พระราชบัญญัติ
พระราชบัญญัติ
ควบคุมการประกอบโรคศิลปะ
(ฉบับที่ ๓)
พุทธศักราช ๒๔๘๓
----------- 

ในพระปรมาภิไธยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล
คณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์
(ตามประกาศประธานสภาผู้แทนราษฎร
ลงวันที่ ๔
สิงหาคม พุทธศักราช ๒๔๘๐)
อาทิตย์ทิพอาภา
พล.อ.
พิชเยนทรโยธิน
ตราไว้ ณ วันที่ ๗
มกราคม พุทธศักราช ๒๔๘๔
เป็นปีที่ ๘
ในรัชกาลปัจจุบัน

 โดยที่สภาผู้แทนราษฎรลงมติว่า สมควรแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติควบคุม
การประกอบโรคศิลปะ พุทธศักราช ๒๔๗๙

 จึงมีพระบรมราชโองการให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำและยินยอม
ของสภาผู้แทนราษฎรดังต่อไปนี้

 มาตรา ๑
พระราชบัญญัตินี้ให้เรียกว่า พระราชบัญญัติควบคุมการประกอบ
โรคศิลปะ (ฉบับที่ ๓) พุทธศักราช ๒๔๘๓

 มาตรา ๒*
ให้ใช้พระราชบัญญัตินี้ตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษา
เป็นต้นไป
 *[รก.๒๔๘๔/-/๘๔/๒๑ มกราคม ๒๔๘๔]

 มาตรา ๓ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๔
แห่งพระราชบัญญัติควบคุมการ
ประกอบโรคศิลปะ พุทธศักราช ๒๔๗๙ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
 มาตรา ๔ ในพระราชบัญญัตินี้
 รัฐมนตรี หมายความว่า รัฐมนตรีผู้รักษาการตามพระราชบัญญัตินี้
 โรคศิลปะ หมายความว่า กิจการใด ๆ อันกระทำโดยตรงต่อร่างกายของ
มนุษย์ในการบำบัดโรคซึ่งรวมตลอดถึงการตรวจโรคและป้องกันโรคในสาขาต่าง
ๆ ดังต่อไปนี้
 (ก) เวชกรรม คือการบำบัดโรคด้วยยา ด้วยศัลยกรรม ด้วยแสงรัศมีด้วยสูติกรรม
หรือด้วยจิตวิเคราะห์ (Psychoanalysis)
 (ข) ทันตกรรม คือการบำบัดโรคฟัน หรือการช่างฟัน
 (ค) เภสัชกรรม คือการปรุงหรือผสมยา หรือการประดิษฐ์วัตถุใด ๆ ขึ้นเป็นยา
 (ง) การผดุงครรภ์
 (จ) การพยาบาล
 การประกอบโรคศิลปะแผนปัจจุบัน หมายความว่า
การประกอบโรคศิลปะ
โดยอาศัยความรู้อันได้ศึกษาตามหลักวิทยาศาสตร์
 การประกอบโรคศิลปะแผนโบราณ หมายความว่า
การประกอบโรคศิลปะ
โดยอาศัยความรู้จากตำราหรือการเรียนสืบต่อกันมาอันมิใช่การศึกษาตามหลักวิทยาศาสตร์

 มาตรา ๔ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๕
แห่งพระราชบัญญัติควบคุมการ
ประกอบโรคศิลปะ พุทธศักราช ๒๔๗๙ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
 มาตรา ๕
ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกระทรวงมหาดไทยรักษาการให้เป็นไป
ตามพระราชบัญญัตินี้
และให้มีอำนาจออกกฎกระทรวงวางระเบียบเกี่ยวแก่การรับขึ้นทะเบียนและ
ออกใบอนุญาตสำหรับผู้ประกอบโรคศิลปะ
กำหนดให้แจ้งความต่อคณะกรรมการควบคุมการ
ประกอบโรคศิลปะเมื่อผู้ประกอบโรคศิลปะย้ายที่อยู่หรือตาย
กับกำหนดอัตราค่าธรรมเนียมและ
ระเบียบอื่น ๆ เพื่อปฏิบัติการให้เป็นไปตามพระราชบัญญัตินี้
แต่อัตราค่าธรรมเนียมนั้น จะกำหนด
ได้ไม่เกินกว่าอัตราดังต่อไปนี้
 (ก) ค่าธรรมเนียมใบอนุญาตสำหรับผู้ประกอบโรคศิลปะแผนปัจจุบันในสาขา
เวชกรรมและสาขาทันตกรรม ๒๐ บาท สาขาเภสัชกรรม ๑๐ บาท
สาขาอื่น ๕ บาท
 (ข) ค่าธรรมเนียมใบอนุญาตสำหรับผู้ประกอบโรคศิลปะแผนโบราณในสาขา
เวชกรรม ๔ บาท สาขาอื่น ๒ บาท
 (ค) ค่าใบแทนใบอนุญาต ฉบับละ ๑ บาท
 (ง) ค่าแก้ไขหรือเพิ่มเติมอภิไธย ครั้งละ ๑ บาท
 กฎกระทรวงนั้น เมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้

 มาตรา ๕ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๑๑
(ข) แห่งพระราชบัญญัติควบคุมการ
ประกอบโรคศิลปะ พุทธศักราช ๒๔๗๙ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
 (ข) พนักงานสาธารณสุข และผู้ซึ่งได้รับมอบหน้าที่จากกรมสาธารณสุขให้
ประกอบโรคศิลปะเฉพาะบางอย่างเพื่อป้องกันหรือช่วยเหลือความเจ็บไข้ของประชาชนในกรณีที่จำ
เป็น ตามระเบียบที่รัฐมนตรีจะได้ประกาศไว้ในราชกิจจานุเบกษา

 มาตรา ๖ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๑๒
วรรคท้าย แห่งพระราชบัญญัติควบคุม
การประกอบโรคศิลปะ พุทธศักราช ๒๔๗๙
และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
 ผู้ประกอบโรคศิลปะแผนปัจจุบันในสาขาเวชกรรม ทันตกรรม เภสัชกรรมและ
การผดุงครรภ์ ให้แบ่งออกเป็นสองชั้น คือชั้นหนึ่งกับชั้นสอง
และในสาขาเวชกรรมชั้นหนึ่งให้แบ่ง
ออกเป็นประเภท ก. กับประเภท ข.

 มาตรา ๗
ให้ถือว่าผู้ที่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นผู้ประกอบโรคศิลปะแผนปัจจุบันในสาขา
เวชกรรมชั้นหนึ่งอยู่แล้วก่อนวันใช้พระราชบัญญัตินี้
อยู่ในประเภท ก. ตามมาตรา ๑๒ แห่ง
พระราชบัญญัติควบคุมการประกอบโรคศิลปะ พุทธศักราช ๒๔๗๙
ตามที่ได้แก้ไขเพิ่มเติมโดย
มาตรา ๖ แห่งพระราชบัญญัตินี้

 มาตรา ๘ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๑๕
แห่งพระราชบัญญัติควบคุมการ
ประกอบโรคศิลปะ พุทธศักราช ๒๔๗๙ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
 มาตรา ๑๕
ความรู้ในวิชาชีพของผู้มีสิทธิขึ้นทะเบียนและรับใบอนุญาตเป็นผู้
ประกอบโรคศิลปะได้นั้น คือ
 (๑) สำหรับผู้ประกอบโรคศิลปะแผนปัจจุบันชั้นหนึ่ง
  (ก)
มีปริญญาหรือประกาศนียบัตรสำหรับสาขานั้น ๆ จากจุฬาลงกรณ์
มหาวิทยาลัยหรือจากสถานศึกษาอื่นในประเทศไทย
ซึ่งคณะกรรมการควบคุมการประกอบโรค
ศิลปะเห็นว่ามีหลักสูตรเทียบได้ไม่ต่ำกว่าหลักสูตรของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ทั้งนี้ถ้าสาขาใด
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยยังมิได้เปิดการศึกษาและวางหลักสูตรไว้
ให้คณะกรรมการควบคุมการ
ประกอบโรคศิลปะมีอำนาจกำหนดหลักสูตรเพื่อสอบความรู้ผู้นั้นได้ตามที่เห็นสมควร
หรือ
  (ข)
มีปริญญาหรือประกาศนียบัตรจากสถานศึกษาในต่างประเทศและได้รับ
อนุญาตให้ประกอบโรคศิลปะในประเทศที่ตนได้รับปริญญาหรือประกาศนียบัตรทั้งคณะกรรมการ
ควบคุมการประกอบโรคศิลปะได้สอบความรู้เป็นที่พอใจแล้ว แต่ถ้าบุคคลเช่นนี้มีสัญชาติเป็นไทย
ก็
ไม่ต้องเป็นผู้ได้รับอนุญาตให้ประกอบโรคศิลปะในประเทศที่ผู้นั้นได้รับการศึกษา
  (ค)
ผู้ที่มีปริญญาหรือประกาศนียบัตรวิชาในสาขาเวชกรรมจากสถานศึกษา
ดังกล่าวใน (ก) หรือ (ข) ให้ขึ้นทะเบียนรับใบอนุญาตในประเภท
ก. สำหรับผู้ที่มีประกาศนียบัตร
วิชาในสาขาเวชกรรมจากสถานศึกษาของรัฐบาลไทย ซึ่งมีเวลาการศึกษาไม่ต่ำกว่าสี่ปี และคณะ
กรรมการควบคุมการประกอบโรคศิลปะเห็นชอบด้วยหลักสูตรการศึกษาแห่งสถานที่นั้นแล้วให้ขึ้น
ทะเบียนรับใบอนุญาตในประเภท ข.
 (๒) สำหรับผู้ประกอบโรคศิลปะแผนปัจจุบันชั้นสอง เป็นผู้ซึ่งได้รับการอบรม
ศึกษาในสาขาทันตกรรม เภสัชกรรมหรือการผดุงครรภ์
จากโรงพยาบาล หรือสถานศึกษาใน
ประเทศไทยซึ่งรัฐมนตรีได้กำหนดความรู้และเงื่อนไขอันควรให้ขึ้นทะเบียนได้ไว้ในกฎกระทรวง
แต่
สำหรับผู้ประกอบโรคศิลปะแผนปัจจุบันในสาขาการผดุงครรภ์
ถ้าได้รับการอบรมศึกษาและได้รับ
ประกาศนียบัตรจากกรมสาธารณสุข
ก็ให้ขึ้นทะเบียนรับใบอนุญาตได้
 (๓) สำหรับผู้ประกอบโรคศิลปะในสาขาการพยาบาล เป็นผู้มีประกาศนียบัตร
จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยหรือสถานศึกษาอื่นที่คณะกรรมการควบคุมการประกอบโรคศิลปะ
รับรอง
 (๔) สำหรับผู้ประกอบโรคศิลปะแผนโบราณ เป็นผู้ซึ่งได้รับการอบรมศึกษาจาก
ผู้ประกอบโรคศิลปะแผนโบราณซึ่งได้ขึ้นทะเบียนและรับใบอนุญาตแล้วตามกำหนดเวลาและตาม
เงื่อนไขอันสมควรให้ขึ้นทะเบียนได้ซึ่งกำหนดไว้ในกฎกระทรวง

 มาตรา ๙ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๑๙
(ข) แห่งพระราชบัญญัติควบคุมการ
ประกอบโรคศิลปะ พุทธศักราช ๒๔๗๙ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
 (ข) เมื่อปรากฏว่าผู้ประกอบโรคศิลปะกระทำผิดต่อพระราชบัญญัตินี้และศาล
ได้พิพากษาให้ลงโทษ คดีถึงที่สุดแล้ว
หรือกระทำผิดต่อกฎกระทรวงที่ออกตามความในพระราช
บัญญัตินี้ในส่วนที่ว่าด้วยมรรยาทหรือข้อจำกัดและเงื่อนไขในการประกอบโรคศิลปะ
หรือในการ
แจ้งความเรื่องย้ายที่อยู่
คณะกรรมการควบคุมการประกอบโรคศิลปะจะสั่งพัก หรือเพิกถอนใบ
อนุญาตเสียก็ได้
 การสั่งพักใบอนุญาตนั้น ให้สั่งพักได้เป็นเวลาไม่เกินหนึ่งปี
 ก่อนที่จะสั่งพักหรือเพิกถอนใบอนุญาตดังกล่าวแล้ว ให้คณะกรรมการควบคุม
การประกอบโรคศิลปะทำการไต่สวน
โดยให้โอกาสแก่ผู้รับใบอนุญาตนั้นทราบข้อหาและยื่นคำให้
การและนำพยานหรือหลักฐานอื่นสืบแก้ตัว
และให้มีอำนาจออกหมายเรียกผู้รับใบอนุญาตหรือ
ประกาศเรียกแทนการออกหมาย
ออกหมายเรียกพยานหลักฐานและบังคับพยานให้สาบานหรือ
ปฏิญานตนได้ตามกระบวนพิจารณาในศาลทุกประการ

 มาตรา ๑๐
ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยรักษาการให้เป็นไปตาม
พระราชบัญญัตินี้

ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ

พิบูลสงคราม

นายกรัฐมนตรี

 อัมพิกา/แก้ไข
 ๔/๓/๔๕
 B+A (C)