ประกาศกรมการขนส่งทางบก
ประกาศกรมการขนส่งทางบก
เรื่อง
กำหนดลักษณะ ขนาด และคุณสมบัติของเครื่องอุปกรณ์
สำหรับรถที่จะมีไว้ใช้อำนวยความสะดวกแก่คนพิการ
พ.ศ. ๒๕๕๕
 

โดยที่กฎกระทรวง ฉบับที่ ๙ (พ.ศ. ๒๕๒๔)
ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง
ฉบับที่ ๕๗ (พ.ศ. ๒๕๔๙) ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
กำหนดให้รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารอาจมีเครื่องอุปกรณ์สำหรับรถที่จะมีไว้ใช้อำนวยความสะดวกแก่คนพิการได้
แต่ต้องมีลักษณะ ขนาด และคุณสมบัติในการใช้งานตามที่กรมการขนส่งทางบกประกาศกำหนด
ดังนั้น
เพื่อให้เครื่องอุปกรณ์สำหรับรถที่จะมีไว้ใช้อำนวยความสะดวกแก่คนพิการมีความเหมาะสมและความปลอดภัยในการใช้งาน
อาศัยอำนาจตามความในข้อ ๑ ทวิ (๓) แห่งกฎกระทรวง ฉบับที่ ๙ (พ.ศ. ๒๕๒๔)
ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง
ฉบับที่ ๕๗ (พ.ศ. ๒๕๔๙) ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
อธิบดีกรมการขนส่งทางบกจึงออกประกาศกำหนดลักษณะ ขนาด
และคุณสมบัติของเครื่องอุปกรณ์สำหรับรถที่จะมีไว้ใช้อำนวยความสะดวกแก่คนพิการไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ ในประกาศนี้
(๑) รถคนพิการ (Wheelchair) หมายความว่า รถสำหรับคนพิการใช้ในการเคลื่อนที่
(๒) ประตูรถ หมายความว่า
ประตูทางขึ้นลงสำหรับรถคนพิการ คนพิการ หรือผู้โดยสาร
(๓) เครื่องยก (Lift) หมายความว่า อุปกรณ์ที่มีแป้นยก (Platform) เป็นส่วนประกอบ
และมีระบบควบคุมให้แป้นยกขึ้นหรือลง เพื่อให้รถคนพิการ คนพิการ หรือผู้โดยสาร
สามารถเคลื่อนที่ระหว่างห้องโดยสารและพื้นถนนหรือทางเท้าได้โดยสะดวกและปลอดภัย
(๔) ทางลาด (Ramp) หมายความว่า
อุปกรณ์สำหรับเชื่อมช่องว่างระหว่างพื้นห้องโดยสารกับพื้นถนนหรือทางเท้า
เพื่อให้รถคนพิการสามารถเคลื่อนที่ระหว่างห้องโดยสารและพื้นถนนหรือทางเท้าได้โดยสะดวกและปลอดภัย
(๕) อุปกรณ์ยึดตรึงรถคนพิการ (Wheelchair restraint system) หมายความว่า
อุปกรณ์สำหรับยึดตรึงรถคนพิการให้ติดอยู่ในพื้นที่จอดรถคนพิการอย่างมั่นคงและปลอดภัย

ข้อ ๒ เครื่องอุปกรณ์ที่จะมีไว้ใช้อำนวยความสะดวกแก่คนพิการ
ได้แก่ ที่นั่งสำรองสำหรับคนพิการ กริ่งสัญญาณหยุดรถ
ข้อมูลแสดงเส้นทางการเดินรถและจุดจอดรถ ประตูรถ เครื่องยก ทางลาด และพื้นที่จอดรถคนพิการ

ข้อ ๓ ที่นั่งสำรองสำหรับคนพิการต้องอยู่ในบริเวณที่ใกล้กับประตูรถ
และมีข้อความระบุว่า ที่นั่งสำรองคนพิการ ที่สามารถมองเห็นได้อย่างชัดเจน

ข้อ ๔ กริ่งสัญญาณหยุดรถต้องอยู่ในบริเวณที่ใกล้เคียงกับที่นั่งสำรองสำหรับคนพิการ
และต้องอยู่สูงจากพื้นห้องโดยสารไม่น้อยกว่า ๗๐ เซนติเมตร แต่ไม่เกินกว่า ๑.๒๐
เมตร โดยบริเวณที่กดกริ่งสัญญาณต้องมีผิวสัมผัสที่แสดงว่าเป็นจุดกดกริ่งสัญญาณ
และเมื่อกดกริ่งสัญญาณต้องมีเสียงหรือสัญญาณไฟกระพริบแสดงบริเวณที่นั่งผู้ขับรถ

ข้อ ๕ ข้อมูลแสดงเส้นทางการเดินรถและจุดจอดรถต้องติดอยู่ในบริเวณที่ผู้โดยสารภายในรถสามารถมองเห็นได้โดยง่าย

ข้อ ๖ ประตูรถต้องมีลักษณะ
ขนาด และคุณสมบัติดังนี้
(๑) มีความกว้างไม่น้อยกว่า ๙๐ เซนติเมตร
และต้องมีแสงส่องสว่างเพียงพอสำหรับการใช้งานในเวลากลางคืน
(๒) ติดตั้งเครื่องยกหรือทางลาดที่มีลักษณะ ขนาด
และคุณสมบัติตามที่กำหนดในข้อ ๗ หรือข้อ ๘

ข้อ ๗ เครื่องยกต้องมีลักษณะ
ขนาด และคุณสมบัติดังนี้
(๑) มีแป้นยกที่มีความกว้างไม่น้อยกว่า ๘๐ เซนติเมตร ยาวไม่น้อยกว่า
๑.๒๐ เมตร โดยต้องรับน้ำหนักคนพิการและรถคนพิการได้อย่างเหมาะสมและปลอดภัยเมื่อใช้งาน
(๒) ระบบจะทำงานต่อเมื่อรถจอดหยุดนิ่ง
โดยผู้ขับรถเป็นผู้ควบคุมการทำงาน
(๓)
มีอุปกรณ์ป้องกันมิให้รถคนพิการเคลื่อนที่ในขณะที่เครื่องยกกำลังทำงาน
โดยต้องทำการยึดรถคนพิการไว้ก่อนที่แป้นยกจะทำงาน
(๔) มีสัญญาณเสียงหรือสัญญาณไฟกระพริบแสดงในขณะที่ระบบกำลังทำงาน

ข้อ ๘ ทางลาดต้องมีลักษณะ
ขนาด และคุณสมบัติดังนี้
(๑) มีความกว้างไม่น้อยกว่า ๘๐ เซนติเมตร
โดยเมื่อวางเทียบกับทางเท้าต้องมีความลาดชันไม่เกินกว่า ๑ ต่อ ๘
ในแนวตั้งต่อแนวราบ และกรณีที่วางเทียบกับระดับพื้นดินต้องมีความลาดชันไม่เกินกว่า
๑ ต่อ ๓ ในแนวตั้งต่อแนวราบ
โดยต้องรับน้ำหนักคนพิการและรถคนพิการได้อย่างเหมาะสมและปลอดภัยเมื่อใช้งาน
กรณีที่มีความยาวมากกว่า ๑.๒๐ เมตร ต้องมีอุปกรณ์ป้องกันมิให้รถคนพิการตกจากทางลาดด้วย
(๒) ระบบจะทำงานต่อเมื่อรถจอดหยุดนิ่ง
(๓) มีอุปกรณ์ป้องกันมิให้รถคนพิการตกจากทางลาด
โดยขอบมุมของทางลาดต้องไม่มีส่วนแหลมคม
(๔) ในกรณีที่เป็นแบบถอดได้ ต้องติดตั้งอย่างมั่นคงแข็งแรง
มีความปลอดภัยในการใช้งาน และต้องจัดเก็บในที่ที่เหมาะสม

ข้อ ๙ พื้นที่จอดรถคนพิการต้องมีลักษณะ
ขนาด และคุณสมบัติดังนี้
(๑) อยู่ใกล้บริเวณประตูรถ โดยมีความกว้างไม่น้อยกว่า ๗๕ เซนติเมตร
ยาวไม่น้อยกว่า ๑.๓๐ เมตร และมีพื้นผิวแบบกันการลื่นไถล
(๒)
ติดตั้งอุปกรณ์ยึดตรึงรถคนพิการที่สามารถปลดออกได้ง่ายในกรณีฉุกเฉิน
(๓) ติดตั้งกริ่งสัญญาณหยุดรถในบริเวณที่ใกล้เคียงกับที่นั่งสำหรับคนพิการที่ใช้รถคนพิการ
โดยต้องอยู่สูงจากพื้นห้องโดยสารไม่น้อยกว่า ๗๐ เซนติเมตร แต่ไม่เกินกว่า ๑.๒๐
เมตร
และเมื่อกดกริ่งสัญญาณต้องมีเสียงหรือสัญญาณไฟกระพริบแสดงบริเวณที่นั่งผู้ขับรถ
(๔) ติดสัญลักษณ์รูปภาพแสดงคนพิการตามที่กำหนดไว้ท้ายประกาศในบริเวณที่สามารถมองเห็นได้อย่างชัดเจน
โดยมีข้อความ พื้นที่กำหนดให้ใช้เฉพาะผู้ใช้รถคนพิการ

ข้อ ๑๐ กรณีพื้นที่จอดรถคนพิการมีการติดตั้งที่นั่งผู้โดยสาร
ที่นั่งผู้โดยสารดังกล่าวต้องมีลักษณะและคุณสมบัติดังนี้
(๑) ที่นั่งแบบปรับพับเก็บได้
เมื่อพับเก็บแล้วต้องไม่ยื่นล้ำเข้าไปในพื้นที่จอดรถคนพิการ
(๒) ที่นั่งแบบถอดได้ ต้องถอดรื้อได้ง่ายโดยผู้ประจำรถ
บริเวณที่นั่งผู้โดยสารในพื้นที่จอดรถคนพิการต้องมีข้อความ กรุณาสละพื้นที่ว่างสำหรับคนพิการที่ใช้รถคนพิการ

ข้อ ๑๑ รถที่มีเครื่องอุปกรณ์ที่จะมีไว้ใช้อำนวยความสะดวกแก่คนพิการต้องติดสัญลักษณ์รูปภาพแสดงคนพิการตามที่กำหนดไว้ท้ายประกาศที่กระจกกันลมหน้า
กระจกกันลมหลัง และประตูทางขึ้นลง ในบริเวณที่สามารถมองเห็นได้อย่างชัดเจน

ข้อ ๑๒[๑] ประกาศนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดสามสิบวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป


ประกาศ
ณ วันที่ ๒๐ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๕
สมชัย ศิริวัฒนโชค
อธิบดีกรมการขนส่งทางบก
[เอกสารแนบท้าย]

๑. สัญลักษณ์รูปภาพแสดงคนพิการ ท้ายประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง
กำหนดลักษณะ ขนาด และคุณสมบัติของเครื่องอุปกรณ์สำหรับรถที่จะมีไว้ใช้อำนวยความสะดวกแก่คนพิการ
พ.ศ. ๒๕๕๕

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)























ปริยานุช/ผู้จัดทำ
๒๗ กุมภาพันธ์
๒๕๕๕

ปณตภร/ผู้ตรวจ
๗ มีนาคม ๒๕๕๕

















































[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๙/ตอนพิเศษ ๓๙ ง/หน้า ๒๐/๒๓ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๕