รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-ปลัด มท. ย้ำ “ปลัดอำเภอ” เป็นที่พึ่งของพี่น้องประชาชน ที่ต้องลงพื้นที่ไปบำบัดทุกข์ บำรุงสุข คลุกคลีตีโมงกับประชาชน “ทำงานให้รองเท้าสึกก่อนกางเกงขาด” มุ่งมั่น “บำบัดทุกข์ บำรุงสุข”
วันอาทิตย์ที่ 2 กรกฎาคม 2566
02/07/2566
ปลัด มท. ย้ํา “ปลัดอําเภอ” เป็นที่พึ่งของพี่น้องประชาชน ที่ต้องลงพื้นที่ไปบําบัดทุกข์ บํารุงสุข คลุกคลีตีโมงกับประชาชน “ทํางานให้รองเท้าสึกก่อนกางเกงขาด” มุ่งมั่น “บําบัดทุกข์ บํารุงสุข”
ปลัด มท. ย้ํา “ปลัดอําเภอ” เป็นที่พึ่งของพี่น้องประชาชน ที่ต้องลงพื้นที่ไปบําบัดทุกข์ บํารุงสุข คลุกคลีตีโมงกับประชาชน “ทํางานให้รองเท้าสึกก่อนกางเกงขาด” มุ่งมั่น “บําบัดทุกข์ บํารุงสุข” เพื่อทําให้พี่น้องประชาชนมีคุณภาพชีวิตที่ดีอย่างยั่งยืน
วันนี้ (2 ก.ค. 66) นายสุทธิพงษ์ จุลเจริญ ปลัดกระทรวงมหาดไทย เปิดเผยถึง การขับเคลื่อนภารกิจที่สําคัญของกระทรวงมหาดไทยด้วยกลไกการทํางานในระดับพื้นที่ภายใต้การนําของท่านนายอําเภอผู้เปรียบเสมือน “นายกรัฐมนตรีของพื้นที่อําเภอ” ที่ต้องเป็นผู้นําทีมบูรณาการบําบัดทุกข์ บํารุงสุข เพื่อให้สังคมในพื้นที่อําเภอเกิดความผาสุก พี่น้องประชาชนในพื้นที่มีคุณภาพชีวิตที่ดี ทั้งการมีอาชีพที่มั่นคง มีรายได้จุนเจือเลี้ยงดูสมาชิกในครอบครัว มีการพึ่งพาตนเอง อันจะส่งผลให้ชีวิตมีความสุขที่ยั่งยืน
“ถึงแม้ว่าเราทุกคนจะยอมรับนับถือบทบาทของท่านนายอําเภอในฐานะ “ผู้นําของพื้นที่” แต่ทว่า ผู้นําเพียงคนเดียวนั้นไม่สามารถจะขับเคลื่อนงานการบําบัดทุกข์ บํารุงสุขให้เกิดกับพี่น้องประชาชนทุกคนได้ จําเป็นต้องมี “ผู้ช่วยนายอําเภอ” ที่ทําหน้าที่เป็นเสมือน “รองนายกรัฐมนตรีของพื้นที่อําเภอ” นั่นคือ “ปลัดอําเภอ” เป็นผู้ทําหน้าที่สนับสนุนภารกิจของท่านนายอําเภอในการกํากับดูแลการปฏิบัติราชการของทุกกระทรวง ทบวง กรมในพื้นที่อําเภอ ซึ่งพี่น้องประชาชนมักจะเรียกว่า “ปลัด” บ้าง หรือ “ป.” บ้าง ซึ่งคําเรียกเหล่านี้ เป็นคํายกย่องที่เกิดจากความชื่นชม ความเคารพศรัทธา และการให้เกียรติปลัดอําเภอ ในฐานะที่เป็น “นายอําเภอน้อย” ผู้บําบัดทุกข์ บํารุงสุขให้กับพี่น้องประชาชน เป็นผู้นําทีมตําบล หรือเรียกว่า “ปลัดตําบล” “ปลัดอําเภอประจําตําบล” โดยมี ข้าราชการท้องที่ประจําตําบล อาทิ พัฒนากร สาธารณสุข เกษตร ครู ผู้นําท้องที่ กํานัน ผู้ใหญ่บ้าน และผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เป็นทีมของปลัดอําเภอ ที่ดูแลสารทุกข์สุขดิบของพื้นที่ ทั้งงานอํานวยความเป็นธรรม งานรักษาความสงบเรียบร้อย การช่วยเหลือผู้สูงอายุ ผู้ด้อยโอกาส ผู้ยากไร้ หนี้นอกระบบ การเกษตร การป้องกันบรรเทาสาธารณภัยและการช่วยเหลือผู้ประสบภัย และประการสําคัญ คือ การเสริมสร้างพลังความร่วมมือและการมีส่วนร่วมของพี่น้องประชาชนในพื้นที่ตําบล/หมู่บ้าน ให้ได้ร่วมหารือ ร่วมคิด ร่วมทํา ร่วมแก้ไขปัญหา เพื่อร่วมรับผลประโยชน์ร่วมกัน “ปลัดอําเภอ” จึงเป็นผู้ที่มีบทบาทสําคัญยิ่งในการเป็นผู้นําการประสานสัมพันธ์ของคนในตําบล/หมู่บ้าน ที่ต้องใช้ศาสตร์และศิลป์ในการบริหารจัดการงานพื้นที่ เพื่อสนองตอบต่อปัญหาและการพัฒนาพื้นที่ เช่น ปัญหาความเดือดร้อนของประชาชนในพื้นที่ที่ประสบภัย ปัญหาราคาพืชผลด้านการเกษตรตกต่ํา ปัญหาข้อเรียกร้องและปัญหาข้อพิพาทต่าง ๆ ซึ่งเกิดขึ้นในระดับพื้นที่” นายสุทธิพงษ์ฯ กล่าวในช่วงต้น
นายสุทธิพงษ์ จุลเจริญ ปลัดกระทรวงมหาดไทย กล่าวว่า จึงปฏิเสธไม่ได้ว่า “ปลัดอําเภอมีบทบาทและภารกิจหน้าที่เกี่ยวข้องกับประชาชนตั้งแต่เกิดจนตาย” คํากล่าวที่ว่า นายอําเภอ ปลัดอําเภอ ทํางานวันละ 24 ชั่วโมงนั้น จึงไม่เกินจริงแต่อย่างใด เพราะคนที่จะมาสอบบรรจุเป็นข้าราชการในตําแหน่ง “ปลัดอําเภอ” นั้น ทุกคนล้วนมี “ใจ” หรือ Passion หรือ ปณิธานอันแน่วแน่หาญกล้าที่จะมาเป็น “ผู้รับใช้ประชาชน” ด้วยการมุ่งมั่นศึกษาค้นคว้าอ่านหนังสือตําราต่าง ๆ จนได้มาเป็น “ปลัดอําเภอ” ลงไปทํางานในพื้นที่ทั้ง 878 อําเภอ 7,255 ตําบล 75,086 หมู่บ้าน เพื่อที่จะเป็น “นักปกครอง” ที่มีความรอบรู้และความตั้งใจในการทํางานเพื่อประชาชนโดยไม่คํานึงถึงเงื่อนไขของเวลาในการทํางาน เพราะประชาชนทุกคนเป็นผู้เสียภาษีให้กับราชการเพื่อเป็นเงินเดือนให้กับปลัดอําเภอและข้าราชการทุกคนโดยไม่หักวันหยุดราชการ และอีกประการหนึ่งที่สําคัญ คือ ปัญหาของพี่น้องประชาชนไม่ได้เลือกว่าจะเกิดในเวลาราชการ หรือจะเกิดในเวลาใด ดังนั้น “ทุกเวลาจึงเป็นเวลาแห่งการมุ่งมั่นตั้งใจทําหน้าที่รับใช้ประชาชนของปลัดอําเภอ”
“แต่ทว่า ด้วยพลวัตของสังคมไทยที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว อันเกิดจากปัจจัยทั้งด้านการเมือง เศรษฐกิจ และสังคม ส่งผลให้ทวีคูณสภาพปัญหาให้ยุ่งยากซับซ้อนและส่งผลกระทบต่อพี่น้องประชาชนอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ “ปลัดอําเภอ” จึงต้องเพิ่มความเข้มข้นในการทํางานในพื้นที่ด้วยการลงพื้นที่ไปใช้ความรู้ความสามารถขั้นสูงขึ้น เพื่อตอบสนองต่อการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นในพื้นที่จากเสียงสะท้อนของพี่น้องประชาชนในตําบล/หมู่บ้าน แต่สิ่งที่กระทรวงมหาดไทยได้รับเสียงสะท้อนจากพี่น้องประชาชนในหลายพื้นที่กลับพบว่า “ปลัดอําเภอ” มักจะทํางานอยู่บนที่ว่าการอําเภอ ทํางานบนโต๊ะทํางาน อยู่กับเอกสาร สั่งการด้วยปากกา ไม่มีเวลาลงพื้นที่ไปพบปะเยี่ยมเยียนพี่น้องประชาชน ทําให้พี่น้องประชาชนเกิดความเหินห่าง ขาดผู้นําการแก้ไขปัญหาหรือประสานงานเพื่อนําปัญหาสะท้อนกลับมายังท่านนายอําเภอ หรือท่านผู้ว่าราชการจังหวัด จนทําให้ในหลายปัญหาเกิดการบานปลาย บางพื้นที่พี่น้องประชาชนต้องไปสะท้อนปัญหาความต้องการผ่านภาคีเครือข่ายสื่อสารมวลชน ผ่านสื่อออนไลน์ จนเกิดเป็นกระแสของสังคมออนไลน์ แล้วทางอําเภอจึงจะลงไปตอบสนองต่อปัญหาเหล่านั้น ทําให้เกิด “ช่องว่างแห่งศรัทธา” ของพี่น้องประชาชนต่อฝ่ายปกครองของพื้นที่อําเภอ” นายสุทธิพงษ์ฯ กล่าวเน้นย้ํา
นายสุทธิพงษ์ จุลเจริญ ปลัดกระทรวงมหาดไทย ได้กล่าวอีกว่า ด้วยเหตุปัจจัยต่าง ๆ ข้างต้น จึงเป็นเครื่องยืนยันว่า ถึงเวลาแล้วที่ “ปลัดอําเภอ” ที่มีมากกว่า 8,400 คนทั่วประเทศ จะได้ร่วมแรงร่วมใจกันในการเป็น “ราชสีห์ผู้บําบัดทุกข์ บํารุงสุขให้กับพี่น้องประชาชน” ด้วยการน้อมนําพระโอวาทขององค์ปฐมเสนาบดีกระทรวงมหาดไทย คือ สมเด็จฯ กรมพระยาดํารงราชานุภาพ ที่ทรงประทานไว้ว่า “ทํางานจนร้องเท้าสึกก่อนกางเกงขาด” อันหมายความว่า ต้องหมั่นลงพื้นที่ไปเยี่ยมเยียน ไปสอบถาม ไปพูดคุย ไปติดตามถามไถ่ ไปใช้ชีวิตร่วมกับพี่น้องประชาชนในพื้นที่ ไม่ใช่นั่งทํางานอยู่บนออฟฟิศ ทํางานนั่งบนเก้าอี้ เพียงอย่างเดียว จนกางเกงขาด เพราะงานของปลัดอําเภอที่แท้จริง คือ การทํางานคลุกคลีตีโมงกับพี่น้องประชาชนในพื้นที่ ลงไปค้นหาปัญหาในตําบล/หมู่บ้าน ไม่ใช่นั่งทํางานบนสํานักงานเพื่อรอรับรายงานปัญหา ต้องเห็นพี่น้องประชาชนเป็นเหมือนญาติผู้ใหญ่ เป็นเหมือนญาติพี่น้อง ดังพุทธศาสนสุภาษิต “วิสฺสาสปรมา ญาติ : ความคุ้นเคย เป็นญาติอย่างยิ่ง” และเมื่อทุกคนคือญาติพี่น้อง ย่อมมีความปรารถนาดีต่อกัน มีความรัก ความอบอุ่น และความตั้งใจที่จะช่วยเหลือเกื้อกูลกัน
“เฉกเช่นที่จังหวัดนครพนม ภายใต้การนําของท่านวันชัย จันทร์พร ผู้ว่าราชการจังหวัดนครพนม ผู้ทําหน้าที่เสมือนเป็นนายกรัฐมนตรีของจังหวัด ผู้ซึ่งบรรจุเข้ารับราชการในตําแหน่ง “ปลัดอําเภอ” ด้วยความมุ่งมั่นตั้งใจและมองเห็นว่า “ปลัดอําเภอในปัจจุบัน” มิใช่เป็นเพียงผู้ใต้บังคับบัญชา แต่เป็น “ปลัดอําเภอรุ่นน้อง” ที่ปลัดอําเภอรุ่นพี่อย่างท่านผู้ว่าฯ วันชัย ได้เป็นผู้นําการถ่ายทอดแนวทางการปฏิบัติราชการเพื่อประโยชน์ของพี่น้องประชาชน ด้วยการบ่มเพาะทักษะประสบการณ์ วัฒนธรรมองค์กร ค่านิยมองค์กร ของการเป็น “ฝ่ายปกครอง” รู้จักการ "ครองตน ครองคน และครองงาน" มีระเบียบวินัย ยึดระเบียบแบบแผน รักษาจรรยาบรรณ รักษาคุณธรรมนักปกครอง เป็นข้าราชการฝ่ายปกครองที่สามารถเป็นผู้บังคับบัญชาที่ดี เป็นผู้ใต้บังคับบัญชาที่ดี เป็นข้าราชการที่ดีของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ที่อุทิศทุ่มเทกําลังกาย กําลังใจ จนเป็นที่ยอมรับนับถือและเชื่อมั่นของพี่น้องประชาชน ตลอดจนภาคีเครือข่ายในพื้นที่ ดังนิทาน เรื่อง "แขนงไม้ไผ่" ที่หากมีทั้ง 7 แขนงก็จะแข็งแกร่งมีพลัง ถ้ามีแขนงเดียวก็หักง่าย โดยทําให้เกิดความร่วมไม้ร่วมมือร่วมแรงร่วมใจของภาคีเครือข่าย ทั้งภาคราชการ ภาคผู้นําศาสนา ภาควิชาการ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม ภาคประชาชน และภาคสื่อสารมวลชน เพื่อร่วมกันทําสิ่งที่ดี ร่วมกัน Change for Good ให้เกิดสิ่งที่ดีที่สุดสําหรับพี่น้องประชาชน โดยมี “ทีมอําเภอ” อันประกอบด้วยทีมที่เป็นทางการ คือ ปลัดอําเภอ พัฒนาการอําเภอ และข้าราชการประจําอําเภอ และทีมจิตอาสาจาก 7 ภาคีเครือข่าย ทําให้หมู่บ้านในพื้นที่จังหวัดนครพนม เป็น "หมู่บ้านยั่งยืน (Sustainable Village)" อันเป็นแนวพระดําริของสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ที่ทรงเน้นย้ําว่า "หน้าที่ของกระทรวงมหาดไทย คือ การทํา Sustainable Village การสร้างหมู่บ้านยั่งยืน" โดยมีปัจจัยที่สําคัญ ได้แก่ 1) ทุกครัวเรือนต้องมีความมั่นคงด้านอาหาร ด้วยกันน้อมนําพระราชดําริของสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี "บ้านนี้มีรัก ปลูกผักกินเอง" และ "ทางนี้มีผล ผู้คนรักกัน" โดยปลัดอําเภอทุกคนต้องเป็น "ผู้นําต้องทําก่อน" เป็นต้นแบบความมั่นคงด้านอาหาร ใช้บ้านพัก ใช้ที่ว่าการอําเภอเป็นที่เริ่มต้น เพื่อทําให้พี่น้องประชาชนนําไปเป็นแบบอย่างในการปลูกผักสร้างความมั่นคงด้านอาหารในทุกครัวเรือน 2) บ้านเรือนทุกหลังมีความสะอาด มีการคัดแยกขยะ จัดทําถังขยะเปียกลดโลกร้อน 3) บ้านเรือนมีความแข็งแรง ปลอดภัย ถูกสุขลักษณะ 4) สร้างทีมตําบลแบบบูรณาการอย่างยั่งยืนที่เข้มแข็ง โดยปลัดอําเภอ เป็นผู้นําในการบริหารจัดการงานทุกกระทรวงในพื้นที่ตําบลให้เกิดผลสําเร็จและประโยชน์ 5) นําระบบคุ้มบ้านมาแบ่งกลุ่มย่อยในการดูแลพี่น้องประชาชนในพื้นที่เพื่อให้เกิดการทํางานที่เกิดประโยชน์กับประชาชน ทําให้ดูแลได้อย่างใกล้ชิด มีผู้ใหญ่บ้านเป็นผู้นําคุ้มช่วยงานหมู่บ้านเพิ่มขึ้น ทําให้คนในชุมชนร่วมคิด ร่วมคุย ร่วมปรึกษา และมีการถ่ายทอดไปสู่ลูกหลานให้รู้จักเคารพผู้ใหญ่ ฯลฯ 6) ทุกคนในหมู่บ้าน มีความรู้รักสามัคคี ความช่วยเหลือเกื้อกูล ความเอื้อเฟื้อแบ่งปัน สืบสานศิลปวัฒนธรรม ประเพณีอันดีงามของท้องถิ่นให้คงอยู่ถ่ายทอดสู่รุ่นลูกรุ่นหลาน 7) ปลัดอําเภอผู้รับผิดชอบตําบล ทําหน้าที่ข้าราชการที่ดี ทําความดีด้วยการเท้าติดดิน ลงพื้นที่ไปพบปะประชาชนเป็นประจําทุกสัปดาห์ เช่น ไปติดตามคนที่ผ่านการบําบัดรักษาฟื้นฟูยาเสพติด ติดตามการขับเคลื่อนหมู่บ้านยั่งยืน การรณรงค์ส่งเสริมคนใช้แอปพลิเคชั่น ThaID เป็นต้น” นายสุทธิพงษ์ฯ กล่าวเพิ่มเติม
นายสุทธิพงษ์ จุลเจริญ ปลัดกระทรวงมหาดไทย กล่าวในช่วงท้ายว่า กระทรวงมหาดไทย คาดหวังเป็นอย่างยิ่งว่า “ปลัดอําเภอ” ใน 878 อําเภอทั่วประเทศ จะเป็นข้าราชการที่ดีในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ผู้มีความมุ่งมั่นตั้งใจสนองแนวพระปฐมบรมราชโองการ “เราจะสืบสาน รักษา และต่อยอด และครองแผ่นดินโดยธรรม เพื่อประโยชน์สุขแห่งอาณาราษฎรตลอดไป” ด้วยการทํางานตามหลัก “บวร บรม ครบ” ยึดพี่น้องประชาชนเป็นที่ตั้ง (Citizen Centric) ทํางานแบบรองเท้าสึกก่อนกางเกงขาด และหากปลัดอําเภอทุกคนช่วยกันทําทุกหมู่บ้านให้เป็นหมู่บ้านยั่งยืน ด้วยการหมั่นลงพื้นที่ไปหาประชาชน “ตําบลยั่งยืนก็จะเกิดขึ้นได้” โดยตนขอเป็นหนึ่งในกําลังใจให้แก่ปลัดอําเภอทุกคน ขอให้มีความมั่นใจ และมุ่งมั่นที่ Change for Good ไม่ย่อท้อต่ออุปสรรคใด ๆ และคิดถึงวันที่ทุกคนเข้ามาเป็นปลัดอําเภอในวันแรก ทําให้ความฝันความตั้งใจเหล่านั้น เกิดเป็นการทําให้พี่น้องประชาชนทุกคนมีความสุขอย่างแท้จริง มีคุณภาพชีวิตที่ดีอย่างยั่งยืน เพราะ “ปลัดอําเภอ คือ ที่พึ่งของพี่น้องประชาชนทุกคน”