ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย

ที่ สนส. 22/2555

เรื่อง หลักเกณฑ์การกํากับลูกหนี้รายใหญ่ (Single Lending Limit)

----------------------------------


อื่นๆ - 1. เหตุผลในการออกประกาศ  
          ตามที่ธนาคารแห่งประเทศไทยได้ออกประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย ที่ สนส. 35/2551 เรื่อง หลักเกณฑ์การกํากับลูกหนี้รายใหญ่ (Single Lending Limit) ลงวันที่ 3 สิงหาคม 2551 โดยรวบรวมประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยที่เกี่ยวข้องกับหลักเกณฑ์การกํากับลูกหนี้รายใหญ่มาไว้ในฉบับเดียวกัน รวมทั้งขยายขอบเขตการกํากับลูกหนี้รายใหญ่โดยการนับรวมการทําธุรกรรมทุกประเภทในการคํานวณอัตราส่วน การนับความสัมพันธ์ของลูกหนี้ตามนิยามผู้ที่เกี่ยวข้อง และการขยายฐานเงินกองทุน เพื่อให้การกํากับดูแลสถาบันการเงินทุกประเภทเป็นมาตรฐานเดียวกัน สามารถรองรับความเสี่ยงจากการทําธุรกรรมของสถาบันการเงินได้จริง และสอดคล้องกับมาตรฐานสากล มาระยะหนึ่งแล้วนั้น  
          ปัจจุบันสถาบันการเงินได้ให้บริการธุรกรรมทางการเงินในหลายรูปแบบเพื่อตอบสนองต่อความต้องการของลูกค้าในการทําธุรกรรมทั้งในและต่างประเทศซึ่งสอดคล้องกับแนวทางหรือกฎเกณฑ์ข้อบังคับสากลขององค์กรกลางระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้อง และให้ความสําคัญต่อการบริหารความเสี่ยงจากการทําธุรกรรมดังกล่าวเพื่อให้สามารถรองรับความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น  
          ธนาคารแห่งประเทศไทยจึงเห็นควรปรับปรุงหลักเกณฑ์การกํากับดูแลลูกหนี้รายใหญ่ให้สอดคล้องกับรูปแบบการประกอบธุรกิจและการบริหารความเสี่ยงของสถาบันการเงินที่เปลี่ยนแปลงไปโดยหลักเกณฑ์ในการกํากับดูแลนี้จะเน้นการพิจารณาจากความเสี่ยงและผลตอบแทนเป็นสําคัญ  
          สาระสําคัญของการปรับปรุงหลักเกณฑ์มีดังนี้  
                     1) ขยายคํานิยามของตั๋วเงินที่มีคุณภาพให้ครอบคลุมถึงตั๋วเงินที่ได้รับการรับรองหรือรับอาวัลโดยสถาบันการเงินของรัฐที่มีกฎหมายเฉพาะจัดตั้งขึ้นทั้งในและต่างประเทศ สถาบันการเงินในต่างประเทศ ธนาคารเพื่อการพัฒนาระหว่างประเทศ (Multilateral Development Banks: MDBs) หรือบริษัทอื่น ๆ ที่มีคุณสมบัติตามที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกําหนด  
                     2) เพิ่มเติมข้อยกเว้นในการคํานวณอัตราส่วนการกํากับลูกหนี้รายใหญ่กรณีการให้สินเชื่อโดยมีหลักทรัพย์ธนาคารกลางต่างประเทศที่มีน้ําหนักความเสี่ยงร้อยละ 0 ค้ําประกันเต็มจํานวน หรือลงทุนในหลักทรัพย์ดังกล่าว  
                     3) เพิ่มเติมข้อยกเว้นในการคํานวณอัตราส่วนการกํากับลูกหนี้รายใหญ่สําหรับสาขาของธนาคารพาณิชย์ต่างประเทศ ตามเงื่อนไขที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกําหนด  
                     4) กําหนดหลักเกณฑ์การนับลูกหนี้ธุรกรรมสินเชื่อเพื่อการค้า (trade finance) และธุรกรรมสินเชื่อเพื่อการค้าที่มีการประกันการส่งออก (export credit insurance)  
                     5) ปรับปรุงหลักเกณฑ์การนับลูกหนี้ที่มีการรับประกันความเสี่ยงด้านเครดิตโดยเพิ่มผู้รับประกันความเสี่ยงให้ครอบคลุมถึงสถาบันการเงินของรัฐที่มีกฎหมายเฉพาะจัดตั้งขึ้นในต่างประเทศ ธนาคารเพื่อการพัฒนาระหว่างประเทศ (MDBs) ที่มีคุณสมบัติตามที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกําหนด  
                     6) นําเนื้อหาของหนังสือเวียน เรื่อง แนวทางในการพิสูจน์ผู้ที่เกี่ยวข้องตามหลักเกณฑ์การกํากับลูกหนี้รายใหญ่ มารวมไว้ในประกาศฉบับนี้


อื่นๆ - 2. อํานาจตามกฎหมาย

          อาศัยอํานาจตามความในมาตรา 50 และมาตรา 52 แห่งพระราชบัญญัติธุรกิจสถาบันการเงิน พ.ศ. 2551 อันเป็นกฎหมายที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจํากัดสิทธิเสรีภาพของบุคคลซึ่งมาตรา 29 ประกอบกับมาตรา 31 มาตรา 33 มาตรา 36 มาตรา 39 มาตรา 41 และมาตรา 43 ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยบัญญัติให้กระทําได้โดยอาศัยอํานาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย ธนาคารแห่งประเทศไทยออกข้อกําหนดเกี่ยวกับหลักเกณฑ์การกํากับลูกหนี้รายใหญ่ (Single Lending Limit)


อื่นๆ - 3. ขอบเขตการบังคับใช้

          ประกาศฉบับนี้ให้ใช้บังคับกับสถาบันการเงินตามกฎหมายว่าด้วยธุรกิจสถาบันการเงินทุกแห่ง


อื่นๆ - 4. ประกาศและหนังสือเวียนที่ยกเลิก

          4.1 ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยที่ สนส. 35/2551 ลงวันที่ 3 สิงหาคม 2551 เรื่อง หลักเกณฑ์การกํากับลูกหนี้รายใหญ่ (Single Lending Limit)

          4.2 หนังสือเวียนที่ ธปท. ฝนส. (21) ว.2027/2551 ลงวันที่ 4 พฤศจิกายน 2551 เรื่อง แนวทางในการพิสูจน์ผู้ที่เกี่ยวข้องตามหลักเกณฑ์การกํากับลูกหนี้รายใหญ่


อื่นๆ - 5. เนื้อหา

          5.1 คําจํากัดความ

                5.1.1 คําจํากัดความดังต่อไปนี้ให้เป็นไปตามมาตรา 4 แห่งพระราชบัญญัติธุรกิจสถาบันการเงิน พ.ศ. 2551 ตามเอกสารแนบ 1

(1) ธุรกิจทางการเงิน

(2) การให้สินเชื่อ

(3) ธุรกรรมที่มีลักษณะคล้ายการให้สินเชื่อ

(4) สถาบันการเงิน

(5) บริษัท

(6) บริษัทแม่

(7) บริษัทลูก

(8) บริษัทร่วม

(9) ผู้ที่เกี่ยวข้อง

                5.1.2 "เงินกองทุน" หมายความว่า เงินกองทุนทั้งสิ้นตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยองค์ประกอบของเงินกองทุนและหลักเกณฑ์การดํารงเงินกองทุนสําหรับธนาคารพาณิชย์ที่จดทะเบียนในประเทศ สําหรับสาขาของธนาคารพาณิชย์ต่างประเทศ สําหรับบริษัทเงินทุน หรือสําหรับบริษัทเครดิตฟองซิเอร์ แล้วแต่กรณี

                5.1.3 "ก่อภาระผูกพัน" หมายความว่า ภาระผูกพันที่ระบุตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย ว่าด้วยหลักเกณฑ์การคํานวณสินทรัพย์เสี่ยงด้านเครดิตสําหรับธนาคารพาณิชย์ หรือสําหรับบริษัทเงินทุน แล้วแต่กรณี

                5.1.4 "ตั๋วเงินที่มีคุณภาพ" หมายความว่า ตั๋วเงินที่มีลักษณะดังต่อไปนี้

                          (1) ได้รับการรับรองหรือรับอาวัลโดยสถาบันการเงินอื่นในประเทศ หรือสถาบันการเงินของรัฐที่มีกฎหมายเฉพาะจัดตั้งขึ้นในประเทศ

                          (2) ได้รับการรับรองหรือรับอาวัลโดยสถาบันการเงินในต่างประเทศที่มีหน่วยงานกํากับดูแล หรือสถาบันการเงินของรัฐที่มีกฎหมายเฉพาะจัดตั้งขึ้นในต่างประเทศ โดยสถาบันการเงินดังกล่าวต้องได้รับการจัดอันดับเครดิต (rating) เป็นระดับที่สามารถลงทุนได้ (investment grade) โดยสถาบันจัดอันดับเครดิตภายนอก (External Credit Assessment Institution: ECAIs) ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยให้ความเห็นชอบตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยหลักเกณฑ์การคํานวณสินทรัพย์เสี่ยงด้านเครดิตสําหรับธนาคารพาณิชย์โดยStandardised Approach (วิธี SA) ทั้งนี้ สําหรับสถาบันการเงินของรัฐที่มีกฎหมายเฉพาะจัดตั้งขึ้นในต่างประเทศที่ไม่มีการจัดอันดับเครดิตโดยสถาบันจัดอันดับเครดิตภายนอก อนุโลมให้ใช้อันดับเครดิตของประเทศที่จดทะเบียนจัดตั้งแทนได้

                          (3) ได้รับการรับรองหรือรับอาวัลโดยธนาคารเพื่อการพัฒนาระหว่างประเทศ (MDBs) ที่มีน้ําหนักความเสี่ยงร้อยละ 0 ตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยหลักเกณฑ์การคํานวณสินทรัพย์เสี่ยงด้านเครดิตสําหรับธนาคารพาณิชย์โดย Standardised Approach (วิธี SA)

                          (4) ออกโดยบริษัททั้งในและต่างประเทศที่ได้รับการจัดอันดับเครดิตในระดับ AA หรือเทียบเท่าขึ้นไป หรือได้รับการจัดอันดับเครดิตในระดับ AA หรือเทียบเท่าขึ้นไป หรือได้รับการรับรองหรือรับอาวัลโดยบริษัทอื่นทั้งในและต่างประเทศที่ได้รับการจัดอันดับเครดิตในระดับ AA หรือเทียบเท่าขึ้นไป โดยสถาบันจัดอันดับเครดิตภายนอกที่ธนาคารแห่งประเทศไทยให้ความเห็นชอบตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยหลักเกณฑ์การคํานวณสินทรัพย์เสี่ยงด้านเครดิตสําหรับธนาคารพาณิชย์โดย Standardised Approach (วิธี SA)

                5.1.5 "หุ้น" หมายความว่า หุ้นสามัญ และหุ้นบุริมสิทธิ

          5.2 หลักเกณฑ์

                5.2.1 การคํานวณอัตราส่วนการกํากับลูกหนี้รายใหญ่

                          (1) จํานวนเงินที่สถาบันการเงิน ยกเว้นธนาคารพาณิชย์เพื่อรายย่อยให้สินเชื่อ ลงทุน ก่อภาระผูกพัน หรือทําธุรกรรมที่มีลักษณะคล้ายการให้สินเชื่อแก่บุคคลหนึ่งบุคคลใดหรือแก่บุคคลหลายคนรวมกันในโครงการหนึ่งโครงการใด หรือเพื่อใช้ในวัตถุประสงค์อย่างเดียวกันเมื่อสิ้นวันหนึ่ง ๆ ต้องไม่เกินร้อยละ 25 ของเงินกองทุน

                          (2) จํานวนเงินที่ธนาคารพาณิชย์เพื่อรายย่อยให้สินเชื่อ ลงทุน ก่อภาระผูกพัน หรือทําธุรกรรมที่มีลักษณะคล้ายการให้สินเชื่อแก่บุคคลหนึ่งบุคคลใด หรือแก่บุคคลหลายคนรวมกันในโครงการหนึ่งโครงการใด หรือเพื่อใช้ในวัตถุประสงค์อย่างเดียวกัน เมื่อสิ้นวันหนึ่ง ๆ ต้องไม่เกินร้อยละ 11 ของเงินกองทุน โดยกําหนดอัตราส่วนการทําธุรกรรมของธนาคารพาณิชย์เพื่อรายย่อยแก่คู่ค้าแต่ละประเภทตามเอกสารแนบ 3

                          (3) ในการพิจารณาจํานวนเงินที่สถาบันการเงินให้สินเชื่อ ลงทุน ก่อภาระผูกพันหรือทําธุรกรรมที่มีลักษณะคล้ายการให้สินเชื่อแก่บุคคลหลายคนรวมกันในโครงการหนึ่งโครงการใดหรือเพื่อใช้ในวัตถุประสงค์อย่างเดียวกัน ให้สถาบันการเงินพิจารณาฐานะการเงินและความสามารถในการชําระหนี้ของกลุ่มลูกหนี้ว่ามีความเกี่ยวเนื่องสัมพันธ์กันอย่างใกล้ชิด (financial interdependence) จนเสมือนเป็นความเสี่ยงที่เกิดจากการให้สินเชื่อแก่บุคคลเดียวกัน (single risk) เป็นสําคัญ ตามเอกสารแนบ 4

                5.2.2 วิธีคํานวณการก่อภาระผูกพัน

                          ให้สถาบันการเงินคํานวณมูลค่าของภาระผูกพันที่ใช้ในการคํานวณอัตราส่วนตามข้อ 5.2.1 โดยนําจํานวนเงินตามสัญญาภาระผูกพัน (notional amount) ไปคูณด้วยค่าแปลงสภาพ (credit conversion factor) ตามสัญญาภาระผูกพันแต่ละประเภทที่กําหนดไว้ตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยหลักเกณฑ์การคํานวณสินทรัพย์เสี่ยงด้านเครดิตสําหรับธนาคารพาณิชย์ หรือสําหรับบริษัทเงินทุน แล้วแต่กรณี

                5.2.3 ข้อยกเว้นในการคํานวณอัตราส่วนการกํากับลูกหนี้รายใหญ่

                          การให้สินเชื่อ ลงทุน ก่อภาระผูกพัน หรือทําธุรกรรมที่มีลักษณะคล้ายการให้สินเชื่อตามข้อ 5.2.1 ไม่รวมถึงธุรกรรมดังต่อไปนี้

                          (1) ธุรกรรมตามมาตรา 52 ของพระราชบัญญัติธุรกิจสถาบันการเงิน พ.ศ.2551 ทั้งนี้ ภายใต้บังคับข้อ 5.2.3 (2) (3) และ (4)

                          (2) การให้กู้ยืมระหว่างสถาบันการเงินที่เข้าลักษณะดังต่อไปนี้

                                (2.1) การให้กู้ยืมประเภทชําระคืนเมื่อทวงถาม (call loan) หรือให้กู้ยืมเงินประเภทกําหนดชําระคืนไม่เกินหนึ่งวัน (overnight loan) แก่ธนาคารพาณิชย์ในประเทศไทย

                                (2.2) การให้กู้ยืมเงินประเภทมีระยะเวลา (term loan) ไม่เกิน 12 เดือน เฉพาะสกุลเงินบาท แก่ธนาคารพาณิชย์ในประเทศไทย

                          (3) การให้สินเชื่อ ลงทุน ก่อภาระผูกพัน หรือทําธุรกรรมที่มีลักษณะคล้ายการให้สินเชื่อ ที่มีความเสี่ยงน้อยที่เข้าลักษณะดังต่อไปนี้

                                (3.1) การให้สินเชื่อ ก่อภาระผูกพัน หรือทําธุรกรรมที่มีลักษณะคล้ายการให้สินเชื่อแก่กระทรวงการคลัง หรือส่วนราชการอื่นใด หรือสถาบันคุ้มครองเงินฝาก หรือการลงทุนในหลักทรัพย์ที่ออกโดยกระทรวงการคลัง

                                (3.2) การก่อภาระผูกพัน หรือการทําธุรกรรมที่มีลักษณะคล้ายการให้สินเชื่อ โดยมีเงินฝากที่สถาบันการเงินนั้น หลักทรัพย์รัฐบาลไทย หลักทรัพย์ธนาคารแห่งประเทศไทยหลักทรัพย์กองทุนเพื่อการฟื้นฟูและพัฒนาระบบสถาบันการเงิน หรือหลักทรัพย์สถาบันคุ้มครองเงินฝากหลักทรัพย์ที่ออกโดยกระทรวงการคลัง หรือรัฐวิสาหกิจที่มีกฎหมายเฉพาะจัดตั้งขึ้น หรือหลักทรัพย์ที่ค้ําประกันต้นเงินและดอกเบี้ยโดยกระทรวงการคลัง ธนาคารแห่งประเทศไทย หรือกองทุนเพื่อการฟื้นฟูและพัฒนาระบบสถาบันการเงิน หรือสถาบันคุ้มครองเงินฝาก เป็นประกัน ทั้งนี้ เท่าที่ไม่เกินจํานวนเงินฝากที่เป็นประกันหรือราคาหลักทรัพย์ที่ตราไว้

                                (3.3) การให้สินเชื่อโดยมีหลักทรัพย์รัฐบาลต่างประเทศหรือธนาคารกลางต่างประเทศ ที่มีน้ําหนักความเสี่ยงร้อยละ 0 ตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยหลักเกณฑ์การคํานวณสินทรัพย์เสี่ยงด้านเครดิตสําหรับธนาคารพาณิชย์ หรือสําหรับบริษัทเงินทุนแล้วแต่กรณี ค้ําประกันเต็มจํานวน หรือลงทุนในหลักทรัพย์ดังกล่าว

                                (3.4) การให้สินเชื่อ ก่อภาระผูกพัน หรือทําธุรกรรมที่มีลักษณะคล้ายการให้

                                สินเชื่อที่มีตั๋วแลกเงินหรือตั๋วสัญญาใช้เงินของสถาบันการเงินนั้น หรือเงินสดเป็นหลักประกัน

                                (3.5) ภาระผูกพันตามสัญญารับประกันการจําหน่ายตราสารแสดงสิทธิในหนี้ที่ออกโดยรัฐบาลไทย กระทรวงการคลัง ธนาคารแห่งประเทศไทย กองทุนเพื่อการฟื้นฟูและพัฒนาระบบสถาบันการเงิน สถาบันคุ้มครองเงินฝาก หรือรัฐวิสาหกิจที่มีกฎหมายเฉพาะจัดตั้งขึ้นแบบรับประกันทั้งจํานวน (firm underwrite)

                          (4) การให้สินเชื่อ ลงทุน ก่อภาระผูกพัน หรือทําธุรกรรมที่มีลักษณะคล้ายการให้สินเชื่อของสาขาของธนาคารพาณิชย์ต่างประเทศ แก่คู่ค้าที่เป็นบริษัทเงินทุน ธนาคารพาณิชย์ทั้งในและต่างประเทศ สถาบันการเงินของรัฐที่มีกฎหมายเฉพาะจัดตั้งขึ้นทั้งในและต่างประเทศธนาคารเพื่อการพัฒนาระหว่างประเทศ (MDBs) ที่มีน้ําหนักความเสี่ยงร้อยละ 0 ตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยหลักเกณฑ์การคํานวณสินทรัพย์เสี่ยงด้านเครดิตสําหรับธนาคารพาณิชย์โดย Standardised Approach (วิธี SA โดยมีเงื่อนไขว่าคู่ค้าดังกล่าวแต่ละรายต้องมีวงเงินไม่เกินร้อยละ 60 ของเงินกองทุนของสาขาของธนาคารพาณิชย์ต่างประเทศ และเมื่อนับรวมกับวงเงินของคู่ค้ารายอื่นที่เกินวงเงินดังกล่าวแล้ว ต้องมีวงเงินรวมกันทั้งสิ้นไม่เกิน 2.5 เท่าของเงินกองทุนของสาขาของธนาคารพาณิชย์ต่างประเทศด้วย โดยสาขาของธนาคารพาณิชย์ต่างประเทศต้องแจ้งรายละเอียดเกี่ยวกับธุรกรรมของคู่ค้ารายที่เกินอัตราส่วนดังกล่าวให้ธนาคารแห่งประเทศไทยทราบตามแบบรายงานในเอกสารแนบ 5 ทุกสิ้นเดือนที่มีรายการนั้น

                          (5) ภาระผูกพันจากธุรกรรมที่มีลักษณะคล้ายและเทียบเคียงได้กับการออกเล็ตเตอร์ออฟเครดิตเพื่อการค้า เช่น การออก Bank Payment Obligation (BPO) เป็นต้น

                5.2.4 ข้อยกเว้นในการคํานวณอัตราส่วนการกํากับลูกหนี้รายใหญ่สําหรับสาขาของธนาคารพาณิชย์ต่างประเทศ

                          (1) การให้สินเชื่อ ลงทุน ก่อภาระผูกพัน หรือทําธุรกรรมที่มีลักษณะคล้ายการให้สินเชื่อ ที่เป็นเงินตราต่างประเทศแก่บุคคลที่มีภูมิลําเนาในประเทศไทยโดยสํานักงานใหญ่หรือสาขาอื่นที่อยู่ในต่างประเทศของสาขาของธนาคารพาณิชย์ต่างประเทศ

                          (2) การลงทุน ก่อภาระผูกพัน แก่นิติบุคคลที่จดทะเบียนในประเทศไทยโดยสํานักงานใหญ่หรือสาขาอื่นที่อยู่ในต่างประเทศของสาขาของธนาคารพาณิชย์ต่างประเทศเนื่องจากการทําธุรกรรมดังต่อไปนี้

                                (2.1) การรับประกันการจําหน่ายหุ้นแบบรับประกันทั้งจํานวน (firm 

underwrite) ในตลาดแรกและตลาดรอง

                                (2.2) การยืมและให้ยืมหลักทรัพย์ (securities borrowing and lending) ในกรณีที่ลูกค้าคืนหลักทรัพย์ก่อนกําหนด

                          (3) กรณีข้อ 5.2.4 (2) สาขาของธนาคารพาณิชย์ต่างประเทศจะได้รับยกเว้นการคํานวณอัตราส่วนการกํากับลูกหนี้ร้ายใหญ่เมื่อเข้าเงื่อนไขทุกข้อดังต่อไปนี้

                                (3.1) สาขาของธนาคารพาณิชย์ต่างประเทศในประเทศไทยต้องไม่มีส่วนได้ส่วนเสียที่จะกระทบกับฐานะทางการเงินและผลการดําเนินงาน เช่น ไม่มีส่วนในค่าธรรมเนียมและผลประโยชน์ที่เกิดขึ้น และไม่ได้รับผลกระทบในกรณีที่มีการขาดทุนเกิดขึ้น จากการถือหรือมีหุ้นดังกล่าว

                                (3.2) การบันทึกบัญชีธุรกรรมดังกล่าวต้องแยกบัญชีชัดเจน และความเสี่ยงจากการถือหรือมีหุ้นดังกล่าวจะไม่ถูกถ่ายโอนมายังสาขาของธนาคารพาณิชย์ต่างประเทศในประเทศไทย

                5.2.5 แนวทางในการพิจารณาผ่อนผันการกํากับลูกหนี้รายใหญ่แก่กลุ่มธุรกิจที่มีศักยภาพหรือมีฐานะกิจการที่มั่นคงสําหรับธนาคารพาณิชย์

                          ธนาคารแห่งประเทศไทยจะพิจารณาผ่อนผันการกํากับลูกหนี้รายใหญ่ที่มีความสัมพันธ์ในลักษณะกลุ่มธุรกิจเกินกว่าอัตราที่กฎหมายกําหนดเป็นรายกรณี โดยพิจารณาว่าต้องเข้าข่ายเป็นธุรกิจที่มีศักยภาพ หรือมีฐานะกิจการที่มั่นคง เพื่อสนับสนุนการขยายกิจการซึ่งจะช่วยเพิ่มความสามารถในการแข่งขันและรองรับการเปิดเสรีประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน ทั้งนี้ ตามแนวทางที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกําหนด

                5.2.6 หลักเกณฑ์การนับลูกหนี้ตั๋วเงิน

                          (1) กรณีเป็นตั๋วเงินที่มีคุณภาพที่ได้รับการรับรองหรือรับอาวัลโดยสถาบันการเงินอื่นทั้งในและต่างประเทศ สถาบันการเงินของรัฐที่มีกฎหมายเฉพาะจัดตั้งขึ้นทั้งในและต่างประเทศ หรือธนาคารเพื่อการพัฒนาระหว่างประเทศ (MDBs ให้นับผู้รับรองหรือผู้รับอาวัลเป็นลูกหนี้

                          (2) กรณีเป็นตั๋วเงินที่มีคุณภาพที่ออกหรือได้รับการรับรองหรือรับอาวัลโดยบริษัทที่ได้รับการจัดอันดับเครดิตในระดับ AA หรือเทียบเท่าขึ้นไป หรือตั๋วเงินที่ได้รับการจัดอันดับเครดิตในระดับ AA หรือเทียบเท่าขึ้นไป ให้นับผู้สั่งจ่ายหรือผู้ออกตั๋วเงิน หรือผู้รับรอง หรือผู้รับอาวัล เป็นลูกหนี้

                          (3) กรณีเป็นตั๋วเงินที่ไม่มีคุณภาพ ให้นับผู้ทรงซึ่งขายตั๋วเงินและบุคคลซึ่งต้องรับผิดตามตั๋วเงินที่ไม่มีคุณภาพทุกทอดเป็นลูกหนี้

                5.2.7 หลักเกณฑ์การนับลูกหนี้ธุรกรรมสินเชื่อเพื่อการค้า (trade finance) โดยการรับซื้อ ซื้อลด รับช่วงซื้อลดเอกสารตามเงื่อนไขของเล็ตเตอร์ออฟเครดิต

                          (1) ธุรกรรมสินเชื่อเพื่อการค้าที่ถือปฏิบัติตามแนวทางหรือกฎเกณฑ์ข้อบังคับสากลขององค์กรกลางระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้องให้นับบุคคลซึ่งต้องรับผิดตามธุรกรรมสินเชื่อเพื่อการค้าในลําดับแรกเป็นลูกหนี้

                          ทั้งนี้ กรณีเอกสารไม่สอดคล้องกับเงื่อนไขของเล็ตเตอร์ออฟเครดิต (discrepant document) หรือยังไม่สามารถระบุได้ว่าสอดคล้องกับเงื่อนไขของเล็ตเตอร์ออฟเครดิต ให้นับผู้ขายเอกสารตามเงื่อนไขของเล็ตเตอร์ออฟเครดิตและบุคคลซึ่งเกี่ยวข้องกับธุรกรรมการรับซื้อ ซื้อลด รับช่วงซื้อลดเอกสารตามเงื่อนไขของเล็ตเตอร์ออฟเครดิตทุกทอดเป็นลูกหนี้

                          (2) ธุรกรรมสินเชื่อเพื่อการค้าที่ไม่ได้ถือปฏิบัติตามแนวทางหรือกฎเกณฑ์ข้อบังคับสากลขององค์กรกลางระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้อง ให้ถือปฏิบัติตามหลักการการนับลูกหนี้ตั๋วเงินตามที่กําหนดไว้ในข้อ 5.2.6

                5.2.8 หลักเกณฑ์การนับลูกหนี้ธุรกรรมสินเชื่อเพื่อการค้าที่มีการประกันการส่งออก (export credit insurance) ที่สถาบันการเงินเป็นผู้รับผลประโยชน์ตามกรมธรรม์

                          (1) การให้สินเชื่อที่มีการทําประกันการส่งออกที่สถาบันการเงินเป็นผู้รับผลประโยชน์ตามกรมธรรม์หรือเป็นผู้รับโอนสิทธิจากผู้รับผลประโยชน์ตามกรมธรรม์ ให้สถาบันการเงินนับธนาคารเพื่อการส่งออกและนําเข้าแห่งประเทศไทยหรือบริษัทประกันภัย ที่ให้บริการประกันการส่งออกเป็นลูกหนี้ในการคํานวณอัตราส่วนการกํากับลูกหนี้รายใหญ่ตามข้อ 5.2.1 ตามมูลค่าที่ธนาคารเพื่อการส่งออกและนําเข้าแห่งประเทศไทยหรือบริษัทประกันภัย รับประกันทั้งนี้ การทําประกันการส่งออกดังกล่าวต้องมีการโอนความเสี่ยงด้านเครดิตอย่างแท้จริง และบริษัทประกันภัยดังกล่าวต้องมีหน่วยงานกํากับดูแล และได้รับการจัดอันดับเครดิตเป็นระดับที่สามารถลงทุนได้โดยสถาบันจัดอันดับเครดิตภายนอกที่ธนาคารแห่งประเทศไทยให้ความเห็นชอบตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยหลักเกณฑ์การคํานวณสินทรัพย์เสี่ยงด้านเครดิตสําหรับธนาคารพาณิชย์โดย Standardised Approach (วิธี SA)

                          (2) ในกรณีที่ธนาคารเพื่อการส่งออกและนําเข้าแห่งประเทศไทยหรือบริษัทประกันภัยที่ให้บริการประกันการส่งออกไปทําประกันภัยต่อ (reinsurance) สถาบันการเงินสามารถนับบริษัทประกันภัยต่อ (reinsurer) เป็นลูกหนี้ในการคํานวณอัตราส่วนการกํากับลูกหนี้รายใหญ่ตามข้อ 5.2.1 หากเข้าเงื่อนไขทุกข้อดังต่อไปนี้

                                (2.1) มีเอกสารแสดงการโอนสิทธิการรับเงินจากบริษัทประกันภัยต่อมาที่สถาบันการเงินโดยตรง

                                (2.2) มีการโอนความเสี่ยงด้านเครดิตอย่างแท้จริง

                                (2.3) บริษัทประกันภัยต่อดังกล่าวมีหน่วยงานกํากับดูแล และได้รับการจัดอันดับเครดิตเป็นระดับที่สามารถลงทุนได้โดยสถาบันจัดอันดับเครดิตภายนอกที่ธนาคารแห่งประเทศไทยให้ความเห็นชอบตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยหลักเกณฑ์การคํานวณสินทรัพย์เสี่ยงด้านเครดิตสําหรับธนาคารพาณิชย์โดย Standardised Approach (วิธี SA)

                5.2.9 หลักเกณฑ์การนับลูกหนี้ที่มีการรับประกันความเสี่ยงด้านเครดิต (ที่ไม่เข้าข่ายธุรกรรม credit derivatives)

                          (1) การให้สินเชื่อ ลงทุน ก่อภาระผูกพัน หรือทําธุรกรรมที่มีลักษณะคล้ายการให้สินเชื่อที่มีสถาบันการเงินอื่นทั้งในและต่างประเทศที่มีหน่วยงานกํากับดูแล หรือสถาบันการเงินของรัฐที่มีกฎหมายเฉพาะจัดตั้งขึ้นทั้งในและต่างประเทศ หรือธนาคารเพื่อการพัฒนาระหว่างประเทศ (MDBs) ที่มีน้ําหนักความเสี่ยงร้อยละ 0 ตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยหลักเกณฑ์การคํานวณสินทรัพย์เสี่ยงด้านเครดิตสําหรับธนาคารพาณิชย์โดย Standardised Approach (วิธี SA) เป็นผู้รับประกันความเสี่ยง ให้นับสถาบันการเงินที่เป็นผู้รับประกันความเสี่ยงนั้นเป็นลูกหนี้ในการคํานวณอัตราส่วนการกํากับลูกหนี้รายใหญ่ตามข้อ 5.2.1

                          ทั้งนี้ สถาบันการเงินในต่างประเทศ สถาบันการเงินของรัฐที่มีกฎหมายเฉพาะจัดตั้งขึ้นในต่างประเทศต้องได้รับการจัดอันดับเครดิตเป็นระดับที่สามารถลงทุนได้โดยสถาบันจัดอันดับเครดิตภายนอกที่ธนาคารแห่งประเทศไทยให้ความเห็นชอบตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยหลักเกณฑ์การคํานวณสินทรัพย์เสี่ยงด้านเครดิตสําหรับธนาคารพาณิชย์โดย Standardised Approach (วิธี SA) ทั้งนี้ สําหรับสถาบันการเงินของรัฐที่มีกฎหมายเฉพาะจัดตั้งขึ้นในต่างประเทศที่ไม่มีการจัดอันดับเครดิตโดยสถาบันจัดอันดับเครดิตภายนอก อนุโลมให้ใช้อันดับเครดิตของประเทศที่จดทะเบียนจัดตั้งแทนได้

                          (2) การให้สินเชื่อ ลงทุน ก่อภาระผูกพัน หรือทําธุรกรรมที่มีลักษณะคล้ายการให้สินเชื่อที่ได้รับการค้ําประกันจากบริษัทอื่นนอกเหนือจากข้อ 5.2.9 (1) ให้ยังคงนับลูกหนี้รายนั้นเป็นลูกหนี้ในการคํานวณอัตราส่วนการกํากับลูกหนี้รายใหญ่ตามข้อ 5.2.1 โดยไม่นับบริษัทผู้ค้ําประกันเป็นลูกหนี้ในการคํานวณอัตราส่วนดังกล่าว

                5.2.10 หลักเกณฑ์การนับการลงทุน ก่อภาระผูกพัน หรือให้สินเชื่อเพื่อซื้อตราสารตามสัญญารับประกันการจําหน่ายตราสารแสดงสิทธิในหนี้แบบรับประกันทั้งจํานวน (firm underwrite)

                          (1) ภาระผูกพันตามสัญญารับประกันการจําหน่ายตราสารแสดงสิทธิในหนี้แบบรับประกันทั้งจํานวน (firm underwrite) ได้แก่ ภาระผูกพันตามสัญญารับประกันการจําหน่ายตราสาร ดังต่อไปนี้

                                (1.1) หุ้นกู้ หรือตราสารแสดงสิทธิ์ในหนี้ที่ออกเพื่อระดมทุนจากประชาชนหรือบุคคลใด ที่ได้รับการจัดอันดับเครดิต AA หรือเทียบเท่าขึ้นไป โดยสถาบันจัดอันดับเครดิตภายนอกที่ธนาคารแห่งประเทศไทยให้ความเห็นชอบตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยหลักเกณฑ์การคํานวณสินทรัพย์เสี่ยงด้านเครดิตสําหรับธนาคารพาณิชย์โดย Standardised Approach (วิธี SA)

                                (1.2) หุ้นกู้ หรือตราสารแสดงสิทธิในหนี้ที่ออกโดยสถาบันการเงิน

                          (2) ภาระผูกพันตามสัญญารับประกันการจําหน่ายตราสารแสดงสิทธิในหนี้ตามข้อ 5.2.10 (1) เมื่อนับรวมกับจํานวนเงินที่สถาบันการเงินให้สินเชื่อ ลงทุน ก่อภาระผูกพัน หรือทําธุรกรรมที่มีลักษณะคล้ายการให้สินเชื่อตามข้อ 5.2.1 ต้องมีมูลค่าไม่เกินร้อยละ 50 ของเงินกองทุนโดยให้นับแต่วันที่สถาบันการเงินทําสัญญารับประกันการจัดจําหน่ายจนถึงวันปิดการเสนอขาย และในกรณีที่สถาบันการเงินไม่สามารถจําหน่ายและจําเป็นต้องลงทุนหรือให้สินเชื่อเพื่อซื้อตราสารดังกล่าวให้จํานวนเงินที่สถาบันการเงินให้สินเชื่อ ลงทุน ก่อภาระผูกพัน หรือทําธุรกรรมที่มีลักษณะคล้ายการให้สินเชื่อตามข้อ 5.2.1 ได้ไม่เกินร้อยละ 50 ของเงินกองทุน เป็นระยะเวลาไม่เกิน 3 เดือน นับแต่วันปิดการเสนอขายตราสารนั้น

                5.2.11 หลักเกณฑ์การนับลูกหนี้ธุรกรรมอื่น

                          (1) ธุรกรรมให้เช่าซื้อ ธุรกรรมการให้เช่าแบบลีสซิ่ง ธุรกิจแฟ็กเตอริง ธุรกรรมซื้อคืนภาคเอกชน ธุรกิจหลักทรัพย์ประเภทกิจการการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์ และการขายชอร์ต ธุรกิจการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ (securitisation) และธุรกรรม collateralized debt obligation ให้สถาบันการเงินถือปฏิบัติตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยการอนุญาตและการกํากับดูแลการทําธุรกรรมในแต่ละเรื่อง

                          (2) ธุรกรรมอนุพันธ์ ให้สถาบันการเงินถือปฏิบัติตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยหลักเกณฑ์การคํานวณสินทรัพย์เสี่ยงด้านเครดิตสําหรับธนาคารพาณิชย์และสําหรับบริษัทเงินทุน และ/หรือ ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยการอนุญาตธุรกรรมอนุพันธ์นั้น ๆ

                5.2.12 เกณฑ์การกํากับดูแลตามประกาศฉบับนี้ ไม่รวมถึงการให้สินเชื่อ ลงทุนก่อภาระผูกพัน หรือทําธุรกรรมที่มีลักษณะคล้ายการให้สินเชื่อแก่บริษัทในกลุ่มธุรกิจทางการเงินที่ได้รับการอนุญาตให้จัดตั้งกลุ่มธุรกิจทางการเงินจากธนาคารแห่งประเทศไทย ทั้งนี้ กลุ่มธุรกิจทางการเงินดังกล่าวต้องปฏิบัติตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยหลักเกณฑ์การกํากับแบบรวมกลุ่ม

                5.2.13 ในกรณีที่มีการกระทําที่เป็นการฝ่าฝืนมาตรา 50 แห่งพระราชบัญญัติธุรกิจสถาบันการเงิน พ.ศ. 2551 โดยที่สถาบันการเงินสามารถพิสูจน์ได้ว่าได้ใช้ความระมัดระวังด้วยความรอบคอบในการตรวจสอบผู้ที่เกี่ยวข้องแล้ว แต่ไม่สามารถทราบหรือป้องกันมีให้เกิดการฝ่าฝืนดังกล่าวได้ให้ถือว่าสถาบันการเงินมิได้กระทําความผิดตามมาตรา 50 ดังกล่าว ทั้งนี้ ตามความในมาตรา 129 แห่งพระราชบัญญัติธุรกิจสถาบันการเงิน พ.ศ. 2551


อื่นๆ - 6. บทเฉพาะกาล

          6.1 ในกรณีที่สถาบันการเงินใดได้รับผ่อนผันการให้สินเชื่อ ลงทุน ก่อภาระผูกพันหรือทําธุรกรรมที่มีลักษณะคล้ายการให้สินเชื่อแก่กลุ่มลูกหนี้ธุรกิจที่มีศักยภาพหรือมีฐานะกิจการที่มั่นคงเกินอัตราส่วนตามข้อ 5.2.1 ซึ่งการผ่อนผันดังกล่าวสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2555 ให้สถาบันการเงินนั้นสามารถให้สินเชื่อ ลงทุน ก่อภาระผูกพัน หรือทําธุรกรรมที่มีลักษณะคล้ายการให้สินเชื่อตามที่ได้รับการผ่อนผันจากธนาคารแห่งประเทศไทยได้ต่อไปจนถึงวันที่ 31 มีนาคม 2556

          6.2 การให้สินเชื่อ ลงทุน ก่อภาระผูกพัน หรือทําธุรกรรมที่มีลักษณะคล้ายการให้สินเชื่อแก่บุคคลใด หรือผู้ที่เกี่ยวข้องกับบุคคลดังกล่าว รวมกันเกินอัตราที่กําหนดในข้อ 5.2.1 ก่อนที่ประกาศฉบับนี้มีผลใช้บังคับ โดยการให้สินเชื่อ ลงทุน ก่อภาระผูกพัน หรือทําธุรกรรมที่มีลักษณะคล้ายการให้สินเชื่อดังกล่าว ไม่ขัดต่อประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยที่ สนส. 35/2551 เรื่องหลักเกณฑ์การกํากับลูกหนี้รายใหญ่ (Single Lending Limit) ลงวันที่ 3 สิงหาคม 2551 สถาบันการเงินจะให้สินเชื่อ ลงทุน ก่อภาระผูกพัน หรือทําธุรกรรมที่มีลักษณะคล้ายการให้สินเชื่อเพิ่มเติมแก่บุคคลหรือผู้ที่เกี่ยวข้องกับบุคคลดังกล่าวอีกไม่ได้ และต้องดําเนินการเพื่อให้การให้สินเชื่อ ลงทุนก่อภาระผูกพัน หรือทําธุรกรรมที่มีลักษณะคล้ายการให้สินเชื่อดังกล่าวเป็นไปตามประกาศฉบับนี้โดยเร็ว ทั้งนี้ต้องไม่เกิน 1 ปีนับแต่วันที่ประกาศฉบับนี้มีผลใช้บังคับ


อื่นๆ - 7. วันเริ่มต้นบังคับใช้

          ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2556 เป็นต้นไป


ผู้มีอํานาจลงนาม - ประกาศ ณ วันที่ 17 ธันวาคม 2555

 

(นายประสาร ไตรรัตน์วรกุล)

ผู้ว่าการ

ธนาคารแห่งประเทศไทย