คำสั่งนายกรัฐมนตรี
คำสั่งนายกรัฐมนตรี
ที่ ๒/๒๕๕๒
เรื่อง
กำหนดมาตรการเพื่อแก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง[๑]
 

ตามที่รัฐบาลได้มีนโยบายบรรเทาผลกระทบด้านพลังงานต่อประชาชน
โดยกำหนดมาตรการต่าง ๆ ซึ่งมาตรการหนึ่งคือการลดราคาขายปลีกน้ำมันดีเซลหมุนเร็ว
และน้ำมันดีเซลหมุนเร็ว บี ๕ โดยการลดอัตราเงินส่งเข้ากองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงและกองทุนเพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงานจากการปรับลดราคาขายปลีกน้ำมันตามนโยบายของรัฐ
ทำให้เกิดการขาดทุนในปริมาณน้ำมันคงเหลือที่ได้มาในราคาก่อนปรับลด
ซึ่งอาจทำให้ผู้ค้าน้ำมันและเจ้าของสถานีบริการลดปริมาณการจำหน่ายหรืองดการจำหน่ายเพื่อหลีกเลี่ยงการขาดทุน
ส่งผลให้อาจเกิดภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง ดังนั้น เพื่อป้องกันปัญหาดังกล่าว
จึงจำเป็นต้องจ่ายเงินชดเชยผลขาดทุนให้แก่ผู้ค้าน้ำมัน

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๓ แห่งพระราชกำหนดแก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. ๒๕๑๖
นายกรัฐมนตรีจึงออกคำสั่งไว้ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ ในคำสั่งนี้
น้ำมันเชื้อเพลิง หมายความว่า
น้ำมันดีเซลหมุนเร็วธรรมดา น้ำมันดีเซลหมุนเร็ว บี ๕ ซึ่งมีลักษณะและคุณภาพตามที่กรมธุรกิจพลังงานกำหนด
และน้ำมันดีเซลพื้นฐาน
ผู้ค้าน้ำมัน หมายความว่า ผู้ค้าน้ำมันตามมาตรา ๗
ผู้ค้าน้ำมันตามมาตรา ๑๐ และผู้ค้าน้ำมันตามมาตรา ๑๑
แห่งพระราชบัญญัติการค้าน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. ๒๕๔๓
สถานีบริการ หมายความว่า
สถานที่สำหรับจำหน่ายน้ำมันเชื้อเพลิงให้แก่ประชาชนโดยวิธีเติมหรือใส่ลงในที่บรรจุน้ำมันเชื้อเพลิงของยานพาหนะ
โดยใช้มาตรวัดน้ำมันเชื้อเพลิงตามกฎหมายว่าด้วยมาตราชั่งตวงวัด
ที่ติดตั้งไว้เป็นประจำ ซึ่งได้จดทะเบียนเป็นผู้ค้าน้ำมันตามมาตรา ๑๑ แห่งพระราชบัญญัติการค้าน้ำมันเชื้อเพลิง
พ.ศ. ๒๕๔๓
เจ้าของสถานีบริการ หมายความว่า
ผู้มีกรรมสิทธิ์ในสถานีบริการและในกรณีที่เจ้าของสถานีบริการเป็นนิติบุคคลให้ถือว่ากรรมการผู้จัดการ
ผู้จัดการหรือบุคคลใดที่รับผิดชอบการดำเนินงานของนิติบุคคลนั้นเป็นเจ้าของสถานีบริการด้วย
ประกาศราคาขายปลีก หมายความว่า
ประกาศราคาขายปลีกของสำนักงานนโยบายและแผนพลังงานตามข้อ ๒
อัตราเงินชดเชย หมายความว่า
อัตราชดเชยตามประกาศราคาขายปลีกของสำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน
สถาบัน หมายความว่า สถาบันบริหารกองทุนพลังงาน
(องค์การมหาชน) ที่จัดตั้งขึ้นตามพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งสถาบันบริหารกองทุนพลังงาน
(องค์การมหาชน) พ.ศ. ๒๕๔๖
ผู้อำนวยการ หมายความว่า ผู้อำนวยการสถาบันบริหารกองทุนพลังงาน
กองทุน หมายความว่า
กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงที่จัดตั้งขึ้นตามคำสั่งนายกรัฐมนตรี ที่ ๔/๒๕๔๗ เรื่อง
กำหนดมาตรการเพื่อแก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง
พนักงานเจ้าหน้าที่ หมายความว่า ข้าราชการ ลูกจ้าง
พนักงานราชการ และเจ้าหน้าที่ของรัฐของกระทรวงพลังงาน กระทรวงมหาดไทย
กระทรวงพาณิชย์
และสำนักงานตำรวจแห่งชาติที่ได้รับมอบหมายให้ดำเนินการตามคำสั่งนายกรัฐมนตรีนี้

ข้อ ๒ เมื่อมีประกาศลดอัตราเงินส่งเข้ากองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงและกองทุนเพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงานตามนโยบายรัฐบาลในการบรรเทาผลกระทบด้านพลังงานต่อประชาชน
ให้สำนักงานนโยบายและแผนพลังงานประกาศราคาขายปลีกใหม่ซึ่งเปลี่ยนแปลงไปตามอัตราเงินส่งเข้ากองทุนและภาษีอื่น
ๆ ที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งกำหนดเวลาที่ราคาขายปลีกใหม่ใช้บังคับ
เพื่อให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องผู้ค้าน้ำมันและเจ้าของสถานีบริการ
รับทราบและปฏิบัติตามคำสั่งนายกรัฐมนตรีฉบับนี้

ข้อ ๓ เมื่อมีการประกาศราคาขายปลีกตามข้อ ๒
ให้ผู้ค้าน้ำมันและเจ้าของสถานีบริการได้รับเงินชดเชยจากกองทุนในปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือสุทธิ
ในเวลา ๒๔.๐๐ นาฬิกา ของวันก่อนวันที่ราคาขายปลีกใหม่ตามประกาศสำนักงานนโยบายและแผนพลังงานมีผลใช้บังคับ
คูณด้วยอัตราเงินชดเชยตามประกาศราคาขายปลีก

ข้อ ๔ ให้ผู้อำนวยการมีอำนาจหน้าที่ในการจ่ายเงินจากกองทุนตามคำสั่งนี้
โดยให้มีอำนาจกำหนดระเบียบเพื่อปฏิบัติการให้เป็นไปตามคำสั่งนี้ตามที่เห็นสมควร

ข้อ ๕ เมื่อมีประกาศราคาขายปลีกตามข้อ ๒ ให้
(๑)
ผู้ค้าน้ำมัน หรือเจ้าของสถานีบริการ ปฏิบัติดังต่อไปนี้
(ก)
หยุดขายหรือจำหน่ายน้ำมันเชื้อเพลิงจากคลังน้ำมันเชื้อเพลิง หรือสถานีบริการ ตั้งแต่เวลา
๒๔.๐๐ นาฬิกา ของวันก่อนวันที่ราคาขายปลีกใหม่ตามประกาศสำนักงานนโยบายและแผนพลังงานมีผลใช้บังคับ
จนกว่าพนักงานเจ้าหน้าที่จะได้ไปตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือแล้ว เว้นแต่อธิบดีกรมธุรกิจพลังงานจะมีเหตุผลสมควรสั่งเป็นอย่างอื่น
(ข)
ตรวจสอบผลการตรวจวัดปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือในแบบตรวจวัดปริมาณน้ำมันคงเหลือ
และลงลายมือชื่อรับรองผลการตรวจวัด
(ค)
แจ้งปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงที่อยู่ในระหว่างการขนส่ง
ที่ซื้อหรือได้จากผู้ผลิตและโรงกลั่นน้ำมันในราชอาณาจักร
ที่สั่งหรือนำเข้ามาเพื่อจำหน่ายในราชอาณาจักร
รวมทั้งปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงที่ผู้ค้าน้ำมันจ่ายจากคลังน้ำมัน
เพื่อส่งไปให้แก่เจ้าของสถานีบริการก่อนเวลา ๒๔.๐๐ นาฬิกา ของวันก่อนวันที่ราคาขายปลีกใหม่ตามประกาศสำนักงานนโยบายและแผนพลังงานมีผลใช้บังคับและส่งมอบให้แก่เจ้าของสถานีบริการภายหลังเวลาดังกล่าว
หรือมาถึงสถานีบริการภายหลังเวลาดังกล่าว รวมทั้งน้ำมันเชื้อเพลิงที่รับฝากจากผู้อื่น
(ถ้ามี) ต่อกรมธุรกิจพลังงาน กระทรวงพลังงาน
อย่างช้าไม่เกินเจ็ดวันทำการนับแต่วันที่มีการตรวจวัด
ทั้งนี้
กรณีที่เจ้าของสถานีบริการไม่อยู่ ณ
สถานีบริการเพื่อปฏิบัติหน้าที่ตามคำสั่งนี้ให้พนักงานหรือลูกจ้างที่จัดการดูแลสถานีบริการมีหน้าที่ปฏิบัติตามคำสั่งนี้แทนเจ้าของสถานีบริการได้
(๒)
กรมธุรกิจพลังงาน
แจ้งเป็นหนังสือให้ผู้ค้าน้ำมันและเจ้าของสถานีบริการทราบจำนวนเงินชดเชยที่พึงได้รับจากกองทุน
ซึ่งคำนวณจากปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือสุทธิที่ได้ส่งเงินเข้ากองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงแต่ละชนิดแล้ว
คูณด้วยอัตราเงินชดเชยพร้อมกับส่งสำเนาหนังสือให้สถาบันทราบและให้ผู้ค้าน้ำมันและเจ้าของสถานีบริการดังกล่าวนำหนังสือของกรมธุรกิจพลังงานไปขอรับเงินชดเชยจากสถาบัน
ภายในเก้าสิบวันนับแต่วันที่ได้รับหนังสือดังกล่าว

ข้อ ๖ การคำนวณปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือสุทธิตามข้อ
๓ ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่อธิบดีกรมธุรกิจพลังงานกำหนด

ข้อ ๗ เมื่อมีประกาศราคาขายปลีก ตามข้อ ๒ ให้
(๑)
กระทรวงพลังงาน ปฏิบัติดังต่อไปนี้
(ก)
สั่งให้กรมธุรกิจพลังงาน และสำนักงานพลังงานจังหวัด
ส่งเจ้าหน้าที่ไปตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือ ณ คลังน้ำมันและสถานีบริการทุกแห่งในกรุงเทพมหานคร
และในจังหวัดที่รับผิดชอบ ตั้งแต่เวลา ๒๔.๐๐ นาฬิกา
ของวันก่อนวันที่ประกาศราคาขายปลีกใหม่ใช้บังคับ
(ข)
สั่งให้สำนักงานพลังงานจังหวัด
มีหน้าที่รวบรวมผลการตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือที่ได้ปฏิบัติงานร่วมกับหน่วยงานอื่นนำเสนอผู้ว่าราชการจังหวัด
เพื่อนำส่งให้กรมธุรกิจพลังงาน กระทรวงพลังงาน
อย่างช้าไม่เกินเจ็ดวันทำการนับแต่วันที่ประกาศราคาขายปลีกใหม่ใช้บังคับ
(๒)
กระทรวงมหาดไทย ปฏิบัติดังต่อไปนี้
สั่งให้ผู้ว่าราชการจังหวัดรับผิดชอบและสั่งการให้นายอำเภอท้องที่ส่งเจ้าหน้าที่ของหน่วยงานในท้องที่
ไปตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือ ณ
สถานีบริการในจังหวัดที่รับผิดชอบร่วมกับสำนักงานพลังงานจังหวัด
สำนักงานการค้าภายในจังหวัด กองบังคับการตำรวจภูธรจังหวัด ตั้งแต่เวลา ๒๔.๐๐
นาฬิกา ของวันก่อนวันที่ประกาศราคาขายปลีกใหม่ใช้บังคับและรวบรวมผลการตรวจสอบปริมาณน้ำมันคงเหลือดังกล่าว
นำส่งกรมธุรกิจพลังงาน กระทรวงพลังงาน
(๓)
กระทรวงพาณิชย์ ปฏิบัติดังต่อไปนี้
(ก)
สั่งให้กรมการค้าภายในส่งเจ้าหน้าที่ไปตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือ ณ
สถานีบริการในเขตกรุงเทพมหานคร ร่วมกับเจ้าหน้าที่ตำรวจและกรมธุรกิจพลังงาน
ตั้งแต่เวลา ๒๔.๐๐ นาฬิกา ของวันก่อนวันที่ประกาศราคาขายปลีกใหม่ใช้บังคับ
และส่งผลการตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือตามแบบที่กำหนด
ไปยังกรมธุรกิจพลังงาน กระทรวงพลังงาน
อย่างช้าไม่เกินเจ็ดวันทำการนับแต่วันที่ประกาศราคาขายปลีกใหม่ใช้บังคับ
(ข)
สั่งให้สำนักงานการค้าภายในจังหวัด
ส่งเจ้าหน้าที่ไปตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือ ณ
สถานีบริการน้ำมันในจังหวัดที่รับผิดชอบ ร่วมกับเจ้าหน้าที่
กองบังคับการตำรวจภูธรจังหวัด อำเภอท้องที่ และสำนักงานพลังงานจังหวัด ตั้งแต่เวลา
๒๔.๐๐ นาฬิกา ของวันก่อนวันที่ประกาศราคาขายปลีกใหม่ใช้บังคับ
(๔)
สำนักงานตำรวจแห่งชาติ ปฏิบัติดังต่อไปนี้
(ก)
สั่งให้เจ้าหน้าที่ตำรวจ ไปตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือ ณ
สถานีบริการร่วมกับกรมธุรกิจพลังงาน และกรมการค้าภายใน ในเขตกรุงเทพมหานคร
ตั้งแต่เวลา ๒๔.๐๐ นาฬิกา ของวันก่อนวันที่ประกาศราคาขายปลีกใหม่ใช้บังคับ
และส่งผลการตรวจสอบน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือตามแบบที่กำหนด ไปยังกรมธุรกิจพลังงาน
กระทรวงพลังงาน
อย่างช้าไม่เกินเจ็ดวันทำการนับแต่วันที่ประกาศราคาขายปลีกใหม่ใช้บังคับ
(ข)
สั่งให้กองบังคับการตำรวจภูธรจังหวัด ส่งเจ้าหน้าที่ไปตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือ
ณ สถานีบริการน้ำมันในจังหวัดที่รับผิดชอบร่วมกับนายอำเภอท้องที่
สำนักงานพลังงานจังหวัด และสำนักงานการค้าภายในจังหวัด ตั้งแต่เวลา ๒๔.๐๐ นาฬิกา
ของวันก่อนวันที่ประกาศราคาขายปลีกใหม่ใช้บังคับ

ข้อ ๘ ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ที่เข้าตรวจวัดปริมาณน้ำมันคงเหลือตามข้อ
๗ ลงลายมือชื่อรับรองผลการตรวจวัดในแบบตรวจวัดปริมาณน้ำมันคงเหลือ

ข้อ ๙ ในกรณีที่มีปัญหาในการตีความเกี่ยวกับการปฏิบัติตามคำสั่งนี้
ให้ผู้ซึ่งเกี่ยวข้องนำเสนอคณะกรรมการบริหารนโยบายพลังงาน (กบง.)
พิจารณาวินิจฉัยและให้ถือว่าคำวินิจฉัยดังกล่าวเป็นที่สุด

ข้อ ๑๐ คำสั่งนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่ ๑๐
สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๒ เป็นต้นไป


สั่ง ณ วันที่ ๑๐
สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๒
อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ
นายกรัฐมนตรี







ปริยานุช/ผู้จัดทำ
๑๗ สิงหาคม ๒๕๕๒

อภิญญา/ปรับปรุง
๙ ตุลาคม ๒๕๕๗


[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๖/ตอนพิเศษ ๑๑๒ ง/หน้า ๔/๑๑ สิงหาคม ๒๕๕๒