ประกาศกระทรวงมหาดไทย
ประกาศกระทรวงมหาดไทย
เรื่อง
กำหนดบริเวณห้ามก่อสร้าง ดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้
อาคารบางชนิดหรือบางประเภทในพื้นที่บางส่วน
ในท้องที่
ตำบลท่าผา
ตำบลลาดบัวขาว ตำบลปากแรต ตำบลเบิกไพร
ตำบลบ้านโป่ง
ตำบลสวนกล้วย ตำบลหนองกบ ตำบลหนองอ้อ
และตำบลนครชุมน์
อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี
 

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๑๓
แห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ.๒๕๒๒
อันเป็นพระราชบัญญัติที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคล
ซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๑ มาตรา ๓๕ มาตรา ๔๘ มาตรา ๔๙ และมาตรา ๕๐
ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
บัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยโดยคำแนะนำของอธิบดีกรมโยธาธิการและผังเมืองจึงออกประกาศกระทรวงมหาดไทยไว้
ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑
ในประกาศกระทรวงมหาดไทยนี้
อาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่ง
หมายความว่า อาคารที่ใช้ประโยชน์เพื่อการพาณิชยกรรมในอาคารหลังเดียวหรือหลายหลัง
ที่มีพื้นที่ใช้สอยอาคารรวมกันเพื่อประกอบกิจการขายปลีกขายส่งสินค้าอุปโภคและบริโภคหลายประเภทที่ใช้ในชีวิตประจำวัน
ตั้งแต่ ๓๐๐ ตารางเมตรขึ้นไป แต่ไม่หมายความรวมถึงตลาดตามกฎหมายว่าด้วยการสาธารณสุข
และอาคารที่ใช้ดำเนินการเพื่อส่งเสริมหรือจำหน่ายสินค้าซึ่งเป็นผลิตผลหรือผลิตภัณฑ์ของชุมชน
บริเวณที่ ๑
หมายความว่า พื้นที่บริเวณดังต่อไปนี้
ทิศเหนือ
จากจุดเริ่มต้นที่แนวแบ่งเขตจังหวัดระหว่างจังหวัดราชบุรีกับจังหวัดกาญจนบุรี
เส้นขนานระยะ ๑,๕๐๐
เมตร กับศูนย์กลางคลองส่งน้ำชลประทานสายใหญ่ฝั่งซ้ายและเส้นขนานระยะ ๑๐๐ เมตร
กับศูนย์กลางคลองส่งน้ำชลประทาน ๘ ซ้าย
ทิศตะวันออก จดเขตทางรถไฟสายกรุงเทพฯ - สุพรรณบุรี
ฟากตะวันตก เส้นขนานระยะ ๑,๐๐๐ เมตร
กับศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๒๓ เส้นตรงที่ต่อตรงจากเขตเทศบาลตำบลกระจับ
ไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือจนบรรจบกับคลองส่งน้ำชลประทาน ๙ ซ้าย ฝั่งใต้
จดหลักเขตที่ ๑ ของเทศบาลตำบลกระจับ จังหวัดราชบุรี
เลียบเขตเทศบาลตำบลกระจับจดหลักเขตที่ ๘
ทิศใต้ จดเส้นตรงที่ลากจากเขตเทศบาลกระจับ
จังหวัดราชบุรี ไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้จนบรรจบกับเส้นตั้งฉากระยะ ๕๐๐ เมตร
กับศูนย์กลางถนนเลียบคลองส่งน้ำชลประทานสายใหญ่ฝั่งซ้าย
ตรงจุดที่อยู่ห่างจากถนนสาธารณะไม่ปรากฏชื่อบรรจบกับถนนเลียบคลองส่งน้ำชลประทานสายใหญ่ฝั่งซ้าย
ไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ตามแนวถนนเลียบคลองส่งน้ำชลประทานสายใหญ่ฝั่งซ้าย เป็นระยะ
๕๕๐ เมตร และเส้นตรงที่ต่อตรงจากเส้นตั้งฉากระยะ ๕๐๐ เมตร
กับศูนย์กลางถนนเลียบคลองส่งน้ำชลประทานสายใหญ่ฝั่งซ้ายตรงจุดที่อยู่ห่างจากถนนสาธารณะไม่ปรากฏชื่อบรรจบกับถนนเลียบคลองส่งน้ำชลประทานสายใหญ่ฝั่งซ้าย
ไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ ตามแนวถนนเลียบคลองส่งน้ำชลประทานสายใหญ่ฝั่งซ้าย
เป็นระยะ ๕๕๐ เมตร จนบรรจบกับคลองส่งน้ำชลประทานสายใหญ่ ๒ ขวา ฝั่งตะวันออก
ทิศตะวันตก จดคลองส่งน้ำชลประทานสายใหญ่ ๒ ขวา
ฝั่งตะวันออก และเส้นแบ่งเขตจังหวัดราชบุรีกับจังหวัดกาญจนบุรี
เว้นแต่พื้นที่บริเวณที่ ๒ 
บริเวณที่ ๒
หมายความว่า พื้นที่บริเวณดังต่อไปนี้
๒.๑ ทิศเหนือ
จดเส้นแบ่งเขตจังหวัดกาญจนบุรีกับจังหวัดราชบุรี
ทิศตะวันออก จดเส้นขนานระยะ ๑๐๐ เมตร
กับเขตทางรถไฟสาย กรุงเทพฯ - กาญจนบุรี
ทิศใต้ จดเส้นขนานระยะ ๒๕๐ เมตร
กับเส้นแบ่งเขตจังหวัดกาญจนบุรี กับจังหวัดราชบุรี
ทิศตะวันตก จดเขตทางรถไฟสายกรุงเทพฯ - กาญจนบุรี
๒.๒ ทิศเหนือ จดคลองส่งน้ำชลประทาน ๗ ซ้าย
ฝั่งใต้
ทิศตะวันออก จดเส้นขนานระยะ ๑,๕๐๐ เมตร
กับศูนย์กลางคลองส่งน้ำชลประทานสายใหญ่ฝั่งซ้าย
ทิศใต้ จดคลองระบายน้ำ ฝั่งเหนือ
และถนนสาธารณะไม่ปรากฏชื่อฟากเหนือ
๒.๓ ทิศเหนือ จดถนนสาธารณะไม่ปรากฏชื่อ ฟากใต้
และคลองท่าผา ฝั่งใต้
ทิศตะวันออก
จดเส้นตรงที่เริ่มต้นจากจุดที่บริเวณถนนสาธารณะไม่ปรากฏชื่อบรรจบกับถนนเลียบคลองส่งน้ำชลประทานสายใหญ่ฝั่งซ้าย
ไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ตามแนวถนนสาธารณะไม่ปรากฏชื่อ ระยะประมาณ ๙๓๐ เมตร
ไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ ระยะประมาณ ๑,๔๘๐
เมตร
จนบรรจบกับถนนแสงชูโตตัดใหม่ที่บริเวณถนนสาธารณะไม่ปรากฏชื่อบรรจบกับถนนแสงชูโตตัดใหม่
ทิศใต้ จดถนนแสงชูโตตัดใหม่ ฟากเหนือ
ทิศตะวันตก
จดถนนเลียบคลองส่งน้ำชลประทานสายใหญ่ฝั่งซ้าย ฟากตะวันออก
๒.๔ ทิศเหนือ จดทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๐๘๙
ฟากใต้
ทิศตะวันออก จดถนนสาธารณะไม่ปรากฏชื่อ ฟากตะวันตก
ทิศใต้ จดถนนสาธารณะไม่ปรากฏชื่อ ฟากเหนือ
ทิศตะวันตก จดทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๐๘๙
ฟากตะวันออก
๒.๕ ทิศเหนือ จดถนนแสงชูโตตัดใหม่ ฟากใต้
ทิศตะวันออก จดถนนสาธารณะไม่ปรากฏชื่อ ฟากตะวันตก
ทิศใต้ จดถนนเลียบคลองส่งน้ำชลประทานสายใหญ่ฝั่งซ้าย
ฟากเหนือ
ทิศตะวันตก จดถนนเลียบคลองส่งน้ำชลประทานสายใหญ่ฝั่งซ้าย
ฟากตะวันออก
๒.๖ ทิศเหนือ จดถนนแสงชูโตตัดใหม่ ฟากใต้ 
ทิศตะวันออก จดถนนแสงชูโตตัดใหม่ ฟากตะวันตก
ทิศใต้ จดเขตเทศบางเมืองบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี
ทิศตะวันตก จดถนนสาธารณะไม่ปรากฏชื่อ ฟากตะวันออก
๒.๗ ทิศเหนือ จดเขตทหาร 
ทิศตะวันออก จดทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๒๓
ฟากตะวันตก
ทิศใต้ จดคลองส่งน้ำชลประทาน ๙ ซ้าย ฝั่งเหนือ
ทิศตะวันตก จดเส้นขนานระยะ ๕๐๐ เมตร
กับศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๒๓ ไปจดเขตทหาร 
๒.๘ ทิศเหนือ จดห้องสมุดประชาชนและถนนเนียมนิยม
ฟากใต้ 
ทิศตะวันออก จดถนนหลังสถานีรถไฟ ฟากตะวันตก
และเขตทหาร
ทิศใต้ จดเขตเทศบาลเมืองบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี
ทิศตะวันตก จดเขตเทศบาลเมืองบ้านโป่ง
จังหวัดราบุรี และแม่น้ำแม่กลอง ฝั่งตะวันออก
๒.๙ ทิศเหนือ จดคลองส่งน้ำชลประทาน ๙ ซ้าย
ฝั่งใต้
ทิศตะวันออก จดเส้นขนานระยะ ๕๐๐ เมตร
กับศูนย์กลางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๒๓ 
ทิศใต้ จดเขตเทศบาลตำบลกระจับ จังหวัดราชบุรี
ทิศตะวันตก จดทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๒๓
ฟากตะวันออก
ทั้งนี้ ไม่รวมถึงสถานที่ราชการ สถาบันการศึกษา
และศาสนสถาน
ทั้งนี้ ตามแผนที่ท้ายประกาศกระทรวงมหาดไทยนี้

ข้อ ๒
ให้กำหนดพื้นที่บางส่วนในท้องที่ตำบลท่าผา
ตำบลลาดบัวขาว ตำบลปากแรต ตำบลเบิกไพร ตำบลบ้านโป่ง ตำบลสวนกล้วย ตำบลหนองกบ
ตำบลหนองอ้อ และตำบลนครชุมน์ อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี
ภายในบริเวณแนวเขตตามแผนที่ท้ายประกาศกระทรวงมหาดไทยนี้เป็นบริเวณห้ามก่อสร้างอาคารชนิดและบางประเภท
ดังต่อไปนี้
(ก) ภายในบริเวณที่ ๑
ห้ามบุคคลใดก่อสร้างอาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่ง
(ข) ภายในบริเวณที่ ๒
ห้ามบุคคลใดก่อสร้างอาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่ง
เว้นแต่อาคารพาณิชยกรรมประเภทค้าปลีกค้าส่งที่มีพื้นที่ใช้สอยอาคารรวมกันเพื่อประกอบกิจการขายปลีกขายส่งสินค้าอุปโภคและบริโภคหลายประเภทที่ใช้ในชีวิตประจำวัน
ตั้งแต่ ๓๐๐ ตารางเมตร แต่ไม่เกิน ๑,๐๐๐ ตารางเมตร
แต่ทั้งนี้จะต้องเป็นไปตามข้อกำหนด ดังต่อไปนี้
(๑)
ที่ดินแปลงที่ตั้งอาคารจะต้องอยู่ติดถนนสาธารณะที่มีช่องทางจราจรไม่น้อยกว่า ๔
ช่องทาง หรือมีขนาดเขตทางไม่น้อยกว่า ๒๐ เมตร และจะต้องบรรจบกับถนนสาธารณะที่มีขนาดเขตทางที่เท่ากันหรือมากกว่า
(๒)
แนวศูนย์กลางปากทางเข้าออกของรถยนต์ต้องอยู่ห่างจากทางร่วมทางแยกที่เป็นทางบรรจบกันของถนนสาธารณะที่มีขนาดเขตทางตั้งแต่
๑๔ เมตร ขึ้นไป ไม่น้อยกว่า ๑๐๐ เมตร
(๓)
มีอัตราส่วนของพื้นที่อาคารคลุมดินต่อพื้นที่ของแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคารไม่เกิน
๐.๓ 
(๔)
มีอัตราส่วนของพื้นที่ใช้สอยรวมของอาคารต่อพื้นที่ของแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคารไม่เกิน
๑.๕
(๕) มีอัตราส่วนของพื้นที่วางที่จัดให้เป็นสวน หรือบริเวณปลูกต้นไม้หรือการนันทนาการต่อพื้นที่ของแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคาร
ไม่น้อยกว่าร้อยละ ๒๐
(๖) มีที่ว่างด้านหน้าของอาคาร
ห่างจากเขตทางของถนนสาธารณะไม่น้อยกว่า ๕๐ เมตร
โดยวัดระยะจากขอบนอกสุดของอาคารถึงริมเขตทางด้านที่ติดกับแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคาร
(๗) มีที่ว่างด้านข้างและด้านหลังของอาคาร
ห่างจากเขตที่ดินของผู้อื่นหรือเขตทางของถนนสาธารณะไม่น้อยกว่า ๑๕ เมตร
โดยวัดระยะจากขอบนอกสุดของอาคารถึงเขตที่ดินของผู้อื่นหรือริมเขตทางด้านที่ติดกับแปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคาร
(๘) อาคารที่มีความสูงเกิน ๑๐ เมตร
ต้องมีระยะห่างจากแนวเขตที่ดินซึ่งเป็นที่ตั้งอาคารศูนย์ราชการหลักของจังหวัดหรืออำเภอ
ศาสนสถาน โบราณสถาน สถานศึกษา ไม่น้อยกว่า ๕๐๐ เมตร
โดยวัดระยะจากขอบนอกสุดของอาคารที่ขออนุญาตถึงแนวเขตที่ดินของสถานที่ดังกล่าว
(๙) มีที่จอดรถยนต์ไม่น้อยกว่า ๑ คัน
ต่อพื้นที่อาคาร ๒๐ ตารางเมตร เศษของ ๒๐ ตารางเมตร ให้คิดเป็น ๒๐ ตารางเมตร
(๑๐) ที่พักมูลฝอย
ต้องมีระยะห่างจากเขตที่ดินของผู้อื่นหรือถนนสาธารณะไม่น้อยกว่า ๑๐ เมตร และต้องมีระยะห่างจากสถานที่ประกอบอาหารและสถานที่เก็บอาหารไม่น้อยกว่า
๔ เมตร แต่ถ้าที่พักมูลฝอยมีขนาดความจุเกิน ๓ ลูกบาศก์เมตร
ต้องมีระยะห่างจากสถานที่ดังกล่าวไม่น้อยกว่า ๑๐ เมตร
และสามารถขนย้ายมูลฝอยได้โดยสะดวก

ข้อ ๓
ภายในบริเวณพื้นที่ที่กำหนดตามข้อ ๒
ห้ามบุคคลใดดัดแปลงหรือเปลี่ยนการใช้อาคารใดๆ ให้เป็นอาคารชนิดหรือประเภทที่มีลักษณะต้องห้ามตามที่กำหนดในขัอ
๒

ข้อ ๔
ประกาศกระทรวงมหาดไทยนี้มิให้ใช้บังคับแก่อาคารที่มีอยู่แล้วในพื้นที่ตามข้อ
๒ ก่อนหรือในวันที่ประกาศกระทรวงมหาดไทยนี้ใช้บังคับ
แต่ห้ามดัดแปลงหรือเปลี่ยนการใช้อาคารดังกล่าวให้เป็นอาคารชนิดหรือประเภทที่มีลักษณะต้องห้ามตามที่กำหนดในข้อ
๒

ข้อ ๕
ประกาศกระทรวงมหาดไทยนี้มิให้ใช้บังคับแก่อาคารที่ได้รับอนุญาตหรือใบรับแจ้งการก่อสร้าง
ดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้ตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคาร
หรือที่ได้รับอนุญาตตามกฎหมายเฉพาะว่าด้วยกิจการนั้น
ก่อนวันที่ประกาศกระทรวงมหาดไทยนี้ใช้บังคับและยังก่อสร้างดัดแปลง
หรือเปลี่ยนการใช้ไม่แล้วเสร็จ แต่จะขอเปลี่ยนแปลงการอนุญาตหรือการแจ้งให้เป็นการขัดต่อประกาศกระทรวงมหาดไทยนี้ไม่ได้

ข้อ ๖[๑]
ประกาศกระทรวงมหาดไทยนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป


ประกาศ
ณ วันที่ ๒ กันยายน พ.ศ. ๒๕๔๖
ประมวล
รุจนเสรี
รัฐมนตรีช่วยว่าการฯ
ปฏิบัติราชการแทน
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย
























ประภาศรี/พิมพ์
๒๓ พฤษภาคม ๒๕๕๐
สุกัญญา/ตรวจ
๓๐ พฤษภาคม ๒๕๕๐

[๑] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๐ (เล่มที่ ๑๐)/ตอนพิเศษ ๑๐๑ ง/หน้า ๔๘/๔ กันยายน
๒๕๔๖