รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-​ครม. เห็นชอบร่างกฎกระทรวงซึ่งออกตามความในหมวด 4 การจัดสรรน้ำและการใช้น้ำแห่งพระราชบัญญัติทรัพยากรน้ำ พ.ศ. 2561 รวม 3 ฉบับ
วันอังคารที่ 9 มกราคม 2567
09/01/2567
​ครม. เห็นชอบร่างกฎกระทรวงซึ่งออกตามความในหมวด 4 การจัดสรรน้ําและการใช้น้ําแห่งพระราชบัญญัติทรัพยากรน้ํา พ.ศ. 2561 รวม 3 ฉบับ
​ครม. เห็นชอบร่างกฎกระทรวงซึ่งออกตามความในหมวด 4 การจัดสรรน้ําและการใช้น้ําแห่งพระราชบัญญัติทรัพยากรน้ํา พ.ศ. 2561 รวม 3 ฉบับ
นางรัดเกล้า อินทวงศ์ สุวรรณคีรี รองโฆษกประจําสํานักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบหลักการร่างกฎกระทรวงรวม 3 ฉบับ ตามที่สํานักงานทรัพยากรน้ําแห่งชาติ (สทนช.) เสนอ ดังนี้
1. ร่างกฎกระทรวงกําหนดลักษณะหรือรายละเอียดการใช้น้ําแต่ละประเภท พ.ศ. .... 2. ร่างกฎกระทรวงกําหนดค่าธรรมเนียมใบอนุญาตการใช้น้ําประเภทที่สองและค่าธรรมเนียมใบอนุญาตการใช้ประเภทที่สาม พ.ศ. .... และ 3. ร่างกฎกระทรวงกําหนดหลักเกณฑ์การกําหนดอัตราค่าใช้น้ําสําหรับการใช้น้ําประเภทที่สองและการใช้น้ําประเภทที่สาม และหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการเรียกเก็บลดหย่อน หรือยกเว้นค่าใช้น้ํา พ.ศ. .... โดยให้ส่งสํานักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาตรวจพิจารณาต่อไป
นายรัดเกล้า กล่าวว่า สาระสําคัญของร่างกฎกระทรวง มีดังนี้ 1. ร่างกฎกระทรวงกําหนดลักษณะหรือรายละเอียดการใช้น้ําแต่ละประเภท พ.ศ. .... ประกอบด้วย 1) กําหนดลักษณะหรือรายละเอียดการใช้น้ําประเภทที่ 1 ได้แก่การใช้น้ําสาธารณะเพื่อการดํารงชีพ การอุปโภคบริโภคในครัวเรือน การเกษตรหรือการเลี้ยงสัตว์ การอุตสาหกรรมในครัวเรือน การรักษาระบบนิเวศ จารีตประเพณี การบรรเทาสาธารณภัย การคมนาคม และการช้ําน้ําในปริมาณเล็กน้อย 2) กําหนดลักษณะและรายละเอียดการใช้น้ําประเภทที่ 2 ได้แก่การใช้น้ําสาธารณะเพื่อการอุตสาหกรรม อุตสาหกรรม อุตสาหกรรมการท่องเที่ยว การผลิตพลังงานไฟฟ้า และการใช้ทรัพยากรน้ําสาธารณะเพื่อการประปา ซึ่งมีอัตราการใช้น้ําบาดาลเกิน 2,000 ลูกบาศก์เมตรต่อวันต่อบ่อ แต่ไม่เกิน 3,200 ลูกบาศก์เมตรต่อวันต่อบ่อ หรืออัตราการใช้น้ําผิวเดินไม่เกิน 30,000 ลูกบาศก์เมตรต่อวัน และ 3) กําหนดลักษณะและรายละเอียดการใช้น้ําประเภทที่ 3 ได้แก่การใช้น้ําสาธารณะในปริมาณมาก ได้แก่ การใช้น้ําบาดาลเกิน 3,200 ลูกบาศก์เมตรต่อวันต่อบ่อ หรือการใช้น้ําผิวดินในแม่น้ํา ลําน้ํา คลองส่งน้ํา น้ําในแหล่งกักเก็บน้ําเกิน 30,000 ลูกบาศก์เมตรต่อวัน การใช้น้ําส่งที่อาจส่งผลให้สมดุลของทรัพยากรน้ําสาธารณะเปลี่ยนแปลงไปจนส่งผลกระทบต่อการบริหารจัดการน้ํา คุณภาพของทรัพยากรน้ําสาธารณะนั้น ระบบนิเวศหรือลุ่มน้ําอื่นต่อ ที่เกี่ยวข้อง และการใช้น้ําของการนิคมอุตสาหกรรม เขตเศรษฐกิจพิเศษ หรือพื้นที่อื่นในลักษณะเดียวกัน
2. ร่างกฎกระทรวงกําหนดค่าธรรมเนียมใบอนุญาตการใช้น้ําประเภทที่สอง และค่าธรรมเนียมใบอนุญาตการใช้น้ําประเภทที่สาม พ.ศ. .... ประกอบด้วย 1) กําหนดอัตราค่าธรรมเนียมใบอนุญาตการใช้น้ําประเภทที่ 2 และประเภทที่ 3 ไม่เกินอัตราที่กฎหมายกําหนดไว้ โดยกําหนดให้ผู้ขอใบอนุญาตใช้น้ําประเภทที่ 2 และประเภทที่ 3 ได้รับการลดค่าธรรมเนียมกึ่งหนึ่งสําหรับกรณี การใช้น้ําสาธารณะใบการประกอบธุรกิจในพื้นที่ที่ได้รับการสนับสนุนการลงทุนจากรัฐตามกฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมการลงทุนจากรัฐตามกฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมการลงทุน การประกอบกิจการที่ต้องใช้น้ําสาธารณะเพื่อการอุปโภคบริโภคเนื่องจากไม่มีน้ําประปาให้บริการในพื้นที่ และการประกอบกิจการที่ต้องใช้น้ําสาธารณะเพื่อผลิตน้ําสําหรับอุปโภคบริโภคให้บริการแก่ประชาชนที่ไม่ได้รับการยกเว้นค่าธรรมเนียม และกําหนดให้ผู้ขอใบอนุญาตใช้น้ําประเภทที่สองและประเภทที่สามได้รับยกเว้นค่าธรรมเนียมสําหรับกรณี 1) หน่วยงานรัฐที่ไม่ใช่รัฐวิสาหกิจใช้ทรัพยากรน้ําสาธารณะเพื่อผลิตน้ําสําหรับอุปโภคบริโภคให้บริการแก่ประชาชน (สามารถบริการประชาชนได้ 3,400 คนต่อวัน) ในพื้นที่ของตน เฉพาะกรณีประปาหมู่บ้านที่กําลังการผลิตไม่เกิน 30 ลูกบาศก์เมตรต่อชั่วโมง การผลิตน้ําดื่มสําหรับบริโภคในโรงเรียน และการใช้น้ําในโรงพยาบาลและ 2) การใช้น้ําสาธารณะเพื่อผลิตน้ําสําหรับอุปโภคบริโภคให้บริการแก่ประชาชนในพื้นที่ของตนหรือเพื่อประโยชน์สาธารณะโดยไม่แสวงหากําไร
3. ร่างกฎกระทรวงกําหนดหลักเกณฑ์การกําหนดอัตราค่าใช้น้ํา สําหรับการใช้น้ําประเภทที่สอง และการใช้น้ําประเภทที่สาม และหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการเรียกเก็บ ลดหย่อน หรือยกเว้นค่าใช้น้ํา พ.ศ. ....
โดยให้กําหนดค่านิยามต่าง ๆ ได้แก่ ต้นทุนการจัดเก็บค่าใช้น้ํา ค่าใช้จ่ายเงินลงทุน ต้นทุนการอุปทานน้ํา ประสิทธิภาพการส่งน้ํา และเงินสํารองเพื่อการบรรเทาวิกฤตน้ํา รวมถึง กําหนดวิธีการคํานวณค่าใช้น้ําสําหรับการใช้น้ําประเภทที่ 2 และการใช้น้ําประเภทที่ 3 ดังนี้ ค่าใช้น้ํา = อัตราค่าใช้น้ํา x ปริมาณน้ําที่ใช้ โดยสูตรการคํานวณค่าใช้น้ําสําหรับการใช้น้ําประเภทที่ 2 และการใช้น้ําประเภทที่ 3 ประกอบด้วยปัจจัย ได้แก่ ค่าใช้จ่ายและต้นทุนในการเก็บค่าใช้น้ํา ต้นทุนการอุปทานน้ํา เงินสํารองสําหรับการบรรเทาวิกฤตน้ําเมื่อมีการขาดแคลนปริมาณการใช้น้ําของผู้ใช้ที่อยู่ลุ่มน้ําเดียวกัน ประสิทธิภาพการส่งน้ํา และปริมาณอุปทานน้ําทั้งหมดทั้งนี้ ให้กรมชลประทาน กรมทรัพยากรน้ํา หรือกรมทรัพยากรน้ําบาดาลกําหนดอัตราค่าใช้น้ําที่แตกต่างกันได้ลักษณะเฉพาะของทรัพยากรน้ําสาธารณะและอัตราค่าใช้น้ําสําหรับน้ําบาดาลจะต่ํากว่าอัตราค่าใช้น้ําผิวดินไม่ได้ และให้ทบทวนอัตราค่าใช้น้ําทุก 5 ปี
“ร่างกฎกระทรวงดังกล่าว 3 ฉบับ กําหนดให้ใช้บังคับเมื่อพ้น 90 วันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป ทั้งนี้ การใช้น้ําประเภทที่ 1 ที่ไม่ต้องขอรับใบอนุญาตและไม่ต้องชําระค่าใช้น้ํา รวมทั้งอัตราค่าธรรมเนียมใบอนุญาตการใช้น้ําประเภทที่ 2 และประเภทที่ 3 ไม่ให้ใช้กับน้ําบาดาลตามกฎหมายว่าด้วยน้ําบาดาล (มาตรา 55 แห่งพระราชบัญญัติทรัพยากรน้ําฯ) เนื่องจากมีการกําหนดไว้ในกฎกระทรวงฉบับที่ 10 (พ.ศ. 2556) ออกตามความในพระราชบัญญัติน้ําบาดาล พ.ศ. 2520 แล้ว ทั้งนี้ เพื่อเป็นการควบคุมการใช้น้ําบาดาลและป้องกันผลกระทบที่เกิดขึ้นต่อแหล่งน้ําบาดาล” นางรัดเกล้า กล่าว