กฎกระทรวง
กฎกระทรวง
(พ.ศ.
2524)
ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร
พ.ศ.
2522
------

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา 5 และมาตรา 49 แห่งพระราชบัญญัติ
ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยออกกฎกระทรวงไว้
ดังต่อไปนี้

ข้อ 1
ข้าราชการหรือพนักงานส่วนท้องถิ่นที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นจะแต่งตั้ง
ให้เป็นนายตรวจได้
อย่างน้อยต้องมีความรู้หรือคุณวุฒิอย่างใดอย่างหนึ่ง ดังต่อไปนี้
คือ

(1) ได้รับประกาศนียบัตรประโยคมัธยมศึกษาตอนปลายสายอาชีพ แผนกวิชา
ช่างก่อสร้าง แผนกวิชาช่างสำรวจ แผนกวิชาช่างโยธา
และแผนกวิชาช่างเขียนแบบ
โยธา หรือ

(2) ได้รับประกาศนียบัตรตามที่ ก.พ. กำหนดว่าใช้เป็นคุณสมบัติเฉพาะสำหรับ
ตำแหน่งช่างโยธา 1 หรือเทียบเท่า

ข้อ 2
ข้าราชการหรือพนักงานส่วนท้องถิ่นที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นจะแต่งตั้ง
ให้เป็นนายช่างได้
อย่างน้อยต้องมีความรู้หรือคุณวุฒิอย่างใดอย่างหนึ่ง ดังต่อไปนี้
คือ

(1) ได้รับประกาศนียบัตรชั้นสูง แผนกวิชาช่างก่อสร้าง แผนกวิชาช่างสำรวจ
แผนกวิชาช่างโยธา และแผนกวิชาช่างเขียนแบบโยธา

(2) ได้รับประกาศนียบัตรตามที่ ก.พ.กำหนดว่าใช้เป็นคุณสมบัติเฉพาะสำหรับ
ตำแหน่งช่างโยธา

(3) ได้รับประกาศนียบัตรวิชาช่างตรีตามหลักสูตรของทางราชการซึ่ง ก.พ.
ได้รับรองแล้ว
หรือได้รับอนุญาตพิเศษให้เป็นผู้ประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุม
สาขา 1 วิศวกรรมโยธา ตามกฎหมายว่าด้วยวิชาชีพวิศวกรรม หรือ

(4) เป็นผู้ที่มีความรู้หรือคุณวุฒิตามข้อ 1 แห่งกฎกระทรวงนี้ และเป็น
ข้าราชการหรือพนักงานส่วนท้องถิ่นตั้งแต่ระดับ 3 ขึ้นไป


ให้ไว้ ณ วันที่ 6 กรกฎาคม พ.ศ. 2524

พลเอก สิทธิ จิรโรจน์

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย
-------------------------------------------------------
หมายเหตุ :-
เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ เนื่องจาก
มาตรา 49 แห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522
กำหนดให้ข้าราชการ
หรือพนักงานส่วนท้องถิ่นที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นจะแต่งตั้งให้เป็นนายตรวจหรือนายช่าง
ต้องมีความรู้หรือคุณวุฒิตามที่กำหนดในกฎกระทรวง


กฎกระทรวง

ฉบับที่ 2 (พ.ศ. 2524)

ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร

พ.ศ. 2522

------


อาศัยอำนาจตามความในมาตรา 5 และมาตรา 55 แห่งพระราชบัญญัติ
ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยออกกฎกระทรวงไว้
ดังต่อไปนี้

บัตรประจำตัวนายช่าง และบัตรประจำตัวนายตรวจ ให้เป็นไปตามแบบ
ท้ายกฎกระทรวงนี้


ให้ไว้ ณ วันที่ 6 กรกฎาคม พ.ศ. 2524

พลเอก สิทธิ จิรโรจน์

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย


-------------------------------------------------------
หมายเหตุ :-
เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ เนื่องจาก
มาตรา 55 แห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522
กำหนดให้บัตรประจำตัว
นายช่าง
และบัตรประจำตัวนายตรวจเป็นไปตามแบบที่กำหนดในกฎกระทรวง
จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้

*[1]

กฎกระทรวง

ฉบับที่ 3 (พ.ศ. 2526)

ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร

พ.ศ. 2522

------


อาศัยอำนาจตามความในมาตรา 5 (3) และมาตรา 42 วรรคห้า แห่ง
พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย
ออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ 1 ในกฎกระทรวงนี้

`วัสดุก่อสร้างและสิ่งของ' หมายความว่า วัสดุก่อสร้างที่ถูกรื้อถอน รวมทั้ง
สิ่งของที่ขนออกจากอาคารส่วนที่มีการรื้อถอน

ข้อ 2 การยึดและเก็บรักษาไว้
หรือขายซึ่งวัสดุก่อสร้างและสิ่งของ และถือ
เงินไว้แทนตัวทรัพย์สิน เจ้าพนักงานท้องถิ่นจะกระทำได้
เมื่อ

(1)
ศาลได้มีคำสั่งบังคับให้มีการรื้อถอนโดยให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นเป็นผู้มี
หน้าที่ในการรื้อถอน

(2) เจ้าพนักงานท้องถิ่นได้ปิดประกาศกำหนดการรื้อถอนไว้ในบริเวณที่จะ
รื้อถอนแล้วเป็นเวลาไม่น้อยกว่าเจ็ดวัน

(3) เจ้าพนักงานท้องถิ่นได้ดำเนินการรื้อถอนเมื่อครบกำหนดเวลาตาม
ประกาศใน (2) แล้ว

ข้อ 3
การยึดวัสดุก่อสร้างและสิ่งของ ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่น

(1) ทำประกาศการยึดวัสดุก่อสร้างและสิ่งของ แล้วปิดไว้โดยเปิดเผย
ณ สถานที่ที่ยึด

(2) ทำบัญชีวัสดุก่อสร้างและสิ่งของ แล้วทำบันทึกการยึดไว้

(3) แจ้งการยึดวัสดุก่อสร้างและสิ่งของให้เจ้าของหรือผู้ครอบครองอาคาร
ผู้ดำเนินการ หรือผู้ควบคุมงานทราบ แล้วแต่กรณี

ให้นำมาตรา 47 แห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 มาใช้บังคับ
แก่การแจ้งยึดโดยอนุโลม

การยึดวัสดุก่อสร้างและสิ่งของครอบไปถึงดอกผลแห่งวัสดุก่อสร้างและสิ่งของ
นั้นด้วย

ข้อ 4
ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นแสดงให้เห็นโดยชัดแจ้งว่าวัสดุก่อสร้างและ
สิ่งของนั้นได้มีการยึดแล้ว โดยผูกแผ่นเลขหมายแล้วประทับตราครั่งหรือปิดแผ่น
เลขหมายไว้ที่วัสดุก่อสร้างและสิ่งของที่ยึด
หรือทำเครื่องหมายตามที่เห็นสมควร
ให้ตรงตามบัญชีวัสดุก่อสร้างและสิ่งของที่ยึด
ถ้าสามารถเก็บรวมเข้าหีบหรือตู้ได้
ให้รวมไว้แล้วปิดหีบหรือตู้ประทับตราครั่งอีกชั้นหนึ่ง

ข้อ 5
บัญชีวัสดุก่อสร้างและสิ่งของที่ยึดให้แสดงรายละเอียด เช่น ชื่อ
ประเภท ตัวแบบ ลักษณะ จำนวน ขนาด น้ำหนัก สภาพ
และราคาประมาณของ
วัสดุก่อสร้างและสิ่งของนั้น เป็นต้น

ถ้าวัสดุก่อสร้างและสิ่งของที่ยึดเป็นของหลายสิ่งและมีราคาเล็กน้อย จะมัด
หรือกองรวมกันแล้วลงบัญชีเป็นรายการเดียวกันก็ได้

ถ้าวัสดุก่อสร้างและสิ่งของที่ยึดเป็นชุดหรือสำรับ จะลงบัญชีรวมเป็นชุด
เป็นสำรับ หรือไม่รวมก็ได้

ข้อ 6
ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นเก็บรักษาวัสดุก่อสร้างและสิ่งของที่ยึดไว้
ณ สถานที่ที่ยึด หรือจะนำไปเก็บรักษาไว้ ณ สถานที่ใดก็ได้ตามที่เห็นสมควร
หาก
มีความจำเป็นจะจ้างคนดูแลรักษาหรือเช่าสถานที่ที่เก็บรักษาก็ได้

ข้อ 7
ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นจดแจ้งไว้ในบัญชีวัสดุก่อสร้างและสิ่งของที่ยึด
ว่าได้เก็บรักษาวัสดุก่อสร้างและสิ่งของที่ยึดนั้นไว้อย่างไร
รวมทั้งค่าใช้จ่ายใน
การยึดและเก็บรักษาด้วย

ข้อ 8
ให้เจ้าของทรัพย์สินมารับวัสดุก่อสร้างและสิ่งของที่ยึดคืนภายใน
สามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับแจ้งการยึดตามข้อ 3 (3)
หากเจ้าของทรัพย์สินมิได้
มาขอรับคืนภายในกำหนดเวลาดังกล่าว
เจ้าพนักงานท้องถิ่นจะนำวัสดุก่อสร้าง
และสิ่งของที่ยึดนั้นออกขายทอดตลาดก็ได้

ในกรณีที่บุคคลหลายคนต่างคนต่างอ้างว่าเป็นเจ้าของทรัพย์สินหรือเงิน
ที่ได้จากการขาย
ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นสั่งให้ผู้อ้างเป็นเจ้าของทรัพย์สินทุกคน
ไปตกลงกันเองหรือนำคดีไปสู่ศาล
หากไม่มีการตกลงกันหรือนำคดีไปสู่ศาลภายใน
หกสิบวันนับแต่วันที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นมีคำสั่ง
เจ้าพนักงานท้องถิ่นจะนำวัสดุ
ก่อสร้างหรือสิ่งของที่ยึดนั้นออกขายทอดตลาดก็ได้

ถ้าวัสดุก่อสร้างและสิ่งของเป็นของเสียง่าย หรือถ้าหน่วงช้าไว้จะเป็น
การเสี่ยงต่อความเสียหาย
หรือค่าใช้จ่ายในการดูแลรักษาจะเกินส่วนกับค่าวัสดุ
ก่อสร้างและสิ่งของ
เจ้าพนักงานท้องถิ่นจะนำวัสดุก่อสร้างและสิ่งของนั้นออก
ขายทอดตลาดหรือจะขายโดยวิธีอื่นก่อนวันที่เจ้าของหรือผู้ครอบครองอาคาร
ผู้ดำเนินการ หรือผู้ควบคุมงาน ได้ทราบการแจ้งการยึดตามข้อ
3 (3) ก็ได้

ข้อ 9
ถ้าเจ้าของทรัพย์สินมารับวัสดุก่อสร้างและสิ่งของที่ยึดคืนให้เจ้าของ
ทรัพย์สินชำระเงินค่าใช้จ่ายในการยึด ค่าเช่าสถานที่เก็บ
ค่าจ้างดูแลรักษาและ
ค่าใช้จ่ายอื่น ๆ
ที่เกี่ยวกับการยึดและเก็บรักษาทรัพย์สินให้แก่เจ้าพนักงาน
ท้องถิ่นก่อนที่จะรับวัสดุก่อสร้างและสิ่งของที่ยึดนั้นคืนไป

ถ้าเจ้าของทรัพย์สินไม่ชำระเงินหรือชำระเงินไม่ครบตามวรรคหนึ่ง
เจ้าพนักงานท้องถิ่นจะนำวัสดุก่อสร้างและสิ่งของที่ยึดนั้นออกขายทอดตลาดก็ได้
และให้นำข้อ 19 วรรคหนึ่ง มาใช้บังคับโดยอนุโลม

ข้อ 10
การขายทอดตลาดวัสดุก่อสร้างและสิ่งของที่ยึด ให้เจ้าพนักงาน
ท้องถิ่นทำประกาศโดยแสดงรายละเอียดเกี่ยวกับทรัพย์สินที่จะขายทอดตลาดเท่าที่
จะระบุได้ เช่น ชื่อเจ้าของทรัพย์สิน วัน
เวลาและสถานที่ที่จะขายทอดตลาด ชื่อ
ประเภท ตัวแบบ ลักษณะ จำนวน ขนาด น้ำหนัก
และสภาพของทรัพย์สินนั้น
เป็นต้น

ข้อ 11
ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นปิดประกาศการขายทอดตลาดไว้โดย
เปิดเผย ณ สถานที่ที่มีการรื้อถอน สถานที่ที่จะขายทอดตลาด
และที่ทำการของ
เจ้าพนักงานท้องถิ่นนั้นก่อนวันขายทอดตลาดไม่น้อยกว่าเจ็ดวัน

ในกรณีที่ทราบตัวเจ้าของทรัพย์สินที่จะขายทอดตลาด ให้เจ้าพนักงาน
ท้องถิ่นส่งประกาศการขายทอดตลาดไปให้เจ้าของทรัพย์สินทราบก่อนวันขาย
ทอดตลาดไม่น้อยกว่าเจ็ดวัน

ให้นำมาตรา 47 แห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 มาใช้
บังคับแก่การส่งประกาศการขายทอดตลาดโดยอนุโลม

ในกรณีที่เห็นสมควร เจ้าพนักงานท้องถิ่นจะประกาศการขายทอดตลาด
ทางหนังสือพิมพ์หรือวิทยุกระจายเสียงก่อนวันขายทอดตลาดก็ได้

ในกรณีที่เจ้าของทรัพย์สินที่จะขายทอดตลาดร้องขอทรัพย์สินคืนก่อนหรือ
ในระหว่างการขายทอดตลาด ให้งดการขายทรัพย์สินนั้น

ข้อ 12
ถ้าทรัพย์สินที่จะขายทอดตลาดเป็นโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุ ตาม
กฎหมายว่าด้วยโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ
และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ
ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นส่งประกาศการขายทอดตลาดไปยังกรมศิลปากรก่อนวัน
ขายทอดตลาดไม่น้อยกว่าเจ็ดวัน

ข้อ 13
ถ้าทรัพย์สินที่จะขายทอดตลาดเป็นตู้นิรภัย หีบ หรือกำปั่นเหล็ก
เก็บทรัพย์สิน และปรากฏว่ายังเปิดไม่ได้
ให้จัดการเปิดก่อนจึงจะขายทอดตลาดได้

ข้อ 14 ในการขายทอดตลาด
เจ้าพนักงานท้องถิ่นจะตั้งเจ้าพนักงานคนใด
ให้ทำหน้าที่เป็นเจ้าพนักงานผู้ขายก็ได้

ก่อนเริ่มขายทอดตลาด ให้เจ้าพนักงานผู้ขายอ่านประกาศการขายทอดตลาด
ณ สถานที่ที่จะขายทอดตลาดโดยเปิดเผย และให้ปฏิบัติดังนี้

(1) ให้แสดงการตกลงขายด้วยวิธีเคาะไม้

(2) ให้ร้องขานจำนวนเงินที่มีผู้สู้ราคาครั้งที่หนึ่ง 3 หน
ถ้าไม่มีผู้สู้ราคา
สูงขึ้น ให้ร้องขานเป็นครั้งที่สองอีก 3 หน
เมื่อไม่มีผู้สู้ราคาสูงกว่านั้นและ
ได้ราคาพอสมควรให้ลงคำสามพร้อมกับเคาะไม้
แต่ถ้าก่อนเคาะไม้มีผู้สู้ราคา
สูงขึ้นไปอีกให้ร้องขานราคาตั้งต้นใหม่ตามลำดับดังกล่าวแล้ว

(3) ถ้าผู้ราคาถอนคำสู้ราคาของตนก่อนเคาะไม้ ให้ตั้งต้นร้องขานใหม่

(4) เมื่อเห็นว่าราคาที่มีผู้สู้ราคาสูงสุดนั้นยังไม่เพียงพอ เจ้าพนักงาน
ผู้ขายอาจถอนทรัพย์สินจากการทอดตลาดได้

(5) เมื่อเคาะไม้ตกลงขายแล้ว ผู้ซื้อต้องชำระเงินทันที เว้นแต่ทรัพย์สิน
มีราคาตั้งแต่ห้าพันบาทขึ้นไป
เจ้าพนักงานผู้ขายอาจผ่อนผันให้ผู้ซื้อวางเงินมัดจำ
ไม่น้อยกว่าร้อยละยี่สิบห้าของราคาซื้อและทำสัญญาใช้เงินที่ค้างชำระภายในเวลา
ไม่เกินสิบห้าวันก็ได้ เมื่อได้ชำระเงินครบถ้วนแล้วจึงให้โอนมอบทรัพย์สินนั้นแก่
ผู้ซื้อไป

ข้อ 15
ให้เจ้าพนักงานผู้ขายทำบันทึกเหตุการณ์อันเกี่ยวกับการขาย
ทอดตลาดไว้
ถ้าทรัพย์สินที่ขายทอดตลาดมีราคาตั้งแต่ห้าพันบาทขึ้นไปให้แสดง
จำนวนบุคคลซึ่งมาฟังการขายทอดตลาด ผู้สู้ราคา
ตลอดจนจำนวนเงินที่สู้ราคากัน
เป็นลำดับไว้ด้วย

ข้อ 16
เมื่อการขายทอดตลาดบริบูรณ์แล้ว ถ้าผู้ซื้อไม่ชำระเงิน ไม่วาง
เงินมัดจำ หรือไม่ใช้เงินที่ค้างชำระตามสัญญา
ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นเอาทรัพย์สิน
นั้นออกขายทอดตลาดซ้ำอีก และแจ้งให้ผู้ซื้อทราบกำหนดวัน
เวลา และสถานที่ที่จะ
ขายทอดตลาดด้วย
เมื่อขายทอดตลาดครั้งหลังได้เงินเท่าใดให้หักค่าใช้จ่ายในการ
ขายทอดตลาดออกก่อน และถ้ายังไม่คุ้มราคาขายทอดตลาดครั้งก่อน
ให้เจ้าพนักงาน
ท้องถิ่นจัดการเรียกร้องให้ผู้ซื้อเดิมชำระเงินส่วนที่ยังขาดนั้น

ข้อ 17
การขายโดยวิธีอื่นตามข้อ 8 วรรคสาม ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่น
ขายตามวิธีที่เห็นสมควรและทำบันทึกเกี่ยวกับการขายนั้นไว้

ข้อ 18
ถ้าทรัพย์สินที่จะขายมีดอกผลเกิดในระหว่างการยึด ให้เจ้าพนักงาน
ท้องถิ่นขายดอกผลนั้นได้ด้วย

ข้อ 19
เมื่อได้เงินจากการขายแล้ว ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นหักค่าใช้จ่าย
ในการยึด ค่าเช่าสถานที่เก็บ ค่าจ้างดูแลรักษา
และค่าใช้จ่ายอื่น ๆ ที่เกี่ยวกับ
การยึดและเก็บรักษาทรัพย์สินออกก่อน
เหลือเท่าใดจึงคืนให้แก่เจ้าของทรัพย์สิน

ในกรณีที่เจ้าของทรัพย์สินไม่มารับคืน ให้ถือเงินไว้แทนตัวทรัพย์สินและ
นำฝากคลังในลักษณะเงินนอกงบประมาณ
โดยให้นำระเบียบกระทรวงการคลัง
ว่าด้วยการเก็บรักษาเงินและการนำเงินส่งคลังของส่วนราชการมาใช้บังคับโดย
อนุโลม

ในกรณีที่เจ้าของทรัพย์สินมิได้เรียกร้องเอกเงินนั้นภายในหนึ่งปีนับแต่วันที่
มีการประกาศกำหนดรื้อถอน
ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นนำส่งคลังตามระเบียบดังกล่าว
โดยมิชักช้า


ให้ไว้ ณ วันที่ 5 เมษายน พ.ศ. 2526

พลเอก สิทธิ จิรโรจน์

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย
------------------------------------------------------
หมายเหตุ :-
เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ ในกรณีที่
เจ้าพนักงานท้องถิ่นเป็นผู้ดำเนินการรื้อถอนอาคาร
วัสดุก่อสร้างที่ถูกรื้อถอน
รวมทั้งสิ่งของที่ขนออกจากอาคารส่วนที่มีการรื้อถอนนั้น
มาตรา 42 วรรคห้า
แห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 ได้บัญญัติให้เจ้าพนักงานท้องถิ่น
มีอำนาจยึดและเก็บรักษาไว้
หรือขายและถือเงินไว้แทนตัวทรัพย์สินตามหลักเกณฑ์
วิธีการ และเงื่อนไขที่กำหนดในกฎกระทรวง จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้

*[2]

กฎกระทรวง

ฉบับที่ 4 (พ.ศ. 2526)
 ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร

พ.ศ. 2522

------


อาศัยอำนาจตามความในมาตรา 5 (3) และมาตรา 8 (11) แห่งพระราชบัญญัติ
ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยโดยคำแนะนำของ
คณะกรรมการควบคุมอาคารออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ 1 ในกฎกระทรวงนี้

`อาคารอยู่อาศัย' หมายความว่า
อาคารซึ่งโดยปกติบุคคลใช้อยู่อาศัยได้ทั้ง
กลางวันและกลางคืน
ไม่ว่าจะเป็นการอยู่อาศัยอย่างถาวรหรือชั่วคราว

`ตึกแถว' หมายความว่า
อาคารที่ก่อสร้างติดต่อกันเป็นแถวยาวตั้งแต่สองคูหา
ขึ้นไป
มีผนังร่วมแบ่งอาคารเป็นคูหาและประกอบด้วยวัสดุทนไฟเป็นส่วนใหญ่

`อาคารพาณิชย์' หมายความว่า
อาคารที่ใช้เพื่อประโยชน์ในการพาณิชยกรรม
หรือบริการธุรกิจ
หรืออุตสาหกรรมที่ใช้เครื่องจักรที่มีกำลังการผลิตเทียบได้ไม่เกิน
5 แรงม้า
และให้หมายความรวมถึงอาคารอื่นใดที่ก่อสร้างห่างจากถนนหรือ
ทางสาธารณะไม่เกิน 20.00 เมตร
ซึ่งอาจใช้เป็นอาคารเพื่อประโยชน์ในการ
พาณิชยกรรมได้

`โรงงาน' หมายความว่า
อาคารหรือส่วนหนึ่งส่วนใดของอาคารที่ใช้เป็น
โรงงานตามกฎหมายว่าด้วยโรงงาน

`อาคารสาธารณะ' หมายความว่า
อาคารที่ใช้เพื่อประโยชน์ในการชุมนุมคน
ได้โดยทั่วไป เพื่อกิจกรรมทางราชการ การเมือง การศึกษา
การศาสนา การสังคม
การนันทนาการ หรือการพาณิชยกรรม เช่น โรงมหรสพ หอประชุม
โรงแรม โรงพยาบาล
สถานศึกษา หอสมุด สนามกีฬากลางแจ้ง สถานกีฬาในร่ม ตลาด
ห้างสรรพสินค้า
ศูนย์การค้า สถานบริการ ท่าอากาศยาน อุโมงค์ สะพาน
อาคารจอดรถ สถานีรถ
ท่าจอดเรือ โป๊ะจอดเรือ สุสาน ฌาปนสถาน ศาสนสถาน เป็นต้น

`อาคารพิเศษ' หมายความว่า
อาคารที่ต้องการมาตรฐานความมั่นคง
แข็งแรงและความปลอดภัยเป็นพิเศษ เช่นอาคารดังต่อไปนี้

(ก) โรงมหรสพ อัฒจันทร์ หอประชุม หอสมุด หอศิลป์ พิพิธภัณฑสถาน
หรือศาสนสถาน

(ข) อู่เรือ คานเรือ หรือท่าจอดเรือ สำหรับเรือขนาดใหญ่เกิน 100 ตันกรอส

(ค) อาคารหรือสิ่งที่สร้างขึ้นสูงเกิน 15.00 เมตร หรือสะพานหรืออาคาร
หรือโครงหลังคาช่วงหนึ่งเกิน 10.00 เมตร หรือมีลักษณะโครงสร้างที่อาจก่อให้เกิด
ภยันตรายต่อสาธารณชนได้

(ง) อาคารที่เก็บวัสดุไวไฟ วัสดุระเบิด หรือวัสดุกระจายแพร่พิษหรือรังสี
ตามกฎหมายว่าด้วยการนั้น

ข้อ 2 หลักเกณฑ์
วิธีการและเงื่อนไขในการก่อสร้าง ดัดแปลง รื้อถอน
เคลื่อนย้าย ใช้หรือเปลี่ยนการใช้อาคาร ให้เป็นไปตามที่กำหนดในกฎกระทรวงนี้

หมวด 1

การก่อสร้างอาคาร

------

ข้อ 3 ในการก่อสร้างอาคาร
ผู้ได้รับอนุญาตหรือผู้ดำเนินการต้องดำเนินการ
ให้เป็นไปตามเงื่อนไขแห่งการอนุญาต และต้องมีผู้ควบคุมงานตามที่ระบุชื่อไว้ใน
ใบอนุญาตอยู่ ณ ที่ทำการก่อสร้าง ถ้าผู้ควบคุมงานไม่อยู่
ต้องตั้งตัวแทนไว้ ทั้งนี้
ไม่ทำให้ผู้ควบคุมงานหลุดพ้นความรับผิด
การสอบถามข้อเท็จจริงหรือคำสั่งของ
นายช่างหรือนายตรวจที่ได้สอบถามหรือสั่งแก่ผู้ควบคุมงานหรือตัวแทนนั้น
ให้ถือว่า
ได้สอบถามหรือสั่งแก่ผู้ได้รับใบอนุญาตหรือผู้ดำเนินการแล้ว

ข้อ 4
ในการก่อสร้างอาคารอยู่อาศัยสูงเกินสองชั้น ตึกแถว อาคารพาณิชย์
โรงงาน อาคารสาธารณะหรืออาคารพิเศษ ก่อนเริ่มลงมือก่อสร้าง
ผู้ดำเนินการ
ต้องติดป้ายขนาดกว้างไม่น้อยกว่า 0.50 เมตร ยาวไม่น้อยกว่า
1.00 เมตร
ในบริเวณที่ได้รับอนุญาตให้ก่อสร้างอาคารและสามารถเห็นได้โดยง่ายตลอดเวลา
ที่ก่อสร้าง โดยแสดงข้อความดังต่อไปนี้

การก่อสร้างอาคารชนิด ..................................

จำนวน .............. เพื่อใช้เป็น ......................

ใบอนุญาตเลขที่ ............. ลงวันที่ ....................

กำหนดแล้วเสร็จในวันที่ ..................................

เจ้าของอาคาร ........................................

ผู้ดำเนินการ ..........................................

ผู้ควบคุมงาน ................. เลขทะเบียน ก.ว. .........

ผู้ควบคุมงาน ................. เลขทะเบียน ก.ส. .........

ข้อ 5
ในการก่อสร้างอาคารที่ติดต่อกับที่สาธารณะ ผู้ดำเนินการจะก่อสร้าง
ได้เมื่อได้จัดให้มีสิ่งป้องกันวัสดุร่วงหล่นที่อาจเป็นภยันตรายต่อสุขภาพ
ชีวิต
ร่างกาย หรือทรัพย์สินแล้ว

ข้อ 6
ผู้ดำเนินการต้องตรวจสอบและบำรุงรักษาเครื่องมือเครื่องใช้ใน
การก่อสร้างให้อยู่ในสภาพที่เหมาะสมและปลอดภัยกับการใช้งานอยู่เสมอ

ในกรณีที่ผู้ควบคุมงานเห็นว่าเครื่องมือเครื่องใช้หรือวิธีการก่อสร้างที่ใช้
ดำเนินการอยู่ อาจก่อให้เกิดภยันตรายต่อสุขภาพ ชีวิต
ร่างกายหรือทรัพย์สิน
ผู้ควบคุมงานต้องแจ้งให้ผู้ดำเนินการทราบเพื่อจัดการแก้ไขหรือเปลี่ยนแปลง
เครื่องมือเครื่องใช้หรือวิธีการก่อสร้างให้อยู่ในสภาพที่เหมาะสมและปลอดภัย

ข้อ 7
ผู้ดำเนินการจะต้องไม่กระทำการใด ๆ อันอาจเป็นภยันตรายต่อ
สุขภาพ ชีวิต ร่างกาย หรือทรัพย์สิน

ในกรณีที่ผู้ดำเนินการได้รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่นให้ติดตั้ง กอง
หรือเก็บ เครื่องมือเครื่องใช้ วัสดุก่อสร้าง
หรือชิ้นส่วนโครงสร้างในที่สาธารณะ
เป็นการชั่วคราว ผู้ดำเนินการต้องจัดให้มีการป้องกันภยันตรายที่อาจเกิดต่อสุขภาพ
ชีวิต ร่างกาย หรือทรัพย์สิน
และติดตั้งไฟให้มีแสงสว่างเพียงพอในเวลาระหว่าง
พระอาทิตย์ตกถึงพระอาทิตย์ขึ้นด้วย

ข้อ 8
วัสดุที่ใช้ก่อสร้างอาคารที่เกี่ยวกับการรับน้ำหนัก ความต้านทาน
ความคงทน หรือความปลอดภัย ต้องมีลักษณะหรือคุณสมบัติตามที่กำหนดในแบบแปลน
รายการประกอบแบบแปลนและรายการคำนวณที่ได้รับอนุญาต

ในกรณีที่มีเหตุอันควรสงสัยว่าจะมีการใช้วัสดุที่ไม่ถูกต้องหรือมีลักษณะและ
คุณสมบัติต่ำกว่าที่กำหนดไว้ ให้ผู้ได้รับอนุญาต
ผู้ดำเนินการหรือผู้ควบคุมงาน
ส่งวัสดุก่อสร้างในปริมาณที่สมควรและโดยไม่คิดมูลค่าให้นายช่างตรวจสอบต่อไป

ข้อ 9
การทำฐานรากของอาคารโดยใช้เสาเข็มด้วยการเจาะ กดหรือ
ตอก และการขุดดิน
ผู้ดำเนินการจะกระทำได้เฉพาะในเวลาระหว่างพระอาทิตย์ขึ้น
ถึงพระอาทิตย์ตก
ถ้าจะกระทำในเวลาระหว่างพระอาทิตย์ตกถึงพระอาทิตย์ขึ้น
ต้องได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากนายช่าง

ข้อ 10
ในการก่อสร้างอาคารที่มีความสูงตั้งแต่ 10.00 เมตร ขึ้นไป
ที่มีระยะราบวัดจากแนวอาคารด้านนอกถึงที่สาธารณะ
หรือที่ดินต่างเจ้าของหรือ
ผู้ครอบครองน้อยกว่ากึ่งหนึ่งของความสูงของอาคารนั้น
ผู้ได้รับอนุญาตหรือ
ผู้ดำเนินการต้องจัดให้มีรั้วชั่วคราวสูงไม่น้อยกว่า 2.00
เมตร ปิดกั้นตาม
แนวเขตที่ติดต่อกับที่สาธารณะหรือที่ดินต่างเจ้าของหรือผู้ครอบครอง
และมี
สิ่งป้องกันวัสดุร่วงหล่นที่อาจเป็นภยันตรายต่อสุขภาพ ชีวิต
ร่างกาย หรือ
ทรัพย์สินด้วย

ในกรณีที่ก่อสร้างอาคารตามวรรคหนึ่งชิดที่ดินต่างเจ้าของหรือผู้ครอบครอง
หากได้รับความยินยอมเป็นหนังสือจากเจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินนั้นว่าไม่ต้อง
จัดให้มีรั้วชั่วคราว
ผู้รับใบอนุญาตหรือผู้ดำเนินการไม่ต้องจัดให้มีรั้วชั่วคราว
ดังกล่าว

เมื่อก่อสร้างอาคารแล้วเสร็จ ผู้ได้รับอนุญาตหรือผู้ดำเนินการต้อง
รื้อถอนรั้วชั่วคราวและสิ่งป้องกันวัสดุร่วงหล่นนั้นโดยพลัน

ข้อ 11
ในระหว่างการก่อสร้างอาคาร ผู้ดำเนินการต้องตรวจสอบ
ความแข็งแรงและความปลอดภัยของนั่งร้านที่สร้างขึ้นเป็นประจำ
โดยบันทึก
ผลการตรวจสอบและลงลายมือชื่อไว้ทุกเดือน เก็บไว้ ณ สถานที่ที่ก่อสร้าง
เพื่อให้นายช่างหรือนายตรวจตรวจดูได้
การสร้างนั่งร้านต้องอยู่ภายใต้เงื่อนไข
ดังต่อไปนี้

(ก) นั่งร้านที่ใช้สำหรับการก่อสร้างอาคารที่สูงเกินห้าชั้นหรือมี
ความสูงเกิน 21.00 เมตร ผู้ดำเนินการต้องยื่นแผนผัง บริเวณ
แบบแปลน
และรายการประกอบแบบแปลนของนั่งร้านซึ่งออกแบบคำนวณโดยผู้ได้รับใบอนุญาต
ให้เป็นผู้ประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุมตามกฎหมายว่าด้วยวิชาชีพวิศวกรรม
ต่อเจ้าพนักงานท้องถิ่น เพื่อเป็นหลักฐานก่อน
จึงจะสร้างนั่งร้านดังกล่าวได้

(ข) นั่งร้านที่สร้างด้วยโลหะรวมทั้งฐานรองรับนั่งร้านต้องรับน้ำหนักได้
ไม่น้อยกว่าสองเท่าของน้ำหนักบรรทุกสูงสุดที่บรรทุกบนนั่งร้านนั้น
และไม่น้อยกว่า
สี่เท่าสำหรับนั่งร้านที่สร้างด้วยไม้

ข้อ 12
ก่อนเริ่มลงมือก่อสร้างอาคาร ผู้ดำเนินการต้องสำรวจรายละเอียด
ตำแหน่ง ความลึกและขนาดของโครงสร้างใต้ดิน
ฐานรากอาคารข้างเคียง หรือ
สิ่งก่อสร้างอื่น ๆ เช่น ท่อประปา สายเคเบิล เป็นต้น
และวางมาตรการอย่างหนึ่ง
อย่างใดเพื่อป้องกันมิให้เกิดภยันตรายต่อสุขภาพ ชีวิต
ร่างกาย หรือทรัพย์สิน

ข้อ 13
เมื่อมีการขุดดินในบริเวณที่ติดต่อกับที่สาธารณะหรือในที่สาธารณะ
ผู้ดำเนินการต้องจัดให้มีสิ่งกันตกหรือราวกั้นรอบบริเวณนั้นและติดตั้งป้ายเตือน
อันตรายเพื่อความปลอดภัยของประชาชน
รวมทั้งติดตั้งไฟให้มีแสงสว่างเพียงพอ
หรือไฟสัญญาณสีแดงกระพริบเตือนอันตรายจำนวนพอสมควรในเวลาระหว่าง
พระอาทิตย์ตกถึงพระอาทิตย์ขึ้นด้วย

ข้อ 14
เมื่อมีการขุดดินในบริเวณที่ใกล้หรือติดต่อกับสาธารณะห้าม
ผู้ดำเนินการกองดินบนที่สาธารณะและขุดเซาะดินล้ำเขตที่สาธารณะนั้น
เว้นแต่
จะได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากเจ้าพนักงานท้องถิ่น

ข้อ 15
เมื่อมีการขุดดินในบริเวณที่ใกล้หรือชิดอาคาร ถนน หรือกำแพง
ลึกจนอาจเป็นอันตรายแก่อาคาร ถนน หรือกำแพงนั้น
ผู้ดำเนินการต้องจัดให้มี
ค้ำยัน หรือฐานรากเสริมตามความจำเป็นเพื่อความปลอดภัย
และต้องตรวจสอบ
แก้ไขค้ำยัน เข็มพืด
และฐานรากดังกล่าวให้มีสภาพมั่นคงและปลอดภัยอยู่เสมอ

ข้อ 16 การกองวัสดุ เช่น หิน
ทราย หรือดิน เป็นต้น ในบริเวณที่ใกล้
หรือชิดขอบบ่อที่ขุด
ผู้ดำเนินการต้องกองห่างจากขอบบ่อพอสมควร เพื่อป้องกัน
มิให้ผนังบ่อเสียหายและมิให้วัสดุร่วงหล่นที่จะเป็นอันตรายต่อผู้ขุดได้

ข้อ 17
ผู้ดำเนินการต้องจัดให้มีหมวกแข้ง ภายในหมวกต้องมีรองใน
หมวกที่ทำด้วยหนัง พลาสติก ผ้า หรือวัสดุอื่น เพื่อป้องกันภยันตรายต่อศรีษะ
ให้แก่ผู้ซึ่งได้รับอนุญาตให้เข้าไปอยู่ในบริเวณที่ก่อสร้างอาคาร

ข้อ 18
ห้ามผู้ดำเนินการนำเครื่องมือที่เป็นสื่อไฟฟ้าไปใช้ปฏิบัติงานใกล้
สายไฟฟ้าแรงสูงหรืออุปกรณ์ไฟฟ้าแรงสูง
เว้นแต่จะได้รับกระทำการอย่างหนึ่ง
อย่างใด ดังต่อไปนี้

(ก) มีแผงฉนวนกั้นระหว่างส่วนที่มีกระแสไฟฟ้าแรงสูงกับเครื่องมือนั้น

(ข) เครื่องมือนั้นได้ต่อสายดินไว้เรียบร้อยแล้ว

(ค) สายไฟฟ้าแรงสูงหรืออุปกรณ์ไฟฟ้าแรงสูงนั้นได้หุ้มฉนวนอย่างดีแล้ว

(ง) ได้ตัดกระแสไฟฟ้าออกจากสายไฟฟ้าแรงสูงหรืออุปกรณ์ไฟฟ้าแรงสูง
นั้นแล้ว

ข้อ 19
ผู้ดำเนินการต้องใช้โซ่ เชือก ลวดสะลิง รอกที่ใช้งานปั้นจั่น
หรือลิฟต์ส่งของ
ที่มีสภาพแข็งแรงและมีขนาดพอที่จะใช้ในการยกการวาง และ
ยกน้ำหนักสิ่งของให้ลอยตัวอยู่ที่จุดหนึ่งจุดใดได้โดยปลอดภัย

ข้อ 20
เมื่อหยุดการใช้ปั้นจั่นหรือลิฟต์ส่งของประจำวัน ผู้ดำเนินการ
ต้องจัดให้มีการป้องกันมิให้ปั้นจั่น
หรือลิฟต์ส่งของนั้นเลื่อน ล้มหรือหมุน อันอาจ
เป็นภยันตรายต่อสุขภาพ ชีวิต ร่างกาย หรือทรัพย์สิน

ข้อ 21
ผู้ดำเนินการต้องจัดให้มีผู้ควบคุมที่มีความชำนาญควบคุมการใช้
เครื่องมือกล เครื่องกลจักร หรือเครื่องจักรกล
และต้องตรวจสอบและบำรุง
รักษาให้อยู่ในสภาพที่เหมาะสมและปลอดภัยกับการใช้งานอยู่เสมอ

หมวด 2

การดัดแปลงอาคาร

------

ข้อ 22 ให้นำหลักเกณฑ์
วิธีการ และเงื่อนไขในการก่อสร้างอาคาร
ตามหมวด 1 มาใช้บังคับแก่การดัดแปลงอาคารโดยอนุโลม

หมวด 3

การรื้อถอนอาคาร

------

ข้อ 23
ผู้ควบคุมงานต้องศึกษารายละเอียดโครงสร้างของอาคารที่จะ
รื้อถอน รวมทั้งสภาพแวดล้อมด้วยความรอบคอบ
และต้องควบคุมการปฏิบัติงาน
ของผู้ดำเนินการให้เป็นไปตามขั้นตอน วิธีการ
และมีความปลอดภัยในการรื้อถอน
อาคารตามที่ได้รับอนุญาต
ถ้าผู้ดำเนินการปฏิบัติไม่ถูกต้องตามขั้นตอน วิธีการ
หรืออาจก่อให้เกิดภยันตรายต่อสุขภาพ ชีวิต ร่างกาย
หรือทรัพย์สิน ผู้ควบคุมงาน
ต้องให้ผู้ดำเนินการแก้ไขให้ถูกต้องหรือให้มีความปลอดภัย

ข้อ 24
ก่อนรื้อถอนอาคารส่วนใด ผู้ดำเนินการต้องตรวจสอบและหา
วิธีการป้องกันสิ่งบริการสาธารณะ เช่น ไฟฟ้า โทรศัพท์ ประปา
หรือท่อก๊าซ
เป็นต้น และส่วนต่าง ๆ ของอาคารที่อาจตกหล่น
เพื่อมิให้เกิดภยันตรายต่อ
สุขภาพ ชีวิต ร่างกาย
หรือทรัพย์สินในขณะที่รื้อถอนอาคารส่วนนั้น

ข้อ 25
ในระหว่างการรื้อถอนอาคาร ผู้ดำเนินการต้องติดตั้งป้ายเตือน
อันตราย
และต้องแสดงขอบเขตการรื้อถอนอาคารพร้อมด้วยไฟสัญญาณสีแดงกระพริบ
เตือนอันตรายจำนวนพอสมควรไว้รอบบริเวณที่จะรื้อถอน
เพื่อเตือนไม่ให้บุคคล
ซึ่งไม่มีหน้าที่เกี่ยวข้องเข้าไปในบริเวณนั้น
และต้องจัดให้มีพนักงานสำหรับห้าม
บุคคลซึ่งไม่มีหน้าที่เกี่ยวข้องเข้าไปในบริเวณดังกล่าว
รวมทั้งดูแลความเรียบร้อย
ของป้ายเตือนอันตรายและไฟสัญญาณด้วย

การรื้อถอนอาคาร ผู้ดำเนินการจะกระทำได้เฉพาะในเวลาระหว่าง
พระอาทิตย์ขึ้นถึงพระอาทิตย์ตก
ถ้าจะกระทำในเวลาระหว่างพระอาทิตย์ตกถึง
พระอาทิตย์ขึ้นต้องได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากเจ้าพนักงานท้องถิ่น
และต้องจัด
ให้มีแสงสว่างเพียงพอด้วย

ข้อ 26
การรื้อถอนอาคารที่ใกล้หรือติดต่อกับที่สาธารณะ อาคารอื่น
หรือที่ดินต่างเจ้าของหรือผู้ครอบครองน้อยกว่า 2.00 เมตร
ผู้ดำเนินการต้อง
จัดให้มีการป้องกันฝุ่นละอองและเศษวัสดุร่วงหล่นที่อาจเป็นภยันตรายต่อสุขภาพ
ชีวิต ร่างกาย หรือทรัพย์สิน

ข้อ 27
การรื้อถอนอาคารที่มีความสูงเกิน 15.00 เมตร และอยู่ห่าง
จากทางหรือที่สาธารณะตามแนวราบน้อยกว่า 4.50 เมตร
ผู้ดำเนินการต้องจัด
ให้มีสิ่งป้องกันวัสดุที่อาจร่วงหล่นคลุมทางหรือที่สาธารณะนั้น
ถ้ามีทางเดินเท้า
ตามแนวทางหรือที่สาธารณะ
ผู้ดำเนินการต้องสร้างหลังคาที่มั่นคงแข็งแรงและ
ขนาดใหญ่เพียงพอที่จะป้องกันเศษวัสดุที่อาจร่วงหล่นเป็นภยันตรายต่อสุขภาพ
ชีวิต ร่างกาย หรือทรัพย์สิน
ตลอดแนวของอาคารที่จะรื้อถอนนั้นด้วย

ข้อ 28
การรื้อถอนผนังอาคารด้านนอกที่สูงจากพื้นดินเกิน 8.00 เมตร
และอยู่ห่างจากอาคารอื่น ทาง
หรือที่สาธารณะตามแนวราบน้อยกว่าความสูง
ของอาคาร ผู้ดำเนินการต้องจัดให้มีแผงรับวัสดุที่อาจร่วงหล่นจากการรื้อถอน
ตลอดแนวด้านนอกของผนังของอาคารด้านนั้น
แนวรับวัสดุดังกล่าวต้องมีความ
มั่นคงแข็งแรงและขนาดใหญ่เพียงพอที่จะสามารถรองรับวัสดุที่ร่วงหล่นได้
และ
ต้องติดตั้งให้เอียงลาดเพื่อป้องกันวัสดุที่ร่วงหล่นกระเด็นออกมานอกแผงหรือ
กองค้างอยู่ในแผงรับนั้น

ข้อ 29
การขนถ่ายวัสดุที่รื้อถอนลงจากที่สูงมาสู่ที่ต่ำ ผู้ดำเนินการต้อง
กระทำโดยใช้รางหรือสายพานเลื่อนที่มีความลาดเหมาะสมและปลอดภัยจากการ
ตกหล่น สำหรับการขนถ่ายวัสดุโดยลิฟต์ส่งของหรือปั้นจั่น
หรือโยนหรือทิ้ง เป็นต้น
ผู้ดำเนินการจะกระทำได้ต่อเมื่อได้จัดให้มีการป้องกันภยันตรายต่อสุขภาพ
ชีวิต
ร่างกาย หรือทรัพย์สินแล้ว

ห้ามผู้ดำเนินการกองวัสดุที่รื้อถอนไว้บนพื้นหรือส่วนของอาคารที่สูงกว่า
พื้นดิน

หมวด 4

การเคลื่อนย้ายอาคาร
 ------

ข้อ 30
ผู้ควบคุมงานต้องศึกษารายละเอียดโครงสร้างของอาคารที่จะ
เคลื่อนย้ายรวมทั้งสภาพแวดล้อมด้วยความรอบคอบ
และต้องควบคุมการปฏิบัติงาน
ของผู้ดำเนินการให้เป็นไปตามขั้นตอน วิธีการ
และมีความมั่นคง แข็งแรง และ
ความปลอดภัยในการเคลื่อนย้ายอาคารตามที่ได้รับอนุญาต
ถ้าผู้ดำเนินการปฏิบัติ
ไม่ถูกต้องตามขั้นตอน วิธีการ
หรืออาจก่อให้เกิดภยันตรายต่อสุขภาพ ชีวิต
ร่างกาย หรือทรัพย์สิน
ผู้ควบคุมงานต้องให้ผู้ดำเนินการแก้ไขให้ถูกต้องหรือให้มี
ความปลอดภัย

ข้อ 31 ก่อนเคลื่อนย้ายอาคาร
ผู้ดำเนินการต้องตรวจสอบการหาวิธีการ
ป้องกันสิ่งบริการสาธารณะ เช่น ไฟฟ้า โทรศัพท์ ประปา
หรือท่อก๊าซ เป็นต้น
และส่วนต่าง ๆ ของอาคารที่อาจตกหล่น
เพื่อมิให้เกิดภยันตรายต่อสุขภาพ ชีวิต
ร่างกาย หรือทรัพย์สินในขณะที่เคลื่อนย้ายอาคาร

ข้อ 32
ในระหว่างที่ดำเนินการเกี่ยวกับโครงสร้างของอาคาร เช่น ตัด
สกัด รื้อ หรือถอน เป็นต้น
เพื่อให้สามารถเคลื่อนย้ายอาคารไปจากที่ตั้งเดิม และ
ในระหว่างที่เชื่อมต่อหรือติดตั้งโครงสร้างของอาคารที่เคลื่อนย้ายในสถานที่ใหม่
รวมทั้งในระหว่างการเคลื่อนย้ายอาคาร
ผู้ดำเนินการต้องติดตั้งป้ายเตือนอันตราย
พร้อมด้วยไฟสัญญาณสีแดงกระพริบเตือนอันตรายไว้รอบบริเวณดังกล่าว
โดยมีจำนวน
และระยะห่างจากอาคารพอสมควร
เพื่อเตือนไม่ให้บุคคลซึ่งไม่มีหน้าที่เกี่ยวข้อง
เข้าไปในบริเวณนั้น
และต้องจัดให้มีพนักงานสำหรับห้ามบุคคลซึ่งไม่มีหน้าที่
เกี่ยวข้องเข้าไปในบริเวณดังกล่าว รวมทั้งดูแลความเรียบร้อยของป้ายเตือน
อันตรายและไฟสัญญาณด้วย

การเคลื่อนย้ายอาคาร ผู้ดำเนินการจะกระทำได้เฉพาะในเวลาระหว่าง
พระอาทิตย์ขึ้นถึงพระอาทิตย์ตก
ถ้าจะกระทำในเวลาระหว่างพระอาทิตย์ตกถึง
พระอาทิตย์ขึ้นต้องได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากนายช่าง

ข้อ 33 การเคลื่อนย้ายอาคาร
ผู้ดำเนินการจะต้องไม่กระทำการใด ๆ
อันอาจเป็นภยันตรายต่อสุขภาพ ชีวิต ร่างกาย หรือทรัพย์สิน

ในกรณีที่ผู้ดำเนินการได้รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่นให้ติดตั้ง กอง
หรือเก็บเครื่องมือเครื่องใช้ วัสดุก่อสร้าง
หรือชิ้นส่วนโครงสร้างในที่สาธารณะ
เป็นการชั่วคราว
ผู้ดำเนินการต้องจัดให้มีการป้องกันภยันตรายที่อาจเกิดต่อสุขภาพ
ชีวิต ร่างกาย หรือทรัพย์สิน
และติดตั้งไฟให้มีแสงสว่างเพียงพอในเวลาระหว่าง
พระอาทิตย์ตกถึงพระอาทิตย์ขึ้นด้วย

หมวด 5

การใช้หรือเปลี่ยนการใช้อาคาร

------

ข้อ 34
เจ้าของหรือผู้ครอบครองอาคารประเภทควบคุมการใช้ต้องดูแล
รักษาและซ่อมแซมอาคารให้อยู่ในสภาพที่มั่นคง แข็งแรง
ปลอดภัย ถูกสุขลักษณะ
และมิให้เกิดภยันตรายต่อสุขภาพ ชีวิต ร่างกาย
หรือทรัพย์สินตลอดเวลาที่ใช้
อาคารนั้น

ข้อ 35
เจ้าของหรือผู้ครอบครองอาคารประเภทควบคุมการใช้ต้องใช้
หรือยินยอมให้บุคคลใดใช้อาคารดังกล่าว
โดยมิให้มีการกระทำที่อาจก่อให้เกิด
เหตุรำคาญหรือกระทบกระเทือนต่อการรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมอันเป็นภยันตราย
ต่อสุขภาพ ชีวิต ร่างกาย หรือทรัพย์สิน
 ข้อ 36
ในกรณีที่เจ้าของหรือผู้ครอบครองอาคารที่ไม่เป็นอาคารประเภท
ควบคุมการใช้
จะใช้หรือยินยอมให้บุคคลใดใช้อาคารดังกล่าวเป็นอาคารประเภท
ควบคุมการใช้ และได้รับใบอนุญาตแล้ว ให้นำข้อ 34 และข้อ 35
มาใช้บังคับ
โดยอนุโลม

ให้นำวรรคหนึ่งมาใช้บังคับแก่การเปลี่ยนการใช้อาคารประเภทควบคุม
การใช้สำหรับกิจการหนึ่งไปใช้เป็นอาคารประเภทควบคุมการใช้สำหรับอีกกิจการหนึ่ง
โดยอนุโลม


ให้ไว้ ณ วัน 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2526

พลเอก สิทธิ จิรโรจน์

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย
-------------------------------------------------------
หมายเหตุ :-
เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ เนื่องจาก
มาตรา 8 (11) แห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522
ได้บัญญัติให้
รัฐมนตรีโดยคำแนะนำของคณะกรรมการควบคุมอาคารมีอำนาจออกกฎกระทรวง
กำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการก่อสร้าง ดัดแปลง
รื้อถอน เคลื่อนย้าย
หรือใช้หรือเปลี่ยนการใช้อาคาร
เพื่อประโยชน์แห่งความมั่นคงแข็งแรง ความปลอดภัย
การป้องกันอัคคีภัย การสาธารณสุข การรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม
การผังเมือง
การสถาปัตยกรรม และการอำนวยความสะดวกแก่การจราจร
ตลอดจนการอื่น
ที่จำเป็นเพื่อปฏิบัติตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคารดังกล่าว จึงจำเป็นต้องออก
กฎกระทรวงนี้

*[3]

กฎกระทรวง

ฉบับที่ 5 (พ.ศ. 2527)

ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร

พ.ศ. 2522

------


อาศัยอำนาจตามความในมาตรา 5 (3) และมาตรา 32 (2) แห่งพระราชบัญญัติ
ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยออกกฎกระทรวงไว้
ดังต่อไปนี้

ข้อ 1 อาคารประเภทควบคุมการใช้ตามมาตรา
32 (2) ตามกฎกระทรวงนี้ คือ

(1) อาคารสำหรับใช้เพื่อกิจการพาณิชยกรรม

(2) อาคารสำหรับใช้เพื่อกิจการอุตสาหกรรม

(3) อาคารสำหรับใช้เพื่อกิจการการศึกษา

(4) อาคารสำหรับใช้เป็นหอประชุม

(5) อาคารสำหรับใช้เป็นสำนักงานหรือที่ทำการ

ข้อ 2
อาคารสำหรับใช้เพื่อกิจการพาณิชยกรรม ได้แก่อาคารที่ใช้เพื่อประโยชน์
ในการประกอบกิจการค้าหรือธุรกิจที่มีพื้นสำหรับประกอบกิจการตั้งแต่แปดสิบตารางเมตร
ขึ้นไป

ข้อ 3
อาคารสำหรับใช้เพื่อกิจการอุตสาหกรรม ได้แก่อาคารที่ใช้เพื่อประโยชน์
ในการประกอบกิจการอุตสาหกรรมที่ใช้เครื่องจักรในการผลิตมีกำลังรวมกันหรือกำลัง
เทียบเท่าตั้งแต่ห้าแรงม้าขึ้นไป

ข้อ 4
อาคารสำหรับใช้เพื่อกิจการการศึกษา ได้แก่อาคารที่ใช้เป็นสถานที่เพื่อ
ประโยชน์ในการให้การศึกษาที่มีพื้นที่สำหรับประกอบกิจการตั้งแต่แปดสิบตารางเมตร
ขึ้นไป

ข้อ 5
อาคารสำหรับใช้เป็นหอประชุม ได้แก่อาคารที่ใช้เป็นที่ชุมนุมหรือประชุม
ที่มีพื้นที่ตั้งแต่สามร้อยตารางเมตรขึ้นไป

ข้อ 6
อาคารสำหรับใช้เป็นสำนักงานหรือที่ทำการ ได้แก่อาคารที่ใช้เป็น
สำนักงานหรือที่ทำการที่มีพื้นที่ตั้งแต่สามร้อยตารางเมตรขึ้น

ข้อ 7 ในการคิดคำนวณพื้นที่
ให้นำพื้นที่ที่เกี่ยวเนื่องกับกิจการและอยู่
ภายในอาคารนั้นมารวมคำนวณด้วย

ในกรณีที่พื้นที่ตามวรรคหนึ่งอยู่ในตึกแถวหรือห้องแถว ให้นำพื้นที่ที่
เกี่ยวเนื่องกับกิจการในแต่ละห้องหรือแต่ละคูหามาคำนวณรวมกัน


ให้ไว้ ณ วันที่ 5 มีนาคม พ.ศ. 2527

พลเอก สิทธิ จิรโรจน์

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย
----------------------------------------------------------
หมายเหตุ :-
เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่เป็นการ
สมควรกำหนดลักษณะของอาคารสำหรับใช้เพื่อกิจการพาณิชยกรรม
อุตสาหกรรม
การศึกษาและเพื่อกิจการอื่น
ที่จะให้เป็นอาคารประเภทควบคุมการใช้ตาม
พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 และโดยที่มาตรา 32 (2)
แห่ง
พระราชบัญญัติดังกล่าวบัญญัติให้กำหนดโดยกฎกระทรวง จึงจำเป็นต้องออก
กฎกระทรวงนี้

*[4]

กฎกระทรวง

ฉบับที่ 6 (พ.ศ. 2527)

ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร

พ.ศ. 2522

------


อาศัยอำนาจตามความในมาตรา 5 (3) และมาตรา 8 (2) และ (3)
แห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย
โดยคำแนะนำของคณะกรรมการควบคุมอาคารออกกฎกระทรวงไว้
ดังต่อไปนี้

ข้อ 1 ในกฎกระทรวงนี้

`แรงประลัย' หมายความว่า แรงขนาดที่จะทำให้วัตถุนั้นแตกแยกออก
ห่างจากกันเป็นส่วนหรือทลายเข้าหากัน

`แรงดึง' หมายความว่า แรงที่จะทำให้วัตถุแยกออกห่างจากกัน

`แรงอัด' หมายความว่า แรงที่จะทำให้วัตถุทลายเข้าหากัน

`แรงดัด' หมายความว่า แรงที่จะทำให้วัตถุโค้งหรือโก่งตัว

`แรงลม' หมายความว่า แรงของลมที่กระทำต่อโครงสร้าง

`แรงเฉือน' หมายความว่า แรงที่จะทำให้วัตถุขาดออกจากกันดุจกรรไกรตัด

`แรงดึงประลัย' หมายความว่า แรงดึงขนาดที่จะทำให้วัตถุนั้นแยกออก
ห่างจากกันเป็นส่วน

`แรงอัดประลัย' หมายความว่า แรงอัดขนาดที่จะทำให้วัตถุนั้นทลายเข้าหากัน

`แรงอัดประลัยของคอนกรีต' หมายความว่า แรงอัดตามแกนยาวขนาดที่จะ
ทำให้แท่งคอนกรีตทรงกระบอกที่มีเส้นผ่าศูนย์กลาง 15
เซนติเมตร สูง 30 เซนติเมตร
อายุยี่สิบแปดวันทลายเข้าหากัน

`หน่วยแรง' หมายความว่า แรงหารด้วยพื้นที่หน้าตัดที่รับแรงนั้น

`หน่วยแรงพิสูจน์' หมายความว่า หน่วยแรงดึงที่ได้จากการลากเส้นตรง
ที่จุด 0.2 ใน 100 ส่วนของความเครียด
ให้ขนานกับส่วนที่เป็นเส้นตรงของเส้น
แสดงความสัมพันธ์ระหว่างหน่วยแรงดึงและความเครียดไปตัดกับเส้นนั้น

`หน่วยแรงฝืด' หมายความว่า หน่วยแรงที่เกิดขึ้นระหว่างผิวเข็มกับดิน

`หน่วยแรงที่ขีดปฏิภาค' หมายความว่า หน่วยแรงที่จุดสูงสุดของส่วนที่เป็น
เส้นตรงของเส้นแสดงความสัมพันธ์ระหว่างหน่วยแรงและความเครียด

`ความเครียด' หมายความว่า อัตราส่วนของส่วนยืดหรือส่วนหดของวัสดุ
ที่รับแรงต่อความยาวเดิมของวัสดุนั้น

`กำลังคราก' หมายความว่า หน่วยแรงดึงที่วัสดุเริ่มยืดโดยไม่ต้องเพิ่ม
แรงดึงขึ้นอีก

`ส่วนปลอดภัย' หมายความว่า ตัวเลขที่ใช้หารหน่วยแรงประลัยลงให้
ถึงขนาดที่จะใช้ได้ปลอดภัยสำหรับวัสดุที่มีกำลังครากหรือหน่วยแรงพิสูจน์
ให้ใช้
ค่ากำลังครากหรือหน่วยแรงพิสูจน์นั้นแทนหน่วยแรงประลัย

`น้ำหนักบรรทุกจร' หมายความว่า น้ำหนักที่กำหนดว่าจะเพิ่มขึ้นบนอาคาร
นอกจากน้ำหนักของตัวอาคารนั้นเอง

`น้ำหนักบรรทุกประลัย' หมายความว่า น้ำหนักบรรทุกสูงสุดที่กำหนดให้ใช้
ในการคำนวณตามทฤษฎีกำลังประลัย

`ส่วนต่าง ๆ ของอาคาร' หมายความว่า ส่วนของอาคารที่จะต้องแสดง
รายการคำนวณการรับน้ำหนักและกำลังต้านทาน เช่น แผ่นพื้น คาน
เสา และ
รากฐาน เป็นต้น

`คอนกรีต' หมายความว่า วัสดุที่ประกอบขึ้นด้วยส่วนผสมของปูนซีเมนต์
มวลผสมละเอียด เช่น ทราย มวลผสมหยาบ เช่น หินหรือกรวด และน้ำ

`คอนกรีตเสริมเหล็ก' หมายความว่า คอนกรีตที่มีเหล็กเสริมฝังภายใน
ให้ทำหน้าที่รับแรงได้มากขึ้น

`คอนกรีตอัดแรง' หมายความว่า คอนกรีตที่มีเหล็กเสริมอัดแรงฝังภายใน
ที่ทำให้เกิดหน่วยแรงที่มีปริมาณพอจะลบล้างหน่วยแรงอันเกิดจากน้ำหนักบรรทุก

`เหล็กเสริม' หมายความว่า เหล็กที่ใช้ฝังในเนื้อคอนกรีตเพื่อเสริมกำลังขึ้น

`เหล็กเสริมอัดแรง' หมายความว่า เหล็กเสริมกำลังสูงที่ใช้ฝังในเนื้อ
คอนกรีตอัดแรง อาจเป็นลวดเส้นเดียว ลวดพันเกลียว
หรือลวดเหล็กกลุ่มก็ได้

`เหล็กข้ออ้อย' หมายความว่า เหล็กเสริมที่มีบั้งและหรือมีครีบที่ผิว

`เหล็กขวั้น' หมายความว่า เหล็กเสริมที่บิดเป็นเกลียว

`เหล็กหล่อ' หมายความว่า เหล็กที่มีธาตุถ่านผสมอยู่ตั้งแต่ร้อยละ 2 ขึ้นไป
โดยน้ำหนัก

`เหล็กโครงสร้างรูปพรรณ' หมายความว่า เหล็กที่ผลิตออกมามีหน้าตัด
เป็นรูปลักษณะต่าง ๆ ใช้ในงานโครงสร้าง

`ไม้เนื้ออ่อน' หมายความว่า ไม้ที่ไม่คงทนต่อดินฟ้าอากาศและตัวสัตว์ เช่น
มอด ปลวก เป็นต้น และหรือมีคุณสมบัติตามที่กำหนดไว้ในข้อ 14
เช่น ไม้ยาง หรือ
ไม้ตะแบก เป็นต้น

`ไม้เนื้อปานกลาง' หมายความว่า ไม้ที่คงทนต่อดินฟ้าอากาศและตัวสัตว์
เช่น มอด ปลวก เป็นต้น ได้ดีตามสภาพอันสมควร
และหรือมีคุณสมบัติตามที่ระบุไว้
ในข้อ 14 เช่น ไม้สน เป็นต้น

`ไม้เนื้อแข็ง' หมายความว่า ไม้ที่คงทนต่อดินฟ้าอากาศและตัวสัตว์ เช่น
มอด ปลวก เป็นต้น ได้ดีตามสภาพอันสมควร
และหรือมีคุณสมบัติตามที่ระบุไว้ใน
ข้อ 14 เช่น ไม้เต็ง
หรือไม้ตะเคียนทอง เป็นต้น

`ดิน' หมายความว่า วัสดุธรรมชาติที่ประกอบเป็นเปลือกโลก เช่น หิน
กรวด ทราย ดินเหนียว เป็นต้น

`กรวด' หมายความว่า ก้อนหินที่เกิดตามธรรมชาติขนาดโตเกิน 3 มิลลิเมตร

`ทราย' หมายความว่า ก้อนหินเม็ดเล็กละเอียดที่มีขนาดโตไม่เกิน 3 มิลลิเมตร

`ดินดาน' หมายความว่า ดินตะกอนของกรวด ทราย ดินเหนียว มีน้ำปูน
เป็นเชื้อประสาน มีลักษณะแข็งยากแก่การขุด

`หินดินดาน' หมายความว่า หินที่มีเนื้อละเอียดมาก ประกอบด้วยดินเหนียว
หรือทรายอัดตัวแน่นเป็นชั้นบาง ๆ จะมีเชื้อประสานหรือไม่ก็ได้

`หินปูน' หมายความว่า หินเนื้อแน่นละเอียดทึบมีสีต่าง ๆ กัน ประกอบด้วย
แร่แคลไซท์

`หินทราย' หมายความว่า หินเนื้อหยาบ ประกอบด้วยเม็ดทรายยึดตัวแน่น
ด้วยเชื้อประสาน

`หินอัคนี' หมายความว่า หินเนื้อหยาบเกิดจากการเย็นตัวของหินละลาย
ใต้พื้นโลก ประกอบด้วยแร่เฟลด์สปาร์ แร่ควอตซ์ เป็นส่วนใหญ่
มีลักษณะแข็งแกร่ง

`เสาเข็ม' หมายความว่า เสาที่ตอกหรือหล่ออยู่ในดินเพื่อรับน้ำหนักบรรทุก
ของอาคาร

`พื้นผิวประสิทธิผลของเสาเข็ม' หมายความว่า ผลคูณของความยาวของ
เสาเข็มกับความยาวของเส้นล้อมรูปที่สั้นที่สุดของหน้าตัดปกติของเสาเข็มนั้น

`ฐานราก' หมายความว่า ส่วนของอาคารที่ใช้ถ่ายน้ำหนักอาคารลงสู่ดิน

`กำลังแบกทานของดิน' หมายความว่า ความสามารถที่ดินจะรับน้ำหนักได้
โดยมีการทรุดตัวขนาดที่ไม่ทำให้เกิดความเสียหายแก่อาคาร

`กำลังแบกทานของเสาเข็ม' หมายความว่า ความสามารถที่เสาเข็มจะ
รับน้ำหนักได้
โดยมีการทรุดตัวไม่เกินอัตราที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวงนี้

`สถาบันที่เชื่อถือได้' หมายความว่า ส่วนราชการ หรือนิติบุคคลซึ่งมีวิศวกร
ประเภทวุฒิวิศวกร
สาขาวิศวกรรมโยธาตามกฎหมายว่าด้วยวิชาชีพวิศวกรรมเป็น
ผู้ให้คำแนะนำปรึกษาและลงลายมือชื่อรับรองผลการตรวจสอบงานวิศวกรรมควบคุม

ข้อ 2 อาคารและส่วนต่าง ๆ
ของอาคารจะต้องมีความมั่นคงแข็งแรงพอ
ที่จะรับน้ำหนักตัวอาคารเอง และน้ำหนักบรรทุกที่อาจเกิดขึ้น
หรือเกิดขึ้นจริงได้โดยไม่ให้ส่วนใด ๆ ของอาคารต้องรับหน่วยแรง
มากกว่าที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวงนี้ เว้นแต่มีเอกสารแสดงผลการทดสอบความมั่นคง
แข็งแรงของวัสดุที่รับรองโดยสถาบันที่เชื่อถือได้
แต่ทั้งนี้ไม่รวมถึงหน่วยแรงที่
กำหนดไว้ในข้อ 6

ข้อ 3 ในการคำนวณส่วนต่าง ๆ
ของอาคารที่ประกอบด้วยอิฐหรือคอนกรีตบล็อก
ประสานด้วยวัสดุก่อ ให้ใช้หน่วยแรงอัดได้ไม่เกิน 0.8
เมกาปาสกาล (8 กิโลกรัมแรง
ต่อตารางเซนติเมตร)

ข้อ 4 ในการคำนวณส่วนต่าง ๆ
ของอาคารที่ประกอบด้วยคอนกรีตไม่เสริมเหล็ก
ให้ใช้หน่วยแรงอัดได้ไม่เกินร้อยละ 33.3
ของหน่วยแรงอัดประลัยของคอนกรีต แต่ต้อง
ไม่เกิน 6 เมกาปาสกาล (60 กิโลกรัมแรงต่อตารางเซนติเมตร)

ข้อ 5 ในการคำนวณส่วนต่าง ๆ
ของอาคารที่ประกอบด้วยคอนกรีตเสริมเหล็ก
ตามทฤษฎีอีลาสติกหรือหน่วยแรงปลอดภัย
ให้ใช้ค่าหน่วยแรงอัดของคอนกรีตไม่เกิน
ร้อยละ 37.5 ของหน่วยแรงอัดประลัยของคอนกรีต แต่ต้องไม่เกิน
6.5 เมกาปาสกาล
(65 กิโลกรัมแรงต่อตารางเซนติเมตร)

ข้อ 6 ในการคำนวณส่วนต่าง ๆ
ของอาคารที่ประกอบด้วยคอนกรีตเสริมเหล็ก
ตามทฤษฎีอีลาสติกหรือหน่วยแรงปลอดภัย เหล็กเสริมคอนกรีตที่ใช้ต้องมีกำลังคราก
ตั้งแต่ 240 เมกาปาสกาล (2,400
กิโลกรัมแรงต่อตารางเซนติเมตร) และให้ใช้
ค่าหน่วยแรงของเหล็กเสริมคอนกรีตได้ไม่เกินอัตราดังต่อไปนี้

(1) แรงดึง
 (ก)
เหล็กเส้นกลมผิวเรียบที่มีกำลังครากตั้งแต่ 240 เมกาปาสกาล
(2,400 กิโลกรัมแรงต่อตารางเซนติเมตร) ขึ้นไปให้ใช้ไม่เกิน
120 เมกาปาสกาล
(1,200 กิโลกรัมแรงต่อตารางเซนติเมตร)
 (ข) เหล็กข้ออ้อยที่มีกำลังครากตั้งแต่
240 เมกาปาสกาล
(2,400 กิโลกรัมแรงต่อตารางเซนติเมตร) ขึ้นไป แต่ไม่ถึง 350
เมกาปาสกาล
(3,500 กิโลกรัมแรงต่อตารางเซนติเมตร) ให้ใช้ร้อยละ 50
ของกำลังคราก
แต่ต้องไม่เกิน 150 เมกาปาสกาล (1,500
กิโลกรัมแรงต่อตารางเซนติเมตร)
 (ค) เหล็กข้ออ้อยที่มีกำลังครากตั้งแต่ 350
เมกาปาสกาล
(3,500 กิโลกรัมแรงต่อตารางเซนติเมตร) ขึ้นไป แต่ไม่ถึง 400
เมกาปาสกาล
(4,000 กิโลกรัมแรงต่อตารางเซนติเมตร) ให้ใช้ไม่เกิน 160
เมกาปาสกาล
(1,600 กิโลกรัมแรงต่อตารางเซนติเมตร)
 (ง)
เหล็กข้ออ้อยที่มีกำลังครากตั้งแต่ 400 เมกาปาสกาล
(4,000 กิโลกรัมแรงต่อตารางเซนติเมตร) ขึ้นไป ให้ใช้ไม่เกิน
170 เมกาปาสกาล
(1,700 กิโลกรัมแรงต่อตารางเซนติเมตร)
 (จ) เหล็กขวั้น
ให้ใช้ร้อยละ 50 ของหน่วยแรงพิสูจน์ แต่ต้องไม่เกิน
240 เมกาปาสกาล (2,400 กิโลกรัมแรงต่อตารางเซนติเมตร)
ทั้งนี้ จะต้องมี
ผลการทดสอบการดัดเย็นโดยมีสถาบันที่เชื่อถือได้รับรอง

(2) แรงอัดในเสาคอนกรีตเสริมเหล็ก
 (ก)
เหล็กเส้นกลมผิวเรียบตามเกณฑ์ที่กำหนดใน (1) (ก)
 (ข) เหล็กข้ออ้อย
ให้ใช้ร้อยละ 40 ของกำลังคราก แต่ต้องไม่เกิน
210 เมกาปาสกาล (2,100 กิโลกรัมแรงต่อตารางเซนติเมตร)
 (ค) เหล็กขวั้น
ให้ใช้ร้อยละ 40 ของกำลังคราก แต่ต้องไม่เกิน
210 เมกาปาสกาล (2,100 กิโลกรัมแรงต่อตารางเซนติเมตร)
ทั้งนี้ จะต้องมี
ผลการทดสอบการดัดเย็นโดยมีสถาบันที่เชื่อถือได้รับรอง
 (ง) เสาแบบผสมเหล็กโครงสร้างรูปพรรณ
ให้ใช้ไม่เกิน
125 เมกาปาสกาล (1,250 กิโลกรัมแรงต่อตารางเซนติเมตร)
 (จ) เหล็กหล่อ
ให้ใช้ไม่เกิน 70 เมกาปาสกาล (700 กิโลกรัมแรง
ต่อตารางเซนติเมตร)

(3) ในการคำนวณคานและพื้นคอนกรีตเสริมเหล็กที่ใช้เหล็กเสริมรับแรงอัด
ให้ใช้หน่วยแรงของเหล็กเสริมรับแรงอัดที่คำนวณได้ตามทฤษฎีอีลาสติกหรือหน่วยแรง
ปลอดภัยได้ไม่เกินสองเท่า
แต่หน่วยแรงที่คำนวณได้ต้องไม่เกินหน่วยแรงดึงตาม (1)

ข้อ 7 ในการคำนวณส่วนต่าง ๆ
ของอาคารคอนกรีตเสริมเหล็กตามทฤษฎี
กำลังประลัย ให้ใช้น้ำหนักบรรทุกประลัย ดังต่อไปนี้

(1) สำหรับส่วนของอาคารที่ไม่คิดแรงลม ให้ใช้น้ำหนักบรรทุกประลัย ดังนี้

นป. = 1.7 นค.+ 2.0 นจ.

(2) สำหรับส่วนของอาคารที่คิดแรงลมด้วยให้ใช้น้ำหนักบรรทุกประลัย ดังนี้

นป. = 0.75 (1.7 นค.+ 2.0 นจ.+ 2.0 รล.)

หรือ

นป. = 0.9 นค.+ 1.3 รล.

โดยให้ใช้ค่าน้ำหนักบรรทุกประลัยที่มากกว่า แต่ทั้งนี้ต้องไม่ต่ำกว่า
ค่าน้ำหนักบรรทุกประลัยใน (1) ด้วย

นป. = น้ำหนักบรรทุกประลัย

นค. = น้ำหนักบรรทุกคงที่ของอาคาร
 นจ.
= น้ำหนักบรรทุกจร รวมด้วยแรงกระแทก

รล. = แรงลม

ข้อ 8 ในการคำนวณส่วนต่าง ๆ
ของอาคารคอนกรีตเสริมเหล็กตามทฤษฎี
กำลังประลัย ให้ใช้ค่าหน่วยแรงอัดประลัยของคอนกรีตไม่เกิน
15 เมกาปาสกาล
(150 กิโลกรัมแรงต่อตารางเซนติเมตร)

ข้อ 9 ในการคำนวณส่วนต่าง ๆ
ของอาคารคอนกรีตเสริมเหล็กตามทฤษฎี
กำลังประลัย ให้ใช้กำลังครากของเหล็กเสริม ดังต่อไปนี้

(1) เหล็กเส้นกลมผิวเรียบ ให้ใช้ไม่เกิน 240 เมกาปาสกาล
(2,400 กิโลกรัมแรงต่อตารางเซนติเมตร)

(2) เหล็กเสริมอื่น ให้ใช้เท่ากำลังครากของเหล็กชนิดนั้น แต่ต้องไม่เกิน
400 เมกาปาสกาล (4,000 กิโลกรัมแรงต่อตารางเซนติเมตร)

ข้อ 10 ในการคำนวณส่วนต่าง ๆ
ของอาคารคอนกรีตอัดแรงตามทฤษฎี
กำลังประลัย ให้ใช้น้ำหนักบรรทุกประลัยเช่นเดียวกับข้อ 7

ข้อ 11 ในการคำนวณส่วนต่าง ๆ
ของอาคารคอนกรีตอัดแรงให้ใช้ค่าหน่วย
แรงอัดของคอนกรีต ดังต่อไปนี้

(1) หน่วยแรงอัดในคอนกรีตชั่วคราวทันทีที่ถ่ายแรงมาจากเหล็กเสริมอัดแรง
ก่อนการเสื่อมสูญการอัดแรงของคอนกรีต ต้องไม่เกินร้อยละ 60 ของหน่วยแรงอัด
ประลัยของคอนกรีต

(2) หน่วยแรงอัดที่ใช้ในการคำนวณออกแบบหลังการเสื่อมสูญการอัดแรงของ
คอนกรีต ต้องไม่เกินร้อยละ 40
ของหน่วยแรงอัดประลัยของคอนกรีต

ข้อ 12 ในการคำนวณส่วนต่าง ๆ
ของอาคารที่ประกอบด้วยคอนกรีตอัดแรง
ให้ใช้ค่าหน่วยแรงดึงของเหล็กเสริมอัดแรง ดังต่อไปนี้

(1) หน่วยแรงขณะดึงต้องไม่เกินร้อยละ 80 ของหน่วยแรงดึงประลัยของ
เหล็กเสริมอัดแรง หรือร้อยละ 90 ของหน่วยแรงพิสูจน์
แล้วแต่ค่าใดจะน้อยกว่า

(2) หน่วยแรงในทันทีที่ถ่ายแรงไปให้คอนกรีตต้องไม่เกินร้อยละ 70 ของ
หน่วยแรงดึงประลัยของเหล็กเสริมอัดแรง

(3) หน่วยแรงใช้งานต้องไม่เกินร้อยละ 60 ของหน่วยแรงดึงประลัย หรือ
ร้อยละ 80 ของหน่วยแรงพิสูจน์ของเหล็กเสริมอัดแรง
แล้วแต่ค่าใดจะน้อยกว่า

ข้อ 13 ในการคำนวณส่วนต่าง ๆ
ของอาคารที่ประกอบด้วยเหล็กโครงสร้าง
รูปพรรณ ให้ใช้ค่าหน่วยแรงของเหล็ก ดังต่อไปนี้

(1) ในกรณีที่ไม่มีผลการทดสอบกำลังสำหรับเหล็กหนาไม่เกิน 40 มิลลิเมตร
ให้ใช้กำลังครากไม่เกิน 240 เมกาปาสกาล (2,400
กิโลกรัมแรงต่อตาราง
เซนติเมตร) สำหรับเหล็กซึ่งหนาเกิน 40 มิลลิเมตร
ให้ใช้กำลังครากไม่เกิน
220 เมกาปาสกาล (2,200 กิโลกรัมแรงต่อตารางเซนติเมตร)

(2) หน่วยแรงดึง แรงอัด และแรงดัด ให้ใช้ไม่เกินร้อยละ 60 ของ
กำลังครากตาม (1)

(3) หน่วยแรงเฉือน ให้ใช้ไม่เกินร้อยละ 40 ของกำลังครากตาม (1)

ข้อ 14 ในการคำนวณส่วนต่าง ๆ
ของอาคารที่ประกอบด้วยไม้ชนิดต่าง ๆ
ให้ใช้ค่าหน่วยแรงไม่เกินอัตรา ดังต่อไปนี้
------------+----------+----------+----------+-----------

|หน่วยแรงดัด |หน่วยแรงอัด |หน่วยแรงอัด |หน่วยแรงเฉือน

| และแรงดึง | ขนานเสี้ยน | ขนานเสี้ยน | ขนานเสี้ยน

ชนิดไม้ |เมกาปาสกาล|เมกาปาสกาล|เมกาปาสกาล|เมกาปาสกาล

|(กิโลกรัมแรง|(กิโลกรัมแรง|(กิโลกรัมแรง|(กิโลกรัมแรง

| ต่อตาราง | ต่อตาราง | ต่อตาราง | ต่อตาราง

|เซนติเมตร) |เซนติเมตร) |เซนติเมตร) |เซนติเมตร)
------------+----------+----------+----------+-----------
(1) ไม้เนื้ออ่อน|
8 (80) | 6 (60) | 1.6 (16) | 0.8 (8)
(2) ไม้เนื้อ
| | | |

ปานกลาง | 10 (100) | 7.5 (75) | 2.2 (22) | 1 (10)
(3) ไม้เนื้อแข็ง| 12 (120) | 9 (90) | 3 (30) | 1.2 (12)
------------+----------+----------+----------+-----------

ในกรณีที่มีผลการทดสอบของไม้ ให้ใช้ส่วนปลอดภัยโดยใช้กำลังไม่เกิน
1 ใน 8 ของหน่วยแรงดัดประลัย หรือไม่เกิน 1 ใน 6
ของหน่วยแรงที่ขีดปฏิภาค
แล้วแต่ค่าใดจะน้อยกว่า

ข้อ 15
หน่วยน้ำหนักบรรทุกจรสำหรับประเภทและส่วนต่าง ๆ ของอาคาร
นอกเหนือจากน้ำหนักของตัวอาคารหรือเครื่องจักรหรืออุปกรณ์อย่างอื่น
ให้คำนวณ
โดยประมาณเฉลี่ยไม่ต่ำกว่าอัตรา ดังต่อไปนี้
---------------------------------------------+-----------

| หน่วยน้ำหนัก

ประเภทและส่วนต่าง ๆ ของอาคาร | บรรทุกจร

|
เป็นกิโลกรัม

|ต่อตารางเมตร
---------------------------------------------+-----------
(1) หลังคา
| 30
(2)
กันสาดหรือหลังคาคอนกรีต
| 100
(3)
ที่พักอาศัย โรงเรียนอนุบาล ห้องน้ำ ห้องส้วม | 150
(4) ห้องแถว
ตึกแถวที่ใช้พักอาศัย อาคารชุด หอพัก |

โรงแรม และห้องคนไข้พิเศษของโรงพยาบาล | 200
(5) สำนักงาน
ธนาคาร
| 250
(6) (ก)
อาคารพาณิชย์ ส่วนของห้องแถว ตึกแถวที่ใช้
|

เพื่อการพาณิชย์ มหาวิทยาลัย วิทยาลัย |

โรงเรียน และโรงพยาบาล
| 300

(ข) ห้องโถง บันได ช่องทางเดินของอาคารชุด |
 หอพัก
โรงแรม สำนักงาน และธนาคาร | 300
(7) (ก) ตลาด
อาคารสรรพสินค้า หอประชุม |

โรงมหรสพ ภัตตาคาร ห้องประชุม ห้องอ่าน |

หนังสือในห้องสมุดหรือหอสมุด ที่จอดหรือเก็บ |

รถยนต์นั่งหรือรถจักรยานยนต์
| 400

(ข) ห้องโถง บันได ช่องทางเดินของอาคารพาณิชย์|

มหาวิทยาลัย วิทยาลัย และโรงเรียน | 400
(8) (ก)
คลังสินค้า โรงกีฬา พิพิธภัณฑ์ อัฒจันทร์ |

โรงงานอุตสาหกรรม โรงพิมพ์ ห้องเก็บ |

เอกสารและพัสดุ
| 500

(ข) ห้องโถง บันได ช่องทางเดินของตลาด อาคาร|

สรรพสินค้า หอประชุม โรงมหรสพ ภัตตาคาร |

ห้องสมุดหรือหอสมุด
| 500
(9)
ห้องเก็บหนังสือของห้องสมุดหรือหอสมุด
| 600
(10) ที่จอดหรือเก็บรถยนต์บรรทุกเปล่า
| 800
---------------------------------------------+-----------

ข้อ 16 ในการคำนวณออกแบบ
หากปรากฏว่าพื้นที่ส่วนใดต้องรับน้ำหนัก
เครื่องจักรหรืออุปกรณ์ หรือหน่วยน้ำหนักบรรทุกจรอื่น ๆ
ที่มีค่ามากกว่าหน่วย
น้ำหนักบรรทุกจรซึ่งกำหนดไว้ในข้อ 15
ให้ใช้หน่วยน้ำหนักบรรทุกจรค่าที่
มากกว่าเฉพาะส่วนที่ต้องรับหน่วยน้ำหนักเพิ่มขึ้น

ข้อ 17
ในการคำนวณออกแบบโครงสร้งอาคาร ให้คำนึงถึงแรงลมด้วย
หากจำเป็นต้องคำนวณและไม่มีเอกสารที่รับรองโดยสถาบันที่เชื่อถือได้
ให้ใช้
หน่วยแรงลม ดังต่อไปนี้
----------------------------------------+----------------

|หน่วยแรงลมอย่างน้อย
 ความสูงของอาคารหรือส่วนของอาคาร |กิโลปาสกาล(กิโลกรัม

|แรงต่อตารางเมตร
----------------------------------------+----------------
(1) ส่วนของอาคารที่สูงไม่เกิน 10 เมตร
| 0.5 (50)
(2) ส่วนของอาคารที่สูงเกิน 10 เมตร แต่ไม่เกิน |

20 เมตร
| 0.8 (80)
(3) ส่วนของอาคารที่สูงเกิน 20 เมตร แต่ไม่เกิน |

40 เมตร
| 1.2 (120)
(4) ส่วนของอาคารที่สูงเกิน 40 เมตร | 1.6 (160)
----------------------------------------+----------------

ในการนี้ยอมให้ใช้ค่าหน่วยแรงที่เกิดขึ้นในส่วนต่าง ๆ ของอาคาร
ตลอดจนความต้านทานของดินใต้ฐานรากเกินค่าที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวงนี้
ได้ร้อยละ 33.3 แต่ทั้งนี้ต้องไม่ทำให้ส่วนต่าง ๆ
ของอาคารนั้นมีความมั่นคง
น้อยไปกว่าเมื่อคำนวณตามปกติโดยไม่คิดแรงลม

ข้อ 18
น้ำหนักบรรทุกบนดินที่ฐานรากของอาคารนั้น ต้องคำนวณให้
เหมาะสมเพื่อความมั่นคงและปลอดภัย ถ้าไม่มีเอกสารที่รับรองโดยสถาบันที่
เชื่อถือได้แสดงผลการทดลองหรือการคำนวณ
จะต้องไม่เกินกำลังแบกทาน
ของดินประเภทต่าง ๆ ดังต่อไปนี้

(1) ดินอ่อนหรือดินถมไว้แน่นตัวเต็มที่ 2 เมตริกตันต่อตารางเมตร

(2) ดินปานกลางหรือทรายร่วน 5 เมตริกตันต่อตารางเมตร

(3) ดินแน่นหรือทรายแน่น 10 เมตริกตันต่อตารางเมตร

(4) กรวดหรือดินดาน 20 เมตริกตันต่อตารางเมตร

(5) หินดินดาน 25 เมตริกตันต่อตารางเมตร

(6) หินปูนหรือหินทราย 30 เมตริกตันต่อตารางเมตร

(7) หินอัคนีที่ยังไม่แปรสภาพ 100 เมตริกตันต่อตารางเมตร

ข้อ 19
ในการคำนวณน้ำหนักที่ถ่ายลงเสา คาน หรือโครงที่รับเสา
และฐานราก ให้ใช้น้ำหนักของอาคารเต็มอัตรา
ส่วนหน่วยน้ำหนักบรรทุกจร
ให้ใช้ตามที่กำหนดไว้ในข้อ 15
โดยให้ลดส่วนลงได้ตามชั้นของอาคาร
ดังต่อไปนี้
--------------------------------------+------------------

|อัตราการลดหน่วยน้ำหนัก

การรับน้ำหนักของพื้น
|บรรทุกจรบนพื้นแต่ละชั้น

| เป็นร้อยละ
--------------------------------------+------------------
(1) หลังคาหรือดาดฟ้า
| 0
(2) ชั้นที่หนึ่งถัดจากหลังคาหรือดาดฟ้า | 0
(3) ชั้นที่สองถัดจากหลังคาหรือดาดฟ้า | 0
(4) ชั้นที่สามถัดจากหลังคาหรือดาดฟ้า | 10
(5) ชั้นที่สี่ถัดจากหลังคาหรือดาดฟ้า
|
20
(6) ชั้นที่ห้าถัดจากหลังคาหรือดาดฟ้า | 30
(7) ชั้นที่หกถัดจากหลังคาหรือดาดฟ้า | 40
(8) ชั้นที่เจ็ดถัดจากหลังคาหรือดาดฟ้า |

และชั้นต่อลงไป
|
50
--------------------------------------+------------------

สำหรับโรงมหรสพ ห้องประชุม หอประชุม ห้องสมุด หอสมุด พิพิธภัณฑ์
อัฒจันทร์ คลังสินค้า โรงงานอุตสาหกรรม
อาคารจอดหรือเก็บรถยนต์หรือ
รถจักรยานยนต์ ให้คิดหน่วยน้ำหนักบรรทุกจรเด็มอัตราทุกชั้น

ข้อ 20
ในการคำนวณฐานรากบนเสาเข็มที่ตอกในชั้นดินอ่อน ถ้าไม่มี
เอกสารจากสถาบันที่เชื่อถือได้แสดงผลการทดสอบคุณสมบัติของดินและกำลัง
แบกทานสูงสุดของเสาเข็ม ให้ใช้ค่าหน่วยแรงฝืดของดินดังนี้

(1) สำหรับดินที่อยู่ในระดับลึกไม่เกิน 7 เมตร ใต้ระดับน้ำทะเลปานกลาง
ให้ใช้ค่าหน่วยแรงฝืดของดินได้ไม่เกิน 6 กิโลปาสกาล (600
กิโลกรัมแรง
ต่อตารางเมตร) ของพื้นผิวประสิทธิผลของเสาเข็ม

(2) สำหรับดินที่มีความลึกเกิน 7 เมตร ใต้ระดับน้ำทะเลปานกลาง
ให้คำนวณหาค่าหน่วยแรงฝืดของดินเฉพาะส่วนที่ลึกเกิน 7
เมตรลงไป ตาม
สูตรดังต่อไปนี้

หน่วยแรงฝืดเป็นกิโลกรัมแรงต่อตารางเมตร = 600 + 220 ย.

ย. = ความยาวของเสาเข็มเป็นเมตร เฉพาะส่วนที่ลึกเกิน 7 เมตร

ใต้ระดับน้ำทะเลปานกลาง

ข้อ 21
ในการคำนวณฐานรากบนเสาเข็มที่มีเอกสารจากสถาบันที่
เชื่อถือได้แสดงผลการทดสอบคุณสมบัติของดิน
หรือมีการทดสอบหากำลังแบกทาน
ของเสาเข็มในบริเวณก่อสร้างหรือใกล้เคียง
ให้ใช้กำลังแบกทานของเสาเข็ม
ไม่เกินอัตรา ดังต่อไปนี้

(1) กำลังแบกทานของเสาเข็มที่คำนวณจากการทดสอบคุณสมบัติของดิน
ให้ใช้กำลังแบกทานได้ไม่เกินร้อยละ 40
ของน้ำหนักบรรทุกสูงสุด

(2) กำลังแบกทานของเสาเข็มที่ได้จากการทดสอบให้ใช้กำลังแบกทาน
ได้ไม่เกินร้อยละ 50 ของน้ำหนักบรรทุกสูงสุด

ข้อ 22
ในการทดสอบกำลังแบกทานของเสาเข็ม อัตราการทรุดตัวและ
การทรุดตัวของเสาเข็มเมื่อรับน้ำหนักบรรทุกสูงสุดจะต้องอยู่ในเกณฑ์
ดังต่อไปนี้

(1) การทรุดตัวทั้งหมดของเสาเข็มจากรับน้ำหนักบรรทุกสูงสุด แล้วปล่อย
ทิ้งไว้เป็นเวลายี่สิบสี่ชั่วโมง ต้องไม่เกิน 25 มิลลิเมตร

(2) อัตราการทรุดตัวเฉลี่ยของเสาเข็มหลังจากรับน้ำหนักบรรทุกสูงสุด
แล้วปล่อยทิ้งไว้เป็นเวลายี่สิบสี่ชั่วโมง ต้องไม่เกิน 0.25
มิลลิเมตรต่อชั่วโมง

(3) การทรุดตัวสุทธิของเสาเข็มหลังจากปล่อยให้รับน้ำหนักบรรทุกสูงสุด
เป็นเวลายี่สิบสี่ชั่วโมง
แล้วคลายน้ำหนักบรรทุกจนหมดปล่อยทิ้งไว้โดยไม่รบกวน
อีกยี่สิบสี่ชั่วโมง ต้องไม่เกิน 6 มิลลิเมตร


ให้ไว้ ณ วันที่ 17 กันยายน พ.ศ. 2527

พลเอก สิทธิ จิรโรจน์

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย
----------------------------------------------------
หมายเหตุ :-
เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่
มาตรา 8 (2) และ (3) แห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาหาร พ.ศ.
2522
กำหนดให้รัฐมนตรีโดยคำแนะนำของคณะกรรมการควบคุมอาคารมีอำนาจออก
กฎกระทรวงกำหนดการรับน้ำหนัก ความต้านทาน ความคงทน
ตลอดจนลักษณะ
และคุณสมบัติของวัสดุที่ใช้ในการก่อสร้าง ดัดแปลง
หรือซ่อมแซมอาคาร และ
การรับน้ำหนัก ความต้านทานและความคงทนของอาคารหรือพื้นดินที่รองรับ
อาคาร
จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้

เชิงอรรถ
--------------------
 *[1]
แก้ไขโดย กฎกระทรวง ฉบับที่ 3 (พ.ศ. 2526) ออกตามความใน
 พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร
พ.ศ. 2522
 *[2]
แก้ไขโดย กฎกระทรวง ฉบับที่ 4 (พ.ศ. 2526) ออกตามความใน
 พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร
พ.ศ. 2522
 *[3]
แก้ไขโดย กฎกระทรวง ฉบับที่ 5 (พ.ศ. 2527) ออกตามความใน
 พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร
พ.ศ. 2522
 *[4]
แก้ไขโดย กฎกระทรวง ฉบับที่ 6 (พ.ศ. 2527) ออกตามความใน
 พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร
พ.ศ. 2522