กฎกระทรวง
ความมั่นคงปลอดภัยทางรังสี
พ.ศ.
๒๕๖๑[๑]
 

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕
วรรคหนึ่ง มาตรา ๘ (๑๘) และมาตรา ๙๑ แห่งพระราชบัญญัติพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ
พ.ศ. ๒๕๕๙ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีโดยคำแนะนำของคณะกรรมการพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติออกกฎกระทรวงไว้
ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ ในกฎกระทรวงนี้
การรักษาความมั่นคงปลอดภัย
หมายความว่า การป้องกัน การตรวจจับ การหน่วงเวลาและการเผชิญเหตุความมั่นคงปลอดภัยที่เกี่ยวข้องกับวัสดุกัมมันตรังสี
สถานที่ และข้อมูลที่เกี่ยวข้อง
การตรวจจับ หมายความว่า มาตรการ
กลไก หรือวิธีการใด ๆ ซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อให้สามารถตรวจพบการเข้าถึงหรือความพยายามเข้าถึงโดยไม่ได้รับอนุญาต
การเคลื่อนย้ายโดยผิดกฎหมาย หรือการจงใจกระทำผิดกฎหมายอื่น ๆ
ซึ่งเกี่ยวข้องกับวัสดุกัมมันตรังสี สถานที่ และข้อมูลที่เกี่ยวข้อง
การหน่วงเวลา หมายความว่า
มาตรการ กลไก หรือวิธีการใด ๆ ซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อให้สามารถหน่วง ถ่วง หรือยืดระยะเวลา ที่จำต้องใช้เพื่อลดความพยายามในการก่อหรือการกระทำที่เป็นอันตรายต่อความมั่นคงปลอดภัยทางรังสี
การเผชิญเหตุ หมายความว่า การดำเนินการเมื่อปรากฏสัญญาณการตรวจจับ
โดยบุคลากรผู้มีหน้าที่ในการรักษาความมั่นคงปลอดภัยของวัสดุกัมมันตรังสีในสถานประกอบการทางรังสี
หรือโดยเจ้าหน้าที่ของรัฐ
เพื่อป้องกันมิให้ผู้ใดสามารถเข้าถึงหรือเคลื่อนย้ายวัสดุกัมมันตรังสีโดยไม่ได้รับอนุญาต
หรือก่อวินาศกรรมต่อวัสดุกัมมันตรังสี สถานที่ และข้อมูลที่เกี่ยวข้อง
แผนรักษาความมั่นคงปลอดภัย
หมายความว่า แผนที่จัดทำโดยผู้ขอรับใบอนุญาตหรือผู้แจ้งซึ่งระบุรายละเอียดเกี่ยวกับมาตรการ
กลไก และวิธีการรักษาความมั่นคงปลอดภัยของวัสดุกัมมันตรังสี สถานที่
และข้อมูลที่เกี่ยวข้อง
แผนสำรองความมั่นคงปลอดภัย
หมายความว่า แผนซึ่งระบุเหตุความมั่นคงปลอดภัยที่คาดหมายว่าอาจเกิดขึ้น พร้อมทั้งกำหนดขั้นตอนและวิธีการเพื่อการเผชิญเหตุความมั่นคงปลอดภัยนั้น
ๆ รวมถึงวิธีการรายงานเหตุต่อเจ้าหน้าที่ของรัฐ และกำหนดหน้าที่ความรับผิดชอบในการเผชิญเหตุความมั่นคงปลอดภัยสำหรับบุคลากรทั่วไป
และสำหรับบุคลากรผู้มีหน้าที่ในการเผชิญเหตุความมั่นคงปลอดภัย
เหตุความมั่นคงปลอดภัย
หมายความว่า เหตุการณ์ใด ๆ ที่ก่อหรือจะก่อให้เกิดผลกระทบต่อความมั่นคงปลอดภัยของวัสดุกัมมันตรังสี
สถานที่และข้อมูลที่เกี่ยวข้อง เช่น การโจรกรรม การก่อวินาศกรรม การเข้าถึงโดยไม่ได้รับอนุญาต
การเคลื่อนย้ายโดยผิดกฎหมาย หรือการกระทำโดยไม่ชอบด้วยกฎหมายในประการที่น่าจะก่อให้เกิดอันตรายต่อชีวิต
ร่างกาย อนามัย หรือทรัพย์สินของบุคคลใด หรือต่อสิ่งแวดล้อม
ซึ่งเกี่ยวข้องกับวัสดุกัมมันตรังสี สถานที่ และข้อมูลที่เกี่ยวข้อง
ผู้รับใบอนุญาต
หมายความว่า ผู้รับใบอนุญาตเกี่ยวกับวัสดุกัมมันตรังสีตามมาตรา ๑๙ เว้นแต่ผู้รับใบอนุญาตนำผ่านวัสดุกัมมันตรังสี
ผู้แจ้ง
หมายความว่า ผู้แจ้งการครอบครองหรือใช้วัสดุกัมมันตรังสีตามมาตรา ๒๐

หมวด
๑
บททั่วไป
 

ข้อ ๒ ผู้รับใบอนุญาตหรือผู้แจ้งจะดำเนินการใด ๆ
ที่เกี่ยวข้องกับการใช้ประโยชน์จากวัสดุกัมมันตรังสีได้ก็ต่อเมื่อก่อให้เกิดประโยชน์ต่อบุคคลหรือสังคมมากกว่าผลเสียที่อาจได้รับ
และให้กระทำโดยคำนึงถึงความมั่นคงปลอดภัยต่อวัสดุกัมมันตรังสีและสถานที่ที่เกี่ยวข้อง
การใช้ประโยชน์จากรังสี ประชาชน และสิ่งแวดล้อม เป็นสำคัญ
มาตรการในการรักษาความมั่นคงปลอดภัยที่กำหนดขึ้นจะต้องสอดคล้องกับมาตรการในการรักษาความปลอดภัยทางรังสี

ข้อ ๓ ผู้รับใบอนุญาตหรือผู้แจ้งต้องจัดให้มีการรักษาความมั่นคงปลอดภัยของวัสดุกัมมันตรังสี
สถานที่ และข้อมูลที่เกี่ยวข้อง โดยคำนึงถึงประเภทของวัสดุกัมมันตรังสี สถานที่
และข้อมูลที่เกี่ยวข้อง โดยการรักษาความมั่นคงปลอดภัยที่ผู้รับใบอนุญาตหรือผู้แจ้งจัดให้มีขึ้นนั้น
ต้องมีมาตรฐานไม่ต่ำกว่าการรักษาความมั่นคงปลอดภัยที่กำหนดในกฎกระทรวงนี้
การรักษาความมั่นคงปลอดภัยของวัสดุกัมมันตรังสี
สถานที่ และข้อมูลที่เกี่ยวข้องจะต้องอยู่บนพื้นฐานของแนวทางขั้นลำดับ
เพื่อให้วัสดุกัมมันตรังสีที่อาจส่งผลกระทบอย่างกว้างขวางที่สุดได้รับการรักษาความมั่นคงปลอดภัยในระดับที่สูงที่สุด
ทั้งนี้ โดยคำนึงถึงการประเมินระดับภัยคุกคาม
ความเสี่ยงต่อความมั่นคงปลอดภัยของวัสดุกัมมันตรังสี และผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น
การรักษาความมั่นคงปลอดภัยตามวรรคสอง
ต้องมีการทบทวนและทดสอบอย่างน้อยปีละหนึ่งครั้ง

หมวด
๒
แผนรักษาความมั่นคงปลอดภัยและแผนสำรองความมั่นคงปลอดภัย
 

ข้อ ๔ แผนรักษาความมั่นคงปลอดภัยและแผนสำรองความมั่นคงปลอดภัยที่ได้รับความเห็นชอบจากเลขาธิการแล้ว
ถ้าผู้รับใบอนุญาตหรือผู้แจ้งประสงค์จะปรับปรุงหรือแก้ไขเพิ่มเติมแผนรักษาความมั่นคงปลอดภัยหรือแผนสำรองความมั่นคงปลอดภัย
ผู้รับใบอนุญาตหรือผู้แจ้งต้องเสนอต่อเลขาธิการเพื่อให้ความเห็นชอบด้วย

ข้อ ๕ แผนรักษาความมั่นคงปลอดภัยอย่างน้อยจะต้องมีรายละเอียด
ดังต่อไปนี้
(๑)
ที่มาและวัตถุประสงค์ของแผนรักษาความมั่นคงปลอดภัย
(๒)
ขอบเขตของแผนรักษาความมั่นคงปลอดภัย ครอบคลุมทั้งทางกายภาพและทางข้อมูล
(๓)
ข้อมูลรายละเอียดของสถานประกอบการ ได้แก่ แผนที่ แผนผัง และรายละเอียดที่ตั้งของสถานประกอบการ
(๔)
ข้อมูลรายละเอียดของวัสดุกัมมันตรังสีที่มีไว้ในครอบครอง หรือใช้ รวมทั้งประเภทของวัสดุกัมมันตรังสีและระดับขั้นของการรักษาความมั่นคงปลอดภัยที่ต้องจัดให้มี
(๕)
ข้อมูลรายละเอียดเกี่ยวกับเวลาทำการ เส้นทางการเข้าออกและวิธีการใช้ประโยชน์ของวัสดุกัมมันตรังสี
ณ สถานที่เก็บรักษา ติดตั้ง หรือใช้วัสดุกัมมันตรังสี
(๖)
แผนผังพร้อมทั้งระบุรายละเอียดบทบาทและหน้าที่ของบุคลากรในสถานประกอบการเกี่ยวกับการรักษาความมั่นคงปลอดภัยของวัสดุกัมมันตรังสี
(๗)
แผนการฝึกอบรมและทดสอบคุณสมบัติของบุคลากรในสถานประกอบการเกี่ยวกับการรักษาความมั่นคงปลอดภัยของวัสดุกัมมันตรังสี
(๘)
แผนการเผชิญเหตุความมั่นคงปลอดภัย ประกอบด้วย
(ก)
บทบาทและหน้าที่ของบุคลากรในสถานประกอบการในการเผชิญเหตุความมั่นคงปลอดภัย
(ข)
วิธีการติดต่อสื่อสารในการเผชิญเหตุความมั่นคงปลอดภัย
(ค)
แผนสำรองความมั่นคงปลอดภัย
(ง)
วิธีดำเนินการในกรณีมีสิ่งบ่งชี้ว่าภัยคุกคามมีการยกระดับสูงขึ้น
(จ)
วิธีรายงานเหตุความมั่นคงปลอดภัยต่อผู้รับใบอนุญาต ผู้แจ้ง หรือเจ้าหน้าที่ของรัฐ
(ฉ)
แผนการดำเนินการภายหลังเกิดเหตุความมั่นคงปลอดภัย

หมวด
๓
การรักษาความมั่นคงปลอดภัยตามการจัดระดับ
 

ข้อ ๖ การรักษาความมั่นคงปลอดภัยของวัสดุกัมมันตรังสีแบ่งเป็น
๔ ระดับ ดังต่อไปนี้
(๑)
การรักษาความมั่นคงปลอดภัยขั้นสูงสุด มีวัตถุประสงค์เพื่อป้องกันการเคลื่อนย้ายวัสดุกัมมันตรังสีโดยไม่ได้รับอนุญาต
หรือการก่อเหตุความมั่นคงปลอดภัยอื่น
(๒)
การรักษาความมั่นคงปลอดภัยขั้นสูง มีวัตถุประสงค์เพื่อทำให้เหลือน้อยที่สุดซึ่งความเป็นไปได้ในการเคลื่อนย้ายวัสดุกัมมันตรังสีโดยไม่ได้รับอนุญาต
หรือการก่อเหตุความมั่นคงปลอดภัยอื่น
(๓)
การรักษาความมั่นคงปลอดภัยขั้นพื้นฐาน มีวัตถุประสงค์เพื่อลดความเป็นไปได้ในการเคลื่อนย้ายวัสดุกัมมันตรังสีโดยไม่ได้รับอนุญาต
หรือการก่อเหตุความมั่นคงปลอดภัยอื่น
(๔)
การรักษาความมั่นคงปลอดภัยขั้นต่ำ
มีวัตถุประสงค์เพื่อการใช้ประโยชน์วัสดุกัมมันตรังสีอย่างปลอดภัย
โดยมีมาตรการป้องกันการสูญหายและจัดทำบัญชีรายการวัสดุกัมมันตรังสีอย่างเหมาะสม

ข้อ ๗ ผู้รับใบอนุญาตและผู้แจ้ง ต้องจัดให้มีการรักษาความมั่นคงปลอดภัยของวัสดุกัมมันตรังสีตามประเภทของวัสดุกัมมันตรังสี
โดยมีหลักเกณฑ์ ดังต่อไปนี้
(๑)
วัสดุกัมมันตรังสีประเภทที่ ๑ ต้องจัดให้มีการรักษาความมั่นคงปลอดภัยขั้นสูงสุด
(๒)
วัสดุกัมมันตรังสีประเภทที่ ๒ ต้องจัดให้มีการรักษาความมั่นคงปลอดภัยขั้นสูง
(๓)
วัสดุกัมมันตรังสีประเภทที่ ๓ ต้องจัดให้มีการรักษาความมั่นคงปลอดภัยขั้นพื้นฐาน
(๔)
วัสดุกัมมันตรังสีประเภทที่ ๔ และประเภทที่ ๕ ต้องจัดให้มีการรักษาความมั่นคงปลอดภัยขั้นต่ำ
ผู้ทำการขนส่งหรือเคลื่อนย้ายวัสดุกัมมันตรังสีต้องจัดให้มีการรักษาความมั่นคงปลอดภัยของวัสดุกัมมันตรังสีตามกฎกระทรวงว่าด้วยหลักเกณฑ์
วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับความปลอดภัยและความมั่นคงปลอดภัยทางนิวเคลียร์และรังสีที่ออกตามมาตรา
๙๙
การจำแนกประเภทของวัสดุกัมมันตรังสีตามวรรคหนึ่ง
ให้เป็นไปตามตารางที่ ๑ ท้ายกฎกระทรวงนี้

ข้อ ๘ การรักษาความมั่นคงปลอดภัยของวัสดุกัมมันตรังสีขั้นสูงสุด
ให้เป็นไปตามตารางที่ ๒ ท้ายกฎกระทรวงนี้

ข้อ ๙ การรักษาความมั่นคงปลอดภัยของวัสดุกัมมันตรังสีขั้นสูง
ให้เป็นไปตามตารางที่ ๓ ท้ายกฎกระทรวงนี้

ข้อ ๑๐ การรักษาความมั่นคงปลอดภัยของวัสดุกัมมันตรังสีขั้นพื้นฐาน
ให้เป็นไปตามตารางที่ ๔ ท้ายกฎกระทรวงนี้

ข้อ ๑๑ การรักษาความมั่นคงปลอดภัยของวัสดุกัมมันตรังสีขั้นต่ำ
อย่างน้อยต้องประกอบไปด้วยมาตรการ ดังต่อไปนี้
(๑)
ระบบควบคุมและการจัดทำทะเบียนวัสดุกัมมันตรังสี
(๒)
มีผู้ซึ่งได้รับมอบหมายจากผู้รับใบอนุญาตหรือผู้แจ้ง แล้วแต่กรณี ให้เป็นผู้ควบคุมดูแลการใช้และการตรวจสอบวัสดุกัมมันตรังสี

หมวด
๔
การดำเนินการเมื่อเกิดเหตุความมั่นคงปลอดภัย
 

ข้อ ๑๒ เมื่อเกิดเหตุความมั่นคงปลอดภัย
ผู้รับใบอนุญาตหรือผู้แจ้งต้องดำเนินการตามแผนรักษาความมั่นคงปลอดภัยที่เลขาธิการให้ความเห็นชอบ
และต้องรายงานเหตุต่อเลขาธิการโดยไม่ชักช้า

ข้อ ๑๓ เมื่อเกิดเหตุความมั่นคงปลอดภัย
ผู้รับใบอนุญาตหรือผู้แจ้งต้องจัดให้มีการประเมินผลกระทบจากเหตุความมั่นคงปลอดภัย
และต้องประเมินทบทวนการรักษาความมั่นคงปลอดภัย แผนรักษาความมั่นคงปลอดภัย และแผนสำรองความมั่นคงปลอดภัย

บทเฉพาะกาล
 

ข้อ ๑๔ ผู้รับใบอนุญาตหรือผู้แจ้งซึ่งได้รับใบอนุญาตหรือได้รับใบรับแจ้งอยู่ในวันก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับต้องปฏิบัติให้ถูกต้องตามกฎกระทรวงนี้ภายในหนึ่งร้อยแปดสิบวันนับแต่วันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ


ให้ไว้
ณ วันที่ ๑๙ กันยายน พ.ศ. ๒๕๖๑
สุวิทย์
เมษินทรีย์
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ตารางที่
๑ การจำแนกประเภทวัสดุกัมมันตรังสีตามแหล่งการประยุกต์ใช้ประโยชน์

ประเภท
วัสดุกัมมันตรังสี
การจำแนกประเภทวัสดุกัมมันตรังสี
ตามแหล่งการประยุกต์ใช้ประโยชน์
A/D
ประเภทที่
  ๑
-
  เครื่องกำเนิดไฟฟ้าด้วยความร้อนซึ่งใช้ไอโซโทปรังสี
(radioisotope
thermoelectric
generator)
-
  เครื่องฉายรังสีเพื่อการกำจัดเชื้อโรคหรือถนอมอาหาร
(irradiators
used
in
sterilization
and
food
preservation)
-
  เครื่องฉายรังสีแบบมีเครื่องกำบังรังสีในตัว (self-shielded
irradiators)
-
  เครื่องฉายรังสีเลือดหรือเนื้อเยื่อ (blood/tissue
irradiators)
-
  เครื่องรังสีรักษาระยะไกล (teletherapy
machine)
  ที่ใช้ในการรักษาโรคมะเร็ง เช่น เครื่องรังสีรักษาระยะไกลด้วย
โคบอลต์-๖๐
- เครื่องรังสีรักษาระยะไกลแบบหลายลำรังสี
  ชนิดติดตั้งอยู่กับที่ (multi-beam teletherapy machine (gamma knife))
A/D
≥
  ๑,๐๐๐
ประเภทที่
  ๒
-
  อุปกรณ์ถ่ายภาพด้วยรังสีแกมมาทางอุตสาหกรรม
(industrial
gamma
radiography
devices)
-
  เครื่องรังสีรักษาระยะใกล้ ชนิดอัตราปริมาณรังสีกลางถึงสูง
(high/medium
dose
rate
brachytherapy
applicator)
๑,๐๐๐
  >
A/D
≥
  ๑๐
ประเภทที่
  ๓
-
  อุปกรณ์วัดระดับ (level
gauges)
-
  อุปกรณ์วัดอัตราการไหลบนสายพานลำเลียง (conveyor
gauges)
-
  อุปกรณ์วัดระดับในเตาหลอมเหล็ก (blast
furnace
gauges)
-
  อุปกรณ์วัดตะกอน (dredger
gauges)
-
  อุปกรณ์วัดการหมุนของท่อ (spinning
pipe
gauges)
-
  อุปกรณ์จุดติดการเดินเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์วิจัย 
(research
reactor
startup
source)
-
  อุปกรณ์วัดแบบแท่งสำรวจหลุมลึกด้วยรังสี (well
logging
devices)
-
  อุปกรณ์ควบคุมจังหวะการเต้นของหัวใจ (pacemaker)
๑๐
  >
A/D
≥
  ๑
ประเภทที่
  ๔
-
  เครื่องรังสีรักษาระยะใกล้ ชนิดอัตราปริมาณรังสีต่ำ
(low
dose
rate
brachytherapy
applicator)
-
  อุปกรณ์วัดความหนา (thickness
gauges)
-
  อุปกรณ์วัดระดับสำหรับการเติมสาร (fill
level
gauges)
-
  อุปกรณ์วัดความหนาของวัสดุเคลือบผิว (coating
thickness
gauges)
-
  อุปกรณ์วัดความชื้น (moisture
detectors)
-
  อุปกรณ์วัดความหนาแน่น (density
gauges)
-
  ชุดอุปกรณ์วัดความชื้น/ความหนาแน่น (moisture/density
gauges)
-
  อุปกรณ์วัดความหนาแน่นกระดูก (bone
densitometer)
-
  อุปกรณ์กำจัดไฟฟ้าสถิต (static
eliminators)
-
  สารตั้งต้นผลิตไอโซโทปรังสีที่ใช้ในงานรังสีวินิจฉัย
(diagnostic
isotope
generators)
-
  เครื่องรังสีรักษาระยะใกล้เฉพาะการรักษาต้อตา (low dose
rate eye applicator) และวัสดุกัมมันตรังสีสำหรับการรักษาแบบฝังถาวร
  (permanent
implant
sources)
๑
  >
A/D
≥
  ๐.๐๑
ประเภทที่
  ๕
-
  อุปกรณ์วิเคราะห์แบบการเรืองรังสีเอกซ์
(x-ray
fluorescence
devices)
- อุปกรณ์ตรวจจับอิเล็กตรอน (electron
capture
devices)
- อุปกรณ์วิเคราะห์โดยกระบวนการ
  mossbauer
(mossbauer
spectrometry
devices)
- อุปกรณ์ตรวจจับควัน (smoke
detector)
- วัสดุกัมมันตรังสีสำหรับทดสอบเครื่อง
  (positron
emission
tomography
(PET))
- เป้ารังสีทริเทียม (tritium
targets)
- อุปกรณ์วิเคราะห์คุณภาพอากาศ
  (aerosol
detectors)
- อุปกรณ์ป้องกันตัวรับสัญญาณเรดาร์
  (receiver
protector
tube)
- อุปกรณ์กระตุ้นการจุดระเบิด (ignition
exciter)
๐.๐๑
  >
A/D
และ
  A
>
level
for
exemption

หมายเหตุ
 (๑)
ค่า A
หมายถึง ค่ากัมมันตภาพ (activity)
ของวัสดุกัมมันตรังสี ในหน่วยเทระเบ็กเคอเรล (TBq) หรือคูรี (Ci)
 (๒)
ค่า D
(dangerous
value)
หมายถึง ค่ากัมมันตภาพจำเพาะ (specific
activity)
ในหน่วยเทระเบ็กเคอเรล (TBq)
หรือคูรี (Ci)
ของวัสดุกัมมันตรังสีใด ๆ ซึ่งหากหลุดจากการกำกับดูแลที่เหมาะสมอาจก่อให้เกิดผลกระทบจากรังสีชนิดผลชัดเจน
(deterministic
effects)
อย่างรุนแรงได้
ไม่ว่าจะเป็นผลจากการได้รับปริมาณรังสีที่แผ่มาจากวัสดุกัมมันตรังสีซึ่งอยู่ภายนอกร่างกาย
หรือจากการได้รับสารกัมมันตรังสีเข้าไปภายในร่างกาย
 (๓)
การจำแนกประเภทของวัสดุกัมมันตรังสีอาจใช้ข้อพิจารณาด้านอื่น ๆ เช่น ลักษณะทางเคมีหรือทางฟิสิกส์ของวัสดุกัมมันตรังสี
ลักษณะของเครื่องกำบังรังสีหรือบรรจุหีบห่อที่ใช้
ปัจจัยแวดล้อมที่เกี่ยวข้องกับการนำวัสดุกัมมันตรังสีไปใช้ประโยชน์ หรือประวัติการเกิดอุบัติเหตุทางรังสีอันเนื่องมาจากการใช้วัสดุกัมมันตรังสี
นอกเหนือไปจากค่า A/D
เพียงอย่างเดียว
 (๔)
อาจพิจารณาใช้ค่า A/D
เพียงอย่างเดียว ในการจำแนกประเภทของวัสดุกัมมันตรังสีในกรณีที่ไม่ทราบถึงลักษณะการประยุกต์ใช้ประโยชน์ที่แท้จริงของวัสดุกัมมันตรังสีนั้น ๆ หรือเป็นไอโซโทปรังสีที่มีค่าครึ่งชีวิตสั้น
หรือเป็นวัสดุกัมมันตรังสีชนิดไม่ปิดผนึก (unsealed source)
รวมทั้งเป็นวัสดุกัมมันตรังสีที่อยู่รวมกันหลายชนิด (aggregated
sources)
 (๕)
ค่าความเป็นอันตราย (dangerous
value;
D)
ของวัสดุกัมมันตรังสีชนิดที่พบว่ามีการนำมาใช้ประโยชน์บ่อยครั้ง มีดังต่อไปนี้

วัสดุกัมมันตรังสี
ค่า
   D
TBq
Ci
แกโดลิเนียม-๑๕๓
Gd-153
๑.๐
  x ๑๐๐
๒.๗
  x ๑๐๑
คริปทอน-๘๕
Kr-85
๓.๐
  x ๑๐๑
๘.๑
  x ๑๐๒
คาร์บอน-๑๔
C-14
๕.๐
  x ๑๐๑
๑.๔
  x ๑๐๓
คูเรียม-๒๔๔
Cm-244
๕.๐
  x ๑๐-๒
๑.๔
  x ๑๐๐
แคดเมียม-๑๐๙
Cd-109
๒.๐
  x ๑๐๑
๕.๔
  x ๑๐๒
แคลิฟอร์เนียม-๒๕๒
Cf-252
๒.๐
  x ๑๐-๒
๕.๔
  x ๑๐-๑
โคบอลต์-๕๗
Co-57
๗.๐
  x ๑๐-๑
๑.๙
  x ๑๐๑
โคบอลต์-๖๐
Co-60
๓.๐
  x ๑๐-๒
๘.๑
  x ๑๐-๑
เจอร์เมเนียม-๖๘
Ge-68
๗.๐
  x ๑๐-๑
๑.๙
  x ๑๐๑
ซีเซียม-๑๓๗
Cs-137
๑.๐
  x ๑๐-๑
๒.๗
  x ๑๐๐
ทองคำ-๑๙๘
Au-198
๒.๐
  x ๑๐-๑
๕.๔
  x ๑๐๐
นิกเกิล-๖๓
Ni-63
๖.๐
  x ๑๐๑
๑.๖
  x ๑๐๓
พอโลเนียม-๒๑๐
Po-210
๖.๐
  x ๑๐-๒
๑.๖
  x ๑๐๐
แพลเลเดียม-๑๐๓
Pd-103
๙.๐
  x ๑๐๑
๒.๔
  x ๑๐๓
โพรมีเทียม-๑๔๗
Pm-147
๔.๐
  x ๑๐๑
๑.๑
  x ๑๐๓
ฟอสฟอรัส-๓๒
P-32
๑.๐
  x ๑๐๑
๒.๗
  x ๑๐๒
โมลิบดีนัม-๙๙
Mo-99
๓.๐
  x ๑๐-๑
๘.๑
  x ๑๐๐
รูทีเนียม/โรเดียม-๑๐๖
Ru/Rh-106
๓.๐
  x ๑๐-๑
๘.๑
  x ๑๐๐
เรเดียม-๒๒๖
Ra-226
๔.๐
  x ๑๐-๒
๑.๑
  x ๑๐๐
สตรอนเชียม-๙๐
Sr-90
๑.๐
  x ๑๐๐
๒.๗
  x ๑๐๑
เหล็ก-๕๕
Fe-55
๘.๐
  x ๑๐๒
๒.๒
  x ๑๐๔
อะเมริเซียม-๒๔๑
Am-241
๖.๐
  x ๑๐-๒
๑.๖
  x ๑๐๐
อะเมริเซียม-๒๔๑/เบริลเลียม
Am-241/Be
๖.๐
  x ๑๐-๒
๑.๖
  x ๑๐๐
อิริเดียม-๑๙๒
Ir-192
๘.๐
  x ๑๐-๒
๒.๒
  x ๑๐๐
ทริเทียม
H-3
๒.๐
  x ๑๐๓
๕.๔
  x ๑๐๔
ไอโอดีน-๑๒๕
I-125
๒.๐
  x ๑๐-๑
๕.๔
  x ๑๐๐
ไอโอดีน-๑๓๑
I-131
๒.๐
  x ๑๐-๑
๕.๔
  x ๑๐๐

ตารางที่ ๒
การรักษาความมั่นคงปลอดภัยของวัสดุกัมมันตรังสีขั้นสูงสุด

กลไก
วัตถุประสงค์
วิธีการ
การตรวจจับ
เพื่อให้สามารถตรวจจับได้อย่างทันท่วงที เมื่อมีผู้ที่ไม่ได้รับอนุญาตบุกรุกเข้าไปในสถานที่เก็บรักษา
  ติดตั้ง หรือใช้วัสดุกัมมันตรังสี
ติดตั้งอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ตรวจจับการบุกรุก หรือมีการเดินตรวจตราอย่างต่อเนื่องโดยเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัย
เพื่อให้สามารถตรวจจับได้อย่างทันท่วงที
  เมื่อมีผู้ที่ไม่ได้รับอนุญาตพยายามเคลื่อนย้ายวัสดุกัมมันตรังสี
ติดตั้งอุปกรณ์ชี้บ่งการเปิดผนึก (sealed/ tampered indicating device)
  หรือมีการเดินตรวจตราอย่างต่อเนื่องโดยเจ้าหน้าที่รักษา
  ความปลอดภัย
เพื่อให้สามารถตรวจสอบและประเมินสัญญาณการตรวจจับ
  ได้อย่างทันท่วงที เมื่อปรากฏสัญญาณการตรวจจับ
ติดตั้งระบบการตรวจตราทางไกลด้วยกล้องวงจรปิด
  หรือตรวจประเมินโดยเจ้าหน้าที่ผู้มีหน้าที่รับผิดชอบในการรักษาความมั่นคงปลอดภัย
เพื่อให้สามารถติดต่อสื่อสาร
  ได้อย่างทันท่วงทีกับผู้มีหน้าที่ของสถานประกอบการหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐ
  ในการเผชิญเหตุความมั่นคงปลอดภัยของวัสดุกัมมันตรังสี
ติดตั้งระบบการติดต่อสื่อสารแบบต่าง ๆ
  ที่ใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพ เช่น โทรศัพท์พื้นฐานโทรศัพท์เคลื่อนที่
  วิทยุสื่อสาร หรือวิทยุติดตามตัว
เพื่อให้มีวิธีการที่สามารถตรวจยืนยันการมีอยู่หรือสูญหายของวัสดุกัมมันตรังสีได้
มีระบบควบคุมและการจัดทำทะเบียนวัสดุกัมมันตรังสี
  พร้อมทั้งตรวจนับจำนวนของวัสดุกัมมันตรังสีเป็นประจำทุกวัน
  โดยเจ้าหน้าที่หรือผ่านระบบการตรวจตราทางไกลด้วยกล้องวงจรปิด หรือด้วยอุปกรณ์ชี้บ่งการเปิดผนึก
  (sealed/ tampered indicating device)
การหน่วงเวลา
เพื่อให้สามารถหน่วงเวลาหลังจากที่ปรากฏสัญญาณการตรวจจับ
ได้นานเพียงพอที่จะทำให้เจ้าหน้าที่ผู้มีหน้าที่ในการเผชิญเหตุความ
  มั่นคงปลอดภัยสามารถเข้าขัดขวางการเคลื่อนย้ายวัสดุกัมมันตรังสี
  ได้สำเร็จ
ติดตั้งระบบหน่วงเวลาที่ประกอบไปด้วยเครื่อง
  กีดขวางอย่างน้อยสองระดับ เช่น
  ผนังและกรงขังซึ่งเมื่อทำงานร่วมกันสามารถหน่วงเวลาได้นานพอสำหรับผู้มีหน้าที่ในการเผชิญเหตุความมั่นคง
  ปลอดภัยสามารถเข้าขัดขวางการเคลื่อนย้ายวัสดุกัมมันตรังสีได้สำเร็จ
การเผชิญเหตุ
เพื่อให้สามารถเผชิญเหตุความมั่นคงปลอดภัยด้วยการเข้าขัดขวาง
  และยับยั้งการเคลื่อนย้ายวัสดุกัมมันตรังสีโดยไม่ได้รับอนุญาต
  ได้อย่างทันท่วงที


จัดให้มีวิธีการ เครื่องมือ
  และอุปกรณ์ที่เหมาะสมและครบถ้วน
  พร้อมด้วยบุคลากรที่มีความสามารถเพื่อยับยั้งการเคลื่อนย้ายวัสดุกัมมันตรังสี
  โดยไม่ได้รับอนุญาตได้อย่างทันท่วงที
การบริหารจัดการความมั่นคงปลอดภัย
เพื่อให้สามารถควบคุมการเข้าถึงที่ตั้งของวัสดุกัมมันตรังสีได้อย่างมีประสิทธิภาพ
  ด้วยการจำกัดสิทธิการเข้าถึงวัสดุกัมมันตรังสี
  ให้มีได้เฉพาะกับบุคลากรผู้ที่ได้รับอนุญาตเท่านั้น

มีระบบการแสดงและตรวจยืนยันบุคคล เช่น ระบบปลดล็อกประตูด้วยเครื่องอ่านบัตรแสดงตนพร้อมด้วยรหัสประจำตัว
  หรือระบบปลดล็อกด้วยกุญแจ พร้อมทั้งระบบควบคุมการเบิกจ่ายกุญแจ
เพื่อให้สามารถมั่นใจได้ว่าบุคลากรผู้ได้รับอนุญาตให้เข้าถึงวัสดุกัมมันตรังสีได้เป็นบุคคลที่
  น่าไว้ใจ
มีระบบการตรวจสอบประวัติและยืนยันบุคคลโดยเฉพาะบุคลากรที่ได้รับอนุญาตหรือมีสิทธิ
  เข้าถึงวัสดุกัมมันตรังสีหรือข้อมูลสำคัญได้
  โดยไม่ต้องมีผู้ควบคุมดูแล
เพื่อให้สามารถกำหนดระดับชั้นและให้การปกป้องข้อมูลสำคัญได้
จัดให้มีขั้นตอนหรือวิธีการกำหนดชั้นความลับ
  ของข้อมูล
  และมีวิธีการปกป้องข้อมูลอันสำคัญให้รอดพ้นจากการเข้าถึงหรือถูกเปิดเผยโดยไม่ได้รับอนุญาต
เพื่อจัดให้มีแผนรักษาความมั่นคงปลอดภัย
จัดทำแผนรักษาความมั่นคงปลอดภัยที่สอดคล้องกับข้อกำหนดตามกฎกระทรวง
  และสามารถนำไปใช้เพื่อเผชิญเหตุเสี่ยงภัยที่มีระดับสูงขึ้นได้
เพื่อให้สามารถมั่นใจได้ว่าสามารถบริหารจัดการเหตุฉุกเฉินตามที่ระบุไว้ในแผนสำรองความมั่นคงปลอดภัยได้
จัดให้มีขั้นตอนหรือวิธีการในการเผชิญเหตุ
  ความมั่นคงในรูปแบบต่าง ๆ ที่คาดว่าจะเกิดขึ้น
เพื่อจัดให้มีระบบการรายงาน
  เหตุความมั่นคงปลอดภัย
จัดทำคู่มือที่ระบุขั้นตอนหรือวิธีการรายงาน
  เหตุความมั่นคงปลอดภัยได้อย่างทันท่วงที

ตารางที่ ๓
การรักษาความมั่นคงปลอดภัยของวัสดุกัมมันตรังสีขั้นสูง

กลไก
วัตถุประสงค์
วิธีการ
การตรวจจับ
เพื่อให้สามารถตรวจจับได้อย่างทันท่วงที เมื่อมีผู้ที่ไม่ได้รับอนุญาตบุกรุกเข้าไปในสถานที่เก็บรักษา
  ติดตั้ง หรือใช้วัสดุกัมมันตรังสี
ติดตั้งอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ตรวจจับการบุกรุก
  หรือมีการเดินตรวจตราอย่างต่อเนื่องโดยเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัย
เพื่อให้สามารถตรวจจับเมื่อมี
  ผู้ที่ไม่ได้รับอนุญาตพยายามเคลื่อนย้ายวัสดุกัมมันตรังสี
ติดตั้งอุปกรณ์ชี้บ่งการเปิดผนึก (sealed/tampered indicating device) 
หรือมีการเดินตรวจตราอย่างต่อเนื่อง
  โดยเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัย
เพื่อให้สามารถตรวจสอบและประเมินสัญญาณการตรวจจับ
  ได้อย่างทันท่วงที เมื่อปรากฏสัญญาณการตรวจจับ
ติดตั้งระบบการตรวจตราทางไกลด้วยกล้องวงจรปิด
  หรือตรวจประเมินโดยผู้มีหน้าที่รับผิดชอบ
  ในการรักษาความมั่นคงปลอดภัย
เพื่อให้มีวิธีการที่สามารถตรวจยืนยันการมีอยู่หรือสูญหายของ
  วัสดุกัมมันตรังสีได้
มีระบบควบคุมและการจัดทำทะเบียน
  วัสดุกัมมันตรังสี พร้อมทั้งตรวจนับจำนวนของ
  วัสดุกัมมันตรังสีเป็นประจำทุกสัปดาห์
โดยเจ้าหน้าที่หรือผ่านระบบการตรวจตราทางไกลด้วยกล้องวงจรปิด
  หรือด้วยอุปกรณ์ชี้บ่งการเปิดผนึก (sealed/ tampered indicating device)

การหน่วงเวลา
เพื่อให้มีระบบที่สามารถหน่วงเวลาการเคลื่อนย้ายวัสดุกัมมันตรังสีโดยไม่ได้รับอนุญาต
ติดตั้งระบบหน่วงเวลาที่ประกอบไปด้วยเครื่อง
  กีดขวางอย่างน้อยสองระดับ เช่น ผนังและกรงขัง
การเผชิญเหตุ
เพื่อให้สามารถยับยั้งการเคลื่อนย้ายวัสดุกัมมันตรังสี
  โดยไม่ได้รับอนุญาต
จัดให้มีวิธีการ เครื่องมือ
  และอุปกรณ์ที่เหมาะสมและครบถ้วน พร้อมด้วยบุคลากรที่มีความสามารถ เพื่อยับยั้งการเคลื่อนย้ายวัสดุกัมมันตรังสีโดยไม่ได้รับอนุญาต
การบริหารจัดการ
  ความมั่นคง
เพื่อให้มีการควบคุมการเข้าออก 
  ที่สามารถจำกัดการเข้าถึงสถานที่เก็บรักษา ติดตั้ง
  หรือใช้วัสดุกัมมันตรังสีเฉพาะสำหรับผู้ที่ได้รับอนุญาตเท่านั้น
มีระบบการแสดงและตรวจยืนยันบุคคล เช่น ระบบปลดล็อกประตูด้วยเครื่องอ่านบัตรแสดงตนพร้อมด้วยรหัสประจำตัว
  หรือระบบปลดล็อกด้วยกุญแจ
  พร้อมทั้งระบบควบคุมการเบิกจ่ายกุญแจ
เพื่อให้สามารถมั่นใจได้ว่าบุคลากรผู้ได้รับอนุญาตให้เข้าถึงวัสดุกัมมันตรังสีได้เป็นบุคคลที่
  น่าไว้ใจ

มีระบบการตรวจสอบประวัติบุคคล
  โดยเฉพาะบุคลากรที่จะได้รับอนุญาตหรือจะมีสิทธิเข้าถึงวัสดุกัมมันตรังสีหรือข้อมูลสำคัญได้โดยไม่ต้องมี
  ผู้ควบคุมดูแล


เพื่อให้สามารถกำหนดระดับชั้นและให้การปกป้องข้อมูลอันสำคัญได้
จัดให้มีขั้นตอนหรือวิธีการกำหนดชั้นความลับของข้อมูล
  และมีวิธีการปกป้องข้อมูลอันสำคัญให้
  รอดพ้นจากการเข้าถึงหรือถูกเปิดเผยโดยไม่ได้รับอนุญาต
เพื่อจัดให้มีแผนรักษาความมั่นคงปลอดภัย
จัดทำแผนรักษาความมั่นคงปลอดภัยที่สอดคล้องกับข้อกำหนดตามกฎกระทรวง
  และสามารถนำไปใช้เพื่อเผชิญเหตุเสี่ยงภัยที่มีระดับสูงขึ้นได้
เพื่อให้สามารถมั่นใจได้ว่าสามารถบริหารจัดการเหตุฉุกเฉินตามที่ระบุไว้แผนสำรองความมั่นคงปลอดภัยได้
จัดให้มีขั้นตอนหรือวิธีการเผชิญเหตุความมั่นคงปลอดภัยในรูปแบบต่าง
  ๆ ที่คาดว่าจะเกิดขึ้น
เพื่อจัดให้มีระบบการรายงาน
  เหตุความมั่นคงปลอดภัย
จัดทำขั้นตอนหรือวิธีการรายงานเหตุความมั่นคงปลอดภัยได้อย่างทันท่วงที

ตารางที่ ๔
การรักษาความมั่นคงปลอดภัยของวัสดุกัมมันตรังสีขั้นพื้นฐาน

กลไก
วัตถุประสงค์ 
วิธีการ
การตรวจจับ
เพื่อให้สามารถตรวจจับการเคลื่อนย้ายวัสดุกัมมันตรังสี
  โดยไม่ได้รับอนุญาตได้
ติดตั้งอุปกรณ์ชี้บ่งการเปิดผนึก (sealed/tampered indicating device) 
  หรือมีการเดินตรวจตราเป็นระยะ ๆ 
  โดยเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัย
เพื่อให้สามารถประเมินสัญญาณการตรวจจับที่ปรากฏขึ้นได้อย่างทันท่วงที
ตรวจประเมินโดยเจ้าหน้าที่ผู้มีหน้าที่รับผิดชอบ
  ในการรักษาความมั่นคงปลอดภัย
เพื่อให้สามารถตรวจยืนยันการ
  มีอยู่หรือสูญหายของวัสดุกัมมันตรังสีได้
มีระบบควบคุมและการจัดทำทะเบียน
  วัสดุกัมมันตรังสี พร้อมทั้งตรวจนับจำนวนของ
  วัสดุกัมมันตรังสีเป็นประจำทุกเดือน โดยเจ้าหน้าที่หรือผ่านระบบการตรวจตราทางไกลด้วย
  กล้องวงจรปิด หรือด้วยอุปกรณ์ชี้บ่งการเปิดผนึก (sealed/tampered indicating device)

การหน่วงเวลา
เพื่อให้มีการหน่วงเวลาที่สามารถลดโอกาสหรือความเป็นไปได้ในการเคลื่อนย้ายวัสดุกัมมันตรังสีโดยไม่ได้รับอนุญาต
ติดตั้งระบบหน่วงเวลาที่ประกอบไปด้วยเครื่อง
  กีดขวางหนึ่งระดับ หรือจัดให้มีการตรวจตราโดยเจ้าหน้าที่ผู้มีหน้าที่รับผิดชอบในการรักษาความมั่นคงปลอดภัย
การเผชิญเหตุ
เพื่อให้สามารถดำเนินการได้
อย่างเหมาะสม
  เมื่อมีการเคลื่อนย้ายวัสดุกัมมันตรังสีโดยไม่ได้รับอนุญาต
จัดทำข้อแนะนำในการดำเนินการที่จำเป็น 
  ซึ่งสอดคล้องกับแผนสำรองความมั่นคงปลอดภัย
การบริหารจัดการ
ความมั่นคง
เพื่อให้สามารถควบคุมการเข้าถึง
  ที่ตั้งของวัสดุกัมมันตรังสีได้อย่างมีประสิทธิภาพ
  ด้วยการจำกัดสิทธิการเข้าถึงวัสดุกัมมันตรังสี ให้มีได้เฉพาะกับบุคลากรผู้ที่ได้รับอนุญาตเท่านั้น
ติดตั้งระบบการแสดงตน
เพื่อให้สามารถมั่นใจได้ว่าบุคลากรผู้ได้รับอนุญาตให้เข้าถึงวัสดุกัมมันตรังสีได้เป็นบุคคลที่
  น่าไว้ใจ
จัดให้มีวิธีการตรวจสอบเพื่อประเมินความน่าเชื่อถือของบุคคลก่อนที่จะอนุญาตหรือจะให้มีสิทธิเข้าถึงวัสดุกัมมันตรังสีหรือข้อมูลอันสำคัญได้โดยไม่ต้องมีผู้ควบคุมดูแล
เพื่อให้สามารถกำหนดระดับชั้นและให้การปกป้องข้อมูลอันสำคัญได้
จัดให้มีขั้นตอนหรือวิธีการกำหนดชั้นความลับของข้อมูล
  และมีวิธีการปกป้องข้อมูลอันสำคัญให้
  รอดพ้นจากการเข้าถึงหรือถูกเปิดเผยโดยไม่ได้รับอนุญาต

เพื่อจัดให้มีแผนรักษาความมั่นคงปลอดภัย
จัดให้มีเอกสารที่อธิบายลักษณะการรักษา
  ความมั่นคงของหน่วยงาน
เพื่อให้สามารถมั่นใจได้ว่าสามารถบริหารจัดการเหตุฉุกเฉินตามที่ระบุไว้ในแผนสำรองความมั่นคงปลอดภัยได้
จัดให้มีขั้นตอนหรือวิธีการในการเผชิญเหตุ
  ความมั่นคงปลอดภัยในรูปแบบต่าง ๆ ที่คาดว่าจะเกิดขึ้น
เพื่อจัดให้มีระบบการรายงาน
  เหตุความมั่นคงปลอดภัย
จัดให้มีขั้นตอนหรือวิธีการในการรายงานแจ้ง
  เหตุฉุกเฉินได้อย่างทันท่วงที

หมายเหตุ :-
เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่มาตรา ๘ (๑๘) และมาตรา ๙๑ แห่งพระราชบัญญัติพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ พ.ศ.
๒๕๕๙ บัญญัติให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีโดยคำแนะนำของคณะกรรมการพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติมีอำนาจออกกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการเกี่ยวกับความมั่นคงปลอดภัยทางรังสีเพื่อให้ผู้รับใบอนุญาตหรือผู้แจ้งตามพระราชบัญญัติดังกล่าวต้องปฏิบัติตาม
จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้







พรวิภา/จัดทำ
๒๗
กุมภาพันธ์ ๒๕๖๒

[๑]
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๕/ตอนที่ ๗๙ ก/หน้า ๑๗/๕ ตุลาคม
๒๕๖๑