ระเบียบกรมการปกครอง
ระเบียบกรมการปกครอง
ว่าด้วยการจัดทำบัตรประจำตัวประชาชน
(ฉบับที่ ๒)
พ.ศ. ๒๕๕๕
 

อาศัยอำนาจตามความในข้อ ๖ ของกฎกระทรวง (ฉบับที่ ๑๘) พ.ศ. ๒๕๔๒
แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง (ฉบับที่ ๒๔) พ.ศ. ๒๕๕๕ ซึ่งออกตามความในมาตรา ๘
แห่งพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวประชาชน พ.ศ. ๒๕๒๖
แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวประชาชน (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๕๔
กำหนดให้กรมการปกครองออกระเบียบกำหนดประเภทของหลักฐานในการขอมีบัตร ขอมีบัตรใหม่หรือขอเปลี่ยนบัตร
ประกอบกับกฎกระทรวงได้มีการปรับปรุงรายละเอียดขั้นตอนการปฏิบัติงานบัตรประจำตัวประชาชนให้เป็นไปในแนวทางเดียวกันและให้สอดคล้องกับสภาวะในปัจจุบัน
จึงแก้ไขเพิ่มเติมระเบียบกรมการปกครอง ว่าด้วยการจัดทำบัตรประจำตัวประชาชน พ.ศ.
๒๕๕๔ เพื่อให้ถือเป็นแนวทางปฏิบัติ ดังนี้

ข้อ ๑ ระเบียบนี้เรียกว่า
ระเบียบกรมการปกครอง ว่าด้วยการจัดทำบัตรประจำตัวประชาชน (ฉบับที่ ๒) พ.ศ.
๒๕๕๕

ข้อ ๒[๑] ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา
เป็นต้นไป

ข้อ ๓ ให้ยกเลิกความ
ในข้อ ๔ แห่งระเบียบกรมการปกครอง ว่าด้วยการจัดทำบัตรประจำตัวประชาชน พ.ศ. ๒๕๕๔
และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
ข้อ ๔ ในระเบียบนี้
ผู้ขอมีบัตร หมายความว่า
ผู้ขอมีบัตร ขอมีบัตรใหม่หรือขอเปลี่ยนบัตรประจำตัวประชาชน
ผู้ถือบัตร หมายความว่า
ผู้ที่มีชื่อตัว ชื่อสกุลและรายการบุคคลปรากฏในบัตรประจำตัวประชาชน
ผู้มีส่วนได้เสียโดยตรง หมายความรวมถึง
คู่สมรส บุพการี และผู้สืบสันดานของผู้ถือบัตร
บุคคลซึ่งมีหน้าที่ยื่นคำขอมีบัตรแทน หมายความว่า บิดา มารดา ผู้ปกครองหรือบุคคลซึ่งรับดูแลผู้นั้นอยู่
บุคคลผู้น่าเชื่อถือ หมายความว่า
บุคคลใด ๆ ซึ่งมีภูมิลำเนาที่อยู่แน่นอน มีอาชีพมั่นคง และมีความรู้จักคุ้นเคยกับผู้ขอมีบัตรเป็นอย่างดี
อาจเกี่ยวข้องเป็นญาติกันหรือไม่ก็ได้
ข้อมูลเกี่ยวกับบัตร หมายความว่า
(๑) รายการและภาพผู้ถือบัตรที่ปรากฏอยู่บนบัตร
(๒) ข้อมูลตามที่ปรากฏในแบบ บ.ป.๑
(๓) คู่ฉบับใบรับหรือคู่ฉบับใบแทนใบรับ
(๔) ลายพิมพ์นิ้วมือของผู้ถือบัตร
สำนักงานทะเบียนบัตรประจำตัวประชาชน หมายความว่า ส่วนบัตรประจำตัวประชาชน สำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง
และให้หมายความรวมถึงจังหวัด กรุงเทพมหานคร และกระทรวงการต่างประเทศ
จังหวัด หมายความรวมถึง
กรุงเทพมหานคร หรือกระทรวงการต่างประเทศ แล้วแต่กรณี
อำเภอ หมายความรวมถึง
กิ่งอำเภอ เขต เทศบาล เมืองพัทยา องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่มีกฎหมายจัดตั้งให้มีหน้าที่ทำบัตร
หน่วยบริการจัดทำบัตรเคลื่อนที่ของกรมการปกครอง และสถานเอกอัครราชทูต
สถานกงสุลใหญ่ และส่วนราชการของกระทรวงการต่างประเทศ ที่เรียกชื่ออย่างอื่น ซึ่งกระทรวงการต่างประเทศมอบหมายให้ปฏิบัติหน้าที่ด้านกงสุล
ตามที่กระทรวงมหาดไทยประกาศกำหนด
นายอำเภอ หมายความรวมถึง
ปลัดอำเภอผู้เป็นหัวหน้าประจำกิ่งอำเภอ ผู้อำนวยการเขต ปลัดเทศบาล
หัวหน้าสำนักปลัดเมืองพัทยา และพนักงานส่วนท้องถิ่น
ตามชื่อเรียกตำแหน่งขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ระบุให้เป็นหัวหน้าพนักงานส่วนท้องถิ่นที่เรียกชื่อตำแหน่งขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอื่นที่มีกฎหมายจัดตั้ง
เอกอัครราชทูต กงสุลใหญ่
หรือหัวหน้าสำนักงานของส่วนราชการของกระทรวงการต่างประเทศที่เรียกชื่ออย่างอื่น
ซึ่งกระทรวงการต่างประเทศมอบหมายให้ปฏิบัติหน้าที่ด้านกงสุล

ข้อ ๔ ให้ยกเลิกความในข้อ
๑๐ ของระเบียบกรมการปกครอง ว่าด้วยการจัดทำบัตรประจำตัวประชาชน พ.ศ. ๒๕๕๔
และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
ข้อ ๑๐ ผู้ขอมีบัตร
ให้ยื่นคำขอตาม แบบ บ.ป.๑
พร้อมแนบหลักฐานประกอบคำขอตามที่กำหนดในระเบียบนี้ยื่นต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ณ
ที่ว่าการอำเภอหรือกิ่งอำเภอ หรือสำนักงานเขต สำนักทะเบียนสาขา
ตามกฎหมายว่าด้วยการทะเบียนราษฎร สำนักงานเทศบาล ศาลาว่าการเมืองพัทยา สำนักงานหรือที่ทำการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่เจ้าหน้าที่ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนั้นได้รับการแต่งตั้งเป็นพนักงานเจ้าหน้าที่ตามกฎหมายว่าด้วยบัตรประจำตัวประชาชน
สำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง
หน่วยบริการจัดทำบัตรเคลื่อนที่ของกรมการปกครอง สถานที่อื่นที่รัฐมนตรีประกาศกำหนด
กรณีผู้ขอมีบัตรซึ่งมีถิ่นพำนักอยู่นอกราชอาณาจักรไทย
จะยื่นคำขอได้เฉพาะการขอมีบัตรใหม่หรือขอเปลี่ยนบัตร ณ สถานเอกอัครราชทูต
สถานกงสุลใหญ่ และส่วนราชการของกระทรวงการต่างประเทศ ที่เรียกชื่ออย่างอื่น
ซึ่งกระทรวงการต่างประเทศมอบหมายให้ปฏิบัติหน้าที่ด้านกงสุลตามที่กระทรวงมหาดไทยประกาศกำหนด

ข้อ ๕ ให้ยกเลิกความในข้อ ๓๖ ข้อ ๓๗ และข้อ ๓๘
ของระเบียบกรมการปกครอง ว่าด้วยการจัดทำบัตรประจำตัวประชาชน พ.ศ. ๒๕๕๔
และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
ข้อ ๓๖ ผู้มีส่วนได้เสียโดยตรงจะขอตรวจหลักฐาน
รายการ
หรือข้อมูลเกี่ยวกับบัตรหรือจะขอให้พนักงานเจ้าหน้าที่ถ่ายเอกสารหรือคัดและรับรองสำเนาข้อมูลดังกล่าว
ให้ยื่นคำขอต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ในวันเวลาราชการ ณ สถานที่ ดังต่อไปนี้
(๑) สำนักบริการที่ ๑ สำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง
ตั้งอยู่ที่วังไชยา ถนนนครสวรรค์ เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร และสำนักบริการที่ ๒
สำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง ตั้งอยู่ที่อาคารกรมการปกครอง คลอง ๙
ถนนลำลูกกา จังหวัดปทุมธานี
(๒) ที่ทำการปกครองจังหวัด ทุกจังหวัด
(๓) สำนักงานปกครองและทะเบียน สำนักปลัดกรุงเทพมหานคร
(๔) ที่ว่าการอำเภอหรือกิ่งอำเภอ และสำนักงานเขตทุกแห่ง
(๕) ศาลาว่าการเมืองพัทยา
(๖)
สำนักงานหรือที่ทำการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่เจ้าหน้าที่ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนั้นได้รับการแต่งตั้งเป็นพนักงานเจ้าหน้าที่ตามกฎหมายว่าด้วยบัตรประจำตัวประชาชน
(๗) สถานที่อื่นที่กระทรวงมหาดไทยประกาศกำหนด
ข้อ ๓๗ การยื่นคำขอตามข้อ ๓๖
ให้ผู้มีส่วนได้เสียโดยตรงแสดงบัตรของตน หรือในกรณีที่ไม่มีบัตร
ให้ผู้นั้นแสดงเอกสารหรือหลักฐานอื่นใดที่มีกฎหมายรับรองซึ่งต้องมีรูปถ่ายและสามารถแสดงตนได้รวมทั้งแสดงหลักฐานการเป็นผู้มีส่วนได้เสียโดยตรง
ในกรณีผู้รับมอบอำนาจจากผู้มีส่วนได้เสียโดยตรงเป็นผู้ยื่นคำขอ
นอกจากต้องแสดงหลักฐานตามวรรคหนึ่งแล้ว
ให้ผู้รับมอบอำนาจแสดงบัตรของตนและเอกสารการมอบอำนาจประกอบด้วย
ในกรณีที่พนักงานเจ้าหน้าที่เห็นว่าหลักฐานหรือเอกสารตามวรรคหนึ่งและวรรคสองยังไม่มีความชัดเจนเพียงพอ
จะสอบสวนพยานบุคคลที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติมเพื่อให้ปรากฏข้อเท็จจริงจนชัดแจ้งว่าเป็นผู้มีส่วนได้เสียโดยตรงก็ได้
หากพนักงานเจ้าหน้าที่เห็นว่าผู้ยื่นคำขอไม่เป็นผู้มีส่วนได้เสียโดยตรง
ให้แจ้งคำสั่งและเหตุผลที่ไม่อนุญาตให้ผู้ยื่นคำขอทราบ
โดยแจ้งให้ทราบถึงสิทธิการอุทธรณ์คำสั่งดังกล่าวตามกฎหมายว่าด้วยวิธีปฏิบัติราชการทางปกครองด้วย
ข้อ ๓๘ คำขอตามระเบียบนี้ให้เป็นไปตามแบบคำขอตามประกาศกรมการปกครอง
เรื่อง กำหนดแบบคำขอตรวจหลักฐาน รายการ หรือข้อมูลเกี่ยวกับบัตรประจำตัวประชาชน

ข้อ ๖ ให้เพิ่มความดังต่อไปนี้เป็นวรรคห้าของข้อ
๔๐ ของระเบียบกรมการปกครอง ว่าด้วยการจัดทำบัตรประจำตัวประชาชน พ.ศ. ๒๕๕๔
กรณีการจัดทำบัตรประจำตัวประชาชนนอกราชอาณาจักรให้กระทรวงการต่างประเทศเบิกแบบพิมพ์ข้างต้นจากสำนักบริหารการทะเบียน
กรมการปกครอง เพื่อดำเนินการเบิกจ่ายให้กับสถานเอกอัครราชทูต สถานกงสุลใหญ่
หรือส่วนราชการของกระทรวงการต่างประเทศที่เรียกชื่ออย่างอื่น ซึ่งกระทรวงการต่างประเทศมอบหมายให้ปฏิบัติหน้าที่ด้านกงสุลตามที่กระทรวงมหาดไทยประกาศกำหนด

ข้อ ๗ ให้ยกเลิกความในข้อ ๔๗ และข้อ ๔๘
ของระเบียบกรมการปกครอง ว่าด้วยการจัดทำบัตรประจำตัวประชาชน พ.ศ. ๒๕๕๔
และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
ข้อ ๔๗ ในเดือนกุมภาพันธ์ของทุกปี
ให้พนักงานเจ้าหน้าที่สำรวจเอกสารเกี่ยวกับบัตรที่ครบกำหนดอายุการเก็บในปีนั้น
แล้วทำบัญชีเอกสารเกี่ยวกับบัตรที่ขอทำลายตามแบบ บ.ป.๖ เสนอผู้ว่าราชการจังหวัด
หรือปลัดกรุงเทพมหานคร หรือปลัดกระทรวงการต่างประเทศ แล้วแต่กรณี เพื่อพิจารณาอนุมัติหรือไม่อนุมัติในกรณีมีเหตุจำเป็นอื่น
ข้อ ๔๘ ให้ผู้ว่าราชการจังหวัด
หรือปลัดกรุงเทพมหานคร หรือปลัดกระทรวงการต่างประเทศ แล้วแต่กรณี แต่งตั้งคณะกรรมการทำลายเอกสารเกี่ยวกับบัตร
ประกอบด้วยพนักงานเจ้าหน้าที่เป็นประธานกรรมการ
และกรรมการอีกไม่น้อยกว่าสองคนโดยแต่งตั้งจากข้าราชการตั้งแต่ระดับชำนาญงานขึ้นไปหรือตั้งแต่ระดับ
๓ หรือเทียบเท่าขึ้นไป ให้มีหน้าที่ควบคุมการทำลายเอกสารเกี่ยวกับบัตร ซึ่งผู้มีอำนาจอนุมัติให้ทำลายได้แล้ว
และรายงานผลต่อผู้มีอำนาจอนุมัติ

ข้อ ๘ ให้ยกเลิกความในข้อ
๕๒ ของระเบียบกรมการปกครอง ว่าด้วยการจัดทำบัตรประจำตัวประชาชน พ.ศ. ๒๕๕๔
และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
ข้อ ๕๒ แบบพิมพ์ที่ใช้ปฏิบัติงานบัตรประจำตัวประชาชน
ทุกประเภทให้อำเภอเบิกจากศูนย์บริหารภาค สาขาจังหวัด
สำหรับการจัดทำบัตรประจำตัวประชาชนนอกราชอาณาจักรให้กระทรวงการต่างประเทศเบิกจากสำนักบริหารการทะเบียน
กรมการปกครอง เพื่อดำเนินการเบิกจ่ายให้กับสถานเอกอัครราชทูต สถานกงสุลใหญ่
หรือส่วนราชการของกระทรวงการต่างประเทศที่เรียกชื่ออย่างอื่น ซึ่งกระทรวงการต่างประเทศมอบหมายให้ปฏิบัติหน้าที่ด้านกงสุลตามที่กระทรวงมหาดไทยประกาศกำหนด


ประกาศ
ณ วันที่ ๒๗ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๕
สุกิจ เจริญรัตนกุล
อธิบดีกรมการปกครอง









ปริยานุช/ผู้จัดทำ
๕ พฤศจิกายน
๒๕๕๕

ปณตภร/ผู้ตรวจ
๑๕ พฤศจิกายน
๒๕๕๕

















































[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๙/ตอนพิเศษ ๑๖๖ ง/หน้า ๑/๓๑ ตุลาคม ๒๕๕๕