ระเบียบกรมการปกครอง
ระเบียบกรมการปกครอง
ว่าด้วยการจัดทำบัตรประจำตัวประชาชน
พ.ศ. ๒๕๕๔[๑]
 

อาศัยอำนาจตามความข้อ ๖ ของกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๘ (พ.ศ. ๒๕๔๒)
แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๒๐ (พ.ศ. ๒๕๔๖) ซึ่งออกตามความในมาตรา ๘
แห่งพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวประชาชน พ.ศ. ๒๕๒๖ แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวประชาชน
(ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๕๔
กำหนดให้กรมการปกครองออกระเบียบกำหนดประเภทของหลักฐานในการขอมีบัตร
ขอมีบัตรใหม่หรือขอเปลี่ยนบัตร
ประกอบกับเพื่อให้การปฏิบัติงานบัตรประจำตัวประชาชนเป็นไปอย่างชัดเจน
ในแนวทางเดียวกัน จึงวางระเบียบว่าด้วยการจัดทำบัตรประจำตัวประชาชนไว้เพื่อให้ถือปฏิบัติ
ดังนี้

ข้อ ๑ ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบกรมการปกครอง ว่าด้วยการจัดทำบัตรประจำตัวประชาชน พ.ศ. ๒๕๕๔

ข้อ ๒ ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่
๑๐ กรกฎาคม ๒๕๕๔ เป็นต้นไป

ข้อ ๓ บรรดาระเบียบหรือคำสั่งหรือหนังสือสั่งการอื่นใดในส่วนที่กำหนดไว้ในระเบียบนี้ซึ่งขัดหรือแย้งกับระเบียบนี้ให้ใช้ระเบียบนี้แทน

ข้อ ๔ ในระเบียบนี้
ผู้ขอมีบัตร หมายความว่า
ผู้ขอมีบัตร ขอมีบัตรใหม่หรือขอเปลี่ยนบัตรประจำตัวประชาชน
ผู้ถือบัตร หมายความว่า
ผู้ที่มีชื่อตัว ชื่อสกุลและรายการบุคคลปรากฏในบัตรประจำตัวประชาชน
บุคคลซึ่งมีหน้าที่ยื่นคำขอมีบัตรแทน หมายความว่า บิดา มารดา ผู้ปกครองหรือบุคคลซึ่งรับดูแลผู้นั้นอยู่
บุคคลผู้น่าเชื่อถือ
หมายความว่า บุคคลใด ๆ ซึ่งมีภูมิลำเนาที่อยู่แน่นอน มีอาชีพมั่นคง และมีความรู้จักคุ้นเคยกับผู้ขอมีบัตรเป็นอย่างดี
อาจเกี่ยวข้องเป็นญาติกันหรือไม่ก็ได้
สำนักงานทะเบียนบัตรประจำตัวประชาชน หมายความว่า ส่วนบัตรประจำตัวประชาชน สำนักบริหารการทะเบียน
และให้หมายความรวมถึงจังหวัด และกรุงเทพมหานคร
ฐานข้อมูลทะเบียนบัตร
หมายความว่า ข้อมูลรายการเกี่ยวกับบัตรประจำตัวประชาชน ภาพถ่ายใบหน้า
และลายพิมพ์นิ้วมือที่จัดเก็บและประมวลผลไว้ด้วยระบบคอมพิวเตอร์
จังหวัด หมายความรวมถึง
กรุงเทพมหานคร
อำเภอ หมายความรวมถึง
กิ่งอำเภอ เขต เทศบาล และเมืองพัทยา
นายอำเภอหมายความรวมถึง
ปลัดอำเภอผู้เป็นหัวหน้าประจำกิ่งอำเภอ ผู้อำนวยการเขต ปลัดเทศบาล
และหัวหน้าสำนักปลัดเมืองพัทยา

ข้อ ๕ ให้อธิบดีกรมการปกครองรักษาการตามระเบียบนี้
มีอำนาจตีความและวินิจฉัยปัญหาเกี่ยวกับการปฏิบัติ
และให้มีอำนาจสั่งการกำหนดรายละเอียดเพื่อปฏิบัติการให้เป็นไปตามระเบียบนี้

ส่วนที่ ๑
การจัดทำบัตรประจำตัวประชาชนที่ไม่ได้ออกด้วยระบบคอมพิวเตอร์
 

หมวด ๑
การขอมีบัตร
ขอมีบัตรใหม่ และขอเปลี่ยนบัตร
 

ข้อ ๖ การขอมีบัตร
ได้แก่ การจัดทำบัตรกรณีต่อไปนี้
(๑) ขอมีบัตรเป็นครั้งแรก
(๒) เป็นบุคคลได้รับการเพิ่มชื่อในทะเบียนบ้าน (ท.ร.14)
กรณีตกสำรวจหรือแจ้งเกิดเกินกำหนด
(๓) เป็นบุคคลได้รับการยกเว้น
หรือบุคคลซึ่งมีอายุเกินเจ็ดสิบปีบริบูรณ์
(๔) เป็นบุคคลซึ่งพ้นจากสภาพการได้รับการยกเว้น
(๕) เป็นบุคคลซึ่งได้สัญชาติไทย หรือได้รับอนุมัติให้มีสัญชาติไทย
หรือได้กลับคืนสัญชาติไทย ตามกฎหมายว่าด้วยสัญชาติ หรือตามคำพิพากษาอันถึงที่สุดของศาล

ข้อ ๗ การขอมีบัตรใหม่
ได้แก่ การจัดทำบัตรกรณีต่อไปนี้
(๑) บัตรเดิมหมดอายุ
(๒) บัตรเดิมสูญหายหรือถูกทำลาย

ข้อ ๘ การขอเปลี่ยนบัตร
ได้แก่ การจัดทำบัตรกรณีต่อไปนี้
(๑) บัตรเดิมชำรุดในสาระสำคัญในส่วนของรูปถ่าย
หรือรายการบุคคลเจ้าของบัตร หรือวัสดุเคลือบบัตรป้องกันการปลอมแปลง
(๒) ผู้ถือบัตรเปลี่ยนชื่อตัว หรือเปลี่ยนชื่อสกุล
หรือเปลี่ยนชื่อตัวและชื่อสกุล
(๓) ผู้ถือบัตรเปลี่ยนที่อยู่ใหม่ตามหลักฐานทะเบียนบ้าน
และบัตรเดิมยังไม่หมดอายุ

ข้อ ๙ ผู้ต้องขอมีบัตร
ขอมีบัตรใหม่ หรือขอเปลี่ยนบัตร ตามระเบียบนี้ ได้แก่
ผู้มีสัญชาติไทยซึ่งมีอายุตั้งแต่เจ็ดปีบริบูรณ์ แต่ไม่เกินเจ็ดสิบปีบริบูรณ์
และมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านฉบับที่มีเลขประจำตัวประชาชน
และเป็นผู้ที่กฎหมายว่าด้วยบัตรประจำตัวประชาชน กำหนดให้ต้องมีบัตร มีบัตรใหม่ หรือเปลี่ยนบัตร
แล้วแต่กรณี

ข้อ ๑๐ การขอมีบัตร
ขอมีบัตรใหม่หรือขอเปลี่ยนบัตรให้ผู้ขอมีบัตรทำคำขอตามแบบ บ.ป.1 พร้อมแนบหลักฐานประกอบคำขอตามที่กำหนดในระเบียบนี้
ยื่นต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ณ สถานที่ต่อไปนี้
(๑)
ผู้ขอซึ่งมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านในท้องที่ซึ่งกระทรวงมหาดไทยประกาศกำหนดให้เป็นท้องที่จังหวัดสำหรับการออกบัตรด้วยระบบคอมพิวเตอร์
ให้ยื่นคำขอ ณ ที่ว่าการอำเภอหรือกิ่งอำเภอ สำนักงานเขต
สำนักงานเทศบาลที่เป็นสำนักทะเบียนท้องถิ่น ศาลาว่าการเมืองพัทยา
หรือสำนักทะเบียนสาขาตามกฎหมายว่าด้วยการทะเบียนราษฎรแห่งใดแห่งหนึ่งในท้องที่จังหวัดตามประกาศของกระทรวงมหาดไทยก็ได้
(๒)
ผู้ขอซึ่งมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านนอกท้องที่ซึ่งกระทรวงมหาดไทยประกาศกำหนดให้เป็นท้องที่จังหวัดสำหรับการออกบัตรด้วยระบบคอมพิวเตอร์
ให้ยื่นคำขอ ณ ที่ว่าการอำเภอหรือกิ่งอำเภอ
สำนักงานเทศบาลที่เป็นสำนักทะเบียนท้องถิ่น หรือสำนักทะเบียนสาขาตามกฎหมายว่าด้วยการทะเบียนราษฎรแห่งท้องที่ซึ่งผู้ขอมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน

ข้อ ๑๑ การขอมีบัตร
ขอมีบัตรใหม่ หรือขอเปลี่ยนบัตร
ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ตรวจสอบรายการของผู้ขอมีบัตรในฐานข้อมูลการทะเบียนราษฎร ว่ามีชื่อและรายการอยู่ในทะเบียนบ้าน
และให้เรียกหลักฐานประกอบการพิจารณาจากผู้ขอมีบัตรดังนี้
(๑) การขอมีบัตรเป็นครั้งแรก กรณีผู้ขอมีอายุครบเจ็ดปีบริบูรณ์
ให้เรียกสูติบัตร
หากไม่มีให้เรียกหลักฐานเอกสารอื่นที่ทางราชการออกให้อย่างใดอย่างหนึ่ง เช่น
สำเนาทะเบียนนักเรียน ใบสุทธิ ประกาศนียบัตร หนังสือเดินทาง เป็นต้น แต่หากผู้ขอมีบัตรไม่มีหลักฐานเอกสารดังกล่าว
ให้พนักงานเจ้าหน้าที่สอบสวนบุคคลซึ่งมีหน้าที่ยื่นคำขอมีบัตรแทน
หรือสอบสวนเจ้าบ้าน หรือบุคคลผู้น่าเชื่อถือแทน
ในกรณีผู้ยื่นคำขอมีบัตรเป็นครั้งแรก
ไม่ได้ยื่นคำขอภายในกำหนดระยะเวลาต้องมีบัตร และไม่ใช่กรณีได้รับการเพิ่มชื่อในทะเบียนบ้าน
ให้เรียกสูติบัตร
หากไม่มีให้เรียกหลักฐานเอกสารที่ทางราชการออกให้อย่างใดอย่างหนึ่ง (ถ้ามี)
และสอบสวนบุคคลซึ่งมีหน้าที่ยื่นคำขอมีบัตรแทน หรือสอบสวนเจ้าบ้าน
หรือบุคคลผู้น่าเชื่อถือ
(๒) การขอมีบัตรของบุคคลซึ่งได้รับการเพิ่มชื่อในทะเบียนบ้าน กรณีแจ้งเกิดเกินกำหนดให้เรียกสูติบัตร
และสอบสวนเจ้าบ้านหรือบุคคลผู้น่าเชื่อถือ ส่วนการเพิ่มชื่อกรณีตกสำรวจ
ให้เรียกสำเนาทะเบียนบ้านที่ผู้นั้นเคยมีชื่ออยู่ก่อน
หรือหลักฐานเอกสารที่ทางราชการออกให้อย่างใดอย่างหนึ่ง (ถ้ามี)
และสอบสวนเจ้าบ้านหรือบุคคลผู้น่าเชื่อถือ
(๓) การขอมีบัตรเนื่องจากบัตรเดิมหมดอายุ ให้เรียกบัตรเดิมที่หมดอายุ
(๔) การขอมีบัตรของบุคคลได้รับยกเว้น
ให้เรียกหลักฐานแสดงการเป็นผู้ได้รับการยกเว้นไม่ต้องมีบัตร
เว้นแต่ผู้ยื่นคำขอเป็นผู้มีร่างกายพิการเดินไม่ได้ หรือเป็นใบ้
หรือตาบอดทั้งสองข้าง ให้ยกเว้นไม่ต้องเรียกหลักฐานดังกล่าว
(๕) การขอมีบัตรของบุคคลซึ่งพ้นสภาพได้รับการยกเว้น
ให้เรียกหลักฐานแสดงการพ้นจากสภาพได้รับยกเว้นไม่ต้องมีบัตร
(๖) การขอมีบัตรของบุคคลซึ่งได้สัญชาติไทยตามกฎหมายว่าด้วยสัญชาติ
ให้สอบสวนเจ้าบ้านหรือบุคคลผู้น่าเชื่อถือ
กรณีผู้ขอมีบัตรเป็นครั้งแรกมีบิดามารดาเป็นบุคคลต่างด้าว
ให้เรียกหลักฐานใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าวของบิดาและมารดา
หากบิดาหรือมารดาคนใดคนหนึ่งถึงแก่ความตาย
ให้เรียกเฉพาะใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าวของผู้ที่มีชีวิตอยู่
และใบมรณบัตรของผู้ที่ถึงแก่ความตาย หากบิดาและมารดาถึงแก่ความตายทั้งหมด
ให้เรียกใบมรณบัตรของบิดาและมารดา
กรณีผู้ขอมีบัตรเป็นผู้ได้รับอนุมัติให้มีสัญชาติไทยโดยการแปลงสัญชาติ
หรือขอกลับคืนสัญชาติไทย ให้เรียกหนังสือสำคัญการแปลงสัญชาติเป็นไทย
หรือหนังสือสำคัญแสดงการได้กลับคืนสัญชาติไทย แล้วแต่กรณี
(๗) การขอมีบัตรเนื่องจากบัตรสูญหายหรือถูกทำลาย
ให้เรียกหลักฐานการแจ้งความ บัตรสูญหาย
หรือ บัตรถูกทำลาย
และหลักฐานเอกสารซึ่งมีรูปถ่ายของผู้ขอมีบัตร
และเป็นเอกสารที่ทางราชการออกให้อย่างใดอย่างหนึ่ง เช่น ใบอนุญาตขับรถ
บัตรประกันสังคม หนังสือเดินทาง เป็นต้น
กรณีผู้ขอมีบัตร ไม่มีหรือไม่สามารถแสดงหลักฐานเอกสารที่ทางราชการออกให้ดังกล่าว
ให้สอบสวนเจ้าบ้าน หรือบุคคลผู้น่าเชื่อถือ แทน
(๘) การขอเปลี่ยนบัตรเนื่องจากบัตรเดิมชำรุดในสาระสำคัญ
ให้เรียกบัตรเดิมที่ชำรุด แต่หากบัตรนั้นชำรุดจนไม่สามารถพิสูจน์ตัวบุคคลหรือรายการในบัตรได้
ให้สอบสวนเจ้าบ้านหรือบุคคลผู้น่าเชื่อถือ
ถ้าผู้ขอมีบัตรมีหลักฐานเอกสารซึ่งมีรูปถ่าย
และเป็นเอกสารที่ทางราชการออกให้อย่างใดอย่างหนึ่งมาแสดง
ก็ให้งดเว้นไม่ต้องสอบสวนเจ้าบ้าน หรือบุคคลผู้น่าเชื่อถือ
(๙) การขอเปลี่ยนบัตรเนื่องจากผู้ถือบัตรเปลี่ยนชื่อตัว ชื่อสกุล
หรือชื่อตัวและชื่อสกุล ให้เรียกบัตรเดิม และหลักฐานการเปลี่ยนชื่อตัว ชื่อสกุล
หรือชื่อตัวและชื่อสกุล แล้วแต่กรณี

ข้อ ๑๒ เมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่ได้รับคำขอ บ.ป.1
พร้อมด้วยหลักฐานประกอบการยื่นคำขอตามข้อ ๑๑ ของระเบียบนี้แล้ว
ให้ตรวจสอบความถูกต้องตรงกันของรายการที่ปรากฏในฐานข้อมูลการทะเบียนราษฎร
และหลักฐานประกอบการขอมีบัตร เมื่อพิจารณาเห็นว่า
ผู้ขอมีบัตรมีคุณสมบัติครบถ้วนตามที่กฎหมายกำหนดให้มีบัตรได้
และหลักฐานที่นำมาแสดงเป็นที่เชื่อถือได้ ก็ให้พนักงานเจ้าหน้าที่อนุญาตให้ทำบัตร
กำหนดเลขหมายคำขอและพิมพ์ลายนิ้วมือของผู้ขอมีบัตรลงในแบบ บ.ป.1
เสร็จแล้วให้ถ่ายรูปผู้ขอมีบัตรและออกใบรับให้ไว้เป็นหลักฐาน
การกำหนดเลขหมายคำขอ การพิมพ์ลายนิ้วมือและถ่ายรูปผู้ขอมีบัตร
ให้ถือปฏิบัติตามวิธีการที่กำหนดในกฎกระทรวง

ข้อ ๑๓ เมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่ได้รับคำขอ บ.ป.1 พร้อมหลักฐานต่าง ๆ แล้วเห็นว่าหลักฐานที่ผู้ขอมีบัตรนำมาแสดงไม่ครบถ้วนตามที่กำหนดไว้ในระเบียบนี้
ให้ใช้ดุลพินิจพิจารณาว่าหลักฐานที่มีอยู่ในขณะนั้นเพียงพอที่จะพิสูจน์ยืนยันตัวบุคคลและคุณสมบัติของผู้ขอมีบัตรหรือไม่
หากเห็นว่าเพียงพอก็ให้พิจารณาทำบัตรให้
กรณีมีเหตุสงสัยว่าจะมีการทุจริต
หรือพนักงานเจ้าหน้าที่พิจารณาแล้วเห็นว่าหลักฐานที่ผู้ขอมีบัตรนำมาแสดงไม่สามารถพิสูจน์ยืนยันตัวบุคคลและคุณสมบัติของผู้ขอได้ให้เรียกหลักฐานเอกสารหรือสอบสวนพยานบุคคลเพิ่มเติมเท่าที่จำเป็น
หากผู้ขอมีบัตรเป็นผู้ที่ย้ายที่อยู่มาจากท้องที่อื่น จะสอบถามไปยังนายทะเบียนหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ท้องที่นั้นก็ได้
แต่จะต้องรีบดำเนินการโดยเร็ว และให้บันทึกสาเหตุที่ไม่อาจทำบัตรให้ได้สำเร็จในครั้งนั้นไว้ในคำขอ
บ.ป.1 ด้วย

ข้อ ๑๔ ในกรณีอำเภอที่เชื่อมโยงเครือข่ายระบบคอมพิวเตอร์กับสำนักบริหารการทะเบียน
กรมการปกครอง เมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่ได้รับคำขอ บ.ป.1 ของผู้ขอมีบัตรรายใด
ให้ตรวจสอบรายการทำบัตรของผู้นั้นจากฐานข้อมูลทะเบียนบัตรก่อนทุกครั้ง
หากผลการตรวจสอบพบว่า มีรายการบัตรเดิมและภาพถ่ายใบหน้าของผู้ขอมีบัตร
ซึ่งถูกต้องตรงกับข้อเท็จจริง ให้ดำเนินการจัดทำบัตร

ข้อ ๑๕ ผู้ถือบัตรผู้ใดทำบัตรสูญหายหรือถูกทำลาย
ให้แจ้งการสูญหายหรือถูกทำลายของบัตรนั้นต่อพนักงานเจ้าหน้าที่เพื่อเป็นหลักฐานก่อนขอมีบัตรใหม่

ข้อ ๑๖ การรับแจ้งบัตรสูญหายหรือบัตรถูกทำลาย
ตามข้อ ๑๕ ให้เจ้าหน้าที่ใช้แบบ บ.ป.7
ในการรับแจ้งโดยจัดทำขึ้นสองฉบับมีข้อความเหมือนกัน
ฉบับหนึ่งให้มอบแก่ผู้แจ้งเพื่อนำไปประกอบการขอมีบัตรใหม่
ส่วนคู่ฉบับให้เก็บไว้ในเล่มเพื่อเป็นหลักฐานของหน่วยงานที่รับแจ้ง
การกรอกหรือบันทึกข้อความในแบบ บ.ป.7
ถ้าผิดพลาดห้ามขูดลบ ให้ใช้ขีดฆ่าคำผิดแล้วเขียนใหม่
และให้พนักงานเจ้าหน้าที่ผู้รับแจ้งลงชื่อกำกับไว้ที่ข้างกระดาษตรงบรรทัดที่มีการแก้คำผิดด้วย
สำหรับการให้เลขลำดับที่ของการรับแจ้ง
ให้ลงเลขลำดับตามปีปฏิทินเริ่มตั้งแต่ลำดับที่หนึ่งเรียงไปจนถึงสิ้นปี
เมื่อขึ้นปีปฏิทินใหม่ให้ตั้งต้นเลขลำดับที่หนึ่งใหม่

ข้อ ๑๗ ผู้ถือบัตรผู้ใดทำบัตรชำรุดในสาระสำคัญ
หรือเปลี่ยนชื่อตัว ชื่อสกุล หรือชื่อตัวและชื่อสกุล ให้ทำคำขอเปลี่ยนบัตรตามแบบ
บ.ป.1 ยื่นต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ตามข้อ ๑๐

ข้อ ๑๘ ในการขอมีบัตร
ขอมีบัตรใหม่ หรือขอเปลี่ยนบัตร หากผู้ขอมีบัตรรายใดยื่นคำขอ บ.ป.1 เกินกว่าระยะเวลาที่กฎหมายว่าด้วยบัตรประจำตัวประชาชนกำหนด
ให้ส่งตัวผู้นั้นไปให้พนักงานเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบ
ดำเนินการตามระเบียบกระทรวงมหาดไทย ว่าด้วยการเปรียบเทียบปรับคดีความผิดตามกฎหมายว่าด้วยบัตรประจำตัวประชาชน
ก่อนแล้วจึงดำเนินการจัดทำบัตร

หมวด ๒
การออกใบรับและใบแทนใบรับ
 

ข้อ ๑๙ เมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่อนุญาตให้จัดทำบัตรแก่ผู้ขอมีบัตรรายใด
ตามข้อ ๑๒ แล้วให้ออกใบรับตามแบบ บ.ป.2
ให้แก่ผู้นั้นเพื่อใช้เสมือนบัตรประจำตัวประชาชนจนกว่าจะได้รับบัตร โดยให้กำหนดระยะเวลาการใช้ใบรับ
และวันและสถานที่ที่ให้ผู้ขอมีบัตรมารับบัตรไว้ในใบรับให้ชัดเจน
ระยะเวลาการใช้ใบรับ ให้เป็นไปตามที่กรมการปกครองกำหนด

ข้อ ๒๐ การออกใบรับให้แก่ผู้ขอมีบัตรที่มีบัตรเดิมมาแสดง
ให้ทำเครื่องหมายที่บัตรเดิมด้วยการเจาะรูแล้วเย็บติดบัตรเดิมไว้กับใบรับ
มอบให้ผู้ขอมีบัตรเพื่อใช้ร่วมกัน

ข้อ ๒๑ ผู้ถือใบรับผู้ใดทำใบรับสูญหายหรือถูกทำลาย
ให้แจ้งความการสูญหายหรือถูกทำลายของใบรับนั้นเช่นเดียวกับข้อ ๑๕
และให้ทำคำร้องยื่นต่อพนักงานเจ้าหน้าที่แห่งท้องที่ที่ออกใบรับนั้นเพื่อขอใบแทนใบรับ
กรณีใบรับชำรุดในสาระสำคัญจนไม่สามารถใช้การได้
ให้ผู้ถือใบรับทำคำร้องเพื่อขอใบแทนใบรับเช่นเดียวกับวรรคแรก

ข้อ ๒๒ เมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่ได้รับคำร้องขอใบแทนใบรับ
ให้เรียกหลักฐานการแจ้งความใบรับสูญหายหรือถูกทำลาย หรือใบรับที่ชำรุด แล้วแต่กรณี
และให้ตรวจจากทะเบียน บ.ป.5
ก่อนว่าเลขหมายคำขอมีบัตรตามที่ระบุในคำร้องขอใบแทนใบรับนั้น
ได้รับบัตรจากสำนักงานทะเบียนบัตรประจำตัวประชาชนแล้วหรือไม่
ถ้าได้รับบัตรแล้วให้มอบบัตรแก่ผู้ร้อง โดยไม่ต้องออกใบแทนใบรับ แต่หากยังไม่ได้รับบัตรเลขหมายดังกล่าวให้พนักงานเจ้าหน้าที่ออกใบแทนใบรับตามแบบ
บ.ป.2 ก ให้แก่ผู้ร้อง โดยเรียกเก็บค่าธรรมเนียมตามที่กำหนดในกฎกระทรวง
ซึ่งออกตามความในกฎหมายว่าด้วยบัตรประจำตัวประชาชน

ข้อ ๒๓ การออกใบแทนใบรับให้ใช้วิธีคัดสำเนารายการต่าง
ๆ จากคู่ฉบับของใบรับฉบับที่สูญหาย ถูกทำลาย
หรือชำรุดนั้นลงในใบแทนใบรับให้ครบถ้วนทุกรายการ
การใช้ใบแทนใบรับให้มีระยะเวลาเท่าที่กำหนดให้ใช้ใบรับ
ตามใบรับฉบับที่ออกใบแทนนั้น

ข้อ ๒๔ กรณีใบแทนใบรับสูญหาย
ถูกทำลาย หรือชำรุดในสาระสำคัญจนไม่สามารถใช้การได้ ให้ออกใบแทนใบรับ
โดยดำเนินการเช่นเดียวกับใบรับสูญหาย ถูกทำลาย หรือชำรุด ตามข้อ ๒๑ - ข้อ ๒๓

ข้อ ๒๕ ในกรณีที่ผู้ถือใบรับหรือใบแทนใบรับ
ร้องขอให้ติดรูปถ่ายในใบรับหรือใบแทนใบรับ ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ตรวจสอบข้อเท็จจริงให้แน่ชัดจนเป็นที่เชื่อถือก่อนว่าผู้ร้องเป็นบุคคลเดียวกับที่ปรากฏรายการในใบรับหรือใบแทนใบรับนั้น
จึงดำเนินการให้และเมื่อติดรูปถ่ายแล้วให้พนักงานเจ้าหน้าที่ลงลายมือชื่อกำกับรูปถ่าย
และประทับตราประจำตำแหน่งคล่อมรูปถ่ายไว้ด้วย

หมวด ๓
การออกบัตรประจำตัวประชาชน
 

ข้อ ๒๖ ทุก ๆ
วันเมื่อหมดเวลาในการรับคำขอ บ.ป.1 แล้ว
ให้เจ้าหน้าที่ตรวจรายการผู้ขอมีบัตรและเลขหมายคำขอที่ลงไว้ในแบบ บ.ป.1 กับคู่ฉบับ
บ.ป.2 เมื่อเห็นว่าถูกต้องตรงกัน ให้คัดเลขหมายคำขอและรายการผู้ขอมีบัตรจาก บ.ป.1
กรอกลงไว้ในทะเบียนบัตรประจำตัวประชาชนตามแบบ บ.ป.5 ท้ายระเบียบนี้
โดยให้เว้นไว้เฉพาะวันที่ออกบัตรและวันหมดอายุบัตร

ข้อ ๒๗ ให้เจ้าหน้าที่รวบรวมคำขอ บ.ป.1
และรูปถ่ายของผู้ขอมีบัตรที่พนักงานเจ้าหน้าที่ได้อนุญาตให้ทำบัตร
ส่งไปยังสำนักงานทะเบียนบัตรประจำตัวประชาชน ตามระยะเวลาที่กรมการปกครองกำหนด
โดยทำหนังสือนำส่งตามแบบ บ.ป.4 ท้ายระเบียบนี้

ข้อ ๒๘ การรวบรวมคำขอ
บ.ป.1 และรูปถ่ายตามข้อ ๒๗ ให้ปฏิบัติดังนี้
(๑) ตรวจความถูกต้องชัดเจนและครบถ้วนของการกรอกรายการในคำขอ บ.ป.1 ในสาระสำคัญเกี่ยวกับชื่อตัว ชื่อสกุล วันเดือนปีเกิด สัญชาติ
เลขประจำตัวประชาชน การลงลายมือชื่อ และการพิมพ์ลายนิ้วมือของผู้ขอมีบัตร
คำสั่งและการลงลายมือชื่อของพนักงานเจ้าหน้าที่
(๒) คำขอ บ.ป.1
และรูปถ่ายที่ส่งแต่ละครั้งต้องมีเลขหมายตรงกันและมีจำนวนเท่ากันโดยเรียงลำดับตามเลขหมายคำขอ
(๓) ให้เขียนเลขหมายคำขอของรูปถ่ายแต่ละชุด เฉพาะเลขแรกและเลขสุดท้าย
เลขรหัสสำนักทะเบียน และลำดับชุดทุกชุดติดไว้ข้างกล่อง
และบรรจุใส่ไว้ในกล่องพลาสติก ปิดฝากล่องให้แน่นหนาก่อนการหีบห่อ
(๔) การส่ง บ.ป.1 และรูปถ่ายไปออกบัตรทุกครั้ง
ให้ส่งทางไปรษณียภัณฑ์ลงทะเบียน หรือเจ้าหน้าที่จะนำส่งด้วยตนเองก็ได้

ข้อ ๒๙ เมื่อได้รับคำขอ
บ.ป.1 และรูปถ่ายจากพนักงานเจ้าหน้าที่ท้องที่ใด
ให้เจ้าพนักงานออกบัตรดำเนินการจัดให้มีการออกบัตรตามแบบที่กำหนดในกฎกระทรวง
ซึ่งออกตามความในกฎหมายว่าด้วยบัตรประจำตัวประชาชน
เมื่อออกบัตรแล้วให้ส่งบัตรคืนไปให้พนักงานเจ้าหน้าที่ท้องที่นั้น
คำขอ บ.ป.1
ที่พิมพ์บัตรแล้วให้ติดรูปถ่ายของผู้ขอมีบัตรตามเลขหมายคำขอนั้นไว้ด้วย แล้วให้ถ่ายรูป
บ.ป.1 นั้นด้วยระบบไมโครฟิล์มหรือระบบคอมพิวเตอร์ก็ได้
เพื่อเก็บรักษาเป็นหลักฐานไว้ที่สำนักงานทะเบียนบัตรประจำตัวประชาชน
เมื่อดำเนินการเสร็จแล้ว ให้จัดส่งคำขอ บ.ป.1
ดังกล่าวคืนไปให้พนักงานเจ้าหน้าที่ท้องที่ที่ส่งคำขอฉบับนั้นเพื่อเก็บรักษาเป็นหลักฐาน

ข้อ ๓๐ เมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่ได้รับบัตร
และคำขอ บ.ป.1 ตามข้อ ๒๙ ให้ตรวจสอบความถูกต้องของรายการในบัตรกับทะเบียน บ.ป.5
ที่ลงรายการไว้แล้วอีกครั้ง เมื่อเห็นว่าถูกต้องให้คัดวันออกบัตรและวันหมดอายุบัตรจากบัตรลงในทะเบียน
บ.ป.5 ที่เว้นไว้ตามข้อ ๒๖ จากนั้นให้ดำเนินการมอบบัตร ส่วนคำขอ บ.ป.1
ให้เก็บเป็นหลักฐานตามวิธีที่กำหนดไว้ในระเบียบนี้

หมวด ๔
การมอบบัตรประจำตัวประชาชน
 

ข้อ ๓๑ เมื่อได้รับบัตรแล้ว
พนักงานเจ้าหน้าที่จะต้องมอบบัตรให้ผู้ขอมีบัตรโดยเร็ว โดยจะมอบแก่ผู้ขอมีบัตรโดยตรง
หรือผู้ที่เจ้าของบัตรมอบอำนาจให้รับบัตรแทน

ข้อ ๓๒ การมอบบัตรให้แก่ผู้ขอมีบัตรโดยตรงนั้น
ให้เรียกใบรับ หรือใบแทนใบรับพร้อมด้วยบัตรเดิมหรือใบแทนใบรับ แล้วแต่กรณี
จากผู้ขอมีบัตรคืนด้วย
การมอบบัตรให้แก่ผู้ที่เจ้าของบัตรมอบอำนาจให้รับบัตรแทน
ให้เรียกใบรับ หรือใบรับพร้อมด้วยบัตรเดิม หรือใบแทนใบรับของเจ้าของบัตร
หนังสือมอบอำนาจ และสำเนาบัตรประจำตัวประชาชน หรือหลักฐานอื่นที่สามารถแสดงตัวของผู้รับมอบอำนาจแล้วนำเสนอต่อพนักงานเจ้าหน้าที่เพื่อพิจารณา
การมอบบัตรจะต้องให้ผู้ขอรับบัตรลงลายมือชื่อหรือพิมพ์ลายนิ้วมือและลงวันเดือนปีที่รับบัตรไว้ในใบรับ
หรือใบแทนใบรับ
หรือเอกสารอย่างอื่นที่ใช้เป็นหลักฐานในการรับบัตรให้ชัดเจนด้วยทุกครั้ง

ข้อ ๓๓ กรณีที่ผู้ขอรับบัตรไม่อาจส่งคืนใบรับ
หรือใบรับพร้อมด้วยบัตรเดิม หรือใบแทนใบรับ
ให้ผู้ขอรับบัตรแสดงหลักฐานและแจ้งข้อเท็จจริงถึงสาเหตุที่ไม่สามารถส่งคืนเอกสารดังกล่าวแล้วให้พนักงานเจ้าหน้าที่บันทึกไว้
เมื่อเห็นว่าเป็นที่เชื่อถือได้ก็ให้มอบบัตรให้
ใบรับหรือใบแทนใบรับ และเอกสารอื่นใดที่เกี่ยวข้องกับการมอบบัตร
ให้เจ้าหน้าที่เก็บรวบรวมไว้ให้สะดวกต่อการค้นหาและตรวจสอบ โดยเรียงตามเลขหมายคำขอ

ข้อ ๓๔ กรณีมีผู้ขอรับบัตรแล้วปรากฏว่าบัตรเลขหมายดังกล่าว
ยังไม่ได้รับจากสำนักงานทะเบียนบัตรประจำตัวประชาชน
ให้เจ้าหน้าที่ทำหนังสือทวงถามไปยังสถานที่ออกบัตรดังกล่าว และให้พนักงานเจ้าหน้าที่ต่ออายุการใช้ใบรับ
หรือใบแทนใบรับให้ผู้ขอมีบัตร เพื่อใช้เสมือนบัตรประจำตัวประชาชนเป็นคราว ๆ ไป

ข้อ ๓๕ ก่อนมอบบัตรให้ผู้ขอรับบัตรรายใด
ถ้ากรณีเป็นที่สงสัย ให้พนักงานเจ้าหน้าที่สั่งงดการมอบบัตรไว้ก่อน
แล้วดำเนินการสอบสวนจนหมดสงสัย จึงมอบบัตรให้
กรณีตรวจสอบพบว่า
ผู้มีรายการในบัตรเป็นผู้ไม่มีสิทธิมีบัตรไม่ว่าด้วยเหตุใด ๆ
ให้พนักงานเจ้าหน้าที่สั่งงดมอบบัตรนั้น แล้วทำเครื่องหมายที่บัตรด้วยการเจาะรู
และจำหน่ายทะเบียน บ.ป.5 คำขอ บ.ป.1 และใบรับ หรือใบแทนใบรับรวมทั้งคู่ฉบับ
แล้วรายงานไปยังสำนักงานทะเบียนบัตรประจำตัวประชาชน เพื่อจำหน่ายทะเบียน รูปถ่าย
ไมโครฟิล์มคำขอ บ.ป.1 และฐานข้อมูลทะเบียนบัตรสำหรับเลขหมายคำขอ นั้น
และหากการขอมีบัตร เลขหมายนั้นเป็นการกระทำผิดกฎหมาย ให้พนักงานเจ้าหน้าที่แจ้งความต่อพนักงานสอบสวนผู้มีอำนาจเพื่อดำเนินคดีกับผู้ขอมีบัตรรายนั้นโดยเร็ว

หมวด ๕
การขอตรวจ
คัดและรับรองสำเนารายการบัตรประจำตัวประชาชน
 

ข้อ ๓๖ ผู้ถือบัตรหรือผู้มีส่วนได้เสีย
จะขอตรวจหรือขอให้พนักงานเจ้าหน้าที่คัด
หรือคัดและรับรองสำเนารายการเกี่ยวกับบัตรประจำตัวประชาชนได้ที่ที่ว่าการอำเภอหรือกิ่งอำเภอ
สำนักงานเขต สำนักงานเทศบาล หรือศาลาว่าการเมืองพัทยา
ที่ผู้ถือบัตรได้ยื่นคำขอมีบัตรไว้
หรือจะยื่นคำร้องขอดำเนินการที่สำนักงานทะเบียนบัตรประจำตัวประชาชน
หรือที่ว่าการอำเภอหรือกิ่งอำเภอ สำนักงานเขต สำนักงานเทศบาล
หรือศาลาว่าการเมืองพัทยา ซึ่งเปิดระบบให้บริการออกบัตรประจำตัวประชาชนด้วยระบบคอมพิวเตอร์แห่งใดแห่งหนึ่งก็ได้
ในวันและเวลาราชการ

ข้อ ๓๗ ผู้มีส่วนได้เสียตามระเบียบนี้
หมายถึงบุคคล หรือนิติบุคคล ที่มีประโยชน์ได้เสียกับรายการเกี่ยวกับบัตร
หรือเจ้าของบัตรเลขหมายที่ขอตรวจ หรือคัดสำเนานั้นโดยตรง

ข้อ ๓๘ กรณีผู้ร้องขอตรวจ หรือขอให้คัด
หรือคัดและรับรองสำเนารายการเกี่ยวกับบัตร เป็นบุคคล หรือนิติบุคคล
ซึ่งอ้างว่าเป็นผู้มีส่วนได้เสียกับรายการเกี่ยวกับบัตร
หรือเจ้าของบัตรเลขหมายใดให้พนักงานเจ้าหน้าที่เรียกตรวจสอบหลักฐานที่เกี่ยวข้องจากผู้ร้อง
เพื่อพิจารณาความเป็นผู้มีส่วนได้เสียให้แน่ชัดก่อน จึงดำเนินการให้

ข้อ ๓๙ การตรวจ หรือคัด
หรือคัดและรับรองสำเนารายการเกี่ยวกับบัตร
ให้ดำเนินการได้เฉพาะจากรายการที่ปรากฏในเอกสารคำขอ บ.ป.1 คู่ฉบับใบรับ
หรือคู่ฉบับใบแทนใบรับ หรือฐานข้อมูลทะเบียนบัตร ที่จัดเก็บไว้ด้วยระบบคอมพิวเตอร์
เว้นแต่ที่สำนักงานทะเบียนบัตรประจำตัวประชาชนให้เป็นไปตามหลักฐานที่ได้จัดเก็บไว้ด้วยระบบไมโครฟิล์ม
หรือรูปถ่าย หรือจากฐานข้อมูลทะเบียนบัตรที่จัดเก็บไว้ด้วยระบบคอมพิวเตอร์
การรับรองสำเนารายการเกี่ยวกับบัตร ตามวรรคแรก ซึ่งคัดจากเอกสารคำขอ
บ.ป.1 คู่ฉบับใบรับ คู่ฉบับใบแทนใบรับ หรือหลักฐานที่เก็บไว้ด้วยระบบไมโครฟิล์ม
หรือรูปถ่าย ให้ประทับหรือเขียนข้อความว่า สำเนาถูกต้อง ส่วนการรับรองสำเนารายการเกี่ยวกับบัตร
ซึ่งคัดจากฐานข้อมูลทะเบียนบัตรที่จัดเก็บไว้ด้วยระบบคอมพิวเตอร์ให้ประทับหรือเขียนข้อความว่า
ขอรับรองว่าเป็นรายการจากฐานข้อมูลทะเบียนบัตรประจำตัวประชาชน
แล้วให้พนักงานเจ้าหน้าที่ลงลายมือชื่อและวงเล็บชื่อพร้อมด้วยวันเดือนปีที่คัดสำเนาไว้ในเอกสารดังกล่าวด้วย

หมวด ๖
การเก็บและทำลายเอกสารบัตรประจำตัวประชาชน
 

ข้อ ๔๐ แบบพิมพ์ใบรับตามแบบ บ.ป.2
และใบแทนใบรับตามแบบ บ.ป.2 ก ที่ศูนย์บริหารการทะเบียนภาคเบิกจากกรมการปกครอง
ให้หัวหน้าศูนย์บริหารการทะเบียนภาค หรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย
เป็นผู้มีหน้าที่ในการเก็บรักษาและควบคุมการเบิกจ่าย
ให้ศูนย์บริหารการทะเบียนภาค
สาขาจังหวัดเบิกแบบพิมพ์ใบรับและใบแทนใบรับจากศูนย์บริหารการทะเบียนภาค และให้มีหน้าที่ในการเก็บรักษาและควบคุมการเบิกจ่าย
พนักงานเจ้าหน้าที่ของอำเภอเบิกแบบพิมพ์ใบรับและใบแทนใบรับจากศูนย์บริหารการทะเบียนภาคสาขาจังหวัด
และมีหน้าที่ในการเก็บรักษาควบคุมการเบิกและใช้แบบพิมพ์ดังกล่าว
การเบิกจ่ายแบบพิมพ์ใบรับและใบแทนใบรับ ต้องลงรายการในบัญชีรับจ่ายแบบพิมพ์ที่จัดทำขึ้นให้ครบถ้วน
และให้ผู้เบิกจ่ายลงลายมือไว้ในบัญชีนั้นด้วยทุกครั้ง

ข้อ ๔๑ การเบิกจ่ายแบบพิมพ์ใบรับและใบแทนใบรับทุกครั้ง
ให้ตรวจนับจำนวนเล่ม หมายเลขเล่ม จำนวนแผ่นและสำเนาคู่ฉบับในแต่ละเล่มให้ครบถ้วน
ในกรณีพบว่าแบบพิมพ์ชำรุดหรือสูญหาย ให้รายงานจังหวัด เพื่อแจ้งกรมการปกครอง
ตามลำดับโดยด่วน

ข้อ ๔๒ ในการปฏิบัติงานแต่ละวัน
ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ถือปฏิบัติเกี่ยวกับการเก็บรักษาแบบพิมพ์ รูปถ่าย
และอุปกรณ์ในการจัดทำบัตรไว้ในที่ปลอดภัย ไม่ให้เกิดชำรุดสูญหายได้
โดยเฉพาะแบบพิมพ์คำขอ บ.ป.1 ใบรับ และใบแทนใบรับ
ห้ามมิให้พนักงานเจ้าหน้าที่ลงลายมือชื่อไว้เป็นการล่วงหน้าโดยเด็ดขาด
การลงลายมือชื่อในคำขอ บ.ป.1 ใบรับหรือใบแทนใบรับ
ห้ามมิให้ใช้ตรายางลายมือชื่อประทับแทนการลงลายมือชื่อด้วยตนเอง

ข้อ ๔๓ การเก็บคำขอ
บ.ป.1 ที่ได้ออกบัตรแล้ว ให้ใช้ปกเก็บเล่มหนึ่งสำหรับคำขอจำนวนสองร้อยฉบับ
โดยแยกเก็บเป็นแฟ้มเรียงตามปีปฏิทินที่ออกบัตร และเลขหมายคำขอตามลำดับก่อนหลัง และให้ระบุเลขหมายคำขอเริ่มต้นและเลขสุดท้ายไว้ที่สันปกเก็บของแฟ้มแต่ละแฟ้มโดยการจัดเก็บคำขอ
บ.ป.1 จะต้องดำเนินการให้เสร็จภายในสามสิบวัน นับแต่ได้รับ บ.ป.1 คืนจากสำนักงานทะเบียนบัตรประจำตัวประชาชน

ข้อ ๔๔ บัตรที่พนักงานเจ้าหน้าที่ได้รับคืน
หรือเรียกคืนมาทุกกรณี ให้พนักงานเจ้าหน้าที่จำหน่ายโดยการเจาะรูบนตัวบัตร
และจัดเก็บรวบรวมไว้ให้สะดวกต่อการค้นหาและตรวจสอบ

ข้อ ๔๕ คู่ฉบับใบรับ
และใบแทนใบรับ ห้ามฉีกออกจากเล่มโดยเด็ดขาด ในการจัดเก็บให้เย็บรวมกันเป็นปึก
ปึกละสิบเล่ม โดยเรียงตามเลขหมายคำขอ
เสร็จแล้วให้เขียนเลขหมายคำขอเริ่มต้นและเลขสุดท้ายของแต่ละปึกไว้บนสันของปึกนั้น

ข้อ ๔๖ อายุการเก็บเอกสารเกี่ยวกับบัตร
ให้เก็บไว้ตามระยะเวลาดังนี้
(๑) บัตรที่ได้รับคืน หรือเรียกคืนจากผู้ขอมีบัตรทุกกรณีให้เก็บไว้ไม่น้อยกว่าสิบสองปี
(๒) คำขอ บ.ป.1 ให้เก็บไว้ไม่น้อยกว่าสิบสองปี
(๓) ใบรับ และใบแทนใบรับ รวมทั้งคู่ฉบับ
ให้เก็บไว้ไม่น้อยกว่าสิบสองปี
(๔)
บันทึกการสอบสวนและสำเนาหลักฐานเอกสารประกอบการพิจารณาจัดทำบัตรให้เก็บไว้ไม่น้อยกว่าสิบสองปี
(๕) ทะเบียนบัตรประจำตัวประชาชน ให้เก็บไว้ไม่น้อยกว่าสิบสองปี
(๖) ทะเบียนไมโครฟิล์ม ไมโครฟิล์มคำขอ บ.ป.1 ฟิล์มรูปถ่ายผู้ขอมีบัตร และข้อมูลรายการเกี่ยวกับบัตร
ที่จัดเก็บไว้ในฐานข้อมูลทะเบียนบัตร ให้เก็บไว้ไม่น้อยกว่าสิบแปดปี

ข้อ ๔๗ ในเดือนกุมภาพันธ์ของทุกปี
ให้พนักงานเจ้าหน้าที่สำรวจเอกสารเกี่ยวกับบัตรที่ครบกำหนดอายุการเก็บในปีนั้น
แล้วทำบัญชีเอกสารเกี่ยวกับบัตรที่ขอทำลายตามแบบ บ.ป.6 เสนอผู้ว่าราชการจังหวัด หรือปลัดกรุงเทพมหานคร แล้วแต่กรณี
เพื่อพิจารณาอนุมัติหรือไม่อนุมัติในกรณีมีเหตุจำเป็นอื่น

ข้อ ๔๘ ให้ผู้ว่าราชการจังหวัด
หรือปลัดกรุงเทพมหานคร แล้วแต่กรณี แต่งตั้งคณะกรรมการทำลายเอกสารเกี่ยวกับบัตร
ประกอบด้วยพนักงานเจ้าหน้าที่เป็นประธานกรรมการและกรรมการอีกไม่น้อยกว่าสองคน
โดยแต่งตั้งจากข้าราชการตั้งแต่ระดับชำนาญงานขึ้นไป หรือตั้งแต่ระดับ ๓
หรือเทียบเท่าขึ้นไป ให้มีหน้าที่ควบคุมการทำลายเอกสารเกี่ยวกับบัตร
ซึ่งผู้มีอำนาจอนุมัติให้ทำลายได้แล้ว และรายงานผลต่อผู้มีอำนาจอนุมัติ

ข้อ ๔๙ การทำลายเอกสารเกี่ยวกับบัตร
ให้ทำลายโดยการเผา หรือวิธีการอื่นใดที่จะไม่ให้เอกสารนั้นอ่านเป็นเรื่องได้
หรือสามารถนำกลับมาใช้อีกได้ เมื่อทำลายเรียบร้อยแล้ว ให้คณะกรรมการทำลายเอกสาร
ทำบันทึกลงนามร่วมกันเสนอต่อผู้ว่าราชการจังหวัด หรือปลัดกรุงเทพมหานคร
แล้วแต่กรณี เพื่อทราบ
ก่อนการทำลายให้พนักงานเจ้าหน้าที่จำหน่ายรายการเกี่ยวกับบัตรเลขหมายคำขอที่ได้รับอนุมัติให้ทำลายออกจากทะเบียน
บ.ป.5 ด้วยการขีดฆ่าด้วยปากกาสีแดง พร้อมลงหมายเหตุว่าได้รับอนุมัติให้ทำลายแล้ว

ข้อ ๕๐ การทำลายเอกสารเกี่ยวกับบัตร
ในส่วนที่เก็บรักษาไว้ที่สำนักงานทะเบียนบัตรประจำตัวประชาชน
ให้หัวหน้าส่วนราชการแห่งสถานที่ดังกล่าว แต่งตั้งเจ้าหน้าที่จำนวนไม่น้อยกว่า ๓
คน จากข้าราชการตั้งแต่ระดับชำนาญงานขึ้นไป หรือตั้งแต่ระดับ ๓
หรือเทียบเท่าขึ้นไป ทำหน้าที่สำรวจเอกสารเกี่ยวกับบัตรที่ครบกำหนดอายุการเก็บในปีนั้นแล้วจัดทำบัญชีขออนุมัติทำลายเสนอต่ออธิบดีกรมการปกครอง
เพื่อพิจารณาแต่งตั้งคณะกรรมการทำลายเอกสารเกี่ยวกับบัตร
การแต่งตั้งคณะกรรมการทำลายเอกสารและวิธีการทำลาย ให้ดำเนินการตามข้อ
๔๘ และข้อ ๔๙ โดยอนุโลม

หมวด ๗
แบบพิมพ์
 

ข้อ ๕๑ แบบพิมพ์ที่ใช้ในการปฏิบัติงานบัตรประจำตัวประชาชน
นอกเหนือจากที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวงซึ่งออกตามความในกฎหมายว่าด้วยบัตรประจำตัวประชาชน
ให้ใช้แบบพิมพ์ต่าง ๆ ท้ายระเบียบนี้ ดังนี้
(๑) บ.ป.3 เป็นใบเสร็จรับเงินค่าธรรมเนียม
สำหรับพนักงานเจ้าหน้าที่ใช้ออกให้กับผู้ขอมีบัตร
ในการจัดทำบัตรกรณีที่ต้องเรียกเก็บค่าธรรมเนียมตามกฎหมายว่าด้วยบัตรประจำตัวประชาชน
(๒) บ.ป.4 เป็นหนังสือนำส่งคำขอ บ.ป.1 และฟิล์มรูปถ่าย
ใช้สำหรับนำส่งคำขอ บ.ป.1
และฟิล์มรูปถ่ายของอำเภอไปผลิตบัตรที่สำนักงานทะเบียนบัตรประจำตัวประชาชน
(๓) บ.ป.5 เป็นทะเบียนบัตรประจำตัวประชาชน
สำหรับพนักงานเจ้าหน้าที่ใช้คุมรายการออกบัตร และการจำหน่ายของอำเภอ
(๔) บ.ป.6 เป็นบัญชีสำรวจรายการเอกสารเกี่ยวกับบัตรที่ขอทำลาย
สำหรับพนักงานเจ้าหน้าที่ ใช้สำรวจเอกสารเกี่ยวกับบัตรทุกประเภท
ที่มีอายุการเก็บครบกำหนดและจะขออนุมัติทำลายตามระเบียบนี้
(๕) บ.ป.7
เป็นบันทึกการรับแจ้งเอกสารเกี่ยวกับบัตรประจำตัวประชาชนสูญหายหรือถูกทำลายสำหรับพนักงานเจ้าหน้าที่ใช้บันทึกเพื่อรับแจ้งกรณีบัตรประจำตัวประชาชนหรือใบรับคำขอมีบัตรหรือใบแทนใบรับคำขอมีบัตรสูญหาย
หรือถูกทำลาย

ข้อ ๕๒ แบบพิมพ์ที่ใช้ปฏิบัติงานบัตรประจำตัวประชาชนทุกประเภท
ให้อำเภอเบิกจากศูนย์บริหารการทะเบียนภาค สาขาจังหวัด

หมวด ๘
บทเบ็ดเตล็ด
 

ข้อ ๕๓ ผู้ถือบัตรซึ่งเสียสัญชาติไทย ไม่ว่ากรณีใด
ๆ
ย่อมหมดสิทธิใช้บัตรและจะต้องมอบบัตรคืนแก่พนักงานเจ้าหน้าที่แห่งท้องที่ซึ่งตนมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านในวันที่เสียสัญชาติไทย

ข้อ ๕๔ บัตรซึ่งพิมพ์รายการชื่อตัว
ชื่อสกุล วันเดือนปีเกิด หรือเลขประจำตัวประชาชนของผู้ถือบัตร ไม่ตรงกับข้อเท็จจริงตามรายการในทะเบียนบ้าน
หรือคำขอ บ.ป.1
และบัตรซึ่งติดรูปถ่ายสลับตัวผู้ถือบัตรจะต้องส่งคืนบัตรดังกล่าวแก่พนักงานเจ้าหน้าที่โดยเร็ว
ให้ดำเนินการแก้ไขตามวิธีการที่กรมการปกครองกำหนด

ข้อ ๕๕ ให้อำเภอ จัดทำรายงานผลการจัดทำบัตรประจำตัวประชาชน
การเบิกจ่ายวัสดุ อุปกรณ์ แบบพิมพ์ และฟิล์มถ่ายรูปเพื่อใช้ทำบัตร
และจำนวนอัตรากำลังเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานบัตรประจำตัวประชาชน
เสนอผ่านจังหวัดไปยังกรมการปกครอง ภายในระยะเวลาที่กรมการปกครองกำหนด

ข้อ ๕๖ ทุกเดือนมกราคมของทุกปี
ให้นายอำเภอจัดให้มีการรณรงค์ประชาสัมพันธ์ให้ผู้ที่จะต้องขอมีบัตรในปีนั้นทราบเป็นการล่วงหน้าอย่างทั่วถึง

ส่วนที่ ๒
การจัดทำบัตรประจำตัวประชาชนด้วยระบบคอมพิวเตอร์
 

หมวด ๑
การขอมีบัตร
และการออกบัตร
 

ข้อ ๕๗ เมื่อกระทรวงมหาดไทยได้มีประกาศกำหนดให้เขตท้องที่จังหวัดใด
ดำเนินการออกบัตรประจำตัวประชาชนด้วยระบบคอมพิวเตอร์
ให้ใช้ระเบียบส่วนนี้เป็นแนวทางในการปฏิบัติงานบัตรประจำตัวประชาชน
สำหรับแนวทางปฏิบัติที่มิได้กล่าวถึงหรือมิได้กำหนดไว้ในระเบียบส่วนนี้ให้นำความในส่วนที่
๑ ของระเบียบนี้มาใช้บังคับ

ข้อ ๕๘ ให้นายอำเภอ
มีหน้าที่กำกับ ดูแลการจัดทำบัตรและควบคุมระบบการออกบัตรตามระเบียบนี้อย่างเคร่งครัด
และห้ามมิให้ผู้ไม่มีหน้าที่เกี่ยวข้อง
หรือไม่มีคำสั่งให้รับผิดชอบงานบัตรประจำตัวประชาชนดำเนินการใด ๆ
เกี่ยวกับระบบการออกบัตรด้วยคอมพิวเตอร์โดยเด็ดขาด

ข้อ ๕๙ ในการขอมีบัตร
ขอมีบัตรใหม่หรือขอเปลี่ยนบัตร ให้เจ้าหน้าที่เรียกหลักฐานเอกสารหรือสอบสวนบุคคลซึ่งมีหน้าที่ยื่นคำขอมีบัตรแทนหรือสอบสวนเจ้าบ้านหรือบุคคลผู้น่าเชื่อถือ
แล้วแต่กรณี ตามที่กำหนดไว้ในข้อ ๑๑
และดำเนินการตรวจรายการของผู้ขอมีบัตรกับรายการในฐานข้อมูลการทะเบียนราษฎร
เมื่อเห็นว่าถูกต้องตรงกัน ให้จัดพิมพ์รายละเอียดลงในคำขอ บ.ป.1
แล้วรวบรวมคำขอดังกล่าวพร้อมด้วยหลักฐานของผู้ขอมีบัตรเสนอต่อพนักงานเจ้าหน้าที่

ข้อ ๖๐ เมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่ได้รับคำขอ
บ.ป.1 และหลักฐานประกอบคำขอ ให้ตรวจสอบความถูกต้องระหว่างรายการในคำขอ บ.ป.1
กับหลักฐานดังกล่าว และเมื่อพิจารณาเห็นว่าผู้ขอมีบัตรมีคุณสมบัติครบถ้วนตามที่กำหนดและหลักฐานเป็นที่เชื่อถือได้
ให้มีคำสั่งอนุญาตและดำเนินการถ่ายรูปผู้ขอมีบัตร

ข้อ ๖๑ กรณีการขอมีบัตรใหม่เนื่องจากบัตรหายหรือบัตรถูกทำลายและผู้ยื่นคำขอไม่มีหรือไม่อาจแสดงหลักฐานเอกสารที่ทางราชการออกให้ซึ่งมีรูปถ่ายผู้ขอมีบัตร
และกรณีมีเหตุสงสัยว่าจะมีการทุจริต หรือพนักงานเจ้าหน้าที่พิจารณาเห็นว่าหลักฐานที่ผู้ขอมีบัตรนำมาแสดงไม่สามารถพิสูจน์ยืนยันบุคคลและคุณสมบัติ
ของผู้ขอมีบัตรได้
ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ตรวจสอบรายการทำบัตรเดิมของผู้ขอมีบัตรจากฐานข้อมูลทะเบียนบัตร
เพื่อประกอบการพิจารณา
ในกรณีที่ฐานข้อมูลทะเบียนบัตรไม่ปรากฏรายการทำบัตรเดิมของผู้ขอมีบัตร
หรือรายการทำบัตรเดิมรวมถึงภาพใบหน้าไม่ตรงกับข้อเท็จจริงหรือหลักฐานที่ผู้ขอมีบัตรนำมาแสดง
ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ตรวจสอบพิจารณาว่ารายการใดถูกต้อง โดยอาจเรียกหลักฐานเอกสารหรือสอบสวนพยานบุคคลเพิ่มเติมได้เท่าที่จำเป็นหากเชื่อได้ว่าหลักฐานที่ผู้ขอมีบัตรนำมาแสดงนั้นเป็นรายการที่ถูกต้องให้ดำเนินการจัดทำบัตรให้แก่ผู้ขอมีบัตร

ข้อ ๖๒ กรณีหลักฐานที่ผู้ขอมีบัตรนำมาแสดงและรายการทำบัตรเดิมในฐานข้อมูลทะเบียนบัตร
ไม่สามารถยืนยันบุคคลผู้ขอมีบัตรได้ไม่ว่าด้วยเหตุใด ๆ
ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ระงับการจัดทำบัตร ยกเลิกคำขอ บ.ป.1
และรายการขอมีบัตรที่บันทึกไว้ในเครื่องคอมพิวเตอร์สำหรับเลขหมายคำขอนั้น โดยบันทึกสาเหตุที่ไม่อาจดำเนินการได้ไว้ให้ชัดเจน
ส่วนคำขอ บ.ป.1 และหลักฐานเอกสารที่เกี่ยวข้องให้แยกแฟ้มเก็บไว้ต่างหาก
เมื่อมีเหตุเพียงพอที่จะเชื่อได้ว่าผู้ขอมีบัตรรายนั้นมีคุณสมบัติตามที่กฎหมายกำหนดให้มีบัตรได้
ให้จัดทำบัตรให้โดยกำหนดเลขหมายคำขอให้ใหม่
กรณีตามวรรคแรก หากพบว่าการขอมีบัตรในครั้งนั้นมีการทุจริต
ให้พนักงานเจ้าหน้าที่แจ้งความต่อพนักงานสอบสวนผู้มีอำนาจเพื่อให้ดำเนินคดีกับผู้ขอมีบัตรโดยเร็ว

ข้อ ๖๓ เมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่อนุญาตให้ผู้ขอมีบัตรรายใดมีบัตร
มีบัตรใหม่ หรือเปลี่ยนบัตร ให้ดำเนินการออกบัตรแก่ผู้ขอมีบัตรด้วยระบบคอมพิวเตอร์
การออกบัตรตามวรรคแรก ให้แก่ผู้ขอมีบัตรรายใด ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ผู้สั่งอนุญาตให้ทำบัตรสำหรับผู้ขอมีบัตรรายนั้น
เป็นผู้รับผิดชอบโดยตรง

หมวด ๒
การมอบบัตรและการรายงาน
 

ข้อ ๖๔ บัตรที่พิมพ์รายการผู้ขอมีบัตรและเคลือบวัสดุป้องกันการปลอมแปลงแล้ว
ให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบความถูกต้องตรงกันของรายการในบัตรกับรายการในคำขอ บ.ป.1
สำหรับเลขหมายคำขอนั้นและ บัตรเดิมที่ผู้ขอมีบัตรนำมาแสดงหรือหลักฐานเอกสารอื่น
(กรณีไม่มีบัตรเดิม) ก่อนมอบบัตรให้แก่ผู้ขอมีบัตร
กรณีตามวรรคแรก หากรายการในบัตรไม่ถูกต้อง เช่น รูปถ่ายสลับตัว
หรือรายการชื่อตัวชื่อสกุลหรือวันเดือนปีเกิดไม่ถูกต้อง ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ดำเนินการแก้ไขด้วยการออกบัตรใหม่ให้แก่ผู้ขอมีบัตรโดยกำหนดเลขหมายคำขอใหม่
สำหรับบัตรเดิมที่มีรายการไม่ถูกต้องให้เจาะรูเพื่อมิให้สามารถนำบัตรนั้นไปใช้ได้อีก
ส่วนคำขอ บ.ป.1
และรายการขอมีบัตรที่บันทึกไว้ในเครื่องคอมพิวเตอร์สำหรับบัตรเลขหมายเดิมนั้น ให้ยกเลิกและบันทึกสาเหตุของการยกเลิกไว้ให้ชัดเจนด้วย
โดยการดำเนินการดังกล่าวต้องกระทำให้แล้วเสร็จภายในสิ้นวันทำการนั้น ๆ
กรณีตามวรรคแรก หากรายการในบัตรถูกต้อง
แต่สภาพของบัตรอยู่ในลักษณะไม่สมบูรณ์หรือไม่น่าจะนำไปใช้งานได้ เช่น
รูปถ่ายมืดหรือมัวจนไม่สามารถเห็นภาพได้ชัดเจน
หรือรายการในบัตรพิมพ์ติดไม่ครบถ้วนให้พนักงานเจ้าหน้าที่แก้ไขด้วยการออกบัตรใหม่ให้แก่ผู้ขอมีบัตรโดยใช้เลขหมายคำขอเดิมนั้นส่วนบัตรเดิมที่ไม่สมบูรณ์ให้ดำเนินการเช่นเดียวกับวรรคสอง

ข้อ ๖๕ การมอบบัตร
ให้มอบเจ้าของบัตรโดยตรง โดยให้ผู้รับบัตรลงลายมือชื่อหรือพิมพ์ลายนิ้วมือ
และลงวัน เดือน ปี ที่รับบัตรไว้ในคำขอ บ.ป.1
สำหรับเลขหมายคำขอนั้นเพื่อเป็นหลักฐาน

ข้อ ๖๖ การมอบบัตรหากตรวจพบว่า
ผู้มีรายการในบัตรเป็นผู้ไม่มีสิทธิมีบัตรไม่ว่าด้วยเหตุใด ๆ
ให้พนักงานเจ้าหน้าที่สั่งงดมอบบัตรนั้น แล้วทำเครื่องหมายที่บัตรด้วยการเจาะรู
จำหน่ายคำขอ บ.ป.1
และรายการขอมีบัตรที่จัดเก็บไว้ในเครื่องคอมพิวเตอร์สำหรับเลขหมายคำขอนั้น
โดยระบุสาเหตุของการงดมอบบัตรไว้ด้วย
กรณีตามวรรคแรก หากเป็นการกระทำทุจริต ให้ดำเนินการตามข้อ ๖๒ วรรคสอง

ข้อ ๖๗ ให้พนักงานเจ้าหน้าที่รายงานผลการออกบัตรเสนอต่อนายอำเภอ
ทุกสิ้นวันทำการ หากไม่สามารถรายงานได้ภายในวันนั้น
ให้รีบรายงานในวันทำการรุ่งขึ้นทันที
การรายงานตามวรรคแรกให้จัดทำเป็นเอกสารตามแบบท้ายระเบียบนี้
และเมื่อรายงานแล้วให้จัดเก็บไว้เพื่อเป็นหลักฐานตรวจสอบอ้างอิง

ข้อ ๖๘ ให้ใช้ฐานข้อมูลทะเบียนบัตรที่จัดเก็บไว้ด้วยระบบคอมพิวเตอร์แทนทะเบียนบัตรประจำตัวประชาชน
ตามแบบ บ.ป.5

หมวด ๓
การเบิกจ่าย
การควบคุมและเก็บรักษาวัสดุที่ใช้ออกบัตร
 

ข้อ ๖๙ การเบิกจ่าย
การควบคุมและเก็บรักษาวัสดุตัวบัตรที่ใช้ในการออกบัตรด้วยระบบคอมพิวเตอร์และวัสดุเคลือบบัตรป้องกันการปลอมแปลง
ให้เป็นไปตามมาตรการการบริการจัดการทำบัตรประจำตัวประชาชนที่กรมการปกครองกำหนด

ข้อ ๗๐ การเก็บรักษา
การควบคุมและการเบิกจ่ายวัสดุตัวบัตรและวัสดุเคลือบบัตรป้องกันการปลอมแปลง
ให้ถือปฏิบัติเช่นเดียวกับการเก็บรักษา การควบคุมและการเบิกจ่ายแบบพิมพ์ใบรับ บ.ป.2 และใบแทน ใบรับ บ.ป.2 ก เฉพาะการเบิกจ่ายของอำเภอ
ให้แจ้งยอดคงเหลือของวัสดุตัวบัตรและวัสดุเคลือบบัตรป้องกันการปลอมแปลงที่เหลืออยู่
ณ วันที่ขอเบิกนั้น ไว้ในหนังสือถึงจังหวัดด้วยทุกครั้ง

ข้อ ๗๑ การใช้วัสดุตัวบัตรในการออกบัตร
ให้ใช้เรียงตามลำดับของเลขรหัสกำกับบัตรก่อนหลัง ตามที่ปรากฏอยู่ด้านหลังของบัตร

บทเฉพาะกาล
 

ข้อ ๗๒ ผู้ซึ่งไม่ต้องมีบัตรตามพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวประชาชน
พ.ศ. ๒๕๒๖ แต่ต้องมีบัตรตามพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวประชาชน พ.ศ. ๒๕๒๖
ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวประชาชน (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๕๔
ตามนัยมาตรา ๑๖ แห่งพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวประชาชน (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๕๔
ให้ถือปฏิบัติตามข้อ ๑๑ กรณีการขอมีบัตรเป็นครั้งแรก โดยอนุโลม


ประกาศ
ณ วันที่ ๑๐ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๔
มงคล สุระสัจจะ
อธิบดีกรมการปกครอง
[เอกสารแนบท้าย]

๑. ใบเสร็จรับเงิน (บ.ป. 3)
๒. หนังสือส่งคำขอ บ.ป.1 และฟิล์มรูปถ่าย (บ.ป.4)
๓. ทะเบียนบัตรประจำตัวประชาชน (บ.ป.5)
๔. บัญชีสำรวจรายการเอกสารบัตรที่ขอทำลาย (บ.ป.6)
๕. บันทึกการรับแจ้งเอกสารเกี่ยวกับบัตรประจำตัวประชาชนสูญหายหรือถูกทำลาย
(บ.ป. 7)

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)

















ปริยานุช/ผู้จัดทำ
๑๙ สิงหาคม
๒๕๕๔

ณัฐวดี/ตรวจ
๑๙ สิงหาคม
๒๕๕๔

ปณตภร/ปรับปรุง
๒๐ พฤศจิกายน ๒๕๕๕

















































[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๘/ตอนพิเศษ ๘๑ ง/หน้า ๒/๒๗ กรกฎาคม ๒๕๕๔