ประกาศกระทรวงการคลัง
เรื่อง ลักษณะ สี
และขนาดชุดธนบัตรที่ระลึก
ชนิดราคา ๑ บาท ๕
บาท และ ๑๐ บาท ที่จะนำออกใช้[๑]
 

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
เจริญพระชนมพรรษา ๘๐ พรรษาในวันที่ ๕ ธันวาคม พุทธศักราช ๒๕๕๐ ธนาคารแห่งประเทศไทยเห็นเป็นการสมควรนำชุดธนบัตรที่ระลึกชนิดราคา
๑ บาท ๕ บาท และ ๑๐ บาท เนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา ๘๐ พรรษา ๕ ธันวาคม ๒๕๕๐
ออกใช้เพื่อเฉลิมพระเกียรติ อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๑๔ วรรคสอง
แห่งพระราชบัญญัติเงินตรา พ.ศ. ๒๕๐๑ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง จึงประกาศลักษณะสีและขนาดของชุดธนบัตรที่ระลึกทั้งสามชนิดราคา
ดังต่อไปนี้

๑.
ลักษณะและสี
ธนบัตรที่ระลึกชนิดราคา
๑ บาท
ก.
ด้านหน้า
เบื้องซ้าย
มีพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลปัจจุบันพิมพ์ด้วยสีน้ำเงิน
ด้านขวาของพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์ตอนบนมีหมวดอักษรและเลขหมายไทยสีแดง ส่วนด้านซ้ายมุมล่างมีตัวเลขอารบิก
1 พิมพ์ด้วยสีน้ำเงิน
เบื้องขวามุมบน
มีตัวเลขไทย ๑ พิมพ์ด้วยสีน้ำเงิน ถัดมาทางซ้ายมีหมวดอักษรโรมันและเลขหมายอารบิกสีแดง
ถัดลงมามีลายน้ำรูปรัฐธรรมนูญประดิษฐานเหนือพานแว่นฟ้าอยู่ภายในวงกลมสีเหลืองอ่อน มุมล่างมีภาพช้างไอราพตสามเศียร
พิมพ์ด้วยสีน้ำเงิน
ตอนกลาง
มีรูปพระครุฑพ่าห์ ถัดลงมามีคำว่า รัฐบาลไทย ธนบัตรเป็นเงินที่ชำระหนี้ได้ตามกฎหมาย และ หนึ่งบาท
ทั้งหมดพิมพ์ด้วยสีน้ำเงินบนลายเฟื่องสีเขียว สีส้มสีชมพูเข้ม และสีฟ้า ถัดลงมามีภาพการเสด็จออกสีหบัญชร
ณ พระที่นั่งสุทไธสวรรย์ปราสาท เนื่องในพระราชพิธีบรมราชาภิเษก พุทธศักราช ๒๔๙๓ พิมพ์ด้วยสีน้ำเงิน
ตอนล่างมีลายมือชื่อของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังและผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย
พิมพ์ด้วยสีดำอยู่เหนือคำว่า รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง และ ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย ซึ่งพิมพ์ด้วย สีน้ำเงิน
องค์ประกอบทั้งหมดนี้อยู่ภายในกรอบสีน้ำเงิน
ซึ่งพิมพ์ทับบนลายพื้นสีเขียว
ข.
ด้านหลัง
ตอนกลาง
มีตราสัญลักษณ์งานเฉลิมพระเกียรติ เนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา ๘๐ พรรษา ๕
ธันวาคม ๒๕๕๐ พิมพ์ด้วยสีน้ำตาล ถัดลงมามีภาพวัดพระศรีรัตนศาสดารามและพระบรมมหาราชวัง
พิมพ์ด้วยสีน้ำตาลอ่อน
เบื้องซ้าย
มีพระฉายาสาทิสลักษณ์สมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรมพระบรมราชชนก ทรงอุ้มพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเมื่อทรงพระเยาว์
พิมพ์ด้วยสีน้ำตาลอ่อน ถัดมาทางขวามีรูปพระครุฑพ่าห์สีน้ำตาล ขนปีกชั้นในสีน้ำตาล ขนปีกชั้นนอกและขนหางสีแดง
เบื้องขวา
มีพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลปัจจุบันเมื่อทรงพระเยาว์
พร้อมด้วยพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทรพระฉายาสาทิสลักษณ์สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี
และสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ และภาพพระตำหนักวิลล่าวัฒนา
พิมพ์ด้วยสีน้ำตาลอ่อน ถัดมาทางมุมขวามีพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
เมื่อทรงพระเยาว์ ถัดลงมามีพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลปัจจุบัน
และพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร เมื่อทรงพระเยาว์ ทรงเล่นปลูกป่า
พระบรมฉายาสาทิสลักษณ์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลปัจจุบัน เมื่อครั้งโดยเสด็จพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล
พระอัฐมรามาธิบดินทร นิวัตประเทศไทย เมื่อพุทธศักราช ๒๔๘๘ และพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
ขณะทรงศึกษาต่อ ณ ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ทั้งหมดพิมพ์ด้วยสีน้ำตาล
องค์ประกอบทั้งหมดนี้พิมพ์ทับบนลายพื้นสีเหลืองและสีส้ม
ธนบัตรที่ระลึกชนิดราคา
๕ บาท
ก.
ด้านหน้า
เบื้องซ้าย
มีพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลปัจจุบันพิมพ์ด้วยสีม่วงดำ
ด้านขวาของพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์ตอนบนมีหมวดอักษรและเลขหมายไทยสีแดง ส่วนด้านซ้ายมุมล่างมีตัวเลขอารบิก
5 พิมพ์ด้วยสีม่วงดำ
เบื้องขวามุมบน
มีตัวเลขไทย ๕ พิมพ์ด้วยสีม่วงดำ ถัดมาทางซ้ายมีหมวดอักษรโรมันและเลขหมายอารบิกสีแดง
ถัดลงมามีลายน้ำรูปรัฐธรรมนูญประดิษฐานเหนือพานแว่นฟ้าอยู่ภายในวงกลมสีเหลืองอ่อน มุมล่างมีภาพช้างไอราพตสามเศียร
พิมพ์ด้วยสีม่วงดำ
ตอนกลาง
มีรูปพระครุฑพ่าห์ ถัดลงมามีคำว่า รัฐบาลไทย ธนบัตรเป็นเงินที่ชำระหนี้ได้ตามกฎหมาย และ ห้าบาท ทั้งหมดพิมพ์ด้วยสีม่วงดำบนลายเฟื่องสีเขียว
สีส้มสีชมพูเข้ม และสีฟ้า ถัดลงมามีภาพการเสด็จพระราชดำเนินเลียบพระนครโดยกระบวนพยุหยาตราสถลมารค
ในพระราชพิธีมหามงคลเนื่องในวโรกาสที่เจริญพระชนมพรรษาครบ ๓ รอบพระนักษัตรพุทธศักราช
๒๕๐๖ พิมพ์ด้วยสีม่วงดำ ตอนล่างมีลายมือชื่อของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังและผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย
พิมพ์ด้วยสีดำอยู่เหนือคำว่า รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง และ ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย ซึ่งพิมพ์ด้วยสีม่วงดำ
องค์ประกอบทั้งหมดนี้อยู่ภายในกรอบสีม่วงดำ
ซึ่งพิมพ์ทับบนลายพื้น สีเขียวอ่อน
ข.
ด้านหลัง
เบื้องขวามุมบน
มีพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และพระฉายาสาทิสลักษณ์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์
พระบรมราชินีนาถ ในวันราชาภิเษกสมรส ถัดมาทางซ้ายมีพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
ที่เนื่องในพระราชพิธีบรมราชาภิเษกและการทรงพระผนวช พระบรมฉายาสาทิสลักษณ์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
พระฉายาสาทิสลักษณ์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พร้อมพระราชโอรสและพระราชธิดา
เมื่อทรงพระเยาว์ พระบรมฉายาสาทิสลักษณ์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และพระฉายาสาทิสลักษณ์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์
พระบรมราชินีนาถ เสด็จพระราชดำเนินเยือนต่างประเทศเพื่อเจริญสัมพันธไมตรี ภาพพระราชกรณียกิจ
ภาพเครื่องบินทำฝนหลวง ภาพพระราชพิธีสถาปนา เฉลิมพระนามาภิไธยสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ
สยามมกุฎราชกุมาร และพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พระราชทานพระราชดำรัสทางสถานีวิทยุกระจายเสียงและสถานีวิทยุโทรทัศน์
ในเหตุการณ์การชุมนุมเรียกร้องรัฐธรรมนูญ เมื่อ ๑๔ ตุลาคม ๒๕๑๖ ทั้งหมดพิมพ์ด้วยสีน้ำตาล
เบื้องซ้ายมุมบน
มีรูปพระครุฑพ่าห์สีน้ำตาล ขนปีกชั้นในสีน้ำตาล ขนปีกชั้นนอกและขนหางสีแดง ถัดลงมามีพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวขณะทรงดนตรีพิมพ์ด้วยสีน้ำตาลอ่อน
เบื้องขวามุมล่าง
มีพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวขณะทรงงานจิตรกรรม พิมพ์ด้วยสีน้ำตาลอ่อน
องค์ประกอบทั้งหมดนี้พิมพ์ทับบนลายพื้นสีเหลืองและสีส้ม
ธนบัตรที่ระลึกชนิดราคา
๑๐ บาท
ก.
ด้านหน้า
เบื้องซ้าย
มีพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลปัจจุบันพิมพ์ด้วยสีน้ำตาล
ด้านขวาของพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์ตอนบนมีหมวดอักษรและเลขหมายไทยสีแดง ส่วนด้านซ้ายมุมล่างมีตัวเลขอารบิก
10 พิมพ์ด้วยสีน้ำตาล
เบื้องขวามุมบน
มีตัวเลขไทย ๑๐ พิมพ์ด้วยสีน้ำตาล ถัดมาทางซ้ายมีหมวดอักษรโรมันและเลขหมายอารบิกสีแดง
ถัดลงมามีลายน้ำรูปรัฐธรรมนูญประดิษฐานเหนือพานแว่นฟ้าอยู่ภายในวงกลมสีเหลืองอ่อน มุมล่างมีภาพช้างไอราพตสามเศียร
พิมพ์ด้วยสีน้ำตาล
ตอนกลาง
มีรูปพระครุฑพ่าห์ ถัดลงมามีคำว่า รัฐบาลไทย ธนบัตรเป็นเงินที่ชำระหนี้ได้ตามกฎหมาย และ สิบบาท
ทั้งหมดพิมพ์ด้วยสีน้ำตาลบนลายเฟื่องสีเขียว สีส้ม สีชมพู สีชมพูเข้ม และสีฟ้า ถัดลงมามีภาพการเสด็จออกมหาสมาคม
ในงานพระราชพิธีฉลองสิริราชสมบัติครบ ๖๐ ปี ณ พระที่นั่งอนันตสมาคม พุทธศักราช ๒๕๔๙
พิมพ์ด้วยสีน้ำตาล ตอนล่างมีลายมือชื่อของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังและผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย
พิมพ์ด้วยสีดำอยู่เหนือคำว่า รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง และ ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย ซึ่งพิมพ์ด้วยสีน้ำตาล
องค์ประกอบทั้งหมดนี้อยู่ภายในกรอบสีน้ำตาล
ซึ่งพิมพ์ทับบนลายพื้นสีชมพู
ข.
ด้านหลัง
ตอนกลาง
มีพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงประคองสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี
และภาพโครงการพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช ทั้งหมดพิมพ์ด้วยสีน้ำตาลอ่อน
เบื้องซ้าย
มีภาพพระราชพิธีสถาปนา เฉลิมพระนามาภิไธยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
พระบรมฉายาสาทิสลักษณ์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ขณะทรงบำเพ็ญพระราชกรณียกิจ และภาพกังหันน้ำชัยพัฒนา
ทั้งหมดพิมพ์ด้วยสีน้ำตาล
เบื้องขวามุมบน
มีรูปพระครุฑพ่าห์สีน้ำตาล ขนปีกชั้นในสีน้ำตาล ขนปีกชั้นนอกและขนหางสีแดง ถัดลงมามีพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
เสด็จออกมหาสมาคม ในงานพระราชพิธีฉลองสิริราชสมบัติครบ ๖๐ ปี ณ พระที่นั่งอนันตสมาคม
พุทธศักราช ๒๕๔๙ เบื้องหลังพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์เป็นลายซุ้มเรือนแก้ว ตอนล่างพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์มีคำว่า
ทรงพระเจริญ ประดับด้วยลายดอกพุดตาน ทั้งหมดพิมพ์ด้วยสีน้ำตาล
องค์ประกอบทั้งหมดนี้พิมพ์ทับบนลายพื้นสีเหลืองและสีส้ม
อนึ่ง
ด้านหลังของชุดธนบัตรที่ระลึก เป็นภาพลำดับเรื่องราวอันเกี่ยวเนื่องกับพระราชประวัติและพระราชกรณียกิจของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
ตั้งแต่เมื่อทรงพระเยาว์จนถึงปัจจุบัน ซึ่งส่วนใหญ่อยู่ภายในโครงตัวเลขไทย ๙

๒.
ลักษณะพิเศษ
ชุดธนบัตรที่ระลึกชนิดราคา
๑ บาท ๕ บาท และ ๑๐ บาท มีลักษณะพิเศษดังนี้
เนื้อกระดาษสีเหลืองอ่อน
มีลายน้ำรูปรัฐธรรมนูญประดิษฐานเหนือพานแว่นฟ้าอยู่ภายในวงกลมสีเหลืองอ่อน มองเห็นได้เมื่อยกธนบัตรขึ้นส่องดูกับแสงสว่าง
ในเนื้อกระดาษฝังแถบสีโลหะ
(เทา) ซ่อนไว้ตามแนวยืนของชุดธนบัตรที่ระลึกภายในแถบสีโลหะ (เทา) มีตัวเลขและตัวอักษรไทยคำว่า
๘๐ พรรษา ขนาดเล็ก สามารถอ่านได้เมื่อยกธนบัตรขึ้นส่องดูกับแสงสว่าง
และภายใต้รังสีเหนือม่วงจะเห็นแถบสีโลหะ (เทา) เรืองแสงเป็นสีเหลือง
หมวดอักษรและเลขหมายไทยกับหมวดอักษรโรมันและเลขหมายอารบิกพิมพ์ด้วยหมึกพิมพ์พิเศษสีแดง
ซึ่งจะเปลี่ยนเป็นสีน้ำเงินเรืองแสงภายใต้รังสีเหนือม่วง
ลายมือชื่อของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังและผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทยพิมพ์ด้วยหมึกพิมพ์พิเศษสีดำ
ซึ่งจะเปลี่ยนเป็นสีเขียวอมเหลืองเรืองแสงภายใต้รังสีเหนือม่วง
บริเวณลายน้ำพิมพ์ด้วยหมึกพิมพ์พิเศษ
ซึ่งมองไม่เห็นในแสงธรรมชาติ แต่จะปรากฏตัวเลขไทย ๘๐ เป็นสีเหลืองเรืองแสงภายใต้รังสีเหนือม่วง

๓.
ขนาดชุดธนบัตรที่ระลึก
กว้าง
๒๒๙ มิลลิเมตร ยาว ๑๔๗ มิลลิเมตร


ประกาศ ณ
วันที่ ๑๔ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๐
ฉลองภพ สุสังกร์กาญจน์
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง




























วัชศักดิ์/จัดทำ
๒๐ กันยายน ๒๕๕๐

ปิยะธิดา/ปรับปรุง
๒ ตุลาคม ๒๕๖๑




[๑]
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๔/ตอนพิเศษ ๑๑๑ ง/หน้า ๑/๗ กันยายน ๒๕๕๐