ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย

ที่ สกส. 18 /2559

เรื่อง หลักเกณฑ์การกํากับดูแลธุรกรรมนโยบายรัฐ

(Public Service Account: PSA)

--------------------------------


อื่นๆ - 1.เหตุผลในการออกประกาศ

          ด้วยสถาบันการเงินเฉพาะกิจมีพันธกิจในการเป็นกลไกของภาครัฐเพื่อฟื้นฟูและช่วยเหลือกลุ่มประชาชนและกลุ่มธุรกิจที่มีเป้าหมายเฉพาะ เช่น ประชาชนหรือธุรกิจที่อาจได้รับความเดือดร้อนจากภัยพิบัติต่าง ๆ ประชาชนหรือธุรกิจรายย่อยที่ต้องการแหล่งเงินทุนสําหรับการประกอบอาชีพซึ่งการดําเนินโครงการเพื่อฟื้นฟูและช่วยเหลือกลุ่มเป้าหมายดังกล่าวอาจมีเงื่อนไขที่ผ่อนปรนกว่าการดําเนินธุรกรรมตามปกติของสถาบันการเงินเฉพาะกิจ

          ธนาคารแห่งประเทศไทยจึงกําหนดหลักเกณฑ์การกํากับดูแลเกี่ยวกับการดําเนินธุรกรรมนโยบายรัฐ แยกจากการดําเนินธุรกรรมตามปกติของสถาบันการเงินเฉพาะกิจ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้สถาบันการเงินเฉพาะกิจทุกแห่งมีแนวทางปฏิบัติที่เป็นมาตรฐานเดียวกัน ก่อให้เกิดความโปร่งใสในการกํากับดูแล การตรวจสอบและการประเมินผลการปฏิบัติงานของสถาบันการเงินเฉพาะกิจ อันจะเป็นประโยชน์ต่อการกํากับดูแลของภาครัฐและหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้อง และเพื่อให้การทําหน้าที่ของสถาบันการเงินเฉพาะกิจตามธุรกรรมนโยบายรัฐ (Public Service Account: PSA) สามารถดําเนินการได้อย่างมีประสิทธิภาพ


อื่นๆ - 2.อํานาจตามกฎหมาย

          อาศัยอํานาจตามความในมาตรา 29 มาตรา 30 มาตรา 50 มาตรา 52 มาตรา 60 มาตรา 61 มาตรา 62 มาตรา 66 มาตรา 67 และมาตรา 71 ประกอบมาตรา 120 แห่งพระราชบัญญัติธุรกิจสถาบันการเงิน พ.ศ. 2551 ธนาคารแห่งประเทศไทยโดยความเห็นชอบของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังออกหลักเกณฑ์การกํากับดูแลธุรกรรมนโยบายรัฐ (Public Service Account: PSA) ให้สถาบันการเงินเฉพาะกิจถือปฏิบัติตามที่กําหนดในประกาศฉบับนี้


อื่นๆ - 3.ขอบเขตการบังคับใช้

          ประกาศฉบับนี้ให้ใช้บังคับกับธนาคารออมสิน ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร ธนาคารอาคารสงเคราะห์ ธนาคารพัฒนาวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมแห่งประเทศไทยธนาคารเพื่อการส่งออกและนําเข้าแห่งประเทศไทย บรรษัทประกันสินเชื่ออุตสาหกรรมขนาดย่อมและบรรษัทตลาดรองสินเชื่อที่อยู่อาศัย


อื่นๆ - 4.เนื้อหา

          4.1 คําจํากัดความ

               ในประกาศฉบับนี้

               "สถาบันการเงินเฉพาะกิจ" หมายความว่า สถาบันการเงินของรัฐที่มีกฎหมายเฉพาะจัดตั้งขึ้น ได้แก่ ธนาคารออมสิน ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร ธนาคารอาคารสงเคราะห์ ธนาคารพัฒนาวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมแห่งประเทศไทย ธนาคารเพื่อการส่งออกและนําเข้าแห่งประเทศไทย บรรษัทประกันสินเชื่ออุตสาหกรรมขนาดย่อม และบรรษัทตลาดรองสินเชื่อที่อยู่อาศัย

               "ธุรกรรมนโยบายรัฐ" หมายความว่า โครงการนโยบายรัฐที่ดําเนินการโดยสถาบันการเงินเฉพาะกิจที่ได้รับความเห็นชอบจากคณะรัฐนตรี โดยโครงการดังกล่าวอาจมีรูปแบบการให้บริการที่มีเงื่อนไขผ่อนปรน และมีวัตถุประสงค์เพื่อช่วยเหลือฟื้นฟูผู้ได้รับผลกระทบจากสาธารณภัย การก่อวินาศกรรม การฟื้นฟูกระตุ้นเศรษฐกิจ การเพิ่มขีดความสามารถในการประกอบอาชีพ หรือการยกระดับคุณภาพชีวิตประชาชนและภาคธุรกิจ ทั้งนี้ จะต้องเป็นโครงการนโยบายรัฐที่ดําเนินการผ่านสถาบันการเงินเฉพาะกิจที่ได้รับความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรีหลังวันที่ 5 สิงหาคม 2552 เท่านั้น

                   ในการดําเนินธุรกรรมนโยบายรัฐของสถาบันการเงินเฉพาะกิจอาจจําเป็นต้องผ่อนปรนเงื่อนไขในการให้บริการของสถาบันการเงินเฉพาะกิจเรื่องใดเรื่องหนึ่งหรือหลายเรื่องประกอบกันเช่น

                   (1) อัตราดอกเบี้ย ค่าธรรมเนียม ค่าบริการ และค่าเบี้ยประกัน เช่น อัตราดอกเบี้ยต่ํากว่าตลาด หรือมีการยกเว้นการเรียกเก็บค่าธรรมเนียม ค่าบริการ และค่าเบี้ยประกัน เป็นต้น

                   (2) การผ่อนปรนเกณฑ์การพิจารณาสินเชื่อ เช่น ไม่มีหลักประกัน หรือหลักประกันต่ํากว่าสินเชื่อที่ให้แก่ลูกค้าเป็นอย่างมาก เป็นต้น

                   (3) ระยะเวลา เช่น มีระยะเวลาการชําระคืนเงินกู้ หรือระยะเวลาปลอดการชําระหนี้มากกว่าระยะเวลาที่สถาบันการเงินทั่วไปพีงยึดถือปฏิบัติ เป็นต้น

               "ลูกหนี้บุคคล" หมายความว่า บุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคลที่ได้รับสินเชื่อตามธุรกรรมนโยบายรัฐ

               "ลูกหนี้รอการชดเชยจากรัฐบาลตามธุรกรรมนโยบายรัฐ" หมายความว่า สิทธิที่สถาบันการเงินเฉพาะกิจจะได้รับการชดเชยความเสียหายจากรัฐบาลตามที่ระบุไว้ในมติคณะรัฐมนตรีหรือหนังสือสั่งการจากรัฐบาลเป็นลายลักษณ์อักษร จากการที่สถาบันการเงินเฉพาะกิจนั้นได้ดําเนินธุรกรรมนโยบายรัฐ

          4.2 หลักเกณฑ์

               4.2.1 กระบวนการด้านสินเชื่อ

                       ให้สถาบันการเงินเฉพาะกิจกําหนดนโยบายหรือแนวทางการพิจารณาสินเชื่อและกระบวนการด้านสินเชื่อสําหรับธุรกรรมนโยบายรัฐ โดยถือปฏิบัติให้สอดคล้องกับคุณสมบัติหรือประเภทของผู้ที่จะเข้าร่วมธุรกรรมนโยบายรัฐตามที่ระบุในมติคณะรัฐมนตรี ทั้งนี้ กระบวนการด้านสินเชื่อ หมายร่วมถึงการทําธุรกรรมด้านสินเชื่อและการสอบทานธุรกรรมด้านสินเชื่อ

               4.2.2 การจัดขั้นสินทรัพย์ การกันเงินสํารอง และการคํานวณสินทรัพย์เสี่ยง

                        ให้สถาบันการเงินเฉพาะกิจจัดชั้นสินทรัพย์และกันเงินสํารอง รวมทั้งคํานวณสินทรัพย์เสี่ยงสําหรับธุรกรรมนโยบายรัฐ ดังนี้

                      4.2.2.1 ส่วนที่ไม่มีการชดเชยความเสียหายตามมติคณะรัฐมนตรี

                                (1)  การจัดชั้นและกันเงินสํารอง: ให้สถาบันการเงินเฉพาะกิจ จัดชั้นและกันเงินสํารองลูกหนี้บุคคลตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยหลักเกณฑ์การจัดชั้นและการกันเงินสํารองของสถาบันการเงินเฉพาะกิจ

                                (2)  การคํานาณสินทรัพย์เสี่ยง : ให้สถาบันการเงินเฉพาะกิจคํานวณน้ําหนักความเสี่ยงตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยหลักเกณฑ์การคํานวณสินทรัพย์เสี่ยงด้านเครดิตของสถาบันการเงินเฉพาะกิจ

                      4.2.2.2 ส่วนที่มีการชดเชยความเสียหายตามมติคณะรัฐมนตรี

                                (1)  การจัดขั้นและกันเงินสํารอง : ให้สถาบันการเงินเฉพาะกิจจัดชั้นลูกหนี้บุคคลหรือลูกหนี้รอการชดเชยจากรัฐบาลเป็นปกติ โดยไม่ต้องกันเงินสํารอง เนื่องจากรัฐบาลเป็นผู้ชดเชยความเสียหายให้

                                (2)  การคํานาณสินทรัพย์เสี่ยง : ให้สถาบันการเงินเฉพาะกิจคํานวณสินทรัพย์เสี่ยงตามประกาศธนาคารแห่งประทศไทยว่าด้วยหลักเกณฑ์การคํานวณสินทรัพย์เสี่ยงด้านเครดิตของสถาบันการเงินเฉพาะกิจ โดยถือว่าเป็นลูกหนี้ที่ได้รับการค้ําประกันโดยรัฐบาลหรือลูกหนี้รัฐบาลแล้วแต่กรณี

                      4.2.3 การปรับปรุงโครงสร้างหนี้

                             ให้สถาบันการเงินเฉพาะกิจพิจารณาปรับปรุงโครงสร้างหนี้สําหรับธุรกรรมนโยบายรัฐ โดยให้ถือปฏิบัติตามแนวนโยบายการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ของสถาบันการเงินเฉพาะกิจ

                      4.2.4 การประเมินราคาหลักประกันและอสังหาริมทรัพย์รอการขายที่ได้มาจากการชําระหนี้

                             ให้สถาบันการเงินเฉพาะกิจประเมินราคาหลักประกันและอสังหาริมทรัพย์รอการขายที่ได้มาจากการชําระหนี้สําหรับธุรกรรมนโยบายรัฐ โดยให้ถือปฏิบัติตามแนวนโยบายการประเมินราคาหลักประกันและอสังหาริมทรัพย์รอการขายที่ได้มาจากการชําระหนี้ของสถาบันการเงินเฉพาะกิจ ยกเว้นกรณีที่สถาบันการเงินเฉพาะกิจมีประเภทหลักประกันแตกต่างจากที่กําหนดในแนวนโยบายดังกล่าว ให้สถาบันการเงินเฉพาะกิจหรือกับธนาคารแห่งประเทศไทยเป็นรายกรณี

 

                      4.2.5 สินเชื่อที่ได้รับการค้ําประกันโดยบรรษัทประกันสินเชื่ออุตสาหกรรม ขนาดย่อมแบบ Portfolio Guarantee Scheme

                             ให้สถบันการเงินเฉพาะกิจพิจารณาสินเชื่อที่ได้รับการค้ําประกันโดยบรรษัทประกันสินเชื่ออุตสาหกรรมขนาดย่อมแบบ Portfolio Guarantee Scheme สําหรับธุรกรรมนโยบายรัฐโดยให้ถือปฏิบัติตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยหลักเกณฑ์การกํากับดูแลสินเชื่อที่ได้รับการค้ําประกันโดยบรรษัทประกันสินเชื่ออุตสาหกรรมขนาดย่อมแบบ Portfolio Guarantee Scheme ของสถาบันการเงินเฉพาะกิจ

                      4.2.6 หลักเกณฑ์การกํากับลูกหนี้รายใหญ่

                             ให้สถาบันการเงินเฉพาะกิจไม่ต้องนําธุรกรรมการให้สินเชื่อ ก่อภาระผูกพันหรือทําธุรกรรมที่มีลักษณะคล้ายการให้สินเชื่อภายใต้ธุรกรรมนโยบายรัฐตามประกาศฉบับนี้มาร่วมคํานวณอัตราการกํากับลูกหนี้รายใหญ่ตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยหลักเกณฑ์การกํากับลูกหนี้รายใหญ่ (Single Lending Limit) ของสถาบันการเงินเฉพาะกิจ

                      4.2.7 การบันทึกบัญชี

                             ให้สถาบันการเงินเฉพาะกิจบันทึกบัญชีธุรกรรมนโยบายรัฐแยกจากบัญชีการดําเนินธุรกรรมตามปกติ โดยให้ปฏิบัติตามหลักการของมาตรฐานการบัญชีและมาตรฐานการรายงานทางการเงินที่กําหนดโดยสภาวิชาชีพบัญชี รวมทั้งประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยฉบับอื่น ๆ ในเรื่องที่เกี่ยวข้อง หากไม่มีมาตรฐานการบัญชีหรือมาตรฐานการรายงานทางการเงินใดกําหนดแนวปฏิบัติไว้ให้นํามาตรฐานการบัญชีระหว่างประเทศ มาตรฐานการายงานทางการเงินระหว่างประเทศหรือมาตรฐานการบัญชีที่เป็นที่ยอมรับทั่วไปมาถือปฏิบัติ

                      4.2.8 การจัดทําและการประกาศงบการเงิน

                             ให้สถาบันการเงินเฉพาะกิจถือปฏิบัติตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยการจัดทําและการประกาศงบการเงินของสถาบันการเงินเฉพาะกิจ ทั้งนี้ ให้สถาบันการเงินเฉพาะกิจแสดงรายการบัญชีที่เกี่ยวข้องกับธุรกรรมนโยบายรัฐไว้เป็นส่วนหนึ่งของงบการเงินของสถาบันการเงินเฉพาะกิจนั้น โดยต้องเปิดเผยรายละเอียดต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับบัญชีธุรกรรมนโยบายรัฐไว้เป็นรายการแยกต่างหากในหมายเหตุประกอบงบการเงินตามที่ระบุในประกาศฉบับดังกล่าว


อื่นๆ - 5.บทเฉพาะกาล

          ธุรกรรมนโยบายรัฐที่สถาบันการเงินเฉพาะกิจดําเนินการก่อนวันที่ประกาศฉบับนี้มีผลบังคับใช้ โดยเป็นโครงการนโยบายรัฐตามแนวปฏิบัติของกระทรวงการคลัง เรื่อง การแยกบัญชีธุรกรรมนโยบายรัฐ (Public Service Account: PSA) เดือนกุมภาพันธ์ 2559 ซึ่งจะรวมถึงโครงการนโยบายรัฐที่ดําเนินการผ่านสถบันการเงินเฉพาะกิจที่ได้รับความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรีหลังวันที่ 5 สิงหาคม 2552 ด้วย ให้ถือเป็นโครงการนโยบายรัฐตามประกาศฉบับนี้


อื่นๆ - 6.วันเริ่มต้นบังคับใช้

          ประกาศฉบับนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2560 เป็นต้นไป


ผู้มีอํานาจลงนาม - ประกาศ ณ วันที่ 11 ตุลาคม 2559

 

(นายวิรไท สันติประภพ)

ผู้ว่าการ

ธนาคารแห่งประเทศไทย