ข้อบังคับมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
ข้อบังคับมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
ว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา
และอักษรย่อสำหรับสาขาวิชา
พ.ศ. ๒๕๕๘[๑]
 

โดยที่ปริญญาในความหมายของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
มิใช่เป็นการแสดงซึ่งการสำเร็จการศึกษาในหลักสูตรใดเท่านั้น
แต่เป็นการแสดงถึงผู้มีความรู้และคุณธรรมของผู้ได้รับอนุมัติปริญญาในการกำหนดให้ เป็นดุษฎีบัณฑิต
มหาบัณฑิต ประกาศนียบัตรบัณฑิต และบัณฑิต ในแต่ละสาขาวิชาประกอบกับพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
พ.ศ. ๒๕๕๘ มาตรา ๘๑ ได้บัญญัติให้มหาวิทยาลัยมีอำนาจให้ปริญญา อนุปริญญา
หรือประกาศนียบัตรในสาขาวิชาที่มีการสอนในมหาวิทยาลัย และให้หรือร่วมให้ปริญญา
อนุปริญญา
หรือประกาศนียบัตรในสาขาวิชาที่มีการจัดการศึกษาร่วมกับสถานศึกษาชั้นสูงหรือสถาบันอื่นในประเทศหรือต่างประเทศหรือองค์การระหว่างประเทศ
และการกำหนดให้สาขาวิชาใดมีปริญญา อนุปริญญา หรือประกาศนียบัตรชั้นใด
และจะใช้อักษรย่อสำหรับสาขาวิชานั้นอย่างไร
ให้เป็นไปตามข้อบังคับมหาวิทยาลัยและประกาศในราชกิจจานุเบกษา

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๒๓ และมาตรา ๘๑ แห่งพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พ.ศ. ๒๕๕๘ สภามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ได้มีมติในการประชุม
ครั้งที่ ๙/๒๕๕๘ เมื่อวันที่ ๒๘ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๘
เห็นชอบให้ออกข้อบังคับไว้ดังนี้

ข้อ
๑ ข้อบังคับนี้เรียกว่า ข้อบังคับมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชาและอักษรย่อสำหรับสาขาวิชา
พ.ศ. ๒๕๕๘

ข้อ
๒ ข้อบังคับนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่
๑ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๘ เป็นต้นไป

ข้อ
๓ ให้กำหนดปริญญาในสาขาวิชา
และอักษรย่อสำหรับสาขาวิชา ในชั้นดุษฎีบัณฑิตมหาบัณฑิต
หรือบัณฑิตของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ดังต่อไปนี้
(๑)
สาขาวิชาการตลาด มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า การตลาดดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ กต.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า การตลาดมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ กต.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า การตลาดบัณฑิต ใช้อักษรย่อ กต.บ.
(๒)
สาขาวิชาการผังเมือง มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า การผังเมืองดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ผ.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า การผังเมืองมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ผ.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า การผังเมืองบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ผ.บ.
(๓)
สาขาวิชาการแพทย์แผนไทยประยุกต์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า การแพทย์แผนไทยประยุกต์ดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ พทป.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข) โท เรียกว่า การแพทย์แผนไทยประยุกต์มหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ พทป.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า การแพทย์แผนไทยประยุกต์บัณฑิต ใช้อักษรย่อ พทป.บ.
(๔)
สาขาวิชาการออกแบบชุมชนเมือง มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า การออกแบบชุมชนเมืองดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ อบ.ม.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า การออกแบบชุมชนเมืองมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ อบ.ม.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า การออกแบบชุมชนเมืองบัณฑิต ใช้อักษรย่อ อบ.ม.บ.
(๕)
สาขาวิชาทันตแพทยศาสตร์ มีปริญญาสองชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า ทันตแพทยศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ท.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อว่า ปร.ด.
(ข)
ตรี เรียกว่า ทันตแพทยศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ท.บ.
(๖)
สาขาวิชาเทคนิคการแพทย์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า เทคนิคการแพทยดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ทพ.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า เทคนิคการแพทยมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ทพ.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า เทคนิคการแพทยบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ทพ.บ.และ วิทยาศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วท.บ.
(๗)
สาขาวิชานิติศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า นิติศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ น.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า นิติศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ น.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า นิติศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ น.บ.
(๘)
สาขาวิชาบริหารธุรกิจ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า บริหารธุรกิจดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ บธ.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ บธ.ม. และ วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วท.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า บริหารธุรกิจบัณฑิต ใช้อักษรย่อ บธ.บ.
(๙)
สาขาวิชาบัญชี มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า บัญชีดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ บช.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า บัญชีมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ บช.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า บัญชีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ บช.บ.
(๑๐)
สาขาวิชาพยาบาลศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า พยาบาลศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ พย.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ พย.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า พยาบาลศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ พย.บ.
(๑๑)
สาขาวิชาพัฒนาชุมชม มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า พัฒนาชุมชนดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ พช.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า พัฒนาชุมชนมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ พช.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า พัฒนาชุมชนบัณฑิต ใช้อักษรย่อ พช.บ.
(๑๒)
สาขาวิชาพัฒนาแรงงานและสวัสดิการ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า พัฒนาแรงงานและสวัสดิการดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ รส.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข) โท เรียกว่า พัฒนาแรงงานและสวัสดิการมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ รส.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า พัฒนาแรงงานและสวัสดิการบัณฑิต ใช้อักษรย่อ รส.บ.
(๑๓)
สาขาวิชาแพทยศาสตร์ มีปริญญาสองชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า แพทยศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ พ.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
ตรี เรียกว่า แพทยศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ พ.บ.
(๑๔)
สาขาวิชาภูมิสถาปัตยกรรมศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า ภูมิสถาปัตยกรรมศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ภ.สถ.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข) โท เรียกว่า ภูมิสถาปัตยกรรมศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ภ.สถ.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า ภูมิสถาปัตยกรรมศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ภ.สถ.บ.
(๑๕)
สาขาวิชาเภสัชศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า เภสัชศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ภ.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า เภสัชศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ภ.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า เภสัชศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ภ.บ.
(๑๖)
สาขาวิชารัฐศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า รัฐศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ร.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า รัฐศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ร.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า รัฐศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ร.บ.
(๑๗)
สาขาวิชาวารสารศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า วารสารศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ว.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า วารสารศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ว.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า วารสารศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ว.บ.
(๑๘)
สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า วิทยาศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วท.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วท.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า วิทยาศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วท.บ.
(๑๙)
สาขาวิชาวิศวกรรมศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า วิศวกรรมศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วศ.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า วิศวกรรมศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วศ.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า วิศวกรรมศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วศ.บ.
(๒๐)
สาขาวิชาศิลปกรรมศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า ศิลปกรรมศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศป.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า ศิลปกรรมศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศป.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า ศิลปกรรมศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศป.บ.
(๒๑)
สาขาวิชาศิลปศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า ศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศศ.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศศ.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า ศิลปศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศศ.บ.
(๒๒)
สาขาวิชาศึกษาศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า ศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศษ.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศษ.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า ศึกษาศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศษ.บ.
(๒๓)
สาขาวิชาเศรษฐศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า เศรษฐศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศ.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า เศรษฐศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศ.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า เศรษฐศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศ.บ.
(๒๔)
สาขาวิชาสถาปัตยกรรมภายใน มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า สถาปัตยกรรมภายในดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ สน.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า สถาปัตยกรรมภายในมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ สน.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า สถาปัตยกรรมภายในบัณฑิต ใช้อักษรย่อ สน.บ.
(๒๕)
สาขาวิชาสถาปัตยกรรมศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า สถาปัตยกรรมศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ สถ.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า สถาปัตยกรรมศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ สถ.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า สถาปัตยกรรมศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ สถ.บ. และ วิทยาศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วท.บ.
(๒๖)
สาขาวิชาสหวิทยาการ มีปริญญาสองชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศศ.ม.
(๒๗)
สาขาวิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า สังคมวิทยาและมานุษยวิทยาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ สม.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า สังคมวิทยาและมานุษยวิทยามหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ สม.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า สังคมวิทยาและมานุษยวิทยาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ สม.บ.
(๒๘)
สาขาวิชาสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า สังคมสงเคราะห์ศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ สส.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า สังคมสงเคราะห์ศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ สส.ม. และ ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศศ.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า สังคมสงเคราะห์ศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ สส.บ. และศิลปศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศศ.บ.
(๒๙)
สาขาวิชาสาธารณสุขศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า สาธารณสุขศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ส.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ส.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า สาธารณสุขศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ส.บ. และ วิทยาศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วท.บ.
หากปริญญาตามวรรคหนึ่งมีสาขาวิชาให้ใส่วงเล็บที่มีเป็นชื่อสาขาวิชาต่อท้ายชื่อปริญญา
และอักษรย่อสำหรับสาขาวิชาด้วย

ข้อ
๔ ให้อธิการบดีเป็นผู้รักษาการตามข้อบังคับนี้


ประกาศ ณ วันที่ ๒๑
ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๘
ศาสตราจารย์พิเศษ
นรนิติ เศรษฐบุตร
นายกสภามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์







ปุณิกา/ปริยานุช/จัดทำ
๗ มกราคม ๒๕๕๙

































[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๓๒/ตอนพิเศษ ๓๔๗ ง/หน้า ๒๗/๒๙ ธันวาคม ๒๕๕๘