ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย

ที่ สรข. 3 /2561

เรื่อง การดําเนินการกรณีธนาคารสมาชิกในระบบการหักบัญชีเช็คด้วยภาพเช็ค

และระบบการจัดเก็บภาพเช็ค (ICAS) เข้าสู่กระบวนการล้มละลาย

--------------------------------------------


อื่นๆ - 1. เหตุผลในการออกประกาศ

          เพื่อกําหนดหลักเกณฑ์และกระบวนการในการดําเนินการของธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) และธนาคารสมาชิกในกรณีที่ศาลมีคําสั่งพิทักษ์ทรัพย์ธนาคารสมาชิกระบบ ICAS ให้เป็นไปโดยราบรื่นและเป็นมาตรฐานเดียวกัน


อื่นๆ - 2. อํานาจตามกฎหมาย

          เพื่ออนุวัติตามข้อ 4 แห่งระเบียบธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยการดําเนินการกรณีสมาชิกของระบบการชําระเงินที่มีความสําคัญเข้าสู่กระบวนการฟื้นฟูกิจการหรือกระบวนการล้มละลาย


อื่นๆ - 3. ขอบเขตการบังคับใช้

          ประกาศฉบับนี้ให้ใช้บังคับกับธนาคารสมาชิกตามระเบียบธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยระบบการหักบัญชีเช็คด้วยภาพเช็คและระบบการจัดเก็บภาพเช็ค


อื่นๆ - 4. เนื้อหา

          เมื่อธนาคารสมาชิกรายใดรายหนึ่งเข้าสู่กระบวนการล้มละลาย ธปท. จะดําเนินการดังนี้

          ข้อ 1 กรณีศาลนัดพิจารณาคดีล้มละลาย ธปท. จะระงับการให้บริการชั่วคราวแก่ธนาคารสมาชิกรายดังกล่าว และให้ธนาคารสมาชิกหยุดการส่งรายการ Out-Clearing ที่เกี่ยวข้องกับธนาคารสมาชิกรายนั้น ตั้งแต่เวลาที่ศาลนัดไปจนกว่าศาลจะมีคําสั่งเสร็จสิ้น

          ข้อ 2 กรณีศาลมีคําพิพากษาหรือคําสั่งในคดีล้มละลายของธนาคารสมาชิกรายดังกล่าวแล้ว ธปท.จะดําเนินการ ดังนี้

                    2.1 กรณีศาลมีคําพิพากษายกฟ้อง หรือมีคําสั่งใด ๆ ที่ไม่ใช่คําสั่งพิทักษ์ทรัพย์ ธปท. จะยกเลิกการระงับการให้บริการชั่วคราวแก่ธนาคารสมาชิกรายนั้น และให้ธนาคารสมาชิกส่งรายการ Out Clearing ที่เกี่ยวข้องกับธนาคารสมาชิกรายนั้นเข้าสู่ระบบ ICAS ได้ตามปกติ

                    2.2 กรณีที่ศาลมีคําสั่งพิทักษ์ทรัพย์ธนาคารสมาชิกรายดังกล่าว ธปท. จะระงับการให้บริการชั่วคราวแก่ธนาคารสมาชิกรายนั้นต่อไปจนกว่าศาลจะมีคําสั่งเป็นอย่างอื่น โดยจะดําเนินการดังนี้

                              (1) ให้ดุลการหักบัญชีสุทธิซึ่งยังไม่ได้ชําระดุลแล้วเสร็จเป็นโมฆะ และคํานวณดุลการหักบัญชีสุทธิใหม่เพื่อการชําระดุลต่อไป

                              (2) ให้ธนาคารสมาชิกระงับการส่งรายการ Out-clearing ที่เกี่ยวข้องกับธนาคารสมาชิกที่ถูกศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์จนกว่าศาลจะมีคําสั่งเป็นอย่างอื่น อย่างไรก็ตาม ในส่วนของรายการ Out-clearing ที่ไม่เกี่ยวข้องกับธนาคารสมาชิกที่ถูกศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์ ให้ธนาคารสมาชิกส่งรายการเข้าระบบ ICAS ตามปกติ

                              (3) ให้ดุลการหักบัญชีในส่วนของรายการที่ได้ส่งเข้าระบบ ICAS ก่อนที่ศาลมีคําสั่งพิทักษ์ทรัพย์และยังไม่ได้ชําระดุลแล้วเสร็จเป็นโมฆะ และจะคํานวณดุลการหักบัญชีสุทธิใหม่โดยไม่นํารายการซึ่งธนาคารสมาชิกที่ถูกศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์นั้นส่งและรับผ่านระบบ ICAS มาคํานวณด้วยรวมทั้งแจ้งดุลการหักบัญชีสุทธิที่คํานวณใหม่ดังกล่าวและข้อมูลอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องให้ธนาคารสมาชิกทราบเพื่อให้ธนาคารสมาชิกตรวจสอบและบริหารเงินสําหรับชําระดุลหักบัญชีสุทธิใหม่ตามเวลาที่ ธปท. กําหนด ทั้งนี้ สําหรับดุลการหักบัญชีที่ยังไม่ได้ชําระดุลแล้วเสร็จที่เป็นโมฆะดังกล่าว แบ่งเป็น 2 กรณีดังนี้

                                        (3.1) กรณีศาลมีคําสั่งพิทักษ์ทรัพย์ธนาคารสมาชิกก่อนการดําเนินการชําระดุลหักบัญชีรอบการชําระดุลหักบัญชีในวันที่ส่งเรียกเก็บ (Same-day Settlement) แล้วเสร็จ ให้ถือว่าการหักบัญชีรอบ Same-day Settlement เป็นโมฆะ

                                        (3.2) กรณีศาลมีคําสั่งพิทักษ์ทรัพย์ธนาคารสมาชิกก่อนการดําเนินการชําระดุลหักบัญชีรอบการชําระดุลหักบัญชีในวันทําการถัดไป (Next-day Settlement) แล้วเสร็จ ให้ถือว่าการหักบัญชีรอบ Next-day Settlement เป็นโมฆะ

                              (4) ให้ธนาคารผู้จ่าย จัดทําข้อมูลเช็คที่ส่งคืนในส่วนของข้อมูลเช็คเรียกเก็บซึ่งเกี่ยวข้องกับธนาคารสมาชิกที่ถูกศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์ที่ไม่ได้รวมคํานวณในดุลการหักบัญชีสุทธิใหม่ตามข้อ (3.1) หรือ (3.2) ตามรูปแบบและช่องทางที่กําหนดในพิธีปฏิบัติแผนฉุกเฉิน MB-03 ของระบบ ICAS หรือผ่านทางช่องทางอื่นใดที่ ธปท. กําหนด โดยให้ระบุเหตุผลการคืนเช็ค เป็น ข้อ 23 : ธนาคารสมาชิกถูกพิทักษ์ทรัพย์ (Member bank was placed under receivership) และปฏิบัติตามแนวทางที่กําหนดโดยสมาคมธนาคารไทยตามหนังสือของสมาคมธนาคารไทย ที่ ส 356/2561 ลงวันที่ 20 มีนาคม 2561 ซึ่งแนบท้ายพิธีปฏิบัตินี้

                              นอกจากนี้ ให้จัดทําข้อมูลเช็คคืนในส่วนของข้อมูลเช็คเรียกเก็บที่เกี่ยวข้องกับธนาคารสมาชิกที่ถูกศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์ซึ่งได้ชําระดุลการหักบัญชีรอบ Same-day Settlement เสร็จสิ้นแล้ว ส่งให้ธนาคารผู้ส่งเรียกเก็บ ตามรูปแบบและช่องทางที่กําหนดในพิธีปฏิบัติแผนฉุกเฉิน MB-03 ของระบบ CAS หรือผ่านทางช่องทางอื่นใดที่ ธปท. กําหนด โดยให้ระบุเหตุผลการคืนเช็คด้วยข้อคืนตามปกติ เนื่องจากถือว่าข้อมูลเช็คเรียกเก็บดังกล่าวมีผลสมบูรณ์ในขั้นตอนการส่งเรียกเก็บระหว่างธนาคารตามกฎหมายก่อนที่ศาลมีคําสั่งพิทักษ์ทรัพย์

                              (5) ให้ธนาคารผู้ส่งเรียกเก็บ นําส่งเช็คคืนตามข้อมูลเช็คคืนข้อ (4) ให้แก่ลูกค้าผู้นําฝากเช็คตามแนวปฏิบัติของระบบ ICAS เพื่อให้ผู้นําฝากเช็คพิจารณาดําเนินการในส่วนที่เกี่ยวข้องตามที่เห็นสมควรต่อไป

                              (6) ให้ธนาคารผู้จ่ายปรับปรุงข้อมูลเช็คคืนตามที่กล่าวในข้อ (4) วรรคสองในระบบการจัดเก็บภาพเช็ค (IAS) ของ ธปท. ให้มีเหตุผลการคืนเช็คที่ถูกต้องตามจริง

                              ทั้งนี้ ธนาคารผู้จ่ายไม่ต้องปรับปรุงข้อมูลเช็คคืนตามที่กล่าวในข้อ (4) วรรคหนึ่งในระบบการจัดเก็บภาพเช็ค (IAS) ของ ธปท. เนื่องจากถือว่าข้อมูลเช็คดังกล่าวไม่มีผลสมบูรณ์ในขั้นตอนการส่งเรียกเก็บระหว่างธนาคาร

                    2.3 กรณีศาลมีคําสั่งอันเป็นเหตุให้ธนาคารสมาชิกรายใดหลุดพ้นจากการพิทักษ์ทรัพย์ เช่น ศาลมีคําสั่งเห็นชอบด้วยการประนอมหนี้ก่อนล้มละลาย ธปท. จะยกเลิกการระงับการให้บริการชั่วคราวแก่ธนาคารสมาชิกรายนั้น

                    2.4 กรณีศาลมีคําพิพากษาให้ธนาคารสมาชิกล้มละลาย ธปท. จะเพิกถอนการใช้บริการระบบ ICAS แก่ธนาคารสมาชิกรายนั้น

                    2.5 กรณีที่ศาลเห็นชอบด้วยกับการขอประนอมหนี้ก่อนล้มละลาย แต่ต่อมาธนาคารสมาชิกรายใดไม่สามารถปฏิบัติตามคําขอประนอมหนี้ดังกล่าวได้ เมื่อธนาคารสมาชิกทราบวันที่ศาลนัดฟังคําพิพากษาให้ธนาคารสมาชิกแจ้งวันและเวลาที่ศาลนัดให้ ธปท. ทราบทันทีโดย ธปท. จะระงับการให้บริการชั่วคราวแก่ธนาคารสมาชิกรายดังกล่าวตั้งแต่เวลาที่ศาลนัดจนกว่าศาลจะมีคําพิพากษาเสร็จสิ้น

                    ในกรณีตามวรรคหนึ่ง หากศาลมีคําพิพากษาให้ธนาคารสมาชิกล้มละลาย ธปท. จะเพิกถอนการให้บริการแก่ธนาคารสมาชิกรายนั้น และดําเนินการตามข้อ 2.2


อื่นๆ - 5. วันเริ่มต้นบังคับใช้

          ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันประกาศเป็นต้นไป


ผู้มีอํานาจลงนาม - ประกาศ ณ วันที่ 23 เมษายน 2561

 

(นายวิรไท สันติประภพ)

ผู้ว่าการ

ธนาคารแห่งประเทศไทย