กฎกระทรวง
กฎกระทรวง
(พ.ศ.
2519)
ออกตามความในพระราชบัญญัติที่ราชพัสดุ
พ.ศ.
2518
----------


 อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
6 และมาตรา 12 แห่งพระราชบัญญัติที่ราชพัสดุ 
พ.ศ. 2518 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังออกกฎกระทรวงไว้
ดังต่อไปนี้


 หมวด 1

 การปกครองดูแลและบำรุงรักษาที่ราชพัสดุ

 ----------------------


 ข้อ
1 ให้กรมธนารักษ์ กระทรวงการคลัง มีหน้าที่รับขึ้นทะเบียนที่ราชพัสดุโดยทำเป็น
ทะเบียนที่ราชพัสดุกลางไว้

 ข้อ
2 ในแต่ละจังหวัด ให้มีทะเบียนที่ราชพัสดุจังหวัดมีรายการตรงกับทะเบียน
ที่ราชพัสดุกลาง

 สำหรับในกรุงเทพมหานคร
ให้กรมธนารักษ์เป็นผู้จัดทำและรักษาทะเบียน
ที่ราชพัสดุจังหวัด

 ในจังหวัดอื่น
ให้ราชพัสดุจังหวัดเป็นผู้จัดทำและรักษาทะเบียนที่ราชพัสดุจังหวัด 
ในกรณีที่ไม่มีราชพัสดุจังหวัด
ให้เป็นหน้าที่ของสรรพากรจังหวัด

 ข้อ
3 ทะเบียนที่ราชพัสดุกลางและทะเบียนที่ราชพัสดุจังหวัด ให้เป็นไปตามแบบ
ที่กระทรวงการคลังกำหนด
และในทะเบียนดังกล่าวให้มีแผนที่แสดงที่ตั้งและอาณาเขตของ
ที่ราชพัสดุนั้นด้วย

 ข้อ
4 ที่ราชพัสดุในท้องที่จังหวัดใดที่ยังไม่ได้สำรวจรายการเพื่อขึ้นทะเบียน
ที่ราชพัสดุกลาง ให้กรมธนารักษ์ทำความตกลงกับกระทรวงทบวงกรม
ซึ่งเป็นผู้ปกครองดูแล 
หรือใช้ประโยชน์ในที่ราชพัสดุนั้นเพื่อสำรวจรายการขึ้นทะเบียนที่ราชพัสดุกลาง

 เมื่อกรมธนารักษ์ได้ดำเนินการขึ้นทะเบียนที่ราชพัสดุกลางตามวรรคหนึ่งแล้วให้แจ้ง
ราชพัสดุจังหวัดหรือสรรพากรจังหวัดแล้วแต่กรณี เพื่อลงทะเบียนที่ราชพัสดุจังหวัดให้ถูกต้องตรงกัน

 ข้อ
5 ที่ดินซึ่งเป็นที่ราชพัสดุแปลงใดยังไม่มีหนังสือสำคัญสำหรับที่ดิน
ให้กรมธนารักษ์
ดำเนินการเพื่อให้ได้มาซึ่งหนังสือสำคัญสำหรับที่ดินแปลงนั้น

 ข้อ
6 ในกรณีที่ต้องมีการสอบเขตหรือระวังชี้แนวเขตที่ดินซึ่งเป็นที่ราชพัสดุสำหรับใน
กรุงเทพมหานคร
ให้กรมธนารักษ์ร่วมกับกระทรวงทบวงกรมซึ่งเป็นผู้ปกครองดูแล หรือใช้ประโยชน์
ในที่ดินนั้นเป็นผู้ระวังชี้แนวเขต
นำทำการรังวัดและลงนามรับรองแนวเขต ส่วนในจังหวัดอื่นให้
ราชพัสดุจังหวัดหรือสรรพากรจังหวัด แล้วแต่กรณี
ร่วมกับกระทรวงทบวงกรมซึ่งเป็นผู้ปกครองดูแล 
หรือใช้ประโยชน์ในที่ดินนั้นเป็นผู้ระวังชี้แนวเขต
นำทำการรังวัดและลงนามรับรองแนวเขต

 ข้อ
7 ในกรุงเทพมหานคร ให้กรมธนารักษ์จัดทำทะเบียนหนังสือสำคัญสำหรับ
ที่ราชพัสดุและเก็บรักษาหนังสือสำคัญนั้นไว้ในที่ปลอดภัย
ส่วนในจังหวัดอื่น ให้ราชพัสดุจังหวัดหรือ
สรรพากรจังหวัด แล้วแต่กรณี
เป็นผู้จัดทำทะเบียนหนังสือสำคัญสำหรับที่ราชพัสดุและเก็บรักษา
หนังสือสำคัญนั้นโดยฝากคลังจังหวัดไว้ในลักษณะหีบห่อ

 ข้อ
8 ให้มีการตรวจสอบหนังสือสำคัญสำหรับที่ราชพัสดุอย่างน้อยปีละหนึ่งครั้ง 
ตามระเบียบที่กระทรวงการคลังกำหนด

 ข้อ
9 ค่าธรรมเนียมในการออกหนังสือสำคัญสำหรับที่ดินตามข้อ 5 และค่าฤชาธรรมเนียม
ในการดำเนินคดีเกี่ยวกับที่ราชพัสดุ
ให้จ่ายจากงบประมาณของกรมธนารักษ์


 หมวด
2

 การใช้ที่ราชพัสดุ

 ------------


 ข้อ
10 กระทรวงทบวงกรมใดประสงค์จะใช้ที่ราชพัสดุเพื่อประโยชน์ในทางราชการ 
ถ้าที่ราชพัสดุนั้นตั้งอยู่ในกรุงเทพมหานครให้ทำความตกลงกับกรมธนารักษ์
แต่ถ้าที่ราชพัสดุตั้งอยู่
ในจังหวัดอื่น
ให้แจ้งการขอใช้ที่ราชพัสดุนั้นต่อผู้ว่าราชการจังหวัด เมื่อได้รับความยินยอมจาก
ผู้ว่าราชการจังหวัดให้ทำความตกลงกับกรมธนารักษ์

 ข้อ
11 ให้กรมธนารักษ์พิจารณาอนุญาตให้กระทรวงทบวงกรมใช้ที่ดินเพื่อประโยชน์
ในทางราชการได้ตามที่จำเป็นและสมควร
ในกรณีที่มีปัญหาเกี่ยวกับการพิจารณาอนุญาตซึ่งไม่อาจ
ตกลงกันได้
ให้เสนอเรื่องให้คณะกรรมการที่ราชพัสดุวินิจฉัยชี้ขาด

 ข้อ
12 ในกรณีที่กระทรวงทบวงกรมใดปลูกสร้างอาคารซึ่งเป็นที่ราชพัสดุในที่ราชพัสดุ 
ให้แจ้งให้กรมธนารักษ์ทราบเพื่อดำเนินการขึ้นทะเบียนที่ราชพัสดุต่อไป

 ข้อ
13 เมื่อปรากฏว่ากระทรวงทบวงกรมใดเลิกใช้ประโยชน์ในที่ราชพัสดุ หรือประสงค์
จะใช้ที่ราชพัสดุเพื่อประโยชน์ในทางราชการอย่างอื่นนอกจากที่ได้ตกลงไว้กับกรมธนารักษ์
ให้กระทรวง
ทบวงกรมนั้นแจ้งต่อกรมธนารักษ์เพื่อส่งคืนที่ราชพัสดุ
หรือให้ทำความตกลงกับกรมธนารักษ์ใหม่
แล้วแต่กรณี

 กระทรวงทบวงกรมใดไม่ส่งคืนที่ราชพัสดุหรือปรากฏว่าได้ใช้ที่ราชพัสดุผิดไปจาก
ที่ได้ตกลงไว้กับกรมธนารักษ์
ให้กรมธนารักษ์ดำเนินการขอคืนที่ราชพัสดุนั้น ในกรณีที่มีปัญหาว่า
กระทรวงทบวงกรมดังกล่าวได้เลิกใช้ประโยชน์ในที่ราชพัสดุนั้น
หรือกระทรวงทบวงกรมนั้นได้ใช้
ที่ราชพัสดุผิดจากข้อตกลงกับกรมธนารักษ์หรือไม่
ให้คณะกรรมการที่ราชพัสดุวินิจฉัยชี้ขาด

 ข้อ
14 ให้กระทรวงทบวงกรมดูแลและบำรุงรักษาที่ราชพัสดุที่ปกครองดูแล
หรือใช้ประโยชน์เสมอวิญญูชนจะพึงสงวนทรัพย์สินของตนเอง
  ข้อ
15 ในกรณีที่กระทรวงทบวงกรมที่ปกครองดูแลหรือใช้ประโยชน์ในที่ราชพัสดุ
ประสงค์จะรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างในที่ราชพัสดุ
ให้ขออนุญาตต่อกรมธนารักษ์ แต่ถ้าเป็นการรื้อถอน
สิ่งปลูกสร้างดังต่อไปนี้
  (1)
สิ่งปลูกสร้างที่ก่อสร้างมาแล้วไม่น้อยกว่ายี่สิบห้าปี
  (2)
สิ่งปลูกสร้างที่ชำรุดจนใช้การไม่ได้
  (3)
สิ่งปลูกสร้างที่เกี่ยวกับราชการลับทางทหาร
  (4)
การรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างหลังเดิมเพื่อปลูกสร้างอาคารใหม่ทดแทนตามที่ได้รับ
งบประมาณ

 ให้แจ้งให้กรมธนารักษ์ทราบเมื่อได้ทำการรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างในที่ราชพัสดุตาม
วรรคหนึ่งแล้ว

 วัสดุที่รื้อถอนจะนำออกประมูลขายนำเงินส่งคลังเป็นรายได้ของกรมธนารักษ์
หรือหากจำเป็นจะนำไปใช้เพื่อประโยชน์แก่ทางราชการอย่างอื่นก็ให้กระทำได้
แต่ต้องได้รับอนุญาต
จากกรมธนารักษ์ก่อน


 หมวด 3

 การจัดหาประโยชน์ในที่ราชพัสดุ

 --------------------


 ข้อ
16 ที่ราชพัสดุที่ไม่ได้ใช้ประโยชน์ในทางราชการหรือที่ไม่ได้สงวนไว้
เพื่อใช้ประโยชน์ในทางราชการ
จะนำมาจัดหาประโยชน์โดยการจัดให้เช่าก็ได้ แต่ต้องเป็นการ
ให้เช่าในลักษณะดังต่อไปนี้

 (1)
การให้เช่าที่ดินที่ผู้เช่าใช้อยู่อาศัย

 (2)
การให้เช่าที่ดินที่ผู้เช่าใช้ประกอบการเกษตร

 (3)
การให้เช่าที่ดินเพื่อปลูกสร้างอาคารโดยยกกรรมสิทธิ์อาคารที่ปลูกสร้าง
ให้แก่กระทรวงการคลัง

 (4)
การให้เช่าที่ดินเพื่อประโยชน์อย่างอื่น

 (5)
การให้เช่าอาคารซึ่งเป็นที่ราชพัสดุ

 ข้อ
17 การจัดให้เช่าให้กระทำโดยวิธีประมูลตามระเบียบที่กระทรวงการคลังกำหนด 
เว้นแต่ในกรณีดังต่อไปนี้จะจัดให้เช่าโดยไม่ต้องใช้วิธีประมูลก็ได้

 (1)
การให้เช่าที่ดินที่ผู้เช่าใช้อยู่อาศัย

 (2)
การให้เช่าที่ดินที่ผู้เช่าใช้ประกอบการเกษตร

 (3)
การให้องค์การปกครองท้องถิ่นหรือรัฐวิสาหกิจที่เป็นนิติบุคคลเช่าเพื่อใช้เป็นที่
ดำเนินงานขององค์การปกครองท้องถิ่นหรือรัฐวิสาหกิจ ทั้งนี้
ต้องได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการ
ที่ราชพัสดุ

 ข้อ
18 ในกรณีที่สัญญาเช่าระงับเพราะเหตุผู้เช่าตาย หากทายาทของผู้เช่าประสงค์
จะขอเช่าแทนต่อไปตามสัญญาเช่าเดิมจะอนุญาตให้ทายาทนั้นเช่าต่อไปจนครบกำหนดอายุสัญญา
เช่าเดิมก็ได้

 ข้อ
19 ในกรุงเทพมหานคร การดำเนินการจัดให้เช่าเป็นอำนาจหน้าที่ของกรมธนารักษ์

 ในจังหวัดอื่น
การดำเนินการจัดให้เช่าให้เป็นอำนาจหน้าที่ของผู้ว่าราชการจังหวัด 
แต่การให้เช่าที่ดินที่ผู้เช่าใช้อยู่อาศัยหรือการให้เช่าที่ดินที่ผู้เช่าใช้ประกอบการเกษตรที่มีกำหนดเวลา
เกินสามปี การให้เช่าอาคารซึ่งเป็นที่ราชพัสดุ
การให้เช่าที่ดินเพื่อปลูกสร้างอาคารโดยยกกรรมสิทธิ์
อาคารที่ปลูกสร้างให้แก่กระทรวงการคลังหรือการให้เช่าที่ดินเพื่อประโยชน์อย่างอื่นต้องได้รับ
ความเห็นชอบจากกรมธนารักษ์ก่อน

 ข้อ
20 ในการปลูกสร้างอาคารตามข้อ 16 (3) ถ้าเป็นอาคารพาณิชย์ ห้องแถวหรือตึกแถว
ต้องใช้แบบแปลนการก่อสร้างที่กรมธนารักษ์กำหนด
ถ้าเป็นอาคารอย่างอื่นแบบแปลนการก่อสร้าง
ต้องได้รับอนุมัติจากกรมธนารักษ์ก่อน

 ข้อ
21 เงื่อนไขสัญญาเช่า ระยะเวลาเช่า การบอกเลิก สัญญาเช่า ตลอดจนแบบสัญญาเช่า 
ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่กระทรวงกำหนด

 ข้อ
22 การกำหนดอัตราค่าเช่า ค่าปรับและค่าธรรมเนียมต่าง ๆ ในการจัดให้เช่า 
ให้เป็นไปตามระเบียบที่กระทรวงการคลังกำหนด


 บทเฉพาะกาล

 ----------


 ข้อ
23 ในระหว่างที่ยังจัดทำทะเบียนที่ราชพัสดุกลางหรือทะเบียนที่ราชพัสดุจังหวัด
ไม่แล้วเสร็จ ให้คงใช้ทะเบียนที่ราชพัสดุเดิมไปพลางก่อน

 ข้อ
24 ที่ราชพัสดุที่กระทรวงทบวงกรม องค์การปกครองท้องถิ่น หรือรัฐวิสาหกิจ
ปกครองดูแลหรือใช้ประโยชน์อยู่แล้วในวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ
ให้คงใช้ต่อไปโดยไม่ต้องขอ
ทำความตกลงกับกรมธนารักษ์ใหม่


 ให้ไว้
ณ วันที่ 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2519

 เสวตร เปี่ยมพงษ์สานต์

 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง

+-------------------------------------------------------------------------------------------------------------+
หมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ
เนื่องจากคณะกรรมการที่ราชพัสดุ
เห็นสมควรที่จะกำหนดหลักเกณฑ์ และวิธีการในการปกครองดูแล
บำรุงรักษา ใช้และจัดหาประโยชน์
เกี่ยวกับที่ราชพัสดุให้เป็นการแน่นอนและเหมาะสม และมาตรา 6
แห่งพระราชบัญญัติที่ราชพัสดุ พ.ศ. 2518
ได้บัญญัติให้การกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการในการปกครองดูแล
บำรุงรักษา ใช้และจัดหาประโยชน์
เกี่ยวกับที่ราชพัสดุกระทำโดยตราเป็นกฎกระทรวง
จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงฉบับนี้
[รก.2519/82/97/8 มิถุนายน 2519]