ระเบียบสํานักงานศาลปกครอง

ว่าด้วยการดําเนินการบังคับให้เป็นไปตามคําบังคับของศาลปกครอง

พ.ศ. ๒๕๖๔

                    

 

โดยที่มาตรา ๗๗ (๓) แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ บัญญัติให้สํานักงานศาลปกครองมีอํานาจหน้าที่ดําเนินการบังคับให้เป็นไปตามคําบังคับของศาลปกครอง และมาตรา ๗๕/๑ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติดังกล่าว ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง (ฉบับที่ ๘) พ.ศ. ๒๕๕๙ บัญญัติให้  
ที่ประชุมใหญ่ตุลาการในศาลปกครองสูงสุดมีอํานาจออกระเบียบกําหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไข เพื่อปฏิบัติการในการนําบทบัญญัติว่าด้วยการบังคับคดีตามคําพิพากษาหรือคําสั่ง และบทบัญญัติว่าด้วยค่าฤชาธรรมเนียมตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง และค่าธรรมเนียมเจ้าพนักงานบังคับคดีท้ายประมวลกฎหมายดังกล่าว มาใช้บังคับโดยอนุโลมกับการบังคับคดีปกครอง เท่าที่ไม่ขัดหรือแย้งกับพระราชบัญญัตินี้และหลักกฎหมายทั่วไปว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีปกครองและเพื่อบังคับตามคําพิพากษาหรือคําสั่งของศาลปกครอง ประกอบกับที่ประชุมใหญ่ตุลาการในศาลปกครองสูงสุดได้ออกระเบียบดังกล่าวตามระเบียบของที่ประชุมใหญ่ตุลาการในศาลปกครองสูงสุด ว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีปกครอง (ฉบับที่ ๘) พ.ศ. ๒๕๖๒ ข้อ ๑๒๘ กําหนดให้เลขาธิการสํานักงานศาลปกครองมีอํานาจออกประกาศ ระเบียบ หรือข้อบังคับทางธุรการเกี่ยวกับการดําเนินการบังคับให้เป็นไปตามคําบังคับ  
ของศาลปกครอง

อาศัยอํานาจตามความในข้อ ๑๒๘ แห่งระเบียบของที่ประชุมใหญ่ตุลาการในศาลปกครองสูงสุด ว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๓ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบของที่ประชุมใหญ่ตุลาการในศาลปกครองสูงสุด ว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีปกครอง (ฉบับที่ ๘) พ.ศ. ๒๕๖๒ เลขาธิการสํานักงานศาลปกครองจึงออกระเบียบไว้ ดังต่อไปนี้


ข้อ ๑ ระเบียบนี้เรียกว่า “ระเบียบสํานักงานศาลปกครอง ว่าด้วยการดําเนินการบังคับให้เป็นไปตามคําบังคับของศาลปกครอง พ.ศ. ๒๕๖๔”


ข้อ ๒ ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป


ข้อ ๓ ในระเบียบนี้ ถ้าข้อความมิได้แสดงให้เห็นเป็นอย่างอื่น

“ศาล” หมายความว่า ศาลปกครอง หรือตุลาการศาลปกครอง

“ศาลปกครอง” หมายความว่า ศาลปกครองชั้นต้น หรือศาลปกครองสูงสุด

“ตุลาการเจ้าของสํานวน” หมายความว่า ตุลาการศาลปกครองซึ่งได้รับแต่งตั้งให้เป็นตุลาการเจ้าของสํานวน

“เลขาธิการ” หมายความว่า เลขาธิการสํานักงานศาลปกครอง หรือผู้ที่เลขาธิการสํานักงานศาลปกครองมอบหมาย

“ผู้อํานวยการ” หมายความว่า ผู้อํานวยการสํานักบังคับคดีปกครอง หรือผู้อํานวยการสํานักงานศาลปกครองในภูมิภาค

“เจ้าพนักงานบังคับคดี” หมายความว่า ข้าราชการฝ่ายศาลปกครองที่มีคุณสมบัติตามประกาศ ก.ศป. เรื่อง คุณสมบัติของข้าราชการฝ่ายศาลปกครองที่จะได้รับการแต่งตั้งเป็นเจ้าพนักงานบังคับคดี ผู้มีอํานาจหน้าที่ปฏิบัติตามที่บัญญัติไว้ในกฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครองและระเบียบของที่ประชุมใหญ่ตุลาการในศาลปกครองสูงสุด ว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีปกครอง เพื่อคุ้มครองสิทธิของคู่กรณีในระหว่างการพิจารณา หรือเพื่อบังคับตามคําพิพากษาหรือคําสั่ง และให้หมายความรวมถึงเอกชนหรือบุคคลอื่นที่ได้รับมอบหมายจากเจ้าพนักงานบังคับคดี  
ให้ปฏิบัติการแทนภายใต้การกํากับดูแลของเจ้าพนักงานบังคับคดีด้วย

“สํานักงานศาล” หมายความว่า สํานักงานศาลปกครองสูงสุด สํานักงานศาลปกครองกลางหรือสํานักงานศาลปกครองในภูมิภาค

“สํานักงาน” หมายความว่า สํานักบังคับคดีปกครอง หรือหน่วยบังคับคดีปกครองของสํานักงานศาลปกครองในภูมิภาค และให้หมายความรวมถึงพนักงานเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงานบังคับคดีด้วย

“พนักงานเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงานบังคับคดี” หมายความว่า พนักงานคดีปกครองในสังกัดสํานักบังคับคดีปกครอง หรือสํานักงานศาลปกครองในภูมิภาค ที่ปฏิบัติงานบังคับคดี

“เจ้าหนี้ตามคําพิพากษา” หมายความว่า คู่กรณีหรือบุคคลซึ่งเป็นฝ่ายชนะคดีหรือบุคคลที่ศาลมีคําพิพากษาหรือคําสั่งให้ได้รับชําระหนี้หรือบุคคลซึ่งได้รับโอนหรือรับช่วงสิทธิตามคําพิพากษาหรือคําสั่ง และให้หมายความรวมถึงคู่กรณีฝ่ายที่ชนะคดีตามมาตรา ๙ วรรคหนึ่ง (๑) (๒) (๕) หรือ (๖) ด้วย

“ลูกหนี้ตามคําพิพากษา” หมายความว่า คู่กรณีหรือบุคคลที่ศาลมีคําพิพากษาหรือคําสั่งให้ชําระหนี้ และให้หมายความรวมถึงคู่กรณีหรือบุคคลที่ต้องปฏิบัติตามคําพิพากษาหรือคําสั่ง

“พระราชบัญญัติ” หมายความว่า พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ และที่แก้ไขเพิ่มเติม

“ระเบียบ” หมายความว่า ระเบียบของที่ประชุมใหญ่ตุลาการในศาลปกครองสูงสุด ว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๓ และที่แก้ไขเพิ่มเติม


ข้อ ๔ ให้เลขาธิการสํานักงานศาลปกครองรักษาการตามระเบียบนี้ และให้มีอํานาจวินิจฉัยชี้ขาดปัญหาเกี่ยวกับการปฏิบัติตามระเบียบนี้ กับให้มีอํานาจออกคําสั่ง หลักเกณฑ์ วิธีการ หรือเงื่อนไขเกี่ยวกับการบังคับคดีเพื่อประโยชน์ในการปฏิบัติตามระเบียบนี้


อื่นๆ ลักษณะ ๑

บททั่วไป

                    


หมวด หมวด ๑

บททั่วไป

                    


ข้อ ๕ ให้สํานักงานและเจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการบังคับคดีตามพระราชบัญญัติระเบียบ ระเบียบนี้ และคําสั่งศาล

ในกรณีที่พระราชบัญญัติหรือระเบียบตามวรรคหนึ่งมิได้บัญญัติหรือกําหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการบังคับคดีเรื่องใดไว้ ให้สํานักงานหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการบังคับคดีตามหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขในการบังคับคดีตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งว่าด้วยการบังคับคดีตามคําพิพากษาหรือคําสั่งโดยอนุโลม


ส่วน ส่วนที่ ๑

การแจ้งสิทธิและหน้าที่ในการบังคับคดี

                    


ข้อ ๖ การบังคับคดีปกครองในคดีที่ศาลมีคําพิพากษาหรือคําสั่งให้หน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐใช้เงิน กระทําการหรืองดเว้นกระทําการที่มิใช่ให้ขับไล่หรือรื้อถอนทรัพย์สินออกไปจากอสังหาริมทรัพย์ เป็นกรณีที่จะต้องบังคับคดีตามคําพิพากษาหรือคําสั่งของศาลโดยไม่ต้องออกหมายบังคับคดีตั้งเจ้าพนักงานบังคับคดี ให้สํานักงานดําเนินการบังคับคดีให้เป็นไปตามคําพิพากษาหรือคําสั่งของศาล

การบังคับคดีปกครองในคดีที่ศาลมีคําพิพากษาหรือคําสั่งให้ลูกหนี้ตามคําพิพากษาที่มิใช่หน่วยงานทางปกครอง กระทําการหรืองดเว้นกระทําการที่มิใช่ให้ขับไล่หรือรื้อถอนทรัพย์สินออกไปจากอสังหาริมทรัพย์ เป็นกรณีที่จะต้องบังคับคดีตามคําพิพากษาหรือคําสั่งของศาลโดยไม่ต้องออกหมายบังคับคดีตั้งเจ้าพนักงานบังคับคดีเช่นเดียวกัน แต่เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาจะต้องร้องขอต่อศาลให้มีการบังคับคดี หากมีกรณีที่ศาลมีคําสั่งให้สํานักงานหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการอย่างใดก็ให้สํานักงานหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการให้เป็นไปตามคําสั่งของศาล

การบังคับคดีปกครองในคดีที่ศาลมีคําพิพากษาหรือคําสั่งให้ลูกหนี้ตามคําพิพากษาที่มิใช่หน่วยงานทางปกครองหรือเป็นหน่วยงานทางปกครองที่ไม่มีกฎหมายห้ามไม่ให้ทรัพย์สินอยู่ในความรับผิดแห่งการบังคับคดีชําระหนี้ หรือให้หน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐ หรือลูกหนี้ตามคําพิพากษาที่มิใช่หน่วยงานทางปกครองส่งมอบทรัพย์สิน หรือกระทําการหรืองดเว้นกระทําการที่เป็นการขับไล่หรือรื้อถอนทรัพย์สินออกไปจากอสังหาริมทรัพย์ เป็นกรณีที่เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาต้องร้องขอให้มีการบังคับคดีโดยขอให้ศาลออกหมายบังคับคดีแก่ทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคําพิพากษาหรือทรัพย์สินที่ต้องส่งมอบ หรือให้ขับไล่หรือรื้อถอนทรัพย์สินออกไปจากอสังหาริมทรัพย์ ให้สํานักงาน  
หรือเจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการเพื่อให้ทราบว่า ลูกหนี้ตามคําพิพากษาได้ชําระหนี้ หรือส่งมอบทรัพย์สิน หรือออกไปจากอสังหาริมทรัพย์แล้วหรือไม่ และแจ้งให้เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาทราบถึงสิทธิและหน้าที่ในการบังคับคดีให้เป็นไปตามคําพิพากษาหรือคําสั่งของศาล ตามข้อ ๗ และข้อ ๘


ข้อ ๗ เมื่อสํานักงานได้รับแจ้งจากสํานักงานศาลในคดีที่ศาลมีคําพิพากษาหรือคําสั่งให้ลูกหนี้ตามคําพิพากษาที่มิใช่หน่วยงานทางปกครองหรือเป็นหน่วยงานทางปกครองที่ไม่มีกฎหมายห้ามไม่ให้ทรัพย์สินอยู่ในความรับผิดแห่งการบังคับคดีชําระหนี้ หรือให้ลูกหนี้ตามคําพิพากษาที่มิใช่หน่วยงานทางปกครอง หรือให้ลูกหนี้ตามคําพิพากษาที่เป็นหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐส่งมอบทรัพย์สินหรือกระทําการหรืองดเว้นกระทําการที่เป็นการขับไล่หรือรื้อถอนทรัพย์สินออกไปจากอสังหาริมทรัพย์ ให้สํานักงานลงทะเบียนนัดถึงวันที่ครบกําหนดระยะเวลาตามคําบังคับ และสอบถามผลการดําเนินการตามคําพิพากษาหรือคําสั่งของศาลไปยังลูกหนี้ตามคําพิพากษา

หากลูกหนี้ตามคําพิพากษาไม่แจ้งผลการดําเนินการตามคําบังคับภายในระยะเวลาที่สํานักงานกําหนด หรือแจ้งว่ายังมิได้ปฏิบัติตามคําบังคับ ให้สํานักงานมีหนังสือแจ้งสิทธิไปยังเจ้าหนี้ตามคําพิพากษาว่า หากเจ้าหนี้ตามคําพิพากษาประสงค์จะให้มีการบังคับคดีตามคําพิพากษา ให้เจ้าหนี้ตามคําพิพากษายื่นคําขอต่อศาลเพื่อขอให้ออกหมายบังคับคดี และขอให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการบังคับคดีตามกฎหมายภายในระยะเวลาสิบปีนับแต่วันที่ศาลมีคําพิพากษาหรือคําสั่งในชั้นที่สุด

เพื่อประโยชน์ในการบังคับคดี ให้สํานักงานแจ้งให้เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาทราบ เพื่อขอให้ออกหมายบังคับคดีและขอให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการบังคับคดีตามกฎหมาย หากเจ้าหนี้ตามคําพิพากษายื่นคําขอต่อศาลเพื่อขอให้ออกหมายบังคับคดีและศาลออกหมายบังคับคดีแล้ว แต่เจ้าหนี้ตามคําพิพากษายังมิได้ขอให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการบังคับคดีตามกฎหมาย ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งเตือนแก่เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาว่า เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาต้องยื่นคําขอให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการบังคับคดีภายในระยะเวลาสิบปีนับแต่วันที่ศาลมีคําพิพากษาหรือคําสั่งในชั้นที่สุด


ข้อ ๘ กรณีลูกหนี้ตามคําพิพากษาแจ้งผลการดําเนินการตามคําบังคับของศาลว่า ได้ชําระหนี้หรือส่งมอบทรัพย์สินหรือออกไปจากอสังหาริมทรัพย์ตามคําพิพากษาแล้ว ให้สํานักงานหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งเจ้าหนี้ตามคําพิพากษาทราบ พร้อมทั้งแจ้งด้วยว่า หากเจ้าหนี้ตามคําพิพากษาไม่โต้แย้งหรือคัดค้านภายในเวลาที่กําหนด สํานักงานหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีจะดําเนินการตามขั้นตอนของกฎหมายต่อไป


ส่วน ส่วนที่ ๒

การบังคับคดีนอกเขตศาล

                    


ข้อ ๙ ในการบังคับคดีตามคําบังคับหรือคําสั่งของศาลในคดีที่ไม่ต้องออกหมายบังคับคดีตั้งเจ้าพนักงานบังคับคดีตามระเบียบ ข้อ ๑๒๕ หากมีกรณีที่จะต้องบังคับคดีนอกเขตศาลให้สํานักงานรายงานศาลเพื่อพิจารณามีคําสั่งตั้งให้ศาลอื่นบังคับคดีแทน เมื่อศาลมีคําสั่งแล้วให้สํานักงานแจ้งคําสั่งนั้นพร้อมส่งเอกสารหลักฐานที่เกี่ยวข้องไปยังสํานักงานของศาลที่จะมีการบังคับคดีแทนเพื่อเสนอศาลให้มีคําสั่งให้สํานักงานนั้นดําเนินการตามขั้นตอนของกฎหมายต่อไป

ให้สํานักงานของศาลที่บังคับคดีแทนรายงานผลการบังคับคดีให้ศาลที่บังคับคดีแทนทราบและแจ้งให้สํานักงานของศาลที่มีอํานาจในการบังคับคดีทราบเพื่อรายงานศาลต่อไป


ข้อ ๑๐ ถ้าการบังคับคดีต้องทําโดยทางเจ้าพนักงานบังคับคดีและศาลได้ออกหมายบังคับคดีตั้งเจ้าพนักงานบังคับคดีแล้ว หากเจ้าหนี้ตามคําพิพากษาประสงค์บังคับคดีนอกเขตศาล ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการในแต่ละกรณี ดังต่อไปนี้

(๑) กรณีเจ้าหนี้ตามคําพิพากษายื่นคําแถลงต่อศาลที่จะมีการบังคับคดีแทนพร้อมด้วยสําเนาหมายบังคับคดีหรือสําเนาคําสั่งกําหนดวิธีการบังคับคดี เมื่อศาลที่จะมีการบังคับคดีแทนมีคําสั่งตั้งเจ้าพนักงานบังคับคดีแล้ว ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการบังคับคดีต่อไป

(๒) กรณีเจ้าหนี้ตามคําพิพากษายื่นคําแถลงต่อเจ้าพนักงานบังคับคดีของศาลที่มีอํานาจในการบังคับคดี ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีรายงานให้ศาลที่จะมีการบังคับคดีแทนทราบพร้อมด้วยสําเนาหมายบังคับคดีหรือสําเนาคําสั่งกําหนดวิธีการบังคับคดี เพื่อขอให้ศาลที่จะมีการบังคับคดีแทนมีคําสั่งตั้งเจ้าพนักงานบังคับคดีเพื่อดําเนินการบังคับคดีต่อไป

(๓) กรณีเจ้าหนี้ตามคําพิพากษายื่นคําแถลงต่อเจ้าพนักงานบังคับคดีของศาลที่จะมีการบังคับคดีแทนพร้อมด้วยสําเนาหมายบังคับคดีหรือสําเนาคําสั่งกําหนดวิธีการบังคับคดีให้เจ้าพนักงานบังคับคดีรายงานศาลที่จะมีการบังคับคดีแทนเพื่อขอให้ศาลมีคําสั่งตั้งเจ้าพนักงานบังคับคดีเพื่อดําเนินการบังคับคดีต่อไป

เมื่อศาลที่จะมีการบังคับคดีแทนมีคําสั่งตั้งเจ้าพนักงานบังคับคดีให้ดําเนินการบังคับคดีแทนแล้วให้สํานักงานเสนอศาลเพื่อมีหนังสือแจ้งให้ศาลที่มีอํานาจในการบังคับคดีทราบโดยไม่ชักช้า


ข้อ ๑๑ กรณีที่มีการยึดทรัพย์สินหรืออายัดสิทธิเรียกร้อง ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีรายงานศาลเพื่อส่งทรัพย์สินที่ได้จากการยึดหรืออายัดหรือเงินที่ได้จากการขายทรัพย์สินนั้น แล้วแต่กรณีไปยังศาลที่มีอํานาจในการบังคับคดีเพื่อดําเนินการไปตามกฎหมาย


ส่วน ส่วนที่ ๓

การแจ้งคําบังคับ

                    


ข้อ ๑๒ คดีที่ศาลมีคําพิพากษาถึงที่สุดซึ่งต้องมีการบังคับคดีแก่ลูกหนี้ตามคําพิพากษาหรือคดีที่ศาลปกครองสูงสุดมีคําสั่งให้บังคับคดีตามคําพิพากษาของศาลปกครองชั้นต้นโดยไม่ต้องรอจนกว่าคดีจะถึงที่สุด ให้สํานักงานศาลจัดทําหมายแจ้งคําบังคับเสนอศาลเพื่อลงนาม


ข้อ ๑๓ เมื่อศาลลงนามในหมายแจ้งคําบังคับแล้ว ให้สํานักงานศาลส่งหมายแจ้งคําบังคับไปยังลูกหนี้ตามคําพิพากษาโดยเร็ว และส่งสําเนาหมายแจ้งคําบังคับไปยังสํานักงานเพื่อใช้เป็นข้อมูลประกอบการดําเนินการให้เป็นไปตามคําบังคับของศาล


ส่วน ส่วนที่ ๔

การงดการบังคับคดี

                    


ข้อ ๑๔ เมื่อศาลมีคําสั่งให้งดการบังคับคดีตามระเบียบ ข้อ ๑๓๑ วรรคหนึ่ง (๑) (๒) (๓) และ (๔) ให้สํานักงานหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีงดการบังคับคดีไว้ตามระยะเวลาและเงื่อนไขที่ศาลกําหนด

ให้สํานักงานหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการบังคับคดีต่อไป เมื่อได้รับคําสั่งจากศาลโดยศาลเป็นผู้ออกคําสั่งนั้นเอง หรือโดยเจ้าหนี้ตามคําพิพากษาเป็นผู้ยื่นคําขอให้ศาลออกคําสั่ง เนื่องจากระยะเวลาที่ให้งดการบังคับคดีนั้นได้ล่วงพ้นไปแล้ว หรือมิได้เป็นไปตามเงื่อนไขที่ศาลได้กําหนดไว้หรือไม่มีความจําเป็นที่จะต้องงดการบังคับคดีอีกต่อไปแล้ว


ข้อ ๑๕ ในระหว่างการบังคับคดีตามคําพิพากษาหรือคําสั่งของศาล หากเจ้าหนี้ตามคําพิพากษาแจ้งเป็นหนังสือต่อสํานักงานหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีว่าตนตกลงงดการบังคับคดีไว้ชั่วระยะเวลาที่กําหนดไว้หรือภายในเงื่อนไขอย่างใดอย่างหนึ่ง โดยได้รับความยินยอมเป็นหนังสือจากลูกหนี้ตามคําพิพากษาและบุคคลภายนอกผู้มีส่วนได้เสียในการบังคับคดี ให้สํานักงานหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีสั่งให้งดการบังคับคดีไว้ภายในระยะเวลาที่กําหนดหรือภายในเงื่อนไขอย่างใดอย่างหนึ่ง

ให้เจ้าหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายลงทะเบียนนัดตามระยะเวลาหรือตามเงื่อนไขอย่างใดอย่างหนึ่งตามที่สํานักงานหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีกําหนด

ให้สํานักงานหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการบังคับคดีต่อไป เมื่อระยะเวลาที่ให้งดการบังคับคดีได้ล่วงพ้นไปแล้ว หรือมิได้เป็นไปตามเงื่อนไขที่เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาได้กําหนดไว้


ข้อ ๑๖ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีสั่งให้เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาที่ขอบังคับคดีวางเงินค่าใช้จ่ายในการบังคับคดีตามหลักเกณฑ์ที่ประธานศาลปกครองสูงสุดประกาศกําหนด เมื่อจํานวนเงินที่วางนั้นไม่เพียงพอ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งให้เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาวางเงินเพิ่มได้

หากเจ้าหนี้ตามคําพิพากษาไม่วางเงินตามวรรคหนึ่งภายในเวลาที่กําหนด หรือได้ยื่นคําร้องคัดค้านคําสั่งให้วางเงินต่อศาล ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีงดการบังคับคดีไว้ก่อนจนกว่าศาลจะมีคําสั่งและเมื่อศาลมีคําสั่งให้เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาวางเงินแล้ว หากเจ้าหนี้ตามคําพิพากษาไม่วางเงินดังกล่าวให้เจ้าพนักงานบังคับคดีงดการบังคับคดีต่อไปจนกว่าเจ้าหนี้ตามคําพิพากษาจะวางเงินตามคําสั่งเจ้าพนักงานบังคับคดีหรือคําสั่งศาล

ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการบังคับคดีต่อไป เมื่อเจ้าหนี้ตามคําพิพากษาได้วางเงินค่าใช้จ่ายตามที่เจ้าพนักงานบังคับคดีกําหนดหรือตามคําสั่งศาล แล้วแต่กรณี


ข้อ ๑๗ เมื่อลูกหนี้ตามคําพิพากษาได้วางเงินชําระหนี้ตามคําพิพากษาไว้ต่อศาล สํานักงานหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีโดยชอบ และสํานักงานหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีได้แจ้งให้เจ้าหนี้ตามคําพิพากษามารับเงินที่วางดังกล่าวแล้ว แต่เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาไม่มารับเงินภายในระยะเวลาที่กําหนด ให้สํานักงานหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีรายงานศาลขอให้มีคําสั่งให้งดการบังคับคดี

เมื่อศาลได้มีคําสั่งให้งดการบังคับคดีแล้ว ให้เจ้าหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายลงทะเบียนนัดรอเจ้าหนี้ตามคําพิพากษามาขอรับเงินภายในระยะเวลาห้าปี หากเจ้าหนี้ตามคําพิพากษาไม่มารับเงินภายในระยะเวลาดังกล่าว ให้สํานักงานหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการส่งเงินดังกล่าวให้เป็นรายได้แผ่นดิน


ข้อ ๑๘ เมื่อได้มีการงดการบังคับคดีตามข้อ ๑๔ ถึงข้อ ๑๗ แล้ว ให้สํานักงานหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งการงดการบังคับคดีให้คู่กรณีและบุคคลภายนอกผู้มีส่วนได้เสียทราบโดยไม่ชักช้า และรายงานให้ศาลทราบ


ส่วน ส่วนที่ ๕

การถอนการบังคับคดี

                    


ข้อ ๑๙ ให้สํานักงานหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีรายงานศาลขอให้มีคําสั่งถอนการบังคับคดีในกรณีต่อไปนี้

(๑) ในระหว่างการบังคับคดีตามคําสั่งศาลปกครองสูงสุดที่อนุญาตให้บังคับคดีตามคําพิพากษาของศาลปกครองชั้นต้นโดยไม่ต้องรอจนกว่าคดีจะถึงที่สุด ปรากฏว่าคําพิพากษาของศาลปกครองชั้นต้นได้ถูกศาลปกครองสูงสุดพิพากษากลับหรือยก หรือหมายบังคับคดีได้ถูกเพิกถอน

ถ้าคําพิพากษาในระหว่างบังคับคดีนั้นได้ถูกกลับแต่เพียงบางส่วน ให้สํานักงานหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการบังคับคดีต่อไปจนกว่าจะได้ปฏิบัติตามคําพิพากษาของศาลปกครองสูงสุดครบถ้วนเว้นแต่ศาลจะมีคําสั่งเป็นอย่างอื่น

(๒) เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาเพิกเฉยไม่ดําเนินการบังคับคดีภายในระยะเวลาที่สํานักงานหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีกําหนด

(๓) ลูกหนี้ตามคําพิพากษาได้ปฏิบัติตามคําพิพากษาครบถ้วน พร้อมทั้งได้ชําระค่าฤชาธรรมเนียมในการบังคับคดี (ถ้ามี)

(๔) สํานักงานได้ดําเนินการบังคับตามคําบังคับของศาลถูกต้องครบถ้วนแล้ว หรือไม่มีกรณีที่จะต้องปฏิบัติตามคําบังคับของศาลอีกต่อไป

(๕) เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาได้แจ้งเป็นหนังสือไปยังสํานักงานหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีว่าตนขอสละสิทธิในการบังคับคดี

(๖) เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาได้แจ้งเป็นหนังสือไปยังเจ้าพนักงานบังคับคดีว่า ตนไม่ประสงค์จะบังคับคดีกับทรัพย์สินที่เจ้าพนักงานบังคับคดีได้ยึดหรืออายัดไว้ ขอถอนการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินนั้นทั้งหมดหรือบางส่วน ในกรณีเช่นนี้ เจ้าหนี้ตามคําพิพากษายังมีสิทธิบังคับคดีแก่ทรัพย์สินที่ไม่ได้ถอนการบังคับคดีหรือทรัพย์สินอื่นของลูกหนี้ตามคําพิพากษาจนกว่าจะครบถ้วนตามคําพิพากษาหรือพ้นระยะเวลาการบังคับคดี

(๗) เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาได้แจ้งเป็นหนังสือไปยังสํานักงานว่า ตนไม่ประสงค์ให้มีการบังคับคดีกับการบังคับคดีที่สํานักงานได้ดําเนินการไว้ ในกรณีเช่นนี้ เจ้าหนี้ตามคําพิพากษายังมีสิทธิขอให้สํานักงานดําเนินการบังคับคดีในส่วนที่ตนไม่ได้ขอถอนการบังคับคดี หรือที่ยังไม่ได้มีการบังคับคดีต่อไปจนกว่าจะครบถ้วนตามคําพิพากษา


ข้อ ๒๐ เมื่อศาลมีคําสั่งให้ถอนการบังคับคดีตามระเบียบ ข้อ ๑๓๓ และได้แจ้งให้สํานักงานหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีทราบ ให้สํานักงานหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งการถอนการบังคับคดีให้คู่กรณีและบุคคลภายนอกผู้มีส่วนได้เสียทราบโดยไม่ชักช้า และรายงานผลการแจ้งการถอนการบังคับคดีดังกล่าวให้ศาลทราบด้วย


ข้อ ๒๑ เมื่อศาลมีคําสั่งให้ถอนการบังคับคดีตามระเบียบ ข้อ ๑๓๓ วรรคหนึ่ง (๑) และ (๒) ในกรณีที่มีการยึดทรัพย์สินหรืออายัดสิทธิเรียกร้องไว้แล้ว ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีเรียกเก็บค่าฤชาธรรมเนียมเจ้าพนักงานบังคับคดีจากเจ้าหนี้ตามคําพิพากษาผู้ขอยึดทรัพย์สินหรืออายัดสิทธิเรียกร้องให้ครบถ้วนหากไม่ชําระหรือชําระไม่ครบถ้วน ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีรายงานศาลขอให้ออกหมายบังคับคดีตั้งเจ้าพนักงานบังคับคดีจัดการยึดทรัพย์สินหรืออายัดสิทธิเรียกร้องของผู้นั้น โดยให้สํานักงานศาลปกครองเป็นเจ้าหนี้ตามคําพิพากษาและเป็นผู้มีอํานาจหน้าที่ในการดําเนินการบังคับคดีจนแล้วเสร็จตามระเบียบข้อ ๑๗๖

กรณีตามวรรคหนึ่ง หากหน่วยงานทางปกครองเป็นเจ้าหนี้ตามคําพิพากษาผู้ขอยึดทรัพย์สินหรืออายัดสิทธิเรียกร้องที่ค้างชําระค่าฤชาธรรมเนียมเจ้าพนักงานบังคับคดี ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีรายงานศาลขอให้ออกคําสั่งให้สํานักงานดําเนินการบังคับคดีตามระเบียบ ข้อ ๑๔๐


ข้อ ๒๒ ในกรณีที่มีการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคําพิพากษาแล้ว เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาได้แจ้งเป็นหนังสือไปยังเจ้าพนักงานบังคับคดีว่า ตนขอสละสิทธิในการบังคับคดีตามระเบียบ ข้อ ๑๓๓ วรรคหนึ่ง (๕) หรือขอถอนการบังคับคดีตามระเบียบ ข้อ ๑๓๓ วรรคหนึ่ง (๖) ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีเรียกเก็บค่าฤชาธรรมเนียมเจ้าพนักงานบังคับคดีจากเจ้าหนี้ตามคําพิพากษาให้ครบถ้วนเสียก่อน จึงเสนอศาลเพื่อมีคําสั่งให้ถอนการบังคับคดี โดยให้มีผลตั้งแต่วันที่เจ้าหนี้  
ตามคําพิพากษาชําระค่าฤชาธรรมเนียมเจ้าพนักงานบังคับคดีครบถ้วน

เมื่อศาลมีคําสั่งให้ถอนการบังคับคดีตามวรรคหนึ่งแล้ว ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งคําสั่งถอนการบังคับคดีของศาลไปยังเจ้าพนักงานที่ดิน นายทะเบียน หรือพนักงานเจ้าหน้าที่ผู้มีอํานาจตามกฎหมายว่าด้วยการนั้นทราบโดยไม่ชักช้า ตลอดจนส่งมอบหรือส่งคืนทรัพย์ที่ยึด และเอกสารต่าง ๆ (ถ้ามี) ให้แก่ลูกหนี้ตามคําพิพากษา หรือบุคคลที่เกี่ยวข้อง


ส่วน ส่วนที่ ๖

การเพิกถอนหรือแก้ไขการบังคับคดีที่ผิดระเบียบ

                    


ข้อ ๒๓ ในระหว่างการบังคับคดีไม่ว่าเวลาใด ๆ ก่อนการบังคับคดีได้เสร็จลง หากสํานักงานหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นว่า หมายบังคับคดี หรือคําสั่งศาลในชั้นบังคับคดีบกพร่อง ผิดพลาดหรือฝ่าฝืนกฎหมาย ให้สํานักงานหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีรายงานต่อศาลเพื่อพิจารณาสั่งเพิกถอนหรือแก้ไขหมายบังคับคดี หรือคําสั่งดังกล่าวทั้งหมดหรือบางส่วน หรือมีคําสั่งอย่างใดตามที่ศาลเห็นสมควร

ในกรณีที่สํานักงานหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นว่า ตนได้ดําเนินการบังคับคดีบกพร่องผิดพลาด หรือฝ่าฝืนกฎหมาย ให้รายงานต่อศาลขอให้สั่งเพิกถอนหรือแก้ไขกระบวนวิธีการบังคับคดีทั้งปวงหรือวิธีการบังคับคดีใด ๆ โดยเฉพาะ เพื่อแก้ไขความบกพร่อง ผิดพลาด หรือฝ่าฝืนกฎหมายนั้น

กรณีตามวรรคหนึ่งและวรรคสอง หากสํานักงานหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นว่าการดําเนินการบังคับคดีต่อไปจะเกิดความยุ่งยากหรือเสียหายและมีเหตุอันควรที่จะงดการบังคับคดีอาจขอให้ศาลพิจารณาเพื่อมีคําสั่งงดการบังคับคดีตามระเบียบ ข้อ ๑๓๑ วรรคหนึ่ง (๔) ไว้ก่อนจนกว่าศาลจะมีคําสั่งก็ได้ และหากศาลมีคําสั่งเป็นประการใด ให้สํานักงานหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการไปตามนั้น

กรณีศาลมีคําสั่งเพิกถอนหรือแก้ไขหมายบังคับคดี หรือมีคําสั่งเป็นอย่างใดตามวรรคหนึ่งหรือกรณีมีคําสั่งเพิกถอนหรือแก้ไขกระบวนวิธีการบังคับคดีตามวรรคสอง ให้สํานักงานหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการไปตามนั้น และเรียกให้ผู้ฟ้องคดีชําระค่าฤชาธรรมเนียมเจ้าพนักงานบังคับคดี (ถ้ามี) และรายงานให้ศาลทราบ


หมวด หมวด ๒

การไต่สวนและมีคําสั่งกําหนดวิธีการดําเนินการให้เป็นไปตามคําพิพากษาหรือคําสั่ง

                    


ข้อ ๒๔ เมื่อศาลได้ไต่สวนและมีคําสั่งกําหนดวิธีการดําเนินการให้เป็นไปตามคําพิพากษาหรือคําสั่งตามระเบียบ ข้อ ๑๓๕ และแจ้งให้สํานักงานหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีทราบแล้วให้สํานักงานหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งคําสั่งศาลให้คู่กรณีที่เกี่ยวข้องทราบ และติดตามตรวจสอบว่าผู้ที่ต้องปฏิบัติตามคําสั่งศาลได้ปฏิบัติถูกต้องครบถ้วนหรือปฏิบัติล่าช้าโดยไม่มีเหตุอันสมควรหรือไม่ แล้วรายงานให้ศาลทราบ หากมีข้อขัดข้องในการปฏิบัติตามคําสั่งศาล ให้สํานักงานหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีรายงานศาลขอให้ไต่สวนหรือมีคําสั่งกําหนดวิธีการดําเนินการให้เป็นไปตามคําสั่งหรือมีคําสั่งใด ๆ  
เพื่อให้มีการปฏิบัติตามคําสั่งศาล แต่หากเป็นกรณีที่ผู้ที่ต้องปฏิบัติตามคําสั่งศาลไม่ปฏิบัติตามคําสั่งศาลภายในเวลาที่ศาลกําหนดให้ถูกต้องครบถ้วนหรือปฏิบัติล่าช้าโดยไม่มีเหตุอันควร ให้สํานักงานหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีรายงานศาลขอให้ไต่สวนเพื่อมีคําสั่งปรับตามระเบียบของที่ประชุมใหญ่ตุลาการในศาลปกครองสูงสุด ว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการปรับหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐที่มิได้ปฏิบัติตามคําบังคับของศาลให้ถูกต้องครบถ้วนหรือปฏิบัติล่าช้าเกินสมควร


หมวด หมวด ๓

การบังคับตามคําบังคับของศาลปกครองชั้นต้นโดยไม่ต้องรอจนกว่าคดีจะถึงที่สุด

                    


ข้อ ๒๕ เมื่อศาลปกครองสูงสุดมีคําสั่งให้ปฏิบัติตามคําบังคับของศาลปกครองชั้นต้นโดยไม่ต้องรอจนกว่าคดีจะถึงที่สุด ให้สํานักงานศาลปกครองสูงสุดแจ้งคําสั่งศาลให้คู่กรณีทราบพร้อมกับส่งสําเนาคําสั่งดังกล่าว สําเนาคําพิพากษาศาลปกครองชั้นต้น และสําเนาคําขอให้มีการปฏิบัติตามคําบังคับของศาลปกครองชั้นต้นโดยไม่ต้องรอจนกว่าคดีจะถึงที่สุดไปยังสํานักงานศาลของศาลที่มีอํานาจในการบังคับคดีเพื่อดําเนินการต่อไป

ในกรณีที่ศาลกําหนดคําบังคับห้ามการกระทําทั้งหมดหรือบางส่วนของหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐตามพระราชบัญญัติ มาตรา ๗๒ วรรคหนึ่ง (๑) หรือให้หัวหน้าหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐที่เกี่ยวข้องปฏิบัติตามหน้าที่ภายในเวลาที่ศาลกําหนดตามมาตรา ๗๒ วรรคหนึ่ง (๒) หรือให้หน่วยงานทางปกครองใช้เงิน หรือกระทําการหรืองดเว้นกระทําการตามมาตรา ๗๒ วรรคหนึ่ง (๓) หรือสั่งให้ถือปฏิบัติต่อสิทธิหรือหน้าที่ของบุคคลที่เกี่ยวข้องตามมาตรา ๗๒ วรรคหนึ่ง (๔) ให้สํานักงานศาลของศาลที่มีอํานาจในการบังคับคดีเสนอศาลลงนามในหมายแจ้งคําสั่งศาลแล้วส่งไปยังสํานักงานเพื่อให้ดําเนินการบังคับตามอํานาจหน้าที่ต่อไป

ในกรณีที่ศาลกําหนดคําบังคับให้ลูกหนี้ตามคําพิพากษาที่มิใช่หน่วยงานทางปกครองหรือเป็นหน่วยงานทางปกครองที่ไม่มีกฎหมายห้ามไม่ให้ทรัพย์สินอยู่ในความรับผิดแห่งการบังคับคดีชําระหนี้หรือให้หน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐ หรือลูกหนี้ตามคําพิพากษาที่มิใช่หน่วยงานทางปกครองส่งมอบทรัพย์สิน หรือกระทําการหรืองดเว้นกระทําการที่เป็นการขับไล่หรือรื้อถอนทรัพย์สินออกไปจากอสังหาริมทรัพย์ หรือสั่งให้บุคคลกระทําหรือละเว้นกระทําอย่างหนึ่งอย่างใดเพื่อให้เป็นไปตามกฎหมาย ให้สํานักงานศาลของศาลที่มีอํานาจในการบังคับคดีส่งสําเนาคําสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ให้ปฏิบัติตามคําบังคับของศาลปกครองชั้นต้น โดยไม่ต้องรอจนกว่าคดีจะถึงที่สุดพร้อมสําเนาคําพิพากษาศาลปกครองชั้นต้น ไปให้สํานักงานหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการเพื่อให้ทราบว่าลูกหนี้ตามคําพิพากษาได้ชําระหนี้ หรือส่งมอบทรัพย์สิน หรือออกไปจากอสังหาริมทรัพย์แล้วหรือไม่ และแจ้งให้เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาทราบถึงสิทธิและหน้าที่ในการบังคับคดีให้เป็นไปตามคําพิพากษาหรือคําสั่งของศาลต่อไป


อื่นๆ ลักษณะ ๒

การบังคับตามคําสั่งศาล

                    


หมวด หมวด ๑

บททั่วไป

                    


ข้อ ๒๖ ในกรณีที่ศาลมีคําบังคับตามพระราชบัญญัติ มาตรา ๗๒ วรรคหนึ่ง (๑) (๒) (๓) เฉพาะที่ให้หน่วยงานทางปกครองใช้เงินหรือให้ส่งมอบทรัพย์สินหรือให้กระทําการหรืองดเว้นกระทําการและ (๔) ให้สํานักงานศาลเสนอศาลลงนามในหมายแจ้งคําสั่งศาล แล้วส่งไปยังสํานักงานเพื่อให้ดําเนินการตามอํานาจหน้าที่ต่อไป

ให้สํานักงานดําเนินการตามระเบียบ ข้อ ๑๒๕ เพื่อให้เป็นไปตามคําบังคับของศาล โดยไม่ต้องรอให้คู่กรณีหรือผู้มีส่วนได้เสียใด ๆ ร้องขอ


หมวด หมวด ๒

การบังคับกรณีคําบังคับตามมาตรา ๗๒ วรรคหนึ่ง (๑)

                    


ส่วน ส่วนที่ ๑

คําบังคับให้เพิกถอนกฎ

                    


ข้อ ๒๗ กรณีที่ศาลมีคําพิพากษาถึงที่สุดให้เพิกถอนกฎ ให้สํานักงานศาลเสนอศาลลงนามในหมายแจ้งคําสั่งศาล แล้วส่งไปยังสํานักงานเพื่อให้ดําเนินการตามอํานาจหน้าที่ต่อไป

ให้สํานักงานจัดทําประกาศเพิกถอนกฎเสนอตุลาการเจ้าของสํานวนเพื่อลงนามแล้วเสนอเลขาธิการเพื่อจัดส่งประกาศดังกล่าวไปยังสํานักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีโดยเร็วเพื่อ ประกาศในราชกิจจานุเบกษา

ให้สํานักงานลงทะเบียนนัดและติดตามผลการประกาศในราชกิจจานุเบกษา เมื่อประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้ว ให้สํานักงานรายงานศาลเพื่อทราบ


ส่วน ส่วนที่ ๒

คําบังคับให้เพิกถอนคําสั่ง

                    


ข้อ ๒๘ กรณีที่ศาลมีคําบังคับให้เพิกถอนคําสั่ง ให้สํานักงานศาลเสนอศาลลงนามในหมายแจ้งคําสั่งศาล แล้วส่งไปยังสํานักงานเพื่อให้ดําเนินการตามอํานาจหน้าที่ต่อไป


ส่วน ส่วนที่ ๓

คําบังคับห้ามการกระทํา

                    


ข้อ ๒๙ กรณีที่ศาลมีคําบังคับห้ามการกระทําของหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐให้สํานักงานศาลเสนอศาลลงนามในหมายแจ้งคําสั่งศาล แล้วส่งไปยังสํานักงานเพื่อให้ดําเนินการบังคับตามอํานาจหน้าที่ต่อไป

ให้สํานักงานติดตามและตรวจสอบว่า หน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐได้ปฏิบัติตามคําบังคับของศาลถูกต้องครบถ้วนหรือไม่ แล้วรายงานให้ศาลทราบ

หากปรากฏว่า หน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐไม่ปฏิบัติตามคําบังคับของศาลหรือมีข้อขัดข้องในการปฏิบัติตามคําบังคับของศาล ให้สํานักงานรายงานต่อศาลเพื่อขอให้ศาลดําเนินการตามระเบียบ ข้อ ๑๓๕

หากปรากฏว่า หน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐไม่ปฏิบัติตามคําบังคับของศาลให้ถูกต้องครบถ้วนหรือปฏิบัติล่าช้าเกินสมควร ให้สํานักงานรายงานศาลเพื่อดําเนินการตามระเบียบของที่ประชุมใหญ่ตุลาการในศาลปกครองสูงสุด ว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการปรับหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐที่มิได้ปฏิบัติตามคําบังคับของศาลให้ถูกต้องครบถ้วนหรือปฏิบัติล่าช้าเกินสมควร


หมวด หมวด ๓

การบังคับกรณีคําบังคับตามมาตรา ๗๒ วรรคหนึ่ง (๒)

                    


ข้อ ๓๐ กรณีที่ศาลมีคําบังคับให้หัวหน้าหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐที่เกี่ยวข้องปฏิบัติตามหน้าที่ภายในเวลาที่ศาลกําหนด ให้สํานักงานศาลเสนอศาลลงนามในหมายแจ้งคําสั่งศาล แล้วส่งไปยังสํานักงานเพื่อให้ดําเนินการบังคับตามอํานาจหน้าที่ต่อไป

ให้สํานักงานติดตามและตรวจสอบว่า หัวหน้าหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐที่เกี่ยวข้องนั้นได้ปฏิบัติตามคําบังคับถูกต้องครบถ้วนแล้วหรือไม่ แล้วรายงานให้ศาลทราบ

หากปรากฏว่า หัวหน้าหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐที่เกี่ยวข้องไม่ปฏิบัติตามคําบังคับของศาลหรือมีข้อขัดข้องในการปฏิบัติตามคําบังคับของศาล ให้สํานักงานรายงานต่อศาลเพื่อดําเนินการตามระเบียบ ข้อ ๑๓๕

หากปรากฏว่า หัวหน้าหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐที่เกี่ยวข้องไม่ปฏิบัติตามคําบังคับของศาลให้ถูกต้องครบถ้วนหรือปฏิบัติล่าช้าเกินสมควร ให้สํานักงานรายงานศาลเพื่อดําเนินการตามระเบียบของที่ประชุมใหญ่ตุลาการในศาลปกครองสูงสุด ว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไข ในการปรับหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐที่มิได้ปฏิบัติตามคําบังคับของศาลให้ถูกต้องครบถ้วนหรือปฏิบัติล่าช้าเกินสมควร


หมวด หมวด ๔

การบังคับกรณีคําบังคับตามมาตรา ๗๒ วรรคหนึ่ง (๓)

                    


ส่วน ส่วนที่ ๑

คําบังคับให้หน่วยงานทางปกครองใช้เงิน

                    


ข้อ ๓๑ ข้อ  ๓๑  กรณีที่ศาลมีคําบังคับให้หน่วยงานทางปกครองใช้เงิน ให้สํานักงานศาลเสนอศาลลงนามในหมายแจ้งคําสั่งศาล แล้วส่งไปยังสํานักงานเพื่อให้ดําเนินการบังคับตามอํานาจหน้าที่ต่อไป

ให้สํานักงานติดตามและตรวจสอบว่า หน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐที่เกี่ยวข้องนั้นได้ปฏิบัติตามคําบังคับถูกต้องครบถ้วนแล้วหรือไม่ แล้วรายงานให้ศาลทราบ

หากปรากฏว่า หัวหน้าหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐที่เกี่ยวข้องไม่ปฏิบัติตามคําบังคับของศาลหรือมีข้อขัดข้องในการปฏิบัติตามคําบังคับของศาล ให้สํานักงานรายงานต่อศาลเพื่อดําเนินการตามระเบียบ ข้อ ๑๓๕

หากปรากฏว่า หัวหน้าหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐที่เกี่ยวข้องไม่ปฏิบัติตามคําบังคับของศาลให้ถูกต้องครบถ้วนหรือปฏิบัติล่าช้าเกินสมควร ให้สํานักงานรายงานศาลเพื่อดําเนินการตามระเบียบของที่ประชุมใหญ่ตุลาการในศาลปกครองสูงสุด ว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไข ในการปรับหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐที่มิได้ปฏิบัติตามคําบังคับของศาลให้ถูกต้องครบถ้วนหรือปฏิบัติล่าช้าเกินสมควร


ส่วน ส่วนที่ ๒

คําบังคับให้หน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐกระทําการหรืองดเว้นกระทําการ

                    


ข้อ ๓๒ ในกรณีที่ศาลมีคําบังคับให้หน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐกระทําการหรืองดเว้นกระทําการ ให้สํานักงานศาลเสนอศาลลงนามในหมายแจ้งคําสั่งศาล แล้วส่งไปยังสํานักงานเพื่อให้ดําเนินการบังคับตามอํานาจหน้าที่ต่อไป

ให้สํานักงานติดตามและตรวจสอบว่า หน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐที่เกี่ยวข้องนั้นได้ปฏิบัติตามคําบังคับถูกต้องครบถ้วนแล้วหรือไม่ แล้วรายงานให้ศาลทราบ

หากปรากฏว่า หัวหน้าหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐที่เกี่ยวข้องไม่ปฏิบัติตามคําบังคับของศาลหรือมีข้อขัดข้องในการปฏิบัติตามคําบังคับของศาล ให้สํานักงานรายงานต่อศาลเพื่อดําเนินการตามระเบียบ ข้อ ๑๓๕

หากปรากฏว่า หัวหน้าหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐที่เกี่ยวข้องไม่ปฏิบัติตามคําบังคับของศาลให้ถูกต้องครบถ้วนหรือปฏิบัติล่าช้าเกินสมควร ให้สํานักงานรายงานศาลเพื่อดําเนินการตามระเบียบของที่ประชุมใหญ่ตุลาการในศาลปกครองสูงสุด ว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไข ในการปรับหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐที่มิได้ปฏิบัติตามคําบังคับของศาลให้ถูกต้องครบถ้วนหรือปฏิบัติล่าช้าเกินสมควร


หมวด หมวด ๕

การบังคับกรณีคําบังคับตามมาตรา ๗๒ วรรคหนึ่ง (๔)

                    


ข้อ ๓๓ ในกรณีที่ศาลมีคําบังคับให้หน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐถือปฏิบัติต่อสิทธิหรือหน้าที่ของบุคคลที่เกี่ยวข้อง ให้สํานักงานศาลเสนอศาลลงนามในหมายแจ้งคําสั่งศาลแล้วส่งไปยังสํานักงานเพื่อให้ดําเนินการบังคับตามอํานาจหน้าที่ต่อไป

ให้สํานักงานติดตามและตรวจสอบว่า หน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐที่เกี่ยวข้องนั้นได้ปฏิบัติตามคําบังคับถูกต้องครบถ้วนแล้วหรือไม่ แล้วรายงานให้ศาลทราบ

หากปรากฏว่า หัวหน้าหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐที่เกี่ยวข้องไม่ปฏิบัติตามคําบังคับของศาลหรือมีข้อขัดข้องในการปฏิบัติตามคําบังคับของศาล ให้สํานักงานรายงานต่อศาลเพื่อดําเนินการตามระเบียบ ข้อ ๑๓๕

หากปรากฏว่า หัวหน้าหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐที่เกี่ยวข้องไม่ปฏิบัติตามคําบังคับของศาลให้ถูกต้องครบถ้วนหรือปฏิบัติล่าช้าเกินสมควร ให้สํานักงานรายงานศาลเพื่อดําเนินการตามระเบียบของที่ประชุมใหญ่ตุลาการในศาลปกครองสูงสุด ว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไข ในการปรับหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐที่มิได้ปฏิบัติตามคําบังคับของศาลให้ถูกต้องครบถ้วนหรือปฏิบัติล่าช้าเกินสมควร


หมวด หมวด ๖

การดําเนินการตามข้อสังเกตเกี่ยวกับแนวทางหรือวิธีการดําเนินการให้เป็นไปตามคําพิพากษา

                    


ข้อ ๓๔ กรณีที่ศาลมีคําพิพากษาหรือคําสั่งโดยมีข้อสังเกตเกี่ยวกับแนวทางหรือวิธีการดําเนินการให้เป็นไปตามคําพิพากษา ให้สํานักงานติดตามว่าหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐได้มีการปฏิบัติตามข้อสังเกตดังกล่าวหรือไม่ แล้วรายงานต่อศาล


อื่นๆ ลักษณะ ๓

การบังคับคดีตามหมายบังคับคดี

                    


หมวด หมวด ๑

บททั่วไป

                    


ข้อ ๓๕ เมื่อศาลออกหมายบังคับคดีแล้ว ให้สํานักงานศาลที่ออกหมายบังคับคดีนั้นส่งหมายบังคับคดีให้เจ้าพนักงานบังคับคดีเพื่อดําเนินการโดยไม่ชักช้า


ข้อ ๓๖ เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาหรือผู้นําเจ้าพนักงานบังคับคดีไปดําเนินการบังคับคดีอาจมอบอํานาจเป็นหนังสือให้ผู้อื่นดําเนินการแทนก็ได้


ข้อ ๓๗ ก่อนที่เจ้าพนักงานบังคับคดีจะไปทําการบังคับคดี ให้ผู้นําเจ้าพนักงานบังคับคดีไปดําเนินการบังคับคดีหรือผู้รับมอบอํานาจทําคําขอเป็นหนังสือต่อเจ้าพนักงานบังคับคดีว่าประสงค์จะบังคับคดีเรื่องใด ทรัพย์สิ่งใด ของผู้ใด ที่ใด

ในการบังคับคดีตามวรรคหนึ่ง ให้เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาวางเงินค่าใช้จ่ายตามที่เจ้าพนักงานบังคับคดีกําหนดตามประกาศของประธานศาลปกครองสูงสุด


ข้อ ๓๘ ในกรณีที่เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาขอให้ยึดทรัพย์สินหรืออายัดสิทธิเรียกร้องของลูกหนี้ตามคําพิพากษา และเจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นควรยึดหรืออายัดให้ แต่มีเหตุขัดข้องอย่างหนึ่งอย่างใดที่ทําให้ไม่อาจยึดหรืออายัดได้ทันที เมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นเองหรือเจ้าหนี้ตามคําพิพากษาร้องขอให้มีคําสั่งห้ามโอน ขาย ยักย้าย หรือจําหน่ายซึ่งทรัพย์สินหรือสิทธิเรียกร้องดังกล่าวไว้เป็นการชั่วคราว ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีพิจารณามีคําสั่งต่อไป

กรณีมีคําสั่งห้ามโอน ขาย ยักย้าย หรือจําหน่ายซึ่งทรัพย์สินหรือสิทธิเรียกร้องไว้เป็นการชั่วคราว ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งคําสั่งห้ามดังกล่าวให้ลูกหนี้ตามคําพิพากษาและผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับทรัพย์สินหรือสิทธิเรียกร้องนั้นทราบ และหากทรัพย์สินหรือสิทธิเรียกร้องนั้นจะต้องจดทะเบียนหรือได้จดทะเบียนไว้ตามกฎหมาย ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งคําสั่งห้ามดังกล่าวให้นายทะเบียนหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ผู้มีอํานาจหน้าที่จดทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยการนั้นทราบ และบันทึกคําสั่งของเจ้าพนักงานบังคับคดีไว้ในทะเบียน

ในกรณีมีเหตุอันสมควร เจ้าพนักงานบังคับคดีอาจมีคําสั่งยกเลิกหรือแก้ไขเปลี่ยนแปลงคําสั่งห้ามดังกล่าว หรือกรณีเหตุขัดข้องสิ้นสุดลงหรือไม่มีความจําเป็นต้องบังคับคดีต่อไป หรือเจ้าหนี้ตามคําพิพากษาเพิกเฉยไม่ดําเนินการอย่างหนึ่งอย่างใดตามที่เจ้าพนักงานบังคับคดีกําหนด ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งยกเลิกคําสั่งห้ามดังกล่าวให้บุคคลที่มีส่วนได้เสียทราบ


ข้อ ๓๙ ในกรณีที่เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาขอให้ยึดทรัพย์สินหรืออายัดสิทธิเรียกร้องโดยอ้างว่าเป็นของลูกหนี้ตามคําพิพากษา แต่ปรากฏว่าทรัพย์สินหรือสิทธิเรียกร้องนั้นมีชื่อบุคคลอื่นเป็นเจ้าของในทะเบียนหรือปรากฏตามหลักฐานอย่างอื่นว่าเป็นของบุคคลอื่น หากเจ้าพนักงานบังคับคดีสงสัยว่าทรัพย์สินหรือสิทธิเรียกร้องนั้นไม่ใช่เป็นของลูกหนี้ตามคําพิพากษาและไม่ยอมทําการยึดหรืออายัด ถ้าเจ้าหนี้ตามคําพิพากษายืนยันให้ยึดหรืออายัด ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการ ดังนี้

(๑) ทําการยึดทรัพย์สินหรืออายัดสิทธิเรียกร้องตามที่เจ้าหนี้ตามคําพิพากษายืนยัน หรือ

(๒) มีคําสั่งให้งดยึดทรัพย์สินหรืองดอายัดสิทธิเรียกร้องนั้น โดยมีคําสั่งห้ามการโอน ขาย ยักย้าย จําหน่าย ทําลาย ทําให้เสื่อมค่าหรือเปลี่ยนแปลงซึ่งสิทธิในทรัพย์สินหรือสิทธิเรียกร้องนั้นและแจ้งคําสั่งห้ามดังกล่าวให้ลูกหนี้ตามคําพิพากษาและบุคคลผู้มีชื่อเป็นเจ้าของทรัพย์สินตามที่ปรากฏในทะเบียนหรือหลักฐานอย่างอื่นทราบโดยเร็ว ในกรณีที่ทรัพย์สินดังกล่าวเป็นทรัพย์สินที่จะต้องจดทะเบียนหรือได้จดทะเบียนไว้ตามกฎหมาย ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งคําสั่งห้ามดังกล่าวให้นายทะเบียนหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ผู้มีอํานาจหน้าที่จดทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยการนั้นทราบด้วย

กรณีเจ้าพนักงานบังคับคดีมีคําสั่งให้งดยึดทรัพย์สินหรืองดอายัดสิทธิเรียกร้องตามวรรคหนึ่ง (๒) เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาอาจยื่นคําร้องต่อศาลภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่เจ้าพนักงานบังคับคดีมีคําสั่งดังกล่าว เพื่อขอให้ศาลสั่งให้เจ้าพนักงานบังคับคดีทําการยึดทรัพย์สินหรืออายัดสิทธิเรียกร้องนั้นก็ได้

ในกรณีที่เจ้าหนี้ตามคําพิพากษามิได้ยื่นคําร้องตามวรรคสอง หรือกรณีที่ศาลมีคําสั่งยกคําร้องดังกล่าว หรือกรณีที่ศาลมีคําสั่งอนุญาตตามคําร้องในวรรคสอง แต่เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาไม่ดําเนินการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินหรือสิทธิเรียกร้องดังกล่าวภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ศาลมีคําสั่ง คําสั่งห้ามตามวรรคหนึ่ง (๒) ดังกล่าวเป็นอันยกเลิกไป และให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งยกเลิกคําสั่งห้ามดังกล่าวให้บุคคลตามวรรคหนึ่ง (๒) ทราบด้วย


ข้อ ๔๐ ในกรณีที่บุคคลผู้มีชื่อเป็นเจ้าของทรัพย์สินหรือสิทธิเรียกร้องตามที่ปรากฏในทะเบียนหรือหลักฐานอย่างอื่น หรือผู้มีส่วนได้เสียในทรัพย์สินหรือสิทธิเรียกร้องที่เจ้าพนักงานบังคับคดีมีคําสั่งห้ามตามข้อ ๓๙ วรรคหนึ่ง (๒) ร้องขอต่อเจ้าพนักงานบังคับคดีให้เพิกถอนคําสั่งห้ามดังกล่าวโดยวางเงินหรือหาประกันมาให้แทนทรัพย์สินหรือสิทธิเรียกร้องนั้น ถ้าเจ้าพนักงานบังคับคดีพอใจในเงินหรือประกัน ก็ให้เพิกถอนคําสั่งห้ามดังกล่าวและรับเงินหรือประกันนั้นไว้

ในกรณีที่เจ้าพนักงานบังคับคดีไม่เพิกถอนคําสั่งห้ามตามวรรคหนึ่ง ผู้ร้องนั้นจะยื่นคําร้องต่อศาลภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ทราบคําสั่งของเจ้าพนักงานบังคับคดีเพื่อขอให้เพิกถอนคําสั่งห้ามโดยวางเงินหรือหาประกันมาให้ก็ได้

ในกรณีที่ศาลมีคําสั่งให้ยึดทรัพย์สินหรืออายัดสิทธิเรียกร้องตามที่เจ้าหนี้ตามคําพิพากษายื่นคําร้องต่อศาลตามข้อ ๓๙ วรรคสอง ถ้าไม่อาจยึดทรัพย์สินหรืออายัดสิทธิเรียกร้องนั้นได้แต่ได้มีการวางเงินหรือประกันไว้แทนทรัพย์สินหรือสิทธิเรียกร้องนั้น เมื่อเจ้าหนี้ตามคําพิพากษาขอให้ศาลดําเนินการบังคับคดีแก่เงินหรือประกันที่รับไว้หรือแก่ผู้ประกัน และศาลมีคําสั่งอนุญาตและแจ้งให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการ ก็ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการไปตามนั้น

ในกรณีที่เจ้าหนี้ตามคําพิพากษามิได้ยื่นคําร้องหรือศาลมีคําสั่งยกคําร้อง ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีคืนเงินหรือประกันที่รับไว้แก่ผู้วางเงินหรือประกันนั้นหรือยกเลิกการประกัน


ข้อ ๔๑ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการบังคับคดีตามวัน เวลาที่ผู้นําเจ้าพนักงานบังคับคดีไปดําเนินการบังคับคดีร้องขอหรือตามที่นัดหมายกับผู้นําเจ้าพนักงานบังคับคดีไปดําเนินการบังคับคดีและให้นําหมายบังคับคดี ประกาศเจ้าพนักงานบังคับคดี เครื่องมือและอุปกรณ์สําหรับทําการบังคับคดีไปด้วย ทั้งนี้ จะมีพนักงานเจ้าหน้าที่อื่นร่วมไปช่วยเหลือด้วยก็ได้


ข้อ ๔๒ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการบังคับคดีในวันทําการงานปกติในเวลาระหว่างพระอาทิตย์ขึ้นและพระอาทิตย์ตก ถ้ายังไม่แล้วเสร็จประกอบกับมีความจําเป็นและสมควรอาจกระทําต่อไปในภายหลังพระอาทิตย์ตกก็ได้

ในกรณีที่มีความจําเป็นที่จะต้องดําเนินการบังคับคดีนอกวันทําการงานปกติหรือในเวลาหลังพระอาทิตย์ตก เมื่อศาลอนุญาต ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการตามคําสั่งศาลตามวันเวลาดังกล่าวได้


ข้อ ๔๓ ในการดําเนินการบังคับคดีแก่ลูกหนี้ตามคําพิพากษา ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแสดงหมายบังคับคดีให้ลูกหนี้ตามคําพิพากษา ผู้ครอบครองหรือผู้ดูแลทรัพย์สินที่จะถูกบังคับคดีทราบถ้าบุคคลดังกล่าวไม่อยู่หรือไม่อาจแสดงหมายบังคับคดีแก่บุคคลดังกล่าวได้ด้วยเหตุใด ๆ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีปิดสําเนาหมายบังคับคดีไว้ในที่แลเห็นได้ง่าย ณ สถานที่ที่ดําเนินการบังคับคดีนั้น


ข้อ ๔๔ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการไปตามความจําเป็นและสมควรแห่งพฤติการณ์เพื่อดําเนินการบังคับคดีจนได้ ในกรณีที่มีผู้ขัดขวางหรือมีเหตุอันควรเชื่อว่าจะมีผู้ขัดขวาง ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งพนักงานฝ่ายปกครองหรือตํารวจช่วยเหลือได้


ข้อ ๔๕ ในการยึดทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคําพิพากษา ณ สถานที่ที่ลูกหนี้ตามคําพิพากษาครอบครองหรือครอบครองร่วมกับผู้อื่น หากมีเหตุอันควรเชื่อว่า มีทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคําพิพากษาหรือมีบัญชี เอกสาร จดหมาย หรือวัตถุอื่นใดเกี่ยวกับทรัพย์สินหรือกิจการของลูกหนี้ตามคําพิพากษาอยู่ในสถานที่ดังกล่าว เจ้าพนักงานบังคับคดีอาจค้นสถานที่ดังกล่าว และตรวจสอบหรือยึดทรัพย์สินหรือยึดบัญชี เอกสาร จดหมาย หรือวัตถุอื่นใดอันเกี่ยวกับทรัพย์สินหรือกิจการของลูกหนี้ตามคําพิพากษามาเพื่อตรวจสอบได้ และอาจกระทําการใด ๆ ตามที่จําเป็น เพื่อเปิดสถานที่ดังกล่าว  
รวมทั้งตู้นิรภัย ตู้ หรือที่เก็บของอื่น ๆ


ข้อ ๔๖ ในกรณีที่เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาขอให้บังคับคดีแก่ทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคําพิพากษา หรือตรวจสอบ หรือยึดบัญชี เอกสาร จดหมาย หรือวัตถุอื่นใดอันเกี่ยวกับทรัพย์สินหรือกิจการของลูกหนี้ตามคําพิพากษาซึ่งอยู่ในสถานที่ที่บุคคลอื่นครอบครองอยู่ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งให้เจ้าหนี้ตามคําพิพากษายื่นคําขอต่อศาลเพื่อขอให้ศาลออกหมายค้นสถานที่นั้น

เมื่อศาลเห็นสมควรออกหมายค้น ให้สํานักงานศาลเสนอศาลลงนามในหมายค้น แล้วส่งไปยังเจ้าพนักงานบังคับคดีเพื่อแจ้งให้เจ้าหนี้ตามคําพิพากษามาดําเนินการต่อไป

ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการตามหมายบังคับคดีและหมายค้นดังกล่าว โดยตรวจสอบและยึดทรัพย์สินหรือสิ่งต่าง ๆ ดังกล่าวภายในขอบเขตและเงื่อนไขตามที่ศาลกําหนด


ข้อ ๔๗ ในการดําเนินการบังคับคดีของเจ้าพนักงานบังคับคดี หากมีผู้ขัดขวางหรือมีเหตุอันควรเชื่อว่าจะมีผู้ขัดขวาง เจ้าพนักงานบังคับคดีอาจแจ้งให้พนักงานฝ่ายปกครองหรือตํารวจช่วยเหลือหรือให้อยู่ร่วมในการดําเนินการ และอาจแจ้งความให้ตํารวจบันทึกการดําเนินการไว้เป็นหลักฐานด้วยก็ได้


ข้อ ๔๘ เมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีได้ดําเนินการบังคับคดีในคราวใดแล้ว ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีเสนอรายงานการบังคับคดีต่อผู้อํานวยการภายในวันนั้น หรืออย่างช้าภายในวันทําการถัดไปหากมีเหตุจําเป็นไม่อาจเสนอภายในกําหนดเวลาดังกล่าวได้ ให้รายงานถึงเหตุจําเป็นนั้นด้วย

เมื่อผู้อํานวยการมีคําสั่งในรายงานการบังคับคดีอย่างใดแล้ว ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการให้เป็นไปตามคําสั่งโดยเร็ว กรณีที่ต้องรอฟังผลการดําเนินการ ให้ส่งสํานวนให้เจ้าหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายลงบัญชีนัดไว้เพื่อติดตามผลด้วย


ข้อ ๔๙ การบังคับคดีในกรณีดังต่อไปนี้ ให้สํานักงานรายงานเลขาธิการทราบ

(๑) การยึดทรัพย์สินหรืออายัดสิทธิเรียกร้องที่มีราคาประเมินหรือมูลค่าตั้งแต่ยี่สิบล้านบาทขึ้นไป

(๒) การยึดทรัพย์สินหรืออายัดสิทธิเรียกร้องหรือการบังคับคดีโดยการขับไล่หรือรื้อถอนซึ่งเป็นที่สนใจของประชาชน


ข้อ ๕๐ ก่อนเจ้าพนักงานบังคับคดีจะดําเนินการยึดทรัพย์สินหรืออายัดสิทธิเรียกร้องให้เจ้าพนักงานบังคับคดีตรวจสอบจากสารบบคดีของสํานักงานว่า มีการยึดทรัพย์สินหรืออายัดสิทธิเรียกร้องนั้นไว้แล้วหรือไม่


ข้อ ๕๑ ผู้นําเจ้าพนักงานบังคับคดีไปดําเนินการบังคับคดีต้องช่วยเหลือและให้ความสะดวกแก่เจ้าพนักงานบังคับคดีในการบังคับคดี โดยจัดยานพาหนะรับและส่งเจ้าพนักงานบังคับคดี ตลอดจนขนย้ายและเก็บรักษาทรัพย์ และออกเงินทดรองค่าใช้จ่ายในการดําเนินการบังคับคดีตามที่เจ้าพนักงานบังคับคดีกําหนด


ข้อ ๕๒ ผู้นําเจ้าพนักงานบังคับคดีไปดําเนินการบังคับคดีต้องอยู่ในสถานที่บังคับคดี เพื่อชี้ทรัพย์ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีทําการบังคับคดี และช่วยเหลือเจ้าพนักงานบังคับคดีในการบังคับคดีตามที่เจ้าพนักงานบังคับคดีร้องขอ เพื่อให้การบังคับคดีสําเร็จไปโดยมิชักช้า


ข้อ ๕๓ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์สินหรืออายัดสิทธิเรียกร้องของลูกหนี้ตามคําพิพากษาหรือขายทอดตลาดหรือจําหน่ายโดยวิธีอื่น ซึ่งทรัพย์สินหรือสิทธิเรียกร้องที่ได้มาจากการยึด หรืออายัด ไม่เกินกว่าที่พอจะชําระหนี้ให้แก่เจ้าหนี้ตามคําพิพากษา พร้อมทั้งค่าฤชาธรรมเนียมในการบังคับคดี เว้นแต่จะมีกฎหมายบัญญัติไว้หรือศาลมีคําสั่งเป็นอย่างอื่น

ในกรณีที่มีความจําเป็นต้องยึดทรัพย์สินหรืออายัดสิทธิเรียกร้องรายใดที่มีราคาสูงเกินกว่าที่พอจะชําระหนี้ให้แก่เจ้าหนี้ตามคําพิพากษา ถ้าทรัพย์สินหรือสิทธิเรียกร้องนั้นอยู่ในสภาพที่จะแบ่งยึดหรืออายัดได้โดยไม่ก่อให้เกิดความเสียหาย ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแบ่งยึดหรือแบ่งอายัดทรัพย์สินหรือสิทธิเรียกร้องรายใดแต่เพียงบางส่วนหรือเฉพาะส่วนแห่งกรรมสิทธิ์เท่าที่พอจะชําระหนี้ให้แก่เจ้าหนี้ตามคําพิพากษา พร้อมทั้งค่าฤชาธรรมเนียมในการบังคับคดี

ในกรณีที่ไม่อาจแบ่งยึดหรือแบ่งอายัดเนื่องจากอาจทําให้ทรัพย์สินนั้นเสื่อมสภาพและราคาตกต่ําและทรัพย์สินอื่นที่จะยึดหรืออายัดให้เพียงพอกับจํานวนหนี้ไม่ปรากฏด้วยแล้ว ก็ให้ยึดทรัพย์สินหรืออายัดสิทธิเรียกร้องที่ว่านั้นทั้งหมด


หมวด หมวด ๒

การบังคับกรณีคําบังคับตามมาตรา ๗๒ วรรคหนึ่ง (๓)

                     

 


ส่วน ส่วนที่ ๑

การยึดทรัพย์สิน

                     

 

๑. วิธีการยึดทรัพย์สิน

                     


ข้อ ๕๔ ให้ผู้นําเจ้าพนักงานบังคับคดีไปดําเนินการบังคับคดีส่งเอกสารและหลักฐานประกอบคําขอยึดอสังหาริมทรัพย์ตามรายการทรัพย์ที่จะยึด ดังต่อไปนี้

(๑) ต้นฉบับหนังสือแสดงสิทธิในที่ดิน เช่น โฉนดที่ดิน หนังสือรับรองการทําประโยชน์ (น.ส. ๓ น.ส. ๓ ก. หรือ น.ส. ๓ ข.) หนังสือกรรมสิทธิ์ห้องชุด หรือเอกสารสําคัญอื่น ๆ พร้อมเอกสารที่เกี่ยวข้อง เช่น หนังสือสัญญาจํานอง สัญญาเช่า เป็นต้น

ในกรณีไม่มีต้นฉบับหนังสือหรือเอกสารอยู่ในความครอบครอง ให้ผู้นําเจ้าพนักงานบังคับคดีไปดําเนินการบังคับคดีส่งสําเนาหนังสือหรือเอกสารที่เจ้าพนักงานที่ดินหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องรับรองแทน

(๒) สําเนาแบบรับรองรายการทะเบียนราษฎร หรือหนังสือรับรองนิติบุคคลของลูกหนี้ตามคําพิพากษาหรือผู้ถือกรรมสิทธิ์ ทายาท คู่สมรส ผู้รับจํานอง ที่เกี่ยวข้องกับทรัพย์ที่ยึดพร้อมหลักฐานการเปลี่ยนชื่อ - ชื่อสกุล (ถ้ามี)

(๓) สําเนาหนังสือสําคัญการจดทะเบียนนิติบุคคลอาคารชุด สําเนาหนังสือสําคัญการจดทะเบียนนิติบุคคลหมู่บ้านจัดสรร หากไม่มีการจัดตั้งนิติบุคคลหมู่บ้านจัดสรร ให้ผู้นํายึดแถลงยืนยันเป็นลายลักษณ์อักษร

(๔) แผนที่การไปยังที่ตั้งอสังหาริมทรัพย์ที่จะยึดซึ่งมีรายละเอียดชัดเจนเพียงพอที่จะทราบได้ว่าอสังหาริมทรัพย์นั้นตั้งอยู่ที่ใด

(๕) ภาพถ่ายปัจจุบันของอสังหาริมทรัพย์ที่จะยึด

(๖) เอกสารแสดงรายละเอียดของอสังหาริมทรัพย์ที่จะยึด เช่น สภาพ ขนาด พื้นที่ ลักษณะของสิ่งปลูกสร้าง เลขที่สิ่งปลูกสร้าง เป็นต้น

(๗) ราคาประเมินทุนทรัพย์เพื่อเรียกเก็บค่าธรรมเนียมการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมของที่ดินหรือห้องชุดตามประมวลกฎหมายที่ดิน ซึ่งเจ้าพนักงานที่ดินออกให้

(๘) เอกสารหรือหลักฐานอื่น ๆ ที่ต้องใช้ประกอบการพิจารณาคําขอยึดทรัพย์ (ถ้ามี) 

สําเนาหนังสือ เอกสารหรือหลักฐานตาม (๑) วรรคสอง (๒) (๓) และ (๗) ที่เจ้าพนักงานที่ดิน พนักงานเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง หรือนายทะเบียนรับรองหรือออกให้ ต้องไม่เกินสามสิบวันนับถึงวันที่มีการยึดอสังหาริมทรัพย์นั้น


ข้อ ๕๕ ให้ผู้นําเจ้าพนักงานบังคับคดีไปดําเนินการบังคับคดีส่งเอกสารหรือหลักฐานประกอบคําขอยึดสังหาริมทรัพย์ตามรายการทรัพย์ที่จะยึด ดังต่อไปนี้

(๑) สําเนาแบบรับรองรายการทะเบียนราษฎร หรือสําเนาหนังสือรับรองนิติบุคคลของลูกหนี้ตามคําพิพากษา

(๒) ต้นฉบับเอกสารหรือหลักฐานทางทะเบียนของสังหาริมทรัพย์ที่จะนํายึด เช่น คําขอปลูกสร้างอาคาร ทะเบียนเครื่องจักร ใบคู่มือจดทะเบียนรถยนต์หรือรถจักรยานยนต์ เป็นต้น

ในกรณีไม่มีต้นฉบับเอกสารหรือหลักฐานอยู่ในความครอบครอง ให้ผู้นําเจ้าพนักงานบังคับคดีไปดําเนินการบังคับคดีส่งสําเนาเอกสารหรือหลักฐานที่พนักงานเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องหรือนายทะเบียนรับรองหรือออกให้แทน

(๓) เอกสารอื่น ๆ ที่ต้องใช้ประกอบการพิจารณาคําขอยึดสังหาริมทรัพย์ตามความจําเป็นแก่กรณี

สําเนาเอกสารหรือหลักฐานตาม (๑) และ (๒) วรรคสอง ที่พนักงานเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องหรือนายทะเบียนรับรองหรือออกให้ ต้องไม่เกินสามสิบวันนับถึงวันที่มีการยึดสังหาริมทรัพย์นั้น


ข้อ ๕๖ หากทรัพย์สินที่ผู้ขอนําเจ้าพนักงานบังคับคดีไปดําเนินการบังคับคดีขอให้ยึดเป็นทรัพย์สินที่ไม่อยู่ในความรับผิดแห่งการบังคับคดี ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีมีคําสั่งไม่ยึดทรัพย์สินดังกล่าวและแจ้งคําสั่งดังกล่าวให้ผู้ขอนําเจ้าพนักงานบังคับคดีไปดําเนินการบังคับคดีทราบ


ข้อ ๕๗ เมื่อผู้นําเจ้าพนักงานบังคับคดีไปดําเนินการบังคับคดีส่งเอกสารหรือหลักฐานประกอบการยึดทรัพย์สินตามข้อ ๕๔ และข้อ ๕๕ แล้วแต่กรณี ครบถ้วนแล้ว เจ้าพนักงานบังคับคดีอาจดําเนินการยึดในวันนั้น หรือกําหนดวันนํายึดในภายหลังแล้วแจ้งให้ผู้นําเจ้าพนักงานบังคับคดีไปดําเนินการบังคับคดีทราบ

ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีจัดเตรียมเอกสารไปในวันทําการยึดทรัพย์สิน ดังนี้

(๑) ประกาศยึดทรัพย์ตามแบบพิมพ์ที่กําหนด

(๒) หนังสือแจ้งการยึดทรัพย์สินต่อนายทะเบียนหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ที่รับผิดชอบในการจดทะเบียนเกี่ยวกับทรัพย์สินนั้น

(๓) หมายแจ้งการยึดทรัพย์และสําเนาหมายบังคับคดี ทั้งนี้ เพื่อส่งให้แก่ลูกหนี้ตามคําพิพากษาและผู้มีส่วนได้เสีย ในกรณีที่ลูกหนี้ตามคําพิพากษาหรือผู้มีส่วนได้เสียมีภูมิลําเนาอยู่ ณ สถานที่ที่จะทําการยึด


ข้อ ๕๘ เมื่อทําการยึดทรัพย์เสร็จแล้ว ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีปิดประกาศยึดทรัพย์ตามข้อ ๕๗ (๑) ไว้ ณ สถานที่ที่ทําการยึด โดยเปิดเผย


ข้อ ๕๙ กรณีการยึดที่ดินหรือห้องชุดตามสําเนาหนังสือหรือเอกสารแสดงสิทธิในที่ดินหรือห้องชุด ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งแก่ลูกหนี้ตามคําพิพากษาหรือผู้ครอบครองต้นฉบับหนังสือหรือเอกสารแสดงสิทธิในที่ดินหรือห้องชุดให้ส่งต้นฉบับหนังสือหรือเอกสารแสดงสิทธิดังกล่าวต่อเจ้าพนักงานบังคับคดีภายในเวลาที่กําหนด และให้แจ้งด้วยว่าหากลูกหนี้ตามคําพิพากษาหรือผู้ครอบครองต้นฉบับหนังสือหรือเอกสารแสดงสิทธิในที่ดินหรือห้องชุดเพิกเฉยไม่ส่งมอบต้นฉบับหนังสือหรือเอกสารดังกล่าวภายในระยะเวลาที่กําหนด เจ้าพนักงานบังคับคดีจะดําเนินการขายทอดตลาดตามสําเนาหนังสือหรือเอกสารแสดงสิทธิในที่ดินหรือห้องชุดต่อไป


ข้อ ๖๐ กรณีการยึดสังหาริมทรัพย์ที่มีทะเบียนตามสําเนาเอกสารหรือหลักฐานทางทะเบียนให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งแก่ลูกหนี้ตามคําพิพากษาหรือผู้ครอบครองต้นฉบับเอกสารหรือหลักฐานทางทะเบียน ให้ส่งต้นฉบับเอกสารหรือหลักฐานทางทะเบียนต่อเจ้าพนักงานบังคับคดีภายในเวลาที่กําหนดและให้แจ้งด้วยว่า หากลูกหนี้ตามคําพิพากษาหรือผู้ครอบครองต้นฉบับเอกสารหรือหลักฐานทางทะเบียนเพิกเฉยไม่ส่งมอบต้นฉบับเอกสารหรือหลักฐานทางทะเบียนดังกล่าวภายในระยะเวลาที่กําหนดเจ้าพนักงานบังคับคดีจะดําเนินการขายทอดตลาดตามสําเนาเอกสารหรือหลักฐานทางทะเบียนต่อไป


ข้อ ๖๑ ในการยึดที่ดินให้เจ้าพนักงานบังคับคดีพิจารณาที่ดินที่จะยึดว่า เป็นที่ดินแปลงเดียวกันกับที่ดินตามโฉนดที่ดินหรือหนังสือสําคัญสําหรับที่ดินหรือไม่ หากผู้นําเจ้าพนักงานบังคับคดีไปดําเนินการบังคับคดีแถลงยืนยันและเจ้าพนักงานบังคับคดีเชื่อได้ว่า เป็นที่ดินแปลงเดียวกันแล้วให้เจ้าพนักงานบังคับคดีจัดการยึดโดยบรรยายให้เห็นสภาพและทําเลที่ตั้งของที่ดินในแบบพิมพ์รายการยึดที่ดิน


ข้อ ๖๒ ถ้าที่ดินที่ยึดนั้นมีสิ่งปลูกสร้างหรือไม้ล้มลุกหรือธัญชาติอันจะเก็บเกี่ยวรวงผลได้คราวหนึ่งหรือหลายคราวต่อปีเป็นของผู้อื่นปลูกอยู่ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีบันทึกถ้อยคําของเจ้าของสิ่งนั้น ๆ ให้ปรากฏว่ามีสิทธิในที่ดินอย่างไร เช่น สิทธิเก็บกิน สิทธิเหนือพื้นดิน หรือสิทธิตามสัญญาเช่า เป็นต้น

ภายใต้บังคับแห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการยึดทรัพย์สินของกสิกร พุทธศักราช ๒๔๗๕ การยึดที่นา ที่สวน หรือที่ไร่ ซึ่งมีไม้ล้มลุกหรือธัญชาติอันจะเก็บเกี่ยวได้ตามฤดูกาล จะยึดแต่ที่ดินไม่ยึดไม้ล้มลุกหรือธัญชาติ หรือจะยึดทั้งที่ดินและไม้ล้มลุกหรือธัญชาติด้วยก็ได้


ข้อ ๖๓ การยึดที่ดินซึ่งมีไม้ยืนต้นปลูกอยู่ หากผู้นําเจ้าพนักงานบังคับคดีไปดําเนินการบังคับคดีแถลงยืนยันว่า ไม้ยืนต้นนั้นเป็นของลูกหนี้ตามคําพิพากษาและขอให้ยึด ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีทําการยึด โดยอาจจัดทําบัญชียึดทรัพย์และประเมินราคาต่างหากจากที่ดินก็ได้


ข้อ ๖๔ หากทรัพย์ที่ยึดตามข้อ ๖๒ และข้อ ๖๓ มีภาระจํานองหรือภาระติดพันอย่างอื่นให้เจ้าพนักงานบังคับคดีบันทึกรายการจํานองหรือภาระติดพันนั้นไว้ และแจ้งการยึดให้ผู้รับจํานองหรือผู้ถือประโยชน์ในภาระติดพันนั้นทราบ พร้อมกับให้ส่งเอกสารการจํานองหรือการจดทะเบียนภาระติดพันต่อเจ้าพนักงานบังคับคดี และแจ้งด้วยว่าจะให้ขายโดยปลอดจํานองหรือโดยการจํานองติดไปหากไม่แจ้งภายในกําหนด ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีขายทอดตลาดโดยการจํานองติดไป


ข้อ ๖๕ การยึดสังหาริมทรัพย์มีรูปร่างและอสังหาริมทรัพย์ย่อมครอบไปถึงดอกผลแห่งทรัพย์นั้นด้วย

กรณีที่เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาไม่ประสงค์ให้ยึดดอกผล หรือมีกฎหมายบัญญัติไว้เป็นอย่างอื่นให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการไปตามนั้น


ข้อ ๖๖ ถ้าทรัพย์ที่ยึดมีดอกผลธรรมดาที่ลูกหนี้ตามคําพิพากษาจะต้องเป็นผู้เก็บเกี่ยวหรือบุคคลอื่นเป็นผู้เก็บเกี่ยวในนามของลูกหนี้ตามคําพิพากษา เมื่อผู้นําเจ้าพนักงานบังคับคดีไปดําเนินการบังคับคดีร้องขอต่อเจ้าพนักงานบังคับคดีขอเก็บเกี่ยวเอง หากเจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นสมควรให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งให้ลูกหนี้ตามคําพิพากษาทราบในขณะทําการยึด แล้วจึงให้ทําการเก็บเกี่ยวดอกผลนั้นเมื่อถึงกําหนด


ข้อ ๖๗ การยึดอสังหาริมทรัพย์ ถ้าผู้นําเจ้าพนักงานบังคับคดีไปดําเนินการบังคับคดีประสงค์จะยึดดอกผลนิตินัยด้วย ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีทําการยึดและสั่งให้ลูกหนี้ตามคําพิพากษาส่งดอกผลนิตินัยนั้นต่อเจ้าพนักงานบังคับคดีภายในเวลาที่กําหนด

ถ้าดอกผลนิตินัยนั้นเป็นสิทธิเรียกร้อง ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการอายัดตามวิธีการ ที่กําหนดไว้ในหมวดนี้


ข้อ ๖๘ การยึดเรือน โรง ห้องชุด หรือสิ่งปลูกสร้างอย่างอื่น ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีจัดการยึดโดยบรรยายให้เห็นสภาพของสิ่งนั้น ๆ เช่น ขนาดกว้าง ยาว สูงเท่าใด เก่าหรือใหม่เพียงใดเป็นต้น


ข้อ ๖๙ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแสดงให้เห็นโดยชัดแจ้งตามวิธีที่เห็นสมควรว่า ได้มีการยึดทรัพย์แล้ว เช่น

(๑) การยึดเรือ แพ สัตว์พาหนะ หรือสังหาริมทรัพย์มีรูปร่างอย่างอื่น ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีปิดหรือประทับตราบนสิ่งของที่ยึด และปิดประกาศแจ้งรายการทรัพย์ที่ยึดไว้ ณ สถานที่ที่จะทําการยึด 

(๒) การยึดอสังหาริมทรัพย์ ให้ปิดป้ายหรือทําสัญลักษณ์ไว้ที่ทรัพย์นั้นว่า ได้มีการยึดทรัพย์นั้นแล้ว

(๓) การยึดสัตว์ สัตว์พาหนะหรือปศุสัตว์ จะใช้สีทาที่เขาหรือที่ตัว หรือจะใช้แผ่นเลขหมายผูกคอ หรือจะต้อนเข้าคอกแล้วผูกเชือกประทับตราครั่งที่ประตูคอกก็ได้ หรือแสดงเครื่องหมายว่าได้มีการยึดไว้แล้วตามแต่จะเห็นสมควร แต่อย่าให้เป็นอุปสรรคต่อการเลี้ยงหรือรักษาสัตว์


ข้อ ๗๐ ในการยึดทรัพย์ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีจัดทําบันทึกรายงานการดําเนินการโดยสังเขป หากมีพฤติการณ์หรือเหตุการณ์ที่สมควรบันทึกไว้เป็นหลักฐานก็ให้บันทึกไว้ แล้วอ่านบันทึกนั้นให้ผู้นําเจ้าพนักงานบังคับคดีไปดําเนินการบังคับคดีและผู้มีส่วนได้เสียหรือบุคคลที่เกี่ยวข้องที่อยู่ ณ สถานที่ที่จะทําการยึด ฟังแล้วให้ลงลายมือชื่อไว้เป็นหลักฐานด้วย ถ้าผู้ใดไม่ยอมลงลายมือชื่อให้บันทึกว่าอ่านให้ฟังแล้ว แต่ไม่ยอมลงลายมือชื่อ


ข้อ ๗๑ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีทําบัญชีรายการทรัพย์ที่ยึดตามแบบพิมพ์ที่กําหนดโดยแสดงรายละเอียด เช่น ชื่อ ประเภท ขนาด น้ําหนัก สภาพ และจํานวนตามลําดับหมายเลขพร้อมประเมินราคาทรัพย์นั้น แล้วให้ผู้นําเจ้าพนักงานบังคับคดีไปดําเนินการบังคับคดีลงลายมือชื่อรับรองบัญชีนั้น ถ้าผู้นําเจ้าพนักงานบังคับคดีไปดําเนินการบังคับคดีไม่เห็นชอบตามราคาดังกล่าวให้เจ้าพนักงานบังคับคดีบันทึกไว้


ข้อ ๗๒ การจัดทําบัญชีทรัพย์ ถ้าเป็นทรัพย์หลายสิ่งราคาเล็กน้อย จะมัดรวม บรรจุหีบห่อ หรือกองรวมกันแล้วจดเป็นหมายเลขเดียวกันก็ได้

หากทรัพย์ที่ยึดเป็นชุด จะทําบัญชีรวมกันหรือแยกเป็นชุดก็ได้ แล้วแต่จะเห็นสมควร


ข้อ ๗๓ การยึดที่ดิน ห้องชุด หรืออสังหาริมทรัพย์อย่างอื่น ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งการยึดนั้นให้เจ้าพนักงานที่ดิน หรือนายทะเบียนที่เกี่ยวข้อง แล้วแต่กรณีทราบ

กรณียึดห้องชุด ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีมีหนังสือแจ้งการยึดให้นิติบุคคลอาคารชุดทราบเพื่อนําส่งรายการหนี้ค่าใช้จ่ายส่วนกลาง (ถ้ามี) ภายในสามสิบวันนับแต่ได้รับแจ้ง

กรณียึดที่ดินจัดสรร ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีมีหนังสือแจ้งการยึดให้นิติบุคคลหมู่บ้านจัดสรรทราบ (ถ้ามี) เพื่อนําส่งรายการหนี้ค่าบํารุงรักษาและการจัดการสาธารณูปโภคพร้อมค่าปรับตามกฎหมายว่าด้วยการจัดสรรที่ดิน (ถ้ามี) ภายในสามสิบวันนับแต่ได้รับแจ้ง


ข้อ ๗๔ เมื่อได้ยึดทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคําพิพากษาแล้ว ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งการยึดและราคาประเมินทรัพย์สินนั้นให้ลูกหนี้ตามคําพิพากษาทราบ หากทรัพย์สินที่ยึดมีผู้ถือกรรมสิทธิ์รวมให้แจ้งการยึดให้ผู้ถือกรรมสิทธิ์รวมทราบด้วย


ข้อ ๗๕ การยึดเรือกําปั่นหรือเรือมีระวางตั้งแต่หกตันขึ้นไป เรือกลไฟหรือเรือยนต์มีระวางตั้งแต่ห้าตันขึ้นไป แพหรือสัตว์พาหนะ ให้แจ้งการยึดไปยังกรมเจ้าท่า หรือนายทะเบียนที่เกี่ยวข้องแล้วแต่กรณี

กรณียึดทรัพย์อื่นที่มีทะเบียน หรือทะเบียนแสดงกรรมสิทธิ์ เช่น รถยนต์ เครื่องจักรให้แจ้งการยึดไปยังนายทะเบียนแห่งทรัพย์นั้น


ข้อ ๗๖ การยึดสิ่งปลูกสร้างซึ่งปลูกอยู่บนที่ดินของผู้อื่น ให้ผู้นําเจ้าพนักงานบังคับคดีไปดําเนินการบังคับคดีแจ้งรายละเอียดเกี่ยวกับที่ดินแปลงนั้นว่าเป็นที่ดินประเภทใด พร้อมชื่อและที่อยู่ของเจ้าของที่ดินต่อเจ้าพนักงานบังคับคดีเพื่อแจ้งการยึดให้เจ้าของที่ดินทราบ


ข้อ ๗๗ การยึดอสังหาริมทรัพย์ ผู้นําเจ้าพนักงานบังคับคดีไปดําเนินการบังคับคดีอาจขอให้เจ้าพนักงานบังคับคดีทําการยึด ณ ที่ทําการของเจ้าพนักงานบังคับคดี ในกรณีเช่นนี้ ให้ผู้นําเจ้าพนักงานบังคับคดีไปดําเนินการบังคับคดีนําส่งเอกสารประกอบการยึดทรัพย์สินตามข้อ ๕๔ และรับรองความถูกต้องของอสังหาริมทรัพย์ที่จะยึดตามแบบพิมพ์ที่กําหนด


ข้อ ๗๘ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีตรวจสอบหลักฐานตามข้อ ๗๗ ว่าเอกสารครบถ้วนเพียงพอที่จะดําเนินการยึด ณ ที่ทําการและประเมินราคาได้หรือไม่ แล้วเสนอผู้อํานวยการเพื่อพิจารณาเมื่อผู้อํานวยการมีคําสั่งให้ยึดได้ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีทําการยึดโดยดําเนินการตามข้อ ๗๑ ข้อ ๗๓ และข้อ ๗๔


ข้อ ๗๙ เมื่อดําเนินการยึด ณ ที่ทําการแล้ว ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีหรือผู้ที่เจ้าพนักงานบังคับคดีมอบหมายไปปิดประกาศยึดทรัพย์ ณ สถานที่ที่ทรัพย์ที่ถูกยึดตั้งอยู่ พร้อมรายงานการปิดประกาศดังกล่าว


ข้อ ๘๐ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีรายงานการยึดทรัพย์สินต่อศาลเป็นคราว ๆ

กรณีทรัพย์สินที่ยึดมีสภาพเป็นของสดของเสียได้ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีทําการขายได้ทันทีโดยวิธีขายทอดตลาดหรือวิธีอื่นที่สมควร แล้วรายงานให้ศาลทราบ

 


อื่นๆ ๒. วิธีการประเมินราคาทรัพย์สิน

                     


ข้อ ๘๑ การประเมินราคาที่ดิน ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีพิจารณาตามหลักเกณฑ์เหล่านี้ประกอบกัน คือ

(๑) ราคาซื้อขายกันในท้องตลาด

(๒) ราคาซื้อขายหรือจํานองหรือขายฝากครั้งสุดท้ายของที่ดินแปลงนั้น และที่ดินบริเวณใกล้เคียง

(๓) ราคาประเมินทุนทรัพย์เพื่อเรียกเก็บค่าธรรมเนียมการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมตามประมวลกฎหมายที่ดิน

(๔) ราคาที่ดินบริเวณใกล้เคียง ซึ่งเจ้าพนักงานบังคับคดีเคยขายทอดตลาดไปแล้ว

(๕) สภาพแห่งที่ดิน เช่น ที่อยู่อาศัย ที่โรงงาน ที่ให้บริการหรือค้าขาย ที่สวน ที่นา ที่ไร่ และให้พิจารณาด้วยว่าที่ดินนั้นอยู่ในทําเลค้าขาย ที่ชุมนุมชน อยู่ติดถนนหรือแม่น้ําลําคลองหรือไม่ รถยนต์เข้าถึงหรือไม่ หากเป็นที่ให้เช่ามีผลประโยชน์หรือรายได้มากน้อยเพียงใด เป็นต้น


ข้อ ๘๒ การประเมินราคาอาคาร โรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้างของเจ้าพนักงานบังคับคดีอาจพิจารณาจากบัญชีราคาประเมินสิ่งปลูกสร้างของคณะกรรมการประจําจังหวัดตามกฎหมายว่าด้วยการประเมินราคาทรัพย์สินเพื่อประโยชน์แห่งรัฐ

เจ้าพนักงานบังคับคดีอาจนําตารางกําหนดอัตราร้อยละของค่าเสื่อมโรงเรือนและสิ่งปลูกสร้างตามระเบียบของคณะกรรมการกําหนดราคาประเมินทุนทรัพย์ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการในการกําหนดราคาประเมินทุนทรัพย์ของอสังหาริมทรัพย์เพื่อเรียกเก็บค่าธรรมเนียมการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมมาใช้ประกอบการคิดค่าเสื่อมราคาของอาคาร โรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้างที่ยึดด้วยก็ได้


ข้อ ๘๓ ในกรณีทรัพย์สินที่ทําการประเมินราคาบริเวณใดไม่มีการซื้อขาย ให้พิจารณากําหนดราคาประเมินโดยพิจารณาจากทรัพย์สินใกล้เคียง ซึ่งมีลักษณะคล้ายคลึงกันในปัจจัยต่าง ๆ ดังนี้

(๑) สภาพการใช้ประโยชน์ในทรัพย์สิน

(๒) การคมนาคม สาธารณูปโภค

(๓) ข้อจํากัดทางกฎหมาย เช่น การผังเมือง หรือที่ดินที่อยู่ในเขตเวนคืน

(๔) แนวโน้มของการพัฒนาในอนาคต

(๕) ข้อมูลการตกลงจะซื้อจะขาย

(๖) ค่าเช่าหรือรายได้ที่ได้รับจากทรัพย์สิน


ข้อ ๘๔ การประเมินราคาทรัพย์ หากมีความจําเป็นต้องใช้ผู้เชี่ยวชาญช่วยตรวจสอบและ  
ประเมินราคาทรัพย์ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีเสนอผู้อํานวยการเพื่อพิจารณา เมื่อผู้อํานวยการมีคําสั่ง  
ให้ดําเนินการได้ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการตามคําสั่งต่อไป


ข้อ ๘๕ หากผู้อํานวยการเห็นว่า ราคาทรัพย์ที่เจ้าพนักงานบังคับคดีประเมินไม่เหมาะสมหรือผู้มีส่วนได้เสียในการบังคับคดีร้องขอโดยมีเหตุอันสมควร ผู้อํานวยการมีอํานาจแก้ไขราคาประเมินได้เอง หรือมีคําสั่งให้เจ้าหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายทําการประเมินราคาใหม่ หรืออาจขอให้หน่วยงานที่มีหน้าที่ในการประเมินราคาทรัพย์ เช่น กรมธนารักษ์ กรมที่ดิน หรือผู้เชี่ยวชาญในการประเมินราคาทรัพย์ประเภทนั้น ๆ เป็นต้น ช่วยประเมินราคาให้

กรณีประเมินราคาตามคําร้องขอของผู้มีส่วนได้เสียในการบังคับคดี ให้ผู้ร้องขอเป็นผู้เสียค่าใช้จ่าย (ถ้ามี)

เมื่อได้มีการแก้ไขราคาประเมินแล้ว ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งราคาประเมินที่ได้แก้ไขใหม่ให้ผู้มีส่วนได้เสียทราบโดยระบุในหมายแจ้งด้วยว่า หากไม่เห็นชอบด้วยกับราคาประเมินดังกล่าวให้โต้แย้งคัดค้านภายในกําหนดสิบห้าวันนับจากวันที่ได้รับแจ้ง มิเช่นนั้น จะถือว่าผู้รับแจ้งเห็นชอบด้วยกับราคาประเมิน และเจ้าพนักงานบังคับคดีจะถือราคาประเมินดังกล่าวเป็นเกณฑ์ในการเรียกเก็บค่าธรรมเนียมยึดแล้วไม่มีการขายหรือจําหน่าย


ข้อ ๘๖ ในกรณีที่เจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์สินซึ่งมีราคาตั้งแต่ห้าล้านบาทขึ้นไปหรือหากราคาไม่ถึงห้าล้านบาท แต่เจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นสมควรก่อนนําออกขายทอดตลาดหรือจําหน่ายโดยวิธีอื่น ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีขอให้เจ้าหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายทําการประเมินราคาอีกครั้งหนึ่ง

ในการขายทอดตลาดทรัพย์สินตามวรรคหนึ่ง ให้ใช้ราคาประเมินของเจ้าหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายประกอบดุลพินิจในการขายด้วย


ข้อ ๘๗ เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาอาจร้องขอให้เจ้าพนักงานบังคับคดีอายัดสิทธิเรียกร้องของลูกหนี้ตามคําพิพากษาที่จะเรียกให้บุคคลภายนอกชําระเงินหรือส่งมอบหรือโอนทรัพย์สิน หรือที่จะเรียกให้บุคคลภายนอกชําระหนี้อย่างอื่นนอกจากการชําระเงินหรือส่งมอบหรือการโอนทรัพย์สินให้แก่ลูกหนี้ตามคําพิพากษา

คําสั่งอายัดของเจ้าพนักงานบังคับคดีให้ใช้บังคับได้ไม่ว่าที่ใด

การอายัดอาจกระทําได้ไม่ว่าหนี้ที่เรียกร้องนั้นจะมีข้อโต้แย้ง ข้อจํากัด เงื่อนไข หรือว่าได้กําหนดจํานวนไว้แน่นอนหรือไม่ก็ตาม


ข้อ ๘๘ ให้ผู้ขออายัดสิทธิเรียกร้องทําคําขอเป็นหนังสือโดยมีข้อความหรือรายการดังต่อไปนี้

(๑) ประเภทของสิทธิเรียกร้องที่ลูกหนี้ตามคําพิพากษามีต่อบุคคลภายนอก

(๒) รายการทรัพย์สินหรือจํานวนเงินที่อยู่ในความครอบครองของบุคคลภายนอกซึ่งบุคคลภายนอกจะต้องส่งมอบหรือโอนหรือชําระให้แก่ลูกหนี้ตามคําพิพากษา

(๓) ชื่อและที่อยู่ของบุคคลภายนอกพร้อมสําเนาแบบรับรองรายการทะเบียนราษฎรหรือสําเนาหนังสือรับรองของนายทะเบียนกรณีเป็นนิติบุคคลของนายจ้างหรือบุคคลภายนอกผู้รับคําสั่งอายัด ซึ่งนายทะเบียนรับรองไม่เกินสามสิบวัน เว้นแต่นิติบุคคลหรือบุคคลภายนอกนั้นเป็นธนาคาร

(๔) ชื่อและที่อยู่ของลูกหนี้ตามคําพิพากษาพร้อมสําเนาแบบรับรองรายการทะเบียนราษฎรหรือสําเนาหนังสือรับรองของนายทะเบียนกรณีเป็นนิติบุคคล หรือคู่สมรสที่เกี่ยวข้องกับสิทธิเรียกร้องที่อายัด ซึ่งนายทะเบียนรับรองไม่เกินสามสิบวัน

กรณีมอบอํานาจให้ผู้อื่นดําเนินการแทนให้ส่งหนังสือมอบอํานาจพร้อมเอกสารประกอบการมอบอํานาจ


ข้อ ๘๙ หากเจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นควรให้อายัด ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีมีคําสั่งอายัดโดยทําหนังสือแจ้งคําสั่งอายัดไปยังบุคคลภายนอกภายในวันนั้นหรืออย่างช้าในวันทําการถัดไป โดยมีข้อความระบุห้ามบุคคลภายนอกไม่ให้ปฏิบัติการชําระหนี้แก่ลูกหนี้ตามคําพิพากษา แต่ให้ชําระเงินหรือส่งมอบหรือโอนทรัพย์สินหรือชําระหนี้อย่างอื่นให้แก่เจ้าพนักงานบังคับคดีภายในเวลาหรือเงื่อนไขตามที่เจ้าพนักงานบังคับคดีกําหนด และให้เจ้าพนักงานบังคับคดีมีคําสั่งอายัดโดยทําหนังสือแจ้งคําสั่งอายัดไปยังลูกหนี้ตามคําพิพากษาโดยมีข้อห้ามลูกหนี้ตามคําพิพากษาไม่ให้จําหน่ายสิทธิเรียกร้องดังกล่าว


ข้อ ๙๐ กรณีอายัดสิทธิเรียกร้องของลูกหนี้ตามคําพิพากษาที่มีจํานองหรือจํานําเป็นประกันซึ่งมีผลรวมตลอดถึงการจํานองหรือการจํานํานั้นด้วย ถ้าทรัพย์สินที่จํานองนั้นมีทะเบียน ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งคําสั่งอายัดไปยังผู้มีอํานาจหน้าที่เพื่อให้จดแจ้งไว้ในทะเบียน

ในกรณีผู้จํานองหรือผู้จํานํามิใช่ลูกหนี้ตามสิทธิเรียกร้อง เมื่อได้ดําเนินการอายัดแล้วให้แจ้งผู้จํานองหรือผู้จํานําเพื่อทราบด้วย


ข้อ ๙๑ กรณีอายัดสิทธิเรียกร้องของลูกหนี้ตามคําพิพากษาที่มีสิทธิได้รับชําระหนี้เป็นคราว ๆ เช่น เงินเดือน เงินงวด เป็นต้น ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการอายัดเช่นเดียวกับข้อ ๘๙ และให้กําหนดเวลาการชําระเงินแก่เจ้าพนักงานบังคับคดีเป็นคราว ๆ ไปจนกว่าจะชําระหนี้ครบถ้วนตามคําพิพากษา


ข้อ ๙๒ ให้เจ้าหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายลงบัญชีนัดและติดตามผลว่า บุคคลภายนอกได้ปฏิบัติตามคําสั่งอายัดของเจ้าพนักงานบังคับคดีภายในเวลาที่กําหนดไว้หรือไม่ แล้วรายงานให้เจ้าพนักงานบังคับคดีทราบ


ข้อ ๙๓ หากบุคคลภายนอกผู้ได้รับคําสั่งอายัดยื่นคําร้องคัดค้านคําสั่งอายัดของเจ้าพนักงานบังคับคดีต่อศาล เมื่อศาลสั่งรับคําร้องดังกล่าวและได้ส่งสําเนาคําร้องให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแล้วให้เจ้าพนักงานบังคับคดีงดการบังคับคดีตามคําสั่งอายัดนั้น และรายงานศาลทราบ


ข้อ ๙๔ หากบุคคลภายนอกผู้ได้รับคําสั่งอายัดไม่ปฏิบัติตามคําสั่งอายัดของเจ้าพนักงานบังคับคดีโดยไม่แจ้งเหตุขัดข้อง ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีมีหนังสือแจ้งเตือนการอายัดไปยังบุคคลภายนอกดังกล่าว โดยให้ระบุด้วยว่า หากไม่ดําเนินการตามคําสั่งของเจ้าพนักงานบังคับคดีอาจจะต้องรับผิดชําระหนี้นั้นหรือชําระค่าสินไหมทดแทนเพื่อการไม่ชําระหนี้แก่เจ้าพนักงานบังคับคดี

หากบุคคลภายนอกตามวรรคหนึ่งยังคงเพิกเฉยไม่ปฏิบัติตามหนังสือแจ้งเตือนการอายัดโดยไม่แจ้งเหตุขัดข้อง ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีมีหมายแจ้งให้เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาทราบ พร้อมทั้งแจ้งให้ทราบด้วยว่า เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาอาจยื่นคําร้องต่อศาลให้บังคับบุคคลภายนอกนั้นปฏิบัติการชําระหนี้ตามที่เจ้าพนักงานบังคับคดีมีคําสั่ง หรือชําระค่าสินไหมทดแทนเพื่อการไม่ชําระหนี้แก่เจ้าพนักงานบังคับคดี และให้เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาแจ้งผลการดําเนินการ หรือแจ้งความประสงค์ในการบังคับคดีต่อเจ้าพนักงานบังคับคดี

หมายแจ้งของเจ้าพนักงานบังคับคดีตามวรรคสองให้ระบุด้วยว่า ถ้าเจ้าหนี้ตามคําพิพากษาไม่แจ้งผลการดําเนินการหรือไม่แจ้งความประสงค์ในการบังคับคดีต่อเจ้าพนักงานบังคับคดีภายในระยะเวลาที่กําหนด เจ้าพนักงานบังคับคดีจะรายงานต่อศาล เพื่อขอให้ศาลมีคําสั่งถอนการบังคับคดีต่อไป


ข้อ ๙๕ เมื่อบุคคลภายนอกที่ได้รับคําสั่งอายัดได้ชําระเงินตามคําสั่งแล้ว และเจ้าพนักงานบังคับคดีได้แจ้งการอายัดสิทธิเรียกร้องให้ลูกหนี้ตามคําพิพากษาทราบโดยชอบแล้ว ให้จัดทําบัญชีแสดงรายการรับ - จ่ายเงิน ต่อไป

กรณีมีการนําส่งเงินจากการอายัดเป็นคราว ๆ ตามข้อ ๙๑ ให้แก่เจ้าพนักงานบังคับคดีแล้วไม่น้อยกว่าสามงวดหรือรวมกันแล้วไม่น้อยกว่าหนึ่งหมื่นบาท ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีจัดทําบัญชีแสดงรายการรับ - จ่ายเงิน ตามวรรคหนึ่ง


ข้อ ๙๖ เมื่อบุคคลภายนอกที่ได้รับคําสั่งอายัดได้ส่งมอบทรัพย์สินตามคําสั่งอายัดแก่เจ้าพนักงานบังคับคดีแล้ว ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการจัดทําบัญชีรายการทรัพย์ที่ได้รับจากการอายัดพร้อมประเมินราคาทรัพย์นั้น และแจ้งการอายัดและประเมินราคาทรัพย์นั้นให้ลูกหนี้ตามคําพิพากษาทราบ ตามข้อ ๗๑ และข้อ ๗๔ โดยอนุโลม

ทรัพย์สินตามวรรคหนึ่ง ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการขายทอดตลาดตามวิธีการที่กําหนดไว้ในระเบียบนี้โดยอนุโลม


ส่วน ส่วนที่ ๓

การรักษาทรัพย์สินที่ยึดหรืออายัด

                     

๑. ผู้รักษาทรัพย์

                     


ข้อ ๙๗ ทรัพย์สินที่ได้ยึดหรือทรัพย์สินที่ได้จากการอายัดสิทธิเรียกร้องของเจ้าพนักงานบังคับคดี ให้นํามาเก็บรักษาไว้ที่สถานที่เก็บทรัพย์ของสํานักงาน แต่ถ้าเป็นอสังหาริมทรัพย์ หรือทรัพย์ตามข้อ ๙๘ ให้มอบแก่บุคคลที่เห็นสมควรเป็นผู้ดูแลรักษาไว้แทน

การมอบทรัพย์สินให้บุคคลอื่นดูแลรักษานั้น ให้ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ ดังต่อไปนี้

(๑) ถ้าเจ้าหนี้ตามคําพิพากษายอมรับที่จะดูแลรักษา และเจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นสมควรให้มอบทรัพย์สินนั้นให้เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาเป็นผู้ดูแลรักษาไว้ในที่อันควร

(๒) มอบให้ลูกหนี้ตามคําพิพากษาหรือบุคคลอื่นซึ่งครอบครองทรัพย์สินนั้นอยู่เป็นผู้ดูแลรักษาโดยความยินยอมของเจ้าหนี้ตามคําพิพากษา โดยผู้ดูแลรักษานั้นชอบที่จะใช้ทรัพย์สินเช่นว่านั้นได้  
ตามสมควร แต่ถ้าเจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นว่า ผู้ดูแลรักษาจะทําให้ทรัพย์สินนั้นเสียหายหรือเกรงว่า  
จะเสียหาย โดยเจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นเองหรือเมื่อเจ้าหนี้ตามคําพิพากษาหรือบุคคลผู้มีส่วนได้เสีย  
ในการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินนั้นร้องขอ เจ้าพนักงานบังคับคดีจะรักษาทรัพย์สินนั้นหรือตั้งให้ผู้ใด  
เป็นผู้รักษาทรัพย์สินนั้นก็ได้

(๓) ถ้าไม่สามารถปฏิบัติตาม (๑) และ (๒) ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีเช่าสถานที่เก็บทรัพย์และจ้างคนดูแลรักษาตามที่กําหนดไว้ในส่วนที่ ๓ การรักษาทรัพย์สินที่ยึดหรืออายัด ๒. การเช่าที่เก็บทรัพย์และจ้างผู้รักษาทรัพย์ ก็ได้

การกําหนดสถานที่รักษาทรัพย์ ประเภทของทรัพย์สิน วิธีการรักษาทรัพย์ การตรวจสอบและการดูแลทรัพย์ ตลอดจนการรับและคืนทรัพย์ที่ได้จากการบังคับคดีให้เป็นไปตามประกาศที่เลขาธิการ  
กําหนด


ข้อ ๙๘ ทรัพย์สินดังต่อไปนี้ ไม่อาจนํามาเก็บรักษาไว้ที่สถานที่เก็บทรัพย์ของสํานักงาน

(๑) ทรัพย์สินซึ่งมีลักษณะอาจทําให้สกปรก เลอะเทอะ หรือมีกลิ่น ซึ่งอาจรบกวนหรือก่อความรําคาญ

(๒) ทรัพย์สินซึ่งมีน้ําหนักมากหรือที่ไม่สะดวกที่จะเคลื่อนย้ายหรือมีความสูง หรือมีความกว้างหรือเปลืองเนื้อที่ในการเก็บรักษา

(๓) ทรัพย์สินซึ่งโดยสภาพอาจเกิดอันตรายได้ง่าย เช่น สารวัตถุเคมี หรือสิ่งที่เป็นเชื้อเพลิง เป็นต้น

(๔) ทรัพย์สินซึ่งต้องเก็บรักษาไว้ในสถานที่โดยเฉพาะเพื่อรักษาคุณภาพของตัวทรัพย์

(๕) ทรัพย์สินที่จะต้องเก็บรักษาไว้เป็นเวลานาน เช่น ทรัพย์ที่ถูกยึดตามคําสั่งคุ้มครองชั่วคราว  
ก่อนการพิพากษา เป็นต้น

(๖) ทรัพย์สินที่มีสภาพชํารุดทรุดโทรมใช้ประโยชน์ไม่ได้ หรือไม่อยู่ในความสนใจของบุคคลที่จะซื้อ เช่น เครื่องจักรที่ใช้การไม่ได้โดยสภาพ หรือเครื่องจักรที่เมื่อขนย้ายแล้วจะทําให้ใช้การไม่ได้รถยนต์ที่มีสภาพชํารุดทรุดโทรมไม่สามารถขับเคลื่อนได้ โต๊ะ เก้าอี้ ที่มีสภาพชํารุด เครื่องใช้ไฟฟ้าที่มีสภาพใช้การไม่ได้ หรือเครื่องนุ่งห่มหลับนอนที่ผ่านการใช้มาแล้ว เป็นต้น


ข้อ ๙๙ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีรายงานผลการยึดทรัพย์ การเก็บรักษาทรัพย์ที่ยึดตลอดจนค่าใช้จ่ายในการยึดทรัพย์ในแต่ละครั้งต่อผู้อํานวยการตามแบบรายงานผลการยึดและแบบต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องในการยึดทรัพย์สินที่สํานักงานกําหนด


อื่นๆ ๒. การเช่าที่เก็บทรัพย์และจ้างผู้รักษาทรัพย์

                     


ข้อ ๑๐๐ ในกรณีที่มีการเช่าสถานที่เก็บทรัพย์ หรือจ้างบุคคลที่สมควรดูแลรักษาทรัพย์ที่ยึดให้ทําสัญญาเป็นหนังสือโดยมีผู้อํานวยการลงนามเป็นคู่สัญญา และให้มีข้อกําหนดเกี่ยวกับการบอกเลิก  
สัญญาและเบี้ยปรับในการละเลยต่อหน้าที่ หรือไม่ปฏิบัติตามข้อสัญญาไว้ในหนังสือสัญญานั้นด้วย

เมื่อขายทรัพย์นั้นได้หรือย้ายทรัพย์ไปเก็บที่อื่นหรือถอนการบังคับคดีทรัพย์นั้น ให้ผู้อํานวยการบอกเลิกสัญญาตามข้อกําหนดในวรรคหนึ่ง


ข้อ ๑๐๑ กรณีจ้างผู้ดูแลรักษาทรัพย์สินที่ได้ยึดหรือทรัพย์สินที่ได้จากการอายัดสิทธิเรียกร้องของเจ้าพนักงานบังคับคดี ให้ผู้อํานวยการจัดให้มีการตรวจตราอีกชั้นหนึ่ง หากปรากฏว่าผู้ดูแลรักษาทรัพย์ละเลยต่อหน้าที่ไม่ปฏิบัติตามข้อสัญญา ให้ผู้อํานวยการสั่งปรับตามข้อสัญญาทุกครั้งที่ตรวจพบ  
โดยให้นําเบี้ยปรับเป็นเงินที่รวบรวมได้ในการบังคับคดีนั้นด้วย

หากทรัพย์ตามวรรคหนึ่งเสียหายหรือสูญหายไป ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการบังคับให้ผู้ดูแลรักษาทรัพย์รับผิดตามสัญญารักษาทรัพย์

ในกรณีทรัพย์เสียหายหรือสูญหายไปเนื่องจากการกระทําความผิดทางอาญา ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีรายงานพร้อมเสนอความเห็นต่อเลขาธิการโดยเร็วเพื่อดําเนินการตามกฎหมายต่อไป


ส่วน ส่วนที่ ๔

การขายทรัพย์สินที่ยึดหรือสิทธิเรียกร้องจากการอายัด

หรือทรัพย์สินที่ได้รับจากการส่งมอบตามสิทธิเรียกร้องที่ถูกอายัด

                     

๑. การประกาศขายทอดตลาด

                     


ข้อ ๑๐๒ เมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีได้ยึดทรัพย์สินหรืออายัดสิทธิเรียกร้องหรือได้รับทรัพย์สินจากการส่งมอบตามสิทธิเรียกร้องที่ถูกอายัด ให้รายงานต่อผู้อํานวยการ และผู้อํานวยการจะมีคําสั่งอนุญาตให้ขายทอดตลาดได้ต่อเมื่อพ้นระยะเวลาหกสิบวันนับแต่วันยึด อายัด หรือส่งมอบทรัพย์สินแล้วและให้เจ้าพนักงานบังคับคดีจัดทําประกาศขายทอดตลาดต่อไป


ข้อ ๑๐๓ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีจัดทําประกาศขายทอดตลาดโดยมีรายการ ดังต่อไปนี้

(๑) ชื่อศาลและหมายเลขคดีแดง

(๒) ชื่อคู่กรณี

(๓) วันและเวลาในการขายทอดตลาด

(๔) สถานที่ขายทอดตลาด

(๕) รายละเอียดของทรัพย์ที่จะขายและภาระติดพัน

(๖) แผนที่แสดงบริเวณที่ตั้งทรัพย์

(๗) ราคาเริ่มต้นในการขายทอดตลาด

(๘) ข้อสัญญาและเงื่อนไขที่กําหนดเกี่ยวกับการขายทอดตลาด

(๙) ราคาประเมินของเจ้าพนักงานบังคับคดี

(๑๐)  ราคาประเมินของเจ้าหน้าที่ที่ผู้ได้รับมอบหมายให้ทําหน้าที่ประเมินราคาทรัพย์สินของ  
สํานักงาน (ถ้ามี)

(๑๑)  ราคาประเมินของผู้เชี่ยวชาญการประเมินราคา (ถ้ามี)

ประกาศขายทอดตลาดอาจทําเป็นข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ด้วยก็ได้


ข้อ ๑๐๔ ในประกาศขายทอดตลาด หากเจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นสมควรกําหนดรายการเพิ่มเติมจากที่กําหนดไว้ในข้อ ๑๐๓ เพื่อประโยชน์ในการขายทอดตลาด ก็ให้ดําเนินการได้โดยต้องได้รับความเห็นชอบจากผู้อํานวยการ


ข้อ ๑๐๕ การประกาศขายทอดตลาดทรัพย์สินหรือสิทธิเรียกร้องที่มีราคาประเมินหรือมูลค่าตั้งแต่ยี่สิบล้านบาทขึ้นไป หรือเป็นที่สนใจของประชาชน ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีรายงานเลขาธิการทราบ


ข้อ ๑๐๖ การกําหนดวันขายทอดตลาดทรัพย์สินแต่ละครั้ง ให้กําหนดวันขายไม่น้อยกว่าสี่คราวโดยกําหนดวันขายคราวแรกไม่น้อยกว่าหนึ่งเดือน แต่ไม่เกินสองเดือนนับแต่วันที่ลงประกาศขายและคราวต่อ ๆ ไปไม่เกินหนึ่งเดือนนับแต่วันกําหนดขายคราวก่อน


ข้อ ๑๐๗ การประกาศขายทอดตลาด ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการ ดังต่อไปนี้

(๑) ส่งประกาศขายทอดตลาดให้ผู้มีส่วนได้เสียในการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินที่ขายทอดตลาดทราบก่อนวันขายทอดตลาดไม่น้อยกว่าห้าวัน

(๒) ปิดประกาศขายทอดตลาดก่อนวันขายทอดตลาดไม่น้อยกว่าห้าวัน ณ สถานที่ขายทอดตลาด  
สถานที่ที่ทรัพย์นั้นตั้งอยู่ และศาลที่มีการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินนั้น

(๓) เจ้าพนักงานบังคับคดีอาจโฆษณาประกาศขายทอดตลาดในหนังสือพิมพ์รายวันหรือเว็บไซต์ที่แพร่หลายและรู้จักกันโดยทั่วไปก่อนวันขายทอดตลาดไม่น้อยกว่าห้าวันด้วยก็ได้


ข้อ ๑๐๘ ก่อนถึงกําหนดวันขายทอดตลาดคราวแรกไม่น้อยกว่ายี่สิบวัน ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีตรวจสอบผลการส่งประกาศขายทอดตลาดให้แก่ผู้มีส่วนได้เสียในการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินที่ขายทอดตลาดทราบ และรายงานผู้อํานวยการเพื่อพิจารณามีคําสั่งต่อไป


อื่นๆ ๒. การเสนอราคา

                     


ข้อ ๑๐๙ ผู้เข้าเสนอราคาต้องแสดงความจํานงเข้าเสนอราคาตามแบบที่สํานักงานกําหนดโดยยื่นหลักฐานต่อเจ้าพนักงานบังคับคดีในวันขายทอดตลาด ดังต่อไปนี้

(๑) สําเนาบัตรประจําตัวประชาชน สําเนาหนังสือเดินทาง หรือเอกสารหรือหลักฐานอื่นใดที่มีกฎหมายรับรองซึ่งต้องมีรูปถ่ายและสามารถแสดงตนได้

(๒) สําเนาหนังสือรับรองนิติบุคคลที่นายทะเบียนรับรองไม่เกินสามสิบวันและเอกสารตาม (๑) ของผู้แทนนิติบุคคลในกรณีที่เป็นนิติบุคคล

(๓) หนังสือมอบอํานาจในกรณีที่เข้าเสนอราคาแทนบุคคลอื่น


ข้อ ๑๑๐ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีกําหนดในประกาศขายทอดตลาดให้ผู้เข้าเสนอราคาวางหลักประกันก่อนเข้าเสนอราคา โดยพิจารณาจากราคาประเมินทรัพย์สิน ดังนี้

(๑) ราคาประเมินไม่เกิน ๑๐๐,๐๐๐ บาท วางหลักประกันร้อยละ ๕ ของราคาประเมิน

(๒) ราคาประเมินเกิน ๑๐๐,๐๐๐ บาท แต่ไม่เกิน ๒๐๐,๐๐๐ บาท วางหลักประกัน ๑๐,๐๐๐ บาท

(๓) ราคาประเมินเกิน ๒๐๐,๐๐๐ บาท แต่ไม่เกิน ๕๐๐,๐๐๐ บาท วางหลักประกัน ๒๕,๐๐๐ บาท

(๔) ราคาประเมินเกิน ๕๐๐,๐๐๐ บาท แต่ไม่เกิน ๑,๐๐๐,๐๐๐ บาท วางหลักประกัน ๕๐,๐๐๐ บาท

(๕) ราคาประเมินเกิน ๑,๐๐๐,๐๐๐ บาท แต่ไม่เกิน ๓,๐๐๐,๐๐๐ บาท วางหลักประกัน ๑๕๐,๐๐๐ บาท

(๖) ราคาประเมินเกิน ๓,๐๐๐,๐๐๐ บาท แต่ไม่เกิน ๕,๐๐๐,๐๐๐ บาท วางหลักประกัน ๒๕๐,๐๐๐ บาท

(๗) ราคาประเมินเกิน ๕,๐๐๐,๐๐๐ บาท แต่ไม่เกิน ๑๐,๐๐๐,๐๐๐ บาท วางหลักประกัน ๕๐๐,๐๐๐ บาท

(๘) ราคาประเมินเกิน ๑๐,๐๐๐,๐๐๐ บาท แต่ไม่เกิน ๒๐,๐๐๐,๐๐๐ บาท วางหลักประกัน  
๑,๐๐๐,๐๐๐ บาท

(๙) ราคาประเมินเกิน ๒๐,๐๐๐,๐๐๐ บาท แต่ไม่เกิน ๕๐,๐๐๐,๐๐๐ บาท วางหลักประกัน  
๒,๕๐๐,๐๐๐ บาท

(๑๐)    ราคาประเมินเกิน ๕๐,๐๐๐,๐๐๐ บาท แต่ไม่เกิน ๑๐๐,๐๐๐,๐๐๐ บาท วางหลักประกัน  
๕,๐๐๐,๐๐๐ บาท

(๑๑)  ราคาประเมินเกิน ๑๐๐,๐๐๐,๐๐๐ บาท แต่ไม่เกิน ๒๐๐,๐๐๐,๐๐๐ บาท วางหลักประกัน  
๑๐,๐๐๐,๐๐๐ บาท

(๑๒)  ราคาประเมินเกิน ๒๐๐,๐๐๐,๐๐๐ บาท ให้ผู้อํานวยการหรือผู้ได้รับมอบหมายเป็นผู้พิจารณา

กรณีการขายทอดตลาดโดยการจํานองติดไป ให้ผู้เสนอราคาวางหลักประกันก่อนเข้าเสนอราคาโดยพิจารณาจากราคาเริ่มต้นสําหรับการขายทอดตลาดตามข้อ ๑๒๒ และให้ถือเป็นราคาประเมินตามวรรคหนึ่ง

การขายทอดตลาดสังหาริมทรัพย์ที่มีราคาประเมินตั้งแต่ ๑๐๐,๐๐๐ บาทขึ้นไป ให้วางหลักประกันตามที่กําหนดในวรรคหนึ่ง โดยอนุโลม


ข้อ ๑๑๑ ในกรณีที่เจ้าพนักงานบังคับคดีประกาศขายทอดตลาดใหม่เนื่องจากผู้เสนอราคาสูงสุดไม่ชําระราคาส่วนที่เหลือ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีกําหนดให้ผู้เข้าเสนอราคาวางหลักประกันก่อนเข้าเสนอราคาเป็นสองเท่าของจํานวนเงินหลักประกันตามข้อ ๑๑๐ 

ในกรณีที่ผู้เสนอราคาสูงสุดไม่ชําระราคาส่วนที่เหลือมาแล้วสามครั้ง ในการประกาศขายทอดตลาดครั้งต่อไป ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีกําหนดให้ผู้เข้าเสนอราคาวางหลักประกันก่อนเข้าเสนอราคาเป็นสี่เท่าของจํานวนเงินหลักประกันตามข้อ ๑๑๐ หากเจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นสมควรกําหนดหลักประกัน  
สูงกว่าสี่เท่า ให้รายงานเสนอผู้อํานวยการเป็นผู้พิจารณากําหนดหลักประกันการเข้าเสนอราคา

ความตามวรรคหนึ่งและวรรคสองไม่ใช้บังคับในกรณีที่ผู้เข้าเสนอราคาเป็นผู้มีสิทธิขอหักส่วนได้ใช้แทน หรือคู่สมรสที่ศาลมีคําสั่งอนุญาตให้กันส่วนแล้ว


ข้อ ๑๑๒ การวางเงินหลักประกันตามข้อ ๑๑๐ หรือข้อ ๑๑๑ ให้วางเป็นเงินสดหรือเช็คซึ่งธนาคารรับรองหรือวิธีการผ่านทางระบบอิเล็กทรอนิกส์


ข้อ ๑๑๓ หลักประกันตามข้อ ๑๑๒ กรณีที่ขายไม่ได้ให้คืนแก่ผู้เสนอราคาเมื่อสิ้นสุดการขายทอดตลาด แต่ถ้ามีการเคาะไม้ขายให้แก่ผู้เสนอราคาสูงสุด ให้ถือเอาหลักประกันของผู้นั้นเป็นมัดจําตามสัญญาและเป็นการชําระราคาบางส่วน


ข้อ ๑๑๔ ในกรณีที่ผู้เข้าเสนอราคาผู้ใดไม่ปฏิบัติตามข้อ ๑๐๙ หรือข้อ ๑๑๐ ข้อ ๑๑๑ และข้อ ๑๑๒ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีสั่งไม่อนุญาตให้ผู้นั้นเสนอราคาในการขายทอดตลาดนั้น


อื่นๆ ๓. การขายทอดตลาด

                     


ข้อ ๑๑๕ ก่อนเริ่มต้นขายทอดตลาด ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแสดงให้เห็นธงหรือเครื่องหมายการขายทอดตลาดของสํานักงานศาลปกครอง และอ่านประกาศโฆษณาการขายทอดตลาด ณ สถานที่ขายทรัพย์ โดยเปิดเผย


ข้อ ๑๑๖ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีควบคุมการขายทอดตลาดให้เป็นไปด้วยความถูกต้องและเที่ยงธรรม และป้องกันมิให้มีการสมยอมในการเสนอราคาหรือกระทําการใดที่ทําให้เสียความยุติธรรมในการดําเนินการของเจ้าพนักงานบังคับคดี

หากเจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นว่า ผู้เข้าเสนอราคาหรือบุคคลที่อยู่ในสถานที่ขายทอดตลาดรายใดมีพฤติการณ์ที่อาจทําให้การขายทอดตลาดไม่เป็นไปตามวรรคหนึ่ง หรือรบกวนการขายทอดตลาดหรือการดําเนินการของเจ้าพนักงานบังคับคดี เจ้าพนักงานบังคับคดีอาจมีคําสั่งให้บุคคลดังกล่าวออกไป  
จากสถานที่ขายทอดตลาดหรือปฏิเสธการเสนอราคาของบุคคลนั้นก็ได้


ข้อ ๑๑๗ ถ้าทรัพย์สินที่จะขายทอดตลาดเป็นตู้นิรภัย หีบ หรือกําปั่นเก็บทรัพย์ และปรากฏว่ายังเปิดไม่ได้ ให้จัดการเปิดเสียก่อน จึงจะขายได้


ข้อ ๑๑๘ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีขายทอดตลาดทรัพย์เรียงตามลําดับที่กําหนดไว้ เว้นแต่ มีเหตุอันสมควรที่ไม่อาจก้าวล่วงได้ เจ้าพนักงานบังคับคดีอาจเปลี่ยนลําดับการขายทอดตลาดโดยบันทึกเหตุผลไว้ตามสมควร และให้ผู้มีส่วนได้เสียลงลายมือชื่อยินยอมและรับทราบด้วย

ในการขายทอดตลาด ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งให้ผู้เข้าเสนอราคาทราบถึงวาระการขายทอดตลาด  
และรายละเอียดของทรัพย์ที่จะขายทอดตลาด ตําแหน่งที่ตั้งหรือที่อยู่ และภาระติดพันของทรัพย์นั้น  
รวมถึงชื่อศาล หมายเลขคดีแดง ชื่อคู่กรณี และผู้มีส่วนได้เสียในการบังคับคดีแก่ทรัพย์ที่ขายทอดตลาดและกําหนดให้ผู้เข้าเสนอราคาเสนอราคาด้วยวาจา หรือด้วยการยกป้ายเสนอราคา หรือโดยวิธีอื่นที่เลขาธิการประกาศกําหนด แล้วแต่กรณี


ข้อ ๑๑๙ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีใช้ราคาเริ่มต้นเป็นราคาที่สมควรขายทอดตลาดแต่ละครั้ง


ข้อ ๑๒๐ ในการขายทอดตลาด ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีกําหนดราคาเริ่มต้นในการขายทอดตลาด  
ดังนี้

(๑) ในกรณีที่มีราคาประเมินตามข้อ ๘๔ หรือข้อ ๘๕ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีพิจารณาจากราคาดังกล่าว

(๒) ในกรณีที่ไม่มีราคาตาม (๑) แต่มีราคาของเจ้าหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีพิจารณาจากราคาดังกล่าว

(๓) ในกรณีที่ไม่มีราคาตาม (๑) และ (๒) ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีพิจารณาจากราคาประเมินของเจ้าพนักงานบังคับคดี


ข้อ ๑๒๑ การขายทอดตลาดอสังหาริมทรัพย์โดยปลอดการจํานอง หรือปลอดภาระผูกพันในทางจํานอง ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีกําหนดราคาเริ่มต้นสําหรับการขายทอดตลาดแต่ละครั้ง ดังนี้

(๑) ในการขายทอดตลาดครั้งที่หนึ่ง ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีกําหนดราคาเริ่มต้นตามราคาประเมินในข้อ ๑๒๐ โดยปัดตัวเลขที่เป็นเศษขึ้นเป็นเรือนหมื่น

(๒) ในการขายทอดตลาดครั้งที่สอง หากการขายทอดตลาดครั้งที่หนึ่ง เจ้าพนักงานบังคับคดีได้งดการขายทอดตลาดไว้เนื่องจากไม่มีผู้เข้าสู้ราคา ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีกําหนดราคาเริ่มต้นเป็นจํานวนร้อยละเก้าสิบของราคาประเมินในข้อ ๑๒๐ โดยปัดตัวเลขที่เป็นเศษขึ้นเป็นเรือนหมื่น

(๓) ในการขายทอดตลาดครั้งที่สาม หากการขายทอดตลาดครั้งที่สอง เจ้าพนักงานบังคับคดีได้งดการขายทอดตลาดไว้เนื่องจากไม่มีผู้เข้าสู้ราคา ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีกําหนดราคาเริ่มต้นเป็นจํานวนร้อยละแปดสิบของราคาประเมินในข้อ ๑๒๐ โดยปัดตัวเลขที่เป็นเศษขึ้นเป็นเรือนหมื่น

(๔) ในการขายทอดตลาดครั้งที่สี่เป็นต้นไป หากการขายทอดตลาดครั้งที่สาม เจ้าพนักงานบังคับคดีได้งดการขายทอดตลาดไว้เนื่องจากไม่มีผู้เข้าสู้ราคา ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีกําหนดราคาเริ่มต้นเป็นจํานวนร้อยละเจ็ดสิบของราคาประเมินในข้อ ๑๒๐ โดยปัดตัวเลขที่เป็นเศษขึ้นเป็นเรือนหมื่น


ข้อ ๑๒๒ การขายทอดตลาดอสังหาริมทรัพย์โดยการจํานองติดไปให้เจ้าพนักงานบังคับคดีคํานวณร้อยละตามหลักเกณฑ์ในข้อ ๑๒๑ โดยยังไม่ต้องปัดเศษขึ้นเป็นเรือนหมื่น หักด้วยยอดหนี้จํานองที่เป็นปัจจุบันตามที่ผู้รับจํานองแจ้งมา คงเหลือเท่าใดให้ปัดเศษขึ้นเป็นเรือนหมื่น

หากยอดหนี้จํานองดังกล่าวเกินกว่าราคาที่ได้คํานวณไว้ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีกําหนดราคาเริ่มต้นตามที่เห็นสมควร ทั้งนี้ ให้คํานึงถึงค่าใช้จ่ายและค่าฤชาธรรมเนียมในการบังคับคดี รวมถึงความเหมาะสมประการอื่นประกอบด้วย


ข้อ ๑๒๓ ในกรณีที่ราคาประเมินตามข้อ ๑๒๐ ต่ํากว่าหนึ่งแสนบาท เมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีคํานวณราคาตามแต่กรณีแล้ว ให้ปัดตัวเลขที่เป็นเศษขึ้นเป็นเรือนพัน


ข้อ ๑๒๔ การขายทอดตลาดสังหาริมทรัพย์ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีกําหนดราคาเริ่มต้นสําหรับการขายทอดตลาดแต่ละครั้งตามที่เห็นสมควร ทั้งนี้ ให้คํานึงถึงสภาพของทรัพย์ในปัจจุบันราคาซื้อขายในท้องตลาด รวมถึงความเหมาะสมประการอื่น ๆ ประกอบด้วย

กรณีขายทอดตลาดสังหาริมทรัพย์โดยการจํานองติดไป ให้นําความในข้อ ๑๒๒ มาใช้บังคับโดยอนุโลม

กรณีที่สังหาริมทรัพย์มีราคาประเมินตามข้อ ๑๒๐ ตั้งแต่ห้าแสนบาทขึ้นไป ให้ผู้อํานวยการพิจารณาเห็นชอบกับราคาเริ่มต้นก่อนทําการขายทอดตลาดแต่ละครั้ง


ข้อ ๑๒๕ ในกรณีที่เจ้าพนักงานบังคับคดีต้องดําเนินการขายทอดตลาดอสังหาริมทรัพย์ใหม่หลังจากที่ได้เคาะไม้ขายทอดตลาดไปแล้ว ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีกําหนดราคาเริ่มต้นสําหรับการขายทอดตลาด ดังนี้

(๑) ในการขายทอดตลาดครั้งที่หนึ่ง ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีกําหนดราคาเริ่มต้นโดยใช้ราคาที่เคาะไม้ขายทอดตลาดครั้งก่อน

(๒) ในการขายทอดตลาดครั้งที่สอง หากการขายทอดตลาดครั้งที่หนึ่ง ได้งดการขายทอดตลาดไว้เนื่องจากไม่มีผู้เข้าสู้ราคา ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีกลับไปใช้ราคาเริ่มต้นเดียวกันกับราคาในครั้งที่ได้เคาะไม้ในการขายทอดตลาดครั้งก่อน โดยกําหนดราคาเริ่มต้นเป็นร้อยละเช่นเดียวกับในครั้งที่มีการเคาะไม้

(๓) ในการขายทอดตลาดในครั้งต่อไป ให้กําหนดราคาเริ่มต้นตามความในข้อ ๑๒๑ (๑) ถึง (๔) แล้วแต่กรณี มาบังคับใช้โดยอนุโลม

ทั้งนี้ การกําหนดราคาเริ่มต้นตาม (๑) และ (๒) ต้องไม่ต่ํากว่าร้อยละเจ็ดสิบของราคาประเมินในข้อ ๑๒๐ ในกรณีที่มีการเปลี่ยนแปลงราคาประเมินที่ใช้ในการกําหนดราคาเริ่มต้นตามข้อ ๑๒๐ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีกําหนดราคาเริ่มต้นตามข้อ ๑๒๑ 

ความในข้อนี้ ให้ใช้บังคับกับการขายทอดตลาดสังหาริมทรัพย์โดยอนุโลม


ข้อ ๑๒๖ ในกรณีที่ศาลมีคําสั่งให้เพิกถอนการขายทอดตลาด ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการขายทอดตลาดโดยกําหนดราคาเริ่มต้นสําหรับการขายทอดตลาดตามข้อ ๑๒๐ ถึงข้อ ๑๒๔ แล้วแต่กรณี


ข้อ ๑๒๗ ในการขายทอดตลาด เจ้าพนักงานบังคับคดีอาจกําหนดอัตราการเพิ่มจํานวนเงินของการเสนอราคาแต่ละครั้งด้วยก็ได้

อัตราการเพิ่มจํานวนเงินตามวรรคหนึ่งควรกําหนดเป็นจํานวนเต็ม เช่น เรือนสิบ เรือนร้อย เรือนพัน เรือนหมื่น เรือนแสน เรือนล้าน เป็นต้น


ข้อ ๑๒๘ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีผู้ขายทอดตลาดร้องขานจํานวนเงินที่มีผู้เสนอราคาตามด้วยคําว่า “หนึ่ง” สามหรือสี่ครั้ง ถ้าไม่มีผู้เสนอราคาสูงขึ้น ให้ร้องขานจํานวนเงินดังกล่าวตามด้วยคําว่า“สอง” สามหรือสี่ครั้ง เมื่อไม่มีผู้เสนอราคาสูงกว่านั้น หากเห็นว่าเป็นราคาที่สมควรขายก็ให้ร้องขานจํานวนเงินนั้น ตามด้วยคําว่า “สาม” พร้อมกับเคาะไม้ แต่ถ้าก่อนเคาะไม้ มีผู้เสนอราคาสูงขึ้นไปอีกให้ร้องขานราคานั้นตั้งต้นใหม่ตามลําดับดังกล่าว


ข้อ ๑๒๙ ถ้าผู้เสนอราคาขอถอนการเสนอราคาของตนก่อนที่เจ้าพนักงานบังคับคดีผู้ขายทอดตลาดจะเคาะไม้ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีผู้ขายทอดตลาดร้องขายให้ผู้เสนอราคาคนอื่น


ข้อ ๑๓๐ เมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีเคาะไม้ขายให้แก่ผู้เสนอราคาสูงสุดแล้ว ให้ดําเนินการดังต่อไปนี้

(๑) กรณีสังหาริมทรัพย์ เมื่อผู้เสนอราคาสูงสุดชําระราคาครบถ้วนแล้ว ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีส่งมอบทรัพย์ที่ขายให้แก่ผู้เสนอราคาสูงสุด

(๒) กรณีสังหาริมทรัพย์ที่ต้องจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ให้ผู้เสนอราคาสูงสุดทําสัญญาซื้อขายตามแบบพิมพ์ของสํานักงาน และเมื่อชําระราคาครบถ้วนแล้ว ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งเป็นหนังสือให้นายทะเบียนเพื่อดําเนินการจดทะเบียนโอนทรัพย์นั้นให้แก่ผู้เสนอราคาสูงสุด

(๓) กรณีอสังหาริมทรัพย์ ให้ผู้เสนอราคาสูงสุดทําสัญญาซื้อขายตามแบบพิมพ์ของสํานักงาน  
และเมื่อชําระราคาครบถ้วนแล้ว ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งเป็นหนังสือให้นายทะเบียนเพื่อดําเนินการจดทะเบียนโอนทรัพย์นั้นให้แก่ผู้เสนอราคาสูงสุด

ในกรณีตามวรรคหนึ่ง (๑) หากทรัพย์ที่ขายมีราคาสูงมากหรือมีเหตุผลพิเศษประการอื่นเจ้าพนักงานบังคับคดีอาจอนุญาตให้เลื่อนการชําระราคาส่วนที่เหลือได้แต่ไม่เกินสิบห้าวันนับแต่วันขายทอดตลาดก็ได้ และกรณีตามวรรคหนึ่ง (๒) และ (๓) เจ้าพนักงานบังคับคดีอาจอนุญาตให้เลื่อนการชําระราคาส่วนที่เหลือได้ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่เลขาธิการกําหนดแต่ต้องไม่เกินสามเดือนนับแต่วันที่ต้องชําระราคาส่วนที่เหลือ


ข้อ ๑๓๑ ผู้ซื้ออสังหาริมทรัพย์ซึ่งจะขอหักส่วนได้ใช้แทนราคาซื้อได้ คือ

(๑) ผู้ที่มีชื่อในหนังสือสําคัญแสดงกรรมสิทธิ์รวมกับลูกหนี้ตามคําพิพากษา หรือผู้มีส่วนได้จากกองมรดกตามคําพิพากษาในคดีนั้น

(๒) เจ้าหนี้บุริมสิทธิเหนืออสังหาริมทรัพย์ที่ขายทอดตลาดตามคําชี้ขาดของศาล


ข้อ ๑๓๒ ในการขายทอดตลาดสังหาริมทรัพย์ที่มิได้นํามาเก็บรักษาไว้ ณ สถานที่เก็บทรัพย์ของสํานักงาน หากเจ้าหนี้ตามคําพิพากษาไม่นําทรัพย์ที่จะขายมาส่งมอบหรือไม่มานําเจ้าพนักงานบังคับคดีไปทําการขายตามที่ระบุไว้ในประกาศขายทอดตลาดโดยไม่มีเหตุอันควร เจ้าพนักงานบังคับคดีอาจรายงานศาลขอให้มีคําสั่งถอนการบังคับคดีด้วยเหตุที่เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาเพิกเฉยไม่ดําเนินการบังคับคดีภายในเวลาที่กําหนดก็ได้


ข้อ ๑๓๓ ในกรณีที่ผู้เสนอราคาสูงสุดไม่ชําระราคาส่วนที่เหลือตามข้อ ๑๓๐ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีมีคําสั่งให้ริบหลักประกันและให้นําทรัพย์นั้นออกขายทอดตลาดใหม่

ในการขายทอดตลาดครั้งใหม่ หากราคาสูงสุดมีจํานวนต่ํากว่าราคาสูงสุดที่ผู้เสนอราคาสูงสุดเดิมเสนอไว้ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งให้ผู้เสนอราคาสูงสุดเดิมชําระราคาส่วนต่างที่ขาดและค่าใช้จ่าย  
ที่เกิดจากการขายทอดตลาดครั้งใหม่ภายในเวลาที่เจ้าพนักงานบังคับคดีกําหนด หากไม่ชําระให้แจ้ง  
ผู้มีส่วนได้เสียในการบังคับคดีเพื่อดําเนินการตามกฎหมายต่อไป


ข้อ ๑๓๔ ในกรณีที่มีผู้ร้องขอเพิกถอนการขายทอดตลาดต่อศาล หากผู้ซื้อทรัพย์ได้ยังไม่ประสงค์จะรับโอนกรรมสิทธิ์และผู้อํานวยการเห็นสมควรอาจมีคําสั่งให้เลื่อนการชําระราคาออกไปจนกว่า  
ศาลจะมีคําสั่งเรื่องร้องเพิกถอนการขายทอดตลาด หากเงินมัดจําที่วางไว้ต่ํากว่าร้อยละ ๕ ของราคา  
ที่ซื้อขาย ให้กําหนดให้ผู้ซื้อทรัพย์ได้วางเงินมัดจําเพิ่มให้ครบร้อยละ ๕ ของราคาที่ซื้อขาย

ในกรณีที่ผู้ซื้อทรัพย์ได้ชําระราคาครบถ้วนแล้ว และผู้ซื้อทรัพย์ได้ประสงค์จะรับเงินคืนก็ให้พิจารณาคืนให้ แต่ให้คงเหลือเงินไว้ไม่ต่ํากว่าร้อยละ ๕ ของราคาที่ซื้อขายหรือไม่ต่ํากว่าเงินมัดจําที่วางไว้ แล้วแต่จํานวนใดสูงกว่ากัน โดยให้นําเงินดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของเงินมัดจํา

เมื่อศาลมีคําสั่งถึงที่สุดให้ยกคําร้องขอเพิกถอนการขายทอดตลาด ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งผู้ซื้อทรัพย์ได้ให้ชําระราคาส่วนที่เหลือภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ได้รับแจ้ง


ข้อ ๑๓๕ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีผู้ขายทอดตลาดรายงานเหตุการณ์อันเกี่ยวกับการขายทอดตลาดทรัพย์ไว้ในสํานวนทุกคราว ให้ปรากฏวัน เดือน ปีที่ขาย จํานวนบุคคลมาฟังการขายและผู้เสนอราคา ตลอดจนจํานวนเงินที่เสนอราคากันเป็นลําดับด้วย

การขายทอดตลาดสังหาริมทรัพย์ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีทําบัญชีรายการขายทรัพย์โดยแสดงรายละเอียดของทรัพย์ที่ขาย ราคาที่ขายและชื่อผู้ซื้อตามลําดับ


ส่วน ส่วนที่ ๕

การทําบัญชีส่วนเฉลี่ย

                     


ข้อ ๑๓๖ เมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีได้รับเงินจากการบังคับคดีไว้แล้ว และพ้นระยะเวลาขอเฉลี่ยทรัพย์สินและไม่มีเหตุขัดข้องในการจัดทําบัญชีแล้ว ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีจัดทําบัญชีส่วนเฉลี่ยและให้เจ้าพนักงานบังคับคดีจ่ายเงินให้แก่เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาหรือผู้มีส่วนได้ต่อไป


ส่วน ส่วนที่ ๖

การบังคับให้ลูกหนี้ตามคําพิพากษากระทําการหรืองดเว้นกระทําการ

                     


ข้อ ๑๓๗ กรณีที่ศาลมีคําพิพากษาและกําหนดคําบังคับให้ลูกหนี้ตามคําพิพากษาที่มิใช่หน่วยงานทางปกครองกระทําการหรืองดเว้นกระทําการที่มิใช่คําบังคับให้ส่งคืนหรือส่งมอบทรัพย์เฉพาะสิ่งหรือคําบังคับให้ขับไล่หรือรื้อถอนทรัพย์สินออกไปจากอสังหาริมทรัพย์ เมื่อศาลกําหนดวิธีการบังคับคดีและมีคําสั่งให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการอย่างใด ก็ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการไปตามคําสั่งศาลและรายงานผลการดําเนินการให้ศาลทราบ


หมวด หมวด ๓

การบังคับกรณีคําบังคับตามมาตรา ๗๒ วรรคหนึ่ง (๕)

                     


ข้อ ๑๓๘ กรณีที่ศาลมีคําพิพากษาและกําหนดคําบังคับให้ลูกหนี้ตามคําพิพากษากระทําหรือละเว้นกระทําอย่างหนึ่งอย่างใดเพื่อให้เป็นไปตามกฎหมาย เมื่อศาลมีหมายบังคับคดีตั้งเจ้าพนักงานบังคับคดีแล้ว ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการบังคับคดีโดยนําวิธีการที่กําหนดไว้ในลักษณะ ๓ มาใช้บังคับโดยอนุโลม แล้วแต่กรณี


หมวด หมวด ๔

การบังคับคดีแก่ทรัพย์สินของผู้ค้างชําระค่าฤชาธรรมเนียมในการบังคับคดีหรือไม่ชําระค่าปรับ

                     


ข้อ ๑๓๙ กรณีมีผู้ค้างชําระค่าฤชาธรรมเนียมในการบังคับคดีต่อศาล ให้สํานักงานศาลเสนอความเห็นและรายงานศาลขอให้ออกหมายบังคับคดีตั้งเจ้าพนักงานบังคับคดีจัดการยึดทรัพย์สินหรืออายัดสิทธิเรียกร้องของผู้นั้น

กรณีมีผู้ค้างชําระค่าฤชาธรรมเนียมในการบังคับคดีต่อเจ้าพนักงานบังคับคดี ให้สํานักงานรายงานศาลขอให้ออกหมายบังคับคดีตั้งเจ้าพนักงานบังคับคดีจัดการยึดทรัพย์สินหรืออายัดสิทธิเรียกร้องของผู้นั้น

เมื่อศาลออกหมายบังคับคดีตามวรรคหนึ่งและวรรคสองแล้ว ให้สํานักงานศาลปกครองมีฐานะเป็นเจ้าหนี้ตามคําพิพากษาและดําเนินการให้มีการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินของผู้ที่ค้างชําระค่าฤชาธรรมเนียม  
ดังกล่าว


ข้อ ๑๔๐ ให้สํานักงานศาลปกครองตรวจสอบหาทรัพย์สินของผู้ค้างชําระค่าฤชาธรรมเนียมจากที่อยู่ตามทะเบียนบ้านและตามหลักฐานทางทะเบียน หากพบว่ามีทรัพย์สินที่สามารถยึดหรืออายัดมาชําระค่าฤชาธรรมเนียมได้ ให้สํานักงานศาลปกครองยื่นคําแถลงพร้อมรายละเอียดของทรัพย์สินดังกล่าวต่อเจ้าพนักงานบังคับคดีเพื่อดําเนินการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินนั้น หากไม่สามารถตรวจพบทรัพย์สินของผู้ค้างชําระค่าฤชาธรรมเนียมผู้นั้น ให้สํานักงานศาลปกครองรายงานต่อศาลที่ออกหมายบังคับคดีเพื่อพิจารณาสั่งการตามที่เห็นสมควรต่อไป


ข้อ ๑๔๑ เมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินของผู้ค้างชําระค่าฤชาธรรมเนียมแล้ว ไม่พอชําระค่าฤชาธรรมเนียมและไม่มีทรัพย์สินอื่นที่จะยึดหรืออายัดได้หรือมีเหตุอื่นที่ไม่สามารถบังคับคดีได้ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีรายงานศาลเพื่อขอให้ศาลมีคําสั่งงดการบังคับคดีไว้ภายในระยะเวลาหรือเงื่อนไขตามที่ศาลกําหนด


ข้อ ๑๔๒ กรณีมีผู้ค้างชําระค่าฤชาธรรมเนียมในการบังคับคดีต่อบุคคลอื่นที่มิใช่เจ้าหนี้ตามคําพิพากษา ผู้มีสิทธิได้รับค่าฤชาธรรมเนียมนั้นมีหน้าที่ขอให้ศาลออกหมายบังคับคดีตั้งเจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินของผู้ค้างชําระค่าฤชาธรรมเนียม

เมื่อศาลออกหมายบังคับคดีและผู้มีสิทธิได้รับค่าฤชาธรรมเนียมนั้นขอให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการบังคับคดี ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการบังคับคดีโดยนําวิธีการที่กําหนดไว้ในลักษณะ ๓   
หมวด ๒ มาใช้บังคับโดยอนุโลม แล้วแต่กรณี


ข้อ ๑๔๓ การบังคับคดีตามข้อ ๑๓๙ และข้อ ๑๔๒ ได้รับยกเว้นค่าฤชาธรรมเนียมในการบังคับคดีทั้งปวง แต่หากยังมีเงินที่ได้จากการบังคับคดีคงเหลือภายหลังชําระให้แก่ผู้มีสิทธิได้รับให้หักค่าฤชาธรรมเนียมที่ได้รับยกเว้นดังกล่าวไว้จากเงินนั้นตามระเบียบ ข้อ ๑๗๕ วรรคเจ็ด


ข้อ ๑๔๔ กรณีเจ้าหน้าที่ของรัฐไม่ชําระค่าปรับตามข้อ ๕ แห่งระเบียบของที่ประชุมใหญ่ตุลาการในศาลปกครองสูงสุด ว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการปรับหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐที่มิได้ปฏิบัติตามคําบังคับของศาลให้ถูกต้องครบถ้วนหรือปฏิบัติล่าช้าเกินสมควรให้สํานักงานศาลเสนอความเห็นและรายงานศาลขอให้ออกหมายบังคับคดีตั้งเจ้าพนักงานบังคับคดีจัดการยึดทรัพย์สินหรืออายัดสิทธิเรียกร้องของเจ้าหน้าที่ของรัฐผู้นั้น

เมื่อศาลออกหมายบังคับคดีตามวรรคหนึ่งแล้ว ให้สํานักงานศาลปกครองซึ่งมีฐานะเป็นเจ้าหนี้ตามคําพิพากษาไปดําเนินการให้มีการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ของรัฐที่ไม่ชําระค่าปรับดังกล่าว  
เช่นเดียวกับข้อ ๑๔๐ และข้อ ๑๔๑


อื่นๆ ลักษณะ ๔

การบังคับคดีตามคําสั่งกําหนดมาตรการหรือวิธีการใด ๆ

เพื่อบรรเทาทุกข์เป็นการชั่วคราวก่อนการพิพากษาคดี

                     


หมวด หมวด ๑

วิธีการบังคับกรณีศาลมีคําสั่งให้ทุเลาการบังคับตามกฎหรือคําสั่งทางปกครอง

                     


ข้อ ๑๔๕ เมื่อศาลมีคําสั่งให้ทุเลาการบังคับตามกฎหรือคําสั่งทางปกครอง ให้สํานักงานศาลแจ้งคําสั่งนั้นให้คู่กรณีและผู้ออกกฎหรือคําสั่งดังกล่าวทราบภายในวันนั้นหรืออย่างช้าภายในวันทําการถัดไป เว้นแต่ศาลจะมีคําสั่งเป็นอย่างอื่น

ให้สํานักงานศาลเสนอศาลลงนามในหมายแจ้งคําสั่งศาล แล้วส่งไปยังสํานักงานเพื่อให้ดําเนินการตามอํานาจหน้าที่ต่อไป และรายงานศาลทราบ


ข้อ ๑๔๖ เมื่อสํานักงานได้รับหมายแจ้งคําสั่งศาลตามข้อ ๑๔๕ แล้ว ให้สํานักงานมอบหมายให้เจ้าหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายลงทะเบียนรับลงสารบบคดี และตั้งสํานวนเสนอผู้อํานวยการเพื่อตรวจพิจารณาและสั่งจ่ายสํานวนให้พนักงานเจ้าหน้าที่คนหนึ่งเป็นผู้รับผิดชอบดําเนินการให้เป็นไปตามคําสั่งศาลและรายงานผลต่อศาล


หมวด หมวด ๒

วิธีการบังคับคดีกรณีศาลมีคําสั่งบรรเทาทุกข์ชั่วคราวก่อนการพิพากษา

                     


ส่วน ส่วนที่ ๑

การยึดหรืออายัดชั่วคราว

                     


ข้อ ๑๔๗ กรณีศาลมีหมายอายัดชั่วคราวก่อนมีคําพิพากษาไปยังลูกหนี้ของผู้ถูกฟ้องคดีและสํานักงานศาลได้แจ้งให้สํานักงานทราบแล้ว ให้สํานักงานติดตามผลและรายงานศาลทราบ


ข้อ ๑๔๘ กรณีศาลมีหมายยึดทรัพย์หรืออายัดชั่วคราวก่อนมีคําพิพากษาโดยตั้งเจ้าพนักงานบังคับคดีให้เป็นผู้ดําเนินการ ให้สํานักงานศาลส่งหมายยึดทรัพย์หรืออายัดชั่วคราวไปให้สํานักงานเพื่อดําเนินการตามอํานาจหน้าที่โดยเร็ว

ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการยึดทรัพย์สินหรืออายัดสิทธิเรียกร้องของผู้ถูกฟ้องคดีไว้ชั่วคราวตามคําสั่งศาล ตามวิธีการที่กําหนดไว้ในหมวดที่ ๒ ส่วนที่ ๑ การยึดทรัพย์สิน ส่วนที่ ๒ การอายัดสิทธิเรียกร้อง โดยอนุโลม แล้วแต่กรณี


ข้อ ๑๔๙ เมื่อศาลได้มีคําพิพากษาหรือคําสั่งชี้ขาดตัดสินคดีถึงที่สุด โดยมีคําสั่งเกี่ยวกับการยึดทรัพย์สินหรืออายัดสิทธิเรียกร้องไว้ชั่วคราวก่อนพิพากษาเป็นประการใด ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการตามคําพิพากษาหรือคําสั่งศาลดังกล่าว


ข้อ ๑๕๐ เมื่อศาลมีคําพิพากษาหรือคําสั่งชี้ขาดตัดสินคดีถึงที่สุด ให้ผู้ฟ้องคดีเป็นฝ่ายชนะคดีโดยมิได้กล่าวถึงคําสั่งศาลที่ให้ยึดทรัพย์สินหรืออายัดสิทธิเรียกร้องไว้ชั่วคราวก่อนพิพากษา และศาลได้ออกหมายบังคับคดีแล้ว ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดําเนินการบังคับคดีตามอํานาจหน้าที่ต่อไป


ส่วน ส่วนที่ ๒

คําสั่งห้ามชั่วคราว คําสั่งให้กระทําการหรืองดเว้นกระทําการ

                     


ข้อ ๑๕๑ กรณีที่ศาลมีคําสั่งห้ามชั่วคราวหรือคําสั่งให้กระทําการหรืองดเว้นกระทําการหรือคําสั่งอื่นใดไปยังผู้ที่ต้องปฏิบัติตามคําสั่งศาลแล้ว และสํานักงานศาลได้แจ้งให้สํานักงานทราบให้สํานักงานติดตามผลการดําเนินการตามคําสั่งศาลไปยังผู้ที่ต้องปฏิบัติตามคําสั่งศาลและรายงานศาลทราบ


ข้อ ๑๕๒ กรณีผู้ที่ต้องปฏิบัติตามคําสั่งศาลเป็นหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐไม่ปฏิบัติตามคําสั่งศาลให้ถูกต้องครบถ้วน หรือไม่แจ้งผลการปฏิบัติภายในระยะเวลาที่ศาลกําหนดให้สํานักงานติดตามผลการดําเนินการโดยนําข้อ ๒๙ และข้อ ๓๐ มาใช้ดําเนินการโดยอนุโลม

กรณีผู้ที่ต้องปฏิบัติตามคําสั่งศาลมิใช่หน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐไม่ปฏิบัติตามคําสั่งศาลให้ถูกต้องครบถ้วน หรือไม่แจ้งผลการปฏิบัติภายในระยะเวลาที่ศาลกําหนด ให้สํานักงานมีหนังสือแจ้งไปยังคู่กรณีอีกฝ่ายทราบ และแจ้งให้ทราบด้วยว่าสามารถยื่นคําร้องต่อศาลเพื่อขอให้ผู้นั้นปฏิบัติตามคําสั่งศาลให้ถูกต้องครบถ้วนได้


อื่นๆ ลักษณะ ๕

เบ็ดเตล็ด

                     


ส่วน ส่วนที่ ๑

การสนับสนุนงานบังคับคดี

                     


ข้อ ๑๕๓ เมื่อศาลมีคําพิพากษาโดยกําหนดคําบังคับอย่างหนึ่งอย่างใด และศาลได้ลงนามในหมายแจ้งคําสั่งศาลแล้ว ให้สํานักงานศาลส่งหมายแจ้งคําสั่งศาลและสําเนาคําพิพากษาไปยังสํานักงานเพื่อให้ดําเนินการตามอํานาจหน้าที่ต่อไป


ข้อ ๑๕๔ เมื่อสํานักงานได้รับหมายแจ้งคําสั่งศาลและหนังสือแจ้งคดีถึงที่สุดพร้อมสําเนาคําพิพากษาแล้ว ให้เจ้าหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายบันทึกข้อมูลเกี่ยวกับคดีลงในระบบบังคับคดีปกครองและตั้งสํานวนบังคับคดีเสนอต่อผู้อํานวยการเพื่อพิจารณาสั่งจ่ายสํานวนให้พนักงานเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงานบังคับคดีเพื่อเป็นผู้รับผิดชอบดําเนินการต่อไป


ข้อ ๑๕๕ เมื่อคู่กรณีส่งเอกสารต่าง ๆ หรือสํานักงานศาลมีหนังสือที่เกี่ยวกับการบังคับคดีปกครองมายังสํานักงาน ให้เจ้าหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายลงทะเบียนรับเอกสารและเสนอความเห็นต่อผู้บังคับบัญชาตามลําดับชั้น และสแกนเอกสารหรือหนังสือดังกล่าวลงระบบบังคับคดีปกครองต่อไป


ข้อ ๑๕๖ ให้เจ้าหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายลงบัญชีนัดตามระยะเวลาที่พนักงานเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงานบังคับคดีหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีกําหนด และเมื่อถึงกําหนดนัดให้เจ้าหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายนําสํานวนที่ครบกําหนดนัดเสนอพนักงานเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงานบังคับคดีหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีเพื่อดําเนินการต่อไป


ข้อ ๑๕๗ เมื่อมีการขอเบิกสํานวนบังคับคดี ให้เจ้าหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายตรวจสอบในระบบบังคับคดีปกครอง และนําสํานวนบังคับคดีจ่ายให้ผู้ขอเบิก โดยให้ลงชื่อไว้เป็นหลักฐานทุกครั้ง


ข้อ ๑๕๘ ให้เจ้าหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายและพนักงานเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงานบังคับคดีหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีจัดเก็บข้อมูลลงในระบบบังคับคดีปกครองเพื่อเป็นฐานข้อมูลในการบังคับคดีปกครอง


ข้อ ๑๕๙ ผู้อํานวยการอาจมอบหมายให้เจ้าหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายดูแลรักษาตู้นิรภัยของสํานักงานหรือสํานักงานศาล ในกรณีที่มีการเก็บเอกสารสําคัญหรือเก็บทรัพย์ไว้ในตู้นิรภัย ให้เจ้าหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายลงบัญชีแล้วใส่ซองลงหมายเลขลําดับหนังสือสําคัญต่าง ๆ หรือทรัพย์ที่เก็บ และถ้าได้จ่ายหนังสือสําคัญหรือทรัพย์ที่เก็บให้แก่ผู้ใด ให้ผู้นั้นลงลายมือชื่อไว้ในบัญชีเป็นหลักฐาน


ข้อ ๑๖๐ เมื่อคู่กรณีประสงค์จะตรวจหรือคัดเอกสารในสํานวนบังคับคดี ให้ยื่นคําร้องขออนุญาตต่อผู้อํานวยการ

ค่าธรรมเนียมการทําสําเนาและการรับรองสําเนาเอกสารในสํานวนบังคับคดี ให้เป็นไปตามที่ประกาศสํานักงานศาลปกครองกําหนด


ส่วน ส่วนที่ ๒

การรับและการส่งหมายหรือหนังสือ

                     


ข้อ ๑๖๑ การยื่นเอกสารต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงานบังคับคดีหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีคู่กรณีหรือผู้มีส่วนได้เสียในคดีจะยื่นด้วยตนเองหรือผู้รับมอบอํานาจเป็นผู้ยื่นต่อสํานักงาน หรือจะทําโดยวิธีส่งทางไปรษณีย์ลงทะเบียนก็ได้ ในกรณีที่ส่งทางไปรษณีย์ลงทะเบียน ให้ถือว่าวันที่ส่งเอกสารหรือพยานหลักฐานแก่เจ้าพนักงานไปรษณีย์เป็นวันที่ยื่นเอกสารหรือพยานหลักฐานต่อสํานักงาน


ข้อ ๑๖๒ ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงานบังคับคดีหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีส่งเอกสารหรือหมายที่เกี่ยวกับการบังคับคดีตามวิธีการที่กําหนดไว้ในระเบียบข้อ ๑๔ ถึงข้อ ๑๖ โดยอนุโลม


ส่วน ส่วนที่ ๓

การวางเงินและจ่ายเงินก่อนคดีถึงที่สุด

                     


ข้อ ๑๖๓ ในคดีที่ศาลมีคําพิพากษาให้ใช้เงินและคดียังไม่ถึงที่สุด หากลูกหนี้ตามคําพิพากษายื่นคําร้องขอวางเงินต่อศาลเพื่อชําระหนี้ตามคําพิพากษา ให้สํานักงานศาลตรวจสอบคําร้องและเอกสารหลักฐานว่าถูกต้องครบถ้วนหรือไม่ หากไม่ถูกต้องครบถ้วน ให้แจ้งผู้ยื่นแก้ไขให้ถูกต้องก่อน และหากถูกต้องครบถ้วนแล้ว ให้เสนอคําร้องต่อศาลเพื่อพิจารณามีคําสั่งอนุญาตหรือไม่อนุญาตให้รับวางเงินโดยเร็ว เมื่อศาลมีคําสั่งอย่างใดแล้วให้สํานักงานศาลดําเนินการให้เป็นไปตามคําสั่งศาล


ข้อ ๑๖๔ กรณีที่ศาลมีคําสั่งไม่อนุญาตให้รับวางเงิน ให้สํานักงานศาลแจ้งให้ลูกหนี้ตามคําพิพากษาทราบและรับเงินคืน แต่หากศาลมีคําสั่งให้รับวางเงิน ให้สํานักงานศาลส่งเงินให้เจ้าหน้าที่การเงินเพื่อออกใบรับเงินให้แก่ลูกหนี้ตามคําพิพากษา


ข้อ ๑๖๕ กรณีที่ศาลมีคําสั่งให้รับวางเงิน หากศาลมีคําสั่งให้ตรวจสอบยอดหนี้ตามคําพิพากษาให้สํานักงานศาลแจ้งคําสั่งศาลไปยังสํานักงานเพื่อดําเนินการต่อไป เมื่อสํานักงานดําเนินการตรวจสอบแล้วให้จัดทํารายงานผลการตรวจสอบให้ศาลทราบโดยไม่ชักช้า

ในการตรวจสอบตามวรรคหนึ่ง หากคําบังคับกําหนดให้ลูกหนี้ตามคําพิพากษาชําระดอกเบี้ยจนกว่าจะชําระเสร็จ ให้สํานักงานคํานวณดอกเบี้ยตามคําบังคับจนถึงวันที่วางเงินนั้น


ข้อ ๑๖๖ กรณีที่มีการตรวจสอบยอดหนี้ตามคําสั่งศาลและรายงานให้ศาลทราบแล้วให้สํานักงานศาลแจ้งให้เจ้าหนี้ตามคําพิพากษามารับเงินที่วางนั้น โดยกําหนดระยะเวลาให้มารับเงินภายในเจ็ดวันนับแต่วันที่ได้รับแจ้ง

เมื่อเจ้าหนี้ตามคําพิพากษายื่นคําร้องขอรับเงินที่ลูกหนี้ตามคําพิพากษาวางชําระ ให้สํานักงานศาล  
ตรวจสอบความถูกต้องของคําร้องขอรับเงิน โดยในคําร้องจะต้องปรากฏคํารับรองของผู้ร้องว่าเจ้าหนี้ตามคําพิพากษาไม่มีสถานการณ์เป็นบุคคลล้มละลาย และในกรณีที่เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาเป็นนิติบุคคลจะต้องไม่อยู่ในระหว่างการฟื้นฟูกิจการด้วย และหากไม่ถูกต้องครบถ้วน ให้แจ้งผู้ร้องเพื่อดําเนินการให้ถูกต้องก่อน หากเห็นว่าคําร้องหรือเอกสารประกอบคําร้องถูกต้องครบถ้วนแล้วให้เสนอศาลเพื่อพิจารณามีคําสั่งอนุญาต พร้อมทั้งขออนุญาตคัดถ่ายสําเนาเอกสารที่เกี่ยวข้องเพื่อดําเนินการต่อไปด้วย


ข้อ ๑๖๗ เมื่อศาลมีคําสั่งอนุญาตให้เจ้าหนี้ตามคําพิพากษารับเงินวางแล้ว ให้สํานักงานศาลแจ้งพร้อมส่งเอกสารที่เกี่ยวข้อง เช่น สําเนาคําร้องที่ศาลมีคําสั่งอนุญาตให้วางเงินและรับเงิน สําเนาคําพิพากษา สําเนาใบรับเงินกลาง เป็นต้น ไปยังหน่วยงานที่ทําหน้าที่เก็บรักษาเงิน หรือเจ้าหน้าที่การเงินเพื่อดําเนินการจ่ายเงินให้แก่เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาต่อไป


ข้อ ๑๖๘ กรณีที่เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาไม่มารับเงินวางชําระหนี้ภายในเจ็ดวันนับแต่วันที่ได้รับแจ้ง ให้สํานักงานศาลรายงานศาลเพื่อมีคําสั่งให้แจ้งลูกหนี้ตามคําพิพากษามารับเงินวางชําระหนี้คืนเมื่อศาลมีคําสั่งแล้วให้สํานักงานศาลดําเนินการให้เป็นไปตามคําสั่งศาล

ในระหว่างที่ลูกหนี้ตามคําพิพากษายังไม่มารับเงินคืน หากเจ้าหนี้ตามคําพิพากษามาขอรับเงินให้สํานักงานดําเนินการตามข้อ ๑๖๖ วรรคสอง โดยอนุโลม เมื่อศาลมีคําสั่งแล้วให้สํานักงานศาลดําเนินการให้เป็นไปตามคําสั่งศาล


ข้อ ๑๖๙ กรณีที่ลูกหนี้ตามคําพิพากษายื่นคําร้องขอรับเงินวางคืน ให้สํานักงานศาลตรวจสอบความถูกต้องของคําร้องแล้วรายงานศาลเพื่อมีคําสั่งต่อไป เมื่อศาลมีคําสั่งอนุญาตแล้ว ให้สํานักงานศาลแจ้งไปยังหน่วยงานที่ทําหน้าที่เก็บรักษาเงิน หรือเจ้าหน้าที่การเงินเพื่อดําเนินการจ่ายเงินคืนให้แก่ลูกหนี้ตามคําพิพากษาต่อไป


ข้อ ๑๗๐ เมื่อหน่วยงานที่ทําหน้าที่เก็บรักษาเงิน หรือเจ้าหน้าที่การเงินได้จ่ายเงินให้แก่เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาหรือได้คืนเงินที่วางไว้เกินให้แก่ลูกหนี้ตามคําพิพากษาตามข้อ ๑๖๗ และข้อ ๑๖๙ แล้ว ให้ส่งเอกสารการรับเงินให้สํานักงานศาลเพื่อดําเนินการในส่วนที่เกี่ยวข้องต่อไป

หากเป็นคดีที่อยู่ระหว่างการพิจารณาอุทธรณ์ของศาลปกครองสูงสุด ให้สํานักงานศาลรายงานการวางเงินและรับเงินดังกล่าวให้ศาลปกครองสูงสุดทราบด้วย


ส่วน ส่วนที่ ๔

การคํานวณยอดหนี้ตามคําพิพากษา

                     


ข้อ ๑๗๑ เมื่อศาลมีคําสั่ง หรือคู่กรณีมีคําขอ หรือพนักงานเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงานบังคับคดีหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีขอให้คํานวณหนี้ตามคําพิพากษาหรือตามหมายบังคับคดี ให้เจ้าหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายดําเนินการตามคําสั่งศาลหรือตามคําขอ แล้วรายงานให้ศาลทราบหรือแจ้งผลให้ผู้ขอทราบแล้วแต่กรณี โดยไม่ชักช้า


ข้อ ๑๗๒ ในการคํานวณยอดหนี้ ให้เจ้าหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายตรวจสอบเอกสารหลักฐานที่เกี่ยวข้อง เช่น กําหนดวันที่จะชําระหนี้ หลักฐานการรับหรือจ่ายเงิน เป็นต้น และจัดทําเอกสารผลการคํานวณ ประกอบด้วย รายการคํานวณ ตารางเปรียบเทียบ หนังสือรายงานศาลหรือหนังสือแจ้งผลให้ผู้ขอทราบ แล้วเสนอให้ผู้อํานวยการหรือผู้ที่ได้รับมอบหมายพิจารณาและลงนามหนังสือดังกล่าว


ส่วน ส่วนที่ ๕

การรับและจ่ายเงินในการบังคับคดี

                     


ข้อ ๑๗๓ ในการรับและจ่ายเงิน ให้สํานักงานหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีและเจ้าหน้าที่การเงินจัดทําบัญชีเกี่ยวกับการรับหรือจ่ายเงินในการบังคับคดีให้ครบถ้วนและให้ลงบัญชีรายการรับหรือจ่ายเงินไว้ในสํานวนบังคับคดีด้วย

ให้เจ้าหน้าที่การเงินตรวจสอบใบรับเงินกลาง สมุดเงินสด รายการนําเงินฝากธนาคาร รายการเงินคงเหลือ และบัญชีการรับและจ่ายเงินประจําวันของแต่ละวัน แล้วเสนอผู้อํานวยการเพื่อทราบอย่างช้าภายในวันทําการถัดไป


อื่นๆ ๑. การรับเงิน

                     


ข้อ ๑๗๔ การรับเงินในชั้นบังคับคดี ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงานบังคับคดีหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีหรือเจ้าหน้าที่จดรายงานการรับเงินและส่งเงินพร้อมทั้งเอกสารหลักฐานที่เกี่ยวข้องให้เจ้าหน้าที่การเงินดําเนินการตามระเบียบ ก.บ.ศป. ว่าด้วยเงินค่าธรรมเนียม เงินค่าปรับและเงินกลาง ต่อไป


ข้อ ๑๗๕ เมื่อสํานักงานหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีได้รับเงินวางชําระหนี้ตามคําพิพากษาหรือตามหมายบังคับคดีแล้ว ให้ตรวจสอบยอดหนี้ตามคําพิพากษาว่าถูกต้องครบถ้วนหรือไม่ หากเป็นกรณีที่สํานักงานได้รับเงินวาง ให้จัดทํารายงานเสนอความเห็นต่อศาลเพื่อพิจารณามีคําสั่ง เมื่อศาลมีคําสั่งแล้วให้ดําเนินการตามคําสั่งศาลต่อไป และหากเป็นกรณีที่เจ้าพนักงานบังคับคดีได้รับเงินวางให้เจ้าพนักงานบังคับคดีรายงานศาลเพื่อทราบ


ข้อ ๑๗๖ การรับเงินตามข้อ ๑๗๔ พนักงานเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงานบังคับคดีหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีอาจรับเงินเป็นเช็คก็ได้ แต่ต้องเป็นเช็คที่ธนาคารสั่งจ่ายหรือธนาคารรับรอง เว้นแต่เป็นเช็คของส่วนราชการ องค์การของรัฐหรือรัฐวิสาหกิจ

เช็คตามวรรคหนึ่งให้สั่งจ่ายในนามบัญชีเงินฝากตามที่สํานักงานศาลปกครองกําหนด

การรับชําระด้วยเช็ค ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงานบังคับคดีหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีหรือเจ้าหน้าที่การเงิน จดรายงานการรับเช็คนั้นให้ปรากฏชื่อธนาคาร วันที่ เดือน ปีที่ลงในเช็คเลขที่เช็ค จํานวนเงิน และเงื่อนไขอย่างอื่น (ถ้ามี) แล้วส่งเช็คและเอกสารหลักฐานที่เกี่ยวข้องให้เจ้าหน้าที่การเงินดําเนินการตามระเบียบ ก.บ.ศป. ว่าด้วยเงินค่าธรรมเนียม เงินค่าปรับและเงินกลาง ต่อไป

ให้เจ้าหน้าที่การเงินจดชื่อธนาคาร วันที่ เดือน ปีที่ลงในเช็ค เลขที่เช็ค และจํานวนเงินลงในใบรับเงินกลาง พร้อมข้อความว่า “ใบรับเงินกลางนี้จะสมบูรณ์ต่อเมื่อเรียกเก็บเงินตามเช็คได้แล้ว” แล้วนําเช็คเข้าบัญชีเงินฝากเช่นเดียวกับข้อ ๑๗๔


ข้อ ๑๗๗ กรณีที่เจ้าหน้าที่การเงินแจ้งว่า ไม่สามารถเรียกเก็บเงินตามเช็คได้ ให้สํานักงานหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีจัดการให้ผู้ชําระหรือผู้นําส่งนําเงินจํานวนตามเช็คมาชําระภายในเวลาที่กําหนดหากไม่ชําระก็ให้ดําเนินการตามอํานาจหน้าที่ต่อไป


ข้อ ๑๗๘ การรับเงินที่เป็นธนาณัติให้ดําเนินการเช่นเดียวกับข้อ ๑๗๖ วรรคสามและวรรคสี่ โดยอนุโลม


อื่นๆ ๒. การจ่ายเงิน

                     


ข้อ ๑๗๙ การขอรับเงินวางชําระหนี้ตามคําพิพากษาในคดีที่ไม่ต้องออกหมายบังคับคดีหรือศาลยังไม่ออกหมายบังคับคดี ให้ผู้มีสิทธิรับเงินยื่นคําขอรับเงินต่อสํานักงานและให้สํานักงานตรวจสอบความถูกต้อง หากเห็นว่าคําขอที่ยื่นไม่ถูกต้องหรือเอกสารประกอบไม่ครบถ้วน ให้แจ้งผู้ขอเพื่อดําเนินการให้ถูกต้องก่อน หากคําขอถูกต้องและเอกสารครบถ้วนแล้ว ให้สํานักงานเสนอศาลเพื่อพิจารณามีคําสั่ง


ข้อ ๑๘๐ เมื่อศาลมีคําสั่งอนุญาตให้รับเงินแล้ว ให้สํานักงานแจ้งไปยังหน่วยงานที่ทําหน้าที่เก็บรักษาเงินหรือเจ้าหน้าที่การเงินเพื่อดําเนินการจ่ายเงินให้แก่ผู้มีสิทธิรับเงินตามคําสั่งศาลต่อไปเมื่อหน่วยงานที่ทําหน้าที่เก็บรักษาเงินหรือเจ้าหน้าที่การเงินได้จ่ายเงินให้แก่ผู้มีสิทธิรับเงินตามวรรคหนึ่งแล้ว ให้ส่งหลักฐานการรับเงินไปให้สํานักงานเพื่อพิจารณาดําเนินการต่อไป


ข้อ ๑๘๑ คดีที่ศาลออกหมายบังคับคดีแล้ว ให้เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาหรือผู้มีส่วนได้ยื่นคําขอรับเงินต่อเจ้าพนักงานบังคับคดี และให้เจ้าพนักงานบังคับคดีตรวจสอบความถูกต้อง หากเห็นว่าคําขอที่ยื่นไม่ถูกต้องหรือเอกสารประกอบไม่ครบถ้วน ให้แจ้งผู้ขอเพื่อดําเนินการให้ถูกต้องก่อนหากคําขอถูกต้องและเอกสารครบถ้วนแล้ว ให้เสนอผู้อํานวยการเพื่อพิจารณามีคําสั่งต่อไป


ข้อ ๑๘๒ การจ่ายเงินตามคําสั่งของเจ้าพนักงานบังคับคดี ให้ผู้อํานวยการเป็นผู้มีอํานาจหน้าที่อนุมัติสั่งจ่ายเงิน

เมื่อผู้อํานวยการอนุมัติตามคําขอหรือมีการสั่งอนุมัติไว้แล้วในบัญชีแสดงการรับจ่ายหรือบัญชีส่วนเฉลี่ย ให้เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาหรือผู้มีส่วนได้นั้นทําใบรับเงินไว้ และให้เจ้าหน้าที่การเงินจัดทํา  
ใบสั่งจ่ายเงินให้ผู้อํานวยการลงชื่อพร้อมกับหมายเหตุไว้ในรายงานการจ่ายเงิน หรือบัญชีแสดงการรับจ่ายหรือบัญชีส่วนเฉลี่ย แล้วแต่กรณี ว่าได้จ่ายเงินให้เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาหรือผู้มีส่วนได้คนใดไป  
เมื่อวันเดือนปีใด แล้วจึงจ่ายเงินแก่เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาหรือผู้มีส่วนได้นั้น และเก็บเอกสารหลักฐานต่าง ๆ ไว้ในสํานวนบังคับคดี

ถ้ามีเหตุสงสัยว่า ผู้ขอรับเงินมิใช่เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาหรือผู้มีส่วนได้อันแท้จริง เจ้าพนักงานบังคับคดีอาจสั่งให้ผู้ขอรับเงินหาผู้รับรองมาจนเป็นที่พอใจก่อนก็ได้ และถ้าเป็นการมอบฉันทะให้ตัวแทน  
มารับเงินอาจสั่งให้ตัวการมารับเงินเองก็ได้


ข้อ ๑๘๓ เมื่อได้จ่ายเงินให้แก่เจ้าหนี้ตามคําพิพากษาหรือผู้มีส่วนได้ในคราวใดแล้วให้สํานักงานหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีรายงานต่อศาลแสดงรายการรับและจ่ายเงินในคราวนั้น ๆ


ส่วน ส่วนที่ ๖

เงินค้างจ่ายและการนําเงินส่งเป็นรายได้แผ่นดิน

                     


ข้อ ๑๘๔ ให้สํานักงานสํารวจเงินกลางที่ค้างจ่ายทุกสิ้นปีงบประมาณ หากพบว่ามีเงินค้างจ่ายให้ส่งข้อมูลให้หน่วยงานที่ทําหน้าที่เก็บรักษาเงิน หรือเจ้าหน้าที่การเงิน สอบทาน เมื่อถูกต้องตรงกันแล้วให้แจ้งผลให้สํานักงานทราบเพื่อดําเนินการต่อไป


ข้อ ๑๘๕ เมื่อสํานักงานได้รับแจ้งผลแล้ว ให้ดําเนินการตรวจสอบกับสํานวนความของศาลด้วยว่ามีการแจ้งให้ผู้มีสิทธิรับเงินทราบแล้วหรือไม่

กรณีที่ยังไม่ได้แจ้งหรือไม่ปรากฏหลักฐานการแจ้ง ให้จัดทําหนังสือแจ้งไปยังผู้มีสิทธิรับเงินและเก็บหลักฐานการรับหนังสือนั้นไว้ในสํานวนบังคับคดี หากไม่มีหลักฐานการรับให้ดําเนินการตรวจสอบกับผู้นําส่งเพื่อขอหลักฐานดังกล่าวไว้

กรณีที่ไม่สามารถส่งหนังสือให้แก่ผู้มีสิทธิรับเงินได้ อาจใช้วิธีการอื่นตามที่เห็นสมควร เช่น ปิดประกาศหน้าศาล การส่งทางระบบอิเล็กทรอนิกส์ เป็นต้น

กรณีที่มีการแจ้งให้ผู้มีสิทธิรับเงินทราบแล้ว ให้ตรวจสอบจากหลักฐานการส่งหนังสือหรือหลักฐานอื่น แล้วแต่กรณี หากปรากฏว่าพ้นกําหนดระยะเวลาตามระเบียบข้อ ๑๗๗ แล้ว ให้สํานักงานจัดทํารายงานโดยสรุปข้อเท็จจริงที่เกี่ยวข้องเสนอศาลในคดีนั้น เพื่อพิจารณามีคําสั่งให้นําเงินที่ค้างจ่ายนั้นส่งเป็นรายได้แผ่นดินตามระเบียบ ก.บ.ศป. ว่าด้วยเงินค่าธรรมเนียม เงินค่าปรับ  
และเงินกลาง


ผู้มีอํานาจลงนาม  ประกาศ ณ วันที่ ๓๐ กันยายน พ.ศ. ๒๕๖๔

                    อติโชค  ผลดี

                    เลขาธิการสํานักงานศาลปกครอง