ประกาศกรมทะเบียนการค้า
ประกาศกรมทะเบียนการค้า
เรื่อง
กำหนดคุณสมบัติและเงื่อนไขของการเป็นผู้ทำบัญชี
พ.ศ. ๒๕๔๓[๑]
 

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๗ (๖) แห่งพระราชบัญญัติการบัญชี
พ.ศ. ๒๕๔๓
อันเป็นพระราชบัญญัติที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคลซึ่งมาตรา
๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๕ มาตรา ๔๘ และมาตรา ๕๐ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
บัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย อธิบดีกรมทะเบียนการค้าโดยได้รับความเห็นชอบจากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ออกประกาศไว้
ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ ประกาศนี้เรียกว่า
ประกาศกรมทะเบียนการค้า เรื่อง กำหนดคุณสมบัติ
และเงื่อนไขของการเป็นผู้ทำบัญชี พ.ศ. ๒๕๔๓

ข้อ ๒
ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่ ๑๐ สิงหาคม ๒๕๔๔ เป็นต้นไป

ข้อ ๓
ผู้ทำบัญชีตามประกาศฉบับนี้ ได้แก่บุคคลดังต่อไปนี้
(๑) ผู้อำนวยการฝ่ายบัญชี สมุห์บัญชี หัวหน้าแผนกบัญชี
หรือผู้ดำรงตำแหน่งที่เรียกชื่ออย่างอื่นซึ่งมีหน้าที่รับผิดชอบเช่นเดียวกับผู้ดำรงตำแหน่งดังกล่าวกรณีที่เป็นพนักงานของผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชี
(๒) หัวหน้าสำนักงาน
กรณีที่เป็นสำนักงานบริการรับทำบัญชีที่มิได้จัดตั้งในรูปคณะบุคคล
(๓) ผู้เป็นหุ้นส่วนซึ่งรับผิดชอบในการให้บริการรับทำบัญชี
กรณีที่เป็นสำนักงานบริการรับทำบัญชีที่จัดตั้งในรูปคณะบุคคล
(๔)
กรรมการหรือผู้เป็นหุ้นส่วนซึ่งรับผิดชอบในการให้บริการรับทำบัญชีกรณีที่เป็นสำนักงานบริการรับทำบัญชีที่จดทะเบียนจัดตั้งเป็นนิติบุคคล
(๕) บุคคลธรรมดา กรณีที่เป็นผู้รับจ้างทำบัญชีอิสระ
(๖) ผู้ช่วยผู้ทำบัญชีตามที่กำหนดใน ข้อ ๗ (๓)
(๗) บุคคลอื่นนอกจากที่ระบุตาม (๑) (๒) (๓) (๔) (๕) และ (๖)
ซึ่งมีหน้าที่รับผิดชอบในการทำบัญชีของผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชี

ข้อ ๔
ผู้ทำบัญชีต้องมีคุณสมบัติ ดังต่อไปนี้
(๑) มีภูมิลำเนาหรือถิ่นที่อยู่ในราชอาณาจักร
(๒)
มีความรู้ภาษาไทยเพียงพอที่จะทำหน้าที่เป็นผู้ทำบัญชีได้
(๓) ไม่เคยต้องโทษโดยคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุก
เนื่องจากได้กระทำความผิดตามกฎหมายว่าด้วยการบัญชี หรือกฎหมายว่าด้วยผู้สอบบัญชี
หรือกฎหมายว่าด้วยวิชาชีพบัญชี เว้นแต่พ้นระยะเวลาที่ถูกลงโทษมาแล้วเป็นเวลาไม่น้อยกว่าสามปี
(๔) มีคุณวุฒิ ดังต่อไปนี้
(ก) ผู้ทำบัญชีของห้างหุ้นส่วนจดทะเบียนและบริษัทจำกัดที่จัดตั้งขึ้นตามกฎหมายไทยซึ่ง
ณ วันปิดบัญชีในรอบปีบัญชีที่ผ่านมา มีทุนจดทะเบียนไม่เกินห้าล้านบาท มีสินทรัพย์รวมไม่เกินสามสิบล้านบาท
และมีรายได้รวมไม่เกินสามสิบล้านบาล ต้องมีคุณวุฒิไม่ต่ำกว่าอนุปริญญาหรือประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง
(ปวส.) ทางการบัญชีหรือเทียบเท่า จากสถาบันการศึกษาซึ่งทบวงมหาวิทยาลัยหรือคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน
(ก.พ.) หรือกระทรวงศึกษาธิการเทียบว่าไม่ต่ำกว่าอนุปริญญาหรือประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง
(ปวส.) ทางการบัญชี
(ข) ผู้ทำบัญชีของผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีดังต่อไปนี้
ต้องมีคุณวุฒิไม่ต่ำกว่าปริญญาตรีทางการบัญชีหรือเทียบเท่า
จากสถาบันการศึกษาซึ่งทบวงมหาวิทยาลัย หรือคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (ก.พ.)
หรือกระทรวงศึกษาธิการเทียบว่าไม่ต่ำกว่าปริญญาตรีทางการบัญชี
๑)
ห้างหุ้นส่วนจดทะเบียนและบริษัทจำกัดที่จัดตั้งขึ้นตามกฎหมายไทยซึ่ง ณ
วันปิดบัญชีในรอบปีบัญชีที่ผ่านมามีทุนจดทะเบียน หรือสินทรัพย์รวม หรือรายได้รวมรายการใดรายการหนึ่งเกินกว่าที่กำหนดไว้ใน
(ก)
๒) บริษัทมหาชนจำกัดที่จัดตั้งขึ้นตามกฎหมายไทย
๓) นิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายต่างประเทศที่ประกอบธุรกิจในประเทศไทย
๔) กิจการร่วมค้าตามประมวลรัษฎากร
๕) ผู้ประกอบธุรกิจธนาคาร เงินทุน หลักทรัพย์
เครดิตฟองซิเอร์ ประกันชีวิต ประกันวินาศภัย
๖) ผู้ประกอบธุรกิจซึ่งได้รับการส่งเสริมการลงทุนตามกฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมการลงทุน
(ค) ในกรณีที่เป็นการเริ่มทำบัญชีรอบปีบัญชีแรกของผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชี
คุณวุฒิของผู้ทำบัญชีให้พิจารณาโดยใช้เกณฑ์ทุนจดทะเบียนตามที่กำหนดไว้ใน (ก) และ
(ข) แล้วแต่กรณี

ข้อ ๕
ในกรณีที่เป็นผู้ทำบัญชีของบุคคลธรรมดาหรือห้างหุ้นส่วนที่มิได้จดทะเบียนซึ่งรัฐมนตรีประกาศกำหนดให้เป็นผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชี
คุณวุฒิของผู้ทำบัญชีดังกล่าวให้เป็นไปตามที่กำหนดไว้ในข้อ ๔ (๔) (ก) หรือ (ข)
โดยอนุโลม

ข้อ ๖
ในกรณีที่ทุนจดทะเบียน สินทรัพย์รวม หรือรายได้รวมของผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีตามข้อ
๔ (๔) (ก) เปลี่ยนแปลงไปจนทำให้ผู้ทำบัญชีของผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีไม่มีคุณสมบัติของการเป็นผู้ทำบัญชีของผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีนั้นต่อไป
ให้ผู้นั้นสามารถเป็นผู้ทำบัญชีของผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีดังกล่าวต่อไปได้เป็นเวลาสองปีนับแต่วันสิ้นรอบปีบัญชีที่มีการเปลี่ยนแปลง

ข้อ ๗
ผู้ทำบัญชีต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขของการเป็นผู้ทำบัญชี ดังต่อไปนี้
(๑) แจ้งรายละเอียดที่เกี่ยวข้องกับการทำบัญชีตามแบบ ส.บช.
๕ ที่แนบท้ายประกาศฉบับนี้พร้อมด้วยหลักฐานตามที่ระบุไว้ในแบบ ส.บช. ๕
ต่ออธิบดีภายในหกสิบวัน นับแต่วันที่ประกาศฉบับนี้มีผลใช้บังคับหรือนับแต่วันเริ่มทำบัญชีแล้วแต่กรณีเว้นแต่ผู้ทำบัญชีที่ระบุไว้ตามมาตรา
๔๒ วรรคสอง ที่ได้ยื่นแบบ ส.บช. ๕ - ก ไว้แล้ว
ในกรณีที่มีการเปลี่ยนแปลงรายการที่แจ้งไว้ตามวรรคหนึ่ง
ผู้ทำบัญชีต้องแจ้งรายการเปลี่ยนแปลงนั้นโดยยื่นแบบ ส.บช. ๕
ต่ออธิบดีภายในหกสิบวัน นับแต่วันที่มีการเปลี่ยนแปลง
(๒) เข้ารับการอบรมความรู้เกี่ยวกับวิชาชีพบัญชี
อย่างน้อยหนึ่งครั้งในทุกรอบสามปี
จากสถาบันวิชาชีพบัญชีหรือสถาบันการศึกษาหรือหน่วยงานที่อธิบดีให้ความเห็นชอบ ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์
วิธีการและระยะเวลาที่อธิบดีประกาศกำหนด
เงื่อนไขตามวรรคหนึ่งให้ปฏิบัติเมื่อพ้นกำหนดสามปีนับแต่วันที่ประกาศฉบับนี้มีผลใช้บังคับ
(๓) ผู้ทำบัญชีที่รับทำบัญชีของผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีปีละเกินกว่าหนึ่งร้อยรายต้องจัดให้มีผู้ช่วยผู้ทำบัญชีซึ่งมีคุณวุฒิเช่นเดียวกับผู้ทำบัญชีอย่างน้อยหนึ่งคนในทุก
ๆ หนึ่งร้อยรายที่เกินหนึ่งร้อยรายแรก
เศษของหนึ่งร้อยถ้าเกินกว่าห้าสิบให้นับเป็นหนึ่งร้อย
การนับจำนวนของผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีตามวรรคหนึ่งมิให้รวมถึงผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีที่มิได้ทำการค้าขายหรือประกอบการงานแล้ว
หรือที่ยังไม่ได้เริ่มทำการค้าขายหรือประกอบการงาน


ประกาศ ณ วันที่ ๓ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๔๓
ภัทรา สกุลไทย
อธิบดีกรมทะเบียนการค้า
[เอกสารแนบท้าย]

๑. แบบแจ้งการทำบัญชีของผู้ทำบัญชีตามมาตรา ๗ (๖)
แห่งพระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. ๒๕๔๓ (แบบ ส.บช. ๕)

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)













อัมพิกา/แก้ไข
๑ พฤษภาคม ๒๕๔๕

จุฑามาศ/ปรับปรุง
๒๑ มิถุนายน ๒๕๕๙














[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๑๗/ตอนพิเศษ ๗๙ ง/หน้า ๑๔/๑๐ สิงหาคม ๒๕๔๓