ประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม
ประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม
ฉบับที่ ๔๘๐๓ (พ.ศ. ๒๕๕๙)
ออกตามความในพระราชบัญญัติมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม
พ.ศ. ๒๕๑๑
เรื่อง
แก้ไขมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม
เหล็กเส้นเสริมคอนกรีต :
เหล็กข้ออ้อย
(แก้ไขครั้งที่ ๑)[๑]
 

โดยที่เป็นการสมควรแก้ไขเพิ่มเติมมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม
เหล็กเส้นเสริมคอนกรีต : เหล็กข้ออ้อย มาตรฐานเลขที่ มอก. 24 - 2558

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๑๕ แห่งพระราชบัญญัติมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม พ.ศ. ๒๕๑๑
ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (ฉบับที่ ๗) พ.ศ.
๒๕๕๘ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรมออกประกาศแก้ไขเพิ่มเติมมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมเหล็กเส้นเสริมคอนกรีต
: เหล็กข้ออ้อย มาตรฐานเลขที่ มอก. 24 - 2558 ท้ายประกาศกระทรวงอุตสาหกรรมฉบับที่
๓๓๓๔ (พ.ศ. ๒๕๔๘) ลงวันที่ ๒๖ เมษายน พ.ศ. ๒๕๔๘ ดังต่อไปนี้

๑.
ให้แก้หมายเลขมาตรฐานเลขที่ มอก. 24 -
2548 เป็น มอก. 24 - 2559

๒.
ให้ยกเลิกข้อ ๑.๒

๓.
ให้ยกเลิกความในข้อ ๕.
และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
๕. วัสดุ การทำ และส่วนประกอบทางเคมี
๕.๑
เหล็กข้ออ้อยต้องทำขึ้นจากเหล็กแท่งเล็ก (billet) หรือเหล็กแท่งใหญ่ (bloom) เท่านั้นด้วยกรรมวิธีการรีดร้อน
โดยต้องไม่มีการแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์อย่างอื่นมาก่อน
๕.๒
การทำเหล็กแท่งเล็ก หรือเหล็กแท่งใหญ่ ที่ใช้ทำเหล็กข้ออ้อย
ต้องมีขั้นตอนกรรมวิธีการทำและการควบคุมเป็นส่วนประกอบหนึ่ง ดังต่อไปนี้
(๑)
มีระบบการคัดแยก ตรวจสอบประเมินคุณภาพเศษเหล็ก (scrap) โดยมีการตรวจสอบควบคุมปริมาณของธาตุฟอสฟอรัสและกำมะถันที่เจือปนอย่างเข้มงวด
(๒)
มีการตรวจสอบคุณภาพส่วนประกอบทางเคมีของน้ำเหล็กในทุกขั้นตอนของกระบวนการทำเหล็กกล้า
(steel making) โดยใช้เครื่องมือตรวจสอบที่มีมาตรฐาน
(๓)
มีกระบวนการทำให้น้ำเหล็กบริสุทธิ์ (refining process) อย่างเหมาะสม เช่น มีเตาปรุง (ladle furnace) หรือการลดฟอสฟอรัส และการลดกำมะถัน รวมทั้งปรับแต่งค่าส่วนประกอบ
(๔)
การหล่อเหล็กแท่งเล็ก หรือเหล็กแท่งใหญ่ ต้องเป็นการหล่อแบบต่อเนื่อง (continuous casting) ที่มีอัตราการหล่ออย่างน้อย ๑๐ ๐๐๐ kg/hr และมีการควบคุมอัตราการเย็นตัว
(cooling Rate) ที่เหมาะสม
มีขนาดของเตาหลอมไม่ต่ำกว่า ๕ ๐๐๐ kg ต่อ ๑ เตา
และมีความถี่ในการทดสอบส่วนประกอบทางเคมีที่เหมาะสม
๕.๓
โรงงานที่ทำเหล็กแท่งเล็ก เหล็กแท่งใหญ่ และเหล็กข้ออ้อย
ต้องมีมาตรฐานการจัดการระบบสิ่งแวดล้อมที่ดี
๕.๔
เหล็กแท่งเล็ก หรือเหล็กแท่งใหญ่ ที่ใช้ทำเหล็กข้ออ้อย
อย่างน้อยต้องมีการตรวจสอบในรายการขนาด ลักษณะทั่วไป
และส่วนประกอบทางเคมีที่เหมาะสม
๕.๕
เหล็กข้ออ้อยต้องเป็นเหล็กกล้าไม่เจือ
(รายละเอียดเกณฑ์กำหนดของเหล็กกล้าเจือให้เป็นไปตามภาคผนวก ก.)
โดยเมื่อวิเคราะห์จากเบ้า ให้เป็นไปตามตารางที่ ๕
และเมื่อวิเคราะห์จากผลิตภัณฑ์ยอมให้มีค่าสูงกว่าค่าสูงสุดของตารางที่ ๕
ตามเกณฑ์ที่กำหนดในตารางที่ ๖ 
การทดสอบให้ปฏิบัติตามข้อ
๙.๔
ตารางที่ ๕
ส่วนประกอบทางเคมีเมื่อวิเคราะห์จากเบ้า
(ข้อ ๓.๑ และข้อ ๕.๕)
ชั้นคุณภาพ
ส่วนประกอบทางเคมี
  ปริมาณโดยมวล (สูงสุด)
%
คาร์บอน
แมงกานีส
ฟอสฟอรัส
กำมะถัน
คาร์บอน+แมงกานีส/๖
SD
  ๓๐
๐.๒๗
-
๐.๐๕๐
๐.๐๕๐
๐.๕๐
SD
  ๔๐
-
๑.๘๐
๐.๐๕๐
๐.๐๕๐
๐.๕๕
SD
  ๕๐
-
๑.๘๐
๐.๐๕๐
๐.๐๕๐
๐.๖๐

ตารางที่ ๖
เกณฑ์ความคลาดเคลื่อนของส่วนประกอบทางเคมีเมื่อวิเคราะห์จากผลิตภัณฑ์
(ข้อ ๕.๕)
ส่วนประกอบทางเคมี
เกณฑ์ความคลาดเคลื่อน
ปริมาณโดยมวล
%
คาร์บอน
+
  ๐.๐๓
แมงกานีส
+
  ๐.๐๕
กำมะถัน
+
  ๐.๐๑๐
ฟอสฟอรัส
+
  ๐.๐๑๐

๔.
ให้ยกเลิกความในข้อ ๗.๑
และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
๗.๑ เครื่องหมายที่เหล็กข้ออ้อย
ที่เหล็กข้ออ้อยทุกเส้น
อย่างน้อยต้องมีเลข อักษรหรือเครื่องหมาย แจ้งรายละเอียดต่อไปนี้
ประทับเป็นตัวนูนถาวรบนเนื้อเหล็กให้เห็นได้ง่าย ชัดเจน เรียงกันไปตามลำดับดังนี้
(๑)
ชื่อผู้ทำหรือโรงงานที่ทำ หรือเครื่องหมายการค้าที่จดทะเบียน
และชื่อผู้ได้รับอนุญาต
(๒)
ชื่อขนาด
(๓)
ชั้นคุณภาพ
(๔)
สัญลักษณ์ T (เฉพาะเหล็กข้ออ้อยที่ผ่านกรรมวิธีทางความร้อน (heat treatment) ในระหว่างการผลิต)
(๕)
สัญลักษณ์กรรมวิธีการทำเหล็กแท่งเล็ก หรือเหล็กแท่งใหญ่ ที่เป็นวัตถุดิบในการทำเหล็กข้ออ้อยดังนี้
(กรรมวิธีแบบโอเพนฮาร์ท
ใช้ OH
กรรมวิธีแบบเบสิกออกซิเจน
ใช้ BO
กรรมวิธีแบบอิเล็กทริกอาร์กเฟอร์เนซ
ใช้ EF
กรรมวิธีแบบอินดักชั่นเฟอร์เนซ
ใช้ IF
สำหรับกรรมวิธีอื่น
ๆ ให้ระบุตามที่ตกลงในเอกสารของผู้ทำโดยมีลายลักษณ์อักษรที่ชัดเจนเป็นกรณีไป)
ทั้งนี้
หากชื่อผู้ทำหรือโรงงานที่ทำ เป็นชื่อเดียวกับชื่อผู้ได้รับอนุญาต
ให้แสดงเพียงชื่อเดียว

๕.
ให้ยกเลิกความในข้อ ๗.๒ (๗)
และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
(๗) ชื่อผู้ทำหรือโรงงานที่ทำ หรือเครื่องหมายการค้าที่จดทะเบียน
และชื่อผู้ได้รับอนุญาต 
ทั้งนี้
หากชื่อผู้ทำหรือโรงงานที่ทำ เป็นชื่อเดียวกับชื่อผู้ได้รับอนุญาต
ให้แสดงเพียงชื่อเดียว

๖.
ให้เพิ่มภาคผนวก ก. ดังต่อไปนี้
ภาคผนวก ก.
รายละเอียดเกณฑ์กำหนดของเหล็กกล้าเจือ
(ข้อ
๕.๕)
เหล็กกล้าเจือ
(alloy steel) คือ
เหล็กกล้าที่มีธาตุเจือตั้งแต่หนึ่งธาตุขึ้นไปตามอัตราส่วนโดยมวล ดังต่อไปนี้
- อะลูมิเนียม (Al)  ตั้งแต่ร้อยละ
 ๐.๓  ขึ้นไป
- โมลิบดีนัม (Mo)  ตั้งแต่ร้อยละ  ๐.๐๘
 ขึ้นไป
- โบรอน (B)  ตั้งแต่ร้อยละ
 ๐.๐๐๐
๘  ขึ้นไป
- นิกเกิล (Ni)  ตั้งแต่ร้อยละ
 ๐.๓  ขึ้นไป
- โครเมียม (Cr)  ตั้งแต่ร้อยละ
 ๐.๓  ขึ้นไป
- ไนโอเบียม (Nb)  ตั้งแต่ร้อยละ
 ๐.๐๖  ขึ้นไป
- โคบอลต์ (Co)  ตั้งแต่ร้อยละ
 ๐.๓  ขึ้นไป
- ซิลิคอน (Si)  ตั้งแต่ร้อยละ
 ๐.๖  ขึ้นไป
- ทองแดง (Cu)  ตั้งแต่ร้อยละ
 ๐.๔  ขึ้นไป
- ไทเทเนียม (Ti)  ตั้งแต่ร้อยละ  ๐.๐๕
 ขึ้นไป
- ตะกั่ว (Pb)  ตั้งแต่ร้อยละ  ๐.๔
 ขึ้นไป
- ทังสเตน (วุลแฟรม) (W)  ตั้งแต่ร้อยละ
 ๐.๓  ขึ้นไป
- แมงกานีส (Mn)  ตั้งแต่ร้อยละ
 ๑.๖๕  ขึ้นไป
- วาเนเดียม (V)  ตั้งแต่ร้อยละ
 ๐.๑  ขึ้นไป
- เซอร์โคเนียม (Zr)  ตั้งแต่ร้อยละ
 ๐.๐๕  ขึ้นไป
(ธาตุอื่น
ๆ แต่ละธาตุตั้งแต่ร้อยละ ๐.๑ ขึ้นไป (ยกเว้นกำมะถัน ฟอสฟอรัส
คาร์บอนและไนโตรเจน))
ทั้งนี้
ให้มีผลตั้งแต่พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยการกำหนดให้ผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมเหล็กเส้นเสริมคอนกรีต : เหล็กข้ออ้อย
ต้องเป็นไปตามมาตรฐาน มอก. 24 - 2559 ใช้บังคับเป็นต้นไป


ประกาศ ณ วันที่ ๑๔
มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๙
อรรชกา สีบุญเรือง
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม







ปริยานุช/จัดทำ
๒๖ พฤษภาคม
๒๕๕๙

วิศนี/ตรวจ
๒๖ พฤษภาคม
๒๕๕๙


























[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๓๓/ตอนพิเศษ ๑๑๙ ง/หน้า ๑๒/๒๔ พฤษภาคม ๒๕๕๙