พระราชบัญญัติ
พระราชบัญญัติ
ระเบียบข้าราชการพลเรือน
พ.ศ. ๒๕๓๕
 

ภูมิพลอดุลยเดช ป.ร.
ให้ไว้ ณ วันที่ ๒๙ มีนาคม
พ.ศ. ๒๕๓๕
เป็นปีที่ ๔๗
ในรัชกาลปัจจุบัน

 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
มีพระบรมราชโองการ
โปรดเกล้า ฯ ให้ประกาศว่า

 โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการพลเรือน

 จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ
ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำ
และยินยอมของสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ทำหน้าที่รัฐสภา
ดังต่อไปนี้

 มาตรา
๑ พระราชบัญญัตินี้เรียกว่า พระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการ
พลเรือน พ.ศ. ๒๕๓๕

 มาตรา
๒*
พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศใน
ราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
 *[รก.๒๕๓๕/๓๑/๑/๓๑
มีนาคม ๒๕๓๕]

 มาตรา
๓ ให้ยกเลิก
 (๑)
พระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. ๒๕๑๘
 (๒)
ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๑๙
ลงวันที่ ๘ พฤศจิกายน
พุทธศักราช ๒๕๒๐
 (๓)
พระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๒๑
 (๔)
พระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๒๑
 (๕)
พระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๒๒
 (๖)
พระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน (ฉบับที่ ๕) พ.ศ. ๒๕๒๓
 (๗)
พระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน (ฉบับที่ ๖) พ.ศ. ๒๕๓๑
 (๘)
ประกาศคณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ ฉบับที่ ๓๕
ลงวันที่ ๒๘ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๓๔
 บรรดากฎหมาย
กฎ ข้อบังคับอื่นในส่วนที่มีบัญญัติไว้แล้วในพระราชบัญญัตินี้
หรือซึ่งขัดหรือแย้งกับบทแห่งพระราชบัญญัตินี้
ให้ใช้พระราชบัญญัตินี้แทน และมิให้นำคำสั่ง
หัวหน้าคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน ที่ ๓๘/๒๕๑๙ ลงวันที่ ๒๑
ตุลาคม ๒๕๑๙ มาใช้บังคับ
แก่ข้าราชการพลเรือน

 มาตรา
๔ ในพระราชบัญญัตินี้
 ข้าราชการพลเรือน หมายความว่า บุคคลซึ่งได้รับบรรจุและแต่งตั้งตาม
พระราชบัญญัตินี้ให้รับราชการโดยได้รับเงินเดือนจากเงินงบประมาณหมวดเงินเดือนในกระทรวง
ทบวง กรมฝ่ายพลเรือน
 ข้าราชการฝ่ายพลเรือน หมายความว่า บุคคลซึ่งได้รับบรรจุและแต่งตั้ง
ตามกฎหมายให้รับราชการโดยได้รับเงินเดือนจากเงินงบประมาณหมวดเงินเดือน
ในกระทรวง 
ทบวง กรมฝ่ายพลเรือน
 กระทรวง
หมายความรวมถึงส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกระทรวงหรือมีฐานะ
เทียบเท่ากระทรวงด้วย
 รัฐมนตรีเจ้าสังกัด หมายความว่า รัฐมนตรีว่าการกระทรวงรัฐมนตรีว่าการ
ทบวงและหมายความรวมถึงนายกรัฐมนตรีในฐานะเป็นผู้บังคับบัญชาสำนักนายกรัฐมนตรี
นายก
รัฐมนตรีหรือรัฐมนตรีในฐานะเป็นผู้บังคับบัญชาส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกรมและไม่สังกัด
กระทรวงหรือทบวงด้วย
 ปลัดกระทรวง
หมายความรวมถึงปลัดสำนักนายกรัฐมนตรีและปลัดทบวงด้วย
 รองปลัดกระทรวง
หมายความรวมถึงรองปลัดสำนักนายกรัฐมนตรีและ
รองปลัดทบวงด้วย
 กรม
หมายความรวมถึงส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกรมด้วย
 อธิบดี
หมายความรวมถึงหัวหน้าส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกรมด้วย
 รองอธิบดี
หมายความรวมถึงรองหัวหน้าส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกรมด้วย
 ผู้ช่วยอธิบดี
หมายความรวมถึงผู้ช่วยหัวหน้าส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกรม
ด้วย
 ส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกรมและมีหัวหน้าส่วนราชการรับผิดชอบในการ
ปฏิบัติราชการขึ้นตรงต่อนายกรัฐมนตรี หมายความว่า ส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกรม ซึ่งกฎหมายว่าด้วยระเบียบบริหารราชการแผ่นดินบัญญัติให้หัวหน้าส่วนราชการนั้นรับผิดชอบในการปฏิบัติราชการขึ้นตรงต่อนายกรัฐมนตรี

 มาตรา
๕
ให้นายกรัฐมนตรีรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้

ลักษณะ ๑
คณะกรรมการข้าราชการพลเรือน
 

 มาตรา
๖
ให้มีคณะกรรมการข้าราชการพลเรือนคณะหนึ่ง เรียกโดยย่อว่า
ก.พ.
ประกอบด้วยนายกรัฐมนตรีหรือรองนายกรัฐมนตรีที่นายกรัฐมนตรีมอบหมายเป็นประธาน ปลัดกระทรวงการคลัง
ผู้อำนวยการสำนักงบประมาณ เลขาธิการคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติและเลขาธิการ
ก.พ. เป็นกรรมการโดยตำแหน่ง และกรรมการซึ่งทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ แต่งตั้งจาก
 (๑)
ผู้ทรงคุณวุฒิด้านการบริหารงานบุคคล ด้านระบบราชการและการจัดส่วน
ราชการ ด้านการพัฒนาองค์การ
ด้านการบริหารและการจัดการและด้านกฎหมาย ซึ่งมีผลงานเป็น
ที่ประจักษ์ในความสามารถมาแล้ว
และเป็นผู้ที่ได้รับการสรรหาตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎ ก.พ.
จำนวนไม่น้อยกว่าห้าคน แต่ไม่เกินเจ็ดคน
ทั้งนี้ ต้องเป็นผู้ที่ดำรงหรือเคยดำรงตำแหน่งไม่ต่ำกว่าอธิบดีหรือตำแหน่งที่เทียบเท่า
แต่ถ้าจะแต่งตั้งผู้ที่ไม่เคยเป็นข้าราชการหรือเคยเป็นข้าราชการแต่ดำรงตำแหน่งต่ำกว่าอธิบดีหรือตำแหน่งที่เทียบเท่าจะดำเนินการเพื่อแต่งตั้งได้ไม่เกินสามคน
 (๒)
ข้าราชการพลเรือนผู้ดำรงตำแหน่งปลัดกระทรวง รองปลัดกระทรวง หัวหน้าหรือรองหัวหน้าส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกรมและไม่สังกัดกระทรวงหรือทบวง
หัวหน้าหรือรองหัวหน้าส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกรมและมีหัวหน้าส่วนราชการรับผิดชอบในการปฏิบัติราชการขึ้นตรงต่อนายกรัฐมนตรี
อธิบดี หรือผู้ว่าราชการจังหวัด ซึ่งได้รับเลือกจากข้าราชการพลเรือนผู้ดำรงตำแหน่งดังกล่าวในกระทรวง
ทบวง กรมฝ่ายพลเรือนตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎ ก.พ. จำนวนห้าคน
ซึ่งแต่ละคนสังกัดอยู่ต่างกระทรวง ทบวง หรือส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกรมและไม่สังกัดกระทรวงหรือทบวง
 กรรมการซึ่งทรงพระกรุณาโปรดเกล้า
ฯ แต่งตั้ง ต้องไม่เป็นข้าราชการการเมือง 
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร
กรรมการพรรคการเมืองหรือเจ้าหน้าที่ในพรรคการเมือง และมิได้เป็น
กรรมการโดยตำแหน่งอยู่แล้ว
 กรรมการซึ่งทรงพระกรุณาโปรดเกล้า
ฯ แต่งตั้งจากข้าราชการพลเรือนผู้ดำรง
ตำแหน่งตาม (๒) ผู้ใดออกจากราชการพลเรือน
ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งอื่นที่มิใช่ตำแหน่งตาม (๒) หรือโอนไปสังกัดกระทรวง
ทบวง หรือส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกรม และไม่สังกัดกระทรวงหรือทบวงอื่นที่มีกรรมการตาม
(๒) สังกัดอยู่แล้ว ให้ผู้นั้นพ้นจากตำแหน่งกรรมการ


 มาตรา
๗ กรรมการซึ่งทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ
แต่งตั้งให้อยู่ในตำแหน่งได้
คราวละสองปี
ถ้าตำแหน่งกรรมการว่างลงก่อนกำหนดและยังมีกรรมการดังกล่าวเหลืออยู่อีกไม่
น้อยกว่าห้าคน ให้กรรมการที่เหลือปฏิบัติหน้าที่ต่อไปได้
 เมื่อตำแหน่งกรรมการว่างลงก่อนกำหนดให้ดำเนินการแต่งตั้งกรรมการแทน
ภายในกำหนดสามสิบวัน
เว้นแต่วาระของกรรมการเหลือไม่ถึงหนึ่งร้อยแปดสิบวันจะไม่แต่งตั้ง
กรรมการแทนก็ได้ ผู้ซึ่งได้รับแต่งตั้งเป็นกรรมการแทนนั้น
ให้อยู่ในตำแหน่งได้เพียงเท่ากำหนดเวลาของผู้ซึ่งตนแทน
 กรรมการซึ่งพ้นจากตำแหน่ง
จะทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ แต่งตั้งให้เป็น
กรรมการอีกก็ได้
 ในกรณีที่กรรมการพ้นจากตำแหน่งตามวาระ
แต่ยังมิได้ทรงพระกรุณา
โปรดเกล้า ฯ แต่งตั้งกรรมการใหม่
ให้กรรมการนั้นปฏิบัติหน้าที่ไปก่อนจนกว่าจะได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ
แต่งตั้งกรรมการใหม่

 มาตรา
๘ ก.พ. มีอำนาจหน้าที่ดังต่อไปนี้
 (๑)
เสนอแนะและให้คำปรึกษาแก่คณะรัฐมนตรีเกี่ยวกับนโยบายการบริหาร
งานบุคคลของข้าราชการพลเรือน และการจัดระบบราชการพลเรือน
 (๒)
เสนอแนะและให้คำปรึกษาแก่คณะรัฐมนตรีเกี่ยวกับมาตรฐานการบริหาร
งานบุคคลของข้าราชการฝ่ายพลเรือน
 (๓)
เสนอแนะและให้คำปรึกษาแก่คณะรัฐมนตรีเกี่ยวกับการปรับปรุงกระทรวง 
ทบวง กรมฝ่ายพลเรือน
การจัดและการพัฒนาส่วนราชการและวิธีปฏิบัติราชการของข้าราชการ
ฝ่ายพลเรือน
 (๔)
พิจารณากำหนดนโยบายเกี่ยวกับการวางแผนกำลังคนในราชการพลเรือน
 (๕)
ออกกฎ ก.พ. ข้อบังคับ หรือระเบียบเพื่อปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้ 
กฎ ก.พ. เมื่อได้รับอนุมัติจากคณะรัฐมนตรีและประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้
 (๖)
ตีความและวินิจฉัยปัญหาที่เกิดขึ้นเนื่องจากการใช้บังคับพระราชบัญญัตินี้ 
มติของ ก.พ.
ตามข้อนี้เมื่อได้รับความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรีแล้วให้ใช้บังคับได้ตามกฎหมาย
 (๗)
กำกับ ดูแล ตรวจสอบ แนะนำและชี้แจงเพื่อให้กระทรวงทบวง กรม ปฏิบัติ
การตามพระราชบัญญัตินี้ ในการนี้
ให้มีอำนาจเรียกเอกสารและหลักฐานที่เกี่ยวข้องจากหน่วย
ราชการ รัฐวิสาหกิจ หน่วยงานอื่นของรัฐ ห้างหุ้นส่วนบริษัท
หรือบุคคลใด ๆ หรือให้ผู้แทนหน่วย
ราชการรัฐวิสาหกิจ หน่วยงานอื่นของรัฐ ห้างหุ้นส่วนบริษัท
ข้าราชการหรือบุคคลใด ๆ มาให้ถ้อยคำหรือชี้แจงข้อเท็จจริง
และให้มีอำนาจออกระเบียบให้กระทรวง ทบวง กรมรายงานเกี่ยวกับการสอบ การบรรจุ
การแต่งตั้งการเลื่อนขั้นเงินเดือน การดำเนินการทางวินัย การออกจากราชการตลอดจนการรายงานเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงในลักษณะหน้าที่และความรับผิดชอบของตำแหน่งและของส่วนราชการ
การเปลี่ยนแปลงการใช้ตำแหน่งทะเบียนประวัติของข้าราชการพลเรือน และการปฏิบัติการอื่นตามพระราชบัญญัตินี้ไปยัง
ก.พ.
 (๘)
รายงานนายกรัฐมนตรีในกรณีที่ปรากฏว่ากระทรวง ทบวง กรม ไม่ปฏิบัติ
การตามพระราชบัญญัตินี้
หรือปฏิบัติการโดยไม่เหมาะสมเพื่อนายกรัฐมนตรีจะได้พิจารณาและ
สั่งการต่อไป
 (๙)
รายงานคณะรัฐมนตรีในกรณีที่ค่าครองชีพเปลี่ยนแปลงไปมากหรือการ
จัดสวัสดิการหรือประโยชน์เกื้อกูลสำหรับข้าราชการยังไม่เหมาะสมเพื่อคณะรัฐมนตรีพิจารณาใน
อันที่จะปรับปรุงเงินเดือน
เงินประจำตำแหน่งเงินเพิ่มค่าครองชีพ สวัสดิการ หรือประโยชน์เกื้อกูล
สำหรับข้าราชการพลเรือนให้เหมาะสม
 (๑๐)
กำหนดนโยบายและออกระเบียบเกี่ยวกับทุนของรัฐบาลเพื่อสนองความ
ต้องการกำลังคนของกระทรวง ทบวง กรมฝ่ายพลเรือน
และทุนเล่าเรียนหลวง ตลอดจนการจัดสรรผู้รับทุนของรัฐบาลที่สำเร็จการศึกษาแล้วเข้ารับราชการในส่วนราชการต่าง
ๆ
 (๑๑)
ออกข้อบังคับหรือระเบียบเพื่อควบคุมดูแลข้าราชการฝ่ายพลเรือนที่ศึกษา
หรือฝึกอบรมในต่างประเทศ
และเพื่อดูแลจัดการการศึกษาของนักเรียนฝ่ายพลเรือนในต่างประเทศ รวมทั้งเพื่อควบคุมการศึกษา
ความประพฤติ และการใช้จ่าย ตลอดจนการเก็บเงินชดเชยค่าใช้จ่ายในการดูแลจัดการการศึกษา
การกำหนดวินัย และการลงโทษสำหรับนักเรียนดังกล่าว ทั้งนี้ ให้ถือว่าเงินชดเชยค่าใช้จ่ายในการดูแลจัดการการศึกษาเป็นเงินรายรับของส่วนราชการที่เป็นสถานอำนวยบริการอันเป็นสาธารณประโยชน์ตามความหมายในกฎหมายว่าด้วยวิธีการงบประมาณ
 (๑๒)
พิจารณารับรองคุณวุฒิของผู้ได้รับปริญญา ประกาศนียบัตรวิชาชีพหรือ
คุณวุฒิอย่างอื่นเพื่อประโยชน์ในการบรรจุและการแต่งตั้งข้าราชการพลเรือน
และกำหนดเงินเดือนที่ควรได้รับและระดับตำแหน่งที่ควรแต่งตั้ง
 (๑๓)
กำหนดอัตราค่าธรรมเนียมในการปฏิบัติตามพระราชบัญญัตินี้
 (๑๔)
พิจารณาการแก้ไขทะเบียนประวัติเกี่ยวกับวันเดือนปีเกิดและการควบคุม
เกษียณอายุของข้าราชการพลเรือน
 (๑๕)
ปฏิบัติการตามอำนาจหน้าที่ที่บัญญัติไว้ในมาตราอื่นแห่งพระราชบัญญัติ
นี้และกฎหมายอื่น

 มาตรา
๙ เมื่อนายกรัฐมนตรีได้รับรายงานของ
ก.พ. ตามมาตรา ๘ (๘) ให้
นายกรัฐมนตรีพิจารณาสั่งให้กระทรวง ทบวง
กรมปฏิบัติการให้ถูกต้องหรือเหมาะสมต่อไป และให้กระทรวง ทบวง กรม
ปฏิบัติให้เป็นไปตามคำสั่งของนายกรัฐมนตรี
 ในกรณีที่นายกรัฐมนตรีไม่เห็นด้วยกับมติของ
ก.พ. ที่รายงานตามมาตรา ๘ (๘) 
ให้ส่งความเห็นของนายกรัฐมนตรีให้ ก.พ. พิจารณาและถ้า ก.พ.
พิจารณาแล้วยังยืนยันตามมติ
เดิม ให้ ก.พ.
รายงานต่อคณะรัฐมนตรีเพื่อพิจารณาวินิจฉัยและเมื่อคณะรัฐมนตรีมีมติประการใด
ให้ ก.พ. และกระทรวง ทบวง กรม
ปฏิบัติให้เป็นไปตามมติของคณะรัฐมนตรี


 มาตรา
๑๐ การประชุม ก.พ.
ต้องมีกรรมการมาประชุมไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่ง
ของจำนวนกรรมการทั้งหมด จึงจะเป็นองค์ประชุม
 การประชุม
ก.พ. ถ้าาประธานไม่อยู่ในที่ประชุม หรือไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ 
ให้ที่ประชุมเลือกกรรมการคนหนึ่งทำหน้าที่เป็นประธาน
 ในการประชุม
ก.พ. ถ้ามีการพิจารณาเรื่องเกี่ยวกับตัวกรรมการผู้ใดโดยเฉพาะ
ผู้นั้นไม่มีสิทธิเข้าประชุม
 ภายใต้บังคับมาตรา
๓๐ การวินิจฉัยชี้ขาดให้ถือเสียงข้างมากถ้ามีคะแนนเสียง
เท่ากัน
ให้ประธานในที่ประชุมออกเสียงเพิ่มขึ้นอีกเสียงหนึ่งเป็นเสียงชี้ขาด

 มาตรา
๑๑ ก.พ. มีอำนาจตั้งคณะอนุกรรมการวิสามัญ
เรียกโดยย่อว่า "อ.ก.พ. 
วิสามัญ" เพื่อทำการใด ๆ แทนได้
 การตั้ง
อ.ก.พ. วิสามัญเพื่อทำหน้าที่พิจารณาเรื่องการดำเนินการทางวินัย การ
ออกจากราชการ การอุทธรณ์หรือการร้องทุกข์
ให้ตั้งจากกรรมการซึ่งทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ 
แต่งตั้งอย่างน้อยสองคนและข้าราชการพลเรือนผู้ได้รับเลือกจากข้าราชการพลเรือนตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎ
ก.พ. จำนวนไม่น้อยกว่าหนึ่งในสามของจำนวนอนุกรรมการทั้งหมด
 อนุกรรมการซึ่งตั้งจากข้าราชการพลเรือนผู้ได้รับเลือกจากข้าราชการพลเรือน
ถ้าออกจากราชการพลเรือน ให้พ้นจากตำแหน่ง
 ในกรณีที่กรรมการซึ่งทรงพระกรุณาโปรดเกล้า
ฯ แต่งตั้ง พ้นจากตำแหน่งตาม
วาระ ให้ อ.ก.พ. วิสามัญที่ได้รับแต่งตั้งจาก ก.พ.
คณะนั้นพ้นจากตำแหน่งไปด้วย ในระหว่างที่ยัง
มิได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ แต่งตั้งกรรมการใหม่ ให้
อ.ก.พ. วิสามัญปฏิบัติหน้าที่ไปก่อนจน
กว่าจะได้มีการแต่งตั้ง อ.ก.พ. วิสามัญใหม่

 มาตรา
๑๒
ให้มีสำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือนเรียกโดยย่อว่า
สำนักงาน
ก.พ.
โดยมีเลขาธิการ ก.พ. เป็นผู้บังคับบัญชาข้าราชการและบริหารราชการของสำนักงาน ก.พ.
ขึ้นตรงต่อนายกรัฐมนตรี
 สำนักงาน
ก.พ. มีหน้าที่ดังต่อไปนี้
 (๑)
เป็นเจ้าหน้าที่เกี่ยวกับการดำเนินงานในหน้าที่ของ ก.พ. และดำเนินการ
ตามที่ ก.พ. มอบหมาย
 (๒)
วิเคราะห์วิจัยเกี่ยวกับการบริหารงานบุคคลและการจัดระบบราชการ
พลเรือน
 (๓)
ศึกษาวิเคราะห์เกี่ยวกับมาตรฐานการบริหารงานบุคคลของข้าราชการ
ฝ่ายพลเรือน
 (๔)
ศึกษาวิเคราะห์เกี่ยวกับการปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม ฝ่ายพลเรือน 
การจัดและการพัฒนาส่วนราชการ
และวิธีปฏิบัติราชการของข้าราชการฝ่ายพลเรือน
 (๕)
พัฒนาระบบข้อมูลและจัดทำแผนกำลังคนในราชการพลเรือน
 (๖)
ส่งเสริม ประสานงาน เผยแพร่ ให้คำปรึกษาแนะนำ และดำเนินการเกี่ยวกับ
การจัดสวัสดิการสำหรับข้าราชการพลเรือน
 (๗)
ประสานงานและดำเนินการเกี่ยวกับการพัฒนาข้าราชการพลเรือน
 (๘)
ดำเนินการเกี่ยวกับทุนของรัฐบาลเพื่อสนองความต้องการกำลังคนของ
กระทรวง ทบวง กรมฝ่ายพลเรือน
และทุนเล่าเรียนหลวงตลอดจนการจัดสรรผู้รับทุนของรัฐบาลที่
สำเร็จการศึกษาแล้วเข้ารับราชการในส่วนราชการต่าง ๆ
ตามนโยบายและระเบียบที่ ก.พ. กำหนด
 (๙)
ดำเนินการเกี่ยวกับการดูแลข้าราชการฝ่ายพลเรือนที่ศึกษาหรือฝึกอบรมใน
ต่างประเทศ
และการดูแลจัดการการศึกษาของนักเรียนฝ่ายพลเรือนในต่างประเทศ
 (๑๐)
ดำเนินการเกี่ยวกับการรับรองคุณวุฒิของผู้ได้รับปริญญาประกาศนียบัตร
วิชาชีพ หรือคุณวุฒิอย่างอื่น
เพื่อประโยชน์ในการบรรจุและการแต่งตั้งข้าราชการพลเรือน และการกำหนดเงินเดือนที่ควรได้รับและระดับตำแหน่งที่ควรแต่งตั้ง
 (๑๑)
ดำเนินการเกี่ยวกับการรักษาทะเบียนประวัติและการควบคุมเกษียณอายุ
ของข้าราชการพลเรือน
 (๑๒)
จัดทำรายงานประจำปีเกี่ยวกับการบริหารงานบุคคลในราชการพลเรือน
เสนอต่อ ก.พ.

 มาตรา
๑๓
ให้มีคณะอนุกรรมการสามัญเรียกโดยย่อว่า อ.ก.พ. สามัญดังนี้
 (๑)
คณะอนุกรรมการสามัญประจำกระทรวง ทบวง หรือส่วนราชการที่มีฐานะ
เป็นกระทรวง เรียกโดยย่อว่า อ.ก.พ. กระทรวง ทบวง
หรือส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกระทรวงโดย
ออกนามกระทรวง ทบวง หรือส่วนราชการนั้น ๆ
 (๒)
คณะอนุกรรมการสามัญประจำกรม หรือส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกรม
เรียกโดยย่อว่า อ.ก.พ. กรม
หรือส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกรมโดยออกนามกรมหรือส่วนราชการ
นั้น ๆ
 (๓)
คณะอนุกรรมการสามัญประจำจังหวัด เรียกโดยย่อว่า อ.ก.พ. จังหวัด โดย
ออกนามจังหวัดนั้น ๆ

 มาตรา
๑๔ อ.ก.พ. กระทรวง
ประกอบด้วยรัฐมนตรีเจ้าสังกัดเป็นประธาน ปลัด
กระทรวงเป็นรองประธาน และผู้แทน ก.พ.
ซึ่งตั้งจากข้าราชการพลเรือนในสำนักงาน ก.พ. หนึ่งคน เป็นอนุกรรมการโดยตำแหน่ง
และอนุกรรมการซึ่งประธาน อ.ก.พ. แต่งตั้งจาก
 (๑)
ผู้ทรงคุณวุฒิด้านการบริหารงานบุคคล ด้านการบริหารและการจัดการและ
ด้านกฎหมาย ซึ่งมีผลงานเป็นที่ประจักษ์ในความสามารถมาแล้ว
และเป็นผู้ที่ได้รับการสรรหาตาม
หลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎ ก.พ. จำนวนสามคน ทั้งนี้ จะต้องเป็นหรือเคยเป็นข้าราชการซึ่งดำรงหรือเคยดำรงตำแหน่งไม่ต่ำกว่าอธิบดีหรือตำแหน่งที่เทียบเท่า

 (๒)
ข้าราชการพลเรือนผู้ดำรรงตำแหน่งรองปลัดกระทรวง อธิบดหรือผู้ดำรง
ตำแหน่งระดับ ๑๐ ขึ้นไปในกระทรวงนั้น ซึ่งได้รับเลือกจากข้าราชการพลเรือนผู้ดำรงตำแหน่ง
ดังกล่าวตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎ ก.พ.
จำนวนห้าคน ในกรณีที่กฎหมายว่าด้วย
ระเบียบข้าราชการประเภทอื่นบัญญัติให้นำกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการพลเรือนไปใช้บังคับ
แก่ข้าราชการประเภทใด คำว่า "ข้าราชการพลเรือน"
ให้หมายถึงข้าราชการประเภทนั้น
 ให้
อ.ก.พ. นี้ตั้งเลขานุการหนึ่งคน
 อนุกรรมการซึ่งแต่งตั้งจากข้าราชการพลเรือนผู้ดำรงตำแหน่งและได้รับเลือก
ตาม (๒) ถ้าออกจากราชการพลเรือน
ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งอื่นที่มิใช่ตำแหน่งตาม (๒) หรือโอนไปรับราชการนอกกระทรวงเดิม
ให้พ้นจากตำแหน่งอนุกรรมการ

 มาตรา
๑๕ อ.ก.พ. กระทรวง
มีอำนาจหน้าที่ดังต่อไปนี้
 (๑)
พิจารณากำหนดนโยบายและระบบการบริหารงานบุคคลตลอดจนระเบียบ 
วิธีปฏิบัติราชการในกระทรวง
 (๒)
พิจารณาการกำหนดและการเกลี่ยอัตรากำลังระหว่างส่วนราชการต่าง ๆ 
ภายในกระทรวง
 (๓)
พิจารณาปรับปรุงโครงสร้าง การบริหารงาน การจัดและการพัฒนาส่วน
ราชการในกระทรวง
 (๔)
พิจารณากำหนดนโยบาย กำกับดูแล และส่งเสริมเกี่ยวกับการพัฒนา
ข้าราชการภายในกระทรวง เพื่อเพิ่มพูนความรู้ ทักษะ
ทัศนคติที่ดี คุณธรรมและจริยธรรม อันจะทำให้ปฏิบัติหน้าที่ราชการได้อย่างมีประสิทธิภาพ
 (๕)
พิจารณาเกี่ยวกับเรื่องการดำเนินการทางวินัย การออกจากราชการ 
การอุทธรณ์ และการร้องทุกข์
ตามที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัตินี้
 (๖)
พิจารณาให้ความเห็นแก่รัฐมนตรีเจ้าสังกัดตามที่รัฐมนตรีเจ้าสังกัดปรึกษา
 (๗)
ปฏิบัติการอื่นตามพระราชบัญญัตินี้ และช่วย ก.พ. ปฏิบัติการให้เป็นไป
ตามพระราชบัญญัตินี้ตามที่ ก.พ. มอบหมาย
 (๘)
จัดทำรายงานประจำปีเกี่ยวกับการบริหารงานบุคคลของ อ.ก.พ. กระทรวง 
เสนอต่อ ก.พ.

 มาตรา
๑๖ อ.ก.พ.
สำนักนายกรัฐมนตรีประกอบด้วยนายกรัฐมนตรีหรือ
รองนายกรัฐมนตรี หรือรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรีที่นายกรัฐมนตรีมอบหมายเป็นประธาน
ปลัดสำนักนายกรัฐมนตรีเป็นรองประธาน และผู้แทน ก.พ.
ซึ่งตั้งจากข้าราชการพลเรือนในสำนักงาน ก.พ.หนึ่งคนเป็นอนุกรรมการโดยตำแหน่ง
และอนุกรรมการซึ่งประธาน อ.ก.พ.แต่งตั้งจาก
 (๑)
ผู้ทรงคุณวุฒิด้านการบริหารงานบุคคล ด้านการบริหารและการจัดการ และ
ด้านกฎหมาย ซึ่งมีผลงานเป็นที่ประจักษ์ในความสามารถมาแล้ว
และเป็นผู้ที่ได้รับการสรรหาตาม
หลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎ ก.พ. จำนวนสามคน ทั้งนี้ จะต้องเป็นหรือเคยเป็นข้าราชการซึ่งดำรงหรือเคยดำรงตำแหน่งไม่ต่ำกว่าอธิบดีหรือตำแหน่งที่เทียบเท่า
 (๒)
ข้าราชการพลเรือนผู้ดำรงตำแหน่งรองปลัดสำนักนายกรัฐมนตรีอธิบดี หรือ
ผู้ดำรงตำแหน่งระดับ ๑๐ ขึ้นไปในสำนักนายกรัฐมนตรี
ซึ่งได้รับเลือกจากข้าราชการพลเรือนผู้ดำรงตำแหน่งดังกล่าวตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎ
ก.พ. จำนวนห้าคน
 ให้
อ.ก.พ. นี้ตั้งเลขานุการหนึ่งคน และให้ อ.ก.พ. นี้ทำหน้าที่อ.ก.พ.กระทรวง
 อนุกรรมการซึ่งแต่งตั้งจากข้าราชการพลเรือนผู้ดำรงตำแหน่งและได้รับเลือก
ตาม (๒) ถ้าออกจากราชการพลเรือน
ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งอื่นที่มิใช่ตำแหน่งตาม (๒) หรือโอนไปรับราชการนอกสำนักนายกรัฐมนตรี
ให้พ้นจากตำแหน่งอนุกรรมการ

 มาตรา
๑๗ อ.ก.พ. ทบวง
ประกอบด้วยรัฐมนตรีว่าการทบวงเป็นประธาน 
ปลัดทบวงเป็นรองประธาน และผู้แทน ก.พ.
ซึ่งตั้งจากข้าราชการพลเรือนในสำนักงาน ก.พ. 
หนึ่งคน เป็นอนุกรรมการโดยตำแหน่ง และอนุกรรมการซึ่งประธาน
อ.ก.พ. แต่งตั้งจาก
  (๑)
ผู้ทรงคุณวุฒิด้านการบริหารงานบุคคล ด้านการบริหารและการจัดการ และ
ด้านกฎหมาย ซึ่งมีผลงานเป็นที่ประจักษ์ในความสามารถมาแล้ว
และเป็นผู้ที่ได้รับการสรรหาตาม
หลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎ ก.พ. จำนวนสามคน ทั้งนี้ จะต้องเป็นหรือเคยเป็นข้าราชการซึ่งดำรงหรือเคยดำรงตำแหน่งไม่ต่ำกว่าอธิบดีหรือตำแหน่งที่เทียบเท่า
 (๒)
ข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ดำรงตำแหน่งรองปลัดทบวง อธิบดีหรือผู้ดำรง
ตำแหน่งระดับ ๑๐ ขึ้นไปในทบวงนั้น
ซึ่งได้รับเลือกจากข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ดำรงตำแหน่ง
ดังกล่าวตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎ ก.พ.
จำนวนห้าคน
 ให้ อ.ก.พ. นี้ตั้งเลขานุการหนึ่งคน และให้
อ.ก.พ. นี้ทำหน้าที่ อ.ก.พ.กระทรวง
 อนุกรรมการซึ่งแต่งตั้งจากข้าราชการผู้ดำรงตำแหน่งและได้รับเลือกตาม
(๒) 
ถ้าออกจากราชการ
ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งอื่นที่มิใช่ตำแหน่งตาม (๒) หรือโอนไปรับราชการนอกทบวงเดิม
ให้พ้นจากตำแหน่งอนุกรรมการ

 มาตรา
๑๘
ให้ส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกรมและไม่สังกัดกระทรวงหรือทบวง 
แต่อยู่ในบังคับบัญชาของนายกรัฐมนตรี
หรือส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกรมและมีหัวหน้าส่วน
ราชการรับผิดชอบในการปฏิบัติราชการขึ้นตรงต่อนายกรัฐมนตรี
มี อ.ก.พ. ทำหน้าที่ อ.ก.พ.
กระทรวงประกอบด้วยนายกรัฐมนตรีในฐานะรัฐมนตรีเจ้าสังกัดหรือรองนายกรัฐมนตรี
หรือ
รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรีที่นายกรัฐมนตรีมอบหมายเป็นประธาน
หัวหน้าส่วนราชการ
นั้นเป็นรองประธาน และผู้แทน ก.พ.
ซึ่งตั้งจากข้าราชการพลเรือนในสำนักงาน ก.พ. หนึ่งคน เป็นอนุกรรมการโดยตำแหน่ง
และอนุกรรมการซึ่งประธาน อ.ก.พ. แต่งตั้งจาก
 (๑)
ผู้ทรงคุณวุฒิด้านการบริหารงานบุคคล ด้านการบริหารและการจัดการ และ
ด้านกฎหมาย ซึ่งมีผลงานเป็นที่ประจักษ์ในความสามารถมาแล้ว
และเป็นผู้ที่ได้รับการสรรหาตาม

หลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎ ก.พ. จำนวนสามคน ทั้งนี้ จะต้องเป็นหรือเคยเป็นข้าราชการซึ่งดำรงหรือเคยดำรงตำแหน่งไม่ต่ำกว่าระดับ
๙ หรือตำแหน่งที่เทียบเท่า
 (๒)
ข้าราชการพลเรือนผู้ดำรงตำแหน่งรองหัวหน้าส่วนราชการหรือผู้ดำรง
ตำแหน่งระดับ ๙ ขึ้นไปในส่วนราชการนั้น ซึ่งได้รับเลือกจากข้าราชการพลเรือน
ผู้ดำรงตำแหน่ง
ดังกล่าวตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎ ก.พ.
จำนวนห้าคน ในกรณีที่กฎหมายว่าด้วย
ระเบียบข้าราชการประเภทอื่นบัญญัติให้นำกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการพลเรือนไปใช้บังคับ
แก่ข้าราชการประเภทใด คำว่า "ข้าราชการพลเรือน"
ให้หมายถึงข้าราชการประเภทนั้น
 ให้
อ.ก.พ. นี้ตั้งเลขานุการหนึ่งคน
 อนุกรรมการซึ่งแต่งตั้งจากข้าราชการพลเรือนผู้ดำรงตำแหน่งและได้รับเลือก
ตาม (๒) ถ้าออกจากราชการพลเรือน
ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งอื่นที่มิใช่ตำแหน่งตาม (๒) หรือโอนไปรับราชการนอกส่วนราชการเดิม
ให้พ้นจากตำแหน่งอนุกรรมการ

 มาตรา
๑๙ ให้ราชบัณฑิตยสถาน มี อ.ก.พ.
ทำหน้าที่ อ.ก.พ. กระทรวง
ประกอบด้วยรัฐมนตรีเจ้าสังกัดเป็นประธาน
นายกราชบัณฑิตยสถานเป็นรองประธาน เลขาธิการ
ราชบัณฑิตยสถาน และผู้แทน ก.พ.
ซึ่งตั้งจากข้าราชการพลเรือนในสำนักงาน ก.พ. หนึ่งคน เป็น
อนุกรรมการโดยตำแหน่ง และอนุกรรมการซึ่งประธาน อ.ก.พ.
แต่งตั้งจาก
 (๑)
ผู้ทรงคุณวุฒิด้านการบริหารงานบุคคล ด้านการบริหารและการจัดการ และ
ด้านกฎหมาย ซึ่งมีผลงานเป็นที่ประจักษ์ในความสามารถมาแล้ว
และเป็นผู้ที่ได้รับการสรรหาตาม
หลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎ ก.พ. จำนวนสามคน ทั้งนี้ จะต้องเป็นหรือเคยเป็นข้าราชการซึ่งดำรงหรือเคยดำรงตำแหน่งไม่ต่ำกว่าระดับ
๙ หรือตำแหน่งที่เทียบเท่า
 (๒)
ข้าราชการพลเรือนผู้ดำรงตำแหน่งไม่ต่ำกว่าระดับ ๙ ในราชบัณฑิตยสถาน
ซึ่งได้รับเลือกจากข้าราชการพลเรือนผู้ดำรงตำแหน่งดังกล่าวตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนด
ในกฎ ก.พ. จำนวนห้าคน
 ให้
อ.ก.พ. นี้ตั้งเลขานุการหนึ่งคน
 อนุกรรมการซึ่งแต่งตั้งจากข้าราชการพลเรือนผู้ดำรงตำแหน่งและได้รับเลือก
ตาม (๒) ถ้าออกจากราชการพลเรือน
ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งอื่นที่มิใช่ตำแหน่งตาม (๒) หรือโอนไปรับราชการนอกราชบัณฑิตยสถาน
ให้พ้นจากตำแหน่งอนุกรรมการ

 มาตรา
๒๐ ให้นำความในมาตรา ๑๕
มาใช้บังคับแก่ อ.ก.พ. สำนักนายก
รัฐมนตรีตามมาตรา ๑๖ อ.ก.พ. ทบวงตามมาตรา ๑๗ อ.ก.พ.
ทำหน้าที่ อ.ก.พ. กระทรวง ตาม
มาตรา ๑๘ และมาตรา ๑๙ โดยอนุโลม

 มาตรา
๒๑ อ.ก.พ. กรมและ อ.ก.พ. ส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกรม
ประกอบ
ด้วยอธิบดีเป็นประธาน
รองอธิบดีที่อธิบดีมอบหมายหนึ่งคนเป็นรองประธานและอนุกรรมการ
ซึ่งประธาน อ.ก.พ. แต่งตั้งจาก
 (๑)
ผู้ทรงคุณวุฒิด้านการบริหารงานบุคคล ด้านการบริหารและการจัดการและ
ด้านกฎหมาย ซึ่งมีผลงานเป็นที่ประจักษ์ในความสามารถมาแล้ว
และเป็นผู้ที่ได้รับการสรรหาตาม
หลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎ ก.พ. จำนวนสามคน ทั้งนี้ จะต้องเป็นหรือเคยเป็นข้าราชการซึ่งดำรงหรือเคยดำรงตำแหน่งไม่ต่ำกว่าผู้อำนวยการกองหรือตำแหน่งที่เทียบเท่า
 (๒)
ข้าราชการพลเรือนผู้ดำรงตำแหน่งรองอธิบดีที่มิได้รับมอบหมายให้เป็น
รองประธาน ผู้ดำรงตำแหน่งระดับ ๙ ขึ้นไป ผู้ช่วยอธิบดี
ผู้อำนวยการกอง หัวหน้าส่วนราชการที่มีฐานะเทียบเท่ากองหรือเลขานุการกรมในกรมนั้น
ซึ่งได้รับเลือกจากข้าราชการพลเรือนผู้ดำรง
ตำแหน่งดังกล่าวตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎ ก.พ.
จำนวนหกคน ในกรณีที่กฎหมาย
ว่าด้วยระเบียบข้าราชการประเภทอื่นบัญญัติให้นำกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการพลเรือนไปใช้
บังคับแก่ข้าราชการประเภทใด คำว่า
"ข้าราชการพลเรือน" ให้หมายถึงข้าราชการประเภทนั้น
 สำหรับสำนักงานเลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวง
และสำนักงานเลขานุการ
รัฐมนตรีว่าการทบวง ให้ อ.ก.พ. สำนักงานปลัดกระทรวง หรือ
อ.ก.พ. สำนักงานปลัดทบวง แล้วแต่กรณี ทำหน้าที่ อ.ก.พ. กรม
 ส่วนราชบัณฑิตยสถานให้
อ.ก.พ. ตามมาตรา ๑๙ ทำหน้าที่ อ.ก.พ. กรม
 ให้
อ.ก.พ. นี้ตั้งเลขานุการหนึ่งคน
 อนุกรรมการซึ่งแต่งตั้งจากข้าราชการพลเรือนผู้ดำรงตำแหน่งและได้รับเลือก
ตาม (๒) ถ้าออกจากราชการพลเรือน
ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งอื่นที่มิใช่ตำแหน่งตาม (๒) หรือโอนไปรับราชการนอกกรมเดิม
ให้พ้นจากตำแหน่งอนุกรรมการ

 มาตรา
๒๒ อ.ก.พ. กรมและ อ.ก.พ.
ส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกรมมีอำนาจ
หน้าที่ดังต่อไปนี้
 (๑)
พิจารณากำหนดนโยบายและระบบการบริหารงานบุคคลตลอดจนระเบียบ
วิธีการปฏิบัติราชการในกรม
 (๒)
พิจารณาการกำหนดและการเกลี่ยอัตรากำลังระหว่างส่วนราชการต่าง ๆ 
ภายในกรม
 (๓)
พิจารณาปรับปรุงโครงสร้าง การบริหารงาน การจัดและการพัฒนาส่วน
ราชการในกรม
 (๔)
พิจารณากำหนดนโยบาย กำกับดูแล และส่งเสริมเกี่ยวกับการพัฒนา
ข้าราชการภายในกรม เพื่อเพิ่มพูนความรู้ ทักษะ
ทัศนคติที่ดีคุณธรรมและจริยธรรม อันจะทำให้
ปฏิบัติหน้าที่ราชการได้อย่างมีประสิทธิภาพ
 (๕)
พิจารณาเกี่ยวกับเรื่องการดำเนินการทางวินัย การออกจากราชการ การ
อุทธรณ์ และการร้องทุกข์
ตามที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัตินี้
 (๖)
พิจารณาให้ความเห็นแก่อธิบดีตามที่อธิบดีปรึกษา
 (๗)
ปฏิบัติการตามที่ อ.ก.พ. กระทรวงมอบหมาย

 (๘)
ปฏิบัติการอื่นตามพระราชบัญญัตินี้ และช่วย ก.พ. ปฏิบัติการให้เป็นไป
ตามพระราชบัญญัตินี้ตามที่ ก.พ. มอบหมาย
 (๙)
จัดทำรายงานประจำปีเกี่ยวกับการบริหารงานบุคคลของ อ.ก.พ. กรม เสนอ
ต่อกระทรวงเจ้าสังกัด และ ก.พ.

 มาตรา
๒๓ อ.ก.พ. จังหวัด
ประกอบด้วยผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นประธาน 
รองผู้ว่าราชการจังหวัดที่ผู้ว่าราชการจังหวัดมอบหมายหนึ่งคนเป็นรองประธาน
และอนุกรรมการซึ่งประธาน อ.ก.พ. แต่งตั้งจาก
 (๑)
ผู้ทรงคุณวุฒิด้านการบริหารงานบุคคล ด้านการบริหารและการจัดการ และ
ด้านกฎหมาย ซึ่งมีผลงานเป็นที่ประจักษ์ในความสามารถมาแล้ว
และเป็นผู้ที่ได้รับการสรรหาตาม
หลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎ ก.พ. จำนวนสามคน ทั้งนี้ จะต้องเป็นหรือเคยเป็นข้าราชการซึ่งดำรงหรือเคยดำรงตำแหน่งไม่ต่ำกว่าผู้อำนวยการกองหรือตำแหน่งที่เทียบเท่า
 (๒)
ข้าราชการพลเรือนผู้ดำรงตำแหน่งรองผู้ว่าราชการจังหวัดที่มิได้รับ
มอบหมายให้เป็นรองประธาน ผู้ช่วยผู้ว่าราชการจังหวัด
ปลัดจังหวัด หรือหัวหน้าส่วนราชการ
ประจำจังหวัดที่กระทรวง ทบวง กรมต่าง ๆ
แต่งตั้งไปประจำจังหวัดนั้น ซึ่งได้รับเลือกจากข้าราชการพลเรือนผู้ดำรงตำแหน่งดังกล่าวตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎ
ก.พ. จำนวนหกคน ซึ่งแต่ละคนสังกัดอยู่ต่างกระทรวง ทบวง
หรือส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกรมและไม่สังกัดกระทรวงหรือทบวง
 ให้
อ.ก.พ. นี้ตั้งเลขานุการหนึ่งคน
 อนุกรรมการซึ่งแต่งตั้งจากข้าราชการพลเรือนผู้ดำรงตำแหน่งและได้รับเลือก
ตาม (๒) ผู้ใดออกจากราชการพลเรือน
ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งอื่นที่มิใช่ตำแหน่งตาม (๒) ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งในจังหวัดอื่น
หรือโอนไปสังกัดกระทรวง ทบวง หรือส่วนราชการที่มี
ฐานะเป็นกรมและไม่สังกัดกระทรวงหรือทบวงอื่นที่มีอนุกรรมการตาม
(๒) สังกัดอยู่แล้ว ให้ผู้นั้น
พ้นจากตำแหน่งอนุกรรมการ

 มาตรา
๒๔ อ.ก.พ. จังหวัด
มีอำนาจหน้าที่ดังต่อไปนี้
 (๑)
พิจารณากำหนดนโยบายและระบบการบริหารงานบุคคลตลอดจนระเบียบ
วิธีปฏิบัติราชการในจังหวัด
 (๒)
พิจารณากำหนดนโยบาย และประสานการพัฒนาข้าราชการในจังหวัดให้
สอดคล้องกับนโยบายของกระทรวง ทบวง กรม
ตลอดจนกำกับดูแลและส่งเสริมเกี่ยวกับการพัฒนาข้าราชการในจังหวัด
เพื่อเพิ่มพูนความรู้ ทักษะ ทัศนคติที่ดี คุณธรรมและจริยธรรม อันจะทำให้ปฏิบัติหน้าที่ราชการได้อย่างมีประสิทธิภาพ
 (๓)
พิจารณาเกี่ยวกับเรื่องการดำเนินการทางวินัย การออกจากราชการ 
การอุทธรณ์ และการร้องทุกข์
ตามที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัตินี้

 (๔)
พิจารณาให้ความเห็นแก่ผู้ว่าราชการจังหวัดตามที่ผู้ว่าราชการจังหวัด
ปรึกษา
 (๕)
ปฏิบัติการตามที่ อ.ก.พ. กระทรวง อ.ก.พ. ทบวง หรือ อ.ก.พ.กรม 
มอบหมาย
 (๖)
ปฏิบัติการอื่นตามพระราชบัญญัตินี้ และช่วย ก.พ. ปฏิบัติการให้เป็นไป
ตามพระราชบัญญัตินี้ตามที่ ก.พ. มอบหมาย
 (๗)
จัดทำรายงานประจำปีเกี่ยวกับการบริหารงานบุคคลของ อ.ก.พ. จังหวัด 
เสนอต่อกระทรวงที่เกี่ยวข้อง และ ก.พ.

 มาตรา
๒๕ อนุกรรมการตามมาตรา ๑๔ (๑) และ
(๒) มาตรา ๑๖ (๑) และ (๒) มาตรา ๑๗ (๑) และ (๒) มาตรา ๑๘ (๑) และ (๒) มาตรา ๑๙ (๑)
และ (๒) มาตรา ๒๑ (๑) และ (๒) และมาตรา ๒๓ (๑) และ (๒)
ให้อยู่ในตำแหน่งได้คราวละสองปี ถ้าตำแหน่งอนุกรรมการว่างลงก่อนกำหนดและยังมีอนุกรรมการเหลืออยู่อีกไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งของอนุกรรมการตามมาตรา
๑๔ (๑) และ (๒) มาตรา ๑๖ (๑) และ (๒) มาตรา ๑๗ (๑) และ (๒) มาตรา ๑๘ (๑) และ (๒) มาตรา
๑๙ (๑) และ (๒) มาตรา ๒๑ (๑) และ (๒) หรือมาตรา ๒๓ (๑) และ (๒) แล้วแต่กรณี รวมกัน
ให้อนุกรรมการที่เหลือปฏิบัติหน้าที่ต่อไปได้
 เมื่อตำแหน่งอนุกรรมการว่างลงก่อนกำหนดให้ดำเนินการแต่งตั้งอนุกรรมการ
แทนภายในกำหนดสามสิบวัน
เว้นแต่วาระของอนุกรรมการเหลือไม่ถึงหนึ่งร้อยแปดสิบวันจะไม่
แต่งตั้งอนุกรรมการแทนก็ได้ ผู้ซึ่งได้รับแต่งตั้งเป็นอนุกรรมการแทนนั้นให้อยู่ในตำแหน่งได้เพียง
เท่ากำหนดเวลาของผู้ซึ่งตนแทน
 อนุกรรมการซึ่งพ้นจากตำแหน่ง
จะแต่งตั้งให้เป็นอนุกรรมการอีกก็ได้
 ในกรณีที่อนุกรรมการพ้นจากตำแหน่งตามวาระ
แต่ยังมิได้แต่งตั้งอนุกรรมการ
ใหม่ให้อนุกรรมการนั้นปฏิบัติหน้าที่ไปก่อนจนกว่าจะได้แต่งตั้งอนุกรรมการใหม่

 มาตรา
๒๖
กระทรวงหรือทบวงใดมีเหตุพิเศษ
ก.พ. จะอนุมัติให้มีแต่ อ.ก.พ. 
กระทรวง หรือ อ.ก.พ. ทบวง แล้วแต่กรณีก็ได้ในกรณีเช่นว่านี้
ให้ อ.ก.พ. กระทรวง หรือ อ.ก.พ. 
ทบวง ทำหน้าที่ อ.ก.พ. กรมด้วย

 มาตรา
๒๗ กระทรวง ทบวง กรมใดมีเหตุพิเศษ
ก.พ. จะกำหนดจำนวน
อนุกรรมการตามมาตรา ๑๔ (๒) มาตรา ๑๖ (๒) มาตรา ๑๗ (๒) มาตรา
๑๘ (๒) มาตรา ๑๙ (๒) มาตรา ๒๑ (๒) หรือมาตรา ๒๓ (๒) แล้วแต่กรณี
ให้น้อยกว่าจำนวนที่กำหนดไว้ในมาตรานั้น ๆ ก็ได้

 มาตรา
๒๘ ให้นำมาตรา ๑๐
มาใช้บังคับแก่การประชุมของ อ.ก.พ. วิสามัญ 
และ อ.ก.พ. สามัญ โดยอนุโลม
ลักษณะ ๒
บททั่วไป
 

 มาตรา
๒๙ ข้าราชการพลเรือนมี ๓ ประเภท
 (๑)
ข้าราชการพลเรือนสามัญ ได้แก่ ข้าราชการพลเรือนซึ่งรับราชการโดยได้รับ
เงินเดือนในอัตราสามัญ
และได้รับแต่งตั้งตามที่บัญญัติไว้ในลักษณะ ๓
 (๒)
ข้าราชการพลเรือนในพระองค์ ได้แก่ ข้าราชการพลเรือนซึ่งได้รับแต่งตั้งให้
ดำรงตำแหน่งในพระองค์พระมหากษัตริย์ตามที่กำหนดในพระราชกฤษฎีกา
 (๓)
ข้าราชการประจำต่างประเทศพิเศษ ได้แก่ ข้าราชการพลเรือนซึ่งได้รับ
แต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งในต่างประเทศในกรณีพิเศษโดยเหตุผลทางการเมืองตามที่บัญญัติไว้ใน
ลักษณะ ๕

 มาตรา
๓๐
ผู้ที่จะเข้ารับราชการเป็นข้าราชการพลเรือนต้องมีคุณสมบัติทั่วไป
ดังต่อไปนี้
 (๑)
มีสัญชาติไทย
 (๒)
มีอายุไม่ต่ำกว่าสิบแปดปี
 (๓)
เป็นผู้เลื่อมใสในการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์
ทรงเป็นประมุขตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยด้วยความบริสุทธิ์ใจ
 (๔)
ไม่เป็นผู้ดำรงตำแหน่งข้าราชการการเมือง
 (๕)
ไม่เป็นผู้มีกายทุพพลภาพจนไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ไร้ความสามารถ 
หรือจิตฟั่นเฟือนไม่สมประกอบ หรือเป็นโรคตามที่กำหนดในกฎ
ก.พ.
 (๖)
ไม่เป็นผู้อยู่ในระหว่างถูกสั่งให้พักราชการหรือถูกสั่งให้ออกจากราชการ
ไว้ก่อนตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการพลเรือนหรือตามกฎหมายอื่น
 (๗)
ไม่เป็นผู้บกพร่องในศีลธรรมอันดีจนเป็นที่รังเกียจของสังคม
 (๘)
ไม่เป็นกรรมการพรรคการเมืองหรือเจ้าหน้าที่ในพรรคการเมือง
 (๙)
ไม่เป็นบุคคลล้มละลาย
 (๑๐)
ไม่เป็นผู้เคยต้องรับโทษจำคุกโดยคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุกเพราะ
กระทำความผิดทางอาญา
เว้นแต่เป็นโทษสำหรับความผิดที่ได้กระทำโดยประมาทหรือความผิด
ลหุโทษ
 (๑๑)
ไม่เป็นผู้เคยถูกลงโทษให้ออก ปลดออก หรือไล่ออกจากรัฐวิสาหกิจ หรือ
หน่วยงานอื่นของรัฐ
 (๑๒)
ไม่เป็นผู้เคยถูกลงโทษให้ออก หรือปลดออก เพราะกระทำผิดวินัยตาม
กฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการพลเรือนหรือตามกฎหมายอื่น

 (๑๓)
ไม่เป็นผู้เคยถูกลงโทษไล่ออก เพราะกระทำผิดวินัยตามกฎหมายว่าด้วย
ระเบียบข้าราชการพลเรือนหรือตามกฎหมายอื่น
 (๑๔)
ไม่เป็นผู้เคยกระทำการทุจริตในการสอบเข้ารับราชการ
 ผู้ที่จะเข้ารับราชการเป็นข้าราชการพลเรือนซึ่งขาดคุณสมบัติตาม
(๗) (๙) (๑๐) หรือ (๑๔) ก.พ. อาจพิจารณายกเว้นให้เข้ารับราชการได้
ส่วนผู้ที่ขาดคุณสมบัติตาม (๑๑) หรือ (๑๒)
ถ้าผู้นั้นได้ออกจากงานหรือออกจากราชการไปเกินสองปีแล้วหรือผู้ที่ขาดคุณสมบัติตาม
(๑๓) ถ้าผู้นั้นได้ออกจากงานหรือออกจากราชการไปเกินสามปีแล้ว
และมิใช่เป็นกรณีออกจากงานหรือออกจากราชการเพราะกระทำผิดในกรณีทุจริตต่อหน้าที่
ก.พ. อาจพิจารณายกเว้นให้เข้ารับราชการได้ มติของ ก.พ.
ในการประชุมปรึกษายกเว้นเช่นนี้ต้องได้คะแนนเสียงสี่ในห้าของจำนวนกรรมการในที่ประชุม
การลงมติให้กระทำโดยลับ
 การขอยกเว้นและการพิจารณายกเว้นในกรณีที่ขาดคุณสมบัติทั่วไปให้เป็นไป
ตามระเบียบที่ ก.พ. วางไว้
 ผู้ที่เป็นข้าราชการพลเรือนต้องมีคุณสมบัติทั่วไปตามวรรคหนึ่งตลอดเวลาที่รับ
ราชการ เว้นแต่คุณสมบัติตาม (๖)
หรือได้รับการยกเว้นในกรณีที่ขาดคุณสมบัติตามวรรคสอง

 มาตรา
๓๑* อัตราเงินเดือน อัตราเงินประจำตำแหน่งและการรับเงิน
ประจำตำแหน่งของข้าราชการพลเรือน
ให้เป็นไปตามกฎหมายว่าด้วยเงินเดือนและ
เงินประจำตำแหน่ง
 การจ่ายเงินเดือนและเงินประจำตำแหน่งให้แก่ข้าราชการพลเรือน
ให้เป็นไปตามกฎหมายว่าด้วยการนั้น
 *[มาตรา
๓๑
แก้ไขโดยพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน
(ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๓๘]

 มาตรา
๓๒
เพื่อประโยชน์ในการออมทรัพย์ของข้าราชการพลเรือน คณะ
รัฐมนตรีจะวางระเบียบและวิธีการให้กระทรวงการคลังหักเงินเดือนของข้าราชการพลเรือนไว้เป็น
เงินสะสมก็ได้
โดยคิดดอกเบี้ยจากเงินสะสมนั้นให้ในอัตราไม่ต่ำกว่าอัตราดอกเบี้ยเงินฝากประเภทประจำของธนาคารพาณิชย์
 เงินสะสมและดอกเบี้ยนี้ให้จ่ายคืนหรือให้กู้ยืมเพื่อดำเนินการตามโครงการ
สวัสดิการสำหรับข้าราชการพลเรือนตามระเบียบที่กระทรวงการคลังกำหนด

 มาตรา
๓๓
ข้าราชการพลเรือนอาจได้รับเงินเพิ่มสำหรับตำแหน่งที่ประจำอยู่ใน
ต่างประเทศ หรือตำแหน่งที่มีเหตุพิเศษ ตามระเบียบที่ ก.พ.
และกระทรวงการคลังกำหนด

 มาตรา
๓๔
ข้าราชการพลเรือนอาจได้รับเงินเพิ่มค่าครองชีพชั่วคราวตามภาวะ
เศรษฐกิจ
ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในพระราชกฤษฎีกา
 มาตรา
๓๕ วันเวลาทำงาน
วันหยุดราชการตามประเพณี วันหยุดราชการ
ประจำปี และการลาหยุดราชการของข้าราชการพลเรือน
ให้เป็นไปตามที่คณะรัฐมนตรีกำหนด

 มาตรา
๓๖
เครื่องแบบของข้าราชการพลเรือนและระเบียบการแต่งเครื่องแบบ 
ให้เป็นไปตามกฎหมายหรือระเบียบว่าด้วยการนั้น

 มาตรา
๓๗
บำเหน็จบำนาญข้าราชการพลเรือนให้เป็นไปตามกฎหมายว่าด้วย
การนั้น

ลักษณะ ๓
ข้าราชการพลเรือนสามัญ
 

หมวด ๑
การกำหนดตำแหน่ง
และการให้ได้รับเงินเดือนและเงินประจำตำแหน่ง
 

 มาตรา
๓๘ ตำแหน่งข้าราชการพลเรือนสามัญมีชื่อในการบริหารงานตามที่
กำหนดไว้ในกฎหมายว่าด้วยระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน
และอาจมีตำแหน่งที่เรียกชื่ออย่างอื่น
เพื่อประโยชน์ในการบริหารงานตามที่กระทรวง ทบวง กรม
ทำความตกลงกับ ก.พ. อีกก็ได้

 มาตรา
๓๙ ตำแหน่งข้าราชการพลเรือนสามัญมี ๓
ประเภท
 (๑)
ตำแหน่งประเภททั่วไป
 (๒)
ตำแหน่งประเภทวิชาชีพเฉพาะหรือเชี่ยวชาญเฉพาะ ตามที่กำหนดใน
พระราชกฤษฎีกา
 (๓)
ตำแหน่งประเภทบริหารระดับสูงหรือบริหารระดับกลาง ตามที่กำหนด
ในพระราชกฤษฎีกา

 มาตรา
๔๐
ระดับตำแหน่งข้าราชการพลเรือนสามัญมี ๑๑ ระดับ คือระดับ ๑ 
ระดับ ๒ ระดับ ๓ ระดับ ๔ ระดับ ๕ ระดับ ๖ ระดับ ๗ ระดับ ๘
ระดับ ๙ ระดับ ๑๐ และ ระดับ ๑๑ โดยตำแหน่งระดับ
๑ เป็นระดับต่ำสุดเรียงสูงขึ้นไป เป็นลำดับตามความยากและคุณภาพของงานจนถึงตำแหน่งระดับ
๑๑ เป็นระดับสูงสุด


 ตำแหน่งข้าราชการพลเรือนสามัญจะมีตำแหน่งใด
ระดับใด อยู่ในส่วนราชการ
ใด จำนวนเท่าใด ให้เป็นไปตามที่ ก.พ. กำหนด ทั้งนี้ ก.พ.
จะมอบหมายให้องค์กรหรือส่วนราชการใดเป็นผู้กำหนดแทนตามหลักเกณฑ์มาตรฐานและวิธีการที่
ก.พ. กำหนดก็ได้
 การกำหนดตำแหน่งข้าราชการพลเรือนสามัญตำแหน่งใดเป็นตำแหน่งระดับใด
ให้ประเมินความยากและคุณภาพของงานในตำแหน่งนั้นแล้วปรับเทียบกับบรรทัดฐานในมาตรฐานกำหนดตำแหน่งที่
ก.พ. จัดทำไว้ตามมาตรา ๔๒ การปรับตำแหน่งเทียบกับบรรทัดฐานในมาตรฐานกำหนดตำแหน่งให้จัดตำแหน่งที่มีลักษณะงานอย่างเดียวกันเข้าประเภทและสายงานเดียวกัน
และจัดตำแหน่งในสายงานเดียวกัน ที่มีความยากและคุณภาพของงานอยู่ในระดับเดียวกันโดยประมาณเข้ากลุ่มตำแหน่งเดียวกันและระดับเดียวกัน
 ในกรณีที่ส่วนราชการใดเห็นว่า
ก.พ. กำหนดจำนวนตำแหน่งของข้าราชการ
พลเรือนสามัญในส่วนราชการนั้นไม่เหมาะสม
ส่วนราชการนั้นจะเสนอเรื่องต่อคณะรัฐมนตรีเพื่อ
พิจารณาก็ได้
ถ้าคณะรัฐมนตรีเห็นสมควรแก้ไขการกำหนดจำนวนตำแหน่งนั้น ให้ส่งเรื่องให้ ก.พ. 
พิจารณาทบทวนใหม่

 มาตรา
๔๑ เมื่อ ก.พ.
กำหนดให้มีตำแหน่งข้าราชการพลเรือนสามัญตำแหน่ง
ใด ระดับใด ในส่วนราชการใด จำนวนเท่าใด ตามมาตรา ๔๐
แล้วให้สำนักงาน ก.พ. ประสานกับ
สำนักงบประมาณเพื่อจัดสรรเงินงบประมาณในแต่ละปี
สำหรับตั้งเป็นอัตราเงินเดือนของตำแหน่ง
ดังกล่าวให้สอดคล้องกัน

 มาตรา
๔๒ ให้ ก.พ.
จัดทำมาตรฐานกำหนดตำแหน่งไว้เป็นบรรทัดฐานในการ
กำหนดตำแหน่งข้าราชการพลเรือนสามัญทุกตำแหน่งโดยจำแนกตำแหน่งเป็นประเภทและ สายงานตามลักษณะงาน
และจัดตำแหน่งในประเภทเดียวกันและสายงานเดียวกันที่คุณภาพของงานอยู่ในระดับเดียวกันโดยประมาณเป็นกลุ่มเดียวกันและระดับเดียวกัน ทั้งนี้โดยคำนึงถึงลักษณะหน้าที่ความรับผิดชอบและคุณภาพของงานตามหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้
 (๑)
ตำแหน่งระดับ ๑ ได้แก่ตำแหน่งสำหรับผู้ปฏิบัติงานระดับต้นมีลักษณะงาน
ที่ไม่ยาก ปฏิบัติงานภายใต้การกำกับ ตรวจสอบ
หรือสอนงานอย่างใกล้ชิด หรือปฏิบัติงานตาม
คำสั่ง แบบอย่าง หรือแนวทางปฏิบัติที่มีอยู่อย่างแน่ชัด
ละเอียดถี่ถ้วนซึ่งปฏิบัติโดยผู้มีความรู้ 
ความสามารถระดับพื้นฐานขั้นต้น
 (๒)
ตำแหน่งระดับ ๒ ได้แก่
 (ก)
ตำแหน่งสำหรับผู้ปฏิบัติงานระดับต้น มีลักษณะงานที่ค่อนข้างยาก ปฏิบัติ
งานภายใต้การกำกับ ตรวจสอบ
หรือสอนงานเป็นระยะหรือปฏิบัติงานตามคำสั่ง แบบอย่าง หรือ
แนวทางปฏิบัติที่มีอยู่อย่างกว้าง ๆ
ซึ่งจำเป็นต้องปฏิบัติโดยผู้มีความรู้ความสามารถระดับพื้นฐาน
ขั้นสูง หรือ
 (ข)
ตำแหน่งสำหรับผู้ปฏิบัติงานที่มีประสบการณ์ มีลักษณะงานที่ค่อนข้างยาก 
ปฏิบัติงานภายใต้การกำกับ ตรวจสอบ หรือสอนงานเป็นระยะ
หรือปฏิบัติงานตามคำสั่ง แบบอย่างหรือแนวทางปฏิบัติที่มีอยู่อย่างกว้าง ๆ
ซึ่งจำเป็นต้องปฏิบัติโดยผู้ได้รับการอบรมหรือมีประสบการณ์การปฏิบัติงานในงานที่ไม่ยากมาแล้ว
 (๓)
ตำแหน่งระดับ ๓ ได้แก่
 (ก)
ตำแหน่งสำหรับผู้ปฏิบัติงานระดับต้น มีลักษณะงานที่ยากพอสมควร 
ปฏิบัติงานภายใต้การกำกับ แนะนำ ตรวจสอบบ้าง
หรือปฏิบัติงานตามคำสั่ง แบบอย่างหรือ
แนวทางปฏิบัติที่มีอยู่บ้าง ซึ่งจำเป็นต้องปฏิบัติโดยผู้สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาที่
ก.พ. รับรอง
ให้บรรจุและแต่งตั้งในตำแหน่งระดับนี้ หรือ
 (ข)
ตำแหน่งสำหรับผู้ปฏิบัติงานที่มีประสบการณ์ มีลักษณะงานที่ยากพอ
สมควร ปฏิบัติงานภายใต้การกำกับ ตรวจสอบ
หรือแนะนำบ้างหรือปฏิบัติงานตามคำสั่ง 
แบบอย่าง หรือแนวทางปฏิบัติที่มีอยู่บ้าง
ซึ่งจำเป็นต้องปฏิบัติโดยผู้ได้รับการอบรมหรือมี
ประสบการณ์การปฏิบัติงานในงานที่ค่อนข้างยากมาแล้ว
 (๔)
ตำแหน่งระดับ ๔ ได้แก่
 (ก)
ตำแหน่งสำหรับผู้ปฏิบัติงานระดับต้น มีลักษณะงานที่ยากปฏิบัติงาน
ภายใต้การกำกับ ตรวจสอบ หรือแนะนำเฉพาะในบางกรณีที่จำเป็นซึ่งจำเป็นต้องปฏิบัติโดย
ผู้สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาที่ ก.พ.
รับรองให้บรรจุและแต่งตั้งในตำแหน่งระดับนี้
 (ข)
ตำแหน่งสำหรับผู้ปฏิบัติงานที่มีประสบการณ์ มีลักษณะงานที่ยาก ปฏิบัติ
งานภายใต้การกำกับ ตรวจสอบ หรือแนะนำเฉพาะในบางกรณีที่จำเป็นในการปฏิบัติงานจำเป็น
ต้องแก้ปัญหาค่อนข้างบ่อย
ต้องประยุกต์ประสบการณ์และความชำนาญงาน เพื่อปรับวิธีการและ
แนวดำเนินการให้เหมาะสมกับสถานการณ์ซึ่งจำเป็นต้องปฏิบัติโดยผู้ได้รับการอบรมหรือมี
ประสบการณ์การปฏิบัติงานในงานที่ยากพอสมควรมาแล้ว หรือ
 (ค)
ตำแหน่งสำหรับหัวหน้าหน่วยงานระดับต้นในงานสนับสนุนมีลักษณะงาน
ต้องกำกับ แนะนำ ตรวจสอบ
และควบคุมผู้ปฏิบัติงานจำนวนหนึ่งซึ่งเป็นงานที่มีหน้าที่ความ
รับผิดชอบ ความยาก และคุณภาพของงานสูงพอสมควร
 (๕)
ตำแหน่งระดับ ๕ ได้แก่
 (ก)
ตำแหน่งสำหรับผู้ปฏิบัติงานซึ่งมีลักษณะงานที่ค่อนข้างยากมาก ปฏิบัติงาน
โดยไม่จำเป็นต้องมีการกำกับ ตรวจสอบ
หรือแนะนำซึ่งจำเป็นต้องปฏิบัติโดยผู้สำเร็จการศึกษา
ระดับปริญญาที่ ก.พ.
รับรองให้บรรจุและแต่งตั้งในตำแหน่งระดับนี้
 (ข)
ตำแหน่งสำหรับผู้ปฏิบัติงานที่มีประสบการณ์ มีลักษณะงานที่ค่อนข้าง
ยากมาก ปฏิบัติงานโดยไม่จำเป็นต้องมีการกำกับ
ตรวจสอบหรือแนะนำ ซึ่งจำเป็นต้องปฏิบัติโดย
ผู้ได้รับการอบรมหรือมีประสบการณ์การปฏิบัติงานในงานที่ยากมาแล้ว
หรือ
 (ค)
ตำแหน่งสำหรับหัวหน้าหน่วยงานในงานเทคนิค งานสนับสนุน งานช่างฝีมือ 
หรือหัวหน้าส่วนราชการประจำอำเภอ มีลักษณะงานต้องกำกับ
แนะนำ ตรวจสอบ และควบคุม
ผู้ปฏิบัติงานจำนวนหนึ่ง
ซึ่งเป็นงานที่มีหน้าที่ความรับผิดชอบ ความยาก และคุณภาพของงานสูง


 (๖)
ตำแหน่งระดับ ๖ ได้แก่
 (ก)
ตำแหน่งสำหรับผู้ปฏิบัติงานที่มีประสบการณ์ มีลักษณะงานที่ยากมาก 
ปฏิบัติงานโดยจำเป็นต้องมีการตัดสินใจหรือแก้ปัญหาในงานที่รับผิดชอบค่อนข้างมาก
ซึ่งจำเป็น
ต้องปฏิบัติโดยผู้มีความรู้
ความสามารถความชำนาญงานและประสบการณ์ที่แสดงให้เห็นว่า
สามารถปฏิบัติงานในความรับผิดชอบด้วยตนเองได้
 (ข)
ตำแหน่งสำหรับหัวหน้าหน่วยงานเทียบเท่ากองในงานสนับสนุนของ
ส่วนราชการ หัวหน้าส่วนราชการประจำจังหวัด
หรือหัวหน้าส่วนราชการประจำอำเภอ มีลักษณะ
งานต้องกำกับ แนะนำ
ตรวจสอบและบังคับบัญชาผู้อยู่ใต้บังคับบัญชาจำนวนหนึ่งซึ่งเป็นงานที่มี
หน้าที่ความรับผิดชอบ ความยาก
และคุณภาพของงานค่อนข้างสูงมากหรือตำแหน่งหัวหน้า
หน่วยงานอื่นที่มีหน้าที่ความรับผิดชอบ ความยาก
และคุณภาพของงานเทียบได้ระดับเดียวกัน หรือ
 (ค)
ตำแหน่งสำหรับลักษณะงานวิชาชีพเฉพาะ ซึ่งจำเป็นต้องปฏิบัติโดยผู้มี
ความรู้ ความสามารถ ความชำนาญงาน
และประสบการณ์สูงในงานวิชาชีพเฉพาะ
 (๗)
ตำแหน่งระดับ ๗ ได้แก่
 (ก)
ตำแหน่งสำหรับหัวหน้าหน่วยงานที่เป็นกอง มีลักษณะงานจัดการ และต้อง
กำกับ ตรวจสอบ
และบังคับบัญชาผู้อยู่ใต้บังคับบัญชาจำนวนมากพอสมควร ซึ่งเป็นงานที่มีหน้าที่
ความรับผิดชอบ ความยาก และคุณภาพของงานสูงมาก
หรือตำแหน่งหัวหน้าหน่วยงานเทียบเท่า
กอง หัวหน้าส่วนราชการประจำจังหวัด
หัวหน้าส่วนราชการประจำอำเภอ หรือหัวหน้าหน่วยงานอื่นที่มีหน้าที่ความรับผิดชอบ
ความยาก และคุณภาพของงานสูงมากเทียบได้ระดับเดียวกัน
 (ข)
ตำแหน่งสำหรับผู้ปฏิบัติงานที่มีประสบการณ์ มีลักษณะงานที่ยากเป็น
พิเศษ ปฏิบัติงานโดยจำเป็นต้องมีการตัดสินใจหรือแก้ปัญหาในงานที่รับผิดชอบมากซึ่งจำเป็นต้องปฏิบัติโดยผู้มีความรู้
ความสามารถความชำนาญงาน และประสบการณ์สูงมากหรือลักษณะงานตรวจและแนะนำการปฏิบัติราชการ
หรือลักษณะงานตรวจการในงานเทคนิคเฉพาะด้าน หรือตรวจการในงานหลักตามอำนาจหน้าที่ของส่วนราชการระดับกรม
หรือ
 (ค)
ตำแหน่งสำหรับลักษณะงานวิชาชีพเฉพาะ ซึ่งจำเป็นต้องปฏิบัติโดยผู้มี
ความรู้ ความสามารถ ความชำนาญงาน
และประสบการณ์สูงมากในงานวิชาชีพเฉพาะ
 (๘)
ตำแหน่งระดับ ๘ ได้แก่
 (ก)
ตำแหน่งสำหรับหัวหน้าหน่วยงานที่เป็นกอง มีลักษณะงานจัดการ และต้อง
กำกับ ตรวจสอบ และบังคับบัญชาผู้อยู่ใต้บังคับบัญชาจำนวนมากพอสมควร
ซึ่งเป็นงานที่มีหน้าที่
ความรับผิดชอบ ความยาก และคุณภาพของงานสูงมากเป็นพิเศษ
หรือตำแหน่งหัวหน้าหน่วยงาน
เทียบเท่ากองหัวหน้าส่วนราชการประจำจังหวัด
หรือหัวหน้าหน่วยงานอื่นที่มีหน้าที่ความรับผิดชอบ ความยาก และคุณภาพของงานสูงมากเป็นพิเศษเทียบได้ระดับเดียวกัน
 (ข)
ตำแหน่งสำหรับผู้ปฏิบัติงานที่มีประสบการณ์ มีลักษณะงานที่ยากมากเป็น
พิเศษ
ปฏิบัติงานโดยจำเป็นต้องมีการตัดสินใจหรือแก้ปัญหาในงานที่รับผิดชอบเป็นประจำ หรือ
ลักษณะงานช่วยหัวหน้าส่วนราชการระดับกรม
หรือลักษณะงานตรวจและแนะนำการปฏิบัติ
ราชการ หรือตรวจการในงานเทคนิคเฉพาะด้าน
หรือตรวจการในงานหลักตามอำนาจหน้าที่ของ
ส่วนราชการระดับกรม ซึ่งจำเป็นต้องปฏิบัติโดยผู้มีความรู้
ความสามารถความชำนาญงาน และ
ประสบการณ์สูงมากเป็นพิเศษ หรือ
 (ค)
ตำแหน่งสำหรับลักษณะงานวิชาชีพเฉพาะ ซึ่งจำเป็นต้องปฏิบัติโดยผู้มี
ความรู้ ความสามารถ ความชำนาญงาน
และประสบการณ์สูงมากเป็นพิเศษในงานวิชาชีพเฉพาะ
 (๙)
ตำแหน่งระดับ ๙ ได้แก่
 (ก)
ตำแหน่งสำหรับผู้บริหารระดับสูง ในฐานะรองหัวหน้าส่วนราชการระดับกรม
หรือจังหวัด
 (ข)
ตำแหน่งสำหรับผู้บริหารระดับสูง ในฐานะผู้ช่วยหัวหน้าส่วนราชการระดับ
กระทรวงหรือทบวง
ผู้ช่วยหัวหน้าส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกรมและไม่สังกัดกระทรวงหรือทบวงแต่อยู่ในบังคับบัญชาของนายกรัฐมนตรี
หรือผู้ช่วยหัวหน้าส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกรมและมี
หัวหน้าส่วนราชการรับผิดชอบในการปฏิบัติราชการขึ้นตรงต่อนายกรัฐมนตรี
 (ค)
ตำแหน่งสำหรับลักษณะงานวิชาชีพเฉพาะหรือลักษณะงานเชี่ยวชาญ
เฉพาะด้าน ซึ่งจำเป็นต้องปฏิบัติโดยผู้มีความรู้
ความสามารถความเชี่ยวชาญและประสบการณ์สูง 
และมีความเชี่ยวชาญและผลงานเป็นที่ยอมรับในวงการด้านนั้น
 (ง)
ตำแหน่งสำหรับหัวหน้าหน่วยงานที่สูงกว่ากอง ซึ่งมีหน้าที่และความรับ
ผิดชอบในงานหลักตามอำนาจหน้าที่ของกรม
และเป็นงานที่มีความหลากหลาย ความยาก และมี
คุณภาพของงานสูงมากกว่ากองหรือ
 (จ)
ตำแหน่งสำหรับผู้ปฏิบัติงาน ซึ่งมีลักษณะงานตรวจและแนะนำการปฏิบัติ
ราชการ หรือลักษณะงานให้คำปรึกษาของส่วนราชการระดับกระทรวง
ทบวง หรือลักษณะงานอื่น
ที่มีหน้าที่ความรับผิดชอบ
ความยากและคุณภาพของงานเทียบได้ระดับเดียวกัน
 (๑๐)
ตำแหน่งระดับ ๑๐ ได้แก่
  (ก)
ตำแหน่งสำหรับผู้บริหารระดับสูง ในฐานะหัวหน้าส่วนราชการระดับกรม
หรือจังหวัด
  (ข)
ตำแหน่งสำหรับผู้บริหารระดับสูง ในฐานะรองหัวหน้าส่วนราชการระดับ
กระทรวงหรือทบวง
รองหัวหน้าส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกรมและไม่สังกัดกระทรวงหรือทบวงแต่อยู่ในบังคับบัญชาของนายกรัฐมนตรี
หรือรองหัวหน้าส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกรมและมีหัวหน้าส่วนราชการรับผิดชอบในการปฏิบัติราชการขึ้นตรงต่อนายกรัฐมนตรี
  (ค)
ตำแหน่งสำหรับลักษณะงานวิชาชีพเฉพาะหรือลักษณะงานเชี่ยวชาญ
เฉพาะด้าน ซึ่งจำเป็นต้องปฏิบัติโดยผู้มีความรู้
ความสามารถความเชี่ยวชาญ และประสบการณ์สูง
มาก
และมีความเชี่ยวชาญและผลงานเป็นที่ยอมรับในวงการด้านนั้น
  (ง) ตำแหน่งสำหรับหัวหน้าส่วนราชการระดับสถานเอกอัครราชทูตหรือ
เทียบเท่า
  (จ)
ตำแหน่งสำหรับผู้ปฏิบัติงานซึ่งมีลักษณะงานตรวจและแนะนำการปฏิบัติ
ราชการ หรือลักษณะงานให้คำปรึกษาของส่วนราชการระดับกระทรวง
ทบวง ซึ่งจำเป็นต้องปฏิบัติ
โดยผู้มีความรู้ ความสามารถและประสบการณ์ที่เกี่ยวข้องมาแล้ว
หรือลักษณะงานอื่นที่มีหน้าที่
ความรับผิดชอบ ความยาก
และคุณภาพของงานเทียบได้ระดับเดียวกัน
 (๑๑)
ตำแหน่งระดับ ๑๑ ได้แก่
  (ก)
ตำแหน่งสำหรับผู้บริหารระดับสูง ในฐานะหัวหน้าส่วนราชการระดับ
กระทรวงหรือทบวง
  (ข)
ตำแหน่งสำหรับผู้บริหารระดับสูง ในฐานะหัวหน้าส่วนราชการที่มีฐานะ
เป็นกรมและไม่สังกัดกระทรวงหรือทบวงแต่อยู่ในบังคับบัญชาของนายกรัฐมนตรี
หรือหัวหน้า
ส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกรมและรับผิดชอบในการปฏิบัติราชการขึ้นตรงต่อนายกรัฐมนตรี
  (ค)
ตำแหน่งสำหรับลักษณะงานวิชาชีพเฉพาะหรือลักษณะงานเชี่ยวชาญ
เฉพาะด้าน
ตามอำนาจหน้าที่หลักของกระทรวงหรือทบวงซึ่งจำเป็นต้องปฏิบัติโดยผู้มีความรู้ 
ความสามารถ ความเชี่ยวชาญและประสบการณ์สูงมากเป็นพิเศษ
อีกทั้งทรงคุณวุฒิและมีผลงาน
เป็นที่ยอมรับในระดับชาติหรือระดับนานาชาติ หรือ
  (ง)
ตำแหน่งสำหรับผู้ปฏิบัติงานที่รายงานตรงต่อนายกรัฐมนตรี ซึ่งมีหน้าที่
ความรับผิดชอบ ความยาก
และคุณภาพของงานสูงมากเป็นพิเศษเทียบได้ระดับเดียวกับตำแหน่ง
อื่นในระดับนี้
 ในมาตรฐานกำหนดตำแหน่งให้แสดงประเภทตำแหน่ง
ชื่อของสายงาน 
ลักษณะงานโดยทั่วไปของสายงาน ชื่อของกลุ่มตำแหน่ง
หน้าที่และความรับผิดชอบของกลุ่ม
ตำแหน่ง ลักษณะงานที่ปฏิบัติ
คุณสมบัติเฉพาะสำหรับตำแหน่งที่ผู้ดำรงตำแหน่งจะต้องมี และ
ระดับของตำแหน่งในกลุ่มนั้นด้วย

 มาตรา
๔๓
ภายใต้บังคับกฎหมายว่าด้วยระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน
ตำแหน่งใดบังคับบัญชาข้าราชการพลเรือนในส่วนราชการหรือหน่วยงานใด
ในฐานะใดให้เป็นไป
ตามที่ผู้มีอำนาจสั่งบรรจุตามมาตรา ๕๒
มอบหมายโดยทำเป็นหนังสือ

 มาตรา
๔๔ ให้ ก.พ.
ตรวจสอบการกำหนดตำแหน่งและการใช้ตำแหน่ง
ข้าราชการพลเรือนสามัญให้เหมาะสม
ในกรณีที่ปรากฏว่าการกำหนดตำแหน่งใดไม่เหมาะสมก็ดี 
การใช้ตำแหน่งใดไม่เหมาะสมตามที่ ก.พ. กำหนดตามมาตรา ๔๐
ก็ดี หรือลักษณะหน้าที่และ
ความรับผิดชอบปริมาณและคุณภาพของงานของตำแหน่งใดที่ ก.พ.
กำหนดตามมาตรา ๔๐ 
เปลี่ยนแปลงไปก็ดี ให้ ก.พ.
พิจารณาปรับปรุงการกำหนดตำแหน่งนั้นเสียใหม่ให้เหมาะสม ทั้งนี้ 
ก.พ. จะมอบหมายให้องค์กรหรือส่วนราชการใดดำเนินการแทนก็ได้
 ในการปรับปรุงการกำหนดตำแหน่งตามวรรคหนึ่ง
ให้ ก.พ. หรือผู้ที่ ก.พ. 
มอบหมายมีอำนาจยุบเลิกตำแหน่งหรือตัดโอนตำแหน่งหรือตัดโอนข้าราชการพลเรือนสามัญ
หรือตัดโอนตำแหน่งและข้าราชการพลเรือนสามัญที่เกินอยู่ในส่วนราชการใดไปไว้ในส่วนราชการอื่นได้ตามความจำเป็น
โดย ก.พ. หรือผู้ที่ ก.พ. มอบหมายอาจเปลี่ยนชื่อตำแหน่งสายงาน หรือระดับตำแหน่งเป็นอย่างอื่นได้ตามความเหมาะสม
 เมื่อ
ก.พ. หรือผู้ที่ ก.พ. มอบหมายมีมติหรือสั่งตามวรรคสองให้ส่วนราชการ
ฝ่ายรับโอนและส่วนราชการเดิมดำเนินการให้เป็นไปตามมติหรือคำสั่งนั้น ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์
และวิธีการที่ ก.พ. กำหนด
 การดำเนินการตามวรรคสาม
หากจะต้องตัดโอนอัตราเงินเดือนของตำแหน่ง
ไปด้วย
ให้ส่วนราชการฝ่ายรับโอนและส่วนราชการเดิมดำเนินการได้ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่
ผู้อำนวยการสำนักงบประมาณกำหนด
และให้ถือว่าการตัดโอนอัตราเงินเดือนดังกล่าวเป็นการโอน
งบประมาณรายจ่ายตามกฎหมายว่าด้วยวิธีการงบประมาณ

 มาตรา
๔๕* ให้ข้าราชการพลเรือนสามัญได้รับเงินเดือนตามตำแหน่ง
 ผู้ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งใด
ระดับใด จะได้รับเงินเดือนในอันดับ
ใดตามกฎหมายว่าด้วยเงินเดือนและเงินประจำตำแหน่ง ให้เป็นไปตามที่
ก.พ.
กำหนดโดยให้ได้รับในขั้นต่ำของอันดับ
ในกรณีที่จะให้ได้รับเงินเดือนสูงกว่าหรือต่ำกว่า
ขั้นต่ำหรือสูงกว่าขั้นสูงของอันดับ
ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎ ก.พ.
 *[มาตรา
๔๕
แก้ไขโดยพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน
(ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๓๘]

หมวด ๒
การบรรจุและการแต่งตั้ง
 

 มาตรา
๔๖
การบรรจุบุคคลเข้ารับราชการเป็นข้าราชการพลเรือนสามัญเพื่อ
แต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งใด
ให้บรรจุและแต่งตั้งจากผู้สอบแข่งขันได้ในตำแหน่งนั้น โดยบรรจุและ
แต่งตั้งตามลำดับที่ในบัญชีผู้สอบแข่งขันได้
 ความในวรรคหนึ่งไม่ใช้บังคับสำหรับการบรรจุบุคคลเข้ารับราชการตามมาตรา
๕๐ มาตรา ๕๑ มาตรา ๖๑ มาตรา ๖๓ มาตรา ๖๔ มาตรา ๖๕ และมาตรา
๖๖

 มาตรา
๔๗ ผู้สมัครสอบแข่งขันในตำแหน่งใด
ต้องมีคุณสมบัติทั่วไปหรือได้รับ
การยกเว้นในกรณีที่ขาดคุณสมบัติตามมาตรา ๓๐
และต้องมีคุณสมบัติเฉพาะสำหรับตำแหน่งนั้น
ตามที่ ก.พ.
กำหนดไว้ในมาตรฐานกำหนดตำแหน่งหรือได้รับอนุมัติจาก ก.พ. ตามมาตรา ๕๖ ด้วย
 สำหรับผู้ขาดคุณสมบัติทั่วไปตามมาตรา
๓๐ (๔) ให้มีสิทธิสมัครสอบแข่งขันได้ 
แต่จะมีสิทธิได้รับบรรจุและแต่งตั้งเป็นข้าราชการพลเรือนสามัญในตำแหน่งที่สอบแข่งขันได้ต่อเมื่อพ้นจากตำแหน่งข้าราชการการเมืองแล้ว

 มาตรา
๔๘ ให้ ก.พ.
เป็นผู้ดำเนินการสอบแข่งขันเพื่อบรรจุบุคคลเข้ารับราชการ 
ในการนี้ ก.พ.
จะมอบหมายให้องค์กรหรือส่วนราชการใดเป็นผู้ดำเนินการสอบแทนก็ได้ ทั้งนี้ ก.พ. จะกำหนดให้มีการสอบแข่งขันเพื่อบรรจุในกระทรวง
ทบวง กรม เป็นการทั่วไปหรือในหน่วยราชการใดหรือในท้องที่ใดเป็นการเฉพาะแห่ง
และจะกำหนดให้รับสมัครสอบแข่งขันเฉพาะผู้มีคุณสมบัติอย่างใด
สำหรับการสอบแข่งขันครั้งใดก็ได้
 หลักสูตร
วิธีการสอบแข่งขัน และวิธีดำเนินการเกี่ยวกับการสอบแข่งขัน ตลอด
จนเกณฑ์การตัดสิน การขึ้นบัญชีผู้สอบแข่งขันได้
การนำรายชื่อผู้สอบแข่งขันได้ในตำแหน่งหนึ่งไปขึ้นบัญชีเป็นผู้สอบแข่งขันได้ในตำแหน่งอื่นและการยกเลิกบัญชีผู้สอบแข่งขันได้
ให้เป็นไปตามที่ ก.พ.กำหนด

 มาตรา
๔๙
ผู้สอบแข่งขันได้ซึ่งอยู่ในลำดับที่ที่จะได้รับบรรจุและแต่งตั้งให้ดำรง
ตำแหน่งใด
ถ้าปรากฏว่าขาดคุณสมบัติทั่วไปโดยไม่ได้รับการยกเว้นในกรณีที่ขาดคุณสมบัติตาม
มาตรา ๓๐
หรือขาดคุณสมบัติเฉพาะสำหรับตำแหน่งโดยไม่ได้รับอนุมัติจาก ก.พ. ตามมาตรา ๕๖ อยู่ก่อนหรือภายหลังการสอบแข่งขัน
จะบรรจุและแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งนั้นไม่ได้

 มาตรา
๕๐ ในกรณีที่มีเหตุพิเศษที่ ก.พ.
เห็นว่าไม่จำเป็นต้องดำเนินการ
สอบแข่งขัน ผู้มีอำนาจตามมาตรา ๕๒
อาจคัดเลือกบรรจุบุคคลเข้ารับราชการและแต่งตั้งให้ดำรง
ตำแหน่งได้
ทั้งนี้ ตามกรณี หลักเกณฑ์และวิธีการที่ ก.พ. กำหนด

 มาตรา
๕๑ กระทรวง ทบวง กรมใดมีเหตุผลและความจำเป็นอย่างยิ่งเพื่อ
ประโยชน์แก่ราชการที่จะต้องบรรจุบุคคลที่มีความรู้
ความสามารถและความชำนาญงานสูง เข้ารับ
ราชการในฐานะผู้ทรงคุณวุฒิ ผู้เชี่ยวชาญหรือผู้ชำนาญการ
ให้กระทรวง ทบวง กรมนั้น ดำเนินการขออนุมัติ ก.พ. เมื่อ ก.พ.
ได้พิจารณาอนุมัติให้บรรจุ และได้กำหนดระดับของตำแหน่งที่จะแต่งตั้งและเงินเดือนที่จะให้ได้รับแล้ว
ให้ผู้มีอำนาจตามมาตรา ๕๒ บรรจุและแต่งตั้งได้ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่ ก.พ.
กำหนด

 มาตรา
๕๒
การบรรจุบุคคลเข้ารับราชการเป็นข้าราชการพลเรือนสามัญ และ
การแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่ง ให้ดำเนินการตามมาตรา ๔๖ มาตรา
๕๐ มาตรา ๕๑ มาตรา ๕๗ 
มาตรา ๕๘ มาตรา ๕๙ มาตรา ๖๐ มาตรา ๖๑ มาตรา ๖๒ มาตรา ๖๓
มาตรา ๖๔ มาตรา ๖๕ 
หรือมาตรา ๖๖ แล้วแต่กรณี
และให้ผู้มีอำนาจดังต่อไปนี้เป็นผู้สั่งบรรจุและแต่งตั้ง
 (๑)
การบรรจุและแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งระดับ ๑๑ ให้รัฐมนตรีเจ้าสังกัดนำ
เสนอคณะรัฐมนตรีเพื่อพิจารณาอนุมัติ
เมื่อได้รับอนุมัติจากคณะรัฐมนตรีแล้ว ให้รัฐมนตรีเจ้าสังกัดเป็นผู้สั่งบรรจุ
และให้นายกรัฐมนตรีนำความกราบบังคมทูลเพื่อทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ แต่งตั้ง
 (๒)
การบรรจุและแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งระดับ ๑๐ ให้ปลัดกระทรวงผู้บังคับ
บัญชาเสนอรัฐมนตรีเจ้าสังกัดเพื่อนำเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณาอนุมัติเมื่อได้รับอนุมัติจากคณะ
รัฐมนตรีแล้ว
ให้ปลัดกระทรวงผู้บังคับบัญชาเป็นผู้สั่งบรรจุและให้นายกรัฐมนตรีนำความ
กราบบังคมทูลเพื่อทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ แต่งตั้ง
ยกเว้นการบรรจุและแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งระดับ ๑๐ ที่ระบุไว้ใน (๓)
ส่วนการบรรจุและแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งระดับ ๑๐ ในส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกรมและไม่สังกัดกระทรวงหรือทบวงแต่อยู่ในบังคับบัญชาของนายกรัฐมนตรี
หรือในส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกรมและมีหัวหน้าส่วนราชการรับผิดชอบในการปฏิบัติราชการ
ขึ้นตรงต่อนายกรัฐมนตรีให้อธิบดีผู้บังคับบัญชาเสนอรัฐมนตรีเจ้าสังกัดเพื่อนำเสนอคณะรัฐมนตรี
พิจารณาอนุมัติ เมื่อได้รับอนุมัติจากคณะรัฐมนตรีแล้ว
ให้อธิบดีผู้บังคับบัญชาเป็นผู้สั่งบรรจุ 
และให้นายกรัฐมนตรีนำความกราบบังคมทูลเพื่อทรงพระกรุณาโปรดเกล้า
ฯ แต่งตั้ง
 (๓)
การบรรจุและแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งระดับ ๑๐ ในส่วนราชการที่มีฐานะ
เป็นกรมและไม่สังกัดกระทรวงหรือทบวงแต่อยู่ในบังคับบัญชาของรัฐมนตรี
หรือในสำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี
ให้รัฐมนตรีเจ้าสังกัดนำเสนอคณะรัฐมนตรีเพื่อพิจารณาอนุมัติ เมื่อได้รับอนุมัติจากคณะรัฐมนตรีแล้วให้รัฐมนตรีเจ้าสังกัดเป็นผู้สั่งบรรจุ
และให้นายกรัฐมนตรีนำความกราบบังคมทูลเพื่อทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ แต่งตั้ง
 (๔)
การบรรจุและแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งระดับ ๙ ให้ปลัดกระทรวงผู้บังคับ
บัญชาเป็นผู้มีอำนาจสั่งบรรจุและแต่งตั้ง
ส่วนการบรรจุและแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งระดับ ๙ ในส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกรมและไม่สังกัดกระทรวงหรือทบวงแต่อยู่ในบังคับบัญชาของนายกรัฐมนตรี
หรือในส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกรมและมีหัวหน้าส่วนราชการรับผิดชอบในการปฏิบัติราชการขึ้นตรงต่อนายกรัฐมนตรี
ให้อธิบดีผู้บังคับบัญชาเป็นผู้มีอำนาจสั่งบรรจุและแต่งตั้ง สำหรับการบรรจุและแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งตั้งแต่ระดับ
๙ ลงมาในส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกรม และไม่สังกัดกระทรวงหรือทบวงแต่อยู่ในบังคับบัญชาของรัฐมนตรี
หรือในสำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี ให้รัฐมนตรีเจ้าสังกัดเป็นผู้มีอำนาจสั่งบรรจุและแต่งตั้ง
 (๕)
การบรรจุและแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งระดับ ๘ ให้อธิบดีผู้บังคับบัญชา
เป็นผู้มีอำนาจสั่งบรรจุและแต่งตั้งเมื่อได้รับความเห็นชอบจากปลัดกระทรวง
ส่วนการบรรจุและแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งระดับ ๘
ในส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกรมและไม่สังกัดกระทรวง
หรือทบวงแต่อยู่ในบังคับบัญชาของนายกรัฐมนตรี
หรือในส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกรมและมีหัวหน้าส่วนราชการรับผิดชอบในการปฏิบัติราชการขึ้นตรงต่อนายกรัฐมนตรีให้อธิบดีผู้บังคับ
บัญชาเป็นผู้มีอำนาจสั่งบรรจุและแต่งตั้ง
 (๖)
การบรรจุและแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งตั้งแต่ระดับ ๗ ลงมาให้อธิบดีผู้บังคับ
บัญชาหรือผู้ซึ่งได้รับมอบหมายจากอธิบดีตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่
ก.พ. กำหนดเป็นผู้มีอำนาจสั่งบรรจุและแต่งตั้ง
 (๗)
การบรรจุและแต่งตั้งตามมาตรา ๔๖ และการแต่งตั้งตามมาตรา ๕๗ ให้
ดำรงตำแหน่งตั้งแต่ระดับ ๗ ลงมาในราชการบริหารส่วนภูมิภาค
ซึ่งมิใช่หัวหน้าส่วนราชการประจำจังหวัด
ให้ผู้ว่าราชการจังหวัดผู้บังคับบัญชาเป็นผู้มีอำนาจสั่งบรรจุและแต่งตั้ง
 ในการเสนอเพื่อแต่งตั้งข้าราชการพลเรือนสามัญให้ดำรงตำแหน่งให้รายงาน
ความสมควรพร้อมทั้งเหตุผลตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่ ก.พ.
กำหนดไปด้วย

 มาตรา
๕๓ ภายใต้บังคับมาตรา ๕๗ วรรคหนึ่ง
และมาตรา ๖๐ให้มีการ
สับเปลี่ยนหน้าที่
ย้ายหรือโอนข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ดำรงตำแหน่งระดับ ๙ ระดับ ๑๐ และ
ระดับ ๑๑ ซึ่งเป็นตำแหน่งที่มีลักษณะบริหารตามที่ ก.พ.
กำหนด โดยมิควรให้อยู่ปฏิบัติหน้าที่
เดียวติดต่อกันเป็นเวลานานเกินกว่าสี่ปี ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่ ก.พ.
กำหนด
 ความในมาตรานี้ไม่ให้ใช้บังคับแก่ผู้ดำรงตำแหน่งที่
ก.พ. กำหนดว่าเป็น
ตำแหน่งที่มีลักษณะงานเฉพาะอย่าง

 มาตรา
๕๔
ผู้ได้รับบรรจุเข้ารับราชการเป็นข้าราชการพลเรือนสามัญและ
แต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งตามมาตรา ๔๖ วรรคหนึ่ง หรือมาตรา ๕๐
และข้าราชการที่ไม่ใช่ข้าราชการพลเรือนและเป็นผู้ที่อยู่ในระหว่างทดลองปฏิบัติหน้าที่ราชการ
พนักงานเทศบาล หรือพนักงานส่วนท้องถิ่นอื่นที่อยู่ในระหว่างทดลองปฏิบัติงาน
ซึ่งโอนมาบรรจุเป็นข้าราชการพลเรือนสามัญและได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งตามมาตรา
๖๑ ให้ทดลองปฏิบัติหน้าที่ราชการเป็นเวลาตามที่กำหนดในกฎ ก.พ.
โดยอยู่ในความดูแลของผู้บังคับบัญชาผู้มีหน้าที่พัฒนาตามมาตรา ๗๖
หรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย
และให้มีการประเมินผลการทดลองปฏิบัติหน้าที่ราชการตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎ
ก.พ. เพื่อให้ผู้มีอำนาจสั่งบรรจุตามมาตรา ๕๒ พิจารณาว่า
ผู้นั้นมีความเหมาะสมที่จะให้รับราชการต่อไปหรือไม่
ถ้าผู้มีอำนาจสั่งบรรจุตามมาตรา ๕๒ เห็นว่าผู้นั้นมีผลการประเมินต่ำกว่ามาตรฐานที่กำหนด
ไม่ควรให้รับราชการต่อไป ก็ให้สั่งให้ผู้นั้นออกจากราชการได้ไม่ว่าจะครบกำหนดเวลาทดลองปฏิบัติหน้าที่ราชการแล้วหรือไม่ก็ตาม
ถ้าพ้นกำหนดเวลาทดลองปฏิบัติหน้าที่ราชการดังกล่าวแล้ว
และผู้มีอำนาจสั่งบรรจุตามมาตรา ๕๒ เห็นว่าควรให้ผู้นั้นรับราชการต่อไป ก็ให้รายงานต่อไปตามลำดับจนถึงผู้บังคับบัญชาตามมาตรา
๑๐๙ วรรคหนึ่ง และ ก.พ.
 ข้าราชการพลเรือนสามัญซึ่งอยู่ในระหว่างทดลองปฏิบัติหน้าที่ราชการผู้ใด
ถูกสั่งให้ออกจากราชการตามมาตรา ๑๑๘
และต่อมาปรากฏว่าผู้นั้นมีกรณีที่จะต้องถูกสั่งให้ออก
จากราชการตามวรรคหนึ่งหรือตามมาตราอื่นก็ให้ผู้มีอำนาจสั่งบรรจุตามมาตรา
๕๒ หรือผู้มีอำนาจตามมาตราอื่นนั้นแล้วแต่กรณี มีอำนาจเปลี่ยนแปลงคำสั่งให้ออกตามมาตรา
๑๑๘ เป็นให้
ออกจากราชการตามวรรคหนึ่ง หรือตามมาตราอื่นนั้นได้
 ผู้อยู่ในระหว่างทดลองปฏิบัติหน้าที่ราชการผู้ใดมีกรณีอันมีมูลที่ควรกล่าวหาว่า
กระทำผิดวินัย
ให้ผู้บังคับบัญชาดำเนินการทางวินัยตามที่บัญญัติไว้ในหมวด ๕ และถ้าผู้นั้นมีกรณี
ที่จะต้องออกจากราชการตามวรรคหนึ่งก็ให้ผู้บังคับบัญชาดำเนินการตามวรรคหนึ่งไปก่อน
 หลักเกณฑ์และวิธีการเกี่ยวกับการดำเนินการตามวรรคหนึ่ง
และการนับเวลา
ทดลองปฏิบัติหน้าที่ราชการ ให้เป็นไปตามที่กำหนดในกฎ ก.พ.

 ผู้ใดถูกสั่งให้ออกจากราชการตามวรรคหนึ่งหรือวรรคสอง
ให้ถือเสมือนว่าผู้นั้น
ไม่เคยเป็นข้าราชการพลเรือนสามัญ
แต่ทั้งนี้ไม่กระทบกระเทือนถึงการปฏิบัติหน้าที่ราชการหรือ
การรับเงินเดือนหรือผลประโยชน์อื่นใดที่ได้รับหรือมีสิทธิจะได้รับจากทางราชการในระหว่างที่ผู้นั้นอยู่ระหว่างทดลองปฏิบัติหน้าที่ราชการ

 มาตรา
๕๕ การแต่งตั้งข้าราชการพลเรือนสามัญให้ดำรงตำแหน่งที่
ก.พ. ยัง
มิได้กำหนดตามมาตรา ๔๐ จะกระทำมิได้

 มาตรา
๕๖
ผู้ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งข้าราชการพลเรือนสามัญตำแหน่ง
ใดต้องมีคุณสมบัติตรงตามคุณสมบัติเฉพาะสำหรับตำแหน่งนั้นตามที่
ก.พ. กำหนดไว้ในมาตรฐานกำหนดตำแหน่ง
 ในกรณีที่มีเหตุผลและความจำเป็น
ก.พ. อาจอนุมัติให้แต่งตั้งข้าราชการ
พลเรือนสามัญที่มีคุณสมบัติต่างไปจากคุณสมบัติเฉพาะสำหรับตำแหน่งตามที่กำหนดไว้ใน มาตรฐานกำหนดตำแหน่งก็ได้
 ในกรณีที่
ก.พ. กำหนดให้ปริญญา ประกาศนียบัตรวิชาชีพหรือคุณวุฒิใดเป็น
คุณสมบัติเฉพาะสำหรับตำแหน่ง
ให้หมายถึงปริญญาประกาศนียบัตรวิชาชีพ หรือคุณวุฒิที่ ก.พ. 
รับรอง

 มาตรา
๕๗
การย้ายข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ดำรงตำแหน่งใดไปแต่งตั้ง
ให้ดำรงตำแหน่งอื่นในกรมเดียวกัน
ต้องย้ายไปแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งในระดับเดียวกัน ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่ ก.พ.
กำหนด
 การย้ายข้าราชการพลเรือนสามัญไปแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งในระดับที่ต่ำกว่า
เดิม และการย้ายข้าราชการพลเรือนผู้มิได้ดำรงตำแหน่งที่
ก.พ. กำหนดตามมาตรา ๔๐ ไปแต่งตั้ง
ให้ดำรงตำแหน่งที่ ก.พ. กำหนดตามมาตรา ๔๐
จะกระทำได้ต่อเมื่อได้รับอนุมัติจาก ก.พ. แล้ว

 มาตรา
๕๘
การเลื่อนข้าราชการพลเรือนสามัญขึ้นแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งใน
ระดับที่สูงขึ้น
ให้เลื่อนและแต่งตั้งจากผู้สอบแข่งขันหรือผู้สอบคัดเลือกเพื่อดำรงตำแหน่งนั้นได้
หรือจากผู้ได้รับคัดเลือกเพื่อดำรงตำแหน่งนั้น
 กรณีใดจะเลื่อนและแต่งตั้งจากผู้สอบแข่งขันได้
ผู้สอบคัดเลือกได้หรือผู้ได้รับ
คัดเลือก ให้เป็นไปตามที่ ก.พ. กำหนด
 การสอบแข่งขัน
ให้เป็นไปตามมาตรา ๔๘ ส่วนการสอบคัดเลือกและคัดเลือก
ให้กระทรวง ทบวง กรมเจ้าสังกัดเป็นผู้ดำเนินการ
หลักสูตรและวิธีดำเนินการเกี่ยวกับการสอบ
คัดเลือก คุณสมบัติของผู้มีสิทธิสมัครสอบคัดเลือก
เกณฑ์การตัดสิน การขึ้นบัญชีและการยกเลิก
บัญชีผู้สอบคัดเลือกได้ตลอดจนวิธีดำเนินการเกี่ยวกับการคัดเลือก
ให้เป็นไปตามที่ ก.พ. กำหนด
 มาตรา
๕๙
การแต่งตั้งข้าราชการพลเรือนสามัญให้ดำรงตำแหน่งตามมาตรา 
๕๘ สำหรับผู้สอบแข่งขันได้ ให้แต่งตั้งตามลำดับที่ในบัญชีผู้สอบแข่งขันได้
สำหรับผู้สอบคัดเลือก
ได้หรือผู้ได้รับคัดเลือก ให้แต่งตั้งได้ตามความเหมาะสม
โดยคำนึงถึงความรู้ ความสามารถ ความ
ประพฤติและประวัติการรับราชการ
ซึ่งจะต้องเป็นผู้มีผลงานเป็นที่ประจักษ์ในความสามารถมาแล้ว ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่ ก.พ.
กำหนด

 มาตรา
๖๐
การโอนข้าราชการพลเรือนสามัญไปแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่ง
ข้าราชการพลเรือนสามัญในต่างกระทรวง ทบวง กรม
อาจทำได้เมื่อผู้มีอำนาจสั่งบรรจุตามมาตรา 
๕๒ ทั้งสองฝ่ายได้ตกลงยินยอมในการโอนนั้นแล้ว
โดยให้แต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งในระดับที่ไม่สูง
กว่าเดิมและรับเงินเดือนในขั้นที่ไม่สูงกว่าเดิม ทั้งนี้
เว้นแต่เป็นการโอนตามวรรคสองวรรคสี่ วรรคหก และมาตรา ๔๔
 การโอนข้าราชการพลเรือนสามัญตำแหน่งตั้งแต่ระดับ
๙ ขึ้นไป ไปแต่งตั้ง
ให้ดำรงตำแหน่งข้าราชการพลเรือนสามัญในกระทรวงเดียวกันให้โอนไปแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่ง
ในระดับที่ไม่สูงกว่าเดิมและรับเงินเดือนในขั้นที่ไม่สูงกว่าเดิม
เว้นแต่เป็นการโอนตามวรรคสาม
 การโอนข้าราชการพลเรือนสามัญตำแหน่งระดับ
๙ และระดับ ๑๐ ไปแต่งตั้ง
ให้ดำรงตำแหน่งข้าราชการพลเรือนสามัญในส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกรมและมีหัวหน้าส่วน
ราชการรับผิดชอบในการปฏิบัติราชการขึ้นตรงต่อนายกรัฐมนตรี
และการโอนข้าราชการพลเรือน
สามัญตำแหน่งดังกล่าวซึ่งสังกัดส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกรมและมีหัวหน้าส่วนราชการรับผิดชอบ
ในการปฏิบัติราชการขึ้นตรงต่อนายกรัฐมนตรีไปแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งข้าราชการพลเรือนสามัญ
ในกรม
หรือต่างส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกรมและมีหัวหน้าส่วนราชการรับผิดชอบในการปฏิบัติ
ราชการขึ้นตรงต่อนายกรัฐมนตรีในกระทรวงเดียวกัน
อาจทำได้เมื่อผู้มีอำนาจสั่งบรรจุตามมาตรา 
๕๒ ทั้งสองฝ่ายได้ตกลงยินยอมในการโอนนั้นแล้วทั้งนี้
ให้โอนไปแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งในระดับ
ที่ไม่สูงกว่าเดิมและรับเงินเดือนในขั้นที่ไม่สูงกว่าเดิม
 การโอนข้าราชการพลเรือนสามัญตำแหน่งตั้งแต่ระดับ
๑๐ ขึ้นไปไปแต่งตั้งให้
ดำรงตำแหน่งข้าราชการพลเรือนสามัญในต่างกระทรวง
ให้โอนไปแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งในระดับที่ไม่สูงกว่าเดิมและรับเงินเดือนในขั้นที่ไม่สูงกว่าเดิม
และต้องได้รับอนุมัติจากคณะรัฐมนตรี
 การโอนข้าราชการพลเรือนสามัญไปแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งข้าราชการพลเรือน
สามัญในสำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี
และการโอนข้าราชการพลเรือนสามัญสังกัดสำนักงานเลขา
นุการรัฐมนตรี ไปแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งข้าราชการพลเรือนสามัญในกรมหรือต่างสำนักงาน
เลขานุการรัฐมนตรี
อาจทำได้เมื่อผู้มีอำนาจสั่งบรรจุตามมาตรา ๕๒ ทั้งสองฝ่ายได้ตกลงยินยอม
ในการโอนนั้นแล้ว
ทั้งนี้ ให้โอนไปแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งในระดับที่ไม่สูงกว่าเดิม
และรับเงินเดือนในขั้นที่ไม่สูงกว่าเดิม
 การโอนข้าราชการพลเรือนสามัญผู้สอบแข่งขันได้
ผู้สอบคัดเลือกได้หรือผู้ได้รับ
คัดเลือก ให้ทำได้ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่ ก.พ. กำหนด

 การโอนข้าราชการพลเรือนผู้มิได้ดำรงตำแหน่งที่
ก.พ. กำหนดตามมาตรา 
๔๐ ไปแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งข้าราชการพลเรือนสามัญที่ ก.พ.
กำหนดตามมาตรา ๔๐ ใน
ต่างกระทรวง ทบวง กรม
หรือต่างสำนักงานเลขานุการรัฐมนตรีหรือโอนจากกรมไปแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งในสำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี
หรือโอนจากสำนักงานเลขานุการรัฐมนตรีไปแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งในกรม
จะทำได้ต่อเมื่อได้รับอนุมัติจาก ก.พ. แล้ว ในการนี้ให้ ก.พ. พิจารณาโดยคำนึงถึงประโยชน์ที่ทางราชการจะได้รับ
และให้ ก.พ. กำหนดระดับของตำแหน่งที่จะแต่งตั้งและเงินเดือนที่จะให้ได้รับด้วย
 การโอนข้าราชการพลเรือนสามัญไปแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งในระดับที่ต่ำกว่า
เดิมต่างกระทรวง ทบวง กรม
หรือต่างสำนักงานเลขานุการรัฐมนตรีหรือโอนจากกรมไปแต่งตั้ง
ให้ดำรงตำแหน่งในสำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี
หรือโอนจากสำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี
ไปแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งในกรม
จะทำได้ต่อเมื่อได้รับอนุมัติจาก ก.พ. แล้ว ในการนี้ให้ ก.พ. 
พิจารณาโดยคำนึงถึงเหตุผลความจำเป็นและประโยชน์ที่ทางราชการจะได้รับ
และให้ ก.พ. กำหนดเงินเดือนที่จะให้ได้รับด้วย

 มาตรา
๖๑
การโอนพนักงานเทศบาลที่ไม่ใช่พนักงานเทศบาลวิสามัญและการ
โอนข้าราชการที่ไม่ใช่ข้าราชการพลเรือนตามพระราชบัญญัตินี้
และไม่ใช่ข้าราชการการเมือง หรือ
ข้าราชการวิสามัญมาบรรจุเป็นข้าราชการพลเรือนสามัญอาจทำได้ถ้าเจ้าตัวสมัครใจ
โดยผู้มี
อำนาจสั่งบรรจุตามมาตรา ๕๒ ของกระทรวง ทบวง
กรมที่จะรับโอนทำความตกลงกับผู้มีอำนาจ
สั่งบรรจุของส่วนราชการหรือหน่วยงานสังกัดเดิม
แล้วเสนอเรื่องไปให้ ก.พ. พิจารณาอนุมัติ ในการนี้ ให้ ก.พ.
พิจารณาโดยคำนึงถึงประโยชน์ที่ทางราชการจะได้รับ ส่วนจะบรรจุและแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งระดับใด
และจะให้ได้รับเงินเดือนเท่าใด ให้ ก.พ. เป็นผู้พิจารณากำหนด แต่จะต้องไม่สูงกว่าข้าราชการพลเรือนสามัญที่มีคุณวุฒิ
ความสามารถ และความชำนาญงานในระดับเดียวกัน
ทั้งนี้ เว้นแต่เป็นการโอนตามวรรคสาม
 การโอนข้าราชการที่ไม่ใช่ข้าราชการพลเรือนตามพระราชบัญญัตินี้และไม่ใช่
ข้าราชการการเมืองหรือข้าราชการวิสามัญ
มาบรรจุเป็นข้าราชการพลเรือนสามัญในกรมเดียวกัน
หรือในส่วนราชการใดที่ผู้มีอำนาจสั่งบรรจุตามมาตรา ๕๒
เป็นผู้มีอำนาจสั่งบรรจุของส่วนราชการ
สังกัดเดิมด้วย ให้ทำได้ตามวรรคหนึ่ง โดยผู้มีอำนาจสั่งบรรจุตามมาตรา
๕๒ ไม่ต้องทำความตกลงในการโอน
 การโอนพนักงานเทศบาลและข้าราชการตามวรรคหนึ่งและวรรคสอง
ซึ่งเป็น
ผู้สอบแข่งขันได้หรือผู้ได้รับคัดเลือก
มาบรรจุเป็นข้าราชการพลเรือนสามัญให้ทำได้ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่ ก.พ. กำหนด
 การโอนพนักงานส่วนท้องถิ่นที่ระเบียบพนักงานนั้นบัญญัติไว้ในพระราช
บัญญัติหรือพระราชกฤษฎีกา
และไม่ใช่พนักงานวิสามัญมาบรรจุเป็นข้าราชการพลเรือนสามัญ
ให้ทำได้เช่นเดียวกับการโอนพนักงานเทศบาล

 เพื่อประโยชน์ในการนับเวลาราชการ
ให้ถือเวลาราชการหรือเวลาทำงานของผู้ที่
โอนมาตามมาตรานี้ในขณะที่เป็นข้าราชการ พนักงานเทศบาล
หรือพนักงานส่วนท้องถิ่นอื่นนั้นเป็นเวลาราชการของข้าราชการพลเรือนสามัญตามพระราชบัญญัตินี้ด้วย

 มาตรา
๖๒
ข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ใดได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งตาม
มาตรา ๕๗ มาตรา ๕๘ หรือมาตรา ๖๐ แล้ว
หากภายหลังปรากฏว่าเป็นผู้มีคุณสมบัติไม่ตรงตาม
คุณสมบัติเฉพาะสำหรับตำแหน่งนั้นให้ผู้มีอำนาจตามมาตรา ๕๒
แต่งตั้งผู้นั้นให้กลับไปดำรง
ตำแหน่งเดิมหรือตำแหน่งอื่นในระดับเดียวกับตำแหน่งเดิมที่ผู้นั้นมีคุณสมบัติตรงตามคุณสมบัติ
เฉพาะสำหรับตำแหน่งโดยพลัน แต่ทั้งนี้ไม่กระทบกระเทือนถึงการใดที่ผู้นั้นได้ปฏิบัติไปตามอำนาจและหน้าที่
และการรับเงินเดือนหรือผลประโยชน์อื่นใดที่ได้รับหรือมีสิทธิจะได้รับจากทางราชการในระหว่างที่ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งที่ผู้นั้นมีคุณสมบัติไม่ตรงตามคุณสมบัติเฉพาะ
สำหรับตำแหน่ง
 ผู้ที่ได้รับแต่งตั้งให้กลับไปดำรงตำแหน่งเดิมหรือตำแหน่งอื่นตามวรรคหนึ่งให้รับเงินเดือนในขั้นที่พึงจะได้รับตามสถานภาพเดิม
และให้ถือว่าผู้นั้นไม่มีสถานภาพอย่างใดในการที่ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งที่ตนมีคุณสมบัติไม่ตรงตามคุณสมบัติเฉพาะสำหรับตำแหน่งนั้น

 มาตรา
๖๓ ข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ใดถูกสั่งให้ออกจากราชการเพื่อไปรับ
ราชการทหารตามกฎหมายว่าด้วยการรับราชการทหาร
เมื่อผู้นั้นพ้นจากราชการทหาร โดยมิได้
กระทำการใด ๆ
ในระหว่างรับราชการทหารอันเสียหายแก่ราชการอย่างร้ายแรงหรือได้ชื่อว่าเป็น
ผู้ประพฤติชั่วอย่างร้ายแรง และผู้นั้นไม่เป็นผู้ขาดคุณสมบัติตามมาตรา
๓๐ และไม่ได้ถูกสั่ง
เปลี่ยนแปลงคำสั่งตามมาตรา ๑๑๘ วรรคสอง
เป็นให้ออกจากราชการตามมาตราอื่น หากประสงค์จะเข้ารับราชการเป็นข้าราชการพลเรือนสามัญในกระทรวง
ทบวง กรมเดิมภายในกำหนดหนึ่งร้อยแปดสิบวันนับแต่วันพ้นจากราชการทหาร ให้ผู้มีอำนาจตามมาตรา
๕๒ สั่งบรรจุและแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่ง และรับเงินเดือนตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่
ก.พ. กำหนด
 ข้าราชการพลเรือนสามัญซึ่งได้รับบรรจุเข้ารับราชการตามวรรคหนึ่งให้มีสิทธิได้
นับวันรับราชการก่อนถูกสั่งให้ออกจากราชการ
รวมกับวันรับราชการทหารตามกฎหมายว่าด้วยการรับราชการทหาร
และวันรับราชการเมื่อได้รับบรรจุกลับเข้ารับราชการเป็นเวลาราชการติดต่อกันเพื่อประโยชน์ตามพระราชบัญญัตินี้
และตามกฎหมายว่าด้วยบำเหน็จบำนาญข้าราชการเสมือนว่าผู้นั้นมิได้เคยถูกสั่งให้ออกจากราชการ

 มาตรา
๖๔ ข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ใดได้รับอนุมัติจากคณะรัฐมนตรีให้
ออกจากราชการไปปฏิบัติงานใด ๆ
ซึ่งให้นับเวลาระหว่างนั้นสำหรับการคำนวณบำเหน็จบำนาญ
เหมือนเต็มเวลาราชการตามกฎหมายว่าด้วยบำเหน็จบำนาญข้าราชการ
ถ้าผู้นั้นกลับเข้ารับ

ราชการภายในกำหนดเวลาที่คณะรัฐมนตรีอนุมัติแต่ไม่เกินสี่ปีนับแต่วันไปปฏิบัติงานดังกล่าวให้
ผู้มีอำนาจตามมาตรา ๕๒ สั่งบรรจุและแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่ง
และรับเงินเดือนตามหลักเกณฑ์
และวิธีการที่ ก.พ. กำหนด

 มาตรา
๖๕
ข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ใดออกจากราชการไปแล้ว และไม่ใช่
เป็นกรณีออกจากราชการในระหว่างทดลองปฏิบัติหน้าที่ราชการถ้าสมัครเข้ารับราชการและทาง
ราชการต้องการจะรับผู้นั้นเข้ารับราชการให้ผู้มีอำนาจตามมาตรา
๕๒ สั่งบรรจุและแต่งตั้งให้ดำรง
ตำแหน่งและรับเงินเดือนตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่ ก.พ.
กำหนดได้

 มาตรา
๖๖ พนักงานเทศบาล
พนักงานส่วนท้องถิ่นอื่นซึ่งระเบียบพนักงานนั้น
บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติหรือพระราชกฤษฎีกา
ที่ไม่ใช่พนักงานวิสามัญ หรือพนักงานซึ่งออก
จากงานในระหว่างทดลองปฏิบัติงาน
หรือข้าราชการที่ไม่ใช่ข้าราชการพลเรือนสามัญตามพระราช
บัญญัตินี้ และไม่ใช่ข้าราชการการเมือง ข้าราชการวิสามัญ
หรือข้าราชการซึ่งออกจากราชการใน
ระหว่างทดลองปฏิบัติหน้าที่ราชการ
ผู้ใดออกจากงานหรือออกจากราชการไปแล้ว ถ้าสมัครเข้ารับ
ราชการในตำแหน่งข้าราชการพลเรือนสามัญและทางราชการต้องการจะรับผู้นั้นเข้ารับราชการ
ให้
ผู้มีอำนาจสั่งบรรจุตามมาตรา ๕๒ ของกระทรวง ทบวง
กรมที่ต้องการจะรับเข้ารับราชการเสนอ
เรื่องไปให้ ก.พ. พิจารณาอนุมัติ ในการนี้ให้ ก.พ.
พิจารณาโดยคำนึงถึงประโยชน์ที่ทางราชการ
จะได้รับ
ทั้งนี้จะบรรจุและแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งระดับใด
และจะให้ได้รับเงินเดือนเท่าใด ให้ ก.พ. เป็นผู้พิจารณากำหนด
แต่จะต้องไม่สูงกว่าข้าราชการพลเรือนสามัญที่มีคุณวุฒิ ความสามารถและความชำนาญงานในระดับเดียวกัน
 เพื่อประโยชน์ในการนับเวลาราชการ
ให้ถือเวลาราชการหรือเวลาทำงานของ
ผู้เข้ารับราชการตามวรรคหนึ่งในขณะที่เป็นข้าราชการพนักงานเทศบาล
หรือพนักงานส่วนท้องถิ่น
อื่นนั้นเป็นเวลาราชการของข้าราชการพลเรือนสามัญตามพระราชบัญญัตินี้ด้วย

 มาตรา
๖๗
ผู้ได้รับบรรจุเข้ารับราชการเป็นข้าราชการพลเรือนสามัญและ
แต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งใดตามมาตรา ๔๖ วรรคหนึ่ง มาตรา ๕๐
มาตรา ๕๑ มาตรา ๖๑ มาตรา 
๖๓ มาตรา ๖๔ มาตรา ๖๕ และมาตรา ๖๖
หากภายหลังปรากฏว่าขาดคุณสมบัติทั่วไปโดยไม่ได้
รับการยกเว้นในกรณีที่ขาดคุณสมบัติตามมาตรา ๓๐
หรือขาดคุณสมบัติเฉพาะสำหรับตำแหน่งนั้นโดยไม่ได้รับอนุมัติจาก ก.พ. ตามมาตรา ๕๖
อยู่ก่อนก็ดี มีกรณีต้องหาอยู่ก่อนและภายหลังเป็นผู้ขาดคุณสมบัติเนื่องจากกรณีต้องหานั้นก็ดีให้ผู้มีอำนาจสั่งบรรจุตามมาตรา
๕๒ สั่งให้ผู้นั้น
ออกจากราชการโดยพลัน แต่ทั้งนี้
ไม่กระทบกระเทือนถึงการใดที่ผู้นั้นได้ปฏิบัติไปตามอำนาจและหน้าที่และการรับเงินเดือนหรือผลประโยชน์อื่นใดที่ได้รับหรือมีสิทธิจะได้รับจากทางราชการก่อนมีคำสั่งให้ออกนั้นและถ้าการเข้ารับราชการเป็นไปโดยสุจริตแล้ว
ให้ถือว่าเป็นการสั่งให้ออกเพื่อรับบำเหน็จบำนาญเหตุทดแทนตามกฎหมายว่าด้วยบำเหน็จบำนาญข้าราชการ

 มาตรา
๖๘
ในกรณีที่ตำแหน่งข้าราชการพลเรือนสามัญว่างลงหรือผู้ดำรง
ตำแหน่งไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ราชการได้
และเป็นกรณีที่มิได้บัญญัติไว้ในกฎหมายว่าด้วย
ระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน ให้ผู้มีอำนาจสั่งบรรจุตามมาตรา
๕๒ มีอำนาจสั่งให้ข้าราชการ
พลเรือนที่เห็นสมควรรักษาการในตำแหน่งนั้นได้
 ผู้รักษาการในตำแหน่งตามวรรคหนึ่ง
ให้มีอำนาจหน้าที่ตามตำแหน่งที่รักษา
การนั้น ในกรณีที่มีกฎหมายอื่น กฎ ระเบียบ
ข้อบังคับมติคณะรัฐมนตรี มติคณะกรรมการตาม
กฎหมายหรือคำสั่งผู้บังคับบัญชาแต่งตั้งให้ผู้ดำรงตำแหน่งนั้น
ๆ เป็นกรรมการ หรือให้มีอำนาจ
หน้าที่อย่างใดก็ให้ผู้รักษาการในตำแหน่งทำหน้าที่กรรมการ
หรือมีอำนาจหน้าที่อย่างนั้นในระหว่างที่รักษาการในตำแหน่งแล้วแต่กรณี

 มาตรา
๖๙ ในกรณีที่มีเหตุผลความจำเป็น
ผู้มีอำนาจสั่งบรรจุตามมาตรา ๕๒ 
มีอำนาจสั่งข้าราชการพลเรือนสามัญให้ประจำกระทรวงประจำทบวง
ประจำกรม ประจำกองหรือ
ประจำจังหวัด
แล้วแต่กรณีเป็นการชั่วคราว โดยให้พ้นจากตำแหน่งหน้าที่เดิมได้ตามหลักเกณฑ์
และวิธีการที่กำหนดในกฎ ก.พ. 
 การให้ได้รับเงินเดือน
การแต่งตั้ง การเลื่อนขั้นเงินเดือนการดำเนินการทางวินัย 
และการออกจากราชการของข้าราชการพลเรือนสามัญตามวรรคหนึ่ง
ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎ ก.พ.

 มาตรา
๗๐ ในกรณีที่มีเหตุผลความจำเป็น
ผู้มีอำนาจสั่งบรรจุตามมาตรา ๕๒ 
มีอำนาจสั่งให้ข้าราชการพลเรือนสามัญพ้นจากตำแหน่งหน้าที่และขาดจากอัตราเงินเดือนใน
ตำแหน่งเดิมโดยให้รับเงินเดือนในอัตรากำลังทดแทนที่ ก.พ.
กำหนดได้ ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎ
ก.พ. 
 การให้พ้นจากตำแหน่ง
การให้ได้รับเงินเดือน การแต่งตั้งการเลื่อนขั้นเงินเดือน 
การดำเนินการทางวินัย และการออกจากราชการของข้าราชการพลเรือนสามัญตามวรรคหนึ่ง
ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎ ก.พ.

หมวด ๓
การเพิ่มพูนประสิทธิภาพและเสริมสร้างแรงจูงใจในการปฏิบัติราชการ
 

 มาตรา
๗๑
ข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ใดปฏิบัติตนเหมาะสมกับการเป็น
ข้าราชการและปฏิบัติราชการมีประสิทธิภาพและเกิดประสิทธิผลในระดับอันเป็นที่พอใจของทาง
ราชการ ถือว่าผู้นั้นมีความชอบ
จะได้รับบำเหน็จความชอบซึ่งอาจเป็นคำชมเชย เครื่องเชิดชูเกียรติ รางวัลหรือการได้เลื่อนขั้นเงินเดือนตามควรแก่กรณี
 มาตรา
๗๒
การเลื่อนขั้นเงินเดือนข้าราชการพลเรือนสามัญให้ผู้บังคับบัญชา
พิจารณาโดยคำนึงถึงคุณภาพและปริมาณงาน
ประสิทธิภาพและประสิทธิผลของงานที่ได้ปฏิบัติมา 
ความสามารถและความอุตสาหะในการปฏิบัติงาน
ตลอดจนการรักษาวินัยและการปฏิบัติตน
เหมาะสมกับการเป็นข้าราชการ ทั้งนี้
ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎ ก.พ.
 การเลื่อนขั้นเงินเดือนให้ข้าราชการพลเรือนสามัญที่อยู่ในหลักเกณฑ์ตามวรรค
หนึ่ง ให้อยู่ในดุลพินิจของผู้บังคับบัญชาที่จะพิจารณา
 ในกรณีที่ไม่เลื่อนขั้นเงินเดือนประจำปีให้ข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ใดให้
ผู้บังคับบัญชาแจ้งให้ผู้นั้นทราบพร้อมทั้งเหตุผลที่ไม่เลื่อนขั้นเงินเดือนให้

 มาตรา
๗๓
การเลื่อนขั้นเงินเดือนข้าราชการพลเรือนสามัญ ให้ดำเนินการตาม
มาตรา ๗๒ และให้ผู้มีอำนาจสั่งบรรจุตามมาตรา ๕๒ (๑) (๒) (๓)
(๔) (๕) หรือ (๖) แล้วแต่กรณี เป็นผู้สั่งเลื่อน
 การเลื่อนขั้นเงินเดือนข้าราชการพลเรือนสามัญในราชการบริหารส่วนภูมิภาคให้
ผู้ว่าราชการจังหวัดแจ้งข้อเท็จจริงและความเห็นเกี่ยวกับการควรเลื่อนหรือไม่ควรเลื่อนไปยังอธิบดีผู้บังคับบัญชาเพื่อประกอบการพิจารณา
 สำหรับการเลื่อนขั้นเงินเดือนข้าราชการพลเรือนสามัญตำแหน่งตั้งแต่ระดับ
๗ 
ลงมาในราชการบริหารส่วนภูมิภาค ซึ่งมิใช่หัวหน้าส่วนราชการประจำจังหวัด
คณะรัฐมนตรีจะมอบหมายให้ผู้ว่าราชการจังหวัดผู้บังคับบัญชาสั่งเลื่อนตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎ
ก.พ. ตามมาตรา ๗๒ ก็ได้

 มาตรา
๗๔
ข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ใดถึงแก่ความตายเนื่องจากการปฏิบัติ
หน้าที่ราชการ คณะรัฐมนตรีจะพิจารณาเลื่อนขั้นเงินเดือนให้ผู้นั้นเป็นกรณีพิเศษเพื่อประโยชน์ใน
การคำนวณบำเหน็จบำนาญก็ได้

 มาตรา
๗๕
ให้มีการพัฒนาผู้ได้รับบรรจุเข้ารับราชการเป็นข้าราชการพลเรือน
สามัญตามมาตรา ๔๖ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๕๐
ก่อนมอบหมายหน้าที่ให้ปฏิบัติเพื่อให้รู้ระเบียบ
แบบแผนของทางราชการ หลักและวิธีปฏิบัติราชการ
บทบาทและหน้าที่ของข้าราชการในระบอบ
ประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข
และแนวทางปฏิบัติตนเพื่อเป็นข้าราชการ
ที่ดี ทั้งนี้
ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่ ก.พ.กำหนด

 มาตรา
๗๖
ให้ผู้บังคับบัญชามีหน้าที่พัฒนาผู้อยู่ใต้บังคับบัญชา เพื่อเพิ่มพูน
ความรู้ ทักษะ ทัศนคติที่ดี คุณธรรมและจริยธรรม
อันจะทำให้ปฏิบัติหน้าที่ราชการได้อย่างมี
ประสิทธิภาพ
ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่ ก.พ. กำหนด

 มาตรา
๗๗
ให้มีการพัฒนาข้าราชการพลเรือนก่อนเลื่อนขึ้นแต่งตั้งให้ดำรง
ตำแหน่งบางตำแหน่ง เพื่อเพิ่มพูนความรู้ ทักษะ ทัศนคติที่ดี
คุณธรรมและจริยธรรมอันจะทำให้
ปฏิบัติหน้าที่ราชการในตำแหน่งนั้นได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่ ก.พ. กำหนด

 มาตรา
๗๘
การพัฒนาข้าราชการพลเรือนโดยการให้ไปศึกษาเพิ่มเติมใน
ประเทศ และการให้ไปศึกษา ฝึกอบรม ดูงาน
หรือปฏิบัติการวิจัยในต่างประเทศให้เป็นไปตาม
ระเบียบที่ ก.พ. วางไว้
เว้นแต่คณะรัฐมนตรีจะได้กำหนดเป็นอย่างอื่น

 มาตรา
๗๙
ให้ผู้บังคับบัญชามีหน้าที่ประเมินผลการปฏิบัติราชการของผู้อยู่ใต้
บังคับบัญชาเพื่อใช้ประกอบการพิจารณาแต่งตั้ง
เลื่อนขั้นเงินเดือน พัฒนาข้าราชการพลเรือน 
เพิ่มพูนประสิทธิภาพในการปฏิบัติราชการ
และมีหน้าที่เสริมสร้างแรงจูงใจให้ผู้อยู่ใต้บังคับบัญชา
ปฏิบัติตนเหมาะสมกับการเป็นข้าราชการและปฏิบัติราชการมีประสิทธิภาพและเกิดประสิทธิผล 
ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่ ก.พ. กำหนด

หมวด ๔
วินัยและการรักษาวินัย
 

 มาตรา
๘๐
ข้าราชการพลเรือนสามัญต้องรักษาวินัยตามที่บัญญัติเป็นข้อห้าม
และข้อปฏิบัติไว้ในหมวดนี้ โดยเคร่งครัดอยู่เสมอ

 มาตรา
๘๑
ข้าราชการพลเรือนสามัญต้องสนับสนุนการปกครองระบอบ
ประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยด้วย
ความบริสุทธิ์ใจ

 มาตรา
๘๒
ข้าราชการพลเรือนสามัญต้องปฏิบัติหน้าที่ราชการด้วยความ
ซื่อสัตย์สุจริตและเที่ยงธรรม
 ห้ามมิให้อาศัยหรือยอมให้ผู้อื่นอาศัยอำนาจหน้าที่ราชการของตนไม่ว่าจะโดย
ทางตรงหรือทางอ้อมหาประโยชน์ให้แก่ตนเองหรือผู้อื่น
 การปฏิบัติหรือละเว้นการปฏิบัติหน้าที่ราชการโดยมิชอบ
เพื่อให้ตนเองหรือผู้อื่น
ได้ประโยชน์ที่มิควรได้
เป็นการทุจริตต่อหน้าที่ราชการและเป็นความผิดวินัยอย่างร้ายแรง


 มาตรา
๘๓
ข้าราชการพลเรือนสามัญต้องตั้งใจปฏิบัติหน้าที่ราชการ
ให้เกิดผลดีหรือความก้าวหน้าแก่ราชการ

 มาตรา
๘๔
ข้าราชการพลเรือนสามัญต้องปฏิบัติหน้าที่ราชการด้วยความ
อุตสาหะ
เอาใจใส่ระมัดระวังรักษาประโยชน์ของทางราชการและต้องไม่ประมาทเลินเล่อในหน้าที่
ราชการ
 การประมาทเลินเล่อในหน้าที่ราชการ
อันเป็นเหตุให้เสียหายแก่ราชการอย่าง
ร้ายแรง เป็นความผิดวินัยอย่างร้ายแรง

 มาตรา
๘๕
ข้าราชการพลเรือนสามัญต้องปฏิบัติหน้าที่ราชการให้เป็นไปตาม
กฎหมาย ระเบียบของทางราชการ มติคณะรัฐมนตรี
และนโยบายของรัฐบาลโดยไม่ให้เสียหาย
แก่ราชการ
 การปฏิบัติหน้าที่ราชการโดยจงใจไม่ปฏิบัติตามกฎหมาย
ระเบียบของทาง
ราชการ มติคณะรัฐมนตรี หรือนโยบายของรัฐบาล
อันเป็นเหตุให้เสียหายแก่ราชการอย่างร้ายแรง 
เป็นความผิดวินัยอย่างร้ายแรง

 มาตรา
๘๖
ข้าราชการพลเรือนสามัญต้องถือว่าเป็นหน้าที่พิเศษที่จะสนใจและ
รับทราบเหตุการณ์เคลื่อนไหวอันอาจเป็นภยันตรายต่อประเทศชาติและต้องป้องกันภยันตรายซึ่งจะบังเกิดแก่ประเทศชาติจนเต็มความสามารถ

 มาตรา
๘๗
ข้าราชการพลเรือนสามัญต้องรักษาความลับของทางราชการ
 การเปิดเผยความลับของทางราชการ
อันเป็นเหตุให้เสียหายแก่ราชการ
อย่างร้ายแรง เป็นความผิดวินัยอย่างร้ายแรง

 มาตรา
๘๘ ข้าราชการพลเรือนสามัญต้องปฏิบัติตามคำสั่งของผู้บังคับบัญชา
ซึ่งสั่งในหน้าที่ราชการโดยชอบด้วยกฎหมายและระเบียบของทางราชการ
โดยไม่ขัดขืนหรือ
หลีกเลี่ยง
แต่ถ้าเห็นว่าการปฏิบัติตามคำสั่งนั้นจะทำให้เสียหายแก่ราชการ
หรือจะเป็นการไม่รักษาประโยชน์ของทางราชการ จะเสนอความเห็นเป็นหนังสือทันทีเพื่อให้ผู้บังคับบัญชาทบทวนคำสั่งนั้นก็ได้
และเมื่อได้เสนอความเห็นแล้วถ้าผู้บังคับบัญชายืนยันให้ปฏิบัติตามคำสั่งเดิม
ผู้อยู่ใต้บังคับบัญชาต้องปฏิบัติตาม
 การขัดคำสั่งหรือหลีกเลี่ยงไม่ปฏิบัติตามคำสั่งของผู้บังคับบัญชาซึ่งสั่งในหน้าที่
ราชการโดยชอบด้วยกฎหมายและระเบียบของทางราชการอันเป็นเหตุให้เสียหายแก่ราชการ
อย่างร้ายแรง เป็นความผิดวินัยอย่างร้ายแรง

 มาตรา
๘๙
ข้าราชการพลเรือนสามัญต้องปฏิบัติราชการโดยมิให้เป็นการ
กระทำการข้ามผู้บังคับบัญชาเหนือตน
เว้นแต่ผู้บังคับบัญชาเหนือขึ้นไปเป็นผู้สั่งให้กระทำหรือได้รับอนุญาตเป็นพิเศษชั่วครั้งคราว

 มาตรา
๙๐
ข้าราชการพลเรือนสามัญต้องไม่รายงานเท็จต่อผู้บังคับบัญชา 
การรายงานโดยปกปิดข้อความซึ่งควรต้องแจ้ง
ถือว่าเป็นการรายงานเท็จด้วย
 การรายงานเท็จต่อผู้บังคับบัญชา
อันเป็นเหตุให้เสียหายแก่ราชการอย่าง ร้ายแรง
เป็นความผิดวินัยอย่างร้ายแรง

 มาตรา
๙๑
ข้าราชการพลเรือนสามัญต้องถือและปฏิบัติตามระเบียบและแบบ
ธรรมเนียมของทางราชการ
และจรรยาบรรณของข้าราชการพลเรือนตามข้อบังคับที่ ก.พ. กำหนด

 มาตรา
๙๒
ข้าราชการพลเรือนสามัญต้องอุทิศเวลาของตนให้แก่ราชการจะละ
ทิ้งหรือทอดทิ้งหน้าที่ราชการมิได้
 การละทิ้งหรือทอดทิ้งหน้าที่ราชการโดยไม่มีเหตุผลอันสมควรเป็นเหตุให้เสีย
หายแก่ราชการอย่างร้ายแรง
หรือละทิ้งหน้าที่ราชการติดต่อในคราวเดียวกันเป็นเวลาเกินกว่าสิบห้าวันโดยไม่มีเหตุผลอันสมควรหรือโดยมีพฤติการณ์อันแสดงถึงความจงใจไม่ปฏิบัติตามระเบียบของทางราชการ
เป็นความผิดวินัยอย่างร้ายแรง

 มาตรา
๙๓
ข้าราชการพลเรือนสามัญต้องสุภาพเรียบร้อย รักษาความสามัคคี 
และไม่กระทำการอย่างใดที่เป็นการกลั่นแกล้งกัน
และต้องช่วยเหลือกันในการปฏิบัติราชการ
ระหว่างข้าราชการด้วยกันและผู้ร่วมปฏิบัติราชการ

 มาตรา
๙๔ ข้าราชการพลเรือนสามัญต้องต้อนรับ
ให้ความสะดวก ให้ความ
เป็นธรรม
และให้การสงเคราะห์แก่ประชาชนผู้ติดต่อราชการเกี่ยวกับหน้าที่ของตนโดยไม่ชักช้า 
และด้วยความสุภาพเรียบร้อย ห้ามมิให้ดูหมิ่น เหยียดหยาม
กดขี่ หรือข่มเหงประชาชนผู้ติดต่อ
ราชการ
 การดูหมิ่น
เหยียดหยาม กดขี่ หรือข่มเหงประชาชนผู้ติดต่อราชการอย่าง
ร้ายแรง เป็นความผิดวินัยอย่างร้ายแรง

 มาตรา
๙๕
ข้าราชการพลเรือนสามัญต้องไม่กระทำการหรือยอมให้ผู้อื่นกระทำ
การหาผลประโยชน์อันอาจทำให้เสียความเที่ยงธรรมหรือเสื่อมเสียเกียรติศักดิ์ของตำแหน่งหน้าที่
ราชการของตน

 มาตรา
๙๖
ข้าราชการพลเรือนสามัญต้องไม่เป็นกรรมการผู้จัดการหรือ
ผู้จัดการหรือดำรงตำแหน่งอื่นใดที่มีลักษณะงานคล้ายคลึงกันนั้นในห้างหุ้นส่วนหรือบริษัท

 มาตรา
๙๗
ข้าราชการพลเรือนสามัญต้องวางตนเป็นกลางทางการเมืองใน
การปฏิบัติหน้าที่ราชการ
และในการปฏิบัติการอื่นที่เกี่ยวข้องกับประชาชน กับจะต้องปฏิบัติตาม
ระเบียบของทางราชการว่าด้วยมารยาททางการเมืองของข้าราชการด้วย

 มาตรา
๙๘
ข้าราชการพลเรือนสามัญต้องรักษาชื่อเสียงของตน และรักษา
เกียรติศักดิ์ของตำแหน่งหน้าที่ราชการของตนมิให้เสื่อมเสียโดยไม่กระทำการใด
ๆ อันได้ชื่อว่าเป็นผู้ประพฤติชั่ว
 การกระทำความผิดอาญาจนได้รับโทษจำคุก
หรือโทษที่หนักกว่าจำคุกโดย
คำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุก หรือให้รับโทษที่หนักกว่าจำคุก
เว้นแต่เป็นโทษสำหรับความผิดที่ได้
กระทำโดยประมาท หรือความผิดลหุโทษ หรือกระทำการอื่นใดอันได้ชื่อว่าเป็นผู้ประพฤติชั่ว
อย่างร้ายแรงเป็นความผิดวินัยอย่างร้ายแรง

 มาตรา
๙๙
ให้ผู้บังคับบัญชามีหน้าที่เสริมสร้างและพัฒนาให้ผู้อยู่ใต้บังคับ
บัญชามีวินัย
ป้องกันมิให้ผู้อยู่ใต้บังคับบัญชากระทำผิดวินัย และดำเนินการทางวินัยแก่ผู้อยู่
ใต้บังคับบัญชาซึ่งมีกรณีอันมีมูลที่ควรกล่าวหาว่ากระทำผิดวินัย
 การเสริมสร้างและพัฒนาให้ผู้อยู่ใต้บังคับบัญชามีวินัย
ให้กระทำโดยการปฏิบัติ
ตนเป็นแบบอย่างที่ดี การฝึกอบรม การสร้างขวัญและกำลังใจ
การจูงใจหรือการอื่นใดในอันที่จะ
เสริมสร้างและพัฒนาทัศนคติ จิตสำนึก และพฤติกรรมของผู้อยู่ใต้บังคับบัญชาให้เป็นไปในทางที่
มีวินัย
 การป้องกันมิให้ผู้อยู่ใต้บังคับบัญชากระทำผิดวินัย
ให้กระทำโดยการเอาใจใส่ 
สังเกตการณ์
และขจัดเหตุที่อาจก่อให้เกิดการกระทำผิดวินัยในเรื่องอันอยู่ในวิสัยที่จะดำเนินการ
ป้องกันตามควรแก่กรณีได้
 เมื่อปรากฏกรณีมีมูลที่ควรกล่าวหาว่าข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ใดกระทำผิด
วินัยโดยมีพยานหลักฐานในเบื้องต้นอยู่แล้ว
ให้ผู้บังคับบัญชาดำเนินการทางวินัยทันที
 เมื่อมีการกล่าวหาโดยปรากฏตัวผู้กล่าวหา
หรือมีกรณีเป็นที่สงสัยว่าข้าราชการ
พลเรือนสามัญผู้ใดกระทำผิดวินัยโดยยังไม่มีพยานหลักฐานให้ผู้บังคับบัญชารีบดำเนินการสืบสวนหรือพิจารณาในเบื้องต้นว่ากรณีมีมูลที่ควรกล่าวหาว่าผู้นั้นกระทำผิดวินัยหรือไม่
ถ้าเห็นว่ากรณีไม่มีมูลที่ควรกล่าวหาว่ากระทำผิดวินัย จึงจะยุติเรื่องได้
ถ้าเห็นว่ากรณีมีมูลที่ควรกล่าวหาว่ากระทำผิดวินัย ก็ให้ดำเนินการทางวินัยทันที
 การดำเนินการทางวินัยแก่ผู้อยู่ใต้บังคับบัญชาซึ่งมีกรณีอันมีมูลที่ควรกล่าวหา
ว่ากระทำผิดวินัย ให้ดำเนินการตามที่บัญญัติไว้ในหมวด ๕

 ผู้บังคับบัญชาผู้ใดละเลยไม่ปฏิบัติหน้าที่ตามมาตรานี้
และตามหมวด ๕ หรือ
ปฏิบัติหน้าที่ดังกล่าวโดยไม่สุจริต
ให้ถือว่าผู้นั้นกระทำผิดวินัย

 มาตรา
๑๐๐
ข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ใดฝ่าฝืนข้อห้ามหรือไม่ปฏิบัติตามข้อ
ปฏิบัติทางวินัยตามที่บัญญัติไว้ในหมวดนี้
ผู้นั้นเป็นผู้กระทำผิดวินัย จักต้องได้รับโทษทางวินัย เว้นแต่มีเหตุอันควรงดโทษตามที่บัญญัติไว้ในหมวด
๕
 โทษทางวินัยมี
๕ สถาน คือ
 (๑)
ภาคทัณฑ์
 (๒)
ตัดเงินเดือน
 (๓)
ลดขั้นเงินเดือน
 (๔)
ปลดออก
 (๕)
ไล่ออก

 มาตรา
๑๐๑
การลงโทษข้าราชการพลเรือนสามัญให้ทำเป็นคำสั่ง วิธีการออก
คำสั่งเกี่ยวกับการลงโทษ ให้เป็นไปตามระเบียบที่ ก.พ.
วางไว้ ผู้สั่งลงโทษต้องสั่งลงโทษให้เหมาะ
สมกับความผิด และมิให้เป็นไปโดยพยาบาท โดยอคติ
หรือโดยโทสะจริตหรือลงโทษผู้ที่ไม่มีความผิด
ในคำสั่งลงโทษให้แสดงว่าผู้ถูกลงโทษกระทำผิดวินัยในกรณีใดตามมาตราใด

หมวด ๕
การดำเนินการทางวินัย
 

 มาตรา
๑๐๒
การดำเนินการทางวินัยแก่ข้าราชการพลเรือนสามัญ ซึ่งมีกรณี
อันมีมูลที่ควรกล่าวหาว่ากระทำผิดวินัย
ให้สอบสวนเพื่อให้ได้ความจริงและยุติธรรมโดยไม่ชักช้า
 การดำเนินการตามวรรคหนึ่ง
ถ้าเป็นกรณีกล่าวหาว่ากระทำผิดวินัยอย่าง
ไม่ร้ายแรง
ให้ดำเนินการตามวิธีการที่ผู้บังคับบัญชาเห็นสมควรถ้าเป็นกรณีกล่าวหาว่ากระทำผิด
วินัยอย่างร้ายแรง ให้แต่งตั้งคณะกรรมการขึ้นทำการสอบสวน
และในการสอบสวนนี้ต้องแจ้ง
ข้อกล่าวหา
และสรุปพยานหลักฐานที่สนับสนุนข้อกล่าวหาเท่าที่มีให้ผู้ถูกกล่าวหาทราบ โดยจะระบุหรือไม่ระบุชื่อพยานก็ได้
ทั้งนี้เพื่อให้ผู้ถูกกล่าวหาชี้แจงและนำสืบแก้ข้อกล่าวหา เมื่อดำเนินการแล้วถ้าฟังได้ว่าผู้ถูกกล่าวหาได้กระทำผิดวินัยก็ให้ดำเนินการตามมาตรา
๑๐๓ หรือมาตรา ๑๐๔ แล้วแต่กรณี ถ้ายังฟังไม่ได้ว่าผู้ถูกกล่าวหากระทำผิดวินัย
จึงจะยุติเรื่องได้
 การแต่งตั้งคณะกรรมการสอบสวนตามวรรคสอง
ให้ผู้มีอำนาจสั่งบรรจุตาม
มาตรา ๕๒ เป็นผู้สั่งแต่งตั้ง

 ในกรณีที่ข้าราชการพลเรือนสามัญตำแหน่งต่างระดับกันถูกกล่าวหาว่ากระทำ
ผิดวินัยอย่างร้ายแรงร่วมกัน
ให้ผู้มีอำนาจสั่งบรรจุตามมาตรา ๕๒ สำหรับผู้ถูกกล่าวหาที่มีตำแหน่งในระดับสูงกว่าเป็นผู้ดำเนินการตามวรรคสามได้
 นายกรัฐมนตรีในฐานะหัวหน้ารัฐบาล
มีอำนาจแต่งตั้งคณะกรรมการสอบสวน
ตามวรรคสองสำหรับข้าราชการพลเรือนสามัญในทุกกระทรวง ทบวง
กรม
 ในกรณีที่ผู้บังคับบัญชาได้แต่งตั้งคณะกรรมการขึ้นทำการสอบสวนผู้ถูกกล่าว
หาว่ากระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรงตามวรรคสอง
ในเรื่องที่ได้มีการแต่งตั้งคณะกรรมการสอบสวน
ผู้ถูกกล่าวหาตามมาตรา ๑๑๔ (๔) หรือมาตรา ๑๑๕
และคณะกรรมการสอบสวนตามมาตรา
ดังกล่าวได้สอบสวนไว้แล้ว
คณะกรรมการสอบสวนตามวรรคสองจะนำสำนวนการสอบสวนตาม
มาตราดังกล่าวมาใช้เป็นสำนวนการสอบสวน
และทำความเห็นเสนอผู้สั่งแต่งตั้งคณะกรรมการ
สอบสวนโดยถือว่าได้มีการสอบสวนตามวรรคสองแล้วก็ได้
แต่ทั้งนี้ ต้องแจ้งข้อกล่าวหาและสรุป
พยานหลักฐานที่สนับสนุนข้อกล่าวหาเท่าที่มีให้ผู้ถูกกล่าวหาทราบโดยจะระบุหรือไม่ระบุชื่อพยาน
ก็ได้
และต้องให้โอกาสผู้ถูกกล่าวหาชี้แจงและนำสืบแก้ข้อกล่าวหาได้ด้วย
 หลักเกณฑ์และวิธีการที่เกี่ยวกับการสอบสวนพิจารณากรณีที่ต้องแต่งตั้งคณะ
กรรมการสอบสวนตามวรรคสอง ให้เป็นไปตามที่กำหนดในกฎ ก.พ.
 ในกรณีที่เป็นกรณีความผิดที่ปรากฏชัดแจ้งตามที่กำหนดในกฎ
ก.พ. จะดำเนิน
การทางวินัยโดยไม่สอบสวนก็ได้

 มาตรา
๑๐๓
ข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ใดกระทำผิดวินัยอย่างไม่ร้ายแรงให้
ผู้บังคับบัญชาสั่งลงโทษภาคทัณฑ์ ตัดเงินเดือน
หรือลดขั้นเงินเดือนตามควรแก่กรณีให้เหมาะสม
กับความผิด
ถ้ามีเหตุอันควรลดหย่อนจะนำมาประกอบการพิจารณาลดโทษก็ได้ แต่สำหรับการลง
โทษภาคทัณฑ์ให้ใช้เฉพาะกรณีกระทำผิดวินัยเล็กน้อย
หรือมีเหตุอันควรลดหย่อน ซึ่งยังไม่ถึงกับ
จะต้องถูกลงโทษตัดเงินเดือน
ถ้าผู้บังคับบัญชาเห็นว่าผู้นั้นควรจะต้องได้รับโทษสูงกว่าที่ตนมี
อำนาจสั่งลงโทษ
ให้รายงานต่อผู้บังคับบัญชาของผู้นั้นที่มีอำนาจเพื่อให้พิจารณาดำเนินการเพื่อ
ลงโทษตามควรแก่กรณี
 ในกรณีกระทำผิดวินัยเล็กน้อย
และมีเหตุอันควรงดโทษ จะงดโทษให้โดยให้ทำ
ทัณฑ์บนเป็นหนังสือหรือว่ากล่าวตักเตือนก็ได้
 การลงโทษตามมาตรานี้
ผู้บังคับบัญชาใดจะมีอำนาจสั่งลงโทษผู้อยู่ใต้บังคับ
บัญชา ในสถานโทษและอัตราโทษใดได้เพียงใด
ให้เป็นไปตามที่กำหนดในกฎ ก.พ.

 มาตรา
๑๐๔
ข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ใดกระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรงให้
ผู้บังคับบัญชาสั่งลงโทษปลดออก หรือไล่ออก
ตามความร้ายแรงแห่งกรณี ถ้ามีเหตุอันควรลดหย่อนจะนำมาประกอบการพิจารณาลดโทษก็ได้
แต่ห้ามมิให้ลดโทษลงต่ำกว่าปลดออก
ทั้งนี้ ภายใต้บังคับวรรคสอง
 ในกรณีที่คณะกรรมการสอบสวนที่แต่งตั้งตามมาตรา
๑๐๒ หรือผู้มีอำนาจตาม
มาตรา ๑๐๒ วรรคสาม วรรคสี่ หรือวรรคห้า แล้วแต่กรณี
เห็นว่าข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ใด
กระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรง สมควรลงโทษปลดออก หรือไล่ออก
ให้ดำเนินการดังนี้
 (๑)
สำหรับผู้ดำรงตำแหน่งตั้งแต่ระดับ ๑๑ ลงมาถึงระดับ ๘ และสำหรับผู้ดำรง
ตำแหน่งตั้งแต่ระดับ ๗
ลงมาที่กระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรงร่วมกันกับผู้ดำรงตำแหน่งตั้งแต่ระดับ ๘ ขึ้นไป
หรือที่นายกรัฐมนตรีแต่งตั้งคณะกรรมการสอบสวนตามมาตรา ๑๐๒ วรรคห้า ในราชการบริหารส่วนกลางและส่วนภูมิภาค
ให้นายกรัฐมนตรีหรือผู้มีอำนาจสั่งบรรจุตามมาตรา ๕๒ ส่งเรื่องให้ อ.ก.พ. กระทรวงซึ่งผู้ถูกกล่าวหาสังกัดอยู่พิจารณา
และเมื่อ อ.ก.พ. กระทรวงมีมติเป็นประการใด
ให้นายกรัฐมนตรีหรือผู้มีอำนาจสั่งบรรจุดังกล่าว แล้วแต่กรณี
สั่งหรือปฏิบัติให้เป็นไปตามนั้น
 (๒)
สำหรับผู้ดำรงตำแหน่งตั้งแต่ระดับ ๗ ลงมา ในราชการบริหารส่วนกลาง
และส่วนภูมิภาค ให้ผู้มีอำนาจสั่งบรรจุตามมาตรา ๕๒
ส่งเรื่องให้ อ.ก.พ. กรมซึ่งผู้ถูกกล่าวหาสังกัดอยู่พิจารณา และเมื่อ อ.ก.พ.
กรมมีมติเป็นประการใด ให้ผู้มีอำนาจสั่งบรรจุดังกล่าวสั่งหรือ
ปฏิบัติให้เป็นไปตามนั้น ทั้งนี้ ภายใต้บังคับ (๑)
 (๓)
สำหรับผู้ดำรงตำแหน่งตั้งแต่ระดับ ๗ ลงมาในราชการบริหารส่วนภูมิภาค
ซึ่งมิใช่หัวหน้าส่วนราชการประจำจังหวัด
ให้ผู้มีอำนาจสั่งบรรจุตามมาตรา ๕๒ (๕) ส่งเรื่องให้ 
อ.ก.พ. จังหวัดซึ่งผู้ถูกกล่าวหาสังกัดอยู่พิจารณา และเมื่อ
อ.ก.พ. จังหวัดมีมติเป็นประการใด ให้ผู้มีอำนาจสั่งบรรจุดังกล่าวสั่งหรือปฏิบัติให้เป็นไปตามนั้น
 ในกรณีที่ผู้มีอำนาจสั่งบรรจุตามมาตรา
๕๒ ไม่ปฏิบัติหน้าที่ตามมาตรา ๑๐๒ 
วรรคสาม หรือตามมาตรานี้ ให้ผู้บังคับบัญชาตามมาตรา ๕๒
ระดับเหนือขึ้นไปมีอำนาจดำเนินการตามมาตรา ๑๐๒ วรรคสาม หรือตามมาตรานี้ได้
 ผู้ใดถูกลงโทษปลดออกตามมาตรานี้
ให้มีสิทธิได้รับบำเหน็จบำนาญเสมือนว่า
ผู้นั้นลาออกจากราชการ

 มาตรา
๑๐๕
ให้กรรมการสอบสวนเป็นเจ้าพนักงานตามประมวลกฎหมาย
อาญาและให้มีอำนาจเช่นเดียวกับพนักงานสอบสวนตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความ
อาญาเพียงเท่าที่เกี่ยวกับอำนาจและหน้าที่ของกรรมการสอบสวน
และโดยเฉพาะให้มีอำนาจ
ดังต่อไปนี้ด้วยคือ
 (๑)
เรียกให้กระทรวง ทบวง กรม หน่วยราชการ รัฐวิสาหกิจหน่วยงานอื่นของ
รัฐ หรือห้างหุ้นส่วนบริษัท ชี้แจงข้อเท็จจริง
ส่งเอกสารและหลักฐานที่เกี่ยวข้องส่งผู้แทนหรือบุคคลในสังกัดมาชี้แจง
หรือให้ถ้อยคำเกี่ยวกับเรื่องที่สอบสวน
 (๒)
เรียกผู้ถูกกล่าวหาหรือบุคคลใด ๆ มาชี้แจงหรือให้ถ้อยคำหรือให้ส่งเอกสาร
และหลักฐานเกี่ยวกับเรื่องที่สอบสวน


 มาตรา
๑๐๖
ข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ใดมีกรณีถูกกล่าวหาว่ากระทำหรือ
ละเว้นกระทำการใดที่พึงเห็นได้ว่าเป็นความผิดวินัยอย่างร้ายแรง
และเป็นการกล่าวหาเป็นหนังสือ
ต่อผู้บังคับบัญชาของผู้นั้น
หรือต่อผู้มีหน้าที่สืบสวนสอบสวน หรือตรวจสอบตามกฎหมายหรือ
ระเบียบของทางราชการ
หรือเป็นการกล่าวหาเป็นหนังสือโดยผู้บังคับบัญชาของผู้นั้นหรือมีกรณี
ถูกฟ้องคดีอาญา หรือต้องหาว่ากระทำความผิดอาญา
เว้นแต่ความผิดที่ได้กระทำโดยประมาทที่
ไม่เกี่ยวกับราชการ
หรือความผิดลหุโทษแม้ภายหลังผู้นั้นจะออกจากราชการไปแล้ว เว้นแต่ออก
จากราชการเพราะตาย ผู้มีอำนาจตามมาตรา ๑๐๒ วรรคสาม วรรคสี่
หรือวรรคห้า หรือมาตรา 
๑๐๔ วรรคสาม แล้วแต่กรณี
มีอำนาจดำเนินการสืบสวนหรือพิจารณาตามมาตรา ๙๙ และดำเนิน
การทางวินัยตามที่บัญญัติในหมวดนี้ต่อไปได้เสมือนว่าผู้นั้นยังมิได้ออกจากราชการ
เว้นแต่กรณี
ที่ผลการสอบสวนพิจารณาปรากฏว่าผู้นั้นกระทำผิดวินัยที่จะต้องลงโทษภาคทัณฑ์ตัดเงินเดือน
หรือลดขั้นเงินเดือน ก็ให้งดโทษเสียได้

 มาตรา
๑๐๗
ข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ใดมีกรณีถูกกล่าวหาว่ากระทำผิดวินัย
อย่างร้ายแรงจนถูกตั้งกรรมการสอบสวน
หรือถูกฟ้องคดีอาญาหรือต้องหาว่ากระทำความผิดอาญา เว้นแต่เป็นความผิดที่ได้กระทำโดยประมาท
หรือความผิดลหุโทษ ผู้มีอำนาจตามมาตรา ๑๐๒ วรรคสามวรรคสี่ หรือวรรคห้า แล้วแต่กรณี
มีอำนาจสั่งพักราชการหรือสั่งให้ออกจากราชการไว้ก่อนเพื่อรอฟังผลการสอบสวนพิจารณาได้
แต่ถ้าภายหลังปรากฏผลการสอบสวนพิจารณาว่าผู้นั้นมิได้กระทำผิด
หรือกระทำผิดไม่ถึงกับจะถูกลงโทษปลดออก หรือไล่ออก และไม่มีกรณีที่จะต้องออกจากราชการด้วยเหตุอื่นก็ให้ผู้มีอำนาจดังกล่าวสั่งให้ผู้นั้นกลับเข้ารับราชการในตำแหน่งเดิม
หรือตำแหน่งในระดับเดียวกันที่ผู้นั้นมีคุณสมบัติตรงตามคุณสมบัติเฉพาะสำหรับตำแหน่งนั้น ทั้งนี้ ให้นำมาตรา ๑๐๔ วรรคสาม
มาใช้บังคับโดยอนุโลม
 เมื่อได้มีการสั่งให้ข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ใดพักราชการหรือออกจากราชการ
ไว้ก่อนตามวรรคหนึ่งแล้ว ภายหลังปรากฏว่าผู้นั้นมีกรณีถูกกล่าวหาว่ากระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรง
ในกรณีอื่นอีกผู้มีอำนาจตามมาตรา ๑๐๒ วรรคสาม วรรคสี่
หรือวรรคห้า หรือมาตรา ๑๐๔ วรรค
สามแล้วแต่กรณี มีอำนาจดำเนินการสืบสวน หรือพิจารณาตามมาตรา
๙๙ และแต่งตั้งคณะ
กรรมการสอบสวนตามมาตรา ๑๐๒ วรรคสอง
ตลอดจนดำเนินการทางวินัยตามที่บัญญัติไว้ใน
หมวดนี้ต่อไปได้
 ในกรณีที่สั่งให้ผู้ถูกสั่งให้ออกจากราชการไว้ก่อนกลับเข้ารับราชการ
หรือสั่งให้
ผู้ถูกสั่งให้ออกจากราชการไว้ก่อนออกจากราชการด้วยเหตุอื่นที่มิใช่เป็นการลงโทษเพราะกระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรง
ก็ให้ผู้นั้นมีสถานภาพเป็นข้าราชการพลเรือนสามัญตลอดระยะเวลาระหว่างที่ถูกสั่งให้ออกจากราชการไว้ก่อน
เสมือนว่าผู้นั้นเป็นผู้ถูกสั่งพักราชการ
 เงินเดือน
เงินอื่นที่จ่ายเป็นรายเดือน และเงินช่วยเหลืออย่างอื่นและการจ่ายเงิน
ดังกล่าวของผู้ถูกสั่งพักราชการ และผู้ถูกสั่งให้ออกจากราชการไว้ก่อน
ให้เป็นไปตามกฎหมายหรือระเบียบว่าด้วยการนั้น
สำหรับผู้ถูกสั่งให้ออกจากราชการไว้ก่อน ถ้าไม่มีกฎหมายหรือระเบียบดังกล่าวให้ถือเสมือนว่าผู้นั้นเป็นผู้ถูกสั่งพักราชการ
 หลักเกณฑ์และวิธีการเกี่ยวกับการสั่งพักราชการ
การสั่งให้ออกจากราชการ
ไว้ก่อน ระยะเวลาให้พักราชการและให้ออกจากราชการไว้ก่อน
และการดำเนินการเพื่อให้เป็นไป
ตามผลการสอบสวนพิจารณาให้เป็นไปตามที่กำหนดในกฎ ก.พ.

 มาตรา
๑๐๘
การลงโทษข้าราชการพลเรือนสามัญในส่วนราชการที่มีกฎหมาย
ว่าด้วยวินัยโดยเฉพาะ จะลงโทษตามพระราชบัญญัตินี้ หรือลงทัณฑ์หรือลงโทษตามกฎหมายว่า
ด้วยวินัยนั้นอย่างใดอย่างหนึ่ง
ตามควรแก่กรณีและพฤติการณ์ก็ได้ แต่ถ้าเป็นกรณีกระทำผิดวินัย
อย่างร้ายแรงตามพระราชบัญญัตินี้
ก็ให้ผู้บังคับบัญชาพิจารณาดำเนินการตามที่กำหนดไว้ใน
พระราชบัญญัตินี้

 มาตรา
๑๐๙ เมื่อผู้บังคับบัญชาได้ดำเนินการทางวินัยตามพระราชบัญญัตินี้
หรือตามกฎหมายว่าด้วยวินัยข้าราชการในส่วนราชการใดโดยเฉพาะ
หรือดำเนินการสอบสวนตาม
มาตรา ๑๑๔ (๔) หรือมาตรา ๑๑๕ แก่ข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ใด
หรือสั่งให้ข้าราชการ พลเรือนสามัญผู้ใดออกจากราชการไปแล้ว
ให้รายงานการดำเนินการทางวินัยหรือการสอบสวนหรือการสั่งให้ออกจากราชการต่อผู้บังคับบัญชาของข้าราชการพลเรือนสามัญผู้นั้นตามลำดับจนถึงอธิบดี
ในกรณีที่เป็นข้าราชการพลเรือนสามัญในสำนักงานเลขานุการรัฐมนตรีหรือราชบัณฑิตยสถาน
ให้รายงานตามลำดับจนถึงรัฐมนตรีเจ้าสังกัด
ทั้งนี้ ตามระเบียบว่าด้วยการรายงานการดำเนินการทางวินัยที่ ก.พ. วางไว้
 ในกรณีที่ผู้บังคับบัญชาที่ได้รับรายงานตามวรรคหนึ่ง
ซึ่งเป็นผู้มีอำนาจตาม
มาตรา ๑๐๓
และมีตำแหน่งเหนือผู้ดำเนินการทางวินัยเห็นว่าการยุติเรื่องการงดโทษหรือการลง
โทษที่มิใช่เป็นการลงโทษหรือลงทัณฑ์ตามกฎหมายว่าด้วยวินัยข้าราชการในส่วนราชการใดโดย
เฉพาะ และมิใช่เป็นการดำเนินการตามมติของ อ.ก.พ. กระทรวง
อ.ก.พ. กรมหรือ อ.ก.พ. จังหวัด เป็นการไม่ถูกต้องหรือไม่เหมาะสม
ก็ให้มีอำนาจสั่งลงโทษ เพิ่มโทษเป็นสถานโทษหรืออัตราโทษที่หนักขึ้นลดโทษลงเป็นสถานโทษหรืออัตราโทษที่เบาลง
งดโทษโดยให้ทำทัณฑ์บนเป็นหนังสือหรือว่ากล่าวตักเตือน
หรือยกโทษให้ถูกต้องหรือเหมาะสมตามควรแก่กรณีตลอดจนแก้ไขเปลี่ยนแปลงข้อความในคำสั่งเดิมให้เป็นการถูกต้องเหมาะสมได้ด้วย
และในกรณีที่เห็นว่าควรดำเนินการอย่างใดเพิ่มเติมเพื่อประกอบการพิจารณาให้ได้ความจริงและยุติธรรม
ก็ให้มีอำนาจดำเนินการ หรือสั่งดำเนินการได้ตามควรแก่กรณี ทั้งนี้
การสั่งลงโทษหรือเพิ่มโทษเป็นสถานโทษที่หนักขึ้น ต้องไม่เกินอำนาจของตนตามมาตรา
๑๐๓ และการเพิ่มอัตราโทษเมื่อรวมกับอัตราโทษเดิมต้องไม่เกินอำนาจนั้นด้วย
ถ้าเกินอำนาจของตนก็ให้รายงานต่อผู้บังคับบัญชาของผู้นั้นตามลำดับเพื่อให้พิจารณาดำเนินการตามควรแก่กรณี
 ในกรณีที่ผู้บังคับบัญชาได้สั่งลงโทษหรือลงทัณฑ์ตามกฎหมายว่าด้วยวินัย
ข้าราชการในส่วนราชการใดโดยเฉพาะหรือสั่งยุติเรื่อง
งดโทษหรือสั่งลงโทษตามมาตรา ๑๐๓ หรือสั่งให้ออกจากราชการ ซึ่งมิใช่เป็นการดำเนินการตามมติของ
อ.ก.พ. จังหวัด ตามมาตรา ๑๐๔ มาตรา ๑๑๔ (๔) มาตรา ๑๑๕ มาตรา ๑๑๖ หรือมาตรา ๑๒๕
แก่ข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ใดไปแล้ว
แต่ผู้ว่าราชการจังหวัดหรืออธิบดีหรือรัฐมนตรีเจ้าสังกัดที่ได้รับรายงานตามวรรคหนึ่ง
เห็นว่ากรณีเป็นการกระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรงก็ให้ผู้ว่าราชการจังหวัดหรืออธิบดีหรือรัฐมนตรีเจ้าสังกัด
แล้วแต่กรณี มีอำนาจดำเนินการตามมาตรา ๑๐๒ วรรคสาม และมาตรา ๑๐๔ วรรคสอง
แต่ถ้าเป็นกรณีที่ได้มีการแต่งตั้งคณะกรรมการสอบสวนตามมาตรา ๑๐๒ วรรคสาม แล้ว
ก็ให้ดำเนินการตามมาตรา ๑๐๔ วรรคสอง
 ในกรณีที่อธิบดีที่ได้รับรายงานตามวรรคหนึ่ง
มีความเห็นขัดแย้งกับความเห็น
ของผู้ว่าราชการจังหวัด หรือความเห็นหรือมติของ อ.ก.พ.
จังหวัด ตามมาตรา ๑๐๔ วรรคสอง 
มาตรา ๑๑๔ (๔) มาตรา ๑๑๕ มาตรา ๑๑๖ หรือมาตรา ๑๒๕
เกี่ยวกับการพิจารณาข้อเท็จจริง
ข้อกฎหมาย หรือการอื่นใดตามพระราชบัญญัตินี้
ไม่ว่าจะในทางเป็นโทษหรือเป็นคุณแก่ข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ใด ก็ให้ส่งเรื่องให้
อ.ก.พ. กระทรวงซึ่งผู้นั้นสังกัดอยู่พิจารณา เมื่อ อ.ก.พ. กระทรวงมีมติเป็นประการใด
ให้อธิบดีหรือรัฐมนตรีเจ้าสังกัด แล้วแต่กรณี สั่งหรือปฏิบัติให้เป็นไปตามนั้น และในกรณีที่จะต้องสั่งให้ผู้ซึ่งออกจากราชการไปแล้วกลับเข้ารับราชการตามมติของ
อ.ก.พ. กระทรวง ก็ให้นำมาตรา ๑๐๗ มาใช้บังคับโดยอนุโลม
 เมื่อได้มีคำสั่งเพิ่มโทษ
ลดโทษ งดโทษ หรือยกโทษ ถ้าเพิ่มโทษเป็นสถานโทษ
ที่หนักขึ้นหรือลดโทษเป็นสถานโทษที่เบาลง
หรืองดโทษหรือยกโทษ คำสั่งลงโทษเดิมให้เป็นอัน
ยกเลิก ถ้าลดโทษเป็นอัตราโทษที่เบาลง
อัตราโทษส่วนที่เกินก็ให้เป็นอันยกเลิก ในกรณีที่คำสั่ง
ลงโทษตัดเงินเดือนหรือลดขั้นเงินเดือนเป็นอันยกเลิก
หรืออัตราโทษส่วนที่เกินเป็นอันยกเลิก ให้คืนเงินเดือนที่ได้ตัดหรือลดไปแล้วตามคำสั่งที่เป็นอันยกเลิก
หรืออัตราโทษส่วนเกินที่เป็นอันยกเลิกนั้นให้แก่ผู้ถูกลงโทษ
แต่ถ้าคำสั่งที่เป็นอันยกเลิกเป็นคำสั่งลงโทษหรือลงทัณฑ์ตามกฎหมายว่าด้วยวินัยข้าราชการในส่วนราชการใดโดยเฉพาะ
และผู้ถูกสั่งลงโทษหรือลงทัณฑ์ได้รับโทษหรือทัณฑ์นั้นไปแล้ว ก็ให้เป็นอันพับไป
 เมื่ออธิบดีได้ดำเนินการทางวินัย
หรือได้รับรายงานตามวรรคหนึ่งและได้
พิจารณาดำเนินการตามอำนาจหน้าที่แล้ว ให้รายงานไปยัง อ.ก.พ.
กระทรวง ซึ่งผู้ถูกดำเนินการ
ทางวินัยสังกัดอยู่เพื่อพิจารณา ทั้งนี้
ตามกรณีที่กำหนดในระเบียบว่าด้วยการรายงานการดำเนิน
การทางวินัยที่ ก.พ. วางไว้
 ในกรณีที่
อ.ก.พ. กระทรวงที่ได้รับรายงานตามวรรคหก เห็นว่าการดำเนินการ
ทางวินัยเป็นการไม่ถูกต้องหรือไม่เหมาะสม
และมีมติเป็นประการใด ให้อธิบดีสั่งหรือปฏิบัติให้เป็นไปตามนั้น

 มาตรา
๑๑๐
เมื่อผู้บังคับบัญชาได้ดำเนินการทางวินัย หรือสั่งให้ข้าราชการ
พลเรือนสามัญออกจากราชการในเรื่องใดไปแล้ว ถ้า ก.พ.
พิจารณาเห็นเป็นการสมควรที่จะต้อง
สอบสวนใหม่หรือสอบสวนเพิ่มเติมเพื่อประโยชน์แห่งความเป็นธรรม
หรือเพื่อประโยชน์ในการ
ควบคุมดูแลให้กระทรวง ทบวง กรมปฏิบัติการตามหมวด ๔
และหมวดนี้โดยถูกต้องและเหมาะสมตามความเป็นธรรม ก็ให้ ก.พ.
มีอำนาจสอบสวนใหม่หรือสอบสวนเพิ่มเติมในเรื่องนั้นได้ตามความจำเป็น
โดยจะสอบสวนเองหรือตั้ง อ.ก.พ. วิสามัญหรือคณะกรรมการสอบสวน ให้สอบสวนใหม่หรือสอบสวนเพิ่มเติมแทนก็ได้
หรือกำหนดประเด็นหรือข้อสำคัญที่ต้องการทราบส่งไปเพื่อให้คณะกรรมการสอบสวนที่ผู้บังคับบัญชาได้แต่งตั้งไว้เดิมทำการสอบสวนเพิ่มเติมได้ด้วย
 ในกรณีที่
ก.พ. ตั้ง อ.ก.พ. วิสามัญเพื่อทำหน้าที่พิจารณาเรื่องการดำเนินการ
ทางวินัยหรือการออกจากราชการแทน ก.พ. ก็ให้ อ.ก.พ.
วิสามัญนั้นมีอำนาจสอบสวนใหม่หรือ
สอบสวนเพิ่มเติมโดยจะสอบสวนเองหรือแต่งตั้งคณะกรรมการสอบสวนให้สอบสวนใหม่หรือ
สอบสวนเพิ่มเติมแทนก็ได้
และมีอำนาจกำหนดประเด็นหรือข้อสำคัญที่ต้องการทราบส่งไปเพื่อให้
คณะกรรมการสอบสวนที่ผู้บังคับบัญชาได้แต่งตั้งไว้เดิมทำการสอบสวนเพิ่มเติมได้ด้วย
 ในการสอบสวนใหม่หรือสอบสวนเพิ่มเติม
ถ้า ก.พ. หรือ อ.ก.พ. วิสามัญ
พิจารณาเห็นเป็นการสมควรส่งประเด็นหรือข้อสำคัญใดที่ต้องการทราบไปสอบสวนพยานหลักฐานซึ่งอยู่ต่างท้องที่
ก็ให้ ก.พ. และ อ.ก.พ. วิสามัญมีอำนาจกำหนดประเด็นหรือข้อสำคัญนั้นส่งไปเพื่อให้หัวหน้าส่วนราชการหรือหัวหน้าหน่วยงานในท้องที่นั้นทำการสอบสวนแทนได้
 ในกรณีที่
ก.พ. หรือ อ.ก.พ. วิสามัญ แต่งตั้งคณะกรรมการสอบสวนให้สอบสวน
ใหม่หรือสอบสวนเพิ่มเติม
หรือส่งประเด็นหรือข้อสำคัญไปเพื่อให้คณะกรรมการสอบสวน หรือ
หัวหน้าส่วนราชการหรือหัวหน้าหน่วยงานดำเนินการตามวรรคหนึ่ง
วรรคสองและวรรคสามในเรื่องเกี่ยวกับกรณีกล่าวหาว่ากระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรงตามมาตรา
๑๐๒ วรรคสอง ให้นำหลักเกณฑ์และวิธีการเกี่ยวกับการสอบสวนพิจารณาตามมาตรา ๑๐๒
วรรคเจ็ด มาใช้บังคับโดยอนุโลม
 ในการดำเนินการตามมาตรานี้
ให้นำมาตรา ๑๐๕ มาใช้บังคับโดยอนุโลมด้วย

 มาตรา
๑๑๑
ข้าราชการพลเรือนสามัญซึ่งโอนมาจากพนักงานเทศบาล 
พนักงานส่วนท้องถิ่น หรือข้าราชการตามมาตรา ๖๑
ผู้ใดมีกรณีกระทำผิดวินัยอยู่ก่อนวันโอนมา
บรรจุ
ให้ผู้บังคับบัญชาของข้าราชการพลเรือนสามัญผู้นั้นดำเนินการทางวินัยตามหมวดนี้โดย
อนุโลม
แต่ถ้าเป็นเรื่องที่อยู่ในระหว่างการสืบสวนหรือสอบสวนของทางผู้บังคับบัญชาเดิม
ก่อนวันโอน ก็ให้สืบสวนหรือสอบสวนต่อไปจนเสร็จ
แล้วส่งเรื่องไปให้ผู้บังคับบัญชาของข้าราชการพลเรือนสามัญผู้นั้นพิจารณาดำเนินการต่อไปตามหมวดนี้โดยอนุโลม
และในกรณีที่จะต้องสั่งลงโทษทางวินัย
ให้ปรับบทความผิดและลงโทษตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบพนักงานเทศบาล พนักงานส่วนท้องถิ่น
หรือข้าราชการนั้นโดยอนุโลม





หมวด ๖
การออกจากราชการ
 

 มาตรา
๑๑๒
ข้าราชการพลเรือนสามัญออกจากราชการเมื่อ
 (๑)
ตาย
 (๒)
พ้นจากราชการตามกฎหมายว่าด้วยบำเหน็จบำนาญข้าราชการ
 (๓)
ลาออกจากราชการและได้รับอนุญาตให้ลาออกหรือการลาออกมีผล
ตามมาตรา ๑๑๓
 (๔)
ถูกสั่งให้ออกตามมาตรา ๕๔ มาตรา ๖๗ มาตรา ๑๐๗ มาตรา ๑๑๔ 
มาตรา ๑๑๕ มาตรา ๑๑๖ มาตรา ๑๑๗ มาตรา ๑๑๘ หรือมาตรา ๑๒๓
หรือ
 (๕)
ถูกสั่งลงโทษปลดออก หรือไล่ออก
 วันออกจากราชการตาม
(๔) และ (๕) ให้เป็นไปตามระเบียบที่ ก.พ. วางไว้
 การต่อเวลาราชการให้ข้าราชการพลเรือนสามัญที่ต้องออกจากราชการตาม
(๒) 
รับราชการต่อไป จะกระทำมิได้

 มาตรา
๑๑๓ นอกจากกรณีตามวรรคสี่
ข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ใดประสงค์
จะลาออกจากราชการ
ให้ยื่นหนังสือขอลาออกต่อผู้บังคับบัญชาเพื่อให้ผู้มีอำนาจสั่งบรรจุตาม
มาตรา ๕๒ เป็นผู้พิจารณาอนุญาต
 ในกรณีที่ผู้มีอำนาจสั่งบรรจุตามมาตรา
๕๒ พิจารณาเห็นว่าจำเป็นเพื่อ
ประโยชน์แก่ราชการจะยับยั้งการอนุญาตให้ลาออกไว้เป็นเวลาไม่เกินเก้าสิบวันนับตั้งแต่วันขอลา
ออกก็ได้
แต่ต้องแจ้งการยับยั้งการอนุญาตให้ลาออกพร้อมทั้งเหตุผลให้ผู้ขอลาออกทราบ และเมื่อครบกำหนดเวลาที่ยับยั้งแล้วให้การลาออกมีผลตั้งแต่วันถัดจากวันครบกำหนดเวลาที่ยับยั้ง
 ถ้าผู้มีอำนาจสั่งบรรจุตามมาตรา
๕๒ ไม่ได้อนุญาตให้ลาออกตามวรรคหนึ่ง
และไม่ได้ยับยั้งการอนุญาตให้ลาออกตามวรรคสอง
ให้การลาออกนั้นมีผลตั้งแต่วันขอลาออก
 ในกรณีที่ข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ใดประสงค์จะลาออกจากราชการเพื่อดำรง
ตำแหน่งทางการเมือง
หรือเพื่อสมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกรัฐสภา สมาชิกสภาท้องถิ่น หรือ
ผู้บริหารท้องถิ่น ให้ยื่นหนังสือขอลาออกต่อผู้บังคับบัญชา
และให้การลาออกมีผลนับตั้งแต่วันที่
ผู้นั้นขอลาออก
 หลักเกณฑ์และวิธีการเกี่ยวกับการลาออก
การพิจารณาอนุญาตให้ลาออกและ
การยับยั้งการอนุญาตให้ลาออกจากราชการตามวรรคหนึ่ง วรรคสอง
และวรรคสี่ให้เป็นไปตาม
ระเบียบที่ ก.พ. วางไว้

 มาตรา
๑๑๔ ผู้มีอำนาจสั่งบรรจุตามมาตรา ๕๒
มีอำนาจสั่งให้ข้าราชการ
พลเรือนสามัญออกจากราชการเพื่อรับบำเหน็จบำนาญตามกฎหมายว่าด้วยบำเหน็จบำนาญ
ข้าราชการได้ในกรณีที่กฎหมายดังกล่าวบัญญัติให้ผู้ถูกสั่งให้ออกมีสิทธิได้รับบำเหน็จบำนาญแต่ในการสั่งให้ออกจากราชการเพื่อรับบำเหน็จบำนาญเหตุรับราชการนานจะต้องมีกรณีตามที่กำหนดในกฎ
ก.พ. ด้วย และการสั่งให้ออกจากราชการเพื่อรับบำเหน็จบำนาญเหตุทดแทน นอกจากให้ทำได้ในกรณีที่บัญญัติไว้ในมาตราอื่นแห่งพระราชบัญญัตินี้และกรณีที่กฎหมายว่าด้วยบำเหน็จบำนาญข้าราชการบัญญัติให้ผู้ถูกสั่งให้ออกมีสิทธิได้รับบำเหน็จบำนาญเหตุทดแทนแล้ว
ให้ทำได้ในกรณีต่อไปนี้ด้วย คือ
 (๑)
เมื่อข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ใดเจ็บป่วยไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ราชการของ
ตนได้โดยสม่ำเสมอ
ถ้าผู้มีอำนาจดังกล่าวเห็นสมควรให้ออกจากราชการแล้ว ให้สั่งให้ผู้นั้นออกจากราชการได้
 (๒)
เมื่อข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ใดสมัครไปปฏิบัติงานใด ๆ ตามความ
ประสงค์ของทางราชการ ให้ผู้มีอำนาจดังกล่าวสั่งให้ผู้นั้นออกจากราชการ
 (๓)
เมื่อข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ใดขาดคุณสมบัติตามมาตรา ๓๐ (๑) (๔) 
(๕) (๘) หรือ (๙)
ให้ผู้มีอำนาจดังกล่าวสั่งให้ผู้นั้นออกจากราชการ
 (๔)
เมื่อข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ใดมีกรณีถูกกล่าวหาหรือมีเหตุอันควรสงสัย
ว่าเป็นผู้ขาดคุณสมบัติทั่วไปตามมาตรา ๓๐ (๓)
และผู้มีอำนาจสั่งบรรจุตามมาตรา ๕๒ เห็นว่า
กรณีมีมูล
ก็ให้ผู้มีอำนาจดังกล่าวสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการสอบสวนโดยไม่ชักช้า และให้นำมาตรา 
๑๑๕ มาใช้บังคับโดยอนุโลม ในกรณีที่ อ.ก.พ. กระทรวง อ.ก.พ.
กรม หรือ อ.ก.พ. จังหวัด มีมติว่าผู้นั้นเป็นผู้ขาดคุณสมบัติทั่วไปตามมาตรา ๓๐ (๓)
ก็ให้ผู้มีอำนาจดังกล่าวสั่งให้ผู้นั้นออกจาก
ราชการ
 (๕)
เมื่อทางราชการเลิกหรือยุบตำแหน่งใด ให้ผู้มีอำนาจดังกล่าวสั่งให้
ข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ดำรงตำแหน่งนั้นออกจากราชการได้ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่
ก.พ. 
กำหนด
 (๖)
เมื่อข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ใดไม่สามารถปฏิบัติราชการให้มีประสิทธิ
ภาพและเกิดประสิทธิผลในระดับอันเป็นที่พอใจของทางราชการได้
ให้ผู้มีอำนาจดังกล่าวสั่งให้ผู้นั้นออกจากราชการ ทั้งนี้
ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎ ก.พ.

 มาตรา
๑๑๕
ข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ใดมีกรณีถูกกล่าวหาหรือมีเหตุอันควร
สงสัยว่าหย่อนความสามารถในอันที่จะปฏิบัติหน้าที่ราชการบกพร่องในหน้าที่ราชการหรือประพฤติตนไม่เหมาะสมกับตำแหน่งหน้าที่ราชการ
และผู้มีอำนาจสั่งบรรจุตามมาตรา ๕๒ เห็นว่ากรณีมีมูล ถ้าให้ผู้นั้นรับราชการต่อไป
จะเป็นการเสียหายแก่ราชการ ก็ให้ผู้มีอำนาจดังกล่าวสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการสอบสวนโดยไม่ชักช้า
ในการสอบสวนนี้จะต้องแจ้งข้อกล่าวหาและสรุปพยานหลักฐานที่สนับสนุนข้อกล่าวหาเท่าที่มีให้ผู้ถูกกล่าวหาทราบ
โดยจะระบุหรือไม่ระบุชื่อพยานก็ได้และต้องให้โอกาสผู้ถูกกล่าวหาชี้แจงและนำสืบแก้ข้อกล่าวหาได้ด้วย ทั้งนี้ ให้นำมาตรา ๑๐๒ วรรคสี่ วรรคห้า และวรรคแปด
มาตรา ๑๐๔ วรรคสองและมาตรา ๑๐๕ มาใช้บังคับโดยอนุโลม ในกรณีที่ อ.ก.พ. กระทรวง
อ.ก.พ. กรม หรือ อ.ก.พ. จังหวัดมีมติให้ผู้นั้นออกจากราชการ
ก็ให้ผู้มีอำนาจดังกล่าวสั่งให้ผู้นั้นออกจากราชการเพื่อรับบำเหน็จบำนาญเหตุทดแทนตามกฎหมายว่าด้วยบำเหน็จบำนาญข้าราชการ
 ในกรณีที่ผู้บังคับบัญชาได้แต่งตั้งคณะกรรมการขึ้นทำการสอบสวนผู้ถูกกล่าว
หาตามมาตรา ๑๐๒
ในเรื่องที่จะต้องสอบสวนตามวรรคหนึ่งและคณะกรรมการสอบสวนตาม
มาตรา ๑๐๒ ได้สอบสวนไว้แล้ว
ผู้มีอำนาจตามวรรคหนึ่งจะใช้สำนวนการสอบสวนนั้นพิจารณา
ดำเนินการโดยไม่ต้องแต่งตั้งคณะกรรมการสอบสวนตามวรรคหนึ่งก็ได้
 หลักเกณฑ์และวิธีการเกี่ยวกับการสอบสวนพิจารณา
ให้เป็นไปตามที่กำหนด
ในกฎ ก.พ.
 ในกรณีที่เป็นกรณีที่ปรากฏชัดแจ้งตามที่กำหนดในกฎ
ก.พ. จะดำเนินการตาม
วรรคหนึ่งโดยไม่สอบสวนก็ได้

  มาตรา
๑๑๖
ข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ใดมีกรณีถูกแต่งตั้งคณะกรรมการ
สอบสวนตามมาตรา ๑๐๒
และคณะกรรมการสอบสวนหรือผู้มีอำนาจตามมาตรา ๑๐๒ วรรคสาม 
วรรคสี่ หรือวรรคห้า หรือมาตรา ๑๐๙ วรรคสาม แล้วแต่กรณี
เห็นว่ากรณีมีเหตุอันควรสงสัย
อย่างยิ่งว่าผู้นั้นได้กระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรง
แต่การสอบสวนไม่ได้ความแน่ชัดพอที่จะฟังลงโทษ
ตามมาตรา ๑๐๔ วรรคหนึ่ง
ถ้าให้รับราชการต่อไปจะเป็นการเสียหายแก่ราชการ ก็ให้ส่งเรื่องให้ 
อ.ก.พ. กระทรวง อ.ก.พ. กรม หรือ อ.ก.พ. จังหวัด แล้วแต่กรณี
พิจารณาให้ออกจากราชการ ทั้งนี้ ให้นำมาตรา
๑๐๔ วรรคสอง มาใช้บังคับโดยอนุโลมในกรณีที่ อ.ก.พ. ดังกล่าวมีมติให้ผู้นั้นออกจากราชการเพราะมีมลทินหรือมัวหมองในกรณีที่ถูกสอบสวน
ก็ให้ผู้มีอำนาจดังกล่าวสั่งให้ผู้นั้นออกจากราชการเพื่อรับบำเหน็จบำนาญเหตุทดแทนตามกฎหมายว่าด้วยบำเหน็จบำนาญข้าราชการ

 มาตรา
๑๑๗ เมื่อข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ใดต้องรับโทษจำคุกโดยคำสั่งของ
ศาล
หรือต้องรับโทษจำคุกโดยคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุกในความผิดที่ได้กระทำโดยประมาท 
หรือความผิดลหุโทษ ซึ่งยังไม่ถึงกับจะต้องถูกลงโทษปลดออก
หรือไล่ออก ผู้มีอำนาจสั่งบรรจุตามมาตรา ๕๒ จะสั่งให้ผู้นั้นออกจากราชการเพื่อรับบำเหน็จบำนาญเหตุทดแทนตามกฎหมายว่าด้วยบำเหน็จบำนาญข้าราชการก็ได้

 มาตรา
๑๑๘
เมื่อข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ใดไปรับราชการทหารตาม
กฎหมายว่าด้วยการรับราชการทหาร
ให้ผู้มีอำนาจสั่งบรรจุตามมาตรา ๕๒ สั่งให้ผู้นั้นออกจาก
ราชการ
 ผู้ใดถูกสั่งให้ออกจากราชการตามวรรคหนึ่ง
และต่อมาปรากฏว่าผู้นั้นมีกรณีที่
จะต้องถูกสั่งให้ออกจากราชการตามมาตราอื่นอยู่ก่อนไปรับราชการทหาร
ก็ให้ผู้มีอำนาจสั่งบรรจุ
ตามมาตรา ๕๒ มีอำนาจเปลี่ยนแปลงคำสั่งให้ออกตามวรรคหนึ่ง
เป็นให้ออกจากราชการตาม
มาตราอื่นนั้นได้
 มาตรา
๑๑๙ ในกรณีที่ผู้มีอำนาจสั่งบรรจุตามมาตรา
๕๒ ไม่ปฏิบัติหน้าที่ตาม
หมวดนี้ หรือตามมาตรา ๕๔ หรือมาตรา ๖๗
ให้ผู้บังคับบัญชาตามมาตรา ๕๒ ระดับเหนือขึ้นไปมีอำนาจดำเนินการตามหมวดนี้
หรือตามมาตรา ๕๔ หรือมาตรา ๖๗ แล้วแต่กรณีได้

 มาตรา
๑๒๐
การออกจากราชการของข้าราชการพลเรือนสามัญตำแหน่งตั้งแต่
ระดับ ๑๐ ขึ้นไป
ให้นำความกราบบังคมทูลเพื่อมีพระบรมราชโองการให้พ้นจากตำแหน่งนับแต่วันออกจากราชการ

 มาตรา
๑๒๑ ในกรณีที่ผู้ว่าราชการจังหวัด
อธิบดี หรือรัฐมนตรีเจ้าสังกัดที่ได้รับ
รายงานตามมาตรา ๑๐๙ วรรคหนึ่ง
เห็นว่าสมควรให้ข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ใดออกจาก
ราชการตามมาตรา ๑๑๔ (๔) หรือมาตรา ๑๑๕
ก็ให้ผู้ว่าราชการจังหวัดหรืออธิบดี หรือรัฐมนตรี
เจ้าสังกัด แล้วแต่กรณี ดำเนินการตามมาตรา ๑๑๔ (๔)
หรือมาตรา ๑๑๕ แต่ถ้าเป็นกรณีที่ได้มีการแต่งตั้งคณะกรรมการสอบสวนตามมาตราดังกล่าวหรือมาตรา
๑๐๒ แล้ว ก็ให้ส่งเรื่องให้ อ.ก.พ. จังหวัด อ.ก.พ. กรมหรือ อ.ก.พ. กระทรวง
แล้วแต่กรณี พิจารณา
 ในกรณีที่อธิบดีที่ได้รับรายงานตามมาตรา
๑๐๙ วรรคหนึ่งมีความเห็นขัดแย้ง
กับความเห็นของผู้ว่าราชการจังหวัด หรือความเห็นหรือมติของ
อ.ก.พ. จังหวัดตามมาตรา ๑๐๔ 
วรรคสอง มาตรา ๑๐๙ วรรคสาม มาตรา ๑๑๔ (๔) มาตรา ๑๑๕ มาตรา
๑๑๖ หรือมาตรา ๑๒๕
โดยเห็นสมควรให้ข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ใดออกจากราชการตามหมวดนี้
หรือตามมาตรา ๕๔ 
หรือมาตรา ๖๗
หรือเห็นสมควรให้ยกเลิกหรือเปลี่ยนแปลงคำสั่งให้ข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ใด
ออกจากราชการตามหมวดนี้ หรือมาตรา ๕๔ หรือมาตรา ๖๗
หรือเห็นสมควรให้ผู้ถูกสั่งให้ออกจากราชการผู้ใดกลับเข้ารับราชการ
ก็ให้ดำเนินการตามมาตรา ๑๐๙ วรรคสี่ โดยอนุโลม
 ในกรณีที่จะต้องสั่งให้ผู้ถูกสั่งให้ออกจากราชการกลับเข้ารับราชการให้นำ
มาตรา ๑๐๗ มาใช้บังคับโดยอนุโลม
 เมื่ออธิบดีได้สั่งให้ข้าราชการพลเรือนสามัญออกจากราชการหรือดำเนินการ
ตามมาตรา ๑๑๔ (๔) หรือมาตรา ๑๑๕
หรือได้รับรายงานเกี่ยวกับเรื่องดังกล่าวตามมาตรา ๑๐๙ 
วรรคหนึ่งและได้พิจารณาดำเนินการตามอำนาจหน้าที่แล้ว
ให้รายงานไปยัง อ.ก.พ. กระทรวง ซึ่ง
ผู้ถูกดำเนินการหรือถูกสั่งให้ออกจากราชการสังกัดอยู่เพื่อพิจารณา ทั้งนี้ ตามกรณีที่กำหนดใน
ระเบียบว่าด้วยการรายงานเกี่ยวกับการดำเนินการให้ออกจากราชการที่
ก.พ. วางไว้ และให้นำ
มาตรา ๑๐๙ วรรคเจ็ด มาใช้บังคับโดยอนุโลม

 มาตรา
๑๒๒
เมื่อผู้บังคับบัญชาได้ดำเนินการทางวินัยหรือสั่งให้ข้าราชการ
พลเรือนสามัญออกจากราชการในเรื่องใดไปแล้ว ถ้า ก.พ.
พิจารณาเห็นเป็นการสมควรที่จะต้อง
สอบสวนใหม่
หรือสอบสวนเพิ่มเติมเพื่อประโยชน์แห่งความเป็นธรรม หรือเพื่อประโยชน์ในการ
ควบคุมดูแลให้กระทรวง ทบวง กรมปฏิบัติการตามหมวดนี้
หรือตามมาตรา ๕๔ หรือมาตรา ๖๗ 

โดยถูกต้องและเหมาะสมตามความเป็นธรรม ก็ให้ ก.พ. มีอำนาจสอบสวนใหม่
หรือสอบสวนเพิ่ม
เติมในเรื่องนั้นได้ตามความจำเป็น และให้นำมาตรา ๑๑๐
มาใช้บังคับโดยอนุโลม
 ในกรณีที่
ก.พ. หรือ อ.ก.พ. วิสามัญแต่งตั้งคณะกรรมการสอบสวนให้สอบสวน
ใหม่ หรือสอบสวนเพิ่มเติม
หรือส่งประเด็นหรือข้อสำคัญไปเพื่อให้คณะกรรมการสอบสวนที่ผู้บังคับบัญชาได้แต่งตั้งไว้เดิมทำการสอบสวนเพิ่มเติม
หรือเพื่อให้หัวหน้าส่วนราชการหรือหัวหน้าหน่วยงานในต่างท้องที่ทำการสอบสวนแทนในเรื่องเกี่ยวกับกรณีตามมาตรา
๑๑๔ (๔) หรือมาตรา ๑๑๕ ให้นำหลักเกณฑ์และวิธีการเกี่ยวกับการสอบสวนพิจารณาตามมาตรา
๑๑๕ มาใช้บังคับโดยอนุโลม

 มาตรา
๑๒๓
ข้าราชการพลเรือนสามัญซึ่งโอนมาจากพนักงานเทศบาล 
พนักงานส่วนท้องถิ่น หรือข้าราชการตามมาตรา ๖๑
ผู้ใดมีกรณีที่สมควรให้ออกจากงานหรือออก
จากราชการตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบพนักงานเทศบาล
พนักงานส่วนท้องถิ่นหรือข้าราชการนั้น
อยู่ก่อนวันโอนมาบรรจุ
ให้ผู้บังคับบัญชาของข้าราชการพลเรือนสามัญผู้นั้นมีอำนาจพิจารณา
ดำเนินการตามหมวดนี้ หรือตามมาตรา ๖๗ ได้โดยอนุโลม
แต่ถ้าเป็นเรื่องที่อยู่ในระหว่างการ
สืบสวนหรือสอบสวนของทางผู้บังคับบัญชาเดิมก่อนวันโอนก็ให้สืบสวนหรือสอบสวนต่อไป จนเสร็จ แล้วส่งเรื่องให้ผู้บังคับบัญชาของข้าราชการพลเรือนสามัญผู้นั้นพิจารณาดำเนินการต่อไปตามหมวดนี้
หรือตามมาตรา ๖๗ แล้วแต่กรณีโดยอนุโลมและในกรณีที่จะต้องสั่งให้ออกจากราชการ ให้ปรับบทกรณีให้ออกตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบพนักงานเทศบาล
พนักงานส่วนท้องถิ่นหรือข้าราชการนั้นโดยอนุโลม

หมวด ๗
การอุทธรณ์
 

 มาตรา
๑๒๔
ผู้ใดถูกสั่งลงโทษตามพระราชบัญญัตินี้ ให้ผู้นั้นมีสิทธิอุทธรณ์ได้
ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่บัญญัติไว้ในหมวดนี้

 มาตรา
๑๒๕ การอุทธรณ์คำสั่งลงโทษภาคทัณฑ์
ตัดเงินเดือนหรือลดขั้นเงิน
เดือน ให้อุทธรณ์ได้ภายในสามสิบวันนับแต่วันทราบคำสั่งโดยให้อุทธรณ์ดังนี้
 (๑)
การอุทธรณ์คำสั่งของผู้บังคับบัญชาในราชการบริหารส่วนภูมิภาคที่ต่ำกว่า
ผู้ว่าราชการจังหวัด ให้อุทธรณ์ต่อ อ.ก.พ. จังหวัดและให้
อ.ก.พ. จังหวัดเป็นผู้พิจารณาอุทธรณ์ เมื่อ อ.ก.พ. จังหวัดมีมติเป็นประการใด ให้ผู้ว่าราชการจังหวัดสั่งหรือปฏิบัติให้เป็นไปตามนั้น
 (๒)
การอุทธรณ์คำสั่งของผู้บังคับบัญชาในราชการบริหารส่วนกลางที่ต่ำกว่า
อธิบดีให้อุทธรณ์ต่อ อ.ก.พ. กรม และให้ อ.ก.พ.
กรมเป็นผู้พิจารณาอุทธรณ์ เมื่อ อ.ก.พ. กรมมีมติเป็นประการใด
ให้อธิบดีสั่งหรือปฏิบัติให้เป็นไปตามนั้น
 (๓)
การอุทธรณ์คำสั่งของผู้ว่าราชการจังหวัด หรืออธิบดี ให้อุทธรณ์ต่อ อ.ก.พ. 
กระทรวงเจ้าสังกัด และให้ อ.ก.พ. กระทรวงเป็นผู้พิจารณา
เมื่อ อ.ก.พ. กระทรวงมีมติเป็นประการใด
ให้รัฐมนตรีเจ้าสังกัดสั่งหรือปฏิบัติให้เป็นไปตามนั้น
 (๔)
การอุทธรณ์คำสั่งของนายกรัฐมนตรี รัฐมนตรีเจ้าสังกัดหรือปลัดกระทรวง 
หรือคำสั่งของผู้บังคับบัญชาซึ่งสั่งตามคำสั่งของนายกรัฐมนตรีหรือตามมติของ
อ.ก.พ. กระทรวง 
ให้อุทธรณ์ต่อ ก.พ. และให้นำมาตรา ๑๒๖ มาใช้บังคับโดยอนุโลม
 การอุทธรณ์และการพิจารณาอุทธรณ์ตามวรรคหนึ่ง
ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์
และวิธีการที่กำหนดในกฎ ก.พ.

 มาตรา
๑๒๖ การอุทธรณ์คำสั่งลงโทษปลดออก
หรือไล่ออกให้อุทธรณ์ต่อ ก.พ. 
ภายในสามสิบวันนับแต่วันทราบคำสั่ง เมื่อ ก.พ.
ได้พิจารณาวินิจฉัยแล้ว ให้รายงานนายกรัฐมนตรีเพื่อพิจารณาสั่งการต่อไป
ในกรณีที่นายกรัฐมนตรีไม่เห็นด้วยกับมติของ ก.พ. และ ก.พ. พิจารณาความเห็นของนายกรัฐมนตรีแล้วยังยืนยันตามมติเดิม
ให้ ก.พ. รายงานต่อคณะรัฐมนตรีเพื่อพิจารณาวินิจฉัย
 การอุทธรณ์และการพิจารณาอุทธรณ์ตามวรรคหนึ่ง
ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์
และวิธีการที่กำหนดในกฎ ก.พ.
 ในกรณีที่นายกรัฐมนตรีสั่งการหรือคณะรัฐมนตรีมีมติตามวรรคหนึ่ง
ให้
ผู้อุทธรณ์กลับเข้ารับราชการ
หรือให้เปลี่ยนแปลงคำสั่งของผู้บังคับบัญชาหรือให้ดำเนินการประการใด ให้กระทรวง
ทบวง กรมดำเนินการให้เป็นไปตามคำสั่งของนายกรัฐมนตรีหรือมติคณะรัฐมนตรี และเมื่อนายกรัฐมนตรีสั่งการหรือคณะรัฐมนตรีมีมติตามวรรคหนึ่งเป็นประการใดแล้วจะอุทธรณ์ต่อไปอีกมิได้
 ในกรณีที่สั่งให้ผู้อุทธรณ์กลับเข้ารับราชการ
ให้นำมาตรา ๑๐๗ มาใช้บังคับโดย
อนุโลม

 มาตรา
๑๒๗ ในการพิจารณาอุทธรณ์ ให้ ก.พ.
มีอำนาจตามที่บัญญัติไว้ใน
มาตรา ๑๑๐ และมาตรา ๑๒๒ และในกรณีที่ ก.พ. ตั้ง อ.ก.พ.
วิสามัญเพื่อทำหน้าที่พิจารณาเรื่องการอุทธรณ์แทน ก.พ. ก็ให้ อ.ก.พ.
วิสามัญนั้นมีอำนาจตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๑๑๐ วรรคสองและวรรคสาม และมาตรา ๑๒๒
และให้นำมาตรา ๑๐๕ มาตรา ๑๑๐ วรรคสี่ และมาตรา ๑๒๒ วรรคสอง มาใช้บังคับโดยอนุโลม

 มาตรา
๑๒๘ ข้าราชการพลเรือนสามัญซึ่งโอนมาจากพนักงานเทศบาล
พนักงานส่วนท้องถิ่น หรือข้าราชการตามมาตรา ๖๑
ผู้ใดถูกสั่งลงโทษทางวินัยอยู่ก่อนวันโอนมา
บรรจุและผู้นั้นมีสิทธิอุทธรณ์ได้ตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบพนักงานเทศบาล
ระเบียบพนักงาน
ส่วนท้องถิ่น หรือระเบียบข้าราชการที่โอนมา แต่ยังมิได้ใช้สิทธิอุทธรณ์ตามกฎหมายดังกล่าว
ก็ให้
ผู้นั้นมีสิทธิอุทธรณ์ตามมาตรา ๑๒๕ ได้
แต่ถ้าผู้นั้นได้ใช้สิทธิอุทธรณ์ตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบ
พนักงานเทศบาลระเบียบพนักงานส่วนท้องถิ่นหรือระเบียบข้าราชการที่โอนมาไว้แล้วและในวันที่
ผู้นั้นได้โอนมาบรรจุเป็นข้าราชการพลเรือนสามัญ
การพิจารณาวินิจฉัยอุทธรณ์ยังไม่แล้วเสร็จ ก็ให้ส่งเรื่องให้ผู้มีอำนาจตามมาตรา
๑๒๕ เป็นผู้พิจารณาอุทธรณ์

หมวด ๘
การร้องทุกข์
 

 มาตรา
๑๒๙
ข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ใดถูกสั่งให้ออกจากราชการตาม
พระราชบัญญัตินี้ด้วยเหตุใด ๆ ให้ผู้นั้นมีสิทธิร้องทุกข์ได้
 การร้องทุกข์ตามวรรคหนึ่งให้ร้องทุกข์ต่อ
ก.พ. ภายในสามสิบวันนับแต่วันทราบ
คำสั่ง และให้นำมาตรา ๑๒๖
ตลอดจนหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎ ก.พ. และมาตรา 
๑๒๗ มาใช้บังคับโดยอนุโลม

 มาตรา
๑๓๐ ภายใต้บังคับมาตรา ๑๒๙
ข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ใดเห็นว่า
ผู้บังคับบัญชาใช้อำนาจหน้าที่ปฏิบัติต่อตนโดยไม่ถูกต้องหรือไม่ปฏิบัติต่อตนให้ถูกต้องตาม
กฎหมาย
หรือมีความคับข้องใจอันเกิดจากการปฏิบัติของผู้บังคับบัญชาต่อตนในกรณีตามที่
กำหนดในกฎ ก.พ. ผู้นั้นอาจร้องทุกข์ต่อผู้บังคับบัญชา
อ.ก.พ. จังหวัด อ.ก.พ. กรม อ.ก.พ. 
กระทรวง หรือ ก.พ. แล้วแต่กรณี ตามที่กำหนดไว้ในกฎ ก.พ.
เพื่อขอให้แก้ไขหรือแก้ความคับข้องใจได้
ทั้งนี้ เว้นแต่กรณีที่มีสิทธิอุทธรณ์ตามหมวด ๗
ซึ่งต้องใช้สิทธิอุทธรณ์ตามที่กำหนดไว้ในหมวดนั้น
 การร้องทุกข์และการพิจารณาเรื่องร้องทุกข์
ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการ
ที่กำหนดในกฎ ก.พ.

ลักษณะ ๔
ข้าราชการพลเรือนในพระองค์
 

 มาตรา
๑๓๑*
ภายใต้บังคับบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย 
การให้มี อ.ก.พ. ทำหน้าที่ อ.ก.พ. กระทรวง และ อ.ก.พ.
ส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกรม การกำหนดตำแหน่ง การให้ได้รับเงินเดือนและเงินประจำตำแหน่ง
การบรรจุ การแต่งตั้ง การเพิ่มพูนประสิทธิภาพและเสริมสร้างแรงจูงใจในการปฏิบัติราชการ
วินัยและการรักษาวินัย การดำเนินการทางวินัย การออกจากราชการ การอุทธรณ์
และการร้องทุกข์ของข้าราชการพลเรือนในพระองค์ ให้
เป็นไปตามลักษณะ ๑ และลักษณะ ๓ เว้นแต่จะได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดไว้เป็นพิเศษ
 *[มาตรา
๑๓๑
แก้ไขโดยพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน (ฉบับที่ 
๒) พ.ศ. ๒๕๓๗]

ลักษณะ ๕
ข้าราชการประจำต่างประเทศพิเศษ
 

 มาตรา
๑๓๒ ตำแหน่งเอกอัครราชทูต กงสุลใหญ่
กงสุล และตำแหน่งอื่นที่ต้อง
ปฏิบัติหน้าที่ในต่างประเทศตามที่กำหนดในกฎ ก.พ.
อาจแต่งตั้งจากข้าราชการพลเรือนสามัญหรือข้าราชการประจำต่างประเทศพิเศษก็ได้
 เมื่อมีเหตุผลสมควรในทางการเมือง
รัฐมนตรีเจ้าสังกัดจะบรรจุบุคคลซึ่งมี
คุณสมบัติทั่วไปหรือได้รับการยกเว้นในกรณีที่ขาดคุณสมบัติตามมาตรา
๓๐ เข้ารับราชการเป็น
ข้าราชการประจำต่างประเทศพิเศษเพื่อแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งตามวรรคหนึ่งเป็นกรณีพิเศษโดย
อนุมัติคณะรัฐมนตรีก็ได้
สำหรับตำแหน่งเอกอัครราชทูตและตำแหน่งเทียบเท่าอธิบดี ให้นำความ
กราบบังคมทูลเพื่อทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ แต่งตั้ง
 ภายใต้บังคับมาตรา
๓๑ ข้าราชการประจำต่างประเทศพิเศษผู้ดำรงตำแหน่งใด
จะได้รับเงินเดือนเท่าใด ให้เป็นไปตามที่ ก.พ. กำหนด
 ให้นำมาตรา
๔๓ มาตรา ๗๒ มาตรา ๗๓ มาตรา ๗๔ และหมวด ๔ แห่ง
ลักษณะ ๓
มาใช้บังคับแก่ข้าราชการประจำต่างประเทศพิเศษโดยอนุโลม
 ข้าราชการประจำต่างประเทศพิเศษจะโอนไปหรือกลับเข้ารับราชการเป็น
ข้าราชการพลเรือนประเภทอื่นมิได้

 มาตรา
๑๓๓
ข้าราชการประจำต่างประเทศพิเศษออกจากราชการเมื่อ
 (๑)
ตาย
 (๒)
พ้นจากราชการตามกฎหมายว่าด้วยบำเหน็จบำนาญข้าราชการ
 (๓)
ได้รับอนุญาตจากรัฐมนตรีเจ้าสังกัดให้ลาออก
 (๔)
รัฐมนตรีเจ้าสังกัดมีคำสั่งให้ออกโดยอนุมัติคณะรัฐมนตรี ไม่ว่าจะเป็นการ
ออกโดยมีความผิดหรือไม่มีความผิดก็ตาม
ในกรณีที่เป็นการออกจากราชการเพราะกระทำผิดวินัย ให้เป็นไปตามลักษณะ ๓ โดยอนุโลม
 (๕)
คณะรัฐมนตรีที่อนุมัติให้แต่งตั้งออกจากตำแหน่งทั้งคณะ หรือรัฐมนตรี
เจ้าสังกัดออกจากตำแหน่ง
 (๖)
ขาดคุณสมบัติทั่วไปโดยไม่ได้รับการยกเว้นในกรณีที่ขาดคุณสมบัติ
ตามมาตรา ๓๐
 การต่อเวลาราชการให้ข้าราชการประจำต่างประเทศพิเศษที่ต้องออกจาก
ราชการตาม (๒) รับราชการต่อไป จะกระทำมิได้
 ให้นำมาตรา
๑๒๐ มาใช้บังคับแก่การออกจากราชการของข้าราชการ
ประจำต่างประเทศพิเศษโดยอนุโลม

บทเฉพาะกาล
 

 มาตรา
๑๓๔ ให้ ก.พ. อ.ก.พ. วิสามัญ และ
อ.ก.พ. สามัญ ซึ่งปฏิบัติหน้าที่อยู่
ในวันที่พระราชบัญญัตินี้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา
ปฏิบัติหน้าที่ต่อไปจนกว่าจะได้ทรง
พระกรุณาโปรดเกล้า ฯ แต่งตั้งกรรมการข้าราชการพลเรือน
หรือจนกว่าจะได้แต่งตั้ง อ.ก.พ. 
วิสามัญ หรืออนุกรรมการใน อ.ก.พ. สามัญ แล้วแต่กรณี
ตามพระราชบัญญัตินี้
ทั้งนี้ไม่เกินหนึ่ง
ร้อยยี่สิบวันนับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ

 มาตรา
๑๓๕ ผู้ใดเป็นข้าราชการพลเรือนสามัญ
ข้าราชการพลเรือนในพระองค์ 
หรือข้าราชการประจำต่างประเทศพิเศษ ตามพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน
พ.ศ. 
๒๕๑๘ อยู่ในวันที่พระราชบัญญัตินี้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา
ให้ผู้นั้นเป็นข้าราชการพลเรือน
สามัญ ข้าราชการพลเรือนในพระองค์
หรือข้าราชการประจำต่างประเทศพิเศษ ตามพระราช
บัญญัตินี้ แล้วแต่กรณี ต่อไป
 ผู้ใดเป็นข้าราชการพลเรือนวิสามัญตามพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการ
พลเรือน พ.ศ. ๒๕๑๘
อยู่ในวันที่พระราชบัญญัตินี้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ให้ผู้นั้นเป็น
ข้าราชการพลเรือนวิสามัญต่อไป และให้นำมาตรา ๑๑๖
แห่งพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการ
พลเรือน พ.ศ. ๒๕๑๘ มาใช้บังคับแก่ผู้นั้น เว้นแต่ข้าราชการพลเรือนวิสามัญผู้ซึ่งดำรงตำแหน่งที่
ก.พ.
พิจารณาเห็นว่าทำหน้าที่อย่างเดียวกับตำแหน่งข้าราชการพลเรือนสามัญ หรือข้าราชการ
พลเรือนในพระองค์
อยู่ในวันที่พระราชบัญญัตินี้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ให้ผู้นั้นเป็น
ข้าราชการพลเรือนสามัญ หรือข้าราชการพลเรือนในพระองค์
ตามพระราชบัญญัตินี้ แล้วแต่กรณี 
โดยให้ได้รับเงินเดือนในอัตราเท่ากับเงินเดือนที่ได้รับอยู่ ทั้งนี้
เฉพาะผู้ซึ่งอยู่ในเกณฑ์ดังต่อไปนี้
 (ก)
มีคุณสมบัติทั่วไปตามมาตรา ๓๐
 (ข)
เป็นผู้ได้รับประกาศนียบัตรประโยคมัธยมศึกษาหรือที่กระทรวงศึกษาธิการ
เทียบได้ไม่ต่ำกว่าประโยคมัธยมศึกษา
และเป็นข้าราชการพลเรือนวิสามัญในตำแหน่งที่ทำหน้าที่
อย่างเดียวกับตำแหน่งข้าราชการพลเรือนสามัญหรือข้าราชการพลเรือนในพระองค์
ติดต่อกันมา
เป็นเวลาไม่น้อยกว่าห้าปี
 ผู้ใดเป็นข้าราชการพลเรือนวิสามัญตามวรรคสอง
แต่ไม่อยู่ในเกณฑ์ตาม (ข) ให้
ผู้นั้นเป็นข้าราชการพลเรือนวิสามัญไปพลางก่อน
เมื่อเข้าเกณฑ์ตาม (ข) ก็ให้เป็นข้าราชการ
พลเรือนสามัญ หรือข้าราชการพลเรือนในพระองค์
ตามพระราชบัญญัตินี้ แล้วแต่กรณี โดยให้ได้รับเงินเดือนในอัตราเท่ากับเงินเดือนที่ได้รับอยู่

 มาตรา
๑๓๖ ในระหว่างที่บัญชีอัตราเงินเดือนข้าราชการพลเรือนตามพระราช
บัญญัตินี้ยังไม่มีผลใช้บังคับ
ให้ข้าราชการพลเรือนได้รับเงินเดือนตามบัญชีอัตราเงินเดือน
ข้าราชการพลเรือน บัญชี ข.
ท้ายพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน (ฉบับที่ ๖) พ.ศ. 
๒๕๓๑

 มาตรา
๑๓๗ ในระหว่างที่ยังมิได้ตราพระราชกฤษฎีกา
หรือออกกฎ ก.พ. 
ข้อบังคับ หรือระเบียบ หรือจัดทำมาตรฐานกำหนดตำแหน่ง
หรือกำหนดกรณีใดเพื่อปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้ ให้นำพระราชกฤษฎีกากฎ ก.พ.
ข้อบังคับ ระเบียบ มาตรฐานกำหนดตำแหน่ง หรือกรณีที่กำหนดไว้แล้วซึ่งใช้อยู่เดิมมาใช้บังคับโดยอนุโลม

 มาตรา
๑๓๘
ข้าราชการพลเรือนผู้ใดมีกรณีกระทำผิดวินัยหรือกรณีที่สมควรให้
ออกจากราชการอยู่ก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ
ให้ผู้บังคับบัญชาตามพระราชบัญญัตินี้มี
อำนาจสั่งลงโทษผู้นั้น
หรือสั่งให้ผู้นั้นออกจากราชการตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการ
พลเรือนที่ใช้อยู่ในขณะนั้น ส่วนการสอบสวน การพิจารณา
และการดำเนินการเพื่อลงโทษหรือให้
ออกจากราชการ ให้ดำเนินการตามพระราชบัญญัตินี้ เว้นแต่
 (๑)
กรณีที่ผู้บังคับบัญชาได้สั่งให้สอบสวนโดยถูกต้องตามกฎหมายที่ใช้อยู่ใน
ขณะนั้นไปแล้วก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ
และยังสอบสวนไม่เสร็จ ก็ให้สอบสวนตาม
กฎหมายนั้นต่อไปจนกว่าจะเสร็จ
 (๒)
ในกรณีที่ได้มีการสอบสวนหรือพิจารณาโดยถูกต้องตามกฎหมาย
ที่ใช้อยู่ในขณะนั้นเสร็จไปแล้วก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ
ให้การสอบสวนหรือพิจารณา 
แล้วแต่กรณีนั้นเป็นอันใช้ได้
 (๓)
กรณีที่ได้มีการรายงานหรือส่งเรื่อง หรือนำสำนวนเสนอ หรือส่งให้ อ.ก.พ. 
กระทรวงพิจารณาโดยถูกต้องตามกฎหมายที่ใช้อยู่ในขณะนั้นและ
อ.ก.พ. กระทรวงพิจารณา
เรื่องนั้นยังไม่เสร็จ ก็ให้ อ.ก.พ.
กระทรวงพิจารณาตามกฎหมายนั้นต่อไปจนกว่าจะเสร็จ

 มาตรา
๑๓๙ ข้าราชการพลเรือนซึ่งโอนมาจากพนักงานเทศบาลพนักงาน
ส่วนท้องถิ่นหรือข้าราชการประเภทอื่นก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ
ผู้ใดมีกรณีกระทำผิด
วินัยหรือกรณีที่สมควรให้ออกจากงานหรือให้ออกจากราชการ
ตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบ
พนักงานเทศบาล ระเบียบพนักงานส่วนท้องถิ่น หรือระเบียบข้าราชการนั้นอยู่ก่อนวันที่พระราช
บัญญัตินี้ใช้บังคับ
ให้ผู้บังคับบัญชาตามพระราชบัญญัตินี้มีอำนาจดำเนินการทางวินัยแก่ผู้นั้น หรือดำเนินการสั่งให้ผู้นั้นออกจากราชการได้ ทั้งนี้ ให้นำมาตรา ๑๑๑ และมาตรา ๑๒๓
มาใช้บังคับโดยอนุโลม

 มาตรา
๑๔๐ ผู้ใดถูกสั่งลงโทษตามพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน
พ.ศ. ๒๕๑๘ หรือตามมาตรา ๑๓๘ แห่งพระราชบัญญัตินี้
ให้ผู้นั้นมีสิทธิอุทธรณ์ได้ตามมาตรา 
๑๒๕ หรือมาตรา ๑๒๖
แล้วแต่กรณี

 มาตรา
๑๔๑
ผู้ใดถูกสั่งให้ออกจากราชการตามมาตรา ๔๖ มาตรา ๕๙ มาตรา 
๙๐ มาตรา ๙๖ มาตรา ๙๗ มาตรา ๙๘ มาตรา ๙๙ มาตรา ๑๐๐ หรือมาตรา ๑๒๑
แห่งพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. ๒๕๑๘ หรือตามมาตรา ๑๓๘
แห่งพระราชบัญญัตินี้ ให้ผู้นั้นมีสิทธิร้องทุกข์ได้ตามมาตรา ๑๒๙

 มาตรา
๑๔๒
การใดอยู่ระหว่างดำเนินการตามพระราชบัญญัติระเบียบ
ข้าราชการพลเรือน พ.ศ. ๒๕๑๘
ในวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับการดำเนินการต่อไป สำหรับ
การนั้น ให้เป็นไปตามที่ ก.พ. กำหนด

 มาตรา
๑๔๓
การใดที่เคยดำเนินการได้ตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการ
พลเรือนที่ใช้อยู่ก่อนวันใช้บังคับพระราชบัญญัตินี้
และมิได้บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัตินี้ จะ
ดำเนินการได้ประการใด ให้เป็นไปตามที่ ก.พ.
กำหนดโดยไม่ขัดหรือแย้งกับกฎหมาย

ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ
 อานันท์ ปันยารชุน

นายกรัฐมนตรี










บัญชีอัตราเงินเดือนข้าราชการพลเรือน*

 *[บัญชีอัตราเงินเดือนข้าราชการพลเรือนและบัญชีอัตราเงินประจำตำแหน่ง
ข้าราชการพลเรือน
ยกเลิกโดยพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน (ฉบับที่ ๓) 
พ.ศ. ๒๕๓๘]


























หมายเหตุ :-
เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ โดยที่พระราชบัญญัติระเบียบ
ข้าราชการพลเรือน พ.ศ. ๒๕๑๘ ได้ใช้บังคับมาเป็นเวลานานแล้ว
บทบัญญัติแห่งกฎหมายดังกล่าวบางส่วนไม่เหมาะสมกับสภาพการณ์ปัจจุบัน เช่น
ในส่วนที่เกี่ยวกับองค์ประกอบของ ก.พ. และ อ.ก.พ. สามัญอำนาจหน้าที่ของ ก.พ. และ
อ.ก.พ. สามัญ การกำหนดตำแหน่ง การให้ได้รับเงินเดือน การบรรจุและแต่งตั้ง
การบำเหน็จความชอบ วินัยและการรักษาวินัย การออกจากราชการ การร้องทุกข์ การอุทธรณ์
สมควรแก้ไขปรับปรุงให้เหมาะสมยิ่งขึ้น
นอกจากนี้ สมควรที่จะให้มีบทบัญญัติเกี่ยวกับการเพิ่มพูนประสิทธิภาพและเสริมสร้างแรงจูงใจในการปฏิบัติราชการเพื่อให้การปฏิบัติราชการของข้าราชการพลเรือนมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้



พระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน (ฉบับที่ ๒) พ.ศ.
๒๕๓๗
หมายเหตุ :-
เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ โดยที่ข้าราชการพลเรือนใน
พระองค์และหน่วยงานที่ข้าราชการดังกล่าวสังกัดอยู่มีลักษณะพิเศษเกี่ยวพันกับราชการใน
พระองค์โดยใกล้ชิด สมควรกำหนดให้มี อ.ก.พ. ทำหน้าที่ อ.ก.พ.
กระทรวง และ อ.ก.พ. ส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกรมที่แตกต่างจากข้าราชการพลเรือนสามัญ ทั้งนี้ เพื่อให้เหมาะสมกับลักษณะพิเศษของข้าราชการดังกล่าว จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้
 [รก.๒๕๓๗/๖๔ก/๕/๓๑
ธันวาคม ๒๕๓๗]



พระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน (ฉบับที่ ๓) พ.ศ.
๒๕๓๘
 มาตรา
๕
ให้ยกเลิกบัญชีอัตราเงินเดือนข้าราชการพลเรือน และบัญชี
อัตราเงินประจำตำแหน่งข้าราชการพลเรือนท้ายพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการ
พลเรือน พ.ศ.๒๕๓๕



หมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ
โดยที่ได้มีการแยกบัญชีอัตราเงินเดือนและบัญชีอัตราเงินประจำตำแหน่งของข้าราชการพลเรือนไปบัญญัติไว้ในกฎหมายว่าด้วยเงินเดือนและเงินประจำตำแหน่งซึ่งเป็นกฎหมายเฉพาะแล้ว
สมควรแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายว่าด้วย
ระเบียบข้าราชการพลเรือนให้สอดคล้องกัน
จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้
 [รก.๒๕๓๘/๑ก/๓๔/๑
มกราคม ๒๕๓๘]
ดวงใจ/แก้ไข
๐๕/๐๓/๔๕