเครื่องหมายแสดงสังกัดที่ปกคอเสื้อด้านหน้าทั้งสองข้าง
ที่แนวสาบอกมีดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๑.๕ เซนติเมตร ๓ ดุม
สำหรับแบบเสื้อคอแหลม และ ๕ ดุม สำหรับแบบเสื้อคอป้านมีกระเป๋าล่างข้างละ ๑
กระเป๋า
เป็นกระเป๋าเจาะเฉียงเล็กน้อยไม่มีใบปกกระเป๋าและให้ใช้เสื้อคอพับแขนยาวสีขาวผูกผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสี
ผู้ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ให้ประดับแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ที่อกเสื้อด้านซ้าย
(ค)[๑๘]
อินทรธนู
ให้ใช้อินทรธนูแข็ง ต้นอินทรธนูกว้าง ๕ เซนติเมตร
ยาวตามความยาวของบ่า พื้นสักหลาดสีดำ ติดทับเสื้อเหนือบ่าทั้งสองข้างจากไหล่ไปคอ
ด้านคอกว้าง ๔ เซนติเมตร ปลายมนติดดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็ก
มีเครื่องหมายบนอินทรธนู ดังต่อไปนี้
กำนัน มีแถบกว้าง ๑ เซนติเมตร ๕ แถบ
ผู้ใหญ่บ้าน มีแถบกว้าง ๑ เซนติเมตร ๔ แถบ
ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน มีแถบกว้าง ๑ เซนติเมตร ๓ แถบ
สารวัตรกำนัน แพทย์ประจำตำบล มีแถบตามจำนวน ขนาด
และลักษณะเช่นเดียวกับผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน
สำหรับกำนัน แถบดังกล่าวให้ใช้แถบดิ้นสีทอง
การติดแถบให้ติดตามขวาง ที่ต้นอินทรธนูทับอยู่บนพื้นสักหลาดสีดำ
แถบแรกห่างจากต้นอินทรธนู ๕ มิลลิเมตร แถบต่อไปจนถึงแถบที่สี่เว้นระยะห่างกัน ๑
มิลลิเมตร และแถบสุดท้ายเว้นระยะห่างจากแถบที่สี่ ๕ มิลลิเมตร ตอนบนห่างจากแถบสุดท้าย
๕ มิลลิเมตร ติดเครื่องหมายเช่นเดียวกับที่ใช้ประดับอินทรธนูอ่อน
สำหรับผู้ใหญ่บ้าน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน สารวัตรกำนัน
และแพทย์ประจำตำบล แถบดังกล่าวให้ใช้แถบดิ้นสีทอง การติดแถบให้ติดตามขวาง
ที่ต้นอินทรธนูทับอยู่บนพื้นสักหลาดสีดำ แถบแรกห่างจากต้นอินทรธนู ๕ มิลลิเมตร
และแถบต่อไปเว้นระยะห่างกัน ๕ มิลลิเมตร ตอนบนห่างจากแถบสุดท้าย ๕ มิลลิเมตร
ติดเครื่องหมายเช่นเดียวกับที่ใช้ประดับอินทรธนูอ่อน
(ง) กางเกง กระโปรง
ชายให้ใช้กางเกงแบบราชการสีขาวขายาว ไม่พับปลายขา
หญิงให้ใช้กระโปรงสีขาว ตีเกล็ดด้านหน้า ๒ เกล็ด และด้านหลัง
๒ เกล็ด ยาวปิดเข่า ปลายบานเล็กน้อย ใช้กับแบบเสื้อคอแหลม
หรือกระโปรงสีขาวยาวปิดเข่า ปลายบานเล็กน้อย ใช้กับแบบเสื้อคอป้าน
(จ) รองเท้า ถุงเท้า
ชายให้ใช้รองเท้าหุ้มส้นหรือหุ้มข้อ
หนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ ถุงเท้าสีดำ
หญิงให้ใช้รองเท้าหุ้มส้นหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำแบบปิดปลายเท้าไม่มีลวดลาย
ส้นสูงไม่เกิน ๑๐ เซนติเมตร ถุงเท้ายาวสีเนื้อ
(๒) เครื่องแบบครึ่งยศ
ลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาว เว้นแต่กางเกงหรือกระโปรง
ให้ใช้ผ้าสักหลาดหรือเสิร์จสีดำ ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์
(๓) เครื่องแบบเต็มยศ
ลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับเครื่องแบบครึ่งยศสวมสายสะพาย

หมวด ๕
การประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์และเครื่องหมาย
 

ข้อ ๑๒
การประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ให้ปฏิบัติตามประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี
เรื่องลำดับเกียรติและระเบียบการประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย
ผู้ได้รับพระราชทานพระบรมราชานุญาต
ให้ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศให้ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์นั้นได้

ข้อ ๑๓
ผู้สำเร็จการศึกษาจากสถาบันการศึกษาของทางราชการ
หรือที่ทางราชการรับรองให้ติดเครื่องหมายแสดงวิทยฐานะของสถาบันการศึกษานั้นได้

หมวด ๖
เบ็ดเตล็ด
 

ข้อ ๑๔
ผู้ได้รับบำเหน็จบำนาญตามกฎหมายว่าด้วยบำเหน็จบำนาญข้าราชการส่วนท้องถิ่น
ให้ใช้เครื่องแบบเช่นเดียวกับเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่นประจำการตามสังกัดนั้น ๆ
เว้นแต่ให้ติดเครื่องหมายแสดงสังกัดที่ปกคอเสื้อด้านหน้าข้างซ้ายและเครื่องหมาย นก
ทำด้วยโลหะโปร่งสีทอง ไม่มีขอบ สูง ๒ เซนติเมตร ที่ปกคอเสื้อด้านหน้าข้างขวา

ข้อ ๑๕
การแต่งเครื่องแบบให้อนุโลมแต่งตามหมายกำหนดการของสำนักพระราชวัง คำสั่ง
หรือกำหนดการของทางราชการ องค์การบริหารส่วนจังหวัด เทศบาล เมืองพัทยา สภาตำบล
หรือองค์การบริหารส่วนตำบล
เจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่นซึ่งไม่อาจแต่งเครื่องแบบตามหมายกำหนดการนั้นได้ให้แต่งเครื่องแบบเช่นเดียวกับในโอกาสไปงานพิธี

ข้อ ๑๖
ให้กระทรวงมหาดไทยจัดให้มีหรือเขียนรูปตัวอย่างเครื่องแบบนี้ขึ้นไว้เป็นมาตรฐานและสอดส่องควบคุมการแต่งเครื่องแบบให้เป็นไปตามกฎกระทรวงนี้


ให้ไว้ ณ วันที่ ๒๖ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๒
ชำนิ ศักดิเศรษฐ
รัฐมนตรีช่วยว่าการฯ รักษาราชการแทน
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย
[เอกสารแนบท้าย]

๑.[๑๙]
ภาพเครื่องหมายอินทรธนูท้ายกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๑ (พ.ศ. ๒๕๔๒) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น
พ.ศ. ๒๕๐๙

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)



หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ
เนื่องจากได้มีการกำหนดเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่นไว้ในกฎกระทรวงหลายฉบับ
อันเป็นผลให้การใช้กฎหมายไม่สะดวก
สมควรนำเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่นมากำหนดไว้ในกฎกระทรวงฉบับเดียวกัน
ประกอบกับได้มีการปรับปรุงกฎหมายว่าด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นหลายฉบับ
สมควรแก้ไขเพิ่มเติมเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่นดังกล่าวให้สอดคล้องกันด้วย จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้

กฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๒ (พ.ศ. ๒๕๔๖) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น
พ.ศ. ๒๕๐๙[๒๐]

หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ
โดยที่เป็นการสมควรแก้ไขลักษณะและจำนวนของแถบ
และสีแสดงความหมายของตำแหน่งบนอินทรธนูอ่อนและอินทรธนูแข็งของเครื่องแบบกำนัน
ผู้ใหญ่บ้าน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน สารวัตรกำนัน และแพทย์ประจำตำบล
ให้เหมาะสมยิ่งขึ้น
จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้

กฎกระทรวง ฉบับที่
๑๓ (พ.ศ. ๒๕๔๗) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น พ.ศ.
๒๕๐๙[๒๑]

หมายเหตุ :-
เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่เป็นการสมควรกำหนดให้นายกเทศมนตรีเทศบาลเมืองและนายกเทศมนตรีเทศบาลตำบล
มีเครื่องหมายประจำตำแหน่งเพื่อใช้ประดับเป็นส่วนประกอบสำหรับการแต่งเครื่องแบบพิธีการตามโอกาสอันควร
เช่นเดียวกับเครื่องแบบพิธีการของนายกเทศมนตรีเทศบาลนครและนายกเมืองพัทยา
และเนื่องด้วยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๑ (พ.ศ. ๒๕๓๘)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๐๙
ซึ่งกำหนดให้นายกเทศมนตรีเทศบาลนคร นายกเทศมนตรีเทศบาลเมือง
และนายกเทศมนตรีเทศบาลตำบล มีสิทธิประดับเครื่องหมายดังกล่าวยังมิได้ถูกยกเลิก
ซึ่งอาจเกิดความสับสนในการใช้บังคับได้ สมควรที่จะได้ยกเลิกกฎกระทรวงฉบับดังกล่าวเสียด้วยในคราวเดียวกัน จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้

กฎกระทรวง ฉบับที่
๑๔ (พ.ศ. ๒๕๔๘) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น พ.ศ.
๒๕๐๙[๒๒]

หมายเหตุ :-
เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่เป็นการสมควรกำหนดให้ผู้ดำรงตำแหน่งเลขานุการนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด
ที่ปรึกษานายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด รองนายกเทศมนตรี เลขานุการนายกเทศมนตรี
ที่ปรึกษานายกเทศมนตรี เลขานุการนายกเมืองพัทยา ผู้ช่วยเลขานุการนายกเมืองพัทยา
ประธานที่ปรึกษานายกเมืองพัทยา ที่ปรึกษานายกเมืองพัทยา
รองนายกองค์การบริหารส่วนตำบล และเลขานุการนายกองค์การบริหารส่วนตำบล
ซึ่งมีฐานะเป็นผู้ช่วยผู้บริหารท้องถิ่น
มีสิทธิแต่งเครื่องแบบได้เช่นเดียวกับผู้บริหารท้องถิ่น
และกำหนดให้ผู้ดำรงตำแหน่งเลขานุการประธานสภาเมืองพัทยา และผู้ช่วยเลขานุการประธานสภาเมืองพัทยา
ซึ่งมีฐานะเป็นผู้ช่วยประธานสภาท้องถิ่น
มีสิทธิแต่งเครื่องแบบได้เช่นเดียวกับสมาชิกสภาท้องถิ่น จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้

กฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๕
(พ.ศ. ๒๕๖๐) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น พ.ศ.
๒๕๐๙[๒๓]

ข้อ
๘ พนักงานส่วนท้องถิ่น ลูกจ้างประจำ
และพนักงานส่วนท้องถิ่นประเภทพนักงานครู และบุคลากรทางการศึกษาสายงานบริหารสถานศึกษา
สายงานนิเทศการศึกษา และสายงานการสอนนอกประจำการ
ผู้ใดที่มีสิทธิแต่งเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่นอยู่ในวันก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับให้คงใช้เครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น
และเครื่องหมายตำแหน่งบนอินทรธนูได้ตามเดิมต่อไป

หมายเหตุ
:- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ
เนื่องจากประกาศคณะกรรมการมาตรฐานการบริหารงานบุคคลส่วนท้องถิ่น เรื่อง
กำหนดมาตรฐานกลางการบริหารงานบุคคลส่วนท้องถิ่น (ฉบับที่ ๔) ลงวันที่ ๒๖ ธันวาคม ๒๕๕๗
ได้ปรับปรุงระบบจำแนกตำแหน่งของพนักงานส่วนท้องถิ่นจากเดิมที่จำแนกตำแหน่งตามมาตรฐานทั่วไป
๑๐ ระดับ เป็นให้จำแนกตำแหน่งตามประเภทและสายงานตามลักษณะงาน ๔ ประเภท สมควรกำหนดเครื่องหมายตำแหน่งบนอินทรธนูของเครื่องแบบปฏิบัติราชการและเครื่องแบบพิธีการของพนักงานส่วนท้องถิ่น
ให้สอดคล้องกับระบบจำแนกตำแหน่งในปัจจุบัน
ประกอบกับได้มีการปรับปรุงระบบการกำหนดตำแหน่งลูกจ้างประจำขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นโดยแยกตามลักษณะงานและกลุ่มงานตามมาตรฐานกำหนดตำแหน่ง
และปรับปรุงอัตราค่าจ้างลูกจ้างประจำเพื่อให้สอดคล้องกับระบบการกำหนดตำแหน่งลูกจ้างประจำดังกล่าว สมควรกำหนดเครื่องหมาย
ตำแหน่งบนอินทรธนูของเครื่องแบบปฏิบัติงานของลูกจ้างประจำขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นให้สอดคล้องกับระบบการกำหนดตำแหน่งดังกล่าว
และกำหนดให้มีเครื่องแบบพิธีการของลูกจ้างประจำขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้










สุกัญญา/จัดทำ
๑๒ พฤศจิกายน ๒๕๕๓

วิชพงษ์/ปรับปรุง
๕ มีนาคม ๒๕๕๗

ปุณิกา/เพิ่มเติม
๓๐ ตุลาคม ๒๕๖๐























[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๑๖/ตอนที่ ๑๒๔ ก/หน้า ๔/๙ ธันวาคม ๒๕๔๒
[๒] ข้อ ๒ แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง
ฉบับที่ ๑๔ (พ.ศ. ๒๕๔๘)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๐๙
[๓] ข้อ ๒ นิยามคำว่า เจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น (๓) แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๕ (พ.ศ.
๒๕๖๐) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๐๙
[๔] ข้อ ๒ นิยามคำว่า เจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น (๔) แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๕ (พ.ศ.
๒๕๖๐) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๐๙
[๕] ชื่อหมวด ๑
เครื่องแบบสมาชิกสภาท้องถิ่น ผู้บริหารท้องถิ่น และและเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่นอื่น
แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๔ (พ.ศ. ๒๕๔๘)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๐๙
[๖] ข้อ ๓
แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๔ (พ.ศ. ๒๕๔๘)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๐๙
[๗] ข้อ ๔ (๓)
แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๔ (พ.ศ. ๒๕๔๘)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๐๙
[๘] ข้อ ๔ (๙)
แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๔ (พ.ศ. ๒๕๔๘)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๐๙
[๙] ข้อ ๕ (๑) (ค)
แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๔ (พ.ศ. ๒๕๔๘)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๐๙
[๑๐] ข้อ ๕ (๑) (ง)
แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๓ (พ.ศ. ๒๕๔๗) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น
พ.ศ. ๒๕๐๙
[๑๑] ชื่อ หมวด ๒
เครื่องแบบพนักงานส่วนท้องถิ่น แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๕ (พ.ศ. ๒๕๖๐)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๐๙
[๑๒] ข้อ ๖
แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๕ (พ.ศ. ๒๕๖๐)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๐๙
[๑๓] ข้อ ๗
แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๕ (พ.ศ. ๒๕๖๐)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๐๙
[๑๔] ชื่อ หมวด ๓ เครื่องแบบลูกจ้างประจำ
แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๕ (พ.ศ. ๒๕๖๐)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๐๙
[๑๕] ข้อ ๘
แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๕ (พ.ศ. ๒๕๖๐)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๐๙
[๑๖] ข้อ ๘/๑
เพิ่มโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๕ (พ.ศ. ๒๕๖๐)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๐๙
[๑๗] ข้อ ๑๐ (๓)
แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๒ (พ.ศ. ๒๕๔๖)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๐๙
[๑๘] ข้อ ๑๑ (ค)
แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๒ (พ.ศ. ๒๕๔๖)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๐๙
[๑๙]
ภาพเครื่องหมายอินทรธนูท้ายกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๑ (พ.ศ. ๒๕๔๒)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๐๙
เพิ่มโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๕ (พ.ศ. ๒๕๖๐)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๐๙
[๒๐] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๐/ตอนที่ ๒๗ ก/หน้า ๑/๑ เมษายน ๒๕๔๖
[๒๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๑/ตอนที่ ๕๙ ก/หน้า ๑๖/๑๓ กันยายน ๒๕๔๗
[๒๒] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๒/ตอนที่ ๑๐๒ ก/หน้า ๑๐/๔ พฤศจิกายน ๒๕๔๘
[๒๓] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๓๔/ตอนที่ ๑๐๐ ก/หน้า ๑๓/๒๙ กันยายน ๒๕๖๐