ประกาศสํานักงานคณะกรรมการกํากับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์

ที่ สน. 92/2558

เรื่อง  หลักเกณฑ์เพิ่มเติมในกรณีที่กองทุนลงทุน

ในสัญญาซื้อขายล่วงหน้า และตราสารที่มี  
สัญญาซื้อขายล่วงหน้าแฝง

\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_

                    อาศัยอํานาจตามความในข้อ 10 วรรคหนึ่ง (5) (ข) (ค) (ง) และ (จ) และ (6) แห่งประกาศคณะกรรมการกํากับตลาดทุน ที่ ทน. 87/2558  เรื่อง  การลงทุนของกองทุน ลงวันที่ 17 ธันวาคม พ.ศ. 2558 สํานักงานออกข้อกําหนดไว้ดังต่อไปนี้


ข้อ ๑ ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 16 มกราคม พ.ศ. 2559 เป็นต้นไป


ข้อ ๒ ในประกาศนี้  
                    “กองทุน” หมายความว่า กองทุนรวม กองทุนส่วนบุคคล หรือกองทุนสํารองเลี้ยงชีพ แล้วแต่กรณี  
                    “บริษัทจัดการ” หมายความว่า บริษัทหลักทรัพย์ที่ได้รับใบอนุญาตประกอบธุรกิจหลักทรัพย์ประเภทการจัดการกองทุนรวม หรือการจัดการกองทุนส่วนบุคคล แล้วแต่กรณี  
                    “สัญญาซื้อขายล่วงหน้า”  หมายความว่า  สัญญาซื้อขายล่วงหน้าตามกฎหมายว่าด้วยสัญญาซื้อขายล่วงหน้า หรือสัญญาซื้อขายล่วงหน้าตามกฎหมายต่างประเทศที่มีลักษณะในทํานองเดียวกัน  
                    “สัญญาซื้อขายล่วงหน้าที่อ้างอิงเครดิต” (credit derivatives)  หมายความว่า   สัญญาซื้อขายล่วงหน้าที่มีลักษณะเป็นการเคลื่อนย้ายความเสี่ยงด้านเครดิตของทรัพย์สินที่ได้รับการประกันความเสี่ยง (obligation) จากคู่สัญญาฝ่ายหนึ่งไปยังคู่สัญญาอีกฝ่ายหนึ่งตามมาตรฐานสากล โดยคู่สัญญาฝ่ายหนึ่งซึ่งมีภาระผูกพันที่จะต้องชําระเงินให้แก่คู่สัญญาอีกฝ่ายหนึ่งเมื่อเกิดเหตุการณ์ที่มีผลต่อการชําระหนี้ (credit event) ของทรัพย์สินที่ได้รับการประกันความเสี่ยง จะได้รับผลตอบแทนหรือค่าธรรมเนียมสําหรับการมีภาระผูกพันดังกล่าว ซึ่งมีลักษณะของธุรกรรมเป็นไปตามที่กําหนดในข้อ 7.2 ของส่วนที่ 6 : ธุรกรรมประเภท derivatives ในภาคผนวก 3 แห่งประกาศการลงทุน  
                    “ประกาศการลงทุน”  หมายความว่า  ประกาศคณะกรรมการกํากับตลาดทุนว่าด้วยการลงทุนของกองทุน  
                    “ทรัพย์สินที่ได้รับการประกันความเสี่ยง”  หมายความว่า  ประเภทและลักษณะของทรัพย์สินที่ข้อตกลงตามสัญญาซื้อขายล่วงหน้าที่อ้างอิงเครดิตอ้างอิงถึง (obligation category and obligation characteristics)

                    “เหตุการณ์ที่มีผลต่อการชําระหนี้” หมายความว่า  เหตุการณ์ที่เกี่ยวข้องกับความสามารถในการชําระหนี้ตามที่ระบุในข้อตกลงของตราสารหรือสัญญา

                    “ปัจจัยอ้างอิง” (underlying)  หมายความว่า  สินค้าหรือตัวแปรที่ถูกอ้างอิงโดยสัญญาซื้อขายล่วงหน้าที่อ้างอิงเครดิต

                    “ตัวชี้วัด” (benchmark)  หมายความว่า   ตัวชี้วัดของกองทุน ซึ่งเป็นดัชนีหรือองค์ประกอบของดัชนีที่มีการเผยแพร่อย่างกว้างขวางและสอดคล้องกับนโยบายการลงทุนของกองทุนนั้น  
                    “การลงทุนแบบซับซ้อน”  หมายความว่า  การลงทุนในสัญญาซื้อขายล่วงหน้าที่มีกลยุทธ์แบบซับซ้อน (complex strategic investment) หรือการลงทุนในสัญญาซื้อขายล่วงหน้าที่มีความซับซ้อน (exotic derivatives)


หมวด ๑ หลักเกณฑ์เกี่ยวกับสัญญาซื้อขายล่วงหน้า  
ที่ไม่ใช่เพื่อการลดความเสี่ยง   
\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_


ข้อ ๓ หลักเกณฑ์เพิ่มเติมสําหรับกรณี  
ที่มีการลงทุนแบบซับซ้อน   
\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_


ข้อ ๔ หลักเกณฑ์เกี่ยวกับสัญญาซื้อขายล่วงหน้า  
ที่ไม่ใช่เพื่อการลดความเสี่ยง   
\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_


หมวด ๒ หลักเกณฑ์เกี่ยวกับการลดความเสี่ยงในทรัพย์สิน  
ที่กองทุนลงทุนโดยใช้สัญญาซื้อขายล่วงหน้า

\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_


ข้อ ๕ หลักเกณฑ์เพิ่มเติมสําหรับกรณี  
ที่มีการลงทุนแบบซับซ้อน   
\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_


ข้อ ๖ ในการคํานวณอัตราส่วนการลงทุนที่คํานวณตามผู้ออกทรัพย์สินหรือคู่สัญญา (single entity limit) และตามกลุ่มกิจการ (group limit) สําหรับทรัพย์สินของกองทุนที่มีการลดความเสี่ยงโดยสัญญาซื้อขายล่วงหน้าที่อ้างอิงเครดิตที่เป็นไปตามเงื่อนไขที่กําหนดในข้อ 7 ให้ใช้ส่วนต่างของมูลค่ายุติธรรมของทรัพย์สินดังกล่าวหักด้วยมูลค่าขั้นสูงที่คู่สัญญามีหน้าที่ต้องชําระหนี้ตามสัญญาซื้อขายล่วงหน้าที่อ้างอิงเครดิต มาใช้ในการคํานวณอัตราส่วนการลงทุนสําหรับทรัพย์สินดังกล่าวแทนได้  
                    ในกรณีที่ส่วนต่างที่คํานวณได้มีค่าเท่ากับหรือต่ํากว่าศูนย์ บริษัทจัดการจะไม่นําทรัพย์สินดังกล่าวมาคํานวณอัตราส่วนการลงทุนที่คํานวณตามผู้ออกทรัพย์สินหรือคู่สัญญา (single entity limit) และตามกลุ่มกิจการ (group limit) ก็ได้


ข้อ ๗ สัญญาซื้อขายล่วงหน้าที่อ้างอิงเครดิตตามข้อ 6 ต้องมีลักษณะดังต่อไปนี้  
                    (1) คู่สัญญาอีกฝ่ายหนึ่งในสัญญาดังกล่าวมีอันดับความน่าเชื่อถือในอันดับที่สูงกว่าหรือเทียบเท่ากับอันดับความน่าเชื่อถือของทรัพย์สินตามข้อ 6 ที่สัญญาดังกล่าวมุ่งลดความเสี่ยง  
                    (2) สัญญาดังกล่าวเป็นสัญญาที่มีประสิทธิภาพตามข้อ 8 


หมวด ๓ หลักเกณฑ์เกี่ยวกับสัญญาซื้อขายล่วงหน้า  
ที่ไม่ใช่เพื่อการลดความเสี่ยง   
\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_


ข้อ ๙ ในการดําเนินการตามหมวดนี้ ให้บริษัทจัดการจัดทําและจัดเก็บเอกสารที่แสดงถึงการดําเนินการดังกล่าวไว้เพื่อให้สํานักงานสามารถตรวจสอบได้


ส่วน ๑ การคํานวณฐานะการลงทุน   
\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_


ข้อ ๑๐ เพื่อประโยชน์ในการคํานวณ global exposure limit ตามประกาศการลงทุนให้บริษัทจัดการคํานวณฐานะการลงทุนในสัญญาซื้อขายล่วงหน้าของกองทุนตามวิธีการที่สอดคล้องกับนโยบายการลงทุนในสัญญาซื้อขายล่วงหน้าของกองทุน ดังต่อไปนี้  
                    (1)  กรณีกองทุนลงทุนในสัญญาซื้อขายล่วงหน้าที่ไม่ใช่การลงทุนแบบซับซ้อน ให้บริษัทจัดการคํานวณฐานะการลงทุนในสัญญาซื้อขายล่วงหน้าโดยใช้วิธี commitment approach ตามที่กําหนดในส่วนที่ 2 ของภาคผนวกที่แนบท้ายประกาศนี้  
                    (2)  กรณีกองทุนลงทุนในสัญญาซื้อขายล่วงหน้าที่เป็นการลงทุนแบบซับซ้อน ให้บริษัทจัดการคํานวณฐานะการลงทุนในสัญญาซื้อขายล่วงหน้าโดยใช้วิธีใดวิธีหนึ่งที่เหมาะสมและสอดคล้องกับนโยบายการลงทุนของกองทุน ดังนี้  
                          (ก)  relative VaR approach ตามที่กําหนดในส่วนที่ 3 ของภาคผนวกที่แนบท้ายประกาศนี้ ในกรณีที่ตัวชี้วัดไม่มีองค์ประกอบเป็นสัญญาซื้อขายล่วงหน้าที่ไม่มีวัตถุประสงค์เพื่อการลดความเสี่ยง (unleveraged benchmark) ทั้งนี้ ในการคํานวณมูลค่าความเสียหายสูงสุด (value-at-risk : VaR) ของทรัพย์สินทั้งหมดที่กองทุนลงทุน เพื่อเปรียบเทียบกับมูลค่าความเสียหายสูงสุดตามตัวชี้วัด จะต้องใช้สมมติฐานและวิธีการคํานวณในลักษณะเดียวกัน  
                          (ข)  absolute VaR approach ตามที่กําหนดในส่วนที่ 3 ของภาคผนวกที่แนบท้ายประกาศนี้ ในกรณีที่ไม่มีตัวชี้วัดหรือมีตัวชี้วัดที่นอกเหนือจากตัวชี้วัดตาม (ก)   
                    การคํานวณฐานะการลงทุนตามวรรคหนึ่ง (2) ให้บริษัทจัดการระบุสมมติฐานที่ใช้ในการคํานวณไว้ในโครงการจัดการกองทุนรวมด้วย


ส่วน ๒ หลักเกณฑ์เพิ่มเติมสําหรับกรณี  
ที่มีการลงทุนแบบซับซ้อน   
\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_


ตอน ๑๑ บริษัทจัดการต้องทําการทดสอบผลกระทบต่อมูลค่าทรัพย์สินที่กองทุนลงทุนหากเกิดเหตุการณ์ที่มีนัยสําคัญ (stress test) อย่างน้อยเดือนละ 1 ครั้ง และเมื่อมีกรณีดังต่อไปนี้  
                              (1)  มีการเปลี่ยนแปลงทรัพย์สินที่กองทุนลงทุนอย่างมีนัยสําคัญ  
                              (2)  เกิดเหตุการณ์ที่มีผลกระทบต่อสภาวะตลาดอย่างมีนัยสําคัญ    
                              ให้บริษัทจัดการนําผลการทดสอบตามวรรคหนึ่งมาใช้ประกอบการบริหารความเสี่ยงและการพิจารณาลงทุนของกองทุนอย่างเหมาะสมด้วย


ข้อ ๑๒ ในการทดสอบตามข้อ 11 บริษัทจัดการต้องใช้สมมติฐานที่เหมาะสมโดยคํานึงถึงค่าสหสัมพันธ์ (correlation) ระหว่างทรัพย์สินที่ลงทุนซึ่งอาจเปลี่ยนแปลงไป โดยต้องทบทวนสมมติฐานดังกล่าวอย่างน้อยปีละ 1 ครั้งและเมื่อเกิดเหตุการณ์ที่มีนัยสําคัญต่อการลงทุนของกองทุน  


ข้อ ๑๓ ในกรณีที่เป็นกองทุนรวมหรือกองทุนสํารองเลี้ยงชีพที่จดทะเบียนจัดตั้งแล้วไม่น้อยกว่า 1 ปี หรือเป็นกองทุนส่วนบุคคลที่บริษัทจัดการกองทุนส่วนบุคคลรับจัดการกองทุนส่วนบุคคลดังกล่าวมาแล้วไม่น้อยกว่า 1 ปี บริษัทจัดการต้องทดสอบความถูกต้อง (back testing) ของแบบจําลองการคํานวณมูลค่าความเสียหายสูงสุด (VaR model) ของกองทุนดังกล่าวอย่างน้อยเดือนละ 1 ครั้ง โดยต้องใช้วิธีทดสอบตามมาตรฐานสากล เช่น มาตรฐาน Kupiec test (1995) หรือมาตรฐานของ Bank for International Settlements (1996) เป็นต้น  ทั้งนี้ ให้ใช้สมมติฐานบนการเปรียบเทียบระหว่างมูลค่าของทรัพย์สินที่กองทุนลงทุนของวันใดวันหนึ่ง ณ สิ้นวัน กับมูลค่า ณ สิ้นวันของวันถัดมา โดยเสมือนไม่มีการเปลี่ยนแปลงสถานะการลงทุน (clean back testing)            


ข้อ ๑๔ ในกรณีที่ผลการทดสอบตามข้อ 13 แสดงผลเป็นจํานวนเกินกว่าเกณฑ์ที่ยอมรับได้ตามวิธีทดสอบที่ใช้ ให้บริษัทจัดการปรับปรุงแบบจําลองการคํานวณมูลค่าความเสียหายสูงสุด (VaR model) เพื่อให้อยู่ในกรอบของเกณฑ์ที่ยอมรับได้  ทั้งนี้ ภายใน 90 วันนับแต่วันที่บริษัทจัดการทราบผลการทดสอบดังกล่าว


หมวด ๔ การคํานวณฐานะการลงทุนในคู่สัญญาตาม  
สัญญาซื้อขายล่วงหน้าและในทรัพย์สิน  
ที่เป็นปัจจัยอ้างอิง  
\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_


ข้อ ๑๕ ในกรณีที่กองทุนลงทุนในสัญญาซื้อขายล่วงหน้าซึ่งซื้อขายนอกศูนย์ซื้อขายสัญญาซื้อขายล่วงหน้า (OTC derivatives) ให้บริษัทจัดการคํานวณฐานะการลงทุนในคู่สัญญาซื้อขายล่วงหน้าดังกล่าวเพื่อใช้ในการคํานวณอัตราส่วนการลงทุนที่คํานวณตามผู้ออกทรัพย์สินหรือคู่สัญญา (single entity limit) และตามกลุ่มกิจการ (group limit) โดยให้เป็นไปตามวิธีการที่กําหนดในส่วนที่ 4 ของภาคผนวกที่แนบท้ายประกาศนี้  


ข้อ ๑๖ การคํานวณฐานะการลงทุนในทรัพย์สินที่เป็นปัจจัยอ้างอิงของสัญญาซื้อขายล่วงหน้าหรือตราสารที่มีสัญญาซื้อขายล่วงหน้าแฝง เพื่อใช้ในการคํานวณอัตราส่วนการลงทุนที่คํานวณตามผู้ออกทรัพย์สินหรือคู่สัญญา (single entity limit)  ตามกลุ่มกิจการ (group limit) และตามประเภททรัพย์สิน (product limit) สําหรับทรัพย์สินที่จัดอยู่ในประเภท Specific Investment Product 

(total SIP) ในส่วนที่ 3 : อัตราส่วนการลงทุนที่คํานวณตามประเภททรัพย์สิน (product limit) ของภาคผนวก 4-retail MF-PF ภาคผนวก 4-AI หรือภาคผนวก 4-PVD แห่งประกาศการลงทุน แล้วแต่กรณี ให้ใช้วิธี commitment approach ตามที่กําหนดในส่วนที่ 2 ของภาคผนวกที่แนบท้ายประกาศนี้ โดยอนุโลม


ผู้มีอํานาจลงนาม - ประกาศ  ณ วันที่ 17 ธันวาคม พ.ศ. 2558                    

 

 

 

(นายรพี  สุจริตกุล)

เลขาธิการ

สํานักงานคณะกรรมการกํากับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์