รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-ปลัด มท. นำถกแนวทางขับเคลื่อนแก้ไขปัญหาความยากจนปี 67 ภายหลังดำเนินการแก้ไขในปี 65 - 66 แล้วกว่า 11.35 ล้านปัญหา พร้อมเตรียมเดินหน้า Re X-ray ติดตามผลการแก้ไขปัญหาที่แล้วเสร็จ
วันอังคารที่ 7 พฤศจิกายน 2566
07/11/2566
ปลัด มท. นําถกแนวทางขับเคลื่อนแก้ไขปัญหาความยากจนปี 67 ภายหลังดําเนินการแก้ไขในปี 65 - 66 แล้วกว่า 11.35 ล้านปัญหา พร้อมเตรียมเดินหน้า Re X-ray ติดตามผลการแก้ไขปัญหาที่แล้วเสร็จ
ปลัด มท. นําถกแนวทางขับเคลื่อนแก้ไขปัญหาความยากจนปี 67 ภายหลังดําเนินการแก้ไขในปี 65 - 66 แล้วกว่า 11.35 ล้านปัญหา พร้อมเตรียมเดินหน้า Re X-ray ติดตามผลการแก้ไขปัญหาที่แล้วเสร็จ และสํารวจเพิ่มเติมรวมกว่า 20 ล้านครัวเรือนทั่วประเทศ ภายใน 15 มกราคม 67
ปลัด มท. นําถกแนวทางขับเคลื่อนแก้ไขปัญหาความยากจนปี 67 ภายหลังดําเนินการแก้ไขในปี 65 - 66 แล้วกว่า 11.35 ล้านปัญหา พร้อมเตรียมเดินหน้า Re X-ray ติดตามผลการแก้ไขปัญหาที่แล้วเสร็จ และสํารวจเพิ่มเติมรวมกว่า 20 ล้านครัวเรือนทั่วประเทศ ภายใน 15 มกราคม 67 เน้นย้ํา “คนมหาดไทยต้องเป็นผู้นําบูรณาการแก้ไขทุกปัญหาความเดือดร้อนในพื้นที่ เพื่อพี่น้องประชาชนได้มีคุณภาพชีวิตที่ดีอย่างยั่งยืน”
วันนี้ (7 พ.ย. 66) เวลา 11.45 น. ที่ห้อง War room ศาลาว่าการกระทรวงมหาดไทย นายสุทธิพงษ์ จุลเจริญ ปลัดกระทรวงมหาดไทย เป็นประธานการหารือแนวทางการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกช่วงวัยอย่างยั่งยืนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โดยมี นายพรพจน์ เพ็ญพาส รองปลัดกระทรวงมหาดไทย หัวหน้ากลุ่มภารกิจด้านพัฒนาชุมชนและส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น นายชัยวัฒน์ ชื่นโกสุม อธิบดีกรมการพัฒนาชุมชน นายสมชัย เลิศประสิทธิพันธ์ รองอธิบดีกรมการปกครอง ผศ.พิเชฐ โสวิทยสกุล ที่ปรึกษาปลัดกระทรวงมหาดไทย ดร.ศิริมาเมธ์วดี ศิรธนิตรา นายกเทศมนตรีเมืองพิบูลมังสาหาร และที่ปรึกษาปลัดกระทรวงมหาดไทย นางสาวนิภา ทองก้อน ผู้อํานวยการสํานักเสริมสร้างความเข้มแข็งชุมชน นายบุญลือ ธรรมธรานุรักษ์ ผู้อํานวยการสํานักบริหารการปกครองท้องที่ ดร.ก่อเกียรติ แก้วกิ่ง ผู้อํานวยการศูนย์สารสนเทศเพื่อการบริหารงานปกครอง ผู้แทนสํานักนโยบายและแผน ผู้แทนสํานักพัฒนาและส่งเสริมการบริหารราชการจังหวัด ผู้แทนกลุ่มยุทธศาสตร์การเปลี่ยนแปลง สํานักงานปลัดกระทรวงมหาดไทย และเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง ร่วมประชุม
นายสุทธิพงษ์ จุลเจริญ ปลัดกระทรวงมหาดไทย กล่าวว่า นับตั้งแต่ปี 2565 รัฐบาลได้มอบหมายให้กระทรวงมหาดไทยขับเคลื่อนการดําเนินงานศูนย์อํานวยการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกช่วงวัยอย่างยั่งยืนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง (ศจพ.) ในระดับพื้นที่ ซึ่งมีเป้าหมาย คือ การแก้ปัญหาความยากจนแบบพุ่งเป้ารายครัวเรือน โดยมีข้อมูลจากระบบบริหารจัดการข้อมูลการพัฒนาคนแบบชี้เป้า (Thai People Map and Analytics Platform) หรือ TPMAP ของสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติเป็นฐานข้อมูลในการขับเคลื่อนรวม 619,111 ครัวเรือน จําแนกเป็น 5 ด้าน คือ 1. ความมั่นคงทางเศรษฐกิจ 2. การศึกษา และทักษะที่จําเป็น 3. สถานะทางสุขภาพ 4. คุณภาพชีวิตความเป็นอยู่ และ 5. การเข้าถึงบริการ ความช่วยเหลือ และการมีส่วนร่วมในสังคม ซึ่งจากข้อมูลดังกล่าวกระทรวงมหาดไทยโดยกรมการปกครองจึงได้พัฒนาแพลตฟอร์ม ThaiQM ขึ้นเพื่อ Re X-ray สํารวจสภาพปัญหาเพิ่มเติม โดยนิยามความหมายของคําว่า “ยากจน” คือ ทุกปัญหาความเดือดร้อนที่พี่น้องประชาชนกําลังประสบอยู่ และไม่สามารถแก้ไขได้ด้วยตนเอง อาทิ มีบ้านแต่ไม่มีเลขที่บ้าน บ้านชํารุดทรุดโทรม ไม่มีส้วมที่ถูกสุขลักษณะ มีคนในบ้านติดยาเสพติด เงินกู้นอกระบบ การไม่ได้รับความเป็นธรรม ไม่มีเอกสารสิทธิ์ในที่ดินทํากิน ไม่มีความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ซึ่งในการสํารวจมีนายอําเภอเป็นผู้นําภาคีเครือข่ายในพื้นที่เข้าทําการ Re X-ray เป็นรายครัวเรือน ตามเป้าหมาย จํานวน 14,562,655 ครัวเรือน พบสภาพปัญหา 3,810,466 ครัวเรือน 12,143,656 สภาพปัญหา ซึ่งผู้ว่าราชการจังหวัด นายอําเภอ ตลอดจนส่วนราชการและภาคีเครือข่ายในพื้นที่ ได้ร่วมกันดําเนินการแก้ไขปัญหาแล้วทั้งสิ้น 11,357,962 ปัญหา คิดเป็นร้อยละ 93.53
“แม้ว่าในปี 2565 – 2566 ผู้ว่าราชการจังหวัดและนายอําเภอทั่วประเทศในฐานะผู้นําของจังหวัดและผู้นําของอําเภอได้ร่วมกันบูรณาการส่วนราชการที่มีอํานาจหน้าที่ที่สอดคล้องกับสภาพปัญหาของพี่น้องประชาชนและสรรพกําลังของภาคีเครือข่ายในพื้นที่ เช่น ผู้นําศาสนา พระสงฆ์องค์เจ้า บาทหลวง โต๊ะอิหม่าม เหล่ากาชาดจังหวัด ภาคธุรกิจ ภาคประชาสังคม พุ่งเป้าแก้ไขปัญหาให้กับประชาชนไปแล้วกว่า 11.35 ล้านปัญหา แล้วก็ตาม แต่สิ่งที่เราจะปฏิเสธไม่ได้ คือ สภาพปัญหาความเดือดร้อนของพี่น้องประชาชนนั้นไม่ได้เลือกเวลา ทุกวันนี้เรายังคงพบเห็นความเดือดร้อนของพี่น้องประชาชนที่สะท้อนผ่านช่องทางต่าง ๆ ทั้งศูนย์ดํารงธรรม สื่อมวลชน และสื่อสังคมออนไลน์ อันแสดงให้เห็นว่า "ปัญหาความเดือดร้อนของพี่น้องประชาชนยังคงมีสภาพปัญหาเพิ่มขึ้นในทุกวัน” ดังนั้น ภาระหน้าที่ของข้าราชการกระทรวงมหาดไทย ตลอดจนข้าราชการในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวในทุกกระทรวง ทุกกรม ทุกจังหวัด ทุกอําเภอ และทุกองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในการแก้ไขปัญหาความยากจนและความเดือดร้อนทุกเรื่องของพี่น้องประชาชนยังคงต้องดําเนินต่อไป เพื่อ “บําบัดทุกข์ บํารุงสุข” ให้กับพี่น้องประชาชนคนไทยทุกคนให้ได้มีคุณภาพชีวิตที่ดีอย่างยั่งยืน โดยน้อมนําพระราชปณิธานของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ผู้ทรงมุ่งมั่นในการสืบสาน รักษา และต่อยอด พระราชดําริทั้งปวง โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลักการทรงงานของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร “เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา” และ “ร่วมคิด ร่วมพูดคุย ร่วมแก้ไขปัญหา และร่วมรับประโยชน์” ด้วยการดึงศักยภาพและระดมความคิดเห็นของพี่น้องประชาชนตลอดจนภาคีเครือข่ายในพื้นที่ ผนึกกําลังเป็น “ทีมสํารวจและแก้ไขปัญหาความเดือดร้อน” อย่างเข้มข้นและต่อเนื่อง เพื่อทําให้ทุกปัญหาความเดือดร้อนได้รับการบรรเทา ได้รับการคลี่คลาย และท้ายที่สุดได้รับการแก้ไขจนสําเร็จให้ได้” นายสุทธิพงษ์ฯ กล่าวเน้นย้ํา
จากนั้น ที่ประชุมได้นําเสนอและหารือถึงแนวทางการบริหารจัดการข้อมูล Big Data เพื่อให้สามารถรวบรวมสภาพปัญหา และมีระบบการติดตามการแก้ไขปัญหาในลักษณะ Real time โดย ผศ.พิเชฐ โสวิทยสกุล ที่ปรึกษาปลัดกระทรวงมหาดไทย ได้ให้ความเห็นในการบูรณาการข้อมูลเพื่อแก้ไขปัญหาความยากจนเข้ากับผังภูมิสังคมเพื่อการบริหารจัดการน้ําหมู่บ้าน/ชุมชน แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน (Geo-social Map) เพื่อให้เกิดการบริหารจัดการแก้ไขปัญหาอย่างครอบคลุมและตอบโจทย์เชื่อมโยงได้ทุกมิติ ในขณะที่ ดร.ศิริมาเมธ์วดี ศิรธนิตรา นายกเทศมนตรีเมืองพิบูลมังสาหาร ได้นําเสนอตัวอย่างแพลตฟอร์มการรายงานข้อมูลสภาพปัญหาความเดือดร้อนของประชาชนผ่านการทําประชาคมแผนในระดับชุมชนของเทศบาลเมืองพิบูลมังสาหาร 17 ชุมชน เพื่อบรรจุในเทศบัญญัติ โดยพบว่าในปี 2565 มีจํานวน 205 เรื่อง และระบบสามารถแสดงผลความก้าวหน้าของการแก้ไขปัญหาที่ประชาชนในแต่ละชุมชนสามารถเข้าไปอัพเดทได้ทันที
นายสุทธิพงษ์ จุลเจริญ ปลัดกระทรวงมหาดไทย กล่าวเพิ่มเติมว่า ในด้านการบริหารจัดการข้อมูลเพื่อแก้ไขปัญหาความยากจนและความเดือดร้อนของพี่น้องประชาชนที่ผ่านมา เรามี Big Data ขนาดใหญ่ คือ ThaiQM ที่ได้ทําการสํารวจไว้แล้วเป็นฐานการขับเคลื่อนงาน ซึ่งหลายปัญหาก็ได้แก้ไขแล้วเสร็จ หลายปัญหาก็ได้แก้ไขสําเร็จ และเรายังพบ “สภาพปัญหาเพิ่มเติม” สิ่งสําคัญที่ต้องขับเคลื่อนต่อไป คือ ต้อง Re X-ray ทั้งการติดตามผลการแก้ไขปัญหาของครัวเรือนเป้าหมายเดิมที่ได้แก้ไขไปแล้ว รวมทั้งสํารวจสภาพปัญหาอีก 6 ล้านครัวเรือนเพิ่มเติม เพราะเจตนารมณ์ของคนมหาดไทยและข้าราชการทุกคน คือ “เราไม่ต้องการทิ้งใครไว้ข้างหลัง (No one left behind)” ซึ่งทุกวันนี้เรายังพบว่าคนในชุมชนเมืองมีสภาพปัญหามากกว่าคนในชนบท ดังนั้น การดําเนินการสํารวจข้อมูลความยากจนและความเดือดร้อนของพี่น้องประชาชนในปีงบประมาณ พ.ศ. 2567 นี้ ใน “ระยะต้น” ขอให้กรมการปกครองได้บูรณาการร่วมกับกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นทําทุกวิถีทางเพื่อให้ได้ข้อมูลความเดือดร้อนของพี่น้องประชาชนให้มากที่สุด ต้องทํางานแข่งกับเวลาเพื่อให้มีข้อมูล โดยประสานเทศบาลทั่วประเทศ เพื่อให้นายกเทศมนตรีนคร นายกเทศมนตรีเมือง เป็นผู้นําในการสํารวจข้อมูลความยากจนและความเดือดร้อนของพี่น้องประชาชนในเขตเทศบาลทุกเรื่องควบคู่ไปกับการทําประชาคมแผนในระดับชุมชนของเทศบาล สําหรับใน “ระยะกลาง” ให้ศูนย์สารสนเทศเพื่อการบริหารงานปกครองได้ศึกษาและพัฒนาระบบ ThaiQM โดยนําฟังก์ชันการใช้งานแฟลตฟอร์มของเทศบาลเมืองพิบูลมังสาหารมาต่อยอด เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการข้อมูลแก้ไขปัญหาความยากจน และแจ้งให้ทุกองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นได้ใช้เป็นแฟลตฟอร์มกลางสําหรับการบริหารจัดการข้อมูลแก้ไขปัญหาความยากจน เพื่อนําไปสู่ “ขั้นปลาย” คือ การพุ่งเป้าแก้ไขปัญหาความยากจนและความเดือดร้อนทุกเรื่องให้กับพี่น้องประชาชนแบบบูรณาการ ทั้งนี้ การประชาคมแผนและ Re X-ray 20 ล้านครัวเรือนทั่วประเทศ ต้องแล้วเสร็จภายในวันที่ 15 มกราคม 2567
“ช่วงเวลานี้เป็นช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อของการบําบัดทุกข์ บํารุงสุขให้กับพี่น้องประชาชน ซึ่งแม้ว่าไม่ใช่งานฟังก์ชันของกระทรวงมหาดไทย ทําให้ไม่สามารถขอรับการจัดสรรงบประมาณจากรัฐบาลโดยตรงได้ แต่คนมหาดไทยสามารถทําได้ในฐานะ “ผู้นําพื้นที่” เพราะเรามีผู้ว่าราชการจังหวัดและนายอําเภอเป็น CEO ของพื้นที่ที่เป็นผู้บูรณาการการทํางานของทุกกระทรวง ทุกกรม ทุกรัฐวิสาหกิจ และ 7 ภาคีเครือข่ายในพื้นที่จังหวัด อําเภอ และมีใจรุกรบ มี Passion ที่จะ “บําบัดทุกข์ บํารุงสุข” ให้กับพี่น้องประชาชน ซึ่งแพลตฟอร์มการสํารวจข้อมูลที่จะได้รับการพัฒนาขึ้นเพื่อทําการสํารวจข้อมูลเพิ่มเติมนี้เป็นหลักประกันของความยั่งยืน เราต้องทําให้การสํารวจและติดตามการแก้ไขปัญหาความยากจนในแพลตฟอร์ม ThaiQM เป็น Real time ให้ได้ ทําให้กลุ่มเป้าหมาย 20 ล้านครัวเรือนมาอยู่ในฐานข้อมูล ThaiQM ได้ โดยมีประชาชนเป็นผู้นําเข้า (input) ข้อมูลในระบบได้เอง และส่วนที่สําคัญต่อมา คือ กรมการปกครอง กรมการพัฒนาชุมชน และสํานักนโยบายและแผน สํานักงานปลัดกระทรวงมหาดไทย ต้องทบทวน (review) แนวทางการพัฒนาข้อมูลการแก้ไขปัญหาความยากจนในปีที่ผ่านมา เพื่อทําให้การพูดคุยและซักซ้อมแนวทางการปฏิบัติร่วมกับผู้ว่าราชการจังหวัดและนายอําเภอเป็นไปตามเป้าหมาย ต้องสื่อสารถูกต้อง ชัดเจน เข้าใจได้ เพื่อได้ผลลัพธ์ที่มีประสิทธิภาพและเกิดประโยชน์อย่างยั่งยืนให้กับพี่น้องประชาชน นอกจากนี้ในส่วนของจุดอ่อนประการหนึ่งในแง่สถิติการดําเนินงานในรอบปีที่ผ่านมา คือ สภาพปัญหาความเดือดร้อนที่ไม่ใช่หน้าที่ของกระทรวงมหาดไทยโดยตรงหรือเกินความสามารถของพื้นที่ เช่น เรื่องปัญหาเอกสารสิทธิ์ที่ดินทํากิน หรือแม้แต่เรื่องเด็กไม่ได้เข้าเรียน หรือประชาชนไม่สามารถอ่านออกเขียนได้ ไม่สามารถคิดเลขง่าย ๆ ได้ เป็นต้น เราต้องประมวลรวบรวมและรายงานสภาพปัญหาเหล่านั้นไปยังรัฐบาล พร้อมทั้งมีระบบการติดตามสภาพปัญหาในรูปแบบชี้เป้าหมายเชิงภูมิศาสตร์ (GIS) ที่ทางรัฐบาลสามารถมอบหมายให้หน่วยงานที่มีอํานาจหน้าที่นําไปใช้ต่อได้ และสามารถปรับปรุงข้อมูลเพื่อรายงานความคืบหน้าของการแก้ไขปัญหาได้ เราก็จะปิดเคสได้เพราะ “งานจะสําเร็จ” ด้วยการบูรณาการ ซึ่งกระทรวงมหาดไทยจะได้เร่งปรับปรุงแนวทางและพัฒนารูปแบบแพลตฟอร์มเพื่อให้การแก้ปัญหาความยากจนและความเดือดร้อนในทุกมิติเกิดความยั่งยืน” นายสุทธิพงษ์ฯ กล่าวในช่วงท้าย