พระราชกฤษฎีกา
พระราชกฤษฎีกา
ระเบียบข้าราชการครู
พ.ศ. ๒๕๒๐
 

ภูมิพลอดุลยเดช ป.ร.
ให้ไว้ ณ วันที่ ๑๙
ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๒๐
เป็นปีที่ ๓๒
ในรัชกาลปัจจุบัน

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ
ให้ประกาศว่า

โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยระเบียบราชการครู

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๒๐ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย กับมาตรา
๒๓ (๔) และมาตรา ๑๑๐ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. ๒๕๑๘
จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชกฤษฎีกาขึ้นไว้ ดังต่อไปนี้

มาตรา ๑
พระราชกฤษฎีกานี้เรียกว่า พระราชกฤษฎีการะเบียบข้าราชการครู พ.ศ. ๒๕๒๐

มาตรา ๒[๑]
พระราชกฤษฎีกานี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

มาตรา ๓
ให้ยกเลิกพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยระเบียบข้าราชการครู พ.ศ. ๒๕๑๘

มาตรา ๔
ตำแหน่งข้าราชการครู มีดังนี้
(ก) ตำแหน่งซึ่งมีหน้าที่เป็นผู้สอนในสถานศึกษา
ในกระทรวงศึกษาธิการ ได้แก่ ตำแหน่งดังต่อไปนี้
(๑) ครู ๑
(๒) ครู ๒
(๓) อาจารย์ ๑
(๔) อาจารย์ ๒
(๕) อาจารย์ ๓
(๖) ผู้ช่วยศาสตราจารย์
(๗) รองศาสตราจารย์
(๘) ศาสตราจารย์
ตำแหน่งใน (๑) ถึง (๕) จะมีในสถานศึกษาใด ของกระทรวงศึกษาธิการก็ได้
แต่สำหรับตำแหน่งใน (๕)
จะมีได้ก็ต่อเมื่อมีปริมาณและคุณภาพของงานสูงเป็นพิเศษตามเกณฑ์ที่คุรุสภากำหนด
ส่วนตำแหน่งใน (๖) ถึง (๘) ให้มีในสถาบันอุดมศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการเท่านั้น
(ข)
ตำแหน่งซึ่งมีหน้าที่เป็นผู้บริหารและให้การศึกษาในสถานศึกษา ในกระทรวงศึกษาธิการ
ได้แก่ ตำแหน่งดังต่อไปนี้
(๑) ผู้ช่วยครูใหญ่
(๒) ครูใหญ่
(๓) ผู้ช่วยอาจารย์ใหญ่
(๔) อาจารย์ใหญ่
(๕)
ผู้ช่วยผู้อำนวยการโรงเรียนหรือผู้ช่วยผู้อำนวยการวิทยาลัย
(๖) ผู้อำนวยการโรงเรียนหรือผู้อำนวยการวิทยาลัย
(๗) ตำแหน่งซึ่งเป็นผู้บริหารในสถานศึกษาในกระทรวงศึกษาธิการที่เรียกชื่ออย่างอื่นตามที่คุรุสภากำหนดเทียบกับตำแหน่งใน
(๑) ถึง (๖)
(ค) ตำแหน่งซึ่งมีหน้าที่เกี่ยวกับการให้การศึกษา
ซึ่งไม่สังกัดสถานศึกษา ในกระทรวงศึกษาธิการ ได้แก่
ตำแหน่งที่มีชื่อในการบริหารงาน ดังต่อไปนี้
(๑) สารวัตรนักเรียนและนักศึกษา
(๒) ศึกษานิเทศก์
(๓) ผู้ช่วยศึกษาธิการอำเภอ
(๔) ศึกษาธิการอำเภอ
(๕) ผู้ช่วยศึกษาธิการจังหวัด
(๖) ศึกษาธิการจังหวัด
(๗) ผู้ช่วยศึกษาธิการเขต
(๘) ศึกษาธิการเขต
(๙)
ตำแหน่งที่เรียกชื่ออย่างอื่นตามที่กระทรวงศึกษาธิการทำความตกลงกับ ก.พ.
กำหนดให้เป็นตำแหน่งข้าราชการครู

มาตรา ๕
ตำแหน่งข้าราชการครูตามมาตรา ๔ (ก) และ (ข) ตำแหน่งใดจะมีในสถานศึกษาใด
จำนวนเท่าใด และต้องใช้ผู้มีคุณสมบัติเฉพาะสำหรับตำแหน่งอย่างใด ให้เป็นไปตามที่คุรุสภากำหนดโดยให้คำนึงถึงลักษณะ
หน้าที่และความรับผิดชอบ ปริมาณและคุณภาพของงาน ทั้งนี้
ให้คุรุสภาจัดทำมาตรฐานกำหนดตำแหน่งไว้เป็นบรรทัดฐานในการกำหนดตำแหน่งข้าราชการครูทุกตำแหน่ง
โดยแสดงชื่อของตำแหน่งหน้าที่และความรับผิดชอบของตำแหน่ง
ลักษณะงานที่ปฏิบัติและคุณสมบัติเฉพาะสำหรับตำแหน่งที่ผู้ดำรงตำแหน่งจะต้องมีด้วย
ตำแหน่งข้าราชการครูตามมาตรา ๔ (ค) จะมีตำแหน่งใดระดับใด
ในสายงานใด อยู่ในส่วนราชการใด
จำนวนเท่าใดและต้องใช้ผู้มีคุณสมบัติเฉพาะสำหรับตำแหน่งอย่างใด ให้เป็นไปตามที่คุรุสภากำหนด
โดยให้คำนึงถึงลักษณะ หน้าที่และความรับผิดชอบ ปริมาณและคุณภาพของงานตามหลักเกณฑ์ในมาตรา
๓๒ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. ๒๕๑๘
และให้คุรุสภาจัดทำมาตรฐานกำหนดตำแหน่งไว้เป็นบรรทัดฐานในการกำหนดตำแหน่งดังกล่าว
ตามมาตรา ๓๓ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. ๒๕๑๘ ด้วย
ในกรณีที่ลักษณะ หน้าที่และความรับผิดชอบ
ปริมาณและคุณภาพของงานของตำแหน่งข้าราชการครูตำแหน่งใดที่คุรุสภากำหนดเปลี่ยนแปลงไป
ให้คุรุสภาพิจารณาปรับปรุงการกำหนดตำแหน่งนั้นเสียใหม่ให้เหมาะสม

มาตรา ๖
ตำแหน่งใดบังคับบัญชาข้าราชการครูในส่วนราชการหรือหน่วยงานใด ในฐานะใด
ให้นำมาตรา ๓๕ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. ๒๕๑๘ มาใช้บังคับโดยอนุโลม

มาตรา ๗
ข้าราชการครูจะได้รับเงินเดือนตามตำแหน่งที่ได้รับแต่งตั้ง ดังต่อไปนี้
(ก) ตำแหน่งตามมาตรา ๔ (ก) 
(๑) ครู ๑ ให้ได้รับเงินเดือนระดับ ๑ ถึงระดับ ๒
(๒) ครู ๒ ให้ได้รับเงินเดือนระดับ ๒ ถึงระดับ ๔
(๓) อาจารย์ ๑ ให้ได้รับเงินเดือนระดับ ๓ ถึงระดับ ๕
(๔) อาจารย์ ๒ ให้ได้รับเงินเดือนระดับ ๕ ถึงระดับ ๖
(๕) อาจารย์ ๓ ให้ได้รับเงินเดือนระดับ ๖ ถึงระดับ ๗
(๖) ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ให้ได้รับเงินเดือนระดับ ๕ ถึงระดับ
๗ และถ้าผู้ช่วยศาสตราจารย์ผู้ใดเป็นผู้ชำนาญการและมีผลงานทางวิชาการตามหลักเกณฑ์ที่คุรุสภากำหนดและได้ผ่านการประเมินตามวิธีการที่คุรุสภากำหนดแล้วก็ให้ผู้นั้นได้รับเงินเดือนระดับ
๘ ได้เมื่อได้รับเงินเดือนถึงขั้นต่ำของระดับ ๘
(๗) รองศาสตราจารย์ ให้ได้รับเงินเดือนระดับ ๖ ถึงระดับ ๘
และถ้ารองศาสตราจารย์ผู้ใดเป็นเชี่ยวชาญและมีผลงานทางวิชาการตามหลักเกณฑ์ที่คุรุสภากำหนดและได้ผ่านการประเมินตามวิธีการที่คุรุสภากำหนดแล้วก็ให้ผู้นั้นได้รับเงินเดือนระดับ
๙ ได้เมื่อได้รับเงินเดือนถึงขั้นต่ำของระดับ ๙
(๘) ศาสตราจารย์ ให้ได้รับเงินเดือนระดับ ๗ ถึงระดับ ๙
และถ้าศาสตราจารย์ผู้ใดเป็นผู้เชี่ยวชาญพิเศษและมีผลงานทางวิชาการตามหลักเกณฑ์ที่คุรุสภากำหนดและได้ผ่านการประเมินตามวิธีการที่คุรุสภากำหนดแล้วก็ให้ผู้นั้นได้รับเงินเดือนระดับ
๑๐ ได้ เมื่อได้รับเงินเดือนถึงขั้นต่ำของระดับ ๑๐
(ข) ตำแหน่งตามมาตรา ๔ (ข)
(๑)
ผู้ช่วยครูใหญ่หรือตำแหน่งที่เรียกชื่ออย่างอื่นตามที่คุรุสภาเทียบเท่า ให้ได้รับเงินเดือนระดับ
๒ ถึงระดับ ๔ และถ้าผู้ดำรงตำแหน่งดังกล่าวผู้ใดมีคุณสมบัติตรงตามคุณสมบัติเฉพาะสำหรับตำแหน่งอาจารย์
๑ และดำรงตำแหน่งที่มีปริมาณและคุณภาพของงานสูงถึงเกณฑ์ที่คุรุสภากำหนดและได้ผ่านการประเมินตามวิธีการที่คุรุสภากำหนดแล้วก็ให้ผู้นั้นรับเงินเดือนระดับ
๕ ได้เมื่อได้รับเงินเดือนถึงขั้นต่ำของระดับ ๕
(๒)
ครูใหญ่หรือตำแหน่งที่เรียกชื่ออย่างอื่นตามที่คุรุสภาเทียบเท่าให้ได้รับเงินเดือนระดับ
๓ ถึงระดับ ๕ และถ้าผู้ดำรงตำแหน่งดังกล่าวผู้ใดมีคุณสมบัติตรงตามคุณสมบัติเฉพาะสำหรับตำแหน่งอาจารย์
๒ และดำรงตำแหน่งที่มีปริมาณและคุณภาพของงานสูงถึงเกณฑ์ที่คุรุสภากำหนด
และได้ผ่านการประเมินตามวิธีการที่คุรุสภากำหนดแล้วก็ให้ผู้นั้นรับเงินเดือนระดับ
๖ ได้เมื่อได้รับเงินเดือนถึงขั้นต่ำของระดับ ๖
(๓)
ผู้ช่วยอาจารย์ใหญ่หรือตำแหน่งที่เรียกชื่ออย่างอื่นตามที่คุรุสภาเทียบเท่าให้ได้รับเงินเดือนระดับ
๓ ถึงระดับ ๕ และถ้าผู้ดำรงตำแหน่งดังกล่าวผู้ใดมีคุณสมบัติตรงตามคุณสมบัติเฉพาะสำหรับตำแหน่งอาจารย์
๒ และดำรงตำแหน่งที่มีปริมาณและคุณภาพของงานสูงถึงเกณฑ์ที่คุรุสภากำหนดและได้ผ่านการประเมินตามวิธีการที่คุรุสภากำหนดแล้วก็ให้ผู้นั้นรับเงินเดือนระดับ
๖ ได้เมื่อได้รับเงินเดือนถึงขั้นต่ำของระดับ ๖
(๔)
อาจารย์ใหญ่หรือตำแหน่งที่เรียกชื่ออย่างอื่นตามที่คุรุสภาเทียบเท่าให้ได้รับเงินเดือนระดับ
๕ ถึงระดับ ๖ และถ้าผู้ดำรงตำแหน่งดังกล่าวผู้ใดมีคุณสมบัติตรงตามคุณสมบัติเฉพาะสำหรับตำแหน่งอาจารย์
๓ และดำรงตำแหน่งที่มีปริมาณและคุณภาพของงานสูงถึงเกณฑ์ที่คุรุสภากำหนดและได้ผ่านการประเมินตามวิธีการที่คุรุสภากำหนดแล้วก็ให้ผู้นั้นรับเงินเดือนระดับ
๗ ได้เมื่อได้รับเงินเดือนถึงขั้นต่ำของระดับ ๗
(๕) ผู้ช่วยผู้อำนวยการโรงเรียนหรือผู้ช่วยผู้อำนวยการวิทยาลัย
หรือตำแหน่งที่เรียกชื่ออย่างอื่นตามที่คุรุสภาเทียบเท่า ให้ได้รับเงินเดือนระดับ
๕ ถึงระดับ ๖ และถ้าผู้ดำรงตำแหน่งดังกล่าวผู้ใดมีคุณสมบัติตรงตามคุณสมบัติเฉพาะสำหรับตำแหน่งอาจารย์
๓ และดำรงตำแหน่งที่มีปริมาณและคุณภาพของงานสูงถึงเกณฑ์ที่คุรุสภากำหนด และได้ผ่านการประเมินตามวิธีการที่คุรุสภากำหนดแล้ว
ก็ให้ผู้นั้นรับเงินเดือนระดับ ๗ ได้ เมื่อได้รับเงินเดือนถึงขั้นต่ำของระดับ ๗
(๖) ผู้อำนวยการโรงเรียนหรือผู้อำนวยการวิทยาลัย
หรือตำแหน่งที่เรียกชื่ออย่างอื่นตามที่คุรุสภาเทียบเท่า ให้ได้รับเงินเดือนระดับ
๗ 
(ค) ตำแหน่งตามมาตรา ๔ (ค)
ที่คุรุสภากำหนดเป็นตำแหน่งระดับใด ให้ได้รับเงินเดือนระดับนั้น
การให้ข้าราชการครูได้รับเงินเดือนตามตำแหน่งตามมาตรานี้
ให้เป็นไปตามมาตรา ๓๗ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. ๒๕๑๘
โดยอนุโลม
ในกรณีที่ตำแหน่งใดได้รับเงินเดือนหลายระดับ
เมื่อข้าราชการครูผู้ดำรงตำแหน่งนั้นได้รับเงินเดือนถึงขั้นต่ำของระดับถัดไป
ให้ผู้มีอำนาจสั่งบรรจุตามมาตรา ๔๔ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ.
๒๕๑๘ มีคำสั่งให้ผู้นั้นได้รับเงินเดือนในระดับถัดไป ทั้งนี้ ภายใต้หลักเกณฑ์และวิธีการตามมาตรานี้

มาตรา ๘
การบรรจุ การแต่งตั้ง การเลื่อนขั้นเงินเดือน วินัยและการรักษาวินัย การออกจากราชการ
การร้องทุกข์ และการอุทธรณ์ของข้าราชการครู นอกจากที่กำหนดไว้แล้วในพระราชกฤษฎีกานี้
ให้เป็นไปตามลักษณะ ๓ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. ๒๕๑๘ โดยอนุโลม ทั้งนี้
(๑) สำหรับการบรรจุและแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์
ปลัดกระทรวงศึกษาธิการโดยอนุมัติคุรุสภา เป็นผู้มีอำนาจสั่งบรรจุ
และเสนอชื่อต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ
ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการรายงานนายกรัฐมนตรี เพื่อนำความกราบบังคมทูลเพื่อทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ
แต่งตั้ง
(๒)
สำหรับการออกจากราชการของข้าราชการครูตำแหน่งศาสตราจารย์
ให้นำความกราบบังคมทูลเพื่อทรงมีพระบรมราชโองการให้พ้นจากตำแหน่ง นับแต่วันออกจากราชการ
(๓)
สำหรับผู้ที่จะได้เลื่อนขั้นแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งตามมาตรา ๔ (ก) (๓) ถึง (๘)
จะต้องเป็นผู้ที่มีผลงานตามหน้าที่ ความรับผิดชอบและลักษณะงานตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คุรุสภากำหนด

มาตรา ๙
ในระหว่างที่คุรุสภายังมิได้กำหนดตำแหน่งข้าราชการครูตามมาตรา ๕
ในส่วนราชการใด ให้นำพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยระเบียบข้าราชการครู พ.ศ. ๒๕๑๘ มาใช้บังคับแก่ข้าราชการครูในส่วนราชการนั้นไปพลางก่อน ทั้งนี้ ไม่เกินหนึ่งปี
นับแต่วันที่พระราชกฤษฎีกานี้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา

มาตรา ๑๐
การใดที่อยู่ในระหว่างการดำเนินการตามพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยระเบียบข้าราชการครู
พ.ศ. ๒๕๑๘ ในวันที่คุรุสภากำหนดตำแหน่งข้าราชการครูตามมาตรา ๕
การดำเนินการต่อไปสำหรับการนั้น ให้เป็นไปตามที่คุรุสภากำหนด 

มาตรา ๑๑
ให้นายกรัฐมนตรีรักษาการตามพระราชกฤษฎีกานี้


ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ
ธานินทร์ กรัยวิเชียร
นายกรัฐมนตรี
หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชกฤษฎีกาฉบับนี้ คือ เนื่องจากบทบัญญัติของพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยระเบียบข้าราชการครู
พ.ศ. ๒๕๑๘ มีความไม่เหมาะสมกับทางปฏิบัติและก่อให้เกิดความไม่เป็นธรรมในหมู่ข้าราชการครูหลายอย่างหลายประการ
สมควรปรับปรุงแก้ไขเสียใหม่เพื่อให้เหมาะสมกับทางปฏิบัติและเกิดความเป็นธรรมแก่ข้าราชการครูโดยทั่วถึงกัน จึงจำเป็นต้องตราพระราชกฤษฎีกานี้ขึ้น

















































[๑]
ราชกิจจานุเบกษา.เล่ม
๙๔/ตอนที่ ๙๗/ฉบับพิเศษ หน้า ๒๓/๑๙ ตุลาคม ๒๕๒๐