กฎกระทรวง
กฎกระทรวง
ฉบับที่
26 (พ.ศ. 2534)
ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร
พ.ศ.
2522
---------------

 อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
5 (3) และมาตรา 8 (10) แห่งพระราชบัญญัติ
ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยโดยคำแนะนำของคณะกรรมการ
ควบคุมอาคาร ออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้
 ข้อ
1 ให้ยกเลิกกฎกระทรวง ฉบับที่ 13
(พ.ศ. 2528) ออกตามความในพระราช
บัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522
 ข้อ
2 ในกฎกระทรวงนี้
 "บริเวณที่
1" หมายความว่า พื้นที่ในบริเวณรอบนอกเขตพระราชวังบางปะอิน 
ในระยะ 500 เมตร
 "บริเวณที่
2" หมายความว่า
 พื้นที่ในบริเวณเขตสุขาภิบาลบ้านเลน
เว้นแต่บริเวณที่ 1
 พื้นที่ในเขตตำบลบ้านกลึง
ตำบลกระแชง ตำบลช้างน้อย ตำบลบ้านแป้ง และ
ตำบลสนามชัย อำเภอบางไทร ซึ่งวัดจากริมฝั่งแม่น้ำน้อย
ฝั่งตะวันออก ไปทางทิศตะวันออก เป็นระยะ 
500 เมตร โดยด้านเหนือจดแนวเขตควบคุมอาคารด้านตะวันตก
และด้านใต้จดแม่น้ำเจ้าพระยา ฝั่งเหนือ 
และพื้นที่ในเขตตำบลช้างใหญ่ ตำบลโพแตง และตำบลเชียงรากน้อย
อำเภอบางไทร ซึ่งวัดจากบริเวณ
ริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา ฝั่งตะวันออก
ไปทางทิศตะวันออกจนจดถนนบางไทร-เชียงรากน้อย ฟากตะวันตก 
โดยด้านเหนือจดแนวที่อยู่ห่างจากแนวเขตที่ดินด้านทิศเหนือของศูนย์ศิลปาชีพพิเศษบางไทร
เป็นระยะ 
1,000 เมตร และด้านใต้จดแนวเขตควบคุมอาคารด้านใต้
 "บริเวณที่
3" หมายความว่า
 พื้นที่ในบริเวณที่วัดจากแนวศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข
32 ออกไป
ทั้งสองข้าง ข้างละ 1,000 เมตร
โดยด้านเหนือจดแนวเขตควบคุมอาคารด้านเหนือ และด้านใต้จด
เส้นขนานระยะ 1,000 เมตร
กับแนวศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 37 และแนวศูนย์กลาง
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1 (ถนนพหลโยธิน)
 พื้นที่ในบริเวณที่วัดจากแนวศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข
309 
(ถนนโรจนะ) ออกไปทั้งสองข้าง ข้างละ 1,000
เมตรโดยด้านเหนือจดแนวเขตควบคุมอาคารด้านเหนือ 
และด้านใต้จดเส้นขนานระยะ 1,000 เมตร
กับแนวศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1 (ถนน
พหลโยธิน) ทั้งนี้
ยกเว้นพื้นที่ในบริเวณเขตสุขาภิบาลลำตาเสา อำเภอวังน้อย
 พื้นที่ในบริเวณที่วัดจากแนวศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข
1 (ถนน
พหลโยธิน) ออกไปทั้งสองข้าง ข้างละ 1,000 เมตร
โดยด้านตะวันออกจดเขตสุขาภิบาลลำตาเสา 
อำเภอวังน้อย
และด้านตะวันตกจดเส้นตั้งฉากกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1 (ถนนพหลโยธิน) 
ที่จุดซึ่งอยู่ห่างจากทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1
(ถนนพหลโยธิน) บรรจบกับทางหลวงแผ่นดิน
หมายเลข 308 ไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือตามแนวทางหลวงแผ่นดินหมายเลข
1 (ถนน
พหลโยธิน) เป็นระยะ 200 เมตร
 พื้นที่ในบริเวณที่วัดจากแนวศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข
308 ไปทาง
ทิศตะวันออกเฉียงเหนือ เป็นระยะ 1,000 เมตร
โดยด้านเหนือจดเส้นตั้งฉากกับทางหลวงแผ่นดิน
หมายเลข 308 ที่จุดซึ่งอยู่ห่างจากทางรถไฟสายเหนือตัดกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข
308 ไปทาง
ทิศตะวันออกเฉียงใต้ ตามแนวทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 308
เป็นระยะ 800 เมตร และด้านใต้จด
เส้นขนานระยะ 1,000 เมตร
กับแนวศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 32
 พื้นที่ในเขตตำบลบ้านเลน
และตำบลคลองจิก อำเภอบางปะอิน ซึ่งด้านเหนือ
จดทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 308 ฟากตะวันตก ด้านตะวันออก
และด้านใต้จดเส้นแบ่งเขตตำบล
คลองจิกกับตำบลเชียงรากน้อย
และเส้นแบ่งเขตตำบลคลองจิกกับตำบลบางกระสั้น อำเภอ
บางปะอิน และด้านตะวันตกจดทางรถไฟสายเหนือ ฟากตะวันออก
 "บริเวณที่
4" หมายความว่า พื้นที่ในบริเวณแนวเขตควบคุมอาคารตามแผนที่
ท้ายกฎกระทรวงนี้ เว้นแต่บริเวณที่ 1 บริเวณที่ 2 บริเวณที่
3 และบริเวณที่ 5
 "บริเวณที่
5" หมายความว่า
 พื้นที่ในเขตตำบลบ้านกรด
ตำบลขนอนหลวง ตำบลบ้านโพ และตำบลบ้านหว้า 
อำเภอบางปะอิน
ซึ่งเป็นบริเวณที่เริ่มจากริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา ฝั่งตะวันออก ไปทางทิศตะวันออก 
จนจดแนวเขตบริเวณที่ 3 ด้านทิศตะวันตก
 พื้นที่ในเขตตำบลสามเรือน
และตำบลบ้านสร้าง อำเภอบางปะอิน ในบริเวณ
ด้านทิศตะวันออกเฉียงเหนือของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 309
(ถนนโรจนะ) โดยเริ่มจากแนวเขต
บริเวณที่ 3 ไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ จนจดแนวเขตควบคุมอาคารด้านเหนือ
 พื้นที่ในบริเวณเขตสุขาภิบาลลำตาเสา
อำเภอวังน้อย
 พื้นที่ในเขตตำบลบ่อตาโล่
ตำบลลำไทร อำเภอวังน้อย และตำบลคลองจิก 
อำเภอบางปะอิน ซึ่งเป็นบริเวณที่ต่อจากเส้นขนานระยะ 1,000
เมตร กับแนวศูนย์กลางทางหลวง
แผ่นดินหมายเลข 309 (ถนนโรจนะ) ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1
(ถนนพหลโยธิน) และทางหลวง
แผ่นดินหมายเลข 32
 พื้นที่ในเขตตำบลพยอม
อำเภอวังน้อย ซึ่งเป็นบริเวณที่ต่อจากเส้นขนานระยะ 
1,000 เมตร กับแนวศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1
(ถนนพหลโยธิน)
 พื้นที่ในเขตตำบลบ้านเลน
อำเภอบางปะอิน ซึ่งด้านเหนือจดเส้นขนานระยะ 
2,000 เมตร กับแนวเขตพระราชวังบางปะอินด้านใต้
ด้านตะวันออกจดทางรถไฟสายเหนือ ฟาก
ตะวันตก ด้านใต้จดเส้นแบ่งเขตตำบลบ้านเลนและตำบลบางกระสั้น
และด้านตะวันตกจดแม่น้ำ
เจ้าพระยาฝั่งตะวันออก
 พื้นที่ในเขตตำบลบางกระสั้น
อำเภอบางปะอิน ซึ่งเป็นบริเวณที่อยู่ด้านทิศ
ตะวันออกของทางรถไฟสายเหนือ
 พื้นที่ในเขตตำบลบางกระสั้น
อำเภอบางปะอิน และตำบลราชคราม ตำบล
ช้างใหญ่ อำเภอบางไทร
ซึ่งเป็นบริเวณที่วัดจากริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา ฝั่งใต้และฝั่งตะวันออก 
ออกไปเป็นระยะ 1,000 เมตร โดยด้านตะวันออกจดถนนบางไทร-เชียงรากน้อย
ฟากตะวันตก และ
ด้านใต้จดแนวที่อยู่ห่างจากแนวเขตที่ดินด้านทิศเหนือของศูนย์ศิลปาชีพพิเศษบางไทรเป็นระยะ
1,000 เมตร
 พื้นที่ในเขตตำบลบางกระสั้น
ตำบลเชียงรากน้อย อำเภอบางปะอิน ตำบล
ช้างใหญ่ อำเภอบางไทร และตำบลลำไทร ตำบลพยอม อำเภอวังน้อย
ซึ่งเป็นบริเวณที่วัดจากแนว
ศูนย์กลางทางหลวงจังหวัดหมายเลข 3442 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข
347 ทางหลวงแผ่นดิน
หมายเลข 37 และทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1 (ถนนพหลโยธิน)
ออกไปทั้งสองข้าง ข้างละ 1,000 
เมตร โดยด้านตะวันออกจดเส้นตั้งฉากกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข
1 (ถนนพหลโยธิน) ที่จุด
ซึ่งห่างจากทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1 (ถนนพหลโยธิน)
บรรจบกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 
308 ไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือตามแนวทางหลวงแผ่นดินหมายเลข
1 (ถนนพหลโยธิน) เป็น
ระยะ 200 เมตร และด้านใต้
และด้านตะวันตกจดเส้นแบ่งเขตอำเภอบางปะอินกับอำเภอบางไทร
 ทั้งนี้
ตามแผนที่ท้ายกฎกระทรวงนี้
 ข้อ
3
ให้กำหนดพื้นที่ในท้องที่ตำบลบ้านกลึง ตำบลกระแชง ตำบลช้างน้อย 
ตำบลบ้านแป้ง ตำบลสนามชัย ตำบลราชคราม ตำบลช้างใหญ่
ตำบลโพแตง ตำบลเชียงรากน้อย 
อำเภอบางไทร ตำบลปากกราน ตำบลคลองตะเคียน ตำบลบ้านรุน
ตำบลเกาะเรียน อำเภอพระนคร
ศรีอยุธยา ตำบลบางประแดง ตำบลขนอนหลวง ตำบลบ้านกรด
ตำบลคุ้งลาน ตำบลสามเรือน 
ตำบลบ้านสร้าง ตำบลตลาดเกรียบ ตำบลบ้านโพ ตำบลวัดยม
ตำบลบ้านหว้า ตำบลตลิ่งชัน ตำบล
บ้านแป้ง ตำบลบ้านเลน ตำบลบ้านพลับ ตำบลเกาะเกิด
ตำบลคลองจิก ตำบลบางกระสั้น ตำบล
เชียงรากน้อย อำเภอบางปะอิน และตำบลลำตาเสา ตำบลบ่อตาโล่
ตำบลลำไทร ตำบลพยอม 
อำเภอวังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
ภายในแนวเขตตามแผนที่ท้ายกฎกระทรวงนี้เป็นบริเวณ
ห้ามก่อสร้าง ดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้ซึ่งอาคารชนิด
และประเภท ดังต่อไปนี้
 (ก)
ภายในบริเวณที่ 1 ห้ามมิให้บุคคลใดก่อสร้างอาคารอื่นใด เว้นแต่
 (1)
อาคารที่พักอาศัยประเภทบ้านเดี่ยวที่มีความสูงไม่เกิน 8 เมตร
 (2)
หอถังน้ำที่มีความสูงไม่เกิน 11 เมตร
 (ข)
ภายในบริเวณที่ 2 ห้ามมิให้บุคคลใดก่อสร้างอาคาร ดังต่อไปนี้
 (1)
โรงงานที่ใช้เครื่องจักรมีกำลังรวมตั้งแต่ห้าแรงม้า หรือเทียบเท่าขึ้นไป หรือ
ใช้คนงานตั้งแต่สิบคนขึ้นไป
 (2)
สถานบริการตามกฎหมายว่าด้วยสถานบริการ
 (3)
คลังสินค้าที่มีพื้นที่เกิน 200 ตารางเมตร
 (4)
อาคารที่มีความสูงเกิน 16 เมตร
 (5)
หอถังน้ำที่มีความสูงเกิน 19 เมตร
 (ค)
ภายในบริเวณที่ 3 ห้ามมิให้บุคคลใดก่อสร้างอาคาร ดังต่อไปนี้
 (1)
สถานบริการตามกฎหมายว่าด้วยสถานบริการ
 (2)
อาคารที่มีความสูงเกิน 25 เมตร
 (3)
หอถังน้ำที่มีความสูงเกิน 28 เมตร
 (ง)
ภายในบริเวณที่ 4 ห้ามมิให้บุคคลใดก่อสร้างอาคาร ดังต่อไปนี้
 (1)
โรงงานที่ใช้เครื่องจักรที่มีกำลังรวมตั้งแต่ห้าแรงม้าหรือเทียบเท่าขึ้นไป 
หรือใช้คนงานตั้งแต่สิบคนขึ้นไป
 (2)
สถานบริการตามกฎหมายว่าด้วยสถานบริการ
 (3)
สถานีบริการน้ำมันเชื้อเพลิงตามกฎหมายว่าด้วยการเก็บรักษาน้ำมันเชื้อเพลิง
 (4)
สถานที่บรรจุก๊าซ สถานที่เก็บก๊าซ และสถานีบริการ ตามกฎหมายว่าด้วย
การบรรจุก๊าซปิโตรเลียมเหลว
 (5)
โรงมหรสพตามกฎหมายว่าด้วยการป้องกันภยันตรายอันเกิดแต่การเล่น
มหรสพ
 (6)
อาคารที่มีความสูงเกิน 12 เมตร
 (7)
หอถังน้ำที่มีความสูงเกิน 15 เมตร
 (จ)
ภายในบริเวณที่ 5 ห้ามมิให้บุคคลใดก่อสร้างอาคาร ดังต่อไปนี้
 (1)
โรงงานที่ใช้เครื่องจักรที่มีกำลังรวมตั้งแต่ห้าแรงม้าหรือเทียบเท่าขึ้นไป 
หรือใช้คนงานตั้งแต่สิบคนขึ้นไป
เว้นแต่โรงงานที่ประกอบกิจการโดยไม่เป็นมลพิษต่อชุมชน หรือ
สิ่งแวดล้อม
 (2)
สถานบริการตามกฎหมายว่าด้วยสถานบริการ
 (3)
อาคารที่มีความสูงเกิน 25 เมตร เว้นแต่ไซโล
 (4)
หอถังน้ำที่มีความสูงเกิน 28 เมตร
 การวัดความสูงให้วัดจากระดับถนนหรือขอบทางเท้าที่ใกล้ที่สุดถึงส่วนที่สูงที่สุด
ของอาคาร
 ข้อ
4 ภายในบริเวณพื้นที่ที่กำหนดตามข้อ
3 ห้ามมิให้บุคคลใดดัดแปลงหรือ
เปลี่ยนการใช้อาคารใด ๆ
ให้เป็นอาคารชนิดหรือประเภทที่มีลักษณะต้องห้ามที่กำหนดตามข้อ 3
 ข้อ
5
กฎกระทรวงนี้ไม่ใช้บังคับแก่การก่อสร้าง ดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้
อาคาร ดังต่อไปนี้
 (1)
อาคารหรือสถานที่ของทางราชการ
 (2)
อาคารหรือสถานที่ขององค์การของรัฐที่จัดตั้งขึ้นตามกฎหมายที่ใช้ในกิจการ
ขององค์การหรือใช้เพื่อสาธารณประโยชน์
 (3)
ศาสนสถาน
 (4)
อาคารของศูนย์ศิลปาชีพพิเศษ
 (5)
เขื่อน สะพาน อุโมงค์ ทางหรือท่อระบายน้ำ รั้วกำแพง และประตู
 (6)
อาคารของบริษัทโรงงานอุตสาหกรรมกระดาษบางปะอิน จำกัด
 ข้อ
6
อาคารที่มีอยู่แล้วในพื้นที่ที่กำหนดตามข้อ 3 ก่อนหรือในวันที่กฎกระทรวงนี้
ใช้บังคับ ให้ได้รับยกเว้นไม่ต้องปฏิบัติตามกฎกระทรวงนี้
แต่ห้ามดัดแปลงหรือเปลี่ยนการใช้อาคาร
ดังกล่าวให้เป็นอาคารชนิดหรือประเภทที่มีลักษณะต้องห้ามที่กำหนดตามข้อ
3
 ข้อ
7 อาคารที่ได้รับอนุญาตให้ก่อสร้าง
ดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้ตามกฎหมาย
ว่าด้วยการควบคุมอาคาร ก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ
และยังก่อสร้าง ดัดแปลง หรือเปลี่ยน
การใช้ไม่แล้วเสร็จ
ให้ได้รับยกเว้นไม่ต้องปฏิบัติตามกฎกระทรวงนี้ แต่จะขอเปลี่ยนแปลงการอนุญาต
ให้เป็นการขัดต่อกฎกระทรวงนี้ไม่ได้

 ให้ไว้
ณ วันที่ 11 มกราคม พ.ศ. 2534
  พลตำรวจเอก ประมาณ อดิเรกสาร
  รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย

+----------------------------------------------------------------------------------------------------------------+
หมายเหตุ :-
เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ
เนื่องจากในปัจจุบันท้องที่บางแห่ง
ในอำเภอบางไทร อำเภอพระนครศรีอยุธยา อำเภอบางปะอิน
และอำเภอวังน้อย จังหวัดพระนคร
ศรีอยุธยา
มีการเปลี่ยนแปลงเกี่ยวกับสภาพการก่อสร้างและการใช้อาคารไปจากเดิม โดยเฉพาะ
พื้นที่บางส่วนกำลังมีการพัฒนาและขยายตัวในด้านการก่อสร้างและการใช้อาคารอย่างรวดเร็ว
จึงมีความจำเป็นต้องปรับปรุงมาตรการเกี่ยวกับการควบคุมการก่อสร้าง
ดัดแปลง หรือการใช้อาคาร
ในบริเวณดังกล่าวตามที่ได้กำหนดโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ 13
(พ.ศ. 2528) ออกตามความใน
พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522
ซึ่งใช้บังคับในท้องที่ดังกล่าวให้เหมาะสมยิ่งขึ้น จึงจำเป็น
ต้องออกกฎกระทรวงนี้

[รก.2534/11/21พ - 22/01/2534]