ประกาศกระทรวงการคลัง
เรื่อง
ลักษณะ สี และขนาดธนบัตร
ชนิดราคา
๒๐ บาท แบบใหม่ ที่จะนำออกใช้[๑]
 

ด้วยธนาคารแห่งประเทศไทยจะนำธนบัตรชนิดราคา ๒๐ บาท แบบใหม่ ออกใช้
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๑๔ วรรค ๒
แห่งพระราชบัญญัติเงินตรา พ.ศ. ๒๕๐๑ จึงประกาศลักษณะ สี และขนาดของธนบัตรชนิดราคา
๒๐ บาท แบบใหม่ ดังต่อไปนี้

๑. ลักษณะและสี
ก. ด้านหน้า
ตอนกลางเบื้องขวา
มีพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลปัจจุบันในฉลองพระองค์ครุยมหาจักรีบรมราชวงศ์
พิมพ์ด้วยสีเขียวเข้ม บนลายพื้น ลายพันธุ์พฤกษา และลายประดิษฐ์ ซึ่งพิมพ์ด้วยสีเขียว
สีเขียวอมเหลือง สีส้ม และสีม่วง
ด้านล่างมีหมวดอักษรโรมันและเลขหมายอารบิกสีแดงพิมพ์บนลายประดิษฐ์สีเขียว
ตอนกลางเบื้องซ้าย ด้านบนมีรูปพระครุฑพ่าห์สีเขียวเข้ม
ถัดลงมามีข้อความ รัฐบาลไทย ธนบัตรเป็นเงินที่ชำระหนี้ได้ตามกฎหมาย และตัวเลขไทย
๒๐ ทั้งหมดพิมพ์ด้วยสีเขียวเข้ม
ถัดลงมามีลายมือชื่อของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังและผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย
พิมพ์ด้วยสีดำอยู่เหนือข้อความ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง และ ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย ซึ่งพิมพ์ด้วยสีเขียวเข้ม ด้านล่างมีลายไทยและลายประดิษฐ์
พิมพ์ด้วยสีเขียวเข้ม โดยรอบลายประดิษฐ์มีแถวตัวเลขอารบิก 20 ขนาดจิ๋วสีเขียวเข้มเรียงติดต่อกัน อ่านได้ชัดเจนโดยใช้แว่นขยาย
องค์ประกอบทั้งหมดนี้พิมพ์บนภาพเครื่องสังคโลก ลายประดิษฐ์
และลายพื้นซึ่งพิมพ์ด้วยสีเขียวอมเหลือง สีส้ม สีม่วง และสีเขียว
เบื้องซ้ายมุมบน มีบางส่วนของตัวเลขอารบิก 20 พิมพ์ในแนวตั้ง ด้วยสีม่วง
และส่วนที่เหลือพิมพ์บนด้านหลังธนบัตรในตำแหน่งที่ต่อเนื่องกัน
เมื่อยกธนบัตรด้านหน้าขึ้นส่องกับแสงสว่างจะมองเห็นเป็นตัวเลขอารบิก 20 ที่สมบูรณ์ ถัดมาทางขวามีหมวดอักษรและเลขหมายไทยสีแดงพิมพ์บนลายพื้นและภาพเครื่องสังคโลก
ซึ่งพิมพ์ด้วยสีเขียว สีม่วง และสีเขียวอมเหลือง
ถัดลงมามีลายน้ำพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลปัจจุบัน
และลายน้ำตัวเลขไทย ๒๐ มุมล่างมีลายประดิษฐ์รูปดอกบัวบานสีเขียวเข้ม
ภายในมีตัวเลขอารบิก 20 ซ่อนไว้ ซึ่งมองเห็นได้เมื่อเอียงธนบัตรเข้าหาแสงสว่าง
โดยมองผ่านจากมุมล่างซ้ายเข้าหากึ่งกลางธนบัตรบริเวณขอบธนบัตรด้านซ้ายมีแถวตัวเลขอารบิก
20 ขนาดจิ๋วสีเขียวเรียงติดต่อกันในแนวตั้ง
อ่านได้ชัดเจนโดยใช้แว่นขยาย
เบื้องขวามุมบน มีตัวเลขอารบิก 20 พิมพ์ส่วนบนด้วยสีส้ม พิมพ์ส่วนล่างด้วยสีเขียวเข้มถัดลงมามีข้อความ ยี่สิบบาท พิมพ์ด้วยสีเขียวเข้ม
ถัดลงมามีเส้นแนวนอนพิมพ์นูน ด้วยสีเขียวเข้มเรียงลดหลั่นกันลงมา
ด้านล่างมีสัญลักษณ์แจ้งชนิดราคาสำหรับผู้พิการทางสายตา
พิมพ์นูนเป็นรูปดอกไม้สีเขียวเข้มในแนวตั้ง ๒ ดอก องค์ประกอบทั้งหมดนี้พิมพ์บนลายประดิษฐ์และลายพันธุ์พฤกษา
ซึ่งพิมพ์ด้วยสีเขียว สีม่วง และสีส้ม
ข. ด้านหลัง
ตอนกลาง มีภาพพระบรมราชานุสาวรีย์พ่อขุนรามคำแหงมหาราช
พิมพ์ด้วยสีเขียวเข้มและสีเขียวอมเหลือง เบื้องหลังเป็นลายพื้นสีส้ม
สีเขียวอมเหลือง สีเขียวขี้ม้า และสีเขียว
ด้านล่างของภาพพระบรมราชานุสาวรีย์เป็นลายพันธุ์พฤกษาสีเขียว สีเขียวอมเหลือง
สีส้ม และสีเขียวขี้ม้า
ส่วนด้านขวาของภาพพระบรมราชานุสาวรีย์มีภาพพ่อขุนรามคำแหงมหาราชทรงรับเรื่องราวร้องทุกข์ของราษฎรและภาพกระดิ่งสำหรับราษฎรใช้สั่นเพื่อร้องทุกข์
พิมพ์ด้วยสีเขียวขี้ม้าและสีเขียว ถัดขึ้นไปด้านบนมีภาพลายสือไทยและลายประจำยาม
พิมพ์ด้วยสีเขียว บริเวณขอบธนบัตรด้านบนและด้านล่างมีลายพื้นลายไทย และลายสือไทย
พิมพ์ด้วยสีเขียว สีเขียวอมเหลือง และสีส้ม
เบื้องซ้ายมุมบน มีรูปพระครุฑพ่าห์สีเขียวขี้ม้า ขนปีกชั้นในสีเขียวขี้ม้า
ขนปีกชั้นนอกและขนหางสีเขียวเข้ม ถัดมาทางขวามีข้อความ พ่อขุนรามคำแหงมหาราช และ พ.ศ.
๑๘๒๒ - ๑๘๔๑ พิมพ์ด้วยสีเขียวเข้ม
ถัดลงมามีภาพการประดิษฐ์อักษรไทย พิมพ์ด้วยสีเขียว สีเขียวขี้ม้า สีส้ม
และสีเขียวอมเหลือง และภาพศิลาจารึกหลักที่ ๑ จารึกพ่อขุนรามคำแหง
พิมพ์ด้วยสีเขียวขี้ม้าและสีเขียวเบื้องหลังมีภาพเครื่องสังคโลก พิมพ์ด้วยสีเขียว
สีเขียวขี้ม้า สีส้ม และสีเขียวอมเหลือง มุมล่างมีตัวเลขไทย ๒๐ พิมพ์ด้วยสีเขียวเข้ม สีเขียวขี้ม้า และสีส้ม
เบื้องขวามุมบน มีตัวเลขอารบิก 20 พิมพ์ด้วยสีเขียวเข้ม ถัดไปทางขวา มีบางส่วนของตัวเลขอารบิก 20 พิมพ์ในแนวตั้งด้วยสีเขียว
ถัดลงมามีลายน้ำพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลปัจจุบัน
และลายน้ำตัวเลขไทย ๒๐ ใต้ลายน้ำ
มีภาพเครื่องสังคโลกและลายไทย พิมพ์ด้วยสีเขียวขี้ม้าและสีเขียว ด้านล่างมีข้อความ
โทษฐานปลอมหรือแปลงธนบัตรคือจำคุกตลอดชีวิตหรือจำคุกอย่างสูงยี่สิบปี
และปรับอย่างสูงสี่หมื่นบาท พิมพ์ด้วยสีเขียว
ค. ลักษณะพิเศษ
เนื้อกระดาษสีขาว
มีลายน้ำพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลปัจจุบัน
และลายน้ำตัวเลขไทย ๒๐ ซึ่งมีความโปร่งแสงเป็นพิเศษ
มองเห็นได้ชัดเจนทั้งสองด้านเมื่อยกธนบัตรขึ้นส่องดูกับแสงสว่าง
ในเนื้อกระดาษโรยเส้นใยเรืองแสง ซึ่งมองไม่เห็นด้วยแสงธรรมชาติ
แต่จะเห็นเรืองแสงเป็นสีเหลือง สีแดง และสีน้ำเงินภายใต้รังสีเหนือม่วง
ในเนื้อกระดาษฝังแถบสีเขียวซ่อนไว้ตามด้านกว้างของธนบัตร
โดยมีบางส่วนของแถบสีเขียวปรากฏให้เห็นเป็นระยะที่ด้านหลังของธนบัตร
และจะเปลี่ยนเป็นสีม่วงแดงเมื่อเปลี่ยนมุมมอง ภายในแถบสีเขียวมีตัวเลขอารบิก
ตัวอักษรไทย และตัวอักษรโรมันข้อความ 20 บาท BAHT ขนาดเล็กสามารถอ่านได้ทั้งสองด้านเมื่อยกธนบัตรขึ้นส่องดูกับแสงสว่าง
เส้นนูนแนวนอนสีเขียวเข้มเรียงลดหลั่นกันลงมาที่ด้านหน้าเบื้องขวา
เป็นเครื่องหมายสำหรับผู้พิการทางสายตาใช้สัมผัสนำไปสู่สัญลักษณ์แจ้งชนิดราคาที่ด้านล่าง
ซึ่งพิมพ์นูนเป็นรูปดอกไม้สีเขียวเข้มในแนวตั้ง ๒ ดอก มาจากตัวเลข ๒ ในอักษรเบรลล์ ซึ่งกำหนดให้เป็นสัญลักษณ์สำหรับธนบัตรชนิดราคา
๒๐ บาท
ตัวเลขอารบิก 20
ที่ด้านหน้าเบื้องซ้ายมุมบน
พิมพ์แยกบางส่วนไว้บนด้านหน้าและบางส่วนไว้บนด้านหลังในตำแหน่งที่ต่อเนื่องกัน
เมื่อยกธนบัตรด้านหน้าขึ้นส่องดูกับแสงสว่างจะมองเห็นเป็นตัวเลขอารบิก 20 ที่สมบูรณ์
ภาพเครื่องสังคโลก ลายประดิษฐ์
และลายพื้นเฉพาะส่วนที่พิมพ์ด้วยสีเขียวอมเหลืองที่ด้านหน้า
รวมทั้งภาพการประดิษฐ์อักษรไทย ภาพเครื่องสังคโลก ลายพื้น
และลายพันธุ์พฤกษาเฉพาะส่วนที่พิมพ์ด้วยสีเขียวอมเหลืองที่ด้านหลัง
พิมพ์ด้วยหมึกพิมพ์พิเศษ ซึ่งจะเรืองแสงเป็นสีเขียวอมเหลืองภายใต้รังสีเหนือม่วง
ลายพันธุ์พฤกษาสีเขียว สีม่วง และสีส้มที่ด้านหน้าเบื้องขวา
พิมพ์ทับด้วยหมึกพิมพ์พิเศษ ซึ่งมองไม่เห็นในแสงธรรมชาติ แต่จะปรากฏลายพันธุ์พฤกษา
และตัวเลขอารบิก 20 สีเขียวอมเหลืองเรืองแสงภายใต้รังสีเหนือม่วง
หมวดอักษรและเลขหมายไทยกับหมวดอักษรโรมันและเลขหมายอารบิกพิมพ์ด้วยหมึกพิมพ์พิเศษสีแดง
ซึ่งจะเปลี่ยนเป็นสีส้มเรืองแสงภายใต้รังสีเหนือม่วง

๒. ขนาดธนบัตร
กว้าง ๗๒ มิลลิเมตร ยาว ๑๓๘ มิลลิเมตร


ประกาศ ณ วันที่ ๒ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๕
กิตติรัตน์ ณ ระนอง
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง

























ปริยานุช/ผู้จัดทำ
๓๐
พฤศจิกายน ๒๕๕๕

ณัฐพร/ผู้ตรวจ
๓๐
พฤศจิกายน ๒๕๕๕

ปิยะธิดา/ปรับปรุง
๕ ตุลาคม ๒๕๖๑




[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๙/ตอนพิเศษ ๑๘๑ ง/หน้า ๑๗/๒๗ พฤศจิกายน ๒๕๕๕