กฎกระทรวง
กำหนดบริเวณห้ามก่อสร้าง
ดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิด
หรือบางประเภท
ในพื้นที่บางส่วนในท้องที่ตำบลเขาท่าพระ ตำบลธรรมามูล
ตำบลหาดท่าเสา
ตำบลบ้านกล้วย ตำบลในเมือง ตำบลท่าชัย
และตำบลชัยนาท
อำเภอเมืองชัยนาท จังหวัดชัยนาท
พ.ศ. ๒๕๔๗[๑]
 

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๕ (๓) แห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. ๒๕๒๒ และมาตรา ๘ (๑๐) แห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร
(ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๔๓
อันเป็นพระราชบัญญัติที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคล
ซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๑ มาตรา ๓๕ มาตรา ๔๘ มาตรา ๔๙ และมาตรา ๕๐
ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
บัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยโดยคำแนะนำของคณะกรรมการควบคุมอาคารออกกฎกระทรวงไว้
ดังต่อไปนี้

ข้อ
๑ ในกฎกระทรวงนี้
อาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่ง หมายความว่า
อาคารที่ใช้เพื่อประโยชน์ในการขายปลีก
หรือขายส่ง หรือทั้งขายปลีกและขายส่ง ซึ่งสินค้าอุปโภคและบริโภคหลายประเภทที่ใช้ในชีวิตประจำวัน
แต่ไม่หมายความรวมถึงตลาดตามกฎหมายว่าด้วยการสาธารณสุข และอาคารที่มีกิจกรรมหลักเพื่อใช้ดำเนินการเพื่อส่งเสริมหรือจำหน่ายสินค้าซึ่งเป็นผลิตผล
หรือผลิตภัณฑ์ของชุมชน
บริเวณที่ ๑ หมายความว่า พื้นที่บริเวณ ดังต่อไปนี้
ทิศเหนือ
จดเส้นตรงที่เชื่อมระหว่างหลักกิโลเมตรที่ กม. ๑๖.๐๐๐ ของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข
๓๑๘๓ กับหลักกิโลเมตร ที่ กม. ๒๘๖.๐๐๐ ของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๑ (ถนนพหลโยธิน) และเส้นตรงที่ลากจากหลักกิโลเมตรที่
กม. ๒๘๖.๐๐๐ ของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๑ (ถนนพหลโยธิน) ไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้
จนบรรจบกับคลองยาง ฝั่งตะวันออก ตรงจุดที่อยู่ตามเส้นขนานระยะ ๕๐๐ เมตร กับศูนย์กลางทางหลวงท้องถิ่นสายเขาดิน
 บ้านขยาย ไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ตามแนวขนานระยะ ๕๐๐ เมตร
กับศูนย์กลางทางหลวงท้องถิ่นสายบ้านเขาดิน  บ้านขยาย
ทิศตะวันออก
จดเส้นขนานระยะ ๕๐๐ เมตร กับศูนย์กลางทางหลวงท้องถิ่น สายท่าช้าง 
หางน้ำสาคร จนบรรจบกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๑ (ถนนพหลโยธิน) ฟากเหนือ เป็นเส้นตรงไปทางทิศใต้
จนบรรจบกับลำรางสาธารณะไม่ปรากฏชื่อ ฝั่งเหนือ ตรงที่จุดซึ่งบรรจบกับคลองยางและเลียบถนนสาธารณะไม่ปรากฏชื่อ
ฟากเหนือ ไปจนบรรจบกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๑๑ ฟากเหนือ
เป็นเส้นตรงไปทางทิศใต้จนบรรจบกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๑๘๓
ตรงที่จุดถนนเข้าที่ทำการชลประทานจังหวัดชัยนาท บรรจบกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข
๓๑๘๓ และเส้นตรงที่ต่อจากจุดดังกล่าวไปทางทิศใต้ เป็นระยะ ๓๐๐ เมตร
ทิศใต้
จดเส้นขนานระยะ ๓๐๐ เมตร กับศูนย์กลางทางหลวงหมายเลข ๓๑๘๓
และเส้นตรงที่ลากจากจุดซึ่งอยู่บนถนนเข้าที่ทำการชลประทานจังหวัดชัยนาท ฟากตะวันตก
ไปทางทิศตะวันตกจนบรรจบกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๔๐ ฟากตะวันออก
ตรงที่จุดอยู่ห่างจากเชิงสะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาด้านใต้
ไปทางทิศใต้ตามแนวทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๔๐ เป็นระยะ ๑,๒๕๐ เมตร เป็นเส้นตรง
ไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ จนบรรจบกับเส้นขนานระยะ ๓๐๐ เมตร
กับศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๑๘๓
ทิศตะวันตก
จดเส้นขนานระยะ ๓๐๐ เมตร กับศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๑๘๓
ไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ
จนบรรจบกับเส้นตรงที่ลากต่อจากเส้นตรงที่ลากเชื่อมระหว่างหลักกิโลเมตรที่ กม. ๑๖.๐๐๐
ของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๑๘๓ กับหลักกิโลเมตร ที่ กม. ๒๘๖.๐๐๐
ของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๑ (ถนนพหลโยธิน)
เว้นแต่พื้นที่บริเวณที่
๒
บริเวณที่ ๒ หมายความว่า พื้นที่บริเวณ ดังต่อไปนี้
๒.๑
ทิศเหนือ จดถนนสาธารณะไม่ปรากฏชื่อ เลียบเขาท่าพระ ฟากใต้
ทิศตะวันออก
จดถนนสาธารณะไม่ปรากฏชื่อ ฟากตะวันตก
ทิศใต้
จดถนนสาธารณะไม่ปรากฏชื่อ ฟากเหนือ
ทิศตะวันตก
จดถนนเลียบคลองส่งน้ำชลประทาน ฟากตะวันออก และที่ดินของโรงเรียนเทศบาลเขาท่าพระ
๒.๒
ทิศตะวันออก จดเส้นขนานระยะ ๑๕ เมตร กับคลองส่งน้ำชลประทาน ฝั่งตะวันตกบรรจบเส้นตั้งฉากกับศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข
๓๑๑ ตรงที่จุดอยู่ห่างจากถนนประชาธิปัตย์บรรจบกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๑๑
ฟากตะวันตก ไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ตามแนวทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๑๑ เป็นระยะ ๓๐๐
เมตร
ทิศใต้
จดทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๑๑ ฟากเหนือ
ทิศตะวันตก
จดทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๑ (ถนนพหลโยธิน) ฟากตะวันออก
๒.๓
ทิศเหนือ จดถนนประชาธิปัตย์ ฟากใต้
ทิศตะวันออก
จดเขตเทศบาลเมืองชัยนาท จังหวัดชัยนาท เลียบถนนคันคลองส่งน้ำชลประทาน ฟากตะวันตก
และเส้นขนานระยะ ๒๕๐ เมตร กับศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๔๐
ทิศใต้
จดแม่น้ำเจ้าพระยา ฝั่งเหนือ ถนนเลียบแม่น้ำเจ้าพระยาฟากเหนือ
ทิศตะวันตก
จดถนนสาธารณะไม่ปรากฏชื่อ ฟากตะวันออก ถนนเทศบาล ๕ ฟากเหนือ เส้นขนานระยะ ๒๕๐ เมตร
กับศูนย์กลางถนนพรหมประเสริฐ และเส้นตรงที่ต่อจากถนนแสนอุทิศ ฟากเหนือ ไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ จนบรรจบกับลำรางสาธารณะ ฝั่งตะวันตก
ลำรางสาธารณะ ฝั่งใต้ และลำรางสาธารณะ ฝั่งตะวันออก
ทั้งนี้
ไม่รวมถึงสถานที่ราชการ สถาบันการศึกษา และศาสนสถาน
ทั้งนี้
ตามแผนที่ท้ายกฎกระทรวงนี้

ข้อ ๑/๑[๒] การคำนวณพื้นที่ใช้สอยอาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่ง
ให้คำนวณเฉพาะพื้นที่อาคารที่ใช้ประโยชน์เพื่อประกอบกิจการพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งเท่านั้น
โดยไม่ต้องนำพื้นที่เก็บสินค้า พื้นที่สำนักงาน
และพื้นที่ส่วนอื่นที่อยู่ภายในอาคารมารวมคำนวณด้วย

ข้อ
๒ ให้กำหนดพื้นที่บางส่วนในท้องที่ตำบลเขาท่าพระ
ตำบลธรรมามูล ตำบลหาดท่าเสา ตำบลบ้านกล้วย ตำบลในเมือง ตำบลท่าชัย และตำบลชัยนาท
อำเภอเมืองชัยนาท จังหวัดชัยนาท ภายในบริเวณแนวเขตตามแผนที่ท้ายกฎกระทรวงนี้เป็นบริเวณห้ามก่อสร้างอาคารชนิดและประเภท
ดังต่อไปนี้
(๑) ภายในบริเวณที่ ๑
ห้ามบุคคลใดก่อสร้างอาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งที่มีพื้นที่ใช้สอยอาคารรวมกันเพื่อประกอบกิจการในอาคารหลังเดียวกันหรือหลายหลัง
ตั้งแต่ ๓๐๐ ตารางเมตรขึ้นไป
(๒) ภายในบริเวณที่ ๒ ห้ามบุคคลใดก่อสร้างอาคาร ดังต่อไปนี้
(ก) อาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งที่มีพื้นที่ใช้สอยอาคารรวมกัน
เพื่อประกอบกิจการในอาคารหลังเดียวกันหรือหลายหลังเกิน ๑,๐๐๐ ตารางเมตร
(ข) อาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งที่มีพื้นที่ใช้สอยอาคารรวมกัน
เพื่อประกอบกิจการในอาคารหลังเดียวกันหรือหลายหลังตั้งแต่ ๓๐๐ ตารางเมตร
แต่ไม่เกิน ๑,๐๐๐ ตารางเมตร เว้นแต่อาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งนั้นเป็นไปตามข้อกำหนด
ดังต่อไปนี้
๑.
ที่ดินแปลงที่ตั้งอาคารจะต้องอยู่ติดถนนสาธารณะที่มีช่องทางจราจรไม่น้อยกว่า ๔
ช่องทาง หรือมีขนาดเขตทางไม่น้อยกว่า ๒๐ เมตร
และจะต้องบรรจบกับถนนสาธารณะที่มีขนาดเขตทางที่เท่ากันหรือมากกว่า
๒.
แนวศูนย์กลางปากทางเข้าออกของรถยนต์ต้องอยู่ห่างจากทางร่วมทางแยกที่เป็นทางบรรจบกันของถนนสาธารณะที่มีขนาดเขตทางตั้งแต่
๑๔ เมตรขึ้นไป ไม่น้อยกว่า ๑๐๐ เมตร
๓.
มีที่ว่างไม่น้อยกว่า ๗๐ ใน ๑๐๐ ส่วนของพื้นที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคาร
๔.
มีค่าสูงสุดของอัตราส่วนพื้นที่อาคารรวมกันทุกชั้นของอาคารทุกหลังต่อพื้นที่ที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคารไม่เกิน
๑.๕ ต่อ ๑
๕.
มีอัตราส่วนของพื้นที่ว่างที่จัดให้เป็นสวน หรือบริเวณปลูกต้นไม้ หรือการนันทนาการต่อพื้นที่ของแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคาร
ไม่น้อยกว่าร้อยละ ๒๐
๖.
มีที่ว่างด้านหน้าของอาคารห่างจากเขตทางของถนนสาธารณะไม่น้อยกว่า ๕๐ เมตร โดยวัดระยะจากขอบนอกสุดของอาคารถึงริมเขตทางด้านที่ติดกับแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคาร
๗.
มีที่ว่างด้านข้างและด้านหลังของอาคาร
ห่างจากเขตที่ดินของผู้อื่นหรือเขตทางของถนนสาธารณะไม่น้อยกว่า ๑๕ เมตร
โดยวัดระยะจากขอบนอกสุดของอาคารถึงเขตที่ดินของผู้อื่นหรือริมเขตทางด้านที่ติดกับแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคาร
๘.
อาคารที่มีความสูงเกิน ๑๐ เมตร ต้องมีระยะห่างจากแนวเขตที่ดิน ซึ่งเป็นที่ตั้งอาคารศูนย์ราชการหลักของจังหวัดหรืออำเภอ
ศาสนสถาน โบราณสถาน หรือสถานศึกษาไม่น้อยกว่า ๕๐๐ เมตร โดยวัดระยะจากขอบนอกสุดของอาคารที่ขออนุญาตถึงแนวเขตที่ดินของสถานที่ดังกล่าว
๙.
มีที่จอดรถยนต์ไม่น้อยกว่า ๑ คัน ต่อพื้นที่อาคาร ๔๐ ตารางเมตร เศษของ ๔๐
ตารางเมตร ให้คิดเป็น ๔๐ ตารางเมตร
๑๐.
ที่พักมูลฝอย ต้องมีระยะห่างจากเขตที่ดินของผู้อื่นหรือถนนสาธารณะไม่น้อยกว่า ๑๐
เมตร และต้องมีระยะห่างจากสถานที่ประกอบอาหารและสถานที่เก็บอาหารไม่น้อยกว่า ๔
เมตร แต่ถ้าที่พักมูลฝอยมีขนาดความจุเกิน ๓ ลูกบาศก์เมตร
ต้องมีระยะห่างจากสถานที่ดังกล่าว ไม่น้อยกว่า ๑๐ เมตร
และสามารถขนย้ายมูลฝอยได้โดยสะดวก

ข้อ
๓ ภายในบริเวณพื้นที่ที่กำหนดตามข้อ
๒ ห้ามบุคคลใดดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้อาคารใด ๆ
ให้เป็นอาคารชนิดหรือประเภทที่มีลักษณะต้องห้ามตามที่กำหนดในข้อ ๒

ข้อ
๔ อาคารที่มีอยู่แล้วในบริเวณพื้นที่ที่กำหนดตามข้อ
๒ ก่อนหรือในวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ ให้ได้รับยกเว้นไม่ต้องปฏิบัติตามกฎกระทรวงนี้
แต่ห้ามดัดแปลงหรือเปลี่ยนการใช้อาคารดังกล่าวให้เป็นอาคารชนิดหรือประเภทที่มีลักษณะต้องห้ามตามที่กำหนดในข้อ
๒

ข้อ
๕ อาคารที่ได้รับใบอนุญาตหรือใบรับแจ้งการก่อสร้าง
ดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้ตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคาร หรือที่ได้รับอนุญาตตามกฎหมายเฉพาะว่าด้วยกิจการนั้นก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ
และยังก่อสร้าง ดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้ไม่แล้วเสร็จ
ให้ได้รับการยกเว้นไม่ต้องปฏิบัติตามกฎกระทรวงนี้
แต่จะขอเปลี่ยนแปลงการอนุญาตหรือการแจ้งให้เป็นการขัดต่อกฎกระทรวงนี้ไม่ได้


ให้ไว้
ณ วันที่ ๑ กันยายน พ.ศ. ๒๕๔๗
โภคิน พลกุล
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย
[เอกสารแนบท้าย]

๑.
แผนที่ท้ายกฎกระทรวงกำหนดบริเวณห้ามก่อสร้าง ดัดแปลง
หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภท ในพื้นที่บางส่วนในท้องที่ตำบลเขาท่าพระ
ตำบลธรรมามูล ตำบลหาดท่าเสา ตำบลบ้านกล้วย ตำบลในเมือง ตำบลท่าชัย และตำบลชัยนาท
อำเภอเมืองชัยนาท จังหวัดชัยนาท พ.ศ. ๒๕๔๗

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)
หมายเหตุ
:- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ เนื่องจากได้มีประกาศกระทรวงมหาดไทย
เรื่อง กำหนดบริเวณห้ามก่อสร้าง ดัดแปลง
หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภท ในพื้นที่บางส่วนในท้องที่ตำบลในเมือง
ตำบลบ้านกล้วย ตำบลเขาท่าพระ ตำบลธรรมามูล ตำบลหาดท่าเสา ตำบลท่าชัย และตำบลชัยนาท
อำเภอเมืองชัยนาท จังหวัดชัยนาท ลงวันที่ ๒ กันยายน ๒๕๔๖ ซึ่งมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่
๕ กันยายน ๒๕๔๖ เป็นต้นมา แต่มาตรา ๑๓ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. ๒๕๒๒ บัญญัติว่า
ถ้าไม่มีการออกกฎกระทรวงหรือข้อบัญญัติท้องถิ่นภายในหนึ่งปีนับแต่วันที่ประกาศนั้นมีผลใช้บังคับ
ให้ประกาศดังกล่าวเป็นอันยกเลิก และโดยที่สมควรห้ามก่อสร้าง ดัดแปลง
หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภทในบริเวณดังกล่าวต่อไป เพื่อประโยชน์ในด้านการรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม
การผังเมือง และการอำนวยความสะดวกแก่การจราจร จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้
  
กฎกระทรวงแก้ไขเพิ่มเติมกฎกระทรวงกำหนดบริเวณห้ามก่อสร้าง
ดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภท พ.ศ. ๒๕๕๙[๓]

หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้
คือ เนื่องจากได้มีการประกาศใช้บังคับกฎกระทรวงกำหนดบริเวณห้ามก่อสร้าง ดัดแปลง
หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภท จำนวน ๑๔๗ ฉบับ แต่กฎกระทรวงดังกล่าวไม่ได้กำหนดหลักเกณฑ์การคิดคำนวณพื้นที่ใช้สอยอาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งทำให้เกิดปัญหาความชัดเจนในการคำนวณพื้นที่ใช้สอยอาคารดังกล่าว
ประกอบกับปัจจุบันได้มีการออกกฎกระทรวงกำหนดบริเวณห้ามก่อสร้าง ดัดแปลง
หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภทที่ครอบคลุมพื้นที่ทั้งจังหวัดโดยมีหลักเกณฑ์การคำนวณพื้นที่ใช้สอยอาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งในกฎกระทรวงดังกล่าวแล้ว
สมควรกำหนดหลักเกณฑ์การคำนวณพื้นที่ใช้สอยอาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่ง
เพื่อให้ประชาชนเกิดความชัดเจนในการปฏิบัติตามกฎหมาย
และแนวทางการออกกฎกระทรวงกำหนดบริเวณห้ามก่อสร้าง ดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภทเป็นไปโดยสอดคล้องกัน
จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้





ปิติวรรณ/จัดทำ
๒๑
กันยายน ๒๕๖๓

อรญา/ตรวจ
๔ มกราคม
๒๕๖๔

[๑]
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๑/ตอนพิเศษ ๕๑ ก/หน้า ๑๕๔ (เล่มที่ ๑)/๓ กันยายน ๒๕๔๗
[๒]
ข้อ ๑/๑ เพิ่มโดยกฎกระทรวงแก้ไขเพิ่มเติมกฎกระทรวงกำหนดบริเวณห้ามก่อสร้าง ดัดแปลง
หรือเปลี่ยนการใช้อาคารบางชนิดหรือบางประเภท พ.ศ. ๒๕๕๙
[๓]
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๓/ตอนที่ ๘๖ ก/หน้า ๒๒/๓๐ กันยายน ๒๕๕๙