พระราชกฤษฎีกา
พระราชกฤษฎีกา
จัดวางระเบียบราชการกองทัพบก
ในกระทรวงกลาโหม
(ฉบับที่
๔)
พ.ศ.
๒๔๙๓
 

ภูมิพลอดุลยเดช
ป.ร.
ให้ไว้
ณ วันที่ ๑๘ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๔๙๓
เป็นปีที่
๕ ในรัชกาลปัจจุบัน

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศว่า

โดยที่เป็นการสมควรแก้ไขเพิ่มเติมพระราชกฤษฎีกาจัดวางระเบียบราชการกองทัพบก
ในกระทรวงกลาโหม พ.ศ. ๒๔๙๑

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๑๕๗
ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย กับมาตรา ๑๕ และมาตรา ๒๕
แห่งพระราชบัญญัติจัดระเบียบป้องกันราชอาณาจักร พ.ศ. ๒๔๙๑ จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ
ให้ตราพระราชกฤษฎีกาขึ้นไว้ ดั่งต่อไปนี้

มาตรา ๑ พระราชกฤษฎีกานี้เรียกว่า พระราชกฤษฎีกาจัดวางระเบียบราชการกองทัพบก
ในกระทรวงกลาโหม (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๔๙๓

มาตรา ๒[๑]
พระราชกฤษฎีกานี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

มาตรา ๓ ให้ยกเลิกความใน ข. และ ค. ของมาตรา ๓
แห่งพระราชกฤษฎีกาจัดวางระเบียบราชการกองทัพบกในกระทรวงกลาโหม พ.ศ. ๒๔๙๑
และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
ข ส่วนภูมิภาค
๑.ภาคทหารบกที่ ๑
๒ ภาคทหารบกที่ ๒
๓ ภาคทหารบกที่ ๓
๔ มณฑลทหารบกที่ ๕
ค ส่วนกำลังรบ
๑ กองทัพที่ ๑
๒.กองทัพที่ ๒
๓.กองทัพที่ ๓
๔.กองพลที่ ๕
๕.กรมต่อสู้อากาศยาน
๖.กรมรถรบ

มาตรา ๔ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๑๔
แห่งพระราชกฤษฎีกาจัดวางระเบียบราชการกองทัพบก ในกระทรวงกลาโหม พ.ศ. ๒๔๙๑
ซึ่งได้แก้ไขเพิ่มเติมครั้งสุดท้ายโดยพระราชกฤษฎีกาจัดวางระเบียบราชการกองทัพบก
ในกระทรวงกลาโหม (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๔๙๒ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
มาตรา ๑๔
ภาคทหารบก ซึ่งผู้บัญชาการภาคทหารบกเป็นผู้บังคับบัญชามีหน้าที่ตรวจ ควบคุม
แนะนำชี้แจง และสั่งราชการอันเกี่ยวกับการทหารตามกฎหมายและระเบียบแบบแผน
ทุกภาคทหารบกแบ่งออกเป็นมณฑลทหารบก ซึ่งผู้บัญชาการมณฑลทหารบกเป็นผู้บังคับบัญชา
ทุกมณฑลทหารบกแบ่งออกเป็นส่วนๆ เรียกว่า
จังหวัดทหารบก ซึ่งผู้บังคับการจังหวัดทหารบกเป็นผู้บังคับบัญชา

มาตรา ๕ ให้เพิ่มความต่อไปนี้เป็นมาตรา ๑๔ ทวิ
มาตรา ๑๔ ตรี และมาตรา ๑๔ จัตวา แห่งพระราชกฤษฎีกาจัดวางระเบียบราชการกองทัพบก
ในกระทรวงกลาโหม พ.ศ. ๒๔๙๑ ตามลำดับ
มาตรา ๑๔ ทวิ มณฑลทหารบก และจังหวัดทหารบก
มีหน้าที่เกี่ยวกับการรักษาความสงบเรียบร้อย การวินัยภายนอกหน่วยทหาร
การรักษาการณ์ การคดี การศาล การระดมกำลัง และการสัสดี ทั้งนี้ภายในเขตมณฑลทหารบก
และจังหวัดทหารบก
มาตรา ๑๔ ตรี
ภาคทหารบกมีดังต่อไปนี้
๑.ภาคทหารบกที่ ๑
ประกอบด้วยมณฑลทหารบกและจังหวัดทหารบก คือ
ก.มณฑลทหารบกที่ ๑
ข.มณฑลทหารบกที่ ๒
ค.จังหวัดทหารบกลพบุรี
๒.ภาคทหารบกที่ ๒ ประกอบด้วยมณฑลทหารบก คือ
ก.มณฑลทหารบกที่ ๓
ข.มณฑลทหารบกที่ ๖
๓.ภาคทหารบกที่ ๓ ประกอบด้วยมณฑลทหารบก คือ
ก มณฑลทหารบกที่ ๔
ข มณฑลทหารบกที่ ๗
มาตรา ๑๔ จัตวา
พื้นที่มณฑลทหารบกมีดังต่อไปนี้
๑ มณฑลทหารบกที่ ๑ ประกอบด้วยจังหวัดทหารบก คือ
ก จังหวัดทหารบกกรุงเทพฯ
มีพื้นที่ตรงกับเขตพระนคร จังหวัดธนบุรี จังหวัดนครปฐม จังหวัดนนทบุรี
จังหวัดปทุมธานี จังหวัดพระนครศรีอยุธยา จังหวัดสระบุรี และจังหวัดสุพรรณบุรี
ข.จังหวัดทหารบกเพชรบุรี
มีพื้นที่ตรงกับเขตจังหวัดเพชรบุรี
ค.จังหวัดทหารบกราชบุรี
มีพื้นที่ตรงกับเขตจังหวัดกาญจนบุรี และจังหวัดราชบุรี
๒.มณฑลทหารบกที่ ๒ ประกอบด้วยจังหวัดทหารบก คือ
ก.จังหวัดทหารบกฉะเชิงเทรา มีพื้นที่ตรงกับเขตจังหวัดฉะเชิงเทรา
ข.จังหวัดทหารบกปราจีนบุรี
มีพื้นที่ตรงกับเขตจังหวัดนครนายก และจังหวัดปราจีนบุรี
๓.มณฑลทหารบกที่ ๓ ประกอบด้วยจังหวัดทหารบก คือ
ก.จังหวัดทหารบกนครราชสีมา
มีพื้นที่ตรงกับเขตจังหวัดขอนแก่น จังหวัดชัยภูมิ และจังหวัดนครราชสีมา
ข.จังหวัดทหารบกร้อยเอ็ด
มีพื้นที่ตรงกับเขตจังหวัดกาฬสินธุ์ จังหวัดนครพนม จังหวัดมหาสารคาม
และจังหวัดร้อยเอ็ด
ค.จังหวัดทหารบกอุดร
มีพื้นที่ตรงกับเขตจังหวัดหนองคาย จังหวัดเลย จังหวัดสกลนคร และจังหวัดอุดรธานี
๔.มณฑลทหารบกที่ ๔ ประกอบด้วยจังหวัดทหารบก คือ
ก.จังหวัดทหารบกนครสวรรค์
มีพื้นที่ตรงกับเขตจังหวัดกำแพงเพชร จังหวัดนครสวรรค์ และจังหวัดอุทัยธานี
ข.จังหวัดทหารบกพิษณุโลก
มีพื้นที่ตรงกับเขตจังหวัดพิจิตร จังหวัด พิษณุโลก และจังหวัดเพชรบูรณ์
ค.จังหวัดทหารบกอุตรดิตถ์
มีพื้นที่ตรงกับเขตจังหวัดตาก จังหวัดสุโขทัย และจังหวัดอุตรดิตถ์
๕.มณฑลทหารบกที่ ๕ ประกอบด้วยจังหวัดทหารบก คือ
ก.จังหวัดทหารบกชุมพร
มีพื้นที่ตรงกับเขตจังหวัดชุมพร จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ และจังหวัดระนอง
ข.จังหวัดทหารบกนครศรีธรรมราช
มีพื้นที่ตรงกับเขตจังหวัดกระบี่ จังหวัดตรัง จังหวัดนครศรีธรรมราช จังหวัดพังงา
จังหวัดพัทลุง จังหวัดภูเก็ต และจังหวัดสุราษฎร์ธานี
ค.จังหวัดทหารบกสงขลา
มีพื้นที่ตรงกับเขตจังหวัดนราธิวาส จังหวัดปัตตานี จังหวัดยะลา จังหวัดสตูล
และจังหวัดสงขลา
๖.มณฑลทหารบกที่ ๖ ประกอบด้วยจังหวัดทหารบก คือ 
ก.จังหวัดทหารบกสุรินทร์ มีพื้นที่ตรงกับเขตจังหวัดบุรีรัมย์
จังหวัดศรีษะเกษ และจังหวัดสุรินทร์
ข.จังหวัดทหารบกอุบล
มีพื้นที่ตรงกับเขตจังหวัดอุบลราชธานี
๗.มณฑลทหารบกที่ ๗ ประกอบด้วยจังหวัดทหารบก คือ
ก.จังหวัดทหารบกเชียงใหม่
มีพื้นที่ตรงกับเขตจังหวัดเชียงใหม่ จังหวัดแม่ฮ่องสอน และจังหวัดลำพูน
ข.จังหวัดทหารบกเชียงราย
มีพื้นที่ตรงกับเขตจังหวัดเชียงราย
ค.จังหวัดทหารบกลำปาง
มีพื้นที่ตรงกับเขตจังหวัดน่าน จังหวัดแพร่ และจังหวัดลำปาง
๘.จังหวัดทหารบกลพบุรี
มีพื้นที่ตรงกับเขตจังหวัดชัยนาท จังหวัดลพบุรี จังหวัดสิงห์บุรี
และจังหวัดอ่างทอง

มาตรา ๖ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๑๕
แห่งพระราชกฤษฎีกาจัดวางระเบียบราชการกองทัพบก ในกระทรวงกลาโหม พ.ศ. ๒๔๙๑
และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
มาตรา ๑๕
กองทัพและกองพลซึ่งแม่ทัพและผู้บัญชาการกองพลเป็นผู้บังคับบัญชา
มีหน้าที่เกี่ยวกับการปกครองบังคับบัญชา เตรียมกำลัง อำนวยการฝึก และอบรมหน่วยทหารซึ่งขึ้นอยู่ในบังคับบัญชา

มาตรา ๗ ให้เพิ่มความต่อไปนี้เป็นมาตรา ๑๕ ทวิ
แห่งพระราชกฤษฎีกา จัดวางระเบียบราชการกองทัพบก ในกระทรวงกลาโหม พ.ศ. ๒๔๙๑
มาตรา ๑๕ ทวิ กองทัพมีดังต่อไปนี้
๑ กองทัพที่ ๑ แยกเป็น
ก กองพลที่ ๑
ข กองพลที่ ๒
๒ กองทัพที่ ๒ แยกเป็น
ก.กองพลที่ ๓
ข.กองพลที่ ๖
๓.กองทัพที่ ๓ แยกเป็น
ก.กองพลที่ ๔
ข กองพลที่ ๗

มาตรา ๘ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๑๙
แห่งพระราชกฤษฎีกาจัดวางระเบียบราชการกองทัพบก ในกระทรวงกลาโหม พ.ศ. ๒๔๙๑
และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
มาตรา ๑๙
สภากองทัพบก ประกอบด้วยสมาชิกดังต่อไปนี้
๑.ผู้บัญชาการทหารบก เป็นประธาน
๒ รองผู้บัญชาการทหารบก เป็นรองประธาน
๓.เสนาธิการทหารบก
๔.จเรทหารบก
๕.ผู้บัญชาการโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้าฯ
๖.พลาธิการทหารบก
๗.เจ้ากรมสรรพาวุธทหารบก
๘.เจ้ากรมแผนที่ทหารบก
๙.นายแพทย์ใหญ่ทหารบก
๑๐.เจ้ากรมการเงินทหารบก
๑๑.แม่ทัพที่ ๑
๑๒.แม่ทัพที่ ๒
๑๓.แม่ทัพที่ ๓
๑๔.ผู้บัญชาการกองพลที่ ๕
๑๕.หัวหน้าแผนกกลาง
กรมเสนาธิการทหารบก เป็นเลขาธิการ


ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ
จอมพล
ป. พิบูลสงคราม
นายกรัฐมนตรี





















พุทธชาด
/ แก้ไข
๑๘
พฤศจิกายน ๒๕๔๕
A+B
(C)
ปฐมพร/ปรับปรุง
๒๙
มกราคม ๒๕๕๐

[๑]
ราชกิจจานุเบกษา ตอนที่ ๒๙/เล่ม ๖๗/หน้า ๕๑๒/๒๓ พฤษภาคม ๒๔๙๓