รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-สรุปข่าวการประชุมคณะรัฐมนตรี 19 ธันวาคม 2566
วันอังคารที่ 19 ธันวาคม 2566
19/12/2566
สรุปข่าวการประชุมคณะรัฐมนตรี 19 ธันวาคม 2566
นายเศรษฐา ทวีสิน นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง  เป็นประธานการประชุมคณะรัฐมนตรี ณ ห้องประชุม 501 ตึกบัญชาการ 1  ทําเนียบรัฐบาล
http://www.thaigov.go.th
(โปรดตรวจสอบมติคณะรัฐมนตรีที่เป็นทางการจากสํานักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีอีกครั้ง)
วันนี้ 19 ธันวาคม 2566 เวลา 10.00 น. นายเศรษฐา ทวีสิน นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เป็นประธานการประชุมคณะรัฐมนตรี ณ ห้องประชุม 501 ตึกบัญชาการ 1 ทําเนียบรัฐบาลซึ่งสรุปสาระสําคัญดังนี้
กฎหมาย
1.  เรื่อง  ร่างพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา อักษรย่อสําหรับสาขาวิชา ครุยวิทยฐานะ เข็มวิทยฐานะ และครุยประจําตําแหน่งของมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออก (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ....
2.  เรื่อง  ร่างกฎกระทรวง ฉบับที่ .. (พ.ศ. ....) ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 (แก้ไขเพิ่มเติมกฎกระทรวง ฉบับที่ 44 (พ.ศ. 2538)ฯ)
3.  เรื่อง  ร่างกฎกระทรวงยกเว้นค่าธรรมเนียมการใช้ยานยนตร์บนทางหลวงพิเศษหมายเลข 7 และทางหลวงพิเศษหมายเลข 9 ภายในระยะเวลาที่กําหนด (ฉบับที่..) พ.ศ. .... (ยกเว้นค่าธรรมเนียมการใช้ยานยนต์บนทางหลวงพิเศษในช่วงเทศกาลปีใหม่ของปี พ.ศ. 2567)
เศรษฐกิจ
4.  เรื่อง  รายงานผลการปฏิบัติงานของสํานักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน ประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2565
5.  เรื่อง  รายงานผลการดําเนินการตามแผนปฏิบัติการด้านการพัฒนาอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ ระยะที่ 1 (พ.ศ. 2566-2570)
6.  เรื่อง  รายงานภาวะเศรษฐกิจอุตสาหกรรมไตรมาสที่ 3/2566 และแนวโน้มไตรมาสที่ 4/2566 และรายงานภาวะเศรษฐกิจอุตสาหกรรมประจําเดือนกันยายน 2566
7.  เรื่อง  รายงานสถานการณ์การส่งออกของไทย ประจําเดือนตุลาคมและ 10 เดือนแรกของ ปี 2566
8.  เรื่อง  มติการประชุมคณะกรรมการนโยบายยานยนต์ไฟฟ้าแห่งชาติ ครั้งที่ 1/2566
9.  เรื่อง  มาตรการแก้ไขปัญหาฝุ่นพิษ PM2.5 ปี 2567 และกลไกการบริหารจัดการ
10.  เรื่อง  การยกเว้นค่าผ่านทางพิเศษตามประกาศกระทรวงคมนาคมกําหนดอัตราค่าผ่านทางพิเศษของทางพิเศษบูรพาวิถี และทางพิเศษกาญจนาภิเษก (บางพลี –สุขสวัสดิ์) ในช่วงเทศกาลปีใหม่ พ.ศ. 2567
11.  เรื่อง  ขอยกเลิกการเข้าใช้พื้นที่โครงการศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติฯ อาคารราชบุรีดิเรกฤทธิ์
12.  เรื่อง  ภาวะเศรษฐกิจไทยไตรมาสที่สามของปี 2566 และแนวโน้มปี 2566 – 2567
13.  เรื่อง  แนวทางการแก้ไขปัญหาหนี้ทั้งระบบ
14.  เรื่อง  การจัดทํางบประมาณรายจ่ายบูรณาการ และมอบหมายผู้มีอํานาจกํากับแผนงานบูรณาการ ประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2568
ต่างประเทศ
15.  เรื่อง  ร่างความตกลงว่าด้วยความร่วมมือด้านความมั่นคงบริเวณชายแดนระหว่างรัฐบาล แห่งราชอาณาจักรไทยกับรัฐบาลแห่งสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว
16.  เรื่อง  ร่างปฏิญญาเนปยีดอของการประชุมผู้นํากรอบความร่วมมือแม่โขง - ล้านข้าง ครั้งที่ 4
แต่งตั้ง
17.  เรื่อง  การแต่งตั้งข้าราชการพลเรือนสามัญให้ดํารงตําแหน่งประเภทวิชาการระดับทรงคุณวุฒิ (กระทรวงสาธารณสุข)
18.  เรื่อง  การแต่งตั้งข้าราชการพลเรือนสามัญให้ดํารงตําแหน่งประเภทวิชาการระดับ ทรงคุณวุฒิ (กระทรวงสาธารณสุข)
19.  เรื่อง  การแต่งตั้งข้าราชการพลเรือนสามัญให้ดํารงตําแหน่งประเภทวิชาการระดับทรงคุณวุฒิ (สํานักนายกรัฐมนตรี)
20.  เรื่อง  รายชื่อผู้ประสานงานคณะรัฐมนตรีและรัฐสภาของรองนายกรัฐมนตรีและส่วนราชการ
21.  เรื่อง  การแต่งตั้งกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิในคณะกรรมการกองทุนฟื้นฟูและพัฒนาเกษตรกร
22.  เรื่อง  การแต่งตั้งข้าราชการพลเรือนสามัญให้ดํารงตําแหน่งประเภทบริหารระดับสูง (กระทรวงการต่างประเทศ)
23.  เรื่อง  การแต่งตั้งกรรมการผู้แทนฝ่ายรัฐบาลในคณะกรรมการค่าจ้างชุดที่ 22 แทนตําแหน่งที่ว่างลง
24.  เรื่อง  การสรรหากรรมการในคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตในภาครัฐ แทนตําแหน่งที่ว่าง
*********
กฎหมาย
1. เรื่อง ร่างพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา อักษรย่อสําหรับสาขาวิชา ครุยวิทยฐานะเข็มวิทยฐานะ และครุยประจําตําแหน่งของมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออก (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ....
คณะรัฐมนตรีมีมติอนุมัติหลักการร่างพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา อักษรย่อสําหรับสาขาวิชา ครุยวิทยฐานะ เข็มวิทยฐานะ และครุยประจําตําแหน่งของมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออก (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ตามที่กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เสนอ และให้ส่งสํานักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาตรวจพิจารณา แล้วดําเนินการต่อไปได้
ทั้งนี้ อว.เสนอว่า
1. พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา อักษรย่อสําหรับสาขาวิชา ครุยวิทยฐานะเข็มวิทยฐานะ และครุยประจําตําแหน่งของมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออก พ.ศ. 2550 และที่แก้ไขเพิ่มเติม กําหนดปริญญาในสาขาวิชาและอักษรย่อสําหรับสาขาวิชาของมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออก รวม 11 สาขาวิชา ได้แก่ (1) สาขาวิชาการจัดการ (2) สาขาวิชาการบัญชี (3) สาขาวิชาเทคโนโลยี (4) สาขาวิชาบริหารธุรกิจ (5) สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ (6) สาขาวิชาวิศวกรรมศาสตร์ (7) สาขาวิชาศิลปศาสตร์ (8) สาขาวิชาเศรษฐศาสตร์ (9) สาขาวิชาสถาปัตยกรรมศาสตร์ (10) สาขาวิชาสัตวแพทยศาสตร์ และ (11) สาขาวิชาอุตสาหกรรมศาสตร์
2. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออกได้เปิดสอนสาขาวิชาและกําหนดปริญญาในสาขาวิชาเพิ่มขึ้น 1 สาขาวิชา ได้แก่ สาขาวิชาวิจิตรศิลป์และประยุกต์ศิลป์ (ศิลปบัณฑิต หรือศิลปกรรมศาสตรบัณฑิต) และในคราวการประชุมคณะกรรมการปฏิบัติหน้าที่แทนสภามหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออก ครั้งที่ 16/2564 เมื่อวันที่ 21 ธันวาคม 2564 ที่ประชุมได้มีมติเห็นชอบหลักสูตรซึ่งอยู่ภายใต้สาขาวิชาวิจิตรศิลป์และประยุกต์ศิลป์ ดังนี้ 1) หลักสูตรศิลปกรรมศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาดนตรี (หลักสูตรใหม่ พ.ศ. 2565) 2) หลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาดนตรี (หลักสูตรใหม่ พ.ศ. 2565) 3) หลักสูตรศิลปกรรมศาสตรมหาบัณฑิต สาขาศิลปกรรม (หลักสูตรใหม่ พ.ศ. 2565) และ 4) หลักสูตรศิลปกรรมศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาศิลปกรรม (หลักสูตรใหม่ พ.ศ. 2565) โดยสํานักงานปลัดกระทรวง กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ได้รับทราบหลักสูตรดังกล่าวด้วยแล้ว
3. อว. จึงได้ยกร่างพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา อักษรย่อสําหรับสาขาวิชาครุยวิทยฐานะ เข็มวิทยฐานะ และครุยประจําตําแหน่งของมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออก (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... เพื่อกําหนดปริญญาในสาขาวิชาและอักษรย่อสําหรับสาขาวิชา และสีประจําสาขาวิชาวิจิตรศิลป์และประยุกต์ศิลป์เพิ่มเติม ดังนี้
3.1 กําหนดปริญญาในสาขาวิชาและอักษรย่อสําหรับสาขาวิชาของสาขาวิชาวิจิตรศิลป์และประยุกต์ศิลป์ มีปริญญาสองชั้น คือ
(ก) เอก เรียกว่า “ศิลปกรรมศาสตรดุษฎีบัณฑิต” ใช้อักษรย่อ “ศป.ด.” และ “ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต” ใช้อักษรย่อ “ปร.ด.”
(ข) โท เรียกว่า “ศิลปกรรมศาสตรมหาบัณฑิต” ใช้อักษรย่อ “ศป.ม.”
3.2 กําหนดสีประจําสาขาวิชาวิจิตรศิลป์และประยุกต์ศิลป์ สีเขียวอ่อน
4. การประชุมคณะกรรมการปฏิบัติหน้าที่แทนสภามหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออกครั้งที่ 2/2566 เมื่อวันที่ 16 กุมภาพันธ์ 2566 ที่ประชุมได้มีมติเห็นชอบร่างพระราชกฤษฎีกาตามข้อ 3 แล้ว จึงได้เสนอร่างพระราชกฤษฎีกามาเพื่อดําเนินการ
สาระสําคัญของร่างพระราชกฤษฎีกา
กําหนดปริญญาในสาขาวิชาและอักษรย่อสําหรับสาขาวิชา และสีประจําสาขาวิชาวิจิตรศิลป์และประยุกต์ศิลป์
2. เรื่อง ร่างกฎกระทรวง ฉบับที่ .. (พ.ศ. ....) ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 (แก้ไขเพิ่มเติมกฎกระทรวง ฉบับที่ 44 (พ.ศ. 2538)ฯ)
คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบร่างกฎกระทรวง ฉบับที่ .. (พ.ศ. ....) ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 (แก้ไขเพิ่มเติมกฎกระทรวง ฉบับที่ 44 (พ.ศ. 2538)ฯ) ซึ่งสํานักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาตรวจพิจารณาแล้ว ตามที่กระทรวงมหาดไทย (มท.) เสนอและให้ดําเนินการต่อไปได้ และให้กระทรวงมหาดไทยรับความเห็นของกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมไปพิจารณาดําเนินการต่อไปด้วย
มท. เสนอว่า
1. ด้วยกฎกระทรวง ฉบับที่ 44 (พ.ศ. 2538) ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 กําหนดให้การก่อสร้างอาคารเพื่อประโยชน์ในการอยู่อาศัยและประกอบกิจการต้องมีระบบระบายน้ําและการกําจัดขยะมูลฝอยและสิ่งปฏิกูล เช่น หอพัก อาคารชุด โรงแรม สถานพยาบาล ห้างสรรพสินค้า เป็นต้น ต้องมีระบบบําบัดน้ําเสียซึ่งประกอบด้วยบ่อเกรอะ1 และบ่อซึม2 ก่อนที่จะระบายลงสู่แหล่งรองรับน้ําทิ้ง เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการควบคุมเกี่ยวกับการสาธารณสุขและการรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม และมีกฎกระทรวง ฉบับที่ 51 (พ.ศ. 2541) ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 กําหนดมาตรฐานควบคุมการระบายน้ําทิ้งจากอาคารบางประเภทและบางขนาด เช่น กําหนดให้อาคารตามที่กําหนดต้องมีระบบบําบัดน้ําเสียที่มีประสิทธิภาพเพียงพอในการปรับปรุงน้ําเสียจากอาคารให้เป็นน้ําที่มีคุณภาพตามมาตรฐานที่กําหนด (เช่น อาคารประเภท ง ต้องมีปริมาณตะกอนหนักไม่เกิน 0.5 มิลลิลิตร/ลิตร มีปริมาณน้ํามันและไขมัน ไม่เกิน 20 มิลลิกรัม/ลิตร เป็นต้น) เพื่อควบคุมมาตรฐานและคุณภาพน้ําทิ้ง
2. เนื่องจากข้อกําหนดเกี่ยวกับระบบบําบัดน้ําเสียที่กฎกระทรวง ฉบับที่ 44 (พ.ศ. 2538)ฯ กําหนด ยังไม่ครอบคลุมเนื้อหาและรายละเอียดที่สําคัญเกี่ยวกับแบบและขนาดขั้นต่ําของระบบบําบัดน้ําเสีย โดยกําหนดเพียงให้ระบบบําบัดน้ําเสียต้องประกอบด้วยบ่อเกรอะและบ่อซึมเท่านั้น ซึ่งไม่ได้กําหนดรายละเอียดอื่น เช่น รูปแบบ ขนาด หรือตําแหน่งของบ่ออันเป็นรายละเอียดที่จะทําให้ระบบดังกล่าวมีมาตรฐาน ประกอบกับปัจจุบันวิธีการบําบัดน้ําเสียด้วยบ่อซึมไม่เหมาะสมกับประเทศไทย3 และการกําหนดให้ระบบบําบัดน้ําเสียต้องประกอบด้วยบ่อเกรอะและบ่อซึมนั้น ไม่สอดคล้องกับสภาพการณ์ในทางปฏิบัติจริงที่สามารถรวมทั้ง 2 บ่อ ไว้ด้วยกัน ซึ่งการแยกระบบบําบัดออกเป็น 2 บ่อหรือรวมเป็นบ่อเดียวนี้ถือเป็นทางเลือกที่ประชาชนสามารถเลือกปฏิบัติได้ อันจะช่วยอํานวยความสะดวกแก่ประชาชนและลดภาระค่าใช้จ่ายแก่ประชาชน ดังนั้น จึงมีความจําเป็นต้องแก้ไขข้อกําหนดเกี่ยวกับแบบระบบบําบัดน้ําเสียสําหรับอาคารให้มีความเหมาะสมมากขึ้น เพื่อให้การบําบัดน้ําเสียมีประสิทธิภาพในการควบคุมเกี่ยวกับการสาธารณสุขและการรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมมากขึ้นและเป็นไปตามมาตรฐานสากล อีกทั้งมีความจําเป็นต้องเพิ่มเติมข้อกําหนดสําหรับอาคารประเภทและขนาดตามที่ระบุไว้ในกฎกระทรวงฉบับที่ 44 (พ.ศ. 2538)ฯ4 ที่ขอรับบริการบําบัดน้ําเสียรวมของหน่วยงานของรัฐแล้วให้ได้รับยกเว้นไม่ต้องปฏิบัติตามข้อกําหนดของกฎกระทรวง ฉบับที่ 44 (พ.ศ. 2538)ฯ เพื่อให้ไม่เป็นการบําบัดน้ําเสียซ้ําซ้อน และช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายที่เกินความจําเป็นให้แก่ประชาชน ทั้งนี้ ในส่วนของหลักเกณฑ์รายละเอียดของแบบระบบบําบัดน้ําเสีย เช่น รูปแบบและตําแหน่ง ลักษณะของโครงสร้าง เป็นต้นจะกําหนดไว้ในประกาศกระทรวงมหาดไทยโดยคําแนะนําของคณะกรรมการควบคุมอาคารต่อไป ซึ่งในคราวประชุมคณะกรรมการควบคุมอาคาร ครั้งที่ 1515 - 28/2565 ที่ประชุมได้มีมติเห็นชอบ ร่างกฎกระทรวงดังกล่าวด้วยแล้ว
3. มท. ได้จัดให้มีการรับฟังความคิดเห็นเกี่ยวกับร่างกฎกระทรวงดังกล่าวโดยได้รับฟังความคิดเห็นผ่านเว็บไซต์ระบบกลางทางกฎหมาย (www.law.go.th) รวมทั้งได้จัดทําสรุปผลการรับฟังความคิดเห็นและรายงานการวิเคราะห์กระทบที่อาจเกิดขึ้นจากกฎหมายและเปิดเผยเอกสารดังกล่าวผ่านทางเว็บไซต์ ตามพระราชบัญญัติหลักเกณฑ์การจัดทําร่างกฎหมายและการประเมินผลสัมฤทธิ์ของกฎหมาย พ.ศ. 2562 และกฎกระทรวงกําหนดร่างกฎที่ต้องจัดให้มีการรับฟังความคิดเห็นและวิเคราะห์ผลกระทบ พ.ศ. 2565 ด้วยแล้ว
ดังนั้น มท. จึงยืนยันให้ดําเนินการร่างกฎกระทรวงที่ สคก. ตรวจพิจารณาแล้วต่อไป
สาระสําคัญของร่างกฎกระทรวง
1. แก้ไขปรับปรุงแบบระบบบําบัดน้ําเสีย โดยกําหนดให้ระบบบําบัดน้ําเสียต้องประกอบด้วยส่วนเกรอะ5 และส่วนบําบัด6 ซึ่งในส่วนของหลักเกณฑ์รายละเอียดของส่วนเกรอะและส่วนบําบัด เช่น รูปแบบและตําแหน่ง ลักษณะของโครงสร้าง เป็นต้น จะกําหนดไว้ในประกาศกระทรวงมหาดไทยโดยคําแนะนําของคณะกรรมการควบคุมอาคารต่อไป (เนื่องจากเดิมกําหนดเพียงให้ระบบบําบัดน้ําเสียต้องประกอบด้วยบ่อเกรอะและบ่อซึม โดยต้องมีขนาดได้สัดส่วนที่เหมาะสมกับการใช้ของผู้ที่อยู่อาศัยในอาคารเท่านั้น ไม่ได้กําหนดรูปแบบหรือขนาดขั้นต่ําแต่อย่างใด) โดยมีการแก้ไขรายละเอียดในส่วนของถ้อยคําจากเดิม “บ่อ” เป็น “ส่วน” (เนื่องจากเดิมระบบบําบัดน้ําเสียต้องประกอบด้วยบ่อเกรอะและบ่อซึมแต่ในทางปฏิบัติจริงสามารถรวมบ่อเกรอะและบ่อซึมไว้ในบ่อเดียวกันได้ซึ่งประชาชนสามารถเลือกปฏิบัติได้โดยอาจแยกเป็น 2 บ่อหรือรวมไว้เป็นบ่อเดียวกันได้ จึงแก้ไขเป็นคําว่า “ส่วน” เพื่อความเหมาะสม) รวมทั้งแก้ไขเพิ่มเติมถ้อยคํา จากเดิม “บ่อซึม” เป็น “ส่วนบําบัด” (เนื่องจากปัจจุบันบ่อซึมซึ่งเป็นวิธีการบําบัดน้ําเสียรูปแบบหนึ่งนั้นไม่ใช่วิธีการบําบัดน้ําเสียที่เหมาะสมกับประเทศไทยแล้ว) เพื่อให้สอดคล้องกับสภาพการณ์ในปัจจุบัน
2. แก้ไขเพิ่มเติมถ้อยคําจากเดิม “ใช้วิธีผ่านบ่อซึม” เป็น “ใช้วิธีการซึม” เพื่อให้สอดคล้องกับกรณีที่ได้แก้ไขคําว่า “บ่อซึม” เป็น “ส่วนบําบัด”
3. เพิ่มเติมข้อกําหนด โดยกําหนดให้อาคารประเภทและขนาดตามที่ระบุไว้ในกฎกระทรวง ฉบับที่ 44 (พ.ศ. 2538)ฯ ที่ขอรับบริการบําบัดน้ําเสียรวมของหน่วยงานของรัฐแล้วให้ได้รับยกเว้นไม่ต้องปฏิบัติตามข้อกําหนดของกฎกระทรวง ฉบับที่ 44 (พ.ศ. 2538)ฯ เพื่อให้ไม่เป็นการบําบัดน้ําเสียซ้ําซ้อน และช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายที่เกินความจําเป็นให้แก่ประชาชน
4. กําหนดบทเฉพาะกาล โดยกําหนดให้อาคารที่ได้รับใบอนุญาตหรือใบรับแจ้งการก่อสร้างหรือดัดแปลง หรือที่ได้ยื่นคําขออนุญาตหรือได้รับแจ้งการก่สร้างหรือดัดแปลงอาคารตามมาตรา 39 ทวิ7 ได้รับยกเว้น ไม่ต้องปฏิบัติตามกฎกระทรวงนี้ เนื่องจากทําให้เป็นภาระแก่ประชาชนมากขึ้น
__________________
1 บ่อเกรอะ คือบ่อที่เอาไว้กักเก็บสิ่งปฏิกูลต่าง ๆ เพื่อแยกกากและไขมันออกจากน้ําเสียก่อนจะส่งผ่านไปยังบ่อซึม
2 บ่อซึม คือบ่อที่รองรับน้ําเสียจากบ่อเกรอะ ก่อนจะปล่อยน้ําเสียจากบ่อซึมเหล่านี้ซึมสู่ชั้นดินหรือระบายลงสู่แหล่งรองรับน้ําทิ้ง โดยเป็นวิธีการบําบัดน้ําเสียรูปแบบหนึ่งที่ใช้ชั้นดินเป็นตัวปรับปรุงน้ําเสีย
3 บ่อเกรอะและบ่อซึมจะต้องตั้งอยู่ห่างจากแหล่งน้ําที่ใช้ในการอุปโภคบริโภคทั่วไป เนื่องจากความสกปรกสามารถกระจายมาตามดินได้ และในกรณีที่มีน้ําใต้ดินสูง ก็จะไม่สามารถใช้บ่อเกรอะและบ่อซึมได้ เพราะน้ําในบ่อซึมจะไม่สามารถซึมออกไปในดินได้ และเมื่อถึงเวลาที่บ่อเต็มจะต้องมีการดูดสิ่งปฏิกูลจากบ่อเกรอะออกไปทิ้งด้วยมิฉะนั้นจะใช้งานไม่ได้ อีกทั้งยังพบปัญหาการปนเปื้อนของบ่อซึมไปยังแหล่งน้ําใต้ดินอีกด้วย
4 อาคารจํานวน 4 ประเภท ได้แก่ (1) อาคารประเภท ก เช่น อาคารชุดตามกฎหมายว่าด้วยอาคารชุดที่มีจํานวนห้องชุดรวมกันทุกชั้นในอาคารหลังเดียวกันหรือหลายหลังรวมกันเกิน 500 ห้องชุด สถานพยาบาลตามกฎหมายว่าด้วยสถานพยาบาลที่มีจํานวนเตียงรับผู้ป่วยไว้ค้างคืนรวมกันทุกชั้นในอาคารหลังเดียวกันหรือหลายหลังรวมกันเกิน 30 เตียง (2) อาคารประเภท ข เช่น อาคารชุดตามกฎหมายว่าด้วยอาคารชุดที่มีจํานวนห้องชุดรวมกันทุกชั้นในอาคารหลังเดียวกันหรือหลายหลังรวมกันเกิน 100 ห้องชุด แต่ไม่เกิน 500 ห้องชุด ภัตตาคารหรือร้านอาหารที่มีพื้นที่รวมกันทุกชั้นในอาคารหลังเดียวกันหรือหลายหลังรวมกันเกิน 500 ตารางเมตร แต่ไม่เกิน 2,500 ตารางเมตร (3) อาคารประเภท ค เช่น อาคารชุดตามกฎหมายว่าด้วยอาคารชุดที่มีจํานวนห้องชุดรวมกันทุกชั้นในอาคารหลังเดียวกันหรือหลายหลังรวมกันไม่เกิน 100 ห้องชุด ภัตตาคารหรือร้านอาหารที่มีพื้นที่รวมกันทุกชั้นในอาคารหลังเดียวกันหรือหลายหลังรวมกันเกิน 100 ตารางเมตร แต่ไม่เกิน 500 ตารางเมตร และ (4) อาคารประเภท ง เช่น หอพักตามกฎหมายว่าด้วยหอพักที่มีจํานวนห้องนอนรวมกันทุกชั้นในอาคารหลังเดียวกันหรือหลายหลังรวมกันไม่เกิน 50 ห้อง ภัตตาคารหรือร้านอาหารที่มีพื้นที่รวมกันทุกชั้นในอาคารหลังเดียวกันหรือหลายหลังรวมกันไม่เกิน 100 ตารางเมตร
5 ส่วนเกรอะ คือส่วนของที่กักเก็บสิ่งปฏิกูลต่าง ๆ โดยในส่วนนี้จะต้องมีลักษณะมิดชิดน้ําซึมผ่านไม่ได้ เพื่อใช้เป็นที่แยกกากและไขมันที่ปนอยู่ในน้ําเสีย เพื่อเป็นการแยกกากและไขมันก่อนส่งผ่านไปยังส่วนบําบัด
6 ส่วนบําบัด คือส่วนที่รองรับน้ําเสียที่ผ่านจากส่วนเกรอะแล้ว เพื่อแยกกากและไขมันส่วนที่เหลือ และบําบัดให้น้ําเสียนี้เป็นน้ําทิ้งต่อไป
7 มาตรา 39 ทวิ กําหนดให้ผู้ใดจะก่อสร้าง ดัดแปลง หรือรื้อถอนอาคาร โดยไม่ยื่นขอรับใบอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่นก็ได้ โดยการแจ้งต่อเจ้าพนักงานท้องถิ่นตามแบบที่คณะกรรมการควบคุมอาคารกําหนดพร้อมด้วยเอกสารและหลักฐานตามที่ระบุไว้ในแบบดังกล่าว โดยอย่างน้อยต้องแจ้งข้อมูลและยื่นเอกสารและหลักฐาน เช่น (1) ชื่อของผู้รับผิดชอบงานออกแบบอาคาร ซึ่งเป็นผู้ได้รับใบอนุญาตให้เป็นผู้ประกอบวิชาชีพสถาปัตยกรรมควบคุมตามกฎหมายว่าด้วยสถาปนิก และต้องไม่เป็นผู้ได้รับการแจ้งชื่อตามมาตรา 49 ทวิ แผนผังบริเวณ แบบแปลน รายการประกอบแบบแปลน และรายการคํานวณของอาคารที่จะก่อสร้าง ดัดแปลง หรือรื้อถอน ซึ่งลงลายมือชื่อพร้อมกับระบุชื่อของบุคคลตาม (1) และ (2) ให้ชัดเจนว่าตนเป็นผู้รับผิดชอบงานออกแบบอาคารและเป็นผู้รับผิดชอบงานออกแบบและคํานวณอาคารนั้น
3. เรื่อง ร่างกฎกระทรวงยกเว้นค่าธรรมเนียมการใช้ยานยนตร์บนทางหลวงพิเศษหมายเลข 7 และทางหลวงพิเศษหมายเลข 9 ภายในระยะเวลาที่กําหนด (ฉบับที่..) พ.ศ. .... (ยกเว้นค่าธรรมเนียมการใช้ยานยนต์บนทางหลวงพิเศษในช่วงเทศกาลปีใหม่ของปี พ.ศ. 2567)
คณะรัฐมนตรีมีมติอนุมัติหลักการร่างกฎกระทรวงยกเว้นค่าธรรมเนียมการใช้ยานยนตร์บนทางหลวงพิเศษหมายเลข 7 และทางหลวงพิเศษหมายเลข 9 ภายในระยะเวลาที่กําหนด (ฉบับที่..) พ.ศ. .... ตามที่กระทรวงคมนาคม (คค.) เสนอ
สาระสําคัญของร่างกฎกระทรวง
ยกเว้นค่าธรรมเนียมการใช้ยานยนตร์บนทางหลวงพิเศษหมายเลข 7 สายกรุงเทพมหานคร – บ้านฉาง ตอนกรุงเทพมหานคร – เมืองพัทยา รวมทางแยกไปบรรจบทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 34 (บางวัว) ทางแยกเข้าชลบุรี ทางแยกเข้าท่าเรือแหลมฉบัง ทางแยกเข้าพัทยา และตอนบ้านหนองปรือ – บ้านฉาง รวมทางแยกไปบรรจบทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3 (บ้านอําเภอ) และทางหลวงพิเศษหมายเลข 9 สายวงแหวนรอบนอกกรุงเทพมหานคร (ถนนกาญจนาภิเษก) ตอนพระประแดง – บางแค ช่วงพระประแดง – ต่างระดับบางขุนเทียน และตอนบางประอิน – บางพลี ตั้งแต่เวลา 00.01 นาฬิกา ของวันพฤหัสบดีที่ 28 ธันวาคม 2566 ถึงเวลา 24.00 นาฬิกา ของวันพุธที่ 3 มกราคม 2567 เพื่อแก้ไขปัญหาจราจรและอํานวยความสะดวกให้แก่ประชาชนในการเดินทางบนทางหลวงพิเศษในช่วงเทศกาลดังกล่าวและช่วยสนับสนุนให้ประชาชนสามารถเดินทางได้สะดวกรวดเร็วยิ่งขึ้น ทําให้การจราจรมีความคล่องตัว รวมทั้งเป็นการลดการใช้พลังงานของประเทศ ซึ่งสํานักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาได้ตรวจพิจารณาร่างกฎกระทรวงดังกล่าวเป็นการล่วงหน้าแล้ว
เศรษฐกิจ
4. เรื่อง รายงานผลการปฏิบัติงานของสํานักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน ประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2565
คณะรัฐมนตรีมีมติรับทราบและเห็นชอบ ดังนี้
1. รับทราบรายงานผลการปฏิบัติงานของสํานักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน ประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ตามที่สํานักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินเสนอ และให้เสนอสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภาต่อไป
2. เห็นชอบให้นําความเห็นและข้อสังเกตของกระทรวงยุติธรรม สํานักงาน ก.พ. สํานักงาน ก.พ.ร. และสํานักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติเป็นข้อสังเกตของคณะรัฐมนตรี และนําเสนอสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภาต่อไป
3. ให้สํานักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินรับความเห็นของกระทรวงยุติธรรม สํานักงาน ก.พ. สํานักงาน ก.พ.ร. และสํานักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ไปพิจารณาดําเนินการต่อไปด้วย
สาระสําคัญของเรื่อง
รายงานผลการปฏิบัติงานของสํานักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน ประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 มีรายละเอียดที่สําคัญรวม 8 ด้าน คือ (1) ผลการปฏิบัติงานด้านการป้องกันการฟอกเงิน (2) ผลการปฏิบัติงานด้านการปราบปรามการฟอกเงิน (3) ผลการปฏิบัติงานด้านการกํากับและตรวจสอบผู้มีหน้าที่รายงาน (4) ผลการปฏิบัติงานด้านความร่วมมือและพัฒนา (5) การพัฒนาองค์การ (6) ผลการปฏิบัติงานด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ การตรวจพิสูจน์หลักฐานทางคอมพิวเตอร์ และการตรวจสอบการกระทําความผิดทางเทคโนโลยี (7) ผลการปฏิบัติงานด้านการแก้ไขกฎหมายและออกกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง และ (8) ผลการเบิกจ่ายงบประมาณรายจ่ายประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 รายละเอียด ดังนี้
1. ผลการปฏิบัติงานด้านการป้องกันการฟอกเงิน
1.1 การรับเรื่องราวร้องเรียน ร้องทุกข์ แจ้งเบาะแส
สํานักงาน ปปง. จัดตั้งศูนย์รับเรื่องราวร้องเรียน ร้องทุกข์ แจ้งเบาะแส พร้อมกําหนดเลขหมายโทรศัพท์ 4 ตัว เพื่อความสะดวกและง่ายต่อการจดจําของประชาชน “สายด่วน ปปง. 1710” เพื่อให้บริการรับเรื่องร้องเรียน ร้องทุกข์ แจ้งเบาะแสเกี่ยวกับการกระทําความผิดเกี่ยวกับการฟอกเงิน และการก่อการร้าย โดยในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ได้รับเรื่อง จํานวน 1,454 เรื่อง ส่วนใหญ่เป็นการกระทําผิดเกี่ยวกับยาเสพติด การค้ามนุษย์/ค้าหญิง และเด็ก และการฉ้อโกงประชาชน เป็นต้น
1.2 การรับรายงานการทําธุรกรรม
ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 มีจํานวนผู้มีหน้าที่รายงานการทําธุรกรรม จํานวน 21,141 ราย แบ่งเป็นผู้มีหน้าที่รายงานตามมาตรา 13 สถาบันการเงิน จํานวน 6,285 ราย และตามมาตรา 16 ผู้ประกอบอาชีพ จํานวน 14,856 ราย และดําเนินการปรับปรุงฐานข้อมูลผู้มีหน้าที่รายงานการทําธุรกรรม จํานวน 21 กลุ่มธุรกิจ ซึ่งสํานักงาน ปปง. ได้รับรายงานการทําธุรกรรม จํานวนทั้งสิ้น 26.49 ล้านธุรกรรม
1.3 การดําเนินการเกี่ยวกับการตรวจสอบและวิเคราะห์ธุรกรรม
ได้ดําเนินการเกี่ยวกับการตรวจสอบและวิเคราะห์ธุรกรรมเพื่อวิเคราะห์หาความผิดปกติของธุรกรรมทางการเงินที่อาจเชื่อมโยงเกี่ยวกับการกระทําความผิดมูลฐานหรือความผิดตามกฎหมายอื่น โดยส่งให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องดําเนินการจํานวนทั้งสิ้น 487 คดี และได้นําธุรกรรมที่ได้รับรายงานมาใช้ประกอบการวิเคราะห์ รวมจํานวนทั้งสิ้น 666,381 ธุรกรรม
1.4 การจัดทํารายงานวิเคราะห์เชิงยุทธศาสตร์
ได้มีการจัดทํารายงานวิเคราะห์เชิงยุทธศาสตร์ จํานวน 15 ฉบับ ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 เพื่อนําไปกําหนดนโยบายและมาตรการเป็นการรวบรวมข้อมูลสถิติเกี่ยวกับการทําธุรกรรมทางการเงิน
1.5 การแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างหน่วยงานทั้งภายในประเทศและต่างประเทศ
มีการแลกเปลี่ยนข้อมูลกับหน่วยงานภายในประเทศ จํานวน 6,128 ครั้ง และหน่วยงานต่างประเทศ จํานวน 402 ครั้ง
1.6 การส่งเสริมและประสานความร่วมมือกับภาคประชาชน
1.6.1 มีโครงการสายลับ ปปง. เพื่อส่งเสริมความร่วมมือของประชาชนเกี่ยวกับการให้ข้อมูลข่าวสารในการสอบสวนดําเนินคดีกับผู้กระทําความผิดมูลฐาน ดําเนินการเกี่ยวกับทรัพย์สิน ตามพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน พ.ศ. 2542 ปัจจุบันมีผู้สมัครสายลับ ปปง. จํานวน 75,449 ราย
1.6.2 ได้ประสานความร่วมมือกับภาคประชาชน โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ภาคประชาชนมีส่วนร่วมในการเสนอความคิดเห็น ข้อเสนอแนะ และนโยบายร่วมกับสํานักงาน ปปง. รวมถึงร่วมทํางานกับสํานักงาน ปปง. โดยได้มีการจัดสัมมนาให้แก่บุคคลภายนอก และเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน และกฎหมายว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการสนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้ายให้กับประชาชน ทั้งในกรุงเทพฯ และต่างจังหวัด
1.7 การประสานความร่วมมือกับหน่วยงานภายในประเทศ
ได้จัดทําบันทึกความเข้าใจ (MOU) / บันทึกข้อตกลงกับหน่วยงานภายในประเทศเพื่อประโยชน์ในการประสานงานและการดําเนินคดีตามกฎหมายว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน รวมทั้งสิ้น 44 ฉบับ
2. ผลการปฏิบัติงานด้านการปราบปรามการฟอกเงิน
2.1 ผลการดําเนินการเกี่ยวกับทรัพย์สิน (ตามกฎหมายว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินฯ)
ได้ดําเนินการตรวจสอบ สืบสวน สอบสวน และรวบรวมพยานหลักฐานเพื่อดําเนินการกับทรัพย์สินผู้กระทําความผิดทั้งความผิดมูลฐานที่กําหนดไว้ในกฎหมายว่าด้วยการป้องกันและปราบปราม การฟอกเงินฯ และกฎหมายอื่น ซึ่งในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 คกก. ธุรกรรมได้มีคําสั่งมอบหมายพนักงานเจ้าหน้าที่ตรวจสอบธุรกรรมหรือทรัพย์สินที่เกี่ยวกับการกระทําความผิด จํานวน 692 คําสั่ง คําสั่งยึดหรืออายัดทรัพย์สิน จํานวน 210 คําสั่ง มูลค่าทรัพย์สิน 3,658.79 ล้านบาท คําสั่งเพิกถอนการยึดหรืออายัดทรัพย์สิน จํานวน 35 คําสั่ง มูลค่าทรัพย์สิน 254.73 ล้านบาท เรื่องที่มีการคุ้มครองสิทธิของผู้เสียหาย จํานวน 45 เรื่อง มูลค่าทรัพย์สิน 823.10 ล้านบาท เรื่องที่เห็นชอบให้ส่งพนักงานอัยการพิจารณา จํานวน 184 เรื่อง มูลค่าทรัพย์สิน 2,902.85 ล้านบาท
2.2 การบริหารจัดการทรัพย์สินที่ได้จากการยึดหรืออายัดทรัพย์สิน
ดําเนินการเก็บรักษาทรัพย์สินที่ยึดหรืออายัดทรัพย์สิน จํานวนทั้งสิ้น 38,438.54 ล้านบาท ขายทอดตลาด จํานวน 23 ครั้ง ขายทรัพย์สินได้ จํานวน 743 รายการ คิดเป็นมูลค่าทรัพย์สิน 167.77 ล้านบาท นําทรัพย์สินออกบริหาร จํานวน 1,419 รายการ มีรายได้จากการบริหาร 21.11 ล้านบาท การนําทรัพย์สินที่ยึดหรือายัดส่งคืนเจ้าของทรัพย์สิน จํานวนทั้งสิ้น 4,880.33 ล้านบาท นําทรัพย์สินที่ศาลมีคําสั่งให้ตกเป็นรายได้แผ่นดิน จํานวนทั้งสิ้น 2,746.57 ล้านบาท
2.3 การดําเนินคดีอาญาฐานฟอกเงิน
ผู้กระทําความผิดตาม ม. 5 แห่ง พ.ร.บ. ป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินฯ ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 มีการร้องทุกข์กล่าวโทษ จํานวน 10 เรื่อง และบูรณาการสืบสวนร่วมกับเจ้าหน้าที่ตํารวจจับกุมบุคคลตามหมายจับข้อหาฟอกเงิน จํานวน 112 ราย
2.4 การดําเนินงานตามพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการสนับสนุนทางการเงิน แก่การก่อการร้ายและการแพร่ขยายอาวุธที่มีอานุภาพทําลายล้างสูง พ.ศ. 2559
ได้ดําเนินการประกาศรายชื่อบุคคลที่ถูกกําหนดตาม ม. 6 (UN Sanction List) จํานวน 8 คําสั่ง บุคคลที่ถูกกําหนดตาม ม. 7 (Thailand Sanction List) จํานวน 40 รายชื่อ และมีการดําเนินคดีอาญาฐานสนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้ายกับผู้กระทําความผิดตาม ม. 15 จํานวนทั้งสิ้น 3 เรื่อง
3. ผลการดําเนินงานด้านการกํากับและตรวจสอบผู้มีหน้าที่รายงาน
3.1 การศึกษา พัฒนา นโยบาย มาตรการและแนวทางการกํากับและตรวจสอบ เพื่อให้ การกํากับดูแลการดําเนินงานของสถาบันการเงินและของผู้มีหน้าที่รายงานตามกฎหมายว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน ให้สามารถรองรับมาตรฐานสากลในการป้องกันปราบปรามการฟอกเงินและการต่อต้าน การสนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้าย (AML/CFT)
3.2 การตรวจสอบและประเมินผู้มีหน้าที่รายงาน
สํานักงาน ปปง. ได้ตรวจสอบและประเมินผู้มีหน้าที่รายงาน ตามมาตรา 13 (สถาบันการเงิน) ตรวจประเมิน จํานวน 508 แห่ง ตรวจสอบ จํานวน 25 แห่ง เข้าแนะนํา จํานวน 101 แห่ง การติดตามจํานวน 3 แห่ง และตามมาตรา 16 (ธุรกิจที่ไม่ใช่สถาบันการเงิน) ตรวจประเมิน จํานวน 738 แห่ง ตรวจสอบ จํานวน 24 แห่ง เข้าแนะนํา จํานวน 212 แห่ง การติดตาม จํานวน 12 แห่ง
3.3 โครงการส่งเสริมความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับความเสี่ยงและการประเมินความเสี่ยงฯ
สํานักงาน ปปง. ได้จัดทําคู่มือการปฏิบัติสําหรับกลุ่มสหกรณ์ จํานวน 4,000 แห่ง พร้อมทั้งจัดอบรมผ่านสื่อออนไลน์ให้กับผู้มีหน้าที่รายงาน จํานวน 354 แห่ง
3.4 ผลการดําเนินงานด้านการพัฒนามาตรฐานและเผยแพร่ผู้มีหน้าที่รายงาน
สํานักงาน ปปง. ได้จัดอบรมหลักสูตรเกี่ยวกับการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินและการป้องกันและปราบปรามการสนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้าย มีผู้ผ่านการอบรมทั้งสิ้น จํานวน 354 แห่ง จํานวน 818 ราย
4. ผลการปฏิบัติงานด้านความร่วมมือและพัฒนา
4.1 การส่งเสริมและประสานความร่วมมือกับหน่วยงานต่างประเทศ
สํานักงาน ปปง. ได้จัดทําบันทึกความเข้าใจเกี่ยวกับความร่วมมือในการแลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวกรองทางการเงินเพื่อป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน เพื่อส่งเสริมและประสานความร่วมมือในการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินกับองค์กรต่าง ๆ ทั้งในระดับภูมิภาคและระดับนานาชาติ รวมจํานวน 55 ฉบับ (จํานวน 52 ประเทศ) และประเทศไทยโดยสํานักงาน ปปง. เข้าร่วมในกลุ่มองค์กรระหว่างประเทศเพื่อเสริมสร้างความร่วมมือในการแลกเปลี่ยนข้อมูลด้านการฟอกเงินและการสนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้าย รวมทั้งพัฒนาขีดความสามารถขององค์กรและบุคลากรในด้านการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินโดยส่งบุคลากรเข้าร่วมประชุม/สัมมนาและฝึกอบรมระหว่างประเทศ
4.2 ผลการดําเนินงานด้านการประเมินความสี่ยงด้านการฟอกเงิน และการสนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้ายและการแพร่ขยายอาวุธที่มีอานุภาพทําลายล้างสูง เพื่อให้ทราบถึงภัยคุกคาม จุดเปราะบาง ผลกระทบ และความเสี่ยงของประเทศ และใช้เป็นแนวทางในการกําหนดนโยบาย ยุทธศาสตร์ และมาตรการเพื่อลดความเสี่ยงดังกล่าว รวมทั้งมีการดําเนินการที่สอดคล้องกับความเสี่ยงมากยิ่งขึ้น ผลการประเมินความเสี่ยงสรุปได้ดังนี้
4.2.1 ความเสี่ยงด้านการฟอกเงิน ความผิดทุจริตต่อหน้าที่ราชการและยาเสพติดยังคงเป็นความผิดมูลฐานที่มีความเสี่ยงสูงสุด 2 อันดับแรก และช่องทางที่อาจถูกใช้กระทําความผิดที่มีความเสี่ยงสูงสุด ได้แก่ ธนาคารพาณิชย์ สถาบันการเงินเฉพาะกิจ เป็นต้น
4.2.2 ความเสี่ยงด้านการสนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้าย พฤติกรรมที่มีความเสี่ยง ได้แก่ การระดมทุน พฤติกรรมการเคลื่อนย้ายเงินทุน ได้แก่ ผ่านบุคคลเป็นพฤติกรรมที่มีความเสี่ยงสูง พฤติกรรมการนําเงินทุนไปใช้ ได้แก่ การนําไปใช้ก่อเหตุ พฤติกรรมที่เชื่อมโยงกับการสนับสนุนองค์การก่อการร้ายสากลมีความเสี่ยงต่ํา และช่องทางที่อาจถูกใช้ที่มีความเสี่ยงสูง ได้แก่ การขนเงินข้ามแดน ธนาคาร เป็นต้น
4.3 ยุทธศาสตร์ด้านการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินและการต่อต้านการสนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้าย (AML/CFT)
สํานักงาน ปปง. ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้ดําเนินการจัดทํายุทธศาสตร์ พ.ศ. 2565 - 2570 ไว้ 6 ยุทธศาสตร์ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้การดําเนินการด้าน AML/CFT ของประเทศไทยเป็นไปอย่างต่อเนื่อง มีประสิทธิภาพและเกิดประสิทธิผล สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติ นโยบายรัฐบาล มาตรฐานสากล รวมถึงสถานการณ์การเปลี่ยนแปลงความท้าทายใหม่ ๆ ในปัจจุบัน เพื่อพร้อมรับมือกับความเสี่ยงและภัยคุกคามจากอาชญากรรมการฟอกเงิน การสนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้ายและการแพร่ขยายอาวุธที่มีอานุภาพทําลายล้างสูง
4.4 การเผยแพร่ผลการประเมินความเสี่ยงระดับชาติและยุทธศาสตร์ด้านการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน และการต่อต้านการสนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้ายและการแพร่ขยายอาวุธ ที่มีอานุภาพทําลายล้างสูง
4.5 คณะกรรมการประสานและกํากับการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ด้านการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินและการต่อต้านการสนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้าย (AML/CFT)
4.6 ผลการปฏิบัติงานด้านความร่วมมือพหุภาคีและทวิภาคี
5. การพัฒนาองค์การ เช่น การฝึกอบรม ประชุม สัมมนา เพื่อพัฒนาบุคลากรให้มีขีดสมรรถนะ การประเมินส่วนราชการตามมาตรการปรับปรุงประสิทธิภาพในการปฏิบัติราชการ ประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 เป็นต้น
6. ผลการปฏิบัติงานด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ การตรวจพิสูจน์หลักฐานทางคอมพิวเตอร์ และการตรวจสอบการกระทําความผิดทางเทคโนโลยี
6.1 ด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ
สํานักงาน ปปง. ได้พัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อใช้เพิ่มประสิทธิภาพในการดําเนินงานและสนับสนุนภารกิจหลักตามอํานาจหน้าที่ในการวางหลักเกณฑ์ และดูแลให้มีการปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน เช่น ระบบจัดเก็บข้อมูลสถิติด้านการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินและการต่อต้านการสนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้าย AML/CFT ระบบบูรณาการฐานข้อมูลประชาชนและการบริการภาครัฐของสํานักงาน ปปง. ระบบคุ้มครองสิทธิผู้เสียหายเพื่อรองรับการดําเนินการยื่นคําร้องขอคุ้มครองสิทธิจากการกระทําความมูลฐานของผู้เสียหาย และระบบตรวจสอบรายชื่อบุคคลที่มีความเสี่ยงสูงด้านการฟอกเงินและรายชื่อบุคคล ผู้ถูกกําหนด
6.2 ด้านการตรวจพิสูจน์หลักฐานทางคอมพิวเตอร์ (Computer Forensics)
ดําเนินการตรวจพิสูจน์หลักฐานดิจิทัล จากวัตถุพยาน Macbook air จํานวน 1 เครื่อง ซึ่งอาจเกี่ยวข้องกับความผิดมูลฐานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ร่วมปฏิบัติการนอกพื้นที่กับสํานักงานตํารวจแห่งชาติเพื่อให้คําแนะนําเกี่ยวกับการเก็บรวบรวมพยานหลักฐานดิจิทัล และเข้าร่วมประชุมและนําเสนอผลการตรวจพิสูจน์หลักฐานดิจิทัล
6.3 ด้านการตรวจสอบการกระทําความผิดทางเทคโนโลยี (Cyber Crime Detection) ตรวจสอบการกระทําความผิดทางเทคโนโลยีตามความผิดมูลฐาน จํานวน 14 เรื่องประกอบด้วย การฉ้อโกงประชาชน ม. 3 (3) การพนันทางสื่ออิเล็กทรอนิกส์ ม. 3 (9) การตรวจสอบการกระทําความผิดทางเทคโนโลยี
7. ผลการปฏิบัติงานด้านการแก้ไขกฎหมายและออกกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง
7.1 ดําเนินการปรับปรุง แก้ไขกฎหมายและอนุบัญญัติ จํานวน 7 ฉบับ ได้แก่ ร่างพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... (ฉบับคุ้มครองผู้เสียหาย) ร่างพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... โดยแก้ไขปรับปรุงมาตรการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินให้มีความเหมาะสมกับสถานการณ์ มีความเป็นธรรมและมีประสิทธิภาพ ร่างพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... (ฉบับเพิ่มความผิดมูลฐานการลักลอบขนผู้โยกย้ายถิ่นฐาน) ร่างพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... (ฉบับเพิ่มความผิดมูลฐานเกี่ยวกับภาษีตามประมวลรัษฎากรกับความผิดมูลฐานอื่น) ร่างพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการสนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้ายและการแพร่ขยายอาวุธที่มีอานุภาพทําลายล้างสูง (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ร่างพระราชบัญญัติข้อมูล ผู้ได้รับผลประโยชน์ที่แท้จริง พ.ศ. .... และร่างกฎหมาย (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ออกตามความในพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน พ.ศ. 2542
7.2 กฎหมายที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา และมีผลใช้บังคับ จํานวน 2 ฉบับ ได้แก่ ระเบียบคณะกรรมการธุรกรรมว่าด้วยการคุ้มครองสิทธิของผู้เสียหายในความผิดมูลฐานตามกฎหมายว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2565 (ประกาศ รจ. เมื่อวันที่ 26 กรกฎาคม 2565) และระเบียบสํานักงาน ปปง. ว่าด้วยการเปรียบเทียบและการดําเนินคดีกับผู้กระทําความผิดตามกฎหมายว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2565 (ประกาศ รจ. เมื่อวันที่ 21 กันยายน 2565)
8. ผลการเบิกจ่ายงบประมาณรายจ่าย ประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2565
ได้รับการจัดสรรตามพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 จํานวน 466.25 ล้านบาท กรมบัญชีกลางโอนงบประมาณสมทบงบบุคลากรที่ไม่เพียงพอ จํานวน 7.99 ล้านบาท รวมเป็นจํานวนเงินทั้งสิ้น 474.24 ล้านบาท โดยจําแนกออกเป็นรายจ่ายประจํา จํานวน 407.23 ล้านบาท และรายจ่ายลงทุน จํานวน 67.01 ล้านบาท มีผลการเบิกจ่ายงบประมาณภาพรวม จํานวน 441.95 ล้านบาท จําแนกเป็นรายจ่ายประจํา จํานวน 397.20 ล้านบาท รายจ่ายลงทุน จํานวน 44.75 ล้านบาท เงินกันเหลื่อมปี จํานวน 32.27 ล้านบาท คงเหลืองบประมาณตกเป็นพับ จํานวน 25,196.50 บาท
ปัญหา อุปสรรค และข้อเสนอแนะในการปฏิบัติงาน
1. ยุทธศาสตร์ด้านการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินและการต่อต้านการสนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้าย
1.1 การปรับปรุงและพัฒนากฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้องกับระบบ AML/CFT
ในปี พ.ศ. 2564 ประเทศไทยได้รับการประเมินการปฏิบัติตามมาตรฐานสากลด้านกรอบกฎหมายดีขึ้นจาก 27 ข้อ เป็น 31 ข้อ (จาก 40 ข้อ) และมีข้อแนะนําที่ไม่สอดคล้องกับมาตรฐานสากล 9 ข้อ ซึ่งสํานักงาน ปปง. และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้มีแนวทางการดําเนินการปรับปรุงและแก้ไขข้อบกพร่องเพื่อให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากลอย่างต่อเนื่อง
ข้อเสนอแนะ เพื่อให้การปรับปรุงและพัฒนากฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้องกับระบบ AML/CFT เป็นไปตามข้อแนะนํา หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรมีการทบทวน ปรับปรุงและพัฒนากฎหมาย แนวปฏิบัติ นโยบาย และมาตรการอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากลด้าน AML/CFT และเท่าทันสถานการณ์
1.2 ระบบฐานข้อมูลที่สนับสนุนงานด้าน AML/CFT
การพัฒนาระบบฐานข้อมูลต่าง ๆ ยังประสบปัญหาการเข้าถึงข้อมูลซึ่งยังไม่ครอบคลุม และการปรับปรุงข้อมูลยังไม่เป็นปัจจุบันเท่าที่ควรซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของปัญหาข้อมูลที่ไม่เพียงพอต่อการดําเนินการและการส่งผลต่อข้อมูลที่รวดเร็ว
ข้อเสนอแนะ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรให้ความสําคัญกับการนําเข้าข้อมูลให้เป็นปัจจุบัน และพัฒนาระบบฐานข้อมูลเพื่อให้สามารถบูรณาการข้อมูลและใช้ฐานข้อมูลเดียวกันในการดําเนินงานด้าน AML/CFT รวมทั้งผู้บริหารสามารถนําข้อมูลไปใช้ในการวิเคราะห์และตัดสินใจในระดับนโยบาย
1.3 ความเสี่ยงด้านการฟอกเงิน การสนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้ายและการแพร่ขยายอาวุธที่มีอานุภาพทําลายล้างสูง (ML/TF/PF)
การทําความเข้าใจในเรื่อง ML/TF/PF มีลักษณะการดําเนินการตามหน้าที่ เน้นการทํางานตามเบาะแสหรือสํานวนมากกว่าการทํางานในเชิงรุก และการดําเนินคดีหรือสืบสวนการกระทําความผิดตามความเสี่ยงด้าน ML/TF/PF ยังเป็นกระบวนการใช้ดุลยพินิจที่แตกต่างกันซึ่งอาจทําให้เป้าหมายของการดําเนินงานต่างกัน อีกทั้งกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับด้าน AML/CFT มีจํานวนมากและมีความละเอียดค่อนข้างมาก ทําให้การดําเนินงานเชิงรุกเพื่อป้องกันความเสี่ยงด้าน ML/TF/PF จึงเป็นไปได้ยาก
ข้อเสนอแนะ ส่งเสริมให้มีการบูรณาการการทํางานร่วมกันระหว่างหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายและสํานักงาน ปปง. เพื่อส่งเสริมให้เกิดการทํางานเชิงรุก
2. การดําเนินการโครงการสายลับ ปปง.
สํานักงาน ปปง. ได้จัดตั้งโครงการสายลับ ปปง. ขึ้น เพื่อส่งเสริมความร่วมมือของภาคประชาชนเกี่ยวกับการให้ข้อมูลข่าวสารในการสอบสวนดําเนินคดีกับผู้กระทําความผิดมูลฐาน ดําเนินการเกี่ยวกับทรัพย์สินตามกฎหมายว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน ซึ่งปัจจุบันมีผู้สมัครสายลับ ปปง. จํานวนลดลงอย่างมาก เนื่องจากการปฏิบัติงนของสายลับของสํานักงาน ปปง. ไม่มีกฎหมายและระเบียบกําหนดให้มีการจ่ายเงินเดือนหรือค่าตอบแทนเป็นรายเดือน แต่อาจมีสิทธิได้รับค่าตอบแทนตามระเบียบที่กําหนด
ข้อเสนอแนะ เพื่อให้ประชาชนสนใจสมัครเป็นสมาชิกโครงการสายลับ ปปง. มากยิ่งขึ้น ควรมีการประชาสัมพันธ์ให้ความรู้ความเข้าใจแก่ภาคประชาชนทราบถึงหลักเกณฑ์และเงื่อนไขการพิจารณาลักษณะคดี และช่องทางการสมัคร รวมถึงการปรับแก้ไขกฎระเบียบที่เกี่ยวข้องให้สร้างแรงจูงใจมากขึ้น
5. เรื่อง รายงานผลการดําเนินการตามแผนปฏิบัติการด้านการพัฒนาอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ ระยะที่ 1 (พ.ศ. 2566-2570)
คณะรัฐมนตรีรับทราบตามที่กระทรวงอุตสาหกรรมเสนอดังนี้
1. รับทราบแผนปฏิบัติการด้านการพัฒนาอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ ระยะที่ 1
(พ.ศ. 2566-2570)
2. รับทราบแนวทางการขับเคลื่อนการพัฒนาอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ เพื่อให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องใช้เป็นแนวทางในการขับเคลื่อนการพัฒนาอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะในระยะต่อไป
สาระสําคัญและข้อเท็จจริง
กระทรวงอุตสาหกรรมในฐานะหน่วยงานหลักที่ได้รับมอบหมายให้ติดตามและรายงานผล การดําเนินการตามแผนปฏิบัติการด้านการพัฒนาอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ ระยะที่ 1 (พ.ศ. 2566-2570) ต่อคณะรัฐมนตรี ขอรายงานสรุปความคืบหน้าการดําเนินการของหน่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง ในการขับเคลื่อนแผนปฏิบัติการด้านการพัฒนาอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ ปี พ.ศ. 2566 และแนวทางการขับเคลื่อน การพัฒนาอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ ในระยะต่อไป ดังนี้
1. แผนปฏิบัติการด้านการพัฒนาอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ ระยะที่ 1 (พ.ศ. 2566-2570)
คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบแผนปฏิบัติการด้านการพัฒนาอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ ระยะที่ 1 (พ.ศ. 2566-2570) ตามที่กระทรวงอุตสาหกรรมเสนอ เมื่อวันที่ 27 ธันวาคม 2565 เพื่อให้ประเทศไทยเป็นศูนย์กลางในการผลิตอุปกรณ์และระบบอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะในอาเซียน โดยมีเทคโนโลยีเป็นของตนเองภายในปี 2570 โดยประกอบด้วยมาตรการ ดังนี้
มาตรการที่ 1 ยกระดับศักยภาพการแข่งขันของอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์เดิมและส่งเสริมให้เกิดการพัฒนาระบบอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ โดยมีแนวทางการพัฒนา ดังนี้
1) ดึงดูดการลงทุนในอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ต้นน้ํา เช่น Wafer Fabrication, Micro Electronics, Power Electronics และ Communication Electronics
2) ยกระดับอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ที่ประเทศไทยมีฐานการผลิต เช่น IC Packaging ไปสู่ IC Design และ PCB ไปสู่ High Density PCB, Flexible PCB และ Multi-Layer PCB เป็นต้น
3) สร้างผู้ประกอบการ Startup และพัฒนาบุคลากรด้าน Smart Electronics
4) สร้างและยกระดับบุคลากรให้เป็น Smart Developer (SD)
มาตรการที่ 2 : กระตุ้นอุปสงค์ เพื่อสร้างตลาดการใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะในประเทศ และต่อยอดการสร้างหรือพัฒนาระบบอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ โดยมีแนวทางการพัฒนา ดังนี้
1) สนับสนุนหน่วยงานภาครัฐในการจัดซื้อจัดจ้างใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะหรือใช้ระบบอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะที่ดําเนินการโดยผู้ประกอบการไทย ในสัดส่วนที่ไม่น้อยกว่าร้อยละ 50 หรือได้มาตรฐานตามที่หน่วยงานมาตรฐานของไทยเป็นผู้กําหนดขึ้น
2) กระตุ้นอุปสงค์การใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะของภาคเอกชนและภาครัฐในภาคส่วนที่เกี่ยวข้องให้เกิดการพัฒนาต่อยอดเป็น Smart Home & Smart Appliance, Smart Factory, Smart Hospital & Health, Smart Farm และ EV
มาตรการที่ 3 : สร้างและพัฒนา Eco System สําหรับอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ
1) ยกระดับโครงสร้างพื้นฐานและสร้าง Eco-system ให้สอดรับกับการพัฒนาอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ เช่น IoT Platform, Cloud System, Data Center, Data Security, 5G และ Connectivity Teachnology เป็นต้น
2) จัดตั้งศูนย์ความเป็นเลิศเฉพาะทาง (Excellence Center) เช่น ด้าน IC/Circuit/PCB Design และ Micro/Nanotechnology Design เป็นต้น
3) ยกระดับสถาบันไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ให้เป็นศูนย์กลางการพัฒนาเทคโนโลยี มาตรฐาน และการทดสอบด้าน Smart Electronics
4) ส่งเสริมให้เกิดการใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ และพัฒนาระบบการบริหารจัดการซากผลิตภัณฑ์ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ ตั้งแต่การจัดเก็บ รวบรวม การขนส่ง การถอดแยก การรีไซเคิล และการกําจัดซากผลิตภัณฑ์ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์
2. ความคืบหน้าการดําเนินการตามแผนปฏิบัติการด้านการพัฒนาอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ ระยะที่ 1 ในปี พ.ศ. 2566
กระทรวงอุตสาหกรรมได้ดําเนินการติดตามความคืบหน้าการดําเนินงานจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยสรุปความคืบหน้าในการดําเนินการได้ ดังนี้
2.1 มาตรการยกระดับศักยภาพการแข่งขันของอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์เดิม และส่งเสริมให้เกิดการพัฒนาระบบอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ มีการดําเนินการ ดังนี้
1) การส่งเสริมการลงทุนอุตสาหกรรมที่มีความสําคัญต่อการพัฒนาประเทศ โดยมีผู้ประกอบการขอรับการส่งเสริมเพื่อขอยกเว้นเงินได้นิติบุคคลร้อยละ 100 จากมูลค่าการลงทุน จํานวน 98 โครงการ คิดเป็นมูลค่า 108,266.8 ล้านบาท (สํานักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน)
2) การสร้างผู้ประกอบการ Startup และพัฒนาบุคลากรด้าน Smart Electronics ให้มีความรู้และต่อยอดเทคโนโลยีและนวัตกรรม ผ่านการดําเนินการของกองทุนพัฒนาผู้ประกอบการ เทคโนโลยีและนวัตกรรม (Technology and Innovation-Based Enterprise Development Fund หรือ TED Fund) โดยมีการบูรณาการหน่วยงานให้ทุนสนับสนุน (Funding Agency) หน่วยบ่มเพาะ (Incubator & Accelerator) และนักลงทุน (Investor) ในการสนับสนุนเงินทุน องค์ความรู้ และพัฒนาศักยภาพให้แก่ผู้ประกอบการ Startup โดยปัจจุบันมีสถานประกอบการอยู่ระหว่างดําเนินการสนับสนุนทั้งสิ้น 16 ราย (กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม)
3) การยกระดับอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ที่ประเทศไทยมีฐานการผลิต โดยมีการดําเนินการโครงการวิจัยเชิงกลยุทธ (Strategic Fund; SF) ประเภทโครงการนวัตกรรม ระดับอุตสาหกรรม (Industrial Prototype) ในอุตสาหกรรมไมโครอิเล็กทรอนิกส (Microelectronics) และอิเล็กทรอนิกสอัจฉริยะ (Smart Electronics) ของประเทศ เพื่อสนับสนุนการวิจัยเพื่อออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์ รวมถึงพัฒนาบุคลากรด้านการออกแบบผลิตภัณฑวงจรรวมในระดับอุตสาหกรรม จํานวน 7 ราย (สํานักงานการวิจัยแห่งชาติ)
2.2 มาตรการกระตุ้นอุปสงค์เพื่อสร้างตลาดการใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะในประเทศและต่อยอดการสร้างหรือพัฒนาระบบอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ มีการส่งเสริมให้เกิดการพัฒนาอุปกรณ์หรือผลิตภัณฑ์อิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะในการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและการบริการผ่านการดําเนินโครงการ/กิจกรรม ดังนี้
1) โครงการพัฒนาศักยภาพกระบวนการผลิตสินค้าเกษตร โดยการจัดกิจกรรมส่งเสริมเกษตรกร ผู้ประกอบการธุรกิจเกษตรและอาหารแปรรูป ให้มีการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมดิจิทัล มีการพัฒนาแพลตฟอร์มฐานข้อมูลขนาดใหญ่ (Big data platform) ด้านการเกษตร มีเกษตรกรเข้าร่วมจํานวน 300 ราย เกิดรายได้เป็นมูลค่ากว่า 450 ล้านบาท (กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม)
2) โครงการพัฒนาเทคโนโลยีเกษตรอัจฉริยะ โดยการจัดทํากิจกรรมแปลงเรียนรู้เทคโนโลยีเกษตรอัจฉริยะ นําเทคโนโลยี Smart Farm และ IoTs มาประยุกต์ใช้ร่วมกับองค์ความรู้ด้านการผลิตพืชของกรมวิชาการเกษตร มีแปลงเรียนรู้เทคโนโลยีเกษตรอัจฉริยะ จํานวน 6 แปลง ได้แก่ ถั่วเหลืองฝักสด ถั่วเหลือง ถั่วลิสง ถั่วเขียว มันสําปะหลัง และลําไย (กรมวิชาการเกษตร)
3) โครงการยกระดับผลิตภาพภาคอุตสาหกรรมอย่างยั่งยืนด้วยแนวคิดเศรษฐกิจชีวภาพ เศรษฐกิจหมุนเวียน และเศรษฐกิจสีเขียว (BCG) โดยการจัดกิจกรรมเพื่อยกระดับสถานประกอบการให้สามารถใช้ทรัพยากรและพลังงานในกระบวนการผลิตอย่างมีประสิทธิภาพ มีการประยุกต์ใช้เทคโนโลยี Smart Electronics จํานวน 5 กิจการ ทําให้สามารถลดต้นทุนด้านพลังงานเฉลี่ยร้อยละ 24.5 และสามารถลดปริมาณ การปลดปล่อยก๊าซเรือนกระจกลง 552.75 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า (สํานักงานเศรษฐกิจอุตสาหกรรม/สถาบันไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์)
4) การวิจัยพัฒนาต้นแบบ Smart Sensor สําหรับ Safety Home/Safety Workplace ภายใต้โครงการ "การพัฒนาระบบเซนเซอร์แบบกระจายอย่างง่าย สําหรับการเฝ้าติดตาม และแจ้งเตือนคุณภาพอากาศในพื้นที่ปฏิบัติงานแบบเรียลไทม์ผ่านระบบออนไลน์” รวมถึงมีการเผยแพร่ในบทความวิชาการ (กรมวิทยาศาสตร์บริการ)
5) การจัดงานแสดงสินค้า “TAPA 2023” ภายใต้แนวคิด “Sustainable for The Future” ระหว่างวันที่ 5-8 เมษายน 2566 ณ ศูนย์นิทรรศการและการประชุม ไบเทค บางนา (กรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์)
2.3 มาตรการสร้างและพัฒนา Ecosystem สําหรับอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะโดยการพัฒนาบุคลากร ระบบ และโครงสร้างพื้นฐาน มีการดําเนินงาน ดังนี้
1) การยกระดับโครงสร้างพื้นฐานและสร้าง Ecosystem เพื่อรองรับการพัฒนาอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ ผ่านการดําเนินโครงการ/กิจกรรม ดังนี้
1.1) การดําเนินการยก (ร่าง) แผนพัฒนาแรงงานและประสานงานการ ฝึกอาชีพในอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ เพื่อเสนอคณะอนุกรรมการในอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะก่อนนําเข้าเสนอคณะกรรมการพัฒนาแรงงานและประสานการฝึกอาชีพแรงงานแห่งชาติ (กระทรวงแรงงาน)
1.2) โครงการส่งเสริมการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัล ข้อมูล และปัญญาประดิษฐ์ มีการจัดกิจกรรมดิจิทัลประเทศไทยเพื่ออนาคต พ.ศ. 2566-2570 (Digital Thailand for Future 2023-2027) โดยมีศูนย์วิเคราะห์ทดสอบรับรองมาตรฐาน สร้างนวัตกรรมดิจิทัลด้านเทคโนโลยี 5G จากอุตสาหกรรมเป้าหมาย สร้างมูลค่าการลงทุนของภาคเอกชนในการดําเนินการร่วมกับรัฐ 15 ล้านบาท และมีอัตราการขยายตัวของอุตสาหกรรมและบริการดิจิทัล ข้อมูล และปัญญาประดิษฐ์ หุ่นยนต์ระบบอัตโนมัติและอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ ขยายตัวเพิ่มขึ้นไม่น้อยกว่าร้อยละ 1 (กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม)
1.3) การจัดทํา Industrial Data Analytic and Collaboration Platform ประกอบด้วยฐานข้อมูลผู้ประกอบการและผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง รวมถึงเป็น Collaboration Platform เชื่อมโยงระบบนิเวศน์เชิงธุรกิจอุตสาหกรรมหุ่นยนต์และระบบอัตโนมัติ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต รวมถึงยกระดับเป็น Smart Factory ภายใต้โครงการพัฒนาอุตสาหกรรมหุ่นยนต์และระบบอัตโนมัติเพื่อยกระดับศักยภาพการแข่งขันเข้าสู่อุตสาหกรรม 4.0 (สํานักงานเศรษฐกิจอุตสาหกรรม/สถาบันไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์)
1.4) โครงการพัฒนาศูนย์วิเคราะห์ข้อมูลเชิงลึกสําหรับอุตสาหกรรมไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ เพื่อเป็นแหล่งข้อมูลพื้นฐานด้านอุตสาหกรรมไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ ประกอบด้วย ข้อมูลที่เกี่ยวข้อง เช่น ข้อมูลผู้ประกอบการ ข้อมูลการผลิต ข้อมูลการตลาด ข้อมูลเทคโนโลยี ตลอดจนรายงานบทวิเคราะห์ และบทวิจัยเกี่ยวกับอุตสาหกรรมไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ เพื่อให้ทั้งผู้ประกอบการภาคเอกชน ตลอดจนหน่วยงานภาครัฐ ได้นําข้อมูลเหล่านี้ไปวิเคราะห์ และพัฒนาต่อยอดในการดําเนินงานขององค์กร ตลอดจนการพัฒนานโยบายของประเทศต่อไป (สํานักงานเศรษฐกิจอุตสาหกรรม/สถาบันไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์)
2) การจัดตั้งศูนย์ความเป็นเลิศเฉพาะทาง (Excellence Center) รวมทั้งส่งเสริมการผลิตด้วยระบบเทคโนโลยีสมัยใหม่ เพื่อเป็นการยกระดับและเพิ่ม Productivity ให้กับอุตสาหกรรมไทย ผ่านการดําเนินโครงการ/กิจกรรม ดังนี้
2.1) โครงการไทยแลนด์ดิจิทัลวัลเล่ย์ (Thailand Digital Valley) เพื่อเป็นศูนย์กลางการออกแบบนวัตกรรมดิจิทัลของภูมิภาคครบวงจร ตั้งแต่การออกแบบนวัตกรรมบริการทางธุรกิจ การออกแบบวิศวกรรมและสถาปัตยกรรมดิจิทัล รวมทั้งการออกแบบผลิตภัณฑ์ และบรรจุภัณฑ์อุปกรณ์อัจฉริยะที่มีเอกลักษณ์ เพื่อสร้างแบรนด์สินค้าให้กับประเทศไทย รวมถึงเป็นศูนย์กลางนวัตกรรมบนเทคโนโลยี 5G ของประเทศไทยและภูมิภาค โดยใช้พื้นที่เขตส่งเสริมอุตสาหกรรมและนวัตกรรมดิจิทัล (Digital Park Thailand หรือ EECd) ปัจจุบันได้ดําเนินการไปแล้ว ร้อยละ 9.04 ของแผนการจัดตั้ง (กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม)
2.2) โครงการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานเพื่อรองรับการขยายตัวของอุตสาหกรรมดิจิทัล ข้อมูล และปัญญาประดิษฐ์ โดยจัดตั้งศูนย์ความเป็นเลิศด้านการออกแบบและการวิเคราะห์ทดสอบวงจรรวมและเซนเซอร์ เพื่อพัฒนาต้นแบบวงจรรวมในระดับวงจรไฟฟ้า มีระบบครุภัณฑ์สําหรับห้องปฏิบัติการวิเคราะห์และทดสอบวงจรรวมและเซนเซอร์ มีหลักสูตรการออกแบบวงจรรวมแบบออนไลน์ รวมทั้ง มีเครือข่ายผู้ออกแบบวงจรรวม ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคการศึกษา เพื่อให้ความเห็นในการดําเนินงานและ ทิศทางการพัฒนาอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้อง (ศูนย์เทคโนโลยีไมโครอิเล็กทรอนิกส์ สํานักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ)
2.3) ศูนย์รวมผู้เชี่ยวชาญด้านการออกแบบไมโครอิเล็กทรอนิกส์ แห่งประเทศไทย ประกอบด้วย ฐานข้อมูลด้านกําลังคน ความเชี่ยวชาญ หน่วยงาน และครุภัณฑ์ ทางด้านไมโครอิเล็กทรอนิกส์ของประเทศ รวมทั้งเครือข่ายภาคเอกชนและต่างประเทศ ตลอดจนมีการพัฒนากําลังคน (Workforce) ที่เกี่ยวข้องกับด้านการออกแบบไมโครอิเล็กทรอนิกส์ (สํานักงานการวิจัยแห่งชาติ)
3) การยกร่างมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้อง 4 มาตรฐาน (สํานักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม)
3.1) ร่างมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม เทคโนโลยีสารสนเทศ ปัญญาประดิษฐ์ ภาพรวมเกี่ยวกับความน่าเชื่อถือในปัญญาประดิษฐ์
3.2) ร่างมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม เทคโนโลยีสารสนเทศ ปัญญาประดิษฐ์ การประเมินสมรรถนะการจําแนกของการเรียนรู้ของเครื่อง
3.3) ร่างมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม เทคโนโลยีสารสนเทศ ปัญญาประดิษฐ์ ภาพรวมเกี่ยวกับข้อกังวลด้านจริยธรรมและสังคม
3.4) ร่างมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม เทคโนโลยีสารสนเทศ ปัญญาประดิษฐ์ กรณีการใช้งานอินเทอร์เน็ตของสรรพสิ่ง (IoT)
4) การส่งเสริมให้เกิดการใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ และพัฒนาระบบการบริหารจัดการซากผลิตภัณฑ์ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ โดยผ่านการดําเนินโครงการ/กิจกรรม ดังนี้
4.1) โครงการบ่มเพาะผู้ประกอบการในชุมชนเป้าหมายสู่การเป็นวิสาหกิจหรือสถานประกอบการคัดแยกขยะอิเล็กทรอนิกส์ เพื่อเป็นวัตถุดิบให้แก่อุตสาหกรรมในประเทศ โดยมีผลการดําเนินงาน คือ ผู้ประกอบการและประชาชนในชุมชนเป้าหมาย รวมถึงหน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชนที่เกี่ยวข้อง ได้รับการถ่ายทอดองค์ความรู้หลักเกณฑ์มาตรฐานกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับขยะอิเล็กทรอนิกส์ กฎหมาย/สิทธิประโยชน์ที่เกี่ยวข้องกับวิสาหกิจชุมชนหรือสถานประกอบการ และรูปแบบการดําเนินธุรกิจ (Business Model) ที่ยั่งยืน รวมทั้งมีหลักสูตรการพัฒนาและยกระดับผู้ประกอบการให้เป็นวิสาหกิจหรือสถานประกอบการคัดแยก/ถอดแยกขยะอิเล็กทรอนิกส์ (กรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่)
4.2) การพัฒนาเครื่องจักรและอุปกรณ์คัดแยกซากแผงเซลล์แสงอาทิตย์เพื่อต่อยอดและขยายผลเทคโนโลยีรีไซเคิลซากแผงเซลล์แสงอาทิตย์สู่การผลิตในเชิงพาณิชย์
โดยผลการดําเนินงานมีเครื่องจักรและอุปกรณ์สําหรับการคัดแยกวัสดุที่เป็นองค์ประกอบหลักของซากแผงเซลล์แสงอาทิตย์ ที่ผ่านกระบวนการทางความร้อน หรือ ผ่านกระบวนการคัดแยกกระจกออกด้วยกระบวนการ Hot Knife หรือ Heated Blade และบดย่อยส่วนประกอบที่เหลือเป็นผงขนาดไม่เกิน 1.2 มิลลิเมตร ได้อย่างมีประสิทธิภาพ (กรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่)
4.3) การปรับปรุง (ร่าง) พระราชบัญญัติจัดการซากผลิตภัณฑ์เครื่องใช้ไฟฟ้าและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เพื่อเสนอต่อคณะกรรมการกฎหมายกรมควบคุมมลพิษพิจารณาต่อไป (กรมควบคุมมลพิษ)
3. ปัญหาอุปสรรคและโอกาสในการพัฒนาอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ
กระทรวงอุตสาหกรรม ได้ติดตามความคืบหน้าในการดําเนินการขับเคลื่อนการพัฒนาอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ รวมทั้งมีการจัดประชุมหารือเครือข่ายความร่วมมือเพื่อขับเคลื่อนการดําเนินงานตามแผนปฏิบัติการด้านการพัฒนาอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ ระยะที่ 1 (พ.ศ. 2566-2570) และการประชุมกลุ่มย่อย (Focus Group) 2 กลุ่ม คือ กลุ่มที่ 1 ด้านบุคลากร และกลุ่มที่ 2 ด้านระบบนิเวศอุตสาหกรรม โดยสามารถสรุปปัญหาอุปสรรคและโอกาสในการพัฒนาอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะได้ ดังนี้
3.1 ปัญหาอุปสรรค
1) การลงทุน : ยังไม่มีการลงทุนในกลุ่มอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ต้นน้ําในประเทศ เนื่องจากต้องมีการลงทุนสูง ผู้ประกอบการไทยยังมีข้อจํากัดด้านเงินทุน รวมทั้งสิทธิประโยชน์ยังไม่จูงใจนักลงทุนรายใหญ่ นอกจากนี้ ต้องมีการเตรียมความพร้อมด้านบุคลากรในอิเล็กทรอนิกส์ต้นน้ํา เช่น ผู้ออกแบบชิปอิเล็กทรอนิกส์ (IC Design) และผู้ผลิตชิปอิเล็กทรอนิกส์ (Wafer Fabrication) ให้เพียงพอเพื่อรองรับการขยายตัวของอุตสาหกรรมดังกล่าว
2) บุคลากร : ขาดแคลนบุคลากรด้านอิเล็กทรอนิกส์ ทั้งในระดับวิศวกร ช่างเทคนิค และบุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญพิเศษในส่วนอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ต้นน้ํา เช่น ผู้ออกแบบชิปอิเล็กทรอนิกส์ (IC Design) ผู้ผลิตชิปอิเล็กทรอนิกส์ (Wafer Fabrication) และผู้ออกแบบวงจรพิมพ์ขั้นสูง (PCB Design) รวมถึงบุคลากรในส่วนอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ปลายน้ํา ได้แก่ กลุ่มผู้ประกอบการ System Developer นอกจากนี้ การผลิตและพัฒนากําลังคนในสถาบันการศึกษา ยังไม่ตรงต่อความต้องการของภาคอุตสาหกรรม (Mismatch)
3) การวิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ์ : ขาดการสนับสนุนงานวิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ์ เพื่อต่อยอดไปสู่เชิงพาณิชย์ รวมถึงพัฒนาห้องปฏิบัติการทดสอบที่มีศักยภาพเพียงพอสําหรับการวิเคราะห์คุณสมบัติของผลิตภัณฑ์อิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ
4) การจัดการของเสียจากกระบวนการผลิตในอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ : กระบวนการผลิตสินค้าอิเล็กทรอนิกส์มีขั้นตอนที่ซับซ้อน โดยมีทั้งทางเคมีและทางกล ทําให้เกิดของเสียในรูปแบบต่าง ๆ ซึ่งปัจจุบันยังมีการใช้มาตรการทางการค้าระหว่างประเทศที่กําหนดเงื่อนไขในด้านมลภาวะต่อสิ่งแวดล้อมที่เกิดจากกระบวนการผลิต ดังนั้น ประเทศไทยจําเป็นต้องมีระบบการจัดการที่สามารถรองรับของเสียจากกระบวนการผลิตดังกล่าวได้
3.2 โอกาสของอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ
ในปัจจุบันเศรษฐกิจโลกกําลังเปลี่ยนผ่านไปสู่รูปแบบ Digital Transformation ส่งผลให้อุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์เข้ามามีบทบาทในอุตสาหกรรมต่าง ๆ เพิ่มมากขึ้น เช่น อุตสาหกรรมยานยนต์ อุตสาหกรรมเกษตร และอุตสาหกรรมเครื่องมือแพทย์ นอกจากนี้ มีความขัดแย้งเชิงภูมิภาค ทําให้มีการปรับห่วงโซ่อุปทาน มีการย้ายฐานการผลิตมากขึ้น โดยในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ประเทศไทยเป็นตัวเลือกสําคัญ แสดงให้เห็นถึงโอกาสในการเป็นศูนย์กลางในการผลิตอุปกรณ์ และระบบอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะในอาเซียน ซึ่งจําเป็นต้องมีการแก้ไขปัญหาอุปสรรคและเร่งดําเนินการสร้างความเข้มแข็งให้กับอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ในประเทศ ทั้งในด้านมาตรการส่งเสริมการลงทุน ด้านการพัฒนาบุคลากร รวมถึงสร้างระบบนิเวศอุตสาหกรรมให้มีความพร้อมเพื่อรองรับการลงทุน รวมถึงสนับสนุนให้มีการวิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ์ เพื่อต่อยอดในเชิงพาณิชย์ ซึ่งจะเป็นการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะของประเทศไทยอย่างยั่งยืนต่อไป
4. แนวทางการขับเคลื่อนการพัฒนาอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะในระยะต่อไป
กระทรวงอุตสาหกรรมจะใช้กลไกคณะกรรมการพัฒนาอุตสาหกรรมแห่งชาติ (กอช.) ในการขับเคลื่อนแผนปฏิบัติการด้านการพัฒนาอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ ระยะที่ 1 (พ.ศ. 2566-2570) โดยบูรณาการความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคการศึกษา เพื่อดําเนินการตามมาตรการต่าง ๆ โดยแนวทางการส่งเสริมและพัฒนาอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะเพิ่มเติมในระยะต่อไป มีดังนี้
4.1 การกําหนดมาตรการสนับสนุนการลงทุนในอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะให้มีความเหมาะสมกับผู้ประกอบการ เนื่องจากผู้ประกอบการในอุตสาหกรรมมีหลายกลุ่มและมีหลายขนาด จึงมีความต้องการในการสนับสนุนที่แตกต่างกัน ดังนั้น มาตรการการสนับสนุนการลงทุนควรมีความหลากหลาย เพื่อให้สามารถสนับสนุนผู้ประกอบการในอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะได้อย่างครอบคลุม
4.2 การเตรียมความพร้อมบุคลากรเพื่อเข้าสู่อุตสาหกรรม ทั้งในระดับวิศวกร ช่างเทคนิค และบุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญพิเศษในเทคโนโลยีขั้นสูง รวมถึงให้การรับรองสมรรถนะบุคคลของคุณวุฒิวิชาชีพสาขาวิชาชีพไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ และมีการพัฒนาหลักสูตร โดยมีความร่วมมือกันระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคการศึกษา
4.3 การสนับสนุนให้มีการใช้อุปกรณ์หรือผลิตภัณฑ์อิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะในภาคเอกชนและภาครัฐ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและการบริการ โดยสามารถใช้กลไกแผนงานบูรณาการอุตสาหกรรมศักยภาพที่ อก. เป็นหน่วยงานหลักในการดําเนินการจัดทําคําของบประมาณ เพื่อยกระดับผลิตภาพและประสิทธิภาพ โดยการพัฒนาเทคโนโลยี นวัตกรรม และพัฒนาฝีมือแรงงานของอุตสาหกรรมศักยภาพ
4.4 การสนับสนุนด้านการพัฒนาผลิตภัณฑ์ โดยควรมีพื้นที่สําหรับให้บริการในการพัฒนาและทดสอบต้นแบบผลิตภัณฑ์อิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ สําหรับนักศึกษาและผู้ประกอบการ รวมทั้งมีการพัฒนามาตรฐานและยกระดับห้องปฏิบัติการทดสอบด้าน Smart Electronics เพื่อรับรองมาตรฐานผลิตภัณฑ์อิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ มาตรฐานกระบวนการผลิตของอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ และมาตรฐานห้องทดสอบภายในกระบวนการผลิตสําหรับผลิตภัณฑ์ในงานเฉพาะด้าน
4.5 การสร้างกลไกการสนับสนุนของภาครัฐในการบริหารจัดการซากผลิตภัณฑ์เครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ ตั้งแต่การจัดเก็บรวบรวม การขนส่ง การถอดแยก การรีไซเคิล และการกําจัดซากที่เหลือ เช่น การให้สิทธิประโยชน์ทางภาษี การจัดซื้อจัดจ้างสีเขียวที่พิจารณาเลือกซื้อผลิตภัณฑ์รีไซเคิลหรือที่มีส่วนประกอบของวัตถุดิบรีไซเคิล การเก็บภาษีหรือเพิ่มค่าธรรมเนียมฝังกลบให้สูงขึ้น การห้ามส่งออกขยะอิเล็กทรอนิกส์หรือชิ้นส่วนที่ไทยมีศักยภาพในการรีไซเคิล รวมถึงผลักดันพระราชบัญญัติจัดการซากผลิตภัณฑ์เครื่องใช้ไฟฟ้าและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ให้มีผลบังคับใช้โดยเร็ว เป็นต้น
4.6 การพิจารณาเพิ่มกลุ่มอุตสาหกรรมเป้าหมายของอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะที่นอกเหนือจากกลุ่ม Smart Factory, Smart Product, Smart Farm, Smart Hospital & Health และรถ EV โดยเฉพาะกลุ่มผลิตภัณฑ์ที่เป็นเทคโนโลยีใหม่ รวมถึงกลุ่มผลิตภัณฑ์ที่มีความสอดคล้องกับกลุ่มอุตสาหกรรมอนาคต New S-Curve เพื่อให้มาตรการสนับสนุนต่าง ๆ มีความครอบคลุมทุกสาขาในอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ
ประโยชน์และผลกระทบ
อุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์เป็นอุตสาหกรรมที่มีความสําคัญต่อประเทศไทยมายาวนานกว่า 50 ปี ในปัจจุบันมีการพัฒนาต่อยอดไปสู่อุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะที่มีบทบาทสําคัญต่อภาคอุตสาหกรรมการผลิต ภาคการเกษตร และภาคบริการ ในการยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนดังนั้น ประเทศไทยจึงมีความจําเป็นต้องมีการปรับโครงสร้างการผลิตแบบเดิมในอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ ไปสู่การผลิตที่เน้นเทคโนโลยีและนวัตกรรม รวมถึงการสร้าง Supply Chain ในอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ใหม่ ๆ เช่น ยานยนต์ไฟฟ้า (EV) ยานยนต์ไร้คนขับ หุ่นยนต์ ดิจิทัล และปัญญาประดิษฐ์ อุปกรณ์ทางการแพทย์ ชิ้นส่วนอากาศยาน และอุตสาหกรรม S-Curve ต่าง ๆ ตามนโยบายของรัฐบาล ซึ่งทําให้การขับเคลื่อนอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะจะช่วยยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันให้แก่ผู้ประกอบการไทย และนําไปสู่การพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศอย่างยั่งยืนต่อไป
6. เรื่อง รายงานภาวะเศรษฐกิจอุตสาหกรรมไตรมาสที่ 3/2566 และแนวโน้มไตรมาสที่ 4/2566 และรายงาน
ภาวะเศรษฐกิจอุตสาหกรรมประจําเดือนกันยายน 2566
คณะรัฐมนตรีรับทราบรายงานภาวะเศรษฐกิจอุตสาหกรรมไตรมาสที่ 3/2566 และแนวโน้มไตรมาสที่
4/2566 และรายงานภาวะเศรษฐกิจอุตสาหกรรมประจําเดือนกันยายน 2566 ตามที่กระทรวงอุตสาหกรรมเสนอ
สาระสําคัญและข้อเท็จจริง
ภาวะเศรษฐกิจอุตสาหกรรมในไตรมาสที่ 3/2566 เมื่อพิจารณาจากดัชนีผลผลิตอุตสาหกรรม (MPI) หดตัวร้อยละ 6.19 ยังคงปรับตัวลดลงติดต่อกันเป็นไตรมาสที่ 4 ตามการชะลอตัวของเศรษฐกิจโลก และปัจจัยเสี่ยงทางการเงินที่เพิ่มขึ้น ทําให้การบริโภคและการลงทุนลดลง ทั้งนี้ อุตสาหกรรมสําคัญที่ชะลอตัวใน ไตรมาสที่ 3/2566 อาทิ ชิ้นส่วนและแผ่นวงจรอิเล็กทรอนิกส์ ตามภาวะเศรษฐกิจโลกที่เติบโตได้ช้าลง ทําให้ความต้องการชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ในตลาดโลกลดลง ยานยนต์ ตามการชะลอตัวของตลาดรถยนต์ในประเทศจากกําลังซื้อที่อ่อนตัวลง และความเข้มงวดในการปล่อยสินเชื่อของสถาบันการเงิน คอมพิวเตอร์และอุปกรณ์ต่อพ่วง จากสินค้า Hard Disk Drive เป็นหลัก ปัจจัยจากผู้ผลิต รายใหญ่ปรับลดแผนการผลิตตามอุปสงค์ที่ชะลอตัวต่อเนื่องจากภาวะเศรษฐกิจโลกที่ชะลอตัว และความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ที่ยาวนาน สําหรับ อุตสาหกรรมที่มีการขยายตัวในไตรมาสที่ 3/2566 อาทิ น้ําตาล ตามความต้องการบริโภคที่ขยายตัวต่อเนื่องทั้งตลาดในประเทศและตลาดส่งออก พลาสติกและยางสังเคราะห์ขั้นต้น เนื่องจากช่วงเดียวกันของปีก่อนเป็นช่วงที่เกิดภาวะ Over supply ในตลาดโลก ทําให้ผู้ผลิตไทยปรับลดการผลิตหลังส่งออกสินค้าได้ลดลง ประกอบกับในปีนี้มีการ Shut down การผลิตน้อยกว่า ปีก่อน สายไฟและเคเบิลอื่น ๆ ชนิดใช้ในทางอิเล็กทรอนิกส์และไฟฟ้า จากคําสั่งซื้อตามรอบของการไฟฟ้านครหลวง การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค และการไฟฟ้าฝ่ายผลิต รวมถึงงานโครงการอื่น ๆ จากภาครัฐและเอกชนที่มีมากขึ้น
ภาวะเศรษฐกิจอุตสาหกรรมเดือนกันยายน 2566 เมื่อพิจารณาจากดัชนีผลผลิตอุตสาหกรรม (MPI) หดตัวร้อยละ 6.1 จากช่วงเดียวกันของปีก่อน ปัจจัยหลักมาจากภาวะเศรษฐกิจโลกที่ยังคงเปราะบาง รวมถึงเศรษฐกิจในประเทศยังฟื้นตัวช้า โดยมีปัจจัยเสี่ยงจากปัญหาหนี้ภาคครัวเรือนที่อยู่ในระดับสูง อัตราดอกเบี้ยเงินกู้ที่เพิ่มสูงขึ้น ทําให้ต้นทุนทางการเงินและภาระหนี้ของผู้ประกอบการเพิ่มขึ้น อย่างไรก็ตาม ยังมีปัจจัยสนับสนุนจากการขยายตัวของภาคการท่องเที่ยวช่วยสนับสนุนการบริโภคในประเทศ รวมถึงอัตราเงินเฟ้อที่ปรับตัวลดลง
อุตสาหกรรมสําคัญที่ส่งผลให้ MPI เดือนกันยายน 2566 หดตัวเมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน คือ
1. รถยนต์ หดตัวร้อยละ 7.65 จากรถบรรทุกปิคอัพ และรถยนต์นั่งขนาดเล็กเป็นหลัก ตามการชะลอตัวของตลาดรถยนต์ในประเทศ ผลจากความเปราะบางด้านรายได้และหนี้ครัวเรือนอยู่ในระดับสูง ทําให้สถาบันการเงินเข้มงวดในการอนุมัติสินเชื่อ อย่างไรก็ตามในกลุ่มรถยนต์นั่งยังมีการขยายตัวของรถยนต์ไฟฟ้า แต่ทําให้ปริมาณจําหน่ายรถยนต์สันดาปภายในประเทศลดลง
2. ชิ้นส่วนและแผ่นวงจรอิเล็กทรอนิกส์ หดตัวร้อยละ 17.69 จากผลกระทบจากเศรษฐกิจโลกชะลอตัว รวมถึงได้รับผลจากนโยบายลดการพึ่งพาจีนของสหรัฐอเมริกากระทบห่วงโซ่อุปทานของไทย
3. ผลิตภัณฑ์ที่ได้จากการกลั่นปิโตรเลียม หดตัวร้อยละ 5.05 จากน้ํามันดีเซลหมุนเร็ว น้ํามันเบนซิน 95 และน้ํามันเตาชนิดต่าง ๆ เป็นหลัก จากการหยุดซ่อมบํารุงโรงกลั่นของผู้ผลิตรายหนึ่ง
อุตสาหกรรมสําคัญที่ยังขยายตัวในเดือนกันยายน 2566 เมื่อเทียบกับเดือนเดียวกันของปีก่อน
1. พลาสติกและยางสังเคราะห์ขั้นต้น ขยายตัวร้อยละ 12.35 จาก Polyethylene resin, Ethylene และ Polypropylene resin เป็นหลัก เนื่องจากในปีก่อนมีการปิดซ่อมบํารุงของผู้ผลิตบางรายประกอบกับมีสินค้าล้นตลาดทําให้ปีก่อนปรับลดการผลิตลง
2. น้ําตาล ขยายตัวร้อยละ 74.64 ตามความต้องการบริโภคเพิ่มขึ้นจากทั้งตลาดในประเทศและตลาดส่งออก โดยน้ําตาลทรายขาวบริสุทธิ์ขยายตัวทั้งตลาดในประเทศและต่างประเทศจากการงดส่งออกน้ําตาลเข้าสู่ตลาดโลกของอินเดีย จึงส่งผลให้ไทยได้รับคําสั่งซื้อเพิ่ม สําหรับตลาดในประเทศขยายตัวตามกิจกรรมเศรษฐกิจโดยเฉพาะภาคการท่องเที่ยวที่ขยายตัวต่อเนื่อง
แนวโน้มอุตสาหกรรมรายสาขาที่สําคัญ ไตรมาสที่ 4/2566
อุตสาหกรรม เหล็กและเหล็กกล้า คาดการณ์ว่าจะหดตัวเล็กน้อยเมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน เนื่องจากราคาวัตถุดิบในตลาดโลก มีแนวโน้มปรับตัวลดลง ทําให้ผู้บริโภคชะลอการสั่งซื้อเพื่อดูทิศทางราคา และอาจส่งผลต่อความต้องการใช้เหล็ก อย่างไรก็ตาม การเร่งก่อสร้างโครงการภาครัฐ รัฐวิสาหกิจ และภาคเอกชนตามการฟื้นตัวของภาคการท่องเที่ยว คาดว่าจะเป็นปัจจัยสนับสนุนการขยายตัวของอุตสาหกรรมเหล็กในประเทศ
อุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ คาดว่าดัชนีผลผลิตจะหดตัว เนื่องจากการแบกรับภาระต้นทุนการผลิตของผู้ประกอบการ การขาดแคลนวัตถุดิบที่ใช้ในการผลิตชิปเซมิคอนดักเตอร์และชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ทําให้ไม่สามารถผลิตได้เพียงพอ อย่างไรก็ตาม ชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ยังคงมีความจําเป็นต่อการพัฒนาระบบเทคโนโลยีสารสนเทศและผลิตภัณฑ์สําหรับโครงสร้างพื้นฐานทาง IT ทําให้ยังคงมีความต้องการสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ในตลาดโลกอย่างต่อเนื่อง ในขณะที่มูลค่าการส่งออกยังขยายตัวได้ต่อเนื่อง เนื่องจากสินค้าสําคัญบางอย่างยังคงได้รับส่วนแบ่งของตลาดโลกและยังเติบโตได้ เช่น โซล่าร์เซลล์จากกระแส การใช้พลังงานสะอาดและความยั่งยืนของสิ่งแวดล้อม SDGs ที่เป็นเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนทั่วโลก การขยายความต้องการใช้วงจรรวมในอุตสาหกรรมที่เกี่ยวเนื่องอย่างอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้า
ปริมาณการผลิตยางแปรรูปขั้นปฐม (ยางแผ่น ยางแท่ง และน้ํายางข้น) จะยังคงชะลอตัวจากอุปสงค์ความต้องการในตลาดต่างประเทศที่ลดลงอย่างต่อเนื่อง แต่ในส่วนของปริมาณการผลิตยางรถยนต์และถุงมือยางคาดการณ์ว่าจะขยายตัว โดยยางรถยนต์คาดว่า จะขยายตัวจากการผลิต เพื่อตอบสนองความต้องการของตลาดต่างประเทศ และถุงมือยางคาดว่าจะขยายตัวจากการผลิตเพื่อตอบสนองความต้องการของตลาดในประเทศเป็นหลัก
คาดว่าดัชนีผลผลิตในภาพรวมยังคงหดตัว เมื่อเทียบกับไตรมาสเดียวกันของปีก่อน เนื่องจากภาวะเศรษฐกิจที่ยังคงชะลอตัว อย่างไรก็ตาม ภาคการส่งออกมีแนวโน้มขยายตัว จากความต้องการสินค้าเพื่อเตรียมสําหรับช่วงเทศกาลปลายปี รวมถึงปัญหาความไม่สงบของอิสราเอล-ปาเลสไตน์ ที่อาจส่งผลต่อความกังวลด้านความมั่นคงอาหารในระยะต่อไป
7. เรื่อง รายงานสถานการณ์การส่งออกของไทย ประจําเดือนตุลาคมและ 10 เดือนแรกของปี 2566
คณะรัฐมนตรีรับทราบรายงานสถานการณ์การส่งออกของไทย ประจําเดือนตุลาคมและ 10 เดือนแรกของปี 2566 ตามที่กระทรวงพาณิชย์เสนอ
สาระสําคัญและข้อเท็จจริง
สรุปสถานการณ์การส่งออกของไทย ประจําเดือนตุลาคม 2566
การส่งออกของไทยในเดือนตุลาคม 2566 มีมูลค่า 23,578.8 ล้านเหรียญสหรัฐ (841,366 ล้านบาท) ขยายตัวร้อยละ 8.0 หากหักสินค้าเกี่ยวเนื่องกับน้ํามัน ทองคํา และยุทธปัจจัย ขยายตัวร้อยละ 5.4 ทั้งนี้ การส่งออกของโลกมีแนวโน้มฟื้นตัวดีขึ้นในช่วงไตรมาสสุดท้ายของปี โดยการส่งออกของไทยในเดือนนี้ขยายตัวมากกว่าที่คาดและมากกว่าประเทศในอาเซียน มีสัญญาณฟื้นตัวในหลายสินค้าสําคัญที่กลับมาเป็นบวกหรือชะลอตัวลดลง อาทิ เครื่องคอมพิวเตอร์ เม็ดพลาสติก ผลิตภัณฑ์ยาง อาหารสัตว์เลี้ยง เฟอร์นิเจอร์และชิ้นส่วน ฯลฯ ด้วยแรงหนุนจากอุปสงค์ที่ทยอยฟื้นตัวในช่วงเทศกาลปลายปี อัตราเงินเฟ้อเฉลี่ยทั่วโลกเริ่มลดลง แม้ว่าอัตราดอกเบี้ยนโยบายจะอยู่ในระดับสูง แต่เริ่มมีสัญญาณใกล้ยุติมาตรการคุมเข้มทางการเงินโดยเฉพาะสหรัฐฯ ในขณะที่มาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจขนาดใหญ่ของจีนเริ่มส่งผล โดยตัวเลขการบริโภคและการลงทุนของจีนเริ่มฟื้นตัวขึ้น สําหรับสถานการณ์อิสราเอลและฮามาสยังคงอยู่ในวงจํากัดจึงยังไม่กระทบต่อการส่งออกภาพรวม ทั้งนี้ การส่งออกไทย 10 เดือนแรกของปี 2566 หดตัวร้อยละ 2.7 และเมื่อหักสินค้าเกี่ยวเนื่องกับน้ํามัน ทองคํา และยุทธปัจจัย หดตัวร้อยละ 0.6
มูลค่าการค้ารวม
มูลค่าการค้าในรูปเงินดอลลาร์สหรัฐ เดือนตุลาคม 2566 มีมูลค่าการค้ารวม 47,990.0 ล้านเหรียญสหรัฐ ขยายตัวร้อยละ 9.1 เทียบกับเดือนเดียวกันของปีก่อน โดยการส่งออก มีมูลค่า 23,578.8 ล้านเหรียญสหรัฐ ขยายตัวร้อยละ 8.0 เทียบกับเดือนเดียวกันของปีก่อน การนําเข้า มีมูลค่า 24,411.1 ล้านเหรียญสหรัฐ ขยายตัวร้อยละ 10.2 ดุลการค้า ขาดดุล 832.2 ล้านเหรียญสหรัฐ ภาพรวม 10 เดือนแรกของปี 2566 มีมูลค่าการค้ารวม 479,961.4 ล้านเหรียญสหรัฐ. หดตัวร้อยละ .3.7 เทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน โดยการส่งออก มีมูลค่า 236,648.2 ล้านเหรียญสหรัฐ หดตัวร้อยละ 2.7 เทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน การนําเข้า มีมูลค่า 243,313.2 ล้านเหรียญสหรัฐ หดตัวร้อยละ 4.6 ดุลการค้า ขาดดุล 6,665.0 ล้านเหรียญสหรัฐ
มูลค่าการค้าในรูปเงินบาท เดือนตุลาคม 2566 มีมูลค่าการค้ารวม 1,722,490 ล้านบาท ขยายตัวร้อยละ 5.8 เทียบกับเดือนเดียวกันของปีก่อน โดยการส่งออก มีมูลค่า 841,366 ล้านบาท ขยายตัวร้อยละ 4.7 เทียบกับเดือนเดียวกันของปีก่อน การนําเข้า มีมูลค่า 881,124 ล้านบาท ขยายตัวร้อยละ 6.9 ดุลการค้า ขาดดุล 39,758 ล้านบาท ภาพรวม 10 เดือนแรกของปี 2566 มีมูลค่าการค้ารวม 16,549,033 ล้านบาท หดตัวร้อยละ 3.7 เทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน โดยการส่งออก มีมูลค่า 8,109,766 ล้านบาท หดตัวร้อยละ 2.6 เทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน การนําเข้า มีมูลค่า 8,439,268 ล้านบาท หดตัวร้อยละ 4.7 ดุลการค้า ขาดดุล 329,502 ล้านบาท
การส่งออกสินค้าเกษตรและอุตสาหกรรมเกษตร
มูลค่าการส่งออกสินค้าเกษตรและอุตสาหกรรมเกษตร ขยายตัวร้อยละ 9.3 โดยสินค้าเกษตร ขยายตัวร้อยละ 12.3 และสินค้าอุตสาหกรรมเกษตร ขยายตัวร้อยละ 5.9 ทั้งนี้ สินค้าสําคัญที่ขยายตัว ได้แก่ ข้าว ขยายตัวร้อยละ 37.7 (ขยายตัวในตลาดอินโดนีเซีย สหรัฐฯ แอฟริกาใต้ มาเลเซีย และโกตดิวัวร์) ผลิตภัณฑ์มันสําปะหลัง ขยายตัวร้อยละ 4.8 (ขยายตัวในตลาดจีน ญี่ปุ่น ไต้หวัน มาเลเซีย และสหรัฐฯ) ผลไม้สด แช่เย็น แช่แข็ง และแห้ง ขยายตัวร้อยละ 44.6 (ขยายตัวในตลาดจีน สหรัฐฯ ฮ่องกง เวียดนาม และเกาหลีใต้) อาหารสุนัขและแมว ขยายตัวร้อยละ 5.5 (ขยายตัวในตลาดญี่ปุ่น อิตาลี มาเลเซีย เยอรมนี และไต้หวัน) ไขมันจากน้ํามันจากพืชและสัตว์ ขยายตัวร้อยละ 20.0 (ขยายตัวในตลาดอินเดีย เกาหลีใต้ เมียนมา เนเธอร์แลนด์ และเวียดนาม) ไก่สดแช่เย็นแช่แข็ง ขยายตัวร้อยละ 9.6 (ขยายตัวในตลาดจีน ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ ฮ่องกง และเมียนมา) สิ่งปรุงรสอาหาร ขยายตัวร้อยละ 29.4 (ขยายตัวในตลาดสหรัฐฯ ออสเตรเลีย ฟิลิปปินส์ เนเธอร์แลนด์ และมาเลเซีย) ผักกระป๋องและผักแปรรูป ขยายตัวร้อยละ 19.4 (ขยายตัวในตลาดญี่ปุ่น สหรัฐฯ เกาหลีใต้ จีน และออสเตรเลีย) ขณะที่สินค้าสําคัญที่หดตัว อาทิ ยางพารา หดตัวร้อยละ 5.4 (หดตัวในตลาดมาเลเซีย ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ ตุรกี และอินเดีย) อาหารทะเลกระป๋องและแปรรูป หดตัวร้อยละ 5.6 (หดตัวในตลาดญี่ปุ่น ออสเตรเลีย ซาอุดีอาระเบีย เกาหลีใต้ และอียิปต์) ไก่แปรรูป หดตัวร้อยละ 2.2 (หดตัวในตลาด สหราชอาณาจักร เนเธอร์แลนด์ แคนาดา ฮ่องกง และออสเตรเลีย) น้ําตาลทราย หดตัวร้อยละ 24.9 (หดตัวในตลาดลาว ฟิลิปปินส์ เกาหลีใต้ มาเลเซีย และปาปัวนิวกินี) ทั้งนี้ 10 เดือนแรกของปี 2566 การส่งออกสินค้าเกษตรและอุตสาหกรรมเกษตร หดตัวร้อยละ 1.0
การส่งออกสินค้าอุตสาหกรรม
มูลค่าการส่งออกสินค้าอุตสาหกรรม ขยายตัวร้อยละ 5.4 แต่ยังมีสินค้าสําคัญที่ขยายตัว อาทิ รถยนต์ อุปกรณ์ และส่วนประกอบ ขยายตัวร้อยละ 9.0 (ขยายตัวในตลาดออสเตรเลีย ฟิลิปปินส์ ญี่ปุ่น ซาอุดีอาระเบีย และมาเลเซีย) อัญมณีและเครื่องประดับ (ไม่รวมทองคํา) ขยายตัวร้อยละ 8.7 (ขยายตัวในตลาดสหรัฐฯ ฮ่องกง อินเดีย เยอรมนี และสหราชอาณาจักร) เครื่องโทรศัพท์ อุปกรณ์และส่วนประกอบ ขยายตัวร้อยละ 15.1 (ขยายตัวในตลาดสหรัฐฯ ฮ่องกง เม็กซิโก จีน และแคนาดา) อุปกรณ์กึ่งตัวนํา ทรานซิสเตอร์ และ ไดโอด ขยายตัวร้อยละ 27.3 (ขยายตัวในตลาดสหรัฐฯ จีน ญี่ปุ่น อินโดนีเซีย และเกาหลีใต้) หม้อแปลงไฟฟ้าและส่วนประกอบ ขยายตัวร้อยละ 38.5 (ขยายตัวในตลาดสหรัฐฯ เนเธอร์แลนด์ ไต้หวัน อิตาลี และจีน) ขณะที่สินค้าสําคัญที่หดตัว อาทิ เครื่องคอมพิวเตอร์ อุปกรณ์และส่วนประกอบ หดตัวร้อยละ 4.2 (หดตัวในตลาดจีน ฮ่องกง เนเธอร์แลนด์ ญี่ปุ่น และมาเลเซีย) แผงวงจรไฟฟ้าหดตัวร้อยละ 4.6 (หดตัวในตลาดสิงคโปร์ ไต้หวัน จีน มาเลเซีย และสหรัฐฯ) เครื่องปรับอากาศและส่วนประกอบ หดตัวร้อยละ 34.2 (หดตัวในตลาดออสเตรเลีย สหรัฐฯ เวียดนาม ญี่ปุ่น และฟิลิปปินส์) รถจักรยานยนต์และส่วนประกอบ หดตัวร้อยละ 19.5 (หดตัวในตลาดสหรัฐฯ จีน สหราชอาณาจักร กัมพูชา และออสเตรเลีย) ทั้งนี้ 10 เดือนแรกของปี 2566 การส่งออกสินค้าอุตสาหกรรม หดตัว ร้อยละ 2.8
ตลาดส่งออกสําคัญ
การส่งออกไปยังตลาดสําคัญมีสัญญาณการฟื้นตัวที่ดีขึ้น ในขณะที่บางตลาดอุปสงค์ยังคงอ่อนแอ ท่ามกลางความเสี่ยงใหม่จากความไม่สงบในอิสราเอล ทั้งนี้ ภาพรวมการส่งออกไปยังกลุ่มตลาดต่าง ๆ สรุปได้ดังนี้ (1) ตลาดหลัก ขยายตัวร้อยละ 5.1 โดยขยายตัวในตลาดสหรัฐฯ ร้อยละ 13.8 จีน ร้อยละ 3.4 และอาเซียน (5) ร้อยละ 16.5 ในขณะที่ตลาดญี่ปุ่น สหภาพยุโรป (27) และ CLMV หดตัวร้อยละ 1.1 ร้อยละ 1.4 และร้อยละ 9.7 ตามลําดับ (2) ตลาดรอง ขยายตัวร้อยละ 10.6 โดยขยายตัวในตลาดเอเชียใต้ ร้อยละ 7.2 ทวีปออสเตรเลีย ร้อยละ 13.7 แอฟริกา ร้อยละ 24.5 ลาตินอเมริกา ร้อยละ 8.6 และรัสเซียและกลุ่ม CIS ร้อยละ 77.2 ขณะที่ตะวันออกกลางและ สหราชอาณาจักร หดตัวร้อยละ 3.0 และร้อยละ 11.4 ตามลําดับ (3) ตลาดอื่น ๆ ขยายตัวร้อยละ 109.6 อาทิ สวิตเซอร์แลนด์ ขยายตัวร้อยละ 135.1
มาตรการส่งเสริมการส่งออกและแนวโน้มการส่งออกระยะต่อไป
การส่งเสริมการส่งออก กระทรวงพาณิชย์ดําเนินงานที่สําคัญในรอบเดือนที่ผ่านมา อาทิ (1) การเจรจาเพื่อสนับสนุน SMEs ไทยรุกตลาดสินค้าเกษตรในญี่ปุ่น โดยนายนภินทร ศรีสรรพางค์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงพาณิชย์ ร่วมหารือกับประธานองค์การส่งเสริมการค้าต่างประเทศของญี่ปุ่น หรือ JETRO เพื่อร่วมมือผลักดันศักยภาพ SMEs ไทย และผลักดันการนําเข้าสินค้าเกษตรของไทยเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะกล้วยหอมทอง (2) การสนับสนุนนักออกแบบไทยสู่ตลาดโลก ผ่านโครงการส่งเสริมนักออกแบบไทยสู่ตลาดโลก ปี 2566 ที่มีเป้าหมายในการพัฒนาศักยภาพ และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันให้กับนักออกแบบรุ่นใหม่จากทั่วประเทศ สร้างมูลค่าเพิ่มให้กับธุรกิจ พัฒนาแบรนด์ให้เป็นที่ยอมรับ ยกระดับสินค้าไทย ให้ตอบสนองความต้องการของตลาดสากล โดยสามารถสร้างนักออกแบบไทยที่มีศักยภาพแล้วกว่า 744 ราย แบรนด์สินค้าที่เข้าร่วมแล้วกว่า 60 แบรนด์ (3) มาตรการสนับสนุนการระบายสต็อกน้ํามันปาล์ม ซึ่งเป็นกลไกรับมือกับปัญหาสต็อกน้ํามันปาล์มดิบส่วนเกินในช่วงที่ผลผลิตออกสู่ตลาดมาก ด้วยการช่วยค่าบริหารจัดการระบายสต็อกส่วนเกิน 2 บาท/กิโลกรัม โดยมีเป้าหมายที่ 2 แสนตัน พร้อมติดตามสถานการณ์การผลิต การส่งออก และการบริโภคในประเทศให้มีความสมดุลทุกภาคส่วน รวมทั้งประเมินสถานการณ์ล่วงหน้าเพื่อวางแผนรองรับได้ทันท่วงที
สําหรับมาตรการขับเคลื่อนการส่งออกในช่วง 3 เดือนสุดท้ายของปี 2566 นายภูมิธรรม เวชยชัย รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ได้สั่งการให้ทําแผนเร่งด่วน (Quick Win) เพื่อผลักดันการส่งออก โดยจะดําเนินกิจกรรมทั้งในประเทศและต่างประเทศ รวม 73 กิจกรรม คาดว่าจะช่วยเพิ่มมูลค่าการส่งออกได้กว่า 12,400 ล้านบาท กิจกรรมสําคัญ เช่น การจัดเจรจาธุรกิจออนไลน์ การเข้าร่วมงานแสดงสินค้า การจัดคณะผู้แทนการค้าไปเยือนงานแสดงสินค้า China International Import Expo (CIIE 2023) ที่นครเซี่ยงไฮ้ การนําผู้ประกอบการเข้าร่วมงานแสดงสินค้าในต่างประเทศ เช่น Automechanika ที่ดูไบ American Film Market ที่สหรัฐฯ Anuga และ Medica ที่เยอรมนี รวมทั้งการจัดกิจกรรมส่งเสริม การขายสินค้า TOP Thai บนแพลตฟอร์ม Shopee ในมาเลเซีย และ Rakuten ในญี่ปุ่น เป็นต้น
แนวโน้มการส่งออกในระยะถัดไป กระทรวงพาณิชย์ ประเมินว่า การส่งออกในช่วงสุดท้ายของ ปีจะขยายตัวเป็นบวกอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะช่วงปลายปีที่จะเข้าสู่ช่วงเทศกาลเฉลิมฉลอง สอดรับกับแรงกดดันด้านราคาที่ค่อย ๆ ลดลง เนื่องจากเงินเฟ้อที่ชะลอตัว และแนวโน้มที่ธนาคารกลางสหรัฐฯจะยุติวงจรการปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ย อย่างไรก็ตามยังคงต้องติดตามสถานการณ์ความขัดแย้งอิสราเอล-ฮามาส ที่หากขยายวงกว้างอาจจะกระทบต่อราคาน้ํามันและต้นทุนการขนส่ง ซึ่งจะไม่เป็นผลดีต่อบรรยากาศการค้าโลกที่กําลังกลับมาฟื้นตัว
8. เรื่อง มติการประชุมคณะกรรมการนโยบายยานยนต์ไฟฟ้าแห่งชาติ ครั้งที่ 1/2566
คณะรัฐมนตรีมีมติรับทราบมติคณะกรรมการนโยบายยานยนต์ไฟฟ้าแห่งชาติ (คณะกรรมการนโยบายฯ) ครั้งที่ 1/2566 เมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน 2566 ตามที่คณะกรรมการนโยบายฯ เสนอ และเห็นชอบให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องดําเนินการต่อไป ดังนี้
เห็นชอบให้แก้ไขหลักเกณฑ์ภายใต้มาตรการสนับสนุนการใช้ยานยนต์ไฟฟ้า1 (EV3) ดังนี้
1.1 เห็นชอบให้เงินอุดหนุนรถยนต์ไฟฟ้ารุ่นเดียวกับรุ่นที่ได้รับสิทธิตามมาตรการ EV3 กรณีที่นําเข้ามาก่อนวันที่ 1 มกราคม 2565 โดยให้สิทธิเฉพาะรถยนต์ไฟฟ้าที่นําเข้าตั้งแต่วันที่ 1 พฤศจิกายน 2564 และจําหน่ายแก่ผู้บริโภคหลังจากรถยนต์รุ่นดังกล่าวได้รับสิทธิตามมาตรการ EV3 ทั้งนี้ กําหนดให้ผู้ขอรับสิทธิต้องผลิตรถยนต์นั่งหรือรถยนต์โดยสารที่มีที่นั่งไม่เกิน 10 คน ประเภท BEV2 ชดเชยการนําเข้าภายในปี 2567 เท่ากับจํานวนรถยนต์นั่งไฟฟ้าสําเร็จรูป (Completely Built Up : CBU) ที่นําเข้าและได้รับสิทธิเงินอุดหนุนตามมาตรการ EV3 หากจําเป็นต้องขยายเวลาการผลิตชดเชยถึงปี 2568 จะต้องผลิตในอัตราส่วน 1 : 1.5 (นําเข้า 1 คัน : ผลิต 1.5 คัน)
1.2 เห็นชอบให้กรมสรรพสามิตแก้ไขประกาศกรมสรรพสามิต เรื่อง กําหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการรับสิทธิตามมาตรการสนับสนุนการใช้ยานยนต์ไฟฟ้า ประเภทรถยนต์และรถจักรยานยนต์ ในประเด็นการขยายเวลาการจดทะเบียนยานยนต์ไฟฟ้าที่ได้รับสิทธิ จากเดิม “จดทะเบียนภายในวันที่ 31 ธันวาคม 2566” เป็น “จําหน่ายภายใน 31 ธันวาคม 2566 และจดทะเบียนภายในวันที่ 31 มกราคม 2567”
2. เห็นชอบมาตรการสนับสนุนการใช้ยานยนต์ไฟฟ้า ระยะที่ 2 (EV3.5) และมอบหมายหน่วยงาน ดังนี้
2.1 ให้กระทรวงการคลัง (กค.) โดยกรมสรรพสามิตและกรมศุลกากร และกระทรวงอุตสาหกรรม (อก.) ดําเนินการออกประกาศ รวมทั้งกําหนดหลักเกณฑ์ เงื่อนไข และแนวทางปฏิบัติอื่น ๆ เพิ่มเติม เพื่อให้สอดคล้องกับมติที่ประชุมคณะกรรมการนโยบายฯ และการประชุมหารือร่วมกันระหว่าง กค. อก. กระทรวงพลังงาน (พน.) และสํานักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (สกท.) หรือดําเนินการอื่น ๆ ในส่วนที่เกี่ยวข้องต่อไป
2.2 ให้อธิบดีกรมสรรพสามิต หรือผู้ที่อธิบดีมอบหมายมีอํานาจอนุมัติให้คืนเงินสําหรับผู้รับสิทธิตามมาตรการ EV3.5 ต่อไป
3. เห็นชอบให้สํานักงบประมาณ (สงป.) จัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2567-2570 เพื่อใช้ในการดําเนินการเบิกจ่ายเงินอุดหนุนให้แก่ยานยนต์ไฟฟ้าที่ได้รับสิทธิตามมาตรการ EV3 และ EV3.5 ตามที่กรมสรรพสามิตจะดําเนินการเสนอตามขั้นตอนต่อไป
4. เห็นชอบการขยายเวลาสิ้นสุดสิทธิประโยชน์ด้านภาษีสรรพสามิตสําหรับรถยนต์ประหยัดพลังงานมาตรฐานสากล (ECO Car) ร้อยละ 14 ไปจนถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2568 และมอบหมายหน่วยงาน ดังนี้
4.1 ให้ กค. โดยกรมสรรพสามิต รับไปดําเนินการให้เป็นไปตามระเบียบและขั้นตอน ก่อนนําเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณาต่อไป
4.2 ให้ อก. และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง กําหนดแนวทางและมาตรการเพื่อพัฒนารถยนต์ประหยัดพลังงานมาตรฐานสากล (ECO Car) และรถกระบะในระยะต่อไปให้เป็นไปในทิศทางที่สอดรับกับแนวทางการส่งเสริมการผลิตยานยนต์ไฟฟ้าของคณะกรรมการนโยบายฯ
5. เห็นชอบแนวทางในการเปลี่ยนผ่านไปสู่การผลิตยานยนต์ที่ขับเคลื่อนด้วยมอเตอร์ไฟฟ้าสําหรับผู้ประกอบการในเขต Free Zone โดยการเพิ่มเติมกระบวนการผลิตที่เป็นสาระสําคัญ 2 ประเภทใหม่ ได้แก่ กระบวนการผลิตที่เป็นสาระสําคัญสําหรับรถยนต์นั่ง ICE/HEV/PHEV/BEV3 และกระบวนการผลิตที่เป็นสาระสําคัญสําหรับรถยนต์ BEV ซึ่งสร้างขึ้นจากโครงรถ (Vehicle Structure) ของ BEV โดยเฉพาะและมอบหมายให้ อก. ดําเนินการปรับปรุงประกาศกระบวนการผลิตที่เป็นสาระสําคัญตามระเบียบและขั้นตอนต่อไป
___________________
1สิทธิพิเศษภายใต้มาตรการ EV3 เช่น (1) ให้เงินอุดหนุนรถยนต์นั่งและรถกระบะคันละ 70,000 บาท หรือ 150,000 บาท (ขึ้นกับขนาดของแบตเตอรี่) และรถจักรยานยนต์คันละ 18,000 บาท สําหรับรถที่จําหน่ายในช่วงปี 2565-2568 (2) การลดอัตราอากรขาเข้ารถยนต์นั่งไฟฟ้าสําเร็จรูป (CBU) ไม่เกินร้อยละ 40 ในช่วง 2 ปีแรก (3) การลดอัตราภาษีสรรพสามิตรถยนต์ไฟฟ้า จากร้อยละ 8 เหลือร้อยละ 2 ทั้งนี้ ผู้เข้าร่วมมาตรการ (ผู้นําเข้า ผู้ผลิต และผู้ประกอบรถ) จะต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขการผลิตแบตเตอรี่หรือชิ้นส่วนสําคัญ และกําหนดให้มีการผลิตรถยนต์หรือรถจักรยานยนต์ไฟฟ้าในปริมาณและเงื่อนเวลาตามที่กําหนดคือ 1 : 1 เท่า ภายในปี 2567 หรือ 1 : 1.5 เท่า ภายในปี 2568
2BEV: Battery Electric Vehicle เป็นรถยนต์ที่พึ่งกระแสไฟฟ้าจากแบตเตอรี่มาสร้างกําลังขับเคลื่อน
3ICE: Internal Combustion Engine เป็นเครื่องยนต์ที่ใช้การเผาไหม้เชื้อเพลิงฟอสซิล
HEV: Hybrid Electric Vehicle เป็นรถยนต์ที่มีการไช้เครื่องยนต์ที่ใช้พลังงานจากน้ํามันเบนซินหรือดีเซลและมอเตอร์ไฟฟ้ามาขับเคลื่อนร่วมกัน
PHEV: Plug-in Hybrid Electric Vehicle เป็นรถยนต์ที่พัฒนาต่อมาจากรถยนต์ไฟฟ้าชนิด HEV ซึ่งจะมีทั้งเครื่องยนต์ที่ใช้น้ํามันและแบตเตอรี่ที่สามารถบรรจุไฟฟ้จากภายนอกได้
9. เรื่อง มาตรการแก้ไขปัญหาฝุ่นพิษ PM2.5 ปี 2567 และกลไกการบริหารจัดการ
คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบและรับทราบตามที่กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.) เสนอดังนี้
1. เห็นชอบมาตรการแก้ไขปัญหาฝุ่นพิษ PM2.5 ปี 2567 และกลไกการบริหารจัดการและมอบหมายหน่วยงานที่เกี่ยวข้องดําเนินการต่อไป
2. รับทราบคําสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการจัดการปัญหามลพิษทางอากาศเพื่อความยั่งยืน (คณะกรรมการฯ)
สาระสําคัญของเรื่อง
1. เนื่องจากสถานการณ์ฝุ่นพิษ PM2.5 (ฝุ่น PM2.5) โดยเฉพาะในพื้นที่ 17 จังหวัดภาคเหนือ1กรุงเทพมหานคร และปริมณฑล จะมีแนวโน้มสูงขึ้นในช่วงต้นปีและปลายปีของทุกปี โดยมีแหล่งกําเนิดมาจากกิจกรรมในพื้นที่ ได้แก่ ไฟป่า การเผาในพื้นที่เกษตร หมอกควันข้ามแดน การจราจรและขนส่ง และโรงงานอุตสาหกรรม ประกอบกับในช่วงต้นปีความกดอากาศสูงแผ่ลงมาปกคลุมประเทศไทย ทําให้อากาศปิด ฝุ่นละอองไม่ฟุ้งกระจายและสะสมในพื้นที่จนเกินมาตรฐาน ซึ่งในปี 2566 สถานการณ์มลพิษจากฝุ่นละอองมีความรุนแรงเพิ่มมากขึ้น เนื่องจากสภาพอุตุนิยมวิทยาที่เริ่มเข้าสู่ปรากฏการณ์เอลนีโญ ส่งผลให้เกิดความแห้งแล้ง และปริมาณฝุ่นละอองเกินค่ามาตรฐานในหลายพื้นที่โดยจะรุนแรงต่อเนื่องไปจนถึงช่วงต้นปี 2567 ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อสุขภาพอนามัยของประชาชน2 และส่งผลกระทบต่อการท่องเที่ยวเศรษฐกิจ และสังคม ทส. จึงจัดทํามาตรการแก้ไขปัญหาฝุ่นพิษ PM2.5 ปี 2567 และเสนอให้มีกลไกการบริหารจัดการ ทั้งในระดับชาติและระดับพื้นที่ ภายใต้กรอบแนวคิด ดังนี้ (1) การกําหนดพื้นที่แบบมุ่งเป้า โดยระบุพื้นที่ป่าอนุรักษ์ ป่าสงวนแห่งชาติ และพื้นที่เกษตรที่ไฟไหม้ซ้ําซาก (2) สร้างกลไกการทํางานให้ภาคเอกชนสนับสนุนการแก้ไขปัญหาเพื่อลดข้อจํากัดด้านงบประมาณ (3) จัดตั้งคณะกรรมการระดับชาติเพื่อสั่งการลงสู่ศูนย์ปฏิบัติการระดับจังหวัดในการแก้ไขปัญหาฝุ่นพิษแบบถาวร (4) ปรับปรุงแก้ไขกฎระเบียบที่เป็นอุปสรรคต่อการทํางาน (5) ยกระดับการแก้ไขปัญหาหมอกควันข้ามแดนให้เข้มข้นจากระดับภูมิภาคอาเซียนไปสู่ระดับทวิภาคี และ (6) ใช้การสื่อสารเชิงรุก ตรงจุด และต่อเนื่อง เพื่อให้ส่วนราชการได้นํามาตรการดังกล่าวไปใช้เป็นกรอบในการกําหนดแนวทางการดําเนินงานและบูรณาการระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ในการเตรียมการรับมือและแก้ไขปัญหาไฟป่า หมอกควัน และฝุ่น PM2.5 ที่จะเกิดขึ้น เพื่อป้องกันผลกระทบต่อสิ่งเวดล้อมและสุขภาพของประชาชน
2. มาตรการแก้ไขปัญหาฝุ่นพิษ PM2.5 ปี 2567 มีสาระสําคัญสรุปได้ ดังนี้
ประเด็น
รายละเอียด
(1) พื้นที่เป้าหมายและเป้าหมาย
(1.1) พื้นที่เป้าหมายหลัก
พื้นที่ 17 จังหวัดภาคเหนือ โดยมีเป้าหมายการเผาไหม้ในพื้นที่ป่า (ป่าอนุรักษ์ 10 พื้นที่ และป่าสงวนแห่งชาติ 10 พื้นที่) ลดลงร้อยละ 50 และการเผาไหม้ในพื้นที่เกษตรกรรมลดลงร้อยละ 50
(1.2) พื้นที่เป้าหมายรอง
พื้นที่อื่น โดยมีเป้าหมายการเผาไหม้ในพื้นที่ป่าอื่น (นอกเหนือจากป่าอนุรักษ์ 10 พื้นที่และป่าสงวนแห่งชาติ 10 พื้นที่ข้างต้น) ลดลงร้อยละ 20 และการเผาไหม้ในพื้นที่เกษตรกรรมอื่น ลดลงร้อยละ 10 และควบคุมการระบายฝุ่นในพื้นที่เมือง
(2) ผลลัพธ์คุณภาพอากาศ
ค่าเฉลี่ยฝุ่น PM2.5 และจํานวนวันที่ฝุ่นละออง PM2.5 เกินมาตรฐานลดลง ในพื้นที่ 17 จังหวัดภาคเหนือ กรุงเทพมหานครและปริมณฑล ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคกลาง โดยมีรายละเอียดสรุปได้ ดังนี้
พื้นที่เป้าหมาย
ค่าเฉลี่ยฝุ่นละออง PM2.5
ลดลงร้อยละ
จํานวนวันที่ฝุ่นละออง PM2.5
เกินมาตรฐาน ลดลงร้อยละ
17 จังหวัดภาคเหนือ