ข้อบัญญัติองค์การบริหารส่วนตำบลสำพะเนียง
เรื่อง
การควบคุมการเลี้ยงหรือปล่อยสัตว์ 
พ.ศ. ๒๕๖๐
 

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๗๑ แห่งพระราชบัญญัติสภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล พ.ศ. ๒๕๓๗
และที่แก้ไขเพิ่มเติมมาตรา ๒๙ และมาตรา ๓๐ แห่งพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ.
๒๕๓๕
องค์การบริหารส่วนตำบลสำพะเนียงโดยได้รับความเห็นชอบของสภาองค์การบริหารส่วนตำบลสำพะเนียงและนายอำเภอบ้านแพรก
จึงตราข้อบัญญัติไว้ ดังต่อไปนี้ 

ข้อ
๑ ข้อบัญญัตินี้เรียกว่า
ข้อบัญญัติองค์การบริหารส่วนตำบลสำพะเนียง เรื่อง การควบคุมการเลี้ยงหรือปล่อยสัตว์
พ.ศ. ๒๕๖๐

ข้อ ๒[๑] ข้อบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลสำพะเนียงตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา

ข้อ
๓ บรรดาข้อบัญญัติ ข้อบังคับ ระเบียบ
ประกาศ
หรือคำสั่งอื่นใดในส่วนที่ได้ตราไว้แล้วในข้อบัญญัตินี้หรือซึ่งขัดหรือแย้งข้อบัญญัตินี้ให้ใช้ข้อบัญญัตินี้แทน

ข้อ
๔ ข้อบัญญัตินี้ไม่ใช้บังคับแก่
(๑)
การเลี้ยงสัตว์หรือปล่อยสัตว์ของทางราชการ
(๒)
การเลี้ยงสัตว์ของผู้ที่ได้รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่นว่าด้วยการประกอบกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ

ข้อ
๕ ในข้อบัญญัตินี้
เจ้าพนักงานท้องถิ่น
หมายความว่า นายกองค์การบริหารส่วนตำบลสำพะเนียง
เจ้าพนักงานสาธารณสุข
หมายความว่า
เจ้าพนักงานซึ่งได้รับการแต่งตั้งให้ปฏิบัติการตามพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ.
๒๕๓๕
สัตว์
หมายความว่า สัตว์ทุกชนิดไม่ว่าจะเป็นสัตว์เลี้ยงหรือสัตว์ป่า หรือสัตว์ชนิดอื่น ๆ
การเลี้ยงสัตว์
หมายความว่า
การมีสัตว์ไว้ในครอบครองและดูแลเอาใจใส่บำรุงรักษาตลอดจนให้อาหารเป็นอาจิณ
การปล่อยสัตว์
หมายความว่า
การสละการครอบครองสัตว์หรือปล่อยสัตว์ให้อยู่นอกสถานที่เลี้ยงโดยปราศจากการควบคุม 
เจ้าของสัตว์
หมายความว่า ผู้เป็นเจ้าของสัตว์หรือรวมถึงผู้ครอบครองสัตว์ด้วย 
สถานที่เลี้ยงสัตว์
หมายความว่า คอกสัตว์ กรงสัตว์ ที่ขังสัตว์ หรือสถานที่ในลักษณะอื่นที่ใช้ในการควบคุมสัตว์ที่เลี้ยง
ที่หรือทางสาธารณะ
หมายความว่า สถานที่หรือทางซึ่งมิใช่เป็นของเอกชน
และประชาชนสามารถใช้ประโยชน์หรือสัญจรได้ 
สิ่งปฏิกูล
หมายความว่า อุจจาระหรือปัสสาวะ และหมายความรวมถึงสิ่งอื่นใด
ซึ่งเป็นสิ่งโสโครกหรือมีกลิ่นเหม็น 
มูลฝอย
หมายความว่า เศษกระดาษ เศษผ้า เศษอาหาร เศษสินค้า เศษวัตถุ ถุงพลาสติก ภาชนะที่ใส่อาหาร มูลสัตว์หรือซากสัตว์
รวมถึงสิ่งอื่นใดที่เก็บกวาดจากถนน ตลาด ที่เลี้ยงสัตว์
หรือที่อื่นจากชุมชน 

ข้อ
๖ เพื่อประโยชน์ในการรักษาสภาวะความเป็นอยู่ที่เหมาะสมกับการดำรงชีพของประชาชนในท้องถิ่นหรือเพื่อป้องกันอันตรายจากเชื้อโรคที่เกิดจากสัตว์
ให้พื้นที่ในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลสำพะเนียงเป็นเขตควบคุมการเลี้ยงหรือปล่อยสัตว์ดังนี้
(๑) ช้าง  (๑๐)
ไก่ 
(๒) ม้า  (๑๑)
สุนัข 
(๓) โค  (๑๒)
แมว 
(๔) กระบือ  (๑๓)
นก 
(๕) สุกร  (๑๔)
กบ 
(๖) แพะ  (๑๕)
จิ้งหรีด 
(๗) แกะ  (๑๖)
ด้วง 
(๘) ห่าน  (๑๗)
ผึ้ง 
(๙) เป็ด  (๑๘)
สัตว์อื่น ๆ ตามเจ้าพนักงานท้องถิ่นกำหนด

ข้อ ๗ ห้ามมิให้มีการเลี้ยงสัตว์ชนิดหรือประเภทเหล่านี้ในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลสำพะเนียงโดยเด็ดขาด
(๑) งูทุกชนิด 
(๒) ปลาปิรันยา 
(๓) สัตว์ดุร้ายต่าง ๆ 
(๔) สัตว์มีพิษร้ายอื่น ๆ 
(๕) สัตว์ต้องห้ามตามกฎหมายอื่น ๆ 

ข้อ ๘ ให้พื้นที่ต่อไปนี้เป็นเขตห้ามเลี้ยงสัตว์หรือปล่อยสัตว์โดยเด็ดขาด
(๑)
พื้นที่ผังเมืองประกาศเป็นเขตพาณิชยกรรม และเขตประชากรหนาแน่น 
(๒)
พื้นที่ผังเมืองประกาศเป็นเขตอนุรักษ์ เพื่อส่งเสริมเอกลักษณ์ศิลปวัฒนธรรมไทย 
(๓) สถานที่ท่องเที่ยว 

ข้อ ๙ การเลี้ยงนอกเขตพื้นที่ระบุไว้ในข้อ ๘ นั้น
สามารถกระทำได้แต่ห้ามมิให้ปล่อยสัตว์นั้นออกนอกที่เลี้ยงสัตว์และต้องปฏิบัติโดยเคร่งครัดดังนี้
(๑) จำนวนสัตว์ต้องไม่มากเกินควร ทั้งนี้
ตามองค์การบริหารส่วนตำบลสำพะเนียงกำหนด 
(๒)
การเลี้ยงสัตว์ต้องไม่ก่อมลภาวะและเหตุรำคาญ 
(๓)
ต้องไม่เป็นแหล่งเพาะพันธุ์และแพร่เชื้อโรคที่ติดต่อจากคนสู่สัตว์ 
การเลี้ยงสัตว์ดังกล่าวจะต้องอยู่ภายใต้เงื่อนไขตามข้อบัญญัตินี้และตามคำแนะนำ
ของเจ้าหน้าที่องค์การบริหารส่วนตำบลสำพะเนียงโดยเคร่งครัด 

ข้อ ๑๐ การเลี้ยงสัตว์ต้องปฏิบัติการภายใต้มาตรการ
ต่อไปนี้ 
(๑) สถานที่ตั้ง 
(๑.๑) ต้องตั้งอยู่ในสถานที่ที่ไม่ก่อเหตุรำคาญให้กับผู้ที่อาศัยอยู่บริเวณใกล้เคียง
(๑.๒)
ต้องมีบริเวณเลี้ยงสัตว์ซึ่งกั้นเป็นสัดส่วน
และให้อยู่ห่างเขตทางน้ำสาธารณะอย่างน้อย ๓๐ เมตร
ที่ดินสาธารณะหรือที่ดินต่างเจ้าของและมีที่ว่างอันปราศจากหลังคา
หรือสิ่งใดปกคลุมโดยรอบบริเวณเลี้ยงสัตว์นั้นไม่น้อยกว่า ๕ เมตร ทุก ๆ ด้าน
เว้นแต่ด้านที่มีแนวเขตที่ดินติดต่อกับที่ดินของผู้เลี้ยงสัตว์ประเภทเดียวกัน
(๒) อาคารและส่วนประกอบ 
(๒.๑)
ต้องเป็นอาคารเอกเทศและมั่นคงแข็งแรงมีลักษณะเหมาะแก่การเลี้ยงสัตว์ประเภทนั้น ๆ
ไม่มีการพักอาศัยหรือประกอบกิจการอื่นใด 
(๒.๒) พื้นต้องเป็นพื้นแน่น ไม่เฉอะแฉะ
ทำความสะอาดง่าย เว้นแต่การเลี้ยงสุกร
พื้นจะต้องเป็นคอนกรีตและมีความลาดเอียงเพื่อให้น้ำและสิ่งปฏิกูลไหลลงทางระบายน้ำได้โดยสะดวก
(๒.๓)
หลังคาต้องสูงจากพื้นพอสมควรและมีช่องทางให้แสงสว่างหรือแสงแดดส่องภายในอาคารอย่างทั่วถึง
(๒.๔) ต้องมีการกั้นคอกอย่างเป็นสัดส่วนเหมาะสมกับจำนวนสัตว์ไม่ให้สัตว์อยู่กันอย่างแออัด
(๒.๕)
การระบายอากาศต้องถ่ายเทได้อย่างเพียงพอ 
(๓) การสุขาภิบาลทั่วไป 
(๓.๑) การระบายน้ำ 
๑)
ต้องจัดให้มีรางระบายน้ำโดยรอบตัวอาคารให้มีความลาดเอียงเพียงพอให้น้ำไหลได้สะดวก 
๒)
น้ำทิ้งต้องมีการบำบัดก่อนระบายลงสู่ทางระบายน้ำ แหล่งน้ำสาธารณะหรือในที่เอกชน 
(๓.๒) การกำจัดมูลสัตว์ 
๑) ต้องเก็บกวาดมูลสัตว์เป็นประจำทุกวัน 
๒)
ต้องจัดให้มีที่กักเก็บมูลสัตว์โดยเฉพาะไม่ให้กลิ่นเหม็นอันเป็นเหตุรำคาญ
และต้องไม่เป็นแหล่งเพาะพันธุ์แมลงหรือสัตว์นำโรค 
(๓.๓) การป้องกันเหตุเดือดร้อนรำคาญ 
๑)
ถ้ามีการสุมไฟไล่แมลงให้สัตว์ต้องมิให้เกิดเหตุรำคาญแก่ผู้อาศัยใกล้เคียง 
๒)
ต้องป้องกันเสียงร้องของสัตว์มิให้เกิดเหตุรำคาญแก่ผู้อาศัยใกล้เคียง 
๓)
การเลี้ยงสัตว์ที่มีขนต้องมีการป้องกันไม่ให้ขนฟุ้งกระจายออกไปนอกสถานที่
๔)
ต้องควบคุมดูแลไม่ให้สัตว์ออกไปทำความเสียหายแก่ทรัพย์สิน
หรือสร้างความเดือดร้อนรำคาญแก่ผู้อยู่ใกล้เคียง
(๓.๔)
การรักษาความสะอาดต้องรักษาความสะอาดที่เลี้ยงสัตว์ให้สะอาดอยู่เสมอ 
(๓.๕) การกำจัดซากสัตว์ให้ใช้วิธีการเผา
หรือฝังเพื่อป้องกันการเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ของแมลงและแมลงนำโรคดังนี้ 
๑)
การกำจัดซากสัตว์โดยการฝังต้องมีเนื้อที่เพียงพอและอยู่ในบริเวณ
น้ำท่วมไม่ถึงโดยฝังซากลึกจากผิวดินไม่น้อยกว่า ๕๐ เซนติเมตร
ใช้น้ำยาฆ่าเชื้อโรคที่เหมาะสมทำการราดหรือโรยบนส่วนต่าง ๆ
ของซากสัตว์จนทั่วและกลบหลุมดิน 
๒)
การกำจัดซากสัตว์โดยการเผาต้องมีสถานที่เผาหรือเตาเผาอยู่ในบริเวณที่เหมาะสมในการใช้เผาซากจนหมด
การเผาต้องไม่ก่อให้เกิดมลพิษหรือเหตุรำคาญ 
๓)
สถานที่กำจัดซากสัตว์ต้องห่างจากบริเวณอาคาร หรือโรงเรือน เลี้ยงสัตว์
อาคารสำนักงาน อาคารพักอาศัย 

ข้อ ๑๑ ในกรณีที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นพบสัตว์ในที่หรือทางสาธารณะอันเป็นการฝ่าฝืนข้อ ๘
โดยไม่ปรากฏเจ้าของ
ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นทีอำนาจกักสัตว์ดังกล่าวไว้เป็นอย่างน้อย ๓๐ วัน
เมื่อพ้นกำหนดแล้วยังไม่มีผู้ใดมาแสดงหลักฐานการเป็นเจ้าของเพื่อรับสัตว์คืนให้สัตว์นั้นตกเป็นขององค์การบริหารส่วนตำบลสำพะเนียง
แต่ถ้าการกักสัตว์ไว้อาจก่อให้เกิดอันตรายแก่สัตว์นั้นหรือสัตว์อื่น
หรือต้องเสียค่าใช้จ่ายเกินสมควรเจ้าพนักงานท้องถิ่นจะจัดการขายหรือขายทอดตลาดสัตว์นั้น
ตามควรแก่กรณีก่อนถึงกำหนดเวลาดังกล่าวก็ได้ เงินที่ได้จากการขายหรือขายทอดตลาดเมื่อได้หักค่าใช้จ่ายในการขายทอดตลาดและค่าเลี้ยงดูสัตว์แล้วให้เก็บรักษาไว้แทนสัตว์
ในกรณีที่มิได้มีการขายหรือขายทอดตลาดสัตว์ตามวรรคหนึ่งและเจ้าของสัตว์มาขอรับสัตว์คืนภายในกำหนดเวลาตามวรรคหนึ่ง
เจ้าของสัตว์ต้องเป็นผู้เสียค่าใช้จ่ายสำหรับการเลี้ยงดูสัตว์ให้แก่องค์การบริหารส่วนตำบลสำพะเนียงตามจำนวนที่ได้จ่ายจริงด้วย
ในกรณีที่ปรากฏว่าสัตว์ที่กล่าวในวรรคหนึ่งนั้นเป็นโรคติดต่ออันเป็นอันตรายต่อประชาชน
เจ้าพนักงานท้องถิ่นหรือผู้ที่ได้รับมอบหมายจากเจ้าพนักงานท้องถิ่นมีอำนาจทำลายหรือจัดการตามที่เห็นสมควรได้
กรณีที่มีการระบาดของโรคติดต่อที่เกี่ยวกับสัตว์ในเขตพื้นที่ต้องจัดให้มีวิธีการควบคุมป้องกัน
มิให้เกิดการปนเปื้อนของเชื้อโรคในสถานที่เลี้ยงสัตว์ ทั้งในตัวสัตว์ อาหาร น้ำใช้
คนเลี้ยง และสิ่งแวดล้อมอื่น ๆ

ข้อ ๑๒ ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นมีอำนาจแต่งตั้งข้าราชการหรือพนักงานส่วนท้องถิ่นเพื่อให้ปฏิบัติหน้าที่ตามมาตรา
๔๔ วรรคหนึ่งแห่งพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕
ในเขตอำนาจขององค์การบริหารส่วนตำบลสำพะเนียง ในเรื่องใดหรือทุกเรื่องก็ได้

ข้อ ๑๓ ผู้ใดฝ่าฝืนข้อบัญญัตินี้ข้อหนึ่งข้อใดมีความผิดตามมาตรา
๗๓ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕
ต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าพันบาท

ข้อ ๑๔ ผู้ประกอบการที่ได้ประกอบกิจการเลี้ยงสัตว์ตามข้อ
๖ มาก่อนข้อบัญญัติฉบับนี้
ใช้บังคับให้ผู้ประกอบการกิจการปรับปรุงให้เป็นไปตามข้อบัญญัตินี้ให้แล้วเสร็จภายในเวลาไม่เกิน
๑๘๐ วัน

ข้อ ๑๕ ให้นายกองค์การบริหารส่วนตำบลสำพะเนียงมีหน้าที่รักษาการให้เป็นไปตามข้อบัญญัตินี้
และให้มีอำนาจออกคำสั่ง ระเบียบ ตามที่เห็นสมควร
เพื่อปฏิบัติให้เป็นไปตามข้อบัญญัตินี้


ประกาศ
ณ วันที่ ๓๑ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๖๐
บุพชาติ
ช้างเสวก
ปลัดองค์การบริหารส่วนตำบลสำพะเนียง
ปฏิบัติหน้าที่
นายกองค์การบริหารส่วนตำบลสำพะเนียง




ภูมิกิติ/จัดทำ
๑๙
เมษายน ๒๕๖๑

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๓๕/ตอนพิเศษ ๖๘ ง/หน้า ๒๒/๒๓ มีนาคม ๒๕๖๑