ระเบียบราชการฝ่ายตุลาการ
ระเบียบราชการฝ่ายตุลาการ
ฉบับที่ ๘
เรื่อง การใช้บุคคลเป็นประกันหรือหลักประกันในการปล่อยชั่วคราว[๑]
 

โดยที่ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๑๐
บัญญัติให้ความสะดวกในการปล่อยชั่วคราวผู้ต้องหาหรือจำเลยในคดีอาญาไว้ว่า
ในคดีที่มีอัตราโทษจำคุกอย่างสูงไม่เกินสามปี เช่น
ความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็คฯ
จะปล่อยชั่วคราวโดยไม่ต้องมีประกันเลยก็ได้
และแม้ในความผิดที่มีอัตราโทษจำคุกอย่างสูงเกินสามปีขึ้นไปก็อาจปล่อยชั่วคราวโดยมีประกันแต่ไม่ต้องมีหลักประกันด้วยก็ได้

สำหรับกรณีที่มีการปล่อยชั่วคราวจะต้องมีหลักประกันด้วยนั้น
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๑๔ วรรคสอง
ก็ยังบัญญัติให้ใช้บุคคลเป็นหลักประกันได้ด้วย ซึ่งในการใช้บุคคลเป็นหลักประกันนี้
ได้มีคำแนะนำของประธานศาลฎีกาเกี่ยวกับการปล่อยชั่วคราว พ.ศ. ๒๕๓๑ ข้อ ๑๑
ระบุไว้ว่าควรพิจารณาหลักประกันประเภทนี้ในเมื่อบุคคลนั้นเป็นผู้มีหลักฐาน
ตำแหน่งหน้าที่อาชีพ การงาน ฐานะ หรือชื่อเสียงเป็นที่เชื่อถือได้

เพื่อให้การใช้บุคคลเป็นประกันหรือหลักประกันตามกฎหมายและคำแนะนำของประธานศาลฎีกาดังกล่าวบรรลุผลในทางปฏิบัติได้อย่างจริงจังอันจะเป็นการขยายโอกาสให้ผู้ที่ไม่มีหลักทรัพย์สามารถได้รับการปล่อยชั่วคราวได้ตามหลักการที่ว่า
ผู้ต้องหาและจำเลยทุกคนพึงได้รับอนุญาตให้ปล่อยชั่วคราวเว้นแต่จะมีเหตุจำเป็นที่จะต้องควบคุมหรือขังไว้
ดังนั้น อาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งพระธรรมนูญศาลยุติธรรม มาตรา ๑ วรรคสาม
และโดยอนุมัติรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม
ประธานศาลฎีกาจึงวางระเบียบราชการฝ่ายตุลาการของศาลทั้งหลายไว้ดังนี้

ข้อ ๑
ให้ข้าราชการพลเรือน ระดับ ๓-๕ หรือข้าราชการอื่นที่เทียบเท่า
ทำสัญญาประกันหรือใช้ตนเองเป็นหลักประกันได้ในวงเงินไม่เกินหกหมื่นบาท
ให้ข้าราชการพลเรือน ระดับ ๖-๘
หรือข้าราชการอื่นที่เทียบเท่าทำสัญญาประกันหรือใช้ตนเองเป็นหลักประกันได้ในวงเงินไม่เกินสองแสนบาท
ให้ข้าราชการพลเรือน ระดับ ๙-๑๐
หรือข้าราชการอื่นที่เทียบเท่าทำสัญญาประกันหรือใช้ตนเองเป็นหลักประกันได้ในวงเงินไม่เกินห้าแสนบาท
ให้ข้าราชการพลเรือน ระดับ ๑๑
หรือข้าราชการอื่นที่เทียบเท่าทำสัญญาประกันหรือใช้ตนเองเป็นหลักประกันได้ในวงเงินไม่เกินแปดแสนบาท

ข้อ ๒
ให้พนักงานรัฐวิสาหกิจทำสัญญาประกัน
หรือใช้ตนเองเป็นหลักประกันในทำนองเดียวกับข้าราชการอื่นตามที่ระบุไว้ในข้อ ๑

ข้อ ๓
ให้สมาชิกรัฐสภาและข้าราชการการเมืองทำสัญญาประกันหรือใช้ตนเองเป็นหลักประกันได้ในวงเงินไม่เกินแปดแสนบาท

ข้อ ๓ ทวิ[๒]
ให้ผู้ที่ได้จดทะเบียนและรับในอนุญาตเป็นทนายความมาแล้วเป็นเวลาไม่ถึง ๒ ปี
ทำสัญญาประกันหรือใช้ตนเองเป็นหลักประกันได้เฉพาะตนเองในวงเงินไม่เกินหกหมื่นบาท
ให้ผู้ที่ได้จดทะเบียนและรับใบอนุญาตเป็นทนายความแล้วตั้งแต่
๒ ปีขึ้นไปแต่ ไม่ถึง ๕ ปี
ทำสัญญาประกันหรือใช้ตนเองเป็นหลักประกันได้ในวงเงินไม่เกินหกหมื่นบาท
ให้ผู้ที่ได้จดทะเบียนและรับใบอนุญาตเป็นทนายความมาแล้วตั้งแต่
๕ ปีขึ้นไป แต่ไม่เกิน ๑๕ ปี ทำสัญญาประกันหรือใช้ตนเองเป็นหลักประกันได้ในวงเงินไม่เกินสองแสนบาท
ให้ผู้ที่ได้จดทะเบียนและรับใบอนุญาตเป็นทนายความแล้วตั้งแต่
๑๕ ปีขึ้นไป ทำสัญญาประกันหรือใช้ตนเองเป็นหลักประกันได้ในวงเงินไม่เกินห้าแสนบาท
ผู้ที่ได้จดทะเบียนและรับใบอนุญาตเป็นทนายความตามระยะเวลาที่กำหนดไว้ในวรรคสอง
วรรคสาม และวรรคสี่
อาจทำสัญญาประกันหรือใช้ตนเองเป็นหลักประกันในการขอปล่อยชั่วคราวสำหรับตนเองและบุคคลดังต่อไปนี้เท่านั้น
คือ
(๑) บุพการี
(๒) ผู้สืบสันดาน
(๓) คู่สมรส
(๔) พี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน
(๕) พี่น้องร่วมบิดาหรือร่วมมารดาเดียวกัน
(๖) ปู่ ย่า ตา ยาย
(๗) ลุง ป่า น้า อา
ในขณะที่ยื่นคำขอ
ทนายความผู้ขอทำสัญญาประกันหรือใช้ตนเองเป็นหลักประกันจะต้องไม่อยู่ระหว่างการถูกห้ามทำการเป็นทนายความ
หรือลบชื่อออกจากทะเบียนทนายความ

ข้อ ๔[๓] บุคคลอื่นนอกจากที่ระบุไว้ในข้อ ๑ ถึงข้อ
๓ ทวิ ให้ทำสัญญาประกันหรือใช้ตนเองเป็นหลักประกันได้ในวงเงินตามที่ศาลจะเห็นสมควรเป็นกรณี
ๆ ไป

ข้อ ๕[๔]
ให้ผู้ที่ขอทำสัญญาประกันหรือใช้ตนเองเป็นหลักประกันปฏิบัติดังนี้
๕.๑ ผู้ที่ขอทำสัญญาประกันหรือใช้ตนเองเป็นหลักประกันตามข้อ
๑ ข้อ ๒ หรือข้อ ๓ ต้องเสนอหนังสือรับรองจากต้นสังกัดแสดงสถานะ ระดับ และอัตราเงินเดือน
๕.๒ ผู้ที่ขอทำสัญญาประกันหรือใช้ตนเองเป็นหลักประกันตามข้อ
๓ ทวิ
ต้องเสนอหนังสือรับรองการเป็นทนายความจากสภาทนายความโดยหนังสือดังกล่าวต้องระบุว่าในขณะที่ยื่นคำขอ
ทนายความผู้ขอทำสัญญาประกันหรือใช้ตนเองเป็นหลักประกันไม่อยู่ระหว่างการถูกห้ามทำการเป็นทนายความหรือลบชื่อออกจากทะเบียนทนายความ
หากมีภาระผูกพันในการทำสัญญาประกันหรือใช้ตนเองเป็นหลักประกันรายอื่นอยู่ก็ให้แสดงภาระผูกพันนั้นในหนังสือรับรองจากต้นสังกัด
หรือหนังสือรับรองการเป็นทนายความด้วย แล้วแต่กรณี

ข้อ ๖
ในกรณีที่การใช้บุคคลเป็นประกันหรือหลักประกันตามวงเงินที่กำหนดไว้ในข้อ ๑
ถึงข้อ ๔ แล้ว ยังไม่เป็นการเพียงพอ ให้ใช้บุคคลตาม ๑ถึง ๔
หรือหลักทรัพย์อื่นเป็นหลักประกันเพิ่มเติมได้

ข้อ ๗
ในกรณีจำเป็นต้องมีวิธีการใดเพื่อให้การปฏิบัติตามระเบียบนี้ดำเนินไปได้โดยเรียบร้อย
ให้ปลัดกระทรวงยุติธรรมเป็นผู้กำหนดวิธีการนั้น


ระเบียบนี้วางไว้ ณ วันที่ ๒๒ มกราคม พ.ศ. ๒๕๓๖
ประมาณ ชันซื่อ
ประธานศาลฎีกา
ระเบียบราชการฝ่ายตุลาการฉบับที่ ๑๐ (แก้ไขเพิ่มเติมระเบียบราชการฝ่ายตุลาการ
ฉบับที่ ๘เรื่อง การใช้บุคคลเป็นประกันหรือหลักประกันในการปล่อยชั่วคราว)[๕]



























วิภา/ผู้จัดทำ
๒๓ ตุลาคม ๒๕๕๓
พัสสน/ผู้ตรวจ
๑๔ มกราคม ๒๕๕๓


[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๑๐/ตอนที่ ๑๖ ก/หน้า ๙/๑๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๓๖
[๒]
ข้อ ๓ ทวิ เพิ่มโดยระเบียบราชการฝ่ายตุลาการฉบับที่
๑๐ (แก้ไขเพิ่มเติมระเบียบราชการฝ่ายตุลาการ ฉบับที่ ๘ เรื่อง การใช้บุคคลเป็นประกันหรือหลักประกันในการปล่อยชั่วคราว)
[๓] ข้อ ๔
แก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบราชการฝ่ายตุลาการฉบับที่ ๑๐
(แก้ไขเพิ่มเติมระเบียบราชการฝ่ายตุลาการ ฉบับที่ ๘ เรื่อง
การใช้บุคคลเป็นประกันหรือหลักประกันในการปล่อยชั่วคราว)
[๔] ข้อ ๕
แก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบราชการฝ่ายตุลาการฉบับที่ ๑๐
(แก้ไขเพิ่มเติมระเบียบราชการฝ่ายตุลาการ ฉบับที่ ๘ เรื่อง
การใช้บุคคลเป็นประกันหรือหลักประกันในการปล่อยชั่วคราว)

[๕] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๑๖/ตอนที่ ๕๖ ง/หน้า ๔๓/๑๕ กรกฎาคม ๒๕๔๒