กฎกระทรวง
กฎกระทรวง
ฉบับที่
3 (พ.ศ. 2526)
ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร
พ.ศ.
2522
---------------

 อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
5 (3) และมาตรา 42 วรรคห้า แห่งพระราช
บัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้
 ข้อ
1 ในกฎกระทรวงนี้
 "วัสดุก่อสร้างและสิ่งของ"
หมายความว่า วัสดุก่อสร้างที่ถูกรื้อถอน รวมทั้งสิ่งของ
ที่ขนออกจากอาคารส่วนที่มีการรื้อถอน
 ข้อ
2 การยึดและเก็บรักษาไว้
หรือขายซึ่งวัสดุก่อสร้างและสิ่งของ และถือเงิน
ไว้แทนตัวทรัพย์สิน เจ้าพนักงานท้องถิ่นจะกระทำได้ เมื่อ
 (1)
ศาลได้มีคำสั่งบังคับให้มีการรื้อถอนโดยให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นเป็นผู้มีหน้าที่
ในการรื้อถอน
 (2)
เจ้าพนักงานท้องถิ่นได้ปิดประกาศกำหนดการรื้อถอนไว้ในบริเวณที่จะรื้อถอน
แล้วเป็นเวลาไม่น้อยกว่าเจ็ดวัน
 (3)
เจ้าพนักงานท้องถิ่นได้ดำเนินการรื้อถอนเมื่อครบกำหนดเวลาตามประกาศใน 
(2) แล้ว
 ข้อ
3 การยึดวัสดุก่อสร้างและสิ่งของ
ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่น
 (1)
ทำประกาศการยึดวัสดุก่อสร้างและสิ่งของ แล้วปิดไว้โดยเปิดเผย ณ สถานที่
ที่ยึด
 (2)
ทำบัญชีวัสดุก่อสร้างและสิ่งของ แล้วทำบันทึกการยึดไว้
 (3)
แจ้งการยึดวัสดุก่อสร้างและสิ่งของให้เจ้าของหรือผู้ครอบครองอาคาร 
ผู้ดำเนินการ หรือผู้ควบคุมงานทราบ แล้วแต่กรณี
 ให้นำมาตรา
47 แห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 มาใช้บังคับแก่
การแจ้งยึดโดยอนุโลม
 การยึดวัสดุก่อสร้างและสิ่งของครอบไปถึงดอกผลแห่งวัสดุก่อสร้างและสิ่งของ
นั้นด้วย
 ข้อ
4
ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นแสดงให้เห็นโดยชัดแจ้งว่าวัสดุก่อสร้างและสิ่งของนั้น
ได้มีการยึดแล้ว
โดยผูกแผ่นเลขหมายแล้วประทับตราครั่งหรือปิดแผ่นเลขหมายไว้ที่วัสดุก่อสร้างและ
สิ่งของที่ยึด หรือทำเครื่องหมายตามที่เห็นสมควรให้ตรงตามบัญชีวัสดุก่อสร้างและสิ่งของที่ยึด
ถ้าสามารถเก็บรวมเข้าหีบหรือตู้ได้
ให้รวมไว้แล้วปิดหีบหรือตู้ประทับตราครั่งอีกชั้นหนึ่ง
 ข้อ
5
บัญชีวัสดุก่อสร้างและสิ่งของที่ยึดให้แสดงรายละเอียด เช่น ชื่อ ประเภท 
ตัวแบบ ลักษณะ จำนวน ขนาด น้ำหนัก สภาพ
และราคาประมาณของวัสดุก่อสร้างและสิ่งของนั้น 
เป็นต้น
 ถ้าวัสดุก่อสร้างและสิ่งของที่ยึดเป็นของหลายสิ่งและมีราคาเล็กน้อย
จะมัด
หรือกองรวมกันแล้วลงบัญชีเป็นรายการเดียวกันก็ได้
 ถ้าวัสดุก่อสร้างและสิ่งของที่ยึดเป็นชุดหรือสำรับ
จะลงบัญชีรวมเป็นชุด เป็นสำรับ 
หรือไม่รวมก็ได้
 ข้อ
6
ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นเก็บรักษาวัสดุก่อสร้างและสิ่งของที่ยึดไว้ ณ
สถานที่
ที่ยึด หรือจะนำไปเก็บรักษาไว้ ณ
สถานที่ใดก็ได้ตามที่เห็นสมควร หากมีความจำเป็นจะจ้างคนดูแล
รักษาหรือเช่าสถานที่ที่เก็บรักษาก็ได้
 ข้อ
7 ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นจดแจ้งไว้ในบัญชีวัสดุก่อสร้างและสิ่งของที่ยึดว่า
ได้เก็บรักษาวัสดุก่อสร้างและสิ่งของที่ยึดนั้นไว้อย่างไร
รวมทั้งค่าใช้จ่ายในการยึดและเก็บรักษาด้วย
 ข้อ
8
ให้เจ้าของทรัพย์สินมารับวัสดุก่อสร้างและสิ่งของที่ยึดคืนภายในสามสิบวัน
นับแต่วันที่ได้รับแจ้งการยึดตามข้อ 3 (3)
หากเจ้าของทรัพย์สินมิได้มาขอรับคืนภายในกำหนดเวลา
ดังกล่าว
เจ้าพนักงานท้องถิ่นจะนำวัสดุก่อสร้างและสิ่งของที่ยึดนั้นออกขายทอดตลาดก็ได้
 ในกรณีที่บุคคลหลายคนต่างคนต่างอ้างว่าเป็นเจ้าของทรัพย์สินหรือเงินที่ได้จาก
การขาย ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นสั่งให้ผู้อ้างเป็นเจ้าของทรัพย์สินทุกคนไปตกลงกันเองหรือนำคดีไปสู่
ศาล
หากไม่มีการตกลงกันหรือนำคดีไปสู่ศาลภายในหกสิบวันนับแต่วันที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นมีคำสั่ง
เจ้าพนักงานท้องถิ่นจะนำวัสดุก่อสร้างหรือสิ่งของที่ยึดนั้นออกขายทอดตลาดก็ได้
 ถ้าวัสดุก่อสร้างและสิ่งของเป็นของเสียง่าย
หรือถ้าหน่วงช้าไว้จะเป็นการเสี่ยงต่อ
ความเสียหาย
หรือค่าใช้จ่ายในการดูแลรักษาจะเกินส่วนกับค่าวัสดุก่อสร้างและสิ่งของ เจ้าพนักงาน
ท้องถิ่นจะนำวัสดุก่อสร้างและสิ่งของนั้นออกขายทอดตลาดหรือจะขายโดยวิธีอื่นก่อนวันที่เจ้าของหรือ
ผู้ครอบครองอาคาร ผู้ดำเนินการ หรือผู้ควบคุมงาน
ได้ทราบการแจ้งการยึดตามข้อ 3 (3) ก็ได้
 ข้อ
9
ถ้าเจ้าของทรัพย์สินมารับวัสดุก่อสร้างและสิ่งของที่ยึดคืนให้เจ้าของ
ทรัพย์สินชำระเงินค่าใช้จ่ายในการยึด ค่าเช่าสถานที่เก็บ
ค่าจ้างดูแลรักษาและค่าใช้จ่ายอื่น ๆ 
ที่เกี่ยวกับการยึดและเก็บรักษาทรัพย์สินให้แก่เจ้าพนักงานท้องถิ่นก่อนที่จะรับวัสดุก่อสร้างและ
สิ่งของที่ยึดนั้นคืนไป
 ถ้าเจ้าของทรัพย์สินไม่ชำระเงินหรือชำระเงินไม่ครบตามวรรคหนึ่งเจ้าพนักงาน
ท้องถิ่นจะนำวัสดุก่อสร้างและสิ่งของที่ยึดนั้นออกขายทอดตลาดก็ได้
และให้นำข้อ 19 วรรคหนึ่ง 
มาใช้บังคับโดยอนุโลม
 ข้อ
10
การขายทอดตลาดวัสดุก่อสร้างและสิ่งของที่ยึด ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่น
ทำประกาศโดยแสดงรายละเอียดเกี่ยวกับทรัพย์สินที่จะขายทอดตลาดเท่าที่จะระบุได้
เช่น ชื่อเจ้าของ
ทรัพย์สิน วัน เวลาและสถานที่ที่จะขายทอดตลาด ชื่อ ประเภท
ตัวแบบ ลักษณะ จำนวน ขนาด 
น้ำหนัก และสภาพของทรัพย์สินนั้น เป็นต้น
 ข้อ
11
ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นปิดประกาศการขายทอดตลาดไว้โดยเปิดเผย 
ณ สถานที่ที่มีการรื้อถอน สถานที่ที่จะขายทอดตลาด
และที่ทำการของเจ้าพนักงานท้องถิ่นนั้นก่อน
วันขายทอดตลาดไม่น้อยกว่าเจ็ดวัน
 ในกรณีที่ทราบตัวเจ้าของทรัพย์สินที่จะขายทอดตลาด
ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นส่ง
ประกาศการขายทอดตลาดไปให้เจ้าของทรัพย์สินทราบก่อนวันขายทอดตลาดไม่น้อยกว่าเจ็ดวัน
 ให้นำมาตรา
47 แห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 มาใช้บังคับแก่
การส่งประกาศการขายทอดตลาดโดยอนุโลม
 ในกรณีที่เห็นสมควร
เจ้าพนักงานท้องถิ่นจะประกาศการขายทอดตลาดทาง
หนังสือพิมพ์หรือวิทยุกระจายเสียงก่อนวันขายทอดตลาดก็ได้
 ในกรณีที่เจ้าของทรัพย์สินที่จะขายทอดตลาดร้องขอทรัพย์สินคืนก่อนหรือ
ในระหว่างการขายทอดตลาด ให้งดการขายทรัพย์สินนั้น
 ข้อ
12
ถ้าทรัพย์สินที่จะขายทอดตลาดเป็นโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุ ตาม
กฎหมายว่าด้วยโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ
และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ให้เจ้าพนักงาน
ท้องถิ่นส่งประกาศการขายทอดตลาดไปยังกรมศิลปากรก่อนวันขายทอดตลาดไม่น้อยกว่าเจ็ดวัน
 ข้อ
13 ถ้าทรัพย์สินที่จะขายทอดตลาดเป็นตู้นิรภัย
หีบ หรือกำปั่นเหล็กเก็บ
ทรัพย์สิน และปรากฏว่ายังเปิดไม่ได้
ให้จัดการเปิดก่อนจึงจะขายทอดตลาดได้
 ข้อ
14 ในการขายทอดตลาด
เจ้าพนักงานท้องถิ่นจะตั้งเจ้าพนักงานคนใด
ให้ทำหน้าที่เป็นเจ้าพนักงานผู้ขายก็ได้
 ก่อนเริ่มขายทอดตลาด
ให้เจ้าพนักงานผู้ขายอ่านประกาศการขายทอดตลาด 
ณ สถานที่ที่จะขายทอดตลาดโดยเปิดเผย และให้ปฏิบัติดังนี้
 (1)
ให้แสดงการตกลงขายด้วยวิธีเคาะไม้
 (2)
ให้ร้องขานจำนวนเงินที่มีผู้สู้ราคาครั้งที่หนึ่ง 3 หน ถ้าไม่มีผู้สู้ราคาสูงขึ้น 
ให้ร้องขานเป็นครั้งที่สองอีก 3 หน เมื่อไม่มีผู้สู้ราคาสูงกว่านั้นและได้ราคาพอสมควรให้ลงคำสาม
พร้อมกับเคาะไม้
แต่ถ้าก่อนเคาะไม้มีผู้สู้ราคาสูงขึ้นไปอีกให้ร้องขานราคาตั้งต้นใหม่ตามลำดับ
ดังกล่าวแล้ว
 (3)
ถ้าผู้ราคาถอนคำสู้ราคาของตนก่อนเคาะไม้ ให้ตั้งต้นร้องขานใหม่
 (4)
เมื่อเห็นว่าราคาที่มีผู้สู้ราคาสูงสุดนั้นยังไม่เพียงพอ เจ้าพนักงานผู้ขายอาจ
ถอนทรัพย์สินจากการทอดตลาดได้
 (5)
เมื่อเคาะไม้ตกลงขายแล้ว ผู้ซื้อต้องชำระเงินทันที เว้นแต่ทรัพย์สินมีราคา
ตั้งแต่ห้าพันบาทขึ้นไป
เจ้าพนักงานผู้ขายอาจผ่อนผันให้ผู้ซื้อวางเงินมัดจำไม่น้อยกว่าร้อยละยี่สิบห้า
ของราคาซื้อและทำสัญญาใช้เงินที่ค้างชำระภายในเวลาไม่เกินสิบห้าวันก็ได้
เมื่อได้ชำระเงินครบถ้วน
แล้วจึงให้โอนมอบทรัพย์สินนั้นแก่ผู้ซื้อไป
 ข้อ
15
ให้เจ้าพนักงานผู้ขายทำบันทึกเหตุการณ์อันเกี่ยวกับการขายทอดตลาดไว้ 
ถ้าทรัพย์สินที่ขายทอดตลาดมีราคาตั้งแต่ห้าพันบาทขึ้นไปให้แสดงจำนวนบุคคลซึ่งมาฟังการ
ขายทอดตลาด ผู้สู้ราคา
ตลอดจนจำนวนเงินที่สู้ราคากันเป็นลำดับไว้ด้วย
 ข้อ
16 เมื่อการขายทอดตลาดบริบูรณ์แล้ว
ถ้าผู้ซื้อไม่ชำระเงิน ไม่วางเงินมัดจำ 
หรือไม่ใช้เงินที่ค้างชำระตามสัญญา
ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นเอาทรัพย์สินนั้นออกขายทอดตลาดซ้ำอีก 
และแจ้งให้ผู้ซื้อทราบกำหนดวัน เวลา
และสถานที่ที่จะขายทอดตลาดด้วย เมื่อขายทอดตลาดครั้งหลัง
ได้เงินเท่าใดให้หักค่าใช้จ่ายในการขายทอดตลาดออกก่อน
และถ้ายังไม่คุ้มราคาขายทอดตลาด
ครั้งก่อน
ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นจัดการเรียกร้องให้ผู้ซื้อเดิมชำระเงินส่วนที่ยังขาดนั้น
 ข้อ
17 การขายโดยวิธีอื่นตามข้อ 8
วรรคสาม ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นขายตาม
วิธีที่เห็นสมควรและทำบันทึกเกี่ยวกับการขายนั้นไว้
 ข้อ
18
ถ้าทรัพย์สินที่จะขายมีดอกผลเกิดในระหว่างการยึด ให้เจ้าพนักงาน
ท้องถิ่นขายดอกผลนั้นได้ด้วย
 ข้อ
19 เมื่อได้เงินจากการขายแล้ว
ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นหักค่าใช้จ่ายในการยึด 
ค่าเช่า สถานที่เก็บ ค่าจ้างดูแลรักษา และค่าใช้จ่ายอื่น ๆ
ที่เกี่ยวกับการยึดและเก็บรักษาทรัพย์สิน
ออกก่อน เหลือเท่าใดจึงคืนให้แก่เจ้าของทรัพย์สิน
 ในกรณีที่เจ้าของทรัพย์สินไม่มารับคืน
ให้ถือเงินไว้แทนตัวทรัพย์สินและนำฝาก
คลังในลักษณะเงินนอกงบประมาณ
โดยให้นำระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการเก็บรักษาเงินและ
การนำเงินส่งคลังของส่วนราชการมาใช้บังคับโดยอนุโลม
 ในกรณีที่เจ้าของทรัพย์สินมิได้เรียกร้องเอาเงินนั้นภายในหนึ่งปีนับแต่วันที่มีการ
ประกาศกำหนดรื้อถอน
ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นนำส่งคลังตามระเบียบดังกล่าวโดยมิชักช้า

 ให้ไว้
ณ วันที่ 5 เมษายน พ.ศ. 2526
 
พลเอก สิทธิ จิรโรจน์
 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย

+-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------+
หมายเหตุ:-
เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ
ในกรณีที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นเป็น
ผู้ดำเนินการรื้อถอนอาคาร
วัสดุก่อสร้างที่ถูกรื้อถอนรวมทั้งสิ่งของที่ขนออกจากอาคารส่วนที่มีการ
รื้อถอนนั้น มาตรา 42 วรรคห้า แห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร
พ.ศ. 2522 ได้บัญญัติให้
เจ้าพนักงานท้องถิ่นมีอำนาจยึดและเก็บรักษาไว้
หรือขายและถือเงินไว้แทนตัวทรัพย์สินตามหลักเกณฑ์ 
วิธีการ และเงื่อนไขที่กำหนดในกฎกระทรวง จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้

[รก.2526/66/1พ - 27/04/2526]