กฎสำนักนายกรัฐมนตรี
กฎสำนักนายกรัฐมนตรี
ฉบับที่
๔๐ (พ.ศ. ๒๔๙๓)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบ
ข้าราชการฝ่ายพลเรือน
พุทธศักราช
๒๔๗๘
(ว่าด้วยเครื่องแบบเจ้าพนักงานบางตำแหน่งในกรมสรรพสามิต)
-------------------

 อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๗ แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการ
ฝ่ายพลเรือน
พุทธศักราช ๒๔๗๘ นายกรัฐมนตรีออกกฎไว้ ดั่งต่อไปนี้
 ข้อ
๑ ให้ยกเลิกกฎสำนักนายกรัฐมนตรีออกตามความในมาตรา ๗ แห่งพระราช
บัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน พุทธศักราช ๒๔๗๘
(ฉะบับที่ ๑๒)

  หมวด ๑
 
ชะนิดของเครื่องแบบ
  ------------------

 ข้อ
๒ เครื่องแบบเจ้าพนักงานสรรพสามิตต์ที่ทำหน้าที่นายตรวจสรรพสามิตต์ให้มี 
๒ ชะนิด คือ
 (๑)
เครื่องแบบปกติ
 (๒)
เครื่องแบบลำลอง
 ข้อ
๓ เครื่องแบบปกติ ประกอบด้วย
 (๑)
หมวกทรงหม้อตาลกากี กะบังหน้าหนังมันดำมีสายรัดคางหนังดำ กว้าง ๑ 
เซ็นติเมตร
มีดุมโลหะสีเงินติดข้างหมวกสำหรับติดสายรัดคางข้างละ ๑ ดุม
ที่ด้านหน้าหมวกติด
ตราทำด้วยโลหะสีเงินดุนเป็นรูปนกวายุภักษ์ใต้รูปนกมีอักษรปรุว่า
"สรรพสามิตต์" รอบนอกเป็น
รูปลวดลายบัวกนก
เบื้องบนมีอุณณาโลมเปล่งรัศมีขนาดรอบนอกของตรากว้าง ๖ เซ็นติเมตร สูง 
๗ เซ็นติเมตร
 หมวกกันแดดกากีแบบราชการ
สายรัดคางสีน้ำตาลและมีตราโลหะติดที่หน้า
หมวกเช่นเดียวกับหมวกทรงหม้อตาล
 หมวกหนีบกากี
ด้านหน้ามีดุมทำด้วยโลหะเงินดุนเป็นรูปนกวายุภักษ์ขนาดเล็ก 
๒ ดุม ติดซ้อนกัน
และติดตราหน้าหมวกอย่างเดียวกับหมวกทรงหม้อตาล แต่ขนาดย่อมกว่า 
ที่ด้านขวาเหนือขอบหมวกห่างจากมุมพับด้านหน้าหมวกประมาณ ๑
เซ็นติเมตร
 (๒)
เสื้อ ผ้าหรือสักหลาด หรือเชิ้ดกากีแบบราชการ แต่ให้มีกะเป๋าเย็บติดภาย
นอก เป็นกะเป๋าบนและล่างอย่างละ ๒ กะเป๋า
กะเป๋าบนมีใบปกรูปมนชายกลางแหลม มีแถบติด
ตรงกึ่งกลางกะเป๋าทางดิ่ง กะเป๋าล่างเป็นย่ามใบปกรูปตัด
ที่ปากกะเป๋าทั้ง ๔ ติดดุมสำหรับติดกับ
ใบปกกะเป๋าละ ๑ ดุม
มีอินทรธนูสีเดียวกับเสื้อเย็บเป็นรูปสี่เหลี่ยมเรียวจากด้านไหล่ไปทางคออยู่
เหนือบ่าทั้ง ๒ ข้าง ด้านทางไหล่กว้าง๓.๕เซ็นติเมตร
ด้านทางคอกว้าง๒.๕เซ็นติเมตร ปลายมน
ขัดดุม
 เสื้อเชิ้ดแขนยาวข้อมือรวบหรือแขนสั้นกากีคอปก
มีกะเป๋าเย็บติดภายนอก
ตอนอกเสื้อทั้งสองข้าง ๆ ละกะเป๋า มีใบปกรูปมนชายกลางแหลม
มีแถบเย็บติดตรงกึ่งกลางตาม
ทางดิ่ง ที่ปากกะเป๋าทั้งสองติดดุมข้างละ ๑ ดุม
สำหรับติดกับใบปกกะเป๋า กับมีอินทรธนูสีเดียว
กับเสื้อเย็บเป็นรูปสี่เหลี่ยมเรียวจากด้านไหล่ไปทางคออยู่เหนือบ่าทั้งสองข้างด้านทางไหล่
กว้าง๑.๕ เซ็นติเมตร ด้านทางคอกว้าง ๒.๕ เซ็นติเมตร
ปลายมนขัดดุมโดยวิธีเจาะเสื้อสอดก้าน
ดุมลงไปติดภายในเสื้อ
 (๓)
ดุมทำด้วยโลหะสีเงินดุนเป็นรูปนกวายุภักษ์ดุมที่ติดหน้าอกเสื้อขนาดเส้นผ่า
ศูนย์กลาง ๑.๙ เซ็นติเมตร นอกนั้นขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๑.๖
เซ็นติเมตร
 (๔)
กางเกง ผ้าหรือสักหลาดหรือเสิตกากีขายาวพับปลายขาหรือขาสั้นเพียง
เสมอเข่า
 กางเกงสั้นให้ใช้ได้ฉะเพาะในเวลาออกตรวจหรือไปทำการจับกุมผู้กระทำผิดตาม
ท้องถิ่น
 (๕)
รองเท้าหนังหุ้มข้อ หรือหุ้มส้นดำหรือสีน้ำตาลพร้อมด้วยถุงสีเดียวกัน
 ถ้าใช้กางเกงขาสั้น
ให้ใช้ผ้าพันแข้งหรือถุงยาว (ถุงกิฬาไม่มีลาย) สีน้ำตาล และ
รองเท้าชะนิดหุ้มข้อสีน้ำตาล
 (๖)
เข็มขัด ทำด้วยหนังสีน้ำตาลกว้าง ๕ เซ็นติเมตรใช้หัวโลหะสีเงินรูปสี่เหลี่ยม
ผืนผ้าชะนิดหัวกลัด และมีดุมโลหะสีเงินขนาดเล็ก ๓ ดุม
ติดกึ่งกลางเรียงกันไปตามทางยาวของ
เข็มขัด
 ข้อ
๔ เครื่องแบบลำลอง ประกอบด้วย
 (๑)
หมวกทรงหม้อตาล หรือหมวกกันแดดขาวแบบราชการ มีสิ่งประกอบเช่น
เดียวกับเครื่องแบบปกติเว้นแต่สายรัดคางให้เป็นไหมสีเงิน
 (๒)
เสื้อ ผ้าหรือสักหลาดหรือเสิตขาว แบบราชการมีดุมที่หน้าอก ๕ ดุม มีสิ่ง
ประกอบเสื้อเช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติ
 (๓)
กางเกงผ้าหรือสักหลาดหรือเสิตขาว แบบราชการขายาวพับปลายขา
 (๔)
รองเท้าหนังดำหุ้มข้อหรือหุ้มส้น ถุงเท้าสีเดียวกับรองเท้า

  หมวด ๒
  เครื่องหมายชั้นหรือตำแหน่ง
 -------------------

 ข้อ
๕. ให้มีเครื่องหมายสำหรับประดับบนอินทรธนู ๒ ชะนิด คือ
 (ก)
บั้ง ทำด้วยโลหะสีเงินเป็นรูปบั้งขนาดกว้าง ๓ มิลลิเมตร ขาของบั้งยาว 
๑.๕๐ เซ็นติเมตรหักเป็นมุม ๑๓๐ องศา
ประดับบนอินทรธนูตามขวาง มุมบั้งหันสู่ไหล่ ห่างจาก
ตะเข็บไหล่ ๓มิลลิเมตร
ให้ติดเรียงกันไปตามทางยาวของอินทรธนู เว้นระยะช่องระหว่างบั้ง ๓ 
มิลลิเมตร
 (ข)
ดาวทำด้วยโลหะสีเงินรูป ๕ แฉก ประดับอินทรธนูห่างจากตะเข็บไหล่ ๓ 
มิลลิเมตร ติดเรียงกันไปตามทางด้านยาวของอินทรธนู
 ให้ประดับเครื่องหมายตามชั้นและตำแหน่งดังต่อไปนี้
 (๑)
นายตรวจสรรพสามิตต์ชั้นจัตวา ได้รับเงินเดือนต่ำกว่า ๕๐ บาท ประดับ 
๑ บั้ง
 (๒)
นายตรวจสรรพสามิตต์ชั้นจัตวา ได้รับเงินเดือนตั้งแต่ ๕๐ บาทขึ้นไป แต่
ไม่ถึง ๙๐ บาทประดับ ๒ บั้ง
 (๓)
นายตรวจสรรพสามิตต์ชั้นจัตวา ได้รับเงินเดือนตั้งแต่ ๙๐ บาท ขึ้นไปถึง 
๑๒๐ บาทประดับ ๓ บั้ง
 (๔)
นายตรวจสรรพสามิตต์ชั้นตรีหรือผู้ช่วยสรรพสามิตต์จังหวัด ประดับ ๑ ดาว
 (๕)
สรรพสามิตต์จังหวัด
 หัวหน้าแผนกสืบสวน
 หัวหน้านายตรวจสรรพสามิตต์
 ผู้ช่วยข้าหลวงตรวจการสรรพสามิตต์
ประดับ ๒ ดาว
 (๖)
ข้าหลวงตรวจการสรรพสามิตต์
 หัวหน้ากองปราบปราม
 หัวหน้ากองการสุรา
 หัวหน้ากองการฝิ่น
 หัวหน้ากองการสามิตต์
 หัวหน้ากองการยาสูบ
ประดับ ๓ ดาว

  หมวด ๓
 
เครื่องหมายสังกัด
  ---------------

 ข้อ
๖. เครื่องหมายสังกัด ใช้ติดที่อินทรธนูเหนือบั้งและดาว โดยทำด้วยโลหะ
สีเงินเป็นรูปพระเกี้ยวรัศมี มีอักษรย่อนามจังหวัดที่สังกัด
ดังต่อไปนี้
 กระบี่ ใช้
ก.ร.
 กาญจนบุรี ใช้
ก.ญ.
 กาฬสินธุ์ ใช้
ก.ส.
 กำแพงเพ็ชร ใช้
ก.พ.
 ขอนแก่น ใช้
ข.ก.
 จันทบุรี ใช้
จ.บ.
 ฉะเชิงเทรา ใช้
ฉ.ซ.
 ชลบุรี  ใช้
ช.ล.
 ชุมพร ใช้
ช.พ.
 ชัยนาท ใช้
ช.น.
 ชัยภูมิ ใช้
ช.ย.
 เชียงใหม่ ใช้
ช.ม.
 เชียงราย ใช้
ช.ร.
 ตาก ใช้
ต.ก.
 ตราด ใช้
ต.ด.
 ตรัง ใช้
ต.ง.
 นครนายก ใช้
น.ย.
 นครปฐม ใช้
น.ฐ.
 นครพนม ใช้
น.พ.
 นครราชสีมา ใช้
น.ม.
 นครศรีธรรมราช ใช้
น.ศ.
 นครสวรรค์ ใช้
น.ว.
 นราธิวาส ใช้
น.ธ.
 นนทบุรี ใช้
น.บ.
 น่าน ใช้
น.น.
 หนองคาย ใช้
น.ค.
 บุรีรัมย์ ใช้
บ.ร.
 ปทุมธานี ใช้
ป.ท.
 ประจวบคีรีขันธ์ ใช้
ป.ข.
 ปราจีนบุรี ใช้
ป.จ.
  ปัตตานี ใช้
ป.น.
 พระนครและธนบุรี ใช้
ก.ท.
 พระนครศรีอยุธยา ใช้
อ.ย.
 พิจิตร ใช้
พ.จ.
 พิษณุโลก ใช้
พ.ล.
 เพ็ชรบุรี ใช้
พ.บ.
 เพ็ชรบูรณ์ ใช้
พ.ณ.
 แพร่ ใช้
พ.ร.
 พังงา ใช้
พ.ง.
 พัทลุง ใช้
พ.ท.
 ภูเก็ต ใช้
ภ.ก.
 มหาสารคาม ใช้
ม.ค.
 แม่ฮ่องสอน ใช้
ม.ส.
 ยะลา ใช้
ย.ล.
 ระนอง ใช้
ร.น.
 ระยอง ใช้
ร.ย.
 ราชบุรี ใช้
ร.บ.
 ร้อยเอ็ด ใช้
ร.อ.
 ลพบุรี ใช้
ล.บ.
 ลำปาง ใช้
ล.ป.
 ลำพูน ใช้
ล.พ.
 เลย ใช้
ล.ย.
 ศรีษะเกษ ใช้
ศ.ก.
 สกลนคร ใช้
ส.ก.
 สตูล ใช้
ส.ต.
 สระบุรี ใช้
ส.ร.
 สมุทรปราการ ใช้
ส.ป.
 สมุทรสาคร ใช้
ส.ค.
 สมุทรสงคราม ใช้
ส.ส.
 สุรินทร์ ใช้
ส.ท.
 สุโขทัย ใช้
ข.ท.
 สุพรรณบุรี ใช้
ส.พ.
 สุราษฎร์ธานี ใช้
ส.น.
 สงขลา ใช้
ส.ข.
 สิงห์บุรี ใช้
ส.ห.
 อ่างทอง ใช้
อ.ง.
 อุดรธานี ใช้
อ.ร.
 อุตรดิตถ์ ใช้
อ.ด.
 อุทัยธานี ใช้
อ.ท.
 อุบลราชธานี ใช้
อ.บ.

  หมวด
๔
  เบ็ดเตล็ด
  --------------

 ข้อ
๗. ให้กรมสรรพสามิตต์จัดทำรูปเครื่องแบบตามกฎนี้ไว้เป็นตัวอย่าง

 ให้ไว้
ณ วันที่ ๘ ธันวาคม พ.ศ. ๒๔๙๒
 
จอมพล ป. พิบูลสงคราม
  นายกรัฐมนตรี

[รก.๒๔๙๓/๑/๓พ./๑ มกราคม ๒๔๙๓]