พระราชกฤษฎีกา
พระราชกฤษฎีกา
ว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา
อักษรย่อสำหรับสาขาวิชา
ครุยวิทยฐานะ
เข็มวิทยฐานะ และครุยประจำตำแหน่งของมหาวิทยาลัยขอนแก่น
พ.ศ. ๒๕๔๔
 

ภูมิพลอดุลยเดช ป.ร.
ให้ไว้ ณ วันที่ ๑๑
ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๔๔
เป็นปีที่ ๕๖
ในรัชกาลปัจจุบัน

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศว่า

โดยที่เป็นการสมควรกำหนดปริญญาในสาขาวิชา
อักษรย่อสำหรับสาขาวิชา ครุยวิทยฐานะ เข็มวิทยฐานะ
และครุยประจำตำแหน่งของมหาวิทยาลัยขอนแก่น

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๒๒๑
ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย กับมาตรา ๔๕ วรรคสอง และมาตรา ๔๙ วรรคสอง
แห่งพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยขอนแก่น พ.ศ. ๒๕๔๑ จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ
ให้ตราพระราชกฤษฎีกาขึ้นไว้ ดังต่อไปนี้

มาตรา ๑ พระราชกฤษฎีกานี้เรียกว่า พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา
อักษรย่อสำหรับสาขาวิชา ครุยวิทยฐานะ เข็มวิทยฐานะ
และครุยประจำตำแหน่งของมหาวิทยาลัยขอนแก่น พ.ศ. ๒๕๔๔

มาตรา ๒[๑] พระราชกฤษฎีกานี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
เว้นแต่บทบัญญัติมาตรา ๔ และมาตรา ๖ ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่ ๑ มกราคม ๒๕๔๕
เป็นต้นไป

มาตรา
๓[๒] ให้กำหนดปริญญาในสาขาวิชา
และอักษรย่อสำหรับสาขาวิชาของมหาวิทยาลัยขอนแก่น ดังต่อไปนี้
(๑)
สาขาวิชาการจัดการการพัฒนาชนบท มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า การจัดการการพัฒนาชนบทดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ จ.พช.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า การจัดการการพัฒนาชนบทมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ จ.พช.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า การจัดการการพัฒนาชนบทบัณฑิต ใช้อักษรย่อ จ.พช.บ.
(๒)
สาขาวิชาการวางแผนภาคและเมือง มีปริญญาสองชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า การวางแผนภาคและเมืองดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ผ.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า การวางแผนภาคและเมืองมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ผ.ม.
(๓)
สาขาวิชาเกษตรศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า เกษตรศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ กษ.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า เกษตรศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ กษ.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า เกษตรศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ กษ.บ.
(๔)
สาขาวิชาทันตแพทยศาสตร์ มีปริญญาสองชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า ทันตแพทยศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ท.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
ตรี เรียกว่า ทันตแพทยศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ท.บ.
(๕)
สาขาวิชาเทคโนโลยี มีปริญญาหนึ่งชั้น คือ ตรี เรียกว่า เทคโนโลยีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ทล.บ.
(๖)
สาขาวิชานิติศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า นิติศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ น.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า นิติศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ น.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า นิติศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ น.บ.
(๗)
สาขาวิชาบริหารธุรกิจ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า บริหารธุรกิจดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ บธ.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ บธ.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า บริหารธุรกิจบัณฑิต ใช้อักษรย่อ บธ.บ.
(๘)
สาขาวิชาพยาบาลศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า พยาบาลศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ พย.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ พย.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า พยาบาลศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ พย.บ.
(๙)
สาขาวิชาแพทยศาสตร์ มีปริญญาสองชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า แพทยศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ พ.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
ตรี เรียกว่า แพทยศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ พ.บ.
(๑๐)
สาขาวิชาเภสัชศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า เภสัชศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ภ.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า เภสัชศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ภ.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า เภสัชศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ภ.บ.
(๑๑)
สาขาวิชามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า ศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศศ.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศศ.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า ศิลปศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศศ.บ.
(๑๒)
สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า รัฐประศาสนศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ รป.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ รป.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า รัฐประศาสนศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ รป.บ.
(๑๓)
สาขาวิชาวิทยาศาสตร์พื้นฐานและสาขาวิชาวิทยาศาสตร์ประยุกต์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า วิทยาศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วท.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วท.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า วิทยาศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วท.บ.
(๑๔)
สาขาวิชาวิศวกรรมศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า วิศวกรรมศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วศ.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า วิศวกรรมศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วศ.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า วิศวกรรมศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วศ.บ.
(๑๕)
สาขาวิชาศิลปกรรมศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า ศิลปกรรมศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศป.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า ศิลปกรรมศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศป.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า ศิลปกรรมศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศป.บ.
(๑๖)
สาขาวิชาศึกษาศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก) เอก เรียกว่า ศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศษ.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข) โท เรียกว่า ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศษ.ม.
(ค) ตรี เรียกว่า ศึกษาศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศษ.บ.
(๑๗)
สาขาวิชาเศรษฐศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า เศรษฐศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศ.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า เศรษฐศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศ.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า เศรษฐศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศ.บ.
(๑๘)
สาขาวิชาสถาปัตยกรรมศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า สถาปัตยกรรมศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ สถ.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า สถาปัตยกรรมศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ สถ.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า สถาปัตยกรรมศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ สถ.บ.
(๑๙)
สาขาวิชาสัตวแพทยศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า สัตวแพทยศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ สพ.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า สัตวแพทยศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ สพ.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า สัตวแพทยศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ สพ.บ.
(๒๐)
สาขาวิชาสาธารณสุขศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก)
เอก เรียกว่า สาธารณสุขศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ส.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข)
โท เรียกว่า สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ส.ม.
(ค)
ตรี เรียกว่า สาธารณสุขศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ส.บ.
ทั้งนี้
หากมีสาขาหรือวิชาเอกให้ระบุชื่อสาขาหรือวิชาเอกนั้นไว้ในวงเล็บต่อท้ายปริญญาด้วย

มาตรา ๔ ครุยวิทยฐานะของมหาวิทยาลัยขอนแก่น
มีสามชั้น คือ
(๑) ครุยดุษฎีบัณฑิต ทำด้วยผ้าโปร่งสีขาว มีสำรดรอบขอบและที่ต้นแขนกับปลายแขน
พื้นสำรดทำด้วยสักหลาดสีขาว ขนาดกว้าง ๑๐ เซนติเมตร มีแถบทอง ขนาด ๑ เซนติเมตร
ทับบนริมทั้งสองข้าง เว้นระยะอีก ๕ มิลลิเมตร มีแถบสักหลาดสี
ตามสีประจำมหาวิทยาลัย ขนาด ๕ มิลลิเมตร ทั้งสองข้าง เว้นระยะอีก ๕ มิลลิเมตร
มีแถบทอง ขนาด ๑ เซนติเมตร ทั้งสองข้าง
ตอนกลางมีแถบสักหลาดสีแดงชาดติดทับด้วยสักหลาดสี ตามสีประจำสาขาวิชา ขนาด ๑
เซนติเมตร และมีตรามหาวิทยาลัยทำด้วยโลหะสีเงิน ขนาดสูง ๔ เซนติเมตร ติดตามทางดิ่ง
กลางสำรดบนสักหลาดตอนหน้าอกทั้งสองข้าง
(๒) ครุยมหาบัณฑิต เช่นเดียวกับครุยดุษฎีบัณฑิต
แต่พื้นสำรดตอนกลางทำด้วยแถบสักหลาดสีดำ
(๓) ครุยบัณฑิต เช่นเดียวกับครุยมหาบัณฑิต
แต่พื้นสำรดตอนกลางทำด้วยแถบสักหลาดสีตามสีประจำสาขาวิชา ขนาด ๓ มิลลิเมตร แทน

มาตรา ๕ ครุยประจำตำแหน่งและเครื่องหมายประกอบครุยประจำตำแหน่งนายกสภามหาวิทยาลัย
อุปนายกสภามหาวิทยาลัย กรรมการสภามหาวิทยาลัย ผู้บริหาร และคณาจารย์
ของมหาวิทยาลัยขอนแก่น มีลักษณะดังนี้
เป็นครุยพื้นผ้าโปร่งสีขาว มีสำรดรอบขอบและที่ต้นแขนกับปลายแขน
พื้นสำรดทำด้วยสักหลาดสีขาว ขนาดกว้าง ๑๒ เซนติเมตร มีแถบทอง ขนาด ๑ เซนติเมตร
ทับบนริมทั้งสองข้าง เว้นระยะ ๕ มิลลิเมตร มีแถบสักหลาดสี ตามสีประจำมหาวิทยาลัย
ขนาด ๑ เซนติเมตร ทั้งสองข้าง เว้นระยะ ๕ มิลลิเมตร มีแถบทอง ขนาด ๑ เซนติเมตร
และแถบสักหลาดสีแดงชาด ขนาด ๕ มิลลิเมตร ทั้งสองข้าง ตอนกลางมีแถบสักหลาดสี
ตามสีประจำมหาวิทยาลัย ขนาด ๓ เซนติเมตร และมีตรามหาวิทยาลัยทำด้วยโลหะสีทอง
ขนาดสูง ๔ เซนติเมตร ติดตามทางดิ่ง กลางสำรดบนสักหลาดตอนหน้าอกทั้งสองข้าง
ครุยประจำตำแหน่งของนายกสภามหาวิทยาลัยและอุปนายกสภามหาวิทยาลัยให้มีสร้อยทำด้วยโลหะสีทองพร้อมด้วยเครื่องหมายของมหาวิทยาลัยตามแบบที่สภามหาวิทยาลัยกำหนดระหว่างตรามหาวิทยาลัยขอนแก่นทั้งสองข้างยึดติดกับครุยประมาณร่องหัวไหล่ด้วย
สำหรับครุยประจำตำแหน่งคณาจารย์ของมหาวิทยาลัยให้ตรามหาวิทยาลัยทำด้วยโลหะสีเงิน

มาตรา ๖ ให้สีดินแดงเป็นสีประจำมหาวิทยาลัยขอนแก่นและสีประจำสาขาวิชา

มาตรา ๗ เข็มวิทยฐานะของมหาวิทยาลัยขอนแก่น
มีลักษณะเป็นรูปตราของมหาวิทยาลัยดุนนูน ตั้งอยู่บนแถบชื่อสาขาวิชา ขนาดสูง ๔.๕
เซนติเมตร ทำด้วยโลหะสีเงิน ด้านหลังจารึกรุ่น เลขทะเบียน ชื่อ นามสกุล
อักษรย่อปริญญา และปีการศึกษาที่ได้รับปริญญา

มาตรา ๘ ให้มหาวิทยาลัยขอนแก่นจัดทำครุยวิทยฐานะ
เข็มวิทยฐานะ และครุยประจำตำแหน่งตามพระราชกฤษฎีกานี้ไว้เป็นตัวอย่าง

มาตรา ๙ ให้รัฐมนตรีว่าการทบวงมหาวิทยาลัยรักษาการตามพระราชกฤษฎีกานี้


ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ
พันตำรวจโท ทักษิณ ชินวัตร
นายกรัฐมนตรี
หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชกฤษฎีกาฉบับนี้ คือ
เนื่องจากได้มีการประกาศใช้บังคับพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยขอนแก่น พ.ศ. ๒๕๔๑
และมาตรา ๔๕ วรรคสอง กับมาตรา ๔๙ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติดังกล่าวบัญญัติว่า
การกำหนดให้สาขาวิชาใดมีปริญญาชั้นใด และจะให้อักษรย่อสำหรับสาขาวิชานั้นอย่างไร
และการกำหนดลักษณะ ชนิด ประเภท และส่วนประกอบของครุยวิทยฐานะ
เข็มวิทยฐานะและครุยประจำตำแหน่งให้ตราเป็นพระราชกฤษฎีกา จึงจำเป็นต้องตราพระราชกฤษฎีกานี้

พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา
อักษรย่อสำหรับสาขาวิชา ครุยวิทยฐานะ เข็มวิทยฐานะ
และครุยประจำตำแหน่งของมหาวิทยาลัยขอนแก่น (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๐[๓]

หมายเหตุ :-
เหตุผลในการประกาศใช้พระราชกฤษฎีกาฉบับนี้ คือ
เนื่องจากมหาวิทยาลัยขอนแก่นได้เปิดสอนสาขาวิชาการวางแผนภาคและเมือง
สาขาวิชานิติศาสตร์ และสาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์เพิ่มขึ้น
สมควรแก้ไขเพิ่มเติมการกำหนดปริญญาในสาขาวิชาและอักษรย่อสำหรับสาขาวิชาของมหาวิทยาลัยขอนแก่น
เพื่อกำหนดปริญญาในสาขาวิชาและอักษรย่อสำหรับสาขาวิชาของสาขาวิชาดังกล่าว จึงจำเป็นต้องตราพระราชกฤษฎีกานี้











วิชชุตา/ผู้จัดทำ
๑๐ พฤษภาคม ๒๕๕๔

นฤตยา/ผู้ตรวจ
๓๐ พฤษภาคม ๒๕๕๔


















































[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๑๘/ตอนที่ ๑๑๓ ก/หน้า ๑/๑๑ ธันวาคม ๒๕๔๔
[๒]
มาตรา ๓ แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา
อักษรย่อสำหรับสาขาวิชา ครุยวิทยฐานะ เข็มวิทยฐานะ
และครุยประจำตำแหน่งของมหาวิทยาลัยขอนแก่น (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๐
[๓] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๕/ตอนที่ ๑๐ ก/หน้า ๒๒/๑๕ มกราคม ๒๕๕๑