ประกาศสถาปนาตั้งกรม 
ประกาศสถาปนาตั้งกรม[๑]
 

ศุภมัสดุ พระพุทธศาสนกาลเปนอดีตภาค ๒๔๗๐ พรรษา ปัจจุบันสมัย
ศศสมพัตสร พฤศจิกายนมาส อัษฎมสุรทิน มงคลวาร โดยกาลบริเฉท

พระบาทสมเด็จ พระปรมินทรมหาประชาธิปก
มหันตเดชนดิลกรามาธิบดี เทพยปรียมหาราชรวิวงศ์ อสัมภิน พงศพีระกษัตร
บุรุษรัตนราชนิกโรดม จาตุรันตบรมมหาจักรพรรดิราชสังกาศ อุภโตสุชาตสำศุทธเคราหณี
จักรีบรมนาถจุฬาลงกรณราชวรางกูร มหามกุฎวงศ์วีรสูรชิษฐ ราชธรรมทศพิธอุต์กฤษฏนิบุญ
อดุลยกฤษฏาภินีร์หาร บูรพาธิการสุสาธิต ธันยลักษณวิจิตรเสาภาคยสรรพางค์
มหาชโนตมางคมานท สนธิมตสมันตสมาคม บรมราชสมภาร ทิพยเทพาวตาร ไพศาลเกียรติคุณ
อดุลยศักดิเดช สรรพเทเวศปริยานุรักษมงคลลัคนเนมาหวัย สุโขทัยธรรมราชา
อภิเนาวศิลปศึกษา เดชนาวุธ วิชัยยุทธศาสดรโกศล วิมลนรรยพินิต สุจริตสมาจาร
ภัทรภิชญานประดิภานสุนทร ประวรศาสโนปสดมภก มูลมุขมาตยวรนายกมหาเสนานี
สราชนาวีพยูหโยธโพยมจร บรมเชษฐโสทรสมมต เอกราชยยศสธิคมบรมราชสมบัติ
นพปฏลเศวตฉัตราดิฉัตร ศรีรัตโนปลักษณ มหาบรมราชาภิเษกาภิษิกต์
สรรพทศทิควิชิตเดโชไชย สกลมไหศวรยมหาสวามินทร มเหศวรมหินทรมหารามาธิราชวโรดม
บรมนาถชาติอาชันยาศรัย พุทธาทิไตรรัตนศรณารักษ วิศิษฏศักตอัคร นเรศวราธิบดี เมตตากรุณาศีตลหฤทัย
อโนปไมยบุนยการ สกลไพศาลมหารัษฎราธิบดินทร ปรมินทรธรรมิกมหาราชาธิราช บรมนาถบพิตร
พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว

ทรงพระราชดำริว่า พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้านภาพรประภา
ได้ทรงรับตำแหน่งเปนอธิบดีบัญชาการรักษาพระราชวังฝ่ายในตั้งแต่ในรัชกาลสมเด็จพระบรมชนกนาถพระบาทสมเด็จฯ
พระจุลจอมเกล้าอยู่หัว ได้ทรงปฏิบัติราชการโดยซื่อตรงกอบด้วยพระวิริยอุตสาหะ
สามารถให้ราชการทั้งปวงในหน้าที่เรียบร้อยเปนที่ไว้วางพระราชหฤทัยในพระบาทสมเด็จพระพุทธเจ้าหลวง
จึ่งทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ เพิ่มอำนาจและหน้าที่ให้ทรงบังคับบัญชาราชการฝ่ายในมากขึ้นโดยลำดับมา
ก็ทรงสามารถสนองพระเดชพระคุณได้ดั่งพระราชประสงค์
สมเด็จพระพุทธเจ้าหลวงได้ทรงยกย่องพระราชทานเครื่องราชอิศริยาภรณ์ปฐมจุลจอมเกล้าและพระราชทานเข็มอักษรพระนามซึ่งสร้างขึ้นพระราชทานฉะเพาะผู้มีความชอบในการโดยเสด็จ
หรือที่ได้รักษาการทางพระนครเมื่อครั้งเสด็จประพาสยุโรป เพราะความดีที่ได้สนองพระเดชพระคุณมาในรัชกาลที่
๕ ครั้นถึงรัชกาลแห่งสมเด็จพระบรมเชษฐาธิราช พระบาทสมเด็จฯ
พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ ให้พระองค์เจ้านภาพรประภาทรงเปนอธิบดีบัญชาราชการฝ่ายในทั่วทั้งพระราชนิเวศนสถาน
ก็ทรงปฏิบัติราชการต่อมาด้วยความโอบอ้อมอารีและมิได้ลุแก่อคติอย่างหนึ่งอย่างใดตลอดรัชกาลที่
๖ ได้พระราชทานเครื่องราชอิศริยาภรณ์จักรีบรมราชวงศ์ เปนพระเกียรติยศพิเศษในรัชกาลนั้นอีก
มาถึงรัชกาลปัจจุบันนี้ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระองค์เจ้านภาพรประภาทรงดำรงตำแหน่งอธิบดีราชการฝ่ายในต่อมา
ก็ทรงรับราชการสนองพระเดชพระคุณมาด้วยความซื่อสัตยสามารถมั่นคงเหมือนหนหลังตลอดมาจนกาลบัดนี้
ทรงพระราชดำริว่าพระองค์เจ้านภาพรประภาได้ทรงรับราชการฝ่ายในในตำแหน่งสำคัญมาโดยเรียบร้อยถึง
๓ รัชกาล และทรงพระปรีชาสามารถเปนที่นับถือทั่วไปทั้งฝ่ายในและฝ่ายหน้า สมควรจะทรงสถาปนาขึ้นเปนต่างกรมผู้ใหญ่ฝ่ายใน
เฉลิมพระเกียรติยศสมเด็จพระบรมอัยยกาธิราช พระบาทสมเด็จฯ
พระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้อีกพระองค์หนึ่ง จึ่งมีพระบรมราชโองการมา ณ
พระบัณฑูรสุรสิงหนาทดำรัสสั่ง ให้สถาปนาพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้านภาพรประภา เปนพระองค์เจ้าต่างกรมฝ่ายใน
มีพระนามตามจารึกในพระสุพรรณบัฏว่า พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงทิพยรัตนกิริฏกุลินี
วรรคอุตสาหะ ทรงศักดินา ๑๕๐๐๐ ตามพระราชกำหนดอย่างพระองค์เจ้าต่างกรมในพระบรมมหาราชวัง
จงทรงเจริญพระชนมายุ พรรณ สุข พล ประติภาน คุณสารสมบัติ สรรพสิริสวัสดิ
พิพัฑฒนมงคล อิษฏศุภผลธนสารสมบูรณ์ วรเกียรติคุณอดุลยศปรากฏสิ้นกาลนาน
เจ้ากรม เปนหลวงทิพยรัตนกิริฏกุลินี
ถือศักดินา ๖๐๐
ให้ทรงตั้ง  ปลัดกรม
เปนขุนดุษฎีวิศวิไจย ถือศักดินา ๔๐๐
สมุหบัญชี เปนหมื่นสมไนยนุทวิจารณ์ ถือศักดินา
๓๐๐

ให้ผู้ซึ่งได้รับบรรดาศักดิ์ทั้ง ๓ นี้
ทำราชการในหลวงและในกรมตามอย่างธรรมเนียม เจ้ากรม ปลัดกรม สมุหบัญชี
ในพระองค์เจ้าต่างกรมฝ่ายในสืบไป ให้มีสุขสวัสดิ์เจริญเทอญฯ















สุกัญญา/ผู้จัดทำ
๒๐ ตุลาคม ๒๕๕๒
นฤดล/ตรวจ
๒๒ ธันวาคม ๒๕๕๓


















































[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๔๔/-/หน้า ๒๔๘/๘ พฤศจิกายน ๒๔๗๐