ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรี
ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรี
ว่าด้วยการเสนอเรื่องต่อคณะรัฐมนตรี
(ฉบับที่ ๒)
พ.ศ. ๒๕๓๕[๑]
 

โดยที่เป็นการสมควรแก้ไขเพิ่มเติมระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรี
ว่าด้วยการเสนอเรื่องต่อคณะรัฐมนตรี พ.ศ. ๒๕๓๑
เพื่อปรับปรุงหลักเกณฑ์และวิธีการเสนอร่างกฎหมายของส่วนราชการต่าง ๆ ต่อคณะรัฐมนตรี
ให้สอดคล้องกับนโยบายของรัฐบาลที่จะลดขั้นตอนการพิจารณาของทางราชการให้เกิดความสะดวก
รวดเร็ว และมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น คณะรัฐมนตรีจึงวางระเบียบไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑
ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรี
ว่าด้วยการเสนอเรื่องต่อ คณะรัฐมนตรี (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๕

ข้อ ๒
ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่ ๑ พฤษภาคม ๒๕๓๕ เป็นต้นไป

ข้อ ๓
ให้ยกเลิกความในส่วนที่ ๒ ว่าด้วยการเสนอร่างกฎหมาย และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
ส่วนที่ ๒
การเสนอให้มีกฎหมายขึ้นใหม่หรือเสนอแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมาย
 

ข้อ ๑๖
ภายใต้บังคับส่วนที่ ๑ ว่าด้วยการเสนอเรื่องทั่วไป ในการเสนอขอให้มีกฎหมายขึ้นใหม่หรือเสนอขอแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในปัจจุบันเพื่อคณะรัฐมนตรีพิจารณา
ให้ส่วนราชการเจ้าของเรื่องจัดทำและจัดส่งบันทึกวิเคราะห์สรุปและเอกสารประกอบการพิจารณาให้สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีตามจำนวนที่สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีกำหนด
ข้อ ๑๖ ทวิ
บันทึกวิเคราะห์สรุปตามข้อ ๑๖ ต้องมีสาระสำคัญดังต่อไปนี้ 
(๑) เหตุผลและความจำเป็นในการเสนอขอให้มีกฎหมายขึ้นใหม่หรือเสนอขอแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในปัจจุบัน
โดยให้ชี้แจงด้วยว่าเรื่องที่เสนอให้คณะรัฐมนตรีพิจารณานั้น
ส่วนราชการเจ้าของเรื่องได้พิจารณาแล้วเห็นว่า
(ก)
เป็นเรื่องที่จำเป็นต้องดำเนินการทางกฎหมายหรือมีกฎหมายรองรับโดยไม่อาจใช้มาตรการทางบริหาร
เช่น มติคณะรัฐมนตรี แทนได้
(ข) เป็นกรณีที่กฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในปัจจุบันยังครอบคลุมไปไม่ถึงมิใช่เป็นกรณีที่เกิดจากการไม่บังคับใช้กฎหมายที่มีอยู่ให้เกิดประสิทธิภาพ
(ค)
เป็นเรื่องที่จำเป็นต้องมีกฎหมายขึ้นใหม่เพื่อรองรับโดยไม่อาจหรือไม่สมควรแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายที่มีอยู่ในปัจจุบันให้ครอบคลุมไปถึงเรื่องดังกล่าว
(๒) ความเกี่ยวข้องกับการใช้กฎหมายโดยส่วนราชการต่าง ๆ
ที่เป็นผู้รักษาการตามกฎหมายอื่นโดยให้ระบุด้วยว่า ได้มีการหารือส่วนราชการต่าง ๆ
นั้นแล้วหรือไม่ และการใช้กฎหมายที่เสนอมานี้จะส่งเสริม ขัดแย้ง
หรือซ้ำซ้อนกับการใช้กฎหมายของส่วนราชการอื่นหรือไม่ พร้อมด้วยเหตุผล
และหากไม่มีความเกี่ยวข้องกับการใช้กฎหมายโดยส่วนราชการอื่นก็ให้ระบุยืนยันไว้ด้วย
(๓) การขอข้อมูลหรือความเห็นจากส่วนราชการหรือบุคคลที่เกี่ยวข้อง
หากไม่มีการขอข้อมูลหรือความเห็น ก็ให้ระบุเหตุผลไว้ด้วย
(๔) กฎหมายที่เสนอนั้นกำหนดให้มีการขออนุญาตเพื่อทำกิจการอย่างหนึ่งอย่างใดหรือไม่และมีความจำเป็นเพียงใด
จะใช้วิธีการกำกับดูแลในภายหลังแทนวิธีการขออนุญาตก่อนกระทำได้หรือไม่
กฎหมายดังกล่าวสร้างขั้นตอนหรือมีช่องทางสร้างขั้นตอนขึ้นใหม่หรือไม่และขั้นตอนนั้นมีความจำเป็นเพียงใด
จะลดลงอีกได้หรือไม่
(๕) ประเด็นปัญหาและแนวทางในการแก้ไขปัญหาที่ต้องการเสนอให้คณะรัฐมนตรีพิจารณาวินิจฉัย
ในกรณีที่ยังมีความเห็นแตกต่างกันระหว่างส่วนราชการที่เกี่ยวข้อง ถ้ามีหลายประเด็นให้แยกเป็นข้อ
ๆ
(๖) หลักการในประเด็นสำคัญ ๆ
ที่ส่วนราชการเจ้าของเรื่องเห็นว่าควรจะมีอยู่ในร่างกฎหมายดังกล่าวโดยแยกเป็นข้อ ๆ
ข้อ ๑๖ ตรี เอกสารประกอบการพิจารณาตามข้อ
๑๖ ที่ส่วนราชการเจ้าของเรื่องจะต้องจัดทำ ได้แก่เอกสารดังต่อไปนี้
(๑) ในกรณีที่เป็นเรื่องที่จะต้องออกเป็นพระราชบัญญัติหรือพระราชกำหนด
(ก) ถ้าเป็นการยกร่างขึ้นใหม่ทั้งฉบับ
ให้ส่วนราชการเจ้าของเรื่องจัดทำร่างกฎหมายที่จะเสนอให้คณะรัฐมนตรีพิจารณา
และสรุปสาระสำคัญของร่างกฎหมายดังกล่าวเป็นข้อ ๆ พร้อมทั้งเหตุผลและความจำเป็น
(ข)
ถ้าเป็นการแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในปัจจุบันให้ส่วนราชการเจ้าของเรื่องจัดทำสรุปหลักการในประเด็นสำคัญที่เห็นว่าควรจะมีอยู่ในร่างกฎหมายดังกล่าวโดยแยกเป็นข้อ
ๆ และจะต้องมีรายละเอียดเพียงพอที่จะใช้เป็นแนวทางในการยกร่างกฎหมายในเรื่องนั้นได้
พร้อมทั้งเหตุผลและความจำเป็นโดยไม่ต้องจัดทำร่างกฎหมายเสนอให้คณะรัฐมนตรีพิจารณา
เว้นแต่ในกรณีที่เป็นร่างพระราชกำหนดที่แก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายเกี่ยวกับภาษีอากรหรือเงินตรา
ให้ส่วนราชการเจ้าของเรื่องดำเนินการเช่นเดียวกับใน (๑) (ก)
(๒) ในกรณีที่เป็นเรื่องที่จะต้องออกเป็นพระราชกฤษฎีกา
กฎกระทรวงหรืออนุบัญญัติอื่น
(ก) ถ้าเป็นการยกร่างขึ้นใหม่ทั้งฉบับ
ให้ส่วนราชการเจ้าของเรื่องจัดทำร่างกฎหมายและเอกสารเช่นเดียวกันใน (๑) (ก)
(ข) ถ้าเป็นการแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในปัจจุบันให้ส่วนราชการเจ้าของเรื่องจัดทำร่างกฎหมายและเอกสารเช่นเดียวกับใน
(๑) (ก) และจัดทำบัญชีเปรียบเทียบบทบัญญัติของกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในปัจจุบันกับร่างกฎหมายที่แก้ไขใหม่โดยระบุถึงความแตกต่างของสาระสำคัญ
พร้อมทั้งเหตุผลที่ขอแก้ไขโดยสรุปตามแบบบัญชีหมายเลข ๔ ท้ายระเบียบนี้ด้วย
(๓) ในกรณีที่ต้องมีเอกสารแนบท้าย (เช่น แผนที่ แผนผัง
บัญชีรายชื่อ) ให้ส่วนราชการเจ้าของเรื่องรับรองความถูกต้องของเอกสารแนบท้ายดังกล่าว
และมีคำรับรองของส่วนราชการเจ้าของเรื่องและส่วนราชการอื่นที่เกี่ยวข้องว่าได้มีการหารือและตรวจสอบร่วมกันแล้ว
(๔) ในกรณีที่เป็นการเสนอปรับปรุงอัตราค่าธรรมเนียมหรือภาษีอากรต่าง
ๆ ให้ ส่วนราชการเจ้าของเรื่องจัดทำตารางเปรียบเทียบอัตราที่ใช้อยู่ในปัจจุบันกับอัตราที่เสนอใหม่ด้วย
ข้อ ๑๗
เมื่อคณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบด้วยในหลักการที่จะให้มีกฎหมายขึ้นใหม่หรือแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในปัจจุบัน
ถ้าคณะรัฐมนตรีเห็นสมควรส่งเรื่องดังกล่าวให้สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาพิจารณาดำเนินการ
ให้สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีส่งร่างกฎหมายหรือสรุปหลักการในประเด็นสำคัญที่ควรมีในร่างกฎหมายและเอกสารประกอบที่ส่วนราชการเจ้าของเรื่องได้จัดทำไว้และได้นำเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณาตามข้อ
๑๖ ตรี (๑) (ก) หรือ (๒) หรือตามข้อ ๑๖ ตรี (๑) (ข) แล้ว
ให้สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาตรวจพิจารณาหรือจัดทำเป็นร่างกฎหมาย แล้วแต่กรณี
ข้อ ๑๗ ทวิ
ในกรณีที่สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาได้พิจารณาแล้วเห็นว่าเรื่องที่ส่งให้ดำเนินการนั้นยังมีข้อเท็จจริงและรายละเอียดไม่เพียงพอต่อการดำเนินการต่อไป
เนื่องจากส่วนราชการเจ้าของเรื่องยังมิได้ดำเนินการให้ถูกต้องและครบถ้วนตามที่กำหนดไว้ในข้อ
๑๖ ทวิ หรือข้อ ๑๖ ตรี สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาอาจส่งเรื่องดังกล่าวคืนไปยังสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีพร้อมทั้งแจ้งให้ทราบว่าจำเป็นต้องมีข้อเท็จจริงหรือรายละเอียดใดเพิ่มเติม
ข้อ ๑๗ ตรี
ร่างกฎหมายที่กรรมการร่างกฎหมายหรือสำนักงานคณะกรรมการ กฤษฎีกาได้ดำเนินการจัดทำและหรือตรวจพิจารณาเสร็จแล้ว
ให้สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ดำเนินการดังนี้
(๑) จัดทำรายละเอียดชี้แจงข้อสาระสำคัญแห่งร่างกฎหมายนั้นโดยให้สรุปสาระสำคัญเป็นข้อ
ๆ ระบุมาตราหรือข้อ พร้อมทั้งเหตุผลและความจำเป็น ตลอดจนข้อสังเกตเกี่ยวกับผลดีผลเสีย
(ถ้ามี) ในการที่จะต้องมีหรือแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายนั้น ๆ ด้วย
(๒) ในกรณีที่เป็นร่างกฎหมายที่แก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในปัจจุบันจัดทำบัญชีเปรียบเทียบบทบัญญัติของกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในปัจจุบันและร่างกฎหมายที่แก้ไขใหม่พร้อมทั้งเหตุผลโดยสรุป
(๓) จัดส่งร่างกฎหมายที่ได้ดำเนินการเสร็จแล้วพร้อมทั้งเอกสารประกอบการพิจารณาตาม
(๑) และ (๒)
ให้สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีตามจำนวนที่สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีกำหนด
ข้อ ๑๘
ในกรณีร่างกฎหมายกำหนดให้ต้องมีแผนที่ แผนผัง หรือเอกสารแนบท้าย หรือร่างพระราชบัญญัติที่เกี่ยวกับการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์
แม้ไม่มีบทบัญญัติให้มีแผนที่หรือแผนผังแนบท้าย
ให้ส่วนราชการเจ้าของเรื่องจัดส่งเอกสารดังกล่าวที่ผ่านการพิจารณาของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาให้สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีตามจำนวนที่สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีกำหนด


ประกาศ ณ วันที่ ๒ เมษายน พ.ศ.๒๕๓๕
อานันท์ ปันยารชุน
นายกรัฐมนตรี





















วาทินี/วีราภรณ์/อมรรัตน์/ตรวจ
๒๔ มกราคม ๒๕๔๙

โชติกานต์/ปรับปรุง
๑๑ กรกฎาคม ๒๕๕๙














[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๐๙/ตอนที่ ๕๑/หน้า ๗/๑๗ เมษายน ๒๕๓๕