ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย

ที่ สกส. 28 /2562

เรื่อง หลักเกณฑ์การกํากับดูแลธุรกรรมนโยบายรัฐ

(Public Service Account: PSA)

------------------------------------------


อื่นๆ - 1. เหตุผลในการออกประกาศ

          ด้วยสถาบันการเงินเฉพาะกิจมีพันธกิจในการเป็นกลไกของภาครัฐเพื่อฟื้นฟูและช่วยเหลือกลุ่มประชาชนและกลุ่มธุรกิจที่มีเป้าหมายเฉพาะ เช่น ประชาชนหรือธุรกิจที่อาจได้รับความเดือดร้อนจากภัยพิบัติต่าง ๆ ประชาชนหรือธุรกิจรายย่อยที่ต้องการแหล่งเงินทุนสําหรับการประกอบอาชีพซึ่งการดําเนินโครงการเพื่อฟื้นฟูและช่วยเหลือกลุ่มเป้าหมายดังกล่าวอาจมีเงื่อนไขที่ผ่อนปรนกว่าการดําเนินธุรกรรมตามปกติของสถาบันการเงินเฉพาะกิจ

          ธนาคารแห่งประเทศไทยจึงกําหนดหลักเกณฑ์การกํากับดูแลเกี่ยวกับการดําเนินธุรกรรมนโยบายรัฐ แยกจากการดําเนินธุรกรรมตามปกติของสถาบันการเงินเฉพาะกิจ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้สถาบันการเงินเฉพาะกิจทุกแห่งมีแนวทางปฏิบัติที่เป็นมาตรฐานเดียวกัน ก่อให้เกิดความโปร่งใสในการกํากับดูแล การตรวจสอบและการประเมินผลการปฏิบัติงานของสถาบันการเงินเฉพาะกิจ อันจะเป็นประโยชน์ต่อการกํากับดูแลของภาครัฐและหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้อง และเพื่อให้การทําหน้าที่ของสถาบันการเงินเฉพาะกิจตามธุรกรรมนโยบายรัฐ (Public Service Account: PSA) สามารถดําเนินการได้อย่างมีประสิทธิภาพ

          ในการออกประกาศฉบับนี้เพื่ออ้างอิงอํานาจตามกฎหมายให้สอดคล้องกับพระราชบัญญัติธุรกิจสถาบันการเงิน พ.ศ. 2551 ที่มีการแก้ไขเพิ่มเติม โดยสาระสําคัญของหลักเกณฑ์ไม่มีการเปลี่ยนแปลงจากหลักเกณฑ์เดิม


อื่นๆ - 2. อํานาจตามกฎหมาย

          อาศัยอํานาจตามความในมาตรา 120/1 แห่งพระราชบัญญัติธุรกิจสถาบันการเงิน พ.ศ. 2551 และที่แก้ไขเพิ่มเติม ธนาคารแห่งประเทศไทยโดยความเห็นชอบของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังออกหลักเกณฑ์การกํากับดูแลธุรกรรมนโยบายรัฐ (Public Service Account: PSA) ให้สถาบันการเงินเฉพาะกิจถือปฏิบัติตามที่กําหนดในประกาศฉบับนี้


อื่นๆ - 3. ประกาศที่ยกเลิก

          ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย ที่ สกส. 18/2559 เรื่อง หลักเกณฑ์การกํากับดูแลธุรกรรมนโยบายรัฐ ลงวันที่ 11 ตุลาคม 2559


อื่นๆ - 4. ขอบเขตการบังคับใช้

          ประกาศฉบับนี้ให้ใช้บังคับกับธนาคารออมสิน ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร ธนาคารอาคารสงเคราะห์ ธนาคารพัฒนาวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมแห่งประเทศไทยธนาคารเพื่อการส่งออกและนําเข้าแห่งประเทศไทย บรรษัทประกันสินเชื่ออุตสาหกรรมขนาดย่อมและบรรษัทตลาดรองสินเชื่อที่อยู่อาศัย


อื่นๆ - 5. เนื้อหา

          5.1 คําจํากัดความ

                    ในประกาศฉบับนี้

                    "สถาบันการเงินเฉพาะกิจ" หมายความว่า สถาบันการเงินของรัฐที่มีกฎหมายเฉพาะจัดตั้งขึ้น ได้แก่ ธนาคารออมสิน ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร ธนาคารอาคารสงเคราะห์ธนาคารพัฒนาวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมแห่งประเทศไทย ธนาคารเพื่อการส่งออกและนําเข้าแห่งประเทศไทย บรรษัทประกันสินเชื่ออุตสาหกรรมขนาดย่อม และบรรษัทตลาดรองสินเชื่อที่อยู่อาศัย

                    "ธุรกรรมนโยบายรัฐ" หมายความว่า ธุรกรรมนโยบายรัฐตามที่กําหนดในแนวปฏิบัติของสํานักงานเศรษฐกิจการคลังว่าด้วยการแยกบัญชีธุรกรรมนโยบายรัฐ (Public Service Account : PSA) ของสถาบันการเงินเฉพาะกิจ

                    "ลูกหนี้บุคคล" หมายความว่า บุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคลที่ได้รับสินเชื่อตามธุรกรรมนโยบายรัฐ

                    "ลูกหนี้รอการชดเชยจากรัฐบาลตามธุรกรรมนโยบายรัฐ" หมายความว่า สิทธิที่สถาบันการเงินเฉพาะกิจจะได้รับการชดเชยความเสียหายจากรัฐบาลตามที่ระบุไว้ในมติคณะรัฐมนตรีหรือหนังสือสั่งการจากรัฐบาลเป็นลายลักษณ์อักษร จากการที่สถาบันการเงินเฉพาะกิจนั้นได้ดําเนินธุรกรรมนโยบายรัฐ

          5.2 หลักเกณฑ์

                    5.2.1 กระบวนการด้านสินเชื่อ

                              ให้สถาบันการเงินเฉพาะกิจกําหนดนโยบายหรือแนวทางการพิจารณาสินเชื่อและกระบนการด้านสินเชื่อสําหรับธุรกรรมนโยบายรัฐ โดยถือปฏิบัติให้สอดคล้องกับคุณสมบัติหรือประเภทของผู้ที่จะเข้าร่วมธุรกรรมนโยบายรัฐตามที่ระบุในมติคณะรัฐมนตรี ทั้งนี้ กระบวนการด้านสินเชื่อหมายรวมถึงการทําธุรกรรมด้านสินเชื่อและการสอบทานธุรกรรมด้านสินเชื่อ

                    5.2.2 การจัดชั้นสินทรัพย์ การกันเงินสํารอง และการคํานวณสินทรัพย์เสี่ยง

                              ให้สถาบันการเงินเฉพาะกิจจัดชั้นสินทรัพย์และกันเงินสํารอง รวมทั้งคํานวณสินทรัพย์เสี่ยงสําหรับธุรกรรมนโยบายรัฐ ดังนี้

                              5.2.2.1 ส่วนที่ไม่มีการชดเชยความเสียหายตามมติคณะรัฐมนตรี

                                        (1) การจัดชั้นและกันเงินสํารอง: ให้สถาบันการเงินเฉพาะกิจจัดชั้นและกันเงินสํารองลูกหนี้บุคคลตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยหลักเกณฑ์การจัดชั้นและการกันเงินสํารองของสถาบันการเงินเฉพาะกิจ

                                        (2) การคํานวณสินทรัพย์เสี่ยง: ให้สถาบันการเงินเฉพาะกิจคํานวณน้ําหนักความเสี่ยงตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยหลักเกณฑ์การคํานวณสินทรัพย์เสี่ยงด้านเครดิตของสถาบันการเงินเฉพาะกิจ

                              5.2.2.2 ส่วนที่มีการชดเชยความเสียหายตามมติคณะรัฐมนตรี

                                        (1) การจัดชั้นและกันเงินสํารอง: ให้สถาบันการเงินเฉพาะกิจจัดชั้นลูกหนี้บุคคลหรือลูกหนี้รอการชดเชยจากรัฐบาลเป็นปกติ โดยไม่ต้องกันเงินสํารอง เนื่องจากรัฐบาลเป็นผู้ชดเชยความเสียหายให้

                                        (2) การคํานวณสินทรัพย์เสี่ยง: ให้สถาบันการเงินเฉพาะกิจคํานวณสินทรัพย์เสี่ยงตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยหลักเกณฑ์การคํานวณสินทรัพย์เสี่ยงด้านเครดิตของสถาบันการเงินเฉพาะกิจ โดยถือว่าเป็นลูกหนี้ที่ได้รับการค้ําประกันโดยรัฐบาลหรือลูกหนี้รัฐบาลแล้วแต่กรณี

                    5.2.3 การปรับปรุงโครงสร้างหนี้

                              ให้สถาบันการเงินเฉพาะกิจพิจารณาปรับปรุงโครงสร้างหนี้สําหรับธุรกรรมนโยบายรัฐ โดยให้ถือปฏิบัติตามแนวนโยบายการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ของสถาบันการเงินเฉพาะกิจ

                    5.2.4 การประเมินราคาหลักประกันและอสังหาริมทรัพย์รอการขายที่ได้มาจากการชําระหนี้

                              ให้สถาบันการเงินเฉพาะกิจประเมินราคาหลักประกันและอสังหาริมทรัพย์รอการขายที่ได้มาจากการชําระหนี้สําหรับธุรกรรมนโยบายรัฐ โดยให้ถือปฏิบัติตามแนวนโยบายการประเมินราคาหลักประกันและอสังหาริมทรัพย์รอการขายที่ได้มาจากการชําระหนี้ของสถาบันการเงินเฉพาะกิจ ยกเว้นกรณีที่สถาบันการเงินเฉพาะกิจมีประเภทหลักประกันแตกต่างจากที่กําหนดในแนวนโยบายดังกล่าว ให้สถาบันการเงินเฉพาะกิจหารือกับธนาคารแห่งประเทศไทยเป็นรายกรณี

                    5.2.5 สินเชื่อที่ได้รับการค้ําประกันโดยบรรษัทประกันสินเชื่ออุตสาหกรรมขนาดย่อมแบบ Portfolio Guarantee Scheme

                              ให้สถาบันการเงินเฉพาะกิจพิจารณาสินเชื่อที่ได้รับการค้ําประกันโดยบรรษัทประกันสินเชื่ออุตสาหกรรมขนาดย่อมแบบ Portfolio Guarantee Scheme สําหรับธุรกรรมนโยบายรัฐโดยให้ถือปฏิบัติตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยหลักเกณฑ์การกํากับดูแลสินเชื่อที่ได้รับการค้ําประกันโดยบรรษัทประกันสินเชื่ออุตสาหกรรมขนาดย่อมแบบ Portfolio Guarantee Scheme ของสถาบันการเงินเฉพาะกิจ

                    5.2.6 หลักเกณฑ์การกํากับลูกหนี้รายใหญ่

                              ให้สถาบันการเงินเฉพาะกิจไม่ต้องนําธุรกรรมการให้สินเชื่อ ก่อภาระผูกพันหรือทําธุรกรรมที่มีลักษณะคล้ายการให้สินเชื่อภายใต้ธุรกรรมนโยบายรัฐตามประกาศฉบับนี้มารวมคํานวณอัตราการกํากับลูกหนี้รายใหญ่ตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยหลักเกณฑ์การกํากับลูกหนี้รายใหญ่ (Single Lending Limit) ของสถาบันการเงินเฉพาะกิจ

                    5.2.7 การบันทึกบัญชี

                              ให้สถาบันการเงินเฉพาะกิจบันทึกบัญชีธุรกรรมนโยบายรัฐแยกจากบัญชีการดําเนินธุรกรรมตามปกติ โดยให้ปฏิบัติตามหลักการของมาตรฐานการบัญชีและมาตรฐานการรายงานทางการเงินที่กําหนดโดยสภาวิชาชีพบัญชี รวมทั้งประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยฉบับอื่น ๆ ในเรื่องที่เกี่ยวข้อง หากไม่มีมาตรฐานการบัญชีหรือมาตรฐานการรายงานทางการเงินใดกําหนดแนวปฏิบัติไว้ให้นํามาตรฐานการบัญชีระหว่างประเทศ มาตรฐานการรายงานทางการเงินระหว่างประเทศหรือมาตรฐานการบัญชีเป็นที่ยอมรับทั่วไปมาถือปฏิบัติ

                    5.2.8 การจัดทําและการประกาศงบการเงิน

                              ให้สถาบันการเงินเฉพาะกิจถือปฏิบัติตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยการจัดทําและการประกาศงบการเงินของสถาบันการเงินเฉพาะกิจ ทั้งนี้ ให้สถาบันการเงินเฉพาะกิจแสดงรายการบัญชีที่เกี่ยวข้องกับธุรกรรมนโยบายรัฐไว้เป็นส่วนหนึ่งของงบการเงินของสถาบันการเงินเฉพาะกิจนั้น โดยต้องเปิดเผยรายละเอียดต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับบัญชีธุรกรรมนโยบายรัฐไว้เป็นรายการแยกต่างหากในหมายเหตุประกอบงบการเงินตามที่ระบุในประกาศฉบับดังกล่าว


อื่นๆ - 6. บทเฉพาะกาล

          ธุรกรรมนโยบายรัฐที่สถาบันการเงินเฉพาะกิจดําเนินการก่อนวันที่ประกาศฉบับนี้มีผลบังคับใช้ โดยเป็นโครงการนโยบายรัฐตามแนวปฏิบัติของกระทรวงการคลัง เรื่อง การแยกบัญชีธุรกรรมนโยบายรัฐ (Public Service Account: PSA) เดือนกุมภาพันธ์ 2559 ซึ่งจะรวมถึงโครงการนโยบายรัฐที่ดําเนินการผ่านสถาบันการเงินเฉพาะกิจที่ได้รับความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรีหลังวันที่ 5 สิงหาคม 2552 ด้วย ให้ถือเป็นโครงการนโยบายรัฐตามประกาศฉบับนี้


อื่นๆ - 7. วันเริ่มต้นบังคับใช้

          ประกาศฉบับนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2562 เป็นต้นไป


ผู้มีอํานาจลงนาม - ประกาศ ณ วันที่ 2 กันยายน 2562

 

(นายวิรไท สันติประภพ)

ผู้ว่าการ

ธนาคารแห่งประเทศไทย