ประกาศคณะกรรมการแห่งชาติด้านยา
ประกาศคณะกรรมการแห่งชาติด้านยา
เรื่อง
บัญชียาหลักแห่งชาติ
พ.ศ.
๒๕๕๑
 

โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงบัญชียาหลักแห่งชาติ
พ.ศ. ๒๕๔๗ ให้เหมาะสมกับสถานการณ์ทางการแพทย์และสาธารณสุขปัจจุบัน
และเพื่อเป็นแนวทางในการบริหารระบบยาสำหรับการบริการสาธารณสุขของประเทศอย่างทั่วถึง
และมีประสิทธิภาพเป็นไปตามหลักปรัชญาวิถีชีวิตพอเพียง

คณะกรรมการแห่งชาติด้านยา ในการประชุมครั้งที่
๓/๒๕๕๐ เมื่อวันที่ ๒๖ ธันวาคม ๒๕๕๐ ได้พิจารณาเห็นชอบให้แก้ไขปรับปรุงบัญชียาหลักแห่งชาติตามข้อเสนอของคณะอนุกรรมการพัฒนาบัญชียาหลักแห่งชาติจึงออกประกาศไว้
ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ ให้ยกเลิก
(๑) ประกาศคณะกรรมการแห่งชาติด้านยา ที่ ๒/๒๕๔๗
เรื่อง บัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๗ ลงวันที่ ๒๒ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๗
(๒) ประกาศคณะกรรมการแห่งชาติด้านยา ที่ ๑/๒๕๔๘
เรื่อง บัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๗ (แก้ไขเพิ่มเติมครั้งที่ ๑) ลงวันที่ ๒๕
เมษายน พ.ศ. ๒๕๔๘
(๓) ประกาศคณะกรรมการแห่งชาติด้านยา ที่ ๑/๒๕๔๙
เรื่อง บัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๗ (แก้ไขเพิ่มเติมครั้งที่ ๒) ลงวันที่ ๒๗
มกราคม พ.ศ. ๒๕๔๙
(๔) ประกาศคณะกรรมการแห่งชาติด้านยา (ฉบับที่ ๕)
พ.ศ. ๒๕๔๙ เรื่อง บัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๗ (ฉบับที่ ๔) ลงวันที่ ๔ กันยายน
พ.ศ. ๒๕๔๙
(๕) ประกาศคณะกรรมการแห่งชาติด้านยา เรื่อง
บัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๗ (ฉบับที่ ๕) ลงวันที่ ๓๐
พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๙

ข้อ ๒ ให้ใช้บัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๕๑
ตามบัญชีแนบท้ายประกาศฉบับนี้ซึ่งประกอบด้วย
(๑) บัญชียาสำหรับโรงพยาบาลและสถานบริการสาธารณสุข
(๒) บัญชียาจากสมุนไพร
(๓) เภสัชตำรับโรงพยาบาล

ข้อ ๓ ในบัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๕๑
บัญชียาสำหรับโรงพยาบาลและสถานบริการสาธารณสุข
หมายความว่า รายการยาสำหรับใช้ในโรงพยาบาลและสถานบริการสาธารณสุขที่แนบท้ายประกาศฉบับนี้ซึ่งประกอบด้วยบัญชีย่อย
๕ บัญชี ได้แก่ บัญชี ก บัญชี ข บัญชี ค บัญชี ง และบัญชี จ
บัญชี ก หมายความว่า
รายการยาสำหรับสถานพยาบาลทุกระดับ
เป็นรายการยามาตรฐานที่ใช้ในการป้องกันและแก้ไขปัญหาสุขภาพที่พบบ่อย
มีหลักฐานชัดเจนที่สนับสนุนการใช้มีประสบการณ์การใช้ในประเทศไทยอย่างพอเพียง
และเป็นยาที่ควรได้รับการเลือกใช้เป็นอันดับแรกตามข้อบ่งใช้ของยานั้น
บัญชี ข หมายความว่า
รายการยาที่ใช้สำหรับข้อบ่งใช้หรือโรคบางชนิดที่ใช้ยาในบัญชี ก ไม่ได้
หรือไม่ได้ผล หรือใช้เป็นยาแทนยาในบัญชี ก ตามความจำเป็น
บัญชี ค หมายความว่า
รายการยาที่ต้องใช้ในโรคเฉพาะทาง โดยผู้ชำนาญ
หรือผู้ที่ได้รับมอบหมายจากผู้อำนวยการของสถานพยาบาลนั้นๆ โดยมีมาตรการกำกับการใช้
ซึ่งสถานพยาบาลที่ใช้จะต้องมีความพร้อมตั้งแต่การวินิจฉัยจนถึงการติดตามผลการรักษา
เนื่องจากยากลุ่มนี้ เป็นยาที่ถ้าใช้ไม่ถูกต้อง อาจเกิดพิษหรือเป็นอันตรายต่อผู้ป่วยหรือเป็นสาเหตุให้เกิดเชื้อดื้อยาได้ง่าย
หรือเป็นยาที่มีแนวโน้มในการใช้ไม่ตรงตามข้อบ่งชี้หรือไม่คุ้มค่าหรือมีการนำไปใช้ในทางที่ผิด
หรือมีหลักฐานสนับสนุนการใช้ที่จำกัด หรือมีประสบการณ์การใช้ในประเทศไทยอย่างจำกัด
หรือมีราคาแพงกว่ายาอื่นในกลุ่มเดียวกัน
บัญชี ง หมายความว่า
รายการยาที่มีหลายข้อบ่งใช้ แต่มีความเหมาะสมที่จะใช้เพียงบางข้อบ่งใช้
หรือมีแนวโน้มจะมีการสั่งใช้ยาไม่ถูกต้อง หรือเป็นรายการยาที่มีราคาแพง
จึงเป็นกลุ่มยาที่มีความจำเป็นต้องมีการระบุข้อบ่งใช้และเงื่อนไขการสั่งใช้ยา
การใช้บัญชียาหลักแห่งชาติไปอ้างอิงในการเบิกจ่ายควรนำข้อบ่งใช้และเงื่อนไขการสั่งใช้ไปประกอบในการพิจารณาอนุมัติการเบิกจ่ายจึงจะก่อประโยชน์สูงสุด
ทั้งนี้ ยาในบัญชี ง
จำเป็นต้องใช้สำหรับผู้ป่วยบางราย
แต่อาจทำให้เกิดอันตรายต่อผู้ป่วยหรือก่อปัญหาเชื้อดื้อยาที่ร้ายแรง
การสั่งใช้ยาซึ่งต้องให้สมเหตุผลเกิดความคุ้มค่าสมประโยชน์จะต้องอาศัยการตรวจวินิจฉัยและพิจารณาโดยผู้ชำนาญเฉพาะโรคที่ได้รับการฝึกอบรมในสาขาวิชาที่เกี่ยวข้องจากสถานฝึกอบรมหรือได้รับวุฒิบัตรหรือหนังสืออนุมัติจากแพทยสภา
หรือทันตแพทยสภาเท่านั้นและโรงพยาบาลจะต้องมีระบบการกำกับประเมินและตรวจสอบการใช้ยา
(Drug Utilization Evaluation,
DUE) โดยต้องมีการเก็บข้อมูลการใช้ยาเหล่านั้นเพื่อตรวจสอบในอนาคตได้
บัญชี จ หมายความว่า
(๑) รายการยาสำหรับโครงการพิเศษของกระทรวง ทบวง
กรม หรือหน่วยงานของรัฐ ที่มีการกำหนดวิธีการใช้และการติดตามประเมินการใช้ยาตามโครงการ
โดยมีหน่วยงานนั้นรับผิดชอบ
(๒) รายการยาสำหรับผู้ป่วยที่มีความจำเป็นเฉพาะ
ซึ่งมีการจัดกลไกกลางเป็นพิเศษในกำกับการเข้าถึงยา
ภายใต้ความรับผิดชอบร่วมกันของระบบประกันสุขภาพของประเทศซึ่งดูแลโดยกรมบัญชีกลาง
(ระบบสวัสดิการรักษาพยาบาลข้าราชการ) กระทรวงการคลัง
สำนักงานประกันสังคมกระทรวงแรงงาน และสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ
รายการยาสำหรับผู้ป่วยที่มีความจำเป็นเฉพาะ
ตามบัญชี จ (๒) หมายความว่า ยาที่จำเป็นต้องใช้สำหรับผู้ป่วยเฉพาะราย
โดยยามีความเหมาะสมที่จะใช้เพียงบางข้อบ่งใช้
หรือมีแนวโน้มจะมีการสั่งใช้ยาไม่ถูกต้อง หรือเป็นยาที่ต้องอาศัยความรู้
ความชำนาญเฉพาะโรค หรือใช้เทคโนโลยีขั้นสูง และเป็นยาที่มีราคาแพงมาก
หรือส่งผลอย่างมากต่อความสามารถในการจ่ายทั้งของสังคมและผู้ป่วย
จึงต้องมีระบบกำกับและอนุมัติการสั่งใช้ยา (authorized system)
ที่เหมาะสม โดยหน่วยงานสิทธิประโยชน์หรือหน่วยงานกลางที่ได้รับมอบหมาย ทั้งนี้
เพื่อให้เป็นไปตามข้อบ่งใช้และเงื่อนไขการสั่งใช้ยา จึงจะก่อประโยชน์สูงสุด
โรงพยาบาลจะต้องมีระบบการกำกับ
ประเมินและตรวจสอบการใช้ยาและมีการเก็บข้อมูลการใช้ยาเหล่านั้น เพื่อให้ตรวจสอบโดยกลไกกลางในอนาคตได้
บัญชียาจากสมุนไพร หมายความว่า
รายการยาจากสมุนไพรที่มีการใช้ตามองค์ความรู้ดั้งเดิมและยาพัฒนาจากสมุนไพร
ซึ่งมียาสมุนไพรหรือตัวยาในสูตรตำรับ รูปแบบยา ข้อบ่งใช้ ความแรงขนาดและวิธีใช้
ตามรายละเอียดในบัญชีแนบท้ายประกาศฉบับนี้ ทั้งนี้ ยาจากสมุนไพรตามรายการในบัญชี
ให้ใช้สำหรับโรงพยาบาลและสถานบริการสาธารณสุข รวมทั้งงานสาธารณสุขมูลฐานด้วย
เภสัชตำรับโรงพยาบาล หมายความว่า
รายการยาที่โรงพยาบาลสามารถผลิตขึ้นใช้ภายในโรงพยาบาล ตามเภสัชตำรับของโรงพยาบาล
หรือตามที่ระบุไว้ในบัญชีแนบท้ายประกาศฉบับนี้

ทั้งนี้
ให้มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป[๑]


ประกาศ
ณ วันที่ ๒๓ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๑
มงคล
ณ สงขลา
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข
ประธานคณะกรรมการแห่งชาติด้านยา
[เอกสารแนบท้าย]

๑. บัญชียาสำหรับโรงพยาบาลและสถานบริการสาธารณสุข

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)













วัชศักดิ์/ผู้จัดทำ
๑๒
มีนาคม ๒๕๕๑



[๑] ราชกิจจานาเบกษา
เล่ม ๑๒๕/ตอนพิเศษ ๕๑ ง/หน้า ๑๒/๑๐ มีนาคม ๒๕๕๑