กฎกระทรวง
กฎกระทรวง
(พ.ศ. ๒๕๒๑)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร
พุทธศักราช ๒๔๗๗
ว่าด้วยเครื่องแบบทหารอากาศ
ฉบับที่ ๑๖[๑]
 

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕
แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗
ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๑๔ และมาตรา
๗ แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมออกกฎกระทรวงไว้
ดังต่อไปนี้

ให้ยกเลิกความในข้อ ๒๗ แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๑๑)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗
ว่าด้วยเครื่องแบบทหารอากาศ ฉบับที่ ๑๓ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
ข้อ ๒๗ เครื่องหมายความสามารถในการทำงานในอากาศ
มีดังนี้
(๑) เครื่องหมายความสามารถในการบิน มี ๔ ชั้น คือ
ชั้นที่ ๑ เป็นรูปปีกนก ๒ ปีก ปักด้วยดิ้นทองบนพื้นสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำ
กว้าง ๑๐ เซนติเมตร ระหว่างหัวปีกปักด้วยไหมเป็นรูปธงไตรรงค์เฉียงอยู่ในอาร์ม ขนาด
๑.๕ เซนติเมตร
เหนืออาร์มมีอุณาโลมปักด้วยดิ้นเงินในพระมหามงกุฎเปล่งรัศมีปักด้วยดิ้นทอง
ชั้นที่ ๒ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนืออาร์มมีดาว ๕
กลีบ ปักด้วยดิ้นทอง เส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร แทนอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี
ชั้นที่ ๓ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑
เว้นแต่เหนืออาร์มไม่มีอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี
ชั้นกิตติมศักดิ์เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑
เว้นแต่เหนืออาร์มไม่มีอุณาโลม
(๒) เครื่องหมายความสามารถในการทำหน้าที่ต้นหน มี ๓ ชั้น
คือ
ชั้นที่ ๑ เป็นรูปปีกนก ๒ ปีก
ปักด้วยดิ้นทองบนพื้นสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำ กว้าง ๑๐ เซนติเมตร
ระหว่างหัวปีกเป็นรูปโลกปักด้วยดิ้นเงินบนพื้นสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำ
เส้นผ่าศูนย์กลาง ๑.๕ เซนติเมตร ภายในลูกโลกมีเส้นรุ้งและเส้นแวงปักด้วยดิ้นทอง
และมีรูปแผนที่ประเทศไทยปักด้วยไหมสีน้ำเงินดำบนพื้นสักหลาดหรือไหมสีขาว
เหนือลูกโลกมีอุณาโลมปักด้วยดิ้นเงินในพระมหามงกุฎเปล่งรัศมีปักด้วยดิ้นทอง
ชั้นที่ ๒ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนือลูกโลกมีดาว ๕
กลีบ ปักด้วยดิ้นทอง เส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร
แทนอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี
ชั้นที่ ๓ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนือลูกโลกไม่มีอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี
(๓) เครื่องหมายความสามารถในการโดดร่ม มี ๓ ชั้น คือ
ชั้นที่ ๑ เป็นรูปปีกนก ๒ ปีก
ปักด้วยดิ้นทองบนพื้นสักหลาดหรือเสิร์จสีแดง กว้าง ๑๐ เซนติเมตร ระหว่างหัวปีกปักด้วยดิ้นเงินเป็นรูปร่มชูชีพ
สูง ๓ เซนติเมตร และรูปเอราวัณ สูง ๑.๕ เซนติเมตร ทับสายร่มชูชีพตอนล่าง
ที่กึ่งกลางตัวร่มชูชีพมีดาว ๕ กลีบ ทำด้วยโลหะสีน้ำเงิน
และวงช่อชัยพฤกษ์ทำด้วยโลหะสีน้ำเงินโอบใต้ดาว
ชั้นที่ ๒ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่ไม่มีวงช่อชัยพฤกษ์
ชั้นที่ ๓ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑
เว้นแต่ไม่มีดาวและวงช่อชัยพฤกษ์
(๔) เครื่องหมายความสามารถในการทำหน้าที่ช่างอากาศ มี ๓
ชั้น คือ
ชั้นที่ ๑ เป็นรูปปีกนก ๒ ปีก กว้าง ๑๐ เซนติเมตร
ระหว่างหัวปีกเป็นรูปอาร์ม ขนาด ๑.๕ เซนติเมตร ภายในอาร์มมีรูปเฟืองและเครื่องบิน
เหนืออาร์มมีอุณาโลมในพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี เครื่องหมายนี้ทำด้วยโลหะสีเงิน
ชั้นที่ ๒ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนืออาร์มมีดาว ๕
กลีบ เส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร แทนอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี
ชั้นที่ ๓ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑
เว้นแต่เหนืออาร์มไม่มีอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี
(๕) เครื่องหมายความสามารถในการทำหน้าที่สื่อสาร มี ๓ ชั้น
คือ
ชั้นที่ ๑ เป็นรูปปีกนก ๒ ปีก กว้าง ๑๐ เซนติเมตร
ระหว่างหัวปีกเป็นรูปอาร์มขนาด ๑.๕ เซนติเมตร
ภายในอาร์มมีรูปสายฟ้าพาดเฉียงจากขอบล่างขวาไปจรดขอบบนซ้าย
เหนืออาร์มมีอุณาโลมในพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี เครื่องหมายนี้ทำด้วยโลหะสีเงิน
ชั้นที่ ๒ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนืออาร์มมีดาว ๕
กลีบ เส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร แทนอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี
ชั้นที่ ๓ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑
เว้นแต่เหนืออาร์มไม่มีอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี
(๖) เครื่องหมายความสามารถในการทำหน้าที่สรรพาวุธ มี ๓ ชั้น
คือ
ชั้นที่ ๑ เป็นรูปปีกนก ๒ ปีก กว้าง ๑๐ เซนติเมตร
ระหว่างหัวปีกเป็นรูปอาร์มขนาด ๑.๕ เซนติเมตร
ภายในอาร์มมีรูปกระสุนอยู่ใต้เปลวเพลิง
เหนืออาร์มมีอุณาโลมในพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี เครื่องหมายนี้ทำด้วยโลหะสีเงิน
ชั้นที่ ๒ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนืออาร์มมีดาว ๕
กลีบ เส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร แทนอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี
ชั้นที่ ๓ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑
เว้นแต่เหนืออาร์มไม่มีอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี
(๗) เครื่องหมายความสามารถในการทำหน้าที่ถ่ายรูปทางอากาศ มี
๓ ชั้น คือ
ชั้นที่ ๑ เป็นรูปปีกนก ๒ ปีก กว้าง ๑๐ เซนติเมตร
ระหว่างหัวปีกเป็นรูปอาร์ม ขนาด ๑.๕ เซนติเมตร ภายในอาร์มมีรูปกล้องถ่ายรูป เหนืออาร์มมีอุณาโลมในพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี
เครื่องหมายนี้ทำด้วยโลหะสีเงิน
ชั้นที่ ๒ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนืออาร์มมีดาว ๕
กลีบ เส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร แทนอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี
ชั้นที่ ๓ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑
เว้นแต่เหนืออาร์มไม่มีอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี
(๘) เครื่องหมายความสามารถในการทำหน้าที่ขนส่งทางอากาศ มี ๓
ชั้น คือ
ชั้นที่ ๑ เป็นรูปปีกนก ๒ ปีก กว้าง ๑๐ เซนติเมตร ระหว่างหัวปีกเป็นรูปอาร์ม
ขนาด ๑.๕ เซนติเมตร ภายในอาร์มมีรูปวงล้อกับปีก เหนืออาร์มมีอุณาโลมในพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี
เครื่องหมายนี้ทำด้วยโลหะสีเงิน
ชั้นที่ ๒ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนืออาร์มมีดาว ๕
กลีบ เส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร แทนอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี
ชั้นที่ ๓ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑
เว้นแต่เหนืออาร์มไม่มีอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี
(๙) เครื่องหมายความสามารถในการทำหน้าที่ต้อนรับบนอากาศยาน
มี ๓ ชั้น คือ
ชั้นที่ ๑ เป็นรูปปีกนก ๒ ปีก กว้าง ๑๐ เซนติเมตร
ระหว่างหัวปีกเป็นรูปอาร์ม ขนาด ๑.๕ เซนติเมตร ภายในอาร์มมีรูปพานในวงช่อชัยพฤกษ์
เหนืออาร์มมีอุณาโลมในพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี เครื่องหมายนี้ทำด้วยโลหะสีเงิน
ชั้นที่ ๒ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนืออาร์มมีดาว ๕
กลีบ เส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร แทนอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี
ชั้นที่ ๓ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑
เว้นแต่เหนืออาร์มไม่มีอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี
เครื่องหมายตามข้อ ๒๗ (๙) นี้ ในกรณีที่ทหารหญิงใช้ประดับ
ให้ปีกนก ๒ ปีก มีขนาดกว้าง ๗.๕ เซนติเมตร รูปอาร์มขนาด ๑.๑ เซนติเมตร
และรูปประกอบอื่นให้มีขนาดสามในสี่ส่วนของขนาดที่กำหนดไว้สำหรับทหารชาย
(๑๐)
เครื่องหมายความสามารถแพทย์และพยาบาลเวชศาสตร์การบินในการทำหน้าที่ลำเลียงผู้ป่วยทางอากาศ
มี 3 ชั้น คือ
ชั้นที่ ๑ เป็นรูปปีกนก ๒ ปีก กว้าง ๑๐ เซนติเมตร
ระหว่างหัวปีกเป็นรูปอาร์ม ขนาด ๑.๕ เซนติเมตร
ภายในอาร์มมีรูปกาชาดและงูคู่พันไม้เท้า
เหนืออาร์มมีอุณาโลมในพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี เครื่องหมายนี้ทำด้วยโลหะสีเงิน
ชั้นที่ ๒ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนืออาร์มมีดาว ๕
กลีบ เส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร แทนอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี
ชั้นที่ ๓ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑
เว้นแต่เหนืออาร์มไม่มีอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี
เครื่องหมายตามข้อ ๒๗ (๑๐) นี้ ในกรณีที่ทหารหญิงใช้ประดับ
ให้ปีกนก ๒ ปีก มีขนาดกว้าง ๗.๕ เซนติเมตร รูปอาร์มขนาด ๑.๑ เซนติเมตร
และรูปประกอบอื่นให้มีขนาดสามในสี่ส่วนของขนาดที่กำหนดไว้สำหรับทหารชาย
เครื่องหมายตามข้อ ๒๗ นี้ ใช้ประกอบกับเครื่องแบบได้ทุกชนิด
และให้ติดที่อกเสื้อข้างซ้ายเหนือปกกระเป๋า
ถ้าประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์หรือแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ให้ติดเครื่องหมายตามข้อนี้เหนือขึ้นไป
ถ้าใช้ประกอบกับเครื่องแบบสโมสรอกแข็งหรือเครื่องแบบสโมสรอกอ่อนใช้ขนาดย่อลงครึ่งหนึ่ง


ให้ไว้ ณ วันที่ ๓๐ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๒๑
พลเอก เกรียงศักดิ์ ชมะนันทน์
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม
หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ เนื่องจากกฎกระทรวง (พ.ศ.
๒๕๑๑) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗
ว่าด้วยเครื่องแบบทหารอากาศ ฉบับที่ ๑๓
ได้กำหนดเครื่องหมายความสามารถในการทำงานในอากาศไว้เพียง ๓ ประเภทนั้น บัดนี้ สมควรกำหนดเครื่องหมายความสามารถในการทำงานในอากาศเพิ่มขึ้นสำหรับเจ้าหน้าที่ช่างอากาศ
เจ้าหน้าที่สื่อสาร เจ้าหน้าที่สรรพาวุธ เจ้าหน้าที่ถ่ายรูป
เจ้าหน้าที่ขนส่งทางอากาศ เจ้าหน้าที่ต้อนรับบนอากาศยาน
แพทย์และพยาบาลเวชศาสตร์การบินในการลำเลียงผู้ป่วยทางอากาศ
นอกจากนี้ควรกำหนดเครื่องหมายความสามารถในการทำหน้าที่ต้นหน ชั้นที่ ๓ ขึ้นอีกด้วย
จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้

























ปณตภร/ปรับปรุง
๖ มิถุนายน ๒๕๕๖



[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๙๕/ตอนที่ ๑๓๑/ฉบับพิเศษ หน้า ๑๒/๒๓ พฤศจิกายน ๒๕๒๑