กฎสำนักนายกรัฐมนตรี
กฎสำนักนายกรัฐมนตรี
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบ
ข้าราชการฝ่ายพลเรือน
พุทธศักราช ๒๔๗๘
(ฉบับที่
๗)
---------

 อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๗ แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการ
ฝ่ายพลเรือน พุทธศักราช ๒๔๗๘
นายกรัฐมนตรีออกกฎว่าด้วยเครื่องแบบข้าราชการฝ่าย
พลเรือนสำหรับกระทรวงกลาโหมไว้ดังต่อไปนี้

  ส่วนที่ ๑
 
เครื่องแบบทั่วไป
 
---------

 ข้อ
๑ เครื่องแบบข้าราชการกลาโหมพลเรือนประจำการทั่วไปให้มี ๔ ชะนิด คือ 
เครื่องแบบปกติ เครื่องแบบครึ่งยศ เครื่องแบบเต็มยศ และเครื่องแบบสโมสร
 ข้อ
๒ เครื่องแบบปกติมี ๒ อย่างคือ
 ก.
เครื่องแบบสี
 ข.
เครื่องแบบขาว

 ก.
เครื่องแบบสี
  ---------

 เครื่องแบบสี
ให้ประกอบด้วย
 (๑)
หมวกกันแดดแบบราชการสีตามหน่วยกองทัพที่ตนสังกัด สายรัดคางหนังสี
น้ำตาล หรือ
 หมวกทรงหม้อตาลสีเดียวกับหมวกกันแดดข้างต้น
กะบังหน้าหนังสีดำ สายรัด
คางหนังสีดำมีดุมโลหะเกลี้ยงสีทองรูปแบนกลมติดกับปลายสายรัดคางทั้งสองข้าง
ที่ข้างหมวกข้าง
ละ ๑ ดุม
 หมวกทั้งสองอย่างที่กล่าวมาแล้วให้ติดตราครุฑพ่าห์สีทองหน้าหมวก
 (๒)
เสื้อแบบราชการผ้าสีตามหน่วยกองทัพที่ตนสังกัด
 (๓)
ดุมเสื้อโลหะเกลี้ยงสีทองรูปแบนกลม
 (๔)
กางเกงขายาวแบบราชการผ้าสีตามหน่วยกองทัพที่ตนสังกัด
 (๕)
รองเท้าหนังสีดำหรือสีน้ำตาล ชะนิดไม่มีลวดลาย
 (๖)
ถุงเท้าสีเดียวกับรองเท้า ไม่มีลวดลาย และมีสายโยงถุง
 (๗)
อินทรธนูขนาดกว้าง ๓ เซ็นติเมตรครึ่ง ยาว ๙ เซ็นติเมตรครึ่ง พื้นกำมะหยี่
สีดำติดทับเสื้อเหนือบ่าทั้งสองข้างจากไหล่ไปคอ
ด้านคอปลายมนติดดุมโลหะเกลี้ยงสีทองรูปแบน
กลม อินทรธนูมีลวดลายดังต่อไปนี้
 ข้าราชการกลาโหมพลเรือน
เทียบตำแหน่งผู้บังคับการกรม ผู้บังคับหมวดหรือ
หมู่เรือรบ หรือผู้บังคับกองบินใหญ่ขึ้นไป มีแถบสีทองกว้าง
๑ เซ็นติเมตร เป็นขอบและปัก
ดิ้นสีทองลายช่อไชยพฤกษ์ยาวตลอดส่วนกลางของอินทรธนู
 ข้าราชการกลาโหมพลเรือน
เทียบตำแหน่งผู้บังคับกองพัน ผู้บังคับการเรือชั้น ๑ 
หรือชั้น ๒ ต้นเรือชั้น ๑ หรือผู้บังคับกองบินน้อย
มีแถบสีทองกว้าง ๑ เซ็นติเมตรเป็นขอบ และปัก
ดิ้นสีทองลายดอกไชยพฤกษ์ ๓ ดอกเรียงตามส่วนยาวของอินทรธนู
 ข้าราชการกลาโหมพลเรือน
เทียบตำแหน่งผู้บังคับกองร้อย ผู้บังคับการเรือชั้น ๓ 
ต้นเรือชั้น ๒ นายกราบหรือผู้บังคับฝูงบิน มีแถบสีทองกว้าง
๑ เซ็นติเมตรเป็นขอบ และปักดิ้นสี
ทองลายดอกไชยพฤกษ์ ๒ ดอกเรียงตามส่วนยาวของอินทรธนู
 ข้าราชการกลาโหมพลเรือน
เทียบตำแหน่งผู้บังคับหมวด ต้นเรือชั้น ๓ หรือผู้
บังคับหมวดบิน มีแถบสีทองกว้าง ๑ เซ็นติเมตรเป็นขอบ
และปักดิ้นสีทองลายดอกไชยพฤกษ์ 
๑ ดอก
 ข้าราชการกลาโหมพลเรือน
เทียบตำแหน่งผู้บังคับหมู่หรือนายตอน เงินเดือน
อัตราทหารตั้งแต่ชั้น ๒๑ ถึงชั้น ๒๕
มีแถบสีทองกว้างครึ่งเซ็นติเมตรเป็นขอบ
 ข้าราชการกลาโหมพลเรือน
เทียบตำแหน่งผู้บังคับหมู่หรือนายตอน เงินเดือน
อัตราทหารถึงชั้น ๒๐
มีแถบสีทองกว้างครึ่งเซ็นติเมตรขวางกลาง
 (๘)
เครื่องหมายสังกัด ทำด้วยโลหะสีทองติดที่คอเสื้อทั้งสองข้างให้ขอบริมห่าง
แนวบรรจบที่คอเสื้อข้างละ ๑ เซ็นติเมตรครึ่ง
เป็นรูปเครื่องหมายสังกัดดังต่อไปนี้
 ข้าราชการกลาโหมพลเรือน ซึ่งมิได้สังกัดอยู่ในกองทัพใด
ใช้เครื่องหมายสังกัด
ทำเป็นรูปจักรกับสมอทับบนปีกนกมีอุณณาโลมเป็นรัศมี
 ข้าราชการกลาโหมพลเรือน
สังกัดอยู่ในกองทัพบกใช้เครื่องหมายสังกัดทำเป็น
รูปจักร
 ข้าราชการกลาโหมพลเรือน
สังกัดอยู่ในกองทัพเรือใช้เครื่องหมายสังกัดทำเป็น
รูปสมออยู่กลางวงกลม
 ข้าราชการกลาโหมพลเรือน
สังกัดอยู่ในกองทัพอากาศใช้เครื่องหมายสังกัดทำ
เป็นรูปปีกนก ๒ ปีก มีอุณณาโลมเป็นรัศมีทับหัวปีก
 (๙)
สีของหมวก เสื้อ และกางเกง สำหรับข้าราชการกลาโหมพลเรือน ซึ่งสังกัด
ในหน่วยที่มิได้ขึ้นแก่กองทัพใดนั้น
ให้เป็นไปอย่างหน่วยกองทัพบก เว้นแต่ผู้ที่สังกัดในหน่วยกอง
ทัพใด
ถ้าย้ายเข้าสังกัดในหน่วยที่มิได้ขึ้นแก่กองทัพภายหลังวันใช้กฎนี้
ให้เป็นไปตามหน่วยกอง
ทัพเดิมที่ย้ายสังกัดไปในครั้งหลัง

 
ข. เครื่องแบบขาว
 
---------

 เครื่องแบบขาว
ให้ประกอบด้วย
 (๑)
หมวกกันแดดแบบราชการสีขาว สายรัดคางสีทอง หรือ
 หมวกทรงหม้อตาลผ้าสีขาวกะบังหน้าหนังสีดำ
สายรัดคางสีทอง มีดุมโลหะ
เกลี้ยงสีทองรูปแบนกลม ติดกับปลายสายรัดคางทั้งสองข้าง
ที่ข้างหมวกข้างละ ๑ ดุม
 หมวกทั้งสองอย่างที่กล่าวมาแล้ว
ให้ติดตราครุฑพ่าห์สีทองหน้าหมวก
 (๒)
เสื้อแบบราชการผ้าสีขาว
 (๓)
กางเกงแบบราชการผ้าสีขาว
 นอกจากนี้ให้เป็นไปอย่างเดียวกับเครื่องแบบปกติสี
 ข้อ
๓ เครื่องแบบครึ่งยศ
ให้ใช้เหมือนเครื่องแบบปกติขาว
แต่ให้ใช้หมวกกัน
แดดสีขาวมียอดทำด้วยโลหะสีทองทรงบัวตูม สายรัดคางสีทอง
และรองเท้าเป็นรองเท้าหุ้มข้อหนัง
สีดำ
 ข้อ
๔ เครื่องแบบเต็มยศ
ให้ใช้เหมือนเครื่องแบบครึ่งยศ เว้นแต่กางเกงให้ใช้
กางเกงสักหลาดขายาวแบบราชการสีดำ
 ข้อ
๕ เครื่องแบบสโมสร
ให้ใช้เหมือนเครื่องแบบเต็มยศ เว้นแต่
 (๑)
หมวกทรงหม้อตาล พื้นสักหลาดสีดำ กะบังหน้าหนังสีดำ สายรัดคางสีทอง 
มีดุมโลหะเกลี้ยงสีทองรูปแบนกลมติดกับปลายสายรัดคางทั้งสองข้าง ที่ข้างหมวกข้างละ ๑ ดุม 
ติดตราครุฑพ่าห์สีทองหน้าหมวก
 (๒)
เสื้อสโมสรสีขาว จะใช้ผ้าหรือสักหลาดหรือเชิ้ตสีขาวก็ได้ เปิดอกปาดเอว 
ดุมเสื้อโลหะสีทองมีตราครุฑพ่าห์
 (๓)
เสื้อกั๊กผ้าหรือสักหลาดหรือเชิ้ตสีเดียวกับเสื้อนอก ดุมโลหะสีทองมีตราครุฑ
พ่าห์
 (๔)
เสื้อเชิ้ตตอกแข็ง ข้อมือแข็ง สีขาว ประกอบกับคอเชิ้ตชั้นเดียว แบบปีก
ผีเสื้อผูกคอด้วยผ้าหรือแพรสีดำแบบหูกระต่าย
 (๕)
เครื่องหมายสังกัด ให้ติดที่คอพับเบื้องหน้าของเสื้อนอกทั้งสองข้าง

  ส่วนที่ ๒
 
เครื่องแบบพิเศษ
 
---------

 ข้อ
๖ ข้าราชการกลาโหมพลเรือน หรือข้าราชการฝ่ายพลเรือนไม่ว่าสังกัด
กระทรวงทบวงกรมใด
เมื่อทางราชการให้ไปปฏิบัติหน้าที่ร่วมอยู่กับหน่วยทหารเป็นการพิเศษ
แล้ว ในโอกาสนั้นให้ใช้อย่างเครื่องแบบสีตามส่วนที่ ๑
แห่งกฎนี้ เว้นแต่ชะนิดของหมวก สีของ
หมวก เสื้อ กางเกง รูปลักษณะกางเกงและเครื่องประกอบอย่างอื่น
ให้ใช้อย่างเดียวกับทหารในที่นั้น
 นอกจากนี้ให้ประดับเครื่องหมายจำพวกของทหารที่ตนเข้าทำการร่วมอยู่นั้น
เหนือปกกะเป๋าเสื้อข้างขวา
เว้นแต่จำพวกอนุศาสนาจารย์ให้ใช้อักษร อ.
 ข้อ
๗ ข้าราชการกลาโหมพลเรือนนอกประจำการ
ให้ใช้เครื่องแบบอย่างเดียว
กับข้าราชการกลาโหมพลเรือนประจำการทั่วไป
เว้นแต่ไม่ติดเครื่องหมายสังกัด
 ข้อ
๘ ข้าราชการกลาโหมพลเรือนวิสามัญ ให้เทียบตำแหน่งและใช้เครื่องแบบ
ตามกฎนี้
 ข้อ
๙ เครื่องแบบตามกฎนี้ในส่วนที่จำเป็นให้กองทัพบก เรือ อากาศ และสำนัก
งานปลัดกระทรวงกลาโหมต่างทำตัวอย่างไว้เพื่อมิให้การแต่งกายผิดพลาดได้
 ข้อ
๑๐ การแต่งเครื่องแบบที่กำหนดไว้ในกฎนี้ ให้แต่งตามหมายของสำนัก
พระราชวัง หรือ ตามระเบียบข้อบังคับ คำสั่งของกระทรวงกลาโหม
ที่จะได้กำหนดขึ้น
 ข้อ
๑๑ ให้ยกเลิกความในข้อ ๖ แห่งกฎสำนักนายกรัฐมนตรี ออกตามความใน
มาตรา ๗ แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน
พุทธศักราช ๒๔๗๘ 
ลงวันที่ ๒๖ ธันวาคม พุทธศักราช ๒๔๗๘

 กฎให้ไว้
ณ วันที่ ๒๑ มีนาคม พุทธศักราช ๒๔๘๐
  พ.อ.
พหลพลพยุหเสนา
 
นายกรัฐมนตรี

[รก.๒๔๘๐/-/๑๙๗๓/๒๘ มีนาคม ๒๔๘๐]