ระเบียบกระทรวงยุติธรรม

ว่าด้วย การวางทรัพย์ สํานักงานวางทรัพย์กลาง กรมบังคับคดี

พ.ศ. 2518

-----------------------

          โดยที่ได้รับพระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการกรมบังคับคดี กระทรวงยุติธรรม พ.ศ. 2518 จัดตั้งสํานักงานวางทรัพย์กลางขึ้นใหม่ มีหน้าที่ส่วนหนึ่งเกี่ยวกับการวางทรัพย์ ตามกฎหมาย แต่ยังไม่มีระเบียบปฏิบัติเกี่ยวกับการนี้โดยเฉพาะ จึงได้วางระเบียบขึ้นไว้ดังต่อไปนี้


หมวด ๑ การวางทรัพย์


ข้อ ๑ การวางทรัพย์ต่อสํานักงานวางทรัพย์กลาง ต้องกระทํา ณ สํานักงานวาง ทรัพย์ซึ่งมีอํานาจตามกฎหมายและทรัพย์ที่วางอาจเป็นตัวเงินหรือทรัพย์อันเป็นวัตถุแห่งหนี้อย่าง ใดอย่างหนึ่ง เว้นแต่โดยสภาพของทรัพย์เป็นสิ่งที่ไม่ควรแก่การวาง


ข้อ ๒ ลูกหนี้หรือบุคคลภายนอกอาจวางทรัพย์ต่อสํานักงานวางทรัพย์ได้ในกรณีต่อไปนี้

          (1) เมื่อเจ้าหนี้บอกปัดไม่ยอมรับชําระหนี้

          (2) เมื่อเจ้าหนี้ไม่สามารถจะรับชําระหนี้

          (3) เมื่อบุคคลผู้ชําระหนี้ไม่สามารถจะหยั่งรู้ถึงสิทธิของเจ้าหนี้ หรือไม่รู้ตัวเจ้าหนี้ได้แน่นอน โดยมิใช่เป็นความผิดของตน

          (4) กรณีตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่บัญญัติ ให้วางทรัพย์ ณ สํานักงานวางทรัพย์ได้ เช่น มาตรา 232, 302, 631, 679, 754, 772 และ 947 เป็นต้น

          (5) กรณีตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายอื่น

          (6) กรณีตามคําสั่งศาลภายใต้บังคับบทบัญญัติแห่งกฎหมาย เช่น ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 264


ข้อ ๓ ผู้วางทรัพย์นั้นจะเป็นตัวลูกหนี้เองก็ดี หรือบุคคลภายนอกก็ดี ต้องยื่นคําร้องขอวางทรัพย์ตามแบบพิมพ์ที่สํานักงานวางทรัพย์กําหนด โดยแสดงเหตุที่ต้องวางทรัพย์พร้อม ทั้งแสดงเอกสารหลักฐานแห่งหนี้ (ถ้าหากมี)

          เจ้าพนักงานอาจสั่งให้ผู้วางทรัพย์คัดสําเนาเอกสารหลักฐานแห่งหนี้ ส่งประกอบคําร้องด้วยก็ได้


ข้อ ๔ เมื่อเจ้าพนักงานได้รับคําร้องขอวางทรัพย์ให้เสนอเรื่องต่อหัวหน้าสํานักงาน วางทรัพย์ เพื่อพิจารณาสั่งรับหรือไม่รับวางทรัพย์ หรือรับโดยมีเงื่อนไขอย่างใดอย่างหนึ่ง 

          ถ้าผู้ขอวางทรัพย์ไม่พอใจคําสั่งดังกล่าวในวรรคก่อน อาจอุทธรณ์คําสั่งนั้นต่อ อธิบดีกรมบังคับคดี กระทรวงยุติธรรม เพื่อขอรับคําวินิจฉัยได้ภายใน 15 วัน คําวินิจฉัยของ อธิบดีกรมบังคับคดีให้ถือเป็นที่สุด


ข้อ ๕ เมื่อมีคําสั่งให้รับวางทรัพย์แล้ว ให้สํานักงานวางทรัพย์ลงทะเบียนการ วางทรัพย์และบัญชีแยกประเภท รับมอบทรัพย์ที่วาง และออกใบรับหรือหลักฐานการรับวาง ทรัพย์ให้แก่ผู้วางทรัพย์ ถ้าทรัพย์ที่วางเป็นเงินให้ปฏิบัติตามข้อ 13, 14 และ 14 แห่งระเบียบ ด้วย


ข้อ ๖ ให้เจ้าพนักงานแจ้งแก่ผู้วางทรัพย์ เพื่อบอกกล่าวแก่เจ้าหนี้ให้ทราบถึง การที่ได้วางทรัพย์นั้นโดยพลัน

          การวางทรัพย์หรือวางเงินเกี่ยวกับทรัพย์ที่มีทะเบียนกรรมสิทธิ์ ทะเบียนนิติกรรม หรือทะเบียนควบคุมการใช้สอย เจ้าพนักงานจะได้แจ้งการวางทรัพย์หรือวางเงินนั้นไปยังนายทะเบียนนั้น ๆ ด้วย แต่การแจ้งอายัดทรัพย์เป็นหน้าที่ของลูกหนี้หรือผู้วางทรัพย์ที่จะพึงปฏิบัติเอง 


ข้อ ๗ ให้ผู้วางทรัพย์วางเงินประกันค่าฤชาธรรมเนียมตามที่สํานักงานวางทรัพย์ เห็นสมควร ค่าฤชาธรรมเนียมดังกล่าว ผู้วางทรัพย์มีสิทธิรับคืนภายหลัง ทั้งนี้ภายใต้บังคับบท บัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 338 ประกอบด้วยมาตรา 331


หมวด ๒ การถอนทรัพย์ที่วาง


ข้อ ๘ ลูกหนี้ผู้วางทรัพย์มีสิทธิถอนทรัพย์ที่วางนั้นได้ โดยยื่นคําร้องขอตาม แบบพิมพ์ที่สํานักงานวางทรัพย์กําหนด ถ้าลูกหนี้ถอนทรัพย์นั้นให้ถือเสมือนว่ามิได้วางทรัพย์ไว้เลย

          สิทธิถอนทรัพย์เป็นอันขาดในกรณีต่อไปนี้

          (1) ถ้าลูกหนี้แสดงต่อสํานักงานวางทรัพย์ว่า ตนยอมสละสิทธิที่จะถอน เว้นแต่เป็นการถอนทรัพย์ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 399 วรรคท้าย

          (2) ถ้าเจ้าหนี้แสดงต่อสํานักงานวางทรัพย์ว่า จะรับเอาทรัพย์นั้น

          (3) ถ้าการวางทรัพย์นั้นได้เป็นไปโดยคําสั่ง หรืออนุมัติของศาล และได้ บอกกล่าวความนั้นแก่สํานักงานวางทรัพย์

          (4) ในระหว่างการพิจารณาคดีล้มละลายเกี่ยวกับทรัพย์สินของลูกหนี้ 


ข้อ ๙ ภายใต้บังคับข้อ 8 แห่งระเบียบนี้ การวางทรัพย์โดยบุคคลภายนอก บุคคลภายนอกนั้นจะถอนทรัพย์ที่วางได้ก็ต่อเมื่อได้รับความยินยอมของลูกหนี้แล้ว


ข้อ ๑๐ เมื่อเจ้าพนักงานได้รับคําร้องขอถอนทรัพย์ที่วางไว้นั้น ให้เสนอเรื่องต่อ หัวหน้าสํานักงานวางทรัพย์ เพื่อพิจารณาสั่ง

          ถ้าผู้ขอถอนทรัพย์ไม่พอใจคําสั่งดังกล่าว ให้นําข้อ 4 วรรคสองแห่งระเบียบนี้มา ใช้บังคับโดยอนุโลม


หมวด ๓ การขายทรัพย์ที่วาง


ข้อ ๑๑ ให้ลูกหนี้หรือผู้วางทรัพย์ให้ความยินยอม และมอบอํานาจไว้ล่วงหน้าว่า ถ้าสํานักงานวางทรัพย์เห็นว่า ทรัพย์ที่วางอยู่ในสภาพที่ควรนําออกขายเพื่อเอาเงินที่ได้แต่การ ขายวางแทนทรัพย์ ก็ให้สํานักงานวางทรัพย์มีอํานาจดําเนินการขออนุญาตต่อศาล เพื่อขายทอด ตลาดทรัพย์นั้น ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 336 และมาตรา 337


หมวด ๔ การรับจ่ายเงินและทรัพย์สิน


ข้อ ๑๒ การรับเงินค่าขายทรัพย์ที่ขายนอกที่ทําการสํานักงานวางทรัพย์ เมื่อได้ รับเงินแล้วให้เจ้าพนักงานขายทรัพย์ออกใบเสร็จรับเงินให้ผู้ซื้อและเมื่อเสร็จการขายวันหนึ่ง ๆ ให้ทําบัญชีรายการขายทรัพย์ส่งหัวหน้าสํานักงานวางทรัพย์ พร้อมทั้งจํานวนเงินและสําเนาใบเสร็จ รับเงิน แล้วนําเงินส่งกองคลัง กรมบังคับคดี กระทรวงยุติธรรม


ข้อ ๑๓ การรับเงินนอกจากที่กล่าวไว้ในข้อ 12 แห่งระเบียบ ให้สํานักงานวาง ทรัพย์จดบันทึกเป็นรายงานโดยแสดงให้ปรากฏถึงรายละเอียดแห่งการรับเงิน แล้วให้นําผู้ชําระ เงินกับรายงานการรับเงินนั้นไปส่งที่กองคลัง กรมบังคับคดี กระทรวงยุติธรรม เมื่อเจ้าหน้าที่ กองคลังรับเงินแล้วให้ลงชื่อเป็นผู้รับเงินในใบเสร็จรับเงินร่วมกับผู้อํานวยการกองคลัง ใบรับเงิน นั้นให้มีสําเนา 1 ฉบับ ต้นฉบับมอบให้ผู้ชําระเงิน ส่วนสําเนากองคลังเก็บไว้ฉบับหนึ่ง คืน สํานักงานวางทรัพย์ฉบับหนึ่ง อีกฉบับหนึ่งคงไว้เป็นต้นขั้ว


ข้อ ๑๔ เมื่อหัวหน้าสํานักงานวางทรัพย์เห็นสมควร อาจรับเงินเป็นเช็คก็ได้ให้ กรณีเช่นนี้ให้จดหมายเลขเช็คลงในใบเสร็จรับเงินด้วย

          การวางทรัพย์หรือชําระเงินด้วยเช็ค เมื่อเรียกเก็บเงินไม่ได้ ให้สํานักงานวาง ทรัพย์จําหน่ายเช็คจากบัญชีรายวัน และบัญชีแยกประเภท กรณีวางทรัพย์ให้ถือว่า ไม่มีการวาง ทรัพย์ไว้เลย ถ้าเป็นกรณีชําระเงินค่าซื้อทรัพย์ ให้จัดการให้ผู้ซื้อชําระเงินตามเช็คนั้นต่อไป หรือ ดําเนินการอย่างใดอย่างหนึ่งตามกฎหมาย


ข้อ ๑๕ เมื่อสํานักงานวางทรัพย์ได้รับสําเนาใบเสร็จรับเงินจากกองคลังแล้ว ให้ ลงรับในบัญชีรายวันและบัญชีแยกประเภท แล้วเก็บสําเนาใบเสร็จรับเงินติดสํานวนไว้ 


ข้อ ๑๖ เมื่อสิ้นสัปดาห์หนึ่ง ๆ ให้หัวหน้าสํานักงานวางทรัพย์ตรวจสอบจํานวน เงินในบัญชีของสํานักงานวางทรัพย์กับบัญชีของกองคลัง


ข้อ ๑๗ เมื่อเจ้าพนักงานจัดการจําหน่ายทรัพย์สินของลูกหนี้เสร็จ ให้ทําบัญชี รับจ่ายแสดงจํานวนเงินที่ได้จากการจําหน่ายทรัพย์สิน แล้วหักค่าฤชาธรรมเนียม เหลือจํานวน เงินสุทธิเท่าใด จึงให้เจ้าพนักงานจัดการตามกฎหมายหรือคําสั่งศาล


ข้อ ๑๘ ขณะเมื่อทรัพย์ที่วางยังอยู่ที่สํานักงานวางทรัพย์ หรือเมื่อสํานักงานวาง ทรัพย์ได้จําหน่ายทรัพย์สินนั้นแล้ว แต่ยังไม่ได้ส่งมอบทรัพย์หรือจ่ายเงินให้แก่เจ้าหนี้หรือผู้มีสิทธิ ถ้าได้รับแจ้งความว่า ได้มีการขอให้ลูกหนี้ล้มละลาย และศาลได้มีคําสั่งพิทักษ์ทรัพย์ลูกหนี้แล้ว ให้สํานักงานวางทรัพย์คิดหักไว้เป็นค่าฤชาธรรมเนียม เหลือเท่าใดให้ส่งเป็นทรัพย์สินในคดีล้มละลายต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์

          การส่งเงินหรือมอบทรัพย์สินดังกล่าว จะงดรอไว้ในระหว่างพิทักษ์ทรัพย์ชั่วคราว และจะส่งต่อเมื่อมีคําสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดแล้วก็ได้


ข้อ ๑๙ ถ้ามีผู้คัดค้านการขอรับทรัพย์ที่วาง หรือเงินที่จําหน่ายได้ ในกรณีว่าง ทรัพย์ตามคําสั่งศาล ให้สํานักงานวางทรัพย์เลื่อนการส่งมอบทรัพย์ หรือการจ่ายเงินในส่วนที่ เกี่ยวกับการคัดค้าน ไว้รอคําวินิจฉัยของศาล ในกรณีอื่นให้หัวหน้าสํานักงานวางทรัพย์เป็นผู้ วินิจฉัยสั่ง

          ถ้าคู่กรณีไม่พอใจคําสั่งหัวหน้าสํานักงานวางทรัพย์ ให้นําข้อ 4 วรรคสอง แห่ง ระเบียบนี้มาใช้บังคับโดยอนุโลม


ข้อ ๒๐ การขอรับทรัพย์หรือเงิน ให้เจ้าหนี้หรือผู้มีสิทธิยื่นคําร้องขอตามแบบ พิมพ์ที่สํานักงานวางทรัพย์กําหนด เมื่อเจ้าพนักงานได้รับคําร้องขอให้เสนอเรื่องต่อหัวหน้า สํานักงานวางทรัพย์เพื่อพิจารณาสั่ง ถ้าหัวหน้าสํานักงานวางทรัพย์ไม่มีเหตุอันสมควร สงสัยว่า จะไม่ใช่ตัวเจ้าหนี้หรือผู้มีสิทธิอันแท้จริงแล้ว ก็ให้มอบทรัพย์แก่ผู้นั้น หรือออกใบสั่งจ่ายให้ผู้นั้น ไปขอรับเงินจากกองคลัง กรมบังคับคดี กระทรวงยุติธรรม แล้วหมายเหตุไว้ในบัญชีแสดงว่า มอบทรัพย์หรือจ่ายเงินให้ไปแต่วัน เดือน ปี ใด แล้วเก็บใบรับและใบมอบฉันทะ (ถ้าหากมี) ไว้ ในสํานวนและจําหน่ายจากทะเบียนการวางทรัพย์บัญชีรายวันและบัญชีแยกประเภท 

          ถ้ามีเหตุสงสัยว่า ผู้ขอรับไม่ใช่เจ้าหนี้หรือผู้มีสิทธิอันแท้จริง เจ้าพนักงานอาจสั่ง ให้ผู้ยื่นคําร้องขอหาผู้รับรองหรือผู้ค้ําประกันมาจนเป็นที่พอใจก่อนก็ได้ และถ้าเป็นการมอบฉันทะให้ตัวแทนมารับ อาจสั่งให้ตัวการมารับเองก็ได้


ข้อ ๒๑ ในกรณีที่เจ้าพนักงานมอบทรัพย์หรือจ่ายเงินให้แก่ผู้เยาว์ ให้ผู้แทนโดย ชอบธรรมลงนามในใบรับ และถ้าสามารถจะทําได้ก็ให้ผู้เยาว์ลงนามด้วย


ข้อ ๒๒ ในกรณีมอบทรัพย์หรือจ่ายเงินให้แก่เจ้าหนี้ หรือผู้มีสิทธิตามคําสั่งศาล ให้เจ้าพนักงานรายงานต่อศาลเป็นคราว ๆ ไป


หมวด ๕ เบ็ดเตล็ด


ข้อ ๒๓ ในการยื่นหรือส่งคําคู่ความหรือเอกสารอื่นใด ต่อสํานักงานวางทรัพย์ผู้ ยื่นหรือผู้ส่งจะต้องใช้กระดาษแบบพิมพ์ตามที่สํานักงานวางทรัพย์ได้จัดไว้ โดยปิดอากรแสตมป์ ตามกฎหมาย

          เมื่อสํานักงานวางทรัพย์สั่งอย่างใด ให้ผู้มีหน้าที่รับทราบคําสั่งลงลายมือชื่อไว้ ถ้าลงลายมือชื่อไม่ได้ หรือไม่ยอมลงลายมือชื่อ ให้เจ้าพนักงานทํารายงานจดแจ้งเหตุที่ไม่มีลายมือชื่อเช่นนั้นไว้


ข้อ ๒๔ เอกสารที่มีผู้อื่นหรือส่งมายังสํานักงานวางทรัพย์ และเอกสารที่สํานัก งานวางทรัพย์ส่งไปที่อื่น ให้เจ้าพนักงานลงสมุดรับส่งหนังสือไว้ทุกครั้ง แล้วให้นําเอกสารที่รับ เสนอหัวหน้าสํานักงานวางทรัพย์


ข้อ ๒๕ หนังสือสําคัญต่าง ๆ เช่น โฉนด เมื่อรับไว้ให้เจ้าพนักงานลงบัญชีแล้ว ใส่ของหมายเลข ลําดับที่เก็บ และจดรายการที่หน้าของ พร้อมทั้งชื่อผู้เกี่ยวข้องหรือชื่อโจทก์ จําเลย เลขคดี แล้วเก็บไว้ในที่อันปลอดภัย ถ้าได้จ่ายหนังสือสําคัญแก่ผู้ใด ก็ให้ผู้นั้นลงลายมือชื่อ รับไว้ในบัญชีเป็นหลักฐาน


ข้อ ๒๖  เมื่อหัวหน้าสํานักงานวางทรัพย์ได้มีคําสั่งในเรื่องใดแล้ว ให้จ่ายเรื่องนั้น ให้เจ้าพนักงานปฏิบัติตามคําสั่งทุกครั้ง


ข้อ ๒๗ การวางเงินหรือทรัพย์ที่มีราคาตั้งแต่ห้าแสนบาทขึ้นไป เมื่อมีคําสั่งให้ วางทรัพย์แล้ว ให้หัวหน้าสํานักงานวางทรัพย์รายงานให้อธิบดีกรมบังคับคดี กระทรวงยุติธรรม ทราบทันทีถ้าเป็นทรัพย์อื่น นอกจากตัวเงินให้รายงานถึงวิธีเก็บรักษาด้วย


ข้อ ๒๘ การเก็บรักษาทรัพย์ ให้เจ้าหน้าที่ทําบัญชีรายการ และปิดเลขหมาย ไว้แล้วเก็บรักษา ณ สถานที่ที่หัวหน้าสํานักงานวางทรัพย์จะเห็นสมควร หรือตามที่อธิบดี กรมบังคับคดี กระทรวงยุติธรรม จะได้สั่งต่อไปและให้หมั่นตรวจดูอย่าให้เกิดความเสียหาย ขึ้น การจําหน่าย หรือคืนทรัพย์สิ่งใดให้ลงบัญชีไว้เป็นหลักฐาน และถ้าเป็นเงินหรือทรัพย์ ที่มีราคาตั้งแต่ห้าแสนบาทขึ้นไป ให้หัวหน้าสํานักงานวางทรัพย์รายงานให้อธิบดีกรมบังคับ คดี กระทรวงยุติธรรม ทราบทันที


ข้อ ๒๙ เมื่อสิ้นปีหนึ่ง ๆ ให้สํานักงานวางทรัพย์ทํารายงานแสดงกิจการ ได้กระทํามาตลอด ส่งอธิบดีกรมบังคับคดี กระทรวงยุติธรรม


ข้อ ๓๐ ให้สํานักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ภูมิภาค ปฏิบัติตามระเบียบนี้โดย อนุโลมด้วยเฉพาะการรับและจ่ายเงินให้อนุโลมปฏิบัติตามระเบียบราชการกองบังคับคดีล้มละลายข้อ 28 ไปพลางก่อน


ข้อ ๓๑ ให้ใช้ระเบียบนี้ตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศนี้เป็นต้นไป


ผู้มีอํานาจลงนาม - ประกาศ ณ วันที่ 21 เมษายน 2518

 

(ลงชื่อ) ประภาศน์ อวยชัย

(นายประภาศน์ อวยชัย)

ปลัดกระทรวงยุติธรรม