ประกาศ
ประกาศ
แก้ไขพระราชบัญญัติรถลาก
รัตนโกสินทรศก ๑๒๐
 

 มีพระบรมราชโองการ ในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ์ 
พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ดำรัสเหนือเกล้าเหนือกระหม่อมว่า

 รถลากที่ใช้รับจ้างคนโดยสารอยู่ในกรุงเทพมหานครทุกวันนี้ แม้ได้จัดให้เป็นไป
ตามพระราชบัญญัติแล้ว
รถเหล่านั้นดูก็ยังหาสะอาดเรียบร้อยสมควรแก่ผู้ดีซึ่งจะนั่งไปได้ไม่ เพราะ
เหตุว่าเจ้าของรถลากทั้งหลายซ่อมทำรถแต่ชั่วคราวมารับใบอนุญาตจดทะเบียนครั้นล่วงเดือนต่อ
ๆ
ไป ซึ่งยังไม่สิ้นกำหนดวันในใบอนุญาต
รถลากเหล่านั้นก็ย่อมเก่าโทรมไป ทำให้เป็นที่รังเกียจและ
รำคาญแก่ผู้ที่จะใช้รถ หรือผู้ที่เดินทางในท้องถนนร่วมกัน
การที่เป็นไปทั้งนี้ ก็เพราะเหตุระยะเวลาที่
กำหนดให้รับใบอนุญาตจดทะเบียนช้านานถึง ๖ เดือน
รถเหล่านั้นจึงหาทนทานพอแก่เวลาที่ช้า
นานเกินไปนั้นได้ไม่ จึงสมควรจะแก้ไขพระราชบัญญัติบางมาตรา
ให้เลื่อนระยะเวลากำหนดรับใบ
อนุญาตจดทะเบียนเพียงคราวละ ๔ เดือน
ชั่วคราวพอเพียงแก่รถที่ใช้รับจ้างอยู่ทุกวันจะทนทาน
และสะอาดเรียบร้อยได้
กับทั้งจะให้มีรถลากอย่างดีขึ้นใช้รับจ้าง เพื่อผู้ดีจะได้โดยสารไม่เป็นที่รัง
เกียจด้วย จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ ให้แก้ไขพระราชบัญญัติรถลาก
รัตนโกสินทรศก ๑๒๐ โดย
ข้อความต่อไปนี้ คือ

 ข้อ ๑ ข้อความในมาตรา ๓ มาตรา ๘
มาตรา ๙ และมาตรา ๑๐ ตามที่ได้ตรา
ไว้วันที่ ๒๖ กันยายน รัตนโกสินทรศก ๑๒๐ นั้น ให้ยกเสีย
ให้เปลี่ยนใหม่ใช้แทนดังข้อความต่อไป
นี้ คือ
 มาตรา ๓ บรรดารถสองล้อ
ซึ่งลากด้วยคนหรือคำสามัญเรียกว่ารถเจ๊ก หรือรถ
ญี่ปุ่น หรือรถยินริกชอ
สำหรับรับจ้างส่งคนโดยสารนั้นในพระราชบัญญัตินี้เรียกว่า "รถลาก" และผู้
เป็นเจ้าของรถนั้น เรียกว่า "เจ้าของรถลาก"
และรถลากที่ใช้รับจ้างอยู่ในกรุงเทพมหานครให้แบ่งเป็น
สองชั้น คือ รถชั้นที่หนึ่ง และรถชั้นที่สอง
 มาตรา ๘
เมื่อผู้ใดผู้หนึ่งนำรถลากมาจดทะเบียน และขอรับใบอนุญาตใช้เป็น
รถลากสำหรับรถรับจ้าง ให้เจ้าพนักงานตรวจดู
ถ้ารถลากนั้นมีลักษณะอันแข็งแรง และสะอาด
งดงามไม่เลวกว่าตัวอย่างของหลวงแล้วก็ให้ลงทะเบียนและออกใบอนุญาตให้รถละฉบับ
กับให้จ่าย
พร้อมทั้งป้ายเครื่องหมายจำนวนเลขสำหรับติดรถ
และสำหรับตัวผู้ลากรถด้วยทุกรถ ถ้ารถลากที่
เจ้าของนำมาปรารถนาจะให้ลงทะเบียนเป็นรถลากชั้นหนึ่ง
รถลากคันนั้นล้อต้องมีลูกกลิ้งในดุมล้อ 
และกงล้อต้องหุ้มยาง
กับสิ่งอื่นก็ต้องให้ดีเสมอตัวอย่างที่บังคับไว้ ถ้าเห็นว่ารถคันใดเลวกว่าตัว
อย่าง อย่าให้เจ้าพนักงานออกใบอนุญาตให้
หรือเมื่อเจ้าพนักงานได้ออกใบอนุญาตไปแล้ว เจ้าของ
รถไม่ซ่อมหรือไม่รักษารถให้แข็งแรงและสะอาดตามสมควร
เจ้าพนักงานจะเรียกใบอนุญาตสำหรับ
รถคันนั้นมายึดไว้ หรือคืนเสียเมื่อใดก็ได้
 อนึ่งใบอนุญาตที่จะออกให้รถลากชั้นหนึ่งนั้นในชั่วคราวสี่เดือนอย่าให้เกินกว่า
สองร้อยรถ
 มาตรา ๙ ใบอนุญาตสำหรับรถลากนั้น
ให้มีกำหนดใช้ได้ไม่เกินคราวสี่เดือน 
และให้สิ้นกำหนดเมื่อวันสิ้นเดือนกรกฎาคม
กับวันสิ้นเดือนพฤศจิกายน และให้สิ้นเดือนมีนาคม
ทุกคราว
 มาตรา ๑๐ ให้เสนาบดีกระทรวงนครบาลมีอำนาจออกประกาศกำหนดเงิน
ค่าธรรมเนียมใบอนุญาตได้เป็นครั้งเป็นคราวตามสมควร
รถลากชั้นหนึ่งไม่เกินกว่าฉบับละสิบสอง
บาท รถลากชั้นที่สองไม่เกินกว่าฉบับละสิบบาท
ซึ่งรวมกับทั้งค่าจดทะเบียน ค่าตอกเครื่องหมาย 
และค่าป้ายนั้นด้วย

 ข้อ ๒
อัตราค่าธรรมเนียมในท้ายพระราชบัญญัติที่ประกาศวันที่ ๒๖ กันยายน
รัตนโกสินทรศก ๑๒๐ นั้น ให้ยกเลิก
ให้เปลี่ยนใหม่ใช้แทนดังอัตราต่อไปนี้ คือ

อัตราค่าธรรมเนียม
 

 ค่าธรรมเนียมใบอนุญาต ตามมาตรา ๑๐ รถลากชั้นที่หนึ่ง ฉบับละ ๘ บาท
รถลากชั้นที่สองฉบับละ ๔ บาท
 ค่าธรรมเนียมจดทะเบียนย้ายเจ้าของตามมาตรา ๑๓ ฉบับละ ๑ บาท
 ค่าธรรมเนียมแก้ทะเบียนย้ายที่อยู่ตามมาตรา ๒๑ ฉบับละ ๑ บาท
 ข้อ ๓
อัตราค่าจ้างโดยสารในท้ายพระราชบัญญัติที่ประกาศวันที่ ๒๖ กันยายน 
รัตนโกสินทรศก ๑๒๐ นั้น ให้ยกเสีย ให้เปลี่ยนใหม่
ใช้แทนดังอัตราต่อไปนี้ คือ

อัตราค่าจ้างโดยสาร
รถลากชั้นที่หนึ่ง
 

 ระยะเวลา ๑๕ นาที หรือน้อยกว่า ราคา ๑๖ อัฐ
 ระยะเวลากว่า ๑๕ นาที หรือภายใน ๓๐ นาที ราคา ๓๒ อัฐ
 ระยะเวลากว่า ๓๐ นาที หรือภายในชั่วโมง ราคา ๔๘ อัฐ
 ระยะเวลาทุกชั่วโมงที่ครบบริบูรณ์ ภายหลังชั่วโมงแรก ชั่วโมงละ ๓๒ อัฐ
 ระยะเวลาทุก ๑๕ นาที ภายหลังชั่วโมงแรก ระยะละ ๑๖ อัฐ




รถลากชั้นที่สอง
 

 ระยะทางภายใน ๑๕ เส้น คนเดียว ๔ อัฐ สองคน ๖ อัฐ
 ระยะทางภายใน ๕๐ เส้น คนเดียว ๖ อัฐ สองคน ๘ อัฐ
 ระยะทางภายใน ๗๕ เส้น คนเดียว ๘ อัฐ สองคน ๑๐ อัฐ
 ระยะทางทุก ๆ ๒๕ เส้น ต่อไประยะละ ๒ อัฐ
 ค่าคอย ถ้าเกิน ๑๕ นาทีจนชั่วโมงหนึ่งค่าคอย ๔ อัฐ ถ้าเกินนั้นไปคิดค่าคอยได้
ชั่วโมง หรือภายในชั่วโมงละ ๔ อัฐ
 ค่าโดยสารก็ดี ค่าคอยก็ดี เวลากลางคืนพ้นยามหนึ่งไปเรียกขึ้นได้ อีกกึ่งอัตรา

 ประกาศมา ณ วันพฤหัสบดี ที่ ๒๕ พฤษภาคม รัตนโกสินทรศก ๑๒๔ เป็นวันที่ 
๑๓๓๔๔ ในรัชกาลปัจจุบันนี้

 อัมพิกา/แก้ไข
 ๑๒/๒/๔๕
  A+B