รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-“ผู้ใหญ่อภิชาติ พลบัวไข” ราชสีห์ผู้ภักดี ผู้น้อมนำแนวพระดำริของสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี ฯ “หมู่บ้านยั่งยืน” ไปพัฒนาคุณภาพชีวิตของพี่น้องประชาชนให้ดีอย่างยั่งยืน
วันศุกร์ที่ 10 กุมภาพันธ์ 2566
10/02/2566
“ผู้ใหญ่อภิชาติ พลบัวไข” ราชสีห์ผู้ภักดี ผู้น้อมนําแนวพระดําริของสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี ฯ “หมู่บ้านยั่งยืน” ไปพัฒนาคุณภาพชีวิตของพี่น้องประชาชนให้ดีอย่างยั่งยืน
“ผู้ใหญ่อภิชาติ พลบัวไข” ราชสีห์ผู้ภักดี ผู้น้อมนําแนวพระดําริของสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา “หมู่บ้านยั่งยืน” ไปพัฒนาคุณภาพชีวิตของพี่น้องประชาชนให้ดีอย่างยั่งยืน
“จากพื้นที่ประมาณ 1,000 ตารางเมตร ที่แวดล้อมไปด้วยพื้นที่เกษตรกรรม ทํานา ทําสวน มองไปทางไหนก็เป็นดินลูกรัง ถนนปกคลุมไปด้วยฝุ่น ที่หากจะกล่าวว่าสักวันหนึ่งจะมีถนนหนทางที่สะดวก มีผู้คนมาท่องเที่ยว มาเยือน มายล มาจับจ่ายเลือกซื้อสิ่งของนั้น อาจเป็นได้เพียงความฝัน และยิ่งเมื่อต้องมาประสบกับสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 เฉกเช่นเดียวกับคนไทยทุกคน และพลเมืองทั่วโลกแล้ว ยิ่งมองไม่เห็นถึงหนทางแห่งการทํามาหากิน หรือเส้นทางที่จะทําให้ยังมีชีวิตอยู่ได้ หรือหากยังมีลมหายใจ คงเป็นเพียงลมหายใจอันน้อยนิด ที่รอวันจะต้องหมดลมลาหายตายจากโลกนี้ไป” ผู้ใหญ่บ้านโนนกอก สะท้อนด้วยน้ําเสียงที่บ่งบอกได้ถึงความสิ้นหวังในช่วงเวลาหนึ่งของเหตุการณ์ในชีวิต
นายอภิชาติ พลบัวไข หรือ “ผู้ใหญ่ต้น” ผู้ใหญ่บ้านหมู่ 18 บ้านโนนกอก ต.หนองนาคํา อ.เมืองอุดรธานี จ.อุดรธานี ปราชญ์ชาวบ้านผู้มีใจที่มุ่งมั่น ผู้มี Passion แห่งการเป็นผู้นํา “บําบัดทุกข์ บํารุงสุข” บอกเล่าย้อนความหลังเมื่อครั้งได้มาเป็นผู้ใหญ่บ้านครั้งแรกในปี พ.ศ. 2559 ว่า “บ้านโนนกอก มีพื้นที่ประมาณ 1,000 ตารางเมตร คนในชุมชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทํานา เป็นเกษตรกร ในยามว่าง จึงได้มีการรวมกลุ่มจัดตั้งเป็น “กลุ่มทอผ้าโบราณบ้านโนนกอก” เป็นกลุ่มทอผ้ากลุ่มเล็ก ๆ ที่มุ่งอนุรักษ์การทอผ้าขิด ผ้าไหม ผ้าฝ้าย นําภูมิปัญญาการทอผ้าแบบดั้งเดิมของคนในตําบลหนองนาคํา มาสร้างรายได้ให้กับคนในชุมชน ซึ่งภูมิปัญญาการทอผ้าแบบดั้งเดิม คือ ยังใช้กี่ทอผ้า หรือ “หูก” ในการทอผ้า ด้วยเพราะ “ผู้ใหญ่ต้น” และชาวบ้านโนนกอกทุกคน ต่างมีแรงบันดาลใจจากงานศิลปาชีพของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ที่ทรงบําเพ็ญพระราชกรณียกิจในด้านผ้าไทยอย่างอเนกอนันต์นานัปการเคียงข้างหลักการพัฒนาคุณภาพชีวิตของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ที่ทําให้ชาวบ้าน รวมถึงคนไทยทุกคน สามารถพึ่งพาตนเอง และใช้ชีวิตอย่างมีความสุขด้วยหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง หลักปรัชญาอันน่าพิศวงหลงใหลที่เมื่อใครได้น้อมนํามาเป็นแนวทางการดํารงชีวิตต่างต้องประสบพบเจอกับสิ่งที่เรียกว่า “ความยั่งยืน” เฉกเช่นเดียวกับที่บ้านโนนกอก ที่ชาวบ้านนําต้นทุนทางทรัพยากรธรรมชาติที่มีอยู่ในพื้นที่อย่าง “ดอกบัวแดง” มาเป็นวัตถุดิบสําหรับใช้ย้อมสีผ้า เมื่อผสมผสานกับวิถีชีวิต ภูมิปัญญาที่ได้รับมาแต่ครั้งบรรพบุรุษในด้านหัตถศิลป์หัตถกรรมการทอผ้า ทําให้ชาวบ้านโนนกอกมีฝีมือการทอผ้าที่หาที่ใดจะทําอาชีพเหล่านี้สืบต่อมาได้หลายชั่วอายุคน และมีลวดลายที่โดดเด่นเป็นเอกลักษณ์ไม่เหมือนใคร ทั้งลายขิดอีสาน ขิดลายนาค ลายกนกประตูโบสถ์วัดบ้านหนองนาคํา ลายขอเล็บแมว และลายขอขิดเกียง และสําหรับดอกบัวแดงที่นํามาย้อมนั้น ก็เป็นพืชพรรณที่อยู่ในลําห้วยเชียงรวงที่ไหลผ่านในหมู่บ้านโนนกอกเอง...แต่ถึงกระนั้น ชาวบ้านโนนกอกก็ไม่ต่างกับคนทั่วประเทศไทยและคนในทั่วทุกมุมโลก ที่เมื่อเกิดเหตุการณ์ที่ไม่มีใครคาดคิดว่าในยุคที่โลกพัฒนาก้าวหน้าอย่างไม่หยุดยั้งจะยังเกิดเหตุการณ์นี้ได้ นั่นคือ “การแพร่ระบาดของโรคโควิด-19” ส่งผลกระทบต่อชาวบ้าน ต่อช่างทอผ้าทุกคน เพราะยอดจําหน่ายมีน้อยมาก น้อยจนหลายคนแทบจะเลิกการประกอบอาชีพนี้ไปแล้ว
ผู้ใหญ่อภิชาติ พลบัวไข ได้กล่าวต่ออีกว่า....แต่ทว่า ในความทุกข์ยากความลําบากของชาวบ้านโนนกอกในยุคโควิด-19 นั้น กลับมีแสงสว่างที่ส่องมาถึงหมู่บ้านเล็ก ๆ บ้านโนนกอกแห่งนี้ ที่นับเป็นบุญอย่างใหญ่หลวงของพวกเราทุกคน คือ พระกรุณาธิคุณของสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ที่พระราชทานลายผ้า “ลายขอเจ้าฟ้าสิริวัณณวรีฯ” และ “ลายขิดนารีรัตนราชกัญญา” รวมถึงลวดลายอื่น ๆ ที่ทําให้พี่น้องช่างทอผ้าบ้านโนนกอกสามารถฝ่าฟันอุปสรรคจนผ่านพ้นวิกฤต พลิกวิกฤตกลายเป็นโอกาส ด้วยยอดสั่งและซื้อผ้าหลายสิบล้านบาท เมื่อเฉลี่ยเป็นรายบุคคล จากเดิมชาวบ้านมีรายได้เพียงเดือนละ 3,000 บาท กลายเป็นเดือนละไม่น้อยกว่า 10,000 บาท และยิ่งผืนผ้าของบ้านโนนกอกได้รับพระราชทานเหรียญรางวัล ซึ่งเป็นผืนผ้าทอจากสีธรรมชาติและได้พัฒนานวัตกรรมใหม่ที่คิดค้นและผลิตโดยคนในชุมชน คือ สีดําที่ย้อมจากดอกบัวแดงตากแห้งหมักดินโคลน ถักทอลวดลายพระราชทาน เพียงแค่ “ลายขอเจ้าฟ้าสิริวัณณวรีฯ” ทุกวันนี้ชาวบ้านในชุมชนยังผลิตแทบไม่ทัน และหากจะกล่าวถึงการส่งผลงานเข้าประกวดลายขิดนารีรัตนราชกัญญา ยิ่งไม่สามารถเป็นไปได้ เพราะยอดสั่งจองลวดลายพระราชทานลายแรกนั้นทําแทบไม่ทันจริง ๆ นอกจากนี้ พระดําริในการส่งเสริมผ้าไทย ยังทําให้เกิดประโยชน์อันมหาศาลครบทุกกระบวนงานการผลิตการทอผ้า นั่นคือ ทั้งคนปลูกดอกบัวแดง คนเก็บดอกบัว คนนํามาตากแห้ง คนย้อมไหม คนทอผ้า คนซัก คนขาย ทุกคนต่างมีอาชีพ มีรายได้ จากการนําภูมิปัญญาในท้องถิ่นมาส่งเสริมเป็นอาชีพและต่อยอด ทําให้ชีวิตดีขึ้น ครอบครัวดีขึ้น และชุมชนดีขึ้น
“นอกจากนี้ บ้านโนนกอกในวันนี้ ได้สร้างสรรค์ประโยชน์อย่างมากมายให้กับคนในชุมชน จากหมู่บ้านที่ไม่มีอะไร จนกลายเป็นหมู่บ้านท่องเที่ยว ที่มีนักท่องเที่ยวมาเยี่ยมชม มาจับจ่ายใช้สอย มาซื้อ มาเลือกหาของ ทําให้ทั้งแม่ค้าในตลาดชุมชน เกษตรกรคนปลูกผัก หรือแม้แต่ชาวบ้านที่พักอาศัยในบ้านเรือน ก็มีรายได้จากนักท่องเที่ยว ด้วยเพราะ “พื้นฐานการดํารงชีวิตที่เรียบง่าย” ตามหลักการทรงงานของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ที่ทรงสืบสาน รักษา และต่อยอด พระราชดําริของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทําให้เกิดคําว่า “พึ่งตนเอง” ทั้งการน้อมนําศาสตร์พระราชาและทฤษฎีใหม่ประยุกต์สู่โคก หนอง นา มาทําในแปลงรวมของชุมชนบริเวณศูนย์เรียนรู้กลุ่มทอผ้าโบราณบ้านโนนกอก การปลูกผักสวนครัวในทุกครัวเรือนตามพระราชดําริ “บ้านนี้มีรัก ปลูกผักกินเอง” รวมไปถึงการแยกขยะ การจัดทําถังขยะเปียกลดโลกร้อนครบ 100% ในทุกครัวเรือน ซึ่งทําให้เราได้รู้ว่า ขยะเปียก เกิดประโยชน์ทั้งเป็นอาหารสัตว์ และเป็นอาหารบํารุงดิน บํารุงพืช ซึ่งสามารถมองเห็นแปลงผักทุกครัวเรือน มีตัวอย่างเช่น กะหล่ํา ผักกาดดอก ผักชีไทย ผักชีลาว หอมพื้นบ้าน กระเทียม กะหล่ําปลี กะหล่ําดอก กวางตุ้ง เขียวปลี ตั้งโอ๋ เป็นต้น” ผู้ใหญ่อภิชาติฯ กล่าว
ผู้ใหญ่อภิชาติ พลบัวไข ได้กล่าวเพิ่มเติมว่า วิถีชีวิตของชาวบ้านโนนกอกมีประเพณีวัฒนธรรมเช่นเดียวกับคนอีสานที่เกิดจากพลังศรัทธา จากการประชาคมหมู่บ้าน นั่นคือ ฮีต 12 คอง 14 ซึ่งเป็นประเพณีที่พันผูกกับความเชื่อทางพระพุทธศาสนา ซึ่งต้องบอกว่า หากย้อนไปหลายปีก่อน ความเจริญทางวัตถุได้แผ่ขยายเข้ามาจนทําให้เด็ก ๆ ในหมู่บ้านห่างไกลจากคําว่า “สวดมนต์ไหว้พระ” ด้วยเหตุผลนานาประการ และวัดในชุมชนเองก็ไม่มีการทําวัตรสวดมนต์ จึงเกิดการประชาคมร่วมกันของคนในหมู่บ้าน และก่อร่างสร้างบุญกุศลอันยิ่งใหญ่ คือ การสร้างวัดใหม่ชัยมงคลบ้านโนนกอก บนพื้นที่ 6 ไร่ จากราคา 3 ล้านบาท ชาวบ้านได้ร่วมกันทําบุญ ทอดกฐิน ผ้าป่า จนปัจจุบันนี้คงเหลือค่าที่ดินที่ชาวบ้านยังคงร่วมกันทําบุญอย่างต่อเนื่องอีกเพียงประมาณ 8 แสนบาท แต่ทั้งนี้ ประการสําคัญ คือ บ้านโนนกอกมีภาคีเครือข่ายผู้นําศาสนาที่เป็นที่เคารพศรัทธาเลื่อมใส คือ “หลวงพ่อบุญเที่ยง” ทําให้ชาวบ้านโนนกอกมีศูนย์รวมจิตใจ มีสถานที่พึ่งพิงทางใจ และเป็นพื้นที่ชุมชนแห่งความรัก ความสามัคคี ความเห็นอกเห็นใจ ความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ ที่หากใครอยากสัมผัสก็สามารถแวะเวียนมาท่องเที่ยวทั้งไป-กลับ และท่องเที่ยวลักษณะโฮมสเตย์แบบวิถีชีวิตชาวโนนกอก
ผู้ใหญ่อภิชาติ พลบัวไข ได้กล่าวในช่วงท้ายว่า ชาวโนนกอกไม่เคยลืมโอกาสที่พวกเราได้รับจากท่านสุทธิพงษ์ จุลเจริญ ปลัดกระทรวงมหาดไทย ตั้งแต่เมื่อครั้งดํารงตําแหน่งอธิบดีกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น และท่านวันดี กุญชรยาคง จุลเจริญ นายกสมาคมแม่บ้านมหาดไทย ตั้งแต่เมื่อครั้งดํารงตําแหน่งประธานชมรมแม่บ้านกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น ที่ได้มาเยี่ยมเยือนขณะที่พื้นที่บริเวณนี้ยังเป็นลูกรัง โดยทั้งสองท่านเป็น “ผู้นํา” คนสําคัญในการส่งเสริมให้เกิดการพัฒนาและให้โอกาสกลุ่มทอผ้าได้ทํางาน ได้เปิดโอกาสตัวเองได้นําเสนอภาพที่เป็นอัตลักษณ์ของบ้านโนนกอก อัตลักษณ์ของจังหวัดอุดรธานี ทําให้ผลิตภัณฑ์ของกลุ่มทอผ้าบ้านโนนกอกได้เข้าสู่การเป็นผลิตภัณฑ์ OTOP และทําให้ดินแดนที่ไม่มีแม้แต่ภูเขาหรือแม่น้ํา ได้รับการพัฒนาต่อยอดกลายเป็นชุมชนท่องเที่ยว OTOP นวัตวิถี ซึ่งเป็นการจุดประกายของการทําผ้า ทําให้ชาวบ้านในชุมชนจากที่ไม่มีอาชีพที่ชัดเจน กลายเป็นทุกวันนี้ ทุกคนประกอบอาชีพ “ช่างทอผ้า” และกล้าที่จะบอกกับทุกคนว่า “ฉันเป็นช่างทอผ้า”
ทั้งหมดนี้ สะท้อนให้เห็นถึงหัวใจของศูนย์เรียนรู้กลุ่มทอผ้าโบราณบ้านโนนกอก คือ “การเป็นผู้นําต้องทําก่อน” ของท่านผู้ใหญ่อภิชาติ พลบัวไข ที่เป็นผู้นําของชุมชน เป็นราชสีห์ผู้มี “ใจรุกรบ” มุ่งมั่น “พัฒนาคน” ให้ “คนพัฒนาพื้นที่” ด้วยการริเริ่มรณรงค์ส่งเสริมพาสมาชิกในชุมชนที่แต่เดิมนั้นไม่มีอาชีพที่ชัดเจน จนทําให้ทุกวันนี้ได้ประกอบอาชีพเป็นช่างทอผ้า มีรายได้ที่ยั่งยืน มีอาชีพที่มั่นคง และประการสําคัญที่สุด คือ “หัวใจแห่งความจงรักภักดี” ที่น้อมนําแนวพระราชดําริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ซึ่งทรงสืบสาน รักษา และต่อยอด พระราชกรณียกิจของสมเด็จพระบรมชนกนาถ และสมเด็จพระบรมราชชนนี รวมถึงพระราชดําริของสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ซึ่งทุกพระราชกรณียกิจของทุกพระองค์ ได้รับการส่งต่อในการสืบทอดพระราชปณิธานด้วยพระปรีชาชาญและพระอัจฉริยภาพอันเปี่ยมล้นด้วยพระบารมีของสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ผู้ทรงพระคุณอันประเสริฐที่ทรงชุบชีวิตผ้าไทยให้มีลมหายใจ ผ่านพระดําริ “ผ้าไทยใส่ให้สนุก” ปลุกชีวิตกี่ทอผ้าให้มีเสียงกระทบดังอย่างต่อเนื่อง และพระราชทานแนวพระดําริ “หมู่บ้านยั่งยืน (Sustainable Village)” มาใช้ในชีวิตประจําวัน โดยที่ “ผู้ใหญ่อภิชาติ พลบัวไข” ได้น้อมนํามาใส่เกล้าใส่กระหม่อม มุ่งมั่นตั้งใจขับเคลื่อนพัฒนาพื้นที่หมู่บ้านโนนกอก จนกลายเป็น “หมู่บ้านยั่งยืน” จึงทําให้พี่น้องประชาชนทุกครัวเรือนมีคุณภาพชีวิตที่ดีอย่างยั่งยืน และผู้ใหญ่อภิชาติ บัวไข ได้รับการคัดเลือกเป็นผู้ใหญ่บ้านดีเด่น ประจําปี 2565 ของจังหวัดอุดรธานี และเป็นผู้ใหญ่บ้านแหนบทองคํา ที่ยังคงมุ่งมั่นเดินหน้า สร้างสรรค์บ้านเมืองของหมู่บ้านโนนกอก ให้เป็นบ้านโนนกอกของชาวโนนกอกอย่างแท้จริง ด้วยหัวใจแห่งการเป็นราชสีห์ผู้จงรักภักดีต่อสถาบันพระมหากษัตริย์ และไม่เคยลืมที่จะสํานึกว่า บ้านโนนกอก สามารถลืมตาอ้าปากและมีชีวิตได้ยั่งยืนได้เพราะใคร “เพราะพระบารมี” นั่นเอง