ประกาศสํานักงานคณะกรรมการกํากับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์  
ที่ สธ. 29/2559  
เรื่อง  ข้อกําหนดในรายละเอียดเกี่ยวกับแหล่งเงินทุน  
และการบริหารจัดการความเสี่ยงของ  
สํานักหักบัญชีหลักทรัพย์

\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_

                   อาศัยอํานาจตามความในข้อ 5(1) ประกอบกับข้อ 11 และข้อ 12 แห่งประกาศคณะกรรมการกํากับตลาดทุน ที่ ทธ. 32/2559  เรื่อง หลักเกณฑ์ เงื่อนไข และวิธีการในการประกอบการเป็นสํานักหักบัญชีหลักทรัพย์และศูนย์รับฝากหลักทรัพย์ ลงวันที่   3 สิงหาคม พ.ศ. 2559     สํานักงานออกประกาศไว้ดังต่อไปนี้


ข้อ ๑ ในประกาศนี้  
                   “บริษัทใหญ่”  หมายความว่า     
                    (1) นิติบุคคลที่ถือหุ้นในสํานักหักบัญชีเกินกว่าร้อยละ 50 ของจํานวนหุ้นที่จําหน่ายได้แล้วทั้งหมดของสํานักหักบัญชีหลักทรัพย์  
                   (2)  นิติบุคคลที่ถือหุ้นในนิติบุคคลตาม (1) เกินกว่าร้อยละ 50 ของจํานวนหุ้นที่จําหน่ายได้แล้วทั้งหมดของนิติบุคคลนั้น


ข้อ ๒ ข้อกําหนดในรายละเอียดตามประกาศนี้ กําหนดขึ้นเพื่อให้สํานักหักบัญชีหลักทรัพย์ปฏิบัติตามประกาศคณะกรรมการกํากับตลาดทุน ที่ ทธ. 32/2559  เรื่อง หลักเกณฑ์เงื่อนไข และวิธีการในการประกอบการเป็นสํานักหักบัญชีหลักทรัพย์และศูนย์รับฝากหลักทรัพย์ลงวันที่   3 สิงหาคม  พ.ศ. 2559 ในส่วนที่เกี่ยวกับการจัดให้มีแหล่งเงินทุนที่เพียงพอต่อการรองรับความเสี่ยงในด้านต่าง ๆ และการดําเนินการในรายละเอียดเกี่ยวกับการบริหารจัดการความเสี่ยงให้เป็นไปในแนวทางเดียวกัน


ข้อ ๓ สํานักหักบัญชีหลักทรัพย์ต้องจัดให้มีแหล่งเงินทุนที่เพียงพอต่อการรองรับความเสี่ยงในด้านต่าง ๆ ที่อาจเกิดขึ้นจากการประกอบกิจการ ทั้งความเสี่ยงที่เกิดจากสมาชิกไม่สามารถปฏิบัติตามสัญญาได้ (credit risk) และความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง (liquidity risk) ของสํานักหักบัญชีหลักทรัพย์ โดยแหล่งเงินทุนดังกล่าวต้องเป็นทรัพย์สินที่มีสภาพคล่องสูง มีความผันผวนด้านราคาต่ํา ซึ่งอาจเป็นทรัพย์สินดังต่อไปนี้

(1)  ทรัพย์สินที่ได้รับจากสมาชิก

(2) ทรัพย์สินที่มีไว้เพื่อเป็นประกันการชําระราคาและส่งมอบหลักทรัพย์

(3)  ทรัพย์สินที่มีไว้เพื่อความมั่นคงของระบบการซื้อขายและการชําระราคาและส่งมอบหลักทรัพย์

(4) ทรัพย์สินที่บริษัทใหญ่แบ่งแยกไว้ให้สํานักหักบัญชีหลักทรัพย์โดยอยู่ในรูปของข้อผูกพันที่เป็นลายลักษณ์อักษรและสามารถบังคับได้ตามกฎหมาย (explicit guarantee)

ในกรณีที่เป็นแหล่งเงินทุนรองรับความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง ทรัพย์สินตามวรรคสองให้รวมถึงสินเชื่อที่ได้รับจากธนาคารพาณิชย์ก็ได้

สํานักหักบัญชีหลักทรัพย์ต้องคํานวณมูลค่าเงินทุนเพื่อให้เพียงพอรองรับความเสี่ยงตามหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้ โดยใช้ระดับความเชื่อมั่นไม่น้อยกว่าร้อยละ 99 

(1)  การผิดนัดชําระหนี้ของสมาชิก 1 รายที่อาจก่อให้เกิดความเสียหายสูงสุด หรือ

(2)  การผิดนัดชําระหนี้ของสมาชิก 2 รายที่อาจก่อให้เกิดความเสียหายสูงสุด ในกรณีที่สํานักหักบัญชีหลักทรัพย์จัดให้มีบริการเกี่ยวกับธุรกรรมที่มีความเสี่ยงและมีความซับซ้อนมากขึ้น หรือมีการเชื่อมโยงการทําธุรกรรมในหลายประเทศ


ข้อ ๔ สํานักหักบัญชีหลักทรัพย์ต้องมีการประเมินความเพียงพอของมูลค่าแหล่งเงินทุนที่ใช้รองรับความเสี่ยงด้านเครดิตและความเสี่ยงด้านสภาพคล่องเป็นประจํา โดยอย่างน้อยต้องดําเนินการดังต่อไปนี้

                   (1)  ประเมินค่าความเสี่ยงสูงสุด (stress test) ทุกวันโดยสถานการณ์สมมุติ ค่าตัวแปรและสมมติฐานที่ใช้ (scenario/parameter/assumption) เป็นไปตามแนวทางที่ได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงซึ่งต้องครอบคลุมภาวะตลาดผันผวนสูงสุดที่มีโอกาสเกิดขึ้น

                   (2) ประเมินค่าความผันผวนสูงสุดที่แหล่งเงินทุนสามารถรองรับได้ (reverse stress test) เป็นประจําทุกไตรมาส

ให้สํานักหักบัญชีหลักทรัพย์จัดส่งรายงานผลการประเมินตาม (1) และ (2) ต่อสํานักงาน ก.ล.ต. ทุกรายไตรมาส ภายในวันที่ 15 ของเดือนแรกของไตรมาสถัดไป


ข้อ ๕ เพื่อให้มั่นใจว่าแบบจําลอง (model) หรือวิธีการที่ใช้ในการประเมินค่าความเสี่ยงสูงสุด มีความเหมาะสมภายใต้สภาพตลาดปัจจุบันและที่อาจเปลี่ยนแปลงไป สํานักหักบัญชีหลักทรัพย์ต้องมีการประเมินความเหมาะสมของสถานการณ์สมมติ ตัวแปร และสมมุติฐานที่ใช้ในการประเมินค่าความเสี่ยงสูงสุดทุกไตรมาส หรือเมื่อสภาพตลาดเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสําคัญ และต้องตรวจสอบความถูกต้องของแบบจําลองดังกล่าว (full validation) อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง


ข้อ ๖ สํานักหักบัญชีหลักทรัพย์ต้องมีมาตรการและวิธีการที่มีประสิทธิภาพที่ใช้ในการติดตามและควบคุมมูลค่าคงค้างของการชําระราคาและส่งมอบหลักทรัพย์ และความเสี่ยงที่สมาชิกแต่ละรายมีต่อระบบชําระราคาและส่งมอบหลักทรัพย์


ข้อ ๗ ในกรณีที่สํานักหักบัญชีหลักทรัพย์กําหนดให้สมาชิกวางหลักประกันหรือทรัพย์สินเพื่อรองรับความเสี่ยง สํานักหักบัญชีหลักทรัพย์ต้องเปิดเผยแนวทางการวางหลักประกันและการใช้แหล่งเงินทุนดังกล่าวให้ชัดเจน ซึ่งรวมถึงสิทธิและหน้าที่ของสมาชิกในการวางหลักประกัน ตลอดจนความเสี่ยงที่มีผลให้สมาชิกต้องวางหลักประกันหรือทรัพย์สินอื่นเพิ่มเติม


ข้อ ๘ สํานักหักบัญชีหลักทรัพย์ต้องจัดหาเงินทุนที่มีสภาพคล่องในระหว่างวัน (intraday liquidity) เพื่อบริหารความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง 


ข้อ ๙ เพื่อเป็นประกันการชําระราคาและส่งมอบหลักทรัพย์  สํานักหักบัญชีหลักทรัพย์ต้องจัดให้มีระบบและข้อกําหนดในการวางหรือเรียกหลักประกันจากสมาชิกโดยรวมถึงวิธีการคํานวณและการปรับมูลค่าหลักประกัน การพิจารณาและทบทวนความเหมาะสมของแบบจําลองและปัจจัยต่าง ๆ ที่อาจมีผลกระทบต่ออัตราหลักประกัน ตลอดจนประเภท ลักษณะ และสัดส่วนของหลักประกัน โดยมีรายละเอียดอย่างน้อยดังนี้  
                   (1)  การคํานวณมูลค่าความเสี่ยงของสมาชิกแต่ละรายจากมูลค่าคงค้างชําระราคาและส่งมอบหลักทรัพย์สุทธิทุกวันตามความผันผวนของราคาหลักทรัพย์ โดยต้องคํานวณค่าความเสี่ยงของสมาชิกและของลูกค้าแยกออกจากกัน และไม่นําผลกําไรของลูกค้ามาหักล้างผลขาดทุนของสมาชิก

                   (2)  การเรียกเก็บหลักประกันจากสมาชิกแต่ละรายเพื่อให้เพียงพอรองรับความเสี่ยงทั้งในปัจจุบันและที่อาจเกิดขึ้นในระบบชําระราคาและส่งมอบหลักทรัพย์ เมื่อมูลค่าความเสี่ยงเกินกว่าระดับที่กําหนดในหลักเกณฑ์ของสํานักหักบัญชีหลักทรัพย์ และหากราคาหลักทรัพย์มีความผันผวนมาก สํานักหักบัญชีหลักทรัพย์อาจเรียกหลักประกันมากกว่าวันละ 1 ครั้งก็ได้  
                    (3)  การทบทวนความถูกต้องของแบบจําลองและตัวแปรอย่างเหมาะสมเพื่อให้เป็นปัจจุบันอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง

                   (4)  กําหนดหลักประกันที่สอดคล้องกับความเสี่ยงและลักษณะของหลักทรัพย์ และราคาที่ใช้ในการคํานวณต้องมาจากแหล่งข้อมูลที่เชื่อถือได้

                   (5)  กําหนดให้สมาชิกวางหลักประกันซึ่งเป็นทรัพย์สินที่มีสภาพคล่องสูง มีความผันผวนด้านราคาต่ํา และมีความมั่นคงปลอดภัย โดยอาจอยู่ในรูปของเงินสด หรือทรัพย์สินอื่นโดยในกรณีที่หลักประกันเป็นหลักทรัพย์ต้องคํานึงถึงความเกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิดของสมาชิกผู้วางหลักประกันกับผู้ออกหลักทรัพย์ด้วย  ทั้งนี้ ตามระเบียบหรือข้อบังคับที่สํานักหักบัญชีหลักทรัพย์กําหนด

                   (6)  กําหนดสัดส่วนของทรัพย์สินแต่ละประเภท (concentration limit) ที่สมาชิกสามารถนํามาวางเป็นหลักประกันกับสํานักหักบัญชีหลักทรัพย์เพื่อป้องกันการกระจุกตัวของหลักประกันและสามารถบังคับเอากับหลักประกันได้ภายในเวลาที่กําหนดในกรณีที่สมาชิกผิดนัดชําระหนี้

                   (7)  กําหนดวิธีการปรับมูลค่าหลักประกันและใช้อัตราส่วนลดค่าความเสี่ยง (haircut) ที่คํานึงถึงความเสี่ยงจากการลดมูลค่าของหลักประกันซึ่งรองรับช่วงที่ตลาดมีความผันผวนสูงโดยต้องมีการทดสอบวิธีการประเมินมูลค่าและอัตราส่วนลดค่าความเสี่ยงเป็นประจํา และมีการทบทวนความถูกต้องของวิธีคํานวณอัตราส่วนลดค่าความเสี่ยงอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง

                   (8) กําหนดวิธีการที่สามารถระบุและลดความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับการรับหลักประกันที่มีความเกี่ยวข้องกับต่างประเทศ (cross border collateral) เพื่อให้มั่นใจได้ว่าจะสามารถบังคับหลักประกันดังกล่าวได้อย่างเหมาะสมและทันการณ์


ข้อ ๑๐ ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2560 เป็นต้นไป


ผู้มีอํานาจลงนาม -    ประกาศ  ณ  วันที่3 สิงหาคม พ.ศ. 2559

 

 

 

                                                                (นายรพี  สุจริตกุล)

                                                                     เลขาธิการ

                                         สํานักงานคณะกรรมการกํากับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์