ประกาศกรมการขนส่งทางบก
ประกาศกรมการขนส่งทางบก
เรื่อง
ประตูทางขึ้นลงและประตูฉุกเฉินสำหรับรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสาร
พ.ศ. ๒๕๕๗
 

ตามที่ได้มีประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง
ประตูทางขึ้นลงและประตูฉุกเฉินสำหรับรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสาร พ.ศ. ๒๕๕๑
ลงวันที่ ๓๑ มกราคม ๒๕๕๑ ไว้แล้ว นั้น

โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงข้อกำหนดเกี่ยวกับขนาดและตำแหน่งของประตูทางขึ้นลงและตำแหน่งของประตูฉุกเฉิน
รวมทั้งข้อความที่ประตูฉุกเฉินให้เหมาะสมยิ่งขึ้น อาศัยอำนาจตามความในข้อ ๑ (๒)
(ฌ) และข้อ ๑๐ (๒) (ช) ของกฎกระทรวง ฉบับที่ ๙ (พ.ศ. ๒๕๒๔) ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก
พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๖๐ (พ.ศ. ๒๕๕๒) ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก
พ.ศ. ๒๕๒๒ อธิบดีกรมการขนส่งทางบกออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ ให้ยกเลิกประกาศกรมการขนส่งทางบก
เรื่อง ประตูทางขึ้นลงและประตูฉุกเฉินสำหรับรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสาร พ.ศ. ๒๕๕๑
ลงวันที่ ๓๑ มกราคม ๒๕๕๑

ข้อ ๒ รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารมาตรฐาน ๑ (ก)
มาตรฐาน ๑ (ข) มาตรฐาน ๒ (ก) มาตรฐาน ๒ (ข) มาตรฐาน ๒ (ค) มาตรฐาน ๒ (ง) มาตรฐาน ๓
(ก) มาตรฐาน ๓ (ข) มาตรฐาน ๕ (ก) มาตรฐาน ๕ (ข) ต้องมีประตูทางขึ้นลงอย่างน้อย ๑
ประตู แต่ไม่เกิน ๒ ประตู และต้องมีประตูฉุกเฉิน อย่างน้อย ๑ ประตู
ในกรณีรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารมาตรฐาน ๓ (ก) มาตรฐาน ๓ (ข)
และมาตรฐาน ๕ (ข) ที่มีประตูทางขึ้นลง ๒ ประตู
จะมีประตูฉุกเฉินตามวรรคหนึ่งหรือไม่ก็ได้

ข้อ ๓ รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารมาตรฐาน
๔ (ก) มาตรฐาน ๔ (ข) มาตรฐาน ๔ (ค) มาตรฐาน ๔ (ง) มาตรฐาน ๔ (จ) และมาตรฐาน ๔ (ฉ)
ต้องมีประตูทางขึ้นลงที่ชั้นล่างอย่างน้อย ๑ ประตู แต่ไม่เกิน ๒ ประตู
และต้องมีประตูฉุกเฉินที่ชั้นบนอย่างน้อย ๑ ประตู และที่ชั้นล่างอย่างน้อย ๑ ประตู
ในกรณีรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารมาตรฐาน ๔ (จ) และมาตรฐาน ๔ (ฉ)
ที่ชั้นล่างมีประตูทางขึ้นลง ๒ ประตู ชั้นล่างจะมีประตูฉุกเฉินหรือไม่ก็ได้

ข้อ ๔ รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารมาตรฐาน
๖ (ก) และมาตรฐาน ๖ (ข) ต้องมีประตูทางขึ้นลงที่ตอนหน้าอย่างน้อย ๑ ประตู
แต่ไม่เกิน ๒ ประตู ที่ตอนท้ายอย่างน้อย ๑ ประตู แต่ไม่เกิน ๒ ประตู
และต้องมีประตูฉุกเฉินที่ตอนหน้าอย่างน้อย ๑ ประตู ที่ตอนท้ายอย่างน้อย ๑ ประตู
ในกรณีรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารมาตรฐาน ๖ (ข)
มีประตูทางขึ้นลงที่ตอนหน้า ๒ ประตู ที่ตอนหน้าจะมีประตูฉุกเฉินหรือไม่ก็ได้
และในกรณีมีประตูทางขึ้นลงที่ตอนท้าย ๒ ประตู
ที่ตอนท้ายจะมีประตูฉุกเฉินหรือไม่ก็ได้

ข้อ ๕ ประตูทางขึ้นลงต้องมีความกว้างไม่น้อยกว่า
๖๕ เซนติเมตร ความสูงไม่น้อยกว่า ๑.๖๕ เมตร อยู่ที่ด้านซ้ายของตัวรถ
และความสูงของพื้นบันไดขั้นต่ำสุดในขณะรถเปล่า ต้องอยู่สูงจากพื้นผิวทางไม่เกิน ๔๕
เซนติเมตร
สำหรับรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารประเภทการขนส่งประจำทางในเส้นทางหมวด
๑ ประตูทางขึ้นลงต้องมีความกว้างไม่น้อยกว่า ๗๐ เซนติเมตร ความสูงไม่น้อยกว่า ๑.๘๐
เมตร อยู่ที่ด้านซ้ายของตัวรถ
และความสูงของพื้นบันไดขั้นต่ำสุดในขณะรถเปล่าต้องอยู่สูงจากพื้นผิวทางไม่เกิน ๔๕
เซนติเมตร

ข้อ ๖ ในกรณีรถตามข้อ ๒
ข้อ ๓ และข้อ ๔ เป็นรถที่นำไปใช้สำหรับการขนส่งผู้โดยสารระหว่างประเทศ
รถนั้นอาจมีประตูทางขึ้นลงอยู่ที่ด้านขวาของตัวรถในตำแหน่งที่เหมาะสมเพิ่มขึ้นอีก
๑ ประตูก็ได้ โดยขนาดของประตูทางขึ้นลงต้องเป็นไปตามที่กำหนดไว้ในข้อ ๕

ข้อ ๗ รถตามข้อ ๒ ข้อ ๓
ข้อ ๔ และข้อ ๖
ถ้าบานประตูทางขึ้นลงเป็นบานประตูที่ใช้กลไกควบคุมการปิดเปิดโดยอัตโนมัติ
ต้องมีระบบการทำงานของประตูที่สามารถควบคุมให้บานประตูที่กำลังปิดหากกระทบถูกผู้โดยสารหรือสิ่งกีดขวาง
บานประตูต้องเปิดออกโดยอัตโนมัติหรือหากบานประตูหนีบ
ส่วนหนึ่งส่วนใดของร่างกายต้องสามารถดึงออกได้โดยไม่ก่อให้เกิดอันตรายแก่ผู้โดยสาร
หรือมีระบบการทำงานอื่นที่มีความปลอดภัยสำหรับผู้โดยสารตามที่กรมการขนส่งทางบกให้ความเห็นชอบ
รถที่บานประตูทางขึ้นลงมีระบบการทำงานตามวรรคหนึ่ง ต้องมีอุปกรณ์เพื่อความปลอดภัย
ดังนี้
(๑) สัญญาณไฟกระพริบสีแดง
พร้อมทั้งสัญญาณเสียงเตือนแสดงการปิดเปิดของบานประตูบริเวณประตูทางขึ้นลงภายในตัวรถและบริเวณที่ผู้ขับรถสามารถมองเห็นได้อย่างชัดเจน
(๒)
อุปกรณ์ที่สามารถทำให้บานประตูเปิดออกได้ทั้งจากภายในและภายนอกตัวรถโดยสะดวกในกรณีฉุกเฉินแม้ในขณะที่ระบบดังกล่าวจะทำงานหรือไม่ก็ตาม

ข้อ ๘ ประตูฉุกเฉินต้องมีความกว้างไม่น้อยกว่า
๔๐ เซนติเมตร ความสูงไม่น้อยกว่า ๑๒๐ เชนติเมตร
อยู่ด้านขวาของห้องโดยสารบริเวณกลางตัวรถหรือค่อนไปทางท้ายหรือด้านท้ายรถ เว้นแต่รถโดยสารมาตรฐาน
๔ ประตูฉุกเฉินที่ชั้นล่างให้อยู่ด้านขวาของห้องโดยสารในตำแหน่งที่เหมาะสม
และต้องเปิดออกได้ทั้งจากภายในภายนอกโดยไม่ต้องใช้กุญแจหรือเครื่องมืออื่นใดโดยบานประตูต้องสามารถเปิดออกได้เต็มส่วนกว้างและส่วนสูง
และต้องไม่มีสิ่งกีดขวางทางออกประตูเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉินผู้โดยสารสามารถออกได้โดยสะดวก
ในกรณีที่ส่วนหนึ่งส่วนใดของประตูฉุกเฉินอยู่เหนือล้อรถหรืออยู่เหนือเครื่องอุปกรณ์ส่วนควบของรถที่ไม่สามารถย้ายตำแหน่งได้
ส่วนล่างของประตู ณ ที่ระดับความสูงไม่เกิน ๔๕ เซนติเมตร โดยวัดจากพื้นรถ
จะมีความกว้างน้อยกว่า ๔๐ เซนติเมตร แต่ไม่น้อยกว่า ๒๕ เซนติเมตร ก็ได้
ประตูฉุกเฉินต้องมีข้อความว่า ประตูฉุกเฉิน เป็นตัวอักษรภาษาไทยสีแดงสะท้อนแสงมีความสูงไม่น้อยกว่า ๕ เซนติเมตร
ติดอยู่บริเวณกลางบานประตู
พร้อมด้วยคำอธิบายภาษาไทยหรือสัญลักษณ์แสดงวิธีปิดเปิดทั้งด้านในและด้านนอกบานประตู
ณ ตำแหน่งที่เห็นได้ชัดเจน และต้องติดป้ายโคมไฟหรือป้ายหลอดไฟไดโอดเปล่งแสง
(แอลอีดี) บนพื้นสีขาว ที่มีตัวอักษรคำว่า EXIT สีแดงมีความสูงไม่น้อยกว่า ๕ เซนติเมตร
เหนือบานประตูฉุกเฉิน ซึ่งต้องให้แสงสว่างพร้อมกับโคมไฟหน้ารถ

ข้อ ๙ ความในข้อ ๗
มิให้ใช้บังคับกับรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารในประเภทการขนส่งประจำทาง
ในเส้นทางหมวด ๑ ที่จดทะเบียนก่อนวันที่ ๓๑ มกราคม ๒๕๕๑
เว้นแต่รถนั้นมีการแก้ไขเพิ่มเติมหรือเปลี่ยนแปลงตัวถังรถจะต้องปฏิบัติให้เป็นไปตามประกาศนี้

ข้อ ๑๐ บรรดารถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารที่ได้จดทะเบียนก่อนวันที่ประกาศนี้ใช้บังคับและมีขนาดประตูทางขึ้นลงเป็นไปตามที่กำหนดในประกาศกรมการขนส่งทางบก
เรื่อง ประตูทางขึ้นลงและประตูฉุกเฉินสำหรับรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสาร พ.ศ. ๒๕๕๑
ให้ใช้ได้ต่อไปจนกว่าจะมีการเปลี่ยนตัวถังรถ หรืออาจขอเปลี่ยนแปลงขนาดประตูทางขึ้นลงให้เป็นไปตามที่กำหนดในประกาศนี้ได้

ข้อ ๑๑[๑] ประกาศนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดเก้าสิบวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษา
เป็นต้นไป


ประกาศ
ณ วันที่ ๑๗ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๗
อัฌษไธค์
รัตนดิลก ณ ภูเก็ต
อธิบดีกรมการขนส่งทางบก







ปริยานุช/ผู้จัดทำ
๔ สิงหาคม ๒๕๕๗

กฤษดายุทธ/ผู้ตรวจ
๔ สิงหาคม ๒๕๕๗



[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๓๑/ตอนพิเศษ ๑๔๘ ง/หน้า ๑/๑ สิงหาคม ๒๕๕๗