ประกาศกรมการขนส่งทางบก
ประกาศกรมการขนส่งทางบก
เรื่อง
เอกสารการขนส่งที่ต้องจัดให้มีไว้ประจำรถที่ใช้ในการขนส่งวัตถุอันตราย
พ.ศ. ๒๕๕๙
 

โดยที่กฎกระทรวงความปลอดภัยในการขนส่งวัตถุอันตรายทางถนน
พ.ศ. ๒๕๕๘ กำหนดให้ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งด้วยรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของที่นำไปใช้ในการขนส่งวัตถุอันตรายต้องจัดให้มีเอกสารการขนส่งและต้องมีเอกสารดังกล่าวอยู่ในรถตลอดการขนส่ง
เพื่อให้การขนส่งวัตถุอันตรายทางถนน
เป็นไปตามความตกลงระหว่างประเทศด้านการขนส่งสินค้าอันตรายที่ประเทศไทยเป็นภาคี ได้แก่
กรอบความตกลงอาเซียนว่าด้วยการอำนวยความสะดวกในการขนส่งสินค้าผ่านแดน (ASEAN Framework Agreement on the Facilitation of Goods in Transit) กรอบความตกลงอาเซียนว่าด้วยการอำนวยความสะดวกในการขนส่งข้ามแดน
(ASEAN Framework Agreement on the Facilitation of Inter - State Transport) และความตกลงว่าด้วยการขนส่งข้ามพรมแดนในอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง
(GMS Cross - Border Transport Agreement) ซึ่งสอดคล้องกับความตกลงว่าด้วยการขนส่งสินค้าอันตรายระหว่างประเทศทางถนนของคณะกรรมาธิการเศรษฐกิจยุโรปแห่งสหประชาชาติ (European Agreement Concerning the International Carriage of Dangerous Goods by Road (ADR)) อาศัยอำนาจตามความในข้อ ๓ (๓)
ของกฎกระทรวงความปลอดภัยในการขนส่งวัตถุอันตรายทางถนน พ.ศ. ๒๕๕๘
อธิบดีกรมการขนส่งทางบกออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ
๑ ในประกาศนี้
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่ง หมายถึง
ผู้ซึ่งได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งประเภทการขนส่งไม่ประจำทางหรือการขนส่งส่วนบุคคล
ด้วยรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของที่นำไปใช้ในการขนส่งวัตถุอันตราย
ทั้งการขนส่งภายในประเทศและระหว่างประเทศ
วัตถุอันตราย หมายถึง
วัตถุอันตรายตามประเภทที่กำหนดไว้ในประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง กำหนดประเภทหรือชนิดและลักษณะการบรรทุกวัตถุอันตรายที่ผู้ขับรถต้องได้รับใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถ
ชนิดที่ ๔
ตารางบัญชีรายชื่อวัตถุอันตราย หมายถึง
รายชื่อวัตถุอันตราย ตามประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง รายชื่อวัตถุอันตราย พ.ศ.
๒๕๕๙
บรรจุภัณฑ์ที่ใช้กอบกู้ หมายถึง บรรจุภัณฑ์พิเศษที่นำไปใช้บรรจุหีบห่อของวัตถุอันตรายที่ชำรุดบกพร่อง
หรือมีการรั่วไหล หรือบรรจุวัตถุอันตรายที่หกหรือรั่วไหล
เพื่อใช้ในการขนส่งวัตถุอันตรายไปกำจัดทิ้ง

ข้อ
๒ เอกสารการขนส่งที่ต้องจัดให้มีขณะทำการขนส่งวัตถุอันตรายมี
ดังต่อไปนี้
(๑)
เอกสารกำกับการขนส่ง
หรือเอกสารอื่นที่ให้ข้อมูลรายละเอียดของวัตถุอันตรายที่ขนส่งครบถ้วนตามประกาศนี้
(๒)
เอกสารข้อแนะนำเป็นลายลักษณ์อักษรที่แสดงข้อปฏิบัติในกรณีเกิดอุบัติเหตุหรือเหตุฉุกเฉิน
ลักษณะความเป็นอันตรายของวัตถุอันตรายแต่ละประเภทและข้อปฏิบัติเบื้องต้น และรายการอุปกรณ์เครื่องมือเครื่องใช้ที่จำเป็นหรือที่ใช้สำหรับป้องกันอันตรายเมื่อมีอุบัติเหตุหรือเหตุฉุกเฉินเกิดขึ้น
(๓)
หนังสือรับรองการให้ความเห็นชอบรถที่ใช้ในการขนส่งวัตถุอันตราย ทั้งนี้ เฉพาะกรณีการใช้รถตามข้อ ๗
เว้นแต่กรณีการขนส่งในลักษณะหรือปริมาณที่อาจก่อให้เกิดอันตรายน้อยตามประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง
ข้อยกเว้นสำหรับการขนส่งวัตถุอันตรายในลักษณะหรือปริมาณที่อาจก่อให้เกิดอันตรายน้อย
พ.ศ. ๒๕๕๙ ให้ได้รับยกเว้น
(๔)
หนังสือรับรองผ่านการอบรมหลักสูตรการขับรถที่ใช้ในการขนส่งวัตถุอันตรายของผู้ขับรถ
(๕)
เอกสารระบุตัวตนของผู้ขับรถที่ทางราชการออกให้

ข้อ
๓ ในการขนส่งวัตถุอันตรายภายในประเทศ
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งต้องจัดทำเอกสารการขนส่งเป็นภาษาไทย
เว้นแต่เป็นรายละเอียดข้อมูลจำเพาะที่ต้องระบุเป็นภาษาอังกฤษให้ใช้ภาษาอังกฤษแทนได้
ทั้งนี้ หากเป็นการขนส่งระหว่างประเทศ
ต้องจัดทำเอกสารการขนส่งเป็นภาษาอังกฤษด้วย โดยจะจัดทำเพิ่มเติมเป็นอีกหนึ่งฉบับ
หรือจะจัดทำเป็นสองภาษาในฉบับเดียวกันก็ได้

ข้อ
๔ ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งต้องจัดให้มีเอกสารกำกับการขนส่งหรือเอกสารอื่นที่ให้ข้อมูลรายละเอียดของวัตถุอันตรายที่ขนส่งไว้ประจำรถ
ซึ่งมีรายละเอียดและการแสดงข้อมูลของวัตถุอันตรายที่ขนส่ง ดังต่อไปนี้
(๑)
รายละเอียดข้อมูล
(ก)
หมายเลขสหประชาชาติของวัตถุอันตราย (UN Number) โดยมีตัวอักษรภาษาอังกฤษคำว่า
UN นำหน้า
(ข)
ชื่อที่ถูกต้องในการขนส่งของวัตถุอันตราย และในกรณีวัตถุอันตรายนั้นมีข้อกำหนดพิเศษหมายเลข
๒๗๔ ปรากฏในคอลัมน์ (๖) ของตารางบัญชีรายชื่อวัตถุอันตราย
ให้ใส่ชื่อทางเทคนิคหรือชื่อทางเคมีด้วย
(ค)
หมายเลขรูปแบบฉลากหรือป้ายของวัตถุอันตรายที่เป็นความเสี่ยงหลัก และความเสี่ยงรองในวงเล็บ
(ถ้ามี) ตามที่ปรากฏในคอลัมน์ (๕) ของตารางบัญชีรายชื่อวัตถุอันตราย
(ง) กลุ่มการบรรจุของวัตถุอันตราย (ถ้ามี)
ตามที่ปรากฏในคอลัมน์ (๔) ของตารางบัญชีรายชื่อวัตถุอันตราย
(จ)
รหัสการขับรถผ่านอุโมงค์ (กรณีเส้นทางที่ใช้ทำการขนส่งมีการขับรถผ่านอุโมงค์)
(ฉ)
ชนิดและจำนวนของภาชนะบรรจุ
(ช)
ปริมาณรวมของวัตถุอันตรายแต่ละหมายเลขสหประชาชาติ
(เป็นปริมาตรหรือน้ำหนักรวมหรือน้ำหนักสุทธิ แล้วแต่กรณี)
(ซ)
ชื่อและที่อยู่ของผู้ส่ง
(ฌ)
ชื่อและที่อยู่ของผู้รับ
(๒)
การแสดงข้อมูลตาม (๑) ให้เรียงตามลำดับข้อ
เว้นแต่ (ฉ) (ช) (ซ) และ (ฌ) ให้สลับตำแหน่งกันได้
(๓)
การขนส่งของเสียอันตราย ให้เพิ่มคำว่า ของเสีย (WASTE) ระหว่างหมายเลขสหประชาชาติกับชื่อที่ถูกต้องในการขนส่งของวัตถุอันตราย
(๔)
ภาชนะบรรจุที่ผ่านการใช้งานหรือถ่ายสารออกแล้ว แต่ยังไม่ได้ล้างทำความสะอาด ให้เพิ่มคำว่า ภาชนะเปล่ายังไม่ได้ทำความสะอาด (EMPTY UNCLEANED) หรือ มีสารเดิมตกค้างอยู่ (RESIDUE LAST CONTAINED) ก่อนหมายเลขสหประชาชาติของวัตถุอันตราย
หรือต่อท้ายรหัสการขับรถผ่านอุโมงค์
(๕)
การขนส่งวัตถุอันตรายที่เป็นอันตรายต่อสิ่งแวดล้อม ให้เพิ่มคำว่า อันตรายต่อสิ่งแวดล้อม (ENVIRONMENTALLY HAZARDOUS) ต่อท้ายรหัสการขับรถผ่านอุโมงค์
(๖)
การใช้บรรจุภัณฑ์ที่ใช้กอบกู้ ให้เพิ่มคำว่า บรรจุภัณฑ์ที่ใช้กอบกู้ (SALVAGE PACKAGING) ต่อท้ายรหัสการขับรถผ่านอุโมงค์
(๗)
การขนส่งของเหลวในแท็งก์
(แท็งก์ติดตรึงกับตัวรถหรือแท็งก์คอนเทนเนอร์) ที่มีอุณหภูมิสูงกว่า ๑๐๐ องศาเซลเซียส หรือของแข็งในแท็งก์
(แท็งก์ติดตรึงกับตัวรถหรือแท็งก์คอนเทนเนอร์) ที่มีอุณหภูมิสูงกว่า ๒๔๐
องศาเซลเซียส ให้เพิ่มคำว่า อุณหภูมิสูง (ELEVATED TEMPERATURE) หรือ หลอมละลาย (MOLTEN) หรือ ร้อน (HOT) ก่อนชื่อที่ถูกต้องในการขนส่งของวัตถุอันตรายหากไม่ปรากฏ
คำดังกล่าวในชื่อที่ถูกต้องในการขนส่ง
ตัวอย่างการแสดงข้อมูลวัตถุอันตรายในเอกสารกำกับการขนส่งตามข้อ
๔

ข้อย่อย
(ก)
(ข)
(ค)
(ง)
(จ)
ข้อกำหนดพิเศษ
(๒)

(๓)

(๔)
(๕)

(๖)
(๗)
UN 2924

UN 1193

UN 1098
UN 1133

UN 1203
UN 3257
FLAMMABLE LIQUID, CORROSIVE, N.O.S. (ethanol/acetic acid)
WASTE FLAMMABLE LIQUID, N.O.S. (toluene and ethyl alcohol)
ALLYL ALCOHOL
ADHESIVES

GASOLINE
ELEVATED TEMPERATURE
LIQUID, N.O.S.
(Asphalt, oxidised)
3(8)

3

6.1(3)
3

3
9
II

II

I
II

II
III
(D/E)

(D/E)

(C/D)
(D/E)

(D/E)
(D)




EMPTY, UNCLEANED
ENVIRONMENTALLY
HAZARDOUS
SALVAGE PACKAGING
ภาชนะบรรจุที่ผ่านการใช้งานหรือถ่ายสารออกแล้วแต่ยังไม่ได้ล้างทำความสะอาด
ต้องมีเอกสารกำกับการขนส่งตามวรรคหนึ่งไว้ประจำรถด้วย
เอกสารกำกับการขนส่งให้เป็นไปตามแบบที่กำหนดไว้ท้ายประกาศ
หรือแบบอื่นที่มีข้อมูลและการแสดงข้อมูลตามวรรคหนึ่ง

ข้อ
๕ ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่ง
ต้องเก็บสำเนาเอกสารกำกับการขนส่งไว้อย่างน้อย ๓ เดือน
โดยหากจัดเก็บไว้ในระบบคอมพิวเตอร์
ต้องสามารถพิมพ์ออกมาเป็นเอกสารได้ทันทีเมื่อมีการเรียกตรวจจากเจ้าหน้าที่

ข้อ
๖ ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่ง
ต้องจัดให้มีเอกสารข้อแนะนำเป็นลายลักษณ์อักษรไว้ประจำรถ
ซึ่งมีรายละเอียดตามที่กำหนดไว้ท้ายประกาศ

ข้อ
๗ ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่ง
ซึ่งใช้รถตามลักษณะดังต่อไปนี้ต้องแนบหนังสือรับรองการให้ความเห็นชอบรถ
ตามแบบที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด
(๑)
รถขนส่งของเหลวไวไฟที่มีจุดวาบไฟไม่เกินกว่า ๖๐ องศาเซลเซียส หรือขนส่งก๊าซไวไฟ (Flammable : FL) ดังนี้
(ก)
รถที่ติดตั้งแท็งก์ติดตรึง รถที่ติดตั้งแท็งก์ยึดติดไม่ถาวร (Demountable Tanks) และรถที่ติดตั้งภาชนะบรรจุก๊าซแบบแบตเตอรี่ (Battery Vehicle) ที่มีความจุเกินกว่า ๑,๐๐๐ ลิตร
(ข)
รถที่บรรทุกแท็งก์คอนเทนเนอร์ รถที่บรรทุกแท็งก์ที่ยกและเคลื่อนย้ายได้
และรถที่บรรทุกภาชนะบรรจุก๊าซแบบกลุ่ม (Multiple Element Gas Container : MEGC) ที่มีความจุเกินกว่า ๓,๐๐๐
ลิตร
(๒)
รถขนส่งไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ (Oxidizing : OX) ซึ่งเป็นรถที่ขนส่งวัตถุอันตรายประเภทย่อยที่
๕.๑ หมายเลขสหประชาชาติ ๒๐๑๕ ด้วยแท็งก์ติดตรึงกับตัวรถ หรือแท็งก์ที่ยึดติดไม่ถาวร
ที่มีความจุเกินกว่า ๑,๐๐๐ ลิตร
และรถที่บรรทุกแท็งก์คอนเทนเนอร์หรือรถที่บรรทุกแท็งก์ที่ยกและเคลื่อนย้ายได้
ที่มีความจุเกินกว่า ๓,๐๐๐ ลิตร
(๓)
รถขนส่งวัตถุอันตรายประเภทอื่น ๆ (AT) ซึ่งรถที่ใช้ในการขนส่งและภาชนะบรรจุเป็นไปตามที่กำหนดไว้ใน
(๑) และ (๒)
(๔)
รถที่ใช้ในการขนส่งวัตถุระเบิดดังนี้
(ก)
รถขนส่งวัตถุระเบิดที่มีความเป็นอันตรายสูง (EX/II)
(ข)
รถขนส่งวัตถุระเบิดที่มีความเป็นอันตรายสูงมาก (EX/III)
(ค) รถที่ติดตั้งหน่วยผลิตวัตถุระเบิดเคลื่อนที่ (Mobile Explosive Manufacturing Unit : MEMU)
หนังสือรับรองการให้ความเห็นชอบรถตามวรรคหนึ่งให้มีอายุไม่เกิน
๑ ปี นับแต่วันออกหนังสือรับรอง
โดยให้ต่ออายุหนังสือรับรองได้ล่วงหน้าไม่เกิน ๑ เดือน หรือหลังจากหนังสือรับรองสิ้นอายุไม่เกิน
๑ เดือน

ข้อ
๘ ผู้ขับรถต้องมีหนังสือรับรองผ่านการอบรมหลักสูตรการขับรถที่ใช้ในการขนส่งวัตถุอันตรายจากกรมการขนส่งทางบก
ซึ่งตรงกับลักษณะรถหรือประเภทวัตถุอันตรายที่ทำการขนส่ง
อยู่กับตัวตลอดเวลาที่ทำการขนส่ง

ข้อ
๙ ผู้ขับรถต้องมีเอกสารระบุตัวตนที่มีรูปถ่ายที่ทางราชการออกให้ไว้อยู่กับตัวตลอดเวลาที่ทำการขนส่ง
เช่น ใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถ บัตรประจำตัวประชาชน หนังสือเดินทาง
และพร้อมแสดงเอกสารดังกล่าวเมื่อมีการเรียกตรวจจากเจ้าหน้าที่

ข้อ
๑๐ ผู้ขับรถต้องศึกษาและทำความเข้าใจในเอกสารข้อแนะนำเป็นลายลักษณ์อักษร
และต้องจัดเก็บเอกสารดังกล่าวไว้ในที่ที่สามารถนำมาใช้งานได้โดยสะดวก

ข้อ
๑๑[๑] ประกาศนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดเก้าสิบวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
เว้นแต่กรณี ดังต่อไปนี้
(๑)
การจัดให้มีเอกสารกำกับการขนส่งตามข้อ ๔ ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดหนึ่งร้อยแปดสิบวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
(๒)
การจัดให้มีหนังสือรับรองการให้ความเห็นชอบรถตามข้อ ๗
และหนังสือรับรองผ่านการอบรมหลักสูตรการขับรถที่ใช้ในการขนส่งวัตถุอันตรายตามข้อ ๘
ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดสองปีนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป


ประกาศ ณ วันที่ ๘
สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๙
สนิท พรหมวงษ์
อธิบดีกรมการขนส่งทางบก
[เอกสารแนบท้าย]

๑. แบบเอกสารกำกับการขนส่ง
๒. รายละเอียดของเอกสารข้อแนะนำเป็นลายลักษณ์อักษร
๓. หนังสือรับรองการให้ความเห็นชอบรถสำหรับรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของที่นำไปใช้ในการขนส่งวัตถุอันตราย

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)
ชวัลพร/ปริยานุช/จัดทำ
๒๐ กันยายน
๒๕๕๙

นุสรา/ตรวจ
๑ ธันวาคม ๒๕๕๙







[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๓๓/ตอนพิเศษ ๒๐๙ ง/หน้า ๓๙/๑๙ กันยายน ๒๕๕๙