ระเบียบคณะกรรมการนโยบายและกำกับการบริหารหนี้สาธารณะ
ว่าด้วยหลักเกณฑ์การกู้เงินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
พ.ศ. ๒๕๖๑
 

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๓๕ (๓) แห่งพระราชบัญญัติการบริหารหนี้สาธารณะ พ.ศ. ๒๕๔๘
ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติการบริหารหนี้สาธารณะ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๑ คณะกรรมการนโยบายและกำกับการบริหารหนี้สาธารณะโดยความเห็นชอบของคณะรัฐมนตรีออกระเบียบไว้
ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ ระเบียบนี้เรียกว่า
ระเบียบคณะกรรมการนโยบายและกำกับการบริหารหนี้สาธารณะ ว่าด้วยหลักเกณฑ์การกู้เงินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
พ.ศ. ๒๕๖๑

ข้อ ๒[๑] ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ ๓ ในระเบียบนี้
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
หมายความว่า องค์การบริหารส่วนจังหวัด เทศบาล องค์การบริหารส่วนตำบล กรุงเทพมหานคร
เมืองพัทยา และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอื่นที่มีกฎหมายจัดตั้ง
รายได้
หมายความว่า ภาษีอากร ค่าธรรมเนียม รายได้จากทรัพย์สิน รายได้จากการพาณิชย์ รายได้จากกิจการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
เงินอุดหนุนจากรัฐบาล ตลอดจนเงินและทรัพย์สินอื่นที่มีผู้อุทิศให้
แต่ไม่รวมถึงเงินอุดหนุนเฉพาะกิจ
ภาระชำระหนี้
หมายความว่า ผลรวมของเงินต้นและดอกเบี้ยเงินกู้ที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต้องชำระหนี้เงินกู้คืนในแต่ละปี
รวมถึงกรณีที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต้องชำระหนี้เงินกู้คืนเงินทุนส่งเสริมกิจการองค์การบริหารส่วนจังหวัด
เงินทุนส่งเสริมกิจการเทศบาล เงินทุนส่งเสริมกิจการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอื่น
ตลอดจนเงินชำระคืนเงินต้นและดอกเบี้ยที่จ่ายให้กับกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการส่วนท้องถิ่น
โครงการลงทุน
หมายความว่า
โครงการที่มีวัตถุประสงค์และเป้าหมายตลอดจนระยะเวลาการดำเนินงานที่แน่ชัดซึ่งก่อให้เกิดประโยชน์
หรืออาจใช้ประโยชน์ได้มากกว่าหนึ่งปีขึ้นไป
แผนพัฒนาท้องถิ่น
หมายความว่า แผนพัฒนาองค์การบริหารส่วนจังหวัด แผนพัฒนาเทศบาล แผนพัฒนาองค์การบริหารส่วนตำบล
แผนพัฒนากรุงเทพมหานคร แผนพัฒนาเมืองพัทยา
หรือแผนพัฒนาองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอื่น

ข้อ ๔ ระเบียบนี้ใช้บังคับกับการกู้เงินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
ยกเว้นการกู้เงินจากเงินทุนส่งเสริมกิจการองค์การบริหารส่วนจังหวัด
เงินทุนส่งเสริมกิจการเทศบาล
เงินทุนส่งเสริมกิจการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอื่น
หรือกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการส่วนท้องถิ่น

ข้อ ๕ ให้ประธานกรรมการนโยบายและกำกับการบริหารหนี้สาธารณะรักษาการตามระเบียบนี้และให้มีอำนาจตีความและวินิจฉัยปัญหาเกี่ยวกับการปฏิบัติตามระเบียบนี้

หมวด ๑
การกู้เงินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
 

ข้อ ๖ การกู้เงินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
ต้องกระทำโดยความรอบคอบและคำนึงถึงความคุ้มค่า ความยั่งยืนทางการคลัง
ความสามารถในการจัดหารายได้ การชำระหนี้ การกระจายภาระการชำระหนี้
เสถียรภาพและความยั่งยืนทางการคลัง ทั้งนี้
ให้มีการติดตามประเมินผลการรายงานการใช้จ่ายเงินกู้
และการเปิดเผยต่อประชาชนในท้องถิ่นอย่างต่อเนื่อง

ข้อ ๗ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นกู้เงินได้เฉพาะเพื่อวัตถุประสงค์อย่างหนึ่งอย่างใด
ดังต่อไปนี้
(๑)
การดำเนินโครงการลงทุน
(๒)
การปรับโครงสร้างหนี้
(๓)
ทุนหมุนเวียน
บรรดาเงินที่ได้รับจากการกู้เงินตามวรรคหนึ่ง
ให้นำไปใช้ได้ตามวัตถุประสงค์ของการกู้เงิน

ข้อ ๘ โครงการลงทุนที่จะดำเนินการกู้เงินตามข้อ ๗
(๑) ต้องมีลักษณะเป็นโครงการที่มีเป้าหมายในการพัฒนาทางด้านเศรษฐกิจ สังคม
คุณภาพชีวิต ส่งเสริมการประกอบอาชีพหรือสร้างรายได้ให้แก่ประชาชน
หรือก่อให้เกิดการเพิ่มพูนรายได้ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
หรือเป็นโครงการที่จัดทำขึ้นเพื่อป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย และเป็นไปตามหลักเกณฑ์
ดังต่อไปนี้
(๑) เป็นโครงการตามอำนาจหน้าที่และภารกิจขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
(๒)
เป็นโครงการที่อยู่ในแผนพัฒนาท้องถิ่น
(๓)
ไม่เป็นโครงการที่ดำเนินการแข่งขันกับเอกชน
(๔)
ไม่เป็นโครงการเกี่ยวกับการศึกษาวิจัย ทัศนศึกษาดูงาน หรือการจัดซื้อวัสดุครุภัณฑ์ที่ไม่ก่อให้เกิดประโยชน์แก่ประชาชนส่วนรวม
(๕)
ไม่เป็นโครงการที่มีลักษณะต้องห้ามตามที่กระทรวงมหาดไทยกำหนด
การจัดทำโครงการลงทุนเพื่อขอความเห็นชอบหรืออนุมัติการกู้เงินดังกล่าวตามที่กฎหมายกำหนดให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นศึกษาวิเคราะห์ความเหมาะสมทางด้านเทคนิค
และแสดงให้เห็นถึงรายได้หรือผลตอบแทนทางเศรษฐกิจหรือสังคม
พร้อมทั้งรายละเอียดและวงเงินกู้ของโครงการ
รวมถึงแผนการชำระหนี้เงินกู้จากผลตอบแทนของโครงการ
หากโครงการลงทุนที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเสนอขอกู้เงินตามวรรคหนึ่งอาจมีผลกระทบต่อชุมชนหรือสิ่งแวดล้อมอย่างมีนัยสำคัญ
ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นศึกษาวิเคราะห์ผลกระทบต่อสังคม
สิ่งแวดล้อมและปัจจัยอื่น ๆ ที่อาจเกิดขึ้นและเปิดเผยต่อสาธารณชน
และต้องจัดให้มีการรับฟังความคิดเห็นตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

ข้อ ๙ การกู้เงินเพื่อปรับโครงสร้างหนี้ตามข้อ ๗
(๒) ให้กระทำได้ตามหลักเกณฑ์ ดังต่อไปนี้
(๑) เฉพาะเพื่อเป็นการประหยัด ลดความเสี่ยงในอัตราแลกเปลี่ยน
หรือกระจายภาระการชำระหนี้
(๒) กู้ได้ไม่เกินจำนวนเงินต้นที่ค้างชำระ
และหากเป็นการกู้เงินรายใหม่เพื่อปรับโครงสร้างหนี้เงินกู้ที่เป็นเงินบาทให้กู้เป็นเงินบาทเท่านั้น
(๓) การกู้เงินเพื่อปรับโครงสร้างหนี้ที่ใช้เพื่อการลงทุน
ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นกู้ได้ไม่เกินอายุโครงการลงทุนที่เหลืออยู่

ข้อ ๑๐ การกู้เงินเพื่อใช้เป็นทุนหมุนเวียนตามข้อ ๗
(๓) ให้กระทำได้เฉพาะเพื่อใช้เป็นทุนหมุนเวียนในการดำเนินกิจการสถานธนานุบาล
ทั้งนี้ ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์
เงื่อนไข และวิธีการตามที่กระทรวงมหาดไทยกำหนด

ข้อ ๑๑ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจะกู้เงินตามข้อ ๗
(๑) ได้เมื่อการกู้นั้นไม่ก่อให้เกิดภาระชำระหนี้เกินกว่าร้อยละสิบต่อรายได้เฉลี่ย
รายได้เฉลี่ยตามวรรคหนึ่งให้คำนวณจากประมาณการรายได้ตามเอกสารงบประมาณท้องถิ่นในปีที่กู้เงิน
และรายได้ย้อนหลังสองปี
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอาจกู้เงินเมื่อมีภาระชำระหนี้เกินกว่าอัตราที่กำหนดไว้ในวรรคหนึ่งได้
หากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีความสามารถในการชำระหนี้โดยไม่กระทบต่อรายจ่ายประจำ ทั้งนี้ ให้ดำเนินการตามที่กำหนดไว้ในข้อ ๒๒

ข้อ ๑๒ การกู้เงินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นไม่ว่าจะเป็นเงินตราต่างประเทศหรือเป็นสกุลเงินบาทให้กระทำได้โดยทำเป็นสัญญาหรือโดยการออกพันธบัตร
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจะกู้เงินจากหรือผ่านบุคคลอื่นใดที่มิใช่เป็นผู้ให้กู้โดยตรงไม่ได้
เว้นแต่เป็นการกู้ต่อจากกระทรวงการคลัง หรือการกู้เงินโดยการออกพันธบัตรซึ่งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจะจำหน่ายพันธบัตรนั้นผ่านผู้จัดจำหน่ายก็ได้

ข้อ ๑๓ การกู้เงินโดยทำเป็นสัญญา
อย่างน้อยต้องมีรายละเอียด ดังต่อไปนี้
(๑)
วัตถุประสงค์ของการกู้เงิน
(๒)
วงเงินกู้
(๓)
ระยะเวลาในการชำระหนี้
(๔)
อัตราดอกเบี้ย
(๕)
การชำระเงินต้นและดอกเบี้ย
(๖)
ค่าธรรมเนียม
(๗)
ผู้มีอำนาจลงนามในการกู้เงิน
(๘)
ผู้ค้ำประกัน (ถ้ามี)

ข้อ ๑๔ การกู้เงินโดยการออกพันธบัตรต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์
วิธีการ และเงื่อนไขที่กำหนดไว้ในกฎหมายว่าด้วยหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์

ข้อ ๑๕ การกู้เงินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นไม่มีผลผูกพันให้ผู้ให้กู้มีสิทธิบังคับชำระหนี้จากรัฐบาล
และห้ามมิให้มีข้อกำหนดในสัญญาหรือพันธบัตรในเรื่องการผิดนัดชำระหนี้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ให้ถือว่ารัฐบาลผิดนัดชำระหนี้

หมวด ๒
การบริหารหนี้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
 

ส่วนที่ ๑
การค้ำประกัน และการชำระหนี้
 

ข้อ ๑๖ ในการกู้เงินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
รัฐบาลจะไม่ค้ำประกัน
รวมทั้งไม่รับผิดชอบหรือตั้งงบประมาณรายจ่ายเพื่อชำระคืนเงินต้นหรือดอกเบี้ยดังกล่าว

ข้อ ๑๗ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต้องชำระหนี้เงินกู้ตามกำหนดเวลาโดยเคร่งครัด

ข้อ ๑๘ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต้องจัดให้มีการกำกับดูแลการชำระหนี้
โดยกระจายภาระการชำระหนี้
และคำนึงถึงต้นทุนในการชำระหนี้เพื่อไม่ให้กระทบกับความสามารถในการดำเนินการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

ข้อ ๑๙ การตั้งงบประมาณเพื่อชำระหนี้เงินต้นและดอกเบี้ยขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ต้องตั้งให้เพียงพอตามความจำเป็นในการชำระหนี้ในปีนั้น
ๆ โดยสภาท้องถิ่นจะแปรญัตติเพื่อลดหรือตัดทอนไม่ได้

ส่วนที่ ๒
การปรับโครงสร้างหนี้
 

ข้อ ๒๐ การปรับโครงสร้างหนี้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นสามารถดำเนินการได้โดยการกู้เงินรายใหม่เพื่อชำระหนี้เดิม
แปลงหนี้ ชำระหนี้ก่อนถึงกำหนดชำระ ขยายหรือย่นระยะเวลาการชำระหนี้ ต่ออายุ
ซื้อคืน หรือไถ่ถอนพันธบัตร
หรือทำธุรกรรมทางการเงินอื่นที่เป็นประโยชน์ต่อการปรับโครงสร้างหนี้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
โดยให้นำกฎกระทรวงว่าด้วยการทำธุรกรรมทางการเงินอื่นที่เป็นประโยชน์ต่อการปรับโครงสร้างหนี้สาธารณะซึ่งออกตามมาตรา
๑๔ มาใช้บังคับโดยอนุโลม

หมวด ๓
การกำกับดูแล และการรายงาน
 

ข้อ ๒๑ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ดำเนินการกู้เงินตามหมวด
๑ ต้องจัดให้มีการดำเนินการอย่างน้อย ดังต่อไปนี้
(๑)
จัดทำแผนการเงินประจำปีที่แสดงถึงที่มาของรายได้และรายจ่าย
โดยต้องมีการวิเคราะห์ถึงประโยชน์และผลกระทบของประชาชนในท้องถิ่นที่จะได้รับทั้งทางด้านเศรษฐกิจและสังคม
ตลอดจนแสดงถึงที่มาของแหล่งเงินทุนที่จะนำมาชำระหนี้ให้ชัดเจน
และการได้รับอนุมัติจากผู้ซึ่งมีอำนาจตามกฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนั้น
(๒)
จัดให้มีระบบบัญชีที่เป็นมาตรฐานตามที่กฎหมายกำหนด
(๓) จัดให้มีระบบควบคุมภายใน ระบบบริหารการเงิน และการชำระหนี้

ข้อ ๒๒ ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเผยแพร่ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการกู้เงินก่อนการกู้เงินเพื่อดำเนินโครงการลงทุนตามข้อ
๗ (๑) และการกู้เงินเพื่อการปรับโครงสร้างหนี้ตามข้อ ๗ (๒) แก่ประชาชนในท้องถิ่นเพื่อรับฟังความคิดเห็นเป็นเวลาไม่น้อยกว่าสิบห้าวันก่อนเสนอต่อผู้มีอำนาจพิจารณาให้ความเห็นชอบหรืออนุมัติตามกฎหมาย
นอกจากการดำเนินการตามวรรคหนึ่ง
ในกรณีที่เป็นการกู้เงินตามข้อ ๑๑ วรรคสาม ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเสนอข้อมูลก่อนการกู้เงินต่อกระทรวงมหาดไทยเพื่อขอความเห็นชอบหรืออนุมัติ
ให้ผู้ซึ่งมีอำนาจพิจารณาให้ความเห็นชอบหรืออนุมัติการกู้เงินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนำผลการรับฟังความคิดเห็นตามวรรคหนึ่งประกอบการพิจารณา

ข้อ ๒๓ ข้อมูลก่อนการกู้เงินตามข้อ ๒๒
อย่างน้อยต้องมีรายละเอียด ดังต่อไปนี้
(๑)
เหตุผลความจำเป็นในการกู้เงิน
(๒) รายละเอียดของการกู้เงิน โดยให้นำข้อ ๑๓ มาใช้บังคับโดยอนุโลม
(๓) ผลการศึกษาเกี่ยวกับความเป็นไปได้ของโครงการลงทุน อายุโครงการลงทุน
โดยพิจารณาถึงความเป็นไปได้ทางการเงินและมูลค่าเพิ่มเชิงเศรษฐกิจ
ตลอดจนผลประโยชน์ที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและประชาชนในท้องถิ่นจะได้รับและผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นจากการดำเนินการนั้น
(๔) ภาระชำระหนี้ในปีงบประมาณก่อนการกู้เงิน
และประมาณการภาระชำระหนี้หลังการกู้เงิน
(๕) รายงานการเงินที่เกิดขึ้นจริงในช่วงสามปีที่ผ่านมาโดยแยกประเภทงบดำเนินการ
งบชำระหนี้และงบลงทุนให้ชัดเจน
(๖) ยอดหนี้คงค้างก่อนการกู้เงิน
(๗) ผลกระทบต่อเพดานการก่อหนี้และความสามารถในการก่อหนี้ในอนาคต

ข้อ ๒๔ ภายในสิบห้าวันนับจากวันลงนามในสัญญากู้เงินเพื่อใช้เป็นทุนหมุนเวียนตามข้อ
๗ (๓) ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรายงานข้อมูลการกู้เงินให้กระทรวงมหาดไทยทราบ
รวมทั้งเผยแพร่ข้อมูลดังกล่าวแก่ประชาชนในท้องถิ่น ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กระทรวงมหาดไทยกำหนด

ข้อ ๒๕ ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจัดส่งข้อมูลเกี่ยวกับหนี้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นซึ่งประกอบด้วย
การก่อหนี้และการปรับโครงสร้างหนี้ ยอดหนี้คงค้าง ภาระหนี้ วัตถุประสงค์การกู้เงิน
วงเงิน อัตราดอกเบี้ย อายุเงินกู้ การเบิกจ่ายเงินกู้ สัดส่วนยอดหนี้คงค้างต่อรายได้
และสัดส่วนภาระหนี้ต่อรายได้ รวมทั้งข้อมูลอื่นที่เกี่ยวข้อง
ให้แก่กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นและสำนักงานบริหารหนี้สาธารณะเป็นรายไตรมาสตามแบบที่สำนักงานบริหารหนี้สาธารณะกำหนด

ข้อ ๒๖ ในกรณีที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นใดไม่ปฏิบัติตามระเบียบนี้
ให้สำนักงานบริหารหนี้สาธารณะรายงานต่อคณะกรรมการนโยบายและกำกับการบริหารหนี้สาธารณะและแจ้งกระทรวงมหาดไทยเพื่อพิจารณาสั่งการต่อไป

บทเฉพาะกาล
 

ข้อ ๒๗ การกู้เงินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ได้ดำเนินการไปแล้วก่อนวันที่ระเบียบนี้ใช้บังคับ
หรือการกู้เงินที่อยู่ในระหว่างดำเนินการและยังไม่แล้วเสร็จในวันที่ระเบียบนี้ใช้บังคับให้ถือว่าการดำเนินการนั้นเป็นการดำเนินการตามระเบียบนี้
ให้นำความในหมวด
๓ การกำกับดูแล และการรายงาน
มาใช้บังคับกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่มีการดำเนินการตามวรรคหนึ่งด้วยโดยอนุโลม
ทั้งนี้
ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจัดส่งข้อมูลตามข้อ ๒๕
ภายในหกสิบวันนับแต่วันที่ระเบียบนี้ใช้บังคับ
บรรดาประกาศ
หลักเกณฑ์
หรือวิธีปฏิบัติของกระทรวงมหาดไทยเกี่ยวกับการกู้เงินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ใช้บังคับอยู่ในวันที่ระเบียบนี้ใช้บังคับ
ให้ยังคงใช้บังคับต่อไปเพียงเท่าที่ไม่ขัดหรือแย้งกับระเบียบนี้
จนกว่าจะได้มีการจัดทำประกาศ หลักเกณฑ์ หรือวิธีปฏิบัติตามระเบียบนี้


ประกาศ ณ วันที่ ๔ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๖๑
อภิศักดิ์ ตันติวรวงศ์
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง
ประธานกรรมการนโยบายและกำกับการบริหารหนี้สาธารณะ











ปวันวิทย์/จัดทำ
๓ กันยายน
๒๕๖๑

[๑]
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๕/ตอนพิเศษ ๑๗๐ ง/หน้า ๑/๑๗ กรกฎาคม ๒๕๖๑