ระเบียบกระทรวงการคลัง
ระเบียบกระทรวงการคลัง
ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการจัดหาประโยชน์ในที่ราชพัสดุที่ถูกบุกรุก
โดยไม่ต้องได้รับความยินยอมจากผู้ใช้ที่ราชพัสดุ
พ.ศ. ๒๕๕๖
 

อาศัยอำนาจตามความในข้อ ๒๕ วรรคสาม ของกฎกระทรวง ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการปกครอง
ดูแล บำรุงรักษา ใช้ และจัดหาประโยชน์เกี่ยวกับที่ราชพัสดุ พ.ศ. ๒๕๔๕
แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการปกครอง ดูแล บำรุงรักษา ใช้
และจัดหาประโยชน์เกี่ยวกับที่ราชพัสดุ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๔๙
กระทรวงการคลังจึงกำหนดระเบียบไว้ ดังนี้

ข้อ ๑ ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบกระทรวงการคลัง ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการจัดหาประโยชน์ในที่ราชพัสดุที่ถูกบุกรุก
โดยไม่ต้องได้รับความยินยอมจากผู้ใช้ที่ราชพัสดุ พ.ศ. ๒๕๕๖

ข้อ ๒[๑] ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับนับแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ ๓ บรรดาระเบียบ
หลักเกณฑ์ คำสั่ง หรือแนวทางปฏิบัติเกี่ยวกับการจัดหาประโยชน์ที่ราชพัสดุในความครอบครองของผู้ใช้ที่ราชพัสดุซึ่งถูกบุกรุก
ซึ่งขัดหรือแย้งกับระเบียบนี้ ให้ใช้ระเบียบนี้แทน
ระเบียบนี้ไม่ใช้บังคับกับที่ราชพัสดุที่มีกฎหมายเฉพาะกำหนดให้ต้องกันพื้นที่ไว้
เช่น กฎหมายว่าด้วยการชลประทานหลวง กฎหมายว่าด้วยการเดินอากาศ เป็นต้น

ข้อ ๔ ในระเบียบนี้
ผู้ใช้ที่ราชพัสดุ หมายความว่า
กระทรวง ทบวง กรม และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่เป็นผู้ปกครอง ดูแล
หรือใช้ประโยชน์ในที่ราชพัสดุตามกฎหมาย
ที่ราชพัสดุซึ่งถูกบุกรุก หมายความว่า
ที่ราชพัสดุที่มีราษฎรเข้าอยู่อาศัยหรือทำกินโดยมิชอบด้วยกฎหมายอย่างต่อเนื่องมาก่อนวันที่
๔ ตุลาคม ๒๕๔๖ โดยผู้ใช้ที่ราชพัสดุมิได้ดำเนินการใด ๆ เพื่อแก้ไขปัญหา
หรือมีการดำเนินการเพื่อแก้ไขปัญหาแล้วแต่ไม่สามารถแก้ไขปัญหาได้หรือมีแนวโน้มว่าจะไม่สามารถแก้ไขปัญหาได้

ข้อ ๕ ให้สำนักบริหารที่ราชพัสดุกรุงเทพมหานคร
สำนักงานธนารักษ์พื้นที่หรือหน่วยงานที่ได้รับมอบหมาย
จัดทำแผนงานหรือโครงการแก้ไขปัญหาที่ราชพัสดุซึ่งถูกบุกรุกเป็นประจำปีทุกปีหรือจัดทำแผนงานหรือโครงการเฉพาะแปลงใดแปลงหนึ่งเป็นคราว
ๆ ไป โดยแผนงานหรือโครงการให้ระบุถึงสภาพปัญหาการบุกรุก ขั้นตอน วิธีการ
ข้อกำหนดของกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนเงื่อนไขต่าง ๆ ในการนำที่ราชพัสดุมาจัดหาประโยชน์เพื่อแก้ไขปัญหาการบุกรุก
ทั้งนี้
เพื่อประโยชน์ในการดำเนินการอาจประสานงานกับหน่วยงานที่ครอบครองใช้ประโยชน์ในพื้นที่หรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องด้วยก็ได้
เสนอต่อกรมธนารักษ์เพื่อพิจารณาให้ความเห็นชอบและแจ้งให้ผู้ใช้ที่ราชพัสดุทราบ
กรณีผู้ใช้ที่ราชพัสดุคัดค้านแผนงานหรือโครงการที่ได้จัดทำขึ้นตามความในวรรคหนึ่ง
จะต้องชี้แจงเหตุผลและความจำเป็นที่จะใช้ประโยชน์ในที่ราชพัสดุ
หรือความจำเป็นที่จะต้องสงวนหวงห้ามที่ราชพัสดุไว้เพื่อใช้ประโยชน์ในอนาคต
พร้อมทั้งเสนอโครงการใช้ประโยชน์
แผนงานและกำหนดเวลาเริ่มต้นในการแก้ไขปัญหาการบุกรุกที่สอดคล้องกับโครงการใช้ประโยชน์
ให้กรมธนารักษ์พิจารณาภายในกำหนดเวลา ๓๐ วัน นับแต่ได้รับแจ้งตามวรรคหนึ่ง
กรณีที่กรมธนารักษ์เห็นด้วยกับข้อคัดค้านของผู้ใช้ที่ราชพัสดุตามวรรคสอง
ให้ชะลอการดำเนินการตามแผนงานหรือโครงการไว้ก่อน
เพื่อให้ผู้ใช้ที่ราชพัสดุดำเนินการแก้ไขปัญหาการบุกรุกตามที่เสนอ
แต่ถ้ากรมธนารักษ์ไม่เห็นด้วยกับข้อคัดค้านของผู้ใช้ที่ราชพัสดุ
หรือเห็นว่าผู้ใช้ที่ราชพัสดุจะไม่สามารถดำเนินการแก้ไขปัญหาการบุกรุกตามที่เสนอได้
ให้กรมธนารักษ์เสนอกระทรวงการคลังเพื่อพิจารณาวินิจฉัยชี้ขาด
คำชี้ขาดของกระทรวงการคลังให้เป็นที่ยุติ
กรณีผู้ใช้ที่ราชพัสดุไม่คัดค้านแผนงานหรือโครงการตามวรรคหนึ่งที่ได้รับแจ้งภายใน
๓๐ วัน หรือกรณีกระทรวงการคลังได้วินิจฉัยชี้ขาดตามวรรคสาม
ให้กรมธนารักษ์ดำเนินการต่อไปได้ตามแผนงานหรือโครงการที่กำหนด
ให้สำนักบริหารที่ราชพัสดุกรุงเทพมหานคร
สำนักงานธนารักษ์พื้นที่หรือหน่วยงานที่ได้รับมอบหมายดำเนินการสำรวจรังวัดพื้นที่และจัดทำแผนที่
เพื่อประกอบการพิจารณาจัดให้ผู้บุกรุกเช่าตามแผนงานหรือโครงการต่อไป

ข้อ ๖ การจัดหาประโยชน์ในที่ราชพัสดุเพื่อแก้ไขปัญหาการบุกรุกตามนโยบายของรัฐบาลที่คณะรัฐมนตรีมีมติให้ดำเนินการ
หรือมีความจำเป็นเร่งด่วนในการแก้ไขปัญหาและกระทรวงการคลังเห็นชอบให้แก้ปัญหาโดยการจัดให้ผู้บุกรุกเช่า
ให้กรมธนารักษ์หรือสำนักงานธนารักษ์พื้นที่ แล้วแต่กรณี
แจ้งหน่วยงานที่ครอบครองใช้ประโยชน์ในพื้นที่เพื่อทราบและเข้าสำรวจรังวัดพื้นที่
จัดทำแผนที่ เพื่อประกอบการพิจารณาจัดให้ผู้บุกรุกเช่าเพื่อแก้ไขปัญหาการบุกรุกได้
โดยไม่ต้องดำเนินการตามขั้นตอนในข้อ ๕

ข้อ ๗ การจัดหาประโยชน์ในที่ราชพัสดุซึ่งถูกบุกรุก
ให้พิจารณาโดยคำนึงถึงประโยชน์ในการแก้ไขปัญหาการบุกรุก การปรับปรุงสภาพพื้นที่
เพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีและความเป็นระเบียบเรียบร้อยของผู้เช่า โดยจัดให้เช่าได้ไม่เกินจำนวนเนื้อที่ที่ผู้บุกรุกครอบครองใช้ประโยชน์อยู่จริงก่อนวันเข้าสำรวจรังวัดพื้นที่และต้องเป็นการให้เช่าในลักษณะ
ดังต่อไปนี้
(๑) การให้เช่าที่ดินที่ผู้เช่าใช้เป็นที่อยู่อาศัย
(๒) การให้เช่าที่ดินที่ผู้เช่าใช้เพื่อประกอบเกษตรกรรม
(๓) การให้เช่าที่ดินเพื่อประโยชน์อย่างอื่น
(๔) การให้เช่าอาคารซึ่งเป็นที่ราชพัสดุ
หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการเช่า
ให้เป็นไปตามระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดหาประโยชน์ในที่ราชพัสดุที่ใช้บังคับขณะจัดให้เช่า
ส่วนระยะเวลาการเช่าเป็นอำนาจของอธิบดีกรมธนารักษ์ที่จะกำหนด ทั้งนี้ ตั้งแต่เกินกว่า ๓ ปีขึ้นไป
แต่ไม่เกิน ๓๐ ปี

ข้อ ๘ กรณีมีปัญหาในการปฏิบัติตามระเบียบนี้
ให้อธิบดีกรมธนารักษ์วินิจฉัยชี้ขาดหรือพิจารณาสั่งการ

ข้อ ๙ ให้อธิบดีกรมธนารักษ์รักษาการตามระเบียบนี้


ประกาศ
ณ วันที่ ๗ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๖
กิตติรัตน์
ณ ระนอง
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง




















ปริยานุช/ผู้จัดทำ
๑๘ ธันวาคม
๒๕๕๖

อังศุมาลี/ผู้ตรวจ
๑๘ ธันวาคม
๒๕๕๖



[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๓๐/ตอนพิเศษ ๑๘๒ ง/หน้า ๑/๑๖ ธันวาคม ๒๕๕๖