พระราชกฤษฎีกา
พระราชกฤษฎีกา
ค่าเช่าบ้านข้าราชการ
พ.ศ.๒๕๒๗
----------------

 
ภูมิพลอดุลยเดช ป.ร.
  ให้ไว้ ณ วันที่ ๒๔ กันยายน
พ.ศ.๒๕๒๗
 เป็นปีที่ ๓๙ ในรัชกาลปัจจุบัน

 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราชโองการ
โปรดเกล้า ฯ ให้ประกาศว่า
 โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยค่าเช่าบ้านข้าราชการ
 อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๑๕๙
ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย 
และมาตรา ๓
แห่งพระราชบัญญัติการกำหนดหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการจ่ายเงินบางประเภทตาม
งบประมาณรายจ่าย พ.ศ. ๒๕๑๘ จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ
ให้ตราพระราชกฤษฎีกาขึ้นไว้ 
ดังต่อไปนี้
 มาตรา
๑ พระราชกฤษฎีกานี้เรียกว่า
"พระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ 
พ.ศ. ๒๕๒๗"
 มาตรา
๒
พระราชกฤษฎีกานี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่ ๑ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๒๗ 
เป็นต้นไป
 มาตรา
๓ ให้ยกเลิก
 (๑) พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยระเบียบค่าเช่าบ้านข้าราชการ
พุทธศักราช ๒๔๘๓
 (๒)
พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยระเบียบค่าเช่าบ้านข้าราชการ (ฉบับที่ ๒) 
พ.ศ.๒๔๙๐
 (๓)
พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยระเบียบค่าเช่าบ้านข้าราชการ (ฉบับที่ ๓) 
พ.ศ.๒๔๙๑
 (๔)
พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยระเบียบค่าเช่าบ้านข้าราชการ (ฉบับที่ ๔) 
พ.ศ.๒๔๙๖
 (๕)
พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยระเบียบค่าเช่าบ้านข้าราชการ (ฉบับที่ ๕) 
พ.ศ.๒๕๐๒
 (๖)
พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยระเบียบค่าเช่าบ้านข้าราชการ (ฉบับที่ ๖) 
พ.ศ.๒๕๑๑
 (๗)
พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยระเบียบค่าเช่าบ้านข้าราชการ (ฉบับที่ ๗) 
พ.ศ.๒๕๑๖
 (๘)
พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยระเบียบค่าเช่าบ้านข้าราชการ (ฉบับที่ ๘) 
พ.ศ.๒๕๑๗
 (๙) พระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ พ.ศ.
๒๕๒๒
 (๑๐)
พระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๒๒
 (๑๑)
พระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๒๓
 (๑๒)
พระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๒๔
 (๑๓)
พระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ (ฉบับที่ ๕) พ.ศ. ๒๕๒๕
 บรรดากฎ ข้อบังคับ และระเบียบอื่นในส่วนที่บัญญัติไว้แล้วในพระราช
กฤษฎีกานี้ หรือซึ่งขัดหรือแย้งกับบทแห่งพระราชกฤษฎีกานี้
ให้ใช้พระราชกฤษฎีกานี้แทน
 มาตรา
๔ ในพระราชกฤษฎีกานี้
 "ข้าราชการ" หมายความว่า
ข้าราชการพลเรือนตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบ
ข้าราชการพลเรือน
ข้าราชการฝ่ายตุลาการตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการฝ่ายตุลาการ 
ข้าราชการฝ่ายอัยการตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการฝ่ายอัยการ
ข้าราชการพลเรือนใน
มหาวิทยาลัยตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการพลเรือนในมหาวิทยาลัย
ข้าราชการฝ่าย
รัฐสภาตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการฝ่ายรัฐสภา
ข้าราชการตำรวจตามกฎหมายว่าด้วย
ระเบียบข้าราชการตำรวจ
ข้าราชการทหารตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการทหาร และ
ข้าราชการครูตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการครู
 "เงินเดือน" หมายความว่า
เงินเดือนสุทธิที่ข้าราชการได้รับ
ทั้งนี้ เมื่อหักเงิน
เบิกลดเนื่องจากการปรับชั้นเงินเดือนออกแล้ว
และรวมกับเงินเพิ่มพิเศษรายเดือนสำหรับค่าวิชา
หรือเงินเพิ่มการเลื่อนฐานะ หรือสำหรับประจำตำแหน่งที่ต้องฝ่าอันตรายเป็นปกติ หรือสำหรับ
การสู้รบ
 "ท้องที่" หมายความว่า กรุงเทพมหานคร
อำเภอ กิ่งอำเภอ หรือท้องที่ของ
อำเภอและหรือกิ่งอำเภอที่กระทรวงการคลังประกาศกำหนดให้เป็นท้องที่เดียวกันตามมาตรา
๕
 มาตรา
๕ ให้กระทรวงการคลังมีอำนาจประกาศกำหนดให้อำเภอ
และหรือ
กิ่งอำเภอหลายท้องที่รวมกันเป็นท้องที่เดียวกันได้
 มาตรา
๖
การจ่ายเงินงบประมาณรายจ่ายเป็นเงินค่าเช่าบ้านข้าราชการให้เป็นไป
ตามหลักเกณฑ์และอัตราตามพระราชกฤษฎีกานี้
 การเบิกจ่ายให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กระทรวงการคลังกำหนด
 มาตรา
๗ ภายใต้บังคับมาตรา ๑๖ และมาตรา
๑๗ ข้าราชการผู้ใดได้รับคำสั่ง
ให้เดินทางไปประจำสำนักงานในต่างท้องที่
มีสิทธิได้รับค่าเช่าบ้านข้าราชการเท่าที่ต้องจ่ายจริง
ตามที่สมควรแก่สภาพแห่งบ้าน
แต่อย่างสูงไม่เกินจำนวนเงินที่กำหนดไว้ตามบัญชีอัตราค่า
เช่าบ้านข้าราชการท้ายพระราชกฤษฎีกานี้ ทั้งนี้ เว้นแต่ผู้นั้น
 (๑) ทางราชการได้จัดที่พักอาศัยให้อยู่แล้ว
 (๒) มีเคหสถานของตนเอง
หรือของสามีหรือภริยาที่พออาศัยอยู่ร่วมกันได้ใน
ท้องที่ที่ไปประจำสำนักงานใหม่
 (๓)
ได้รับคำสั่งให้เดินทางไปประจำสำนักงานใหม่ในท้องที่ที่เริ่มรับราชการ
ครั้งแรกหรือท้องที่ที่กลับเข้ารับราชการใหม่
 (๔) เป็นข้าราชการวิสามัญ
 ข้าราชการผู้ใดได้รับเงินเดือนไม่ตรงกับอัตราเงินเดือนในบัญชีอัตราค่าเช่าบ้าน
ข้าราชการท้ายพระราชกฤษฎีกานี้ ให้ได้รับค่าเช่าบ้านตามส่วนของเงินเดือนโดยคำนวณตาม
วิธีการที่กระทรวงการคลังกำหนด
 มาตรา
๘
ข้าราชการผู้ใดรับราชการหรือได้รับคำสั่งให้ไปรับราชการในท้องที่ใด 
และไม่มีสิทธิได้รับค่าเช่าบ้านข้าราชการเพราะเหตุที่มีเคหสถานของตนเอง
แม้ข้าราชการผู้นั้นได้
โอนกรรมสิทธิ์ในเคหสถานนั้นไป ก็ไม่ทำให้เกิดสิทธิที่จะได้รับค่าเช่าบ้านในระหว่างรับราชการ
ในท้องที่นั้น
 มาตรา
๙ สามีกับภริยา
ถ้ารับราชการในท้องที่เดียวกันและต่างมีสิทธิได้รับค่า
เช่าบ้านข้าราชการตามพระราชกฤษฎีกานี้
ให้เบิกจ่ายได้เฉพาะคนใดคนหนึ่งซึ่งมีสิทธิได้รับค่า
เช่าบ้านสูงกว่า
ถ้ามีสิทธิได้รับค่าเช่าบ้านเท่ากัน
ให้เบิกจ่ายให้แก่สามี
 ข้าราชการผู้ใดมีสิทธิได้รับค่าเช่าบ้านตามพระราชกฤษฎีกานี้ มีสามีหรือภริยา
เป็นข้าราชการกรุงเทพมหานคร พนักงานท้องถิ่น
หรือพนักงานหรือลูกจ้างของรัฐวิสาหกิจ
ตาม
กฎหมายว่าด้วยวิธีการงบประมาณ
ถ้าสามีหรือภริยาของผู้นั้นได้ใช้สิทธิเบิกค่าเช่าบ้าน หรือ
ได้อยู่ในที่พักอาศัยที่ทางการจัดให้ในท้องที่เดียวกัน
ผู้นั้นไม่มีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้านตามพระราช
กฤษฎีกานี้
 มาตรา
๑๐
ข้าราชการซึ่งได้รับค่าเช่าบ้านข้าราชการอยู่แล้วภายหลังได้รับเงิน
เดือนเพิ่มขึ้น
ให้มีสิทธิได้รับค่าเช่าบ้านเท่าที่ต้องจ่ายจริงตามที่สมควรแก่สภาพแห่งบ้าน
แต่อย่างสูงไม่เกินจำนวนเงินที่กำหนดไว้ตามบัญชีอัตราค่าเช่าบ้านข้าราชการท้ายพระราชกฤษฎีกา
นี้
ถ้าเงินเดือนที่ได้รับเพิ่มขึ้นไม่ตรงกับอัตราเงินเดือนในบัญชีอัตราค่าเช่าบ้านข้าราชการดังกล่าว 
ให้ได้รับค่าเช่าบ้านตามส่วนของเงินเดือนโดยคำนวณตามวิธีการที่กระทรวงการคลังกำหนด
 มาตรา
๑๑
การงดหรือลดเบิกจ่ายเงินเดือนแก่ข้าราชการผู้ใด เนื่องจากการ
ถูกตัดเงินเดือนหรือการลาโดยไม่มีสิทธิได้รับเงินเดือน
ไม่กระทบต่อสิทธิของผู้นั้นที่จะได้รับค่า
เช่าบ้านข้าราชการตามพระราชกฤษฎีกานี้ และให้ผู้นั้นมีสิทธิได้รับค่าเช่าบ้านเสมือนหนึ่งไม่มี
การงด หรือลดเบิกจ่ายเงินเดือนเช่นว่านั้น
เว้นแต่เป็นการลาติดตามสามีหรือภริยาซึ่งย้ายไป
รับราชการในต่างประเทศ
 มาตรา
๑๒
ข้าราชการผู้ใดซึ่งมีสิทธิได้รับค่าเช่าบ้านข้าราชการถูกสั่งพักราชการ 
หรือถูกสั่งให้ออกจากราชการไว้ก่อน
หรือมีกรณีอื่นใดอันเป็นเหตุให้ถูกงดเบิกจ่ายเงินเดือน 
ให้งดเบิกจ่ายค่าเช่าบ้าน เมื่อกรณีถึงที่สุด
ถ้าปรากฏว่าผู้นั้นมีสิทธิได้รับเงินเดือนในระหว่างกรณี
เช่นว่านั้น สำหรับเดือนใด
ให้มีสิทธิได้รับเงินค่าเช่าบ้านสำหรับเดือนนั้นตามพระราชกฤษฎีกานี้
 มาตรา
๑๓
ให้ข้าราชการมีสิทธิได้รับเงินค่าเช่าบ้านข้าราชการ ตั้งแต่วันที่
ข้าราชการผู้นั้นได้เช่าอยู่จริง
แต่ไม่ก่อนวันรายงานตัวเพื่อเข้ารับหน้าที่
และให้สิ้นสุดลงในวันที่
ขาดจากอัตราเงินเดือนหรือวันที่อยู่ในข่ายหมดสิทธิได้รับค่าเช่าบ้านตามพระราชกฤษฎีกานี้ ถ้าผู้
ซึ่งได้รับแต่งตั้งให้ไปรับราชการในท้องที่อื่นไม่สามารถออกเดินทางไปได้ในวันส่งมอบหน้าที่ให้มี
สิทธิได้รับค่าเช่าบ้านต่อไปอีกไม่เกินสิบวันนับแต่วันส่งมอบหน้าที่
เว้นแต่ในกรณีจำเป็นจะต้องอยู่
ต่อไปอีก
ให้เบิกค่าเช่าบ้านได้ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กระทรวงการคลังกำหนด
 มาตรา
๑๔
ในกรณีที่ข้าราชการซึ่งได้รับค่าเช่าบ้านข้าราชการอยู่แล้วในท้องที่
หนึ่ง
และต่อมาได้รับแต่งตั้งให้ไปรับราชการในท้องที่อื่นซึ่งตนมีสิทธิได้รับค่าเช่าบ้านข้าราชการ
ตามพระราชกฤษฎีกานี้
ให้ข้าราชการผู้นั้นมีสิทธินำหลักฐานการชำระค่าเช่าบ้านข้าราชการใน
ท้องที่เดิมมาเบิกค่าเช่าบ้านข้าราชการในท้องที่ใหม่ได้
ถ้าคู่สมรสหรือบุตรซึ่งอยู่ในอุปการะของ
ข้าราชการผู้นั้นไม่อาจติดตามข้าราชการผู้นั้นไปได้
และมีความจำเป็นต้องอาศัยอยู่ในบ้านใน
ท้องที่เดิมต่อไป
ทั้งนี้ โดยขออนุมัติตามระเบียบที่กระทรวงการคลังกำหนด
 มาตรา
๑๕
ข้าราชการซึ่งรับราชการประจำในต่างประเทศ ถ้าจำเป็นต้องเช่าบ้าน 
ให้เบิกค่าเช่าบ้านได้ตามหลักเกณฑ์และอัตราที่กระทรวงการคลังกำหนด
 มาตรา
๑๖
ในกรณีที่ข้าราชการซึ่งมีสิทธิได้รับค่าเช่าบ้านข้าราชการตามพระราช
กฤษฎีกานี้
ได้เช่าซื้อบ้านหรือผ่อนชำระเงินกู้เพื่อชำระราคาบ้านที่ค้างชำระอยู่ในท้องที่ที่ไปประจำ
สำนักงานใหม่
เพื่อใช้เป็นที่อยู่อาศัยและได้อาศัยอยู่จริงในบ้านนั้น
ให้ข้าราชการผู้นั้นมีสิทธินำ
หลักฐานการชำระค่าเช่าซื้อหรือค่าผ่อนชำระเงินกู้ดังกล่าวมาเบิกค่าเช่าบ้านข้าราชการได้ไม่เกิน
จำนวนเงินที่กำหนดไว้ตามบัญชีอัตราค่าเช่าบ้านข้าราชการท้ายพระราชกฤษฎีกานี้ ตามเงื่อนไข
ดังต่อไปนี้
 (๑) ตนเอง และสามีหรือภริยา
ได้ทำการผ่อนชำระค่าเช่าซื้อ หรือผ่อนชำระ
เงินกู้เพื่อชำระราคาบ้าน อยู่เพียงหลังเดียวในท้องที่นั้น
 (๒) จะต้องเป็นการผ่อนชำระค่าเช่าซื้อหรือผ่อนชำระเงินกู้กับสถาบันการเงิน
หรือกับรัฐวิสาหกิจหรือสหกรณ์ที่ดำเนินกิจการเกี่ยวกับการเคหะ ทั้งนี้ ตามที่กระทรวงการคลัง
กำหนด และสัญญาเช่าซื้อหรือสัญญาเงินกู้
จะต้องได้รับความเห็นชอบตามระเบียบที่กระทรวง
การคลังกำหนด
 (๓)
จะต้องไม่เคยใช้สิทธินำหลักฐานการชำระค่าเช่าซื้อหรือค่าผ่อนชำระเงินกู้
สำหรับบ้านหลังหนึ่งหลังใดในท้องที่นั้นมาแล้ว
เว้นแต่จะเป็นกรณีที่ได้รับแต่งตั้งให้กลับไป
รับราชการในท้องที่นั้นอีก
และเป็นการใช้สิทธินำหลักฐานการชำระค่าเช่าซื้อหรือค่าผ่อนชำระเงิน
กู้ตามที่ได้เคยใช้สิทธิมาแล้ว
 มาตรา
๑๗
ในกรณีที่ข้าราชการซึ่งใช้สิทธินำหลักฐานการชำระค่าเช่าซื้อหรือ
ค่าผ่อนชำระเงินกู้มาเบิกค่าเช่าบ้านข้าราชการตามมาตรา ๑๖
และต่อมาได้รับแต่งตั้งให้ไป
รับราชการในท้องที่อื่นซึ่งตนมีสิทธิได้รับค่าเช่าบ้านข้าราชการตามพระราชกฤษฎีกานี้ ให้
ข้าราชการผู้นั้นมีสิทธินำหลักฐานการชำระค่าเช่าซื้อหรือค่าผ่อนชำระเงินกู้ในท้องที่เดิมมาเบิก
ค่าเช่าบ้านข้าราชการในท้องที่ใหม่ได้
โดยขออนุมัติตามระเบียบที่กระทรวงการคลังกำหนด
 มาตรา
๑๘
สิทธิที่จะเบิกค่าเช่าบ้านข้าราชการต่อไปตามมาตรา ๑๒ (๑) และ 
(๒)
แห่งพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยระเบียบค่าเช่าบ้านข้าราชการ พุทธศักราช ๒๔๘๓
ซึ่งมีอยู่ก่อน
วันที่พระราชกฤษฎีกานี้ใช้บังคับ ให้ยังคงมีอยู่ต่อไปตามพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยระเบียบค่าเช่า
บ้านข้าราชการ พุทธศักราช ๒๔๘๓ จนกว่าจะหมดสิทธิตามพระราชกฤษฎีกาดังกล่าว
 มาตรา
๑๙
ข้าราชการผู้ใดมีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้านข้าราชการตามพระราชกฤษฎีกา
ว่าด้วยระเบียบค่าเช่าบ้านข้าราชการ พุทธศักราช ๒๔๘๓
อยู่ก่อนวันที่พระราชกฤษฎีกานี้ใช้บังคับ
แต่ไม่มีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้านตามพระราชกฤษฎีกานี้ ให้ยังคงมีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้านตามพระราช
กฤษฎีกาว่าด้วยระเบียบค่าเช่าบ้านข้าราชการ พุทธศักราช ๒๔๘๓
ต่อไปจนกว่าจะหมดสิทธิตาม
พระราชกฤษฎีกาดังกล่าว
 มาตรา
๒๐
ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังรักษาการตามพระราชกฤษฎีกานี้

ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ
 พลเอก
ประจวบ สุนทรางกูร
 รองนายกรัฐมนตรี

+----------------------------------------------------------------------------------------------------+
หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชกฤษฎีกาฉบับนี้
คือ เนื่องจากพระราชกฤษฎีกา
ว่าด้วยระเบียบค่าเช่าบ้านข้าราชการ พุทธศักราช ๒๔๘๓
ได้ใช้บังคับมาเป็นเวลานานแล้ว 
บทบัญญัติบางประการจึงไม่เหมาะสมกับสภาพการณ์ปัจจุบัน และโดยที่พระราชกฤษฎีกา
ค่าเช่าบ้านข้าราชการ พ.ศ. ๒๕๒๒
ซึ่งจะมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ ๑ ตุลาคม ๒๕๒๗ เป็นต้นไป 
มีบทบัญญัติบางประการยังไม่เหมาะสม
เนื่องจากกำหนดให้ข้าราชการเบิกค่าเช่าบ้านในลักษณะ
เหมาจ่ายตามสิทธิของข้าราชการแต่ละคน จึงไม่ตรงตามเจตนารมณ์ของทางราชการ ซึ่งประสงค์
จะช่วยเหลือข้าราชการที่ได้รับความเดือดร้อนในเรื่องที่อยู่อาศัยอันเนื่องมาจากทางราชการเป็น
เหตุ เพราะข้าราชการที่ไม่เดือดร้อนเกี่ยวกับที่อยู่อาศัย
อันเนื่องมาจากทางราชการเป็นเหตุ
ก็มี
สิทธิเบิกค่าเช่าบ้านได้ด้วย
ทำให้ทางราชการต้องรับภาระหนักเกี่ยวกับเงินงบประมาณแผ่นดิน 
นอกจากนั้น พระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ พ.ศ.
๒๕๒๒ กำหนดให้ข้าราชการที่ได้รับ
คำสั่งให้ไปประจำสำนักงานใหม่ต่างท้องที่เกินห้าปี แม้ผู้นั้นจะกลับมาประจำสำนักงานในท้องที่
ที่เริ่มเข้ารับราชการครั้งแรกแล้ว ก็มีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้านได้ จึงไม่เป็นธรรมแก่ข้าราชการที่ยังคง
รับราชการอยู่ในท้องที่ที่เริ่มเข้ารับราชการ โดยได้เช่าบ้านอยู่จริง แต่ไม่มีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้าน
สมควรปรับปรุงพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยค่าเช่าบ้านข้าราชการเสียใหม่ เพื่อให้มีความเหมาะสม
ตรงตามเจตนารมณ์ของทางราชการ และให้มีความเป็นธรรมในการได้รับค่าเช่าบ้านข้าราชการ 
นอกจากนั้น
สมควรผ่อนผันให้มีการใช้หลักฐานที่ข้าราชการเช่าซื้อบ้านหรือผ่อนชำระเงินกู้เพื่อ
ชำระราคาบ้าน
มาเบิกเป็นค่าเช่าบ้านได้ในบางกรณี
จึงจำเป็นต้องตราพระราชกฤษฎีกานี้

[รก. ๒๕๒๗/๑๓๓/๘พ./๒๘ กันยายน ๒๕๒๗]