กฎกระทรวง
(พ.ศ. ๒๕๐๐)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร
พุทธศักราช ๒๔๗๗
ว่าด้วยการคาดกระบี่
การใช้ถุงมือ และการ
ใช้ผ้าพันแขนทุกข์[๑]
 

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ และมาตรา ๗ แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร
พุทธศักราช ๒๔๗๗ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ ให้ยกเลิกกฎกระทรวงกลาโหมออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร
พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยการคาดกระบี่ การใช้ถุงมือ และการใช้ผ้าพันแขนทุกข์
ลงวันที่ ๒๗ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๔๙๓

หมวด ๑
การคาดกระบี่
 

ข้อ ๒[๒] ในโอกาสต่อไปนี้ ให้นายทหารชั้นสัญญาบัตร
นายดาบ จ่านายสิบ พันจ่า และพันจ่าอากาศ คาดกระบี่ ด้วยเสมอ เมื่อ
ก. คุมหรือประจำแถวเป็นกองทหารเกียรติยศ หรือเวลาแห่นำ หรือแห่ตามเสด็จ
ข. คุมหรือประจำแถวรับการตรวจพลสวนสนาม ซึ่งกระทำเป็นพิเศษ และมิได้ต่อเนื่องกับการฝึกอย่างอื่น
ค.[๓]
ไปในงานพระราชพิธีหรือรัฐพิธีตามหมายกำหนดการ หรือเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาทหรือเฝ้าทูลละอองพระบาทในโอกาสต่าง
ๆ ที่เป็นทางราชการ เว้นแต่ในงานสโมสรสันนิบาต
ง. ไปในงานพิธีกระทำสัตย์ปฏิญาณตนของทหาร
จ. เป็นตุลาการศาลทหารเวลาพิจารณาคดี ณ ที่ตั้งศาลปกติ
ฉ.[๔]
ไปในงานพระราชทานเพลิงศพหรือฌาปนกิจศพทหารหรือตำรวจ หรืองานฝังศพทหารหรือตำรวจตามประเพณี
ลัทธิ หรือศาสนาที่ไม่เผาศพ เมื่อแต่งเครื่องแบบปกติขาว เครื่องแบบครึ่งยศ
หรือเครื่องแบบเต็มยศ
นอกจากนี้ถ้าเป็นกิจการภายใน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม
หัวหน้าส่วนราชการขึ้นตรงต่อกระทรวงกลาโหม ผู้บัญชาการทหารบก ผู้บัญชาการทหารเรือ
หรือผู้บัญชาการทหารอากาศ จะสั่งให้คาดกระบี่เป็นการเฉพาะการก็ได้

หมวด ๒
การใช้ถุงมือ
 

ข้อ ๓ ถุงมือสำหรับใช้ในเวลาแต่งประกอบเครื่องแบบทหารนั้น
ให้ใช้ถุงมือสีขาว สีนวล หรือสีน้ำตาล

ข้อ ๔ ในโอกาสต่อไปนี้ ให้นายทหารชั้นสัญญาบัตรใช้ถุงมือสีขาว
หรือสีนวล ด้วยเสมอ คือ
ก. ในโอกาสที่กำหนดให้คาดกระบี่
ข. ในโอกาสที่กำหนดให้ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์

ข้อ ๕ ในโอกาสอื่นนอกจากในข้อ
๔ ให้ทหารและนักเรียนทหารใช้ถุงมือสีน้ำตาลได้

หมวด ๓
การใช้ผ้าพันแขนทุกข์
 

ข้อ ๖ ผ้าพันแขนทุกข์สีดำสำหรับใช้ประกอบเครื่องแบบทหารนั้น
ให้มีขนาดกว้างระหว่าง ๗ เซนติเมตร และ ๑๐ เซนติเมตร และให้พันรอบแขนเสื้อข้างซ้ายเหนือศอกพองาม

ข้อ ๗ ให้นายทหารชั้นสัญญาบัตร
นายดาบ นักเรียนนายทหาร และจ่านายสิบ พันจ่า พันจ่าอากาศ
ใช้ผ้าพันแขนทุกข์ประกอบเครื่องแบบทหารได้ด้วย
กรณีต่อไปนี้ ให้งดใช้ผ้าพันแขนทุกข์ คือ
ก. เมื่อสวมเครื่องแบบที่ใช้เสื้อคอพับและเครื่องแบบสโมสร
ข. เมื่ออยู่ในแถวหรือเป็นผู้ควบคุมแถว เว้นแต่จะมีหมายกำหนดการหรือคำสั่งของกระทรวงกลาโหมให้ไว้ทุกข์

ข้อ ๘ นายทหารที่มีสิทธิใช้ผ้าพันแขนทุกข์ได้ตามข้อ
๗ ในขณะที่ไปอยู่ในต่างประเทศ หากจำต้องไว้ทุกข์ ก็ให้ปฏิบัติตามข้อ ๗
เว้นแต่ระเบียบการไว้ทุกข์ในต่างประเทศนั้นมีแตกต่างจากที่กล่าวแล้ว จึงให้ปฏิบัติตามควรแก่ขนบธรรมเนียมสำหรับประเทศนั้น
ๆ ได้


ให้ไว้ ณ วันที่ ๓๑ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๐๐
พลโท ถ. กิตติขจร
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม
หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ ตามที่กำหนดให้นายทหารชั้นสัญญาบัตร
นายดาบ และจ่านายสิบ พันจ่า พันจ่าอากาศ คาดกระบี่ไปในงานศพหรืออัฐิของทหารนั้น
ในบางโอกาสไม่สะดวกแก่ผู้มีหน้าที่ปฏิบัติ จึงเป็นการสมควรที่จะกำหนดโอกาสในการคาดกระบี่เสียใหม่
เพื่อให้เป็นการเหมาะสมและสะดวกแก่การปฏิบัติยิ่งขึ้น
  
กฎกระทรวง ฉบับที่ ๒ (พ.ศ. ๒๕๐๖) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร
พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยการคาดกระบี่ การใช้ถุงมือ และการใช้ผ้าพันแขนทุกข์[๕]

หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ
แก้ไขเปลี่ยนแปลง การคาดกระบี่ของนายทหารชั้นสัญญาบัตร นายดาบ จ่านายสิบ พันจ่า
และพันจ่าอากาศ ในบางโอกาสเพื่อให้เหมาะสมกับสภาพการณ์ปัจจุบัน
และเห็นควรให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม ผู้บัญชาการทหารบก ผู้บัญชาการทหารเรือ
และผู้บัญชาการทหารอากาศ สั่งให้คาดกระบี่สำหรับกิจการภายในเป็นการเฉพาะการได้เช่นเดียวกับหัวหน้าส่วนราชการที่ขึ้นตรงต่อกระทรวงกลาโหม

กฎกระทรวง ฉบับที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๒๕) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร
พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยการคาดกระบี่ การใช้ถุงมือ และการใช้ผ้าพันแขนทุกข์[๖]

หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่เป็นการสมควรกำหนดให้นายทหารชั้นสัญญาบัตร
นายดาบ จ่านายสิบ พันจ่า และพันจ่าอากาศ คาดกระบี่ในการเฝ้าทูลละอองพระบาท
ในโอกาสต่าง ๆ ที่เป็นทางราชการด้วย เพื่อเป็นการถวายพระเกียรติแด่สมเด็จพระบรมราชชนนี
สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร และสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ
สยามบรมราชกุมารี จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้

กฎกระทรวง ฉบับที่ ๔ (พ.ศ. ๒๕๒๙) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร
พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยการคาดกระบี่ การใช้ถุงมือ และการใช้ผ้าพันแขนทุกข์[๗]

หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ
โดยที่เป็นการสมควรกำหนดให้นายทหารชั้นสัญญาบัตร นายดาบ จ่านายสิบ พันจ่า
และพันจ่าอากาศ คาดกระบี่ไปในงานพระราชทานเพลิงศพทหารหรือตำรวจ หรือฌาปนกิจศพทหารหรือตำรวจ
หรืองานฝังศพทหารหรือตำรวจตามประเพณี ลัทธิ หรือศาสนาที่ไม่เผาศพ
เฉพาะเมื่อแต่งเครื่องแบบปกติขาว เครื่องแบบครึ่งยศ หรือเครื่องแบบเต็มยศ ทั้งนี้
เพื่อให้เหมาะสมกับสภาพการณ์ปัจจุบัน จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้
พรรณพร/เพิ่มเติม
๒๔ เมษายน
๒๕๖๒

พรรณพร/ปรับปรุง
๓ พฤษภาคม
๒๕๖๒



[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๗๕/ตอนที่ ๔/ฉบับพิเศษ หน้า ๑/๑๐ มกราคม ๒๕๐๑
[๒] ข้อ
๒ แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่
๒ (พ.ศ. ๒๕๐๖) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยการคาดกระบี่
การใช้ถุงมือ และการใช้ผ้าพันแขนทุกข์
[๓] ข้อ
๒ ค. แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่
๓ (พ.ศ. ๒๕๒๕) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗
ว่าด้วยการคาดกระบี่ การใช้ถุงมือ และการใช้ผ้าพันแขนทุกข์
[๔] ข้อ
๒ ฉ. แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่
๔ (พ.ศ. ๒๕๒๙) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยการคาดกระบี่
การใช้ถุงมือ และการใช้ผ้าพันแขนทุกข์
[๕] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๘๐/ตอนที่ ๘๗/ฉบับพิเศษ หน้า ๑/๑ กันยายน ๒๕๐๖
[๖] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๙๙/ตอนที่ ๓๓/ฉบับพิเศษ หน้า ๑๗/๕ มีนาคม ๒๕๒๕
[๗] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๐๓/ตอนที่ ๑๐๐/ฉบับพิเศษ หน้า ๑/๑๑ มิถุนายน ๒๕๒๙