ระเบียบคณะกรรมการนโยบายและกํากับการบริหารหนี้สาธารณะ

ว่าด้วยหลักเกณฑ์การบริหารหนี้สาธารณะ

พ.ศ. 2561

--------------------------------------------

โดยที่ในการบริหารหนี้สาธารณะจําเป็นต้องมีกรอบและหลักเกณฑ์เพื่อให้การดําเนินการเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งมาตรา 35 (3) แห่งพระราชบัญญัติการบริหารหนี้สาธารณะ พ.ศ. 2548ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติการบริหารหนี้สาธารณะ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2551 ได้กําหนดให้คณะกรรมการนโยบายและกํากับการบริหารหนี้สาธารณะ โดยความเห็นชอบของคณะรัฐมนตรีมีอํานาจในการกําหนดหลักเกณฑ์ในเรื่องต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับการบริหารหนี้สาธารณะ นอกจากนั้น เพื่อประโยชน์ในการจัดทําแผนการบริหารหนี้สาธารณะและการดําเนินการที่เกี่ยวข้อง มีความจําเป็นที่ต้องกําหนดให้หน่วยงานของรัฐ หน่วยงานในกํากับดูแลของรัฐ รัฐวิสาหกิจ และสถาบันการเงินภาครัฐ จัดทําและส่งข้อมูลและเอกสารที่เกี่ยวข้องกับการจัดทําแผนการบริหารหนี้สาธารณะมายังสํานักงานบริหารหนี้สาธารณะคณะกรรมการนโยบายและกํากับการบริหารหนี้สาธารณะ โดยความเห็นชอบของคณะรัฐมนตรีจึงออกระเบียบไว้ ดังต่อไปนี้


ข้อ ๑ ระเบียบนี้เรียกว่า “ระเบียบคณะกรรมการนโยบายและกํากับการบริหารหนี้สาธารณะว่าด้วยหลักเกณฑ์การบริหารหนี้สาธารณะ พ.ศ. 2561”


ข้อ ๒ ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป


ข้อ ๓ ในระเบียบนี้

“โครงการพัฒนา” หมายความว่า โครงการพัฒนาตามที่กําหนดไว้ในกฎหมายว่าด้วยพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ

“โครงการ” หมายความว่า โครงการอื่นนอกเหนือจากโครงการพัฒนาที่มีวัตถุประสงค์และเป้าหมาย มีระยะเวลาการดําเนินการที่ชัดเจน ซึ่งกระทําโดยหน่วยงานของรัฐ หน่วยงานในกํากับดูแลของรัฐ รัฐวิสาหกิจ หรือสถาบันการเงินภาครัฐ และให้หมายความรวมถึงโครงการลงทุนที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นกู้ต่อจากกระทรวงการคลังด้วย


ข้อ ๔ ให้ประธานกรรมการนโยบายและกํากับการบริหารหนี้สาธารณะรักษาการตามระเบียบนี้ และให้มีอํานาจตีความและวินิจฉัยปัญหาเกี่ยวกับการปฏิบัติตามระเบียบนี้


หมวด ๑ กรอบวินัยการคลังในการบริหารหนี้สาธารณะ

---------------------------------------


ข้อ ๕ การบริหารหนี้สาธารณะต้องมีความสอดคล้องกับกฎหมายว่าด้วยวินัยการเงินการคลังของรัฐ และเป็นไปตามกฎหมายว่าด้วยการบริหารหนี้สาธารณะ


ข้อ ๖ ให้สํานักงานจัดทํากลยุทธ์การบริหารหนี้สาธารณะระยะปานกลาง 5 ปี และจัดทํากรอบการบริหารหนี้ (Portfolio Benchmark) เพื่อใช้ในการวิเคราะห์ต้นทุนและความเสี่ยงในการบริหารหนี้ของรัฐบาลและหนี้ที่เป็นภาระต่องบประมาณ โดยอย่างน้อยต้องประกอบด้วย ความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยน ด้านอัตราดอกเบี้ย และด้านการปรับโครงสร้างหนี้ เพื่อเสนอคณะกรรมการพิจารณาให้ความเห็นชอบ และให้มีการพิจารณาทบทวนกลยุทธ์การบริหารหนี้สาธารณะระยะปานกลางและกรอบการบริหารหนี้ (Portfolio Benchmark) เพื่อเสนอให้คณะกรรมการพิจารณาทุกปี


ข้อ ๗ ให้รัฐวิสาหกิจและหน่วยงานในกํากับดูแลของรัฐดําเนินการวิเคราะห์ต้นทุนและความเสี่ยงในการบริหารหนี้ตามแนวทางที่สํานักงานกําหนดโดยได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการและให้หน่วยงานดังกล่าวรายงานผลการวิเคราะห์ต้นทุนและความเสี่ยงดังกล่าวต่อสํานักงานเพื่อรายงานให้คณะกรรมการทราบ


ข้อ ๘ ให้สํานักงานจัดทําหลักเกณฑ์การวิเคราะห์แหล่งเงินลงทุนและแนวทางการระดมทุนสําหรับโครงการพัฒนาหรือโครงการ เพื่อเสนอให้คณะกรรมการพิจารณาให้ความเห็นชอบเพื่อประโยชน์ในการเสนอความเห็นประกอบการพิจารณาของคณะรัฐมนตรีเกี่ยวกับแหล่งเงินลงทุนสําหรับโครงการพัฒนาหรือโครงการ


ข้อ ๙ ห้ามกระทรวงการคลัง หน่วยงานของรัฐ หน่วยงานในกํากับดูแลของรัฐและรัฐวิสาหกิจ กู้เงินเพื่อนํามาชําระคืนดอกเบี้ยจ่ายที่ครบกําหนด เพื่อเป็นการรักษาวินัยการเงินการคลังของประเทศ

ในกรณีที่หน่วยงานของรัฐ หน่วยงานในกํากับดูแลของรัฐ หรือรัฐวิสาหกิจไม่มีความสามารถในการชําระคืนดอกเบี้ยจ่ายที่ครบกําหนด ให้หน่วยงานนั้นเสนอเหตุผลความจําเป็น แนวทางการแก้ไขปัญหา และแผนการบริหารหนี้ที่ชัดเจนต่อคณะรัฐมนตรีเพื่อพิจารณา


หมวด ๒ การจัดทําแผนการบริหารหนี้สาธารณะ

---------------------------------


ข้อ ๑๐ ให้หน่วยงานของรัฐ หน่วยงานในกํากับดูแลของรัฐ รัฐวิสาหกิจ และสถาบันการเงินภาครัฐส่งแผนความต้องการเงินกู้สําหรับโครงการพัฒนาหรือโครงการที่จะมีผลเป็นการก่อหนี้สาธารณะในระยะ 5 ปีถัดไปให้สํานักงานและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องตามแบบที่สํานักงานกําหนดภายในเดือนมีนาคมของทุกปี เพื่อใช้ในการประมาณการความต้องการการกู้เงินและการบริหารหนี้สาธารณะของประเทศในระยะปานกลาง 5 ปี

ให้สํานักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติวิเคราะห์โครงการพัฒนาที่จะใช้เงินกู้และจัดส่งให้สํานักงานเพื่อใช้ในการกําหนดกรอบการบริหารหนี้สาธารณะให้สํานักงานจัดทําแผนความต้องการเงินกู้ระยะปานกลาง และจัดลําดับความสําคัญของโครงการพัฒนาที่จะใช้เงินกู้เสนอคณะกรรมการพิจารณาให้ความเห็นชอบพร้อมกับการเสนอแผนการบริหารหนี้สาธารณะประจําปีงบประมาณ และให้พิจารณาทบทวนแผนความต้องการเงินกู้ดังกล่าวทุกปี


ข้อ ๑๑ การจัดทําแผนความต้องการเงินกู้ระยะปานกลางและแผนการบริหารหนี้สาธารณะประจําปีงบประมาณ ให้สํานักงานพิจารณาแหล่งเงินลงทุนตามหลักเกณฑ์ที่กําหนดไว้ในข้อ 8

การจัดทําแผนการบริหารหนี้สาธารณะประจําปีงบประมาณ ให้สํานักงานพิจารณาการกู้เงินการค้ําประกัน การให้กู้ต่อ หรือดําเนินการอื่นใดที่เกี่ยวข้องกับหนี้สาธารณะของกระทรวงการคลังหน่วยงานของรัฐ รัฐวิสาหกิจ และสถาบันการเงินภาครัฐ ตามหลักเกณฑ์ ดังต่อไปนี้

(1) การกู้เงิน

               (ก) การกู้เงินเพื่อชดเชยการขาดดุลงบประมาณหรือเมื่อมีรายจ่ายสูงกว่ารายได้ให้กระทรวงการคลังดําเนินการ โดยคํานึงถึงประมาณการรายได้และแผนการเบิกจ่ายเงินงบประมาณในปีงบประมาณนั้นด้วย

               (ข) การกู้เงินเพื่อนํามาใช้ในการดําเนินโครงการพัฒนา ให้เป็นตามหลักเกณฑ์ ดังต่อไปนี้

                    1) มีความสอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติ แผนการปฏิรูปประเทศ และแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ

                    2) มีรายงานการศึกษาความเหมาะสมด้านเทคนิค เศรษฐกิจ สังคม การเงินหรือรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม

                    3) คณะรัฐมนตรีอนุมัติให้ดําเนินโครงการพัฒนา หรือผ่านการพิจารณาจากสํานักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ หรืออยู่ระหว่างการพิจารณาของสํานักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ

                    4) มีความพร้อมในการดําเนินการตามโครงการพัฒนาและแผนการกู้เงินที่เสนอไว้

               (ค) การกู้เงินเพื่อนํามาใช้ในการดําเนินโครงการ ให้เป็นตามหลักเกณฑ์ ดังต่อไปนี้

                    1) คณะรัฐมนตรีหรือผู้มีอํานาจอนุมัติตามกฎหมายจัดตั้งได้อนุมัติให้ดําเนินโครงการ

                    2) เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กําหนดไว้ในวรรคสอง (1) (ข) 1) 2) และ 4)

               (ง) การกู้เงินเพื่อใช้เป็นเงินทุนหมุนเวียนในการดําเนินกิจการทั่วไป หรือปรับโครงสร้างหนี้ให้สํานักงานพิจารณาตามความจําเป็นเหมาะสม และสอดคล้องกับกฎหมายว่าด้วยวินัยการเงินการคลังของรัฐ

(2) การค้ําประกันของกระทรวงการคลัง ให้เป็นไปตามประกาศกระทรวงการคลังว่าด้วยการค้ําประกันการชําระหนี้ของหน่วยงานของรัฐ รัฐวิสาหกิจ และสถาบันการเงินภาครัฐ

(3) การให้กู้ต่อแก่หน่วยงานของรัฐ หน่วยงานในกํากับดูแลของรัฐ รัฐวิสาหกิจ สถาบันการเงินภาครัฐ และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ให้เป็นไปตามกฎกระทรวงว่าด้วยการให้กู้ต่อของกระทรวงการคลัง

(4) กรอบวงเงินการค้ําประกันและการให้กู้ต่อของกระทรวงการคลังตาม (2) และ (3) ให้เป็นไปตามประกาศคณะกรรมการว่าด้วยหลักเกณฑ์และกรอบวงเงินการค้ําประกันและการให้กู้ต่อแก่รัฐวิสาหกิจหรือสถาบันการเงินภาครัฐ


ข้อ ๑๒ ในการจัดทําแผนการบริหารหนี้สาธารณะประจําปีงบประมาณ ให้สํานักงานพิจารณาหลักเกณฑ์การกู้เงินของรัฐวิสาหกิจที่ไม่ได้ทาธุรกิจให้กู้ยืมเงิน ธุรกิจบริหารสินทรัพย์หรือธุรกิจประกันสินเชื่อ โดยต้องมีฐานะทางการเงินที่มั่นคง หรือมีความสามารถในการชําระหนี้ได้ซึ่งต้องมีสัดส่วนความสามารถในการหารายได้เทียบกับภาระหนี้ของกิจการนับแต่มีการก่อหนี้ในอัตราไม่ต่ํากว่าหนึ่ง

รัฐวิสาหกิจตามวรรคหนึ่งที่มีความจําเป็นต้องกู้เงินแต่ไม่สามารถปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ดังกล่าวได้ให้รัฐวิสาหกิจนั้นเสนอเหตุผลความจําเป็น แนวทางการแก้ไขปัญหา และแผนการบริหารหนี้ที่ชัดเจนต่อคณะกรรมการเพื่อเสนอความเห็นประกอบการขออนุมัติการกู้เงินต่อคณะรัฐมนตรี


ข้อ ๑๓ ให้สํานักงานเสนอแผนการบริหารหนี้สาธารณะประจําปีงบประมาณต่อคณะกรรมการเพื่อพิจารณาเพื่อเสนอต่อคณะรัฐมนตรี โดยในแผนการบริหารหนี้สาธารณะประจําปีงบประมาณ อย่างน้อยต้องครอบคลุมในเรื่องดังต่อไปนี้ การกู้เงินและการค้ําประกัน การชําระหนี้การบริหารหนี้คงค้าง หรือการดําเนินการอื่นใดที่เกี่ยวข้องกับหนี้สาธารณะ

เพื่อประโยชน์ในการจัดทําแผนการบริหารหนี้สาธารณะตามวรรคหนึ่ง ให้ดําเนินการดังต่อไปนี้

(1) ให้สํานักงานประสานงานกับหน่วยงานของรัฐ หน่วยงานในกํากับดูแลของรัฐ รัฐวิสาหกิจและสถาบันการเงินภาครัฐ เพื่อรวบรวมแผนการกู้เงินและการบริหารหนี้ที่จะกระทําในปีงบประมาณนั้นตามแบบที่สํานักงานกําหนดภายในเดือนมีนาคมของทุกปี

(2) ให้สํานักงานศึกษาสถานการณ์ทางเศรษฐกิจและภาวะตลาดการเงินทั้งในและต่างประเทศฐานะการเงินการคลังของประเทศ เพื่อกําหนดกรอบการบริหารหนี้สาธารณะตามที่กําหนดไว้ในหมวด 1 กรอบวินัยการคลังในการบริหารหนี้สาธารณะ เพื่อประกอบการพิจารณาของคณะกรรมการ

(3) ให้ธนาคารแห่งประเทศไทยจัดส่งรายงานสถานะและภาระหนี้ต่างประเทศ ข้อมูลประมาณการความต้องการถือครองตราสารหนี้ภาครัฐและให้สินเชื่อภาครัฐ และมูลค่าการส่งออกสินค้าและบริการให้สํานักงานเพื่อใช้ประกอบการพิจารณาของคณะกรรมการ


หมวด ๓ การดําเนินการและการปรับปรุงแผนการบริหารหนี้สาธารณะ

-------------------------------------


ข้อ ๑๔ เมื่อคณะรัฐมนตรีได้อนุมัติแผนการบริหารหนี้สาธารณะประจําปีงบประมาณแล้วให้สํานักงานดําเนินการกู้เงินและบริหารหนี้สาธารณะให้เป็นไปตามหลักวินัยการคลังตามที่กําหนดไว้ในหมวด 1 กรอบวินัยการคลังในการบริหารหนี้สาธารณะ และสอดคล้องกับกรอบการบริหารหนี้ (Portfolio Benchmark) ที่ได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการ รวมถึงกํากับติดตามให้หน่วยงานของรัฐหน่วยงานในกํากับดูแลของรัฐ รัฐวิสาหกิจ และสถาบันการเงินภาครัฐปฏิบัติตามข้อผูกพันและกรอบวงเงินที่คณะรัฐมนตรีอนุมัติไว้


ข้อ ๑๕ กรณีที่มีความจําเป็นต้องปรับปรุงแผนการบริหารหนี้สาธารณะระหว่างปีให้สํานักงานพิจารณาความเหมาะสมตามหลักเกณฑ์ที่กําหนดไว้ในหมวด 2 การจัดทําแผนการบริหารหนี้สาธารณะ และดําเนินการดังต่อไปนี้

(1) กรณีไม่เกินกรอบวงเงินที่ได้รับการอนุมัติจากคณะรัฐมนตรี ให้เป็นอํานาจของคณะกรรมการและรายงานคณะรัฐมนตรีทราบ

(2) กรณีเกินกรอบวงเงินที่ได้รับอนุมัติจากคณะรัฐมนตรีให้เสนอคณะกรรมการเพื่อนําเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณาอนุมัติ

(3) กรณีโครงการพัฒนาหรือโครงการที่ไม่ได้บรรจุไว้ในแผนการบริหารหนี้สาธารณะให้เสนอคณะกรรมการเพื่อนําเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณาอนุมัติ


ข้อ ๑๖ ภายใต้บังคับข้อ 15 เมื่อคณะรัฐมนตรีอนุมัติแผนการบริหารหนี้สาธารณะประจําปีงบประมาณแล้ว ห้ามไม่ให้ก่อหนี้นอกเหนือจากที่ได้รับอนุมัติตามแผน เว้นแต่กรณีที่มีความจําเป็นเร่งด่วนต้องกู้เงินเพื่อปรับโครงสร้างหนี้สาธารณะ ให้หน่วยงานนั้นแจ้งต่อสํานักงานภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้ดําเนินการดังกล่าวเพื่อให้สํานักงานรายงานคณะกรรมการทราบ และรายงานต่อคณะรัฐมนตรี


หมวด ๔ การกํากับติดตามและการประเมินผล

และการรายงานผลการบริหารหนี้สาธารณะ

-----------------------------


ส่วน ๑ การกํากับติดตามและการประเมินผล

-------------------------


ข้อ ๑๗ เพื่อให้การดําเนินการตามแผนการบริหารหนี้สาธารณะเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพให้สํานักงานกํากับ ติดตามการใช้จ่ายเงินกู้และการบริหารโครงการพัฒนาหรือโครงการ เพื่อรายงานความคืบหน้า ผลการดําเนินงานการเบิกจ่ายเงินกู้ ปัญหาอุปสรรค และแนวทางแก้ไขที่เหมาะสมเสนอต่อคณะกรรมการเพื่อพิจารณา


ข้อ ๑๘ ให้หน่วยงานของรัฐ หน่วยงานในกํากับดูแลของรัฐ รัฐวิสาหกิจ และสถาบันการเงินภาครัฐ จัดส่งข้อมูลอย่างน้อยในเรื่องดังต่อไปนี้ให้สํานักงาน

(1) รายงานผลการกู้เงิน การเบิกจ่ายเงินกู้ และความก้าวหน้าของโครงการพัฒนาหรือโครงการ รวมทั้งรายงานผลการบริหารหนี้เงินกู้ ตามแบบที่สํานักงานกําหนดภายในวันที่เจ็ดของเดือนถัดไป

(2) ในกรณีที่โครงการพัฒนาหรือโครงการใดดําเนินการแล้วเสร็จ ให้จัดทํารายงานผลสําเร็จของโครงการดังกล่าว โดยแสดงให้เห็นถึงความสอดคล้องกับวัตถุประสงค์ ประสิทธิภาพ ประสิทธิผลประโยชน์ที่ได้รับ และผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นตามแบบที่สํานักงานกําหนด


ข้อ ๑๙ ให้สํานักงานจัดทําหลักเกณฑ์และแนวทางการติดตามและการประเมินผลโครงการพัฒนาและโครงการ รวมทั้งแผนการติดตามและการประเมินผลโครงการพัฒนาและโครงการประจําปีงบประมาณ เสนอคณะกรรมการพิจารณาให้ความ เห็นชอบ และรายงานผลการติดตามและการประเมินผลดังกล่าวให้คณะกรรมการทราบ


ข้อ ๒๐ ตามแผนการบริหารหนี้สาธารณะประจําปีงบประมาณ หากหน่วยงานของรัฐหน่วยงานในกํากับดูแลของรัฐ รัฐวิสาหกิจ สถาบันการเงินภาครัฐ หรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นใดไม่ใช้จ่ายเงินกู้ให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์ ไม่ปฏิบัติตามกรอบที่คณะรัฐมนตรีอนุมัติไว้ ปฏิบัติขัดกับข้อกฎหมายหรือระเบียบปฏิบัติของทางราชการ หรือไม่ปฏิบัติตามระเบียบนี้ในส่วนที่เป็นสาระสําคัญให้สํานักงานทักท้วงไปยังหน่วยงานนั้นเพื่อให้ดําเนินการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นภายในระยะเวลาที่กําหนดและหากหน่วยงานนั้นไม่แก้ไขให้สํานักงานรายงานคณะกรรมการเพื่อเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณาระงับการใช้เงินกู้นั้น


ข้อ ๒๑ เพื่อประโยชน์ในการกํากับติดตามการบริหารหนี้ของรัฐวิสาหกิจที่ทาธุรกิจให้กู้ยืมเงินธุรกิจบริหารสินทรัพย์ หรือธุรกิจประกันสินเชื่อ โดยกระทรวงการคลังไม่ได้ค้ําประกัน ให้หน่วยงานนั้นจัดส่งข้อมูลหนี้เงินกู้ให้สํานักงานตามแบบและระยะเวลาที่สํานักงานกําหนด


ส่วน ๒ การรายงานผลการบริหารหนี้สาธารณะ

----------------------------


ข้อ ๒๒ ให้สํานักงานรายงานสถานะหนี้สาธารณะประจําเดือนต่อประธานกรรมการนโยบายและกํากับการบริหารหนี้สาธารณะเพื่อทราบ และเผยแพร่รายงานดังกล่าวไว้ในระบบเครือข่ายสารสนเทศของสํานักงานภายในสิ้นเดือนถัดไป


ข้อ ๒๓ ให้สํานักงานรายงานสถานะหนี้สาธารณะต่อคณะกรรมการเพื่อเสนอต่อคณะรัฐมนตรีตามที่กําหนดไว้ในมาตรา 35 (1) ตามกฎหมายว่าด้วยการบริหารหนี้สาธารณะ


ผู้มีอํานาจลงนาม -                                                                                                                                             ประกาศ ณ วันที่ 3 ธันวาคม พ.ศ. 2561

 

                                                                                                                                                         ภิศักดิ์ ตันติวรวงศ์

                                                                                                                                            รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง

                                                                                                                         ประธานกรรมการนโยบายและกํากับการบริหารหนี้สาธารณะ