ประกาศคณะกรรมการกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ
ประกาศคณะกรรมการกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ
เรื่อง
หลักเกณฑ์การลงทุนในอนุพันธ์[๑]
 

โดยที่เป็นการสมควรกำหนดหลักเกณฑ์การลงทุนในอนุพันธ์ตามกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการจัดการเงินของกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ
พ.ศ. ๒๕๕๓

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๒๖ (๑) และ (๒)
แห่งพระราชบัญญัติกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ พ.ศ. ๒๕๓๙ ประกอบกับ ข้อ ๕ (๑) (ฎ)
ข้อ ๕ (๒) (ฌ) และข้อ ๕ (๕) (ค) และ (ง)
ของกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการจัดการเงินของกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ
พ.ศ. ๒๕๕๓ คณะกรรมการกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ จึงออกประกาศไว้ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ ประกาศนี้เรียกว่า ประกาศคณะกรรมการกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ
เรื่อง หลักเกณฑ์การลงทุนในอนุพันธ์

ข้อ ๒ ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศเป็นต้นไป

ข้อ ๓ ให้ยกเลิกประกาศคณะกรรมการกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ
เรื่อง หลักเกณฑ์การลงทุนในสัญญาซื้อขายล่วงหน้า ลงวันที่ ๖ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๙

ข้อ ๔ ในประกาศนี้
สินทรัพย์อ้างอิง (Underlying Asset) หมายความว่า
สินค้าโภคภัณฑ์ หรือหลักทรัพย์ประเภทตราสารแสดงสิทธิในหนี้ ตราสารทุน
ตราสารกึ่งหนี้กึ่งทุน หรือกลุ่มของสินค้าหรือหลักทรัพย์ดังกล่าว
ตัวแปรอ้างอิง (Underlying Variable) หมายความว่า
ราคาของสินทรัพย์อ้างอิง (Underlying Asset) อัตราแลกเปลี่ยนเงินตรา
อัตราดอกเบี้ย ดัชนีหลักทรัพย์ ดัชนีของกลุ่มหลักทรัพย์
ดัชนีทางการเงินที่เป็นที่ยอมรับของนักลงทุนสถาบันหรือหน่วยงานกำกับ หรืออันดับความน่าเชื่อถือหรือเหตุการณ์ที่มีผลต่อการชำระหนี้ของตราสารแสดงสิทธิในหนี้
อนุพันธ์ ผู้ออกตราสาร หรือคู่สัญญา
อนุพันธ์ หมายความว่า
ธุรกรรมหรือสัญญาที่ก่อกำเนิดจากหรือผันแปรตามสินทรัพย์อ้างอิง (Underlying
Asset) หรือตัวแปรอ้างอิง (Underlying Variable) ซึ่งโดยทั่วไปจะมีมูลค่าขึ้นอยู่กับสินทรัพย์อ้างอิง (Underlying
Asset) หรือตัวแปรอ้างอิง (Underlying Variable) อย่างใดอย่างหนึ่งหรือหลายอย่างรวมกัน
โดยธุรกรรมหรือสัญญาดังกล่าวอาจมีลักษณะใดลักษณะหนึ่ง หรือหลายลักษณะดังต่อไปนี้
(๑) ฟิวเจอร์ส (Futures) หรือฟอร์เวิร์ด (Forward)
หรือ สวอปส์ (Swaps) ซึ่งเป็นสัญญาที่มีลักษณะใดลักษณะหนึ่ง
หรือหลายลักษณะดังต่อไปนี้
(ก) สัญญาที่กำหนดให้คู่สัญญาฝ่ายหนึ่งส่งมอบสินทรัพย์อ้างอิง (Underlying
Asset) ให้คู่สัญญาอีกฝ่ายหนึ่งซึ่งเป็นผู้ชำระราคา ณ
เวลาใดเวลาหนึ่งในอนาคตเป็นจำนวนและราคาตามที่กำหนดไว้ ในสัญญา
(ข)
สัญญาที่กำหนดให้คู่สัญญาฝ่ายหนึ่งได้รับชำระเงินหรือต้องชำระเงินให้แก่คู่สัญญาอีกฝ่ายหนึ่งเท่ากับจำนวนที่คำนวณได้จากส่วนต่างระหว่างราคาหรือมูลค่าของสินทรัพย์อ้างอิง
(Underlying
Asset) หรือตัวแปรอ้างอิง (Underlying Variable) ที่กำหนดไว้ในสัญญากับราคาหรือมูลค่าของสินทรัพย์อ้างอิง (Underlying
Asset) หรือตัวแปรอ้างอิง (Underlying Variable) ที่เป็นอยู่ ณ
เวลาใดเวลาหนึ่งหรือช่วงเวลาใดเวลาหนึ่งในอนาคตตามที่กำหนดไว้ในสัญญา
(๒) ออปชั่นส์ (Options) ซึ่งเป็นสัญญาที่กำหนดให้สิทธิแก่คู่สัญญาฝ่ายหนึ่งที่จะเรียกให้คู่สัญญาอีกฝ่ายหนึ่งส่งมอบสินทรัพย์อ้างอิง
(Underlying Asset) หรือชำระราคาของสินทรัพย์อ้างอิง (Underlying
Asset) หรือชำระเงินที่คำนวณได้จากส่วนต่างระหว่างราคาหรือมูลค่าของสินทรัพย์อ้างอิง
(Underlying Asset) หรือตัวแปรอ้างอิง (Underlying
Variable) ที่กำหนดไว้ในสัญญากับราคาหรือมูลค่าของสินทรัพย์อ้างอิง
(Underlying Asset) หรือตัวแปรอ้างอิง (Underlying
Variable) ที่เป็นอยู่ ณ
เวลาใดเวลาหนึ่งหรือช่วงเวลาใดเวลาหนึ่งในอนาคตตามที่กำหนดไว้ในสัญญา
(๓) อนุพันธ์แบบผสม (Hybrid Derivatives) ที่เกิดจากการรวมกันของ
(๑) - (๒)
(๔) อนุพันธ์อย่างอื่นที่มีลักษณะทำนองเดียวกับ (๑)  (๓)
(๕) อนุพันธ์อย่างอื่นตามที่คณะอนุกรรมการจัดการลงทุนให้ความเห็นชอบ

ข้อ ๕ อนุพันธ์ตามประกาศนี้ไม่รวมถึง
(๑) ธุรกรรมหรือสัญญาซื้อหรือขายหลักทรัพย์โดยมีข้อตกลงว่าจะขายหรือซื้อคืนซึ่งหลักทรัพย์ดังกล่าว
(๒) พันธบัตรชดเชยเงินเฟ้อ (Inflation-linked Bond)
(๓) ใบสำคัญแสดงสิทธิ (Warrant)
(๔) ตราสารทางการเงินที่มีโครงสร้างเพื่อวัตถุประสงค์เฉพาะ (Structured
Product)
(๕) การลงทุนในนิติบุคคลเอกชนที่ถือเป็นการลงทุนทางเลือกตามหลักเกณฑ์ของกองทุน

ข้อ ๖ การลงทุนในอนุพันธ์ของกองทุนต้องอยู่ภายใต้วัตถุประสงค์ดังต่อไปนี้
(๑) เพื่อลดหรือป้องกันความเสี่ยงของกองทุน (Hedging) เช่น ลดขนาดความเสี่ยง (Risk Magnitude) เปลี่ยนแปลงประเภทความเสี่ยง
(Underlying Risk) หรือปรับความเสี่ยงของกองทุนเทียบกับดัชนีอ้างอิง
(๒) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการลงทุนของกองทุนด้วยวิธีการดังต่อไปนี้
(ก) ปรับสัดส่วนการลงทุนให้เป็นไปตามนโยบายการจัดสรรการลงทุน (Strategic
Asset Allocation : SAA หรือ Tactical Asset Allocation :
TAA) หรือตามนโยบายของแผนทางเลือกลงทุนของสมาชิก
(ข) บริหารผลตอบแทนจากส่วนต่างของราคาระหว่างตลาดซื้อขายปัจจุบันกับตลาดซื้อขายล่วงหน้า
(Arbitrage)
กรณีราคาของหลักทรัพย์นั้นไม่เป็นไปตามหลักวิชาการอันเกิดจากความไม่สมบูรณ์ของตลาด
(ค) บริหารกระแสเงินสดรับ (Equitizing Cash Flows) ที่มีกำหนดเวลาและจำนวนเงินที่แน่นอน
เช่น รายรับในบัญชีเงินรายบุคคลของสมาชิก ดอกเบี้ยรับ หรือเงินปันผล
(ง)
เป็นทางเลือกเพื่อทดแทนหรือปรับระดับความเสี่ยงการลงทุนในหลักทรัพย์
กลุ่มหลักทรัพย์ หรือดัชนีกลุ่มหลักทรัพย์
(จ) วิธีการอื่นตามที่คณะอนุกรรมการจัดการลงทุนกำหนด
(๓) เพื่อสร้างผลตอบแทนที่สอดคล้องกับระดับความเสี่ยงเป้าหมาย (Enhance
Return)

ข้อ ๗ การลงทุนในอนุพันธ์ทั้งในประเทศและต่างประเทศต้องอยู่ภายใต้หลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้
(๑) ต้องเกี่ยวข้องกับนโยบายการลงทุนของกองทุน
โดยอนุพันธ์ที่ลงทุนต้องอ้างอิงกับสินทรัพย์อ้างอิง (Underlying
Asset) หรือตัวแปรอ้างอิง (Underlying Variable) ที่สอดคล้องกับสินทรัพย์หรือกระแสเงินสดของกองทุน
(๒)
ต้องกระทำในศูนย์ซื้อขายที่จัดตั้งขึ้นโดยชอบด้วยกฎหมายหรือกระทำกับผู้ลงทุนสถาบัน
สถาบันการเงิน ผู้เก็บรักษาทรัพย์สิน
คู่ค้าที่ได้รับการจัดอันดับความน่าเชื่อถือในระดับน่าลงทุน (Investment
Grade) จากสถาบันจัดอันดับที่ได้รับการยอมรับในระดับสากล
หรือคู่ค้าที่ผ่านหลักเกณฑ์การคัดเลือกตามคู่มือการลงทุนด้านเครดิต
(๓)
การลงทุนในอนุพันธ์ต้องไม่ก่อให้เกิดหนี้หรือภาระผูกพันที่มีนัยสำคัญจนทำให้สถานะเงินลงทุนสุทธิ
(Net
Exposure) แสดงมูลค่าสูงเกินกว่าทรัพย์สินสุทธิของเงินกองทุน (NAV)
อันเป็นผลมาจากอนุพันธ์ดังกล่าว (Gearing) เว้นแต่เป็นการลงทุนเพื่อวัตถุประสงค์ในการบริหารกระแสเงินสดรับ
(Equitizing Cash Flows) ที่มีกำหนดเวลาและจำนวนเงินที่แน่นอน
เช่น รายรับในบัญชีเงินรายบุคคลของสมาชิก ดอกเบี้ยรับ หรือเงินปันผล
(๔) ห้ามก่อภาระผูกพันโดยไม่มีกระแสเงินสด
หรือโดยไม่มีสินทรัพย์ที่มีลักษณะเดียวกันหรือใกล้เคียงกัน (Proxy Asset) ไว้รองรับ
ในจำนวนที่เพียงพอต่อมูลค่าสุทธิที่กองทุนอาจมีภาระที่ต้องส่งมอบ หรือชำระราคา
(๕) ต้องกระทำภายใต้แนวนโยบายการลงทุนและการควบคุมความเสี่ยงตามที่ได้รับอนุมัติจากคณะอนุกรรมการจัดการลงทุน

ข้อ ๘ การนับสถานะการลงทุน
ให้ถือหลักการวัดมูลค่ายุติธรรม (Mark to Market) และการจัดประเภทสินทรัพย์
ให้นับตามประเภทสินทรัพย์ที่อนุพันธ์นั้นไปอ้างอิงอยู่

ข้อ ๙ การควบคุมความเสี่ยงให้ถือหลักการวัดมูลค่าความเสี่ยงตามฐานความเสี่ยง
(Risk
Based)

ข้อ ๑๐ ให้กองทุนรายงานสถานะการลงทุนในอนุพันธ์แบบสุทธิ
(Net)
และแบบรวม (Gross) ต่อคณะอนุกรรมการจัดการลงทุนเพื่อทราบด้วย

ข้อ ๑๑ ในกรณีที่มีเงินส่วนต่างที่เกิดขึ้นจากการลงทุนในอนุพันธ์ระหว่างจำนวนที่จ่ายจริง
(Margin)
กับวงเงินรวม (Notional) ให้นำเงินส่วนต่างดังกล่าวไปลงทุนได้เฉพาะในหลักทรัพย์ที่มีความมั่นคงสูงตามกฎกระทรวงและตามประกาศคณะกรรมการที่กำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการจัดการเงินกองทุนกรณีลงทุนในต่างประเทศ
หลักทรัพย์ที่มีความมั่นคงสูงดังกล่าวตามวรรคหนึ่งต้องเป็นหลักทรัพย์ที่มีสภาพคล่องสูงหรือ
มีลักษณะอื่นตามที่คณะอนุกรรมการจัดการลงทุนให้ความเห็นชอบ

ข้อ ๑๒ ให้กองทุนนำหลักเกณฑ์และวิธีการลงทุนในอนุพันธ์ตามประกาศนี้ไปใช้สำหรับการลงทุนในอนุพันธ์ในกรณีที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังประกาศกำหนดให้เป็นหลักทรัพย์ที่กองทุนอาจลงทุนได้ตามข้อ
๕ (๓)
ของกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการจัดการเงินของกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ
พ.ศ. ๒๕๕๓ โดยอนุโลม

ข้อ ๑๓ บรรดาการลงทุนในอนุพันธ์ที่กระทำก่อนประกาศฉบับนี้มีผลใช้บังคับ
และการลงทุนดังกล่าวยังไม่ครบกำหนดอายุของการลงทุนในอนุพันธ์นั้น
ให้ยังคงการลงทุนต่อไปได้จนครบกำหนดอายุของการลงทุนในอนุพันธ์นั้น
โดยคำนึงถึงประโยชน์ของกองทุนเป็นสำคัญ

ข้อ ๑๔ บรรดาประกาศ
ระเบียบ มติคณะกรรมการ
หรือมติคณะอนุกรรมการจัดการลงทุนที่ใช้บังคับอยู่ก่อนประกาศฉบับนี้ใช้บังคับ
ให้ยังคงมีผลใช้บังคับได้ต่อไปเพียงเท่าที่ไม่ขัดหรือแย้งกับประกาศนี้


ประกาศ
ณ วันที่ ๒๐ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๔
อารีพงศ์
ภู่ชอุ่ม
ปลัดกระทรวงการคลัง
ประธานกรรมการกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ





ปริยานุช/ผู้จัดทำ
๑๖ ธันวาคม
๒๕๕๗

ปริญสินีย์/ผู้ตรวจ
๑๖ ธันวาคม
๒๕๕๗
[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๓๑/ตอนที่ ๑๓๓ ง/หน้า ๒๒๖/๑๑ ธันวาคม ๒๕๕๗