ประกาศคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
ประกาศคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
เรื่อง
เครื่องแบบกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
พ.ศ. ๒๕๔๗
 

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๔ และมาตรา ๖ แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๗
ประธานกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติจึงออกประกาศไว้
ดังต่อไปนี้

ข้อ
๑ ประกาศนี้เรียกว่า
ประกาศคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เรื่อง
เครื่องแบบกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๗

ข้อ
๒[๑]
ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ
๓ ในประกาศนี้
ประธานกรรมการ
หมายความว่า ประธานกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
กรรมการ
หมายความว่า กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
อดีตกรรมการ
หมายความว่า บุคคลซึ่งเคยเป็นประธานกรรมการหรือกรรมการมาแล้ว
แต่พ้นจากตำแหน่งประธานกรรมการหรือกรรมการไปตามกฎหมาย

ข้อ ๔ เครื่องแบบกรรมการ ให้มี ๔ ชนิด คือ
(๑) เครื่องแบบปกติ
(๒) เครื่องแบบครึ่งยศ
(๓) เครื่องแบบเต็มยศ
(๔) เครื่องแบบสโมสร

ข้อ
๕ เครื่องแบบปกติ มี ๔ แบบ คือ
ก.
เครื่องแบบปกติขาว
ข.
เครื่องแบบปกติกากีคอตั้ง
ค.
เครื่องแบบปกติกากีคอพับ
ง. เครื่องแบบปกติกากีคอแบะ
ก.
เครื่องแบบปกติขาว ให้ประกอบด้วย
(๑)
หมวก
กรรมการชาย ให้ใช้หมวกทรงหม้อตาลสีขาว
กะบังหน้าทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ สายรัดคางสีทองกว้าง ๑ เซนติเมตร
มีดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็กติดที่ข้างหมวก ข้างละ ๑ ดุม ผ้าพันหมวกสีขาว
ที่หน้าหมวกติดตราครุฑพ่าห์ปักดิ้นสีทอง สูง ๕ เซนติเมตร บนหมอนสักหลาดสีขาว
กรรมการหญิง
ให้อนุโลมตามแบบหมวกของกรรมการชายแต่เป็นทรงอ่อน
(๒) เสื้อ
กรรมการชาย ให้ใช้เสื้อแบบราชการสีขาว
ใช้ดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดใหญ่ ๕ ดุม
ผู้ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ให้ประดับแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ที่อกเสื้อเหนือกระเป๋าบนซ้ายด้วย
กรรมการหญิง
ให้ใช้เสื้อนอกคอแบะสีขาวแบบคอแหลมหรือคอป้าน แขนยาวถึงข้อมือ มีตะเข็บหลัง ๔
ตะเข็บ ที่แนวสาบอกมีดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๑.๕ เซนติเมตร
๓ ดุม สำหรับแบบเสื้อคอแหลม และ ๕ ดุม สำหรับแบบเสื้อคอป้านมีกระเป๋าล่างข้างละ ๑
กระเป๋า เป็นกระเป๋าเจาะเฉียงเล็กน้อย
ไม่มีใบปกกระเป๋าและให้ใช้เสื้อคอพับแขนยาวสีขาวผูกผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกลาสี
การประดับแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์
ให้ประดับที่อกเสื้อเบื้องซ้าย
(๓) อินทรธนู
ให้มีอินทรธนูแข็งกว้าง ๕ เซนติเมตร
ยาวตามความยาวของบ่าพื้นกำมะหยี่หรือสักหลาดสีน้ำเงินเข้มปักดิ้นสีทองนูนเป็นลายประเภทลายรักร้อยตรงกลางลายรักร้อยมีภาพเครื่องหมายราชการของสำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติปักดิ้นสีทองนูนลายรูปคนและมือเดินเส้นเป็นสีแดงเข้มขอบอินทรธนูเดิมแถบสีทองด้านคอปลายมน
ติดทับเสื้อเหนือบ่าทั้งสองข้างจากไหล่ไปคอติดดุมสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็กมีรูปตราพระมหาพิชัยมงกุฎและมีหมายเลขลำดับรัชกาลเป็นเลข
๙ ทำด้วยโลหะสีทองทับอยู่บนอินทรธนูค่อนมาทางด้านไหล่
(๔) กางเกง กระโปรง
กรรมการชาย ให้ใช้กางเกงแบบราชการสีขาวขายาว
ไม่พับปลายขา
กรรมการหญิง ให้ใช้กระโปรงสีขาวยาวปิดเข่า
ปลายบานเล็กน้อย
(๕) รองเท้า ถุงเท้า
กรรมการชาย
ให้ใช้รองเท้าหุ้มส้นหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำชนิดผูก ถุงเท้าสีดำ
กรรมการหญิง
ให้ใช้รองเท้าหุ้มส้นหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำปิดปลายเท้าไม่มีลวดลายส้นสูงไม่เกิน
๗ เซนติเมตร ถุงเท้ายาวสีเนื้อ
(๖) เครื่องหมายสังกัด
ให้มีเครื่องหมายแสดงสังกัด
ทำด้วยโลหะสีทองมีรูปตราพระมหาพิชัยมงกุฎ และมีหมายเลขลำดับรัชกาลเป็นเลข ๙
มีภาพเครื่องหมายราชการของสำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติอยู่เบื้องล่าง
เครื่องหมายสังกัดวัดจากยอดลงมาเบื้องล่างสูง ๓.๕ เซนติเมตร สำหรับกรรมการชาย
ให้ติดที่คอเสื้อตอนหน้าทั้งสองข้าง ส่วนกรรมการหญิง
ให้ติดที่คอแบะของเสื้อตอนบนทั้งสองข้างเหนือแนวเครื่องราชอิสริยาภรณ์
ข.
เครื่องแบบปกติกากีคอตั้ง มีลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาว
เว้นแต่สีของหมวก ผ้าพันหมวก หมอนสักหลาด สำหรับปักตราครุฑพ่าห์ เสื้อ
และกางเกงหรือกระโปรงเป็นสีกากีหรือสีกากีนวล
ให้ใช้เครื่องแบบนี้แทนเครื่องแบบปกติขาวในโอกาสไปงานพิธีในต่างจังหวัดหรือตามหมายกำหนดการ
ค.
เครื่องแบบปกติกากีคอพับ ให้ประกอบด้วย
(๑) หมวก
กรรมการชาย
ให้ใช้หมวกทรงหม้อตาลสีกากีหรือสีกากีนวลเช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติกากีคอตั้ง
เว้นแต่ตราครุฑพ่าห์ที่หน้าหมวกให้ใช้ตราครุฑพ่าห์ในบัวกนกทำด้วยโลหะสีทอง สูง ๖.๕
เซนติเมตร และสายรัดคางให้ใช้สายรัดคางหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ
กรรมการหญิง
ให้อนุโลมตามแบบหมวกของกรรมการชายแต่เป็นทรงอ่อน
การสวมหมวก ให้สวมในโอกาสอันควร
(๒) เสื้อ
ให้ใช้เสื้อเชิ้ตสีกากีหรือสีกากีนวลแขนยาวรัดข้อมือ
มีดุมที่ข้อมือข้างละ ๑ ดุม หรือแขนสั้น มีกระเป๋าเย็บติดที่หน้าอกเสื้อข้างละ ๑
กระเป๋า ที่กระเป๋าเสื้อมีแถบอยู่ตรงกลางตามทางดิ่งกว้าง ๓.๕ เซนติเมตร
มีใบปกกระเป๋ารูปมนชายกลางแหลม ที่ปากกระเป๋าทั้งสองข้าง ติดดุมข้างละ ๑ ดุม
สำหรับขัดกับใบปกกระเป๋า ตัวเสื้อผ่าอกตลอด มีสาบกว้าง ๓.๕ เซนติเมตร
ติดดุมตามแนวอกเสื้อ ๕ ดุม ระยะห่างกันพอสมควร และติดเครื่องหมายสังกัดที่ปกคอเสื้อด้านหน้าทั้งสองข้างที่ไหล่เสื้อประดับอินทรธนูสีเดียวกับเสื้อ
ยาวตามความยาวของบ่า เย็บติดกับเสื้อเหนือบ่าทั้งสองข้างจากไหล่ไปคอ ปลายมน
ด้านไหล่กว้าง ๔ เซนติเมตร ด้านคอกว้าง ๓ เซนติเมตร ตอนปลายขัดดุมติดกับตัวเสื้อ
ดุมที่กล่าวนี้มีลักษณะเป็นรูปกลมแบนทำด้วยวัตถุสีเดียวกับเสื้อ
ในโอกาสไปงานพิธีหรือเข้าที่ชุมนุมชน
ให้ใช้เสื้อเชิ้ตแขนยาวผูกผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกลาสี
สอดชายผ้าผูกคอไว้ภายในเสื้อใต้ดุมเม็ดที่สอง
การประดับแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์
ให้ประดับที่อกเสื้อเบื้องซ้าย
(๓) อินทรธนู
ให้ใช้อินทรธนูอ่อนที่ปักดิ้นสีทองเดินเส้นกว้างประมาณ
๑ มิลลิเมตร จำนวน ๑๐ เส้น เรียงกันโดยเว้นระยะห่าง ๐.๕ มิลลิเมตร
ติดทางต้นอินทรธนู กลางอินทรธนูปักดิ้นสีทอง เดินเส้นกว้างประมาณ ๑ มิลลิเมตร
จำนวน ๑๖ เส้นเรียงกันโดยเว้นระยะห่าง ประมาณ ๑ มิลลิเมตร
ทางปลายอินทรธนูปักดิ้นสีทองกว้างประมาณ ๑ มิลลิเมตร จำนวน ๑๐ เส้น
เรียงกันโดยเว้นระยะห่าง ๐.๕ มิลลิเมตร แถบบนขมวดเป็นวงกลมเส้นผ่าศูนย์กลางวงใน
๓.๕ เซนติเมตร การติดแถบให้ติดทางต้นอินทรธนูห่างจากแถบกลางประมาณ ๓ มิลลิเมตร
และแถบกลางห่างจากแถบปลายอินทรธนูประมาณ ๔ มิลลิเมตร ต่อจากปลายอินทรธนูให้มีพื้นที่สักหลาดหรือกำมะหยี่สีน้ำเงิน
เหลือประมาณ ๗ มิลลิเมตร และมีเครื่องหมายสังกัดทำด้วยโลหะสีทองสูง ๓.๕ เซนติเมตร
ติดทับบนแถบกลาง
(๔) กางเกง กระโปรง
กรรมการชาย
ให้ใช้กางเกงแบบราชการสีกากีหรือสีกากีนวลขายาวไม่พับปลายขา
กรรมการหญิง ให้ใช้กางเกงแบบกรรมการชาย
หรือกระโปรงสีกากีหรือสีกากีนวลยาวปิดเข่า ปลายบานเล็กน้อย
(๕) เข็มขัด
ให้ใช้เข็มขัดทำด้วยด้ายถักสีกากีกว้าง ๓
เซนติเมตร หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองเป็นรูปสีเหลี่ยมผืนผ้าทางนอนปลายมนกว้าง ๓.๕
เซนติเมตร ยาว ๕ เซนติเมตร มีรูปครุฑดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัด
ไม่มีเข็มสำหรับสอดรู ปลายเข็มขัดหุ้มด้วยโลหะสีทองกว้าง ๑ เซนติเมตร
(๖) รองเท้า ถุงเท้า
กรรมการชาย
ให้ใช้รองเท้าหุ้มส้นหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำชนิดผูกหรือหุ้มข้อหนังสีดำ
ถุงเท้าสีดำ
กรรมการหญิง ถ้าใช้กางเกง
ให้ใช้รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำปิดปลายเท้าไม่มีลวดลาย ถุงเท้าสั้นสีดำ
ถ้ากระโปรงให้ใช้รองเท้าหุ้มส้นหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำปิดปลายเท้าไม่มีลวดลาย
ส้นสูงไม่เกิน ๗ เซนติเมตร ถุงเท้ายาวสีเนื้อ
ง.
เครื่องแบบปกติกากีคอแบะ ให้ประกอบด้วย
(๑) หมวก
กรรมการชาย
ให้ใช้หมวกทรงหม้อตาลสีกากีหรือสีกากีนวลเช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติกากีคอพับ
กรรมการหญิง
ให้อนุโลมตามแบบหมวกของกรรมการชายแต่เป็นทรงอ่อน
(๒) เสื้อ
ให้ใช้เสื้อสีกากีหรือสีกากีนวลคอแบะคอตื้น
แขนสั้น ปล่อยเอว ตัวเสื้อผ่าอกตลอด มีดุมที่อกเสื้อ ๔ ดุม
มีกระเป๋าเย็บติดภายนอกเป็นกระเป๋าบนและล่างอย่างละสองกระเป๋า
กระเป๋าบนมีใบปกมนชายกลางแหลม มีแถบกว้าง ๓.๕ เซนติเมตร ตรงกึ่งกลางกระเป๋าทางดิ่ง
กระเป๋าล่างเป็นกระเป๋าย่ามมีใบปกรูปตัดที่ปากกระเป๋าทั้งสองกระเป๋ามีดุมที่ปากกระเป๋าข้างละ
๑ ดุม สำหรับขัดกับใบปกกระเป๋าดุมที่กล่าวนี้มีลักษณะเป็นรูปกลมแบนทำด้วยวัตถุสีเดียวกับเสื้อที่เอวด้านหลังคาดด้วยผ้าสีเดียวกับเสื้อขนาดกว้าง
๕ เซนติเมตร และติดเครื่องหมายสังกัดที่ปกคอเสื้อด้านหน้าทั้งสองข้าง
การประดับแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์
ให้ประดับที่อกเสื้อเบื้องซ้าย
(๓) อินทรธนู กางเกง กระโปรง เข็มขัด
รองเท้า ถุงเท้า ให้ใช้เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติกากีคอพับ
ให้ใช้เครื่องแบบนี้แทนเครื่องแบบปกติกากีคอพับได้ในโอกาสอันควร

ข้อ
๖ เครื่องแบบครึ่งยศ
มีลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาว เว้นแต่กางเกงหรือกระโปรงให้ใช้ผ้าสักหลาดหรือเสิร์จสีดำ
ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์แต่ไม่สวมสายสะพาย

ข้อ
๗ เครื่องแบบเต็มยศ
มีลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับเครื่องแบบครึ่งยศ
ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์สวมสายสะพาย

ข้อ
๘ เครื่องแบบสโมสร
เครื่องแบบสโมสรสำหรับกรรมการชาย มี ๓ แบบ
(๑) เครื่องแบบสโมสร ก.
ลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศ
(๒) เครื่องแบบสโมสร ข.
ลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับเครื่องแบบสโมสร ก. เว้นแต่
เสื้อ
ให้ใช้เสื้อสโมสรสีขาวทำด้วยผ้าสักหลาด หรือเสริ์จเปิดอกปาดเอว
มีดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็กติดที่ข้อมือข้างละ ๓ ดุม
ที่ระหว่างอกกับเอวข้างละ ๓ ดุม
และที่บรรจบเสื้อมีดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดใหญ่ข้างละ ๑ ดุม
ดุมคู่นี้มีสายสร้อยสีทองร้อยติดกัน
ประกอบด้วยเสื้อกั๊กสีขาวมีดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ ๓ ดุม
และเสื้อเชิ้ตสีขาวอกแข็ง ข้อมือแข็ง คอเชิ้ตชั้นเดียว
แบบปีกผีเสื้อผูกผ้าผูกคอสีดำเงื่อนหูกระต่าย
เครื่องหมายสังกัด
ให้ติดที่คอแบะของเสื้อตอนบนทั้งสองข้าง เหนือแนวเครื่องราชอิสริยาภรณ์
(๓) เครื่องแบบสโมสร ค.
ลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับเครื่องแบบสโมสร ข. เว้นแต่เสื้อเชิ้ตอกแข็ง
ให้ใช้เสื้อเชิ้ตอกอ่อนสีขาว
และเสื้อกั๊กให้ใช้แพรแถบสีเดียวกับกางเกงรัดเอวแทนแพรแถบนี้ส่วนกลางด้านหน้า
กว้าง ๑๒ เซนติเมตร ปลายทั้งสองข้างเรียวกว้าง ๑๑ เซนติเมตร
ที่ปลายมีขอเกี่ยวติดกันในขณะคาดทางด้านหลัง
กรรมการหญิง ให้แต่งตามสมัยนิยม

ข้อ
๙ เครื่องแบบปกติขาว เครื่องแบบครึ่งยศ
เครื่องแบบเต็มยศและเครื่องแบบสโมสรให้แต่งตามหมายกำหนดการ

ข้อ
๑๐ อดีตกรรมการ
ให้แต่งเครื่องแบบเช่นเดียวกับกรรมการ
เว้นแต่เครื่องหมายสังกัดให้ติดที่อกเสื้อเบื้องขวา

ข้อ
๑๑
อดีตกรรมการผู้มีลักษณะดังต่อไปนี้ ไม่มีสิทธิแต่งเครื่องแบบกรรมการ คือ
(๑)
เป็นบุคคลไร้ความสามารถหรือบุคคลเสมือนไร้ความสามารถ
(๒)
เป็นบุคคลล้มละลายซึ่งศาลยังไม่สั่งให้พ้นจากคดี
(๓)
ถูกจำคุกโดยคำพิพากษาถึงที่สุด
หรือคำสั่งที่ชอบด้วยกฎหมายให้จำคุกเว้นแต่ในความผิดอันได้กระทำโดยประมาท
หรือความผิดลหุโทษ
(๔)
เป็นบุคคลที่วุฒิสภา มีมติให้พ้นจากสมาชิกภาพของกรรมการ
(๕)
ประพฤติตนในทางที่อาจเป็นการเสื่อมเสียเกียรติของกรรมการและประธานกรรมการสั่งให้ผู้นั้นงดแต่งเครื่องแบบสำหรับอดีตกรรมการ
ในระยะเวลาที่กำหนดหรือตลอดไป

ข้อ
๑๒ กรรมการและอดีตกรรมการ
ซึ่งได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์หรือได้รับพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศให้ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์นั้นในเวลาแต่งเครื่องแบบครึ่งยศโดยไม่สวมสายสะพายส่วนในเวลาแต่งเครื่องแบบเต็มยศให้สวมสายสะพายด้วย
สำหรับเวลาแต่งเครื่องแบบสโมสร
จะประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์จำลองขนาดย่อมก็ได้
และถ้าในหมายกำหนดการหรือบัตรเชิญทางราชการกำหนดให้ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ให้ประดับอย่างแต่งเครื่องแบบครึ่งยศ
หรือถ้ากำหนดให้สวมสายสะพายให้สวมสายสะพายด้วย

ข้อ
๑๓
ประธานกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติเป็นผู้รักษาการให้เป็นไปตามประกาศนี้


ประกาศ ณ วันที่ ๒๓
พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๗
เสน่ห์ จามริก
ประธานกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ









[เอกสารแนบท้าย]

๑.
แบบอินทรธนูของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)























คณิตา/ปรับปรุง
๒๖ สิงหาคม ๒๕๕๖

วิชพงษ์/ตรวจ
๒๗ สิงหาคม ๒๕๕๖





[๑] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๑/ตอนพิเศษ ๑๔๐
ง/หน้า ๗๑/๒๙ ธันวาคม ๒๕๔๗