ประกาศกรมการขนส่งทางบก
ประกาศกรมการขนส่งทางบก
เรื่อง หลักเกณฑ์
รูปแบบอาคารสถานที่สำหรับสถานตรวจสภาพรถเอกชน[๑]
 

ตามที่กรมการขนส่งทางบกได้อนุญาตให้สถานตรวจสภาพรถเอกชนดำเนินการตรวจสภาพรถและออกใบรับรองการตรวจสภาพรถ
เพื่อให้สถานตรวจสภาพรถเอกชนมีการพัฒนาประสิทธิภาพ เพิ่มคุณภาพของการตรวจสภาพรถให้ดีขึ้น
สอดคล้องกับมาตรฐานสากล
และสามารถให้บริการอำนวยความสะดวกแก่ประชาชนได้อย่างรวดเร็ว เหมาะสม มีความปลอดภัย
รองรับการเพิ่มขึ้นของรถที่ต้องตรวจสภาพรถในอนาคต
อีกทั้งสร้างภาพลักษณ์และทัศนคติที่ดีต่อผู้มาใช้บริการ
จึงเห็นควรกำหนดรูปแบบอาคารตรวจสภาพรถ สถานที่ ทำเลที่ตั้ง
การติดตั้งเครื่องตรวจสภาพรถหรืออุปกรณ์สิ่งอำนวยความสะดวกในการตรวจสภาพรถ
ตลอดจนทิศทางการจราจรในสถานตรวจสภาพรถ เพื่อเป็นมาตรฐาน รูปแบบที่ดีและเหมาะสม
อาศัยอำนาจตามกฎกระทรวง ฉบับที่ ๓๗ (พ.ศ. ๒๕๓๕)
ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
กรมการขนส่งทางบกจึงประกาศเรื่องหลักเกณฑ์
รูปแบบอาคารสถานที่สำหรับสถานตรวจสภาพรถเอกชนไว้ ดังนี้

๑.
ทำเลที่ตั้ง
๑.๑
แนวเขตสถานตรวจสภาพรถ ด้านที่ใช้เป็นทางเข้า
ทางออกของรถจะต้องติดทางหลวงหรือถนนสาธารณะ หรือทางที่มีสภาพเป็นสาธารณะ
มีความกว้างของถนน ซึ่งมีผิวจราจร ดังนี้
๑.๑.๑
สถานตรวจสภาพรถที่ตรวจรถทุกขนาดน้ำหนัก ทุกประเภท ความกว้างผิวการจราจรของถนน
ต้องไม่น้อยกว่า ๖ เมตร
๑.๑.๒
สถานตรวจสภาพรถที่ตรวจรถทุกขนาดน้ำหนัก ทุกประเภท ยกเว้นรถพ่วงและรถกึ่งพ่วง
ความกว้างผิวการจราจรของถนนตามข้อ ๑.๑.๑
๑.๑.๓
สถานตรวจสภาพรถที่ตรวจรถขนาดน้ำหนักรถเปล่าไม่เกิน ๒,๐๐๐ กิโลกรัม ทุกประเภท
ความกว้างผิวการจราจรของถนนต้องไม่น้อยกว่า ๕ เมตร
๑.๒
มีแนวเขต แสดงขอบเขตอาณาบริเวณอย่างชัดเจน
๑.๓
ทางเข้า ทางออก
ต้องมีรัศมีความโค้งของขอบทางเลี้ยวเข้าและขอบทางเลี้ยวออกอย่างเหมาะสมกับขนาดของรถที่ให้บริการตรวจสภาพรถ
ตามรูปแบบการจัดวางแบบที่ ๑ และ ๒
๑.๔
สถานตรวจสภาพรถที่มีทางเข้า ทางออกเพียงทางเดียว ให้มีความกว้างของทางเข้า
ทางออกไม่น้อยกว่า ๖ เมตร หากมีทางเข้า ทางออกแยกจากกัน
ให้มีความกว้างของทางแต่ละช่องไม่น้อยกว่า ๔ เมตร
๑.๕
รูปแบบของทำเล อาณาบริเวณสถานตรวจสภาพรถตามตัวอย่างรูปแบบการจัดวางแบบที่ ๑
หรือรูปแบบการจัดวางแบบที่ ๒ อย่างใดอย่างหนึ่ง หรือแบบที่กรมการขนส่งทางบกเห็นชอบ
สถานตรวจสภาพรถที่ตรวจสภาพรถจักรยานยนต์เพียงอย่างเดียวไม่ต้องมีทำเลที่ตั้งตามข้อ
๑
(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)

๒.
ลักษณะอาคาร
๒.๑
เสาอาคารต้องเป็นคอนกรีตเสริมเหล็กหรือโลหะ
๒.๒
พื้นอาคารเป็นคอนกรีตเสริมเหล็กปรับได้ระดับราบสม่ำเสมอและสามารถรับน้ำหนักรถได้
หากมีวัสดุอื่นเททับด้านบนต้องเป็นวัสดุที่เหมาะสม
๒.๓
หลังคาต้องเป็นกระเบื้องหรือโลหะหรือวัสดุอื่นที่มีความมั่นคง แข็งแรง
เป็นวัสดุทนไฟ สามารถกันแสงแดดและฝนได้เป็นอย่างดี ไม่รั่วซึม โครงสร้างหลังคาต้องเป็นโลหะหรือคอนกรีตเสริมเหล็ก
๒.๔
มีห้องสำนักงานแยกสัดส่วนอย่างเหมาะสมภายในบริเวณสถานตรวจสภาพรถ
๒.๕
มีห้องสุขา
๒.๖
อาคารตรวจสภาพรถต้องถ่ายเทอากาศได้สะดวก
๒.๗
มีผนังด้านข้างถาวร เป็นวัสดุที่ทนไฟ
๒.๘
ส่วนประกอบของอาคารต้องไม่มีส่วนใดส่วนหนึ่งยื่นล้ำกีดขวางเป็นอุปสรรคต่อการนำรถเข้าตรวจ

๓.
ขนาดอาคาร
๓.๑
สถานตรวจสภาพรถที่ตรวจรถทุกขนาด ทุกประเภท ต้องมีขนาดความกว้างของอาคารไม่น้อยกว่า
๑๕ เมตร และยาวไม่น้อยกว่า ๒๐ เมตร ความสูงภายในต้องไม่น้อยกว่า ๕.๕๐ เมตร
๓.๒
สถานตรวจสภาพรถที่ตรวจรถทุกขนาด ทุกประเภท ยกเว้นรถพ่วงและรถกึ่งพ่วง
ขนาดความกว้าง ความยาว และความสูงภายในของอาคารตามข้อ ๓.๑
๓.๓
สถานตรวจสภาพรถที่ตรวจรถขนาดน้ำหนักรถเปล่าไม่เกิน ๒,๐๐๐ กิโลกรัม ทุกประเภท
ต้องมีขนาดความกว้างของอาคารไม่น้อยกว่า ๑๐ เมตร และยาวไม่น้อยกว่า ๑๕ เมตร
ความสูงภายในต้องไม่น้อยกว่า ๕ เมตร
๓.๔
สถานตรวจสภาพรถที่ตรวจรถจักรยานยนต์เพียงอย่างเดียว
ต้องมีขนาดความกว้างของอาคารไม่น้อยกว่า ๖ เมตร และยาวไม่น้อยกว่า ๖ เมตร
ความสูงภายในต้องไม่น้อยกว่า ๓.๕ เมตร

๔.
พื้นที่จอดรถและทางจราจร
๔.๑
สถานตรวจสภาพรถที่ตรวจรถทุกขนาดน้ำหนัก ทุกประเภท ต้องมีพื้นที่สำหรับนำรถเข้าตรวจทางด้านหน้าอาคารเป็นพื้นคอนกรีตเสริมเหล็กหรือราดยางไม่น้อยกว่า
๒๐ เมตร และเป็นพื้นราบได้ระดับเสมอพื้นที่ตรวจไม่น้อยกว่า ๑๐ เมตร
เพื่อให้รถเรียงลำดับต่อเข้าตรวจสภาพได้
๔.๒
สถานตรวจสภาพรถที่ตรวจรถทุกขนาดน้ำหนัก ทุกประเภท ยกเว้นรถพ่วงและรถกึ่งพ่วง
ต้องมีพื้นที่ตามข้อ ๔.๑
๔.๓
สถานตรวจสภาพรถที่ตรวจรถขนาดน้ำหนักรถเปล่าไม่เกิน ๒,๐๐๐ กิโลกรัม ทุกประเภท
ต้องมีพื้นที่สำหรับนำรถเข้าตรวจทางด้านหน้าอาคารเป็นพื้นคอนกรีตเสริมเหล็กหรือราดยางไม่น้อยกว่า
๑๐ เมตร และเป็นพื้นราบได้ระดับเสมอพื้นที่ตรวจไม่น้อยกว่า ๕ เมตร
เพื่อให้รถเรียงลำดับต่อเข้าตรวจสภาพได้
ขนาดความกว้างและจำนวนช่องของพื้นที่ตามข้อ
๔.๑ ข้อ ๔.๒ และข้อ ๔.๓ ต้องไม่น้อยกว่าความกว้างของช่องตรวจ
และสภาพพื้นผิวต้องมีความมั่นคงแข็งแรง สามารถรับน้ำหนักของรถที่เข้าตรวจได้
๔.๔
มีพื้นที่จอดรถนอกเหนือจากข้อ ๔.๑ ข้อ ๔.๒ หรือข้อ ๔.๓ แล้วแต่กรณี
ซึ่งต้องอยู่ภายนอกอาคารตรวจสภาพ แต่อยู่ในบริเวณแนวเขตสถานตรวจสภาพรถ
โดยพื้นที่ดังกล่าวต้องไม่กีดขวางการจราจรและจอดรถได้อย่างเหมาะสม ดังนี้
๔.๔.๑
พื้นที่จอดรถสำหรับสถานตรวจสภาพรถที่ตรวจรถทุกขนาดน้ำหนัก ทุกประเภท
ต้องมีพื้นที่จอดรถขนาด ๓.๕ x ๑๒ เมตร ไม่น้อยกว่า ๒ พื้นที่ และขนาด ๔ x ๒๐ เมตร ไม่น้อยกว่า ๒ พื้นที่
๔.๔.๒
พื้นที่จอดรถสำหรับสถานตรวจสภาพรถที่ตรวจรถทุกขนาดน้ำหนัก ทุกประเภท ยกเว้นรถพ่วงและรถกึ่งพ่วง
ต้องมีพื้นที่จอดรถขนาด ๓.๕ x ๑๒ เมตร ไม่น้อยกว่า ๒ พื้นที่
๔.๔.๓
พื้นที่จอดรถสำหรับสถานตรวจสภาพรถที่ตรวจรถน้ำหนักรถเปล่าไม่เกิน ๒,๐๐๐ กิโลกรัม
ทุกประเภท ต้องมีพื้นที่จอดรถขนาด ๓ x ๑๐ เมตร ไม่น้อยกว่า ๒ พื้นที่
๔.๔.๔
พื้นที่จอดรถสำหรับสถานตรวจสภาพรถที่ตรวจรถจักรยานยนต์ให้จอดภายในพื้นที่ตรวจสภาพรถได้

๕.
ช่องตรวจสภาพรถ
๕.๑
ลักษณะ
๕.๑.๑
เป็นช่องเดินรถทางเดียว
๕.๑.๒
มีบ่อตรวจสภาพรถอยู่กึ่งกลางความกว้างของช่องตรวจสภาพอยู่ห่างจากด้านท้ายสุดของช่องตรวจไม่น้อยกว่า
๑.๕ เมตร มีสันทำด้วยวัสดุที่มีความแข็งแรงตลอดแนวขอบบ่อ
เพื่อป้องกันล้อรถตกและต้องมีหลอดไฟหรืออุปกรณ์ให้แสงสว่างชนิดที่ไม่ก่อให้เกิดประกายไฟหรือเปลวเพลิง
มีความสว่างเพียงพอต่อการตรวจสภาพใต้ท้องรถ
๕.๑.๓
มีกระจกเงา หรือวัสดุอื่นที่มีคุณสมบัติสะท้อนภาพ
ติดตั้งให้คนขับเห็นการนำรถเข้าบ่อตรวจสภาพรถอย่างชัดเจน
๕.๑.๔
มีแนวเส้นที่พื้นเพื่อนำทางรถเข้าสู่เครื่องตรวจสภาพตลอดความยาวของช่องตรวจสภาพรถอย่างเหมาะสม
๕.๑.๕
ตำแหน่งที่จะทำการวัดเสียงจะต้องไม่มีสิ่งกีดขวางอันเป็นอุปสรรคต่อการวัดเสียงตามเกณฑ์ทางราชการกำหนด
สถานตรวจสภาพรถที่ตรวจรถจักรยานยนต์เพียงอย่างเดียว
ไม่ต้องจัดช่องตรวจสภาพรถให้มีลักษณะตามข้อ ๕.๑.๑ ข้อ ๕.๑.๒ และข้อ ๕.๑.๓
๕.๒
ขนาดรายละเอียดของช่องตรวจสภาพรถ
๕.๒.๑
ช่องตรวจสภาพรถสำหรับตรวจรถทุกขนาดน้ำหนักทุกประเภท เป็นดังนี้
ก.
ขนาดความกว้างของช่องตรวจไม่น้อยกว่า ๕ เมตร
ข.
ขนาดของบ่อตรวจสภาพ ต้องมีความกว้างไม่น้อยกว่า ๘๐ เซนติเมตร แต่ไม่เกิน ๙๐
เซนติเมตร ความยาวไม่น้อยกว่า ๖ เมตร และความลึกไม่น้อยกว่า ๑๓๐ เซนติเมตร
แต่ไม่เกิน ๑๕๐ เซนติเมตร จำนวน ๑ บ่อ ต่อ ๑ ช่องตรวจ
๕.๒.๒
ช่องตรวจสภาพรถสำหรับตรวจรถทุกขนาดน้ำหนักทุกประเภท ยกเว้นรถพ่วงและรถกึ่งพ่วง
ไม่ถือเกณฑ์ตามข้อ ๕.๒.๑
๕.๒.๓
ช่องตรวจสภาพรถสำหรับตรวจรถขนาดน้ำหนักรถเปล่าไม่เกิน ๒,๐๐๐ กิโลกรัม ทุกประเภท
เป็นดังนี้
ก.
ขนาดความกว้างของช่องตรวจไม่น้อยกว่า ๕ เมตร
ข.
ขนาดของบ่อตรวจสภาพ ต้องมีความกว้างไม่น้อยกว่า ๗๐ เซนติเมตร แต่ไม่เกิน ๘๐
เซนติเมตร ความยาวไม่น้อยกว่า ๕ เมตร และความลึกไม่น้อยกว่า ๑๔๐ เซนติเมตร
แต่ไม่เกิน ๑๕๐ เซนติเมตร จำนวน ๑ บ่อ ต่อ ๑ ช่องตรวจ
๕.๒.๔
ช่องตรวจสภาพรถสำหรับตรวจรถจักรยานยนต์เพียงอย่างเดียว
ให้มีขนาดความกว้างของช่องตรวจไม่น้อยกว่า ๓ เมตร และยาวไม่น้อยกว่า ๕ เมตร
๕.๓
การติดตั้งเครื่องตรวจสภาพและอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกในการตรวจสภาพรถตามข้อ
๕.๒.๑ ข้อ ๕.๒.๒ และข้อ ๕.๒.๓ เป็นไปตามตัวอย่างรูปแบบช่องตรวจแบบที่ ๑
หรือตามคำแนะนำของบริษัทผู้ผลิตเครื่องตรวจสภาพรถ
๕.๔
การติดตั้งเครื่องตรวจสภาพรถและอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกในการตรวจสภาพตามข้อ
๕.๒.๔ เป็นไปตามตัวอย่างรูปแบบช่องตรวจแบบที่ ๒ หรือตามความจำเป็นและเหมาะสม
(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)

๖.
การยื่นขอรับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถ
การยื่นขอเพิ่มขีดความสามารถในการตรวจสภาพรถ
และการยื่นขอเปลี่ยนแปลงสถานที่จัดตั้งสถานตรวจสภาพรถ ให้ผู้ยื่นขอปฏิบัติตามประกาศฉบับนี้

ทั้งนี้
ตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไป


ประกาศ ณ วันที่ ๑๙
มกราคม พ.ศ. ๒๕๔๗
ปิยะพันธ์ จัมปาสุต
อธิบดีกรมการขนส่งทางบก














ศุภชัย/พิมพ์
๒๖ พฤษภาคม ๒๕๔๗
ศุภสรณ์/ทรงยศ/ตรวจ
๑๕ มิถุนายน ๒๕๔๗

โชติกานต์/ปรับปรุง
๑๑
พฤษภาคม ๒๕๕๘





[๑] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๑/ตอนที่ ๑๕
ง/หน้า ๒๓/๑๙ กุมภาพันธ์ ๒๕๔๗