คำสั่งนายกรัฐมนตรี
คำสั่งนายกรัฐมนตรี
ที่ ๙/๒๕๕๔
เรื่อง
กำหนดมาตรการเพื่อแก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง[๑]
 

ตามที่รัฐบาลได้มีนโยบายบรรเทาผลกระทบด้านพลังงานต่อประชาชน
โดยกำหนดมาตรการต่าง ๆ
ซึ่งมาตรการหนึ่งคือการลดหรือยกเลิกการเก็บเงินเข้ากองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงเป็นการชั่วคราว
โดยปรับลดราคาขายปลีกน้ำมันเชื้อเพลิง
ทำให้เกิดการขาดทุนในปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือที่ได้มาในราคาก่อนปรับลด
ซึ่งอาจทำให้ผู้ค้าน้ำมันลดปริมาณการจำหน่ายหรืองดการจำหน่ายเพื่อหลีกเลี่ยงการขาดทุน
ส่งผลให้อาจเกิดภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง ดังนั้น เพื่อป้องกันปัญหาดังกล่าว
จึงจำเป็นต้องจ่ายเงินเพื่อชดเชยผลการขาดทุนให้แก่ผู้ค้าน้ำมัน

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๓ (๑)
แห่งพระราชกำหนดแก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. ๒๕๑๖
อันเป็นกฎหมายที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคล
ซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๓ มาตรา ๔๑ มาตรา ๔๓ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
บัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย นายกรัฐมนตรีจึงออกคำสั่งไว้
ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ ให้ยกเลิกคำสั่งนายกรัฐมนตรี
ที่ ๒/๒๕๕๒ เรื่อง กำหนดมาตรการเพื่อแก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง
ลงวันที่ ๑๐ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๒

ข้อ ๒ ในคำสั่งนี้
น้ำมันเชื้อเพลิง หมายความว่า
น้ำมันเบนซินออกเทน ๙๑ น้ำมันเบนซินออกเทน ๙๕ น้ำมันดีเซลหมุนเร็ว
ซึ่งมีลักษณะและคุณภาพตามที่อธิบดีกรมธุรกิจพลังงานประกาศกำหนด ตามกฎหมายว่าด้วยการค้าน้ำมันเชื้อเพลิง
และน้ำมันดีเซลพื้นฐาน
ผู้ค้าน้ำมัน หมายความว่า
ผู้ค้าน้ำมันตามมาตรา ๗ ผู้ค้าน้ำมันตามมาตรา ๑๐ และผู้ค้าน้ำมันตามมาตรา ๑๑
แห่งพระราชบัญญัติการค้าน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. ๒๕๔๓
สถานีบริการ หมายความว่า
สถานที่สำหรับจำหน่ายน้ำมันเชื้อเพลิงให้แก่ประชาชนโดยวิธีเติมหรือใส่ลงในที่บรรจุน้ำมันเชื้อเพลิงของยานพาหนะ
โดยใช้มาตรวัดน้ำมันเชื้อเพลิงตามกฎหมายว่าด้วยมาตราชั่งตวงวัด
ที่ติดตั้งไว้เป็นประจำ ซึ่งได้จดทะเบียนเป็นผู้ค้าน้ำมันตามมาตรา ๑๑ แห่งพระราชบัญญัติการค้าน้ำมันเชื้อเพลิง
พ.ศ. ๒๕๔๓
เจ้าของสถานีบริการ หมายความว่า
ผู้มีกรรมสิทธิ์ในสถานีบริการ
และในกรณีที่ผู้มีกรรมสิทธิ์ในสถานีบริการเป็นนิติบุคคลให้ถือว่ากรรมการผู้จัดการ
ผู้จัดการ
หรือบุคคลที่รับผิดชอบการดำเนินงานของนิติบุคคลนั้นเป็นเจ้าของสถานีบริการด้วย
ประกาศราคาขายปลีก หมายความว่า
ประกาศราคาขายปลีกของสำนักงานนโยบายและแผนพลังงานตามข้อ ๓
อัตราเงินชดเชย หมายความว่า
อัตราชดเชยตามประกาศราคาขายปลีกของสำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน
สถาบัน หมายความว่า
สถาบันบริหารกองทุนพลังงาน (องค์การมหาชน) ที่จัดตั้งขึ้นตามพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งสถาบันบริหารกองทุนพลังงาน
(องค์การมหาชน) พ.ศ. ๒๕๔๖
ผู้อำนวยการ หมายความว่า
ผู้อำนวยการสถาบันบริหารกองทุนพลังงาน
กองทุน หมายความว่า
กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงที่จัดตั้งขึ้นตามคำสั่งนายกรัฐมนตรี ที่ ๔/๒๕๔๗ เรื่อง
กำหนดมาตรการเพื่อแก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง ลงวันที่ ๒๓
ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๔๗
พนักงานเจ้าหน้าที่ หมายความว่า
ข้าราชการ ลูกจ้าง พนักงานราชการ และเจ้าหน้าที่ของรัฐ ของกระทรวงพลังงาน
กระทรวงมหาดไทย กระทรวงพาณิชย์ และสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ที่ได้รับมอบหมายให้ดำเนินการตามคำสั่งนายกรัฐมนตรีนี้

ข้อ ๓ เมื่อมีประกาศลดอัตราเงินส่งเข้ากองทุนตามนโยบายรัฐบาลในการบรรเทาผลกระทบด้านพลังงานต่อประชาชน
ให้สำนักงานนโยบายและแผนพลังงานประกาศราคาขายปลีกใหม่ อัตราเงินชดเชย และภาษีอื่น
ๆ ที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งกำหนดเวลาที่ราคาขายปลีกใหม่ใช้บังคับ เพื่อให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
และผู้ค้าน้ำมันรับทราบและปฏิบัติตามคำสั่งนี้

ข้อ ๔ เมื่อมีการประกาศราคาขายปลีกตามข้อ ๓
ให้ผู้ค้าน้ำมันได้รับเงินชดเชยจากกองทุนในปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือสุทธิ
ในเวลา ๒๔.๐๐ นาฬิกา ของวันก่อนวันที่ราคาขายปลีกใหม่ตามประกาศสำนักงานนโยบายและแผนพลังงานมีผลใช้บังคับ
คูณด้วยอัตราเงินชดเชยตามประกาศราคาขายปลีก

ข้อ ๕ ให้ผู้อำนวยการมีอำนาจหน้าที่ในการจ่ายเงินจากกองทุนตามคำสั่งนี้
โดยให้มีอำนาจกำหนดระเบียบเพื่อปฏิบัติการให้เป็นไปตามคำสั่งนี้ตามที่เห็นสมควร

ข้อ ๖ เมื่อมีประกาศราคาขายปลีกตามข้อ ๓ ให้
(๑) ผู้ค้าน้ำมันหรือเจ้าของสถานีบริการปฏิบัติดังต่อไปนี้
(ก)
หยุดขายหรือจำหน่ายน้ำมันเชื้อเพลิงจากคลังน้ำมันเชื้อเพลิงหรือสถานีบริการ ตั้งแต่เวลา
๒๔.๐๐ นาฬิกา
ของวันก่อนวันที่ราคาขายปลีกใหม่ตามประกาศสำนักงานนโยบายและแผนพลังงานมีผลใช้บังคับ
จนกว่าพนักงานเจ้าหน้าที่จะได้ไปตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือแล้ว
เว้นแต่อธิบดีกรมธุรกิจพลังงานจะมีเหตุผลสมควรสั่งเป็นอย่างอื่น
(ข)
ตรวจสอบผลการตรวจวัดปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือในแบบตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือ
และลงลายมือชื่อรับรองผลการตรวจวัด
(ค) แจ้งปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงที่อยู่ในระหว่างการขนส่ง
ที่ซื้อหรือได้จากผู้ผลิตและโรงกลั่นน้ำมันในราชอาณาจักร
ที่สั่งหรือนำเข้ามาเพื่อจำหน่ายในราชอาณาจักร
รวมทั้งปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงที่ผู้ค้าน้ำมันจ่ายจากคลังน้ำมัน
เพื่อส่งไปให้แก่เจ้าของสถานีบริการก่อนเวลา ๒๔.๐๐ นาฬิกา
ของวันก่อนวันที่ราคาขายปลีกใหม่ตามประกาศสำนักงานนโยบายและแผนพลังงานมีผลใช้บังคับ
และส่งมอบให้แก่เจ้าของสถานีบริการภายหลังเวลาดังกล่าว
หรือมาถึงสถานีบริการภายหลังเวลาดังกล่าว
รวมทั้งน้ำมันเชื้อเพลิงที่รับฝากจากผู้อื่น (ถ้ามี) ต่อกรมธุรกิจพลังงาน
กระทรวงพลังงาน อย่างช้าไม่เกินเจ็ดวันทำการนับแต่วันที่มีการตรวจวัด
ทั้งนี้ กรณีที่เจ้าของสถานีบริการไม่อยู่ ณ
สถานีบริการเพื่อปฏิบัติหน้าที่ตามคำสั่งนี้ ให้พนักงานหรือลูกจ้างที่จัดการดูแลสถานีบริการมีหน้าที่ปฏิบัติตามคำสั่งนี้แทนเจ้าของสถานีบริการได้
(๒) กรมธุรกิจพลังงาน
แจ้งเป็นหนังสือให้ผู้ค้าน้ำมันทราบจำนวนเงินชดเชยที่พึงได้รับจากกองทุน
ซึ่งคำนวณจากปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือสุทธิที่ได้ส่งเงินเข้ากองทุนแต่ละชนิดแล้วคูณด้วยอัตราเงินชดเชย
พร้อมกับส่งสำเนาหนังสือให้สถาบันทราบ และให้ผู้ค้าน้ำมันดังกล่าวนำหนังสือของกรมธุรกิจพลังงานไปขอรับเงินชดเชยจากสถาบัน
ภายในเก้าสิบวันนับแต่วันที่ได้รับหนังสือดังกล่าว

ข้อ ๗ การคำนวณปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือสุทธิตามข้อ
๔ ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่อธิบดีกรมธุรกิจพลังงานกำหนด

ข้อ ๘ เมื่อมีประกาศราคาขายปลีกตามข้อ ๓ ให้
(๑) กระทรวงพลังงาน ปฏิบัติดังต่อไปนี้
(ก) สั่งให้กรมธุรกิจพลังงานและสำนักงานพลังงานจังหวัด
ส่งพนักงานเจ้าหน้าที่ไปตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือ ณ
คลังน้ำมันและสถานีบริการทุกแห่งในกรุงเทพมหานครและในจังหวัดที่รับผิดชอบ
ตั้งแต่เวลา ๒๔.๐๐ นาฬิกา ของวันก่อนวันที่ประกาศราคาขายปลีกใหม่ใช้บังคับ
(ข) สั่งให้สำนักงานพลังงานจังหวัด
รวบรวมผลการตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือจากทุกสายตรวจ
นำเสนอผู้ว่าราชการจังหวัด เพื่อนำส่งให้กรมธุรกิจพลังงาน กระทรวงพลังงาน อย่างช้าไม่เกินเจ็ดวันทำการนับแต่วันที่ประกาศราคาขายปลีกใหม่ใช้บังคับ
(๒) กระทรวงมหาดไทย ปฏิบัติดังต่อไปนี้
สั่งให้ผู้ว่าราชการจังหวัดรับผิดชอบ
สั่งการให้นายอำเภอท้องที่ส่งพนักงานเจ้าหน้าที่ของหน่วยงานในท้องที่
และผู้บริหารท้องถิ่น ส่งพนักงานองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ได้รับมอบหมาย ไปร่วมตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือ
ณ สถานีบริการในพื้นที่จังหวัดที่รับผิดชอบ ตั้งแต่เวลา ๒๔.๐๐ นาฬิกา
ของวันก่อนวันที่ประกาศราคาขายปลีกใหม่ใช้บังคับ
และรวบรวมผลการตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือดังกล่าว
นำส่งสำนักงานพลังงานจังหวัด กระทรวงพลังงาน อย่างช้าไม่เกินเจ็ดวันทำการนับแต่วันที่ประกาศราคาขายปลีกใหม่ใช้บังคับ
(๓) กระทรวงพาณิชย์ ปฏิบัติดังต่อไปนี้
สั่งให้สำนักงานการค้าภายในจังหวัด
ส่งพนักงานเจ้าหน้าที่ไปร่วมตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือ ณ
สถานีบริการในจังหวัดที่รับผิดชอบ ตั้งแต่เวลา ๒๔.๐๐ นาฬิกา
ของวันก่อนวันที่ประกาศราคาขายปลีกใหม่ใช้บังคับ
และรวบรวมผลการตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือดังกล่าวนำส่งสำนักงานพลังงานจังหวัด
กระทรวงพลังงาน
อย่างช้าไม่เกินเจ็ดวันทำการนับแต่วันที่ประกาศราคาขายปลีกใหม่ใช้บังคับ
(๔) สำนักงานตำรวจแห่งชาติ ปฏิบัติดังต่อไปนี้
(ก) สั่งให้เจ้าหน้าที่ตำรวจ ไปตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือ
ณ สถานีบริการ ร่วมกับกรมธุรกิจพลังงาน ในเขตกรุงเทพมหานคร ตั้งแต่เวลา ๒๔.๐๐
นาฬิกา ของวันก่อนวันที่ประกาศราคาขายปลีกใหม่ใช้บังคับ
(ข) สั่งให้ตำรวจภูธรจังหวัด ส่งเจ้าหน้าที่ตำรวจไปร่วมตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือ
ณ สถานีบริการน้ำมันในจังหวัดที่รับผิดชอบ ตั้งแต่เวลา ๒๔.๐๐ นาฬิกา
ของวันก่อนวันที่ประกาศราคาขายปลีกใหม่ใช้บังคับ
และรวบรวมผลการตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือดังกล่าวนำส่งสำนักงานพลังงานจังหวัด
กระทรวงพลังงาน
อย่างช้าไม่เกินเจ็ดวันทำการนับแต่วันที่ประกาศราคาขายปลีกใหม่ใช้บังคับ

ข้อ ๙ ให้พนักงานเจ้าหน้าที่อย่างน้อย ๒ คน
ที่เข้าตรวจวัดปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือตามข้อ ๘
ลงลายมือชื่อรับรองผลการตรวจวัดในแบบตรวจสอบปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือ

ข้อ ๑๐ ในกรณีที่มีปัญหาในการตีความเกี่ยวกับการปฏิบัติตามคำสั่งนี้
ให้ผู้ซึ่งเกี่ยวข้องนำเสนอคณะกรรมการบริหารนโยบายพลังงาน (กบง.)
พิจารณาวินิจฉัยและให้ถือว่าคำวินิจฉัยดังกล่าวเป็นที่สุด

ข้อ ๑๑ คำสั่งนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่
๒๖ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๔ เป็นต้นไป


สั่ง ณ
วันที่ ๒๖ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๔
ยิ่งลักษณ์
ชินวัตร
นายกรัฐมนตรี







ปริยานุช/ผู้จัดทำ
๑๕ กันยายน
๒๕๕๔

ปณตภร/ผู้ตรวจ
๑๐ ตุลาคม ๒๕๕๔

















































[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๘/ตอนพิเศษ ๙๗ ง/หน้า ๕๖/๒๖ สิงหาคม ๒๕๕๔