ตราครุฑ
ตราครุฑ
กฎกระทรวง
(พ.ศ.
2524)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร
พุทธศักราช
2477
ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก
ฉบับที่ 55
----------

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา 5 แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช
2477 ซึ่ง
แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร (ฉบับที่ 4)
พ.ศ. 2514 และมาตรา 7 แห่ง
พระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช 2477
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อ
ไปนี้

ข้อ 1 ให้ยกเลิกความใน (5) ของข้อ 4 แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. 2504)
ออกตามความใน
พระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช 2477
ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ 39และให้ใช้
ความต่อไปนี้แทน

`(5) เครื่องแบบเต็มยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบฝึก
เว้นแต่ให้ใช้หมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว

สำหรับพลทหารในกรมทหารราบที่ 1
มหาดเล็กรักษาพระองค์ในกองบังคับการกรมทหารราบที่ 11
รักษาพระองค์ ในกองพันที่ 1 และกองพันที่ 2 กรมทหารราบที่
11 รักษาพระองค์ ในกรมทหารราบ
ที่ 21 รักษาพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์
 พระบรมราชินีนาถ ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์
ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์
และในหน่วยทหารช่าง
รักษาพระองค์มีเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เพิ่มขึ้นอีกชนิดหนึ่ง
ประกอบด้วย

(ก) หมวกยอดมีพู่ เว้นแต่ในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์
และในหน่วยทหารช่าง
รักษาพระองค์ ไม่มีพู่

(ข) เสื้อเต็มยศรักษาพระองค์

(ค) กางเกงแถบ

(ง) คันชีพ และเข็มขัดหนัง หรือประคด

(จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ'

ข้อ 2 ให้ยกเลิกความใน (7) ของข้อ 5 แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. 2504)
ออกตามความใน
พระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช 2477
ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ 39และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน

`(7) เครื่องแบบเต็มยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาว
เว้นแต่ให้ใช้รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ
ถ้าประจำแถวทหารซึ่งแต่งเครื่องแบบเต็มยศ
ให้แต่งเช่นเดียวกับเครื่องแบบฝึก เว้นแต่ให้ใช้หมวกเหล็ก
สีกากีแกมเขียว

สำหรับนายทหารประทวนในกรมทหารราบที่ 1 มหาดเล็กรักษาพระองค์ในกองบังคับการกรมทหาร
ราบที่ 11 รักษาพระองค์ ในกองพันที่ 1 และกองพันที่ 2
กรมทหารราบที่ 11 รักษาพระองค์ ใน
กรมทหารราบที่ 21 รักษาพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์
 พระบรมราชินีนาถ ในหน่วยทหารม้า
รักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์
และใน
หน่วยทหารช่างรักษาพระองค์
มีเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เพิ่มขึ้นอีกชนิดหนึ่ง ประกอบด้วย

(ก) หมวกยอดมีพู่ เว้นแต่ในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์
และในหน่วยทหารช่าง
รักษาพระองค์ ไม่มีพู่

(ข) เสื้อเต็มยศรักษาพระองค์

(ค) กางเกงแถบ

(ง) คันชีพ และเข็มขัดหนัง หรือประคด

(จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ'

ข้อ 3 ให้ยกเลิกความใน (6) ของข้อ 9 แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. 2504)
ออกตามความใน
พระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช 2477
ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ 39 ซึ่งแก้ไข
เพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง (พ.ศ. 2505)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช
2477 ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่
41และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน

`(6) เครื่องแบบครึ่งยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาว
เว้นแต่ให้ใช้กางเกงแถบและรองเท้า
หุ้มข้อหนังสีดำ
ถ้าประจำแถวทหารซึ่งแต่งเครื่องแบบครึ่งยศให้แต่งเช่นเดียวกับเครื่องแบบฝึก
เว้นแต่
ให้ใช้หมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว

สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกรมทหารราบที่ 1
มหาดเล็กรักษาพระองค์ในกองบังคับการกรมทหาร
ราบที่ 11 รักษาพระองค์ ในกองพันที่ 1 และกองพันที่ 2
กรมทหารราบที่ 11 รักษาพระองค์ ใน
กรมทหารราบที่ 21 รักษาพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์
 พระบรมราชินีนาถ ในหน่วยทหารม้า
รักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
ในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์ และใน
หน่วยทหารช่างรักษาพระองค์
ให้ใช้เครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์ ประกอบด้วย

(ก) หมวกยอด

(ข) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว

(ค) กางเกงแถบ

(ง) คันชีพ

(จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ

สำหรับนายทหารสัญญาบัตรสังกัดกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า
ให้ใช้เครื่องแบบครึ่งยศ ประกอบด้วย

(ก) หมวกยอด

(ข) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว

(ค) กางเกงแถบ

(ง) คันชีพ

(จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ

สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งหรือรักษาราชการในตำแหน่งผู้บัญชาการโรงเรียน
นายร้อยพระจุลจอมเกล้า
หรือรองผู้บัญชาการโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า มีเครื่องแบบครึ่งยศ
เช่นเดียวกับเครื่องแบบครึ่งยศสำหรับนายทหารสัญญาบัตรสังกัดกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์
โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า เพิ่มขึ้นอีกชนิดหนึ่ง'

ข้อ 4 ให้ยกเลิกความใน (7) ของข้อ 9 แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. 2504) ออกตามความ
ในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช 2477
ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ 39 ซึ่งแก้ไข
เพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง (พ.ศ. 2518)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช
2477 ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่
49และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน

`(7) เครื่องแบบเต็มยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาว
เว้นแต่ให้ใช้กางเกงแถบและรองเท้า
หุ้มข้อหนังสีดำ ถ้าประจำแถวทหารซึ่งแต่งเครื่องแบบเต็มยศ
ให้แต่งเช่นเดียวกับเครื่องแบบฝึก เว้น
แต่ให้ใช้หมวดเหล็กสีกากีแกมเขียว

ในโอกาสที่อยู่ในต่างประเทศที่มีอากาศหนาว
ให้ใช้หมวกทรงหม้อตาลสีน้ำเงินดำและเสื้อเต็มยศ
สีน้ำเงินดำ

สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกรมทหารราบที่ 1 มหาดเล็กรักษาพระองค์
ในกองบังคับการกรม
ทหารราบที่ 11 รักษาพระองค์ ในกองพันที่ 1 และกองพันที่ 2
กรมทหารราบที่ 11 รักษาพระองค์
ในกรมทหารราบที่ 21 รักษาพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์
 พระบรมราชินีนาถ ในหน่วยทหารม้า
รักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
ในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์ และใน
หน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์
ประกอบด้วย

(ก) หมวกยอดมีพู่
เว้นแต่ในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์และในหน่วยทหารช่างรักษา
พระองค์ ไม่มีพู่

(ข) เสื้อเต็มยศรักษาพระองค์

(ค) กางเกงแถบ

(ง) คันชีพและประคด

(จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ

สำหรับนายทหารสัญญาบัตรสังกัดกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์
โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า
ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศประกอบด้วย

(ก) หมวกยอดมีพู่

(ข) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว มีปลอกคอและปลอกข้อมือ

(ค) กางเกงแถบ

(ง) คันชีพและประคดไหมริ้วทองสลับเงิน

(จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ

สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งหรือรักษาราชการในตำแหน่งผู้บัญชาการโรงเรียน
นายร้อยพระจุลจอมเกล้า หรือรองผู้บัญชาการโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า
 มีเครื่องแบบเต็มยศ
เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศสำหรับนายทหารสัญญาบัตรสังกัดกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์
โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า เพิ่มขึ้นอีกชนิดหนึ่ง

สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บังคับการกรม
และนายทหารพิเศษประจำกรมในกรม
ทหารราบที่ 1 มหาดเล็กรักษาพระองค์มีเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศ
รักษาพระองค์ สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกองพันที่ 3
กรมทหารราบที่ 1 มหาดเล็กรักษาพระองค์
เพิ่มขึ้นอีกชนิดหนึ่ง

สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการกองพล
และนายทหารพิเศษประจำกองพลใน
กองพลที่ 1 รักษาพระองค์
มีเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษา
พระองค์ สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกองพันที่ 3 กรมทหารราบที่
1 มหาดเล็กรักษาพระองค์ เพิ่มขึ้น
อีกชนิดหนึ่ง

สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการกองพลและนายทหารพิเศษประจำกองพลใน
กองพลที่1 รักษาพระองค์
มีเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์
สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกรมทหารราบที่ 1
มหาดเล็กรักษาพระองค์ หรือ กองพันที่ 3
กรมทหารราบที่ 1 มหาดเล็กรักษาพระองค์ หรือกรมทหารราบที่ 11
รักษาพระองค์ หรือกรมทหารปืนใหญ่ที่ 1
รักษาพระองค์ หรือกองพันทหารช่างที่ 1 รักษาพระองค์
เพิ่มขึ้นอีกชนิดหนึ่ง

สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บังคับการพิเศษและนายทหารพิเศษประจำกรมในกรม
ทหารราบที่ 21 รักษาพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิต์ พระบรมราชินีนาถ
มีเครื่องแบบเต็มยศ
รักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกรมทหารราบที่
21 รักษาพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิต์ พระบรมราชินีนาถ
'

ข้อ 5 ให้ยกเลิกความใน (8) ของข้อ 10 แห่งกฎกระทรวง(พ.ศ. 2504) ออกตามความ
ในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหารพุทธศักราช 2477
ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ 39 ซึ่งแก้ไข
เพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง (พ.ศ. 2513)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช
2477 ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบกฉบับที่
45และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน

`(8) หมวกยอด ตัวหมวกสีขาว ยอดหมวกและสายรัดคาง โซ่ถักทำด้วยโลหะสีทอง
ด้านหน้า
หมวกมีตรา และยอดหมวกมีพู่หรือไม่มีพู่
ตามสังกัดและโอกาสดังนี้

ทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
มีตราราชวัลลภ ถ้า
แต่งเครื่องแบบเต็มยศ มีพู่สีดำ

ทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
มีตราครุฑพ่าห์
ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศ มีพู่สีบานเย็น

ทหารในกองบังคับการกรมทหารราบที่ 11 รักษาพระองค์และในกองพันที่ 1
กับกองพันที่ 2
กรมทหารราบที่ 11 รักษาพระองค์มีตราพระมหามงกุฎเพชราวุธ
ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศ มีพู่สีน้ำเงิน
ดำ

ทหารในกรมทหารราบที่ 21 รักษาพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์
 พระบรมราชินีนาถ มีตรา
อักษรพระปรมาภิไธยย่อ สก ในพระมหาพิชัยมงกุฎ
รองรับด้วยแพรแถบสะบัดสองชาย และบนแพรแถบ
สะบัดสองชายมีคำว่า ทหารเสือนวมินทราชินี ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศ
มีพู่สีดำ

ทหารในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
มีตราครุฑพ่าห์
ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศ มีพู่สีน้ำเงินหม่น

ทหารในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์และในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์
มีตราครุฑพ่าห์

นายทหารสัญญาบัตรสังกัดกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์
โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า
และนักเรียนนายร้อย มีตราราชวัลลภ
ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศ มีพู่สีแดง'

ข้อ 6 ให้เพิ่มความต่อไปนี้เป็น (ช) ของ (7) ในข้อ 11 แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ.
2504)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช 2477
ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับ
ที่ 39 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง (พ.ศ. 2513)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบ
ทหาร พุทธศักราช 2477 ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ 45

`(ช) ทหารในกรมทหารราบที่ 21 รักษาพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์
 พระบรมราชินีนาถ
ใช้เสื้อทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีม่วง
ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ 7 ดุม ที่ดุมมีตราเหมือนตรา
ตราหน้าหมวกยอด ที่คอโดยรอบและที่ข้อมือทำด้วยกำมะหยี่สีดำ
ที่ปลายคอโดยรอบมีแถบสีเหลืองกว้าง
0.5 ซม. 1 แถบ
ที่ข้อมือด้านนอกปักเป็นรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ สก สีเหลืองและสีขาวไขว้กันอยู่
ใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ
ด้านข้างรูปอักษรทั้งสองด้านมีช่อชัยพฤกษ์ด้านละ 1 ช่อ ด้านใต้รูปอักษรมีแถบกว้าง
0.5 ซม. รอบข้อมือ 3 แถบ
เป็นแถบสีเหลือง 2 แถบ และแถบสีขาวอยู่กลาง 1 แถบ เว้นระยะ
ระหว่างแถบ 0.25 ซม. ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทอง
ขนาดกลางข้างละ 1 ดุม

สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเพิ่มขึ้นดังนี้
นายทหาร
ประทวนชั้นจ่านายสิบ มีกระเป๋าหลัง 2
ข้าง ปากกระเป๋าทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีดำ ที่คอด้านหน้า
ที่ข้อมือใต้แถบโดยรอบ และที่ปากกระเป๋าหลัง
ปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ นายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบ
เช่นเดียวกับนายทหารประทวนชั้นจ่ายนายสิบ
เว้นแต่ที่คอโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์

แถบ รูปอักษร และช่อชัยพฤกษ์
สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้ไหมสีเหลืองและไหม
สีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้ดิ้นทองและดิ้นเงิน

เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก
สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรใช้อินทรธนูแข็ง'

ข้อ 7 ให้ยกเลิกความใน (ค) และ (ง) ของ (4)ในข้อ 12 แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ.
2504)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช 2477
ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่
39 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง (พ.ศ. 2513)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร
พุทธศักราช 2477 ว่าด้วยเครื่องแบบทหาร ฉบับที่
45และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน

`(ค) พลทหารและนายทหารประทวนในหน่วยทหารรักษาพระองค์
มีแถบสักหลาดสีแดงกว้าง 1
ซม. ข้างละ 1 แถบ เว้นแต่

พลทหารและนายทหารประทวนในหน่วยทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
ใช้แถบสีบานเย็น

พลทหารและนายทหารประทวนในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์ ใช้แถบสีเหลือง

พลทหารและนายทหารประทวนในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ ใช้แถบสีดำ

พลทหารและนายทหารประทวนในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้า
เจ้าอยู่หัว ใช้เส้นสักหลาดสีเหลือง ข้างละ 1 เส้น
แทนแถบสักหลาด

พลทหารและนายทหารประทวนในกรมทหารราบที่ 21
รักษาพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์
พระบรมราชินีนาถ ใช้แถบสีม่วง
ขอบของแถบมีแถบสีเหลืองทำด้วยไหมกำกับ

(ง) นายทหารสัญญาบัตร มีแถบสักหลาดสีแดง กว้าง 2.5 ซม. ข้างละ 2 แถบ
เว้นระยะ
ระหว่างแถบ 0.5 ซม. สำหรับนายทหารสัญญาบัตรชั้นจอมพล
และนายพล มีแถบสักหลาดสีบานเย็น
กว้าง 2.5
 ซม. ข้างละ 2 แถบ เว้นระยะระหว่างแถบ 1.5 ซม.
และมีแถบสักหลาดสีบานเย็น
กว้าง 0.5
 ซม. 1 แถบ คั่นกลาง

นายทหารสัญญาบัตรสังกัดกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์
โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า
มีแถบสักหลาดสีแดง กว้าง 2.5 ซม. ข้างละ 2 แถบ
เว้นระยะระหว่างแถบ 0.5 ซม.

นายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารรักษาพระองค์ มีแถบสักหลาดกว้าง 2.5 ซม. ข้างละ 2 แถบ
เว้นระยะระหว่างแถบ 0.5 ซม. ใช้สีดังนี้

นายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
ในกองบังคับการกรมทหารราบที่ 11 รักษาพระองค์
และในกองพันที่ 1 กับกองพันที่ 2 กรมทหาร
ราบที่ 11 รักษาพระองค์ ใช้สีแดง

นายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
ใช้สีบานเย็น

นายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์ ใช้สีเหลือง

นายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ ใช้สีดำ

นายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
ใช้
เส้นสักหลาดสีเหลืองข้างละ 1 เส้น แทนแถบสักหลาด

นายทหารสัญญาบัตรในกรมทหารราบที่ 21
รักษาพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ 
พระบรมราชินีนาถ ใช้สีม่วง ขอบของแถบ
และระยะระหว่างแถบมีแถบสีเหลืองทำด้วยดิ้นทองกำกับ'

ข้อ 8 ให้ยกเลิกความใน (2) ของข้อ 13 แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. 2504) ออกตามความ
ในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช 2477
ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ 39 ซึ่งแก้ไข
เพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง (พ.ศ. 2521)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช
2477 ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่
51และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน

`(2) เข็มขัดหนังสีขาว กว้าง 4.5 ซม.
หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส มุม
มน ด้านละ 5.5
 ซม. พื้นเกลี้ยง มีรูปเครื่องหมายกองทัพบก
ดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัด เข็มขัดแบบนี้
ใช้คาดทับเสื้อชั้นนอกของพลทหารและนายทหารประทวนในหน่วยทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ในพระบาท
สมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวและในกรมทหารราบที่ 21
รักษาพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ 
พระบรมราชินีนาถ
เมื่อแต่งเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์หรือเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ และ
ใช้คาดทับเสื้อชั้นนอกของนักเรียนนายทหารแผนที่
เมื่อแต่งเครื่องแบบครึ่งยศหรือเครื่องแบบเต็มยศ กับ
ให้มีสายกระบี่หรือซองดาบปลายปืนทำด้วยหนังสีขาวในโอกาสต้องคาดกระบี่หรือถือปืนประกอบด้วย'

ข้อ 9 ให้เพิ่มความต่อไปนี้เป็นวรรคหกของข้อ 14 แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. 2504)
ออกตาม
ความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช 2477
ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ 39

`ทหารในกรมทหารราบที่ 21 รักษาพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์
 พระบรมราชินีนาถ
พลทหารและนายทหารประทวน ใช้คันชีพหนังสีขาว
ด้านนอกมีตราเหมือนตราหน้าหมวกยอดทำด้วยโลหะ
สีทองและมีสายสะพายหนังสีขาว
นายทหารสัญญาบัตรใช้คันชีพหนังสีน้ำเงินดำ ด้านนอกมีตราเหมือนตรา
หน้าหมวกยอดทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีน้ำเงินดำ
ด้านนอกมีแถบไหมสีทอง'

ข้อ 10 ให้ยกเลิกความใน (7) (8) และ (9) ของข้อ 40 แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ.
2504)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช 2477
ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่
39 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง (พ.ศ. 2513)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร
พุทธศักราช 2477 ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่
45และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน

`(7) เครื่องแบบครึ่งยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาว
เว้นแต่ให้ใช้กระโปรงสีดำ และ
กระเป๋าถือสีดำขนาดเล็ก

สำหรับทหารหญิงในหน่วยทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
และในกรมทหารราบที่ 21 รักษาพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์
 พระบรมราชินีนาถ ให้ใช้เครื่อง
แบบครึ่งยศรักษาพระองค์ ประกอบด้วย

(ก) หมวกทรงอ่อนสีดำ

(ข) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว

(ค) กระโปรงสีดำแบบป้าย

(ง) คันชีพ

(จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ ชนิดไม่ผูกเชือกหรือรองเท้าสูงหนังสีดำ
ชนิดไม่ผูกเชือก

(ฉ) ถุงเท้ายาวสีดำ

สำหรับทหารหญิงในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
ให้ใช้
เครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์ ประกอบด้วย

(ก) หมวกทรงอ่อนสีขาว

(ข) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว

(ค) กระโปรงสีน้ำเงินหม่นแบบป้าย

(ง) คันชีพ

(จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ ชนิดไม่ผูกเชือกหรือรองเท้าสูงหนังสีดำ
ชนิดไม่ผูกเชือก

(ฉ) ถุงเท้ายาวสีดำ

(8) เครื่องแบบเต็มยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบครึ่งยศ
เว้นแต่ในโอกาสที่อยู่ในต่างประเทศ
ที่มีอากาศหนาว ให้ใช้หมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีก
เสื้อชั้นนอกคอแบะและกระโปรงสีน้ำเงินดำ

สำหรับทหารหญิงในหน่วยทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
และในกรมทหารราบที่ 21 รักษาพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์
 พระบรมราชินีนาถ ให้ใช้เครื่อง
แบบเต็มยศรักษาพระองค์ ประกอบด้วย

(ก) หมวกทรงอ่อนสีดำ

(ข) เสื้อเต็มยศรักษาพระองค์

(ค) กระโปรงสีดำแบบป้าย

(ง) คันชีพและประคด

(จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำชนิดไม่ผูกเชือก หรือรองเท้าสูงหนังสีดำ
ชนิดไม่ผูกเชือก

(ฉ) ถุงเท้ายาวสีดำ

สำหรับทหารหญิงในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
ให้ใช้
เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ ประกอบด้วย

(ก) หมวกทรงอ่อนสีขาว

(ข) เสื้อเต็มยศรักษาพระองค์

(ค) กระโปรงสีน้ำเงินหม่นแบบป้าย

(ง) คันชีพและประคด
 (จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ
ชนิดไม่ผูกเชือก หรือรองเท้าหนังสีดำ ชนิดไม่ผูกเชือก

(ฉ) ถุงเท้ายาวสีดำ

(9) เครื่องแบบสโมสร เช่นเดียวกับเครื่องแบบครึ่งยศ

สำหรับทหารหญิงในหน่วยทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
ในกรมทหารราบที่ 21 รักษาพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์
 พระบรมราชินีนาถ และหน่วยทหาร
ม้ารักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
ให้ใช้หมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีน้ำเงินดำ'

ข้อ 11 ให้เพิ่มความต่อไปนี้เป็นวรรคสองของ (7) ในข้อ 41 แห่งกฎกระทรวง
(พ.ศ. 2504)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช 2477
ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับ
ที่ 39 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง (พ.ศ. 2513)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบ
ทหาร พุทธศักราช 2477 ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ 45

`สำหรับทหารหญิงในกรมทหารราบที่ 21 รักษาพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์
 พระบรมราชินีนาถ
ด้านซ้ายหมวกมีตราอักษรพระปรมาภิไธยย่อ สก
ในพระมหาพิชัยมงกุฎ รองรับด้วยแพรแถบ
สะบัดสองชายและบนแพรแถบสะบัดสองชายมีคำว่า `ทหารเสือนวมินทราชินี'
เมื่อแต่งเครื่องแบบเต็มยศ
รักษาพระองค์ มีพู่สีดำติด ณ ที่ที่มีตราหน้าหมวก'

ข้อ 12 ให้เพิ่มเติมต่อไปนี้เป็น (10) ของข้อ 42 แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. 2504)
ออกตาม
ความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช 2477
ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ 39 ซึ่ง
แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง (พ.ศ. 2513) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร
พุทธศักราช 2477 ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ 45

`(10) เสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ในกรมทหารราบที่ 21
รักษาพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ 
พระบรมราชินีนาถ
มีลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ของทหารชายในกรมทหารราบ
ที่ 21 รักษาพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์
 พระบรมราชินีนาถ '

ข้อ 13 ให้ยกเลิกความในข้อ 44 แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. 2504) ออกตามความใน
พระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช 2477
ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ 39 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติม
โดยกฎกระทรวง (พ.ศ. 2513)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช 2477
ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่
45และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน

`ข้อ 44 เข็มขัด ประคด และคันชีพ

เข็มขัด มี 2 แบบ คือ

(1) เข็มขัดด้ายถักสีกากีแกมเขียว ลักษณะเช่นเดียวกับเข็มขัดด้ายถักสีกากีแกมเขียวของทหาร
ชาย ใช้คาดทับขอบกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึก

(2) เข็มขัดหนังสีดำ
มีขนาดและหัวเข็มขัดเช่นเดียวกับเข็มขัดด้ายถักสีกากีแกมเขียวของทหาร
ชาย ใช้คาดทับขอบกระโปรงสีกากีแกมเขียว

ประคดและคันชีพ

สำหรับทหารหญิงในหน่วยทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
เช่นเดียวกับประคดและคันชีพของทหารชายในหน่วยทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ใน
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
แต่มีขนาดย่อมกว่าของทหารชาย

สำหรับทหารหญิงในกรมทหารราบที่ 21 รักษาพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์
พระบรมราชินีนาถ
เช่นเดียวกับประคดและคันชีพของทหารชายในกรมทหารราบที่ 21 รักษาพระองค์ใน
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์
 พระบรมราชินีนาถ แต่มีขนาดย่อมกว่าของทหารชาย

สำหรับทหารหญิงในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
เช่น
เดียวกับประคดและคันชีพของทหารชายในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้า
เจ้าอยู่หัว แต่มีขนาดย่อมกว่าของทหารชาย'

ข้อ 14 ให้เพิ่มความต่อไปนี้เป็นวรรคห้าของข้อ 67 แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ.
2504) ออกตาม
ความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช 2477
ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ 39

`สำหรับทหารในกรมทหารราบที่ 21 รักษาพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์
 พระบรมราชินีนาถ
มีลายดุนรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ สก ในพระมหาพิชัยมงกุฎ
รองรับด้วยแพรแถบสะบัดสองชาย และ
บนแพรแถบสะบัดสองชาย มีคำว่า ทหารเสือนวมินทราชินี '


ให้ไว้ ณ วันที่ 25 มิถุนายน พ.ศ. 2524

พลเอก ป. ติณสูลานนท์

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม
--------------------------------------------------------------------------
หมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ
เนื่องจากกรมทหารราบที่ 21 รักษา
พระองค์เป็นหน่วยทหารรักษาพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์
 พระบรมราชินีนาถ โดยมี
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์
 พระบรมราชินีนาถ ทรงเป็นองค์ผู้บังคับการพิเศษ เห็นสมควร
กำหนดให้มีเครื่องแบบทหารรักษาพระองค์ของกรมทหารราบที่ 21
รักษาพระองค์ขึ้นเช่นเดียวกับ
หน่วยทหารรักษาพระองค์อื่น ๆ จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้