กฎสำนักนายกรัฐมนตรี
ออกตามความในพระราชบัญญัติ
เครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน
พุทธศักราช
๒๔๗๘ (ฉะบับที่ ๖)[๑]
 

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๗
แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน พุทธศักราช ๒๔๗๘
นายกรัฐมนตรีออกกฎไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ ให้ยกเลิกความในส่วนที่
๑ แห่งกฎสำนักนายกรัฐมนตรี ออกตามความในมาตรา ๗
แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน พ.ศ. ๒๔๗๘ ลงวันที่ ๒๖ ธันวาคม พุทธศักราช
๒๔๗๘ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน

ส่วนที่ ๑
เครื่องแบบทั่วไป
 

ข้อ ๑ เครื่องแบบข้าราชการประจำการทั่วไป ให้มี ๔
ชนิด คือ เครื่องแบบปกติ เครื่องแบบครึ่งยศ เครื่องแบบเต็มยศ และเครื่องแบบสโมสร
ข้อ ๒ (ก)
ภายใต้บทบังคับแห่งข้อ ๓ และข้อ ๔ เครื่องแบบปกติ ให้ประกอบด้วย
(๑) หมวกกันแดดแบบราชการสีขาว สายรัดคางหนังสีน้ำตาล ติดตราครุฑพ่าห์หน้าหมวก
(๒) เสื้อแบบราชการสีขาว
(๓) ดุมโลหะเกลี้ยงสีทอง
(๔) กางเกงขายาวแบบราชการสีขาว
(๕) รองเท้าหนังสีดำและถุงเท้าสีดำ
(๖) อินทรธนูขนาดกว้าง ๓ เซนติเมตรครึ่ง ยาว ๙ เซนติเมตรครึ่ง
พื้นกำมะหยี่สีดำติดทับเสื้อเหนือบ่าทั้งสองข้าง จากไหล่ไปคอ ด้านคอปลายมน
ติดดุมโลหะเกลี้ยงสีทอง อินทรธนูมีลวดลาย ดังต่อไปนี้
รัฐมนตรี ปักดิ้นสีทองลายช่อชัยพฤกษ์เต็มแผ่นอินทรธนู
ข้าราชการพลเรือนชั้นพิเศษ มีแถบสีทองกว้าง ๑ เซนติเมตรเป็นขอบ
และปักดิ้นสีทองลายช่อชัยพฤกษ์ยาวตลอดส่วนกลางของอินทรธนู
ข้าราชการพลเรือนชั้นเอก มีแถบสีทองกว้าง ๑ เซนติเมตรเป็นขอบ
และปักดิ้นสีทองลายดอกชัยพฤกษ์ ๓ ดอก เรียงตามส่วนยาวของอินทรธนู
ข้าราชการพลเรือนชั้นโท มีแถบสีทองกว้าง ๑ เซนติเมตรเป็นขอบ
และปักดิ้นสีทองลายดอกชัยพฤกษ์ ๒ ดอก เรียงตามส่วนยาวของอินทรธนู
ข้าราชการพลเรือนชั้นตรี มีแถบสีทองกว้าง ๑ เซนติเมตรเป็นขอบ
และปักดิ้นสีทองลายดอกชัยพฤกษ์ ๑ ดอก
ข้าราชการพลเรือนชั้นจัตวา ตั้งแต่อันดับ ๖ ถึงอันดับ ๑๒
มีแถบสีทองกว้างครึ่งเซนติเมตรเป็นขอบ
ข้าราชการพลเรือนชั้นจัตวา ตั้งแต่อันดับ ๑ ถึงอันดับ ๕
มีแถบสีทองกว้างครึ่งเซนติเมตรขวางกลาง
(๗) เครื่องหมายสังกัด ทำด้วยโลหะชุบหรือกะไหล่สีทองขนาด ๓
เซนติเมตรครึ่ง กลัดบนเสื้อตรงหน้าอกข้างขวา เป็นรูปเครื่องหมายสังกัด ดังต่อไปนี้
สำนักนายกรัฐมนตรี รูปตราคชสีห์ราชสีห์รักษารัฐธรรมนูญ
พื้นลงยาสีดำ
กระทรวงการคลัง รูปตราปักษาวายุภักษ์
พื้นลงยาสีฟ้า
กระทรวงการต่างประเทศ รูปตราบัวแก้ว
พื้นลงยาสีกรมท่า
กระทรวงเกษตราธิการ รูปตราพระพิรุณทรงนาค
พื้นลงยาสีเขียวแก่
กระทรวงธรรมการ รูปตราเสมาธรรมจักร
พื้นลงยาสีเหลือง
กระทรวงมหาดไทย รูปตราราชสีห์
พื้นลงยาสีดำ
กระทรวงยุตติธรรม รูปตราพระดุลพ่าห์
พื้นลงยาสีขาว
กระทรวงเศรษฐการ รูปตราพระรามทรงรถ
พื้นลงยาสีเลือดหมู
สำนักพระราชวังและ
สำนักงานราชเลขานุการใน
พระองค์ รูปตราพระมหามงกุฎและอุณาโลม
พื้นลงยาสีน้ำเงินแก่
สำนักงานเลขาธิการสภา
ผู้แทนราษฎร รูปตรารัฐธรรมนูญ
ประดิษฐานบนพาน ๒ ชั้น พื้นลงยาสีขาว
(ข) เครื่องแบบครึ่งยศ
ให้ใช้เหมือนเครื่องแบบปกติแต่หมวกให้มีสายรัดคางสีทอง มียอดทำด้วยโลหะชุบหรือกะไหล่สีทองทรงบัวตูม
เว้นแต่ข้าราชการสำนักพระราชวังและสำนักงานราชเลขานุการในพระองค์ให้ใช้ยอดรูปบัวกลุ่ม
๓ ชั้นมีดอกรอง
(ค) เครื่องแบบเต็มยศ ให้ใช้เหมือนเครื่องแบบครึ่งยศ เว้นแต่กางเกงให้ใช้กางเกงสักหลาดขายาวแบบราชการสีดำ
(ง) เครื่องแบบสโมสร ให้ใช้เหมือนเครื่องแบบเต็มยศ เว้นแต่
(๑) หมวกทรงหม้อตาลพื้นสักหลาดสีดำ กะบังหน้าหนังสีดำ
สายรัดคางสีทอง ติดตราครุฑพ่าห์หน้าหมวก
(๒) เสื้อสโมสรสีขาว จะใช้ผ้าหรือสักหลาดหรือเสิร์ทสีขาวก็ได้ เปิดอกปาดเอว ดุมโลหะสีทองมีตราครุฑพ่าห์
(๓) เสื้อกั๊กผ้าหรือสักหลาดหรือเสิร์ทสีเดียวกับเสื้อนอกดุมโลหะสีทองมีตราครุฑพ่าห์
(๔) เสื้อเชิ้ตอกแข็ง ข้อมือแข็งสีขาว ประกอบกับคอเชิ้ตชั้นเดียว
แบบปีกผีเสื้อผูกคอด้วยผ้าหรือแพรสีดำแบบหูกระต่าย
ข้อ ๓ ข้าราชการสังกัดสำนักพระราชวัง
ให้มีเครื่องแบบเหมือนข้าราชการประจำการส่วนอื่น ๆ เว้นแต่ให้ใช้อินทรธนูพื้นสีน้ำเงินแก่
สาบสีบานเย็น มีเส้นลวดทองติดที่ขอบริมแถบทอง
ข้าราชการสังกัดสำนักงานราชเลขานุการในพระองค์
ให้มีเครื่องแบบเหมือนข้าราชการประจำการส่วนอื่น ๆ
เว้นแต่ให้ใช้อินทรธนูพื้นสีน้ำเงินแก่ สาบสีดำ มีเส้นลวดทองติดที่ขอบริมแถบทอง
ข้อ ๔ ข้าราชการนอกประจำการ
ให้ใช้เครื่องแบบเหมือนข้าราชการประจำการ เว้นแต่ไม่ประดับเครื่องหมายสังกัด
ข้อ ๕ ข้าราชการวิสามัญ
และข้าราชการประเภทอื่น ซึ่งไม่อยู่ในชั้นและอันดับตามพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน
พุทธศักราช ๒๔๗๙ ให้ใช้เครื่องแบบตามกฎนี้ แต่ข้าราชการคนใดควรแต่งชั้นใด
ให้เป็นไปตามระเบียบซึ่งสำนักนายกรัฐมนตรีเทียบไว้

ข้อ ๒
บทบัญญัติในส่วนที่ ๒ หมวดที่ ๕ แห่งกฎสำนักนายกรัฐมนตรีออกตามความในมาตรา
๗ แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน พ.ศ. ๒๔๗๘ ลงวันที่ ๒๖ ธันวาคม
พุทธศักราช ๒๔๗๘ บรรดาที่บัญญัติให้ใช้แผ่นทาบคอ ให้เปลี่ยนเป็นอินทรธนูทุกแห่ง

ข้อ ๓ ให้กรมศิลปากรจัดทำรูปเครื่องแบบตามกฎนี้ไว้ให้ดูเป็นตัวอย่าง

ข้อ ๔ เครื่องแบบตามกฎสำนักนายกรัฐมนตรี
ออกตามความในมาตรา ๗ แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน พ.ศ. ๒๔๗๘
ลงวันที่ ๒๖ ธันวาคม พุทธศักราช ๒๔๗๘ เฉพาะเท่าที่ถูกแก้ไขโดยกฎฉบับนี้
ถ้ามีความประสงค์จะใช้ต่อไป ก็ให้ใช้ได้จนถึงวันที่ ๓๑ มีนาคม พ.ศ. ๒๔๘๐


กฎให้ไว้ ณ วันที่ ๓๐ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๔๘๐
พ.อ. พหลพลพยุหเสนา
นายกรัฐมนตรี








โชติกานต์/ปรับปรุง
๑๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๓

อรญา/ตรวจ
๔ พฤษภาคม ๒๕๖๓

[๑] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๕๔/ตอนที่ -/หน้า ๑๒๙๖/๑ พฤศจิกายน
๒๔๘๐