ระเบียบกระทรวงมหาดไทย
ว่าด้วยอาสาสมัครท้องถิ่นรักษ์โลก
พ.ศ. ๒๕๖๑
 

โดยที่เป็นการสมควรกำหนดแนวทางการรวมกลุ่มของประชาชนในท้องถิ่นที่มีจิตอาสาในการช่วยเหลืองานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
เกี่ยวกับการจัดการสิ่งปฏิกูลและมูลฝอย การปกป้องและรักษาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๒๐ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. ๒๕๓๔
ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน (ฉบับที่ ๕)
พ.ศ. ๒๕๔๕ มาตรา ๕ และมาตรา ๖๗ (๒) และ (๗)
แห่งพระราชบัญญัติสภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล พ.ศ. ๒๕๓๗ มาตรา ๕ ๐ (๓ ) มาตรา
๕ ๓ (๑ ) มาตรา ๕ ๖ (๑ ) และมาตรา ๗๗แห่งพระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. ๒๔๙๖ มาตรา ๖
และมาตรา ๔๕ (๔) แห่งพระราชบัญญัติองค์การบริหารส่วนจังหวัด พ.ศ. ๒๕๔๐ และมาตรา ๖๒
(๒) และ (๗) แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารเมืองพัทยา พ.ศ. ๒๕๔๒ และมาตรา ๑๖ (๑๘)
และ (๒๔)
แห่งพระราชบัญญัติกำหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
พ.ศ. ๒๕๔๒ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยจึงออกระเบียบไว้ดังนี้

ข้อ
๑ ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยอาสาสมัครท้องถิ่นรักษ์โลก
พ.ศ. ๒๕๖๑

ข้อ ๒[๑] ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ
๓ ในระเบียบนี้
อาสาสมัครท้องถิ่นรักษ์โลก หมายความว่า
ประชาชนที่มีจิตอาสา สมัครใจ เสียสละ และอุทิศตน
เพื่อช่วยเหลืองานด้านการจัดการสิ่งปฏิกูลและมูลฝอย การปกป้อง
และรักษาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ใช้ชื่อย่อว่า
อถล. มีชื่อเรียกภาษาอังกฤษว่า Local Environment Volunteer และใช้ชื่อย่อภาษาอังกฤษว่า
LEV
เครือข่ายอาสาสมัครท้องถิ่นรักษ์โลก หมายความว่า
การเชื่อมโยงกันของ อถล. เพื่อการเรียนรู้แลกเปลี่ยนข่าวสาร หรือทำกิจกรรมร่วมกัน
ในการบริหารจัดการสิ่งปฏิกูลและมูลฝอย
รักษาสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติด้วยความเป็นอิสระและเท่าเทียมกันของบุคคล
ภายใต้พื้นฐานการเคารพสิทธิและเอื้ออาทรซึ่งกันและกัน
และใช้หลักธรรมาภิบาลในการทำงานร่วมกัน โดยใช้ชื่อย่อว่า เครือข่าย อถล. และเรียกชื่อภาษาอังกฤษว่า Local Environment Volunteer Network และใช้ชื่อย่อภาษาอังกฤษว่า LEV-Net
คณะกรรมการ หมายความว่า
คณะกรรมการเครือข่ายอาสาสมัครท้องถิ่นรักษ์โลก
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หมายความว่า เทศบาล
องค์การบริหารส่วนตำบลเมืองพัทยาและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอื่นที่มีกฎหมายจัดตั้ง
ผู้บริหารท้องถิ่น หมายความว่า นายกเทศมนตรี
นายกองค์การบริหารส่วนตำบล และนายกเมืองพัทยา

ข้อ
๔ ให้ปลัดกระทรวงมหาดไทยรักษาการตามระเบียบนี้
และมีอำนาจตีความวินิจฉัยปัญหากำหนดหลักเกณฑ์และวิธีปฏิบัติเพื่อดำเนินการให้เป็นไปตามระเบียบนี้

ข้อ
๕ อถล. และเครือข่าย อถล.
ตามระเบียบนี้ต้องมีวัตถุประสงค์ดังนี้
(๑) ส่งเสริมให้ความรู้ความเข้าใจในการบริหารจัดการสิ่งปฏิกูลและมูลฝอยในชุมชน
รวมถึงการปกป้องและรักษาสิ่งแวดล้อมด้วยกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนในหมู่บ้านหรือชุมชน
(๒) เสริมสร้างจิตสำนึก กระบวนการเรียนรู้
และการพึ่งตนเอง รวมทั้งถ่ายทอดองค์ความรู้ในการบริหารจัดการสิ่งปฏิกูลและมูลฝอย
การป้องกันและรักษาสิ่งแวดล้อมในเขตองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
(๓) ประสานความร่วมมือในการบริหารจัดการสิ่งปฏิกูลและมูลฝอย
การปกป้องและรักษาสิ่งแวดล้อมร่วมกันระหว่าง อถล. องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
ส่วนราชการและเครือข่าย อถล.

ข้อ
๖ ผู้ที่จะสมัครเป็น อถล.
ต้องมีคุณสมบัติ ดังต่อไปนี้
(๑) มีสัญชาติไทย
(๒) มีอายุไม่ต่ำกว่าเจ็ดปีบริบูรณ์
(๓) มีภูมิลำเนาอยู่ในเขตองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนั้น
(๔) มีความสมัครใจและมีจิตอาสาเข้ามาร่วมดำเนินกิจกรรมด้านการบริหารจัดการสิ่งปฏิกูลและมูลฝอย
รวมถึงการปกป้องและรักษาสิ่งแวดล้อม
(๕) เป็นบุคคลที่มีความเสียสละและอุทิศตัวในการทำงานเพื่อส่วนรวม
กรณีที่ผู้สมัครไม่ได้มีภูมิลำเนาอยู่ในเขตองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนั้น
หรือเป็นบุคคลที่มีสัญชาติอื่นให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นผู้พิจารณารับสมัครเป็น
อถล.

ข้อ
๗ อถล. มีบทบาทและหน้าที่
ดังต่อไปนี้
(๑) ประพฤติตนเป็นแบบอย่างในการจัดการสิ่งปฏิกูลและมูลฝอย
การปกป้องและรักษาสิ่งแวดล้อม
(๒) เฝ้าระวัง สอดส่อง ดูแล รวมทั้งรายงานสถานการณ์การบริหารจัดการสิ่งปฏิกูลและมูลฝอยการปกป้องและรักษาสิ่งแวดล้อมในพื้นที่ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทราบ
(๓) สื่อสาร เผยแพร่และประชาสัมพันธ์
ข้อมูลข่าวสารและกิจกรรมเพื่อเสริมสร้างจิตสำนึกด้านการบริหารจัดการสิ่งปฏิกูลและมูลฝอย
การปกป้องและรักษาสิ่งแวดล้อม
(๔) เข้าร่วมกิจกรรมเกี่ยวกับการบริหารจัดการสิ่งปฏิกูลและมูลฝอย
การปกป้องและรักษาสิ่งแวดล้อมที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจัดขึ้น
(๕) ให้ความร่วมมือกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
ส่วนราชการ ภาคเอกชน และเครือข่าย อถล.เพื่อดำเนินการเกี่ยวกับการบริหารจัดการสิ่งปฏิกูลและมูลฝอย
การปกป้องและรักษาสิ่งแวดล้อม

ข้อ
๘ การรับสมัคร อถล.
ให้ดำเนินการดังนี้
(๑) ผู้สนใจสมัครเป็น อถล. และมีคุณสมบัติตามข้อ ๖
ให้ยื่นใบสมัครต่อองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นตามแบบที่กำหนดไว้ท้ายระเบียบนี้ ทั้งนี้ ให้ผู้สมัครเป็น อถล.
สามารถสมัครได้เพียงแห่งเดียวเท่านั้น
(๒)
ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นพิจารณาคุณสมบัติของผู้สมัครและขึ้นทะเบียนผู้ผ่านการพิจารณาเป็น
อถล. พร้อมจัดทำทะเบียนรายชื่อ อถล. ในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนั้น
การดำเนินการตามวรรคหนึ่ง
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นหรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอาจช่วยประสานหรือประชาสัมพันธ์
เพื่อรณรงค์ให้ประชาชนในท้องถิ่นมาสมัครเป็น อถล. ก็ได้

ข้อ
๙ บัตรประจำตัว อถล.
ตามแบบที่กำหนดไว้ท้ายระเบียบนี้ โดยมีอายุห้าปี
ในกรณีบัตรประจำตัวชำรุด
สูญหาย หมดอายุ หรือมีการเปลี่ยนแปลงในสาระสำคัญ เช่น ชื่อตัวชื่อสกุล ให้ อถล.
ยื่นคำขอออกบัตรประจำตัวใหม่ตามแบบที่กำหนดไว้ท้ายระเบียบนี้

ข้อ
๑๐ อถล. จะพ้นสภาพเมื่อ
(๑) ตาย
(๒) ลาออก
(๓) เป็นคนไร้ความสามารถหรือเสมือนไร้ความสามารถ
(๔) ถูกพิพากษาจำคุกและคดีถึงที่สุด
(๕) คณะกรรมการจำนวนสองในสามมีมติให้พ้น เนื่องจากมีพฤติกรรมไม่เหมาะสมและขัดต่อเจตนารมณ์การเป็น
อถล.

ข้อ
๑๑ ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจัดให้มีการประชุม
อถล. เพื่อคัดเลือกกันเองจำนวนไม่น้อยกว่าห้าคนแต่ไม่เกินเก้าคน
เพื่อทำหน้าที่คณะกรรมการเครือข่ายอาสาสมัครท้องถิ่นรักษ์โลกโดยการคัดเลือกดังกล่าวให้คัดเลือกผู้ทำหน้าที่
ประธาน รองประธาน เลขานุการ และกรรมการฝ่ายต่าง ๆ ด้วยตามความเหมาะสม
แล้วแจ้งรายชื่อให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นประกาศให้ประชาชนทราบ ณ
สถานที่ที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเห็นสมควร

ข้อ
๑๒ คณะกรรมการ มีหน้าที่ดังนี้
(๑) จัดทำแผนปฏิบัติงาน เพื่อเป็นกรอบการดำเนินงานของเครือข่าย
อถล.
(๒) ดำเนินการตามแผนหรือนโยบายที่กำหนด
(๓) รายงานผลการดำเนินงานให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทราบ
พร้อมทั้งปิดประกาศให้ประชาชนทราบ อย่างน้อยปีละหนึ่งครั้ง
(๔) หน้าที่อื่นตามที่ได้รับการร้องขอ
ข้อ
๑๓ ให้คณะกรรมการอยู่ในตำแหน่งคราวละสี่ปี
เมื่อครบวาระให้ดำเนินการคัดเลือกกรรมการใหม่ ภายในกำหนดเวลาสามสิบวัน
ในกรณีที่ยังไม่มีคณะกรรมการชุดใหม่
ให้คณะกรรมการชุดเดิมทำหน้าที่ต่อไปจนกว่าคณะกรรมการชุดใหม่เข้าทำหน้าที่

ข้อ
๑๔ นอกจากการพ้นจากตำแหน่งตามวาระ
กรรมการซึ่งได้รับการคัดเลือกจาก อถล.พ้นจากตำแหน่งด้วยเหตุใดเหตุหนึ่ง ดังต่อไปนี้
(๑) ตาย
(๒) ลาออก
(๓) พ้นสภาพการเป็น อถล. ตามข้อ ๑๐
(๔) คณะกรรมการจำนวนสองในสามมีมติให้พ้นจากตำแหน่ง
(๕) อถล. จำนวนไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งของ อถล. มีมติให้พ้นจากตำแหน่ง
เมื่อกรรมการซึ่งได้รับการคัดเลือกว่างลงเพราะเหตุอื่นใดนอกจากครบวาระ
ให้คัดเลือก อถล.
เพื่อเป็นกรรมการแทนตำแหน่งที่ว่างภายในกำหนดสามสิบวันนับแต่วันที่ว่างลง
เว้นแต่วาระของกรรมการเหลือไม่ถึงหนึ่งร้อยห้าสิบวัน ให้คณะกรรมการประกอบด้วยกรรมการเท่าที่เหลืออยู่
กรรมการผู้ที่ได้รับการคัดเลือกแทนนั้นให้อยู่ในตำแหน่งได้เพียงเท่าวาระที่เหลืออยู่ของผู้ซึ่งตนแทน

ข้อ
๑๕ การประชุมคณะกรรมการ
ให้ดำเนินการดังนี้
(๑)
การเรียกประชุมให้ประธานกรรมการแจ้งกรรมการทราบก่อนวันประชุมไม่น้อยกว่าสามวัน
(๒)
องค์ประชุมต้องมีกรรมการมาประชุมไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งของจำนวนกรรมการที่ได้รับการคัดเลือกตามข้อ
๑๑
(๓)
ในการประชุมคราวใด
หากประธานกรรมการไม่มาประชุมหรือไม่สามารถทำหน้าที่ได้ให้ที่ประชุมเลือกกรรมการคนหนึ่งเพื่อทำหน้าที่ประธานในการประชุมคราวนั้น
(๔)
การลงมติให้ถือเสียงข้างมาก ในกรณีมีคะแนนเสียงเท่ากัน
ให้ประธานในที่ประชุมลงคะแนนเพิ่มขึ้นอีกหนึ่งเสียงเป็นเสียงชี้ขาด

ข้อ
๑๖
ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีหน้าที่ในการส่งเสริมและสนับสนุนเกี่ยวกับการบริหารจัดการสิ่งปฏิกูลและมูลฝอย
การปกป้องและรักษาสิ่งแวดล้อมของ อถล. ดังนี้
(๑) ตรวจสอบคุณสมบัติ พิจารณารับลงทะเบียนผู้สมัครเป็น
อถล. รวมถึงปรับปรุงข้อมูลทะเบียน
(๒) ทำบัตรประจำตัว อถล. ตามข้อ ๙
(๓) จัดปฐมนิเทศ ฝึกอบรม หรือประชุม สัมมนา อถล. เพื่อพัฒนา อถล.
ให้เข้าใจบทบาทหน้าที่ของตนและสามารถปฏิบัติงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ
(๔) ส่งเสริม สนับสนุนในการจัดกิจกรรมของ อถล.
(๕) ติดตามผลการดำเนินการ รวมถึงให้คำแนะนำหรือให้คำปรึกษาแก่ อถล.
(๖) ปฏิบัติหน้าที่อื่น ๆ ตามที่ได้รับมอบหมาย

ข้อ
๑๗
ให้จังหวัดและอำเภอส่งเสริมและสนับสนุนการดำเนินงานของ อถล. เครือข่าย อถล.
ในพื้นที่
ในกรณีที่องค์การบริหารส่วนจังหวัดเห็นสมควรจะให้การส่งเสริมหรือสนับสนุนการดำเนินงานของ
อถล. ก็สามารถทำได้

ข้อ
๑๘ สมาชิก อถล. มีสิทธิ ดังต่อไปนี้
(๑) ประดับเครื่องหมายหรือตราสัญลักษณ์
อถล. ตามแบบที่กำหนดไว้ท้ายระเบียบนี้
(๒) อถล.
ที่ปฏิบัติงานได้ตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด อาจมีสิทธิได้รับใบประกาศเกียรติคุณ โล่
เข็ม และอื่น ๆ เพื่อยกย่องในฐานะเป็นตัวอย่างที่ดีของสังคม
(๓) มีสิทธิในการเสนอข้อคิดเห็นหรือเสนอแนะ
เพื่อปรับปรุงการทำงานของคณะกรรมการ

ข้อ
๑๙ อาสาสมัครท้องถิ่นรักษ์โลก (อถล.)
ที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นได้ดำเนินการรับสมัครไว้ตามหนังสือกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น
ด่วนที่สุด ที่ มท ๐๘๑๐.๗/ว ๒๗๙๔ ลงวันที่ ๑๒ ธันวาคม ๒๕๖๐ เรื่อง
โครงการอาสาสมัครท้องถิ่นรักษ์โลก (อถล.)
เป็นอาสาสมัครท้องถิ่นรักษ์โลกตามระเบียบนี้


ประกาศ
ณ วันที่ ๖ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๑
พลเอก
อนุพงษ์ เผ่าจินดา
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย
[เอกสารแนบท้าย]

๑.
ใบสมัครอาสาสมัครท้องถิ่นรักษ์โลก (อถล.)
๒.
คำขอมีบัตรประจำตัวอาสาสมัครท้องถิ่นรักษ์โลก (อถล.)
๓.
รูปแบบบัตรประจำตัวอาสาสมัครท้องถิ่นรักษ์โลก
๔.
ตราสัญลักษณ์ อถล.

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)
วิวรรธน์/จัดทำ
๒๖ กรกฎาคม ๒๕๖๑

นุสรา/ตรวจ
๒๗ กรกฎาคม ๒๕๖๑

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๓๕/ตอนพิเศษ ๑๗๗ ง/หน้า ๑/๒๔ กรกฎาคม ๒๕๖๑