กฎสำนักนายกรัฐมนตรี
กฎสำนักนายกรัฐมนตรี
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบ
ข้าราชการฝ่ายพลเรือน
พุทธศักราช ๒๔๗๘
(ฉะบับที่
๘)
-----------------

 อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๗ แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการ
ฝ่ายพลเรือน พุทธศักราช ๒๔๗๘
นายกรัฐมนตรีออกกฎว่าด้วยเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพล
เรือนสำหรับกระทรวงกลาโหมไว้ ดั่งต่อไปนี้
 ข้อ
๑ ให้ยกเลิกกฎสำนักนายกรัฐมนตรีออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่อง
แบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน พุทธศักราช ๒๔๗๘ (ฉบับที่๗)
และให้ใช้กฎนี้แทน

  ส่วนที่ ๑
 
เครื่องแบบทั่วไป
  -----------------

 ข้อ
๒ เครื่องแบบข้าราชการกลาโหมพลเรือนประจำการทั่วไปให้มี ๔ ชะนิด คือ 
เครื่องแบบปกติ เครื่องแบบครึ่งยศ เครื่องแบบเต็มยศ
และเครื่องแบบสโมสร
 ข้อ
๓ เครื่องแบบปกติมี ๒ อย่าง คือ
 ก.
เครื่องแบบสี
 ข.
เครื่องแบบขาว
 ก.
เครื่องแบบสี
 เครื่องแบบสีให้ประกอบด้วย
 (๑)
หมวกกันแดดแบบราชการสีตามหน่วยกองทัพที่ตนสังกัด สายรัดคางหนังสี
น้ำตาล หรือ
 หมวกทรงหม้อตาลสีเดียวกับหมวกกันแดดข้างต้น
กะบังหน้าหนังสีดำสายรัด
คางหนังสีดำ
มีดุมโลหะเกลี้ยงสีทองรูปแบนกลมติดกับปลายสายรัดคางทั้งสอง
ข้างที่ข้างหมวกข้างละ ๑ ดุม
 หมวกทั้งสองอย่างที่กล่าวมาแล้วให้ติดตราครุฑพ่าห์สีทองหน้าหมวก
 (๒)
เสื้อผ้า สักหลาด หรือเชิ้ต สี รูป และลักษณะตามหน่วยกองทัพที่ตนสังกัด
 (๓)
ดุมเสื้อโลหะเกลี้ยงสีทองรูปแบนกลม
 (๔)
กางเกงผ้า สักหลาด หรือเชิ้ต สี รูป และลักษณะตามหน่วยกองทัพที่ตน
สังกัด
 (๕)
รองเท้าหนังสีดำ สีน้ำตาล หรือรองเท้าขาว ไม่มีลวดลาย ชะนิดหุ้มข้อหรือ
หุ้มส้นอนุโลมตามหน่วยกองทัพที่ตนสังกัด
 (๖)
ถุงเท้าที่ใช้กับรองเท้าหุ้มส้น ให้ใช้สีเดียวกับรองเท้า ไม่มีลวดลาย และมีสาย
โยงถุง
 (๗)
อินทรธนูขนาดกว้าง ๓ เซ็นติเมตรครึ่ง ยาว ๙ เซ็นติเมตรครึ่ง พื้นกำมะหยี่
สีดำติดทับเสื้อเหนือบ่าทั้งสองข้างจากไหลไปคอ ด้านคอปลายมน
ติดดุมโลหะเกลี้ยงสีทองรูป
แบนกลม อินทรธนูมีลวดลายดั่งต่อไปนี้
 ข้าราชการกลาโหมพลเรือน
เทียบตำแหน่งผู้บังคับการกรม ผู้บังคับหมวดหรือ
หมู่เรือรบหรือผู้บังคับกองบินใหญ่ขึ้นไป มีแถบสีทองกว้าง ๑
เซ็นติเมตรเป็นขอบ และปักดิ้นสี
ทองลายช่อไชยพฤกษ์ยาวตลอดส่วนกลางของอินทรธนู
 ข้าราชการกลาโหมพลเรือน
เทียบตำแหน่งผู้บังคับกองพัน ผู้บังคับการเรือชั้น ๑
หรือชั้น ๒ ต้นเรือชั้น ๑ หรือผู้บังคับกองบินน้อย
มีแถบสีทอง กว้าง ๑ เซ็นติเมตรเป็นขอบ และ
ปักดิ้นสีทองลายดอกไชยพฤกษ์ ๓ ดอก
เรียงตามส่วนยาวของอินทรธนู
 ข้าราชการกลาโหมพลเรือน
เทียบตำแหน่งผู้บังคับกองร้อย ผู้บังคับการเรือชั้น ๓ 
ต้นเรือชั้น ๒ นายกราบหรือผู้บังคับฝูงบิน มีแถบสีทองกว้าง
๑ เซ็นติเมตรเป็นขอบและปักดิ้นสี
ทองลายดอกไชยพฤกษ์ ๒ ดอก เรียงตามส่วนยาวของอินทรธนู
 ข้าราชการกลาโหมพลเรือน
เทียบตำแหน่งผู้บังคับหมวดต้นเรือชั้น ๓ หรือผู้
บังคับหมวดบิน มีแถบสีทองกว้าง ๑ เซ็นติเมตรเป็นขอบ
และปักดิ้นสีทองลายดอกไชยพฤกษ์ ๑ 
ดอก
 ข้าราชการกลาโหมพลเรือน
เทียบตำแหน่งผู้บังคับหมู่หรือนายตอนเงินเดือน
อัตราทหารตั้งแต่ชั้น ๒๑ ถึงชั้น ๒๕
มีแถบสีทองกว้างครึ่งเซ็นติเมตรเป็นขอบ
 ข้าราชการกลาโหมพลเรือน
เทียบตำแหน่งผู้บังคับหมู่หรือนายตอนเงินเดือน
อัตราทหารถึงชั้น ๒๐
มีแถบสีทองกว้างครึ่งเซ็นติเมตรขวางกลาง
 (๘)
เครื่องหมายสังกัด ทำด้วยโลหะสีทองติดที่คอเสื้อทั้งสองข้าง ให้ขอบริมห่าง
แนวบรรจบที่คอเสื้อข้างละ ๑ เซ็นติเมตรครึ่ง
เป็นรูปเครื่องหมายสังกัดดั่งต่อไปนี้
 ข้าราชการกลาโหมพลเรือน
ซึ่งมิได้สังกัดอยู่ในกองทัพใด ใช้เครื่องหมายสังกัด
ทำเป็นรูปจักรกับสมอทับบนปีกนกมีอุณณาโลมเป็นรัศมี
 ข้าราชการกลาโหมพลเรือน
สังกัดอยู่ในกองทัพบกใช้เครื่องหมายสังกัดทำเป็น
รูปจักร
 ข้าราชการกลาโหมพลเรือน
สังกัดอยู่ในกองทัพเรือใช้เครื่องหมายสังกัดทำเป็น
รูปสมออยู่กลางวงกลมขดเชือก
 ข้าราชการกลาโหมพลเรือน
สังกัดอยู่ในกองทัพอากาศใช้เครื่องหมายสังกัดทำ
เป็นรูปปีกนก ๒ ปีก มีอุณณาโลมเป็นรัศมีทับหัวปีก
 (๙)
ข้าราชการกลาโหมพลเรือนซึ่งสังกัดในหน่วยที่มิได้ขึ้นแก่กองทัพใดนั้น ให้
เป็นไปอย่างหน่วยกองทัพบกส่วนผู้ที่สังกัดในหน่วยกองทัพใด
ถ้าย้ายเข้าสังกัดในหน่วยที่มิได้ขึ้น
แก่กองทัพภายหลังวันใช้กฎนี้ ให้เป็นไปตามหน่วยกองทัพเดิมที่ย้ายสังกัดไปในครั้งหลัง
 ข.
เครื่องแบบขาว
 เครื่องแบบขาวให้ประกอบด้วย
 (๑)
หมวกกันแดดแบบราชการสีขาว สายรัดคางสีทอง หรือ
 หมวกทรงหม้อตาลผ้าสีขาว
กะบังหน้าหนังสีดำ สายรัดคางสีทองมีดุมโลหะ
เกลี้ยงสีทองรูปแบนกลม ติดกับปลายสายรัดคางทั้งสองข้าง
ที่ข้างหมวกข้างละ ๑ ดุม
 หมวกทั้งสองอย่างที่กล่าวมาแล้ว
ให้ติดตราครุฑพ่าห์สีทองหน้าหมวก
 (๒)
เสื้อแบบราชการผ้าสีขาว
 (๓)
กางเกงแบบราชการผ้าสีขาว
 นอกจากนี้ให้เป็นไปอย่างเดียวกับเครื่องแบบปกติสี
 ข้อ
๔ เครื่องแบบครึ่งยศ ให้ใช้เหมือนเครื่องแบบปกติขาว แต่ให้ใช้หมวกกัน
แดดสีขาวมียอดทำด้วยโลหะสีทองทรงบัวตูม
สายรัดคางสีทองและรองเท้าเป็นรองเท้าหุ้มข้อหนัง
สีดำ
 ข้อ
๕ เครื่องแบบเต็มยศ ให้ใช้เหมือนเครื่องแบบครึ่งยศ เว้นแต่กางเกงให้ใช้
กางเกงสักหลาดขายาวแบบราชการสีดำ
 ข้อ
๖ เครื่องแบบสโมสร ให้ใช้เหมือนเครื่องแบบเต็มยศ เว้นแต่
 (๑)
หมวกทรงหม้อตาล พื้นสักหลาดสีดำ กะบังหน้า หนังสีดำ สายรัดคางสีทอง 
มีดุมโลหะสีทองมีตราครุฑพ่าห์รูปแบนกลมติดกับปลายรัดคางทั้งสองข้าง
ที่ข้างหมวกข้างละ ๑ 
ดุม ติดตราครุฑพ่าห์สีทองหน้าหมวก
 (๒)
เสื้อสโมสรสีขาว จะใช้ผ้าหรือสักหลาด หรือเชิ้ตสีขาวก็ได้ เปิดอกปาดเอว 
ดุมเสื้อโลหะสีทองมีตราครุฑพ่าห์
 (๓)
เสื้อกั๊กผ้าหรือสักหลาดหรือเชิ้ตสีเดียวกับเสื้อนอก ดุมโลหะสีทองมีตราครุฑ
พ่าห์
 (๔)
เสื้อเชิ้ตอกแข็ง ข้อมือแข็ง สีขาว ประกอบกับคอเชิ้ตชั้นเดียวแบบปีกผีเสื้อ
ผูกคอด้วยผ้าหรือแพรสีดำแบบหูกระต่าย
 (๕)
เครื่องหมายสังกัด ให้ติดที่คอพับเบื้องหน้าของเสื้อนอกทั้งสองข้าง

  ส่วนที่ ๒
 เครื่องแบบพิเศษ
 -----------------

 ข้อ
๗ ข้าราชการกลาโหมพลเรือน หรือข้าราชการฝ่ายพลเรือน ไม่ว่าสังกัด
กระทรวงทะบวงกรมใด เมื่อทางราชการให้ไปปฏิบัติหน้าที่ร่วมอยู่กับหน่วยทหารเป็นการพิเศษ
แล้ว ในโอกาสนั้นให้ใช้ชะนิดของหมวก รูปลักษณะและสีของหมวก
เสื้อกางเกง และเครื่อง
ประกอบอย่างอื่นให้เหมือนอย่างเดียวกับทหารในที่นั้น
เว้นแต่หน้าหมวกแลอินทรธนูให้ใช้อย่าง
เครื่องแบบสี ตามส่วนที่ ๑ แห่งกฎนี้
 นอกจากนี้ให้ประดับเครื่องหมายจำพวกของทหารที่ตนเข้าทำการร่วมอยู่นั้น
เหนือปกกะเป๋าเสื้อข้างขวา
เว้นแต่จำพวกอนุศาสนาจารย์ให้ใช้อักษร อ.

  ส่วนที่ ๓
  เบ็ดเตล็ด
  -------------

 ข้อ
๘ ข้าราชการกลาโหมพลเรือนประจำการ เมื่อไปในหน้าที่ราชการ ให้ใช้
เครื่องแบบตามตำแหน่งหรือเทียบตำแหน่งที่ตนประจำอยู่ในขณะนั้น
ถ้าครองหลายตำแหน่งให้ใช้
เครื่องแบบในตำแหน่งสูง
 ข้าราชการกลาโหมพลเรือนประจำการเคยครองตำแหน่งสูงมาแต่เดิม
ภายหลัง
กลับเข้ารับราชการใหม่ ครองตำแหน่งต่ำกว่าเดิม
ถ้าไปในงานซึ่งไม่เกี่ยวกับตำแหน่งหน้าที่ประจำ
ของตนจะแต่งเครื่องแบบตามตำแหน่งที่สูงแต่เดิมก็ได้
 สำหรับข้าราชการกลาโหมพลเรือนนอกประจำการ
ให้ใช้เครื่องแบบอย่างเดียว
กับข้าราชการกลาโหมพลเรือนประจำการทั่วไป
ในตำแหน่งหรือเทียบตำแหน่งที่สูงสุดของตน เว้น
แต่ไม่ติดเครื่องหมายสังกัด
 ข้อ
๙ ข้าราชการกลาโหมพลเรือนวิสามัญ ให้เทียบตำแหน่งและใช้เครื่องแบบ
ตามกฎนี้
 ข้อ
๑๐ เครื่องแบบตามกฎนี้ในส่วนที่จำเป็นให้กองทัพบก เรือ อากาศและสำนัก
งานปลัดกระทรวงกลาโหมต่างทำตัวอย่างไว้เพื่อมิให้การแต่งกายผิดพลาดได้
 ข้อ
๑๑ การแต่งเครื่องแบบที่กำหนดไว้ในกฎนี้ ให้แต่งตามหมายของสำนัก
พระราชวัง หรือตามระเบียบ ข้อบังคับ
คำสั่งของกระทรวงกลาโหมที่จะได้กำหนดขึ้น

 กฎให้ไว้
ณ วันที่ ๖ มีนาคม พุทธศักราช ๒๔๘๑
  พิบูลสงคราม
  นายกรัฐมนตรี

[รก.๒๔๘๑/-/๑๐๐๖/๑๓ มีนาคม ๒๔๘๑]