ตราพระบรมราชโองการ
ตราพระบรมราชโองการ
พระราชกฤษฎีกา
ค่าเช่าบ้านข้าราชการ
พ.ศ.
2522
----------

ภูมิพลอดุลยเดช ป.ร.

ให้ไว้ ณ วันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2522

เป็นปีที่ 34 ในรัชกาลปัจจุบัน

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้า ฯ ให้ประกาศ
ว่า

โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยระเบียบค่าเช่าบ้านข้าราชการ

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
159
ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
และมาตรา 3
แห่งพระราชบัญญัติการกำหนดหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการจ่ายเงินบางประเภทตามงบประมาณรายจ่าย
พ.ศ.
2518
จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ
ให้ตราพระราชกฤษฎีกาขึ้นไว้
ดังต่อไปนี้

มาตรา 1
พระราชกฤษฎีกานี้เรียกว่า `พระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ
พ.ศ. 2522'

มาตรา 2
พระราชกฤษฎีกานี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2522 เป็นต้นไป

มาตรา 3 ให้ยกเลิก

(1)
พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยระเบียบค่าเช่าบ้านข้าราชการ พุทธศักราช 2483

(2)
พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยระเบียบค่าเช่าบ้านข้าราชการ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2490

(3)
พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยระเบียบค่าเช่าบ้านข้าราชการ (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2491

(4)
พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยระเบียบค่าเช่าบ้านข้าราชการ (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2496

(5)
พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยระเบียบค่าเช่าบ้านข้าราชการ (ฉบับที่ 5) พ.ศ. 2502

(6)
พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยระเบียบค่าเช่าบ้านข้าราชการ (ฉบับที่ 6) พ.ศ. 2511

(7)
พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยระเบียบค่าเช่าบ้านข้าราชการ (ฉบับที่ 7) พ.ศ. 2516

(8)
พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยระเบียบค่าเช่าบ้านข้าราชการ (ฉบับที่ 8) พ.ศ. 2517

บรรดากฎ ข้อบังคับ
และระเบียบอื่นใดในส่วนที่บัญญัติไว้แล้วในพระราชกฤษฎีกานี้ หรือซึ่งขัด
หรือแย้งกับบทบัญญัติแห่งพระราชกฤษฎีกานี้ให้ใช้พระราชกฤษฎีกานี้แทน

มาตรา 4 ในพระราชกฤษฎีกานี้

`ข้าราชการ' หมายความว่า
ข้าราชการพลเรือนตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการพลเรือน
ข้าราชการฝ่ายตุลาการตามกฎหมายว่าด้วนระเบียบข้าราชการฝ่ายตุลาการ ข้าราชการฝ่ายอัยการตาม
กฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการฝ่ายตุลาการ
ข้าราชการพลเรือนในมหาวิทยาลัยตามกฎหมายว่าด้วย
ระเบียบข้าราชการพลเรือนในมหาวิทยาลัย
ข้าราชการฝ่ารัฐสภาตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้า
ราชการฝ่ารัฐสภา
ข้าราชการตำรวจตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการตำรวจ และข้าราชการ
ทหารตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการทหาร

`เงินเดือน' หมายความว่า เงินเดือนสุทธิที่ข้าราชการได้รับ ทั้งนี้เมื่อหักเงินเบิกลดเนื่องจาก
การปรับชั้นเงินเดือนออกแล้ว
และรวมกับเงินเพิ่มพิเศษรายเดือนสำหรับค่าวิชาหรือเงินเพิ่มการเลื่อน
ฐานะ ถ้ามี

`ท้องที่' หมายความว่า กรุงเทพมหานคร อำเภอ
กิ่งอำเภอ
หรือบริเวณที่กระทรวงการ
คลังประกาศกำหนดให้เป็นท้องที่เดียวกันตามมาตรา 7

มาตรา 5 การจ่ายเงินงบประมาณรายจ่ายเป็นเงินค่าเช่าบ้านข้าราชการ ให้เป็นไปตามหลัก
เกณฑ์และอัตราตามพระราชกฤษฎีกานี้

การเบิกจ่ายให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กระทรวงการคลังกำหนด

มาตรา 6
ให้ข้าราชการมีสิทธิได้รับค่าเช่าบ้านข้าราชการในลักษณะเหมาจ่ายตามบัญชีอัตราค่า
เช่าบ้านข้าราชการท้ายพระราชกฤษฎีกานี้ เว้นแต่ผู้นั้น

(1)
เป็นผู้ซึ่งทางราชการได้จัดที่พักอาศัยให้อยู่แล้ว

(2)
เป็นผู้ซึ่งเริ่มเข้ารับราชการครั้งแรกหรือกลับเข้ารับราชการใหม่ในท้องที่ใด และยังคงรับ
ราชการประจำอยู่ในท้องที่นั้น

(3) เป็นผู้ซึ่งทางราชการแต่งตั้งให้กลับไปรับราชการประจำในท้องที่ที่ผู้นั้นเริ่มเข้ารับราชการ
ครั้งแรกหรือท้องที่ที่ผู้นั้นกลับเข้ารับราชการใหม่
หลังจากได้รับแต่งตั้งให้ไปรับราชการประจำในท้องที่
อื่นเป็นระยะเวลาไม่ถึงห้าปีติดต่อกัน

(4) เป็นผู้ซึ่งอยู่ในระหว่างถูกสั่งพักราชการหรือสั่งให้ออกจากราชการไว้ก่อน

(5) เป็นข้าราชการวิสามัญ

ข้าราชการผู้ใดได้รับเงินเดือนไม่ตรงกับอัตราเงินเดือนในบัญชีอัตราค่าเช่าบ้านข้าราชการท้ายพระ
ราชกฤษฎีกานี้
ก็ให้ได้รับค่าเช่าบ้านข้าราชการตามส่วนของเงินเดือน โดยคำนวนตามวิธีการที่กระทรวง
การคลังกำหนด

มาตรา 7
เพื่อความเป็นธรรมในการได้รับค่าเช่าบ้านข้าราชการให้กระทรวงการคลังมีอำนาจ
ประกาศกำหนดให้อำเภอหรือกิ่งอำเภอใดเป็นท้องที่เดียวกันได้

มาตรา 8
ข้าราชการผู้ใดซึ่งมิสิทธิได้รับค่าเช่าบ้านข้าราชการ มีสามีหรือภริยาเป็นข้าราชการซึ่ง
มีสิทธิได้รับค่าเช่าบ้านข้าราชการตามพระราชกฤษฎีกาฉบับนี้ หรือเป็นข้าราชการกรุงเทพมหานคร พนัก
งานท้องถิ่นหรือพนักงานลูกจ้างของรัฐวิสาหกิจตามกฎหมายว่าด้วยวิธีการงบประมาณ ซึ่งมิสิทธิได้รับค่า
เช่าบ้านตามกฎหมายหรือระเบียบว่าด้วยการนั้น ถ้าสามีหรือภริยาของผู้นั้นได้ใช้สิทธิเบิกค่าเช่าบ้านหรือ
ทางการได้จัดที่พักอาศัยให้อยู่แล้วในท้องที่เดียวกัน
ผู้นั้นไม่มีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้านข้าราชการตามพระราช
กฤษฎีกานี้

มาตรา 9
การงดหรือลดเบิกจ่ายเงินเดือนแก่ข้าราชการผู้ใดเนื่องจากการถูกตัดเงินเดือน
หรือ
การลาโดยไม่มีสิทธิได้รับเงินเดือน
ไม่กระทบต่อสิทธิของผู้นั้นที่จะได้รับค่าเช่าบ้านข้าราชการตามพระ
ราชกฤษฎีกานี้
และให้ผู้นั้นมีสิทธิได้รับค่าเช่าบ้านข้าราชการเสมือนหนึ่งไม่มีการงดหรือลดเบิกจ่ายเงิน
เดือนเช่นว่านั้น
เว้นแต่เป็นการลาติดตามสามีหรือภริยาซึ่งย้ายไปรับราชการในต่างประเทศ

มาตรา 10
ข้าราชการผู้ใดซึ่งมีสิทธิได้รับค่าเช่าบ้านข้าราชการถูกสังพักราชการหรือสั่งให้ออก
จากราชการไว้ก่อน
หรือโดยกรณีอื่นใดอันเป็นเหตุให้ถูกงดเบิกจ่ายเงินเดือนเมื่อคดีหรือกรณีถึงที่สุด
ถ้า
ปรากฏว่าผู้นั้นมีสิทธิได้รับเงินเดือนในระหว่างกรณีเช่นว่านั้นสำหรับเดือนใด ให้มีสิทธิได้รับเงินค่าเช่า
บ้านข้าราชการสำหรับเดือนนั้นตามพระราชกฤษฎีกานี้

มาตรา 11
ให้ข้าราชการมิสิทธิได้รับค่าเช่าบ้านข้าราชการตั้งแต่วันรายงานตัวเพื่อเข้ารับหน้าที่
และให้สิ้นสุดลงในวันที่ขาดจากอัตราเงินเดือนหรือวันที่อยู่ในข่ายหมดสิทธิได้รับค่าเช่าบ้านข้าราชการตาม
พระราชกฤษฎีกานี้
เว้นแต่ผู้ซึ่งได้รับแต่งตั้งให้ไปรับราชการในท้องที่อื่นถ้าไม่สามารถออกเดินทางไปได้
ในวันส่งมอบหน้าที่
ให้มีสิทธิได้รับค่าเช่าบ้านข้าราชการต่อไปอีกไม่เกินสิบวันนับแต่วันส่งมอบหน้าที่

มาตรา 12
ข้าราชการซึ่งรับราชการประจำในต่างประเทศ ถ้าจำเป็นต้องเช่าที่พักอาศัย ให้
กระทรวงเจ้าสังกัดขอตกลงกับกระทรวงการคลังกำหนดอัตราค่าเช่าบ้านข้าราชการให้เป็นราย
ๆ ไป

มาตรา 13
ข้าราชการผู้ใดได้รับค่าเช่าบ้านอยู่ตามพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยระเบียบค่าเช่าบ้าน
ข้าราชการ
พุทธศักราช 2483 ในวันที่พระราชกฤษฎีกานี้ใช้บังคับ แม้ผู้นั้นจะไม่มีสิทธิได้รับค่าเช่า
บ้านข้าราชการตามพระราชกฤษฎีกานี้
ก็ให้คงได้รับค่าเช่าบ้านต่อไปตามที่จ่ายจริง แต่ไม่เกินอัตราค่า
เช่าบ้านข้าราชการตามพระราชกฤษฎีกานี้
ทั้งนี้จนกว่าจะได้รับแต่งตั้งให้ไปรับราชการในท้องที่อื่น

มาตรา 14
ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังรักษาการตามพระราชกฤษฎีกานี้
ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ

ส. โหตระกิตย์

รองนายกรัฐมนตรี


หมายเหตุ
:-
เหตุผลในการประกาศใช้พระราชกฤษฎีกาฉบับนี้ คือ
โดยที่พระราชกฤษฎีกาว่า
ด้วยระเบียบค่าเช่าบ้านข้าราชการ พุทธศักราช
2483
ได้ใช้บังคับมาเป็นเวลานานแล้ว
บทบัญญัติ
บางประการจึงไม่เหมาะสมกับสภาพการณ์ปัจจุบันการแบ่งเขตในกรุงเทพมหานครเป็นเขตอำเภอชั้นในและ
ชั้นนอกตามพระราชกฤษฎีกานั้นไม่สอดคล้องกับความเป็นจริง ขณะนี้การคมนาคมสะดวกขึ้นมากแล้วไม่สม
ควรให้ข่าราชการซึ่งย้ายไปรับราชการประจำต่างเขตกันในกรุงเทพมหานครได้รับค่าเช่าบ้านด้วย
อนึ่งตามหลักการเดิมนั้นข้าราชการเบิกค่าเช่าบ้านได้เฉพาะเมื่อมีการเช่าบ้านจริงและจ่ายให้ตามที่
จ่ายจริงเท่านั้น
หลักการดังกล่าวไม่เป็นผลในทางจูงในให้ข้าราชการพยายามจัดหาบ้านไว้เป็นกรรม
สิทธิ์ของตนเอง
ข้าราชการซึ่งพยายามเก็บหอมรอมริบจนเช่าซื้อบ้านเป็นของตนเองได้กลับหมดสิทธิได้
รับค่าเช่าบ้าน
สมควรยกเลิกหลักการนี้เพื่อช่วยเหลือและจูงใจให้ข่าราชการสามารถจัดหาที่อยู่อาศัย
ของตนเองได้
โดยการจ่ายค่าเช่าบ้านให้ในลักษณะเหมาจ่ายตามสิทธิของผู้นั้น ทั้งนี้ ไม่ว่าจะมีการ
เช่าบ้านจริงหรือไม่
นอกจากนี้อัตราค่าเช่าบ้านที่เป็นมานั้นเมื่อคำนวณเป็นอัตราส่วนกับเงินเดือนแล้ว
ปรากฏว่าข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ได้รับค่าเช่าบ้านมากกว่าข้าราชการชั้นผู้น้อย กล่าวคือ ข้าราชการชั้นผู้
ใหญ่ได้รับค่าเช่าบ้านประมาณร้อยละ 18 - 26 ของเงินเดือน
ในขณะที่ข้าราชการชั้นผู้น้อยได้รับประมาณ
ร้อยละ 15 - 18 ของเงินเดือน เพื่อความเป็นธรรมในระหว่างข้าราชการ สมควรแก้ไขเสียใหม่ให้ได้
รับใกล้เคียงกันในอัตราประมาณร้อยละ 20 ของเงินเดือน
จึงจำเป็นต้องตราเป็นพระราชกฤษฎีกานี้ขึ้น