ประกาศกรมการขนส่งทางบก
ประกาศกรมการขนส่งทางบก
เรื่อง
ประตูทางขึ้นลงและประตูฉุกเฉินสำหรับรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสาร
พ.ศ.
๒๕๕๑[๑]
 

ตามที่ได้ประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง
ประตูทางขึ้นลงและประตูฉุกเฉินสำหรับรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสาร ลงวันที่ ๒๐
มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๔๙ และที่แก้ไขเพิ่มเติมไว้แล้ว นั้น

โดยที่ปัจจุบันประกาศดังกล่าวได้วางข้อกำหนดให้รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารทุกประเภทการขนส่งที่บานประตูทางขึ้นลงใช้กลไกควบคุมการปิดเปิดอัตโนมัติ
ต้องมีระบบการทำงานที่ควบคุมการปิดเปิดได้อย่างปลอดภัย
แต่เมื่อพิจารณาจากสถิติอุบัติเหตุที่เกิดจากบานประตูขึ้นลงปรากฏว่าอุบัติเหตุที่เกิดขึ้นเกือบทุกกรณีมักเกิดกับรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารในประเภทการขนส่งประจำทางเฉพาะกรณีการขนส่งภายในเขตเมืองเท่านั้น
ประกอบกับปัจจุบันสภาพเศรษฐกิจของประเทศอยู่ในภาวะชะลอตัว
และราคาน้ำมันเชื้อเพลิงได้ปรับตัวสูงขึ้นมาโดยตลอด ดังนั้น
เพื่อให้ข้อกำหนดดังกล่าวมีความเหมาะสมและสอดคล้องกับสภาพข้อเท็จจริงในการใช้งานของรถแต่ละประเภท
สามารถปฏิบัติได้และเกิดประโยชน์ต่อสาธารณะอย่างแท้จริง
ตลอดจนเพื่อมิให้เป็นภาระหรือสร้างต้นทุนการขนส่งให้แก่ผู้ประกอบการขนส่งในประเภทการขนส่งอื่น
จึงเห็นสมควรปรับปรุงข้อกำหนดดังกล่าวเสียใหม่ อาศัยอำนาจตามความในข้อ ๑ (๒) (ฌ)
และข้อ ๑๐ (๒) (ช) ของกฎกระทรวง ฉบับที่ ๙ (พ.ศ. ๒๕๒๔) ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก
พ.ศ. ๒๕๒๒ กรมการขนส่งทางบกจึงออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑
ให้ยกเลิกประกาศกรมการขนส่งทางบก
เรื่อง ประตูทางขึ้นลงและประตูฉุกเฉินสำหรับรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสาร ลงวันที่
๒๐ มิถุนายน ๒๕๔๙

ข้อ ๒
รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารมาตรฐาน
๑ (ก) มาตรฐาน ๑ (ข) มาตรฐาน ๒ (ก) มาตรฐาน ๒ (ข) มาตรฐาน ๒ (ค) มาตรฐาน ๒ (ง)
มาตรฐาน ๓ (ก) มาตรฐาน ๓ (ข) มาตรฐาน ๕ (ก) และมาตรฐาน ๕ (ข)
ต้องมีประตูทางขึ้นลงอย่างน้อย ๑ ประตู แต่ไม่เกิน ๒ ประตู
และต้องมีประตูฉุกเฉินอย่างน้อย ๑ ประตู
ในกรณีรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารมาตรฐาน ๓ (ก)
มาตรฐาน ๓ (ข) และมาตรฐาน ๕ (ข) ที่มีประตูทางขึ้นลง ๒ ประตู
จะมีประตูฉุกเฉินตามวรรคหนึ่งหรือไม่ก็ได้

ข้อ ๓
รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารมาตรฐาน
๔ (ก) มาตรฐาน ๔ (ข) มาตรฐาน ๔ (ค) มาตรฐาน ๔ (ง) มาตรฐาน ๔ (จ) และมาตรฐาน ๔ (ฉ)
ต้องมีประตูทางขึ้นลงที่ชั้นล่างอย่างน้อย ๑ ประตู แต่ไม่เกิน ๒ ประตู
และต้องมีประตูฉุกเฉินที่ชั้นบนอย่างน้อย ๑ ประตู และที่ชั้นล่างอย่างน้อย ๑ ประตู
ในกรณีรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารมาตรฐาน ๔ (จ)
และมาตรฐาน ๔ (ฉ) ที่ชั้นล่างมีประตูทางขึ้นลง ๒ ประตู
ชั้นล่างจะมีประตูฉุกเฉินหรือไม่ก็ได้

ข้อ ๔
รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารมาตรฐาน
๖ (ก) และมาตรฐาน ๖ (ข) ต้องมีประตูทางขึ้นลงที่ตอนหน้าอย่างน้อย ๑ ประตู
แต่ไม่เกิน ๒ ประตู ที่ตอนท้ายอย่างน้อย ๑ ประตู แต่ไม่เกิน ๒ ประตู
และต้องมีประตูฉุกเฉินที่ตอนหน้าอย่างน้อย ๑ ประตู ที่ตอนท้ายอย่างน้อย ๑ ประตู
ในกรณีรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารมาตรฐาน ๖ (ข)
มีประตูทางขึ้นลงที่ตอนหน้า ๒ ประตู ที่ตอนหน้าจะมีประตูฉุกเฉินหรือไม่ก็ได้
และในกรณีมีประตูทางขึ้นลงที่ตอนท้าย ๒ ประตู
ที่ตอนท้ายจะมีประตูฉุกเฉินหรือไม่ก็ได้

ข้อ ๕
ประตูทางขึ้นลงต้องมีขนาดทางขึ้นลงกว้างไม่น้อยกว่า
๕๐ เซนติเมตร สูงไม่น้อยกว่า ๑.๖๐ เมตร อยู่ที่ด้านซ้ายของตัวรถ
และความสูงของพื้นบันไดขั้นต่ำสุดในขณะรถเปล่า ต้องอยู่สูงจากพื้นผิวทางไม่เกิน ๔๕
เซนติเมตร
สำหรับรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารประเภทการขนส่งประจำทางในเส้นทางหมวด
๑ ประตู ทางขึ้นลงต้องมีขนาดทางขึ้นลงกว้างไม่น้อยกว่า ๗๐ เซนติเมตร
สูงไม่น้อยกว่า ๑.๘๐ เมตร อยู่ที่ด้านซ้ายของตัวรถ และความสูงของพื้นบันไดขั้นต่ำสุดในขณะรถเปล่าต้องอยู่สูงจากพื้นผิวทางไม่เกิน
๔๕ เซนติเมตร

ข้อ ๖
รถตามข้อ ๒ ข้อ ๓ และข้อ ๔
ถ้าบานประตูทางขึ้นลงเป็นบานประตูที่ใช้กลไกควบคุมการปิดเปิดโดยอัตโนมัติ
ต้องมีระบบการทำงานของประตูที่สามารถควบคุมให้บานประตูที่กำลังปิดหากกระทบถูกผู้โดยสารหรือสิ่งกีดขวาง
บานประตูต้องเปิดออกโดยอัตโนมัติ
หรือหากบานประตูหนีบส่วนหนึ่งส่วนใดของร่างกายต้องสามารถดึงออกได้โดยไม่ก่อให้เกิดอันตรายแก่ผู้โดยสาร
หรือมีระบบการทำงานอื่นที่มีความปลอดภัยสำหรับผู้โดยสารตามที่กรมการขนส่งทางบกให้ความเห็นชอบ
รถที่บานประตูทางขึ้นลงมีระบบการทำงานตามวรรคหนึ่ง
ต้องมีอุปกรณ์เพื่อความปลอดภัย ดังนี้
(๑) สัญญาณไฟกระพริบสีแดง
พร้อมทั้งสัญญาณเสียงเตือนแสดงการปิดเปิดของบานประตูบริเวณประตูทางขึ้นลงภายในตัวรถและบริเวณที่ผู้ขับรถสามารถมองเห็นได้อย่างชัดเจน
(๒) อุปกรณ์ที่สามารถทำให้บานประตูเปิดออกได้ทั้งจากภายในและภายนอกตัวรถโดยสะดวกในกรณีฉุกเฉินแม้ในขณะที่ระบบดังกล่าวจะทำงานหรือไม่ก็ตาม

ข้อ ๗
ประตูฉุกเฉินต้องมีขนาดทางออกไม่น้อยกว่า
๔๐ × ๑๒๐ เซนติเมตร
อยู่ด้านขวาของห้องโดยสารบริเวณกลางตัวรถหรือค่อนไปทางท้ายหรือด้านท้ายรถ และต้องเปิดออกได้ทั้งจากภายในและภายนอกโดยไม่ต้องใช้กุญแจหรือเครื่องมืออื่นใด
โดยบานประตูจะเป็นชนิดปิดเปิดแบบใดก็ได้ที่สามารถเปิดออกได้เต็มส่วนกว้างและส่วนสูง
และต้องไม่มีสิ่งติดตั้งถาวรกีดขวางทางออกเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉินผู้โดยสารสามารถออกได้โดยสะดวก
ในกรณีที่ส่วนใดส่วนหนึ่งของประตูฉุกเฉินอยู่เหนือล้อหลังขวา
ส่วนล่างของประตู ณ ที่ระดับความสูงไม่เกิน ๔๕ เซนติเมตร
โดยเริ่มวัดจากพื้นรถจะมีความกว้างของทางออกน้อยกว่า ๔๐ เซนติเมตร แต่ไม่น้อยกว่า
๒๕ เซนติเมตร ก็ได้
ประตูฉุกเฉินหรือบริเวณใกล้เคียงต้องมีเครื่องหมายข้อความว่า
ประตูฉุกเฉิน พร้อมด้วยคำอธิบายหรือสัญลักษณ์แสดงวิธีปิดเปิดเป็นภาษาไทยทั้งด้านในและด้านนอกตัวรถ
ณ ตำแหน่งที่เห็นชัดเจน

ข้อ ๘
ความในข้อ ๖
ให้ใช้บังคับสำหรับรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารในประเภทการขนส่งประจำทางในเส้นทางหมวด
๑ หมวด ๒ หมวด ๓ และหมวด ๔ การขนส่งไม่ประจำทาง และการขนส่งส่วนบุคคล
ตามระยะเวลาที่กำหนด ดังต่อไปนี้
(๑)
รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารในประเภทการขนส่งประจำทาง ในเส้นทางหมวด ๑
ให้ใช้บังคับเฉพาะกับรถที่จดทะเบียนใหม่ หรือรถที่ยื่นขอแก้ไขเพิ่มเติมหรือเปลี่ยนแปลงตัวถังรถ
ตั้งแต่วันที่ประกาศนี้มีผลใช้บังคับเป็นต้นไป
(๒)
รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารในประเภทการขนส่งประจำทาง ในเส้นทางหมวด ๒ หมวด ๓
และหมวด ๔ การขนส่งไม่ประจำทาง และการขนส่งส่วนบุคคล ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่ ๑
มกราคม ๒๕๕๕

ทั้งนี้ ตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไป


ประกาศ
ณ วันที่ ๓๑ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๑
ศิลปชัย
จารุเกษมรัตนะ
อธิบดีกรมการขนส่งทางบก





วัชศักดิ์/ผู้จัดทำ
๔
มิถุนายน ๒๕๕๑

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๕/ตอนพิเศษ ๘๙ ง/หน้า ๔๐/๓๐ พฤษภาคม ๒๕๕๑