ข้อบังคับกระทรวงการคลัง
ข้อบังคับกระทรวงการคลัง
ว่าด้วยการหักรายรับจ่ายขาดและการถอนคืนเงินรายรับ
พ.ศ. ๒๕๕๐
 

โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงข้อบังคับว่าด้วยการอนุญาตให้หัวหน้าส่วนราชการ
หักรายจ่ายจากเงินที่จะต้องส่ง พ.ศ. ๒๔๙๘
และระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการหักรายรับจ่ายขาดและการถอนคืนเงินรายรับ พ.ศ.
๒๕๔๕ เพื่อให้การหักรายรับจ่ายขาดและการถอนคืนเงินรายรับมีความคล่องตัว
เหมาะสมกับสภาวการณ์ปัจจุบัน
และสอดคล้องกับการปฏิบัติงานด้านการเงินการคลังตามระบบการบริหารการเงินการคลังภาครัฐด้วยระบบอิเล็กทรอนิกส์
(Government Fiscal Management Information System)

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๔ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติเงินคงคลัง พ.ศ. ๒๔๙๑
ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติเงินคงคลัง (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๔๙๕
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ออกข้อบังคับไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ
๑ ข้อบังคับนี้เรียกว่า ข้อบังคับกระทรวงการคลังว่าด้วยการหักรายรับจ่ายขาด
และการถอนคืนเงินรายรับ พ.ศ. ๒๕๕๐

ข้อ
๒[๑]
ข้อบังคับนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ
๓ ให้ยกเลิก
(๑)
ข้อบังคับว่าด้วยการอนุญาตให้หัวหน้าส่วนราชการหักรายจ่ายจากเงินที่จะต้องส่ง พ.ศ.
๒๔๙๘
(๒)
ข้อบังคับว่าด้วยการอนุญาตให้หัวหน้าส่วนราชการหักรายจ่ายจากเงินที่จะต้องส่ง (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๑๐
(๓)
ระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการหักรายรับจ่ายขาดและการถอนคืนเงินรายรับ พ.ศ. ๒๕๔๕
(๔)
ระเบียบกรมบัญชีกลางว่าด้วยวิธีปฏิบัติเกี่ยวกับการหักรายรับจ่ายขาด
และการถอนคืนเงินรายรับ พ.ศ. ๒๕๔๕
บรรดาข้อบังคับ
ระเบียบ
หรือคำสั่งอื่นใดในส่วนที่กำหนดไว้แล้วในข้อบังคับนี้หรือซึ่งขัดหรือแย้งกับข้อบังคับนี้
ให้ใช้ข้อบังคับนี้แทน

ข้อ
๔ ในข้อบังคับนี้
ส่วนราชการ หมายความว่า
ส่วนราชการตามกฎหมายว่าด้วยวิธีการงบประมาณ
และให้หมายความรวมถึงส่วนราชการประจำจังหวัดด้วย
คลัง หมายความว่า บัญชีเงินคงคลังบัญชีที่ ๑
การหักรายรับจ่ายขาด หมายความว่า
การหักรายจ่ายจากเงินรายรับที่ต้องนำส่งเข้าบัญชีเงินคงคลังบัญชีที่ ๑
การถอนคืนเงินรายรับ หมายความว่า
การถอนคืนเงินรายรับที่นำส่งเข้าบัญชีเงินคงคลังบัญชีที่ ๑ ไปแล้ว
เพื่อนำมาเบิกจ่ายคืน
ระบบ GFMIS หมายความว่า
ระบบการบริหารการเงินการคลังภาครัฐด้วยระบบอิเล็กทรอนิกส์ (Government Fiscal Management Information System)
ซึ่งปฏิบัติโดยผ่านเครื่องคอมพิวเตอร์โดยตรงหรือผ่านโปรแกรม Excel Loader หรือโปรแกรมอื่นทำนองเดียวกัน
ก่อนนำข้อมูลเข้าเครื่องคอมพิวเตอร์หรือเชื่อมโยงข้อมูลเข้าระบบโดยตรงผ่านเครื่องคอมพิวเตอร์

ข้อ
๕
ให้ปลัดกระทรวงการคลังรักษาการตามข้อบังคับนี้
และให้มีอำนาจวินิจฉัยตีความปัญหาเกี่ยวกับการปฏิบัติตามข้อบังคับนี้

ข้อ
๖ ในกรณีที่ส่วนราชการไม่สามารถปฏิบัติตามข้อใดข้อหนึ่งในข้อบังคับนี้ได้ให้ขอทำความตกลงกับกระทรวงการคลัง

หมวด ๑
การหักรายรับจ่ายขาด
 

ข้อ
๗
รายจ่ายที่สามารถหักจ่ายจากเงินรายรับที่ต้องนำส่งคลัง ได้แก่
(๑) รายจ่ายที่หักนั้นเป็นรายจ่ายที่มีกฎหมายอนุญาตให้จ่ายได้
(๒) รายจ่ายที่จำเป็นต้องจ่ายตามระเบียบที่ได้รับความตกลงจากกระทรวงการคลังเพื่อจ่ายเป็นค่าสินบน
รางวัล หรือค่าใช้จ่ายในการจัดให้ได้มาซึ่งเงินอันพึงต้องชำระให้แก่รัฐบาล
(๓) รายจ่ายที่ต้องจ่ายคืนให้แก่บุคคลใด ๆ
เพราะเป็นเงินอันไม่พึงต้องชำระให้แก่รัฐบาล

ข้อ
๘ การหักรายรับจ่ายขาดของส่วนราชการ
ให้ขอทำความตกลงกับกระทรวงการคลังเว้นแต่
(๑)
การหักเงินรายรับเพื่อจ่ายคืนเงินที่ส่วนราชการนำส่งเกินกว่ารายรับส่งผิดประเภทรายได้หรือส่งซ้ำ
(๒)
การหักเงินรายรับเพื่อจ่ายตามระเบียบที่ได้รับความตกลงจากกระทรวงการคลัง เพื่อจ่ายเป็นค่าสินบน
รางวัล หรือค่าใช้จ่ายในการจัดให้ได้มาซึ่งเงินอันพึงต้องชำระให้แก่รัฐบาล
การหักรายรับจ่ายขาดตามวรรคหนึ่ง
ต้องเป็นเงินรายรับที่ได้รับไว้ในจังหวัดเดียวกัน

ข้อ
๙
รายจ่ายที่ได้รับยกเว้นไม่ต้องทำความตกลงกับกระทรวงการคลังตามข้อ ๘
ให้หัวหน้าส่วนราชการมีอำนาจอนุมัติการหักรายรับจ่ายขาด
เมื่อได้ตรวจสอบความถูกต้องของเอกสารที่เกี่ยวข้องในการรับเงินและการนำเงินส่งคลังแล้ว

ข้อ
๑๐
ให้ส่วนราชการมีอำนาจหักรายรับจ่ายขาดจากเงินรายรับที่ยังมิได้นำส่งคลังนั้นก่อนได้
หากเงินรายรับที่ต้องหักจ่ายได้นำส่งคลังแล้ว ให้หักจ่ายจากเงินรายรับที่ได้รับในประเภทเดียวกันกับเงินรายรับที่นำส่งคลัง

ข้อ
๑๑
ให้ส่วนราชการนำเงินรายรับที่เหลือจากการหักรายรับจ่ายขาดส่งคลัง
โดยวิธีฝากเงินเข้าบัญชีเงินฝากธนาคารตามที่กรมบัญชีกลางหรือสำนักงานคลังจังหวัดกำหนด
แล้วแต่กรณี

ข้อ
๑๒ เมื่อส่วนราชการได้นำเงินส่งคลังโดยวิธีฝากธนาคารตามข้อ
๑๑ แล้ว
ให้นำสำเนาใบนำฝากเงินที่มีเลขอ้างอิงของธนาคารมาดำเนินการบันทึกรายการตามระบบ GFMIS
โดยระบุจำนวนรายได้สุทธิที่ได้รับ และจำนวนรายจ่ายที่หักจากการหักรายรับจ่ายขาด
และจัดเก็บสำเนาใบนำฝากเงินดังกล่าวไว้ที่ส่วนราชการเพื่อเป็นหลักฐานการนำเงินส่งคลัง

หมวด ๒
การถอนคืนเงินรายรับ
 

ข้อ
๑๓ การถอนคืนเงินรายรับของส่วนราชการ
ให้ขอทำความตกลงกับกระทรวงการคลังเว้นแต่
(๑) การถอนคืนเงินค่าขายเอกสารที่ได้รับจากการดำเนินการจัดซื้อจัดจ้าง
ที่มีการยกเลิกการจัดซื้อจัดจ้างในภายหลังเพื่อจ่ายผู้ซื้อเอกสาร
(๒)
การถอนคืนเงินที่ได้รับชดใช้เป็นค่าเสียหายจากการทำละเมิดซึ่งผู้กระทำไม่ต้องรับผิดหรือรับผิดน้อยกว่าที่ได้จ่ายไว้
ตามที่กระทรวงการคลังกำหนด
(๓) การถอนคืนเงินที่ได้รับจากการผิดสัญญาลาศึกษาดูงานไว้เกินความรับผิด

ข้อ
๑๔ การถอนคืนเงินรายรับที่ได้รับยกเว้นไม่ต้องทำความตกลงกับกระทรวงการคลังตามข้อ
๑๓ ให้หัวหน้าส่วนราชการมีอำนาจอนุมัติ
เมื่อได้ตรวจสอบความถูกต้องของเอกสารที่เกี่ยวข้อง
ในการรับเงินและการนำเงินส่งคลังแล้ว

ข้อ
๑๕ การถอนคืนเงินรายรับตามข้อ ๑๓
ให้ส่วนราชการส่งคำขอเบิกเงินที่ตรวจสอบความถูกต้องแล้วให้แก่กรมบัญชีกลางหรือสำนักงานคลังจังหวัด
แล้วแต่กรณี
เพื่อขอเบิกเงินจากคลังเมื่อกรมบัญชีกลางจ่ายเงินเข้าบัญชีเงินฝากธนาคารของส่วนราชการ
และส่วนราชการได้จ่ายให้แก่เจ้าหนี้ของส่วนราชการหรือผู้มีสิทธิรับเงินแล้ว
ให้ส่วนราชการบันทึกรายการจ่ายเงินดังกล่าวตามระบบ GFMIS

ข้อ
๑๖
การถอนคืนเงินรายรับภายในปีงบประมาณที่ได้นำเงินส่งคลัง
ให้ส่วนราชการดำเนินการโดยเบิกจากเงินรายรับประเภทเดียวกับเงินรายรับที่นำส่งคลัง
การถอนคืนเงินรายรับเมื่อพ้นปีงบประมาณที่ได้นำเงินส่งคลังไว้
ให้ส่วนราชการดำเนินการโดยเบิกจากเงินงบประมาณรายจ่ายของปีที่อนุมัติเบิกงบรายจ่ายอื่น
หรืองบรายจ่ายที่กำหนด เพื่อการถอนคืนเงินรายรับ

หมวด ๓
การรายงาน
 

ข้อ
๑๗
เมื่อส่วนราชการได้ดำเนินการหักรายรับจ่ายขาดแล้ว ให้แจ้งกรมบัญชีกลาง
และส่งสำเนาการแจ้งดังกล่าวให้สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินทราบโดยเร็ว
โดยอย่างน้อยต้องมีรายละเอียด ดังนี้
(๑) ประเภท
และจำนวนเงินรายรับที่ต้องหักจ่ายเลขอ้างอิงในสำเนาใบนำฝากเงินของธนาคาร และวัน
เดือน ปี ที่นำเงินส่งคลัง
(๒) ประเภท และจำนวนเงินรายรับในการหักรายรับจ่ายขาด และวัน เดือน ปี
ที่หัก
(๓) เหตุผลในการหักรายรับจ่ายขาด

ข้อ
๑๘
เมื่อส่วนราชการได้ดำเนินการถอนคืนเงินรายรับแล้ว ให้แจ้งกรมบัญชีกลาง
และส่งสำเนาการแจ้งดังกล่าวให้สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินทราบโดยเร็ว
โดยอย่างน้อยต้องมีรายละเอียด ดังนี้
(๑) ประเภท และจำนวนเงินรายรับที่ถอนคืน วัน เดือน ปี ที่ได้รับเงิน
เลขอ้างอิงในสำเนาใบนำฝากเงินของธนาคาร และวัน เดือน ปี ที่นำส่งคลัง
(๒) ประเภท และจำนวนเงินรายรับที่ถอนคืน และรหัสรายได้
(๓)
เงินรายรับที่ถอนคืนนั้นเบิกจากเงินรายได้แผ่นดินหรือเบิกจากเงินงบประมาณรายจ่ายประจำปีใด
(๔) เหตุผลในการถอนคืนเงินรายรับ

บทเฉพาะกาล
 

ข้อ
๑๙
การใดที่ได้ปฏิบัติตามข้อบังคับว่าด้วยการอนุญาตให้หัวหน้าส่วนราชการหักรายจ่ายจากเงินที่จะต้องส่ง
พ.ศ. ๒๔๙๘
และข้อบังคับว่าด้วยการอนุญาตให้หัวหน้าส่วนราชการหักรายจ่ายจากเงินที่จะต้องส่ง
(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๑๐ ก่อนวันที่ข้อบังคับนี้ใช้บังคับ
ให้ถือปฏิบัติตามข้อบังคับดังกล่าวต่อไปจนกว่าการดำเนินการนั้นจะเสร็จสิ้น


ประกาศ ณ วันที่ ๖
ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๕๐
ฉลองภพ สุสังกร์กาญจน์
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง





ก้องเกียรติ/ผู้จัดทำ
๑๙ กันยายน ๒๕๕๑

ชุติมา/ปรับปรุง
๒๕ พฤษภาคม ๒๕๖๑
























[๑] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๔/ตอนพิเศษ ๒๐๕ ง/หน้า ๒๙/๒๘ ธันวาคม ๒๕๕๐