ประกาศคณะกรรมการกํากับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์

ที่ กธ. 8/2551  
เรื่อง   หลักเกณฑ์ เงื่อนไข และวิธีการประกอบกิจการ

การยืมและให้ยืมหลักทรัพย์

                                                

                   อาศัยอํานาจตามความในมาตรา 14 แห่งพระราชบัญญัติหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ พ.ศ. 2535 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2551และข้อ 16(6) แห่งกฎกระทรวงว่าด้วยการอนุญาตการประกอบธุรกิจหลักทรัพย์ พ.ศ. 2551 คณะกรรมการ ก.ล.ต. ออกข้อกําหนดไว้ดังต่อไปนี้ 


ข้อ ๑ ให้ยกเลิก

                   (1)  ประกาศคณะกรรมการกํากับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ ที่ กด. 29/2540 เรื่อง หลักเกณฑ์ เงื่อนไข และวิธีการประกอบกิจการการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์ ลงวันที่ 31 กรกฎาคม พ.ศ. 2540

                   (2) ประกาศคณะกรรมการกํากับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ ที่ กธ. 12/2542 เรื่อง หลักเกณฑ์ เงื่อนไข และวิธีการประกอบกิจการการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์ (ฉบับที่ 2) ลงวันที่ 26 พฤษภาคม พ.ศ. 2542

                   (3) ประกาศคณะกรรมการกํากับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ ที่ กธ. 59/2543 เรื่อง หลักเกณฑ์ เงื่อนไข และวิธีการประกอบกิจการการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์ (ฉบับที่ 3) ลงวันที่ 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2543

                   (4) ประกาศคณะกรรมการกํากับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ ที่ กธ. 27/2549 เรื่อง หลักเกณฑ์ เงื่อนไข และวิธีการประกอบกิจการการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์ (ฉบับที่ 4) ลงวันที่ 25 ตุลาคม พ.ศ. 2549


ข้อ ๒ ในประกาศนี้

                   (1)  คําว่า “ลูกค้าสถาบัน”  ให้มีความหมายเช่นเดียวกับบทนิยามคําว่า “ผู้ลงทุนสถาบัน”  ตามมาตรา 3 แห่งพระราชบัญญัติสัญญาซื้อขายล่วงหน้า พ.ศ. 2546 และประกาศที่ออกโดยอาศัยอํานาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายดังกล่าว

                   (2)  "การขายชอร์ต"  หมายความว่า   การขายหลักทรัพย์ที่ต้องยืมหลักทรัพย์มาเพื่อการส่งมอบ

                   (3)  "ผู้ประกอบกิจการ"  หมายความว่า    ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบธุรกิจหลักทรัพย์ประเภทกิจการการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์

                   (4)  "บัญชีมาร์จิ้น"  หมายความว่า   บัญชีที่บันทึกรายการการให้ลูกค้ากู้ยืมเงินเพื่อการซื้อหลักทรัพย์หรือการให้ลูกค้ายืมหลักทรัพย์เพื่อการขายชอร์ต


ข้อ ๓ ผู้ประกอบกิจการต้องจัดโครงสร้างองค์กร ตลอดจนกําหนดนโยบาย ขอบเขตอํานาจหน้าที่และความรับผิดชอบ รวมทั้งการปฏิบัติงานของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการประกอบกิจการการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์  ซึ่งแสดงได้ว่ามีระบบการควบคุมภายใน ระบบการบริหารความเสี่ยง ระบบป้องกันความขัดแย้งทางผลประโยชน์ ระบบป้องกันการรั่วไหลของข้อมูลระหว่างหน่วยงานและผู้ปฏิบัติงาน ระบบรักษาความปลอดภัยของข้อมูลและทรัพย์สินของลูกค้า และระบบการจัดเก็บเอกสารหลักฐานที่เกี่ยวข้องกับการทําธุรกรรม ที่สามารถรองรับการประกอบกิจการการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ รวมทั้งมีมาตรการในการควบคุมและติดตามให้มีการดําเนินงานตามที่กําหนดไว้ 


ข้อ ๔ ผู้ประกอบกิจการต้องกําหนดขั้นตอนและวิธีการในการพิจารณารับลูกค้า

และการทําสัญญากับลูกค้าไว้เป็นลายลักษณ์อักษรโดยต้องมีกระบวนการที่เพียงพอที่จะทําให้มั่นใจได้ว่าลูกค้าเป็นบุคคลเดียวกับที่ปรากฏตามเอกสารหลักฐานที่ใช้ประกอบการขอทําธุรกรรมกับผู้ประกอบกิจการ รวมทั้งตรวจสอบตัวตนที่แท้จริงของลูกค้า ผู้รับประโยชน์ที่แท้จริงจากการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์ของลูกค้า และผู้มีอํานาจควบคุมการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์ของลูกค้า ตลอดจนต้องพิจารณาและจัดให้มีข้อมูลหรือเอกสารหลักฐานอย่างเพียงพอที่จะทราบถึงฐานะการเงินและความสามารถในการชําระหนี้ของลูกค้า

                   ผู้ประกอบกิจการต้องทําความรู้จักลูกค้าอย่างต่อเนื่อง โดยจะต้องปรับปรุงข้อมูลของลูกค้า ผู้รับประโยชน์ที่แท้จริงจากการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์ของลูกค้า และผู้มีอํานาจควบคุมการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์ของลูกค้า ให้เป็นปัจจุบัน รวมทั้งทบทวนฐานะการเงินและความสามารถในการชําระหนี้ของลูกค้าแต่ละรายเป็นประจํา

                   ผู้ประกอบกิจการต้องจัดเก็บเอกสารหลักฐานที่เกี่ยวข้องกับการดําเนินการตามวรรคหนึ่งและวรรคสองไว้ให้ครบถ้วนในลักษณะที่พร้อมให้สํานักงานเรียกดูหรือตรวจสอบได้ในทันที และต้องจัดเก็บเอกสารดังกล่าวต่อไปอีกเป็นระยะเวลาอย่างน้อยห้าปีนับแต่วันที่มีการเลิกสัญญากับลูกค้า


ข้อ ๕ ในการประกอบกิจการการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์ ผู้ประกอบกิจการต้องดําเนินการดังนี้

                   (1) จัดให้มีการปฏิบัติงานเกี่ยวกับการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์ตามหลักเกณฑ์ที่สํานักงานประกาศกําหนด

                   (2)  ปฏิบัติหน้าที่ด้วยความซื่อสัตย์สุจริต โดยคํานึงถึงประโยชน์ของลูกค้าเป็นสําคัญ โดยต้องปฏิบัติให้เป็นไปตามมาตรฐานการปฏิบัติงานที่สํานักงานประกาศกําหนด


ข้อ ๖ ในการจัดให้มีการยืมหรือให้ยืมหลักทรัพย์ ผู้ประกอบกิจการ ไม่ว่าในฐานะผู้ยืมหรือตัวแทนของผู้ยืม หรือในฐานะผู้ให้ยืมหรือตัวแทนของผู้ให้ยืม ต้องดําเนินการดังนี้

                   (1)  จัดให้มีการยืมหรือให้ยืมหลักทรัพย์เฉพาะที่อยู่ในระบบรับฝากหลักทรัพย์ของศูนย์รับฝากหลักทรัพย์ที่ได้รับอนุญาตตามกฎหมายว่าด้วยหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ หรือของนิติบุคคลที่จัดตั้งขึ้นตามกฎหมายต่างประเทศซึ่งสามารถให้บริการเป็นศูนย์รับฝากหลักทรัพย์ได้ตามกฎหมายของประเทศนั้นและอยู่ภายใต้การกํากับดูแลของทางการหรือหน่วยงานที่ทําหน้าที่กํากับดูแลด้านหลักทรัพย์

                   (2)  จัดให้มีสัญญายืมและให้ยืมหลักทรัพย์ที่มีลักษณะและสาระสําคัญตามที่สํานักงานประกาศกําหนด

                   (3) จัดให้มีสัญญาตั้งตัวแทนในกรณีที่ผู้ประกอบกิจการมีฐานะเป็นตัวแทนของผู้ยืมหรือผู้ให้ยืมหลักทรัพย์

                   (4)  จัดให้มีขั้นตอนและวิธีการในการจัดสรรการยืมหรือให้ยืมหลักทรัพย์และเปิดเผยให้ลูกค้าทราบ

                   (5)  จัดให้มีเอกสารหลักฐานที่เกี่ยวกับธุรกรรมการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์และการวางหรือการคืนหลักประกัน และจัดส่งให้แก่ลูกค้า  ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์ที่สํานักงานประกาศกําหนด

                   (6)  จัดให้มีการเก็บรักษาเอกสารหลักฐานตาม (2) และ (3) ไว้ให้ครบถ้วนเป็นระยะเวลาไม่น้อยกว่าห้าปีนับแต่วันที่เลิกสัญญายืมหรือให้ยืมหลักทรัพย์หรือเลิกสัญญาตั้งตัวแทน แล้วแต่กรณี และเก็บรักษาเอกสารหลักฐานตาม (5) ไว้ให้ครบถ้วนเป็นระยะเวลาไม่น้อยกว่าห้าปีนับแต่วันที่มีการทําธุรกรรมการยืมหรือให้ยืมหลักทรัพย์  ทั้งนี้ การจัดเก็บข้อมูลดังกล่าวในระยะเวลาสองปีแรกต้องกระทําในลักษณะที่พร้อมให้สํานักงานเรียกดูหรือตรวจสอบได้ในทันที


ข้อ ๗ เว้นแต่กรณีที่กําหนดไว้ในวรรคสอง ผู้ประกอบกิจการต้องดําเนินการให้มีการวางหรือเรียกหลักประกันจากผู้ยืมหลักทรัพย์ตามหลักเกณฑ์ดังนี้

                   (1)  การวางหลักประกันที่เป็นหลักทรัพย์ให้ทําโดยการโอนหลักประกันจากผู้ยืมไปให้แก่ผู้ให้ยืม

                   (2)  หลักประกันต้องปลอดจากบุริมสิทธิหรือภาระผูกพันใด ๆ โดยประเภทของหลักประกันให้เป็นไปตามที่สํานักงานประกาศกําหนด

                   (3)  รักษาสัดส่วนของมูลค่าหลักประกันต่อมูลค่าหลักทรัพย์ที่ให้ยืมไม่ต่ํากว่าที่สํานักงานประกาศกําหนด

                   (4)  ปรับปรุงมูลค่าหลักประกันและมูลค่าหลักทรัพย์ที่ให้ยืมให้เป็นปัจจุบันอย่างน้อยทุกสิ้นวันทําการ

                   ในกรณีที่ผู้ประกอบกิจการเป็นผู้ให้ยืมหลักทรัพย์แก่ลูกค้าผ่านบัญชีมาร์จิ้นตามประกาศคณะกรรมการกํากับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ว่าด้วยการขายหลักทรัพย์โดยที่บริษัทหลักทรัพย์ยังไม่มีหลักทรัพย์นั้นอยู่ในครอบครอง  การวางหรือเรียกหลักประกันและการรักษาสัดส่วนของมูลค่าหลักประกันต่อมูลค่าหลักทรัพย์ที่ให้ยืมจากลูกค้าดังกล่าวให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่สํานักงานกําหนดตามประกาศว่าด้วยการปฏิบัติงานเกี่ยวกับการให้กู้ยืมเงินเพื่อซื้อหลักทรัพย์และการให้ยืมหลักทรัพย์แก่ลูกค้าที่มิใช่ลูกค้าสถาบันเพื่อขายชอร์ต


ข้อ ๘ ในกรณีที่ผู้ประกอบกิจการจัดให้มีการให้ยืมหลักทรัพย์ในฐานะตัวแทนของผู้ให้ยืม ผู้ประกอบกิจการต้องดําเนินการเพิ่มเติมดังนี้

                    (1)  ดูแลรักษาหลักประกัน และเรียกหลักประกันเพิ่มจากผู้ยืม ในกรณีที่จําเป็นต้องรักษาสัดส่วนของมูลค่าหลักประกันต่อมูลค่าหลักทรัพย์ที่ให้ยืมเพื่อให้เป็นไปตามข้อ 7(3)

                    (2)  จัดให้มีระบบติดตามการที่ผู้ออกหลักทรัพย์ให้สิทธิประโยชน์ในหลักทรัพย์ที่ให้ยืมเพื่อดูแลให้ผู้ให้ยืมได้รับการชดเชยสําหรับสิทธิประโยชน์ดังกล่าว


ข้อ ๙ ในกรณีที่ผู้ให้ยืมเป็นลูกค้าสถาบัน ผู้ประกอบกิจการและผู้ให้ยืมดังกล่าวอาจมีข้อตกลงที่ระบุไว้อย่างชัดเจนที่จะไม่นําข้อกําหนดในข้อ 7 หรือข้อ 8 มาใช้ในการดําเนินการ หรือมีข้อตกลงในเรื่องดังกล่าวเป็นประการอื่นก็ได้   


ข้อ ๑๐ เพื่อให้เกิดความชัดเจนในทางปฏิบัติและเพื่อให้สํานักงานสามารถตรวจสอบการปฏิบัตินั้น ให้สํานักงานมีอํานาจประกาศกําหนดรายละเอียดเกี่ยวกับเรื่องที่กําหนดในประกาศนี้เพิ่มเติมได้ 


ข้อ ๑๑ ในการยื่นคําขอรับใบอนุญาตประกอบกิจการ หากผู้ยื่นคําขอรายใดขอจํากัดขอบเขตการประกอบธุรกิจการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์ของตนไว้ ไม่ว่าการจํากัดขอบเขตจะเป็นไปในรูปแบบใด เมื่อผู้ยื่นคําขอรายนั้นได้รับใบอนุญาตแล้ว การประกอบกิจการการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์ของผู้รับใบอนุญาตดังกล่าวต้องอยู่ภายในขอบเขตธุรกิจที่ขอจํากัดไว้

                   ในกรณีที่ผู้ประกอบกิจการตามวรรคหนึ่งประสงค์จะขอผ่อนคลายหรือยกเลิกการจํากัดขอบเขตในการประกอบกิจการ ผู้ประกอบกิจการรายนั้นต้องได้รับความเห็นชอบจากสํานักงานก่อน  ทั้งนี้ ในการขอรับความเห็นชอบ ผู้ประกอบกิจการจะต้องแสดงเอกสารหลักฐานเกี่ยวกับแผนงาน ระบบงานในการปฏิบัติการหรือการให้บริการ ระบบการควบคุมภายใน ระบบการบริหารความเสี่ยง ระบบป้องกันความขัดแย้งทางผลประโยชน์ ระบบป้องกันการรั่วไหลของข้อมูลระหว่างหน่วยงานและผู้ปฏิบัติงาน ระบบรักษาความปลอดภัยของข้อมูลและทรัพย์สินของลูกค้า และระบบการจัดเก็บเอกสารหลักฐานที่เกี่ยวข้องกับการทําธุรกรรม ในการประกอบกิจการการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์ ที่แสดงได้ว่าผู้ประกอบกิจการมีความพร้อมและสามารถปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ในส่วนที่ใช้บังคับกับกิจการส่วนที่ขอผ่อนคลายหรือยกเลิกข้อจํากัดนั้นได้


ข้อ ๑๒ ผู้ประกอบกิจการที่จัดให้มีการยืมหรือให้ยืมหลักทรัพย์กับลูกค้าก่อนวันที่ประกาศนี้มีผลใช้บังคับและได้ดําเนินการให้มีการวางหรือเรียกหลักประกันและการรักษาสัดส่วนของมูลค่าหลักประกันต่อมูลค่าหลักทรัพย์ที่ให้ยืมจากผู้ยืมหลักทรัพย์ตามหลักเกณฑ์ที่กําหนดในประกาศซึ่งถูกยกเลิกตามข้อ 1 รวมทั้งประกาศและหนังสือเวียนที่ออกโดยอาศัยอํานาจตามประกาศที่ถูกยกเลิกดังกล่าว ยังคงสามารถดําเนินการตามหลักเกณฑ์ดังกล่าวได้จนกว่าจะมีการคืนหลักทรัพย์ที่ยืมนั้น และในกรณีที่ผู้ประกอบกิจการมีการขยายระยะเวลาการยืมหรือให้ยืมหลักทรัพย์ดังกล่าวภายหลังวันที่ประกาศนี้มีผลใช้บังคับ ผู้ประกอบกิจการต้องดําเนินการให้มีการวางหรือเรียกหลักประกันและการรักษาสัดส่วนของมูลค่าหลักประกันต่อมูลค่าหลักทรัพย์ที่ให้ยืมจากผู้ยืมหลักทรัพย์ตามหลักเกณฑ์ที่กําหนดในประกาศนี้ทันที


ข้อ ๑๓ ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 1 พฤศจิกายน  พ.ศ. 2551  เป็นต้นไป 


ผู้มีอํานาจลงนาม - ประกาศ  ณ  วันที่ 16 กรกฎาคม พ.ศ. 2551                                    

 

 

 

(นายวิจิตร สุพินิจ)

ประธานกรรมการ 

คณะกรรมการกํากับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์


หมายเหตุ -                                                                                                                                                                                                                     

เหตุผลในการออกประกาศฉบับนี้คือ เพื่อปรับปรุงหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการประกอบกิจการ

การยืมและให้ยืมหลักทรัพย์ที่เป็นอุปสรรคต่อการให้บริการของผู้ประกอบกิจการให้มีความเหมาะสม

และสอดคล้องกับความต้องการของผู้ใช้บริการยิ่งขึ้น จึงจําเป็นต้องออกประกาศนี้