กฎกระทรวง
(พ.ศ. ๒๕๐๗)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบนักเรียน
เตรียมทหาร
พ.ศ. ๒๕๐๗[๑]
 

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๔ และมาตรา ๖
แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบนักเรียนเตรียมทหาร พ.ศ. ๒๕๐๗ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมออกกฎกระทรวงไว้
ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ ลักษณะ ชนิด
และประเภทของเครื่องแบบนักเรียนเตรียมทหารให้เป็นไปตามที่กำหนดในกฎกระทรวงนี้

หมวด ๑
ประเภทของเครื่องแบบ
 

ข้อ ๒ เครื่องแบบนักเรียนเตรียมทหาร มี ๓ ประเภท
คือ เครื่องแบบปกติ เครื่องแบบฝึก และเครื่องแบบพิเศษ

ข้อ ๓ เครื่องแบบปกติ ประกอบด้วย
(๑) หมวกทรงหม้อตาลสีเทา
(๒) เสื้อคอพับสีขาว
(๓) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียว
(๔) เข็มขัดด้ายถักสีกากีแกมเขียว
(๕) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ

ข้อ ๔ เครื่องแบบฝึก ประกอบด้วย
(๑) หมวกแก๊ปทรงอ่อน หรือหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว
(๒) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว
(๓) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียว
(๔) เข็มขัดด้ายถักสีกากีแกมเขียว
(๕) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ

ข้อ ๕ เครื่องแบบพิเศษ
ประกอบด้วย
(๑) หมวกทรงหม้อตาลสีขาว
(๒) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีน้ำเงินดำ
(๓) กางเกงขายาวสีขาว
(๔) เข็มขัดด้ายถักสีขาว
(๕) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ

หมวด ๒
ลักษณะและชนิดของเครื่องแบบ
 

ข้อ ๖ หมวก มี
๔ ชนิด คือ
(๑) หมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว
ในบางโอกาสจะใช้แต่รองในหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียวก็ได้
(๒) หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว มีตราหน้าหมวกขนาดเล็ก
(๓) หมวกทรงหม้อตาลสีเทา มีตราหน้าหมวกขนาดกลาง
และมีเครื่องประกอบ คือ
(ก) กะบัง ทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำพื้นกะบังด้านล่างสีกากีแกมเขียว
หรือสีดำ
(ข) สายรัดคาง กว้าง ๑ ซ.ม.
ทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ ปลายสายรัดคางมีดุมโลหะสีทองขนาดเล็กติดที่ริมขอบหมวกข้างละ
๑ ดุม
(ค) ผ้าพันหมวก ใช้สักหลาดสีน้ำเงินดำ กว้าง ๔ ซม.
(๔) หมวกทรงหม้อตาลสีขาว
มีตราหน้าหมวกและเครื่องประกอบเช่นเดียวกับหมวกทรงหม้อตาลสีเทา
สำหรับหมวกตาม (๓) และ (๔)
จะใช้ปลอกพลาสติกสีขาวชนิดใสหุ้มขณะสวมกันฝนก็ได้

ข้อ ๗ เสื้อ
มี ๓ ชนิด คือ
(๑) เสื้อคอพับสีขาว ที่คอและแนวสาบอกมีดุม ๕ ดุม
แขนยาวรัดข้อมือขัดดุมข้างละ ๑ ดุม ที่อกมีกระเป๋าปะข้างละ ๑ กระเป๋า ไม่มีแถบ
มีปกขัดดุมข้างละ ๑ ดุม มุมกระเป๋าและมุมปกกระเป๋าเป็นรูปตัดพองาม
ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมกลมแบนขนาดเล็กทำด้วยวัตถุสีขาว เมื่อสวมเสื้อนี้ให้สอดชายเสื้ออยู่ภายในกางเกง
เสื้อแบบนี้ใช้อินทรธนูแข็ง และผูกผ้าผูกคอสีน้ำเงินดำเงื่อนกะลาสี
สอดชายผ้าผูกคอไว้ภายในเสื้อใต้ดุมเม็ดที่ ๒
(๒) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว ไม่มีสาบอก
ที่คอและแนวอกมีดุม ๖ ดุม มีลิ้นปิดอกขัดดุมปิดคอได้ แขนยาวแบบทรงกระบอก ที่อกมีกระเป๋าปะข้างละ
๑ กระเป๋า ไม่มีแถบมีปกขัดดุมข้างละ ๑ ดุม มุมกระเป๋าและมุมปกกระเป๋าเป็นรูปตัดพองาม
กับมีอินทรธนูอ่อนสีกากีแกมเขียวขัดดุมข้างละ ๑ ดุม
ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมกลมแบนขนาดเล็กทำด้วยวัตถุสีกากีแกมเขียว ชายเสื้อตัดตรงไม่มีเว้า
เมื่อสวมเสื้อนี้ให้สอดชายเสื้ออยู่ภายในกางเกง ในบางโอกาสจะปล่อยชายเสื้อไว้นอกกางเกงก็ได้
(๓) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีน้ำเงินดำ แบบคอป้าน ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จแขนยาวแบบทรงกระบอก
ปลายแขนเสื้อตรงรอยต่อรอบแขนขลิบด้วยดิ้นทองกว้าง ๐.๕ ซม. ข้างละ ๑ หรือ ๒ แถบ
ห่างกัน ๐.๕ ซม. ตามชั้นปีการศึกษา ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๓ ดุม
ที่อกมีกระเป๋าปะข้างละ ๑ กระเป๋า มีแถบตรงกึ่งกลางตามทางดิ่ง
ที่ปกขัดดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม
มุมกระเป๋าและมุมปกกระเป๋าเป็นรูปตัดพองาม และมีอินทรธนูอ่อนสีน้ำเงินดำขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็กข้างละ
๑ ดุม
เสื้อแบบนี้ให้ใช้กับเสื้อคอพับสีขาวแขนยาว
ผูกผ้าผูกคอสีน้ำเงินดำเงื่อนกะลาสี

ข้อ ๘ กางเกง
มี ๒ ชนิด คือ
(๑) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียว ไม่มีจีบ ไม่พับปลายขา
ปลายขายาวปิดตาตุ่ม กว้างไม่น้อยกว่า ๒๒ ซม. และไม่เกิน ๒๕ ซม.
ที่ขอบเอวมีห่วงกว้างไม่เกิน ๑ ซม. ๗ ห่วง ทำด้วยผ้าสีเดียวกับกางเกง
สำหรับสอดเข็มขัด ที่แนวตะเข็บกางเกงด้านข้างมีกระเป๋าเจาะข้างละ ๑ กระเป๋า และมีกระเป๋าหลังเป็นกระเป๋าเจาะ
ไม่มีปกและดุม ข้างละ ๑ กระเป๋า กางเกงแบบนี้เมื่อแต่งประกอบกับเครื่องแบบฝึก
ให้สอดปลายขากางเกงอยู่ภายในรองเท้าสูงครึ่งน่อง และพับปลายขากางเกงทับขอบรองเท้าห่างจากพื้นประมาณ
๑ คืบ ในบางโอกาสจะไม่สอดปลายขากางเกงอยู่ภายในรองเท้าก็ได้
(๒) กางเกงขายาวสีขาว
ลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียว

ข้อ ๙ เข็มขัด
มี ๒ ชนิด คือ
(๑) เข็มขัดด้ายถักสีกากีแกมเขียว กว้าง ๓ ซม.
หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทอง เป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าทางนอน กว้าง ๓.๕ ซม. ยาว ๖ ซม.
พื้นเกลี้ยง มีรูปจักรมีสมอสอดขัดในวงจักร ด้านซ้ายขวามีรูปปีกนกกาง
ดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัด ไม่มีเข็มสำหรับสอดรู ปลายสายหุ้มด้วยโลหะสีทอง กว้าง
๑ ซม. เข็มขัดแบบนี้ใช้คาดทับขอบกางเกง
(๒) เข็มขัดด้ายถักสีขาว
มีลักษณะเช่นเดียวกับเข็มขัดด้ายถักสีกากีแกมเขียว เข็มขัดแบบนี้ใช้คาดทับขอบกางเกงเมื่อแต่งเครื่องแบบพิเศษ

ข้อ ๑๐ รองเท้า
มี ๒ ชนิด คือ
(๑) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ ชนิดผูกเชือก
(๒) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ
รองเท้าทุกชนิดต้องมีส้น และไม่มีลวดลาย

ข้อ ๑๑ ถุงเท้า สีดำ

ข้อ ๑๒ ถุงมือสีขาว
ใช้ประกอบเครื่องแบบเมื่อมีหมายกำหนดการ

หมวด ๓
อินทรธนู
 

ข้อ ๑๓ อินทรธนู มี ๓ ชนิด คือ
(๑) อินทรธนูอ่อนสีกากีแกมเขียว ทำด้วยสักหลาด เสิร์จ
หรือผ้า เป็นแผ่นสี่เหลี่ยมเรียวจากทางด้านไหล่ไปทางคอ ปลายหักเป็นมุมแหลม
ด้านไหล่กว้าง ๔.๕ ซม. ด้านคอกว้าง ๓.๕ ซม. เย็บติดกับเสื้อเป็นรูปสี่เหลี่ยมมีเส้นทแยงมุมระยะห่างจากด้านไหล่ไปทางคอ
๕ ซม. ตอนปลายขัดดุม
(๒) อินทรธนูอ่อนสีน้ำเงินดำ
ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จเป็นแผ่นสี่เหลี่ยมเรียวจากทางด้านไหล่ไปทางคอ ปลายหักเป็นมุมแหลม
ด้านไหล่กว้าง ๔.๕ ซม. เย็บติดกับเสื้อ ด้านคอกว้าง ๓.๕ ซม. ตอนปลายขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก
(๓) อินทรธนูแข็ง ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำเป็นแผ่นสี่เหลี่ยมเรียวจากทางด้านไหล่ไปทางคอ
ปลายหักเป็นมุมแหลม ด้านไหล่กว้าง ๔.๕ ซม. ด้านคอกว้าง ๓.๕ ซม. ตอนปลายติดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก
และมีแถบไหมทองกว้าง ๐.๕ ซม. พาดกลางตามยาวของอินทรธนู

หมวด ๔
เครื่องหมายโรงเรียนเตรียมทหารและ
เครื่องหมายชั้นปีการศึกษา
 

ข้อ ๑๔ เครื่องหมายโรงเรียนเตรียมทหาร
ทำด้วยโลหะสีทอง เป็นรูปดาวจักรคบเพลิงไขว้ล้อมครึ่งส่วนล่างไว้ด้วยช่อชัยพฤกษ์
ขนาดกว้าง ๒.๕ ซม. สูง ๒ ซม. ติดที่คอเสื้อทั้ง ๒ ข้าง ดังนี้
(๑) เสื้อคอพับ ติดที่มุมปกคอพับ
(๒) เสื้อคอเปิด ติดที่มุมคอเปิดตอนบน
(๓) เสื้อชั้นนอกคอแบะ ติดที่มุมคอแบะตอนบน

ข้อ ๑๕ เครื่องหมายชั้นปีการศึกษา
ทำด้วยโลหะสีทองเป็นตัวเลขไทยสูง ๑ ซม. ติดบนอินทรธนูทั้ง ๒ ข้างห่างจากริมอินทรธนูทางด้านไหล่
๑ ซม. ให้ด้านบนของตัวเลขอยู่ทางด้านคอ

ข้อ ๑๖ เครื่องหมายโรงเรียนเตรียมทหารและเครื่องหมายชั้นปีการศึกษาตามข้อ
๑๔ และข้อ ๑๕ เมื่อแต่งเครื่องแบบฝึกจะปักด้วยไหมสีเหลืองก็ได้

หมวด ๕
เครื่องหมายพิเศษ
 

ข้อ ๑๗ นักเรียนเตรียมทหาร
ซึ่งได้รับแต่งตั้งให้ทำหน้าที่หัวหน้าตอน หัวหน้าหมวด หัวหน้ากองและหัวหน้านักเรียนเตรียมทหาร
ใช้เครื่องหมายทำด้วยโลหะสีทองประดับเครื่องแบบ ดังนี้
หัวหน้าตอน รูปจักร
หัวหน้าหมวด รูปดาวทับจักร
หัวหน้ากอง รูปดาวทับจักรบนคบเพลิงไขว้
หัวหน้านักเรียนเตรียมทหาร รูปเครื่องหมายโรงเรียนเตรียมทหาร
การประดับเครื่องหมายดังกล่าว
ให้ติดที่กึ่งกลางอินทรธนูทั้ง ๒ ข้าง เมื่อใช้ประดับกับเครื่องแบบฝึก
จะปักด้วยไหมสีเหลืองก็ได้

ข้อ ๑๘ นักเรียนเตรียมทหารที่ศึกษาดีเยี่ยม
หรือมีความประพฤติและลักษณะทหารดีเยี่ยม ใช้เครื่องหมายโรงเรียนเตรียมทหารทำด้วยโลหะสีทอง
ขนาด ๓ ใน ๔ ของเครื่องหมาย จริง ติดบนกึ่งกลางแพรแถบ กว้าง ๒ ซม. ยาว ๓.๕ ซม.
เครื่องหมายดังกล่าวให้ประดับที่กึ่งกลางอกเสื้อเบื้องขวาตามแนวดุมเม็ดที่ ๒ เหนือกระเป๋าเสื้อ
๕ ซม.
เครื่องหมายศึกษาดีเยี่ยม ใช้แพรแถบสีเหลือง
เครื่องหมายความประพฤติและลักษณะทหารดีเยี่ยม
ใช้แพรแถบสีแดง

หมวด ๖
เบ็ดเตล็ด
 

ข้อ ๑๙ เสื้อกันฝนสีกากีแกมเขียว
หรือสีเทา ใช้สวมคลุมเครื่องแบบได้ทุกชนิด เสื้อนี้ไม่ใช้อินทรธนู
และเครื่องหมายใด ๆ และห้ามใช้ขณะประจำแถวทหาร

ข้อ ๒๐ ตราหน้าหมวก
ทำด้วยโลหะสีทองรูปตราแผ่นดิน ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
มีดังนี้
ขนาดกลาง กว้าง ๔.๕ ซม. สูง ๖ ซม.
ขนาดเล็ก กว้าง ๒.๕ ซม. สูง ๓ ซม.

ข้อ ๒๑ ดุมโลหะสีทอง มีลักษณะกลมนูนเล็กน้อย
มีเส้นขอบโดยรอบ ภายในเส้นขอบมีลายดุนรูปจักรมีสมอสอดขัดในวงจักร ด้านซ้ายขวามีรูปปีกนกกาง
ดังนี้
ขนาดใหญ่ เส้นผ่าศูนย์กลาง ๒.๓ ซม.
ขนาดกลาง เส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ ซม.
ขนาดเล็ก เส้นผ่าศูนย์กลาง ๑.๗ ซม.

ข้อ ๒๒ เพื่อประโยชน์ในการฝึกและการปฏิบัติราชการสนาม
หรือเพื่อความสะดวกในการปฏิบัติหน้าที่ จะใช้เครื่องประกอบเครื่องแบบตามความจำเป็นหรือสมควรก็ได้

ข้อ ๒๓ ให้กองบัญชาการทหารสูงสุดสร้างเครื่องแบบตัวอย่าง
หรือเขียนรูปเครื่องแบบตัวอย่างขึ้นไว้เป็นมาตรฐาน


ให้ไว้ ณ วันที่ ๑๓ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๐๗
จอมพล ถ. กิตติขจร
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม
หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ
โดยที่ตามมาตรา ๔ แห่งร่างพระราชบัญญัติเครื่องแบบนักเรียนเตรียมทหาร พ.ศ. ๒๕๐๗
บัญญัติว่า ลักษณะ ชนิด และประเภทของเครื่องแบบนักเรียนเตรียมทหาร
ให้เป็นไปตามที่กำหนดในกฎกระทรวง จึงต้องตรากฎกระทรวงเพื่อกำหนดลักษณะ ชนิด
และประเภทของเครื่องแบบนักเรียนเตรียมทหารขึ้นไว้









โชติกานต์/ปรับปรุง
๒๓ เมษายน ๒๕๖๒

[๑] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๘๑/ตอนที่ ๔๘/หน้า ๓๔๘/๒๖ พฤษภาคม
๒๕๐๗