คำสั่งนายกรัฐมนตรี
คำสั่งนายกรัฐมนตรี
ที่ ๑/๒๕๔๐
เรื่อง
กำหนดมาตรการเพื่อแก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง[๑]
 

โดยที่มาตรการต่าง ๆ
ที่ได้กำหนดขึ้นเพื่อแก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิงในช่วงหลังการยกเลิกควบคุมราคาน้ำมันเชื้อเพลิงแล้วนั้น
ปรากฏว่ามาตรการบางอย่างมีความไม่เหมาะสมกับภาวะการณ์ในปัจจุบัน
สมควรยกเลิกหรือแก้ไขเพิ่มเติมและสมควรกำหนดมาตรการเพิ่มเติมขึ้นใหม่ให้เหมาะสมยิ่งขึ้น
จึงมีความจำเป็นต้องปรับปรุงคำสั่งนายกรัฐมนตรีที่กำหนดมาตรการดังกล่าวเสียใหม่ประกอบกับคำสั่งดังกล่าวมีอยู่หลายฉบับสมควรรวบรวมประมวลไว้เป็นฉบับเดียวกันเพื่อสะดวกในการใช้บังคับ

ฉะนั้น อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๓
แห่งพระราชกำหนดแก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. ๒๕๑๖
นายกรัฐมนตรีจึงมีคำสั่งกำหนดมาตรการแก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิงไว้
ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑
ให้ยกเลิก
(๑) คำสั่งนายกรัฐมนตรีที่ ๑๑/๒๕๓๔ เรื่อง
กำหนดมาตรการเพื่อแก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง ลงวันที่ ๑๕
สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๓๔
(๒) คำสั่งนายกรัฐมนตรีที่ ๑๓/๒๕๓๔ เรื่อง
กำหนดมาตรการเพื่อแก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง ลงวันที่ ๑๓
กันยายน พ.ศ. ๒๕๓๔
(๓) คำสั่งนายกรัฐมนตรีที่ ๑๕/๒๕๓๔ เรื่อง
กำหนดมาตรการเพื่อแก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง ลงวันที่ ๓๐
ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๓๔
(๔) คำสั่งนายกรัฐมนตรีที่ ๑/๒๕๓๕ เรื่อง
กำหนดมาตรการเพื่อแก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง ลงวันที่ ๒๐ กุมภาพันธ์
พ.ศ. ๒๕๓๕
(๕) คำสั่งนายกรัฐมนตรีที่ ๖/๒๕๓๕ เรื่อง
กำหนดมาตรการเพื่อแก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง ลงวันที่ ๑๒
พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๓๕
(๖) คำสั่งนายกรัฐมนตรีที่ ๗/๒๕๓๕ เรื่อง
มอบหมายให้รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรีปฏิบัติการแทนนายกรัฐมนตรี
เพื่อปฏิบัติการตามพระราชกำหนดมาตรการเพื่อแก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง
ลงวันที่ ๑๒ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๓๕
(๗) คำสั่งนายกรัฐมนตรีที่ ๑/๒๕๓๖ เรื่อง
กำหนดมาตรการเพื่อแก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง ลงวันที่ ๕
มกราคม พ.ศ. ๒๕๓๖
(๘) คำสั่งนายกรัฐมนตรีที่ ๑/๒๕๓๘ เรื่อง
กำหนดมาตรการเพื่อแก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง ลงวันที่ ๕
กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๓๘
(๙) คำสั่งนายกรัฐมนตรีที่ ๑/๒๕๓๙ เรื่อง
กำหนดมาตรการเพื่อแก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง ลงวันที่ ๒๔
กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๓๙
(๑๐) คำสั่งนายกรัฐมนตรีที่ ๔/๒๕๓๙ เรื่อง
กำหนดมาตรการเพื่อแก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง ลงวันที่ ๙
สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๓๙

ข้อ ๒
ในคำสั่งนี้
กองทุน หมายความว่า
กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงที่จัดตั้งขึ้นตามคำสั่งนี้
น้ำมันเชื้อเพลิง หมายความว่า น้ำมันเบนซิน น้ำมันก๊าด
น้ำมันดีเซล น้ำมันเตาและน้ำมันที่คล้ายกันหรือน้ำมันสำหรับเครื่องยนต์ที่คล้ายกัน
และให้ความหมายรวมถึงก๊าซและยางมะตอยด้วย
ก๊าซ หมายความว่า
ก๊าซปิโตรเลียมเหลวที่ใช้เป็นก๊าซหุงต้มหรือก๊าซไฮโดรคาร์บอนเหลว ซึ่งได้แก่
โปรเปน โปรปิลีน นอร์มัลบิวเทน ไอโซ-บิวเทน หรือบิวทีลีนส์อย่างใดอย่างหนึ่งหรือหลายอย่างรวมกันเป็นส่วนใหญ่
คลังก๊าซ หมายความว่า สถานที่ พร้อมด้วยถึงเก็บก๊าซ
อุปกรณ์และสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับใช้เก็บก๊าซเพื่อการขายส่งโดยมีถังเก็บก๊าซที่มีขนาดความจุตั้งแต่สองพันลูกบาศก์เมตรขึ้นไป
ถังก๊าซหุงต้ม หมายความว่า
ภาชนะที่ใช้บรรจุก๊าซที่มีขนาดบรรจุก๊าซไม่เกินถังละ ๕๐ กิโลกรัม
แต่ไม่หมายความถึงภาชนะที่ใช้บรรจุก๊าซเพื่อใช้เป็นเชื้อเพลิงสำหรับยานพาหนะ
โรงกลั่น หมายความว่า โรงกลั่นน้ำมันเชื้อเพลิง สถานที่ผลิตและจำหน่ายน้ำมันเชื้อเพลิงภายในราชอาณาจักรและให้หมายความรวมถึงโรงแยกก๊าซในราชอาณาจักรที่ผลิตและจำหน่ายก๊าซเพื่อใช้ในราชอาณาจักรและโรงอุตสาหกรรมเคมีปิโตรเลียมและสารละลายด้วย
สถานีบริการ หมายความว่า
สถานที่ที่ดำเนินกิจการค้าน้ำมันเชื้อเพลิง โดยบริการจำหน่ายน้ำมันเชื้อเพลิงสำหรับยานพาหนะให้แก่ประชาชนแต่ไม่หมายความรวมถึงสถานีบริการที่เป็นของกระทรวง
ทบวง กรม หรือรัฐวิสาหกิจและร้านค้าน้ำมันเชื้อเพลิง
ราคาน้ำมันเชื้อเพลิงที่ทำในราอาณาจักร หมายความว่า
ราคาน้ำมันเชื้อเพลิงที่ผลิตและจำหน่าย ณ โรงกลั่นเพื่อใช้ในราชอาณาจักร
ราคาน้ำมันเชื้อเพลิงที่นำเข้า หมายความว่า
ราคาน้ำมันเชื้อเพลิงที่นำเข้า
เพื่อใช้ในราชอาณาจักร
ราคาขายส่งหน้าโรงกลั่น หมายความว่า
ราคาขายส่งหน้าโรงกลั่นที่จำหน่ายให้แก่ผู้ค้าน้ำมันตามมาตรา ๖
แห่งพระราชบัญญัติน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. ๒๕๒๑
ราคาขายปลีก หมายความว่า
ราคาขายปลีกน้ำมันเชื้อเพลิงที่กำหนดโดยประกาศของคณะกรรมการกลางกำหนดราคาสินค้าและป้องกันการผูกขาดหรือประกาศของคณะกรรมการส่วนจังหวัดกำหนดราคาสินค้าและป้องกันการผูกขาดแล้วแต่กรณี
ค่าการตลาด หมายความว่า ค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ซึ่งรวมผลตอบแทนในการดำเนินธุรกิจของเจ้าของสถานีบริการ
ซึ่งรับน้ำมันเชื้อเพลิงจากผู้ค้าน้ำมัน และของผู้ค่าน้ำมันซึ่งรับน้ำมันเชื้อเพลิงจากผู้ผลิตและจำหน่ายน้ำมันเชื้อเพลิงจากโรงกลั่นเพื่อใช้ในราชอาณาจักร
หรือจากผู้นำเข้าน้ำมันเชื้อเพลิงเพื่อใช้ในราชอาณาจักร แล้วแต่กรณี
ผู้ค้าน้ำมัน หมายความว่า
ผู้กระทำการค้าน้ำมันเชื้อเพลิงโดยซื้อ สั่งนำเข้า หรือได้มาด้วยประการอื่นใดเพื่อจำหน่าย
ซึ่งมีปริมาณการค้าน้ำมันเชื้อเพลิงแต่ละชนิดหรือรวมกันทุกชนิดปีละตั้งแต่สองหมื่นเมตริกตันขึ้นไป
ภาษี หมายความว่า ภาษีสรรพสามิต และภาษีอื่น ๆ ที่เรียกเก็บจากน้ำมันเชื้อเพลิง
อัตราภาษีสูงสุด หมายความว่า
อัตราภาษีสูงสุดของน้ำมันเชื้อเพลิงแต่ละชนิด ที่กระทรวงการคลังมีอำนาจเรียกเก็บได้
อัตราภาษีต่ำสุด หมายความว่า
อัตราภาษีต่ำสุดของน้ำมันเชื้อเพลิงแต่ละชนิด ที่กระทรวงการคลังมีอำนาจเรียกเก็บได้
ผู้บรรจุก๊าซ หมายความว่า
ผู้ซึ่งได้รับอนุญาตเป็นผู้บรรจุก๊าซในถังก๊าซหุงต้มตามกฎหมายว่าด้วยโรงงานหรือกฎหมายว่าด้วยการบรรจุก๊าซ
เจ้าของสถานีบริการ หมายความว่า
ผู้ค้าน้ำมันซึ่งเป็นเจ้าของสถานีบริการโดยให้ถือว่าผู้ค้าน้ำมันเป็นเจ้าของสถานีบริการแต่ละแห่ง
และในกรณีที่เจ้าของสถานีบริการไม่อยู่หรือไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ตามคำสั่งนี้ได้
ให้หมายความรวมถึงผู้ครอบครองหรือจัดการดูแลสถานีบริการด้วย
คณะกรรมการ หมายความว่า คณะกรรมการพิจารณานโยบายพลังงาน
ซึ่งแต่งตั้งโดยคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ
ปลัดกระทรวงการคลัง หมายความรวมถึง
ผู้ซึ่งปลัดกระทรวงการคลังมอบหมายด้วย

ข้อ ๓
ให้จัดตั้งกองทุนเรียกว่า กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง ประกอบด้วยเงินดังต่อไปนี้
(๑) เงินกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงตามคำสั่งนายกรัฐมนตรีที่
๑๑/๒๕๓๔ เรื่อง กำหนดมาตรการเพื่อแก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิงลงวันที่
๑๕ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๓๔
(๒) เงินที่โอนมาจากกองทุนอื่น (ถ้ามี)
(๓) เงินที่ส่งเข้ากองทุนตามคำสั่งนี้
(๔) เงินงบประมาณที่รัฐบาลจัดสรรให้เป็นคราว ๆ (ถ้ามี)
(๕) เงินอื่น ๆ

ข้อ ๔ ให้คณะกรรมการมีอำนาจหน้าที่ ดังต่อไปนี้
(๑) กำหนดหลักเกณฑ์สำหรับการคำนวณราคา
และกำหนดราคาน้ำมันเชื้อเพลิง
ที่ทำในราชอาณาจักร ราคาน้ำมันเชื้อเพลิงที่นำเข้าเพื่อใช้ในราชอาณาจักร
(๒) กำหนดค่าการตลาดสำหรับการซื้อขายน้ำมันเชื้อเพลิง
(๓)
กำหนดค่าขนส่งไปยังคลังก๊าซและค่าใช้จ่ายในการเก็บรักษาก๊าซ ณ คลัง
ก๊าซ ตลอดจนกำหนดราคาขายก๊าซ ณ คลังก๊าซเป็นราคาเดียวกันทุกแห่งทั่วราชอาณาจักร
(๔)
กำหนดอัตราเงินส่งเข้ากองทุนหรืออัตราเงินชดเชยสำหรับก๊าซที่ซื้อหรือได้มาจากผู้รับสัมปทานตามกฎหมายว่าด้วยปิโตรเลียม
ซึ่งเป็นผู้ผลิตได้จากการแยกก๊าซธรรมชาติในราชอาณาจักร
น้ำมันเชื้อเพลิงที่ทำในราชอาณาจักร น้ำมันเชื้อเพลิงที่นำเข้าเพื่อใช้ในราชอาณาจักร
น้ำมันเชื้อเพลิงที่ส่งออก
น้ำมันเชื้อเพลิงที่จำหน่ายให้แก่เรือเพื่อใช้เดินทางออกนอกราชอาณาจักร
และก๊าซหุงต้มที่จำหน่ายให้แก่ประชาชน
(๕)กำหนดชนิดของน้ำมันเชื้อเพลิงที่ไม่ต้องส่งเงินเข้ากองทุนหรือไม่ให้ได้รับเงินชดเชย
(๖) กำหนดราคาขายส่งหน้าโรงกลั่นและคำนวณราคาขายปลีก
(๗)
พิจารณากำหนดอัตราภาษีให้อยู่ในระดับไม่ต่ำกว่าอัตราภาษีต่ำสุดและไม่สูงกว่าอัตราภาษีสูงสุด
(๘)
กำหนดให้โรงกลั่นแจ้งราคาขายส่งหน้าโรงกลั่นต่อคณะกรรมการ
(๙) ปฏิบัติหน้าที่อื่นตามคำสั่งนี้
(๑๐) ปฏิบัติหน้าที่ตามที่นายกรัฐมนตรีมอบหมาย

ข้อ ๕
ให้เลขาธิการคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ มีอำนาจลงนามในประกาศคณะกรรมการพิจารณานโยบายพลังงาน
เกี่ยวกับการปฏิบัติงานของคณะกรรมการพิจารณานโยบายพลังงาน ตามอำนาจหน้าที่ในข้อ ๔
(๑) (๒) (๓) (๔) (๕) (๗) ของคำสั่งนี้

ข้อ ๖
ให้ปลัดกระทรวงการคลังเป็นผู้จัดการกองทุน มีอำนาจหน้าที่ในการจ่ายเงินกองทุนตามคำสั่งนี้
และตามที่คณะกรรมการกำหนดตามข้อ ๔ ของคำสั่งนี้ ทั้งนี้ โดยให้มีอำนาจกำหนดระเบียบเพื่อปฏิบัติการตามคำสั่งนี้ตามที่เห็นสมควรด้วย

ข้อ ๗
กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงอาจมีรายจ่าย ดังต่อไปนี้
(๑) เป็นเงินจ่ายชดเชยตามอัตราที่คณะกรรมการกำหนดตามข้อ ๔
ของคำสั่งนี้
(๒) ค่าใช้จ่ายในการบริหารกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง
ตามหมวดรายจ่ายภายในวงเงินประมาณการจ่ายประจำปีที่คณะกรรมการอนุมัติ ดังนี้
- ค่าจ้างชั่วคราว
- ค่าตอบแทนใช้สอยและวัสดุ
- ค่าครุภัณฑ์
- ค่าใช้จ่ายอื่น ๆ ตามที่คณะกรรมการเห็นชอบ
(๓) ค่าใช้จ่ายในการดำเนินการใด ๆ
เพื่อแก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง
(๔) ค่าใช้จ่ายในการดำเนินการใด ๆ
เพื่อให้การเก็บเงินเข้ากองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงหรือการจ่ายเงินชดเชยจากกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงเป็นไปอย่างครบถ้วยและมีประสิทธิภาพ
(๕) ค่าใช้จ่ายอื่น ๆ ตามที่คณะกรรมการเห็นชอบ

ข้อ ๘
ในกรณีที่คณะกรรมการกำหนดให้มีการส่งเงินกองทุนสำหรับน้ำมันเชื้อเพลิงที่ทำในราชอาณาจักร
ให้ผู้ผลิตน้ำมันเชื้อเพลิง ณ โรงกลั่นและจำหน่ายเพื่อใช้ในราชอาณาจักรส่งเงินเข้ากองทุนตามปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงที่ผลิตและจำหน่ายเพื่อใช้ในราชอาณาจักรในอัตราที่คณะกรรมการประกาศกำหนด
การส่งเงินเข้ากองทุนตามวรรคหนึ่ง
ให้ส่งแก่กรมสรรพสามิตพร้อมกับการชำระภาษีสำหรับน้ำมันเชื้อเพลิง (ถ้ามี) ทั้งนี้ ตามระเบียบที่กรมสรรพสามิตกำหนด

ข้อ ๙
ในกรณีที่คณะกรรมการกำหนดให้มีการส่งเงินเข้ากองทุนสำหรับน้ำมันเชื้อเพลิงที่นำเข้า
ให้ผู้นำน้ำมันเชื้อเพลิงเพื่อใช้ในราชอาณาจักรส่งเงินเข้ากองทุนตามปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงที่นำเข้า
เพื่อใช้ในราชอาณาจักรในอัตราที่คณะกรรมการกำหนด
การส่งเงินเข้ากองทุนตามวรรคหนึ่ง
ให้ส่งแก่ผู้รับชำระอากรขาเข้าพร้อมกับการชำระค่าภาษีอากรสำหรับน้ำมันเชื้อเพลิงนั้น
(ถ้ามี) ทั้งนี้
ตามระเบียบที่กรมศุลกากรกำหนด

ข้อ ๑๐
ในกรณีที่คณะกรรมการกำหนดให้มีการจ่ายเงินชดเชยจากกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงที่ทำในราชอาณาจักร
ให้ปลัดกระทรวงการคลังสั่งจ่ายเงินจากกองทุนชดเชยให้แก่ผู้ผลิตน้ำมันเชื้อเพลิง ณ
โรงกลั่นและจำหน่ายเพื่อใช้ในราชอาณาจักรตามปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงที่ผลิตและจำหน่ายเพื่อใช้ในราชอาณาจักรในอัตราที่คณะกรรมการประกาศกำหนด
การขอรับเงินชดเชยตามวรรคหนึ่ง
ให้ยื่นรายการแจ้งชนิดและปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงดังกล่าวแก่กรมสรรพสามิตพร้อมกับการชำระภาษีสำหรับน้ำมันเชื้อเพลิง
(ถ้ามี) และให้นำข้อ ๘ วรรคสองมาใช้บังคับโดยอนุโลม

ข้อ ๑๑
ในกรณีที่คณะกรรมการกำหนดให้มีการกระจ่ายเงินชดเชยจากกองทุนสำหรับน้ำมันเชื้อเพลิงที่นำเข้า
ให้ปลักกระทรวงการคลังสั่งจ่ายเงินกองทุนชดเชยให้แก่ผู้นำเข้าน้ำมันเชื้อเพลิงเพื่อใช้ในราชอาณาจักร
ตามปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงที่นำเข้าเพื่อใช้ในราชอาณาจักรในอัตราที่คณะกรรมการประกาศกำหนด
การขอรับเงินชดเชยตามวรรคหนึ่ง
ให้ยื่นรายการแจ้งชนิดและปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงดังกล่าวแก่ผู้รับชำระอากรขาเข้าพร้อมกับการชำระค่าภาษีอากรสำหรับน้ำมันเชื่อเพลิงนั้น
(ถ้ามี) และให้นำข้อ ๙ วรรคสองมาใช้บังคับโดยอนุโลม

ข้อ ๑๒ ในกรณีที่มีการส่งออกน้ำมันเชื้อเพลิง
(๑) ถ้าเป็นน้ำมันเชื้อเพลิงที่ต้องส่งเงินเข้ากองทุน
ให้ผู้ส่งออกได้รับยกเว้นไม่ต้องส่งเงินเข้ากองทุน แต่ถ้ามีการส่งเงินเข้ากองทุนแล้วให้ผู้ส่งออกขอคืนได้
(๒)
ถ้าเป็นน้ำมันเชื้อเพลิงที่จะได้รับเงินชดเชยจากกองทุนไม่ให้ผู้ส่งออกได้รับเงินชดเชย
แต่ถ้ามีการได้รับเงินชดเชยจากกองทุนแล้วให้ผู้ส่งออกส่งเงินคืนกองทุน
ไม่ว่าผู้ส่งออกนั้นจะเป็นผู้ได้รับเงินชดเชยหรือไม่
การขอรับยกเว้นไม่ต้องส่งเงินเข้ากองทุน การขอคืนเงิน
และการส่งเงินคืนตามวรรคหนึ่ง
ให้เป็นไปตามระเบียบของกรมสรรพสามิตหรือระเบียบของกรมศุลกากรแล้วแต่กรณี

ข้อ ๑๓
ในกรณีที่มีการขายหรือจำหน่ายน้ำมันเชื้อเพลิงให้แก่เรือเพื่อใช้เดินทางออกนอกราชอาณาจักร
(๑) ถ้าเป็นน้ำมันเชื้อเพลิงที่จะได้รับเงินชดเชยจากกองทุน
ให้ผู้ขายหรือจำหน่ายน้ำมันเชื้อเพลิงนั้นส่งเงินคืนกองทุน
ไม่ว่าผู้ขายหรือจำหน่ายน้ำมันเชื้อเพลิงนั้นจะเป็นผู้ได้รับเงินชดเชยหรือไม่
(๒) ถ้าเป็นน้ำมันเชื้อเพลิงที่ต้องส่งเงินเข้ากองทุน
และส่งเงินเข้ากองทุนแล้ว ให้ผู้ขายหรือจำหน่ายน้ำมันเชื้อเพลิงนั้นได้รับเงินคืนจากกองทุน
ทั้งนี้
ในอัตราที่คณะกรรมการประกาศกำหนดสำหรับน้ำมันเชื้อเพลิงชนิดเดียวกันที่ใช้บังคับในวันปล่อยเรือเพื่อเดินทางออกนอกราชอาณาจักร
การส่งเงินคืนกองทุนและการขอเงินคืนตามวรรคหนึ่ง
ให้เป็นไปตามระเบียบที่
กรมศุลกากรกำหนด

ข้อ ๑๔
ในกรณีที่คณะกรรมการเห็นควรให้มีการกำหนดราคาขายปลีกให้กระทรวงพาณิชย์ปฏิบัติดังต่อไปนี้
(๑)
สั่งให้กรมการค้าภายในนำเสนอให้คณะกรรมการกลางกำหนดราคาสินค้าและป้องกันการผูกขาดพิจารณากำหนดราคาขายปลีกน้ำมันเชื้อเพลิงในกรุงเทพมหานคร
(๒)
สั่งให้กรมการค้าภายในประสานงานกับคณะกรรมการสวนจังหวัดกำหนดราคาสินค้าและป้องกันการผูกขาดพิจารณาการกำหนดราคาขายปลีกน้ำมันเชื้อเพลิงในจังหวัด
โดยคำนึงถึงอัตราค่าขนส่งที่เหมาะสมด้วย
ในกรณีที่คณะกรรมการให้กำหนดราคาขายปลีกเฉพาะในกรุงเทพมหานครให้ปฏิบัติตามความใน
(๑) แต่ในกรณีที่คณะกรรมการให้กำหนดราคาขายปลีกเฉพาะในจังหวัดอื่นนอกจากกรุงเทพมหานครให้ปฏิบัติตามความใน
(๒)

ข้อ ๑๕
ในกรณีที่มีความจำเป็นเพื่อแก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง
ให้กรมทะเบียนการค้า กระทรวงพาณิชย์ สั่งเป็นหนังสือให้ผู้ค้าน้ำมันแจ้งข้อมูลตามแบบที่กำหนด
ดังต่อไปนี้
(๑) แจ้งแผนการผลิต สั่ง นำเข้า
และจำหน่ายน้ำมันเชื้อเพลิงล่วงหน้าอย่างน้อยหนึ่งเดือน
(๒) แจ้งปริมาณ ราคา
และสถานที่เก็บน้ำมันเชื้อเพลิงที่นำเข้าภายในสามวัน นับแต่วันนำเข้า
(๓) แจ้งปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงที่ซื้อหรือได้มา
จำหน่ายและคงเหลือเป็นประจำ เดือนละ ๓ ครั้ง ภายในกำหนดเวลาดังต่อไปนี้
(ก) ครั้งที่ ๑ สำหรับการซื้อหรือได้มา
และจำหน่ายระหว่างวันที่ ๑ ถึงวันที่ ๑๐ ของเดือน ภายในวันที่ ๑๓ ของเดือนเดียวกัน
(ข) ครั้งที่ ๒ สำหรับการซื้อหรือได้มา
และจำหน่ายระหว่างวันที่ ๑๑ ถึงวันที่ ๒๐ ของเดือน ภายในวันที่ ๒๓
ของเดือนเดียวกัน
(ค) ครั้งที่ ๓ สำหรับการซื้อหรือได้มา
และจำหน่ายระหว่างวันที่ ๒๑ ถึงวันสิ้นเดือนภายในวันที่ ๓ ของเดือนถัดไป

ข้อ ๑๖
เพื่อให้มีก๊าซสำหรับประชาชนใช้หุงต้มอย่างพอเพียงในราคาขายปลีกที่ทางราชการกำหนด
ให้ปลัดประทรวงการคลังสั่งจ่ายเงินจากกองทุนชดเชยให้แก่ผู้ค้าน้ำมันตามมาตรา ๖
แห่งพระราชบัญญัติน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. ๒๕๒๑ ซึ่งขายหรือจำหน่ายก๊าซที่บรรจุในถังก๊าซหุงต้ม
ตามปริมาณที่กรมทะเบียนการค้ากระทรวงพาณิชย์ ตรวจสอบและรับรองว่าเป็นปริมาณที่ผู้ค้าน้ำมันได้บรรจุในถังก๊าซหุงต้มเพื่อขายหรือจำหน่ายและที่ผู้ค้าน้ำมันได้ขายหรือจำหน่ายให้แก่ผู้บรรจุก๊าซเพื่อขายหรือจำหน่าย
ทั้งนี้ ในอัตราที่คณะกรรมการประกาศกำหนด

ข้อ ๑๗
ในการขอรับเงินชดเชยตามข้อ ๑๖ ให้ผู้ค้าน้ำมันปฏิบัติดังต่อไปนี้
(๑) จัดทำบัญชีรับจ่ายก๊าซเพื่อให้กรมทะเบียนการค้า
กระทรวงพาณิชย์ ตรวจสอบได้ในระหว่างทำการของผู้ค้าน้ำมัน
(๒) แจ้งปริมาณก๊าซที่ซื้อหรือได้มาจาก
(ก) โรงกลั่น
(ข) การนำเข้าเพื่อใช้ในราชอาณาจักร
(ค) อื่น ๆ 
(๓) แจ้งปริมาณก๊าซที่ขายหรือจำหน่ายเพื่อบรรจุในถังก๊าซหุงต้มให้แก่
(ก) ตนเอง ในกรณีที่เป็นผู้บรรจุก๊าซด้วย
(ข) ผู้บรรจุก๊าซรายอื่น
(๔) แจ้งปริมาณก๊าซที่ขายหรือจำหน่ายเพื่อการอื่นนอกจาก (๓)
ให้แก่
(ก) ผู้ค้าน้ำมันรายอื่น
(ข)
ผู้ประกอบอุตสาหกรรมที่ใช้ก๊าซเป็นเชื้อเพลิงในการประกอบอุตสาหกรรม รวมทั้งผู้ประกอบกิจการโรงงาน
ภัตตาคาร สถานพยาบาล และโรงเรียน หรือกิจการอื่นใดที่ใช้ก๊าซเป็นเชื้อเพลิงด้วย
(ค) สถานีบริการ
(๕)
ยื่นคำขอรับเงินชดเชยพร้อมกับคำรับรองของผู้บรรจุก๊าซการแจ้งปริมาณก๊าซตาม (๒) (๓)
และ (๔) และการยื่นคำขอรับเงินชดเชยพร้อมกับคำรับรองตาม (๕) ให้ทำตามแบบที่กระทรวงการคลังกำหนดและรับรองว่าถูกต้องตามความเป็นจริง
และส่งไปยังกรมทะเบียนการค้า กระทรวงพาณิชย์เดือนละครั้ง อย่างช้าภายในวันที่ ๑๐
ของเดือนถัดไป
ในกรณีที่ผู้ค้าน้ำมันซื้อหรือรับก๊าซจากโรงกลั่น
หรือจากการนำเข้าเพื่อใช้ในราชอาณาจักร และบรรจุก๊าซดังกล่าวในถังก๊าซหุงต้มเพื่อขายหรือจำหน่าย
ไม่ต้องทำคำรับรองสำหรับก๊าซส่วนที่นำไปบรรจุในถังก๊าซหุงต้มเพื่อขายหรือจำหน่ายนั้น

ข้อ ๑๘
ห้ามมิให้ผู้ใดนอกจากผู้ค้าน้ำมันตามข้อ ๑๖ ขายหรือจำหน่ายก๊าซให้แก่
(๑) ผู้บรรจุก๊าซ
(๒) สถานีบริการ

ข้อ ๑๙ ผู้บรรจุถังก๊าซต้อง
(๑) ไม่ซื้อหรือรับก๊าซจากผู้ใดนอกจากผู้ค้าน้ำมันตามข้อ ๑๖
(๒) บรรจุก๊าซที่ซื้อหรือได้มาจากผู้ค้าน้ำมันตามข้อ ๑๖
ในถังก๊าซหุงต้ม จะขายหรือจำหน่ายก๊าซนั้น
หรือนำก๊าซนั้นไปใช้ในการอื่นก่อนบรรจุในถังก๊าซหุงต้มมิได้
(๓) ทำคำรับรองตามข้อ ๑๗ วรรคสอง
มอบให้แก่ผู้ค้าน้ำมันตามข้อ ๑๖ ซึ่งเป็นผู้ขายหรือจำหน่ายก๊าซ พร้อมกับการรับมอบก๊าซนั้น

ข้อ ๒๐ เจ้าของสถานีบริการต้อง
(๑) ไม่ซื้อหรือรับก๊าซจากผู้ใดนอกจากผู้ค้าน้ำมันตามข้อ ๑๖
(๒) ไม่ขายหรือจำหน่ายก๊าซเป็นเชื้อเพลิงสำหรับยานพาหนะในวันและเวลาที่ทางราชการกำหนดห้ามสำหรับขายหรือจำหน่ายน้ำมันเชื้อเพลิงสำหรับยานพาหนะ

ข้อ ๒๑
ห้ามิให้ผู้ใดนำก๊าซที่บรรจุในถังก๊าซหุงต้มไปใช้เป็นเชื้อเพลิงสำหรับยานพาหนะ
หรือถ่ายก๊าซออกจากถังก๊าซหุงต้มนอกสถานที่บรรจุก๊าซ ไม่ว่าจะกระทำด้วยวิธีการใด ๆ
ทั้งสิ้น

ข้อ ๒๒
ในกรณีที่มีการซื้อหรือได้มาซึ่งก๊าซจากผู้รับสัมปทานตามกฎหมายว่าด้วยการปิโตรเลียมซึ่งเป็นผู้ผลิตได้จากการแยกก๊าซธรรมชาติ
ให้ผู้ซื้อหรือได้มาซึ่งก๊าซนั้นส่งเงินเข้ากองทุนหรือขอรับเงินชดเชยจากกองทุนในอัตราที่คณะกรรมการกำหนด
การส่งเงินเข้ากองทุนหรือการขอรับเงินชดเชยจากกองทุนตามวรรคหนึ่งให้ยื่นรายการแจ้งชนิดและปริมาณก๊าซดังกล่าวแก่ผู้รับชำระค่าภาคหลวงก๊าซพร้อมกับชำระค่าภาคหลวงสำหรับก๊าซ
(ถ้ามี) ทั้งนี้ ตามระเบียบที่กรมทรัพยากรธรณีกำหนด

ข้อ ๒๓
ในกรณีที่ผู้ค้าน้ำมันตามมาตรา ๖ แห่งพระราชบัญญัติน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ.
๒๕๒๑ ขายน้ำมันเชื้อเพลิงให้แก่ผู้ซึ่งนำน้ำมันเชื้อเพลิงนั้นไปใช้เป็นวัตถุดิบหรือผู้นำเข้าน้ำมันเชื้อเพลิงเข้ามาใช้เป็นวัตถุดินในโรงกลั่น
ยกเว้นที่ใช้เป็นเชื้อเพลิง
(๑) ถ้าเป็นน้ำมันเชื้อเพลิงที่จะได้รับเงินชดเชยจากกองทุน
ไม่ให้ผู้ค่าน้ำมันซึ่งนำเข้าน้ำมันเชื้อเพลิงนั้นได้รับการยกเว้นไม่ต้องส่งเงินเข้ากองทุนแต่ถ้ามีการส่งเงินเข้ากองทุนแล้ว
ให้ขอคืนได้
(๒) ถ้าเป็นน้ำมันเชื่อเพลิงที่จะได้รับเงินชดเชยจากกองทุน
ไม่ให้ผู้ค้าน้ำมันซึ่งขายหรือผู้ซึ่งนำเข้าน้ำมันเชื้อเพลิงนั้นได้รับเงินชดเชย
แต่ถ้ามีการได้รับเงินชดเชยจากกองทุนแล้ว ให้ส่งเงินคืนกองทุน
การขอรับยกเว้นไม่ต้องส่งเงินเข้ากองทุน
การขอคืนเงินที่ส่งเข้ากองทุนและการ
ส่งเงินคืนกองทุนตามวรรคหนึ่ง
ให้เป็นไปตามระเบียบของกรมสรรพสามิตหรือระเบียบของกรม
ศุลกากร แล้วแต่กรณี

ข้อ ๒๔
ในกรณีที่ต้องส่งเงินกองทุนตามคำสั่งนี้ ถ้าผู้มีหน้าที่ส่งเงินเข้ากองทุนไม่ส่งเงินเข้ากองทุน
ส่งเงินเข้ากองทุนไม่ครบตามจำนวนที่ต้องส่ง หรือไม่ส่งเงินคืนกองทุนภายในเวลาที่กำหนดให้กรมสรรพสามิตสำหรับผู้ผลิตน้ำมันเชื้อเพลิง
ณ โรงกลั่นและจำหน่ายเพื่อใช้ในราชอาณาจักรและผู้ส่งออกน้ำมันเชื้อเพลิง
และกรมศุลกากรสำหรับผู้นำเข้าน้ำมันเชื้อเพลิงและผู้ซึ่งขายหรือจำหน่ายน้ำมันเชื้อเพลิงให้แก่เรื่อเพื่อให้เดินทางออกนอกราชอาณาจักร
แล้วแต่กรณี เป็นผู้ดำเนินการใหมีการดำเนินคดีตามกฏหมายว่าด้วยการแก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิงโดยเร็ว
ในกรณีที่ผู้มีหน้าที่ส่งเงินเข้ากองทุนไม่ส่งเงินเข้ากองทุนตามวรรคหนึ่งหรือส่งภายหลังระยะเวลาที่กำหนด
ไม่ว่าจะถูกดำเนินคดีหรือไม่ ให้เสียเงินเพิ่มในอัตราร้อยละสามต่อเดือนของจำนวนเงินดังกล่าว
ทั้งนี้ นับแต่วันที่ครบกำหนดส่ง และให้ถือว่าเงินเพิ่มนี้เป็นเงินที่ต้องส่งเข้ากองทุนด้วย
ในการคำนวณระยะเวลาตามวรรคสอง
เศษของเดือนให้นับเป็นหนึ่งเดิน

ข้อ ๒๕
เงินที่ส่งเข้ากองทุน และเงินชดเชยที่ได้รับจากกองทุนตามคำสั่งนี้ ให้ถือเป็นรายจ่ายหรือเงินได้
แล้วแต่กรณี ตามประมวลรัษฎากร

ข้อ ๒๖
การขอรับเงินชดเชยตามคำสั่งนายกรัฐมนตรีที่ยกเลิกโดยคำสั่งนี้หากมิได้กระทำภายในเก้าสิบวัน
นับแต่วันที่คำสั่งนี้ใช้บังคับห้ามมิให้ปลัดกระทรวงการคลังรับไว้พิจารณา

ข้อ ๒๗
บรรดาคำสั่งนายกรัฐมนตรีที่ถูกยกเลิกตามข้อ ๑ แห่งคำสั่งนี้รวมทั้งระเบียบและประกาศที่ออกตามคำสั่งดังกล่าว
ให้ใช้บังคับต่อไปสำหรับกรณีที่มีการฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามคำสั่งดังกล่าว
รวมทั้งการส่งเงินเข้ากองทุนและการขอรับเงินชดเชยและการจ่ายเงินจากกองทุนตามคำสั่งนั้น
ก่อนวันที่คำสั่งนี้ใช้บังคับด้วย

ข้อ ๒๘
ในกรณีที่มีปัญหาในการตีความเกี่ยวกับการปฏิบัติตามคำสั่งนี้ ให้ผู้ซึ่งเกี่ยวข้องนำเสนอคณะกรรมการพิจารณาวินิจฉัยและให้คำวินิจฉัยดังกล่าวเป็นที่สุด

ข้อ ๒๙
คำสั่งนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่ ๑๒ กันยายน ๒๕๔๐ เป็นต้นไป


สั่ง ณ วันที่ ๑๒ กันยายน พ.ศ. ๒๕๔๐
พลเอก ชวลิต ยงใจยุทธ
นายกรัฐมนตรี




อภิญญา/ปรับปรุง
๖ ตุลาคม ๒๕๕๗











[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๑๔/ตอนพิเศษ ๘๔ ง/หน้า ๓๒/๒๒ กันยายน ๒๕๔๐