ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย
ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย
เรื่อง
การให้สินเชื่อแก่หรือลงทุนในกิจการที่มีผลประโยชน์
เกี่ยวข้องและการให้สินเชื่อแก่ผู้ถือหุ้น
---------------
 เนื่องจากสถาบันการเงินได้มีการลงทุนในกิจการต่าง
ๆ มากมายซึ่งมีทั้งกิจการ
ที่สถาบันการเงินเข้าไปลงทุนด้วยตนเองและลงทุนร่วมกับกรรมการ
ผู้บริหารระดับสูงของสถาบัน
การเงิน และผู้ที่เกี่ยวข้องกับบุคคลเหล่านี้
รวมทั้งมีการให้สินเชื่อแก่กิจการที่กล่าว ผู้ถือหุ้น และ
ผู้บริหารระดับสูงในปริมาณสูงโดยไม่ได้มีกระบวนการพิจารณาสินเชื่อที่รัดกุมเหมาะสม
หรือให้
สินเชื่อในลักษณะเอื้อประโยชน์ให้แก่กิจการเหล่านี้
หรือไม่ได้มีการตีราคาอสังหาริมทรัพย์ที่วางเป็น
ประกันอย่างรอบคอบส่งผลให้สถาบันการเงินได้รับความเสียหายจากการให้สินเชื่อนั้น
ดังนั้น เพื่อ
พิทักษ์รักษาผลประโยชน์ของประชาชน อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๒๒ (๕) และ ๒๒ (๘) 
แห่งพระราชบัญญัติการธนาคารพาณิชย์ พ.ศ. ๒๕๐๕
ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชกำหนดแก้ไข
เพิ่มเติมพระราชบัญญัติการธนาคารพาณิชย์ พ.ศ. ๒๕๐๕ พ.ศ.
๒๕๒๘ ธนาคารแห่งประเทศไทย
ออกข้อกำหนด ดังต่อไปนี้

 ข้อ
๑
ให้ยกเลิกประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย เรื่อง การให้สินเชื่อแก่หรือ
ลงทุนในกิจการที่มีผลประโยชน์เกี่ยวข้องและการให้สินเชื่อแก่ผู้ถือหุ้น
ลงวันที่ ๔ กันยายน ๒๕๔๔

 ข้อ
๒ ในหนังสือฉบับนี้
 "บริษัทจำกัด"
หมายความว่า บริษัทจำกัดตามประมวลกฎหมายแพ่งและ
พาณิชย์ บริษัทมหาชนจำกัดตามกฎหมายว่าด้วยบริษัทมหาชนจำกัด
ห้างหุ้นส่วนจำกัด ห้าง
หุ้นส่วนสามัญนิติบุคคล หรือนิติบุคคลอื่น
 "ผู้ที่เกี่ยวข้อง"
หมายความว่า บุคคลที่มีความสัมพันธ์กับอีกบุคคลหนึ่งใน
ลักษณะอย่างหนึ่งอย่างใดดังต่อไปนี้
 (๑)
เป็นคู่สมรส บิดา มารดา หรือผู้รับบุตรบุญธรรม
 (๒)
เป็นบุตรหรือบุตรบุญธรรม
 (๓)
เป็นบริษัทจำกัดที่บุคคลนั้นหรือบุคคลตาม (๑) หรือ (๒) มีอำนาจในการ
จัดการ
 (๓)
เป็นบริษัทจำกัดที่บุคคลนั้นหรือบุคคลตาม (๑) หรือ (๒) มีอำนาจในการ
จัดการ
 (๔)
เป็นบริษัทจำกัดที่บุคคลนั้นหรือบุคคลตาม (๑) หรือ (๒) มีอำนาจควบคุม
คะแนนเสียงส่วนใหญ่ในที่ประชุมผู้ถือหุ้น
 (๕)
เป็นบริษัทจำกัดที่บุคคลนั้นหรือบุคคลตาม (๑) หรือ (๒) มีอำนาจควบคุม
การแต่งตั้งหรือถอดถอนกรรมการ
 (๖)
เป็นบริษัทลูกของบริษัทจำกัดตาม (๓) หรือ (๔) หรือ (๕)
 (๗)
บริษัทร่วมของบริษัทจำกัดตาม (๓) หรือ (๔) หรือ (๕) 
 (๘)
เป็นตัวการหรือตัวแทน
 ในกรณีที่บุคคลใดถือหุ้นในบริษัทจำกัดใดตั้งแต่ร้อยละ
๒๐ ขึ้นไปของจำนวน
หุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดไม่ว่าโดยทางตรงหรือทางอ้อม
ให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าบริษัทจำกัดนั้น
เป็นผู้ที่เกี่ยวข้องกับบุคคลดังกล่าว
 "บริษัทแม่"
หมายความว่า บริษัทจำกัดที่มีอำนาจควบคุมกิจการของบริษัท
จำกัดอื่น
 "บริษัทลูก"
หมายความว่า
 (๑)
บริษัทจำกัดที่มีบริษัทจำกัดอื่นมีอำนาจควบคุมกิจการของบริษัทจำกัดนั้น
 (๒)
บริษัทลูกของบริษัทจำกัดตาม (๑) ทุกทอด
 "บริษัทร่วม"
หมายความว่า บริษัทลูกที่มีบริษัทแม่ร่วมกัน
 "อำนาจควบคุมกิจการ"
หมายความว่า
 (๑)
การที่บุคคลหนึ่งมีหุ้นในบริษัทจำกัดหนึ่งเกินกว่าร้อยละ ๕๐ ของจำนวน
หุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดไม่ว่าโดยทางตรงหรือทางอ้อม
หรือ
 (๒)
การที่บุคคลหนึ่งมีอำนาจควบคุมคะแนนเสียงส่วนใหญ่ในที่ประชุมผู้ถือ
หุ้นของบริษัทจำกัดหนึ่งไม่ว่าโดยทางตรงหรือทางอ้อมหรือไม่ว่าเพราะเหตุอื่นใด
หรือ
 (๓)
การที่บุคคลหนึ่งมีอำนาจควบคุมการแต่งตั้งและถอดถอนกรรมการตั้งแต่
กึ่งหนึ่งของกรรมการทั้งหมดในบริษัทจำกัดหนึ่ง
 ในกรณีที่บุคคลหนึ่งมีหุ้นในบริษัทจำกัดหนึ่งตั้งแต่ร้อยละ
๒๐ ขึ้นไปของจำนวน
หุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดไม่ว่าโดยทางตรงหรือทางอ้อม
ให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่า บุคคลที่มีหุ้น
ดังกล่าวมีอำนาจควบคุมกิจการในบริษัทจำกัดนั้น
 "ผู้บริหารระดับสูง"
หมายความว่า ผู้บริหารตั้งแต่ระดับผู้ช่วยผู้จัดการใหญ่ขึ้น
ไป
 "กิจการที่ธนาคารพาณิชย์
หรือกรรมการหรือผู้บริหารระดับสูงของธนาคาร
พาณิชย์นั้นมีผลประโยชน์เกี่ยวข้อง" หมายความว่า
 (๑)
บริษัทจำกัดที่ธนาคารพาณิชย์ กรรมการหรือผู้บริหารระดับสูงของธนาคาร
พาณิชย์หรือผู้ที่เกี่ยวข้องของบุคคลเหล่านี้
ถือหุ้นรวมกันเกินร้อยละ ๑๐ ของจำนวนหุ้นที่จำหน่าย
ได้แล้วทั้งหมดของบริษัทจำกัดนั้น
หรือมีอำนาจควบคุมกิจการในบริษัทจำกัดนั้น
 (๒)
บริษัทร่วมของธนาคารพาณิชย์
 "ผู้ถือหุ้น"
หมายความว่า
 (๑)
บุคคลที่ถือหุ้นในธนาคารพาณิชย์ไม่ว่าทางตรงหรือทางอ้อมเกินร้อยละ ๕ 
ของจำนวนหุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดของธนาคารพาณิชย์
โดยให้นับรวมถึงหุ้นที่ถือโดยผู้ที่เกี่ยว
ข้องด้วย
 (๒)
บุคคลที่มีอำนาจควบคุมกิจการของธนาคารพาณิชย์รวมทั้งผู้ที่เกี่ยวข้อง
ด้วย
 (๓)
บริษัทจำกัดที่บุคคลตาม (๑) หรือ (๒) ถือหุ้นเกินร้อยละ ๑๐ ของจำนวน
หุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดของบริษัทจำกัดนั้น
หรือมีอำนาจควบคุมกิจการในบริษัทจำกัดนั้น
 "ธุรกิจทางการเงิน"
หมายความว่า ธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับการเงิน เช่น ธุรกิจ
ธนาคารพาณิชย์ ธุรกิจเงินทุน ธุรกิจเครดิตฟองซิเอร์
ธุรกิจหลักทรัพย์ ธุรกิจเช่าซื้อ ธุรกิจลิสซิ่ง 
ธุรกิจประกันชีวิต ธุรกิจบริหารสินทรัพย์ ธุรกิจการรับโอน
โดยมีค่าตอบแทนซึ่งสิทธิเรียกร้องที่
เกิดจากการจำหน่ายสินค้า เป็นต้น
 "ธุรกิจสนับสนุนสถาบันการเงิน"
หมายความว่า บริษัทจำกัดที่
 (๑)
มีสถาบันการเงินใดสถาบันการเงินหนึ่งถือหุ้นเกินกว่าร้อยละ ๑๐ ของ
จำนวนหุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดของบริษัทจำกัดนั้น
หรือมีสถาบันการเงินหลายแห่งถือหุ้น
รวมกันเกินกว่าร้อยละ ๕๐
ของจำนวนหุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดของบริษัทจำกัดนั้น และ
 (๒)
ประกอบกิจการอันเป็นงานด้านปฏิบัติการ (back office) หรืองานด้าน
สนับสนุน (support)
ซึ่งให้บริการแก่สถาบันการเงินและบุคคลอื่น เช่น การบัญชีและการเงิน 
เทคโนโลยีสารสนเทศ ตรวจสอบภายใน กฎหมาย
การกำกับดูแลการปฏิบัติงานของธนาคาร
พาณิชย์ บัตรเครดิต ข้อมูลเครดิต รับส่งเอกสาร ศูนย์ฝึกอบรม
รักษาความปลอดภัย เป็นต้น

 ข้อ
๓
ให้ธนาคารพาณิชย์ระงับการให้สินเชื่อแก่หรือลงทุนในกิจการที่ธนาคาร
พาณิชย์
หรือกรรมการหรือผู้บริหารระดับสูงของธนาคารพาณิชย์นั้นมีผลประโยชน์เกี่ยวข้อง หรือ
ให้สินเชื่อแก่ผู้ถือหุ้น หรือผู้บริหารระดับสูงของธนาคารพาณิชย์ในปริมาณเกินสมควร
 การให้สินเชื่อหรือลงทุนในปริมาณเกินสมควร
หมายความว่า การให้สินเชื่อหรือ
ลงทุนอย่างใดอย่างหนึ่งหรือหลายอย่างรวมกันแก่กิจการหรือบุคคลตามวรรคหนึ่งเกินร้อยละ
๕ 
ของเงินกองทุนชั้นที่ ๑ ของธนาคารพาณิชย์ หรือร้อยละ ๕๐
ของส่วนของผู้ถือหุ้นของบริษัทจำกัด
นั้น หรือร้อยละ ๒๕ ของยอดหนี้สินรวมของบริษัทจำกัดนั้น
แล้วแต่จำนวนใดจะต่ำกว่า
 การให้สินเชื่อหรือลงทุนดังกล่าวในวรรคหนึ่งและวรรคสองข้างต้นไม่รวมกรณี
ดังต่อไปนี้
 (ก)
การให้สินเชื่อแก่หรือลงทุนในนิติบุคคลที่มีกฎหมายเฉพาะจัดตั้งขึ้นหรือ
บริษัทจำกัดที่นิติบุคคลดังกล่าวมีอำนาจควบคุมกิจการหรือถือหุ้นเกินร้อยละ
๑๐ ของจำนวนหุ้น
ที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดของบริษัทจำกัดนั้น ในระหว่างเวลา
๓ ปี นับแต่วันที่ประกาศนี้มีผลใช้
บังคับ
 (ข)
การให้สินเชื่อโดยมีหลักประกันเต็มจำนวนเป็นเงินฝากสถาบันการเงินหรือ
หลักทรัพย์รัฐบาลไทยที่ปราศจากภาระผูกพันและโอนเปลี่ยนมือได้
ทั้งนี้ การตีราคาหลักทรัพย์ให้
ถือเอามูลค่าที่ตราไว้ของหลักทรัพย์หรือตราสารนั้น
 (ค)
การให้สินเชื่อหรือลงทุนในธุรกิจทางการเงิน และธุรกิจสนับสนุนสถาบันการ
เงิน
 (ง)
การให้สินเชื่อหรือลงทุนในธุรกิจที่มีการปรับโครงสร้างหนี้ซึ่งธนาคาร
พาณิชย์หรือกรรมการหรือผู้บริหารระดับสูงของธนาคารพาณิชย์ไม่ได้มีผลประโยชน์เกี่ยวข้องใน
ธุรกิจนั้นก่อนการปรับโครงสร้างหนี้
ส่วนธุรกิจที่ธนาคารพาณิชย์ หรือกรรมการหรือผู้บริหารระดับ
สูงของธนาคารพาณิชย์มีผลประโยชน์เกี่ยวข้องก่อนการปรับโครงสร้างหนี้
หากการปรับโครง
สร้างหนี้จำเป็นต้องให้สินเชื่อหรือลงทุนเพิ่มจนเกินอัตราที่กำหนดตามวรรคสอง
จะต้องได้รับ
อนุญาตจากธนาคารแห่งประเทศไทยก่อน 

 ข้อ
๔
ให้ธนาคารพาณิชย์ระงับการให้สินเชื่อแก่หรือลงทุนในกิจการที่ธนาคาร
พาณิชย์ หรือกรรมการหรือผู้บริหารระดับสูงของธนาคารพาณิชย์นั้นมีผลประโยชน์เกี่ยวข้อง
หรือ
ให้สินเชื่อแก่ผู้ถือหุ้น
หรือผู้บริหารระดับสูงของธนาคารพาณิชย์โดยมีเงื่อนไขหรือข้อกำหนดพิเศษ
ผิดไปจากปกติ
 การให้สินเชื่อหรือลงทุนในกรณีต่อไปนี้
ให้ถือว่ามีเงื่อนไขหรือข้อกำหนดพิเศษ
ผิดไปจากปกติ
 (๑)
การให้สินเชื่อหรือลงทุนโดยไม่ได้พิจารณาถึงฐานะและผลการดำเนินงาน
ของธุรกิจ หรือไม่ได้มีการวิเคราะห์ความเป็นไปได้ของโครงการ
 (๒)
การให้สินเชื่อหรือลงทุนในลักษณะที่เป็นการเอื้อประโยชน์ให้แก่กิจการนั้น 
เช่น เรียกเก็บอัตราดอกเบี้ยต่ำกว่าอัตราปกติของลูกค้าที่มีความเสี่ยงระดับเดียวกันไม่มีการจด
จำนองอสังหาริมทรัพย์ที่เป็นหลักประกัน
ไม่ดำเนินการให้หลักประกันมีผลบังคับได้ตามกฎหมาย 
เป็นต้น
 (๓)
การให้สินเชื่อที่มีเหตุอันควรสงสัยว่าลูกหนี้ไม่ได้ดำเนินธุรกิจจริง

 ข้อ
๕ ให้ธนาคารพาณิชย์จัดทำนโยบายการให้สินเชื่อแก่หรือลงทุนในกิจการ
ที่ธนาคารพาณิชย์หรือกรรมการหรือผู้บริหารระดับสูงของธนาคารพาณิชย์นั้นมีผลประโยชน์เกี่ยว
ข้อง
หรือให้สินเชื่อแก่ผู้ถือหุ้นหรือผู้บริหารระดับสูงของธนาคารพาณิชย์
โดยจะต้องมีข้อกำหนด
อย่างน้อยดังต่อไปนี้
 (๑)
ต้องปฏิบัติให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดในหนังสือธนาคารแห่ง
ประเทศไทยที่ ธปท.สนส. (๒๑) ว. ๒๑๓๐/๒๕๔๓ ลงวันที่ ๑๖
สิงหาคม ๒๕๔๓ เรื่อง การ
ปฏิบัติเกี่ยวกับการให้สินเชื่อ การก่อภาระผูกพัน
การลงทุนในหลักทรัพย์และการขายสินทรัพย์ของ
ธนาคารพาณิชย์
 (๒)
การให้สินเชื่อหรือลงทุนดังกล่าวข้างต้น ต้องได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการ
ธนาคารพาณิชย์ด้วยมติเป็นเอกฉันท์
 (๓)
ห้ามกรรมการหรือผู้บริหารระดับสูงที่มีผลประโยชน์เกี่ยวข้องกับการ
ให้สินเชื่อเข้าร่วมพิจารณาอนุมัติสินเชื่อนั้น

 ข้อ
๖
ในกรณีที่ธนาคารพาณิชย์ใดได้ให้สินเชื่อแก่หรือลงทุนในกิจการที่
ธนาคารพาณิชย์หรือกรรมการหรือผู้บริหารระดับสูงของธนาคารพาณิชย์นั้นมีผลประโยชน์เกี่ยว
ข้อง
หรือให้สินเชื่อแก่ผู้ถือหุ้นหรือผู้บริหารระดับสูงของธนาคารพาณิชย์นั้นเกินอัตราส่วนที่กล่าวใน
ข้อ ๓ วรรคสองข้างต้นก่อนวันที่ประกาศนี้มีผลใช้บังคับและไม่ใช่เป็นการให้สินเชื่อที่มีเงื่อนไขหรือ
ข้อกำหนดพิเศษผิดไปจากปกติดังกล่าวในข้อ ๔
ให้คงอัตราส่วนนั้นต่อไปได้ แต่จะให้สินเชื่อหรือลง
ทุนเพิ่มอีกไม่ได้ เว้นแต่
 (ก)
ในกรณีทีธนาคารแห่งประเทศไทยได้อนุญาตหรือสั่งการเป็นอย่างอื่นไว้แล้ว 
ให้ธนาคารพาณิชย์ปฏิบัติตามนั้น
 (ข)
ในกรณีที่ได้ทำสัญญาให้สินเชื่อโดยมีวงเงินเกินอัตราที่กำหนดในข้อ ๓ 
วรรคสองก่อนวันที่ประกาศนี้มีผลใช้บังคับ
ให้ธนาคารพาณิชย์ปฏิบัติตามสัญญานั้นได้แต่จะเพิ่ม
วงเงินหรือขยายกำหนดเวลาต่าง ๆ ตามสัญญาไม่ได้
 (ค)
ในกรณีที่เป็นการให้สินเชื่อระยะสั้นไม่เกิน ๑ ปี ธนาคารพาณิชย์สามารถให้
สินเชื่อในวงเงินเดิมต่อไปได้อีก ๑
ปีนับแต่วันที่ประกาศนี้มีผลใช้บังคับหลังจากนั้น จะต้องลดอัตรา
ส่วนลงเหลือตามอัตราที่กำหนด
 (ง)
ในกรณีที่เป็นเงินให้สินเชื่อเพื่อใช้เป็นเงินทุนหมุนเวียนในกิจการที่ประกอบ
ธุรกิจการนำเข้าหรือส่งออก ให้ดำเนินการต่อไปได้อีก ๓
ปีนับแต่วันที่ประกาศนี้มีผลใช้บังคับ 
หลังจากนั้นจะต้องลดอัตราส่วนลงเหลือตามอัตราที่กำหนด

 ข้อ
๗
ประกาศนี้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา
เป็นต้นไป

 ประกาศ
ณ วันที่ ๓๐ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๔๔
  หม่อมราชวงศ์ปรีดิยาธร เทวกุล
 
ผู้ว่าการ
  ธนาคารแห่งประเทศไทย

[รก. ๒๕๔๔/พ๑๐๙ง/๑๕/๒ พฤศจิกายน ๒๕๔๔]

 พรพิมล/พิมพ์/แก้ไข
 ๑๓
พ.ค ๒๕๔๕
 A+B