ประกาศกระทรวงการคลัง
เรื่อง ลักษณะ สี
และขนาดธนบัตรชนิดราคา ๑๐๐๐ บาท
แบบปรับปรุง ที่จะนำออกใช้[๑]
 

ด้วยธนาคารแห่งประเทศไทยจะนำธนบัตรชนิดราคา
๑๐๐๐ บาท แบบปรับปรุงออกใช้อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๑๔ วรรค ๒ แห่งพระราชบัญญัติเงินตรา
พ.ศ. ๒๕๐๑ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง จึงประกาศลักษณะ สี และขนาดของธนบัตรชนิดราคา
๑๐๐๐ บาท แบบปรับปรุง ดังต่อไปนี้
๑.
ลักษณะและสี
ก.
ด้านหน้า
ตอนกลางเบื้องขวา
มีพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลปัจจุบัน ทรงเครื่องแบบจอมทัพ
พิมพ์ด้วยสีน้ำตาลเข้มบนลายพื้นสีส้ม สีม่วงเข้มและสีฟ้าอมเทาและลายประดิษฐ์สลับสี
ด้านขวาของพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์มีแถวตัวเลขอารบิก 1000 ขนาดเล็กที่อ่านได้โดยใช้แว่นขยาย พิมพ์ด้วยสีน้ำตาลเข้ม
ตอนกลางเบื้องซ้าย
มีพระราชลัญจกรประจำพระองค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวสีเขียวเข้มซ้อนทับบนลายประดิษฐ์รูปวงกลมที่มีลวดลายสีเทา
สีม่วงเข้ม สีเหลือง สีส้ม และสีชมพูอมม่วงวงกลมวงนอกด้านซ้ายมีช่อลายไทยสีเทาประกอบ
เบื้องบนเหนือพระราชลัญจกรมีหมวดอักษรและเลขหมายไทยสีแดง ถัดลงมามีคำว่า รัฐบาลไทย ธนบัตรเป็นเงินที่ชำระหนี้ ได้ตามกฎหมาย และ หนึ่งพันบาท
ทั้งหมดพิมพ์ด้วยสีน้ำตาลเข้ม ถัดลงมามีลายมือชื่อของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังและผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย
พิมพ์ด้วยสีดำอยู่เหนือตำแหน่งคำว่ารัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง และ ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย ซึ่งพิมพ์ด้วยสีน้ำตาลเข้มเบื้องล่างมีตัวเลขไทย ๑๐๐๐ ขนาดใหญ่ พิมพ์ด้วยสีน้ำตาลเข้ม ภายในบรรจุตัวเลขอารบิก 1000 ขนาดเล็กที่อ่านได้โดยใช้แว่นขยาย บริเวณด้านซ้ายและด้านล่างของตัวเลขไทย
๑๐๐๐ ขนาดใหญ่มีแถวตัวเลขอารบิก 1000 ขนาดเล็กสีน้ำตาลเข้ม อ่านได้โดยใช้แว่นขยาย องค์ประกอบทั้งหมดนี้พิมพ์บนช่อลายไทยลายพื้นและลายประดิษฐ์สลับสี
แถวตัวเลขและอักษรไทย และแถวตัวเลขอารบิกและอักษรไทยคำว่า ๑๐๐๐
บาท 1000 บาท
ขนาดเล็กอยู่ในแถบซึ่งพิมพ์ในแนวเฉียงด้วยสีน้ำตาลและสีเทา
เบื้องซ้ายมุมบน
มีรูปพระครุฑพ่าห์สีน้ำตาลเข้ม ส่วนมุมล่างมีลายไทยสีขาวอยู่ในกรอบรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าสีน้ำตาลเข้ม
ภายในมีตัวเลขอารบิก 1000 ซ่อนไว้ ซึ่งมองเห็นได้เมื่อเอียงธนบัตรเข้าหาแสงสว่าง
โดยมองผ่านจากมุมล่างซ้ายเข้าหากึ่งกลางธนบัตรด้านบน ใต้กรอบรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้ามีแถวตัวเลขอารบิก
1000 ขนาดเล็กสีน้ำตาลเข้มเรียงติดต่อกันเป็นระยะ
อ่านได้โดยใช้แว่นขยายทั้งหมดพิมพ์บนลายพื้นสีฟ้าอมเทา สีเทา สีน้ำตาล สีเหลืองและสีชมพูอมม่วง
และแถบฟอยล์สีเงินซึ่งผนึกไว้ตามแนวตั้ง ภายในมีรูปพระครุฑพ่าห์ ตัวเลขไทย ๑๐๐๐ และตัวเลขอารบิก 1000 เรียงเป็นระยะตามแนวตั้ง พื้นหลังส่วนที่รองรับมีตัวเลข อารบิก 1000 ขนาดเล็กกระจายอยู่ทั่วไป องค์ประกอบทั้งหมดนี้จะเปลี่ยนสีสะท้อนแสงวาววับเมื่อพลิกธนบัตรไปมา
เบื้องขวามุมบน
มีตัวเลขอารบิก 1000 พิมพ์ส่วนบนด้วยหมึกพิมพ์พิเศษสีทองเหลือบเขียว
ส่วนล่างพิมพ์ด้วยสีเขียวบนลายพื้นสีฟ้าอมเทา ถัดลงมาในเนื้อกระดาษเป็นลายน้ำพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลปัจจุบัน
และลายน้ำรูปลายพุ่มข้าวบิณฑ์ซึ่งมีความโปร่งแสงเป็นพิเศษและอยู่ภายในพื้นรูปดอกบัวสีขาว
ด้านซ้ายของลายน้ำมีรูปวงกลมสีขาวภายในมีรูปกลีบดอกบัว พิมพ์ด้วยสีส้มและสีฟ้าอมเทา
และส่วนที่เหลือพิมพ์บนด้านหลังในตำแหน่งที่ต่อเนื่องกัน เมื่อยกธนบัตรขึ้นส่องกับแสงสว่างจะมองเห็นเป็นรูปดอกบัวที่สมบูรณ์
ใต้ลายน้ำมีหมวดอักษรโรมันและเลขหมายอารบิกสีแดงพิมพ์บนลายพื้นสีฟ้าอมเทา มุมล่างเป็นลายพื้นสีน้ำตาลและสีฟ้าอมเทา
ซึ่งเบื้องขวาของลายพื้นนี้ มีวงกลมดุนนูน ๔ วง สำหรับผู้พิการทางสายตา
ข.
ด้านหลัง
ตอนกลางเบื้องขวา
มีพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวขณะทรงประกอบพระราชกรณียกิจ พิมพ์ด้วยสีน้ำตาลเข้มบนลายพื้นสีเหลืองและสีชมพูอมม่วงด้านขวาเป็นแถวตัวเลขอารบิกและอักษรไทยคำว่า
1000 บาท ขนาดเล็ก พิมพ์ด้วยสีเหลืองในแนวตั้ง
ตอนกลางเบื้องซ้าย
มีภาพเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ และคำว่า เขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ พิมพ์ด้วยสีน้ำตาลเข้ม กรอบโค้งเหนือภาพเป็นลายพื้นสีส้ม สีน้ำตาล และสีฟ้าอมเทาถัดไปทางซ้ายมีตัวเลขอารบิก
1000 พิมพ์ในแนวตั้งด้วยสีส้มและสีน้ำตาล
มีช่อลายไทยสีส้มภายในสีน้ำตาลใต้ช่อลายไทยเป็นภาพต้นราชพฤกษ์ พิมพ์ด้วยสีน้ำตาล สีส้ม
และสีฟ้าอมเทา ด้านซ้ายของต้นราชพฤกษ์มีรูปวงกลมสีขาว ภายในมีรูปกลีบดอกบัว พิมพ์ด้วยสีฟ้าอมเทาและสีชมพูอมม่วง
ถัดลงมามีตัวเลขไทย ๑๐๐๐ ขนาดใหญ่ พิมพ์ด้วยสีน้ำตาลเข้ม
ภายในตอนกลางบรรจุตัวเลขและอักษรไทย และตัวเลขอารบิกและอักษรไทยคำว่า ๑๐๐๐ บาท 1000 บาท ขนาดเล็กเรียงติดต่อกันเป็นระยะ อ่านได้โดยใช้แว่นขยายใต้ตัวเลขไทย
๑๐๐๐ ขนาดใหญ่มีข้อความว่า โทษฐานปลอมหรือแปลงธนบัตร คือจำคุกตลอดชีวิตหรือจำคุกอย่างสูงยี่สิบปี และปรับอย่างสูงสี่หมื่นบาท ขนาดเล็กพิมพ์ด้วยสีน้ำตาลเข้ม อ่านได้โดยใช้แว่นขยาย
เบื้องซ้ายมุมบน
เป็นลายประดิษฐ์สีฟ้าอมเทาและสีชมพูอมม่วงทับอยู่บนลายพื้นสีฟ้าอมเทาและสีชมพูอมม่วง
ถัดลงมาในเนื้อกระดาษมีลายน้ำพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลปัจจุบัน
และลายน้ำรูปลายพุ่มข้าวบิณฑ์ซึ่งมีความโปร่งแสงเป็นพิเศษ
ถัดลงมามีลายประดิษฐ์สีน้ำตาลเข้มพิมพ์ทับบนลายพื้นสีฟ้าอมเทาและสีชมพูอมม่วงภายในตอนบนมีแถวตัวเลขและอักษรไทยคำว่า
๑๐๐๐ บาท และตัวเลขอารบิกและอักษรไทยคำว่า 1000 บาท ขนาดเล็กเรียงติดต่อกันเป็นระยะ อ่านได้โดยใช้แว่นขยาย
เบื้องขวามุมบน
มีรูปพระครุฑพ่าห์สีฟ้าอมเทา ขนปีกและขนหางสีชมพูอมม่วง
ถัดลงมาเป็นภาพเกษตรกรรมตามแนวพระราชดำริทฤษฎีใหม่ พิมพ์ด้วยสีเทาเขียวบนลายพื้นสีฟ้าอมเทา
สีชมพูอมม่วง และสีเหลือง ด้านขวาประกอบด้วยช่อลายไทยสีชมพูอมม่วงภายในสีฟ้าอมเทา ถัดลงมาเป็นรูปดอกบัว
พิมพ์ด้วยสีฟ้าอมเทาและสีชมพูอมม่วงอยู่ในรูปวงกลมสีขาว ถัดลงมามีคำว่า เศรษฐกิจพอเพียง เศรษฐกิจแบบพอมีพอกิน แบบพอมีพอกินนั้นหมายความว่าอุ้มชูตัวเองได้ให้มีพอเพียงกับตัวเอง และ พระราชดำรัสในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พิมพ์ด้วยสีน้ำตาลเข้มทับอยู่บนลายประดิษฐ์สีฟ้าอมเทา
ค.
ลักษณะพิเศษ
เนื้อกระดาษสีฟ้าอ่อน
มีลายน้ำพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลปัจจุบัน และลายน้ำรูปลายพุ่มข้าวบิณฑ์ซึ่งมีความโปร่งแสงเป็นพิเศษ
มองเห็นได้ชัดเจนทั้งสองด้านเมื่อยกธนบัตรขึ้นส่องดูกับแสงสว่าง
ในเนื้อกระดาษโรยเส้นใยเรืองแสง
ซึ่งมองไม่เห็นด้วยแสงธรรมชาติแต่จะเห็นเรืองแสงเป็นสีน้ำเงิน สีแดง และสีเหลืองภายใต้รังสีเหนือม่วง
ในเนื้อกระดาษฝังเส้นใยสีโลหะ
(เทา) ซ่อนไว้ตามด้านกว้างของธนบัตรโดยมีบางส่วนของเส้นใยปรากฏให้เห็นเป็นระยะที่ด้านหลังของธนบัตร
ภายในเส้นใยสีโลหะ (เทา) มีตัวเลขอารบิก 1000 และตัวเลขอารบิกและอักษรโรมันคำว่า 1000
BAHT ขนาดเล็ก สามารถอ่านได้ทั้งสองด้านเมื่อยกธนบัตรขึ้นส่องดูกับแสงสว่าง
ด้านหน้าธนบัตรมีแถบฟอยล์สีเงินผนึกไว้ตามแนวตั้ง
ภายในมีรูปพระครุฑพ่าห์ตัวเลขไทย ๑๐๐๐ และตัวเลขอารบิก 1000 เรียงเป็นระยะตามแนวตั้งพื้นหลังส่วนที่รองรับมีตัวเลขอารบิก
1000 ขนาดเล็กกระจายอยู่ทั่วไป องค์ประกอบทั้งหมดนี้จะเปลี่ยนสีสะท้อนแสงวาววับเมื่อพลิกธนบัตรไปมา
รูปพระครุฑพ่าห์บนด้านหน้า
พิมพ์ด้วยระบบพิมพ์เส้นนูน โดยมีบางส่วนพิมพ์บนแถบฟอยล์สีเงิน อยู่ในตำแหน่งใกล้เคียงกับรูปพระครุฑพ่าห์บนด้านหลัง
รูปกลีบดอกบัวในรูปวงกลมสีขาว
ซึ่งพิมพ์แยกบางส่วนไว้บนด้านหน้าและบางส่วนไว้บนด้านหลังในตำแหน่งที่ต่อเนื่องกัน
เมื่อยกธนบัตรขึ้นส่องดูกับแสงสว่างจะมองเห็นเป็นรูปดอกบัวที่สมบูรณ์
ลายดุนนูนรูปวงกลม
๔ วง เบื้องขวาของลายพื้นสีน้ำตาลและสีฟ้าอมเทาซึ่งอยู่ในกรอบรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าบนด้านหน้า
เพิ่มความรู้สึกสัมผัสให้กับผู้พิการทางสายตา
ตัวเลขอารบิก
1000 ที่ด้านหน้าเบื้องขวามุมบน พิมพ์ส่วนบนด้วยหมึกพิมพ์พิเศษสีทองเหลือบเขียว
ส่วนล่างพิมพ์ด้วยสีเขียว เมื่อพลิกขอบล่างธนบัตรขึ้นจะเห็นเป็นสีเขียวทั้งหมด
ลายพื้นและลายประดิษฐ์รูปวงกลมสีเหลืองและสีส้มบริเวณตอนกลางบนด้านหน้าพิมพ์ด้วยหมึกพิมพ์พิเศษ
ซึ่งจะเรืองแสงเป็นสีเหลืองและสีส้มภายใต้รังสีเหนือม่วง ส่วนลายพื้นสีเหลืองเบื้องหลังพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบนด้านหลังพิมพ์ด้วยหมึกพิมพ์พิเศษซึ่งจะเรืองแสงเป็นสีเหลืองภายใต้รังสีเหนือม่วง
หมวดอักษรและเลขหมายไทยกับหมวดอักษรโรมันและเลขหมายอารบิกพิมพ์ด้วยหมึกพิมพ์พิเศษสีแดง
ซึ่งจะเปลี่ยนเป็นสีส้มเรืองแสงภายใต้รังสีเหนือม่วง
๒.
ขนาดธนบัตร
กว้าง
๗๒ มิลลิเมตร ยาว ๑๖๒ มิลลิเมตร


ประกาศ ณ
วันที่ ๒๙ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๔๘
สมคิด จาตุศรีพิทักษ์
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง



























ฐิติพงษ์/ผู้จัดทำ
๘ กันยายน ๒๕๔๘

ปิยะธิดา/ปรับปรุง
๖ สิงหาคม ๒๕๖๑





[๑]
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๒/ตอนพิเศษ ๗๕ ง/หน้า ๑๑/๑ กันยายน
๒๕๔๘