ข้อบังคับสภาทนายความ
ข้อบังคับสภาทนายความ
ว่าด้วยการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมาย
พ.ศ. ๒๕๒๙
 

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๒๗ (๓) มาตรา ๘๑
และด้วยความเห็นชอบของสภานายกพิเศษแห่งสภาทนายความ ตามมาตรา ๒๘
แห่งพระราชบัญญัติทนายความ พ.ศ. ๒๕๒๘ คณะกรรมการออกข้อบังคับว่าด้วยการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมาย
ไว้ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑
ข้อบังคับนี้เรียกว่า ข้อบังคับสภาทนายความว่าด้วยการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมาย
พ.ศ. ๒๕๒๙

ข้อ ๒[๑]
ข้อบังคับนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ส่วนที่ ๑
กองทุนช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมาย
 

ข้อ ๓
ให้คณะกรรมการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายจัดทำงบประมาณรายจ่ายเสนอต่อคณะกรรมการสภาทนายความก่อนสิ้นปีงบประมาณของทุกปี
เพื่อการจัดสรรเงินรายได้ของสภาทนายความตามมาตรา ๙ (๑) แห่งพระราชบัญญัติทนายความ
พ.ศ. ๒๕๒๘ เป็นกองทุนช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมาย

ข้อ ๔ ให้คณะกรรมการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายเก็บรักษาเงินที่สภาทนายความจัดสรรให้
เงินอุดหนุนจากรัฐบาล ทรัพย์สิน ที่มีผู้บริจาคให้ และดอกผลต่าง ๆ ไว้
โดยจัดทำบัญชีให้ถูกต้อง

ข้อ ๕
ให้ประธานกรรมการ รองประธานกรรมการ เลขานุการและผู้ช่วยเลขานุการของคณะกรรมการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมาย
จำนวน ๒ ใน ๔ คน มีอำนาจร่วมกันสั่งจ่ายเงินกองทุน
การจ่ายเงินกองทุนทุกครั้งให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และระเบียบที่คณะกรรมการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายกำหนด
จะต้องมีหลักฐานการอนุมัติใบสำคัญจ่าย และจัดทำบัญชีรายจ่ายไว้ให้ถูกต้องเพื่อให้ผู้สอบบัญชีสภาทนายความตรวจสอบได้ตามกฎหมาย
ทั้งนี้ ให้นำข้อบังคับสภาทนายความ ว่าด้วยการเก็บรักษาเงินและการเบิกจ่ายเงิน
พ.ศ. ๒๕๒๙ มาใช้บังคับด้วยโดยอนุโลม

ข้อ ๖
ให้คณะกรรมการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายจัดทำงบดุลและรายรับรายจ่ายของการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายในรอบปีที่ผ่านมา
ซึ่งมีคำรับรองของผู้สอบบัญชีสภาทนายความ และจัดทำรายงานผลงานและอุปสรรคข้อขัดข้องของการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายในรอบปีที่ผ่านมาให้เสร็จสิ้นภายในเดือนกุมภาพันธ์ของปีถัดไปเพื่อแจ้งให้คณะกรรมการสภาทนายความและที่ประชุมใหญ่สามัญประจำปีของสภาทนายความทราบเป็นประจำทุกปี

ข้อ ๗
ให้คณะกรรมการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายมีอำนาจออกระเบียบเกี่ยวกับหลักเกณฑ์และวิธีการให้ความช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมาย
ให้เป็นไปโดยถูกต้องตามข้อบังคับนี้

ส่วนที่ ๒
การดำเนินการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมาย
 

ตอนที่ ๑
สำนักงานคณะกรรมการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมาย
 

ข้อ ๘
ให้คณะกรรมการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายตั้งสำนักงานคณะกรรมการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายขึ้น
เพื่อทำหน้าที่เป็นหน่วยงานกลางเกี่ยวกับการให้ความช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายทั่วราชอาณาจักร
โดยจัดให้มีทนายความและเจ้าหน้าที่เพื่อปฏิบัติหน้าที่ประจำสำนักงาน โดยให้ได้รับค่าตอบแทนตามที่เห็นสมควร
ให้คณะกรรมการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมาย
มีอำนาจแต่งตั้งอนุกรรมการเพื่อทำกิจการหรือพิจารณาเรื่องต่าง ๆ
อันอยู่ในขอบเขตแห่งวัตถุประสงค์ของคณะกรรมการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมาย

ข้อ ๙
ให้สำนักงานคณะกรรมการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมาย
มีหน้าที่จัดทำและบริหารโครงการที่เกี่ยวกับการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมาย ติดต่อประสานงานกับคณะกรรมการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายส่วนภูมิภาค
จัดทำงบดุลและรายรับรายจ่ายของการช่วยเหลือประชาชานทางกฎหมาย
ดำเนินการให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และระเบียบต่าง ๆ ที่คณะกรรมการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายในเขตกรุงเทพมหานครด้วย
ทั้งนี้
ให้อยู่ในความควบคุมของคณะกรรมการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมาย

ตอนที่ ๒
คณะกรรมการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายส่วนภูมิภาค
 

ข้อ ๑๐
ให้คณะอนุกรรมการสภาทนายความประจำจังหวัดและประจำศาลจังหวัดทุกแห่งจัดตั้งคณะกรรมการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายขึ้นในเขตของตนประกอบด้วยทนายความไม่น้อยกว่า๓
คน เป็นคณะกรรมการ เพื่อดำเนินการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายในเขตจังหวัดหรือเขตศาลจังหวัดนั้น
ๆ
คณะกรรมการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายประจำจังหวัดและประจำศาลจังหวัดมีวาระการดำรงตำแหน่งเท่ากับวาระของคณะอนุกรรมการสภาทนายความประจำจังหวัดและประจำศาลตามแต่กรณี

ข้อ ๑๑
ให้กรรมการสภาทนายความที่มีสำนักงานประจำอยู่ตามภาคต่าง ๆ ตามพระราชกฤษฎีกาตั้งอธิบดีผู้พิพากษาภาคทั้ง
๙ ภาค มีอำนาจให้คำปรึกษา แนะนำ และดูแลให้คณะกรรมการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายประจำจังหวัดและประจำศาลจังหวัด
ดำเนินการเกี่ยวกับการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายให้เป็นไปตามระเบียบและหลักเกณฑ์ต่าง
ๆ ที่กำหนดไว้ในข้อบังคับนี้

ข้อ ๑๒
ให้คณะกรรมการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายประจำจังหวัดและประจำศาลจังหวัด จัดทำโครงการและงบประมาณค่าใช้จ่ายประจำปีเสนอผ่านกรรมการสภาทนายความที่มีสำนักงานประจำอยู่ตามภาคนั้น
ๆ ก่อนสิ้นปีงบประมาณทุกปี เพื่อส่งให้คณะกรรมการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายส่วนกลางพิจารณาจัดสรรงบประมาณให้ต่อไป
ให้คณะกรรมการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายส่วนกลางจัดสรรเงินกองทุนช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายให้แก่คณะกรรมการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายประจำจังหวัดและประจำศาลจังหวัดเพื่อใช้จ่ายในการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายให้เหมาะสม
และสอดคล้องกับปริมาณงานและสภาพปัญหา

ข้อ ๑๓
ให้คณะกรรมการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายประจำจังหวัดและประจำศาลจังหวัดทุกแห่งจัดทำงบดุลและบัญชีรายรับรายจ่าย
ตลอดจนสถิติคดีที่ได้ดำเนินการไปแล้วในรอบปีที่ผ่านมาเสนอต่อกรรมการสภาทนายความที่มีสำนักงานอยู่ในภาคนั้น
ๆ เพื่อรายงานต่อคณะกรรมการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายส่วนกลางภายในเดือนมกราคมของปีถัดไปเป็นประจำทุกปี

ตอนที่ ๓
วิธีดำเนินการ
 

ข้อ ๑๔
ให้คณะกรรมการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายทั้งส่วนกลางและส่วนภูมิภาคจัดให้มีทนายความอาสาสมัคร
เพื่อทำหน้าที่ให้ความช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายตามที่ได้รับการร้องขอหรือตามที่คณะกรรมการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายมอบหมาย
ค่าตอบแทนสำหรับทนายความที่ทำหน้าที่ให้ความช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายกำหนดไว้ในระเบียบว่าด้วยการเบิกจ่ายเงินค่าตอบแทน

ข้อ ๑๕
ประชาชนผู้ประสงค์จะขอความช่วยเหลือทางกฎหมายจากสภาทนายความ จะต้องมาติดต่อด้วยตนเองหรือยื่นคำร้องเป็นหนังสือแสดงความจำนงที่จะให้สภาทนายความช่วยเหลือตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายกำหนด
กรณีที่ผู้ประสงค์จะขอความช่วยเหลือไม่สามารถจะมาติดต่อด้วยตนเองได้
เช่น เจ็บป่วย หรือถูกคุมขัง ให้บิดา มารดา ภรรยา บุตร หรือญาติพี่น้อง
มาติดต่อแทนเพื่อสามารถสอบข้อเท็จจริงเบื้องต้นได้

ข้อ ๑๖
ประชาชนผู้ได้รับความช่วยเหลือไม่ต้องเสียค่าทนายความหรือค่าใช้จ่ายใด ๆ
ให้แก่ทนายความผู้ดำเนินการทั้งสิ้น

ข้อ ๑๗
คณะกรรมการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายจะจัดให้มีทนายความอาสาสมัครไปประจำอยู่ตามสถานีตำรวจต่าง
ๆ เพื่อให้คำปรึกษาหรือแนะนำเกี่ยวกับกฎหมายแก่ประชาชนที่มาติดต่อกับเจ้าหน้าที่ตำรวจด้วยก็ได้
โดยให้ทนายความอาสาสมัครได้รับค่าตอบแทนตามระเบียบที่คณะกรรมการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายกำหนด

ข้อ ๑๘
คณะกรรมการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายทั้งส่วนกลางและส่วนภูมิภาคจะดำเนินการให้การศึกษาแก่ประชาชนในเรื่องที่เกี่ยวกับกฎหมาย
เพื่อส่งเสริมให้ประชาชนมีความรู้ความเข้าใจกฎหมายเบื้องต้นและกฎหมายอื่น ๆ
เท่าที่เห็นเป็นการสมควรได้

ส่วนที่ ๓
การประชุมของคณะกรรมการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมาย
 

ข้อ ๑๙
ให้คณะกรรมการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายประชุมกันอย่างน้อยเดือนละหนึ่งครั้ง
ในการประชุมจะต้องมีกรรมการมาประชุมไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งจึงจะเป็นองค์ประชุมให้ประธานกรรมการเป็นประธานในที่ประชุม
ถ้าประธานกรรมการไม่อยู่หรือไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ได้ให้รองประธานกรรมการเป็นประธานในที่ประชุม
ถ้าประธานกรรมการและรองประธานกรรมการไม่อยู่หรือไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ได้
ให้กรรมการที่มาประชุมเลือกกรรมการคนหนึ่ง เป็นประธานที่ประชุมเฉพาะการประชุมคราวนั้น

ข้อ ๒๐ ให้เลขานุการหรือผู้ช่วยเลขานุการคณะกรรมการจัดทำบันทึกรายงานการประชุมและเก็บรักษาไว้เป็นหลักฐาน


ประกาศ ณ วันที่ ๓๐ มิถุนายน ๒๕๒๙
คำนวณ ชโลปถัมภ์
นายกสภาทนายความ

























มณฑิตา/ผู้จัดทำ
๒๘ ตุลาคม ๒๕๕๓
นฤดล/ผู้ตรวจ
๑๑ มกราคม ๒๕๕๔

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๐๓/ตอนที่ ๑๑๔/ฉบับพิเศษ หน้า ๑๖/๒ กรกฎาคม ๒๕๒๙