ระเบียบกรมการขนส่งทางบก
ระเบียบกรมการขนส่งทางบก
ว่าด้วยหลักเกณฑ์วิธีการกำหนดและตอกเลขตัวรถและเลขเครื่องยนต์
สำหรับรถตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์
พ.ศ.
๒๕๔๐
 

ตามที่ได้มีระเบียบกรมการขนส่งทางบกว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการกำ
หนดและตอกเลขตัวรถและเลขเครื่องยนต์ สำหรับรถตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์ พ.ศ. ๒๕๓๑
และระเบียบกรมการขนส่งทางบกว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการกำหนดและตอกเลขตัวรถและเลขเครื่องยนต์
สำหรับรถตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๔ ไว้แล้วนั้น

โดยที่เป็นการสมควรแก้ไขปรับปรุงหลักเกณฑ์วิธีการกำหนดและตอกเลขตัวรถและเลขเครื่องยนต์สำหรับรถตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์เสียใหม่ให้เหมาะสมยิ่งขึ้น
จึงวางระเบียบไว้ดังต่อไปนี้

๑. ระเบียบนี้เรียกว่า
ระเบียบกรมการขนส่งทางบกว่าด้วยหลักเกณฑ์
วิธีการกำหนดและตอกเลขตัวรถและเลขเครื่องยนต์ สำหรับรถตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์ พ.ศ.
๒๕๔๐

๒. ให้ยกเลิก
(๑) ระเบียบกรมการขนส่งทางบกว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการกำหนด
และตอกเลขตัวรถและเลขเครื่องยนต์ สำหรับรถตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์ พ.ศ. ๒๕๓๑
(๒)
ระเบียบกรมการขนส่งทางบกว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการกำหนดและตอกเลขตัวรถและเลขเครื่องยนต์
สำหรับรถตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๔

๓. ให้ใช้ระเบียบนี้ตั้งแต่วันที่
๑ กรกฎาคม ๒๕๔๐ เป็นต้นไป[๑]

๔. รถต่อไปนี้ที่อยู่ในข่ายต้องกำหนดและตอกเลขตัวรถและเลขเครื่องยนต์
คือ
(๑)
รถที่ตัวถังหรือเครื่องยนต์ไม่มีหมายเลขจากผู้ผลิต
หรือผู้สั่งนำเข้าจากต่างประเทศซึ่งเจ้าของรถมีหลักฐานการได้มาถูกต้อง
และได้บันทึกรับรองว่าเป็นรถคันเดียวกับที่ปรากฏในหลักฐาน
(๒)
รถที่เดิมมีเลขตัวรถหรือเลขเครื่องยนต์ตอกไว้บนแผ่นโลหะ
แต่ได้ชำรุดลบเลือนหรือสูญหาย
และเจ้าของรถได้บันทึกรับรองว่าเป็นรถหรือเครื่องยนต์เดิม
พร้อมทั้งแนบหลักฐานยืนยันกรณีสูญหาย
(๓) รถที่เดิมมีเลขตัวรถหรือเลขเครื่องยนต์
แต่ได้ชำรุด ลบเลือน หรือถูกทำลายเนื่องจากสนิมกัดกร่อน หรืออุบัติเหตุ
หรือโดยความรู้เท่าไม่ถึงการณ์
และเจ้าของรถได้บันทึกรับรองว่าเป็นรถหรือเครื่องยนต์เดิม
กรณีไม่สามารถวินิจฉัยได้ว่าเป็นรถหรือเครื่องยนต์เดิม ให้ส่งตรวจสอบกับกองพิสูจน์หลักฐาน
หรือกองกำกับการวิทยาการ กรมตำรวจ
หรือขอความร่วมมือผู้ผลิตประกอบรถตรวจสอบและยืนยันความถูกต้อง
(๔) รถที่เดิมมีเลขตัวรถหรือเลขเครื่องยนต์
แต่เจ้าของรถได้เปลี่ยนชิ้นส่วนของตัวถังหรือเครื่องยนต์ที่มีเลขตอกอยู่
โดยชิ้นส่วนของตัวถังหรือเครื่องยนต์ใหม่นั้น
ไม่มีหมายเลขและเจ้าของมีหลักฐานการได้มาถูกต้องพร้อมทั้งได้บันทึกรับรองว่าเป็นตัวถังหรือเครื่องยนต์เดิม
และได้นำชิ้นส่วนของตัวถังหรือชิ้นส่วนของเครื่องยนต์เดิมมาแสดง
(๕) รถที่เปลี่ยนเครื่องยนต์ใหม่
และเครื่องยนต์ใหม่ที่นำมาเปลี่ยนไม่มีหมายเลข โดยเจ้าของรถมีหลักฐานการได้มาของเครื่องยนต์ใหม่
(๖) รถที่เดิมมีเลขตัวรถหรือเลขเครื่องยนต์
แต่ถูกโจรกรรมไปแล้วได้คืน และมีร่องรอยการแก้ไขเปลี่ยนแปลงหรือทำลายเลขเดิม
โดยเจ้าของรถมีหลักฐานการรับรถคืนจากพนักงานสอบสวนหรือศาล
พร้อมบันทึกรับรองว่าเป็นรถหรือเครื่องยนต์เดิมที่ถูกโจรกรรมไป
(๗)
รถที่เดิมมีเลขตัวรถหรือเลขเครื่องยนต์แต่ถูกทำลาย
จะมีการตอกหมายเลขขึ้นมาใหม่หรือไม่ก็ตาม
ซึ่งเป็นรถที่เจ้าของรถได้มาจากการจำหน่าย หรือขายทอดตลาดของส่วนราชการ เช่น
กรมศุลกากร หรือกรมตำรวจ เป็นต้น โดยมีหลักฐานการได้มาจากส่วนราชการนั้นถูกต้อง
และเจ้าของรถได้บันทึกรับรองว่าเป็นรถคันเดียวกับที่ปรากฏในหลักฐาน
(๘) รถที่เดิมมีเลขตัวรถหรือเลขเครื่องยนต์
แต่เกิดปัญหาการซ้ำซ้อน เลขตัวรถหรือเลขเครื่องยนต์เหมือนกับรถคันอื่น
แต่ทั้งนี้การซ้ำซ้อนนั้นต้องปรากฏหลักฐานการจดทะเบียนรถ หรือมีหลักฐานการได้มาถูกต้อง
ให้พิจารณากำหนดและตอกเลขตัวรถหรือเลขเครื่องยนต์แล้วแต่กรณีให้กับรถคันที่จดทะเบียนหรือดำเนินการทางทะเบียนภายหลัง

๕. เลขตัวรถหรือเลขเครื่องยนต์ที่กำหนดให้ตอกประกอบด้วยตัวเลข
๓ กลุ่ม ดังนี้
(๑) กลุ่มที่ ๑ มี ๒ หลัก
เป็นรหัสจังหวัดที่รถจดทะเบียนหรือจะจดทะเบียน (ยกเว้นจังหวัดหนองบัวลำภู มี ๓
หลัก) กรณีเป็นสำนักงานขนส่งเขตพื้นที่ หรือสำนักงานขนส่ง
จังหวัดสาขา กำหนดให้มี ๓ หลัก โดยตัวเลข ๒
หลักแรกเป็นรหัสจังหวัด และตัวเลขหลักที่ ๓ เป็นเลขลำดับที่จัดตั้งสำนักงานขนส่งเขตพื้นที่
หรือสำนักงานขนส่งจังหวัดสาขา ก่อนหลังแล้วแต่กรณี
(๒) กลุ่มที่ ๒
เป็นเลขลำดับก่อนหลังที่ทำการตอกใหม่แต่ละปี กรณีเลขตัวรถกำหนดให้มี ๔ หลัก
ส่วนเลขเครื่องยนต์กำหนดให้มี ๓ หลัก
(๓) กลุ่มที่ ๓ มี ๒ หลัก
เป็นเลขสองตัวสุดท้ายของปี พ.ศ. ที่ทำการตอกเลขตัวรถหรือเลขเครื่องยนต์

๖. ตำแหน่งที่ตอก
(๑)
เลขตัวรถให้ตอกที่โครงคัสซีบริเวณหน้าล้อหน้าด้านซ้าย หรือบริเวณอื่นที่เหมาะสม
กรณีเป็นรถไม่มีโครงคัสซีให้ตอกที่ตัวถังรถ บริเวณตำแหน่งที่เหมาะสม
(๒) เลขเครื่องยนต์ ให้ตอกที่เครื่องยนต์
ในตำแหน่งที่เหมาะสม

๗. การตอกเลขตัวรถหรือเลขเครื่องยนต์ให้ใช้ตัวเลขอารบิคที่มีขนาดเหมาะสมตอกเรียงตามแนวนอน
หรือแนวตั้งตามความเหมาะสมของตำแหน่งที่จะตอกตามตัวอย่าง ดังนี้
๐๑
- ๐๐๐๑ - ๔๐  หรือ ๐๑  หรือ
๐๑๑  หรือ
๐๑๑-๐๐๑
 ๐๐๐๑  ๐๐๑-๔๐  ๔๐
 ๔๐
ทั้งนี้ ๐๑ หมายถึง รหัสประจำกรุงเทพมหานคร
๐๑๑
หมายถึง รหัสประจำกรุงเทพมหานคร
(สำนักงานขนส่งเขตพื้นที่ ๑)
๐๐๐๑
หมายถึง เลขลำดับที่กำหนดให้ตอกเลขตัวรถเป็นลำดับที่
๑ ใน ปี พ.ศ. ที่ตอก
๐๐๑
หมายถึง เลขลำดับที่กำหนดให้ตอกเลขเครื่องยนต์เป็นลำดับที่
๑ ในปี พ.ศ. ที่ตอก
๔๐ หมายถึง เลขสองตัวสุดท้ายของปี พ.ศ. ที่ตอก
การกำหนดเลขรหัสประจำจังหวัดต่างๆ
ในการตอกเลขตัวรถและเลขเครื่องยนต์
ให้กำหนดตามบัญชีเลขรหัสประจำจังหวัดแนบท้ายระเบียบนี้

๘. การกำหนดและตอกเลขตัวรถและเลขเครื่องยนต์
ให้ผู้อำนวยการสำนัก ทะเบียนและภาษีรถหรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย
ผู้อำนวยการสำนักงานขนส่งเขตพื้นที่ หรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย
ขนส่งจังหวัดหรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย แล้วแต่กรณี
เป็นผู้พิจารณาว่าสมควรอนุมัติกำหนด
และตอกเลขตัวรถหรือเลขเครื่องยนต์รถคันใดหรือไม่
และหน้าที่การตอกเลขตัวรถและเลขเครื่องยนต์ให้อยู่ในความรับผิดชอบของสำนักทะเบียนและภาษีรถ
สำนักงานขนส่งเขตพื้นที่
สำนักงานขนส่งจังหวัดหรือสำนักงานขนส่งจังหวัดสาขาที่ได้รับมอบหมาย แล้วแต่กรณี

๙. เมื่อทำการตอกเลขตัวรถหรือเลขเครื่องยนต์แล้วให้ดำเนินการ
(๑) ลอกลายเลขที่ตอก พร้อมบันทึกวัน เดือน ปี
และตำแหน่งที่ตอกไว้เป็นหลักฐานติดในสมุดคุมและบันทึกการตรวจสภาพหรือตรวจสอบรถ
(๒)
จัดทำทะเบียนคุมเลขตัวรถและเลขเครื่องยนต์ที่ตอก
โดยให้มีรายละเอียดเกี่ยวกับหมายเลขที่ตอก ตำแหน่ง วัน เดือน ปี ที่ตอก
ชนิดของเครื่องยนต์หรือตัวถังรถ เลขทะเบียนรถลายมือชื่อผู้กำหนดและตอก
กรณีเป็นรถที่อยู่ในความรับผิดชอบของสำนักงานขนส่งจังหวัดสาขา
ซึ่งมิได้รับมอบหมายให้เป็นผู้กำหนดและตอกเลขตัวรถและเลขเครื่องยนต์
เมื่อสำนักงานขนส่งจังหวัดดำเนินการกำหนดและตอกเลขแล้ว
ให้จัดทำบันทึกแจ้งกลับไปให้สำนักงานขนส่งจังหวัดสาขาพร้อมลอกลายเลขที่ตอกแนบส่งไปด้วย
และให้สำนักงานขนส่งจังหวัดสาขาจัดทำทะเบียนคุมไว้เช่นเดียวกัน

๑๐. ให้รองอธิบดี (ฝ่ายปฏิบัติการ)
กรมการขนส่งทางบก รักษาการตามระเบียบนี้


ประกาศ
ณ วันที่ ๑๑ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๔๐
พงศกร
เลาหวิเชียร
อธิบดีกรมการขนส่งทางบก
[เอกสารแนบท้าย]

๑. รหัสประจำจังหวัดต่างๆ

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)

















ปริยานุช/ผู้จัดทำ
๙
ตุลาคม ๒๕๕๐

[๑]
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๔/ตอนพิเศษ ๑๒๙ ง/หน้า ๑/๒๓ กันยายน ๒๕๕๐