ระเบียบกรมการขนส่งทางบก
ระเบียบกรมการขนส่งทางบก
ว่าด้วยการดำเนินการตรวจสภาพรถของผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถ
พ.ศ.
๒๕๕๓
 

ตามที่ได้มีระเบียบกรมการขนส่งทางบกว่าด้วยการตรวจสภาพรถของผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถ
พ.ศ. ๒๕๔๓ ลงวันที่ ๑๘ มกราคม พ.ศ. ๒๕๔๓ ไว้แล้ว นั้น

โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงชื่อหน่วยงานให้สอดคล้องกับกฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการกรมการขนส่งทางบก
กระทรวงคมนาคม พ.ศ. ๒๕๕๒
และสมควรปรับปรุงหลักเกณฑ์และวิธีการตรวจสภาพรถของผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถให้เป็นไปด้วยความเหมาะสมและมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น
อาศัยอำนาจตามความในข้อ ๔ (๒) และ (๓) ของกฎกระทรวง ฉบับที่ ๓๗ (พ.ศ. ๒๕๓๕)
ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
กรมการขนส่งทางบกจึงออกระเบียบไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบกรมการขนส่งทางบกว่าด้วยการดำเนินการตรวจสภาพรถของผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถ
พ.ศ. ๒๕๕๓

ข้อ ๒[๑]
ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดสามสิบวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ ๓ ให้ยกเลิกระเบียบกรมการขนส่งทางบกว่าด้วยการตรวจสภาพรถของผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถ
พ.ศ. ๒๕๔๓

ข้อ ๔ บรรดาระเบียบ ข้อบังคับ
หรือคำสั่งอื่นใดในส่วนที่กำหนดไว้แล้วในระเบียบนี้หรือซึ่งขัดหรือแย้งกับระเบียบนี้
ให้ใช้ระเบียบนี้แทน

ข้อ ๕ ให้รองอธิบดี (ฝ่ายวิชาการ)
กรมการขนส่งทางบก รักษาการตามระเบียบนี้

หมวด
๑
บททั่วไป
 

ข้อ ๖ ให้ผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถดำเนินการตรวจสภาพรถเพื่อรับรองสภาพรถสำหรับรถที่จะต่ออายุทะเบียน
หรือเสียภาษีประจำปีดังนี้
(๑) รถที่จดทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบก
(๒)
รถที่จดทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์ตามประเภทที่นายทะเบียนประกาศ
การตรวจสภาพรถตามวรรคหนึ่ง ให้กระทำได้ล่วงหน้าภายในกำหนดเวลาสามเดือนก่อนวันสิ้นอายุภาษีประจำปี
หรือก่อนวันครบกำหนดเสียภาษีประจำปี แล้วแต่กรณี

ข้อ ๗ การตรวจสภาพรถตามข้อ ๖
ต้องดำเนินการภายในพื้นที่ตรวจสภาพของผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถ
หรือตามที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด

ข้อ ๘ ภายใต้บังคับความในข้อ ๖
ผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถสามารถรับดำเนินการตรวจสภาพรถได้ตามขนาด
น้ำหนักและประเภทของรถที่ได้รับอนุญาต ทั้งนี้ ต้องเหมาะสมกับขนาดและสมรรถนะของเครื่องตรวจสภาพรถที่ใช้งาน

ข้อ ๙ ในการดำเนินกิจการสถานตรวจสภาพรถ
ผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถต้องปฏิบัติดังนี้
(๑)
จัดเก็บค่าบริการตรวจสภาพรถตามอัตราที่นายทะเบียนกลางให้ความเห็นชอบ
(๒)
จัดให้มีข้อความหรือเครื่องหมายดังต่อไปนี้ไว้ในที่ที่เห็นได้โดยชัดเจน ณ
สถานตรวจสภาพรถ
(ก) ป้ายชื่อสถานตรวจสภาพรถ มีข้อความดังต่อไปนี้
สถานตรวจสภาพรถ
(ชื่อสถานตรวจสภาพรถ) 
โดยได้รับใบอนุญาตจัดตั้งจากกรมการขนส่งทางบก
กระทรวงคมนาคม
(ข) ข้อความหรือเครื่องหมายแสดงประเภท ลักษณะ
หรือขนาดของรถที่รับบริการตรวจสภาพและสัญลักษณ์สถานตรวจสภาพรถตามที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด
(ค) ข้อความเตือนมิให้บุคคลที่ไม่เกี่ยวข้อง
เข้าไปในบริเวณที่ทำการตรวจสภาพรถ ดังนี้ พื้นที่ตรวจสภาพรถ
บุคคลที่ไม่เกี่ยวข้องห้ามเข้า เพื่อป้องกันอุบัติเหตุอันอาจเกิดขึ้นได้ขณะทำการตรวจสภาพรถ
(ง) ป้ายแสดงอัตราค่าบริการตรวจสภาพรถ
วันและเวลาทำงานปกติ
(๓) ใช้แบบพิมพ์ใบรับรองการตรวจสภาพรถ
ใบบันทึกการตรวจสภาพรถและใบรายงานการตรวจสภาพรถที่กรมการขนส่งทางบกจัดพิมพ์หรือตามที่กรมการขนส่งทางบกประกาศกำหนด
(๔)
จัดให้มีผู้ควบคุมการตรวจสภาพรถและเจ้าหน้าที่ตรวจสภาพรถ
ซึ่งมีคุณสมบัติตามที่กำหนดในกฎกระทรวงประจำ ณ สถานตรวจสภาพรถตลอดเวลาทำงาน
(๕) แจ้งวันและเวลาทำงานปกติตามที่ระบุไว้ใน (๒)
(ง) เป็นหนังสือต่อนายทะเบียน ณ สำนักงานขนส่งพื้นที่ หรือสำนักงานขนส่งจังหวัด
ที่สถานตรวจสภาพรถนั้นตั้งอยู่ก่อนวันที่เริ่มให้บริการตรวจสภาพรถครั้งแรกและทุกครั้งก่อนการเปลี่ยนแปลงวันและเวลาดังกล่าว
(๖) แจ้งรายชื่อพร้อมวุฒิการศึกษาของผู้ควบคุมการตรวจสภาพรถและเจ้าหน้าที่ตรวจสภาพรถตาม
(๔) และรายชื่อผู้ได้รับมอบอำนาจทำการแทนผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถ (ถ้ามี)
เป็นหนังสือต่อนายทะเบียน ณ สำนักงานขนส่งพื้นที่หรือสำนักงานขนส่งจังหวัด
ที่สถานตรวจสภาพรถนั้นตั้งอยู่ก่อนวันที่เริ่มให้บริการตรวจสภาพรถครั้งแรกและทุกครั้งก่อนการเปลี่ยนแปลงตัวบุคคลดังกล่าวพร้อมแนบหลักฐานภาพถ่ายวุฒิการศึกษา
ภาพถ่ายสำเนาทะเบียนบ้าน
และภาพถ่ายบัตรประจำตัวประชาชนของผู้ควบคุมการตรวจสภาพรถและเจ้าหน้าที่ตรวจสภาพรถนั้นด้วย
(๗) ส่งตัวอย่างลายมือชื่อผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถหรือตัวอย่างลายมือชื่อผู้ได้รับมอบอำนาจทำการแทนผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถ
หรือตัวอย่างลายมือชื่อบุคคลทั้งสอง แล้วแต่กรณี
และตัวอย่างเครื่องหมายหรือตราประทับประจำสถานตรวจสภาพรถประกอบด้วยชื่อ ที่อยู่
และหมายเลขโทรศัพท์ของสถานตรวจสภาพรถต่อนายทะเบียน ณ
สำนักงานขนส่งพื้นที่หรือสำนักงานขนส่งจังหวัด
ที่สถานตรวจสภาพรถนั้นตั้งอยู่ก่อนวันที่ปฏิบัติหน้าที่หรือให้บริการตรวจสภาพรถครั้งแรก
และทุกครั้งก่อนการเปลี่ยนแปลงตัวบุคคล เครื่องหมายหรือตราประทับดังกล่าว
(๘) การเปลี่ยนแปลงเครื่องตรวจสภาพรถต้องแจ้งเป็นหนังสือเพื่อขอรับอนุญาตต่อนายทะเบียน
ณ สำนักงานขนส่งพื้นที่หรือสำนักงานขนส่งจังหวัด ที่สถานตรวจสภาพรถนั้นตั้งอยู่
เครื่องตรวจสภาพรถตามวรรคหนึ่ง
ต้องเป็นชนิดและแบบหรือรุ่นที่กรมการขนส่งทางบกประกาศกำหนดหรือให้ความเห็นชอบ
(๙)
ควบคุมดูแลให้การตรวจสภาพรถเป็นไปด้วยความเรียบร้อยและถูกต้องตามกฎ
ระเบียบและประกาศที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด
(๑๐)
ควบคุมกำกับดูแลมิให้มีการลงลายมือชื่อในใบรับรองการตรวจสภาพรถไว้ล่วงหน้าก่อนจะดำเนินการตรวจสภาพรถครบถ้วนถูกต้องตามกฎระเบียบและข้อบังคับของทางราชการแล้ว
(๑๑) ไม่ชักชวนหรือแนะนำ
หรือยินยอมให้ผู้อื่นชักชวนหรือแนะนำให้ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งหรือเจ้าของรถที่ไม่ผ่านการตรวจสภาพ
นำรถไปเข้ารับการตรวจซ่อมหรือปรับแต่ง ณ สถานประกอบการแห่งหนึ่งแห่งใด
เว้นแต่ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งหรือเจ้าของรถจะร้องขอคำแนะนำเกี่ยวกับสถานประกอบการที่ตนจะนำรถไปใช้บริการตรวจซ่อมหรือปรับแต่ง
(๑๒) ไม่อนุญาตให้บุคคลอื่นนอกจากบุคคลตาม (๔)
เข้าควบคุมการตรวจสภาพรถหรือทำหน้าที่ตรวจสภาพรถ
(๑๓)
ควบคุมกำกับดูแลให้ผู้ปฏิบัติหน้าที่เป็นผู้ควบคุมการตรวจสภาพรถและเจ้าหน้าที่ตรวจสภาพรถแต่งกายสุภาพเหมาะสมกับการปฏิบัติหน้าที่ตรวจสภาพรถ
และติดบัตรประจำตัวตามแบบบัตรประจำตัวที่กำหนดไว้ท้ายระเบียบนี้
(๑๔)
อำนวยความสะดวกให้แก่เจ้าหน้าที่ของกรมการขนส่งทางบกในการเข้าไปในสถานตรวจสภาพรถในระหว่างเวลาทำงานตามปกติ
เพื่อทราบข้อเท็จจริงและตรวจสอบเอกสารอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการตรวจสภาพรถ

หมวด
๒
การตรวจสภาพรถ
 

ข้อ ๑๐ ผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถต้องดำเนินการตรวจสภาพรถตามกฎระเบียบ
ประกาศ หรือคำสั่งอื่นใดที่กรมการขนส่งทางบกกำหนดและต้องดำเนินการเพิ่มเติม ดังนี้
(๑) ลอกลายหมายเลขตัวถังหรือหมายเลขโครงคัสซี
หรือหมายเลขตัวรถติดไว้บริเวณส่วนล่างของใบรับรองการตรวจสภาพรถที่ได้ผ่านการตรวจสภาพตามข้อ
๑๓
ทั้งต้นฉบับและสำเนาสำหรับการรายงานผลการตรวจสภาพรถผ่านทางระบบสารสนเทศให้ดำเนินการตามที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด
(๒) บันทึกข้อมูลการตรวจสภาพรถในแบบบันทึกการตรวจสภาพรถตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบกหรือแบบบันทึกการตรวจสภาพรถตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์
หรือบันทึกการตรวจสภาพรถด้วยระบบสารสนเทศตามที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด แล้วแต่กรณี

ข้อ ๑๑ ในการตรวจสภาพรถหากปรากฏว่าหมายเลขเครื่องยนต์
หมายเลขตัวถังหรือหมายเลขโครงคัสซี หรือหมายเลขตัวรถ
มีร่องรอยการแก้ไขขูดลบหรือลบเลือนจนไม่สามารถตรวจสอบความถูกต้องได้
หรือมีการแก้ไขเพิ่มเติมหรือเปลี่ยนแปลงสภาพเครื่องอุปกรณ์หรือส่วนควบของรถให้ผิดแผกแตกต่างในสาระสำคัญ
(เฉพาะกรณีรถที่จดทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบก) หรือมีการเปลี่ยนแปลงสีของรถ
หรือเปลี่ยนแปลงตัวรถหรือส่วนใดส่วนหนึ่งของรถให้ผิดไปจากรายการที่จดทะเบียนไว้ในใบคู่มือจดทะเบียนรถ
(เฉพาะกรณีรถที่จดทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์) ให้สถานตรวจสภาพรถระงับการตรวจสภาพรถนั้นเสียและแจ้งให้ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งหรือเจ้าของรถนำรถไปเข้ารับการตรวจสภาพ
ณ ที่ทำการของนายทะเบียนที่รถนั้นจดทะเบียนหรือตามที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด
แล้วแต่กรณี

ข้อ ๑๒ เมื่อทำการตรวจสภาพรถเสร็จสิ้นแล้ว
ให้ผู้ควบคุมการตรวจสภาพรถวินิจฉัยผลการตรวจสภาพรถตามหลักเกณฑ์
วิธีการตรวจและวินิจฉัยผลการตรวจสภาพรถตามที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด
และให้เจ้าหน้าที่ตรวจสภาพรถและผู้ควบคุมการตรวจสภาพรถบันทึกผลการตรวจหรือบันทึกข้อบกพร่องกรณีที่รถไม่ผ่านการตรวจสภาพรถ
(ถ้ามี) ไว้ในแบบบันทึกการตรวจสภาพรถพร้อมลงลายมือชื่อไว้เป็นหลักฐาน
สำหรับการบันทึกผลการตรวจสภาพรถผ่านทางระบบสารสนเทศให้ดำเนินการตามที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด

ข้อ ๑๓ ให้ผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถออกใบรับรองการตรวจสภาพรถสำหรับรถที่ผ่านการตรวจสภาพ
กรณีการรับรองผลการตรวจสภาพรถผ่านระบบสารสนเทศให้ดำเนินการตามที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด

ข้อ ๑๔ การออกใบรับรองการตรวจสภาพรถตามข้อ ๑๓
ให้ผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถจัดทำใบรับรองดังกล่าวเป็นสองฉบับ
โดยกรอกรายละเอียดข้อมูลในใบรับรองการตรวจสภาพรถตามแบบที่กำหนดให้ครบถ้วนถูกต้องและให้ผู้ควบคุมการตรวจสภาพรถขีดคร่อมพร้อมลงลายมือชื่อกำกับและประทับตราประจำสถานตรวจสภาพรถบนลายหมายเลขตัวถัง
หมายเลขโครงคัสซี หรือหมายเลขตัวรถ แล้วแต่กรณี
ที่ติดไว้บริเวณส่วนล่างของใบรับรองการตรวจสภาพรถทั้งต้นฉบับและสำเนา
ใบรับรองการตรวจสภาพรถต้นฉบับให้มอบแก่ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งหรือเจ้าของรถ
เพื่อนำไปติดต่อขอดำเนินการทางทะเบียนกับทางราชการ
สำเนาใบรับรองการตรวจสภาพรถและบันทึกการตรวจสภาพรถ
ให้เก็บไว้ที่สถานตรวจสภาพรถเป็นเวลาไม่น้อยกว่าหนึ่งปีนับแต่วันที่ตรวจสภาพ

ข้อ ๑๕ ใบรับรองการตรวจสภาพรถตามข้อ ๑๔
ต้องไม่มีการขูดลบแก้ไขและต้องประทับตราประจำสถานตรวจสภาพรถไว้ที่ส่วนบนของใบรับรองการตรวจสภาพรถอย่างชัดเจนกรณีที่มีการลงรายการในใบรับรองการตรวจสภาพรถผิดพลาด
ให้สถานตรวจสภาพรถนั้นจัดทำขึ้นใหม่ทั้งฉบับ

ข้อ ๑๖ การใช้ใบรับรองการตรวจสภาพรถ
ต้องเรียงลำดับตามเล่มที่และเลขที่ของใบรับรองการตรวจสภาพรถที่ได้รับจากกรมการขนส่งทางบก
ในกรณีที่แบบพิมพ์ใบรับรองการตรวจสภาพรถต้นฉบับหรือสำเนาสูญหาย ถูกทำลาย
หรือชำรุดในสาระสำคัญ
ผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถต้องแจ้งเป็นหนังสือต่อนายทะเบียน ณ
สำนักงานขนส่งพื้นที่หรือสำนักงานขนส่งจังหวัดที่สถานตรวจสภาพรถนั้นตั้งอยู่โดยเร็ว

ข้อ ๑๗ รถคันใดไม่ผ่านการตรวจสภาพ
ให้ผู้ควบคุมการตรวจสภาพรถแจ้งผลการตรวจสภาพและข้อบกพร่องของรถคันนั้น
โดยจัดทำสำเนาบันทึกผลการตรวจสภาพรถซึ่งได้บันทึกข้อบกพร่องไว้แล้ว
มอบให้แก่ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งหรือเจ้าของรถ
เพื่อไว้ใช้เป็นหลักฐานในการนำรถมารับการตรวจสภาพใหม่ภายหลังที่ได้ทำการแก้ไขข้อบกพร่องนั้นแล้ว

ข้อ ๑๘ รถที่ไม่ผ่านการตรวจสภาพ
เมื่อทำการแก้ไขข้อบกพร่องและมาขอรับการตรวจสภาพใหม่ ให้ดำเนินการดังนี้
(๑) กรณีนำรถมาขอรับการตรวจสภาพใหม่ภายใน ๑๕ วัน
นับแต่วันที่ไม่ผ่านการตรวจสภาพครั้งแรก ให้ตรวจสภาพเฉพาะรายการที่ต้องทำการแก้ไขเท่านั้น
เว้นแต่ในกรณีที่เห็นว่ารถนั้นมีข้อบกพร่องที่อาจส่งผลกระทบต่อความมั่นคงแข็งแรงและความปลอดภัยในการใช้งาน
แม้ในรายการนั้นจะได้ผ่านการตรวจสภาพไปแล้วก็ตาม
ก็ให้ทำการตรวจสภาพรายการนั้นใหม่ด้วย
(๒) กรณีนำรถมาขอรับการตรวจสภาพใหม่เกินกว่า ๑๕
วัน นับแต่วันที่ไม่ผ่านการตรวจสภาพครั้งแรก ให้ทำการตรวจสภาพใหม่ทุกรายการ
การตรวจสภาพรถตาม (๑) และ (๒) ให้ดำเนินการตามข้อ
๑๐ โดยให้แนบแบบบันทึกการตรวจสภาพรถไว้กับฉบับเดิมด้วย

หมวด
๓
การรายงานการตรวจสภาพรถ
 

ข้อ ๑๙ ผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถต้องจัดทำรายงานการตรวจสภาพรถโดยใช้แบบรายงานการตรวจสภาพรถตามที่กรมการขนส่งทางบกจัดพิมพ์
หรือจัดทำรายงานการตรวจสภาพรถในรูปข้อมูลสารสนเทศตามที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด
แล้วแต่กรณี
กรณีการรายงานการตรวจสภาพรถด้วยเอกสารต้องประทับตราประจำสถานตรวจสภาพรถไว้ที่ส่วนบนของใบรายงานการตรวจสภาพรถอย่างชัดเจนทุกฉบับ
และให้ผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถ
หรือผู้ได้รับมอบอำนาจทำการแทนผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถลงนามรับรองความถูกต้อง
โดยจัดส่งรายงานให้สำนักงานขนส่งพื้นที่หรือสำนักงานขนส่งจังหวัด ที่สถานตรวจสภาพรถนั้นตั้งอยู่
ภายในวันที่สิบของเดือนถัดไปและจัดทำสำเนาเก็บไว้ ณ
สถานตรวจสภาพรถสำหรับให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบเป็นเวลาไม่น้อยกว่าหนึ่งปีนับแต่วันที่จัดส่งรายงาน
กรณีการรายงานการตรวจสภาพรถด้วยระบบสารสนเทศต้องดำเนินการโดยทันที
เมื่อทำการตรวจสภาพรถคันนั้นเสร็จสิ้น
และต้องจัดเก็บข้อมูลสำหรับให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบเป็นเวลาไม่น้อยกว่าหนึ่งปีนับแต่วันที่ตรวจสภาพ


ประกาศ
ณ วันที่ ๖ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๓
ชัยรัตน์
สงวนชื่อ
อธิบดีกรมการขนส่งทางบก
[เอกสารแนบท้าย]

๑. แบบบัตรประจำตัวผู้ควบคุมการตรวจสภาพรถและเจ้าหน้าที่ตรวจสภาพรถประจำสถานตรวจสภาพรถที่ได้รับอนุญาต

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)
















ปริยานุช/ผู้จัดทำ
๒๓
สิงหาคม ๒๕๕๓

ณัฐวดี/ตรวจ
๒๓
สิงหาคม ๒๕๕๓

[๑]
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๗/ตอนพิเศษ ๙๖ ง/หน้า ๓/๑๐ สิงหาคม ๒๕๕๓