รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-การชี้แจงข้อวิจารณ์กรณีแอมไซยาไนด์ พบช่องโหว่กฎหมายไทย ไม่มีการบังคับส่งชันสูตรศพ
วันจันทร์ที่ 1 พฤษภาคม 2566
01/05/2566
การชี้แจงข้อวิจารณ์กรณีแอมไซยาไนด์ พบช่องโหว่กฎหมายไทย ไม่มีการบังคับส่งชันสูตรศพ
สธ. ยธ. และ ตร. ชี้แจงถึงการพิสูจน์หลักฐานการชันสูตรศพ
จากกรณี พญ.คุณหญิงพรทิพย์ โรจนสุนันท์ อดีต ผอ.สถาบันนิติวิทยาศาสตร์ เปิดเผยกรณีช่องโหว่ของกระบวนการชันสูตรศพในไทยว่า ปัจจุบันกฎหมายไม่ได้บังคับให้ต้องผ่าพิสูจน์ทุกศพที่ “ตายผิดธรรมชาติ” โดยให้เป็นดุลพินิจของพนักงานสอบสวน เมื่อพนักงานสอบสวนพบการตายผิดธรรมชาติ จะต้องตามแพทย์ไปดูที่พบศพ ซึ่งไม่จําเป็นต้องเป็นแพทย์นิติเวช เมื่อแพทย์ไปถึงที่เกิดเหตุ พนักงานสอบสวนก็จะฟังแพทย์และญาติก่อนใช้ดุลพินิจว่าจะส่งศพผ่าพิสูจน์หรือไม่ ทําให้ไม่ใช่ทุกศพที่ตายผิดธรรมชาติจะได้รับการผ่าพิสูจน์ ซึ่งปัจจุบันต่างประเทศส่วนใหญ่จะไม่ให้ฟังญาติ เช่น มาเลเซีย และสิงคโปร์ จะมีมาตรฐานชัดเจน แต่มีไม่กี่ประเทศ เช่น ไทย กัมพูชา ลาว พม่า และเวียดนาม ที่ยังไม่มีมาตรฐานชัดเจน นอกจากปัจจัยเรื่องข้อกฎหมาย งบประมาณก็เป็นช่องโหว่ ขณะที่แม้ปัจจุบันจํานวนแพทย์นิติเวชในไทยจะยังมีไม่เพียงพอ แต่ก็เพียงพอในการจัดระเบียบ เพราะมีจํานวนมากกว่า 20 ปีที่แล้ว และเป็นสาขาที่มีบุคลากรมากสุดในกระทรวงสาธารณสุขเทียบกับแพทย์สาขาอื่น ๆ จึงมองว่าถึงเวลาที่ต้องมีหน่วยงานเจ้าภาพ เช่น กระทรวงยุติธรรม เข้ามาจัดระเบียบ วางมาตรฐานให้ชัดเจน เพราะอย่างเคสไซยาไนด์ที่เกิดขึ้น หากได้รับการผ่าพิสูจน์ตั้งแต่เนิ่นๆ ก็จะนําไปสู่การป้องกันเหตุ หรือสืบหาต้นตอของไซยาไนด์ได้
กรณีดังกล่าว จึงขอให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ชี้แจงให้สาธารณชนเข้าใจการทํางานอย่างชัดเจน ในการพิสูจน์หลักฐานการชันสูตรจนนําไปสู่การจับกุมผู้กระทําผิด เพื่อสร้างความมั่นใจในการทํางานของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและกระบวนการยุติธรรม
1.กระทรวงสธารณสุข
ผู้ชี้แจง : นพ.รุ่งเรือง กิจผาติ หัวหน้าที่ปรึกษาระดับกระทรวง (นพ.ทรงคุณวุฒิระดับ 11) และโฆษกกระทรวงสาธารณสุข
คําชี้แจง :
​​กระบวนการและขั้นตอนการพิสูจน์ศพ เมื่อพนักงานสอบสวนไปตรวจสอบที่เกิดเหตุ จะแจ้งแพทย์ไปร่วมตรวจสอบด้วย โดยอํานาจในการตัดสินใจผ่าพิสูจน์ศพเป็นของพนักงานสอบสวน ในฐานะหัวหน้าทีมชันสูตรพลิกศพในที่เกิดเหตุ ซึ่งจะให้มีการผ่าพิสูจน์เมื่อแพทย์ไม่สามารถหาสาเหตุการตายที่ชัดเจนได้และเป็นการตายที่ผิดธรรมชาติ 5 ลักษณะ ได้แก่ 1.การฆ่าตัวตาย 2.ถูกผู้อื่นทําให้ตาย 3.ถูกสัตว์ทําร้าย 4.ตายโดยอุบัติเหตุ และ 5.ตายโดยไม่ปรากฎเหตุ
แต่หากญาติไม่ติดใจการตาย และพนักงานสอบสวนเห็นด้วยกับญาติ ก็จะไม่มีการส่งผ่าพิสูจน์ โดยแพทย์จะทําความเห็นเบื้องต้น เขียนใบรายงานชันสูตรพลิกศพในที่เกิดเหตุ และออกหนังสือรับรองการตาย เพื่อให้ญาตินําศพไปประกอบพิธีกรรมทางศาสนา ซึ่งจะระบุเหตุผลการเสียชีวิตกว้างๆ เช่น ระบบไหลเวียนโลหิตล้มเหลว หรือหัวใจวายเฉียบพลัน เนื่องจากไม่มีร่องรอยบาดแผล ถูกทําร้าย หรือฆ่าตัวตาย จากกรณีที่เกิดขึ้นดังกล่าว กระทรวงสาธารณสุขได้ปรับแนวทางดําเนินการ โดยหากมีการตายที่ไม่สามารถระบุสาเหตุที่แท้จริงได้ ให้ผ่าชันสูตรศพทุกราย โดยไม่มีการเรียกเก็บค่าใช้จ่าย
2.กระทรวงยุติธรรม
ผู้ชี้แจง : นพ.ศราวุฒิ สุจริตธรรม ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านนิติเวชและโฆษกสถาบันนิติวิทยาศาสตร์
คําชี้แจง :
​​การปฏิบัติงานด้านการตรวจชันสูตรศพของสถาบันนิติวิทยาศาตร์ ได้มีการจัดทํามาตรฐานการชันสูตรศพและได้รับการประกันคุณภาพจากราชวิทยาลัยพยาธิแพทย์แห่งประเทศไทย โดยการตรวจศพได้มีการกระทําโดยแพทย์นิติเวชและเป็นไปตามแนวทางการปฏิบัติงานของราชวิทยาลัยพยาธิแพทย์แห่งประเทศไทย ที่ได้กํากับโดยคณะอนุกรรมการกําหนดมาตรฐานทางนิติเวชศาสตร์ โดยมุ่งเน้นการปฏิบัติงานได้อย่างมีประสิทธิภาพและเป็นไปในแนวทางเดียวกัน
ทั้งนี้ตาม พรบ.การให้บริการด้านนิติวิทยาศาสตร์ พ.ศ.2559 มาตรา 5(4) ได้เปิดกว้างให้ญาติผู้เสียชีวิตที่ติดใจสาเหตุการตาย สามารถติดต่อขอรับการตรวจชันสูตรซ้ําได้ที่สถาบันนิติวิทยาศาสตร์ เพื่อสร้างความเชื่อมั่น โปร่งใส อํานวยความยุติธรรม และเป็นไปตามนโยบายของกระทรวงยุติธรรมที่ได้มุ่งเน้นถึงกระบวนการที่ทําให้เกิดความยุติธรรมในสังคม
3.สํานักงานตํารวจแห่งชาติ
ผู้ชี้แจง : พล.ต.ท.อาชยน ไกรทอง โฆษกสํานักงานตํารวจแห่งชาติ
คําชี้แจง :
การชันสูตรพลิกศพเป็นไปตาม ป.วิ.อาญา ตามมาตรา 148 เมื่อปรากฏแน่ชัดหรือมีเหตุอันควรสงสัยว่าบุคคลใด ตายโดยผิดธรรมชาติ หรือตายในระหว่างอยู่ในความควบคุมของ เจ้าพนักงาน ให้มีการชันสูตรพลิกศพเว้นแต่ตายโดยการประหารชีวิตตามกฎหมาย การตายโดยผิดธรรมชาตินั้น คือ
(1) ฆ่าตัวตาย
(2) ถูกผู้อื่นทําให้ตาย
(3) ถูกสัตว์ทําร้ายตาย
(4) ตายโดยอุบัติเหตุ
(5) ตายโดยยังมิปรากฏเหตุ
และเป็นหน้าที่ของพนักงานสอบสวนและแพทย์ในการร่วมกันตรวบสอบชันสูตรพลิกศพ กรณีสถาบันนิติเวช รพ.ตร.
จะมีกระบวนการชันสูตรพลิกศพ และการผ่าพิสูจน์ศพของสถาบันนิติเวชวิทยา ดําเนินการตามเกณฑ์มาตรฐานของราชวิทยาลัยพยาธิแพทย์แห่งประเทศไทย และการส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการ ได้รับการรับรองมาตรฐาน ISO 17025 และมาตรฐาน มอก.
ในกรณีที่สงสัยว่าได้รับพิษจากสารไซยาไนด์ ทางสถาบันนิติเวชวิทยา ตร. สามารถให้บริการตรวจสารดังกล่าวได้ตามกระบวนการผ่าแยกธาตุ ตามนัย ป.วิ.อาญา มาตรา 151 ทั้งนี้ ตร. ได้ประสานการปฏิบัติกับ สธ. และแพทย์ในแต่ละพื้นที่อย่างใกล้ชิดเพื่อทราบสาเหตุการเสียชีวิต และการพิจารณาสํานวนคดีมีความครบถ้วนตามกฎหมาย