ประกาศกรมการขนส่งทางบก
ประกาศกรมการขนส่งทางบก
เรื่อง
กำหนดหลักสูตรการอบรมและฝึกหัดขับรถมาตรฐานของโรงเรียนสอนขับรถ[๑]
 

อาศัยอำนาจตามความในข้อ
๗ (๓) ข้อ ๘ (๑) ข้อ ๙ (๑) และข้อ ๑๘ (๑) ของระเบียบกรมการขนส่งทางบก
ว่าด้วยการรับรองโรงเรียนสอนขับรถ พ.ศ. ๒๕๔๗ อธิบดีกรมการขนส่งทางบกประกาศกำหนดหลักสูตรการอบรมและฝึกหัดขับรถมาตรฐานของโรงเรียนสอนขับรถที่ได้รับการรับรองจากกรมการขนส่งทางบกไว้
ดังต่อไปนี้

ผู้ขอรับหนังสือรับรองต้องกำหนดหลักสูตรและจัดให้มีการสอน
การอบรมและการฝึกหัดขับรถ ดังนี้

๑. หลักสูตรการสอนขับรถจักรยานยนต์
(๑) ภาคทฤษฎี ซึ่งมีเนื้อหาและชั่วโมงการอบรมและฝึกหัดขับรถ
จำนวนไม่น้อยกว่า ๕ ชั่วโมง ประกอบด้วย
(ก) ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายว่าด้วยจราจรทางบก กฎหมายว่าด้วยรถยนต์
และกฎหมายที่เกี่ยวข้องไม่น้อยกว่า ๒ ชั่วโมง
(ข) ความรู้เกี่ยวกับโครงสร้างการขับขี่ มารยาทและหลักพื้นฐานการขับขี่ปลอดภัยไม่น้อยกว่า
๒ ชั่วโมง
(ค)
ความรู้เกี่ยวกับการบำรุงรักษารถจักรยานยนต์และอุปกรณ์ในการควบคุมรถไม่น้อยกว่า ๑
ชั่วโมง
(๒) ภาคปฏิบัติ ซึ่งมีเนื้อหาและชั่วโมงการอบรมและฝึกหัดขับรถ
จำนวนไม่น้อยกว่า ๑๐ ชั่วโมง ประกอบด้วย
(ก) ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับรถและพื้นฐานการขับขี่รถจักรยานยนต์ไม่น้อยกว่า
๕ ชั่วโมง ได้แก่
- การเตรียมตัวก่อนการขับขี่
- การควบคุมรถในขณะไม่เคลื่อนที่
- การควบคุมรถในขณะเคลื่อนที่
- การออกรถและการเร่งเครื่องยนต์อย่างนิ่มนวล
- การเปลี่ยนเกียร์
- การเบรก (ตอนที่ ๑)
- การควบคุมความเร็ว
(ข) การฝึกหัดขับรถตามท่าฝึกต่าง ๆ ไม่น้อยกว่า ๕ ชั่วโมง
- การเบรก (ตอนที่ ๒)
- การขับรถเข้าทางโค้งรูปตัวเอสหรือทางโค้งรูปเลขแปด
- การควบคุมคันเร่งและการทรงตัวบนทางคดเคี้ยวที่มีสิ่งกีดขวาง
- การทรงตัวที่ความเร็วต่ำบนไม้กระดาน
- การทรงตัวบนไม้รางลูกระนาด
- การขับขี่โดยปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบก
- การขับขี่และการจอดรถบนทางลาดชันหรือสะพาน
- การขับขี่เมื่อมีคนซ้อนท้าย
โดยผู้ขอรับรองจะต้องจัดส่งเอกสารหรือคู่มือประกอบการสอนมาเพื่อประกอบการพิจารณา
กรณีหลักสูตรที่ขอรับการรับรองไม่เป็นไปตามหลักสูตรการอบรมและฝึกหัดขับรถมาตรฐานนี้
ต้องให้คณะกรรมการพิจารณาการรับรองโรงเรียนสอนขับรถส่วนกลาง
หรือส่วนภูมิภาคพิจารณาเป็นกรณีไป

๒. หลักสูตรการสอนขับรถยนต์
(๑) ภาคทฤษฎี ซึ่งมีเนื้อหาและชั่วโมงการอบรมและฝึกหัดขับรถ
จำนวนไม่น้อยกว่า ๕ ชั่วโมง ประกอบด้วย
(ก) ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายว่าด้วยจราจรทางบก กฎหมายว่าด้วยรถยนต์
และกฎหมายที่เกี่ยวข้องไม่น้อยกว่า ๒ ชั่วโมง
(ข) ความรู้เกี่ยวกับเทคนิคการขับขี่อย่างปลอดภัย
มารยาทในการขับรถและสาเหตุการป้องกันอุบัติเหตุไม่น้อยกว่า ๒ ชั่วโมง
(ค) ความรู้เกี่ยวกับการบำรุงรักษารถยนต์และแนะนำอุปกรณ์ควบคุมภายในรถยนต์ไม่น้อยกว่า
๑ ชั่วโมง
(๒) ภาคปฏิบัติ ซึ่งมีเนื้อหาและชั่วโมงการอบรมและฝึกหัดขับรถ
จำนวนไม่น้อยกว่า ๑๐ ชั่วโมง ประกอบด้วย
(ก) ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับรถและพื้นฐานการขับรถยนต์ไม่น้อยกว่า ๓
ชั่วโมง ได้แก่
- การตรวจเช็คประจำวัน
- การเตรียมความพร้อมในห้องโดยสาร
- การควบคุมและบังคับรถให้เคลื่อนที่และการหยุดรถ
- การใช้คลัทช์ คันเร่งและเบรกอย่างถูกต้อง
- การใช้เกียร์ในระดับความเร็วที่แตกต่าง
- การขับรถเดินหน้าและถอยหลังในทางตรง
(ข) การฝึกหัดขับรถตามท่าฝึกต่าง ๆ ไม่น้อยกว่า ๔ ชั่วโมง ได้แก่
- การขับรถเดินหน้าและหยุดรถเทียบทางเท้า
- การควบคุมความเร็วของรถ (การขับรถซิกแซกหรือการขับรถในทางโค้งรูปตัวเอส)
- การกลับรถทางแคบ
- การเดินหน้าและถอยหลังซองตรง
- การขับรถเลี้ยวมุมฉากต่าง ๆ
- การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายขนานกับขอบทาง
- การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก ๙๐ องศา
- การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก ๙๐ องศา
- การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก ๙๐ องศา
- การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก ๙๐ องศา
- การหยุดรถ การจอดรถและออกรถบนทางลาดชันหรือสะพาน
- การหยุดรถบนทางราบ
- การปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยจราจรทางบก
(ค) ฝึกหัดขับรถนอกสถานที่ตามสภาพถนนจริงไม่น้อยกว่า ๓ ชั่วโมง
โดยผู้ขอรับรองจะต้องจัดส่งเอกสารหรือคู่มือประกอบการสอนมาเพื่อประกอบการพิจารณา
กรณีหลักสูตรที่ขอรับการรับรองไม่เป็นไปตามหลักสูตรการอบรมและฝึกหัดขับรถมาตรฐานนี้
ต้องให้คณะกรรมการพิจารณาการรับรองโรงเรียนสอนขับรถส่วนกลาง
หรือส่วนภูมิภาคพิจารณาเป็นกรณีไป

๓.
หลักสูตรการสอนขับรถที่ใช้เพื่อการขนส่งทางบก
(๑) ภาคทฤษฎี ซึ่งมีเนื้อหาและชั่วโมงการอบรมและฝึกหัดขับรถ
จำนวนไม่น้อยกว่า ๑๔ ชั่วโมง ประกอบด้วย
(ก) ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายว่าด้วยจราจรทางบก กฎหมายว่าด้วยรถยนต์
กฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบก และกฎหมายที่เกี่ยวข้องไม่น้อยกว่า ๔ ชั่วโมง
(ข) ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายแพ่งและอาญาที่เกี่ยวข้องกับผู้ขับรถไม่น้อยกว่า
๑ ชั่วโมง
(ค) ความรู้เกี่ยวกับหลักการขับรถอย่างปลอดภัยและการคาดการณ์ไม่น้อยกว่า ๓
ชั่วโมง
(ง) ความรู้เกี่ยวกับรถและเครื่องยนต์ การบำรุงรักษา
การบรรทุกและการแก้ไขข้อขัดข้องเบื้องต้นไม่น้อยกว่า ๓ ชั่วโมง
(จ) ความรู้เกี่ยวกับหน้าที่ผู้ขับรถ
มนุษยสัมพันธ์ของผู้ขับรถและมารยาทในการขับรถไม่น้อยกว่า ๑ ชั่วโมง
(ฉ) ความรู้เกี่ยวกับการฝึกหัดขับรถเบื้องต้นไม่น้อยกว่า ๑ ชั่วโมง
(ช) ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับสินค้าและการขนส่งวัตถุอันตรายไม่น้อยกว่า ๑
ชั่วโมง
(๒) ภาคปฏิบัติ ซึ่งมีเนื้อหาและชั่วโมงการอบรมและฝึกหัดขับรถ
จำนวนไม่น้อยกว่า ๒๗ ชั่วโมง ประกอบด้วย การฝึกหัดขับรถยนต์และรถขนาดใหญ่ ดังนี้
(ก) ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับรถและพื้นฐานการขับรถยนต์ (รถเก๋ง
รถปิคอัพและรถตู้) ไม่น้อยกว่า ๔ ชั่วโมง ได้แก่
- แนะนำอุปกรณ์ที่ต้องควบคุมและวิธีการใช้อุปกรณ์ภายในรถ
- การเตรียมความพร้อมในห้องโดยสารก่อนออกรถ
- การควบคุมและบังคับรถให้เคลื่อนที่และการหยุดรถ
- การใช้คลัทช์ คันเร่งและเบรกอย่างถูกวิธี
- การใช้เกียร์ในระดับความเร็วที่แตกต่าง
- การออกรถ เดินหน้าและถอยหลังในทางตรง
(ข) การฝึกหัดขับรถยนต์ตามท่าฝึกต่าง ๆ ไม่น้อยกว่า ๕ ชั่วโมง ได้แก่
- การขับรถเดินหน้าและหยุดรถเทียบทางเท้า
- การควบคุมความเร็วของรถ (การขับรถซิกแซกหรือการขับรถในทางโค้งรูปตัวเอส)
- การกลับรถทางแคบ
- การขับรถเดินหน้าและถอยหลังซองตรง
- การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายขนานกับขอบทาง
- การขับรถเลี้ยวมุมฉากต่าง ๆ
- การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก ๙๐ องศา
- การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก ๙๐ องศา
- การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก ๙๐ องศา
- การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก ๙๐ องศา
- การหยุด การจอดรถและการออกรถทางลาดชันหรือสะพาน
- การหยุดรถบนทางราบ
- การปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยจราจรทางบก
(ค)
ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับรถและพื้นฐานการขับรถที่ใช้เพื่อการขนส่งทางบกเบื้องต้น (รถขนาดใหญ่) ไม่น้อยกว่า ๓ ชั่วโมง
- แนะนำอุปกรณ์ที่ต้องควบคุมและวิธีการใช้อุปกรณ์ภายในรถ
- การเตรียมความพร้อมในห้องโดยสารก่อนออกรถ
- การควบคุมและบังคับรถให้เคลื่อนที่และการหยุดรถ
- การขับรถเดินหน้าและถอยหลังในทางตรง
- การใช้คลัทช์ คันเร่งและเบรกอย่างถูกวิธี
- การใช้เกียร์ในระดับความเร็วที่แตกต่าง
(ง) การฝึกหัดขับรถที่ใช้เพื่อการขนส่งทางบก ตามท่าฝึกต่าง ๆ ไม่น้อยกว่า ๕
ชั่วโมง
- การขับรถเดินหน้าและหยุดรถเทียบทางเท้า
- การควบคุมความเร็วของรถ (การขับรถซิกแซกหรือการขับรถในทางโค้งรูปตัวเอส)
- การกลับรถทางแคบ
- การขับรถเดินหน้าและถอยหลังซองตรง
- การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายขนานกับขอบทาง
- การขับรถเลี้ยวมุมฉากต่าง ๆ
- การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก ๙๐ องศา
- การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก ๙๐ องศา
- การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก ๙๐ องศา
- การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก ๙๐ องศา
- การหยุด การจอดรถและออกรถบนทางลาดชันหรือสะพาน
- การหยุดรถบนทางราบ
(จ) การฝึกหัดขับรถนอกสถานที่ตามสภาพถนนจริงไม่น้อยกว่า ๑๐ ชั่วโมง
โดยผู้ขอรับรองจะต้องจัดส่งเอกสารหรือคู่มือประกอบการสอนมาเพื่อประกอบการพิจารณา
กรณีหลักสูตรที่ขอรับการรับรองไม่เป็นไปตามหลักสูตรการอบรมและฝึกหัดขับรถมาตรฐานนี้
ต้องให้คณะกรรมการพิจารณาการรับรองโรงเรียนสอนขับรถส่วนกลาง
หรือส่วนภูมิภาคพิจารณาเป็นกรณีไป

๔.
หลักสูตรการอบรมและฝึกหัดขับรถที่ใช้เพื่อการขนส่งทางบก
สำหรับผู้ที่เคยมีใบอนุญาตขับรถยนต์แล้ว
(๑) ภาคทฤษฎี ซึ่งมีเนื้อหาและชั่วโมงการอบรมและฝึกหัดขับรถ
จำนวนไม่น้อยกว่า ๑๐ ชั่วโมง ประกอบด้วย
(ก) ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบกไม่น้อยกว่า ๒ ชั่วโมง
(ข) ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายแพ่งและอาญาที่เกี่ยวข้องกับผู้ขับรถไม่น้อยกว่า
๑ ชั่วโมง
(ค) ความรู้เกี่ยวกับรถและเครื่องยนต์ การบำรุงรักษารถ
การบรรทุกและการแก้ไขข้อขัดข้องเบื้องต้นไม่น้อยกว่า ๓ ชั่วโมง
(ง) ความรู้เกี่ยวกับหลักการขับรถอย่างปลอดภัยและการคาดการณ์ไม่น้อยกว่า ๒
ชั่วโมง
(จ) ความรู้เกี่ยวกับหน้าที่ผู้ขับรถ
มนุษยสัมพันธ์และมารยาทในการขับรถไม่น้อยกว่า ๑ ชั่วโมง
(ฉ) ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับสินค้าและการขนส่งวัตถุอันตรายไม่น้อยกว่า ๑
ชั่วโมง
(๒) ภาคปฏิบัติ ซึ่งมีเนื้อหาและชั่วโมงการอบรมและฝึกหัดขับรถ
จำนวนไม่น้อยกว่า ๒๐ ชั่วโมง ประกอบด้วย
(ก) ทบทวนทดสอบความสามารถการขับรถยนต์ไม่น้อยกว่า ๒ ชั่วโมง ได้แก่
- ทบทวนความสามารถในการขับรถยนต์
- ทดสอบการขับรถยนต์ขนาดเล็ก
(ข) ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับรถและพื้นฐานการขับรถที่ใช้เพื่อการขนส่งทางบกเบื้องต้นไม่น้อยกว่า
๓ ชั่วโมง ได้แก่
- แนะนำอุปกรณ์ที่ต้องควบคุมและวิธีการใช้อุปกรณ์ภายในรถ
- การเตรียมความพร้อมในห้องโดยสารก่อนออกรถ
- การควบคุมและบังคับรถให้เคลื่อนที่และการหยุดรถ
- การออกรถเดินหน้าและถอยหลัง
- การใช้คลัทช์ คันเร่งและเบรกอย่างถูกวิธี
- การใช้เกียร์ในระดับความเร็วที่แตกต่าง
- การขับรถเดินหน้าและถอยหลังในทางตรง
(ค) การฝึกหัดขับรถตามท่าฝึกต่าง ๆ ไม่น้อยกว่า ๕ ชั่วโมง ได้แก่
- การเดินหน้าและหยุดรถเทียบทางเท้า
- การควบคุมความเร็วของรถ (การขับรถซิกแซกหรือการขับรถในทางโค้งรูปตัวเอส)
- การกลับรถทางแคบ
- การขับรถเดินหน้าและถอยหลังซองตรง
- การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายขนานกับขอบทาง
- การขับรถเลี้ยวมุมฉากต่าง ๆ
- การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก ๙๐ องศา
- การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก ๙๐ องศา
- การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก ๙๐ องศา
- การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก ๙๐ องศา
- การหยุด การจอดรถและออกรถบนทางลาดชันหรือสะพาน
- การหยุดรถบนทางราบ
(ง) การฝึกหัดขับรถนอกสถานที่ตามสภาพถนนจริงไม่น้อยกว่า ๑๐ ชั่วโมง
โดยผู้ขอรับรองจะต้องจัดส่งเอกสารหรือคู่มือประกอบการสอนมาเพื่อประกอบการพิจารณา
กรณีหลักสูตรที่ขอรับการรับรองไม่เป็นไปตามหลักสูตรการอบรมและฝึกหัดขับรถมาตรฐานนี้ต้องให้คณะกรรมการพิจารณาการรับรองโรงเรียนสอนขับรถส่วนกลาง
หรือส่วนภูมิภาคพิจารณาเป็นกรณีไป


ประกาศ ณ วันที่ ๑๑
มกราคม พ.ศ. ๒๕๔๘
ปิยะพันธ์ จัมปาสุต
อธิบดีกรมการขนส่งทางบก












ธัญกมล/ผู้จัดทำ
๑๐ มิถุนายน ๒๕๔๘

โชติกานต์/ปรับปรุง
๑๙ พฤษภาคม ๒๕๕๘





[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๒/ตอนที่ ๒๔ ง/หน้า ๘๖/๒๔ มีนาคม ๒๕๔๘