ประกาศกระทรวงสาธารณสุข
ประกาศกระทรวงสาธารณสุข
เรื่อง
ยาสามัญประจำบ้านแผนปัจจุบัน
(ฉบับที่ ๔)
พ.ศ. ๒๕๕๕
 

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๗๖ (๕) (๗) (๙) แห่งพระราชบัญญัติยา พ.ศ.
๒๕๑๐ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติยา (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๒๒ และมาตรา ๗๘
แห่งพระราชบัญญัติยา พ.ศ. ๒๕๑๐ อันเป็นกฎหมายที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคล
ซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบ มาตรา ๓๒ มาตรา ๓๓ มาตรา ๔๑ มาตรา ๔๓ และมาตรา ๔๕ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
บัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขโดยคำแนะนำของคณะกรรมการยาในการประชุมครั้งที่
๓/๒๕๕๔ และ ๕/๒๕๕๔ เมื่อวันที่ ๒๑ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๔ และ วันที่ ๑๗ พฤศจิกายน พ.ศ.
๒๕๕๔ ตามลำดับ จึงออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ ให้เพิ่มความต่อไปนี้เป็น
(๑.๘) (๑.๙) (๑.๑๐) (๒.๒) และ (๑๒.๗) ของข้อ ๒ แห่งประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง
ยาสามัญประจำบ้านแผนปัจจุบัน ฉบับลงวันที่ ๒๘ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๔๒
(๑.๘) ยาเม็ดลดกรด อะลูมินา-แมกนีเซีย-ไซเมธิโคน
ในสูตรตำรับ ๑ เม็ด ประกอบด้วยตัวยาสำคัญคือ
Aluminium Hydroxide  ๒๐๐
- ๖๐๐ มิลลิกรัม
Magnesium Hydroxide  ๒๐๐
- ๔๐๐ มิลลิกรัม
Simethicone  ๔๐
- ๑๒๕ มิลลิกรัม
สรรพคุณ  บรรเทาอาการจุกเสียด
ท้องขึ้น ท้องเฟ้อ
ปวดท้องเนื่องจากมีกรดมากในกระเพาะอาหารหรือแผลในกระเพาะอาหารและลำไส้
และช่วยขับลม
ขนาดและวิธีใช้ เคี้ยวยาก่อนกลืน
รับประทานก่อนอาหาร ครึ่งชั่วโมง
หรือหลังอาหาร ๑ ชั่วโมง
หรือเมื่อมีอาการ
ผู้ใหญ่  รับประทานครั้งละ
๑ - ๔ เม็ด
เด็กอายุ ๖ - ๑๒ ปี  รับประทานครั้งละ ๑ - ๒
เม็ด
(โดยให้คณะอนุกรรมการพิจารณาตำรับยาแผนปัจจุบันที่ใช้สำหรับมนุษย์พิจารณาตามขนาดที่ถูกต้องตามสูตรตำรับที่ผู้รับอนุญาตขอขึ้นทะเบียนตำรับยา)
คำเตือน ๑) ห้ามใช้ในผู้ที่เป็นโรคหัวใจหรือโรคไต
๒) ไม่ควรรับประทานเป็นเวลานานกว่า ๒
สัปดาห์
๓)
ในกรณีที่รับประทานยานี้ร่วมกับยาอื่น ควรรับประทานห่างกัน ๒ ชั่วโมง
สำหรับตำรับที่มี
Low Sodium คือ มีผลวิเคราะห์ที่แสดงว่ามีปริมาณของ Sodium ในขนาดรับประทานต่อวันไม่เกิน ๕ มิลลิอิควิวาเลนท์ (๑๑๕ มิลลิกรัม)
ให้แจ้งคำเตือนดังนี้
คำเตือน ๑) ห้ามใช้ในผู้ที่เป็นโรคไต
๒) ไม่ควรรับประทานเป็นเวลานานกว่า ๒
สัปดาห์
๓)
ในกรณีที่รับประทานยานี้ร่วมกับยาอื่น ควรรับประทานห่างกัน ๒ ชั่วโมง
การเก็บรักษา เก็บที่อุณหภูมิต่ำกว่า ๓๐ องศาเซลเซียส
ขนาดบรรจุ แผงละ ๔ และ ๑๐ เม็ด
(๑.๙) ยาน้ำลดกรด อะลูมินา - แมกนีเซีย - ไซเมธิโคน
ในสูตรตำรับ ๕ มิลลิลิตรประกอบด้วยตัวยาสำคัญ คือ
Aluminium Hydroxide  ๑๖๕
- ๖๕๐ มิลลิกรัม
Magnesium Hydroxide  ๑๐๓ - ๕๐๐ มิลลิกรัม
Simethicone  ๒๐
- ๔๐ มิลลิกรัม
สรรพคุณ  บรรเทาอาการจุกเสียด
ท้องขึ้น ท้องเฟ้อ
ปวดท้องเนื่องจากมีกรดมากในกระเพาะอาหารหรือแผลในกระเพาะอาหารและลำไส้
และช่วยขับลม
ขนาดและวิธีใช้  เขย่าขวดก่อนใช้ยา
รับประทานก่อนอาหาร ครึ่งชั่วโมง
หรือหลังอาหาร ๑ ชั่วโมง
หรือเมื่อมีอาการ
ผู้ใหญ่
รับประทานครั้งละ  ๑
- ๔ ช้อนชา
เด็กอายุ ๖ -
๑๒ ปี รับประทานครั้งละ  ๑
- ๒ ช้อนชา
เด็กอายุ ๓ - ๖
ปี รับประทานครั้งละ  ครึ่ง
- ๑ ช้อนชา
(โดยให้คณะอนุกรรมการพิจารณาตำรับยาแผนปัจจุบันที่ใช้สำหรับมนุษย์พิจารณาตามขนาดที่ถูกต้องตามสูตรตำรับที่ผู้รับอนุญาตขอขึ้นทะเบียนตำรับยา)
คำเตือน ๑) ห้ามใช้ในผู้ที่เป็นโรคหัวใจหรือโรคไต
๒) ไม่ควรรับประทานเป็นเวลานานกว่า ๒
สัปดาห์
๓)
ในกรณีที่รับประทานยานี้ร่วมกับยาอื่น ควรรับประทานห่างกัน ๒ ชั่วโมง
สำหรับตำรับที่มี Low Sodium คือ
มีผลวิเคราะห์ที่แสดงว่ามีปริมาณของ Sodium ในขนาดรับประทานต่อวันไม่เกิน
๕ มิลลิอิควิวาเลนท์ (๑๑๕ มิลลิกรัม) ให้แจ้งคำเตือนดังนี้
คำเตือน ๑) ห้ามใช้ในผู้ที่เป็นโรคไต
๒) ไม่ควรรับประทานเป็นเวลานานกว่า ๒
สัปดาห์
๓)
ในกรณีที่รับประทานยานี้ร่วมกับยาอื่น ควรรับประทานห่างกัน ๒ ชั่วโมง
การเก็บรักษา เก็บที่อุณหภูมิต่ำกว่า ๓๐
องศาเซลเซียส
ขนาดบรรจุ ขวดละ ๒๔๐ และ ๔๕๐ มิลลิลิตร
(๑.๑๐) ยาผงฟู่ซิตริกแอซิด - โซเดียมไบคาร์บอเนต - โซเดียมคาร์บอเนต
ในสูตรตำรับ ๑ ซอง ประกอบด้วยตัวยาสำคัญคือ
Citric Acid Anhydrous  ไม่เกิน
๑.๘๕๐ กรัม
Sodium Bicarbonate  ไม่เกิน
๑.๙๖๐ กรัม
Sodium Carbonate  ไม่เกิน
๐.๔๓๐ กรัม
สรรพคุณ  ลดกรด
บรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ เนื่องจากมีกรดมากในกระเพาะอาหาร
ขนาดและวิธีใช้  ผสมน้ำค่อนแก้วรับประทาน หลังหมดฟองฟู่
ผู้ใหญ่และเด็กอายุ ๑๒ ปีขึ้นไป ครั้งละ
๑ ซอง
รับประทานซ้ำได้อีกภายใน ๒ หรือ ๓
ชั่วโมง ถ้าต้องการ
(โดยให้คณะอนุกรรมการพิจารณาตำรับยาแผนปัจจุบันที่ใช้สำหรับมนุษย์พิจารณาตามขนาดที่ถูกต้องตามสูตรตำรับที่ผู้รับอนุญาตขอขึ้นทะเบียนตำรับยา)
คำเตือน ๑) ห้ามใช้ในผู้ที่เป็นโรคหัวใจ โรคความดันโลหิตสูง หรือโรคไต
๒) ไม่ควรรับประทานเป็นเวลานานกว่า ๒
สัปดาห์ นอกจากแพทย์สั่ง
การเก็บรักษา เก็บที่อุณหภูมิไม่เกิน ๓๐
องศาเซลเซียส
ขนาดบรรจุ ซองอะลูมิเนียม ไม่เกิน ๔.๓
กรัม
(๒.๒) ยาผงถ่านรักษาอาการท้องเสีย
ในสูตรตำรับ ๑ เม็ด/แคปซูล
ประกอบด้วยตัวยาสำคัญ คือ
Activated charcoal ๒๕๐ - ๓๕๐ มิลลิกรัม
สรรพคุณ  รักษาอาการท้องเสีย
ขนาดและวิธีใช้ รับประทานยานี้ก่อนหรือหลังรับประทานยาอื่น ๆ ๒ ชั่วโมง
ผู้ใหญ่ และเด็ก อายุมากกว่า ๒ ปี
รับประทานครั้งละ ๓ - ๔ เม็ด
วันละ ๓ - ๔ เม็ด
(โดยให้คณะอนุกรรมการพิจารณาตำรับยาแผนปัจจุบันที่ใช้สำหรับมนุษย์พิจารณาตามขนาดที่ถูกต้องตามสูตรตำรับที่ผู้รับอนุญาตขอขึ้นทะเบียนตำรับยา)
คำเตือน ๑) ห้ามรับประทานยานี้พร้อมกับยาอื่น
๒)
รับประทานยาผงถ่านนี้แล้วอุจจาระจะมีสีค่อนข้างดำ
๓) ถ้าอาการท้องเสียยังไม่ดีขึ้นภายใน ๒
- ๓ วัน หลังรับประทานยา
ควรปรึกษาแพทย์
การเก็บรักษา  เก็บในแห้ง และอุณหภูมิต่ำกว่า ๓๐ องศาเซลเซียส
ขนาดบรรจุ  แผงละไม่เกิน ๑๐ เม็ด/แคปซูล
(๑๒.๗) น้ำยาฆ่าเชื้อโรคคลอโรไซลีนอล
ในสูตรตำรับประกอบด้วย
Chloroxylenol  ร้อยละ
๔.๘ โดยน้ำหนักต่อปริมาตร
Isopropyl Alcohol Solution  ร้อยละ
๑๒ โดยปริมาตร
สรรพคุณ  ใช้ทำความสะอาดรอบบาดแผล
วิธีใช้  ห้ามใส่แผลโดยตรง
เจือจางน้ำยา
๑ ส่วนกับน้ำ ๑๙ ส่วน ใช้เช็ดทำความสะอาดรอบบาดแผล
คำเตือน  ห้ามรับประทาน
การเก็บรักษา ปิดฝาให้สนิท
ขนาดบรรจุ  ขวดละไม่เกิน ๔๕๐ มิลลิลิตร

ข้อ ๒ ให้ยกเลิกความใน
(๒.๑) ของข้อ ๒ แห่งประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ยาสามัญประจำบ้านแผนปัจจุบัน
ฉบับลงวันที่ ๒๘ มีนาคม ๒๕๔๒ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
(๒.๑) ยาแก้ท้องเสีย ผงน้ำตาลเกลือแร่
ในสูตรตำรับ ๑ ซอง ประกอบด้วยตัวยาสำคัญคือ
Sodium Chloride  ๐.๘๗๕
กรัม
Sodium Bicarbonate  ๐.๖๒๕ กรัม
Potassium Chloride  ๐.๓๗๕
กรัม
Glucose Anhydrous  ๕.๐๐๐
กรัม
หรือ ในสูตรตำรับ ๑
ซองประกอบด้วยตัวยาสำคัญ คือ
Sodium Chloride  ๐.๘๗๕
กรัม
Trisodium Citrate Dihydrate  ๐.๗๒๕
กรัม
Potassium Chloride  ๐.๓๗๕
กรัม
Glucose Anhydrous  ๕.๐๐๐ กรัม
หรือ ในสูตรตำรับ ๑ ซอง
ประกอบด้วยตัวยาสำคัญคือ
Sodium chloride  ๐.๖๕๐
กรัม
Trisodium citrate, dihydrate  ๐.๗๒๕
กรัม
Potassium chloride  ๐.๓๗๕
กรัม
Glucose, anhydrous  ๓.๓๗๕
กรัม
สรรพคุณ  ทดแทนการเสียน้ำในรายที่มีอาการท้องร่วง
หรือในรายที่มีอาเจียนมาก ๆ และป้องกันการช็อคเนื่องจากการที่ร่างกายขาดน้ำ
วิธีใช้ เทผงยาทั้งซองละลายในน้ำสะอาด
เช่น น้ำต้มสุกที่เย็นแล้ว ประมาณ ๒๕๐ มิลลิลิตร (๑ แก้ว) ให้ดื่มมาก ๆ
เมื่อเริ่มมีอาการท้องร่วง ถ้าถ่ายบ่อยให้ดื่มบ่อยครั้งขึ้น
ถ้าอาเจียนด้วยให้ดื่มทีละน้อยแต่บ่อยครั้ง
ขนาดการใช้ เด็กอายุมากกว่า ๒ ปี - ผู้ใหญ่
ให้ดื่มสารละลายเกลือแร่ประมาณ ๑ แก้ว (๒๕๐ มิลลิลิตร) ต่อการถ่ายอุจจาระ ๑ ครั้ง
หรือตามความกระหายของผู้ป่วย
เด็กอ่อน -
เด็กอายุ ๒ ปี ให้ดื่มทีละน้อยสลับกับน้ำเปล่าประมาณวันละ ๔ ซอง
หรือมากพอที่คนไข้ต้องการและดื่มต่อไปจนกว่าอาการจะดีขึ้น
คำเตือน  ๑)
ผู้ที่เป็นโรคหัวใจหรือโรคไต ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้
๒) ถ้าผู้ป่วยยังมีอาการอาเจียนมาก
เหงื่อออกมาก ตัวเย็น ความรู้สึก
เปลี่ยนแปลงไป หรือหมดสติ
ควรนำผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลโดยด่วน
การเก็บรักษา  ๑) เก็บในที่แห้ง และป้องกันไม่ให้ถูกแสงแดด
๒) ยาที่ละลายน้ำแล้วเกิน ๒๔ ชั่วโมง
ไม่ควรใช้
ขนาดบรรจุ  ๑ ซองสำหรับผสมน้ำ ๒๕๐ มิลลิลิตร

ข้อ ๓ ให้แก้ไขขนาดบรรจุใน
(๑๐.๒) (๑๒.๓) (๑๒.๔) (๑๒.๕) (๑๒.๖) และ (๑๕.๕) ของข้อ ๒
แห่งประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ยาสามัญประจำบ้านแผนปัจจุบัน ฉบับลงวันที่ ๒๘
มีนาคม พ.ศ. ๒๕๔๒ เป็นดังนี้
(๑๐.๒) ยาล้างตา
ขนาดบรรจุ  ขวดละไม่เกิน
๒๔๐ มิลลิลิตร
(๑๒.๓) ยาใส่แผลโพวิโดน - ไอโอดีน
ขนาดบรรจุ  ขวดละไม่เกิน
๑๒๐ มิลลิลิตร
(๑๒.๔) ยาไอโซโพลพิล แอลกอฮอล์
ขนาดบรรจุ  ขวดละไม่เกิน
๔๕๐ มิลลิลิตร
(๑๒.๕) ยาเอทิล แอลกอฮอล์
ขนาดบรรจุ  ขวดละไม่เกิน
๔๕๐ มิลลิลิตร
(๑๒.๖) น้ำเกลือล้างแผล
ขนาดบรรจุ  ขวดละไม่เกิน
๑ ลิตร
(๑๕.๕) ยาทาแก้ผดผื่นคัน คาลาไมน์
ขนาดบรรจุ  ขวดละไม่เกิน ๑๘๐
มิลลิลิตร

ข้อ ๔[๑] ประกาศฉบับนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป


ประกาศ
ณ วันที่ ๒๖ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๕
วิทยา บุรณศิริ
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข









ปริยานุช/ผู้จัดทำ
๘ พฤษภาคม ๒๕๕๕

ณัฐพร/ผู้ตรวจ
๘ พฤษภาคม ๒๕๕๕

















































[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๙/ตอนพิเศษ ๗๔ ง/หน้า ๒๐/๒ พฤษภาคม ๒๕๕๕