ประกาศสํานักงานคณะกรรมการกํากับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์  
ที่ สธ. 30/2559  
เรื่อง  ข้อกําหนดในรายละเอียดเกี่ยวกับแหล่งเงินทุนและ  
การบริหารจัดการความเสี่ยงของสํานักหักบัญชี  
สัญญาซื้อขายล่วงหน้า

\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_

                   อาศัยอํานาจตามความในข้อ 5(1) ประกอบกับข้อ 21 และข้อ 22 แห่งประกาศคณะกรรมการกํากับตลาดทุน ที่ ทธ. 31/2559  เรื่อง หลักเกณฑ์ในการประกอบการเป็นสํานักหักบัญชีสัญญาซื้อขายล่วงหน้า ลงวันที่ 3 สิงหาคม พ.ศ. 2559   สํานักงาน ก.ล.ต. ออกประกาศไว้ดังต่อไปนี้


ข้อ ๑ ในประกาศนี้

“บริษัทใหญ่”  หมายความว่า

(1)  นิติบุคคลที่ถือหุ้นในสํานักหักบัญชีสัญญาเกินกว่าร้อยละ 50 ของจํานวนหุ้นที่จําหน่ายได้แล้วทั้งหมดของสํานักหักบัญชีสัญญา

(2)  นิติบุคคลที่ถือหุ้นในนิติบุคคลตาม (1) เกินกว่าร้อยละ 50 ของจํานวนหุ้นที่จําหน่ายได้แล้วทั้งหมดของนิติบุคคลนั้น


ข้อ ๒ ข้อกําหนดในรายละเอียดตามประกาศนี้ กําหนดขึ้นเพื่อให้สํานักหักบัญชีสัญญาปฏิบัติตามประกาศคณะกรรมการกํากับตลาดทุน ที่ ทธ. 31/2559  เรื่อง หลักเกณฑ์ในการประกอบการเป็นสํานักหักบัญชีสัญญาซื้อขายล่วงหน้า ลงวันที่ 3 สิงหาคม พ.ศ. 2559 ในส่วนที่เกี่ยวกับการจัดให้มีแหล่งเงินทุนที่เพียงพอต่อการรองรับความเสี่ยงในด้านต่าง ๆ และการดําเนินการในรายละเอียดเกี่ยวกับการบริหารจัดการความเสี่ยงให้เป็นไปในแนวทางเดียวกัน


ข้อ ๓ สํานักหักบัญชีสัญญาต้องจัดให้มีแหล่งเงินทุนที่เพียงพอต่อการรองรับความเสี่ยงในด้านต่าง ๆ ที่อาจเกิดขึ้นจากการประกอบกิจการ ทั้งความเสี่ยงที่เกิดจากสมาชิกไม่สามารถปฏิบัติตามสัญญาได้ (credit risk) และความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง (liquidity risk) ของสํานักหักบัญชีสัญญา โดยแหล่งเงินทุนดังกล่าวต้องเป็นทรัพย์สินที่มีสภาพคล่องสูง มีความผันผวนด้านราคาต่ํา ซึ่งอาจเป็นทรัพย์สินดังต่อไปนี้

(1)  ทรัพย์สินที่ได้รับจากสมาชิก

(2)  ทรัพย์สินที่มีไว้เพื่อเป็นประกันการชําระหนี้

(3) ทรัพย์สินที่มีไว้เพื่อความมั่นคงของระบบการซื้อขายและการชําระหนี้

(4) ทรัพย์สินที่บริษัทใหญ่แบ่งแยกไว้ให้สํานักหักบัญชีสัญญาโดยอยู่ในรูปของข้อผูกพันที่เป็นลายลักษณ์อักษรและสามารถบังคับได้ตามกฎหมาย (explicit guarantee)

ในกรณีที่เป็นแหล่งเงินทุนรองรับความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง ทรัพย์สินตามวรรคหนึ่งให้รวมถึงสินเชื่อที่ได้รับจากธนาคารพาณิชย์ก็ได้

สํานักหักบัญชีสัญญาต้องคํานวณมูลค่าเงินทุนเพื่อให้เพียงพอรองรับความเสี่ยงตามหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้ โดยใช้ระดับความเชื่อมั่นไม่น้อยกว่าร้อยละ 99 

(1)  การผิดนัดชําระหนี้ของสมาชิก 1 รายที่อาจก่อให้เกิดความเสียหายสูงสุด หรือ

(2)  การผิดนัดชําระหนี้ของสมาชิก 2 รายที่อาจก่อให้เกิดความเสียหายสูงสุด ในกรณีที่สํานักหักบัญชีสัญญาจัดให้มีบริการเกี่ยวกับธุรกรรมที่มีความเสี่ยงและมีความซับซ้อนมากขึ้น หรือมีการเชื่อมโยงการทําธุรกรรมในหลายประเทศ 


ข้อ ๔ สํานักหักบัญชีสัญญาต้องมีการประเมินความเพียงพอของมูลค่าแหล่งเงินทุนที่ใช้รองรับความเสี่ยงด้านเครดิตและความเสี่ยงด้านสภาพคล่องเป็นประจําโดยอย่างน้อยต้องดําเนินการดังต่อไปนี้  
                   (1)  ประเมินค่าความเสี่ยงสูงสุด (stress test) ทุกวันโดยสถานการณ์สมมุติ ค่าตัวแปรและสมมติฐานที่ใช้ (scenario/parameter/assumption) เป็นไปตามแนวทางที่ได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง ซึ่งต้องครอบคลุมภาวะตลาดผันผวนสูงสุดที่มีโอกาสเกิดขึ้น   
                   (2)  ประเมินค่าความผันผวนสูงสุดที่แหล่งเงินทุนสามารถรองรับได้ (reverse stress test) ทุกรายไตรมาส 

ให้สํานักหักบัญชีสัญญาจัดส่งรายงานผลการประเมินตาม (1) และ (2) ต่อสํานักงาน ก.ล.ต. ทุกรายไตรมาส ภายในวันที่ 15 ของเดือนแรกของไตรมาสถัดไป


ข้อ ๕ เพื่อให้มั่นใจว่าแบบจําลอง (model) หรือวิธีการที่ใช้ในการประเมินค่าความเสี่ยงสูงสุด มีความเหมาะสมภายใต้สภาพตลาดปัจจุบันและที่อาจเปลี่ยนแปลงไป สํานักหักบัญชีสัญญาต้องมีการประเมินความเหมาะสมของสถานการณ์สมมติ ตัวแปร และสมมุติฐานที่ใช้ในการประเมินค่าความเสี่ยงสูงสุด ทุกรายไตรมาส หรือเมื่อสภาพตลาดเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสําคัญ และต้องตรวจสอบความถูกต้องของแบบจําลองดังกล่าว (full validation) อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง


ข้อ ๖ สํานักหักบัญชีสัญญาต้องมีมาตรการและวิธีการที่มีประสิทธิภาพที่ใช้ในการติดตามและควบคุมมูลค่าคงค้างฐานะสัญญาซื้อขายล่วงหน้าของสมาชิกและความเสี่ยงที่สมาชิกแต่ละรายมีต่อระบบการชําระหนี้


ข้อ ๗ ในกรณีที่สํานักหักบัญชีสัญญากําหนดให้สมาชิกวางหลักประกันหรือทรัพย์สินเพื่อรองรับความเสี่ยง  สํานักหักบัญชีสัญญาต้องเปิดเผยแนวทางการวางหลักประกันและการใช้แหล่งเงินทุนดังกล่าวให้ชัดเจน ซึ่งรวมถึงสิทธิและหน้าที่ของสมาชิกในการวางหลักประกัน ตลอดจนความเสี่ยงที่ส่งผลให้สมาชิกต้องวางหลักประกันหรือทรัพย์สินอื่นเพิ่มเติม


ข้อ ๘ สํานักหักบัญชีสัญญาต้องจัดหาเงินทุนที่มีสภาพคล่องระหว่างวัน (intraday liquidity) เพื่อบริหารความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง 


ข้อ ๙ เพื่อเป็นประกันการชําระหนี้ตามสัญญาซื้อขายล่วงหน้า และความมั่นคงของระบบการชําระหนี้ สํานักหักบัญชีสัญญาต้องจัดให้มีระบบและข้อกําหนดในการวางหรือเรียกหลักประกันจากสมาชิก  รวมถึงวิธีการคํานวณและการปรับมูลค่าหลักประกัน การพิจารณาและทบทวนความเหมาะสมของแบบจําลองและปัจจัยต่าง ๆ ที่อาจมีผลกระทบต่ออัตราหลักประกัน ตลอดจนประเภท ลักษณะ และสัดส่วนของหลักประกัน โดยมีรายละเอียดอย่างน้อยดังนี้

(1)  การคํานวณมูลค่าความเสี่ยงทุกวันตามความผันผวนของราคาและฐานะของสมาชิกและลูกค้า และในกรณีที่ปรากฏว่าราคามีความผันผวนมากและหลักประกันที่สมาชิกวางไว้มีไม่เพียงพอต้องเรียกหลักประกันระหว่างวัน (intraday margining) และปรับมูลค่าหลักประกันที่วางไว้ให้เป็นปัจจุบันทุกวัน (daily mark to market)  รวมทั้งต้องคํานวณและเรียกให้สมาชิกชําระผลขาดทุนจากฐานะสัญญาซื้อขายล่วงหน้าที่เกิดขึ้นทุกวันเพื่อมิให้เกิดการขาดทุนสะสม

(2)  การเรียกเก็บหลักประกันจากสมาชิกโดยต้องไม่นําฐานะสัญญาซื้อขายล่วงหน้าของสมาชิกและลูกค้าหรือฐานะสัญญาซื้อขายล่วงหน้าของลูกค้าต่างรายกันมาหักกลบลบกัน (gross margining)

(3)  การใช้แบบจําลองของการวางหลักประกัน (margin model) และค่าตัวแปรที่สะท้อนค่าความเสี่ยงและกําหนดหลักประกันที่เพียงพอเพื่อรองรับฐานะสัญญาซื้อขายล่วงหน้าที่อาจเกิดขึ้นจากสมาชิกที่ผิดนัด ภายใต้ระดับความเชื่อมั่นไม่น้อยกว่าร้อยละ 99

(4)  การทดสอบความเพียงพอของมูลค่าหลักประกันที่เรียกเก็บและค่าเสียหายรายวันที่เกิดขึ้นจริงอย่างน้อยวันละ 1 ครั้งและทําการวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงของปัจจัยต่าง ๆ ที่มีผลต่อมูลค่าหลักประกันอย่างน้อยไตรมาสละ 1 ครั้ง

(5)  การทบทวนความถูกต้องของแบบจําลองและตัวแปรอย่างเหมาะสมเพื่อให้เป็นปัจจุบันอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง

(6)  กําหนดหลักประกันที่สอดคล้องกับความเสี่ยงและลักษณะของสัญญาซื้อขายล่วงหน้า และราคาที่ใช้ในการคํานวณต้องมาจากแหล่งข้อมูลที่เชื่อถือได้

(7)  กําหนดให้สมาชิกวางหลักประกันซึ่งเป็นทรัพย์สินที่มีสภาพคล่องสูง มีความผันผวนด้านราคาต่ํา และมีความมั่นคงปลอดภัย โดยอาจอยู่ในรูปของเงินสดหรือทรัพย์สินอื่นโดยในกรณีที่หลักประกันเป็นหลักทรัพย์ต้องคํานึงถึงความเกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิดของสมาชิกผู้วางหลักประกันกับผู้ออกหลักทรัพย์ด้วย  ทั้งนี้ ตามระเบียบหรือข้อบังคับที่สํานักหักบัญชีสัญญากําหนด 

(8)  กําหนดสัดส่วนของทรัพย์สินแต่ละประเภท (concentration limit) ที่สมาชิกสามารถนํามาวางเป็นหลักประกันกับสํานักหักบัญชีสัญญาเพื่อป้องกันการกระจุกตัวของหลักประกันและสามารถบังคับเอากับหลักประกันได้ภายในเวลาที่กําหนดในกรณีที่สมาชิกผิดนัดชําระหนี้

(9)  กําหนดวิธีการปรับมูลค่าหลักประกัน และใช้อัตราส่วนลดค่าความเสี่ยง (haircut) ที่คํานึงถึงความเสี่ยงจากการลดมูลค่าของหลักประกันซึ่งรองรับช่วงที่ตลาดมีความผันผวนสูงโดยต้องมีการทดสอบวิธีการประเมินมูลค่าและอัตราส่วนลดค่าความเสี่ยงเป็นประจํา และมีการทบทวนความถูกต้องของวิธีคํานวณอัตราส่วนลดค่าความเสี่ยงอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง

(10)  กําหนดวิธีการที่สามารถระบุและลดความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับการรับหลักประกันที่มีความเกี่ยวข้องกับต่างประเทศ (cross border collateral) เพื่อให้มั่นใจได้ว่าจะสามารถบังคับหลักประกันดังกล่าวได้อย่างเหมาะสมและทันการณ์


ข้อ ๑๐ ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2560 เป็นต้นไป


ผู้มีอํานาจลงนาม -    ประกาศ ณ  วันที่ 3 สิงหาคม พ.ศ. 2559

 

 

 

                                                                (นายรพี  สุจริตกุล)

                                                                     เลขาธิการ

                                         สํานักงานคณะกรรมการกํากับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์