ประกาศกรมทะเบียนการค้า
ประกาศกรมทะเบียนการค้า
เรื่อง
หลักเกณฑ์การปฏิบัติตามประกาศของคณะปฏิวัติ
ฉบับที่
๒๘๕ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๑๓๙
มาตรา
๑๑๙๙ และพระราชบัญญัติบริษัทจำกัด พ.ศ. ๒๕๓๕
มาตรา ๖๔
มาตรา ๑๒๗
---------------------

 โดยที่กรมทะเบียนการค้าได้พิจารณาเห็นสมควรแก้ไขปรับปรุง
หลักเกณฑ์การปฏิบัติตาม
ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๒๘๕
และประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๑๙๙ และมาตรา ๑๑๓๙ 
ให้เหมาะสมและสอดคล้องกับการปฏิบัติงานของกรมในปัจจุบัน
 อธิบดีกรมทะเบียนการค้า
ในฐานะสารวัตรใหญ่บัญชี ตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 
๒๘๕ ในฐานะนายทะเบียนกลาง
สำนักงานทะเบียนหุ้นส่วนบริษัทกลาง ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ 
และในฐานะนายทะเบียนบริษัทมหาชนจำกัด
ตามพระราชบัญญัติบริษัทมหาชนจำกัด พ.ศ. ๒๕๓๕ จึงออก
ประกาศไว้ดังต่อไปนี้
 ข้อ
๑ ให้ยกเลิกประกาศกรมทะเบียนการค้า เรื่อง หลักเกณฑ์การปฏิบัติตามประกาศของ
คณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๒๘๕ และประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
มาตรา ๑๑๙๙ และมาตรา ๑๑๓๙ ลงวันที่ ๒๓ 
มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๓๒
 บรรดาคำสั่ง
ประกาศ ระเบียบ คำชี้แจง หรือหลักเกณฑ์การปฏิบัติใดในส่วนที่ได้กำหนดไว้แล้ว
ในประกาศนี้ หรือซึ่งขัดหรือแย้งกับประกาศนี้
ให้ใช้ประกาศนี้แทน

  หมวด ๑ 
   การส่งคำแปลรหัสที่ใช้ลงรายการในบัญชีด้วยเครื่องจักร
 
ทำบัญชีเป็นภาษาไทย
 ----------------

 ข้อ
๒
ผู้มีหน้าที่จำทำบัญชีที่ลงรายการในบัญชีเป็นรหัสด้วยเครื่องจักรทำบัญชีต้องส่งคำแปล
รหัสเป็นภาษาไทยก่อนที่จะเริ่มใช้เครื่องจักรลงรายการในบัญชี
โดยเอกสารที่จัดส่งให้ระบุชื่อธุรกิจ จำนวนแผ่นและ
ให้หุ้นส่วนผู้จัดการของห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน หรือกรรมการผู้มีอำนาจของบริษัทจำกัด
หรือกรรมการผู้มีอำนาจ
ของบริษัทมหาชนจำกัด
หรือผู้จัดการของนิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายของต่างประเทศ หรือเจ้าของร้านค้า
แล้ว
แต่กรณี อย่างน้อยหนึ่งคนลงลายมือชื่อรับรองเอกสารนั้นด้วย
 กรณีที่มีการเปลี่ยนแปลงเพิ่มเติมรหัสบัญชีจากที่เคยส่งไปแล้ว
ให้ส่งคำแปลรหัสส่วนที่เปลี่ยน
แปลงเพิ่มเติมนั้น
โดยเอกสารที่จัดส่งให้ปฏิบัติตามความในวรรคแรก
 ข้อ
๓ การส่งคำแปลรหัสตามข้อ ๒ ให้ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีปฏิบัติดังนี้
 ๓.๑
กรณีที่มีสำนักงานแห่งใหญ่ตั้งอยู่ในเขตกรุงเทพมหานคร ให้ส่งต่อสำนักกำกับดูแลธุรกิจ
 ๓.๒
กรณีที่มีสำนักงานแห่งใหญ่ตั้งอยู่ในเขตท้องที่จังหวัดใด
ให้ส่งต่อสำนักงานทะเบียนการค้า
จังหวัดนั้น หรือจะส่งต่อสำนักกำกับดูแลธุรกิจโดยตรงก็ได้

  หมวด ๒
  การส่งงบดุล บัญชีกำไรขาดทุน
และบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น
  ------------

 ข้อ
๔ ห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน และนิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายของต่างประเทศ
ต้องส่งงบดุล
และบัญชีกำไรขาดทุนต่อสำนักงานกลางบัญชีหรือสำนักงานบัญชี
ตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๒๘๕ 
ข้อ ๑๑ ภายใน ๕ เดือน นับแต่วันปิดบัญชี
 ข้อ
๕ บริษัทจำกัด ต้องส่ง
 ๕.๑
งบดุลและบัญชีกำไรขาดทุนต่อนายทะเบียน ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ 
มาตรา ๑๑๙๙ วรรคสอง ภายใน ๑ เดือน
นับแต่วันที่งบดุลนั้นได้รับอนุมัติจากที่ประชุมใหญ่ผู้ถือหุ้นของบริษัท
 ๕.๒
บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นต่อนายทะเบียน ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 
๑๑๓๙ วรรคสอง ภายใน ๑๔ วัน
นับแต่วันประชุมสามัญผู้ถือหุ้นของบริษัท
 ข้อ
๖ บริษัทมหาชนจำกัด ต้องส่ง
 ๖.๑
งบดุล บัญชีกำไรขาดทุน รวมถึงงบแสดงการเปลี่ยนแปลงในส่วนของผู้ถือหุ้น งบกำไร
สะสม งบกระแสเงินสด งบย่อยและหมายเหตุประกอบงบการเงิน
รายงานประจำปีและรายงานการประชุมผู้ถือหุ้น
เฉพาะที่เกี่ยวกับการอนุมัติงบดุล
การจัดสรรกำไรและการแบ่งเงินปันผลต่อนายทะเบียน ตามพระราชบัญญัติ
บริษัทมหาชนจำกัด พ.ศ. ๒๕๓๕ มาตรา ๑๒๗ ภายใน ๑ เดือน
นับแต่วันที่ประชุมผู้ถือหุ้นอนุมัติงบดุล
 ๖.๒
บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นต่อนายทะเบียนตามพระราชบัญญัติบริษัทมหาชนจำกัด พ.ศ. ๒๕๓๕ 
มาตรา ๖๔ ภายใน ๑ เดือน
นับแต่วันที่ประชุมผู้ถือหุ้นอนุมัติงบดุล
 ข้อ
๗ งบดุลและบัญชีกำไรขาดทุนที่กำหนดให้ส่ง ต้องมี
 ๗.๑
รายการย่อตามที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวง ฉบับที่ ๒ (พ.ศ. ๒๕๑๙) ออกตามความใน
ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๒๘๕ พ.ศ. ๒๕๑๕ หรือกฎกระทรวง
ฉบับที่ ๗ (พ.ศ. ๒๕๓๙) ออกตามความใน
พระราชบัญญัติบริษัทมหาชน จำกัด พ.ศ. ๒๕๓๕ แล้วแต่กรณี
 กรณีที่มิได้ประกอบธุรกิจและไม่มีบัญชีกำไรขาดทุนต้องหมายเหตุกรณีดังกล่าวไว้ในงบดุลนั้น
 กรณีเป็นงบดุลและบัญชีกำไรขาดทุนของบริษัทจำกัด
และบริษัทมหาชนจำกัดให้หมายเหตุไว้
ในงบดุลด้วยว่า
งบดุลนั้นได้รับอนุมัติจากที่ประชุมผู้ถือหุ้นครั้งใด เมื่อวันที่ เดือน ปีใด
เว้นแต่ได้ส่งรายงานการ
ประชุมผู้ถือหุ้นที่อนุมัติงบดุลนั้นไปพร้อมกับงบดุลและบัญชีกำไรขาดทุน
 ๗.๒
หุ้นส่วนผู้จัดการของห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน หรือกรรมการผู้มีอำนาจของบริษัทจำกัด
หรือ
กรรมการผู้มีอำนาจของบริษัทมหาชนจำกัด
หรือผู้จัดการของนิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายต่างประเทศ แล้วแต่
กรณี
ลงลายมือชื่อรับรองว่าถูกต้องและประทับตรานิติบุคคลนั้น (ถ้ามี)
ในงบดุลและบัญชีกำไรขาดทุนทุกหน้า
 ๗.๓
รายงานของผู้สอบบัญชีรับอนุญาตลงลายมือชื่อรับรองการสอบบัญชีด้วยหมึก ในเขต
กรุงเทพมหานคร จำนวน ๑ ฉบับ นอกเขตกรุงเทพมหานคร จำนวน ๒
ฉบับ
 กรณีที่งบดุลและบัญชีกำไรขาดทุน
ได้จัดพิมพ์เป็นรายงานประจำปี ซึ่งได้มีการพิมพ์ลายมือชื่อ
ของผู้สอบบัญชีไว้แล้วจะไม่มีลายมือชื่อด้วยหมึกของผู้สอบบัญชีรับอนุญาตก็ได้
 ข้อ
๘ การส่งงบดุลและบัญชีกำไรขาดทุน ต้องมีแบบนำส่งงบดุลและบัญชีกำไรขาดทุนตามที่
อธิบดีกำหนด
 ข้อ
๙ การส่งงบดุลและบัญชีกำไรขาดทุน ให้ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีปฏิบัติดังนี้
 ๙.๑
กรณีที่สำนักงานแห่งใหญ่ตั้งอยู่ในเขตกรุงเทพมหานคร ให้ส่งต่อสำนักงานบริการข้อมูล
ธุรกิจ ดังนี้
  (๑)
งบดุลและบัญชีกำไรขาดทุน จำนวน ๒ ชุด
  (๒)
แบบนำส่งงบดุลและบัญชีกำไรขาดทุน จำนวน ๑ ชุด (๓ ฉบับ)
 ๙.๒
กรณีที่มีสำนักงานแห่งใหญ่ตั้งอยู่ในเขตท้องที่จังหวัดใดให้ส่งต่อสำนักงานทะเบียนการค้า
จังหวัดนั้น หรือสำนักบริการข้อมูลธุรกิจ ดังนี้
  (๑)
งบดุลและบัญชีกำไรขาดทุน จำนวน ๓ ชุด
  (๒)
แบบนำส่งงบดุลและบัญชีกำไรขาดทุน จำนวน ๑ ชุด (๔ ฉบับ)
 ข้อ
๑๐ บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นบริษัทจำกัดที่นำส่ง
ต้องใช้แบบพิมพ์หรือจัดพิมพ์ขึ้นตามแบบที่
สำนักงานทะเบียนหุ้นส่วนบริษัทกลางกำหนด
 ข้อ
๑๑ บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นบริษัทมหาชนจำกัดที่นำส่ง
ต้องใช้แบบพิมพ์หรือจัดพิมพ์ขึ้นตาม
แบบที่รัฐมนตรีกำหนด
 ข้อ
๑๒ การส่งบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นบริษัทจำกัด และบริษัทมหาชนจำกัด
ต้องส่งพร้อมหนังสือ
นำส่งที่บริษัทจัดทำขึ้น โดยหนังสือนำส่งนั้นต้องระบุเลขทะเบียนบริษัท
ที่ตั้งสำนักงานแห่งใหญ่ จำนวนเอกสารที่
นำส่ง
และให้กรรมการผู้มีอำนาจของบริษัทลงลายมือชื่อและประทับตรา (ถ้ามี)
 กรณีส่งบัญชีรายชื่อผู้หุ้นบริษัทจำกัด
และบริษัทมหาชนจำกัด พร้อมกับงบดุลและบัญชีกำไร
ขาดทุนไม่ต้องจัดทำหนังสือนำส่ง
 ข้อ
๑๓ การส่งบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นบริษัทจำกัด และบริษัทมหาชนจำกัด ให้ปฏิบัติดังนี้
 ๑๓.๑
กรณีที่มีสำนักงานแห่งใหญ่ตั้งอยู่ในเขตกรุงเทพมหานครให้ส่งต่อสำนักงานบริการ
จดทะเบียนธุรกิจในเขตพื้นที่รับผิดชอบ
หรือสำนักบริการข้อมูลธุรกิจ จำนวน ๑ ชุด
 ๑๓.๒
กรณีที่มีสำนักงานแห่งใหญ่ตั้งอยู่ในเขตท้องที่จังหวัดใด
ให้ส่งต่อสำนักงานทะเบียนการ
ค้าจังหวัดนั้น หรือจะส่งต่อสำนักบริการข้อมูลธุรกิจก็ได้
จำนวน ๒ ชุด
 ข้อ
๑๔ การส่งงบดุล บัญชีกำไรขาดทุน อาจส่งโดยตรงต่อพนักงานเจ้าหน้าที่หรือส่งทาง
ไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับ
พร้อมกับแนบซองที่จ่าหน้ากลับคืนถึงตัวผู้ส่ง ซึ่งได้ปิดดวงตราไปรษณียากรครบถ้วน
ด้วยแล้วก็ได้

  หมวด ๓
 
การแจ้งบัญชีหรือเอกสารประกอบการลงบัญชีสูญหายหรือเสียหาย
  --------------

 ข้อ
๑๕ การแจ้งบัญชีหรือเอกสารประกอบการลงบัญชีสูญหายหรือเสียหายให้ผู้มีหน้าที่จัดทำ
บัญชีแจ้งต่อสำนักงานบัญชีภายใน ๑๕ วัน
นับแต่วันที่ทราบหรือควรทราบถึงการสูญหายหรือเสียหายนั้น ดังนี้
 ๑๕.๑
กรณีที่มีสำนักงานแห่งใหญ่ตั้งอยู่ในเขตกรุงเทพมหานคร ให้แจ้งต่อสำนักงานกำกับดูแล
ธุรกิจ จำนวน ๒ ชุด
 ๑๕.๒
กรณีที่มีสำนักงานแห่งใหญ่ตั้งอยู่ในเขตท้องที่จังหวัดใดให้แจ้งสำนักงานทะเบียนการค้า
จังหวัดนั้น หรือจะแจ้งต่อสำนักงานกำกับดูแลธุรกิจก็ได้
จำนวน ๓ ชุด
 ข้อ
๑๖ การแจ้งตามข้อ ๑๕ ให้ใช้แบบตามที่สำนักงานกลางบัญชีกำหนดและให้ยื่นเอกสาร
ประกอบดังนี้
 ๑๖.๑
สำเนาหลักฐานการแจ้งความต่อพนักงานสอบสวนหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ตามประกาศ
ของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๒๘๕ ว่า
บัญชีหรือเอกสารประกอบการลงบัญชีสูญหายหรือเสียหาย
 ๑๖.๒
สำเนาหนังสือรับรองรายการจดทะเบียนนิติบุคคลในกรณีที่เป็นนิติบุคคล หรือสำเนา
ทะเบียนพาณิชย์ หรือสำเนาบัตรประจำตัวในกรณีที่เป็นบุคคลธรรมดา
 ๑๖.๓
สำเนาหลักฐานการแจ้งเลิกกิจการ (ถ้ามี)

  หมวด ๔
 
การเปลี่ยนรอบปีบัญชีของนิติบุคคล
  ------------

 ข้อ
๑๗ การเปลี่ยนรอบปีบัญชีของห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน บริษัทจำกัด บริษัทมหาชนจำกัด 
และนิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายของต่างประเทศจะกระทำได้เมื่อได้รับอนุญาตให้เปลี่ยนรอบปีบัญชีจาก
สารวัตรใหญ่บัญชี หรือสารวัตรบัญชีแล้ว
 ข้อ
๑๘ การขออนุญาตเปลี่ยนรอบบัญชีให้ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีปฏิบัติดังนี้
 ๑๗.๑
กรณีที่มีสำนักงานแห่งใหญ่ตั้งอยู่ในเขตกรุงเทพมหานคร ให้ยื่นคำขอต่อสำนักงานกำกับ
ดูแลธุรกิจ
 ๑๗.๒
กรณีที่มีสำนักงานแห่งใหญ่ตั้งอยู่ในเขตท้องที่จังหวัดใด ให้ยื่นคำขอต่อสำนักงาน
ทะเบียนการค้าจังหวัดนั้น
หรือจะยื่นต่อสำนักงานกำกับดูแลธุรกิจก็ได้
 ๑๘.๓
กรณีที่การเปลี่ยนรอบบัญชีของบริษัทจำกัด บริษัทมหาชนจำกัด ด้วยการขอจดทะเบียน
เปลี่ยนแปลงข้อบังคับหรือตั้งข้อบังคับขึ้นใหม่
ให้ยื่นคำขออนุญาตเปลี่ยนรอบปีบัญชีไปพร้อมกับการขอ
จดทะเบียนข้อบังคับ
 ข้อ
๑๙ การขออนุญาตตามข้อ ๑๘ ให้ใช้แบบตามที่สำนักงานกลางบัญชีกำหนด และให้ยื่น
เอกสารประกอบดังนี้
 ๑๙.๑
สำเนาหนังสือของกรมสรรพากรอนุญาตให้เปลี่ยนรอบปีบัญชี (ถ้ามี)
 ๑๙.๒
รายงานการประชุมกรรมการบริษัทหรือผู้เป็นหุ้นส่วนแล้วแต่กรณี ที่อนุมัติให้เปลี่ยน
รอบปีบัญชี
 ๑๙.๓
สำเนาหนังสือรับรองรายการจดทะเบียนเป็นนิติบุคคลพร้อมวัตถุที่ประสงค์
 ๑๙.๔
สำเนารายงานการประชุมจัดตั้งบริษัท หรือข้อบังคับบริษัท (ถ้ามี)
 ๑๙.๕
สำเนาหลักฐานการส่งงบการเงิน (สำเนาแบบ ส.บช. ๓) ครั้งสุดท้ายก่อนการขออนุญาต

  หมวด ๕
 
การขออนุญาตไม่เก็บรักษาบัญชีและเอกสารประกอบการลงบัญชี
  -----------

 ข้อ
๒๐ การยื่นคำขออนุญาตไม่เก็บรักษาบัญชีและเอกสารประกอบการลงบัญชีให้ผู้มีหน้าที่
จัดทำบัญชี ปฏิบัติดังนี้
 ๒๐.๑
กรณีที่มีสำนักงานแห่งใหญ่ตั้งอยู่ในเขตกรุงเทพมหานครให้ยื่นคำขอต่อสำนักกำกับดูแล
ธุรกิจ
 ๒๐.๒
กรณีที่มีสำนักงานแห่งใหญ่ตั้งอยู่ในเขตท้องที่จังหวัดใด ให้ยื่นคำขอต่อสำนักงาน
ทะเบียนการค้าจังหวัดนั้น
หรือจะยื่นต่อสำนักงานกำกับดูแลธุรกิจก็ได้
 ทั้งนี้
ตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

 ประกาศ
ณ วันที่ ๒๓ เมษายน พ.ศ. ๒๕๔๒
  นรวัฒน์ สุวรรณ
 อธิบดีกรมทะเบียนการค้า

[รก.๒๕๔๒/๔๑ง/๔๓/๒๕ พฤษภาคม ๒๕๔๒]

 ภคินี/พิมพ์
  ๒๑/๑๒/๒๕๔๔