ระเบียบกรมสรรพสามิต
ว่าด้วยการตรวจสอบปริมาตรความจุภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมัน
พ.ศ. ๒๕๖๐[๑]
 

เพื่อให้การตรวจสอบปริมาตรความจุของภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ
และเป็นไปในแนวทางเดียวกัน อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๖ (๒) แห่งประราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต
พ.ศ. ๒๕๖๐ อธิบดีกรมสรรพสามิต
จึงวางระเบียบการตรวจสอบปริมาตรความจุภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันไว้
ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ ระเบียบนี้เรียกว่า
ระเบียบกรมสรรพสามิต
ว่าด้วยการตรวจสอบปริมาตรความจุภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมัน พ.ศ. ๒๕๖๐

ข้อ ๒ ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่
๑๖ กันยายน พ.ศ. ๒๕๖๐ เป็นต้นไป

ข้อ ๓ ในระเบียบนี้
ภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมัน หมายความว่า
(๑) ภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันเพื่อใช้เป็นวัตถุดิบในการผลิต
(๒) ภาชนะที่ใช้สำหรับเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันที่ใช้ในการคำนวณภาษี
(๓) ภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันที่ใช้เป็นภาชนะเปรียบเทียบในการคำนวณภาษี
(๔) ภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันเพื่อรอการส่งออกนอกราชอาณาจักร
(๕) เรือบรรทุกน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมัน
ซึ่งใช้เปรียบเทียบเพื่อการคำนวณภาษี

ข้อ ๔ คณะกรรมการเพื่อปฏิบัติตามระเบียบนี้ ประกอบด้วย
๔.๑ เจ้าพนักงานสรรพสามิต กลุ่มพัฒนาและตรวจสอบทางเทคนิค
๔.๒ เจ้าพนักงานสรรพสามิต สำนักมาตรฐานและพัฒนาการจัดเก็บภาษี ๒
๔.๓ สรรพสามิตพื้นที่ที่โรงอุตสาหกรรมนั้นตั้งอยู่ หรือผู้แทน
๔.๔ เจ้าพนักงานสรรพสามิตผู้ควบคุมโรงอุตสาหกรรม

ข้อ ๕ ภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมัน
จะต้องได้รับการตรวจสอบปริมาตรความจุโดยคณะกรรมการตามข้อ ๔ ร่วมกับผู้เชี่ยวชาญ
ซึ่งผู้ประกอบอุตสาหกรรมจะต้องจัดหามาเป็นผู้ดำเนินการในการตรวจสอบ

ข้อ ๖ ให้ผู้ประกอบอุตสาหกรรมที่ประสงค์จะให้คณะกรรมการตามข้อ
๔ ร่วมทำการตรวจสอบปริมาตรความจุภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมัน
แจ้งเป็นหนังสือล่วงหน้าอย่างน้อย ๑๕
วัน ต่ออธิบดีกรมสรรพสามิต พร้อมแบบรายละเอียดภาชนะ ผังแสดงที่ตั้งและแผนการดำเนินงาน
กรณีผู้ประกอบอุตสาหกรรมประสงค์จะสร้างภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันขึ้นใหม่ให้ส่งผังแสดงที่ตั้งและแบบรายละเอียดของภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมัน
จำนวน ๑ ชุด พร้อมแผนการดำเนินงานให้กรมสรรพสามิตพิจารณาให้ความเห็นชอบก่อน

ข้อ ๗ การตรวจสอบปริมาตรความจุภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมัน
๗.๑ การตรวจสอบปริมาตรความจุภาชนะเก็บน้ำ
มันและผลิตภัณฑ์น้ำมันตามข้อ ๓ (๑) (๒) (๓) และ
(๔) ให้ดำเนินการดังนี้
(๑) ให้คณะกรรมการตามข้อ ๔
ทำการตรวจสอบปริมาตรความจุภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมัน
ร่วมกับผู้แทนผู้ประกอบอุตสาหกรรมตามข้อ ๕ โดยวิธี The Manual Tank Strapping Method และหรือโดยวิธี The Optical Reference Line Method เพื่อจัดตารางคำนวณปริมาตร
(๒) การคำนวณปริมาตรความจุภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันให้ใช้วิธีการของ
American Society For Testing and Materials (ASTM) และหรือ American Petroleum Institute (API) โดยใช้เกณฑ์ในการคำนวณที่อุณหภูมิ
๓๐ องศาเซลเซียสหรือ ๘๖ องศาฟาเรนไฮต์
และกรณีเป็นผลิตภัณฑ์ที่ต้องควบคุมอุณหภูมิเป็นพิเศษให้ใช้อุณหภูมิที่ใช้งาน (Service Temperature) เป็นเกณฑ์ในการจัดทำตารางคำนวณปริมาตร
๗.๒
การตรวจสอบตารางคำนวณปริมาตรความจุเรือบรรทุกน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันตามข้อ ๓ (๕) ให้คณะกรรมการตามข้อ ๔
ตรวจสอบตารางคำนวณปริมาตรโดยวิธีการนำเรือเข้ารับหรือสูบถ่ายน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมัน
เปรียบเทียบกับปริมาตรจากภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันหรือมาตรวัด
ซึ่งได้รับอนุญาตให้ใช้จากกรมสรรพสามิตแล้ว หรือตรวจสอบโดยใช้น้ำผ่านมาตรวัดจำนวนไม่น้อยกว่า
๓ เที่ยว โดยปริมาตรตั้งแต่ ๑ - ๓๐๐,๐๐๐ ลิตร
มีผลแตกต่างไม่เกินร้อยละ ๑ และตั้งแต่ ๓๐๐,๐๐๑
ลิตรขึ้นไปมีผลแตกต่างไม่เกินร้อยละ ๐.๕ และจะต้องตรวจสอบใหม่ทุก ๆ ๕ ปี

ข้อ ๘ การจัดทำตารางคำนวณปริมาตร
๘.๑ เมื่อได้รับการตรวจสอบปริมาตรความจุภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันแล้วให้ผู้แทนผู้ประกอบอุตสาหกรรมตามข้อ
๕ จัดทำตารางคำนวณปริมาตรความจุภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมัน
โดยจะต้องมีรายละเอียดประกอบด้วยระยะลึกเป็นเซนติเมตร ปริมาตรเป็นลิตร ผลต่างปริมาตรเป็นลิตร
๘.๒ เมื่อกรมสรรพสามิตได้รับตารางคำนวณปริมาตรดังกล่าวแล้วกรมสรรพสามิตจะดำเนินการออกหนังสือรับรองให้ใช้ภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันและตารางคำนวณปริมาตรประจำภาชนะให้ผู้ประกอบอุตสาหกรรม
๘.๓ ตารางคำนวณปริมาตรที่ได้รับการอนุมัติแล้ว
ให้ผู้ประกอบอุตสาหกรรมจัดส่งสำเนาให้แก่ผู้เกี่ยวข้องดังนี้
(๑) กรณีโรงอุตสาหกรรมตั้งอยู่ในเขตกรุงเทพมหานคร
ให้ส่งจำนวน ๓ ชุด (สำหรับกลุ่มพัฒนาและตรวจสอบทางเทคนิค
จำนวน ๑ ชุด สำนักมาตรฐานและพัฒนาการจัดเก็บภาษี ๒ จำนวน ๑ ชุด
และสำนักงานสรรพสามิตประจำโรงอุตสาหกรรม จำนวน ๑ ชุด)
(๒) กรณีโรงอุตสาหกรรมตั้งอยู่ในเขตจังหวัดอื่นนอกจากกรุงเทพมหานครให้ส่งจำนวน
๔ ชุด (สำหรับกลุ่มพัฒนาและตรวจสอบทางเทคนิค จำนวน ๑ ชุด สำนักมาตรฐานและพัฒนาการจัดเก็บภาษี ๒ จำนวน ๑ ชุด
สำนักงานสรรพสามิตพื้นที่ที่โรงอุตสาหกรรมตั้งอยู่จำนวน ๑ ชุด
และสำนักงานสรรพสามิตประจำโรงอุตสาหกรรม จำนวน ๑ ชุด)

ข้อ ๙ หน้าที่และความรับผิดชอบในการดำเนินงานของเจ้าพนักงานสรรพสามิต
กลุ่มพัฒนาและตรวจสอบทางเทคนิค
๙.๑
ตรวจสอบตารางคำนวณปริมาตรของผู้ประกอบอุตสาหกรรมที่จัดส่งให้ตามข้อ ๘.๑ โดยพิจารณาประกอบกับข้อมูลจากผลการตรวจสอบตามข้อ ๗
๙.๒ เมื่อตรวจสอบถูกต้องแล้ว ให้วิศวกรลงนามรับรองกำกับไว้ในตารางคำนวณทุกแผ่นแล้วเสนอผ่านผู้บังคับบัญชาตามลำดับชั้นและให้ผู้อำนวยการกลุ่มพัฒนาและตรวจสอบทางเทคนิคลงนามรับรองและประทับตราที่กรมสรรพสามิตกำหนด
๙.๓
จัดทำทะเบียนภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันที่กรมสรรพสามิตได้รับรองตารางคำนวณปริมาตรแล้วทั้งหมด
๙.๔ แจ้งให้สำนักมาตรฐานและพัฒนาการจัดเก็บภาษี ๒
ทราบถึงจำนวนและหมายเลขของภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันที่ได้ตรวจสอบปริมาตรความจุและรับรองตารางคำนวณปริมาตรแล้วและแจ้งให้ผู้ประกอบอุตสาหกรรมรับทราบในการที่คณะกรรมการจะไปทำการตรวจสอบปริมาตรความจุหรือตรวจสอบสภาพภาชนะต่อไป
๙.๕
ให้ที่ปรึกษาหรือรองอธิบดีซึ่งสั่งและปฏิบัติราชการแทนอธิบดีในราชการของกลุ่มพัฒนาและตรวจสอบทางเทคนิคมีอำนาจอนุมัติให้ใช้ภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันและตารางคำนวณปริมาตร
หรือมีอำนาจในการจัดการดำเนินการใด ๆ เพื่อให้เป็นไปตามระเบียบนี้แทนอธิบดีกรมสรรพสามิต
และให้ผู้อำนวยการกลุ่มพัฒนาและตรวจสอบทางเทคนิคสำเนาหนังสือแจ้งให้เจ้าพนักงานสรรพสามิตทราบดังนี้
๙.๕.๑ ผู้อำนวยการสำนักมาตรฐานและพัฒนาการจัดเก็บภาษี ๒
๙.๕.๒ ผู้อำนวยการสำนักงานสรรพสามิตภาคที่โรงอุตสาหกรรมนั้นตั้งอยู่
๙.๕.๓ สรรพสามิตพื้นที่ที่โรงอุตสาหกรรมนั้นตั้งอยู่
๙.๕.๔ เจ้าพนักงานสรรพสามิตผู้ควบคุมโรงอุตสาหกรรม

ข้อ ๑๐ กรณีมีความจำเป็นต้องทำการจ่าย
หรือรับน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันออกจากโรงอุตสาหกรรม
หรือเข้าเก็บภายในโรงอุตสาหกรรมแล้วแต่กรณี
โดยผ่านภาชนะที่ยังมิได้รับการตรวจสอบรับรองจากกรมสรรพสามิตให้ผู้ประกอบอุตสาหกรรมยื่นคำขอผ่อนผันต่อกรมสรรพสามิตโดยแจ้ง
๑๐.๑ เหตุผล และความจำเป็น
๑๐.๒ ส่งแผนภาพแสดงแผนผังที่ตั้งภาชนะและท่อทาง
๑๐.๓
ในระหว่างการพิจารณาหากพนักงานเจ้าหน้าที่เห็นควรให้ผู้ประกอบอุตสาหกรรมแจ้งข้อมูลใด
ๆ เพิ่มเติม หรือเห็นควรไปตรวจสอบ ณ
โรงอุตสาหกรรมให้ผู้ประกอบอุตสาหกรรมรีบดำเนินการตามที่พนักงานเจ้าหน้าที่ร้องขอโดยไม่ชักช้า
ให้ผู้อำนวยการสำนักมาตรฐานและพัฒนาการจัดเก็บภาษี ๒
พิจารณาคำขอตามวรรคหนึ่งเพื่อนำเสนออธิบดี

ข้อ ๑๑ กรณีดังต่อไปนี้จะต้องทำการตรวจสอบสภาพภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันใหม่
๑๑.๑
ภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันที่ได้รับการตรวจสอบปริมาตรความจุหรือรับรองตารางคำนวณปริมาตรแล้วให้ทำการตรวจสอบสภาพในครั้งแรกเมื่อครบกำหนด
๕ ปี และในครั้งที่สองเมื่อครบกำหนด ๑๐ ปี นับจากวันที่ได้รับอนุญาตให้ใช้ตารางคำนวณปริมาตร
และเมื่อตรวจสอบสภาพพบว่าภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันมีสภาพเปลี่ยนแปลงไม่เกินเกณฑ์ที่
ASTM/API กำหนดให้ใช้ตารางคำนวณปริมาตรฉบับเดิมต่อไปได้
แต่ถ้าเกินเกณฑ์ที่ ASTM/API กำหนดจะต้องทำการจัดทำตารางคำนวณปริมาตรภาชนะนั้นใหม่
๑๑.๒ ภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันตามข้อ ๓ (๑) (๒) (๓) และ (๔) ที่ได้รับอนุมัติให้ใช้ตารางคำนวณปริมาตรเมื่อครบ
๑๕ ปี นับจากวันอนุมัติ
ผู้ประกอบอุตสาหกรรมจะต้องล้างทำความสะอาดเพื่อตรวจสอบและจัดทำตารางคำนวณปริมาตรใหม่
๑๑.๓ กรณีที่มีการเปลี่ยนแปลงแก้ไข
ซ่อมแซมหรือกรณีอื่นใดอันมีผลทำให้ภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันมีปริมาตรความจุเปลี่ยนแปลงไปจากตารางคำนวณปริมาตรที่ได้รับรองไว้แล้ว
๑๑.๔
กรณีที่เปลี่ยนชนิดน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันที่จะนำไปเก็บในภาชนะที่ได้ตรวจสอบและรับรองตารางคำนวณปริมาตรไว้แล้ว
เว้นแต่กลุ่มพัฒนาและตรวจสอบทางเทคนิคพิจารณาแล้วเห็นว่าไม่จำเป็นต้องทำการตรวจสอบ
โดยให้ใช้ตารางคำนวณปริมาตรฉบับเดิมต่อไป
โดยเสนอให้ที่ปรึกษาหรือรองอธิบดีซึ่งสั่งและปฏิบัติราชการแทนอธิบดีในราชการของกลุ่มพัฒนาและตรวจสอบทางเทคนิคเพื่ออนุมัติ

ข้อ ๑๒ ภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันที่กรมศุลกากรอนุมัติให้ใช้เพื่อบรรจุน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันที่นำเข้ามาจากต่างประเทศ
และผู้ประกอบอุตสาหกรรมประสงค์จะใช้เพื่อการคำนวณภาษีสรรพสามิต
กรมสรรพสามิตจะอนุมัติให้ตามระยะเวลาที่กรมศุลกากรได้อนุมัติไว้แล้วแต่ไม่เกินครั้งละ
๕ ปี ทั้งนี้
ให้ผู้ประกอบอุตสาหกรรมส่งสำเนาตารางคำนวณปริมาตร
พร้อมหนังสืออนุมัติประจำถังดังกล่าวเสนอ กรมสรรพสามิตเพื่อพิจารณาอนุมัติ

ข้อ ๑๓ ให้ผู้อำนวยการกลุ่มพัฒนาและตรวจสอบทางเทคนิคเป็นผู้รักษาการตามระเบียบนี้

ข้อ ๑๔ ผู้ที่ได้ยื่นคำขอก่อนวันที่ระเบียบนี้ใช้บังคับและยังอยู่ในระหว่างการพิจารณาให้ถือว่าเป็นคำขอตามระเบียบนี้
การดำเนินการใด ๆ ตามระเบียบกรมสรรพสามิต
ว่าด้วยการตรวจสอบปริมาตรความจุภาชนะเก็บน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมัน พ.ศ. ๒๕๔๕
และที่แก้ไขเพิ่มเติม ซึ่งได้รับการอนุมัติ อนุญาตหรือผ่อนผันการดำเนินการจากกรมสรรพสามิตไว้ก่อนวันที่ระเบียบนี้ใช้บังคับ
ให้เป็นอันใช้ได้ต่อไปจนกว่าจะสิ้นสุดไปโดยเงื่อนไขหรือเงื่อนเวลาที่กำหนดไว้
หรือจนกว่าจะมีคำสั่งยกเลิกหรือเปลี่ยนแปลง


ประกาศ ณ วันที่ ๑๖ กันยายน พ.ศ. ๒๕๖๐
สมชาย พูลสวัสดิ์
อธิบดีกรมสรรพสามิต








พัชรภรณ์/จัดทำ
๕
กันยายน ๒๕๖๑

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๓๕/ตอนพิเศษ ๑๑๙ ง/หน้า ๖๑ (เล่มที่ ๑)/๒๔
พฤษภาคม ๒๕๖๑