ประกาศกรมการขนส่งทางบก
เรื่อง
กำหนดคุณลักษณะ สมรรถนะ และการติดตั้งอุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้า
และการให้ความเห็นชอบอุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้า
สำหรับรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของ
พ.ศ.
๒๕๖๑[๑]
 

โดยที่เป็นการสมควรกำหนดคุณลักษณะ
สมรรถนะ และการติดตั้งอุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้า และการให้ความเห็นชอบอุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้า
สำหรับรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของ เพื่อให้การใช้รถในการบรรทุกตู้บรรทุกสินค้ามีความปลอดภัยมากยิ่งขึ้น
อาศัยอำนาจตามความในข้อ ๑๕ (๒) (ฎ)
และข้อ ๑๘ (๒) (ฉ) ของกฎกระทรวง ฉบับที่ ๙ (พ.ศ. ๒๕๒๔)
ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๖๒ (พ.ศ. ๒๕๕๙)
ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
อธิบดีกรมการขนส่งทางบกจึงออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ ให้ยกเลิกประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง กำหนดลักษณะและมาตรฐานของตัวถังส่วนที่บรรทุกของรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของลักษณะ
๑ ๖ ๗ และลักษณะ ๘ ลงวันที่ ๒๑ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๔๓

ข้อ ๒ ในประกาศนี้
รถ
หมายความว่า รถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของลักษณะ ๑ ลักษณะ ๕ ลักษณะ ๖ และลักษณะ
๗ ที่ใช้ในการบรรทุกตู้บรรทุกสินค้า
ISO หมายความว่า องค์การระหว่างประเทศว่าด้วยการมาตรฐาน (International Organization for Standardization)
ตู้บรรทุกสินค้า
หมายความว่า ภาชนะสำหรับบรรทุกสินค้า และหมายความรวมถึงแท็งก์คอนเทนเนอร์ (Tank-Container)
ตามมาตรฐาน ISO
๖๖๘ ข้อกำหนดมาตรฐานว่าด้วยการจำแนกประเภทและน้ำหนักบรรทุก (ISO
๖๖๘ Series
๑ freight
containers
-
Classification,
dimension
and
ratings)
ISO
๑๔๙๖ ข้อกำหนดมาตรฐานว่าด้วยคุณลักษณะเฉพาะและวิธีการทดสอบ (ISO
๑๔๙๖ Series
๑ freight
containers
-
Specification
and
Testing)
และ ISO
๓๘๗๔ ข้อกำหนดมาตรฐานว่าด้วยการขนส่งและป้องกันอันตราย (ISO
๓๘๗๔: Series
๑ freight
containers
-
Handling
and
Securing)
อุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้า
(Twist-Lock)
หมายความว่า ชุดอุปกรณ์ที่ใช้ในการล็อกและป้องกันการเคลื่อนที่ของตู้บรรทุกสินค้าบนพื้นรถ
อุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าแบบไม่ยุบตัว
หมายความว่า
อุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าที่ชิ้นส่วนที่เป็นปลอกรับและหัวสลักยึดยึดอยู่กับที่ไม่สามารถเคลื่อนย้ายตำแหน่งได้
อุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าแบบยุบตัว หมายความว่า
อุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าที่ชิ้นส่วนที่เป็นปลอกรับและหัวสลักยึดสามารถเลื่อนลงมาให้ต่ำกว่าระดับของแผ่นรองรับได้
ในกรณีที่ไม่ต้องใช้อุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้า
อุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าแบบอัตโนมัติ
(Automatic
Twist-Lock)
หมายความว่า อุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าที่สามารถล็อกตู้บรรทุกสินค้าได้อย่างสมบูรณ์
โดยไม่ต้องใช้คนในการล็อกอุปกรณ์

ข้อ ๓ อุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าต้องเป็นไปตามมาตรฐาน
ISO
๓๘๗๔ หรือมีคุณลักษณะและขนาด ตามข้อ ๔ และข้อ ๕

ข้อ ๔ อุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าต้องมีคุณลักษณะดังนี้
(๑)
มีส่วนประกอบต่าง ๆ ที่ปลอดภัยในการใช้งาน
(๒)
มีการออกแบบให้มีการยึดทางกลที่ดี ไม่คลายตัวเมื่อมีแรงสั่นสะเทือน
(๓)
มีส่วนประกอบอย่างน้อยดังนี้
(ก)
หัวสลักยึด เป็นชิ้นส่วนที่อยู่ด้านบน
ซึ่งจะต้องมีการหมุนเป็นมุมอย่างพอดีเพื่อยึดมุมตู้บรรทุกสินค้า และสามารถจำกัดการเคลื่อนที่ของตู้บรรทุกสินค้าในแนวดิ่ง
(ข)
แผ่นรองรับมุมตู้บรรทุกสินค้า ซึ่งสามารถรองรับมุมของตู้บรรทุกสินค้าได้อย่างพอดี และสามารถรองรับน้ำหนักของตู้บรรทุกสินค้าภายใต้สภาวะการเคลื่อนที่ได้
(ค)
ปลอกรับ เป็นชิ้นส่วนที่ออกแบบเพื่อให้เคลื่อนที่ขึ้นไปด้านบนเพื่อสวมเข้ากับช่องว่างที่บริเวณมุมของตู้บรรทุกสินค้า
ซึ่งต้องสามารถจำกัดการเคลื่อนที่ของตู้บรรทุกสินค้าในแนวราบ
(๔)
ใช้วัสดุที่สามารถทนต่อความเค้นภายใน การกัดกร่อน และความสกปรกได้
(๕)
สามารถยึดตู้บรรทุกสินค้าได้อย่างมีประสิทธิภาพและปลอดภัย โดยต้องมีตำแหน่งหยุดของการล็อกและการปลดล็อกที่ชัดเจน
ไม่เคลื่อนที่หลุดจากตำแหน่งได้โดยง่าย และสามารถทำการล็อกหรือปลดล็อกได้ด้วยคนเพียงคนเดียว
โดยไม่ต้องใช้เครื่องมือหรืออุปกรณ์อื่นช่วย
(๖)
ผลิตจากโรงงานที่ได้รับการรับรองมาตรฐาน ISO
๙๐๐๑ : ๒๐๐๘ หรือ ISO/TS
๑๖๙๔๙ : ๒๐๐๙ หรือ มอก. ๙๐๐๑-๒๕๕๒ หรือมาตรฐานที่สูงกว่า

ข้อ ๕ อุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าต้องมีขนาดดังนี้
(๑)
หัวสลักยึด ต้องมีพื้นที่ในการยึดมากกว่า ๘๐๐ ตารางมิลลิเมตร
เมื่อมีการล็อกอย่างสมบูรณ์และต้องไม่ยื่นล้ำออกมาเกินมุมของตู้บรรทุกสินค้า
ตามที่กำหนดไว้ในภาพที่ ๑ ของภาคผนวก ๑
(๒)
แผ่นรองรับมุมตู้บรรทุกสินค้า ต้องมีความหนาไม่น้อยกว่า ๑๐ มิลลิเมตร
และต้องมีพื้นที่รับน้ำหนักไม่น้อยกว่า ๔,๕๐๐
ตารางมิลลิเมตร ตามที่กำหนดไว้ในภาพที่ ๒ ของภาคผนวก ๑
(๓)
กรณีอุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าแบบมีด้ามจับ ความยาวของด้ามจับต้องยาวไม่น้อยกว่า
๑๖๐ มิลลิเมตร โดยวัดจากกึ่งกลางของจุดหมุนจนถึงปลาย
และด้ามจับต้องขนานกับแนวยาวของตัวรถเมื่ออยู่ในตำแหน่งล็อก
(๔)
ปลอกรับ ต้องมีขนาดตามที่กำหนดไว้ในภาพที่ ๓ ของภาคผนวก ๑
(๕) หัวสลักยึดและแผ่นรองรับมุมตู้บรรทุกสินค้า
ต้องมีระยะห่างระหว่างกันไม่น้อยกว่า ๓๓ ±๑
มิลลิเมตร ตามที่กำหนดไว้ในภาพที่ ๔ ของภาคผนวก ๑

ข้อ ๖ อุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าต้องผ่านการทดสอบสมรรถนะตามที่กำหนดไว้ในภาคผนวก
๒ จากหน่วยงานทดสอบที่ได้รับการยอมรับจากกรมการขนส่งทางบก ทั้งนี้ หน่วยงานทดสอบต้องยินยอมให้เจ้าหน้าที่ของกรมการขนส่งทางบก
เข้าร่วมสังเกตการณ์ในการทดสอบอุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าด้วย
อุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าที่เป็นไปตามมาตรฐาน
ISO
๓๘๗๔ ให้ได้รับการยกเว้นการทดสอบตามวรรคหนึ่ง

ข้อ ๗ การติดตั้งอุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าให้เป็นไปตามที่กำหนดดังนี้
(๑)
ต้องติดตั้งกับตัวถังส่วนที่บรรทุกของรถไม่น้อยกว่า ๔ จุดต่อ ๑ ตู้บรรทุกสินค้า
(๒)
อุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าที่ติดตั้งอยู่ในตำแหน่งหน้าสุดและท้ายสุดของรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของ
ลักษณะ ๕ ลักษณะ ๖ (เฉพาะกิจบรรทุกตู้บรรทุกสินค้า) และลักษณะ ๗ (เฉพาะกิจบรรทุกตู้บรรทุกสินค้า)
ที่มีตัวถังสำหรับบรรทุกตู้บรรทุกสินค้าโดยเฉพาะ ต้องเป็นแบบไม่ยุบตัว
(๓)
ต้องติดตั้งอย่างสมมาตรกับแนวกึ่งกลางตามความยาวของตัวรถ และต้องอยู่ในตำแหน่งที่ทำให้การกระจายน้ำหนักบรรทุกมีความเหมาะสม
กรณีที่มีการบรรทุกตู้บรรทุกสินค้า ๒ ตู้ ตำแหน่งของอุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าแต่ละตัวที่ติดตามความยาวของตัวรถ
ด้ามจับ และโครงสร้างที่รองรับ จะต้องมีระยะห่างที่เหมาะสมเพียงพอ
(๔)
ต้องติดตั้งอย่างมั่นคงแข็งแรงกับตัวรถ และสามารถรับน้ำหนักบรรทุกได้โดยไม่เกิดความเสียหาย
โดยต้องล็อกอุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าทุกตำแหน่งอย่างมั่นคงตลอดระยะเวลาการขับรถ

ข้อ ๘ อุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าต้องมีสัญลักษณ์สีแสดงการล็อกหรือการไม่ล็อก
เมื่อมีการบรรทุกตู้บรรทุกสินค้า
โดยสัญลักษณ์สีดังกล่าวต้องมีลักษณะเป็นแผ่นสะท้อนแสงหรือสีสะท้อนแสง รูปสี่เหลี่ยมขนาดกว้างไม่น้อยกว่า
๕๐ มิลลิเมตร และยาวไม่น้อยกว่า ๕๐ มิลลิเมตร หรือรูปวงกลมขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางไม่น้อยกว่า
๕๐ มิลลิเมตร ซึ่งเมื่ออุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าอยู่ในตำแหน่งการล็อก
ต้องปรากฏสัญลักษณ์สีเหลืองหรือสีขาวตามแนวยาวของตัวรถ หากอุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าอยู่ในตำแหน่งการไม่ล็อก
ต้องปรากฏสัญลักษณ์สีแดงตามแนวยาวของตัวรถอย่างชัดเจน
กรณีใช้อุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าแบบอัตโนมัติ
และมีการติดตั้งครบทุกตำแหน่งให้ได้รับยกเว้นไม่ต้องมีสัญลักษณ์สีแสดงการล็อกหรือการไม่ล็อกตามวรรคหนึ่ง

ข้อ ๙ การขอรับความเห็นชอบอุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้า
ให้ยื่น ณ สำนักวิศวกรรมยานยนต์ กรมการขนส่งทางบก พร้อมด้วยเอกสารหลักฐานดังนี้
(๑)
เอกสารประจำตัวของผู้ยื่น ในกรณีเป็นบุคคลธรรมดา ให้แสดงบัตรประจำตัวประชาชนหรือยื่นสำเนาใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าว
ในกรณีเป็นนิติบุคคล ให้ยื่นหนังสือรับรองการจดทะเบียนนิติบุคคล
พร้อมด้วยสำเนาบัตรประจำตัวประชาชนผู้มีอำนาจลงนาม กรณีผู้มีอำนาจลงนามเป็นคนต่างด้าวตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมือง
ให้ยื่นสำเนาใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าวพร้อมทั้งหลักฐานแสดงที่พักอาศัยในราชอาณาจักรที่ทางราชการหรือหน่วยงานรัฐบาลต่างประเทศหรือองค์การระหว่างประเทศออกให้
(๒)
หนังสือมอบอำนาจกรณีมีการมอบอำนาจ พร้อมสำเนาบัตรประจำตัวประชาชนของผู้มอบอำนาจและผู้รับมอบอำนาจ
(๓)
เอกสารแสดงข้อมูลอุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้า โดยต้องประกอบด้วยข้อมูลอย่างน้อยดังนี้
(ก)
ชื่อทางการค้าหรือเครื่องหมายการค้า
(ข)
ชื่อแบบ
(ค)
ชื่อและที่อยู่ของผู้ผลิต
(ง)
ชื่อและที่อยู่ของผู้ขอรับความเห็นชอบ
(จ)
รายละเอียดแสดงคุณลักษณะ ขนาด และภาพ
(ฉ)
ค่าความสามารถในการรับแรงดึง แรงอัด และแรงเฉือน
(ช)
หน่วยงานทดสอบ และวันที่ทาการทดสอบ
(๔)
หนังสือรับรองหรือรายงานผลการทดสอบของหน่วยงานทดสอบที่ได้รับการยอมรับจากกรมการขนส่งทางบก
หรือหนังสือรับรองหรือรายงานผลการทดสอบตามมาตรฐาน ISO
๓๘๗๔
(๕)
หนังสือรับรองมาตรฐานโรงงานผลิตอุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าตามที่กำหนดไว้ในข้อ
๔ (๖)
(๖)
ตัวอย่างเครื่องหมายหรือฉลาก ตามข้อ ๑๑

ข้อ ๑๐
อุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าที่เป็นไปตามข้อกำหนดในประกาศนี้
กรมการขนส่งทางบกจะพิจารณาให้ความเห็นชอบอุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้านั้น

ข้อ ๑๑
อุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าต้องมีเครื่องหมายหรือฉลากติดในตำแหน่งที่สามารถเห็นได้อย่างชัดเจนเมื่อมีการติดตั้ง
โดยต้องมีรายละเอียดอย่างน้อยดังนี้
(๑)
ชื่อผู้ผลิตหรือเครื่องหมายการค้า
(๒)
ชื่อแบบ
(๓)
ค่าความสามารถในการรับแรงดึง แรงอัด และแรงเฉือน
(๔)
หน่วยงานตรวจสอบ
รายละเอียดตามวรรคหนึ่งต้องมีขนาดความสูงของตัวอักษรหรือตัวเลขไม่น้อยกว่า
๘ มิลลิเมตร

ข้อ ๑๒
การขอรับความเห็นชอบอุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าตามประกาศนี้
ให้กระทำได้ตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ ๑๓
ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่
๑ กันยายน ๒๕๖๒ เป็นต้นไป กับรถ ดังต่อไปนี้
(๑) รถที่จดทะเบียนใหม่
(๒)
รถที่จดทะเบียนไว้แล้วแต่มีการเปลี่ยนตัวถังหรือเปลี่ยนลักษณะรถ
(๓)
รถที่จดทะเบียนไว้แล้วแต่ได้แจ้งเลิกใช้รถตามมาตรา ๗๙ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ แล้วนำมาจดทะเบียนใหม่และมีการเปลี่ยนตัวถังหรือเปลี่ยนลักษณะรถ

ข้อ ๑๔
รถที่ได้จดทะเบียนไว้ก่อนวันที่ ๑
กันยายน ๒๕๖๒ ให้ใช้อุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้าที่ได้ติดตั้งไว้เดิม
แต่อาจแก้ไขให้เป็นไปตามประกาศนี้ได้


ประกาศ
ณ วันที่ ๒๓ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๖๑
สนิท พรหมวงษ์
อธิบดีกรมการขนส่งทางบก
[เอกสารแนบท้าย]

๑. ภาคผนวก ๑ ขนาดของอุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้า
๒. ภาคผนวก ๒
การทดสอบสมรรถนะของอุปกรณ์สำหรับยึดตู้บรรทุกสินค้า

(ดูข้อมูลจากภาคกฎหมาย)
ปุณิกา/จัดทำ
๒๘
มีนาคม ๒๕๖๒

นุสรา/ตรวจ
๒๙
มีนาคม ๒๕๖๒

[๑]
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๕/ตอนพิเศษ ๒๒๘ ง/หน้า ๗/๑๘
กันยายน ๒๕๖๑