ระเบียบกระทรวงสาธารณสุข
ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการกล่าวหา กล่าวโทษ
หรือสอบสวนผู้ประกอบโรคศิลปะ
พ.ศ. ๒๕๔๖
 

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๗ มาตรา ๑๓ (๒)
และมาตรา ๔๓ แห่งพระราชบัญญัติการประกอบโรคศิลปะ พ.ศ. ๒๕๔๒
ซึ่งมีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคลซึ่งมาตรา ๒๙
ประกอบกับมาตรา ๓๕ มาตรา ๓๖ มาตรา ๓๙ มาตรา ๔๘ และมาตรา ๕๐
ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยบัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขโดยคำแนะนำของคณะกรรมการการประกอบโรคศิลปะออกระเบียบไว้
ดังต่อไปนี้

ข้อ
๑
ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบกระทรวงสาธารณสุข ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการกล่าวหา กล่าวโทษ
หรือสอบสวน ผู้ประกอบโรคศิลปะ พ.ศ. ๒๕๔๖

ข้อ
๒[๑]
ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ
๓
ในระเบียบนี้
ความผิด หมายความว่า การกระทำของผู้ประกอบโรคศิลปะที่ฝ่าฝืนมาตรา ๓๖
หรือประพฤติผิดข้อจำกัดและเงื่อนไขการประกอบโรคศิลปะตามมาตรา ๓๗
หรือประพฤติผิดจรรยาบรรณแห่งวิชาชีพตามมาตรา ๓๘
แห่งพระราชบัญญัติการประกอบโรคศิลปะ พ.ศ. ๒๕๔๒
คำกล่าวหา หมายความว่า เรื่องที่ผู้ได้รับความเสียหายได้กล่าวหา
ต่อคณะกรรมการวิชาชีพตามพระราชบัญญัติการประกอบโรคศิลปะ พ.ศ. ๒๕๔๒
ว่ามีผู้ประกอบโรคศิลปะกระทำความผิดซึ่งก่อให้เกิดความเสียหายแก่ผู้เสียหายและการกล่าวหาเช่นนั้นได้กล่าวโดยมีเจตนาจะให้ผู้กระทำความผิดได้รับโทษ
คำกล่าวโทษ หมายความว่า เรื่องที่กรรมการวิชาชีพหรือบุคคลอื่นที่ไม่ใช่ผู้เสียหายได้กล่าวโทษต่อคณะกรรมการวิชาชีพตามพระราชบัญญัติการประกอบโรคศิลปะ
พ.ศ. ๒๕๔๒ ว่ามีผู้ประกอบโรคศิลปะกระทำความผิด
และการกล่าวโทษเช่นนั้นได้กล่าวโดยมีเจตนาจะให้ผู้กระทำความผิดได้รับโทษ
การสอบสวน หมายความว่า การรวบรวมพยานหลักฐาน และการดำเนินการต่าง ๆ
ซึ่งคณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวนได้ทำไปตามอำนาจหน้าที่
เพื่อที่จะทราบข้อเท็จจริงหรือพิสูจน์การกระทำที่เป็นความผิดรวมถึงการให้ถ้อยคำของผู้ถูกกล่าวหาหรือผู้ถูกกล่าวโทษหรือพยานตลอดจนบันทึกคำกล่าวหา
หรือคำกล่าวโทษด้วย
สำนวนการสอบสวน หมายความว่า
บันทึกหรือเอกสารใดที่คณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวนจดไว้เป็นหลักฐานแห่งรายละเอียดทั้งหลายในการสอบสวนผู้ประกอบโรคศิลปะที่กระทำความผิด
รวมถึงการให้ถ้อยคำของผู้ถูกกล่าวหาหรือผู้ถูกกล่าวโทษหรือพยานตลอดจนบันทึกคำกล่าวหา
หรือคำกล่าวโทษด้วย
พยานหลักฐาน หมายความว่า พยานวัตถุ พยานเอกสาร หรือพยานบุคคล ตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา

หมวด ๑
การกล่าวหาหรือกล่าวโทษ
 

ข้อ
๔
ผู้เสียหายที่จะกล่าวหาหรือผู้กล่าวโทษที่จะกล่าวโทษผู้ประกอบโรคศิลปะผู้ใดให้ทำคำกล่าวหาหรือคำกล่าวโทษเป็นหนังสือและลงลายมือชื่อแล้วยื่นต่อคณะกรรมการวิชาชีพที่กองการประกอบโรคศิลปะโดยยื่นด้วยตนเองหรือส่งทางไปรษณีย์ก็ได้

ข้อ
๕
ให้ผู้อำนวยการกองการประกอบโรคศิลปะในฐานะกรรมการและเลขานุการเสนอเรื่องการกล่าวหาหรือกล่าวโทษต่อคณะกรรมการวิชาชีพ
เพื่อพิจารณาโดยไม่ชักช้า

ข้อ
๖
การถอนคำกล่าวหาหรือคำกล่าวโทษนั้น ให้ผู้กล่าวหาหรือผู้กล่าวโทษ แล้วแต่กรณี
ทำเป็นหนังสือและลงลายมือชื่อยื่นต่อคณะกรรมการวิชาชีพที่กองการประกอบโรคศิลปะ
โดยยื่นด้วยตนเองหรือส่งทางไปรษณีย์ก็ได้ แต่ทั้งนี้ไม่เป็นเหตุให้ระงับการสอบสวน

หมวด ๒
อายุความในการกล่าวหาหรือกล่าวโทษ
 

ข้อ
๗
สิทธิในการกล่าวหาหรือกล่าวโทษสิ้นสุดลงในกรณีใดกรณีหนึ่ง ดังต่อไปนี้
(๑) เมื่อพ้นกำหนดหนึ่งปี
นับแต่วันที่ผู้ได้รับความเสียหายหรือผู้กล่าวโทษรู้เรื่องและรู้ตัวผู้ประพฤติผิด
(๒) เมื่อเกินสามปี นับแต่วันที่มีการกระทำความผิด

หมวด ๓
การสืบสวน
 

ข้อ
๘
เมื่อคณะกรรมการวิชาชีพได้รับคำกล่าวหาหรือคำกล่าวโทษแล้ว
คณะกรรมการวิชาชีพอาจแต่งตั้งคณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบข้อเท็จจริงเพื่อพิจารณาข้อเท็จจริงและข้อกฎหมายตามที่ปรากฏในคำกล่าวหา
หรือคำกล่าวโทษ
ในกรณีแต่งตั้งคณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบข้อเท็จจริง
ตามวรรคหนึ่ง
ให้คณะกรรมการวิชาชีพแต่ละสาขาแต่งตั้งคณะอนุกรรมการอย่างน้อยหนึ่งคณะ ในแต่ละคณะประกอบด้วยอนุกรรมการวิชาชีพไม่น้อยกว่าสามคนและแต่งตั้งคนหนึ่งเป็นประธาน

ข้อ
๙
คณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบข้อเท็จจริง
มีหน้าที่สืบสวนแสวงหาข้อเท็จจริงแห่งกรณีที่มีการกล่าวหาหรือกล่าวโทษ
เพื่อที่จะแสดงให้เห็นพฤติกรรมของผู้ถูกกล่าวหาหรือผู้ถูกกล่าวโทษว่ามีมูลหรือไม่
แล้วให้สรุปความเห็นเสนอต่อคณะกรรมการวิชาชีพ เพื่อพิจารณาโดยไม่ชักช้า

ข้อ
๑๐
ในการเสนอรายงานความเห็นต่อคณะกรรมการวิชาชีพว่ากรณีมีมูลหรือไม่ ให้ถือตามความเห็นของอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบข้อเท็จจริงฝ่ายข้างมาก
ในกรณีที่อนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบข้อเท็จจริงผู้ใด
มีความเห็นแตกต่างไปจากอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบข้อเท็จจริงฝ่ายข้างมาก
และต้องการให้บันทึกความเห็นที่แตกต่างไว้ก็ให้กระทำได้

ข้อ
๑๑
รายงานและความเห็นของคณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบข้อเท็จจริงที่เสนอต่อคณะกรรมการวิชาชีพอย่างน้อยต้องมีสาระสำคัญ
ดังต่อไปนี้
(๑) วัน เดือน ปี ที่สรุปรายงาน
และความเห็น
(๒) ชื่อ ที่อยู่
ของผู้ประกอบโรคศิลปะที่ถูกกล่าวหา หรือถูกกล่าวโทษ
(๓)
พฤติกรรมโดยย่อของผู้ประกอบโรคศิลปะที่ปรากฏในคำกล่าวหาหรือคำกล่าวโทษ
(๔) หลักฐานที่รวบรวมมาได้
(๕)
ความเห็นพร้อมทั้งเหตุผลที่แสดงว่าพฤติกรรมของผู้ประกอบโรคศิลปะที่ถูกกล่าวหาหรือกล่าวโทษใน
(๓) มีมูลหรือไม่
(๖) ความเห็นแย้งของอนุกรรมการวิชาชีพ
(ถ้ามี)

หมวด ๔
คณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวน
 

ข้อ
๑๒
ให้คณะกรรมการวิชาชีพแต่ละสาขาแต่งตั้งคณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวนอย่างน้อยหนึ่งคณะ
ในแต่ละคณะประกอบด้วยอนุกรรมการวิชาชีพไม่น้อยกว่าสามคนและแต่งตั้งคนหนึ่งเป็นประธาน

ข้อ
๑๓
อนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวนต้องมีคุณสมบัติ
และไม่มีลักษณะต้องห้าม ดังต่อไปนี้
(๑)
เป็นผู้ประกอบโรคศิลปะในสาขาตามที่กำหนดไว้ในมาตรา ๕
แห่งพระราชบัญญัติการประกอบโรคศิลปะ พ.ศ. ๒๕๔๒ ยกเว้นอนุกรรมการวิชาชีพที่เป็นเลขานุการหรือผู้ช่วยเลขานุการของคณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวน
หรือบุคคลใดที่เชิญมาเป็นอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวน
(๒)
เป็นผู้ไม่เคยถูกสั่งพักใช้ใบอนุญาตประกอบโรคศิลปะ
หรือเพิกถอนใบอนุญาตประกอบโรคศิลปะในสาขานั้น ๆ
(๓) ไม่เป็นบุคคลล้มละลาย

ข้อ
๑๔
ให้คณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวนมีอำนาจและหน้าที่ ดังต่อไปนี้
(๑)
ทำการสอบสวนการกระทำความผิดของผู้ถูกกล่าวหาหรือถูกกล่าวโทษ
(๒)
ออกหนังสือเรียกผู้ถูกกล่าวหาหรือถูกกล่าวโทษ ผู้เสียหายหรือบุคคลใด ๆ
มาให้ถ้อยคำหรือมีหนังสือแจ้งให้บุคคลใด ๆ
ส่งเอกสารหรือวัตถุที่จำเป็นแก่การดำเนินการของคณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวน
(๓) สรุปผลการสอบสวนและเสนอสำนวนการสอบสวน
พร้อมทั้งความเห็นต่อคณะกรรมการวิชาชีพเพื่อวินิจฉัยชี้ขาด

หมวด ๕
การสอบสวน
 

ข้อ
๑๕
เมื่อคณะกรรมการวิชาชีพพิจารณาเห็นว่ากรณีมีมูล
ให้กรรมการและเลขานุการของคณะกรรมการวิชาชีพส่งเรื่องดังกล่าวให้ประธานอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวนโดยไม่ชักช้า

ข้อ
๑๖
ให้ประธานอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวนออกหนังสือแจ้งข้อกล่าวหาหรือข้อกล่าวโทษตามแบบแนบท้ายระเบียบนี้
พร้อมทั้งส่งสำเนาเรื่องที่กล่าวหาหรือกล่าวโทษให้ผู้ถูกกล่าวหาหรือกล่าวโทษทราบไม่น้อยกว่าสิบห้าวันก่อนวันเริ่มทำการสอบสวน

ข้อ
๑๗
การออกหนังสือเรียก ให้ผู้ถูกกล่าวหาหรือผู้ถูกกล่าวโทษ
ผู้เสียหายหรือบุคคลใด ๆ มาให้ถ้อยคำตามข้อ ๑๔ (๒) ให้เป็นไปตามแบบแนบท้ายระเบียบนี้

ข้อ
๑๘
การออกหนังสือแจ้งให้บุคคลใด ๆ ส่งเอกสารหรือวัตถุที่จำเป็นตามข้อ ๑๔ (๒)
ให้เป็นไปตามแบบแนบท้ายระเบียบนี้

ข้อ
๑๙
การส่งหนังสือแจ้งข้อกล่าวหาหรือข้อกล่าวโทษ
การส่งหนังสือเรียกมาให้ถ้อยคำหรือการส่งหนังสือแจ้งให้บุคคลใด ๆ
ส่งเอกสารหรือวัตถุที่จำเป็น
ให้ส่งแก่ผู้นั้นตามที่อยู่ที่ปรากฏในทะเบียนผู้ประกอบโรคศิลปะหรือในทะเบียนราษฎร์โดยส่งทางไปรษณีย์ลงทะเบียน

ข้อ
๒๐
ผู้ถูกกล่าวหาหรือผู้ถูกกล่าวโทษ มีสิทธิทำคำชี้แจงหรือนำพยานหลักฐานใด ๆ
มาให้คณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวน
คำชี้แจงหรือพยานหลักฐานดังกล่าวในวรรคหนึ่ง
ให้ยื่นต่อประธานอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวนภายในสิบห้าวัน
นับแต่วันที่ได้รับแจ้งจากประธานอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวน
หรือภายในกำหนดเวลาที่คณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวนขยายให้

ข้อ
๒๑
ถ้าผู้ถูกกล่าวหาหรือผู้ถูกกล่าวโทษ
ไม่มาให้คณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวนทำการสอบสวน ณ สถานที่ วัน เดือน
ปี และเวลาที่แจ้งให้ทราบในหนังสือแจ้งข้อกล่าวหาหรือข้อกล่าวโทษ หรือภายในกำหนดเวลาที่ได้ขยายให้หรือไม่ทำคำชี้แจงหรือไม่นำพยานหลักฐานใด
ๆ ตามข้อ ๒๐
ให้คณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวนดำเนินการสอบสวนต่อไปตามพยานหลักฐานที่มีอยู่
เว้นแต่มีความจำเป็นอันไม่อาจจะก้าวล่วงเสียได้
และผู้ถูกกล่าวหาหรือผู้ถูกกล่าวโทษได้แจ้งแล้วก็ให้ขยายเวลาได้อีกตามสมควร

ข้อ
๒๒
ในการสอบสวนผู้ถูกกล่าวหาหรือผู้ถูกกล่าวโทษ
ให้คณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวน ถามชื่อตัว ชื่อสกุล
และแจ้งข้อกล่าวหาหรือข้อกล่าวโทษให้ผู้ถูกกล่าวหาหรือผู้ถูกกล่าวโทษทราบ
และต้องบอกให้ทราบก่อนว่าถ้อยคำที่ได้ให้ไว้อาจใช้เป็นพยานหลักฐานในการพิจารณาการกระทำความผิดได้
เมื่อผู้ถูกกล่าวหาหรือผู้ถูกกล่าวโทษเต็มใจให้การอย่างใดก็ให้จดคำให้การไว้
แต่ถ้าไม่เต็มใจให้การก็ให้บันทึกไว้ด้วย

ข้อ
๒๓
ผู้เสียหาย หรือบุคคลใด ๆ ที่ถูกเรียกมาให้ถ้อยคำ
ให้คณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวนถามปากคำบุคคลนั้นไว้
การถามปากคำตามวรรคหนึ่ง
คณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวนจะให้ผู้ให้ถ้อยคำสาบานหรือปฏิญาณตัวเสียก่อนก็ได้
ห้ามมิให้คณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวน
ทำหรือจัดให้ทำการใด ๆ ซึ่งเป็นการล่อลวงหรือขู่เข็ญ หรือให้สัญญากับผู้ถูกกล่าวหาหรือผู้ถูกกล่าวโทษหรือผู้มาให้ถ้อยคำ
เพื่อจูงใจให้เขาให้การหรือไม่ให้การหรือเพื่อให้ถ้อยคำหรือไม่ให้ถ้อยคำอย่างใด ๆ
ในเรื่องที่ถูกกล่าวหาหรือถูกกล่าวโทษ

ข้อ
๒๔
การสอบสวนให้ใช้ภาษาไทย
แต่ถ้าจำเป็นต้องแปลภาษาไทยเป็นภาษาต่างประเทศหรือภาษาต่างประเทศเป็นภาษาไทยจะใช้ล่ามแปลก็ได้
ก่อนที่ล่ามจะทำหน้าที่แปล
ล่ามต้องสาบานหรือปฏิญาณตนว่าจะทำหน้าที่โดยสุจริตใจจะไม่เพิ่มเติมหรือตัดทอนสิ่งที่แปล
เมื่อมีล่ามแปลคำให้การ คำพยานหรืออื่น ๆ
ล่ามต้องแปลให้ถูกต้องและให้ล่ามลงลายมือชื่อในคำแปลนั้น

ข้อ
๒๕
สำนวนการสอบสวน ต้องระบุสถานที่ วัน เดือน ปี ที่จัดทำ
นามและตำแหน่งของผู้ทำบันทึก
และอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวนทุกคนลงลายมือชื่อรับรองไว้ในสำนวนการสอบสวน

ข้อ
๒๖
คณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวน
เมื่อทำการสอบสวนเสร็จสิ้นแล้วให้สรุปการสอบสวน รวบรวมเอกสารพยานหลักฐานต่าง ๆ
ที่เกี่ยวข้องพร้อมทั้งความเห็นและเสนอสำนวนการสอบสวนต่อคณะกรรมการวิชาชีพ
โดยไม่ชักช้าเพื่อวินิจฉัยชี้ขาดต่อไป

หมวด ๖
การพิจารณาของคณะกรรมการวิชาชีพ
 

ข้อ
๒๗
เมื่อคณะกรรมการวิชาชีพได้รับสำนวนการสอบสวน และความเห็นของคณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวนแล้ว
ให้คณะกรรมการวิชาชีพพิจารณาสำนวนการสอบสวนและวินิจฉัยโดยไม่ชักช้า
ถ้าเห็นว่าสำนวนการสอบสวนยังไม่สมบูรณ์เพียงพอที่จะวินิจฉัย
หรือจะต้องมีพยานหลักฐานเพิ่มเติม
ก็ให้ส่งกลับไปยังคณะอนุกรรมการวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่สอบสวน เพื่อทำการสอบสวนหรือหาพยานหลักฐานเพิ่มเติม
ถ้าเห็นว่าสำนวนการสอบสวนสมบูรณ์เพียงพอที่จะวินิจฉัย
ให้คณะกรรมการวิชาชีพวินิจฉัย ดังนี้
(๑) ยกคำกล่าวหาหรือคำกล่าวโทษ
(๒) ลงโทษอย่างใดอย่างหนึ่ง ดังต่อไปนี้
(ก)
ว่ากล่าวตักเตือน
(ข)
ภาคทัณฑ์
(ค)
พักใช้ใบอนุญาตมีกำหนดเวลาตามที่เห็นสมควรแต่ไม่เกินสองปี
(ง)
เพิกถอนใบอนุญาต

ข้อ
๒๘
คำวินิจฉัยของคณะกรรมการวิชาชีพตามข้อ ๒๗
ให้ทำเป็นหนังสือพร้อมด้วยเหตุผลทั้งข้อเท็จจริงอันเป็นสาระสำคัญและข้อกฎหมายที่อ้างอิง
ข้อพิจารณาและข้อสนับสนุนในการใช้ดุลพินิจวินิจฉัยและต้องลงลายมือชื่อกรรมการวิชาชีพที่วินิจฉัย
และมาประชุมในวาระนั้น

ข้อ
๒๙
ให้ผู้อำนวยการกองการประกอบโรคศิลปะ
มีหนังสือแจ้งคำวินิจฉัยของคณะกรรมการวิชาชีพ ไปยังผู้ถูกกล่าวหาหรือถูกกล่าวโทษ
และคณะกรรมการการประกอบโรคศิลปะเพื่อทราบภายในเจ็ดวันนับแต่วันที่มีคำวินิจฉัย
รวมทั้งให้บันทึกข้อความตามคำสั่งนั้นไว้ในทะเบียนผู้ประกอบโรคศิลปะ
ให้ผู้ได้รับวินิจฉัยลงโทษตามข้อ ๒๗ (๒)
(ค) และ (ง) มีสิทธิอุทธรณ์เป็นหนังสือต่อคณะกรรมการการประกอบโรคศิลปะได้ ตามมาตรา
๕๔ แห่งพระราชบัญญัติการประกอบโรคศิลปะ พ.ศ. ๒๕๔๒
ภายในสามสิบวันนับแต่วันรับทราบคำสั่ง

ข้อ
๓๐
การดำเนินการใด ๆ ที่ระเบียบนี้ไม่ได้กำหนดหลักเกณฑ์ไว้
ให้นำบทบัญญัติตามกฎหมายว่าด้วยวิธีปฏิบัติราชการทางปกครองมาใช้บังคับ


ประกาศ ณ วันที่ ๑๙ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๔๖
สุดารัตน์ เกยุราพันธุ์
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข


















สุกัญญา/จัดทำ
๒๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๒

ก้องเกียรติ/จัดทำ
๒๗ กุมภาพันธ์
๒๕๕๒

โชติกานต์/ปรับปรุง
๑๔ พฤศจิกายน
๒๕๕๙

[๑]
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๐/ตอนพิเศษ ๔๘ ง/หน้า ๗/๒๔ เมษายน ๒๕๔๖