กฎเสนาบดีกระทรวงนครบาล
กฎเสนาบดีกระทรวงนครบาล
ว่าด้วยผู้ลากรถลากและเจ้าของรถลาก
ตามพระราชบัญญัติรถลาก
พระพุทธศักราช
๒๔๔๔ (ร.ศ.๑๒๐)
-------------

 เนื่องจากพระราชบัญญัติรถลาก
พระพุทธศักราช ๒๔๔๔ (ร.ศ.๑๒๐)
เพื่อป้องกันเหตุและความไม่เรียบร้อย
ซึ่งจะบังเกิดขึ้นจากการใช้รถลากในท้องถนนหลวง
ในกรุงเทพมหานคร จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ
ให้เสนาบดีกระทรวงนครบาลออกกฎ
ข้อบังคับไว้ดังมีข้อความต่อไปนี้
 ข้อ
๑
ห้ามมิให้บุคคลผู้ใดกระทำการลากรถลากสำหรับรับจ้าง เว้นไว้แต่จะได้
จดทะเบียนรับใบอนุญาตจากเจ้าพนักงานผู้จดทะเบียนรถลาก
 ข้อ
๒ ผู้มีความประสงค์จะทำการลากรถลาก
ให้ยื่นเรื่องราวด้วยตนเองต่อ
เจ้าพนักงานผู้จดทะเบียนรถลาก
 ข้อ
๓
ห้ามมิให้เจ้าพนักงานรับจดทะเบียนหรือออกใบอนุญาตให้แก่บุคคล
เหล่านี้กระทำการลากรถลาก คือ
 ๑.
บุคคลอายุยังไม่ครบ ๑๘ ปีบริบูรณ์ หรืออายุเกินกว่า ๕๐ ปีบริบูรณ์
 ๒.
บุคคลที่เจ้าพนักงานตรวจเห็นว่าร่างกายไม่แข็งแรง
 ๓.
บุคคลที่ไม่เข้าใจข้อบังคับของถนนหลวง
 ๔.
บุคคลที่ไม่รู้ภาษาไทยพอที่จะเข้าใจคำสั่งของผู้โดยสารรถลากและคำสั่งของ
เจ้าพนักงาน
 ๕.
บุคคลผู้ที่เคยรับโทษตามประมวลอาญาตั้งแต่ส่วนที่ ๑ ถึงส่วนที่ ๙ และ
พ้นโทษยังไม่เกิน ๓ ปี
 ข้อ
๔ บุคคลผู้ขอใบอนุญาตลากรถลาก
เมื่อเจ้าพนักงานสอบความรู้เห็นสมควร
เป็นผู้ลากรถได้
ถ้าเป็นการสมควรให้เจ้าพนักงานพิมพ์ลายมือผู้นั้นตรวจสอบอีก
 ข้อ
๕
ใบอนุญาตลากรถลากมีกำหนดหมดอายุเพียง วันที่ ๓๑ มีนาคมของปี
ที่ได้อนุญาตให้กระทำการลากรถลาก
 ข้อ
๖
ผู้รับใบอนุญาตหรือผู้ขอเปลี่ยนใบอนุญาต ต้องเสียค่าธรรมเนียมใบอนุญาต 
ฉบับละ ๑ บาท
 ข้อ
๗ ผู้ลากรถลากเมื่อเวลาทำการลากรถ
ในท้องถนนหลวงต้องมีใบอนุญาต
ติดตัวไว้เสมอ
เมื่อเจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ขอตรวจต้องแสดงให้ตรวจ
 ข้อ
๘ ให้เจ้าของรถลากทำบัญชีรับจ่ายรถลากที่ได้จดทะเบียนแล้วไว้ที่สำนักงาน
ตามแบบบัญชีของเจ้าพนักงาน
และให้ผู้เช่าพิมพ์ลายหัวแม่มือขวาไว้ในบัญชีรับจ่ายเป็นสำคัญ
 ข้อ
๙
บัญชีนี้เมื่อเจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ขอตรวจ เจ้าของรถลากต้องแสดงออกให้
ตรวจได้ทุกเมื่อ
 ข้อ
๑๐ ผู้ลากรถลากเมื่อได้ลงลายมือรับเช่ารถไปจากเจ้าของรถลากแล้ว
ต้องรักษารถนั้นไว้อย่าปล่อยให้ตกไปอยู่ในมือของผู้อื่น
จนกว่าจะได้ส่งคืนเจ้าของ
 ข้อ
๑๑
ผู้ใดประพฤติผิดดังจะได้กล่าวต่อไปนี้ ต้องระวางโทษปรับเป็นเงิน
ไม่ต่ำกว่า ๑๒ บาท และไม่เกินกว่า ๕๐ บาท
 ๑.
เจ้าของรถลากไม่จดบัญชีรับจ่ายรถลาก
หรือมิได้ให้ลงลายนิ้วแม่มือขวา
ในบัญชี
 ๒.
ผู้ใดรับใบอนุญาตเป็นผู้ลากรถลาก
เมื่อเวลาทำการลากรถลากในท้องถนนหลวง
ไม่มีใบอนุญาตติดตัวอยู่ด้วย
 ๓.
ผู้ใดลากรถลากที่ได้จดทะเบียนแล้วในท้องถนนหลวงโดยมิได้รับใบอนุญาตเป็น
ผู้ลากรถ หรืออาศัยใช้ใบอนุญาตลากรถที่สิ้นอายุแล้ว
 ข้อ
๑๒
ผู้ใดประพฤติผิดดังจะได้กล่าวต่อไปนี้ ต้องระวางโทษปรับเป็นเงิน
ไม่ต่ำกว่า ๕๐ บาท แลไม่เกินกว่า ๑๐๐ บาท
 ๑.
เจ้าของรถลากยอมให้รถลากของตนที่ได้จดทะเบียนแล้วแก่ผู้อื่นซึ่งมิได้
รับใบอนุญาตเป็นผู้ลากรถไปใช้ลาก
 ๒.
ผู้ลากรถปล่อยให้รถที่ได้จดทะเบียนแล้ว
ซึ่งตนได้รับมาจากเจ้าของรถลาก
ตกไปอยู่ในมือผู้ที่มิได้รับใบอนุญาตลากรถเอาไปใช้ลาก
 ๓.
ผู้ได้รับใบอนุญาตลากรถ ยอมให้ใบอนุญาตของตนแก่ผู้อื่นไปแสดงต่อ
เจ้าพนักงานขอเปลี่ยนใบอนุญาต หรือเอาไปใช้ทำการลากรถ
 ๔.
ผู้ใดเอาใบอนุญาตลากรถของผู้อื่นไปแสดงต่อเจ้าพนักงานขอเปลี่ยน
ใบอนุญาต หรือเอาไปใช้ทำการลากรถ
 ข้อ
๑๓
ให้เจ้าพนักงานจดทะเบียนมีอำนาจสั่งยึดใบอนุญาต หรือเลิกถอน
ใบอนุญาตลากรถที่ยังไม่สิ้นกำหนดอายุได้เมื่อมีเหตุการดังจะกล่าวต่อไปนี้
คือ
 ๑.
ถ้ามีเหตุปรากฏขึ้นว่าผู้ลากรถมีร่างกายไม่แข็งแรงสมควรกับที่จะลากรถ
 ๒.
ถ้าผู้ลากรถยอมให้ผู้อื่นเอาใบอนุญาตของตนไปใช้
 ๓. ถ้าผู้ลากรถไม่ประพฤติตามมาตรา ๑๔, ๑๕, ๑๖,
๒๓, ๒๔, ๒๕, ๒๖, ๒๗,
๒๘, ๒๙, ๓๐, ๓๑ แห่งพระราชบัญญัติรถลาก พระพุทธศักราช ๒๔๔๔
(ร.ศ.๑๒๐) มาตราใด
มาตราหนึ่ง
 ๔.
เป็นผู้ประพฤติผิดข้อบังคับของถนน และผิดข้อบังคับนี้ตั้งแต่ ๒ ครั้งขึ้นไป
 ข้อ
๑๔
ให้ใช้กฎข้อบังคับนี้ตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไป และเมื่อได้ใช้กฎข้อบังคับ
นี้แล้วให้ยกเลิกกฎเสนาบดีกระทรวงนครบาลว่าด้วยผู้ลากรถแลเจ้าของรถลาก
ลงวันที่ ๒ ตุลาคม
พระพุทธศักราช ๒๔๕๖ นั้นเสีย

  
กระทรวงนครบาล
 กฎให้ไว้
ณ วันที่ ๑๑ ธันวาคม พระพุทธศักราช ๒๔๖๒
 (ลงนาม) มหาอำมาตย์นายก
เจ้าพระยายมราช
 
เสนาบดีกระทรวงนครบาล

[รก.๒๔๖๒/-/๑๙๓/๒๑ ธันวาคม ๒๔๖๒]