ประกาศกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
ประกาศกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
เรื่อง
หลักเกณฑ์และเงื่อนไขในการรับรองคุณภาพสำนักงานบัญชี
พ.ศ. ๒๕๕๘
 

โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงแก้ไจประกาศกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
เรื่อง หลักเกณฑ์และเงื่อนไขในการรับรองคุณภาพสำนักงานบัญชี พ.ศ. ๒๕๕๗
ให้เหมาะสมยิ่งขึ้น

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๘ วรรคท้าย
แห่งพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี พ.ศ. ๒๕๔๖
อธิบดีกรมพัฒนาธุรกิจการค้าจึงออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ
๑ ประกาศนี้เรียกว่า ประกาศกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
เรื่อง หลักเกณฑ์และเงื่อนไขในการรับรองคุณภาพสำนักงานบัญชี พ.ศ. ๒๕๕๘

ข้อ
๒ ให้ยกเลิกประกาศกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
เรื่อง หลักเกณฑ์และเงื่อนไขในการรับรองคุณภาพสำนักงานบัญชี พ.ศ. ๒๕๕๗ ลงวันที่ ๗
มกราคม ๒๕๕๗

ข้อ
๓ ในประกาศฉบับนี้
สำนักงานบัญชี หมายถึง บุคคลธรรมดา หรือคณะบุคคล
หรือนิติบุคคลที่จดทะเบียนและมีสถานที่ตั้งอยู่ในประเทศไทย
ซึ่งให้บริการด้านการทำบัญชี
หัวหน้าสำนักงาน หมายถึง
ผู้รับผิดชอบการดำเนินงานของสำนักงานบัญชีในการให้บริการจัดทำบัญชีแก่ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชี
ผู้ทำบัญชี หมายถึง
ผู้ทำบัญชีตามพระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. ๒๕๔๓ ที่สังกัดในสำนักงานบัญชี
ผู้ตรวจประเมิน หมายถึง
ผู้ทำหน้าที่ตรวจประเมินสำนักงานบัญชีที่ยื่นขอรับการรับรองคุณภาพ
และตรวจติดตามการดำเนินงานของสำนักงานบัญชีคุณภาพ
ข้อกำหนดการรับรองคุณภาพสำนักงานบัญชี หมายถึง
ข้อกำหนดการรับรองคุณภาพสำนักงานบัญชีที่แนบท้ายประกาศนี้
หนังสือรับรอง หมายถึง
หนังสือรับรองคุณภาพสำนักงานบัญชีที่กรมพัฒนาธุรกิจการค้าออกให้แก่สำนักงานบัญชีที่ผ่านการตรวจประเมินตามข้อกำหนดการรับรองคุณภาพสำนักงานบัญชี
กรม หมายถึง กรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์
อธิบดี หมายถึง อธิบดีกรมพัฒนาธุรกิจการค้า

ข้อ
๔
สำนักงานบัญชีที่จะยื่นขอรับหนังสือรับรองต้องมีคุณสมบัติ ดังนี้
(๑)
ประกอบกิจการด้านการจัดทำบัญชีมาแล้วเป็นเวลาไม่น้อยกว่า ๑ ปี
(๒)
รับทำบัญชีของผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีตามมาตรา ๘ วรรคหนึ่ง
แห่งพระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. ๒๕๔๓ โดยแบ่งตามขนาดดังนี้
(ก) ขนาดเล็ก ตั้งแต่
๑๕  ๒๙ ราย
(ข) ขนาดกลาง ตั้งแต่
๓๐  ๔๙ ราย
(ค) ขนาดใหญ่ ตั้งแต่
๕๐ รายขึ้นไป
(๓)
มีหัวหน้าสำนักงานที่ปฏิบัติงานเต็มเวลา
มีคุณวุฒิไม่ต่ำกว่าปริญญาตรีทางการบัญชีหรือเทียบเท่า หรือได้รับประกาศนียบัตร
หรือวุฒิอื่นเทียบเท่าปริญญาตรีสาขาวิชาการบัญชีที่สภาวิชาชีพบัญชีรับรอง
มีประสบการณ์ด้านการจัดทำบัญชีไม่น้อยกว่า ๕ ปี
และต้องแจ้งการเป็นผู้ทำบัญชีต่อกรมไว้แล้วตามประกาศกรมพัฒนาธุรกิจการค้า เรื่อง
กำหนดคุณสมบัติและเงื่อนไขของการเป็นผู้ทำบัญชี พ.ศ. ๒๕๕๗
(๔)
มีผู้ช่วยทำบัญชีที่ปฏิบัติงานเต็มเวลา มีคุณวุฒิไม่ต่ำกว่าปริญญาตรีทางการบัญชีหรือเทียบเท่า
หรือไดรับประกาศนียบัตร
หรือวุฒิอื่นเทียบเท่าปริญญาตรีสาขาวิชาการบัญชีที่สภาวิชาชีพบัญชีรับรองอย่างน้อย
๑ คน
(๕)
มีเลขประจำตัวผู้เสียภาษีอากร
(๖)
ในกรณีที่สำนักงานบัญชีจัดตั้งในรูปคณะบุคคลหรือนิติบุคคล ผู้เป็นเจ้าของ
ผู้เป็นหุ้นส่วนหรือกรรมการ แล้วแต่กรณี
ซึ่งเป็นผู้รับผิดชอบงานด้านการให้บริการรับทำบัญชีต้องมีคุณสมบัติตามข้อ ๔ (๓)
ด้วย

ข้อ
๕
สำนักงานบัญชีที่จะยื่นขอรับหนังสือรับรองต้องไม่มีลักษณะต้องห้าม ดังนี้
(๑)
เคยถูกเพอกถอนหนังสือรับรอง เว้นแต่พ้นระยะเวลาที่ฝ่าฝืนมาแล้วเป็นเวลาไม่น้อยกว่า
๑ ปี
(๒)
ฝ่าฝืนเงื่อนไขตามข้อ ๑๔ และข้อ ๑๘
เว้นแต่พ้นระยะเวลาที่ฝ่าฝืนมาแล้วเป็นเวลาไม่น้อยกว่า ๑ ปี
(๓)
หัวหน้าสำนักงานเป็นบุคคลล้มละลาย
(๔)
ในกรณีที่สำนักงานบัญชีจัดตั้งในรูปคณะบุคคลหรือนิติบุคคล ผู้เป็นเจ้าของ ผู้เป็นหุ้นส่วนหรือกรรมการ
แล้วแต่กรณี
ซึ่งเป็นผู้รับผิดชอบงานด้านการให้บริการรับทำบัญชีต้องไม่มีลักษณะต้องห้ามตามข้อ
๕ (๔)

ข้อ
๖
สำนักงานบัญชีที่ยื่นขอรับหนังสือรับรองต้องปฏิบัติ
และผ่านขั้นตอนการรับรองคุณภาพสำนักงานบัญชี ดังนี้
(๑)
แจ้งรายละเอียดที่เกี่ยวข้องกับการขอรับรองคุณภาพตามแบบคำขอหนังสือรับรองคุณภาพสำนักงานบัญชี
(แบบ ร.สบ. ๑) ที่แนบท้ายประกาศฉบับนี้ พร้อมด้วยหลักฐานตามที่ระบุไว้ในแบบ ร.สบ.
๑
ในกรณีสำนักงานบัญชีมีสำนักงานหลายแห่งแยกต่างหากจากกัน
ให้แยกคำขอของแต่ละสำนักงานที่ประสงค์จะขอหนังสือรับรอง
(๒)
เข้ารับและผ่านการตรวจประเมินคุณภาพตามข้อกำหนดการรับรองคุณภาพสำนักงานบัญชี
โดยผู้ตรวจประเมินจากหน่วยงานที่กรมกำหนด ดังนี้
(ก)
สถาบันรับรองมาตรฐานไอเอสโอ (สรอ.) หรือ
(ข)
หน่วยงานอื่นที่กรมให้ความเห็นชอบ
ทั้งนี้
สำนักงานบัญชีที่ยื่นขอรับหนังสือรับรอง ได้รับการรับรองมาตรฐานระบบบริหารงานคุณภาพ
จากสถาบันรับรองมาตรฐานไอเอสโอ (สรอ.) หรือหน่วยงานอื่นที่กรมให้ความเห็นชอบแล้ว
จะไดรับการยกเว้นการตรวจประเมินคุณภาพในข้อกำหนดการรับรองมาตรฐานระบบบริหารงานคุณภาพ
แต่ต้องได้รับการตรวจสอบเกี่ยวกับมาตรฐานทางบัญชี และข้อกำหนดอื่นที่กรมกำหนดเพิ่มเติม
โดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม
(๓)
ได้รับความเห็นชอบจากกรมให้เป็นสำนักงานบัญชีคุณภาพ

ข้อ
๗
สำนักงานบัญชีที่ผ่านขั้นตอนการรับรองคุณภาพสำนักงานบัญชีแล้วจะได้รับหนังสือรับรอง
และจะได้รับการเผยแพร่ชื่อและที่ตั้งของสำนักงานบัญชีให้สาธารณชนทราบ

ข้อ
๘ หนังสือรับรองมีกำหนดอายุ ๓ ปี
รับแต่วันที่ออกหนังสือรับรอง

ข้อ
๙ ตลอดระยะเวลาอายุหนังสือรับรอง
สำนักงานบัญชีที่ได้รับหนังสือรับรองต้องปฏิบัติตามเงื่อนไข ดังต่อไปนี้
(๑)
ปฏิบัติตามข้อกำหนดการรับรองคุณภาพสำนักงานบัญชี ซึ่งรวมถึงในกรณีที่มีการแก้ไขเปลี่ยนแปลงข้อกำหนดในภายหลัง
(๒)
เข้ารับการตรวจประเมินคุณภาพจากผู้ตรวจประเมินอย่างน้อยปีละ ๑ ครั้ง
ซึ่งอาจเป็นการตรวจประเมินใหม่ทั้งหมดหรือเพียงบางส่วนตามความเหมาะสม
โดยสำนักงานบัญชีเป็นผู้รับผิดชอบค่าธรรมเนียมการตรวจประเมินคุณภาพตามอัตราที่หน่วยตรวจประเมินเรียกเก็บ
กรณีสำนักงานบัญชีที่ได้รับการรับรองมาตรฐานระบบบริหารงานคุณภาพ
จากสถาบันรับรองมาตรฐานไอเอสโอ (สรอ.) หรือหน่วยงานอื่นที่กรมให้ความเห็นชอบแล้ว
จะต้องเข้ารับการตรวจประเมินคุณภาพอย่างน้อยปีละ ๑ ครั้ง
โดยจะได้รับการยกเว้นการตรวจประเมินคุณภาพในข้อกำหนดการรับรองมาตรฐานระบบบริหารงานคุณภาพ
แต่ต้องได้รับการตรวจสอบเกี่ยวกับมาตรฐานทางการบัญชี
และข้อกำหนดอื่นที่กรมกำหนดเพิ่มเติม โดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายเพิ่ม
หากสำนักงานบัญชีมีความประสงค์เข้ารับการตรวจประเมินคุณภาพพร้อมกันในคราวเดียวกับการตรวจประเมินมาตรฐานระบบบริหารงานคุณภาพ
ของสถาบันรับรองมาตรฐานไอเอสโอ (สรอ.) หรือหน่วยงานอื่นที่กรมให้ความเห็นชอบ
ก็สามารถดำเนินการได้
โดยสำนักงานบัญชีเป็นผู้รับผิดชอบเฉพาะค่าใช้จ่ายในการตรวจตามมาตรฐานระบบบริหารงานคุณภาพ
ตามอัตราที่สถาบันรับรองมาตรฐานไอเอสโอ (สรอ.) หรือหน่วยงานอื่นที่กรมให้ความเห็นชอบเรียกเก็บ
(๓)
ให้ความร่วมมือกับผู้ตรวจประเมินทุกครั้งที่รับการตรวจประเมิน
และยินยอมให้หน่วยงานอื่นที่กรมเห็นชอบเข้าร่วมสังเกตการณ์ตรวจประเมิน
รวมทั้งส่งมอบเอกสารหลักฐานต่าง ๆ
ที่เกี่ยวข้องกับการรับรองคุณภาพแก่ผู้ตรวจประเมินและกรม เมื่อได้รับการร้องขอ
(๔)
ไม่นำหนังสือรับรองไปใช้ในทางที่ทำให้เกิดความเสื่อมเสียต่อกรม
หรือนำไปใช้อ้างอิงต่อบุคคลหรือหน่วยงานอื่นในลักษณะที่ก่อให้เกิดความสับสนหรือเข้าใจผิด
(๕
) ในกรณีที่กรมแจ้งเรื่องร้องเรียนของบุคคลที่สามเกี่ยวกับการไม่ปฏิบัติให้เป็นไปตามข้อกำหนดการรับรองคุณภาพสำนักงานบัญชี
สำนักงานบัญชีจะต้องดำเนินการพิจารณาข้อร้องเรียนดังกล่าวและแจ้งผลการดำเนินการให้กรมทราบภายในระยะเวลาที่กำหนด

ข้อ
๑๐
กรมมีอำนาจกำหนดให้มีการตรวจประเมินคุณภาพเพิ่มเติมหรือตรวจประเมินคุณภาพใหม่ทั้งหมด
โดยไม่แจ้งให้สำนักงานบัญชีที่ได้รับหนังสือรับรองทราบล่วงหน้าได้ตลอดระยะเวลาอายุหนังสือรับรอง
เมื่อมีเหตุดังต่อไปนี้
(๑)
มีเหตุที่น่าเชื่อว่าคุณภาพของสำงานบัญชีลดลง
ไม่เป็นไปตามข้อกำหนดการรับรองคุณภาพสำนักงานบัญชี
(๒)
มีการเปลี่ยนแปลงในสำนักงานที่เป็นสาระสำคัญและมีผลต่อการดำเนินงานของสำนักงานบัญชีที่ได้รับหนังสือรับรอง
(๓)
มีข้อร้องเรียนที่มีมูลเกี่ยวกับการไม่ปฏิบัติให้เป็นไปตามข้อกำหนดการรับรองคุณภาพสำนักงานบัญชี

ข้อ
๑๑ กรณีหนังสือรับรองสิ้นอายุ
และสำนักงานบัญชีมีความประสงค์ต่ออายุหนังสือรับรองให้ดำเนินการ ดังนี้
(๑)
แจ้งรายละเอียดที่เกี่ยวข้องตามแบบคำขอต่ออายุหนังสือรับรองคุณภาพสำนักงานบัญชี
(แบบ ร.สบ. ๒) ที่แนบท้ายประกาศฉบับนี้ พร้อมด้วยหลักฐานตามที่ระบุไว้ในแบบ ร.สบ.
๒ ภายใน ๙๐ วัน ก่อนวันที่หนังสือรับรองสิ้นอายุ
(๒)
ผ่านขั้นตอนการรับรองคุณภาพสำนักงานบัญชีตามข้อ ๖ (๒) และ (๓)

ข้อ
๑๒
ในกรณีที่มีการเปลี่ยนแปลงที่เป็นสาระสำคัญในสำนักงานที่ได้รับหนังสือรับรองแล้ว
เช่น ย้ายที่ตั้งสำนักงาน การโอนกิจการ การเปลี่ยนแปลงผู้บริหารระดับสูง
การเปลี่ยนแปลงสถานะของสำนักงานบัญชี เป็นต้น สำนักงานบัญชีที่ได้รับหนังสือรับรองจะต้องแจ้งการย้ายหรือการเปลี่ยนแปลงเช่นว่านั้นต่อกรมภายใน
๓๐ วัน นับแต่วันที่มีการเปลี่ยนแปลง แล้วแต่กรณี ตามแบบคำขอทั่วไป (แบบ ร.สบ. ๓)
ที่แนบท้ายประกาศฉบับนี้ พร้อมกับแนบเอกสารหลักฐานตามที่กำหนดไว้ในแบบ ร.สบ. ๓
และในกรณีดังกล่าว สำนักงานบัญชีจะต้องรับการตรวจประเมินคุณภาพใหม่ทั้งหมดหรือบางส่วนตามความเหมาะสม
ซึ่งเมื่อผ่านการตรวจประเมินแล้วจะได้รับหนังสือรับรองฉบับใหม่ที่มีอายุเท่ากับหนังสือรับรองฉบับเดิม

ข้อ
๑๓
ในกรณีที่ประสงค์จะยกเลิกการรับรองคุณภาพสำนักงานบัญชีหรือเลิกประกอบกิจการด้านการทำบัญชี
ต้องแจ้งเป็นหนังสือให้กรมทราบล่วงหน้าไม่น้อยกว่า ๔๕ วัน
นับแต่วันที่สำนักงานบัญชีมีมติยกเลิกการรับรอง หรือเลิกประกอบกิจการ
โดยใช้แบบคำขอทั่วไป (แบบ ร.สบ. ๓) ที่แนบท้ายประกาศฉบับนี้
พร้อมกับแนบเอกสารหลักฐานตามที่กำหนดไว้ในแบบ ร.สบ. ๓

ข้อ
๑๔
ในกรณีที่ถูกเพิกถอนหนังสือรับรองหรือมีการแจ้งขอยกเลิกการรับรอง
หรือเลิกประกอบกิจการด้านการทำบัญชีจะต้องส่งคืนหนังสือรับรองให้แก่กรมภายใน ๑๕
วัน นับแต่วันที่ทราบคำสั่งหรือวันยกเลิกการรับรองหรือวันเลิกประกอบกิจการ
แล้วแต่กรณี

ข้อ
๑๕
กรมอาจมีคำสั่งให้พักใช้หรือเพิกถอนหนังสือรับรองได้ ในกรณีดังต่อไปนี้
(๑)
หัวหน้าสำนักงาน หรือผู้เป็นเจ้าของ หรือผู้เป็นหุ้นส่วน หรือกรรมการ แล้วแต่กรณี
เป็นบุคคลล้มละลายถูกห้ามประกอบวิชาชีพบัญชีหรือถูกเพิกถอนสมาชิกภาพจากสภาวิชาชีพบัญชี
(๒)
ไม่ปฏิบัติหรือปฏิบัติผิดเงื่อนไขที่กำหนดในข้อ ๙
(๓)
กรณีอื่น ๆ ที่กรมพิจารณาแล้วเห็นว่าสำนักงานบัญชีอาจกระทำให้เกิดความเสียหายหรือมีผลกระทบต่อการรับรองคุณภาพสำนักงานบัญชี

ข้อ
๑๖
หากสำนักงานบัญชีถูกพักใช้หรือเพิกถอนหนังสือรับรอง
และถ้าปรากฏว่าสำนักงานบัญชีนั้นมีสำนักงานบัญชีแห่งอื่นหรือสำนักงานสาขา
ที่มีหัวหน้าสำนักงาน หรือผู้เป็นเจ้าของ หรือผู้เป็นหุ้นส่วน หรือกรรมการ
เป็นคนเดียวกันหรือกลุ่มเดียวกัน
ผู้ตรวจประเมินจะเข้าไปตรวจประเมินคุณภาพสำนักงานบัญชีแห่งอื่น
หรือสำนักงานสาขานั้น ๆ ด้วย และถ้ามีความเสียหายหรือมีผลกระทบต่อการรับรองคุณภาพ
สำนักงานบัญชีแห่งอื่นหรือสำนักงานสาขานั้น
อาจถูกพักใช้หรือเพิกถอนหนังสือรับรองได้

ข้อ
๑๗
การพักใช้หนังือรับรองครั้งหนึ่งมีกำหนดระยะเวลา ๑๘๐ วัน

ข้อ
๑๘ ในกรณีที่ถูกพักใช้
หรือเพิกถอนหนังสือรับรอง หรือมีการแจ้งขอยกเลิกการรับรอง
หรือเลิกประกอบกิจการด้านการทำบัญชี ต้องยุติการใช้สิ่งพิมพ์ สื่อโฆษณา
ที่มีการอ้างอิงถึงการได้รับการรับรองคุณภาพสำนักงานบัญชีโดยทันที

ข้อ
๑๙
สำนักงานบัญชีที่ได้รับหนังสือรับรองรายใดถูกสั่งพักใช้หนังสือรับรองแล้ว
หากมีเหตุที่กรมอาจสั่งพักหรือเพิกถอนหนังสือรับรองตามข้อ ๑๕ ซ้ำอีก
ภายในกำหนดระยะเวลา ๓ ปี นับแต่วันถูกสั่งพักใช้หนังสือรับรองครั้งแรก
กรมจะเพิกถอนหนังสือรับรอง

ข้อ
๒๐ กรณีที่หนังสือรับรองชำรุด
หรือสูญหาย หรือมีการเปลี่ยนชื่อสำนักงานบัญชี
ให้สำนักงานบัญชียื่นคำร้องต่อกรมภายใน ๓๐ วัน นับแต่วันที่หนังสือรับรองชำรุด
หรือสูญหาย หรือมีการเปลี่ยนชื่อสำนักงานบัญชี เพื่อขอรับใบแทนหนังสือรับรอง

ข้อ
๒๑
บรรดาผู้ตรวจประเมินที่กรมให้ความเห็นชอบตามข้อ ๖ (๒) (ข)
และสำนักงานบัญชีที่ได้รับหนังสือรับรองอยู่ก่อนวันที่ประกาศฉบับนี้มีผลใช้บังคับ
ให้ถือว่าเป็นผู้ตรวจประเมินที่ได้รับความเห็นชอบ และเป็นสำนักงานบัญชีที่ได้รับหนังสือรับรองตามประกาศฉบับนี้

ข้อ
๒๒
สำนักงานบัญชีใดที่ได้ยื่นขอรับหนังสือรับรองตามแบบคำขอรับหนังสือรับรองคุณภาพสำนักงานบัญชี
(แบบ ร.สบ. ๑)
หรือได้ยื่นคำขอต่ออายุหนังสือรับรองตามแบบคำขอต่ออายุหนังสือรับรองคุณภาพสำนักงานบัญชี
(แบบ ร.สบ. ๒) หรือได้ยื่นคำขอทั่วไป (แบบ ร.สบ. ๓)
ไว้ก่อนประกาศฉบับนี้มีผลใช้บังคับ ให้ถือว่าได้ยื่นคำขอดังกล่าว แล้วแต่กรณี
ตามประกาศฉบับนี้

ทั้งนี้
ตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไป


ประกาศ ณ วันที่ ๑๙
พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๘
นางสางผ่องพรรณ เจียรวิริยะพันธ์
อธิบดีกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
[เอกสารแนบท้าย]

๑.
ข้อกำหนดการรับรองคุณภาพสำนักงานบัญชี

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)















จุฑามาศ/จัดทำ
๒๓ มิถุนายน ๒๕๕๙