ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย
ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย
เรื่อง
ข้อกำหนดเกี่ยวกับการบัญชีของบริษัทเงินทุน บริษัทหลักทรัพย์
และบริษัทเครดิตฟองซิเอร์
--------------------------

 อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๒๒ ทวิ และมาตรา ๔๙ แห่งพระราช
บัญญัติการประกอบธุรกิจเงินทุน ธุรกิจหลักทรัพย์
และธุรกิจเครดิตฟองซิเอร์ พ.ศ.
๒๕๒๒ 
ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชกำหนดแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจเงินทุน
ธุรกิจ
หลักทรัพย์ และธุรกิจเครดิตฟองซิเอร์ พ.ศ. ๒๕๒๒ พ.ศ. ๒๕๒๖
และมาตรา ๕๖ แห่งพระราช
บัญญัติการประกอบธุรกิจเงินทุน ธุรกิจหลักทรัพย์
และธุรกิจเครดิตฟองซิเอร์ พ.ศ. ๒๕๒๒
ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชกำหนดแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจเงินทุน
ธุรกิจ
หลักทรัพย์ และธุรกิจเครดิตฟองซิเอร์ พ.ศ. ๒๕๒๒(ฉบับที่
๒) พ.ศ. ๒๕๒๘ ธนาคารแห่ง
ประเทศไทยออกข้อกำหนดไว้เป็นมาตรฐานดังนี้

 ข้อ ๑
ในประกาศฉบับนี้
 "บริษัท" หมายความว่าบริษัทเงินทุน
บริษัทหลักทรัพย์ และบริษัทเครดิต
ฟองซิเอร์
 "ลูกหนี้เงินให้กู้ยืม" หมายความรวมถึง ลูกหนี้ที่เกิดจากการรับซื้อ ซื้อลด หรือ
รับช่วงซื้อลดตั๋วเงิน ตราสารเปลี่ยนมืออื่น
หรือตราสารการเครดิต
 "หลักประกัน" หมายความว่า ทรัพย์สินที่อาจจำนำหรือจำนองได้ตามประกาศ
ธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยการกำหนดหลักประกันเป็นทรัพย์สินที่บริษัทเงินทุนต้องเรียก
 "การขายทรัพย์สิน" หมายความรวมถึง การจะขายทรัพย์สินด้วย

 ข้อ ๒
ให้บริษัทจัดทำบัญชีแสดงสินทรัพย์และหนี้สินให้ครบถ้วนถูกต้องเป็น
ปัจจุบันตามความเป็นจริง ตามกฎหมายว่าด้วยการบัญชี
และตามมาตรฐานการบัญชีที่คณะ
กรรมการควบคุมการประกอบวิชาชีพสอบบัญชี (ก.บช.) ให้ความเห็นชอบตามที่สมาคมนักบัญชี
และผู้สอบบัญชีรับอนุญาตแห่งประเทศไทยกำหนดเว้นแต่ประกาศนี้จะกำหนดมาตรฐานการจัดทำ
บัญชีไว้เป็นอย่างอื่น

 ข้อ ๓
ภายใต้บังคับข้อ ๔
ในการจัดทำบัญชีรวมทั้งงบการเงิน ให้บริษัทถือ
ปฏิบัติตามเกณฑ์ค้างรับค้างจ่าย
เว้นแต่เมื่อมีเหตุการณ์ดังต่อไปนี้ให้บริษัทระงับการบันทึกบัญชี
เป็นรายได้ตามเกณฑ์ค้างรับค้างจ่าย
และให้บริษัทบันทึกบัญชีเป็นรายได้ตามจำนวนเงินที่ได้รับ
ชำระ
 (๑)
เมื่อลูกหนี้เงินให้กู้ยืมและหรือลูกหนี้ที่เกิดจาการค้ำประกันหรือการรับรอง
รับอาวัล
หรือสอดเข้าแก้หน้าในตั๋วเงินรายใดมีดอกเบี้ยค้างชำระเกินกว่าหกเดือนนับแต่วันครบ
กำหนดชำระดอกเบี้ยหรือเงินต้นแล้วแต่วันใดจะถึงก่อน
เว้นแต่มีหลักประกันคุ้มเงินต้นและดอก
เบี้ย
 การตีราคาหลักประกัน
ให้เป็นไปตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วย
การกำหนดหลักประกันเป็นทรัพย์สินที่บริษัทเงินทุนต้องเรียก
 (๒) เมื่อผู้เช่าซื้อสังหาริมทรัพย์ผิดนัดและค้างชำระเงินงวดใดงวดหนึ่งเกินกว่า
หกเดือนขึ้นไป
 ลูกหนี้ตาม
(๑) และ (๒)
ที่มีดอกเบี้ยหรือเงินรายงวดค้างชำระตั้งแต่หนึ่งเดือน
ขึ้นไปแต่ไม่เกินหกเดือน
บริษัทจะบันทึกบัญชีเป็นรายได้ตามจำนวนเงินที่ได้รับชำระก็ได้
 การบันทึกบัญชีตามเกณฑ์ค้างรับค้างจ่ายตามวรรคหนึ่ง
ให้บริษัทจัดทำทุก
สิ้นเดือน

 ข้อ ๔
ในกรณีดังต่อไปนี้ให้บริษัทบันทึกบัญชีเป็นรายได้ดังนี้
 (๑) การให้เช่าซื้ออสังหาริมทรัพย์
ให้บริษัทบันทึกบัญชีเป็นรายได้ โดยคำนวณ
ตามวิธีผลรวมจำนวนปี หรือวิธีอื่นที่คล้ายคลึงกัน
 (๒) การขายทรัพย์สินโดยผ่อนชำระ
ให้บริษัทบันทึกบัญชีเป็นกำไรได้เพียง
จำนวนที่ไม่เกินสัดส่วนของเงินที่ได้รับชำระแล้วต่อราคาขาย
หรือบันทึกบัญชีเป็นกำไรทั้งจำนวน
ต่อเมื่อได้รับเงินครบถ้วนตามสัญญาแล้วก็ได้
เว้นแต่กรณีสัญญาการขายทรัพย์สินมีระยะเวลาผ่อน
ชำระไม่เกินสามปี และผู้ซื้อได้ชำระเงินเกินกว่ากึ่งหนึ่งของราคาขายภายในหนึ่งปีนับแต่วันที่ทำ
สัญญา
บริษัทจะบันทึกบัญชีเป็นกำไรทั้งจำนวนในงวดการบัญชีที่ได้รับชำระเงินเกินกว่ากึ่งหนึ่ง
ของราคาขายนั้นได้
 การขายทรัพย์สินโดยบริษัทยังมีภาระที่จะต้องดำเนินการอยู่อีก
และจะมีผล
กระทบต่อกำไรจากการขายทรัพย์สินนั้น เช่น
ภาระในการโยกย้ายผู้อยู่อาศัย ภาระในการรื้อถอน
สิ่งปลูกสร้าง เป็นต้น
ในการคำนวณกำไรจากการขายทรัพย์สินดังกล่าว ให้บริษัทหักค่าใช้จ่ายที่
ประมาณว่าอาจเกิดขึ้นในภายหน้าออกจากกำไรจากการขายทรัพย์สินนั้นเสียก่อน
 (๓) การประกอบธุรกิจเงินทุนประเภทกิจการเงินทุนเพื่อการพัฒนาตามมาตรา
๒๐ (๖) วรรคสอง (ก) (ข) (ค) (ง) แห่งพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจเงินทุนธุรกิจหลักทรัพย์
และธุรกิจเครดิตฟองซิเอร์ พ.ศ. ๒๕๒๒
ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชกำหนดแก้ไขเพิ่มเติมพระราช
บัญญัติการประกอบธุรกิจเงินทุน ธุรกิจหลักทรัพย์
และธุรกิจเครดิตฟองซิเอร์ พ.ศ. ๒๕๒๒
(ฉบับที่ 
๒) พ.ศ. ๒๕๒๘
และการประกอบธุรกิจหลักทรัพย์ประเภทกิจการที่ปรึกษาการลงทุน ให้บริษัท
บันทึกบัญชีเป็นรายได้ตามจำนวนเงินที่ได้รับชำระ
แต่ถ้าบริษัทได้รับชำระเงินก่อนวันที่ผู้สอบบัญชี
รับรองงบการเงินของงวดการบัญชีที่ผ่านมา
แต่ต้องไม่เกินกว่าสี่เดือนนับแต่วันสิ้นงวดการบัญชีนั้น 
บริษัทจะบันทึกบันชีเป็นรายได้ในงวดการบัญชีที่ผ่านมานั้นก็ได้

 ข้อ ๕
ให้บริษัทจัดทำทะเบียนเพื่อบันทึกรายละเอียดเกี่ยวกับการค้ำประกัน 
การรับรองตั๋วเงิน การรับอาวัลตั๋วเงิน หรือภาระผูกพันอื่นในทำนองเดียวกัน
และให้บริษัทบันทึก
บัญชีรายการดังกล่าวเป็นรายการตรงกันข้ามทั้งด้านสินทรัพย์และหนี้สิน
ในการจัดทำงบการเงินให้
เปิดเผยยอดคงเหลือในหมายเหตุประกอบงบการเงิน
ในกรณีประกาศเฉพาะงบดุลให้แสดงยอด
คงเหลือเป็นหมายเหตุข้างล่างงบดุลนั้น

 ข้อ ๖
ประกาศนี้ให้มีผลใช้บังคับตั้งแต่ปีบัญชีเริ่มในหรือหลังวันที่ ๑
กรกฎาคม
๒๕๒๙ เป็นต้นไป

  ประกาศ ณ วันที่ ๘
มกราคม ๒๕๒๙
 
กำจร สถิรกุล
 
ผู้ว่าการ
 
ธนาคารแห่งประเทศไทย

[รก.๒๕๒๙/๖/๒๗พ/๑๐ มกราคม ๒๕๒๙]

 ธิดาวรรณ
/ แก้ไข
 ๒๗ ก.ย. ๒๕๔๕
 B+A(C)