เทศบัญญัติของเทศบาล
เทศบัญญัติของเทศบาล
เมืองหาดใหญ่
เรื่อง
ควบคุมการก่อสร้างอาคาร
พุทธศักราช
๒๔๙๔
 

โดยอนุมัติของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย
ซึ่งอาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๑๕ แห่งพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคาร
พุทธศักราช ๒๔๗๙ เทศบาลเมืองหาดใหญ่
ตราเทศบัญญัติไว้โดยคำแนะนำและยินยอมของสภาเมืองหาดใหญ่
และโดยอนุมัติของข้าหลวงประจำจังหวัดสงขลา ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑
เทศบัญญัตินี้ให้เรียกว่า เทศบัญญัติ เรื่อง ควบคุมการก่อสร้างอาคาร
พุทธศักราช ๒๔๙๔

ข้อ ๒ เทศบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับในเขตควบคุมการก่อสร้างอาคาร
ตามพระราชกฤษฎีกาให้ใช้พระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคาร พุทธศักราช ๒๔๗๙
ในเขตเทศบาลเมืองหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา พุทธศักราช ๒๔๙๓

ข้อ ๓[๑] ให้ใช้เทศบัญญัตินี้ตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

หมวด
๑
วิเคราะห์ศัพท์
 

ข้อ ๔
ในเทศบัญญัตินี้
(๑) อาคารที่พักอาศัย
หมายความว่า ตึก บ้าน เรือน โรง แพ ซึ่งโดยปกติบุคคลอาศัยอยู่ทั้งกลางวันและกลางคืน
(๒) อาคารพาณิชย์
หมายความว่า ห้าง ร้าน คลังสินค้า หรือโรงงานที่ไม่ใช้เครื่องจักรขนาดใหญ่
(๓) ห้องแถว
หมายความว่า อาคารที่พักอาศัยหรืออาคารพาณิชย์ ซึ่งปลูกสร้างติดต่อกันเป็นแถวเกินกว่าสองห้อง
และประกอบด้วยวัตถุอันมิใช่วัตถุทนไฟเป็นส่วนใหญ่
(๔) ตึกแถว หมายความว่า
อาคารที่พักอาศัยหรืออาคารพาณิชย์
ซึ่งปลูกสร้างติดต่อกันเป็นแถวเกินกว่าสองห้องและประกอบด้วยวัตถุถาวรและทนไฟเป็นส่วนใหญ่
(๕) โรงงานอุตสาหกรรม
หมายความว่า โรงงานสำหรับประกอบการอุตสาหกรรม โดยใช้เครื่องจักรขนาดใหญ่เป็นปัจจัย
(๖) อาคารสาธารณะ
หมายความว่า โรงมหรสพ หอประชุม โรงเรียน
หรือสถานที่ซึ่งกำหนดให้เป็นที่ชุมนุมชนได้ทั่วไป เช่น โรงแรม ภัตตาคาร
หรือโรงพยาบาลเป็นต้น
(๗) อาคารเลี้ยงสัตว์ หมายความว่า
สิ่งปลูกสร้างเพื่อให้สัตว์พาหนะ เช่น ช้าง ม้า โค กระบือ พักอาศัย
(๘) อาคารชั่วคราว หมายความว่า
สิ่งปลูกสร้างซึ่งคณะเทศมนตรีพิจารณาเห็นว่า เพื่อใช้ประโยชน์เป็นการชั่วคราว
และมีกำหนดเวลาที่จะรื้อถอน
(๙) อาคารพิเศษ หมายความถึง
อาคารดังต่อไปนี้
ก. โรงมหรสพ อัฒจันทร์
หรือหอประชุม
ข. อู่เรือ คานเรือ หรือท่าเรือ สำหรับเรือขนาดใหญ่เกินกว่า
๑๐๐ ตัน และโป๊ะ (ท่าเรือ)
ค. อาคารสูงกว่า ๑๕ เมตร
หรือสะพานในที่ซึ่งติดต่อกับทางสาธารณะ
หรืออาคารที่มีคานหรือโครงหลังคาช่วงหนึ่งยาวเกิน ๑๐ เมตร
(๑๐) ผู้ออกแบบ หมายความว่า
ผู้รับผิดชอบในการคำนวณเขียนแบบและกำหนดรายการเพื่อใช้ในการก่อสร้าง
(๑๑) นายงาน หมายความว่า
ผู้มีหน้าที่ควบคุมการปลูกสร้างให้ผู้ได้รับอนุญาต
(๑๒) นายช่าง
หมายความว่า นายช่างตามความในพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคาร พุทธศักราช ๒๔๗๙
(๑๓) แผนผัง
หมายความว่า แผนที่แสดงลักษณะที่ดินบริเวณปลูกสร้างอาคาร
(๑๔)
แบบก่อสร้าง หมายความว่า แบบเพื่อใช้ประโยชน์ในการปลูกสร้างตัวอาคาร
(๑๕) รายการ หมายความว่า
ข้อความชี้แจงรายละเอียดเกี่ยวแก่การปลูกสร้างตามแนวของแบบก่อสร้างนั้น
(๑๖) รายคำนวณ หมายความว่า
รายละเอียดแสดงวิธีการคิดกำลังต้านทาน ของส่วนอาคารตามที่ปรากฏในแบบก่อสร้าง
(๑๗) แบบสังเขป หมายความว่า
แบบชนิดซึ่งเขียนไว้พอเป็นประมาณ
(๑๘) แผนอาคาร หมายความว่า
แบบแสดงลักษณะของส่วนราบของอาคาร
(๑๙) รูปด้าน หมายความว่า
แบบแสดงลักษณะส่วนตั้งภายนอกของอาคาร
(๒๐) รูปตัด หมายความว่า
แบบแสดงลักษณะส่วนตั้งภายในของอาคาร
(๒๑) พื้นอาคาร หมายความว่า
เนื้อที่ส่วนราบของอาคารซึ่งอยู่ภายในขอบเขตของคาน หรือรอดที่รับพื้นนั้น
หรือภายในขอบเขตของเสาอาคาร
(๒๒) ฝา หมายความว่า
ส่วนก่อสร้างในด้านตั้งซึ่งกั้นแบ่งพื้นอาคารให้เป็นห้องๆ
(๒๓) ผนัง หมายความว่า
ส่วนก่อสร้างในด้านตั้งซึ่งกั้นด้านนอกของอาคารให้เป็นหลังหรือหน่วยจากกัน
(๒๔) ผนังกันไฟ หมายความว่า
ผนังซึ่งทำด้วยวัตถุทนไฟ และไม่มีช่องที่จะให้ไฟผ่านได้
(๒๕) รากฐาน หมายความว่า
ส่วนรับน้ำหนักของอาคาร นับจากใต้พื้นชั้นล่างลงไปจนถึงที่ฝังอยู่ในดิน
(๒๖) เสาเข็ม หมายความว่า
เสาที่ตอกฝังลงไปในดินเพื่อช่วยรับน้ำหนักบรรทุกของอาคาร
(๒๗) ช่วงบันได หมายความว่า
ระยะตั้งบันไดซึ่งมีขั้นต่อกันโดยตลอด
(๒๘) ลูกตั้ง หมายความว่า
ระยะตั้งของขั้นบันได
(๒๙) ลูกนอน หมายความว่า
ระยะราบของขั้นบันได
(๓๐) บ่อตรวจระบาย หมายความว่า
ส่วนที่เปิดได้ของท่อระบาย ซึ่งกำหนดไว้ใช้ในการชำระล้างท่อ
(๓๑) บ่อพักขยะ หมายความว่า
ส่วนของทางระบายน้ำที่กำหนดกั้นขยะให้หยุดระบายไปด้วยกับน้ำ
(๓๒) อุปกรณ์อนามัย
หมายความว่า เครื่องประกอบอันใช้ประโยชน์ในการสุขาภิบาลของอาคาร
(๓๓) บ่ออาจม หมายความว่า
บ่อพักอุจจาระ หรือสิ่งโสโครก อันไม่มีวิธีการระบายออกไปตามสภาพปกติ
(๓๔) ลิฟต์ หมายความว่า
เครื่องใช้สำหรับบรรทุกบุคคลขึ้นลงระหว่างพื้นต่างๆ ของอาคาร
(๓๕) ท่อเอกประปา หมายความว่า
ท่อน้ำประปาในทางสาธารณะ ซึ่งเป็นสมบัติของการประปา
(๓๖) วัตถุทนไฟ หมายความว่า
วัตถุก่อสร้างซึ่งไม่เป็นเชื้อเพลิง
(๓๗) วัตถุถาวร หมายความว่า
วัตถุทนไฟซึ่งตามปกติไม่แปลงสภาพได้ง่ายโดย น้ำ ไฟ หรือดินฟ้าอากาศ
(๓๘) อิฐธรรมดา หมายความว่า
ดินชนิดที่ปั้นขึ้นเป็นแท่งโดยไม่ใช้เครื่องอัด และเผาไฟสุกแล้ว
(๓๙) อิฐอัด หมายความว่า
อิฐชนิดซึ่งได้ประดิษฐ์ขึ้นโดยใช้เครื่องอัดให้เนื้อแน่นก่อนเผา
(๔๐) คอนกรีต หมายความว่า
วัตถุซึ่งประกอบขึ้นด้วยส่วนผสมของซิเมนต์ ทราย หิน และน้ำ
(๔๑) คอนกรีตเสริมเหล็ก
หมายความว่า คอนกรีตซึ่งมีเหล็กฝังภายใน ให้ทำหน้าที่รับแรงน้ำหนักได้มากขึ้นกว่าปกติ
(๔๒) เหล็กหล่อ หมายความว่า
เหล็กซึ่งถลุงมาจากแร่เหล็กอันจะใช้เชื่อมหรือชุบไม่ได้ผล
(๔๓) เหล็กล้วน หมายความว่า
เหล็กที่มีธาตุอื่นเจือปนน้อยที่สุดและจะใช้ชุบไม่ได้ผล
(๔๔) เหล็กถ่าน หมายความว่า
เหล็กซึ่งมีธาตุถ่านผสมทำให้เหนียวกว่าปกติอันจะใช้ชุบได้ผล
(๔๕) เหล็กเสริม หมายความว่า
เหล็กถ่านที่ใช้สำหรับฝังในเนื้อคอนกรีตเพื่อเพิ่มกำลังขึ้น
(๔๖) ไม้อ่อน หมายความว่า
ไม้เนื้ออ่อนซึ่งไม่คงทนต่อดินฟ้าอากาศและตัวสัตว์ เช่น ไม้ยาง หรือไม้ตะแบก
(๔๗) ไม้แก่น หมายความว่า
ไม้เนื้อแข็งซึ่งทนต่อดินฟ้าอากาศและตัวสัตว์ได้ดีตามสภาพอันสมควร เช่น ไม้เต็งรัง
ตะเคียน เคี่ยม
(๔๘) ปูนขาว หมายความว่า
วัตถุประสานซึ่งประดิษฐ์ขึ้นจากหินธาตุปูนหรือเปลือกหอย
(๔๙) ซิเมนต์ หมายความว่า
วัตถุประสานซึ่งประดิษฐ์ขึ้นจากแร่ธาตุปูนและธาตุดินผสมกันเป็นส่วนใหญ่
(๕๐) ทราย หมายความว่า
ก้อนหินเมล็ดเล็กละเอียดเกิดตามธรรมชาติซึ่งมีขนาดโตไม่เกิน ๓ มิลลิเมตร
(๕๑) กรวด หมายความว่า
ก้อนหินเกิดตามธรรมชาติ ขนาดโตเกินกว่า ๓ มิลลิเมตร
(๕๒) ดินดาน หมายความว่า
หินชนิดที่มีเนื้อเปื่อยไม่แน่นเป็นก้อนแกร่ง
(๕๓) หินปูน หมายความว่า
หินธาตุปูนซึ่งมีเนื้อแน่นแกร่งเป็นก้อนปึก
(๕๔) หินทราย หมายความว่า
หินประกอบด้วยเมล็ดทรายและประสานด้วยวัตถุอื่นเป็นก้อนปึก
(๕๕) หินอัคนี หมายความว่า
หินที่มีเนื้อแข็งแกร่งเป็นก้อนปึกโดยไม่ต้องอาศัยวัตถุอื่นประสาน
(๕๖) แรงประลัย หมายความว่า
แรงขนาดที่จะทำให้วัตถุแตกแยกออกจากกันเป็นส่วน
(๕๗) แรงดึง หมายความว่า
แรงที่จะทำให้วัตถุแยกออกห่างจากกัน
(๕๘) แรงอัด หมายความว่า
แรงที่จะทำให้วัตถุทลายเข้าหากัน
(๕๙) แรงเฉือน หมายความว่า
แรงที่จะทำให้วัตถุขาดออกจากกัน ดุจกรรไกรตัด
(๖๐) ส่วนปลอดภัย หมายความว่า
อัตราส่วนที่ใช้ทอนแรงประลัยลงให้ถึงขนาดที่จะใช้ได้ปลอดภัย
(๖๑) น้ำหนักบรรทุก
หมายความว่า น้ำหนักที่จะกำหนดว่าจะมาเพิ่มขึ้นบนอาคาร
นอกจากน้ำหนักของตัวอาคารนั้นเอง
(๖๒) ส่วนลาด หมายความว่า
ส่วนระยะตั้งเทียบกับส่วนระยะยาวของฐาน
(๖๓) ทางระบายน้ำสาธารณะ
หมายความว่า ช่องน้ำไหลตามทางสาธารณะ ซึ่งกำหนดไว้ให้ระบายน้ำออกจากอาคารได้
(๖๔) ทางสาธารณะ
หมายความว่า ที่ดินที่ประชาชนมีสิทธิใช้เป็นทางคมนาคมได้
(๖๕) ระดับถนน หมายความว่า
ความสูงของยอดถนนจากที่ดินที่ใกล้ชิด เทียบกับระดับน้ำทะเล
(๖๖) แนวถนน หมายความว่า
แนวเขตที่กำหนดไว้ให้เป็นทางสาธารณะทางบก

หมวด
๒
การอนุญาตปลูกสร้าง
 

ข้อ ๕
การขออนุญาตปลูกสร้างอาคาร ตามความในมาตรา ๗
แห่งพระราชบัญญัติให้ยื่นคำขอต่อคณะเทศมนตรีตามแบบ อ. ๑
ท้ายเทศบัญญัตินี้ พร้อมด้วยแผนผังแบบก่อสร้าง และรายการ อย่างละ ๓ ชุด
ผู้ขออนุญาตปลูกสร้างอาคาร
จะต้องเป็นเจ้าของอาคารที่จะปลูกสร้างขึ้นหรือเป็นตัวแทนของผู้นั้น
ซึ่งได้รับมอบอำนาจโดยชอบด้วยกฎหมาย

ข้อ ๖
การขอใบอนุญาตชั่วคราว ตามความในมาตรา ๙ วรรค ๒ แห่งพระราชบัญญัติ
นอกจากจะแสดงความประสงค์ในคำขออนุญาตแล้ว ให้ผู้ขออนุญาตกำหนดขั้นของงานและระยะเวลาสำเร็จในแผนผัง
แบบก่อสร้าง และ รายการไว้ให้ชัดเจน

ข้อ ๗
ใบอนุญาตให้ปลูกสร้างอาคารตามความในมาตรา ๙ แห่งพระราชบัญญัติ ให้ทำตามแบบ อ.
๒ ท้ายเทศบัญญัตินี้

ข้อ ๘
คำสั่งของคณะเทศมนตรีให้แก้ไขเปลี่ยนแปลงแผนผัง แบบก่อสร้าง หรือรายการตามความในมาตรา
๑๐ แห่งพระราชบัญญัติให้ทำตามแบบ อ. ๓ ท้ายเทศบัญญัตินี้
และให้จัดส่งให้ผู้ขออนุญาตโดยให้ลงชื่อรับเป็นหลักฐานไว้ แต่ถ้าส่งให้ไม่ได้ก็ให้ประกาศไว้ให้ทราบที่ป้ายโฆษณาของสำนักงานเทศบาล

ข้อ ๙
สำหรับอาคารตามความในมาตรา ๑๔ แห่งพระราชบัญญัติให้เจ้าหน้าที่บังคับบัญชาการก่อสร้าง
แจ้งให้คณะเทศมนตรีทราบเป็นหนังสือก่อนกำหนดก่อสร้างอย่างน้อยเป็นเวลา ๓๐ วัน
พร้อมด้วยแผนผังและแบบก่อสร้าง ๑ ชุด

ข้อ ๑๐
ถ้าคณะเทศมนตรีมีข้อแก้ไขสำหรับอาคารตามความในมาตรา ๑๔ แห่งพระราชบัญญัติ ก็ให้มีหนังสือแจ้งเหตุผล
ให้เจ้าหน้าที่บังคับบัญชาการก่อสร้างทราบภายในกำหนด ๑๕ วัน
นับจากเวลาที่ได้รับแจ้งความนั้น

หมวด
๓
แผนผัง
แบบก่อสร้าง และรายการ
 

ส่วนที่
๑
แผนผัง
 

ข้อ ๑๑
แผนผังให้ใช้มาตราส่วนไม่เล็กกว่า ๑ ใน ๑,๐๐๐
แสดงขอบเขตที่ดินและบริเวณติดต่อ และแสดงขอบนอกของอาคารที่มีอยู่แล้ว กับ อาคารที่ขออนุญาตปลูกสร้างใหม่ด้วยลักษณะ
เครื่องหมายต่างกัน ให้ชัดเจนพร้อมด้วยเครื่องหมายทิศ

ข้อ ๑๒
ในแผนผังให้แสดงทางสาธารณะที่ติดต่อกับที่ดินปลูกสร้างโดยบริบูรณ์ กับทางระบายน้ำออกจากอาคารที่ปลูกสร้างนั้น
จนถึงทางระบายน้ำสาธารณะ และตามแนวทางระบายน้ำนั้น ให้แสดงเครื่องหมายชี้ทางน้ำไหลพร้อมด้วยส่วนลาด

ข้อ ๑๓
ในแผนผังให้แสดงระดับของพื้นชั้นล่างของอาคาร
และให้แสดงการสัมพันธ์กับระดับถนนสาธารณะหรือระดับพื้นดินตรงที่ปลูกสร้าง

ส่วนที่
๒
แบบก่อสร้าง
 

ข้อ ๑๔
แบบก่อสร้างให้ใช้มาตราส่วนไม่เล็กกว่า ๑ ใน ๑๐๐ แสดงแผนอาคารและรากฐานพื้นชั้นต่างๆ
ของอาคาร รูปด้านและรูปตัดเนื่องกันไม่ต่ำกว่า ๒ ด้าน รูปรายละเอียดส่วนสำคัญ ขนาด
และเครื่องหมายวัตถุประกอบแผนอาคารชัดเจนพอที่จะคิดรายการและสอบรายคำนวณได้

ข้อ ๑๕
แบบก่อสร้างอาคารสาธารณะ และอาคารที่บุคคลอาจเข้าอยู่หรือใช้สอยได้ตั้งแต่สามชั้นขึ้นไป
ให้แสดงรายคำนวณกำลังของส่วนสำคัญต่างๆ ของอาคารไว้โดยบริบูรณ์

ข้อ ๑๖
อาคารพิเศษนั้น นอกจากต้องปฏิบัติตามกฎหมายต่างๆ
ที่มีกำหนดควบคุมอยู่โดยเฉพาะแล้วให้เสนอรายคำนวณอย่างละเอียดด้วย

ข้อ ๑๗
แบบก่อสร้างสำหรับการปลูกสร้างอาคารโดยต่อเติมหรือเปลี่ยนแปลงอาคารที่มีอยู่แล้ว
ตามความในมาตรา ๗ (๒) แห่งพระราชบัญญัติ
ให้แสดงแบบของส่วนเก่าและส่วนที่จะต่อเติมหรือเปลี่ยนแปลงให้เห็นชัดเจนต่างกัน

ข้อ ๑๘
อาคารชั่วคราว เพื่อประโยชน์ในการปลูกสร้างอาคารถาวร
หรือเพื่อประโยชน์อย่างอื่นก็ดี จะต้องเสนอแบบก่อสร้างเป็นแบบสังเขปก็ได้

ส่วนที่
๓
รายการ
 

ข้อ ๑๙
รายการให้แสดงลักษณะของวัตถุก่อสร้างอันเป็นส่วนประกอบสำคัญของตัวอาคารโดยละเอียดชัดเจนพร้อมด้วยวิธีก่อสร้าง

ส่วนที่
๔
ทั่วไป
 

ข้อ ๒๐
มาตราส่วน ขนาด ระยะ น้ำหนัก และหน่วยการคำนวณต่างๆ ของแผนผังและแบบก่อสร้าง
รายการหรือรายคำนวณนั้น ให้ใช้วิธีเมตริก

ข้อ ๒๑
ในแผนผัง แบบก่อสร้าง และรายการนั้น ให้แจ้งชื่อและสำนักงาน
หรือที่อยู่ของผู้ออกแบบและผู้ทำรายการไว้ด้วย ให้แจ้งชื่อ
และสำนักงานของผู้กำหนดแผนผังออกแบบก่อสร้างทำรายการและคิดรายคำนวณไว้เสมอไป
พร้อมด้วยเครื่องหมายวิทยฐานะ (ถ้ามี) ว่าเป็นผู้สามารถสมควรทำการเหล่านั้นได้

หมวด
๔
ลักษณะอาคารต่างๆ
 

ข้อ ๒๒[๒]
อาคารสองชั้นที่ทำด้วยไม้หรือวัตถุไม่ทนไฟเป็นส่วนใหญ่
พื้นชั้นล่างของอาคารนั้นจะสูงกว่าระดับพื้นดินเกินกว่า ๑.๐๐ เมตร ไม่ได้
ครัวไฟของอาคารที่ทำด้วยไม้หรือวัตถุไม่ทนไฟเป็นส่วนใหญ่ทุกชนิด
จะต้องอยู่นอกอาคารเป็นส่วนสัดต่างหาก เว้นแต่
ก. ถ้ามีที่ดินจำกัด จะรวมครัวไฟไว้ก็ได้
แต่ต้องสร้างด้วยวัตถุทนไฟ
ข. สำหรับอาคารพักอาศัยที่มีที่ดินจำกัด
จะรวมครัวไฟไว้ก็ได้ และไม่จำเป็นต้องก่อสร้างโครงสร้างด้วยวัตถุทนไฟแต่ต้องกรุผนังพื้นเพดานครัวไฟด้วยวัตถุทนไฟมาตรฐานได้ไม่น้อยกว่า
๓๐ นาที

ข้อ ๒๓[๓] อาคารที่ปลูกสร้างเกินกว่าสองชั้น ให้ทำด้วยวัตถุถาวรและทนไฟเป็นส่วนใหญ่
สำหรับอาคารที่ปลูกสร้างเกินกว่าสามชั้น นอกจากมีบันไดตามปกติ ต้องมีทางลงหนีไฟอย่างน้อยอีกหนึ่งทาง
หรือคณะเทศมตรีจะได้กำหนดให้ตามลักษณะแบบของอาคาร

ข้อ ๒๔
ห้องแถว ตึกแถว ให้ทำกว้างไม่น้อยกว่า ๓๕๐ เซนติเมตรระหว่างผนัง
และต้องมีทางคนเข้าออกได้ทั้งข้างหน้ากับข้างหลัง
ถ้าปลูกสร้างติดต่อกันให้มีผนังกันไฟทุกระยะห้าห้องเป็นอย่างน้อย

ข้อ ๒๕ อาคาร บ้าน เรือน โรง จะปลูกสร้างบนที่ดินซึ่งถมด้วยขยะมูลฝอยมิได้
เว้นแต่ขยะมูลฝอยนั้นจะได้กลายสภาพเป็นดินแล้ว
หรือได้ทับด้วยดินกระทุ้งแน่นไม่ต่ำกว่า ๓๐ เซนติเมตร
และมีลักษณะไม่เป็นอันตรายแก่อนามัย กับทั้งมั่นคงพอควรแก่การปลูกสร้างแล้ว

ข้อ ๒๖
รั้วหรือกำแพงกั้นเขต ให้ทำได้สูงไม่เกิน ๓๐๐ เซนติเมตร เหนือระดับถนน ประตูรั้วหรือกำแพงทางรถเข้าเมื่อมีคานบนให้วางคานสูงตั้งแต่
๓๐๐ เซนติเมตรขึ้นไป จากระดับถนน

ข้อ ๒๗
ป้ายโฆษณาที่เป็นอาคารต้องติดตั้งโดยไม่บังช่องลม หน้าต่าง หรือประตู และต้องติดตั้งด้วยวัตถุติดต่ออันถาวรเพื่อป้องกันการหลุดออก

ข้อ ๒๘
สะพานสำหรับรถข้ามได้ ต้องมีช่องกว้างเป็นทางจราจรไม่น้อยกว่า ๓๐๐
เซนติเมตร และลาดขึ้นลงไม่ชันกว่า ๑ ใน ๑๐
ถ้ามีหลังคาคลุมต้องวางคานบนสูงไม่ต่ำกว่า ๓๐๐ เซนติเมตร จากระดับพื้นสะพาน

ข้อ ๒๙
การปลูกสร้างโดยต่อเติมหรือดัดแปลงอาคารซึ่งจะต้องได้รับอนุญาตนั้น มีกำหนดดังนี้
ก. ขยายพื้นชั้นหนึ่งชั้นใดตั้งแต่ห้าตารางเมตรขึ้นไป
ข. เปลี่ยนหลังคา
หรือ ขยายหลังคาให้ปกคลุมเนื้อที่มากขึ้นกว่าเดิม
ค. เพิ่ม
ลดจำนวน หรือเปลี่ยนเสา คาน บันได และผนัง

หมวด
๕
ส่วนต่างๆ
ของอาคาร
 

ข้อ ๓๐
ห้องนอนหรือห้องใช้เป็นที่พักอาศัยในอาคารให้มีส่วนกว้างหรือส่วนยาวไม่ต่ำกว่า
๒๕๐ เซนติเมตร กับรวมเนื้อที่พื้นทั้งหมดไม่น้อยกว่า ๙ ตารางเมตร
และให้มีช่องประตูและหน้าต่างเป็นเนื้อที่รวมกันไม่น้อยกว่าส่วน ๑ ใน ๑๐
ของพื้นที่ของห้องนั้น โดยไม่รวมนับส่วนประตูหรือหน้าต่างอันติดต่อกับห้องอื่น

ข้อ ๓๑
ห้องของอาคารซึ่งบุคคลเข้าไปได้จะต้องมีช่องระบายลมให้เพียงพอในเมื่อได้ปิดประตูหน้าต่างทั้งหมด
วิธีระบายลมนั้นให้ทำตามแบบ ซึ่งเหมาะสมกับสภาพของอาคารนั้น

ข้อ ๓๒
ช่องทางเดินภายในอาคาร ให้ทำกว้างไม่น้อยกว่า ๑๐๐ เซนติเมตร
กับมิให้มีเสากีดกั้นให้ส่วนหนึ่งส่วนใดแคบกว่ากำหนดนั้น
ทั้งให้มีแสงสว่างธรรมชาติแลเห็นได้ชัดเวลากลางวันด้วย

ข้อ ๓๓
หน้าต่างและประตูของห้องนอน หรือห้องพักอาศัยให้ทำสูงจากพื้นถึงยอดไม่น้อยกว่า
๒๐๐ เซนติเมตร และให้บุคคลสามารถเปิดออกจากห้องนั้นได้โดยสะดวก

ข้อ ๓๔[๔] ระยะดิ่งระหว่างพื้นถึงเพดานยอดฝา
หรือผนังสำหรับอาคารที่พักอาศัยโดยเฉลี่ยต้องไม่ต่ำกว่า ๒.๕๐ เมตร
ถ้าเป็นอาคารสาธารณะ โรงงานอุตสาหกรรม อาคารพาณิชย์ ห้องแถว ตึกแถว หรือคอกสัตว์
ที่มีคนพักอาศัย ระยะดังกล่าวข้างต้นโดยเฉลี่ยต้องไม่ต่ำกว่า ๓.๕๐ เมตร
สำหรับอาคารที่เป็นโรงแรม
เฉพาะห้องซึ่งมีระบบปรับอากาศ ให้มีระยะดิ่ง ระหว่างพื้นถึงเพดานยอดฝาหรือผนังโดยเฉลี่ยไม่ต่ำกว่า
๒.๕๐ เมตร ได้

ข้อ ๓๕
พื้นชั้นล่างของอาคารที่พักอาศัยนั้น ต้องมีระดับสูงกว่าพื้นดินปลูกสร้างอาคารอย่างน้อย
๙๐ เซนติเมตร แต่ถ้าเป็นพื้นซิเมนต์ อิฐ หิน หรือวัตถุแข็งอย่างอื่นที่สร้างกันติดพื้นดิน
ต้องมีระดับสูงกว่าพื้นดินปลูกสร้างอาคารอย่างน้อย ๑๐ เซนติเมตร
และถ้าเป็นอาคารตั้งอยู่ริมแนวถนนในที่ราบจะเป็นอาคารที่พักอาศัยหรือไม่ก็ตาม
ต้องสูงกว่าระดับถนนนั้นไม่ต่ำกว่า ๓๐ เซนติเมตร

ข้อ ๓๖
ถ้าครัวไฟอยู่ติดกับห้องนอนหรือห้องส้วม ห้ามมิให้มีประตู หน้าต่าง
หรือช่องลมในด้านที่ติดต่อกันนั้น

ข้อ ๓๗[๕]
เตาไฟสำหรับอุตสาหกรรมหรืออาคารพาณิชย์จะต้องมีผนังเตาก่อด้วยอิฐดินเผาหรืออิฐทนไฟกำบังความร้อนมิให้เกิดอันตรายไฟไหม้ส่วนอาคารที่ต่อเนื่องกับเตา
และต้องตั้งอยู่ในอาคารที่ประกอบด้วยวัตถุทนไฟ ทั้งนี้
เตาจะต้องตั้งห่างจากผนังอาคาร หรือสิ่งที่เป็นเชื้อไฟโดยรอบมีรัศมีไม่ต่ำกว่า
๔.๐๐ เมตร โครงหลังคา วัตถุมุงหลังคา ปล่องระบายควันไฟและเพดานส่วนประกอบเพดาน
ถ้ามี จะต้องเป็นวัตถุทนไฟและต้องทำปล่องระบายควันไฟมิให้ฝาหรือผนัง
หรือหลังคารับความร้อนจัด โดยความสูงของปล่องต้องสูงกว่าหลังคาอาคารข้างเคียงภายในระยะโดยรอบ
๒๕.๐๐ เมตร ไม่น้อยกว่า ๑.๐๐ เมตร และมีความกว้างของปล่องโดยวัดเส้นเส้นผ่าศูนย์กลางไม่น้อยกว่า
๒๐ เซนติเมตร เว้นแต่เตาไฟซึ่งมีไว้เพื่อประกอบอาหารภายในภัตตาคาร โรงแรม
ร้านขายอาหาร หรือเครื่องดื่ม

ข้อ ๓๘
บันไดสำหรับอาคารที่พักอาศัยต้องทำขนาดกว้างไม่น้อยกว่า ๙๐ เซนติเมตร
ช่วงหนึ่งไม่สูงกว่า ๓๐๐ เซนติเมตร และลูกตั้งไม่สูงกว่า ๒๐ เซนติเมตร
ลูกนอนไม่แคบกว่า ๒๒ เซนติเมตร
ถ้าตอนใดที่ทำเลี้ยวมีบันไดเวียนส่วนแคบที่สุดของลูกนอนต้องไม่แคบกว่า ๑๐
เซนติเมตร

ข้อ ๓๙
บันไดอันเป็นประธานสำหรับอาคารสาธารณะ โรงงานอุตสาหกรรมและอาคารพาณิชย์
ต้องทำขนาดกว้างไม่น้อยกว่า ๑๕๐ เซนติเมตร ช่วงหนึ่งไม่สูงเกิน ๔๐๐ เซนติเมตร
และลูกตั้งไม่สูงกว่า ๑๙ เซนติเมตร และลูกนอนไม่แคบกว่า ๒๔ เซนติเมตร
และถ้าไม่มีบันไดขึ้นลงให้มากพอที่จะใช้เป็นทางลงหนีไฟได้ดีพอสมควรแล้วจะต้องมีทางลงหนีไฟอีก
ถ้าตอนใดที่ทำเลี้ยวมีบันไดเวียนส่วนแคบที่สุดของลูกนอนต้องไม่แคบกว่า ๑๐
เซนติเมตร

ข้อ ๔๐
บันไดซึ่งมีช่วงระยะสูงกว่าที่กำหนดไว้ (ในข้อ ๓๘ หรือ ๓๙)
ให้ทำที่พักมีขนาดกว้าง ยาวไม่น้อยกว่าส่วนกว้างของบันไดนั้น

ข้อ ๔๑
วัตถุมุงหลังคาให้ทำด้วยวัตถุทนไฟ
เว้นแต่อาคารซึ่งตั้งอยู่ห่างจากอาคารอื่นซึ่งมุงด้วยวัตถุทนไฟ
หรือจากเขตที่ดินหรือทางสาธารณะเกิน ๒๐ เมตร จึงจะใช้มุงด้วยวัตถุอื่นได้

ข้อ ๔๒
ลิฟต์สำหรับบุคคลใช้สอย
ให้ทำได้แต่ในอาคารซึ่งประกอบด้วยวัตถุทนไฟเป็นส่วนใหญ่
และโดยเฉพาะส่วนต่อเนื่องกับลิฟต์นั้นต้องเป็นวัตถุทนไฟทั้งสิ้น
และลิฟต์นั้นจะต้องมีส่วนปลอดภัยไม่น้อยกว่าสี่เท่าของน้ำหนักที่กำหนดใช้

ข้อ ๔๓
อาคารซึ่งอยู่ต่อเนื่องกับทางสาธารณะนั้น ถ้าคณะเทศมนตรีเห็นสมควร
จะอนุญาตให้ส่วนรากฐานซึ่งอยู่ใต้ดินของอาคารนั้นเหลื่อมล้ำเข้าไปในทางสาธารณะก็ได้แต่ต้องไม่เกิน
๑๐๐ เซนติเมตร และต้องไม่กีดขวางสิ่งปลูกสร้างซึ่งได้มีอยู่ในทางสาธารณะนั้นแล้ว
และระดับของส่วนฐานที่ยื่นออกมาในทางสาธารณะ
จะต้องไม่สูงกว่าระดับที่คณะเทศมนตรีกำหนดให้
ความลึกของรากฐานนั้นจะให้อยู่ในระดับใด ให้คณะเทศมนตรีกำหนด

ข้อ ๔๔
รากฐานของอาคารจะต้องทำเป็นลักษณะถาวรมั่นคงพอที่จะรับน้ำหนักของตัวอาคาร และน้ำหนักบรรทุกได้โดยปลอดภัย
ในกรณีสงสัย ให้คณะเทศมนตรีเรียกรายคำนวณ หรือผลของการทดลอง หรือทั้งสองอย่าง เพื่อประกอบการพิจารณาได้

หมวด
๖
กำลังวัตถุและน้ำหนักบรรทุก
 

ข้อ ๔๕
ในการคำนวณกำลังต้านทานแรงอัดส่วนอาคารประกอบด้วยอิฐประสานด้วยปูนผสมส่วนต่างๆ
ให้กำหนดใช้ไม่เกินอัตราดังต่อไปนี้
ชนิดอิฐ
ส่วนปูนขาวตามปริมาตร
ส่วนซิเมนต์ตราช้างตามปริมาตร
ส่วนทรายตามปริมาตร
กำลังอัดต่อ
   ๑
ตารางเซนติเมตร
ธรรมดา
๑
-
๓
 ๒ กิโลกรัม

๑
๑
๖
 ๓ 

-
๑
๔
 ๔ 

-
๑
๓
 ๕ 
อัด
๑
-
๓
 ๔ 

๑
๑
๖
 ๖ 

-
๑
๔
 ๘ 

-
๑
๓
 ๑๐ 

ข้อ ๔๖
ให้ใช้ส่วนปลอดภัยโดยใช้กำลังไม่เกิน ๑ ใน ๔ ของแรงประลัยแห่งเหล็ก
กำลังต้านทานแรงประเภทต่างๆ ของส่วนอาคารประกอบด้วยเหล็กชนิดต่างๆ ที่มีส่วนปลอดภัย
โดยใช้กำลังไม่เกิน ๑ ใน ๔ ของแรงประลัยแห่งเหล็กนั้น
ถ้าไม่มีเอกสารของผู้ชำนาญแสดงผลทดลองให้เชื่อถือได้เป็นอย่างอื่น
ให้คำนวณโดยอัตราแรงไม่เกินอัตราต่อไปนี้
ชนิดเหล็ก
แรงดึงต่อ
  ๑ ตารางเซนติเมตร
แรงอัดต่อ
  ๑ ตารางเซนติเมตร
แรงเฉือนต่อ
  ๑ ตารางเซนติเมตร
เหล็กหล่อ
 ๒๐๐ กิโลกรัม
 ๑,๒๐๐ กิโลกรัม
 ๒๐๐ กิโลกรัม
เหล็กล้วน
 ๗๐๐ 
 ๗๐๐ 
 ๖๐๐ 
เหล็กถ่านอ่อน
 ๑,๐๐๐ 
 ๑,๐๐๐ 
 ๘๐๐ 
เหล็กเสริม
 ๑,๒๐๐ 
 ๑,๒๐๐ 
 ๘๕๐ 

ข้อ ๔๗
ให้ใช้ส่วนปลอดภัยโดยใช้กำลังไม่เกิน ๑ ใน ๔ ของแรงประลัยแห่งไม้
แต่ไม่ให้ความแอ่นของไม้เกิน ๑/๒๐๐ ของช่วงคาน
กำลังต้านทานแรงประเภทต่างๆ ของไม้ชนิดต่างๆ
ที่มีส่วนปลอดภัยโดยใช้กำลังไม่เกิน ๑ ใน ๔ ของแรงประลัยแห่งไม้นั้น
ถ้าไม่มีเอกสารของผู้ชำนาญแสดงผลทดลองให้เชื่อถือได้เป็นอย่างอื่น
ให้คำนวณโดยอัตราแรงไม่เกินอัตราต่อไปนี้
ชนิดไม้
แรงดึงตามเสี้ยน
  ต่อ ๑ ตารางเซนติเมตร
แรงอัดตามเสี้ยน
  ต่อ ๑ ตารางเซนติเมตร
แรงอัดขวางเสี้ยน
  ต่อ ๑ ตารางเซนติเมตร
แรงเฉือนตามเสี้ยน
  ต่อ ๑ ตารางเซนติเมตร
ไม้อ่อน
๑๐๐ กิโลกรัม
 ๘๐ กิโลกรัม
๒๔ กิโลกรัม
 ๖ กิโลกรัม
ไม้ปานกลาง
๑๑๐ 
 ๙๐ 
๒๗ 
 ๑๐ 
ไม้แข็ง
๑๒๕ 
 ๑๐๐ 
๓๐ 
 ๑๕ 

ข้อ ๔๘
ให้ใช้ส่วนปลอดภัยโดยใช้กำลังไม่เกิน ๑ ใน ๔ ของแรงประลัยแห่งคอนกรีต
เมื่อครบอายุ ๒๘ วันแล้ว
กำลังต้านทานของแรงอัดของคอนกรีตธรรมดา
ที่มีส่วนปลอดภัยโดยใช้กำลังไม่เกิน ๑ ใน ๔ ของแรงประลัยแห่งคอนกรีต เมื่อครบอายุ
๒๘ วันแล้วนั้น ถ้าไม่มีเอกสารของผู้ชำนาญแสดงผลทดลองให้เชื่อถือได้เป็นอย่างอื่น
ให้คำนวณโดยอัตราแรงต่อไปนี้
ส่วนซิเมนต์ตามปริมาตร
ส่วนทรายตามปริมาตร
ส่วนหินตามปริมาตร
แรงต่างๆ
   กิโลกรัมต่อ ๑ ตารางเซนติเมตร
แรงอัดสำหรับคาน
แรงอัดสำหรับเสา
แรงเฉือน
แรงยึด
๑
๑
๓
๕๐
๔๐
๕
๗
๑
๒
๔
๔๕
๓๖
๔.๕
๖
๑
๒
๕
๔๐
๓๒
๔
๖
๑
๓
๖
๓๕
๒๘
๓.๕
๕
๑
๓
๗
๓๐
๒๔
๓
๔
๑
๔
๘
๑๕
๑๒
๑.๕
๓
ถ้าความยาวของเสามากกว่า ๑๒
เท่าของด้านที่แคบหรือของเส้นผ่าศูนย์กลาง (diameter)
ให้ใช้ค่าในตารางข้างบนคูณด้วย (๑.๓๓ )
หมายเหตุ
ให้
ส = ยาวของเสา
บ = ด้านที่แคบของเสา
กฎนี้ให้ใช้ได้ทั้งเสาคอนกรีตและเสาไม้

ข้อ ๔๙
ในการคำนวณกำลังแรงของส่วนอาคารประกอบด้วยคอนกรีตเสริมเหล็ก ให้ผู้คำนวณแสดงรายคำนวณจนเป็นที่พอใจคณะเทศมนตรีว่าอยู่ในลักษณะปลอดภัย
ถ้าไม่มีเอกสารของผู้ชำนาญแสดงผลทดลองให้เชื่อถือเป็นอย่างอื่นได้ให้ถือหลักการคำนวณ
ดังต่อไปนี้
ก. พิกัดยืดของคอนกริต = ๑.๔
x ๑๐๖ เมตริกตันต่อ
๑ ตารางเมตร
ข. พิกัดยืดของเหล็กเสริม =
๒๑ x ๑๐๖ เมตริกตันต่อ
๑ ตารางเมตร
ค. ส่วนผสมของคอนกรีต ซิเมนต์ ๑ ทราย ๒ และหิน ๔ ตามปริมาตร
ง. แรงอัดของคอนกรีตไม่เกิน ๔๕
กิโลกรัมต่อ ๑ ตารางเซนติเมตร
จ. แรงดึงของเหล็กเสริมไม่เกิน ๑,๒๐๐
กิโลกรัมต่อ ๑ ตารางเซนติเมตร
ฉ. แรงเฉือนของเหล็กเสริมไม่เกิน
๘๕๐ กิโลกรัมต่อ ๑ ตารางเซนติเมตร
ช. สำหรับคานคอนกรีตเสริมเหล็ก
ให้มีคอนกรีตหุ้มเหล็กหนาไม่น้อยกว่า ๒.๕ เซนติเมตร และไม่น้อยกว่าขนาดของเหล็กเสริมเส้นใหญ่ที่สุด
ซ. สำหรับพื้นคอนกรีตเสริมเหล็ก
ให้มีคอนกรีตหุ้มเหล็กหนาไม่น้อยกว่า ๑.๕ เซนติเมตร และไม่น้อยกว่าขนาดของเหล็กเสริมเส้นใหญ่ที่สุด
ฌ. ให้มีช่องว่างระหว่างเหล็ก
ที่ขนานกันไม่น้อยกว่า ๒.๕ เซนติเมตร และไม่น้อยกว่าขนาดเหล็กเสริม
อย่างไรก็ดีต้องโตกว่าขนาดของวัตถุที่โตที่สุดที่ใช้อยู่ ๐.๕ เซนติเมตร
ญ. คานคอนกรีตเสริมเหล็กต้องมีส่วนยาวไม่เกิน
๒๔ เท่าของส่วนหนา เว้นแต่จะมีเหตุผลเป็นพิเศษ และไม่ใช้เหล็กเสริมแนวนอนเล็กกว่า
๖ มิลลิเมตร
ด. สำหรับเสาคอนกรีตเสริมเหล็กรับน้ำหนัก
ต้องมีเหล็กเสริมตามลำไม่น้อยกว่า ๑ เส้นทุกมุม ถ้าเป็นเสากลมต้องไม่น้อยกว่า ๖
เส้น และส่วนเหล็กไม่น้อยกว่า ๐.๘ ใน ๑๐๐ ของคอนกรีต
และขนาดของเหล็กเสริมต้องไม่น้อยกว่า ๑๒.๗ มิลลิเมตร
ปริมาตรของเหล็กปลอกต้องไม่น้อยกว่า ๐.๔ ใน ๑๐๐ ของปริมาตรคอนกรีต และระยะห่างของเหล็กปลอกต้องไม่เกิน
๑๖ เท่าของขนาดเหล็กแกนหรือ ๔๘
เท่าของขนาดเหล็กปลอกหรือไม่เกินด้านแคบที่สุดของเสา

ข้อ ๕๐
น้ำหนักบรรทุกบนพื้นที่จะใช้ในการคำนวณออกแบบอาคารประเภทต่างๆ
นอกจากเครื่องจักรกลและอุปกรณ์อย่างอื่นซึ่งทราบน้ำหนักแน่นอนอยู่แล้ว ต้องไม่ต่ำกว่าอัตราที่กำหนดไว้ดังต่อไปนี้
ก. โรงเก็บรถยนต์
นอกจากโรงเก็บรถยนต์ส่วนบุคคล โรงเก็บเครื่องจักร โรงงานอุตสาหกรรมตั้งแต่ ๕๐๐
กิโลกรัมต่อ ๑ ตารางเมตรขึ้นไป
ข. คลังสินค้า ห้องสมุด
พิพิธภัณฑ์ โรงกีฬา ๕๐๐ กิโลกรัม ต่อ ๑ ตารางเมตร
ค. โรงงาน โรงพิมพ์ ร้านขายของ
โรงมหรสพ หอประชุม ภัตตาคาร ๔๐๐ กิโลกรัม ต่อ ๑ ตารางเมตร
ง. โรงเรียนชั้นเตรียมอุดมขึ้นไป
โรงพยาบาล โรงแรม อาคารสำนักงาน ๓๐๐ กิโลกรัม ต่อ ๑ ตารางเมตร
จ. โรงเรียนชั้นประถมและมัธยม
๒๐๐ กิโลกรัม ต่อ ๑ ตารางเมตร
ฉ. อาคารที่พักอาศัย ๑๕๐
กิโลกรัม ต่อ ๑ ตารางเมตร
แต่ถ้าเนื้อที่ส่วนใดแห่งอาคารนั้นจะรับบรรทุกสิ่งที่มีน้ำหนักมากกว่าอัตราที่กล่าวแล้ว
เช่น เครื่องจักร ก็ให้คำนวณน้ำหนักบรรทุกเพิ่มขึ้นให้พอที่จะรับน้ำหนักนั้นได้

ข้อ ๕๑
แรงลมอย่างสูงขนานกับพื้นดินสำหรับส่วนอาคารที่สูงกว่า ๑๕ เมตร ขึ้นไป ให้ถือกำหนดแรงเท่ากับ
๑๐๐ กิโลกรัม ต่อ ๑ ตารางเมตร ส่วนที่ต่ำกว่านี้ลงมาให้ลดอัตราแรงลมเป็น ๕๐
กิโลกรัม ต่อ ๑ ตารางเมตร

ข้อ ๕๒
น้ำหนักบรรทุกบนดินที่รากฐานของอาคารนั้นต้องคำนวณให้เหมาะสม
เพื่อความมั่นคงและปลอดภัย
ซึ่งถ้าไม่มีเอกสารของผู้ชำนาญแสดงผลทดลองให้เชื่อถือได้เป็นอย่างอื่น
จะต้องไม่เกินอัตรากำหนดสำหรับดินประเภทต่างๆ ดังต่อไปนี้
ก.
ดินอ่อนหรือดินถมไว้แน่นตัวเต็มที่ ๒ เมตริกตันต่อ ๑
ตารางเมตร
ข.
ดินปานกลาง หรือทรายร่วน ๑๐ เมตริกตันต่อ ๑ ตารางเมตร
ค.
ดินแน่นหรือทรายหยาบ ๒๐ เมตริกตัน ต่อ ๑ ตารางเมตร
ง.
กรวดหรือดินดาน ๔๐ เมตริกตันต่อ ๑ ตารางเมตร
จ.
หินปูนหรือหินทราย ๘๐ เมตริกตันต่อ ๑ ตารางเมตร
ฉ.
หินอัคนี ๑๕๐ เมตริกตันต่อ ๑ ตารางเมตร
ทั้งนี้
เว้นไว้แต่จะได้แสดงให้เป็นที่เชื่อถือได้ว่าจะจัดการเพิ่มอัตรารับน้ำหนักบรรทุกแห่งรากฐานของอาคารได้เป็นอย่างอื่น

ข้อ ๕๓
ในการคำนวณน้ำหนักที่ลงบนรากฐาน และเสาของอาคารสูงเกินสองชั้นขึ้นไป
ให้คำนวณน้ำหนักของอาคารรวมทั้งน้ำหนักบรรทุกเต็มอัตรา
ส่วนน้ำหนักบรรทุกบนอาคารซึ่งมิใช่เป็นอาคารพิเศษ คลังสินค้า ห้องสมุด
หรือโรงงานอุตสาหกรรมนั้น ให้ลดส่วนลงได้ตามชั้นของอาคารดังนี้
ก. ชั้นถัดจากชั้นยอด ลดอัตราลง ๑๐
ใน ๑๐๐
ข. ชั้นถัดลงมา  ๒๐
ใน ๑๐๐
ค. ชั้นถัดลงมา  ๒๐
ใน ๑๐๐
ง. ชั้นถัดลงมา  ๒๐
ใน ๑๐๐
ทุกชั้นที่ถัดลงมาจากนี้ลดอัตราลง ๕๐
ใน ๑๐๐

ข้อ ๕๔
ในการคำนวณกำลังต้านทานของรากฐาน ให้คำนวณน้ำหนักของอาคารเต็มอัตราและ
(เข็มรากฐานบนดินอ่อน) ให้เข็มรับน้ำหนักทั้งหมด โดยไม่คิดเอาแรงฝืดของดินรอบๆ
เข็มมาช่วยรับน้ำหนัก สำหรับปลายเข็มจดดินแข็ง ดินดาน หรือวัตถุพื้นแข็ง
ให้คำนวณเข็มนั้น เช่น ลักษณะเสา แต่ถ้าเข็มอยู่ในดินอ่อนอาศัยแรงฝืดพยุง
ให้ใช้เข็มไม่สั้นกว่า ๓.๐๐ เมตร และให้ใช้แรงฝืดดินตามสูตรต่อไปนี้
ให้ ฝ. =
๔๐๐+๓๐ ย.
ฝ. =
แรงฝืดดินเป็นกิโลกรัมต่อตารางเมตร ของเนื้อที่ผิวเข็ม
ย. = ความยาวของเสาเข็มเป็นเมตร
ถ้าความยาวของเสาเข็มเกิน ๑๒.๐๐ เมตร
ต้องมีการทดลองกำลังน้ำหนักบรรทุกของเสาเข็ม
เนื้อที่ของรากฐานทั้งหมดจะต้องไม่น้อยกว่า ของเนื้อที่ผิวของเสาเข็มทั้งหมดซึ่งอยู่ภายใต้รากฐานนั้น
ในกรณีที่ไม่สามารถตอกเข็มได้
เพราะพื้นดินแข็งเป็นดินปานกลางหรือทรายร่วน
ในการคำนวณความต้านทานของดินใต้แผ่นฐานรากจะต้องไม่เกิน ๑๐ ตันต่อหนึ่งตารางเมตร
ถ้าจะใช้มากกว่านี้จะต้องแสดงหลักฐานให้เป็นที่เชื่อถือได้
สำหรับเครื่องตอกเข็มด้วยแรงคน
บ = 
ถ้าตอกด้วยเครื่องจักร
ซึ่งตอกได้ไม่น้อยกว่า ๔๐ ครั้งต่อ ๑ นาที
บ = 
ให้ บ. =
น้ำหนักบรรทุกได้โดยปลอดภัยเป็นกิโลกรัม
น. = น้ำหนักลูกตุ้มเป็นกิโลกรัม
ส. = ระยะลูกตุ้มตกเป็นเซนติเมตร
จ. =
ระยะที่เข็มจมครั้งสุดท้ายเป็นเซนติเมตร

หมวด
๗
แนวอาคารและระยะต่างๆ
 

ข้อ ๕๕
ห้ามมิให้บุคคลใดปลูกสร้างอาคาร หรือส่วนของอาคารยื่นออกมาในหรือเหนือทางที่ดินสาธารณะ
เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากคณะเทศมนตรีเป็นหนังสือ ซึ่งจะต้องไม่เกินกำหนดต่อไปนี้
สำหรับกันสาดของพื้นชั้นแรกเหนือระดับถนน
ระยะยื่นของกันสาดไม่เกิน ๒๐๐ เซนติเมตร จากผนัง
ระดับปลายกันสาดไม่ต่ำกว่า ๓๐๐ เซนติเมตร
เหนือทางเท้า
ระยะยื่นของกันสาดจะต้องไม่เกินกำหนดของสูตรนี้ด้วย
ย. =
สำหรับส่วนปราณีตสถาปัตยกรรมของพื้นชั้นอื่นๆ
ระยะยื่นของชายคาไม่เกิน ๑๕๐ เซนติเมตร จากผนัง
ระยะยื่นของส่วนปราณีตสถาปัตยกรรมไม่เกิน ๑๒๐
เซนติเมตร จากผนัง
ระยะยื่นที่กล่าวนั้นจะต้องไม่เกินกำหนดของสูตรนี้ด้วย
ย. =
ให้ ย =
ระยะยื่นออกมาจากผนังเป็นเซนติเมตร
ก = ความกว้างของถนนเป็นเซนติเมตร
ร =
ระยะผนังอาคารจากแนวถนนเป็นเซนติเมตร

ข้อ ๕๖[๖]
ห้ามมิให้ปลูกสร้างอาคารสูงกว่าระดับพื้นดินเกินกว่าสองเท่าของระยะจากผนังด้านหน้าของอาคารจดแนวถนนฟากตรงกันข้าม
เว้นแต่ในกรณีอาคารตามข้อ ๕๗
ในกรณีที่อาคารปลูกสร้างริมถนน
ตรอก หรือซอย ที่มีความกว้างไม่ถึง ๔.๐๐ เมตร ห้ามมิให้ปลูกสร้างอาคารใดๆ
เว้นแต่จะได้ร่นแนวอาคารด้านชิดถนน ตรอก หรือซอย ให้ห่างจากศูนย์กลางของถนน ตรอก
หรือซอย นั้น ๒.๐๐ เมตร จึงอนุญาตให้ปลูกสร้างได้สูงไม่เกิน ๘.๐๐ เมตร
คณะเทศมนตรีมีอำนาจที่จะประกาศเขตอนุญาตให้สร้างอาคารสูงกว่ากำหนดนี้ได้

ข้อ ๕๗[๗] สำหรับอาคารหลังเดียวกัน ระหว่าง
ถนนสองสาย ขนาดไม่เท่ากัน อนุญาตให้ปลูกสร้างสูงได้สองเท่าของแนวถนนที่กว้างกว่าได้ทั้งหลัง
สำหรับอาคารหลังเดียวกันมุมถนนสองสายขนาดไม่เท่ากันอนุญาตให้ปลูกสร้างถึงระดับสูงสามเท่าของความกว้างของถนนที่กว้างกว่าได้ทั้งหลัง
แต่อนุญาตให้สร้างได้ในระยะยาวตามถนนด้านละไม่เกิน ๑๕.๐๐ เมตร จากมุมถนน

ข้อ ๕๘
ห้ามมิให้ปลูกสร้างอาคารริมแนวทางสาธารณะโดยมีระยะดิ่งระหว่างพื้นดินถึงเพดานตรงยอดฝา
หรือยอดผนังสูงเกินระดับ ๔๐ เมตร ถึงแม้ว่าตรงนั้นจะเป็นถนนขนาดกว้างเท่าใดก็ตาม

ข้อ ๕๙
อาคารซึ่งปลูกชิดกับที่ดินของผู้อื่น หรือชิดกับอาคารอีกหลังหนึ่งนั้น
ถ้ามีระยะห่างน้อยกว่า ๒๐๐ เซนติเมตรสำหรับอาคารสองชั้นลงมา หรือน้อยกว่า ๓๐๐
เซนติเมตรสำหรับอาคารเกินสองชั้นขึ้นไป ห้ามมิให้มีหน้าต่าง ประตู
หรือช่องระบายลมในด้านที่ชิดกับเขตที่ดินหรืออาคารอื่นนั้น
อย่างไรก็ตามอาคารที่ปลูกชิดกับที่ดินของผู้อื่นนั้น
จะมีระยะห่างจากเขตที่ดินนั้นต่ำกว่า ๕๐ เซนติเมตรไม่ได้
เว้นแต่จะปลูกสร้างโดยวิธีตกลงทำผนังร่วมกัน
แต่ทั้งนี้ต้องไม่เสียประโยชน์ในทางสถาปัตยกรรม

ข้อ ๖๐[๘] อาคารประเภทต่างๆ จะต้องมีที่ว่างอันปราศจากหลังคา
หรือสิ่งใดปกคลุมไม่น้อยกว่าส่วนที่กำหนดไว้ต่อไปนี้
ก.
อาคารที่พักอาศัยแต่ละหลังให้มีที่ว่างอยู่ ๔๐ ใน ๑๐๐ ส่วนของพื้นที่
ข. ห้องแถวหรือตึกแถวแต่ละหลัง
ให้มีที่ว่างในอาคารอยู่ไม่น้อยกว่า ๓๐ ใน ๑๐๐
ส่วนของพื้นที่ภายในขอบเขตที่ก่อสร้าง
เฉพาะห้องแถว ตึกแถว
ที่ได้กันที่ดินไว้เป็นทางเดินด้านหลังอาคาร ตามข้อ ๘ แห่งเทศบัญญัตินี้
อนุญาตให้คิดรวมเนื้อที่หลังอาคารนี้เป็นที่ว่างได้อีกครึ่งหนึ่งของทางเดินหลังอาคารแต่ละห้องนั้น
ค. ห้องแถว ตึกแถว อาคารพาณิชย์
และอาคารสาธารณะ ซึ่งก่อสร้างอยู่มุมทางสาธารณะหรือทางซึ่งมีสภาพเป็นสาธารณะกว้างไม่น้อยกว่าสายละ
๑๐.๐๐ เมตร และลึกไปตามทางทั้งสองด้านไม่เกินด้านละ ๑๕.๐๐ เมตร
จะไม่มีที่ว่างเลยก็ได้ หากได้กันทางเดินไว้หลังอาคารกว้างไม่น้อยกว่า ๒.๐๐ เมตร
หรือก่อสร้างอยู่ริมทางสาธารณะหรือทางซึ่งมีสภาพเป็นสาธารณะสองสายขนานอยู่
กว้างไม่น้อยกว่าสายละ ๑๐.๐๐ เมตร และทางขนานทั้งสองนั้นห่างจากกันไม่เกิน ๑๕.๐๐
เมตร จะไม่มีที่ว่างเลยก็ได้
ง. อาคารพาณิชย์ โรงงานอุตสาหกรรม
และอาคารสาธารณะ นอกจากที่กล่าวไว้แล้วในข้อ ค ซึ่งไม่ได้ใช้เป็นที่พักอาศัยด้วย
ให้มีที่ว่างอยู่ ๑๐ ใน ๑๐๐ ส่วนของพื้นที่ เว้นแต่ในกรณีพิเศษที่การระบายลมให้แสงสว่างเหมาะสมเพียงพอแล้ว
คณะเทศมนตรีจะอนุญาตให้ก่อสร้างโดยมีที่ว่างน้อยกว่าที่กำหนดก็ได้
แต่ถ้าใช้เป็นที่พักอาศัยด้วยให้มีที่ว่างอยู่ ๓๐ ใน ๑๐๐ ส่วนของพื้นที่
เฉพาะอาคารพาณิชย์
โรงงานอุตสาหกรรม และอาคารสาธารณะ ที่ได้กันที่ดินไว้เป็นทางเดินด้านหลังอาคาร
ตามข้อ ๘ แห่งเทศบัญญัตินี้ อนุญาตให้คิดรวมเนื้อที่หลังอาคารนี้เป็นที่ว่างได้อีกครึ่งของทางเดินหลังอาคารนั้น
จ. สำหรับตึกแถว อาคารพาณิชย์
หรืออาคารสาธารณะในกรณีที่มีช่องหน้าต่าง หรือประตูเปิดสู่อากาศภายนอกไม่น้อยกว่า
๒๐ ใน ๑๐๐ ส่วน ของพื้นที่อาคารทุกชั้น จะไม่มีที่ว่างเลยก็ได้
ช่องหน้าต่างประตู
ด้านที่เปิดสู่อากาศภายนอก หมายถึง ช่องเปิดของผนังด้านชิดทางสาธารณะหรือด้านที่ห่างที่ดินเอกชน
สำหรับอาคารสองชั้นลงมาให้ห่างไม่น้อยกว่า ๒.๐๐ เมตร
สำหรับสามชั้นขึ้นไปให้ห่างไม่น้อยกว่า ๓.๐๐ เมตร

ข้อ ๖๑
ให้คณะเทศมนตรีมีอำนาจที่จะประกาศกำหนดชนิดของอาคารที่ปลูกสร้างริมถนนที่ระบุไว้ในประกาศให้จำต้องปลูกสร้างเป็นตึกแถวหรือห้องแถวแต่ชนิดเดียวได้
ประกาศดังกล่าวนี้
ต้องกำหนดเขตที่บังคับให้จำต้องปลูกสร้างอาคารได้แต่บางชนิดไว้

หมวด
๘
การสุขาภิบาล
 

ข้อ ๖๒
อาคารที่จะปลูกสร้างต้องมีทางระบายน้ำที่ใช้แล้วออกจากอาคารไปได้สะดวก

ข้อ ๖๓
การทำทางระบายน้ำจากอาคารไปสู่ทางน้ำสาธารณะ จะต้องให้มีส่วนลาดไม่ต่ำกว่า
๑ ใน ๒๐๐ ตามแนวตรงที่สุดที่จะจัดทำได้
ถ้าจะใช้ท่อกลมเป็นทางระบายต้องมีบ่อตรวจทุกระยะ ๓๐ เมตร และทุกมุมเลี้ยวด้วย

ข้อ ๖๔
ถ้าการระบายน้ำโสโครกออกจากอาคารไปสู่ทางน้ำสาธารณะซึ่งมิได้จัดเตรียมไว้โดยเฉพาะแล้ว
คณะเทศมนตรีอาจไม่ยอมอนุญาตให้จนกว่าเจ้าของอาคารจะได้จัดการให้น้ำโสโครกนั้นมีลักษณะดีขึ้นตามที่เห็นสมควรก็ได้

ข้อ ๖๕
อาคารตามความหมายแห่งข้อ ๔ (๑) ถึง (๗)
ถ้ามีท่อเอกประปาในทางสาธารณะต่อเขตที่สร้างอาคาร
ก็ให้ต่อท่อประปาเข้าสู่อาคารด้วย เว้นแต่อาคารที่พักอาศัยซึ่งเจ้าของอยู่เอง

ข้อ ๖๖
การทำการระบายน้ำและติดต่อท่อระบายน้ำนั้น ท่อประปา ท่อระบายน้ำในอาคาร และอุปกรณ์ต่างๆ
สำหรับการต่อท่อและการสุขาภิบาลจะต้องมีลักษณะถูกต้อง
เพื่อประโยชน์ในทางอนามัยตามแบบนิยมในทางวิชาการ

ข้อ ๖๗
อาคารที่บุคคลอาจพักอาศัยใช้สอยได้ให้มีส้วมไว้ตามจำนวนอันสมควรแต่ต้องไม่น้อยกว่าอัตราตามกำหนดไว้นี้
ก. อาคารที่พักอาศัยให้มี ๑ แท่นทุกหลัง
ข. ห้องแถวหรือตึกแถวให้มี ๒ แท่นทุกๆ
๕ ห้อง
ค. โรงแรมให้มี
๑ แท่นต่อกำหนด ๑๐ คน ที่อาคารนั้นจะให้คนพักแรมได้
ง. โรงเรียนและโรงงานให้มี ๑
แท่นต่อ ๑๐๐ คน ที่กำหนดให้ใช้สอยอาคารนั้น
จ. หอประชุมและโรงมหรสพให้มี ๑
แท่นต่อ ๓๐๐ คน ที่กำหนดให้ใช้สอยอาคารนั้น

ข้อ ๖๘
ห้องส้วมต้องมีขนาดเนื้อที่ไม่ต่ำกว่า ๑.๕๐
ตารางเมตร ต่อ ๑ แท่น มีลักษณะที่จะรักษาความสะอาดได้ง่าย เรียบร้อย
และมีพื้นที่ไม่ซึม กับมีช่องระบายลมตามสมควร
ถ้าเป็นส้วมระบายน้ำซึ่งไม่ใช่บ่อเก็บอาจม
ให้ทำในตัวอาคารที่พักอาศัยได้แต่ถ้าเป็นส้วมวิธีอื่นต้องทำเป็นส่วนหนึ่งต่างหากนอกออกไปจากตัวอาคารที่พักอาศัยนั้น

หมวด
๙
การตรวจควบคุมการปลูกสร้าง
 

ข้อ ๖๙
ผู้ได้รับอนุญาตปลูกสร้างอาคารต้องเก็บรักษาใบอนุญาต แผนผัง แบบก่อสร้าง
และรายการไว้ในบริเวณการปลูกสร้างหนึ่งชุด เพื่อให้นายช่างตรวจดูได้เสมอตามเวลาที่สมควร
และต้องทำการปลูกสร้างภายในเวลาที่กำหนดไว้ในใบอนุญาต
เว้นไว้แต่จะได้ขอต่ออายุใบอนุญาตใหม่

ข้อ ๗๐
ในการปลูกสร้างอาคาร ให้ผู้รับอนุญาต
หรือผู้แทนควบคุมให้เป็นไปตามเงื่อนไขแห่งการอนุญาต
และต้องมีนายงานที่มีความสามารถตามสมควรอยู่ประจำตลอดเวลาที่ทำการปลูกสร้าง
ถ้านายงานไม่อยู่ต้องตั้งตัวแทนกำกับการไว้
คำสั่งของนายช่างซึ่งมอบให้กับนายงานหรือตัวแทนนั้น
ให้ถือว่าได้ให้ไว้กับผู้รับอนุญาต

ข้อ ๗๑ ถ้านายช่างตรวจพบการปลูกสร้างอาคารผิดจากแผนผัง
แบบก่อสร้าง รายการ หรือเงื่อนไขตามที่ระบุไว้ในหนังสืออนุญาต
ให้ตักเตือนเจ้าของอาคารหรือนายงานควบคุม แล้วรายงานให้คณะเทศมนตรีทราบ คณะเทศมนตรีจะแจ้งกำหนดเวลาอันสมควรให้เจ้าของอาคารจัดการแก้ไขการปลูกสร้างเสียให้ถูกต้อง
ซึ่งเมื่อพ้นกำหนดเวลาไปแล้วการแก้ไขยังไม่สำเร็จเรียบร้อย
ก็ให้ดำเนินการต่อไปตามมาตรา ๑๑ แห่งพระราชบัญญัติ

ข้อ ๗๒
วัตถุประกอบการปลูกสร้างอาคาร ต้องมีคุณสมบัติตามกำหนดของรายการและรายคำนวณ
ถ้ามีเหตุสงสัยในคุณภาพของวัตถุ ให้นายช่างมีอำนาจเรียกตรวจดูเอกสารของผู้ชำนาญแสดงผลการทดลองกำลัง
หรือเรียกตัวอย่างวัตถุตามปริมาณสมควรจากผู้รับอนุญาต เพื่อตรวจสอบโดยการทดลองตามหลักวิชาการ
ซึ่งผู้รับอนุญาตจะต้องจัดการส่งให้ตามต้องการโดยไม่คิดมูลค่า

ข้อ ๗๓
ถ้าปรากฏแก่นายช่างว่ารายคำนวณรากฐานที่ได้อนุญาตไว้
เกิดความไม่แน่นอนขึ้นเพราะเหตุพื้นดินที่จะปลูกสร้างรากฐานนั้นมิได้เป็นตามที่ได้คาดหมายไว้
ให้นายช่างมีอำนาจสั่งเปลี่ยนแปลงรายคำนวณของรากฐานนั้นเสียใหม่ได้
การปลูกสร้างรากฐานของอาคาร
ให้ทำได้เฉพาะเวลากลางวัน
เว้นไว้แต่จะได้รับอนุญาตจากคณะเทศมนตรีให้ทำในเวลากลางคืนได้

ข้อ ๗๔
ถ้าการปลูกสร้างอาคารที่ติดต่อกับทางสาธารณะ
ผู้รับอนุญาตจะต้องแสดงวิธีการและขั้นของงานให้เป็นที่พอใจนายช่างก่อนว่า
เป็นที่ปลอดภัยแก่ผู้ใช้ทางสาธารณะนั้นแล้ว จึงจะลงมือปลูกสร้างได้

ข้อ ๗๕
เมื่อนายช่างประสงค์จะเข้าตรวจอาคารที่ปลูกสร้างไว้เสร็จแล้วว่าอยู่ในภาวะอันสมควรหรือไม่
ก็ให้แจ้งกำหนดเวลาตรวจให้เจ้าของอาคารทราบเป็นหนังสือก่อนตรวจอย่างน้อย ๔๘
ชั่วโมง เจ้าของอาคารหรือตัวแทนจะต้องให้ความสะดวกต่อนายช่างในการตรวจตามสมควร

ข้อ ๗๖
เมื่อนายช่างตรวจพบอาคารซึ่งไม่อยู่ในภาวะสมควร น่าจะเป็นอันตรายต่อร่างกาย
ชีวิต หรือทรัพย์สิน ให้รายงานคณะเทศมนตรีทราบ
คณะเทศมนตรีจะสั่งเจ้าของอาคารให้เปลี่ยนแปลงแก้ไขหรือรื้อถอนตามแบบ อ.
๔ ท้ายเทศบัญญัตินี้ ถ้าคำสั่งเป็นการให้เปลี่ยนแปลงแก้ไข
ให้ถือการอนุญาตปลูกสร้างนั้นเป็นการเร่งร้อน โดยออกหนังสืออนุญาตแบบชั่วคราวให้เวลาขออนุญาต

หมวด
๑๐
ค่าธรรมเนียม
 

ข้อ ๗๗
ค่าธรรมเนียมการตรวจแบบก่อสร้างรวมทั้งการออกใบอนุญาตให้เรียกเก็บดังนี้
๑. อาคารที่พักอาศัยซึ่งทำด้วยวัตถุถาวร
คำนวณตามเนื้อที่ของพื้นอาคารทุกชั้นตารางเมตรละ ๑๐ สตางค์
๒. อาคารที่พักอาศัย
ซึ่งทำด้วยวัตถุอันมิใช่วัตถุถาวรคำนวณตามเนื้อที่ของพื้นอาคารทุกชั้น ตารางเมตรละ
๕ สตางค์
๓. ท่อ รางระบายน้ำ รั้ว หรือกำแพง
กับทั้งประตูรั้วหรือประตูกำแพงนั้น คำนวณตามระยะยาวเมตรละ ๕ สตางค์
๔. เขื่อน ท่าน้ำ หรือสะพานท่าน้ำ
คำนวณตามระยะยาวเมตรละ ๒๐ สตางค์
๕. สะพาน อู่เรือ คานเรือ หรือป้ายโฆษณา
คำนวณตามเนื้อที่ตารางเมตรละ ๔๐ สตางค์
๖.
อาคารอย่างอื่นคำนวณตามเนื้อที่ของพื้นอาคารทุกชั้นตารางเมตรละ ๔๐ สตางค์
แต่ถ้าเป็นอาคารชนิดที่ไม่ใช้เนื้อที่ภายใน คำนวณตามระยะยาวเมตรละ ๒๐ สตางค์
๗. ในการคิดค่าธรรมเนียม เศษของเมตรหรือตารางเมตร
ถ้าต่ำกว่ากึ่งให้ปัดทิ้ง ตั้งแต่กึ่งขึ้นไปให้คิดเป็นหนึ่ง

ข้อ ๗๘
ค่าธรรมเนียมการออกใบอนุญาตต่ออายุ หรือใบแทน ฉบับละ ๑.๐๐ บาท

ข้อ ๗๙
การตรวจแบบก่อสร้างรวมทั้งการออกใบอนุญาตสำหรับอาคารชั่วคราว
ไม่ให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียม

หมวด
๑๑
การรักษาเทศบัญญัติ
 

ข้อ ๘๐ ให้นายกเทศมนตรีเมืองหาดใหญ่ มีหน้าที่รักษาการให้เป็นไปตามเทศบัญญัตินี้
และให้มีอำนาจออกข้อบังคับเพื่อปฏิบัติการให้เป็นไปตามเทศบัญญัตินี้


ประกาศ
ณ วันที่ ๑๔ พฤศจิกายน พุทธศักราช ๒๔๙๓
น.
สุวรรณศิลป์
นายกเทศมนตรีเมืองหาดใหญ่


อนุมัติ
อรรถวิภาคไพศาลย์
ข้าหลวงประจำจังหวัดสงขลา
[เอกสารแนบท้าย]

๑.
หนังสือขออนุญาตปลูกสร้างอาคาร (อ. ๑)
๒.
หนังสืออนุญาตให้ปลูกสร้างอาคาร
๓.
คำสั่งเปลี่ยนแปลงแบบอาคาร
๔.
คำสั่งแก้ไขอาคาร (อ. ๔)

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)
เทศบัญญัติของเทศบาลเมืองหาดใหญ่ เรื่อง
ควบคุมการก่อสร้างอาคาร (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๑๑[๙]








































ฐิติพงษ์/พิมพ์
๑๙ เมษายน
๒๕๕๐

[๑]
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๖๘/ตอนที่ ๑๐/หน้า ๑๕๑/๖
กุมภาพันธ์ ๒๔๙๔
[๒]
ข้อ ๒๒ แก้ไขเพิ่มเติมโดยเทศบัญญัติของเทศบาลเมืองหาดใหญ่ เรื่อง
ควบคุมการก่อสร้างอาคาร (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๑๑
[๓]
ข้อ ๒๓ แก้ไขเพิ่มเติมโดยเทศบัญญัติของเทศบาลเมืองหาดใหญ่ เรื่อง
ควบคุมการก่อสร้างอาคาร (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๑๑
[๔]
ข้อ ๓๔ แก้ไขเพิ่มเติมโดยเทศบัญญัติของเทศบาลเมืองหาดใหญ่ เรื่อง
ควบคุมการก่อสร้างอาคาร (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๑๑
[๕]
ข้อ ๓๗ แก้ไขเพิ่มเติมโดยเทศบัญญัติของเทศบาลเมืองหาดใหญ่ เรื่อง
ควบคุมการก่อสร้างอาคาร (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๑๑
[๖]
ข้อ ๕๖ แก้ไขเพิ่มเติมโดยเทศบัญญัติของเทศบาลเมืองหาดใหญ่ เรื่อง ควบคุมการก่อสร้างอาคาร
(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๑๑
[๗]
ข้อ ๕๗ แก้ไขเพิ่มเติมโดยเทศบัญญัติของเทศบาลเมืองหาดใหญ่ เรื่อง
ควบคุมการก่อสร้างอาคาร (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๑๑
[๘]
ข้อ ๖๐ แก้ไขเพิ่มเติมโดยเทศบัญญัติของเทศบาลเมืองหาดใหญ่ เรื่อง
ควบคุมการก่อสร้างอาคาร (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๑๑
[๙]
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม /ตอนที่ ๗๐/หน้า ๕๕๓/๖ สิงหาคม ๒๕๑๑