กฎกระทรวง
(พ.ศ. ๒๕๒๒)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบนักเรียนของโรงเรียน
ในสังกัดกระทรวงกลาโหม
พ.ศ. ๒๕๒๑
ว่าด้วยเครื่องแบบนักเรียนช่างฝีมือทหาร[๑]
 

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๔ และมาตรา ๖ แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบนักเรียนของนักเรียนในสังกัดกระทรวงกลาโหม
พ.ศ. ๒๕๒๑ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ
๑ ประเภท ชนิด
และลักษณะของเครื่องแบบนักเรียนช่างฝีมือทหาร
โรงเรียนช่างฝีมือทหารในสังกัดกระทรวงกลาโหม ให้เป็นไปตามที่กำหนดในกฎกระทรวงนี้

หมวด ๑
ประเภทของเครื่องแบบ
 

ข้อ
๒ เครื่องแบบนักเรียนช่างฝีมือทหาร
มี ๓ ประเภท คือ เครื่องแบบปกติ เครื่องแบบศึกษา และเครื่องแบบฝึก

ข้อ
๓ เครื่องแบบปกติ ประกอบด้วย
(๑)
หมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียว
(๒)
เสื้อคอพับสีกากีแกมเขียว
(๓)
กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียว
(๔)
เข็มขัดด้ายถักสีกากีแกมเขียว
(๕)
รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ

ข้อ
๔ เครื่องแบบศึกษา ประกอบด้วย
(๑)
หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีน้ำเงินดำ
(๒)
เสื้อกางเกงติดกันสีน้ำเงินดำ
(๓)
รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ

ข้อ
๕ เครื่องแบบฝึก ประกอบด้วย
(๑)
หมวกแก๊ปทรงอ่อนหรือรองในหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว
(๒)
เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว
(๓)
กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียว
(๔)
เข็มขัดด้ายถักสีกากีแกมเขียว
(๕)
รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ

หมวด ๒
ชนิดและลักษณะของเครื่องแบบ
 

ข้อ
๖ หมวก มี ๔ ชนิด คือ 
(๑)
หมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียว มีตราหน้าหมวกขนาดกลาง และมีเครื่องประกอบ คือ
(ก)
กะบัง ทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ พื้นกะบังด้านล่างสีดำ
(ข)
สายรัดคาง กว้าง ๑ ซม. ทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำปลายสายรัดคางมีดุมโลหะสีทองขนาดเล็กติดที่ริมขอบหมวก
ข้างละ ๑ ดุม
(ค)
ผ้าพันหมวก ใช้สักหลาดสีน้ำเงินดำ กว้าง ๔ ซม.
(๒)
หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีน้ำเงินดำ มีตราหน้าหมวกขนาดเล็ก
(๓)
หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว มีตราหน้าหมวกขนาดเล็ก
(๔)
รองในหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว
สำหรับหมวกตาม
(๑) จะใช้ปลอกพลาสติกสีขาวชนิดใสหุ้มขณะสวมกับฝนก็ได้

ข้อ
๗ เสื้อ มี ๓ ชนิด คือ
(๑)
เสื้อคอพับสีกากีแกมเขียว ที่คอและแนวสาบอกมีดุม ๕ ดุม แขนยาวรัดข้อมือขัดดุมข้างละ
๑ ดุม ที่อกมีกระเป๋าปะข้างละ ๑ กระเป๋า ไม่มีแถบ มีปกขัดดุมข้างละ ๑ ดุม
มุมกระเป๋า และมุมปกกระเป๋าเป็นรูปตัดพองาม กับมีอินทรธนูอ่อนสีกากีแกมเขียวขัดดุมข้างละ
๑ ดุม ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมกลมแบนขนาดเล็กทำด้วยวัตถุสีกากีแกมเขียว เมื่อสวมเสื้อนี้ให้สอดชายเสื้ออยู่ภายในกางเกง
และผูกผ้าผูกคอสีกากีแกมเขียวเงื่อนกะลาสี
สอดชายผ้าผูกคอไว้ภายในเสื้อใต้ดุมเม็ดที่สอง
(๒)
เสื้อซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของเสื้อกางเกงติดกันสีน้ำเงินดำ
เป็นเสื้อคอเปิดสีน้ำเงินดำเย็บติดกับกางเกง ไม่มีสาบอก ที่คอและอกมีดุม ๓ เม็ด
อยู่ในสาบใน ที่อกซ้ายมีกระเป๋าปะ ๑ กระเป๋า ไม่มีแถบ ไม่มีปก
มุมกระเป๋าเป็นรูปตัดพองาม ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมกลมแบนขนาดเล็ก ทำด้วยวัตถุสีดำ
(๓)
เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว ไม่มีสาบอก ที่คอและแนวอกมีดุม ๖ ดุม มีลิ้นปิดอกขัดดุมปิดคอได้
แขนยาวทรงกระบอก ที่อกมีกระเป๋าปะข้างละ ๑ กระเป๋า ไม่มีแถบ มีปกขัดดุมข้างละ ๑
ดุม มุมกระเป๋าและมุมปกกระเป๋าเป็นรูปตัดพองาม
กับมีอินทรธนูอ่อนสีกากีแกมเขียวขัดดุมข้างละ ๑ ดุม
ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมกลมแบนขนาดเล็กทำด้วยวัตถุสีกากีแกมเขียว ชายเสื้อตัดตรงไม่มีเว้า
เมื่อสวมเสื้อนี้ให้สอดชายเสื้ออยู่ภายในกางเกง
ในบางโอกาสจะปล่อยชายเสื้อไว้นอกกางเกงก็ได้

ข้อ
๘ กางเกง มี ๒ ชนิด คือ
(๑)
กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียว ไม่มีจีบ ไม่พับปลายขา ปลายขายาวปิดตาตุ่ม
กว้างไม่น้อยกว่า ๒๒ ซม. และไม่เกิน ๒๕ ซม. ที่ขอบเอวมีห่วงกว้างไม่เกิน ๑ ซม. ๗
ห่วงทำด้วยผ้าสีเดียวกับกางเกงสำหรับสอดเข็มขัด ที่แนวตะเข็บกางเกงด้านข้างมีกระเป๋าเจาะข้างละ
๑ กระเป๋า และมีกระเป๋าหลังเป็นกระเป๋าเจาะ ไม่มีปกและดุมข้างละ ๑ กระเป๋า กางเกงชนิดนี้เมื่อแต่งประกอบกับเครื่องแบบฝึกให้สอดปลายขากางเกงอยู่ภายในรองเท้าสูงครึ่งน่อง
และพับปลายขากางเกงทับขอบรองเท้าห่างจากพื้นประมาณ ๑ คืบ ในบางโอกาสจะไม่สอดปลายขากางเกงอยู่ภายในรองเท้าก็ได้
(๒)
กางเกงซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของเสื้อกางเกงติดกันสีน้ำเงินดำ
เป็นกางเกงขายาวสีน้ำเงินดำ ไม่มีจีบ ไม่พับปลายขา ปลายขายาวปิดตาตุ่ม กว้างไม่น้อยกว่า
๒๒ ซม. และไม่เกิน ๒๕ ซม. ที่ของเอวเย็บติดกับเสื้อสีน้ำเงินดำ
กางเกงด้านข้างมีกระเป๋าปะข้างละ ๑ กระเป๋า และมีกระเป๋าหลังเป็นกระเป๋าปะไม่มีปกและดุมข้างละ
๑ กระเป๋า

ข้อ
๙ เข็มขัด
ทำด้วยด้ายถักสีกากีแกมเขียว กว้าง ๓ ซม. หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า
ทางนอน กว้าง ๓.๕ ซม. ยาว ๖ ซม. พื้นเกลี้ยง มีรูปสมอสอดขัดในวงจักร
ด้านซ้ายและขวามีรูปปีกนกกางทับบนวงเฟืองจักร ปลายปีกนกทั้งสองข้างล้ำขอบวงเฟื่องจักรเล็กน้อย
มีรูปช่อชัยพฤกษ์ ๒ ช่อ โอบวงเฟืองจักรจากเบื้องล่างโค้งขึ้นบนทางด้านซ้ายและขวา
รูปทั้งหมดดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัด ไม่มีเข็มสำหรับสอดรู
ปลายสายเข็มขัดหุ้มด้วยโลหะสีทองกว้าง ๑ ซม. เข็มขัดชนิดนี้ใช้คาดทับของกางเกง

ข้อ
๑๐ รองเท้า มี ๒ ชนิด คือ
(๑)
รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ ชนิดผูกเชือก
(๒)
รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ
รองเท้าทุกชนิดต้องมีส้น
ไม่มีริ้วและลวดลาย

ข้อ
๑๑ ถุงเท้า เป็นถุงเท้าสีดำ

หมวด ๓
อินทรธนู
 

ข้อ
๑๒ อินทรธนู เป็นอินทรธนูอ่อนสีกากีแกมเขียว
ทำด้วยผ้าเป็นแผ่นสี่เหลี่ยมเรียวจากทางด้านไหล่ไปทางด้านคอ ปลายหักเป็นมุมแหลม
ด้านไหล่กว้าง ๔.๕ ซม. ด้านคอกว้าง ๓.๕ ซม. เย็บติดกับเสื้อเป็นรูปสี่เหลี่ยมมีเส้นทะแยงมุม
ระยะห่างจากด้านไหล่ไปทางด้านคอ ๕ ซม. ตอนปลายขัดดุม

หมวด ๔
เครื่องหมายโรงเรียนช่างฝีมือทหารและเครื่องหมายชั้นปีการศึกษา
 

ข้อ
๑๓ เครื่องหมายโรงเรียนช่างฝีมือทหารทำด้วยโลหะสีทองเป็นรูปสมอสอดขัดในวงจักร
ด้านซ้ายและขวามีรูปปีกนกวางทับบนวงเฟื่องจักร ปลายปีกนกทั้งสองข้างล้ำขอบวงเฟื่องจักรเล็กน้อย
มีรูปช่อชัยพฤกษ์ ๒ ช่อ โอบวงเฟื่องจักรจากเบื้องล่างโค้งขึ้นบนทางด้านซ้ายและขวา
ขนาดกว้าง ๒ ช่อ โอบวงเฟื่องจักรจากเบื้องล่างโค้งขึ้นบนทางด้านซ้ายและขวา
ขนาดกว้าง ๓.๕ ซม. สูง ๒ ซม. ติดที่คอเสื้อทั้ง ๒ ข้าง ดังนี้
(๑)
เสื้อคอพับ ติดที่มุมปกคอพับ
(๒)
เสื้อคอเปิด ติดที่มุมปกคอเปิดตอนบน

ข้อ
๑๔ เครื่องหมายชั้นปีการศึกษา
ทำด้วยโลหะสีทอง ติดบนอินทรธนูทั้งสองข้าง ห่างจากอินทรธนูทางด้านไหล่ ๑ ซม. ให้ด้านบนของตัวเลขอยู่ทางด้านคอ

ข้อ
๑๕ เครื่องหมายโรงเรียนช่างฝีมือทหาร
และเครื่องหมายชั้นปีการศึกษาตามข้อ ๑๓ และข้อ ๑๔
เมื่อแต่งเครื่องแบบฝึกจะปักด้วยไหมสีเหลืองก็ได้

หมวด ๕
เครื่องหมายพิเศษ
 

ข้อ
๑๖ นักเรียนช่างฝีมือทหาร
ซึ่งได้รับแต่งตั้งให้ทำหน้าที่หัวหน้าตอน หัวหน้าช่าง และหัวหน้านักเรียน ใช้เครื่องหมายทำด้วยโลหะ
ประดับเครื่องแบบ ดังนี้
หัวหน้าตอน รูปเครื่องหมายโรเรียนช่างฝีมือทหารสีเงิน
ติดที่กึ่งกลางอินทรธนู ข้างขวา
หัวหน้าช่าง รูปเครื่องหมายโรงเรียนช่างฝีมือทหารสีทอง
ติดที่กึ่งกลาง อินทรธนูข้างขวา
หัวหน้านักเรียน รูปเครื่องหมายโรงเรียนช่างฝีมือทหารสีทอง ติดที่กึ่งกลาง อินทรธนูทั้งสองข้าง

หมวด ๖
เบ็ดเสร็จ
 

ข้อ
๑๗ เสื้อกันฝนหรือเสื้อกันหนาวสีกากีแกมเขียว
ให้สวมคลุมเครื่องแบบได้ทุกชนิด เสื้อนี้ไม่ใช้อินทรธนูและเครื่องหมายใด ๆ

ข้อ
๑๘
ตราหน้าหมวกทำด้วยโลหะสีทองรูปสมอสอดขัดในวงจักร ด้านซ้ายและขวามีรูปปีกนกกางทับบนวงเฟืองจักร
ปลายปีกนกทั้งสองข้างล้ำขอบวงเฟืองจักรเล็กน้อย ด้านบนเฟืองจักรมีพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี
มีรูปช่อชัยพฤกษ์ ๒ ช่อ โอบวงเฟืองจักรเบื้องล่างโค้งขึ้นบนทางด้านซ้ายและขวา
ขนาดกลาง กว้าง ๔.๕
ซม. สูง ๖ ซม.
ขนาดเล็ก กว้าง
๒.๕ ซม. สูง ๓ ซม.

ข้อ
๑๙ ดุมหมวกทำด้วยโลหะสีทอง มีลักษณะกลม
นูนเล็กน้อย มีเส้นขอบโดยรอบ ภายในเส้นขอบมีลายดุนรูปสมอสอดขัดในวงจักร
ด้านซ้ายและด้านขวามีรูปปีกนกกางทับบนวงเฟืองจักร
ปลายปีกนกทั้งสองข้างล้ำขอบวงเฟืองจักรเล็กน้อย มีรูปช่อชัยพฤกษ์ ๒ ข่อ
โอบวงเฟืองจักรจากเบื้องล่างโค้งขึ้นบนทางด้านซ้ายและขวา เส้นผ่านศูนย์กลางดุม ๑.๗ ซม.

ข้อ
๒๐ เพื่อประโยชน์ในการฝึกและการศึกษา
หรือเพื่อความสะดวกในการปฏิบัติหน้าที่จะใช้เครื่องประกอบเครื่องแบบตามความจำเป็นหรือสมควรก็ได้

ข้อ
๒๑
ให้กองบัญชาการทหารสูงสุดจัดทำเครื่องแบบตัวอย่างหรือจัดให้มีรูปเครื่องแบบตัวอย่างขึ้นไว้เป็นหลักฐาน


ให้ไว้
ณ วันที่ ๒๒ มกราคม พ.ศ. ๒๕๒๒
พลเอก
เกรียงศักดิ์ ชมะนันท์
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม
หมายเหตุ
:- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ
โดยที่ยังไม่มีกฎกระทรวงกำหนดประเภท ชนิด และลักษณะของเครื่องแบบนักเรียนช่างฝีมือทหาร
โรงเรียนช่างฝีมือทหารในสังกัดกระทรวงกลาโหม
จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้













โชติกานต์/จัดทำ
๒๒ มีนาคม ๒๕๖๒

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๙๖/ตอนที่ ๑๖/ฉบับพิเศษ หน้า ๗/๗ กุมภาพันธ์ ๒๕๒๒