ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย
ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย
เรื่อง
การกำหนดให้ธนาคารพาณิชย์ที่จดทะเบียนในประเทศ
ดำรงเงินกองทุน
 

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๔ และมาตรา ๑๐
แห่งพระราชบัญญัติการธนาคารพาณิชย์ พ.ศ. ๒๕๐๕ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติการธนาคารพาณิชย์ (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๓๕ ธนาคารแห่งประเทศไทยจึงออกข้อกำหนดด้วยความเห็นชอบของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง
ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑
ให้ยกเลิกประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย เรื่อง
การกำหนดให้ธนาคารพาณิชย์ที่จดทะเบียนในประเทศดำรงเงินกองทุน ลงวันที่ ๓ กรกฎาคม
๒๕๔๕

ข้อ ๒ เงินกองทุนของธนาคารพาณิชย์ที่จดทะเบียนในประเทศ
ได้แก่
(๑) ทุนชำระแล้ว
ซึ่งรวมทั้งส่วนล้ำมูลค่าหุ้นที่ธนาคารพาณิชย์ได้รับ
เงินที่ธนาคารพาณิชย์ได้รับจากการออกใบสำคัญแสดงสิทธิที่จะซื้อหุ้นของธนาคารพาณิชย์นั้น
(๒) ทุนสำรองตามกฎหมาย
(๓) เงินสำรองที่ได้จัดสรรจากกำไรสุทธิเมื่อสิ้นงวดการบัญชีตามมติที่ประชุมใหญ่
ผู้ถือหุ้น หรือตามข้อบังคับของธนาคารพาณิชย์
แต่ไม่รวมเงินสำรองสำหรับการลดค่าของสินทรัพย์และเงินสำรองเพื่อการชำระหนี้
(๔) กำไรสุทธิคงเหลือหลังจากการจัดสรร
(๕) เงินสำรองจากมูลค่าส่วนที่เพิ่มขึ้นจากการตีราคาที่ดินและอาคาร
ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด
(๖) เงินสำรองสำหรับสินทรัพย์จัดชั้นปกติ
ซึ่งได้กันไว้ตามนัยประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย
ว่าด้วยสินทรัพย์ที่ไม่มีราคาหรือเรียกคืนไม่ได้
และสินทรัพย์ที่สงสัยว่าจะไม่มีราคาหรือเรียกคืนไม่ได้ ทั้งนี้
ธนาคารพาณิชย์จะนับเงินสำรองสำหรับสินทรัพย์จัดชั้นปกติเข้าเป็นเงินกองทุนได้ไม่เกินร้อยละ
๑.๒๕ ของยอดสินทรัพย์เสี่ยง
(๗) เงินสำรองจากการตีราคาตราสารทุนประเภทเผื่อขายตามมาตรฐานการบัญชี
เรื่อง การบัญชีสำหรับเงินลงทุนในตราสารหนี้และตราสารทุนและที่จะได้แก้ไขเพิ่มเติม
ทั้งนี้ ให้ธนาคารพาณิชย์ถือปฏิบัติดังนี้
(ก) ในกรณีที่มูลค่าสุทธิจากการตีราคาเป็นส่วนเกินทุน
ให้ธนาคารพาณิชย์นับส่วนเกินทุนดังกล่าวเป็นเงินทุนของงวดการบัญชีรอบระยะเวลาหกเดือนของธนาคารพาณิชย์นั้นได้ไม่เกิดร้อยละ
๔๕ ของยอดมูลค่าสุทธิส่วนเกินทุน ดังกล่าว
(ข) ในกรณีที่มูลค่าสุทธิจากการตีราคาเป็นส่วนขาดทุนให้ธนาคารพาณิชย์หักส่วนที่ขาดทุนดังกล่าวออกจากเงินกองทุนทั้งสิ้นของงวดการบัญชีรอบระยะเวลาหกเดือนของธนาคารพาณิชย์นั้น
(๘) เงินที่ธนาคารพาณิชย์ได้รับจากการออกตราสารแสดงสิทธิในหนี้ระยะยาวเกินห้าปีที่มีสิทธิด้อยกว่าเจ้าหนี้สามัญตามประเภท
จำนวนเงิน หลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด
เงินกองทุนส่วนที่ระบุใน (๑) (๒) (๓) และ (๔) ให้หักผลขาดทุนที่เกิดขึ้นในทุกงวดการบัญชีออกก่อน
และให้หักค่าแห่งกู๊ดวิลล์ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ
และเงื่อนไขที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด และให้หักมูลค่าของหุ้นที่ธนาคารพาณิชย์ได้ซื้อคืนตามกฎหมายว่าด้วยบริษัทมหาชนจำกัด
ออกจากเงินกองทุนใน (๑) และ (๔) ด้วยวิธีราคาตามมูลค่าตามแนวปฏิบัติทางการบัญชีเกี่ยวกับหุ้นซื้อคืนของกิจการและที่จะแก้ไขเพิ่มเติม
หรือตามหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด
เงินกองทุนที่ระบุใน (๑) (๒) (๓) (๔) (๕) (๖) (๗) และ (๘) ให้หักเงินตามหลักเกณฑ์ ดังนี้
(ก) ในกรณีที่ธนาคารพาณิชย์ใดถือตราสารแสดงสิทธิในหนี้ระยะยาวเกินห้าปีที่มีสิทธิด้อยกว่าเจ้าหนี้สามัญตาม
(๘) ของบริษัทเงินทุนหรือธนาคารพาณิชย์อื่น
ให้ธนาคารพาณิชย์นั้นหักเงินตามตราสารดังกล่าวตามมูลค่าที่บริษัทเงินทุนหรือธนาคารพาณิชย์ผู้ออกตราสารนั้นได้รับอนุญาตให้นับเป็นเงินกองทุนตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยตราสารที่ให้นับเข้าเป็นเงินกองทุนสำหรับบริษัทเงินทุนหรือประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยตราสารที่ให้นับเข้าเป็นเงินกองทุนสำหรับธนาคารพาณิชย์
แล้วแต่กรณี
(ข) ในกรณีที่ธนาคารพาณิชย์ใดเป็นผู้ลงทุนในตราสารประเภท
Credit Linked Notes ที่มีสินทรัพย์อ้างอิงเป็นตราสารแสดงสิทธิในหนี้ระยะยาวเกินห้าปีที่มีสิทธิด้อยกว่าเจ้าหนี้สามัญตาม
(๘) ของบริษัทเงินทุนและธนาคารพาณิชย์อื่น
ให้ธนาคารพาณิชย์นั้นหักเงินตามตราสารที่เป็นสินทรัพย์อ้างอิงดังกล่าวตามมูลค่าที่บริษัทเงินทุนหรือธนาคารพาณิชย์ผู้ออกตราสารนั้นได้รับอนุญาตให้นับเป็นเงินกองทุนตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยตราสารที่ให้นับเข้าเป็นเงินกองทุนสำหรับบริษัทเงินทุน
หรือประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยตราสารที่ให้นับเข้าเป็นเงินกองทุนสำหรับธนาคารพาณิชย์
แล้วแต่กรณี
(ค) ในกรณีที่ธนาคารพาณิชย์ใดถือตราสารแสดงสิทธิในหนี้ระยะยาวเกินห้าปีที่สิทธิด้อยกว่าเจ้าหนี้สามัญตาม
(๘) ของบริษัทเงินทุนหรือธนาคารพาณิชย์อื่นและธนาคารพาณิชย์นั้นได้ออกและขายตราสารประเภท
Credit Linked Notes ให้กับบริษัทเงินทุนและธนาคารพาณิชย์อื่นโดยมีตราสารดังกล่าวเป็นสินทรัพย์อ้างอิงธนาคารพาณิชย์นั้นไม่ต้องหักเงินตามตราสารที่เป็นสินทรัพย์อ้างอิงดังกล่าวตราบเท่าอายุของตราสารประเภท
Credit Linked Notes นั้น
เงินกองทุนที่ระบุใน (๑) ถึง (๔) ยกเว้นเงินที่ได้รับจากการออกหุ้นบุริมสิทธิ์ชนิดสะสมเงินปันผล
ให้รวมเรียกว่า เงินกองทุนชั้นที่ ๑ ส่วนเงินกองทุนที่ระบุใน (๕) ถึง (๘) และเงินที่ได้รับจากการออกหุ้นบุริมสิทธิ์ชนิดสะสมเงินปันผล
ให้รวมเรียกว่า เงินกองทุนชั้นที่ ๒ ทั้งนี้ เงินกองทุนชั้นที่ ๒
ต้องมีจำนวนสูงสุดไม่เกินเงินกองทุนชั้นที่ ๑
และการออกหุ้นบุริมสิทธิ์ชนิดสะสมเงินปันผล จะต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ
และเงื่อนไขที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด

ข้อ ๓
ให้ธนาคารพาณิชย์ที่จดทะเบียนในประเทศดำรงเงินกองทุนเมื่อสิ้นวันหนึ่งๆ
เป็นอัตราส่วนกับสินทรัพย์และภาระผูกพันไม่ต่ำกว่าร้อยละ ๘.๕
โดยมีเงื่อนไขว่าเงินกองทุนชั้นที่ ๑ ต้องเป็นอัตราส่วนไม่ต่ำว่าร้อยละ ๔.๒๕ ของสินทรัพย์และภาระผูกพันดังกล่าว
ทั้งนี้
การดำรงเงินกองทุนตามวรรคหนึ่งให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดไว้ในข้อ ๔
ถึง ๖

ข้อ ๔
ในการดำรงเงินกองทุนเป็นอัตราส่วนกับสินทรัพย์และภาระผูกพันตามข้อ ๓
ให้ธนาคารพาณิชย์ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์และวิธีการ ดังต่อไปนี้
(๑) นำรายการในงบการเงินทางด้านสินทรัพย์ทุกรายการ
และภาระผูกพันทุกรายการ ทั้งนี้ ให้รวมทุกสำนักงานทั้งในประเทศและต่างประเทศ โดยใช้มูลค่าตามบัญชี
ณ วันที่รายงานมาคำนวณกับน้ำหนักความเสี่ยง
ส่วนสินทรัพย์และภาระผูกพันที่เป็นเงินตราต่างประเทศให้แปลงค่าเป็นเงินบาทก่อน
โดยใช้อัตราแลกเปลี่ยนอ้างอิง ตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย เรื่อง
อัตราแลกเปลี่ยนถัวเฉลี่ยของธนาคารพาณิชย์ ซึ่งจะประกาศทุกเช้าวันทำการถัดไปของวันจัดทำรายงาน
ทั้งนี้
ให้ใช้อัตราเฉลี่ยระหว่างอัตราซื้อถัวเฉลี่ยขั้นต่ำสุดและอัตราขายถัวเฉลี่ย
สำหรับสกุลเงินซึ่งธนาคารแห่งประเทศไทยมิได้ประกาศอัตราแลกเปลี่ยนอ้างอิงไว้
ให้ใช้วิธีคำนวณจากอัตราไขว้ (Cross Rate)
(๒) คูณสินทรัพย์แต่ละรายการด้วยน้ำหนักความเสี่ยงตามที่กำหนดไว้ในข้อ
๕
(๓) คูณภาระผูกพันแต่ละรายการด้วยค่าแปลงสภาพ
(Credit Conversion Factor) ตามที่กำหนดไว้ในข้อ ๖
แล้วนำค่าที่ได้คูณกับน้ำหนักความเสี่ยงของสินทรัพย์แต่ละประเภทตามที่กำหนดไว้ในข้อ
๕ อีกครั้งหนึ่ง
(๔) รวมผลคูณของสินทรัพย์ตาม
(๒) และภาระผูกพันตาม (๓) ทุกรายการและนำเงินกองทุนมาคำนวณอัตราส่วนกับผลลัพธ์ที่ได้
โดยเงินกองทุนต้องเป็นอัตราส่วนกับผลลัพธ์ดังกล่าวไม่ต่ำกว่าที่กำหนดในข้อ ๓
(๕) ในกรณีที่ธนาคารพาณิชย์ให้สินเชื่อ
หรือลงทุนในตราสารแสดงสิทธิในหนี้โดยมีสัญญารับความเสี่ยงกำหนดให้การชำระหนี้คืนดังกล่าวอิงกับเหตุการณ์ที่กำหนดขึ้นเกี่ยวกับความสามารถในการชำระหนี้
(credit event) ของสินทรัพย์อ้างอิง (reference
asset) และธนาคารพาณิชย์ตกลงรับความเสี่ยงด้านเครดิต (credit
risk) ของสินทรัพย์อ้างอิงนั้น ให้ธนาคารพาณิชย์นำผลคูณน้ำหนักความเสี่ยงของเงินให้สินเชื่อหรือเงินลงทุนในตราสารดังกล่าวเปรียบเทียบผลคูณน้ำหนักความเสี่ยงของสัญญารับความเสี่ยง
และใช้เฉพาะผลคูณที่สูงกว่าในการคำนวณผลลัพธ์ตาม (๔)

ข้อ ๕
น้ำหนักความเสี่ยงของสินทรัพย์แต่ละประเภท
ก. น้ำหนักความเสี่ยง ๐
(๑) เงินสดที่เป็นเงินบาทและเงินตราต่างประเทศ
(๒) เงินฝากที่ธนาคารแห่งประเทศไทย
(๓) เงินลงทุนในตลาดซื้อขายพันธบัตร
โดยมีสัญญาว่าจะซื้อคืนหรือขายคืนซึ่งดำเนินการโดยธนาคารแห่งประเทศไทย
รวมดอกเบี้ยค้างรับ
(๔) เงินลงทุนในหลักทรัพย์รัฐบาลไทย
หรือหลักทรัพย์ที่กระทรวงการคลังค้ำประกันต้นเงินและดอกเบี้ย
หรือหลักทรัพย์ธนาคารแห่งประเทศไทย
หรือเงินให้สินเชื่อที่มีหลักทรัพย์ข้างต้นเป็นประกัน รวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับ
(๕) เงินให้สินเชื่อที่กระทรวงการคลังค้ำประกันต้นเงินและดอกเบี้ย
หรือเงินให้สินเชื่อใด ที่คณะรัฐมนตรีมีมติให้จัดสรรเงินงบประมาณเพื่อชำระหนี้ให้
(๖) เงินให้สินเชื่อ
หรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์รัฐบาลหรือธนาคารกลางของประเทศตามที่กำหนดไว้ในภาคผนวก ๑
หรือเงินให้สินเชื่อหรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ที่รัฐบาลหรือธนาคารกลางดังกล่าวค้ำประกัน
โดยปราศจากเงื่อนไข หรือที่มีหลักทรัพย์รัฐบาลหรือธนาคารกลางดังกล่าวเป็นประกัน
รวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับ
(๗) เงินให้สินเชื่อ
หรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์รัฐบาลหรือธนาคารกลางของประเทศนอกจากที่กำหนดไว้ในภาคผนวก
๑
หรือเงินให้สินเชื่อหรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ที่รัฐบาลหรือธนาคารกลางดังกล่าวค้ำประกันโดยปราศจากเงื่อนไข
รวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับ ทั้งนี้ ต้องเป็นสกุลเงินของประเทศนั้น
และไม่เกินกว่าหนี้สินที่ธนาคารพาณิชย์มีอยู่ในเงินสกุลนั้น
(๘) เงินฝาก
เงินให้สินเชื่อ
หรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์กองทุนเพื่อการฟื้นฟูและพัฒนาระบบสถาบันการเงิน
หรือนิติบุคคลที่กองทุนเพื่อการฟื้นฟูและพัฒนาระบบสถาบันการเงินถือหุ้นเต็มจำนวน รวมถึงเงินให้สินเชื่อหรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ซึ่งนิติบุคคลดังกล่าว
รับรอง รับอาวัล หรือค้ำประกัน หรือเงินให้สินเชื่อที่มีตราสารที่ออกโดยนิติบุคคลดังกล่าวเป็นประกัน
รวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับ
(๙) เงินให้สินเชื่อที่มีสิทธิ
ซึ่งมีตราสารการฝากเงินซึ่งออกโดยธนาคารพาณิชย์นั้น
หรือมีเงินสดที่ธนาคารพาณิชย์นั้นยึดถือไว้ เป็นประกัน ทั้งนี้
เฉพาะส่วนที่ไม่เกินมูลค่าตามตราสารหรือจำนวนเงินตามเงินสด นั้น
(๑๐) ยอดเหลื่อมบัญชีระหว่างสำนักงานของธนาคารพาณิชย์นั้น
(๑๑) ภาษีเงินได้รอตัดบัญชี
(๑๒) เงินให้สินเชื่อเฉพาะส่วนซึ่งเท่ากับจำนวนที่ได้กันไว้เผื่อหนี้สงสัยจะสูญ
(๑๓) ค่าใช้จ่ายล่วงหน้า
(๑๔) เงินสดระหว่างเรียกเก็บเพื่อประโยชน์ของลูกค้า
(๑๕) ตั๋วสัญญาใช้เงินที่ออกโดยบริษัทเงินทุนหลักทรัพย์กรุงไทยธนกิจ
จำกัด (มหาชน) และบัตรเงินฝากที่ออกโดยธนาคารกรุงไทย
จำกัด (มหาชน) ตามโครงการรับแลกเปลี่ยนตั๋ว
๕๖
บริษัทเงินทุนที่ถูกระงับการดำเนินกิจการในส่วนที่เป็นต้นเงินตามหน้าตั๋วและดอกเบี้ยค้างรับ
(๑๖) เงินให้สินเชื่อในส่วนที่มีตั๋วสัญญาใช้เงินที่ออกโดยบริษัทเงินทุนหลักทรัพย์กรุงไทยธนกิจ
จำกัด (มหาชน) หรือบัตรเงินฝากที่ออกโดยธนาคารกรุงไทย
จำกัด (มหาชน) ตามโครงการรับแลกเปลี่ยนตั๋ว
๕๖ บริษัทเงินทุนที่ถูกระงับการดำเนินกิจการ จำนำเป็นประกัน
รวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับ
(๑๗) เงินให้สินเชื่อหรือเงินลงทุนในตราสารแสดงสิทธิในหนี้โดยมีบุคคลอื่นทำสัญญากับธนาคารพาณิชย์นั้นตกลงว่า
บุคคลอื่นจะรับความเสี่ยงด้านเครดิต (credit risk) ในเงินให้สินเชื่อหรือตราสารดังกล่าว
ทั้งนี้
เฉพาะส่วนที่ไม่เกินกว่าจำนวนเงินที่ผู้รับความเสี่ยงวางไว้เป็นประกันหรือจำนวนเงินที่ธนาคารพาณิชย์นั้นมีสิทธิหักกลบลบหนี้กับผู้รับความเสี่ยง
ข. น้ำหนักความเสี่ยง
๐.๒
(๑) เงินฝาก
เงินให้สินเชื่อ หรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ซึ่งออกโดยธนาคารพาณิชย์
หรือเงินให้สินเชื่อหรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ที่มีธนาคารพาณิชย์รับรอง รับอาวัล
ค้ำประกัน หรือตกลงรับประกันความเสี่ยงด้านเครดิต
รวมทั้งเงินให้สินเชื่อที่มีตราสารซึ่งออกโดยธนาคารพาณิชย์เป็นประกัน
รวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับ
(๒) เงินฝาก
เงินให้สินเชื่อ หรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ซึ่งออกโดยธนาคารอาคารสงเคราะห์
ธนาคารออมสิน ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร
หรือธนาคารเพื่อการส่งออกและนำเข้าแห่งประเทศไทย หรือเงินให้สินเชื่อหรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ที่มีธนาคารดังกล่าวรับรอง
รับอาวัล ค้ำประกัน หรือตกลงรับประกันความเสี่ยงด้านเครดิต
รวมทั้งเงินให้สินเชื่อที่มีตราสารซึ่งออกโดยธนาคารดังกล่าวเป็นประกัน
รวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับ
(๓) เงินฝาก
เงินให้สินเชื่อ หรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ซึ่งออกโดยบริษัทเงินทุน
บริษัทเงินทุนหลักทรัพย์ บริษัทเครดิตฟองซิเอร์
หรือบรรษัทเงินทุนอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย
หรือเงินให้สินเชื่อหรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ที่มีสถาบันดังกล่าวรับรอง รับอาวัล
ค้ำประกัน หรือตกลงรับประกันความเสี่ยงด้านเครดิต รวมทั้งเงินให้สินเชื่อที่มีตราสารที่ออกโดยสถาบันดังกล่าวเป็นประกัน
รวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับ
(๔) เงินให้สินเชื่อ
หรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ซึ่งออกโดยองค์การของรัฐ หรือรัฐวิสาหกิจ
หรือเงินให้สินเชื่อหรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ที่มีสถาบันดังกล่าวรับรอง รับอาวัล
ค้ำประกัน หรือตกลงรับประกันความเสี่ยงด้านเครดิต
รวมทั้งเงินให้สินเชื่อที่มีตราสารซึ่งออกโดยสถาบันที่กล่าวเป็นประกัน
รวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับ
(๕) เงินฝาก
เงินให้สินเชื่อ
หรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ซึ่งออกโดยธนาคารพาณิชย์ที่จดทะเบียนในกลุ่มประเทศที่กำหนดไว้ในภาคผนวก
๑ หรือเงินให้สินเชื่อหรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ ที่มีธนาคารพาณิชย์ดังกล่าว
รับรอง รับอาวัล ค้ำประกัน หรือตกลงรับประกันความเสี่ยงด้านเครดิต
รวมทั้งเงินให้สินเชื่อที่มีตราสารซึ่งออกโดยธนาคารพาณิชย์ดังกล่าว เป็นประกัน
รวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับ
(๖) เงินให้สินเชื่อ
หรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ซึ่งออกโดยองค์การของรัฐในประเทศที่กำหนดไว้ในภาคผนวก ๑
หรือเงินให้สินเชื่อหรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ที่มีสถาบันดังกล่าวรับรอง รับอาวัล
หรือค้ำประกัน
รวมทั้งเงินให้สินเชื่อที่มีตราสารซึ่งออกโดยสถาบันดังกล่าวเป็นประกัน
รวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับ
(๗) เงินให้สินเชื่อ
หรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ซึ่งออกโดยองค์การระหว่างประเทศที่กำหนดไว้ในภาคผนวก ๒ หรือเงินให้สินเชื่อหรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ที่มีองค์การดังกล่าวรับรอง
รับอาวัล
หรือค้ำประกันรวมทั้งเงินให้สินเชื่อที่มีตราสารซึ่งออกโดยองค์การดังกล่าวเป็นประกัน
รวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับ
(๘) เงินฝาก
เงินให้สินเชื่อ หรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ซึ่งออกโดยธนาคารพาณิชย์ที่จดทะเบียนนอกกลุ่มประเทศที่กำหนดไว้ในภาคผนวก
๑ หรือเงินให้สินเชื่อหรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ที่มีธนาคารพาณิชย์ดังกล่าวรับรอง
รับอาวัล ค้ำประกัน หรือตกลงรับประกันความเสี่ยงด้านเครดิต
รวมทั้งเงินให้สินเชื่อที่มีตราสารซึ่งออกโดยธนาคารพาณิชย์ดังกล่าวเป็นประกัน
รวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับ ทั้งนี้ ต้องมีระยะเวลาคงเหลือไม่เกิน ๑ ปี
(๙) เงินให้สินเชื่อเพื่อการส่งออกตามเล็ตเตอร์ออฟเครดิต
หรือเงินให้สินเชื่อเพื่อการส่งออกตามเอกสารประเภทอื่น
ที่ธนาคารพาณิชย์ในต่างประเทศรับผิดชอบในการชำระค่าสินค้าแทนผู้ซื้อ แต่ในกรณีผู้ออกเล็ตเตอร์ออฟเครดิตหรือธนาคารพาณิชย์ที่รับผิดชอบในการชำระค่าสินค้าเป็นธนาคารจดทะเบียนนอกกลุ่มประเทศที่กำหนดไว้ในภาคผนวก
๑ จะต้องมีระยะเวลาคงเหลือของเล็ตเตอร์ออฟเครดิต
หรือระยะเวลาที่ธนาคารพาณิชย์จะต้องชำระค่าสินค้าไม่เกิน ๑ ปี
(๑๐) เงินให้สินเชื่อใดที่คณะรัฐมนตรีมีมติให้จัดสรรเงินงบประมาณเพื่อชำระหนี้แต่สำนักงานประมาณมิได้จัดสรรเงินชำระหนี้ให้จนล่วงพ้นระยะเวลาที่ถึงกำหนดชำระเกินกว่า
๒ ปีขึ้นไป
(๑๑) เงินให้สินเชื่อเพื่อการส่งออกที่มีธนาคารเพื่อการส่งออกและนำเข้าแห่งประเทศไทยรับประกัน
ทั้งนี้ เฉพาะในส่วนที่ได้มีการโอนสิทธิเรียกร้องตามกรมธรรม์ให้ธนาคารพาณิชย์แล้ว
ค. น้ำหนักความเสี่ยง
๐.๕
(๑) เงินให้สินเชื่อ
หรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ซึ่งออกโดยเทศบาล
หรือเงินให้สินเชื่อหรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ที่มีเทศบาลรับรอง รับอาวัล
หรือค้ำประกัน รวมทั้งเงินให้สินเชื่อที่มีตราสารซึ่งออกโดยเทศบาลเป็นประกัน 
(๒) เงินให้สินเชื่อเพื่อการจัดหาที่อยู่อาศัยแก่บุคคลธรรมดาโดยธนาคารพาณิชย์รับจำนองที่ดินและ/หรือสิ่งปลูกสร้างนั้นลำดับหนึ่งเป็นประกัน ทั้งนี้
ที่ดินและสิ่งปลูกสร้างดังกล่าวต้องมีมูลค่าไม่ต่ำกว่ายอดเงินให้สินเชื่อคงค้าง รวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับ
(๓) ภาระผูกพันที่เป็นสัญญาเกี่ยวกับอัตราแลกเปลี่ยน
หรืออัตราดอกเบี้ยซึ่งได้คูณด้วยค่าแปลงสภาพ (Credit Conversion Factor) ตามที่กำหนดไว้ในข้อ ๖ แล้ว
เว้นแต่คู่สัญญาจะถูกจัดให้อยู่ในกลุ่มที่มีน้ำหนักความเสี่ยงต่ำกว่า ๐.๕
ง. น้ำหนักความเสี่ยง
๑.๐
(๑) เงินให้สินเชื่อแก่ภาคเอกชนและดอกเบี้ยค้างรับ
(๒) เงินฝาก
เงินให้สินเชื่อ
หรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ซึ่งออกโดยธนาคารพาณิชย์ที่จดทะเบียนนอกกลุ่มประเทศที่กำหนดไว้ในภาคผนวก
๑ หรือเงินให้สินเชื่อหรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ที่มีธนาคารพาณิชย์ดังกล่าวรับรอง
รับอาวัล หรือค้ำประกัน
รวมทั้งเงินให้สินเชื่อที่มีตราสารซึ่งออกโดยธนาคารพาณิชย์ดังกล่าวเป็นประกัน
รวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับ ทั้งนี้ ต้องมีระยะเวลาคงเหลือเกิน ๑ ปี
(๓) เงินให้สินเชื่อ
หรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์รัฐบาล หรือธนาคารกลางนอกกลุ่มประเทศที่กำหนดไว้ในภาคผนวก
๑
หรือเงินให้สินเชื่อหรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ที่รัฐบาลหรือธนาคารกลางดังกล่าวค้ำประกันโดยปราศจากเงื่อนไข
รวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับซึ่งมิใช่เงินสกุลของประเทศนั้น
หรือมีจำนวนเกินกว่าหนี้สินที่ธนาคารพาณิชย์มีอยู่ในเงินสกุลนั้น
(๔) ที่ดิน อาคาร
อุปกรณ์ สินทรัพย์ประจำอื่นๆ และทรัพย์สินรอการขาย
(๕) สินทรัพย์อื่นๆ
ที่มิได้ระบุน้ำหนักความเสี่ยงไว้ข้อ ๕ นี้
ทั้งนี้ เงินฝาก หรือเงินให้สินเชื่อ
ในแต่ละรายการข้างต้น ให้หมายความรวมถึงลูกหนี้อื่นๆ (สิทธิเรียกร้องในทางกฎหมาย)
ที่เกิดจากธุรกรรมการซื้อหรือขายตราสารโดยมีสัญญาว่าจะขายหรือจะซื้อคืน
(Repo) และธุรกรรมการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์ (Securities
Borrowing and Lending) เช่น ลูกหนี้ตามสัญญาซื้อคืน
ลูกหนี้ตามสัญญาให้ยืมหลักทรัพย์ ลูกหนี้มาร์จิ้นที่โอน
และลูกหนี้วางเงินสดเป็นประกัน เป็นต้น

ข้อ ๖ ค่าแปลงสภาพ (Credit Conversion
Factor) ของภาระผูกพันแต่ละประเภท
ก. ค่าแปลงสภาพ (Credit
Conversion Factor) ๑.๐
(๑) การรับอาวัลตั๋วเงิน
รับรองตั๋วเงิน ค้ำประกันการกู้ยืมเงินและค้ำประกันการขาย ขายลด
หรือขายช่วงลดตั๋วเงิน
(๒) การสลักหลังตั๋วเงินแบบผู้รับสลักหลังมีสิทธิไล่เบี้ย
(With Recourse)
(๓) สัญญาการซื้อสินทรัพย์
ซึ่งธนาคารพาณิชย์ต้องปฏิบัติตาม โดยปราศจากเงื่อนไข
(๔) การค้ำประกัน
การรับประกัน หรือการก่อภาระผูกพันในรูปแบบใดๆ ของธนาคารพาณิชย์
อันเนื่องมาจากการขายสินทรัพย์
(๕) ภาระผูกพันตามสัญญาขายตราสาร
โดยมีเงื่อนไขจะซื้อคืนตามวิธีการคำนวณที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด
(๖) ภาระผูกพันตามสัญญายืมและให้ยืมหลักทรัพย์
(Securities Borrowing and Lending) ตามวิธีการคำนวณที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด
(๗) ภาระผูกพันตามสัญญาหรือข้อตกลงการรับประกันความเสี่ยง
ซึ่งได้แก่สัญญาที่ธนาคารพาณิชย์รับโอนความเสี่ยงด้านเครดิตหรือตกลงรับประกันความเสี่ยงด้านเครดิตจากคู่สัญญา
โดยตกลงจะจ่ายเงินจำนวนหนึ่ง
หรือรับความเสียหายเนื่องจากคู่สัญญาอีกฝ่ายหนึ่งไม่ได้รับคืนเงินให้สินเชื่อ
หรือเงินลงทุนในตราสารแสดงสิทธิในหนี้ หรือมีเหตุการณ์เป็นไปตามเงื่อนไขของสัญญา (credit
event) เกิดขึ้น
ข. ค่าแปลงสภาพ (Credit
Conversion Factor) ๐.๕
(๑) ภาระผูกพันซึ่งขึ้นอยู่กับผลการดำเนินงานของลูกค้า
เช่น ค้ำประกันการรับเหมาก่อสร้าง ค้ำประกันการยื่นซองประกวดราคา เป็นต้น
(๒) การประกันการจำหน่ายตราสารหรือหลักทรัพย์
ค. ค่าแปลงสภาพ (Credit
Conversion Factor) ๐.๒
ภาระผูกพันเพื่อการนำสินค้าเข้าตามเล็ตเตอร์ออฟเครดิตทั้งที่มีเอกสารประกอบแล้ว
และยังไม่มีเอกสารประกอบ
ง. ค่าแปลงสภาพ (Credit
Conversion Factor) ๐
(๑) ตั๋วเงินเพื่อเรียกเก็บ
(๒) วงเงินที่ลูกค้ายังมิได้ใช้
(๓) ค้ำประกันการออกของ
(Shipping Guarantee)
(๔) ภาระผูกพันที่ธนาคารพาณิชย์สามารถบอกยกเลิกเมื่อใดก็ได้
(๕) ภาระผูกพันอื่นๆ
ที่มิได้ระบุค่าแปลงสภาพ (Credit Conversion Factor) ไว้ในข้อ
๖ นี้ 
จ. ค่าแปลงสภาพ (Credit
Conversion Factor) สำหรับสัญญาเกี่ยวกับอัตราแลกเปลี่ยนและอัตราดอกเบี้ย
อายุสัญญาที่เหลือ สัญญาเกี่ยวกับ สัญญาเกี่ยวกับ
อัตราแลกเปลี่ยน อัตราดอกเบี้ย
ไม่เกิน ๑๔ วัน  ๐  ๐
ไม่เกิน ๑ ปี  ๐.๐๒  ๐.๐๐๕
ตั้งแต่ ๑ ปีขึ้นไป  ๐.๐๕  ๐.๐๑
สัญญาเกี่ยวกับอัตราแลกเปลี่ยนได้แก่สัญญาดังต่อไปนี้
Cross currency interest rate swaps
Forward foreign exchange contracts
Currency futures
Currency option purchase
สัญญาอื่นๆ ในลักษณะเดียวกัน
สัญญาเกี่ยวกับอัตราดอกเบี้ยได้แก่
Single currency interest swaps
Basis swaps
Forward rate agreements
Interest rate futures
Interest rate option purchase
สัญญาอื่นๆ ในลักษณะเดียวกัน
ในกรณีที่ลูกค้ารายเดียวกันทำสัญญาเกี่ยวกับอัตราแลกเปลี่ยนหรือสัญญาเกี่ยวกับอัตราดอกเบี้ย
ทั้งทางด้านซื้อและด้านขาย ให้คูณจำนวนเงินด้านซื้อและด้านขายด้วยค่าแปลงสภาพ (Credit
Conversion Factor) ก่อน และนำค่าที่ได้มาหักกลบกัน
แล้วจึงนำจำนวนสุทธิไปคูณกับน้ำหนักความเสี่ยงของสินทรัพย์แต่ละประเภทตามที่กำหนดในข้อ
๕

ข้อ ๗[๑] ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป


ประกาศ ณ วันที่ ๒๕ เมษายน พ.ศ. ๒๕๔๖
หม่อมราชวงศ์ปรีดิยาธร เทวกุล
ผู้ว่าการ
ธนาคารแห่งประเทศไทย

ภาคผนวก ๑
กลุ่มประเทศ Organization for Economic
Co-operation and Development (OECD)
และประเทศที่มีฐานะการเงินเทียบเท่า

ออสเตรเลีย เกาหลีใต้
ออสเตรีย ลักเซมเบิร์ก
เบลเยียม เม็กซิโก
แคนาดา เนเธอร์แลนด์
สาธารณรัฐเช็ก นิวซีแลนด์
เดนมาร์ก นอร์เวย์
ฟินแลนด์ โปแลนด์
ฝรั่งเศส โปรตุเกส
เยอรมนี ซาอุดีอาระเบีย
กรีซ สาธารณรัฐสโลวัก
ฮังการี สเปน
ไอซ์แลนด์ สวีเดน
ไอร์แลนด์ สวิตเซอร์แลนด์
อิตาลี ตุรกี
ญี่ปุ่น อังกฤษ
สหรัฐอเมริกา

ภาคผนวก ๒
องค์การระหว่างประเทศ

European Investment Band (EIB)
European Bank for Reconstruction
and Development (EBRD)
International Bank for
Reconstruction and Development (IBRD)
including International Finance
Corporation (IFC)
Inter-American Development Bank
(IADB)
African Development Bank (AfDB)
Asian Development Bank (AsDB)
Caribbean Development Bank (CDB)
Nordic Investment Bank (NIB)
หมายเหตุ :-
เหตุผลในการออกประกาศฉบับนี้
เนื่องด้วยทางการได้มีการอนุญาตให้ประกอบธุรกรรม Credit Linked Notes และ Credit Default Swaps จึงจำเป็นที่จะต้องเพิ่มเติมวิธีการคำนวณสินทรัพย์
เสี่ยงและภาระผูกพันให้ครอบคลุมถึงการทำธุรกรรมดังกล่าวด้วย นอกจากนี้
ได้เพิ่มเติมให้มีเงินสำรองจากการตีราคาตราสารทุนประเภทเผื่อขายเป็นเงินกองทุนในกรณีที่มูลค่าสุทธิจากการตีราคาเป็นส่วนเกินทุนและเป็นส่วนขาดทุน
และเพิ่มเติมหลักเกณฑ์การหักมูลค่าหุ้นซื้อคืนออกจากเงินกองทุน
และรวมถึงการกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการหักเงินลงทุนในตราสารที่นับเป็นเงินกองทุนขั้นที่
๒
ของธนาคารพาณิชย์และบริษัทเงินทุนอื่นที่ธนาคารพาณิชย์นั้นถือไว้ออกจากเงินกองทุน
ดังนั้น จึงมีเหตุที่จะต้องปรับปรุงประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย เรื่อง
การกำหนดให้ธนาคารพาณิชย์ที่จดทะเบียนในประเทศดำรงเงินกองทุน ลงวันที่ ๓ กรกฎาคม
๒๕๔๕ จึงได้ยกเลิกประกาศฯ ฉบับเดิม และออกฉบับใหม่ขึ้นมา
ในส่วนหลักการและเนื้อหาสาระอื่นตามประกาศฯ ฉบับเดิม นั้น ทางการไม่ได้มีความประสงค์ที่จะเปลี่ยนแปลงแก้ไขแต่ประการใด
จึงยังคงไว้ตามเดิมในประกาศฯ ฉบับใหม่
สุภาพร/พิมพ์
๓๑ กรกฎาคม ๒๕๔๖

ศุภสรณ์/อภิสิทธิ์
ผู้จัดทำ
๖ สิงหาคม ๒๕๔๖

[๑]รก.๒๕๔๖/พ๕๑ง/๒๓/๑ พฤษภาคม ๒๕๔๖