ประกาศกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
ประกาศกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
เรื่อง
กำหนดคุณสมบัติและเงื่อนไขของการเป็นผู้ทำบัญชี
พ.ศ. ๒๕๕๗[๑]
 

โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงข้อกำหนดเกี่ยวกับคุณสมบัติและเงื่อนไขของการเป็นผู้ทำบัญชีตามพระราชบัญญัติการบัญชี
พ.ศ. ๒๕๔๓ ให้เหมาะสมสอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๗ (๖) แห่งพระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. ๒๕๔๓
อธิบดีกรมพัฒนาธุรกิจการค้าโดยได้รับความเห็นชอบจากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ออกประกาศไว้
ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ ประกาศนี้เรียกว่า
ประกาศกรมพัฒนาธุรกิจการค้า เรื่อง กำหนดคุณสมบัติและเงื่อนไขของการเป็นผู้ทำบัญชี
พ.ศ. ๒๕๕๗

ข้อ ๒ ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่ ๑
กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๗ เป็นต้นไป

ข้อ ๓ ให้ยกเลิก
(๑) ประกาศกรมทะเบียนการค้า เรื่อง
กำหนดคุณสมบัติและเงื่อนไขของการเป็นผู้ทำบัญชี พ.ศ. ๒๕๔๓ ลงวันที่ ๓ สิงหาคม พ.ศ.
๒๕๔๓
(๒) ประกาศกรมทะเบียนการค้า เรื่อง
การแจ้งเป็นผู้มีคุณสมบัติเป็นผู้ทำบัญชีได้ พ.ศ. ๒๕๔๔ ลงวันที่ ๑๕ ตุลาคม พ.ศ.
๒๕๔๔
(๓) ประกาศกรมทะเบียนการค้า เรื่อง
กำหนดคุณสมบัติและเงื่อนไขของการเป็นผู้ทำบัญชี (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๔๕ ลงวันที่ ๓๐
สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๔๕
(๔) ประกาศกรมพัฒนาธุรกิจการค้า เรื่อง
กำหนดคุณสมบัติและเงื่อนไขของการเป็นผู้ทำบัญชี (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๔๗ ลงวันที่ ๕
สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๔๗
(๕) ประกาศกรมพัฒนาธุรกิจการค้า เรื่อง กำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ
และระยะเวลาในการพัฒนาความรู้ต่อเนื่องทางวิชาชีพของผู้ทำบัญชี พ.ศ. ๒๕๔๗ ลงวันที่
๕ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๔๗
(๖) ประกาศกรมพัฒนาธุรกิจการค้า เรื่อง
กำหนดคุณสมบัติและเงื่อนไขของการเป็นผู้ทำบัญชี (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๔๘ ลงวันที่ ๔
พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๘
(๗) ประกาศกรมพัฒนาธุรกิจการค้า เรื่อง กำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ
และระยะเวลาในการพัฒนาความรู้ต่อเนื่องทางวิชาชีพของผู้ทำบัญชี (ฉบับที่ ๒) พ.ศ.
๒๕๔๙ ลงวันที่ ๑๕ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๔๙

ข้อ ๔ ผู้ทำบัญชีของห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน
บริษัทจำกัด บริษัทมหาชนจำกัด ที่จัดตั้งขึ้นตามกฎหมายไทย
นิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายต่างประเทศที่ประกอบธุรกิจในประเทศไทย
กิจการร่วมค้าตามประมวลรัษฎากร ต้องมีคุณสมบัติ ดังต่อไปนี้
(๑) มีภูมิลำเนาหรือถิ่นที่อยู่ในราชอาณาจักร
(๒) มีความรู้ภาษาไทยเพียงพอที่จะทำหน้าที่เป็นผู้ทำบัญชีได้
(๓)
มีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามที่จะประกอบวิชาชีพเป็นผู้ทำบัญชีตามกฎหมายว่าด้วยวิชาชีพบัญชี
(๔) ไม่เคยต้องคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุกเนื่องจากกระทำความผิดตามฐานความผิดหรือกฎหมายที่กำหนดในมาตรา
๓๙ (๓) แห่งพระราชบัญญัติวิชาชีพบัญชี พ.ศ. ๒๕๔๗
เว้นแต่ต้องคำพิพากษาหรือพ้นโทษมาแล้วไม่น้อยกว่าสามปี
(๕) มีคุณวุฒิการศึกษา ดังต่อไปนี้
(ก) ผู้ทำบัญชีของห้างหุ้นส่วนจดทะเบียนและบริษัทจำกัดที่จัดตั้งขึ้นตามกฎหมายไทยซึ่ง
ณ วันปิดบัญชีในรอบปีบัญชีที่ผ่านมามีทุนจดทะเบียนไม่เกินห้าล้านบาท
มีสินทรัพย์รวมไม่เกินสามสิบล้านบาทและมีรายได้รวมไม่เกินสามสิบล้านบาท
ต้องมีคุณวุฒิไม่ต่ำกว่าอนุปริญญาหรือประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.) ทางการบัญชีหรือเทียบเท่า
จากสถาบันการศึกษาซึ่งคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (ก.พ.) หรือกระทรวงศึกษาธิการเทียบว่าไม่ต่ำกว่าอนุปริญญาหรือประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง
(ปวส.) ทางการบัญชี
(ข) ผู้ทำบัญชีของผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีดังต่อไปนี้
ต้องมีคุณวุฒิไม่ต่ำกว่าปริญญาตรีทางการบัญชีหรือเทียบเท่า
หรือได้รับประกาศนียบัตร
หรือวุฒิอื่นเทียบเท่าปริญญาตรีสาขาวิชาการบัญชีที่สภาวิชาชีพบัญชีรับรอง
๑)
ห้างหุ้นส่วนจดทะเบียนและบริษัทจำกัดที่จัดตั้งขึ้นตามกฎหมายไทยซึ่ง ณ
วันปิดบัญชีในรอบปีบัญชีที่ผ่านมามีทุนจดทะเบียน สินทรัพย์รวม หรือรายได้รวมรายการใดรายการหนึ่งเกินกว่าที่กำหนดไว้ใน
(ก)
๒) บริษัทมหาชนจำกัดที่จัดตั้งขึ้นตามกฎหมายไทย
๓)
นิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายต่างประเทศที่ประกอบธุรกิจในประเทศไทย
๔) กิจการร่วมค้าตามประมวลรัษฎากร
(ค) ในกรณีที่เป็นการเริ่มทำบัญชีรอบปีบัญชีแรกของผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชี
คุณวุฒิการศึกษาของผู้ทำบัญชีให้พิจารณาโดยใช้เกณฑ์ทุนจดทะเบียนตามที่กำหนดไว้ใน
(ก) และ (ข) แล้วแต่กรณี

ข้อ ๕ ในกรณีที่ทุนจดทะเบียน สินทรัพย์รวม
หรือรายได้รวมของผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีตามข้อ ๔ (๕) (ก)
เปลี่ยนแปลงไปจนทำให้ผู้ทำบัญชีของผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีไม่มีคุณสมบัติของการเป็นผู้ทำบัญชีของผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีนั้นต่อไป
ให้ผู้นั้นสามารถเป็นผู้ทำบัญชีของผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีดังกล่าวต่อไปได้เป็นเวลาสองปีนับแต่วันสิ้นรอบปีบัญชีที่มีการเปลี่ยนแปลง

ข้อ ๖ ผู้ทำบัญชีต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขของการเป็นผู้ทำบัญชี
ดังต่อไปนี้
(๑)
ต้องเป็นสมาชิกสภาวิชาชีพบัญชีหรือขึ้นทะเบียนไว้กับสภาวิชาชีพบัญชีตามพระราชบัญญัติวิชาชีพบัญชี
พ.ศ. ๒๕๔๗
(๒)
แจ้งรายละเอียดที่เกี่ยวข้องกับการทำบัญชีทางระบบอิเล็กทรอนิกส์ที่เว็บไซต์กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
(www.dbd.go.th)
พร้อมด้วยสำเนาหลักฐานภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ประกาศฉบับนี้มีผลใช้บังคับ
หรือนับแต่วันเริ่มทำบัญชี โดยใช้แบบ ส.บช. ๕ ที่แนบท้ายประกาศฉบับนี้
ในกรณีที่มีการเปลี่ยนแปลงรายการที่แจ้งไว้ตามวรรคหนึ่งหรือยกเลิกการเป็นผู้ทำบัญชี
ต้องแจ้งรายการเปลี่ยนแปลงหรือยกเลิกทางระบบอิเล็กทรอนิกส์ที่เว็บไซต์กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
(www.dbd.go.th)
พร้อมด้วยสำเนาหลักฐานภายในสามสิบวันนับแต่วันที่มีการเปลี่ยนแปลงหรือยกเลิก
โดยใช้แบบ ส.บช. ๖ หรือแบบ ส.บช. ๘ แล้วแต่กรณีที่แนบท้ายประกาศฉบับนี้
ผู้ทำบัญชีต้องยืนยันรายชื่อผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีที่รับทำบัญชี
และสถานภาพการเป็นสมาชิกสภาวิชาชีพบัญชีหรือขึ้นทะเบียนไว้กับสภาวิชาชีพบัญชีทางระบบอิเล็กทรอนิกส์ที่เว็บไซต์กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
(www.dbd.go.th)
พร้อมด้วยสำเนาหลักฐานภายในสามสิบวันนับแต่วันสิ้นปีปฏิทินของทุกปีปฏิทินโดยใช้แบบ
ส.บช. ๑๐ ที่แนบท้ายประกาศฉบับนี้
(๓) ต้องเข้ารับการพัฒนาความรู้ต่อเนื่องทางวิชาชีพบัญชีไม่น้อยกว่า
๑๒
ชั่วโมงต่อปีปฏิทินเว้นแต่ผู้ทำบัญชีที่แจ้งการเป็นผู้ทำบัญชีสำหรับปีแรกและมีระยะเวลาที่เหลือหลังการแจ้งในปีนั้นน้อยกว่าหกเดือนให้เริ่มพัฒนาความรู้ต่อเนื่องทางวิชาชีพบัญชีในปีถัดไป
จำนวนชั่วโมงการพัฒนาความรู้ต่อเนื่องทางวิชาชีพบัญชีตามวรรคหนึ่ง
ต้องมีเนื้อหาที่เกี่ยวกับการบัญชีไม่น้อยกว่าครึ่งหนึ่งและเนื้อหาด้านอื่น
ตามที่สภาวิชาชีพบัญชีประกาศกำหนด
การพัฒนาความรู้ต่อเนื่องทางวิชาชีพบัญชี ได้แก่ การเข้าร่วมกิจกรรม
ดังต่อไปนี้
(ก) การอบรมหรือสัมมนา ทั้งนี้
ให้รวมถึงการอบรมหรือสัมมนาในรูปแบบสื่อทางอิเล็กทรอนิกส์ (e-learning)
(ข) การเป็นวิทยากร ผู้บรรยาย ผู้ดำเนินการสัมมนา ในกิจกรรมตาม (ก)
(ค) การเป็นอาจารย์ในสถาบันการศึกษาของรัฐ
หรือสถาบันการศึกษาของเอกชนตามกฎหมายว่าด้วยสถาบันการศึกษาเอกชน
ซึ่งมีการสอนไม่ต่ำ กว่าระดับอนุปริญญาหรือประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.)
ทางการบัญชีหรือเทียบเท่า ไม่ว่าจะเป็นการสอนในฐานะอาจารย์ประจำหรืออาจารย์พิเศษ
(ง)
การสำเร็จการศึกษาในคุณวุฒิที่เกี่ยวข้องกับวิชาชีพบัญชีไม่ว่าคุณวุฒิใหม่นั้นจะสูงกว่าคุณวุฒิเดิมหรือไม่ก็ตาม
(จ)
การผ่านการศึกษาเฉพาะรายวิชาที่เกี่ยวข้องกับวิชาชีพบัญชีจากสถาบันการศึกษาของรัฐหรือสถาบันการศึกษาของเอกชนตามกฎหมายว่าด้วยสถาบันการศึกษาเอกชน
ซึ่งมีการสอนไม่ต่ำกว่าระดับอนุปริญญาหรือประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.)
ทางการบัญชีหรือเทียบเท่า
(ฉ) กิจกรรมอื่น นอกจากที่ระบุตาม (ก) (ข) (ค) (ง) และ (จ)
ตามที่สภาวิชาชีพบัญชีประกาศกำหนด
(๔)
แจ้งรายละเอียดการพัฒนาความรู้ต่อเนื่องทางวิชาชีพบัญชีทางระบบอิเล็กทรอนิกส์ที่เว็บไซต์กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
(www.dbd.go.th)
ได้ทันทีหลังการทำกิจกรรมแต่ไม่เกินสามสิบวันนับแต่วันสิ้นปีปฏิทินของทุกปีปฏิทิน
โดยใช้แบบ ส.บช. ๗ ที่แนบท้ายประกาศฉบับนี้
และต้องเก็บหลักฐานการเข้าร่วมพัฒนาความรู้ต่อเนื่องทางวิชาชีพบัญชีเป็นเวลาไม่น้อยกว่า
๓ ปี นับแต่วันสิ้นสุดของการทำกิจกรรมในแต่ละครั้ง
(๕)
ผู้ทำบัญชีใดไม่เข้ารับการพัฒนาความรู้ต่อเนื่องทางวิชาชีพบัญชีหรือเข้ารับการพัฒนาความรู้ต่อเนื่องทางวิชาชีพบัญชีไม่ครบจำนวนตาม
(๓)
แม้ว่าถูกเปรียบเทียบตามกฎหมายแล้วยังต้องพัฒนาความรู้ต่อเนื่องทางวิชาชีพบัญชีให้ครบจำนวนชั่วโมงตามระยะเวลาที่ขาดหายไป
แต่เมื่อรวมกันแล้วไม่เกิน ๒๔ ชั่วโมง ทั้งนี้ ไม่นับรวมจำนวนชั่วโมงในปีปัจจุบัน
(๖) ผู้ทำบัญชีใดยกเลิกการเป็นผู้ทำบัญชีแล้ว
และขอกลับมาเป็นผู้ทำบัญชีใหม่ต้องเข้ารับการพัฒนาความรู้ต่อเนื่องทางวิชาชีพบัญชีให้ครบจำนวนชั่วโมงตามระยะเวลาที่ขาดหายไปก่อนการยกเลิกการเป็นผู้ทำบัญชี
แต่เมื่อรวมกันแล้วไม่เกิน ๒๔ ชั่วโมง
และแจ้งการขอกลับมาเป็นผู้ทำบัญชีใหม่ทางระบบอิเล็กทรอนิกส์ที่เว็บไซต์กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
(www.dbd.go.th)
โดยใช้แบบ ส.บช. ๙ ที่แนบท้ายประกาศฉบับนี้
(๗) ผู้ทำบัญชีสามารถรับทำบัญชีของผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีได้ไม่เกิน
๑๐๐ รายต่อปีปฏิทินไม่ว่าจะเป็นการรับทำบัญชีในรอบปีบัญชีใดก็ตาม

ข้อ ๗ ให้ข้อกำหนดตาม ๖
(๓) และ (๗) มีผลใช้บังคับในวันที่ ๑ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๘

ข้อ ๘ ผู้ใดเป็นผู้ทำบัญชีอยู่ในวันที่ประกาศฉบับนี้มีผลใช้บังคับ
ให้ถือว่าผู้นั้นเป็นผู้ทำบัญชีตามประกาศนี้และให้ปฏิบัติตามประกาศกรมทะเบียนการค้า
เรื่อง กำหนดคุณสมบัติและเงื่อนไขของการเป็นผู้ทำบัญชี พ.ศ. ๒๕๔๓ ลงวันที่ ๓
สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๔๓ และที่แก้ไขเพิ่มเติมและประกาศกรมพัฒนาธุรกิจการค้า เรื่อง
กำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และระยะเวลาในการพัฒนาความรู้ต่อเนื่องทางวิชาชีพของผู้ทำบัญชี
พ.ศ. ๒๕๔๗ ลงวันที่ ๕ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๔๗ ต่อเนื่องไปจนถึงวันที่ ๓๑ ธันวาคม พ.ศ.
๒๕๕๗

ข้อ ๙ ผู้ทำบัญชีรายใดที่ได้แจ้งรายละเอียดเกี่ยวกับการทำบัญชีต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้าก่อนวันที่ประกาศฉบับนี้มีผลใช้บังคับให้ยืนยันรายละเอียดที่เกี่ยวข้องกับการทำบัญชีใหม่ทางระบบอิเล็กทรอนิกส์ที่เว็บไซต์กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
(www.dbd.go.th)
ภายในหกสิบวันนับแต่วันที่ประกาศฉบับนี้มีผลใช้บังคับ


ประกาศ
ณ วันที่ ๓๐ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๗
ผ่องพรรณ
เจียรวิริยะพันธ์
อธิบดีกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
[เอกสารแนบท้าย]

๑. แบบสมัครสมาชิก / ขึ้นทะเบียนสภาวิชาชีพบัญชี
และแบบแจ้งการทำบัญชีของผู้ทำบัญชี (แบบ ส.บช. ๕)
๒. แบบแจ้งการเปลี่ยนแปลงข้อมูลของผู้ทำบัญชี
(แบบ ส.บช. ๖)
๓. แบบแจ้งการพัฒนาความรู้ต่อเนื่องทางวิชาชีพบัญชีของผู้ทำบัญชี
(แบบ ส.บช. ๗)
๔. แบบขอยกเลิกการเป็นผู้ทำบัญชี (แบบขอยกเลิกการแจ้งรายละเอียดที่เกี่ยวข้องกับการทำบัญชีของผู้ทำบัญชี)
(แบบ ส.บช. ๘)
๕. แบบแจ้งขอกลับมาเป็นผู้ทำบัญชี (แบบขอกลับมาแจ้งรายละเอียดที่เกี่ยวข้องกับการทำบัญชีของผู้ทำบัญชีใหม่)
(แบบ ส.บช. ๙)
๖. แบบแจ้งยืนยันรายชื่อผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีที่รับทำบัญชี
(แบบ ส.บช. ๑๐)

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)








ปริยานุช/ผู้จัดทำ
๔ พฤศจิกายน
๒๕๕๗

ปริญสินีย์/ผู้ตรวจ
๔ พฤศจิกายน
๒๕๕๗









[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๓๑/ตอนพิเศษ ๑๗๗ ง/หน้า ๑๔/๙ กันยายน ๒๕๕๗