pythainlp/thailaw-v1.0 huggingface dataset:
ประกาศสร้างปฐมบรมราชานุสสรณ์ 
ประกาศสร้างปฐมบรมราชานุสสรณ์[๑]
 

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระราชดำริว่า
ตั้งแต่พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก
ได้ทรงสร้างกรุงเทพมหานครอมรรัตนโกสินทร์นี้มา ประเทศสยามได้มีความรุ่งเรืองเจริญขึ้นโดยอันดับ
นับเวลาอีกสี่ปีถึงพุทธศักราช ๒๔๗๕ อายุกรุงเทพมหานครอมรรัตนโกสินทร์จะครบ ๑๕๐ ปี
เปนนิยมกาลร้อยกับกึ่ง ซึ่งเตือนใจให้บังเกิดความปราโมทย์สมควรจะมีการสมโภชพระนครเปนการรื่นเริงบันเทิงใจทั่วกัน
แต่การรื่นเริงนั้นชั่วขณะเดียวแล้วก็จะผ่านพ้นไปไม่มีสิ่งไรเหลือ
สมควรจะคิดสร้างสิ่งใดสิ่งหนึ่งซึ่งจะเหลืออยู่เปนที่ระลึกในอภิลักขิตสมัยนั้นไว้ชั่วกาลนานด้วย
ก็สิ่งใดเล่าซึ่งควรจะสร้าง
ทรงพระราชดำริเห็นว่าไม่มีสิ่งอื่นจะดีไปกว่าสร้างปฐมบรมราชานุสสรณ์
เปนที่ระลึกถึงพระเดชพระคุณพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก
ปฐมบรมกษัตริย์ผู้ทรงสร้างพระมหานครอันนี้ แต่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวจะทรงสร้างขึ้นด้วยลำพังพระองค์ก็ทรงพระราชดำริเห็นว่าจะหาสมแก่พระเกียรติยศไม่
เพราะพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก พระองค์เปนผู้สร้างทั้งกรุงเทพมหานครและทรงประดิษฐานพระบรมราชจักรีวงศ์ตลอดจนเสนามาตยวงศ์
และทรงประสิทธิ์อิสสรภาพแก่ชาวสยามทั่วไป สมควรที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว กับพระบรมวงศานุวงศ์เสนามาตย์ราชบริพาร
ตลอดถึงประชาชนทั่วขอบขันฑสีมาจะพร้อมใจกันสร้างอุทิศถวายสนองพระเดชพระคุณจะได้เปนสิริมงคลแก่ชาวสยามทั่วทั้งประเทศ
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงตระหนักพระราชหฤทัยว่าบรรดาชาวสยามทั้งที่เปนไทย และเปนชาติอื่นอันได้รับประโยชน์และความสุขอยู่ในประเทศนี้
คงจะอนุโมทนาในกระแสพระราชดำริดั่งกล่าวมา จึ่งโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระบรมราชวโรกาสให้ประกอบการสร้างปฐมบรมราชานุสสรณ์เปนการสาธารณะ
แต่จะควรทำเปนลักษณะอย่างไร และจะสร้างขึ้นที่ไหนด้วยวิธีอย่างไร ควรตั้งกรรมการขึ้นดำริห์พิจารณาการเบื้องต้นนี้เสียก่อน
จึ่งโปรดเกล้าฯ
ให้สมเด็จพระราชปิตุลา บรมพงศาภิมุข เจ้าฟ้าฯ
กรมพระยาภาณุพันธุวงศวรเดช เปนนายกกรรมการ
ให้สมเด็จพระเจ้าพี่ยาเธอ เจ้าฟ้าฯ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต
เปนอุปนายกและให้อภิรัฐมนตรีนอกจากนั้น กับทั้งเสนาบดีทุกกระทรวงเปนสมาชิก
และให้ราชเลขาธิการเปนเลขาธิการของกรรมการนั้น
ให้พร้อมกันคิดการว่าควรจะทำประการใด แล้วนำความขึ้นกราบบังคมทูลพระกรุณาฯ

ประกาศมา ณ วันที่ ๒๕ กุมภาพันธ์ พุทธศักราช ๒๔๗๐


































สุกัญญา/ผู้จัดทำ
๒๐ ตุลาคม ๒๕๕๒
นฤดล/ตรวจ
๒๒ ธันวาคม ๒๕๕๓


















































[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๔๔/-/หน้า ๓๒๔/๒๕ กุมภาพันธ์ ๒๔๗๐
ประกาศตั้งผู้กำกับการพระราชวงศ์ 
ประกาศตั้งผู้กำกับการพระราชวงศ์[๑]
 

มีพระบรมราชโองการในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาประชาธิปก
พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ดำรัสเหนือเกล้าฯ สั่งว่า
ได้ทรงพระอนุสรคำนึงถึงการที่จะทนุบำรุงราชสกุลวงศ์ไว้ให้ทรงซึ่งเกียรติยศเกียรติคุณ
สมแก่ที่เปนพระราชวงศ์อันสูงศักดิ์ ทรงพระราชดำริเห็นควรที่จะให้มีพระราชวงศ์ผู้ใหญ่ช่วยฉลองพระเดชพระคุณในพระราชกรณียกิจส่วนพระราชวงศ์ดั่งที่ในรัชกาลก่อนได้เคยโปรดเกล้าฯ
ให้พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์ดำรงตำแหน่งนี้มา
ทรงพระราชดำริเห็นว่า สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระนริศรานุวัดติวงศ์
ทรงสมควรแก่ตำแหน่งนี้ จึ่งมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ
เจ้าฟ้ากรมพระนริศรานุวัดติวงศ์ ทรงรับหน้าที่เปนผู้กำกับการพระราชวงศ์ ๆ
องค์ใดมีกิจที่ไม่ถึงจะต้องกราบบังคมทูลพระกรุณาก็ให้ติดต่อกราบทูลพระองค์ท่าน
ตั้งแต่บัดนี้สืบไป

ประกาศมา ณ วันที่ ๑๗ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๔๗๐ เปนปีที่ ๓ ในรัชกาลปัจจุบัน














สุกัญญา/ผู้จัดทำ
๒๐ ตุลาคม ๒๕๕๒
นฤดล/ตรวจ
๒๒ ธันวาคม ๒๕๕๓


















































[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๔๔/-/หน้า ๒๓๘/๒๓ ตุลาคม ๒๔๗๐
ประกาศตั้งพระวรวงศ์เธอพระองค์เจ้า 
ประกาศตั้งพระวรวงศ์เธอพระองค์เจ้า[๑]
 

มีพระบรมราชโองการ ในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาประชาธิปก
พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ดำรัสเหนือเกล้าฯ ให้ประกาศทราบทั่วกันว่า
ทรงพระราชดำริว่าในเวลานี้พระราชวงศ์ชั้นผู้ใหญ่ก็มีน้อยแล้ว
และหม่อมเจ้าในสมเด็จเจ้าฟ้าซึ่งมารดาเปนพระองค์เจ้าและหม่อมเจ้า
ก็ได้สถาปนาขึ้นเปนพระเจ้าวรวงศ์เธอพระองค์เจ้า ให้บุตรมีบรรดาศักดิ์เปนหม่อมเจ้า ดั่งแจ้งอยู่ในประกาศแต่ก่อนแล้ว
บัดนี้ทรงพระราชดำริเห็นสมควรจะยกย่องหม่อมเจ้าอันเปนพระโอรสธิดาในสมเด็จเจ้าฟ้าซึ่งพระชนนีทรงศักดิ์ชั้นสมเด็จ
คือในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจาตุรนต์รัศมี กรมพระจักรพรรดิพงศ์, สมเด็จพระราชปิตุลา
บรมพงศาภิมุข เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ กรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช สมเด็จพระเจ้าพี่ยาเธอ
เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต, สมเด็จพระเจ้าพี่ยาเธอ
เจ้าฟ้ามหิดลอดุลยเดช กรมขุนสงขลานครินทร์, สมเด็จพระเจ้าพี่ยาเธอ เจ้าฟ้าจุฑาธุชธราดิลก
กรมขุนเพ็ชรบูรณอินทราไชย, ซึ่งมารดามิได้เปนเจ้าขึ้นดำรงพระยศเปนพระวรวงศ์เธอ
พระองค์เจ้า

จึ่งทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ
ให้ยกหม่อมเจ้าในกรมที่ออกพระนามมาแล้วนั้น ขึ้นเปนพระองค์เจ้า ใช้คำนำพระนามว่า
พระวรวงศ์เธอ ให้ทรงศักดินา ๓๐๐๐ ทุกพระองค์สืบไป

ประกาศมา ณ วันที่ ๘ พฤศจิกายน พุทธศักราช ๒๔๗๐ เปนปีที่ ๓
ในรัชกาลปัจจุบัน









สุกัญญา/ผู้จัดทำ
๒๐ ตุลาคม ๒๕๕๒
นฤดล/ตรวจ
๒๒ ธันวาคม ๒๕๕๓


















































[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๔๔/-/หน้า ๒๕๓/๘ พฤศจิกายน ๒๔๗๐
ประกาศ
ประกาศ
ตั้งราชเลขานุการในพระองค์
และราชเลขานุการ
ในสมเด็จพระนางเจ้า
รำไพพรรณี
พระบรมราชินี[๑]
 

มีพระบรมราชโองการใน พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาประชาธิปก
พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ดำรัสเหนือเกล้าฯ สั่งว่าเพื่ออนุโลมตามราชประเพณี สมควรจะให้มีราชเลขานุการในพระองค์
เพื่อแบ่งเบาพระราชภาระ จึ่งทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ นายพลตรี หม่อมเจ้าอมรทัต
ผู้ช่วยสมุหราชองครักษ์ เปนราชเลขานุการในพระองค์อีกตำแหน่งหนึ่ง และให้ย้าย
เสวกเอกพระยาสุนทรลิขิต ผู้ช่วยราชเลขานุการฝ่ายต่างประเทศ มาเปนราชเลขานุการในพระองค์สมเด็จพระนางเจ้า
รำไพพรรณี พระบรมราชินี ตั้งแต่บัดนี้เปนต้นไป

ประกาศมา ณ วันที่ ๑๑ มีนาคม พุทธศักราช ๒๔๖๘ เปนปีที่ ๑
ในรัชกาลปัจจุบัน















สุกัญญา/ผู้จัดทำ
๑๙ ตุลาคม ๒๕๕๒
นฤดล/ตรวจ
๒๒ ธันวาคม ๒๕๕๓


















































[๑] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม
๔๒/-/หน้า ๓๖๖/๑๑ มีนาคม ๒๔๖๘
ประกาศสถาปนา
ประกาศสถาปนา
พระนางเจ้า สุวัทนา
พระวรราชเทวี[๑]
 

ศุภมัสดุ พระพุทธศาสนกาล ๒๔๖๘ พรรษา ปัจจุบันสมัย ตุลาคมมาส
เอกาทสมทิน รวิวาร กาลกำหนด

พระบาทสมเด็จพระรามาธิบดี ศรีสินทรมหาวชิราวุธ
เอกอัครมหาบุรุษบรมนราธิราช พินิตประชานารถมหาสมมตวงศ์ อติศัยพงศวิมลรัตน วรขัตติยราชนิกโรดม
จาตุรันตบรมมหาจักรพรรดิราชสังกาศ อุภโตสุชาตสังสุทธเคราะหณี จักรีบรมนารถ
จุฬาลงกรณราชวรางกูร บรมมกุฎนเรนทร์สูรสัตติวงศวิสิษฐ สุสาธิตบุรพาธิการ
อดุลยกฤษฎาภินิหารอติเรกบุญฤทธิ์ ธัญลักษณวิจิตรโสภาคยสรรพางค มหาชโนตตะมางคประณต
บาทบงกชยุคลประสิทธิสรรพศุภผลอุดมบรมสุขุมาลย ทิพยเทพาวตาร
ไพศาลเกียรติคุณอดุลยพิเศษ สรรพเทเวศรานุรักษบุริมศักดิสมญาเทพทวาราวดี
ศรีมหาบุรุษสุตสมบัติ เสนางคนิกรรัตนอัศวโกศลประพนธปรีชา มัทวสมาจาร
บริบูรณคุณสารสยามาทินครวรุตเมกราชดิลก มหาปริวารนายกอนันต มหันตวรฤทธิเดช
สรรพวิเศษศิรินธร บรมชนกาดิศรสมมต ประสิทธิวรยศมโหดม บรมราชสมบัติ
นพปฎลเสวตรฉัตราดิฉัตร ศิริรัตโนปลักษณมหาบรมราชาภิเศกาภิสิต สรรพทศทิศวิชิตไชย
สกลมไหศวริยมหาสวามินทร มเหศวรมหินทรมหารามาธิราชวโรดม บรมนารถชาติอาชาวไศรย
พุทธาทิไตรรัตนสรณารักษอดุลยศักดิ์อรรคนเรศราธิบดี เมตตากรุณาสีตลหฤไทย
อโนปไมยบุญการ สกลไพศาลมหารัษฏาธิเบนทร์ปรเมนทรธรรมิกมหาราชาธิราช บรมนารถบพิตร
พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว

ทรงพระราชดำริห์ว่า เจ้าจอมสุวัทนา
ได้รับราชการสนองพระเดชพระคุณโดยความซื่อสัตย์กตเวที
มีความจงรักภักดีในใต้ฝ่าลอองธุลีพระบาท เปนที่ไว้วางพระราชหฤทัยสมควรที่จะได้ทรงยกย่องให้เปนใหญ่
เพื่อผดุงพระราชอิศริยยศแห่งพระกุมารที่จะมีพระประสูติ การในเบื้องหน้า

อนึ่งเจ้าจอมสุวัทนาก็เปนเชื้อสกุลที่บรรพบุรุษทั้ง ๒
ฝ่ายได้รับราชการมีความดีความชอบในราชการ
ได้รับพระราชทานพระมหากรุณาของสมเด็จพระเจ้าแผ่นดินต่อเนื่องกันมาหลายชั่วคน
คือข้างฝ่ายบิดาของเจ้าจอมสุวัทนาเปนเชื้อสายของเจ้าพระยาอภัยภูเบศร ซึ่งได้เคยรับราชการเปนผู้สำเร็จราชการเมืองพระตะบองต่างพระเนตรพระกรรณตั้งแต่รัชกาลแห่งพระบาทสมเด็จพระรามาธิบดีพระองค์ที่หนึ่งมาจนเมื่อเร็ว
ๆ นี้ ฝ่ายมารดาก็เปนเชื้อสายสืบสกุลลงมาจากเจ้าพระยาอัครมหาเสนาทางสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยูรวงศ์
สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ และเจ้าพระยาสุรวงศ์วัยวัฒน์ นับว่าเปนผู้มีสกุลสูงทั้งสองสาย
จะทรงยกย่องให้เจ้าจอมสุวัทนามีอิศริยยศสูงในตำแหน่งก็สมควรแล้ว

จึงมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาเจ้าจอมสุวัทนาขึ้นเปนเจ้า
มีพระอิศริยยศเปน พระนางเจ้า สุวัทนา พระวรราชเทวี

จงทรงเจริญพระชนมายุ วรรณ สุข พล ปฏิภาณ คุณสารสมบัติ
สรรพสิริสวัสดิพิพัฒนมงคลทุกประการ เทอญฯ



























สุกัญญา/ผู้จัดทำ
๒๐ ตุลาคม ๒๕๕๒
นฤดล/ตรวจ
๒๒ ธันวาคม ๒๕๕๓


















































[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๔๒/-/หน้า ๑๙๑/๑๑ ตุลาคม ๒๔๖๘
ประกาศสถาปนาพระวรวงศ์เธอ
ประกาศสถาปนาพระวรวงศ์เธอ
พระองค์เจ้าลักษมีลาวัณ
เปนพระเจ้าวรวงศ์เธอ
พระองค์เจ้าลักษมีลาวัณ[๑]
 

ศุภมัสดุ พระพุทธศักราช ๒๔๖๔ ปัจจุบันกาล สุริยคตินิยม
กันยายนมาศ อัฏฐมมาสาหคุณพิเศษ บริเฉทกาลกำหนด

พระบาทสมเด็จพระรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราวุธ
เอกอัครมหาบุรุษบรมนราธิราช พินิตประชานารถมหาสมมตวงษ์อติศัยพงษ์วิมลรัตน์
วรขัตติยราชนิกโรดม จาตุรันตบรมมหาจักรพรรดิราชสังกาศ อุภโตสุชาตสังสุทธเคราะหณี
จักรีบรมนารถ จุฬาลงกรณราชวรางกูร บรมมกุฎนเรนทรสูร สันตติวงษวิสิษฐ สุสาธิตบุรพาธิการ
อดุลยกฤษฎาภินิหารอติเรกบุญฤทธิ์ ธัญลักษณวิจิตร โสภาคยสรรพางค์
มหาชโนตตะมางคประณต บาทบงกชยุคล ประสิทธิสรรพศุภผล อุดมบรมสุขุมาลย์
ทิพยเทพาวตารไพศาลเกียรติคุณอดุลยพิเศษ สรรพเทเวศรานุรักษ์
บุริมศักดิสมญาเทพทวาราวดี ศรีมหาบุรุษสุตสมบัติ เสนางคนิกรรัตนอัศวโกศล
ประพนธปรีชา มัทวสมาจาร บริบูรณ์คุณสารสยามาทินคร วรุตเมกราชดิลก
มหาปริวารนายกอนันต มหันตวรฤทธิเดช สรรพวิเศษศิรินธร บรมชนกาดิศรสมมต
ประสิทธิวรยศมโหดม บรมราชสมบัติ นพปฎลเสวตรฉัตราดิฉัตร์ ศิริรัตโนปลักษณมหาบรมราชาภิเศกาภิสิต
สรรพทศทิศวิชิตไชย สกลมไหศวริยมหาสวามินทร์ มเหศวรมหินทรมหารามาธิราชวโรดม บรมนารถชาติอาชาวไศรย์
พุทธาทิไตรรัตนสรณารักษ์ อดุลยศักดิอรรคนเรศราธิบดี เมตตากรุณาสีตลหฤไทย
อโนปไมยบุญการ สกลไพศาล มหารัษฎาธิเบนทร์ ปรเมนทรธรรมิกมหาราชาธิราช บรมนารถบพิตร์
พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว

ทรงพระราชดำริห์ว่า พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าลักษมีลาวัณได้รับราชการฉลองพระเดชพระคุณเปนที่พอพระราชหฤทัย
ดังมีความแจ้งอยู่ในประกาศพระบรมราชโองการ วันที่ ๔ เมษายน พระพุทธศักราช ๒๔๖๔ นั้นแล้ว
บัดนี้ได้ทรงพระราชวินิจฉัยแล้วว่าจะได้ทรงทำการราชาภิเศกสมรส ณ เบื้องน่า จึงเปนการสมควรที่จะทรงยกย่องพระเกียรติยศให้ยิ่งขึ้น

จึงมีพระบรมราชโองการดำรัสสั่งให้สถาปนา
พระวรวงศ์เธอพระองค์นั้น มีพระนามตามจารึกในพระสุพรรณบัฏว่า พระเจ้าวรวงศ์เธอ
พระองค์เจ้าลักษมีลาวัณ จงทรงเจริญพระชนมายุ พรรณสุขพลปฏิภาณคุณสารสมบัติ
สรรพสิริสวัสดิพิพัฒนมงคลทุกประการ เทอญฯ





































สุกัญญา/ผู้จัดทำ
๑๙ ตุลาคม ๒๕๕๒
นฤดล/ตรวจ
๒๒ ธันวาคม ๒๕๕๓


















































[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๓๘/-/หน้า ๒๐๕/๘ กันยายน ๒๔๖๔
ประกาศ
ประกาศ
สถาปนาพระนามพระอัษฐิ
พระอัยยิกา[๑]
 

มีพระบรมราชโองการในพระบาทสมเด็จพระรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราวุธ
พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ดำรัสเหนือเกล้าฯ
สั่งว่าได้ทรงพระราชอนุสรคำนึงถึงคุณูปการ และคุณสมบัติ ความดีงามแห่งพระอัยยิกาซึ่งพิราลัยแล้วนั้น
ด้วยท่านได้เปนพระสนมเอก ในพระบาทสมเด็จพระรามาธิบดีศรีสินทรมหามงกุฎ พระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
พระบรมอัยกาธิราชเจ้า ทรงพระกรุณายิ่งนัก ด้วยมีความซื่อตรงจงรักและสวามิภักดิ์รักษาธรรมสุจริตโดยมั่นคงมาจนตลอดอวสานกาล ทั้งเปนผู้ประกอบด้วยบุญญาภินิหาร
ควรเห็นเปนมหัศจรรย์ กล่าวคือได้เปนพระราชชนนีของพระอรรคมเหษีถึง ๓ พระองค์
คือ
(๑) สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ
พระบรมราชชนนีพันปีหลวง
(๒) สมเด็จพระนางเจ้าสุนันทากุมารีรัตน์ พระบรมราชเทวี
(๓) สมเด็จพระนางเจ้าสว่างวัฒนา พระบรมราชเทวี และได้เปนพระอัยยิกาในพระบาทสมเด็จฯ
พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวกับทั้งสมเด็จเจ้าฟ้าอีกหลายพระองค์
ได้เคยมีอุปการคุณในส่วนพระองค์กับทั้งพระบรมวงศานุวงศ์และพระประยูรญาติมาเปนอันมาก
จึ่งเปนที่ทรงพระอาลัย
รลึกถึงยิ่งนัก ทรงพระราชดำริห์เห็นว่าพระอัยยิกาเปนผู้ทรงพระคุณสมบัติประเสริฐเห็นปานนี้
จึ่งสมควรที่จะทรงสถาปนาพระนามพระอัษฐิขึ้นไว้ในพระเกียรติยศอันสูงศักดิ์
จึ่งมีพระบรมราชโองการดำรัสสั่ง
ให้สถาปนาพระนามพระอัษฐิพระอัยยิกาขึ้นเปน สมเด็จพระปิยมาวดีศรีพัชรินทรมาตา
ขอให้พระเกียรติคุณวิบุลยวรยศปรากฏสืบไปกาลนานเทอญ

ประกาศมา ณ วันที่ ๑ เมษายน พุทธศักราช ๒๔๖๖ เปนปีที่ ๑๔
ในรัชกาลปัตยุบันนี้






สุกัญญา/ผู้จัดทำ
๑๙ ตุลาคม ๒๕๕๒
นฤดล/ตรวจ
๒๒ ธันวาคม ๒๕๕๓


















































[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๔๐/-/หน้า ๑/๑ เมษายน ๒๔๖๖
ประกาศ
ประกาศ
สถาปนาสมเด็จพระสังฆราชเจ้า[๑]
 

มีพระบรมราชโองการในพระบาทสมเด็จพระรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราวุธ
พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ให้ประกาศทราบทั่วกัน

ด้วยสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส
ซึ่งดำรงตำแหน่งสกลสังฆปรินายกปธานาธิบดีสงฆ์ สิ้นพระชนม์ล่วงลับไปเสียแล้ว
ทรงพระราชดำริห์ว่า พระวรวงศ์เธอ กรมหมื่นชินวรสิริวัฒน์ สมเด็จเจ้าคณะใหญ่หนกลาง ทรงมีคุณูปการในทางพุทธศาสนกิจ
สมควรจะดำรงตำแหน่งสนองพระองค์สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรสสืบไปได้
จึงทรงพระกรุณาโปรด ให้สถาปนาคำนำพระนามแลฐานันดรศักดิ์ขึ้นเปนพระเจ้าวรวงศ์เธอ
กรมหมื่นชินวรสิริวัฒน์ สมเด็จพระสังฆราชเจ้า ดำรงตำแหน่งสกลสังฆปรินายกปธานาธิบดีแห่งสงฆมณฑลทั่วพระราชอาณาจักร์สืบไป

พระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศไว้ ณ วันที่ ๒๐
สิงหาคม พระพุทธศักราช ๒๔๖๔ เปนปีที่ ๑๒ ในรัชกาลปัจจุบัน












สุกัญญา/ผู้จัดทำ
๑๙ ตุลาคม ๒๕๕๒
นฤดล/ตรวจ
๒๒ ธันวาคม ๒๕๕๓


















































[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๓๘/-/หน้า ๒๐๐/๒๗ สิงหาคม ๒๔๖๔
ประกาศ
ประกาศ
สถาปนาสมเด็จพระมหาสมณเจ้า[๑]
 

มีพระบรมราชโองการ
ในพระบาทสมเด็จพระรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราวุธ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
ให้ประกาศทราบทั่วกัน ด้วยทรงพระราชดำริห์ว่า พระมหาสังฆปรินายก
ปธานาธิบดีแห่งสงฆมณฑลทั่วพระราชอาณาจักร์ ซึ่งมีสมณศักดิ์ว่า สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ
นั้น ได้มีนามอย่างสังเขปว่า สมเด็จพระสังฆราช เปนประเพณีสืบมา
แต่ส่วนพระบรมราชวงศ์ผู้ได้รับมหาสมณุตมาภิเษกดำรงสมณศักดิ์เช่นนี้ หาได้เรียกว่า
สมเด็จพระสังฆราชไม่ ย่อมเรียกพระนามไปตามพระอิศริยยศแห่งพระบรมราชวงศ์
ไม่ปรากฏพระเกียรติยศในส่วนทรงดำรงสมณศักดิ์นั้นเลย

จึงทรงพระราชดำริห์ว่า สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ
กรมพระยาวชิรญาณวโรรส พระอุปัธยาจารย์ ได้ทรงรับมหาสมณุตมาภิเษกเปนมหาสังฆปรินายกปธานาธิบดีสงฆ์
มาจนกาลบัดนี้ถึง ๑๐ พรรษาล่วงแล้ว ทรงมีคุณูปการในทางพุทธศาสนกิจยิ่งนัก
พระองค์มีพระชนมายุเจริญยิ่งขึ้นล่วง ๖๐ พรรษา ประจวบอภิลักขิตสมัยครบรอบวันประสูติ์
ทรงบำเพญพระกุศลเฉลิมพระชัณษา สมควรจะสถาปนาพระนามในส่วนสมณศักดิ์ให้ปรากฏพระเกียรติยศยิ่งขึ้น
จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาเปลี่ยนคำนำพระนามเปน สมเด็จพระมหาสมณเจ้า
กรมพระยาวชิรญาณวโรรส (มีสร้อยพระนามคงตามเดิม) เพื่อเฉลิมพระเกียรติยศสืบไปชั่วกาลนาน

อนึ่ง
เมื่อได้ทรงสถาปนาสมเด็จพระมหาสมณเจ้าพระองค์ปัจจุบันฉนี้แล้ว จึงทรงพระราชดำริห์ถึง
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระปรมานุชิตชิโนรส กับสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาปวเรศรวริยาลงกรณ์
ผู้ได้ทรงรับมหาสมณุตมาภิเษกเปนมหาสังฆปรินายกปธานาธิบดีสงฆ์มาแต่อดีตกาล
ก็มีคุณูปการในทางพุทธศาสนกิจณสมัยนั้นมาเปนอย่างยิ่ง สมควรจะสถาปนาพระสมณศักดิ์ขึ้นไว้เช่นเดียวกัน
จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาเปลี่ยนคำนำพระนามสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอทั้งสองพระองค์นั้นเปน
สมเด็จพระมหาสมณเจ้า ตั้งแต่บัดนี้สืบไปด้วย

พระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศไว้ ณ วันที่ ๑๒ เมษายน
พระพุทธศักราช ๒๔๖๔ เปนปีที่ ๑๒ ในรัชกาลปัจจุบันนี้





































สุกัญญา/ผู้จัดทำ
๑๙ ตุลาคม ๒๕๕๒
นฤดล/ตรวจ
๒๒ ธันวาคม ๒๕๕๓


















































[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๓๘/-/หน้า ๑๐/๑๒ เมษายน ๒๔๖๔
ประกาศ
ประกาศ
สถาปนาหม่อมเจ้าขึ้นเปนพระองค์เจ้า[๑]
 

มีพระบรมราชโองการ
ในพระบาทสมเด็จพระรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราวุธ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
ดำรัสเหนือเกล้าฯ ประกาศให้ทราบทั่วกัน ด้วยทรงพระราชดำริห์ว่า หม่อมเจ้าหญิงลักษมีลาวัณ
ในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นนราธิปประพันธ์พงศ์ ได้รับราชการสนองพระเดชพระคุณ เปนที่พอพระราชหฤทัย
สมควรจะดำรงพระยศเปนพระองค์เจ้าพระองค์หนึ่ง จึงมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ
ให้สถาปนา หม่อมเจ้าหญิงลักษมีลาวัณ ขึ้นเปนพระองค์เจ้า มีคำนำพระนามว่า พระวรวงศ์เธอ
พระองค์เจ้าลักษมีลาวัณ จงเจริญพระชนมายุ พรรณศุขพลปฏิภาณ คุณสารสมบัติ สรรพศิริสวัสดิ
พิพัฒนมงคลทุกประการ

พระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศไว้ ณ วันที่ ๔ เมษายน
พระพุทธศักราช ๒๔๖๔ เปนปีที่ ๑๒ ในรัชกาลปัจจุบันนี้














สุกัญญา/ผู้จัดทำ
๑๙ ตุลาคม ๒๕๕๒
นฤดล/ตรวจ
๒๒ ธันวาคม ๒๕๕๓


















































[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๓๘/-/หน้า ๑/๔ เมษายน ๒๔๖๔
ประกาศเลิกการพระราชพิธีมั่น 
ประกาศเลิกการพระราชพิธีมั่น[๑]
 

พระบาทสมเด็จพระรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราวุธ
พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระราชปรารภว่า การที่ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ
ให้ประกาศพระราชพิธีมั่นและทรงสถาปนาหม่อมเจ้าวัลลภาเทวี ขึ้นเปนพระวรกัญญาปทาน
พระองค์เจ้าวัลลภาเทวีนั้น ก็ด้วยเหตุที่มีพระราชประสงค์ความเปนหลักฐานมั่นคงในทางสืบพระราชสันตติวงศ์
ดำรงพระบรมราชวงศ์ให้เจริญเปนการดีแก่บ้านเมืองสืบไป
ประกอบกับความเปนสวัสดิภาพในส่วนพระองค์ด้วย
ฉนั้นจึงมีความเสียพระราชหฤทัยเปนอย่างยิ่งที่ได้มาทรงทราบตระหนักแน่ชัดขึ้นว่า
การจะไม่เปนไปได้โดยเรียบร้อยสมพระราชประสงค์อันดีที่กล่าวมาแล้ว
เพราะเหตุที่พระราชอัธยาศัยและพระอัธยาศัยของพระวรกัญญาปทาน
พระองค์เจ้าวัลลภาเทวีมิได้ต้องกัน ซึ่งอาจจะเปนเพราะพระองค์เจ้าวัลลภาเทวีมีพระโรคประจำพระองค์อันเปนไปในทางพระเส้นประสาทไม่ปรกติ
ทรงพระราชดำริห์ว่า ถ้าแม้จะคงให้การดำเนินไปจนถึงกระทำการพระราชพิธีราชาภิเษกสมรส
ก็อาจจะมีผลอันไม่พึงปราถนาในทางสืบราชสันตติวงศ์ต่อไปได้
เหตุนี้จึ่งมีความเสียพระราชหฤทัยเปนอย่างยิ่ง
ที่จำเปนต้องทรงคำนึงถึงผลอันอาจจะมีมาเช่นนั้น และโปรดเกล้าฯ
ให้ประกาศยกเลิกข้อความตามประกาศพระราชพิธีมั่น ซึ่งได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาลงวันที่ ๙ พฤศจิกายน พระพุทธศักราช ๒๔๖๓ นั้นเสีย
และโปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาคำนำพระนามแทนคำ พระวรกัญญาปทาน นั้น เปลี่ยนเปน พระเจ้าวรวงศ์เธอ
พระองค์เจ้าวัลลภาเทวี ตั้งแต่บัดนี้เปนต้นไป
ส่วนการอันเนื่องด้วยการสืบพระราชสันตติวงศ์นั้น
ก็ยังหาได้งดพระราชดำริห์ในข้อนั้นไม่ และจะได้ประกาศพระราชประสงค์ในเรื่องนี้สืบไปในกาลภายน่า

ประกาศมา ณ วันที่ ๑๕ มีนาคม พระพุทธศักราช ๒๔๖๓ เปนปีที่
๑๑ ในรัชกาลปัจจุบันนี้










































สุกัญญา/ผู้จัดทำ
๒๐ ตุลาคม ๒๕๕๒
นฤดล/ตรวจ
๒๒ ธันวาคม ๒๕๕๓


















































[๑]
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๓๗/-/หน้า ๔๓๕/๑๕ มีนาคม ๒๔๖๓
ประกาศ
ประกาศ
ถอนสิทธิที่พระราชทานไว้แก่
พระวรกัญญาปทาน
พระองค์เจ้าวัลลภาเทวี
ตามประกาศเพิ่มเติมข้อความในพระราชบัญญัติตราวัลลภาภรณ์
พ.ศ. ๒๔๖๑ ลงวันที่ ๑
มกราคม พ.ศ. ๒๔๖๓[๑]
 

มีพระบรมราชโองการในพระบาทสมเด็จพระรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราวุธ
พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ดำรัสเหนือเกล้าฯ ให้ประกาศทราบทั่วกันว่า

โดยทรงพระราชอนุสรคำนึงถึงความดีความชอบของฝ่ายในเพื่อจะให้ได้รับผลแห่งพระมหากรุณาในราชการส่วนพระองค์เสมอเหมือนกับข้าราชการในพระราชสำนักฝ่ายน่า
เมื่อวันที่ ๑ มกราคม พ.ศ. ๒๔๖๓ จึ่งได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศเพิ่มเติมข้อความในพระราชบัญญัติตราวัลลภาภรณ์
พ.ศ. ๒๔๖๑ พระราชทานโอกาศให้ฝ่ายในรับพระราชทานตราวัลลภาภรณ์ได้เช่นเดียวกัน
และโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้พระวรกัญญาปทาน
พระองค์เจ้าวัลลภาเทวีทรงไว้ซึ่งสิทธิที่จะทรงพระดำริว่า ผู้ใดเปนผู้สมควรที่จะได้รับพระราชทานตราวัลลภาภรณ์สำหรับฝ่ายในแล้ว
ก็ประทานได้ตามพระราชนิยมซึ่งตราไว้เปนพระราชบัญญัติ ทั้งนี้ ก็โดยหวังพระราชหฤทัยว่า
พระวรกัญญาปทาน พระองค์เจ้าวัลลภาเทวีจะได้ดำรงตำแหน่งพระราชินีร่วมพระราชหฤทัยต่อไปในอนาคต

บัดนี้ความปรากฏเปนอย่างอื่นจึ่งได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ
ให้ประกาศถอนมั่น พระวรกัญญาปทาน พระองค์เจ้าวัลลภาเทวี เสีย
ดังแจ้งอยู่ในประกาศนั้นแล้ว เมื่อพระองค์เจ้าวัลลภาเทวีมิได้เปนคู่มั่นของพระองค์ต่อไปแล้ว
ก็หาสมควรที่จะคงสิทธิอันสำคัญที่โปรดเกล้าฯ พระราชทานไว้นั้นไม่
จึงมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ถอนสิทธิที่พระราชทานพระองค์เจ้าวัลลภาเทวีเสีย
ตั้งแต่วันที่ได้ประกาศกระแสพระบรมราชโองการนี้ไป และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ
ให้แก้ไขเพิ่มเติมข้อความใหม่เพื่อประโยชน์ต่อไปว่า การพระราชทานตราวัลลภาภรณ์ฝ่ายในนั้น
จะทรงพระราชดำริพระราชทานด้วยพระองค์เอง ฤๅจะทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ
พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้พระราชินีผู้ร่วมพระราชหฤทัยทรงถือสิทธินั้นสนองพระองค์
ก็สุดแล้วแต่จะทรงพระราชดำริเห็นสมควร

ประกาศมา ณ วันที่ ๑๖ มีนาคม พระพุทธศักราช ๒๔๖๓


































สุกัญญา/ผู้จัดทำ
๑๙ ตุลาคม ๒๕๕๒
นฤดล/ตรวจ
๒๒ ธันวาคม ๒๕๕๓


















































[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๓๗/-/หน้า ๔๓๗/๒๐ มีนาคม ๒๔๖๓
ประกาศเลิกการพระราชพิธีหมั้น
ประกาศเลิกการพระราชพิธีหมั้น
----------
 พระบาทสมเด็จพระรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราวุธ
พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว 
ทรงพระราชปรารภว่า การที่ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ
ให้ประกาศพระราชพิธีหมั้นและทรง
สถาปนาหม่อมเจ้าวัลลภาเทวี ขึ้นเป็นพระวรกัญญาปทาน
พระองค์เจ้าวัลลภาเทวีนั้น ก็ด้วยเหตุที่
มีพระราชประสงค์ความเป็นหลักฐานมั่นคงในทางสืบพระราชสันตติวงศ์
ดำรงพระบรมราชวงศ์
ให้เจริญเป็นการดีแก่บ้านเมืองสืบไป
ประกอบกับความเป็นสวัสดิภาพในส่วนพระองค์ด้วย
 ฉนั้นจึงมีความเสียพระราชหฤทัยเป็นอย่างยิ่งที่ได้มาทรงทราบตระหนักแน่ชัด
ขึ้นว่า
การจะไม่เป็นไปได้โดยเรียบร้อยสมพระราชประสงค์อันดีที่กล่าวมาแล้ว
เพราะเหตุที่พระราช
อัธยาศัยและพระอัธยาศัยของพระวรกัญญาปทาน
พระองค์เจ้าวัลลภาเทวีมิได้ต้องกัน ซึ่งอาจจะเป็น
เพราะพระองค์เจ้าวัลลภาเทวีมีพระโรคประจำพระองค์อันเป็นไปในทางพระเส้นประสาทไม่ปรกติ
ทรงพระราชดำริห์ว่า
ถ้าแม้จะคงให้การดำเนินไปจนถึงกระทำการพระราชพิธีราชาภิเษก
สมรส
ก็อาจจะมีผลอันไม่พึงปราถนาในทางสืบราชสันตติวงศ์ต่อไปได้
 เหตุนี้จึงมีความเสียพระราชหฤทัยเป็นอย่างยิ่ง
ที่จำเป็นต้องทรงคำนึงถึงผลอัน
อาจจะมีมาเช่นนั้น และโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศยกเลิกข้อความตามประกาศพระราชพิธีหมั้น
ซึ่งได้
ประกาศในราชกิจจานุเบกษาลงวันที่ ๙ พฤศจิกายน พระพุทธศักราช
๒๔๖๓ นั้นเสียและโปรด
เกล้าฯ ให้สถาปนาคำนำพระนามแทนคำ
"พระวรกัญญาปทาน" นั้น เปลี่ยนเป็น "พระเจ้าวรวงศ์เธอ
พระองค์เจ้าวัลลภาเทวี" ตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไป
 ส่วนการอันเนื่องด้วยการสืบพระราชสันตติวงศ์นั้น
ก็ยังหาได้งดพระราชดำริห์ในข้อ
นั้นไม่
และจะได้ประกาศพระราชประสงค์ในเรื่องนี้สืบไปในกาลภายหน้า
 ประกาศมา
ณ วันที่ ๑๕ มีนาคม พระพุทธศักราช ๒๔๖๓ เป็นปีที่ ๑๑ ในรัชกาล
ปัจจุบันนี้


[รก.๒๔๖๓/-/๔๓๕/๑๕ มีนาคม ๒๔๖๓]

 อัมพิกา/แก้ไข
 ๒๔/๗/๔๔
ประกาศ
ประกาศ
ยกหม่อมเจ้าเปนพระองค์เจ้า[๑]
 

มีพระบรมราชโองการ
ในพระบาทสมเด็จพระรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราวุธ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
ดำรัสเหนือเกล้าฯ ให้ประกาศให้ทราบทั่วกันว่า ทรงพระราชดำริห์ว่าหม่อมเจ้าชายในสมเด็จพระอนุชาธิราช
เจ้าฟ้ากรมหลวงพิษณุโลกประชานารถ เปนพระโอรสองค์แรก
สมควรจะดำรงพระยศเปนพระองค์เจ้าพระองค์หนึ่ง และทั้งในเวลานี้ก็เปนกำพร้าพระบิดา
ทรงพระกรุณาสงสารยิ่งนัก จึงมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ยกหม่อมเจ้าชายในสมเด็จพระอนุชาธิราช
เจ้าฟ้ากรมหลวงพิษณุโลกประชานารถ ขึ้นเปนพระองค์เจ้า มีคำนำพระนามว่า พระเจ้าวรวงศ์เธอ
พระองค์เจ้าจุลจักรพงศ์ ทรงศักดินา ๓๐๐๐ ถ้ามีกรมทรงศักดินา ๑๑๐๐๐

พระบรมราชโองการประกาศไว้ ณ วันที่ ๒๑ กรกฎาคม
พระพุทธศักราช ๒๔๖๓ เปนปีที่ ๑๑ ในรัชกาลปัตยุบันนี้













สุกัญญา/ผู้จัดทำ
๑๙ ตุลาคม ๒๕๕๒
นฤดล/ตรวจ
๒๒ ธันวาคม ๒๕๕๓


















































[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๓๗/-/หน้า ๑๕๒/๒๕ กรกฎาคม ๒๔๖๓
ประกาศสถาปนาพระวรกัญญาปทาน
ประกาศสถาปนาพระวรกัญญาปทาน
พระองค์เจ้าวัลลภาเทวี[๑]
 

ศุภมัสดุ พระพุทธสาสกาลเปนอดีตภาค ๒๔๖๓ พรรษา ปัตยุบันกาล
วานรสัมวัตส พฤศจิกายนมาส นวสุรทิน ภุมวารบริเฉทการกำหนด

พระบาทสมเด็จพระรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราวุธ
เอกอรรคมหาบุรุษบรมนราธิราช พินิตประชานารถมหาสมมตวงศ์ อติศัยพงษ์วิมลย์รัตน์
วรขัติยราชนิกโลดม จาตุรันตบรมมหาจักรพรรดิราชสังกาศ อุภโตสุชาตสังสุทธเคราะหณี
จักรีบรมนารถ จุฬาลงกรณราชวรางกูร บรมมกุฎนเรนทร์สูรสันตติวงษ์วิสิฐ
สุสาธิตบุรพาธิการ อดุลยกฤษฎาภินิหารอดิเรกบุญฤทธิ์ ธัญลักษณวิจิตรโสภาคยสรรพางค์
มหาชโนตตะมางคประณต บาทบงกชยุคล ประสิทธิสรรพศุภผลอุดมบรมสุขุมาลย์
ทิพยเทพาวตารไพศาลเกียรติคุณอดุลยพิเศษ สรรพเทเวศรานุรักษ์
บุริมศักดิสมญาเทพทวาราวดี ศรีมหาบุรุษสุตสมบัติ เสนางคนิกรรัตน์อัศวโกศล ประพนธปรีชามัทวสมาจาร บริบูรณคุณสารสยามาทินครวรุตเมกราชดิลก มหาปริวารนายกอนันต
มหันตวรฤทธิเดชสรรพวิเศษศิรินธรบรมชนกาดิศรสมมต
ประสิทธิวรยศมโหดม บรมราชสมบัตินพปฎลเสวตฉัตราดิฉัตร์
ศิริรัตโนปลักษณมหาบรมราชาภิเสกาภิสิต สรรพทศทิศวิชิตไชย สกลมไหศวริยมหาสวามินทร์
มเหศวรมหินทรมหารามาธิราชวโรดม บรมนารถชาติอาชาวไศรย์ พุทธาทิไตรรัตนสรณารักษ์
อดุลยศักดิ์อรรคนเรศราธิบดี เมตตากรุณาสีตลหฤไทย อโนปไมยบุญการ
สกลไพศาลมหารัษฎาธิเบนทร ปรเมนทรธรรมิกมหาราชาธิราช บรมนารถบพิตร พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
เสด็จสถิต ณ พระที่นั่งไพศาลทักษิณ อันเปนมหินทรราชสมาคมแห่งองคมนตรีมีทั้งพระบรมวงศานุวงศ์
เสนาบดีมุขมนตรีเสนามาตย์ ราชเสวก ชุมนุมเฝ้าเบื้องพระบาทยุคล ทรงพระราชปรารภ
ถึงการที่จะได้กระทำพระราชพิธีราชาภิเษกสมรสในภายน่า และเวลานี้ได้ทำพระราชพิธีมั่นแล้ว
เปนการสมควรที่จะให้เปนไปตามเหตุการณ์นี้ชั้นหนึ่ง

จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาหม่อมเจ้าหญิงวัลลภาเทวี
เปนพระวรกัญญาปทาน พระองค์เจ้าวัลลภาเทวี ตั้งแต่นี้สืบไป ขอให้ทรงเจริญทฤฆชนมายุ
พรรณสุขพลปฏิภาณคุณสารสมบัติ
สรรพสิริสวัสดิ์พิพัฒมงคลวิบูลย์ศุภผลสกลเกียรติยศอิศริยศักดิ์ เดชานุภาพมโหฬาร
รับราชการฉลองพระเดชพระคุณ โดยสมควรแก่ความเปนในพระบรมราชตระกูลอันสูงศักดิ์ในพระบรมราชวงศ์นี้ทุกประการ




































สุกัญญา/ผู้จัดทำ
๒๐ ตุลาคม ๒๕๕๒
นฤดล/ตรวจ
๒๒ ธันวาคม ๒๕๕๓


















































[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๓๗/-/หน้า ๒๘๖/๙ พฤศจิกายน ๒๔๖๓
ประกาศยกหม่อมเจ้าอาทิตย์ทิพอาภา
ประกาศยกหม่อมเจ้าอาทิตย์ทิพอาภา
ในพระเจ้าลูกยาเธอ
กรมหมื่นชุมพรเขตรอุดมศักดิ์
ขึ้นเปนพระหลานเธอพระองค์เจ้า[๑]
 

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ์พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระราชดำริห์ว่า
หม่อมเจ้าอาทิตย์ทิพอาภา ในพระเจ้าลูกยาเธอกรมหมื่นชุมพรเขตรอุดมศักดิ์ เปนผู้ที่ได้ทรงทำนุบำรุงเลี้ยงดูใกล้ชิดทั้งเปนพระนัดดาในสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ
เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงษ์ กรมพระภาณุพันธุวงษ์วรเดช เปนผู้สมควรที่จะทรงยกพระเกียรติยศขึ้น
แลเวลานี้ก็เปนกำพร้ามารดา ทรงพระกรุณาสงสาร จึงมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ
ให้ยกหม่อมเจ้าชายอาทิตย์ทิพอาภา ในพระเจ้าลูกยาเธอ กรมหมื่นชุมพรเขตรอุดมศักดิ์ขึ้นเปนพระองค์เจ้า
มีคำนำพระนามว่า พระหลานเธอ พระองค์เจ้าอาทิตย์ทิพอาภา ทรงศักดินา ๓๐๐๐ ถ้ามีกรมทรงศักดินา
๑๑๐๐๐
๔๒

พระบรมราชโองการประกาศไว้ ณ วันที่ ๒๓ พฤศจิกายน
รัตนโกสินทร์ ศก ๑๒๘ เปนวันที่ ๑๔๙๘๗ ในรัชกาลปัตยุบันนี้












สุกัญญา/ผู้จัดทำ
๑๙ ตุลาคม ๒๕๕๒
นฤดล/ตรวจ
๒๒ ธันวาคม ๒๕๕๓


















































[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๒๖/-/หน้า ๘๔/๒๘ พฤศจิกายน ๑๒๘