รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-สรุปข่าวการประชุมคณะรัฐมนตรี 30 ตุลาคม 2566
วันอังคารที่ 31 ตุลาคม 2566
31/10/2566
สรุปข่าวการประชุมคณะรัฐมนตรี 30 ตุลาคม 2566
นายเศรษฐา ทวีสิน นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง  เป็นประธานการประชุมคณะรัฐมนตรี ณ ห้องประชุม 501 ตึกบัญชาการ 1  ทําเนียบรัฐบาล
http://www.thaigov.go.th
(โปรดตรวจสอบมติคณะรัฐมนตรีที่เป็นทางการจากสํานักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีอีกครั้ง)
วันนี้ 31 ตุลาคม 2566 เวลา 09.00 น. นายเศรษฐา ทวีสิน นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เป็นประธานการประชุมคณะรัฐมนตรี ณ ห้องประชุม 501 ตึกบัญชาการ 1 ทําเนียบรัฐบาลซึ่งสรุปสาระสําคัญดังนี้
กฎหมาย
1.  เรื่อง  ขอขยายระยะเวลาการดําเนินการจัดทํากฎหมายลําดับรองที่ออกตามพระราชบัญญัติความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทํางาน  พ.ศ. 2554
2.  เรื่อง  ร่างกฎกระทรวงกําหนดพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ....
เศรษฐกิจ
3.  เรื่อง  ผลการพิจารณาของคณะกรรมการกลั่นกรองการใช้จ่ายเงินกู้ ในคราวประชุมครั้งที่ 3/2566 และผลการพิจารณาของคณะกรรมการกลั่นกรองการใช้จ่ายเงินกู้ ภายใต้พระราชกําหนดฯ เพิ่มเติม พ.ศ. 2564 ในคราวประชุมครั้งที่ 12/2566
4.  เรื่อง  การกําหนดสินค้าควบคุมตามพระราชบัญญัติว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ พ.ศ. 2542
5.  เรื่อง  มาตรการลดภาระค่าใช้จ่ายด้านน้ํามันเชื้อเพลิงให้แก่ประชาชน
6.  เรื่อง  โครงการสินเชื่อคืนถิ่นแรงงานไทย (อิสราเอล)
ต่างประเทศ
7.  เรื่อง  ร่างบันทึกความเข้าใจว่าด้วยโครงการแลกเปลี่ยนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในภาคประชาชนระหว่างกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งราชอาณาจักรไทยและกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งสาธารณรัฐ ประชาชนจีน
8.  เรื่อง  รายงานสถานการณ์เพื่อขจัดการใช้แรงงานเด็ก ประจําปิงบประมาณ พ.ศ. 2565
9.  เรื่อง  ผลการประชุมรัฐมนตรีความมั่นคงอาหารเอเปค ประจําปี พ.ศ. 2566
10.  เรื่อง  ขอความเห็นชอบต่อการรับรองเอกสารร่างแถลงการณ์ร่วมอาเซียน – จีนว่าด้วยความร่วมมือด้านการเกษตรในการประชุมสุดยอดเซียน ครั้งที่ 43 และการประชุมสุดยอดที่เกี่ยวข้อง
11.  เรื่อง  ร่างบันทึกความเข้าใจว่าด้วยความร่วมมือในโครงการภายใต้กองทุนพิเศษแม่โขง - ล้านช้าง ประจําปี พ.ศ. 2566 ระหว่างกระทรวงอุตสาหกรรมและสถานเอกอัครราชทูตสาธารณรัฐประชาชนจีนประจําประเทศไทย
12.  เรื่อง  ร่างบันทึกความเข้าใจว่าด้วยความร่วมมือในโครงการภายใต้กองทุนพิเศษแม่โขง-ล้านช้าง ประจําปี พ.ศ. 2566 ระหว่างกระทรวงพาณิชย์และสถานเอกอัครราชทูตสาธารณรัฐประชาชนจีนประจําประเทศไทย และร่างบันทึกความเข้าใจระหว่างกระทรวงพาณิชย์กับสถาบันความร่วมมือเพื่อพัฒนาเศรษฐกิจลุ่มน้ําโขง
13.  เรื่อง  การยกเว้นการตรวจลงตราเพื่อการท่องเที่ยวให้แก่ผู้ถือหนังสือเดินทางหรือเอกสารใช้แทนหนังสือเดินทางสัญชาติอินเดียและไต้หวัน เป็นกรณีพิเศษและเป็นการชั่วคราว
แต่งตั้ง
14.  เรื่อง  การแต่งตั้งข้าราชการพลเรือนสามัญให้ดํารงตําแหน่งประเภทวิชาการระดับทรงคุณวุฒิ (กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม)
15.  เรื่อง  การแต่งตั้งข้าราชการพลเรือนสามัญให้ดํารงตําแหน่งประเภทวิชาการระดับทรงคุณวุฒิ (สํานักนายกรัฐมนตรี)
16.  เรื่อง  การแต่งตั้งข้าราชการการเมือง (กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม)
17.  เรื่อง  การบรรจุและแต่งตั้งผู้ออกจากราชการกลับเข้ารับราชการประเภทบริหารระดับสูง (กระทรวงคมนาคม)
18.  เรื่อง  การแต่งตั้งข้าราชการการเมือง (สํานักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี)
19.  เรื่อง  การแต่งตั้งข้าราชการพลเรือนสามัญให้ดํารงตําแหน่งประเภทบริหารระดับสูง (กระทรวงอุตสาหกรรม)
20.  เรื่อง  การแต่งตั้งข้าราชการพลเรือนสามัญประเภทบริหารระดับสูง (กระทรวงคมนาคม)
21.  เรื่อง  การแต่งตั้งข้าราชการให้รักษาราชการแทนเลขาธิการคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด (กระทรวงยุติธรรม)
22.  เรื่อง  คําสั่งสํานักนายกรัฐมนตรี ที่ 292/2566 เรื่อง แก้ไขเพิ่มเติมคําสั่งมอบหมายและฃมอบอํานาจให้รองนายกรัฐมนตรีปฏิบัติหน้าที่ประธานกรรมการ และมอบหมายให้รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีประจําสํานักนายกรัฐมนตรีปฏิบัติหน้าที่ประธานกรรมการ รองประธานกรรมการ และกรรมการในคณะกรรมการต่าง ๆ ตาม กฎหมาย และระเบียบสํานักนายกรัฐมนตรี
*************************
กฎหมาย
1. เรื่อง ขอขยายระยะเวลาการดําเนินการจัดทํากฎหมายลําดับรองที่ออกตามพระราชบัญญัติความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทํางาน พ.ศ. 2554
คณรัฐมนตรีมีติเห็นชอบให้ขยายระยะเวลาการดําเนินการจัดทํากฎหมายลําดับรองตามพระราชบัญญัติความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทํางาน พ.ศ. 2554 จํานวน 4 ฉบับ ตามที่กระทรวงแรงงาน (รง.) เสนอ
ทั้งนี้ รง. เสนอว่า
1. คณะรัฐมนตรีได้มีมติ (19 มกราคม 2564) ให้หน่วยงานของรัฐตรวจสอบกฎหมายในความรับผิดชอบของตนว่า มีกรณีที่ต้องมีการออกกฎหรือกําหนดให้รัฐต้องดําเนินการอย่างหนึ่งอย่างใดเพื่อที่ประชาชน จะสามารถปฏิบัติตามกฎหมายหรือได้รับสิทธิประโยชน์จากกฎหมาย ตามมาตรา 22 แห่งพระราชบัญญัติหลักเกณฑ์การจัดทําร่างกฎหมายและการประเมินผลสัมฤทธิ์ของกฎหมาย พ.ศ. 25621 หรือไม่ โดยให้มีการเร่งออกกฎหรือดําเนินการดังกล่าวให้แล้วเสร็จภายในระยะเวลาสองปีนับแต่วันที่กฎหมายนั้นมีผลใช้บังคับ สําหรับกฎหมายที่มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 27 พฤศจิกายน 2562 เป็นต้นไป หรือภายในวันที่ 27 พฤศจิกายน 2566 สําหรับกฎหมายที่มีผลใช้บังคับก่อนวันที่ 27 พฤศจิกายน 2562 ประกอบกับคณะรัฐมนตรีได้มีมติ (28 กุมภาพันธ์ 2566) ให้หน่วยงานของรัฐทุกหน่วยเร่งตรวจสอบกฎหมายในความรับผิดชอบของตนซึ่งมีผลใช้บังคับก่อนวันที่ 27 พฤศจิกายน 2562 ที่เข้าข่ายเป็นกรณีตามมาตรา 22 แห่งพระราชบัญญัติหลักเกณฑ์การจัดทําร่างกฎหมายฯ และเร่งออกกฎหรือดําเนินการอย่างหนึ่งอย่างใดเพื่อที่ประชาชนจะสามารถปฏิบัติตามกฎหมายหรือได้รับสิทธิประโยชน์จากกฎหมายนั้นได้ ให้แล้วเสร็จภายในวันที่ 27 พฤศจิกายน 2566 หากไม่อาจดําเนินการให้แล้วเสร็จครบถ้วนได้ทันภายในวันที่ 27 พฤศจิกายน 2566 ให้พิจารณาเสนอเรื่องต่อคณะรัฐมนตรีเพื่อขอขยายระยะเวลาออกไปอีก 1 ปี โดยให้ระบุเหตุผลความจําเป็นของการขอขยายระยะเวลาดังกล่าวประกอบด้วย
2. พระราชบัญญัติความปลอดภัยอาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทํางาน พ.ศ. 2554 มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 16 กรกฎาคม 2554 ซึ่งบทบัญญัติตามพระราชบัญญัติฉบับนี้กําหนดให้ออกกฎหมายลําดับรอง จํานวน 20 ฉบับ รง. ได้ยกร่างกฎหมายลําดับรองและประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้ว จํานวน 16 ฉบับ (เป็นกฎกระทรวงทั้งหมด) ขณะนี้ยังมีกฎหมายลําดับรองที่อยู่ในขั้นตอนการจัดทําร่างกฎหมายอีก 4 ฉบับ แต่โดยที่พระราชบัญญัติความปลอดภัยอาชีวอนามัยฯ ซึ่งเป็นกฎหมายที่มีผลใช้บังคับอยู่ในวันก่อนวันที่พระราชบัญญัติหลักเกณฑ์การจัดทําร่างกฎหมายฯ มีผลใช้บังคับ การออกกฎหมายลําดับรองจึงต้องดําเนินการให้แล้วเสร็จภายในวันที่ 27 พฤศจิกายน 2566 ตามพระราชบัญญัติหลักเกณฑ์การจัดทําร่างกฎหมายฯ ประกอบมติคณะรัฐมนตรีในข้อ 1. รง. จึงมีความจําเป็นต้องเสนอคณะรัฐมนตรีเพื่อขอขยายระยะเวลาในการออกกฎหมายลําดับรอง จํานวน 4 ฉบับดังกล่าว พร้อมทั้งได้ระบุเหตุผลความจําเป็นของการขอขยายระยะเวลาประกอบการพิจารณาด้วยแล้ว ดังนี้
กฎหมายลําดับรอง
ที่ รง. ต้องออกตามพระราชบัญญัติความปลอดภัยฯ
เหตุผลความจําเป็นในการขอขยายระยะเวลา
1. ร่างกฎกระทรวงกําหนดยกเว้นกิจการอื่นหรือแต่บางส่วนที่ไม่อยู่ภายใต้พระราชบัญญัติความปลอดภัย อาชีวอนามัยและสภาพแวดล้อมในการทํางาน พ.ศ. 2554 พ.ศ. ....
ต้องดําเนินการสํารวจข้อมูลเกี่ยวกับกิจการที่อยู่ในเงื่อนไขได้รับการยกเว้นการใช้บังคับตามพระราชบัญญัติความปลอดภัย อาชีวอนามัยฯ จึงต้องใช้ระยะเวลาในการดําเนินการพอสมควร
2. ร่างกฎกระทรวงว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการเป็นผู้ชํานาญการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัยและสภาพแวดล้อมในการทํางาน พ.ศ. ....
ต้องมีการหารือร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้ได้ข้อยุติเกี่ยวกับการปรับแก้ไขร่างกฎกระทรวงฯ และร่างกฎหมายลูกบทภายใต้ร่างกฎกระทรวงฯ เพื่อมิให้เกิดผลกระทบกับนายจ้าง ลูกจ้าง และผู้ที่เกี่ยวข้อง
3. ร่างระเบียบกระทรวงแรงงานว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการยึด อายัด และขายทอดตลาดทรัพย์สินตามพระราชบัญญัติความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทํางาน พ.ศ. 2554 พ.ศ. ....
ต้องดําเนินการศึกษาและรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับการยึด อายัด และขายทอดตลาดทรัพย์สินตามพระราชบัญญัติความปลอดภัยอาชีวอนามัยฯ จึงต้องใช้ระยะเวลาในการดําเนินการพอสมควร
4. ร่างประกาศกระทรวงแรงงาน เรื่อง การประเมินอันตราย การศึกษาผลกระทบของสภาพแวดล้อมในการทํางาน และการจัดทําแผนควบคุมดูแลลูกจ้างและสถานประกอบกิจการ พ.ศ. ....
ร่างประกาศฉบับนี้มีเนื้อหาเชื่อมโยงกับ ร่างกฎกระทรวงว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการเป็นผู้ชํานาญการด้านความปลอดภัย อาชีว อนามัย และสภาพแวดล้อมในการทํางาน พ.ศ. .... ในข้อ 2 จึงเห็นสมควรพิจารณา ร่างกฎกระทรวงดังกล่าวให้แล้วเสร็จก่อน
____________________
1 มาตรา 22 วรรคสอง บัญญัติให้กฎหมายที่มิใช่พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญที่กําหนดให้ต้องมีการออกกฎ หรือกําหนดให้รัฐต้องดําเนินการอย่างหนึ่งอย่างใด เพื่อที่ประชาชนจะสามารถปฏิบัติตามกฎหมาย หรือได้รับสิทธิประโยชน์จากกฎหมายนั้นได้ หากมิได้มีการออกกฎดังกล่าวหรือยังมิได้ดําเนินการนั้นภายในระยะเวลาสองปีนับแต่วันที่กฎหมายนั้นมีผลใช้บังคับ และบทบัญญัติในเรื่องนั้นก่อภาระหรือเป็นผลร้ายต่อประชาชนให้บทบัญญัติดังกล่าวเป็นอันสิ้นผลบังคับ แต่ในกรณีที่บทบัญญัติในเรื่องนั้น ให้สิทธิประโยชน์แก่ประชาชนให้บทบัญญัติดังกล่าวมีผลบังคับได้ โดยไม่ต้องมีกฎหรือดําเนินการดังกล่าว ทั้งนี้ ระยะเวลาสองปีดังกล่าวคณะรัฐมนตรีจะมีมติขยายออกไปอีกก็ได้แต่ไม่เกินหนึ่งปี และต้องมีมติก่อนที่จะครบกําหนดเวลาสองปีดังกล่าว
2. เรื่อง ร่างกฎกระทรวงกําหนดพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ....
คณะรัฐมนตรีมีมติอนุมัติหลักการร่างกฎกระทรวงกําหนดพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ตามที่กระทรวงพลังงานเสนอ และมอบหมายกระทรวงพลังงานใช้กลไกกองทุนน้ํามันเชื้อเพลิงเพื่อปรับราคาขายปลีกให้เป็นไปตามเจตนารมณ์ของคณะรัฐมนตรีในการลดราคาขายปลีกน้ํามันแก๊สโซฮอล์ 91 ต่อไป
สาระสําคัญและข้อเท็จจริง
ตามที่รัฐบาลได้มีนโยบายเร่งด่วนในการลดค่าครองชีพประชาชนเพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจภาพรวมของประเทศผ่านการลดค่าใช้จ่ายด้านพลังงาน ซึ่งเป็นต้นทุนของกิจกรรมทางเศรษฐกิจและการดํารงชีวิตของประชาชน โดยรัฐบาลจะสนับสนุนให้เกิดการบริหารจัดการราคาพลังงานทั้งค่าไฟฟ้า ค่าก๊าซหุงต้ม และค่าน้ํามันเชื้อเพลิงให้อยู่ในระดับที่เหมาะสมต่อไป ทั้งนี้ ที่ผ่านมารัฐบาลได้สั่งการให้หน่วยงานภาครัฐดําเนินการในส่วนที่เกี่ยวข้องมาโดยตลอด อาทิ การลดอัตราค่าไฟ การลดค่าโดยสารรถไฟฟ้า เป็นต้น ซึ่งกระทรวงการคลังโดยกรมสรรพสามิตได้สนับสนุนนโยบายภาครัฐในการรักษาเสถียรภาพราคาขายปลีกน้ํามันดีเซลให้ต่ํากว่า 30 บาทต่อลิตร โดยลดอัตราภาษีน้ํามันดีเซลลง 2.50 บาทต่อลิตร เป็นระยะเวลากว่า 3 เดือน ตั้งแต่ 20 กันยายน - 31 ธันวาคม 2566 อย่างไรก็ตาม การดําเนินมาตรการด้านภาษีสรรพสามิตที่ผ่านมามุ่งเน้นไปที่เชื้อเพลิงที่ใช้ในภาคขนส่งสาธารณะและต้นทุนอุตสาหกรรมเป็นสําคัญ (น้ํามันดีเซลและน้ํามันเชื้อเพลิงสําหรับเครื่องบินไอพ่น) ดังนั้น เพื่อให้นโยบายในการลดค่าครองชีพประชาชนส่งผลครอบคลุมทั่วถึงยิ่งขึ้น ประกอบกับการที่ราคาน้ํามันดิบมีแนวโน้มผันผวนจากปัจจัยการปรับราคาตามฤดูกาลและอุปสงค์ที่เพิ่มขึ้นเมื่อเริ่มเข้าสู่ฤดูหนาวของทวีปยุโรปและอเมริกา และปัจจัยสถานการณ์ความขัดแย้งระหว่างอิสราเอลและกลุ่มฮามาส รัฐบาลจึงเห็นควรให้ดําเนินมาตรการภาษีสรรพสามิตในสินค้าน้ํามันเบนซินเป็นลําดับถัดไป ทั้งนี้ การลดอัตราภาษีน้ํามันเบนซินจะเป็นมาตรการระยะสั้น เพื่อประเมินสถานการณ์และปัจจัยแวดล้อมที่มีผลต่อการปรับตัวของราคาน้ํามันเชื้อเพลิงในประเทศอย่างใกล้ชิด
สาระสําคัญของร่างกฎหมาย
ปรับลดอัตราภาษีสินค้าน้ํามันและผลิตภัณฑ์น้ํามันประเภทน้ํามันเบนซินลง 1 บาทต่อลิตร โดยให้อนุพันธ์ของน้ํามันดังกล่าวมีการปรับลดอัตราภาษีตามสัดส่วนเนื้อน้ํามันที่ผสมอยู่ ตั้งแต่วันที่ 7 พฤศจิกายน 2566 ถึงวันที่ 31 มกราคม 2567 และหลังจากนั้นให้อัตราภาษีกลับสู่อัตราเดิมก่อนการปรับลด โดยมีรายละเอียดของอัตราภาษี ดังต่อไปนี้
รายการ
อัตราภาษีที่ใช้ในปัจจุบัน
อัตราภาษีที่เสนอใหม่
(1) น้ํามันเบนซินชนิดไร้สารตะกั่ว
6.500 บาทต่อลิตร
5.500 บาทต่อลิตร
(2) น้ํามันเบนซินนอกจาก (1)
6.500 บาทต่อลิตร
5.500 บาทต่อลิตร
(3) น้ํามันแก๊สโซฮอล์ อี 10 ตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่อธิบดีประกาศกําหนด
5.850 บาทต่อลิตร
4.950 บาทต่อลิตร
(4) น้ํามันแก๊สโซฮอล์ อี 20 ตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่อธิบดีประกาศกําหนด
5.200 บาทต่อลิตร
4.400 บาทต่อลิตร
(5) น้ํามันแก๊สโซฮอล์ อี 85 ตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่อธิบดีประกาศกําหนด
0.975 บาทต่อลิตร
0.825 บาทต่อลิตร
ประโยชน์และผลกระทบ
การลดอัตราภาษีสรรพสามิตน้ํามันเบนซิน จะช่วยลดค่าครองชีพด้านการเดินทางของประชาชน และเมื่อรวมกับมาตรการช่วยเหลือภาครัฐด้านอื่นก็จะช่วยบรรเทาความเดือดร้อนของประชาชนลงได้ รวมทั้งกระตุ้นเศรษฐกิจภาพรวมของประเทศมากขึ้น
ทั้งนี้ กรมสรรพสามิตจะสูญเสียรายได้จากการจัดเก็บภาษีสรรพสามิตสินค้าน้ํามัน และผลิตภัณฑ์น้ํามัน ประมาณ 2,700 ล้านบาท (คาดการณ์จากสถิติปริมาณการเสียภาษีในปีงบประมาณ 2566 ทั้งนี้ การลดอัตราภาษีน้ํามันเบนซิน 1 บาทต่อลิตร จะสูญเสียรายได้ประมาณ 900 ล้านบาทต่อเดือน ดังนั้น การลดอัตราภาษีลง 1 บาทต่อลิตร เป็นระยะเวลา 3 เดือน จะส่งผลให้สูญเสียรายได้ภาษี ประมาณ 2,700 ล้านบาท)
เศรษฐกิจ
3. เรื่อง ผลการพิจารณาของคณะกรรมการกลั่นกรองการใช้จ่ายเงินกู้ ในคราวประชุมครั้งที่ 3/2566 และผลการพิจารณาของคณะกรรมการกลั่นกรองการใช้จ่ายเงินกู้ ภายใต้พระราชกําหนดฯ เพิ่มเติม พ.ศ. 2564 ในคราวประชุมครั้งที่ 12/2566
คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบตามที่เลขาธิการสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ในฐานะประธานกรรมการกลั่นกรองการใช้จ่ายเงินกู้เสนอดังนี้
1. ผลการพิจารณาของคณะกรรมการกลั่นกรองการใช้จ่ายเงินกู้ (คกง.) ภายใต้พระราชกําหนดให้อํานาจกระทรวงการคลังกู้เงินเพื่อแก้ไขปัญหา เยียวยา และฟื้นฟูเศรษฐกิจและสังคม ที่ได้รับผลกระทบจากการระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 พ.ศ. 2563 (พระราชกําหนดฯ พ.ศ. 2563) ในคราวประชุมครั้งที่ 3/2566 เมื่อวันที่ 14 กันยายน 2566
1.1 รับทราบการเปลี่ยนแปลงสาระสําคัญของโครงการกรณีโครงการพัฒนาและเสริมสร้างความเข้มแข็งของเศรษฐกิจฐานราก ปี 2564 (โครงการพัฒนาและเสริมสร้างความเข้มแข็งฯ) ของกระทรวงมหาดไทย (มท.) (จังหวัดเชียงใหม่และจังหวัดสุพรรณบุรี) โดยยกเลิกการดําเนินโครงการ จํานวน 3 โครงการ วงเงิน 7.9650 ล้านบาท เนื่องจากไม่สามารถลงนามและผูกพันสัญญาได้ภายในเดือนพฤษภาคม 2565 ตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 10 พฤษภาคม 2565
1.2 รับทราบผลการนําเงินกู้เหลือจ่ายโครงการภายใต้พระราชกําหนดฯ พ.ศ. 2563 คืนคลังเป็นรายได้แผ่นดิน
2. ผลการพิจารณาของ คกง. ภายใต้พระราชกําหนดให้อํานาจกระทรวงการคลังกู้เงินเพื่อแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจและสังคม จากการระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 เพิ่มเติม พ.ศ. 2564 (พระราชกําหนดฯ เพิ่มเติม พ.ศ. 2564) ในคราวประชุมครั้งที่ 12/2566 เมื่อวันที่ 14 กันยายน 2566
2.1 อนุมัติให้จังหวัด1 เปลี่ยนแปลงรายละเอียดที่เป็นสาระสําคัญของโครงการพัฒนาและเสริมสร้างความเข้มแข็งฯ ตามที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยได้ให้ความเห็นชอบตามขั้นตอนแล้ว พร้อมทั้งมอบหมายให้หน่วยงานรับผิดชอบโครงการเร่งปรับปรุงรายละเอียดของโครงการในระบบติดตามและประเมินผลแห่งชาติ (Electronic Monitoring and Evaluation System of National Strategy and Country Reform: eMENSCR) ให้เป็นไปตามมติคณะรัฐมนตรีโดยเร็ว
2.2 มอบหมายให้หน่วยงานผู้รับผิดชอบโครงการที่ได้รับอนุมัติให้ใช้จ่ายจากเงินกู้ตาม พระราชกําหนดฯ เพิ่มเติม พ.ศ. 2564 และอยู่ระหว่างดําเนินการให้เร่งรัดการดําเนินงานและต้องดําเนินการให้แล้วเสร็จภายในกําหนดระยะเวลาที่ได้รับอนุมัติจากคณะรัฐมนตรี โดยในกรณีที่หน่วยงานรับผิดชอบโครงการที่ได้รับอนุมัติให้ใช้จ่ายจากเงินกู้ตามพระราชกําหนดฯ เพิ่มเติม พ.ศ. 2564 พิจารณาแล้วเห็นว่าไม่สามารถดําเนินงานและเบิกจ่ายเงินกู้ให้แล้วเสร็จภายในกรอบระยะเวลาที่ได้รับอนุมัติจากคณะรัฐมนตรี ให้หน่วยงานรับผิดชอบดําเนินโครงการต่อไปให้แล้วเสร็จตามวัตถุประสงค์ที่ได้รับอนุมัติจากคณะรัฐมนตรี โดยใช้จ่ายเงินจากแหล่งเงินอื่นต่อไปตามนัยมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 6 มิถุนายน 2566
สาระสําคัญของเรื่อง
เลขาธิการสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ในฐานะประธาน คกง. รายงานผลการพิจารณาของ คกง. สรุปได้ ดังนี้
1. ผลการพิจารณาของ คกง. ในคราวประชุมครั้งที่ 3/2566 เมื่อวันที่ 14 กันยายน 2566
1.1 รับทราบการเปลี่ยนแปลงรายละเอียดที่เป็นสาระสําคัญของโครงการที่ได้รับอนุมัติจากคณะรัฐมนตรีให้ใช้จ่ายจากเงินกู้ตามพระราชกําหนดฯ พ.ศ. 2563 กรณีโครงการพัฒนาและเสริมสร้างความเข้มแข็งของเศรษฐกิจฐานราก ปี 2564 ของ มท. โดยยกเลิกการดําเนินโครงการ จํานวน 2 จังหวัด (จังหวัดเชียงใหม่และจังหวัดสุพรรณบุรี) รวม 3 โครงการ กรอบวงเงิน 7.9650 ล้านบาท เนื่องจากไม่สามารถลงนามและผูกพันสัญญาได้ทันภายในเดือนพฤษภาคม 2565 ตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 10 พฤษภาคม 2565 สรุปได้ ดังนี้
โครงการ
วงเงิน
(ล้านบาท)
เหตุผลความจําเป็น
จังหวัดเชียงใหม่ จํานวน 2 โครงการ วงเงินรวม 6.9440 ล้านบาท
(1) โครงการจัดหาระบบผลิตน้ําประปา (Water Treatment System) POG ขนาดใหญ่ตามบัญชีนวัตกรรมไทย โรงเรียนพร้าววิทยาคม อําเภอพร้าว จังหวัดเชียงใหม่
5.2000
ยกเลิกการดําเนินโครงการ
เนื่องจากที่ผ่านมาองค์การบริหารส่วนตําบลเขื่อนผากได้ตรวจสอบพื้นที่ก่อสร้างโครงการฯ พบว่าพื้นที่ดังกล่าวไม่มีความพร้อมด้านระบบไฟฟ้าและระบบแหล่งผลิตน้ําประปาที่จะส่งเสริมให้การผลิตประปามีประสิทธิภาพได้ รวมถึงโรงเรียนพร้าววิทยาคมไม่มีงบประมาณในการสนับสนุนให้มีความพร้อมด้านระบบไฟฟ้าและระบบประปา
(2) โครงการก่อสร้างถนนคอนกรีตเสริมเหล็กรหัสสายทาง ชม.ถ.103-54 ณ บ้านทรายมูล หมู่ที่ 5 ตําบลขี้เหล็ก อําเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่
1.7440
ยกเลิกการดําเนินโครงการ
เนื่องจากไม่สามารถดําเนินการลงนามหรือผูกพันสัญญาได้ภายในเดือนพฤษภาคม 2565
จังหวัดสุพรรณบุรี จํานวน 1 โครงการ วงเงิน 1.0210 ล้านบาท
(3) โครงการปรับปรุงถนนเดิมเป็นถนนผิวจราจรถนนลาดยางแอสฟัลท์ติกคอนกรีตสายจากบริเวณบ้านนางกรกช แหยมนา ถึงที่นา นางกัญญา เกิดวัน หมู่ที่ 5 บ้านดอนเจดีย์ จังหวัดสุพรรณบุรี
1.0210
ยกเลิกการดําเนินโครงการ
เนื่องจากได้รับงบประมาณของหน่วยดําเนินการสําหรับดําเนินโครงการแล้ว
หมายเหตุ ปัจจุบัน สบน. ได้ดําเนินการปิดบัญชีเงินกู้ฯ และส่งเงินคืนเข้าคลังแล้ว โดยทั้ง 3 โครงการยังมิได้มีการเบิกจ่ายเงินกู้แต่อย่างใด
1.2 รับทราบผลการนําส่งเงินกู้เหลือจ่ายโครงการภายใต้พระราชกําหนดฯ พ.ศ. 2563 คืนคลังเป็นรายได้แผ่นดิน โดย สบน. ได้ลงนามกู้เงินและเบิกเงินจากแหล่งเงินกู้ จํานวน 961,266.9500 ล้านบาท ซึ่งหน่วยงานเจ้าของโครงการได้เบิกจ่ายเงินกู้ทั้งสิ้น จํานวน 950,556.7041 ล้านบาท คงเหลือเงินในบัญชีเงินกู้ฯ จํานวน 13,896.2659 ล้านบาท และเมื่อวันที่ 27 กรกฎาคม 2566 สบน. ได้นําส่งเงินกู้คงเหลือในบัญชีเงินกู้ฯ ดังกล่าว คืนคลังเป็นรายได้แผ่นดินและได้ประสานไปยังกรมบัญชีกลางเพื่อขอความอนุเคราะห์ปิดบัญชีเงินกู้ฯ แล้ว
2. ผลการพิจารณาของ คกง. ภายใต้พระราชกําหนดฯ เพิ่มเติม พ.ศ. 2564 ในคราวประชุมครั้งที่ 12/2566 เมื่อวันที่ 14 กันยายน 2566
2.1 อนุมัติให้จังหวัดเปลี่ยนแปลงรายละเอียดที่เป็นสาระสําคัญของโครงการ กรณีโครงการพัฒนาและเสริมสร้างความเข้มแข็งฯ ของ มท. จํานวน 14 จังหวัด (จังหวัดกาฬสินธุ์ จังหวัดอุตรดิตถ์ จังหวัดกระบี่ จังหวัดจันทบุรี จังหวัดชลบุรี จังหวัดระนอง จังหวัดเพชรบุรี จังหวัดปราจีนบุรี จังหวัดยะลา จังหวัดนนทบุรี จังหวัดสุพรรณบุรี จังหวัดอุบลราชธานี จังหวัดหนองบัวลําภู และจังหวัดเลย) รวม 29 โครงการ กรอบวงเงินรวม 88.2814 ล้านบาท มีรายละเอียด ดังนี้
2.1.1 ยกเลิกการดําเนินโครงการ จํานวน 13 จังหวัด (จังหวัดกาฬสินธุ์ จังหวัดอุตรดิตถ์ จังหวัดกระบี่ จังหวัดจันทบุรี จังหวัดชลบุรี จังหวัดระนอง จังหวัดเพชรบุรี จังหวัดปราจีนบุรี จังหวัดนนทบุรี จังหวัดสุพรรณบุรี จังหวัดอุบลราชธานี จังหวัดหนองบัวลําภู และจังหวัดเลย) รวม 25 โครงการ กรอบวงเงิน 65.3730 ล้านบาท เนื่องจากไม่สามารถจัดหาผู้รับจ้างและลงนามผูกพันสัญญาได้ทันภายในเดือนพฤศจิกายน 2565 ตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน 2565 รวมถึงไม่สามารถดําเนินการให้แล้วเสร็จได้ทันตามกรอบระยะเวลาที่ได้รับอนุมัติตามมติคณะรัฐมนตรี
2.1.2 ขยายระยะเวลาสิ้นสุดการดําเนินโครงการเป็นสิ้นสุดเดือนตุลาคม 2566 จํานวน 1 จังหวัด (จังหวัดยะลา) รวม 3 โครงการ กรอบวงเงิน 20.4820 ล้านบาท เนื่องจากดําเนินการแล้วเสร็จและอยู่ระหว่างเบิกจ่ายเงินตามขั้นตอน
2.1.3 เปลี่ยนแปลงรายละเอียดที่เป็นสาระสําคัญของโครงการ จํานวน 1 จังหวัด (จังหวัดหนองบัวลําภู) รวม 1 โครงการ (โครงการปรับปรุงแหล่งน้ําเดิม) กรอบวงเงิน 2.4264 ล้านบาท โดยปรับลดปริมาณงานจากเดิม 3 งวดงาน เป็น 1 งวดงาน ส่งผลให้วงเงินโครงการก่อหนี้ผูกพันจากเดิม 1.3667 ล้านบาท เป็น 0.4099 ล้านบาท เนื่องจากที่ผ่านมาพื้นที่ดําเนินงานประสบปัญหาน้ําท่วมทําให้การดําเนินงานล่าช้าและขยายระยะเวลาสิ้นสุดการดําเนินโครงการฯ จากเดือนพฤษภาคม 2566 เป็นเดือนตุลาคม 2566 ทั้งนี้ ให้หน่วยงานรับผิดชอบโครงการเร่งปรับปรุงรายละเอียดของโครงการในระบบ eMENSCR ให้เป็นไปตามมติคณะรัฐมนตรีโดยเร็ว
2.2 ให้หน่วยงานรับผิดชอบโครงการที่ได้รับอนุมัติให้ใช้จ่ายจากเงินกู้ตามพระราชกําหนดฯ เพิ่มเติม พ.ศ. 2564 และอยู่ระหว่างดําเนินการเร่งรัดการดําเนินงานและต้องดําเนินการให้แล้วเสร็จภายในกําหนดระยะเวลาที่ได้รับอนุมัติจากคณะรัฐมนตรี โดยในกรณีที่หน่วยงานรับผิดชอบโครงการที่ได้รับอนุมัติไม่สามารถดําเนินการและเบิกจ่ายเงินกู้ตามพระราชกําหนดฯ เพิ่มเติม พ.ศ. 2564 ให้แล้วเสร็จภายในกรอบระยะเวลาที่ได้รับอนุมัติจากคณะรัฐมนตรีได้ ให้หน่วยงานรับผิดชอบดําเนินโครงการต่อไปให้แล้วเสร็จตามวัตถุประสงค์ที่ได้รับอนุมัติจากคณะรัฐมนตรี โดยใช้จ่ายจากแหล่งเงินอื่นต่อไปตามนัยมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 6 มิถุนายน 2566
___________________
1 จํานวน 14 จังหวัด (จังหวัดกาฬสินธุ์ จังหวัดอุตรดิตถ์ จังหวัดกระบี่ จังหวัดจันทบุรี จังหวัดชลบุรี จังหวัดระนอง จังหวัดเพชรบุรี จังหวัดปราจีนบุรี จังหวัดยะลา จังหวัดนนทบุรี จังหวัดสุพรรณบุรี จังหวัดอุบลราชธานี จังหวัดหนองบัวลําภู และจังหวัดเลย) รวม 29 โครงการ กรอบวงเงินรวม 88.2814 ล้านบาท
4. เรื่อง การกําหนดสินค้าควบคุมตามพระราชบัญญัติว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ พ.ศ. 2542
คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบการกําหนดสินค้าควบคุมปี 2566 เพิ่มจํานวน 1 รายการ ได้แก่ น้ําตาลทราย ตามมติคณะกรรมการกลางว่าด้วยราคาสินค้าและบริการเมื่อวันจันทร์ที่ 30 ตุลาคม 2566 และมอบหมายให้กระทรวงอุตสาหกรรมกําหนดมาตรการช่วยเหลือเกษตรกรชาวไร่อ้อยให้ได้รับผลตอบแทนอย่างเหมาะสมและเป็นธรรม สอดคล้องกับต้นทุนการผลิตอ้อยในแต่ละช่วงเวลา โดยไม่ส่งผลกระทบต่อผู้บริโภคตามที่กระทรวงพาณิชย์เสนอ
สาระสําคัญ
1. เมื่อวันที่ 27 ตุลาคม 2566 สํานักงานคณะกรรมการอ้อยและน้ําตาลทราย ได้ออกประกาศ เรื่อง ราคาน้ําตาลทรายภายในราชอาณาจักร เพื่อใช้ประกอบในการคํานวณราคาอ้อยและผลตอบแทนการผลิตและจําหน่ายน้ําตาลทราย ประจําฤดูการผลิตปี 2566/2567 โดยกําหนดราคาน้ําตาลทรายขาวกิโลกรัมละ 23.00 บาท น้ําตาลทรายขาวบริสุทธิ์ กิโลกรัมละ 24.00 บาท มีผลตั้งแต่วันที่ 28 ตุลาคม 2566 สูงขึ้นกิโลกรัมละ 4.00 บาท จากเดิมราคาน้ําตาลทรายขาว กิโลกรัมละ 19.00 บาท และน้ําตาลทรายขาวบริสุทธิ์ กิโลกรัมละ 20.00 บาท ตามลําดับ
2. คณะกรรมการกลางว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ ได้มีการประชุม ครั้งที่ 3/2566 เมื่อวันจันทร์ที่ 30 ตุลาคม 2566 มีมติเห็นชอบกําหนดรายการสินค้าควบคุม จํานวน 1 รายการ ได้แก่ น้ําตาลทราย เพื่อป้องกันการกําหนดราคาซื้อ ราคาจําหน่ายหรือการกําหนดเงื่อนไขและวิธีปฏิบัติทางการค้าอันไม่เป็นธรรม และกํากับดูแลสินค้าน้ําตาลทรายให้มีราคาที่เป็นธรรมและมีปริมาณที่เพียงพอ และนําเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณาให้ความเห็นชอบ ก่อนกําหนดมาตรการทางกฎหมายสําหรับสินค้าควบคุม
3. ปัจจุบัน คณะกรรมการกลางว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ ด้วยความเห็นชอบของคณะรัฐมนตรีได้ออกประกาศคณะกรรมการกลางว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ ฉบับที่ 9 พ.ศ. 2566 เรื่อง การกําหนดสินค้าและบริการควบคุม ประกาศ ณ วันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2566 กําหนดสินค้าควบคุม 46 รายการ บริการควบคุม 5 รายการ และประกาศคณะกรรมการกลางว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ ฉบับที่ 1 พ.ศ. 2566 เรื่อง การกําหนดสินค้าควบคุมเพิ่มเติม ประกาศ ณ วันที่ 19 มกราคม พ.ศ. 2566 กําหนดสินค้าควบคุมเพิ่ม 5 รายการ
ประโยชน์และผลกระทบ
เห็นควรให้น้ําตาลทราย เป็นสินค้าควบคุม เนื่องจากราคาน้ําตาลทรายในตลาดโลกปรับสูงขึ้นจากสภาวะภัยแล้ง ความต้องการใช้ที่เพิ่มขึ้น ประกอบกับราคาจําหน่ายในประเทศต่ํากว่าราคาน้ําตาลทรายในตลาดโลก ซึ่งเป็นแรงจูงใจให้มีการส่งออกเพิ่มมากขึ้น กระทบต่อปริมาณน้ําตาลทรายและราคาในประเทศ ส่งผลให้ผู้บริโภคและอุตสาหกรรมต่อเนื่องได้รับผลกระทบ
5. เรื่อง มาตรการลดภาระค่าใช้จ่ายด้านน้ํามันเชื้อเพลิงให้แก่ประชาชน
คณะรัฐมนตรีมีมติรับทราบมาตรการลดภาระค่าใช้จ่ายด้านน้ํามันเชื้อเพลิงให้แก่ประชาชนและมอบหมายให้กระทรวงพลังงานและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องดําเนินการตามมาตรการดังกล่าว ตามขั้นตอนของกฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้องต่อไป ตามที่กระทรวงพลังงานเสนอ
สาระสําคัญ
มาตรการลดภาระค่าใช้จ่ายด้านน้ํามันเชื้อเพลิง มีรายละเอียด ดังนี้
ราคาน้ํามันเบนซิน บริหารราคาน้ํามันเบนซิน โดยกระทรวงพลังงานและกระทรวงการคลัง
ร่วมกันบริหารจัดการราคาขายปลีก โดยใช้กลไกของภาษีสรรพสามิตและกองทุนน้ํามันเชื้อเพลิงในการลดราคาขายปลีกน้ํามันเบนซินแก๊สโซฮอล์ 91 ลง 2.50 บาท ต่อลิตรโดยจะปรับลดภาษีสรรพสามิตสําหรับน้ํามันเบนซินแก๊สโซฮอล์ 91 ลงในอัตรา 1 บาทต่อลิตร และกองทุนน้ํามันเชื้อเพลิงจะบริหารจัดการเพิ่มเติมในอัตรา 1.50 บาทต่อลิตร
2. เนื่องจากอัตราภาษีสรรพสามิตสําหรับน้ํามันเบนซินแก๊สโซฮอล์ทุกประเภทเป็นอัตราเดียวกันมิได้แยกอัตราภาษีสรรพสามิต สําหรับน้ํามันเบนซินแก๊สโซฮอล์ 91 เป็นการเฉพาะ ดังนั้น การปรับลดอัตราภาษีสรรพสามิตในกรณีนี้ จึงต้องปรับลดภาษีสรรพสามิตสําหรับน้ํามันเบนซินแก๊สโซฮอล์ 95 ลงในอัตรา 1 บาทต่อลิตรด้วย
3. ปรับลดอัตราภาษีสรรพสามิตสําหรับน้ํามันเบนซินแก๊สโซฮอล์อื่นๆ ดังนี้
(1) น้ํามันแก๊สโซฮอล์ อี 10 ตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่อธิบดีประกาศกําหนด มีอัตราภาษีตามปริมาณในอัตราลิตรละ 4.950 บาท จากเดิมที่กําหนดไว้ในอัตราตามปริมาณลิตรละ 5.850 บาท
(2) น้ํามันแก๊สโซฮอล์ อี 20 ตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่อธิบดีประกาศกําหนด มีอัตราภาษีตามปริมาณในอัตราลิตรละ 4.400 บาท จากเดิมที่กําหนดไว้ในอัตราตามปริมาณลิตรละ 5.200 บาท
(3) น้ํามันแก๊สโซฮอล์ อี 85 ตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่อธิบดีประกาศกําหนด มีอัตราภาษีตามปริมาณในอัตราลิตรละ 0.825 บาท จากเดิมที่กําหนดไว้ในอัตราตามปริมาณลิตรละ 0.975 บาท
ทั้งนี้ มีผลตั้งแต่วันที่ 7 พฤศจิกายน 2566 ถึงวันที่ 31 มกราคม 2567
6. เรื่อง โครงการสินเชื่อคืนถิ่นแรงงานไทย (อิสราเอล)
คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบโครงการสินเชื่อคืนถิ่นแรงงานไทย (อิสราเอล) ตามที่กระทรวงการคลังเสนอ และอนุมัติงบประมาณวงเงินรวม 1,200 ล้านบาท จากงบประมาณรายจ่ายประจําปี เพื่อดําเนินโครงการฯ พร้อมทั้งมอบหมายหน่วยงานที่เกี่ยวข้องดําเนินการในส่วนที่เกี่ยวข้องต่อไป
ทั้งนี้ กระทรวงการคลังเสนอว่า จากสถานการณ์ความไม่สงบในประเทศอิสราเอลที่มีแนวโน้มยืดเยื้อและขยายเป็นวงกว้างมากขึ้น ส่งผลให้เกิดความสูญเสียต่อชีวิตและทรัพย์สินของประชาชนในพื้นที่ ซึ่งรวมถึงแรงงานไทยที่เดินทางไปทํางานอยู่ในประเทศดังกล่าวได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น ทั้งได้รับบาดเจ็บ เสียชีวิต หรือถูกจับเป็นตัวประกัน ทั้งนี้ ข้อมูลจากกรมการจัดหางาน กระทรวงแรงงาน ณ เดือนกันยายน 2566 มีแรงงานไทยที่เดินทางไปทํางานยังประเทศอิสราเอลจํานวน 25,887 คน โดยแรงงานไทยบางส่วนทยอยเดินทางกลับประเทศไทยก่อนครบกําหนดระยะเวลาตามสัญญาจ้าง ในขณะที่บางส่วนยังไม่ตัดสินใจเดินทางกลับ เนื่องจากยังมีความกังวลเกี่ยวกับรายได้ที่ไม่เพียงพอต่อค่าใช้จ่ายในครัวเรือน ภาระหนี้สินที่เกิดจากการเดินทางไปทํางานยังประเทศอิสราเอล รวมถึงการเริ่มต้นประกอบอาชีพภายหลังจากเดินทางกลับมาประเทศไทย ดังนั้น เพื่อเป็นการช่วยบรรเทาความเดือดร้อนให้แรงงานไทยที่เดินทางกลับประเทศมีสภาพคล่องที่เพียงพอในการเริ่มต้นประกอบอาชีพหรือแบ่งเบาภาระหนี้สิน กระทรวงการคลังจึงขอเสนอโครงการสินเชื่อคืนถิ่นแรงงานไทย (อิสราเอล) (โครงการฯ) เพื่อบรรเทาและป้องกันความเสี่ยงทาง เศรษฐกิจที่อาจเกิดขึ้น
สาระสําคัญ
โครงการฯ มีรายละเอียด ดังนี้
1. วัตถุประสงค์ : เพื่อชําระหนี้ที่กู้ยืมสําหรับการไปทํางานที่ประเทศอิสราเอลและ/หรือเพื่อลงทุนประกอบอาชีพ
2. กลุ่มเป้าหมาย : เป็นผู้ไปทํางานที่ประเทศอิสราเอล โดยมีคุณสมบัติอย่างใดอย่างหนึ่ง ดังนี้
2.1 ประกอบอาชีพเดิมคือค้าขายหรืออาชีพอิสระ (ธนาคารออมสิน)
2.2 เป็นเกษตรกรหรือบุคคลในครัวเรือนเกษตกร (ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.))
3. วิธีดําเนินงาน : ธนาคารออมสินและ ธ.ก.ส. สนับสนุนสินเชื่อวงเงินรวม 2,000 ล้านบาท (แห่งละ 1,000 ล้านบาท) สินเชื่อต่อรายไม่เกินรายละ 150,000 บาท อัตราดอกเบี้ยลดต้นลดดอกร้อยละ 3 ต่อปี (Effective Rate) ลูกค้ารับภาระดอกเบี้ยร้อยละ 1 ต่อปี รัฐบาลชดเชยดอกเบี้ยร้อยละ 2 ต่อปี ระยะเวลาชําระคืนเงินงวดสูงสุดไม่เกิน 20 ปี ปลอดชําระหนี้เงินต้นสูงสุด 12 งวดแรก (ชําระดอกเบี้ยปกติ) หรือเป็นไปตามเงื่อนไขที่ธนาคารกําหนด
4. ระยะเวลาการยื่นขอสินเชื่อ : ตั้งแต่วันที่คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบถึงวันที่ 30 มิถุนายน 2567 หรือจนกว่าจะครบวงเงินโครงการฯ
5. งบประมาณ : รวมทั้งสิ้นไม่เกิน 1,200 ล้านบาท แบ่งเป็น
5.1 ชดเชยความเสียหายที่เกิดจากหนี้ที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ (Non-Performing Loans : NPLs) ร้อยละ 100 สําหรับ NPLs ไม่เกินร้อยละ 20 ของวงเงินสินเชื่อที่อนุมัติทั้งหมด รวมทั้งสิ้นไม่เกิน 400 ล้านบาท (2,000 ล้านบาท * ร้อยละ 20 * ร้อยละ 100) โดยแบ่งเป็นธนาคารออมสิน 200 ล้านบาท และ ธ.ก.ส. 200 ล้านบาท
5.2 ชดเชยอัตราดอกเบี้ยร้อยละ 2 ของวงเงินสินเชื่ออนุมัติ เป็นระยะเวลา 20 ปี รวมทั้งสิ้น 800 ล้านบาท (2,000 ล้านบาท * ร้อยละ 2 * 20 ปี) โดยแบ่งเป็นธนาคารออมสิน 400 ล้านบาท และ ธ.ก.ส. 400 ล้านบาท
ทั้งนี้ ธนาคารออมสินและ ธ.ก.ส. จะทําความตกลงกับสํานักงบประมาณ เพื่อขอรับการจัดสรรงบประมาณเป็นรายปีตามความเหมาะสมและความจําเป็นต่อไป
6. เงื่อนไขอื่น ๆ :
6.1 แยกบัญชีโครงการเป็นบัญชีธุรกรรมนโยบายภาครัฐ (Public Service Account : PSA)
6.2 ไม่นับรวม NPLs ที่เกิดจากการดําเนินงานของโครงการฯ ไปกําหนดเป็นตัวชี้วัดผลการดําเนินงานของธนาคาร
6.3 สามารถนําส่วนต่างระหว่างค่าใช้จ่ายในการดําเนินงานที่เกิดขึ้นจริงและค่าใช้จ่ายดําเนินงานที่ได้รับชดเชย เพื่อบวกกลับในการคํานวณโบนัสประจําปีของพนักงานได้
6.4 ขอนําผลการดําเนินงานที่เกิดขึ้นจากโครงการฯ นับรวมเป็นผลการดําเนินงานตามตัวชี้วัดที่เกี่ยวข้องกับธนาคาร
ทั้งนี้ ประกาศคณะกรรมการนโยบายการเงินการคลังของรัฐ เรื่อง กําหนดอัตราชดเชยค่าใช้จ่ายหรือการสูญเสียรายได้ของหน่วยงานของรัฐในการดําเนินกิจกรรม มาตรการ หรือโครงการตามที่กําหนดไว้ในมาตรา 28 พ.ศ. 2565 ได้กําหนดอัตรายอดคงค้างรวมทั้งหมดของภาระที่รัฐต้องรับชดเชยค่าใช้จ่ายหรือการสูญเสียรายได้ในการดําเนินกิจกรรม มาตรการ หรือโครงการตามที่กําหนดไว้ในมาตรา 28 แห่ง พ.ร.บ. วินัยการเงินการคลังฯ ต้องมียอดคงค้างทั้งหมดรวมกันไม่เกินร้อยละ 32 ของงบประมาณรายจ่ายประจําปี โดยกระทรวงการคลังรายงานว่า ณ สิ้นวันที่ 27 ตุลาคม 2566 ภาระที่รัฐต้องรับชดเชยตามมาตรา 28 แห่ง พ.ร.บ. วินัยการเงินการคลังฯ มียอดคงค้างจํานวน 939,029.106 ล้านบาท หรือคิดเป็นอัตราร้อยละ 29.48 ของงบประมาณรายจ่ายประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 ไปพลางก่อน (วงเงิน 3,185,000 ล้านบาท) ดังนั้น หากมีการดําเนินโครงการฯ จํานวน 1,200 ล้านบาท จะส่งผลให้ภาระที่รัฐต้องรับชดเชยมียอดคงค้างเพิ่มขึ้นเป็นจํานวน 940,229.106 ล้านบาท หรือคิดเป็นอัตราร้อยละ 29.52 ของงบประมาณรายจ่ายประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 ไปพลางก่อน ซึ่งยังคงไม่เกินอัตราร้อยละ 32 ที่คณะกรรมการฯ ได้ประกาศกําหนดไว้
ประโยชน์และผลกระทบ
การดําเนินโครงการฯ จะมีส่วนช่วยบรรเทาความเดือดร้อนให้แรงงานไทยที่ได้รับผลกระทบจากความไม่สงบในประเทศอิสราเอลมีสภาพคล่องที่เพียงพอในการเริ่มต้นประกอบอาชีพ รวมถึงแบ่งเบาภาระหนี้สินภายหลังจากเดินทางกลับประเทศไทย เพื่อบรรเทาและป้องกันความเสี่ยงทางเศรษฐกิจที่อาจเกิดขึ้นจากผลกระทบดังกล่าว
ต่างประเทศ
7. เรื่อง ร่างบันทึกความเข้าใจว่าด้วยโครงการแลกเปลี่ยนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในภาคประชาชนระหว่างกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งราชอาณาจักรไทยและกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน
คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบและอนุมัติตามที่กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมเสนอ ดังนี้
1. เห็นชอบร่างบันทึกความเข้าใจว่าด้วยโครงการแลกเปลี่ยนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในภาคประชาชนระหว่างกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งราชอาณาจักรไทย และกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน ทั้งนี้ ในกรณีที่มีความจําเป็นต้องปรับปรุงถ้อยคําที่มิใช่สาระสําคัญหรือไม่ขัดต่อผลประโยชน์ของไทย ขอให้กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมดําเนินการได้โดยไม่ต้องเสนอคณะรัฐมนตรีเพื่อพิจารณาอีก
2. อนุมัติให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมหรือผู้แทนที่ได้รับมอบหมายจากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมเป็นผู้ลงนามในร่างบันทึกความเข้าใจฯ
สาระสําคัญ
กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ร่วมกับกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของจีน ได้จัดการประชุมคณะกรรมการร่วมด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีไทย - จีน ครั้งที่ 5 (4th Meeting of Joint Committee on Science and Technology Cooperation between Thailand and China: JCM) เมื่อวันที่ 20 กันยายน 2566 ณ โรงแรมรอยัล ออคิด เชอราตัน กรุงเทพมหานคร ซึ่งในการประชุมครั้งนี้ ทั้งสองฝ่ายเห็นชอบร่วมกันว่าควรจัดทําบันทึกความเข้าใจว่าด้วยโครงการแลกเปลี่ยนวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยีในภาคประชาชนระหว่างกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งราชอาณาจักรไทย และกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน ทั้งนี้ การดําเนินการที่ผ่านมา รัฐบาลไทยได้มีการลงนามความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์ในระดับกระทรวงกับสาธารณรัฐประชาชนจีนแล้ว จํานวน 2 ฉบับ ได้แก่ ความตกลงว่าด้วยความร่วมมือทางวิทยาศาสตร์และทางวิชาการระหว่างรัฐบาลแห่งราชอาณาจักรไทยและรัฐบาลแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน เมื่อวันที่ 31 มีนาคม พ.ศ. 2521 และบันทึกความเข้าใจว่าด้วยการส่งเสริมความร่วมมือทางวิทยาศาสตร์ วิชาการและนวัตกรรมระหว่างกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งราชอาณาจักรไทยและกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน เมื่อวันที่ 5 พฤศจิกายน 2562
ร่างบันทึกความเข้าใจว่าด้วยโครงการแลกเปลี่ยนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในภาคประชาชนระหว่างกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งราชอาณาจักรไทยและกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน (Memorandum of Understanding on Science and Technology People-to-People Exchange Program between the Ministry of Higher Education, Science, Research and Innovation of the Kingdom of Thailand and the Ministry of Science and Technology of the People’s Republic of China)
มีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมความสัมพันธ์ฉันมิตร สร้างความเข้าใจและความไว้วางใจซึ่งกันและกันระหว่างนักวิทยาศาสตร์ นักวิจัย และสถาบันวิจัยของทั้งสองประเทศซึ่งจะเป็นการช่วยกระชับความร่วมมือทวิภาคีในด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม ให้เข้มแข็งยิ่งขึ้นบนพื้นฐานของความเสมอภาคและผลประโยชน์ร่วมกัน โดยมีสาระสําคัญกล่าวคือ ทั้งสองฝ่ายจะสนับสนุนกิจกรรมการแลกเปลี่ยนภายใต้โครงการที่จะดําเนินการร่วมกัน ได้แก่ (1) โครงการแลกเปลี่ยนระดับประชาชนสําหรับนักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่ (2) การเป็นหุ้นส่วนความร่วมมือสําหรับสถาบันวิจัย และ (3) การประชุมเชิงปฏิบัติการและการสัมมนาวิชาการ และกิจกรรมอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง โดยหน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนากําลังคนและทุนด้านการพัฒนาสถาบันอุดมศึกษา การวิจัยและการสร้างนวัตกรรม (บพค.) ของกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม และศูนย์แลกเปลี่ยนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศจีน (China Science and Technology Exchange Center - CSTEC) ในสังกัดกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของจีนได้รับมอบหมายให้เป็นคณะทํางานร่วมภายใต้ร่างบันทึกความเข้าใจฉบับนี้
ประโยชน์และผลกระทบ
การจัดทําบันทึกความเข้าใจว่าด้วยความร่วมมือฯ ฉบับนี้เพื่อประโยชน์ในการพัฒนาศักยภาพของนักวิจัยและนักวิทยาศาสตร์ของไทย รวมทั้งเพื่อเป็นกรอบในการสร้างความเป็นหุ้นส่วนความร่วมมือระหว่างสถาบันวิจัยของไทยและจีนผ่านโครงการแลกเปลี่ยนนักวิทยาศาสตร์และนักวิจัยรุ่นใหม่บนพื้นฐานของความเสมอภาคและผลประโยชน์ร่วมกัน
8. เรื่อง รายงานสถานการณ์เพื่อขจัดการใช้แรงงานเด็ก ประจําปิงบประมาณ พ.ศ. 2565
คณะรัฐมนตรีรับทราบรายงานสถานการณ์เพื่อขจัดการใช้แรงงานเด็ก ประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ตามที่กระทรวงแรงงาน (รง.) เสนอ
สาระสําคัญ
รง. รายงานว่า ประเทศไทยได้ให้สัตยาบันอนุสัญญาองค์การแรงงานระหว่างประเทศ ฉบับที่ 182 ว่าด้วยการห้ามและการดําเนินการโดยทันทีเพื่อขจัดรูปแบบที่เลวร้ายที่สุดของการใช้แรงงานเด็ก เมื่อวันที่ 16 กุมภาพันธ์ 2544 จึงเป็นผลให้ประเทศไทยมีพันธะผูกพันในการปฏิบัติตามบทบัญญัติของอนุสัญญาดังกล่าว และคณะรัฐมนตรีได้มีมติ (22 ตุลาคม 2562) เห็นชอบการแต่งตั้งคณะกรรมการระดับชาติเพื่อขจัดการใช้แรงงานเด็กในรูปแบบที่เลวร้าย1 (รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน เป็นประธานกรรมการปลัดกระทรวงที่เกี่ยวข้อง ผู้บัญชาการตํารวจแห่งชาติ เลขาธิการคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติต เป็นกรรมการ และอธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน เป็นกรรมการและเลขานุการ) ซึ่งมีอํานาจหน้าที่ในการกํากับดูแลการดําเนินงานให้เป็นไปตามนโยบายและแผนระดับชาติเพื่อขจัดการใช้แรงงานเด็กในรูปแบบที่เลวร้าย รวมทั้งนําเสนอสถานการณ์และข้อเสนอแนะต่อคณะรัฐมนตรีเป็นประจําทุกปี โดย รง. (กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน) ได้จัดทํารายงานสถานการณ์เพื่อขจัดการใช้แรงงานเด็กประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ซึ่งในการประชุมคณะกรรมการระดับชาติเพื่อขจัดการใช้แรงงานเด็กในรูปแบบที่เลวร้าย เมื่อวันที่ 16 สิงหาคม 2566 มีมติเห็นชอบและให้นําเสนอคณะรัฐมนตรีต่อไป สาระสําคัญสรุปได้ ดังนี้
1. การประชุมระดับโลกเกี่ยวกับการขจัดการใช้แรงงานเด็กองค์การแรงงานระหว่างประเทศ (International Labour Organization: ILO) และองค์การทุนเพื่อเด็กแห่งสหประชาชาติ (United Nations Children’s Fund: UNICEF) ร่วมจัดประชุมระดับโลกเกี่ยวกับการขจัดการใช้แรงงานเด็ก ครั้งที่ 5 (5th Global Conference On The Elimination Of Child Labour) ระหว่างวันที่ 15-20 พฤษภาคม 2565 ณ เมือง Durban ประเทศแอฟริกาใต้ ซึ่งที่ประชุมฯ ได้อนุมัติแผนปฏิบัติการ Durban Call to Action on the Elimination of Child Labour เพื่อมุ่งแก้ไขปัญหาและมุ่งสู่การบรรลุเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน โดยเป้าหมายสําคัญประการหนึ่ง ได้แก่ เป้าหมายที่ 8.7 ในการดําเนินการโดยทันทีและมีประสิทธิภาพเพื่อขจัดแรงงานบังคับ การค้ามนุษย์ การใช้แรงงานเด็กในรูปแบบที่เลวร้ายที่สุดภายในปี 2568 ซึ่งจําเป็นต้องส่งเสริมการทํางานที่มีคุณค่าของคนทํางานและเยาวชน การยุติการใช้แรงงานเด็กในภาคการเกษตร การป้องกันและขจัดการใช้แรงงานเด็ก รวมทั้งแรงงานบังคับ แรงงานทาสยุคใหม่2 และการค้ามนุษย์ การตระหนักถึงสิทธิของเด็กในการศึกษา การเข้าถึงการคุ้มครองทางสังคมโดยถ้วนหน้า และการเพิ่มเงินทุนและความร่วมมือระหว่างประเทศ เพื่อขจัดการใช้แรงงานเด็กและการบังคับใช้แรงงาน
2. สถานการณ์เด็กทํางานในประเทศไทย จากการประมวลผลข้อมูลโครงการสํารวจภาวะการทํางานของประขากร ไตรมาสที่ 3 ปี 2565 พบว่า เด็กที่มีอายุ 15-17 ปี (ไม่ถึง 18 ปีบริบูรณ์) มีจํานวน 2.542 ล้านคน เป็นเด็กทํางาน จํานวน 131,338 คน ซึ่งเด็กส่วนใหญ่ทํางานอย่างเดียว โดยไม่ได้เรียนหนังสือและทํางานอยู่ในกิจการขายส่ง ขายปลีก กิจการโรงแรมและบริการอาหาร การผลิตและการขนส่ง และสถานที่เก็บสินค้า ตามลําดับ
3. สถานการณ์การใช้แรงงานเด็กในรูปแบบที่เลวร้าย ในปีงบประมาณพ.ศ. 2565 พบว่า มีการใช้แรงงานเด็กในรูปแบบที่เลวร้าย จํานวน 948 คน (ลดลงจากปี 2564 ซึ่งมีจํานวน 3,222 คน) โดยเป็นการใช้แรงงานเด็กในรูปแบบการกระทําความผิดที่เกี่ยวข้องกับการผลิตหรือค้ายาเสพติดมากที่สุด จํานวน 860 คน รองลงมาคือ การกระทําความผิดที่เกี่ยวข้องกับการใช้ จัดหา หรือเสนอเด็กเพื่อการค้าประเวณี จํานวน 76 คน และการให้เด็กทํางานที่มีแนวโน้มจะเป็นอันตรายต่อสุขภาพ ความปลอดภัยหรือศีลธรรมของเด็ก จํานวน 12 คน
4. ผลการประเมินจัดระดับสถานการณ์แรงงานเด็ก ตามรายงานสถานการณ์ การใช้แรงงานเด็กในรูปแบบที่เลวร้ายที่สุด ประจําปี 2564 ของกระทรวงแรงงานสหรัฐอเมริกา ประเทศไทยมีผลการประเมินจัดระดับความก้าวหน้าในการดําเนินการประเมินจัดระดับความก้าวหน้าในการดําเนินการขจัดการใช้แรงงานเด็กในรูปแบบที่เลวร้ายที่สุดในระดับปานกลาง (เช่นเดียวกับปี 2563) ซึ่งในรายงานระบุว่า ประเทศไทยยังคงมีเด็กที่ตกเป็นเหยื่อของการใช้แรงงานเด็กในรูปแบบที่เลวร้ายที่สุด และการแสวงหาประโยชน์ทางเพศเชิงพาณิชย์ ซึ่งบางครั้งเป็นผลจากการค้ามนุษย์ รวมถึงกรณีเด็กที่มีอายุไม่ถึง 12 ปี ขึ้นชกมวยไทยซึ่งเป็นงานอันตราย ประเทศไทยยังไม่สามารถดําเนินการได้ตามมาตรฐานระหว่างประเทศเรื่องอายุขั้นต่ําสุดในการทํางาน เพราะกฎหมายไม่ให้การคุ้มครองเด็กที่ทํางานนอกระบบหรือที่ไม่มีการจ้างงานอย่างเป็นทางการ นอกจากนี้การบังคับใช้กฎหมายแรงงานเด็กยังคงเป็นปัญหาท้าทาย เนื่องจากเจ้าหน้าที่ผู้ตรวจสอบและทรัพยากรที่มีไม่เพียงพอในการตรวจสถานที่ทํางานในภาคแรงงานนอกระบบหรือที่อยู่ห่างไกลได้อย่างแท้จริง
5. การขับเคลื่อนการดําเนินงานเพื่อขจัดการใช้แรงงานเด็กในรูปแบบที่เลวร้ายของประเทศไทย ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 มีผลการดําเนินงานที่สําคัญตามนโยบายและแผนปฏิบัติการด้านการใช้แรงงานเด็กในรูปแบบที่เลวร้าย สรุปได้ ดังนี้
(1) การป้องกันการใช้แรงงานเด็กในรูปแบบที่เลวร้าย เช่น ดําเนินโครงการพาน้องกลับมาเรียนและฝึกอบรมอาชีพและพัฒนาฝีมือเพื่อการมีงานทํา มีนักเรียนและนักศึกษาที่ต้องติดตาม จํานวน 67,129 คน (ข้อมูล ณ วันที่ 10 มิถุนายน 2565) การติดตามแล้วพบตัว จํานวน 52,760 คน กลับเข้าสู่ระบบ จํานวน 31,446 คน ไม่กลับเข้าสู่ระบบ จํานวน 21,314 คน จัดการเรียนการสอนโรงเรียนตํารวจตระเวนชายแดนให้แก่เด็กและเยาวชนในพื้นที่ทุรกันดารและห่างไกล จํานวน 222 แห่งทั่วประเทศ มีนักเรียนเข้ารับการศึกษา รวมทั้งสิ้น 27,245 คน ฝึกอบรมเยาวชนด้านทักษะอาชีพ ทักษะการเกษตรในโรงเรียนมัธยมหรือโรงเรียนขยายโอกาสในพื้นที่ 27 จังหวัด มีเยาวชนที่ได้รับการอบรมฯ จํานวน 11,800 คน ตรวจสถานประกอบกิจการกลุ่มเสี่ยงต่อการใช้แรงงานเด็ก แรงงานบังคับ แรงงานขัดหนี้ และการค้ามนุษย์แรงงานในพื้นที่ทั่วประเทศ ดําเนินโครงการนิเทศกีฬามวยตามพระราชบัญญัติกีฬามวย พ.ศ. 2542 ให้บุคลากรในวงการกีฬามวย
(2) การช่วยเหลือ คุ้มครอง และบําบัดฟื้นฟูเด็กที่ถูกใช้แรงงานในรูปแบบที่เลวร้าย เช่น ตรวจประเมินอายุเด็กที่ตกเป็นเหยื่อเพื่อใช้ประกอบการดําเนินคดีอาญาที่เกี่ยวข้อง หรือตรวจอายุกรณีที่ไม่มีเอกสารประจําตัวเพื่อลดโอกาสการจ้างแรงงานที่อายุต่ํากว่าเกณฑ์ ดําเนินโครงการคลินิกจิตสังคมแก่ผู้ติดยาเสพติดและการกระทําความรุนแรงในครอบครัว โดยให้คําปรึกษาแก่เด็กและเยาวชน และผู้ปกครอง จํานวน 227 คน บําบัดรักษา ผู้เสพ ผู้ติดยาเสพติดในพื้นที่ศูนย์ฝึกและอบรมเด็กและเยาวชน และสถานพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน จํานวน 98 แห่ง
(3) การบูรณาการพัฒนาระบบและกลไกการขจัดการใช้แรงงานเด็กในรูปแบบที่เลวร้ายและการสื่อสารสาธารณะ เช่น ตรวจติดตามผลการดําเนินงานตามกรอบแนวทางของสถานประกอบกิจการภายหลังการลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือการป้องกันและแก้ไขปัญหาการใช้แรงงานเด็กและแรงงานบังคับในสินค้าประเภทกุ้ง ปลา อ้อย และเครื่องนุ่งห่ม จัดทําแผนปฏิบัติการด้านการขจัดการใช้แรงงานเด็กในรูปแบบที่เลวร้ายปีงบประมาณ พ.ศ. 2566-2570 แต่งตั้งคณะนุกรรมการบูรณาการและพัฒนาระบบฐานข้อมูลในการป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษย์ จัดทําแนวทางปฏิบัติร่วมกันระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เรื่อง ระบบฐานข้อมูลของประเทศไทย ด้านการดําเนินคดีและการช่วยเหลือผู้เสียหายจากการค้ามนุษย์ จัดฝึกอบรมพนักงานตรวจแรงงานในรูปแบบความร่วมมือกับองค์กรที่ไม่ใช่องค์กรของรัฐ (Non Governmental Organizations: NGOs) ภายใต้โครงการยกระดับการบังคับใช้กฎหมายแรงงานและกฎหมายอาญา เพื่อแก้ไขปัญหาการใช้แรงงานเด็ก การใช้แรงงานบังคับ และการค้ามนุษย์(ATLAS Project) ยกระดับและติดตามการบังคับใช้กฎหมายทีมสหวิชาชีพเพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหาการบังคับใช้แรงงานและการค้ามนุษย์ด้านแรงงานในภาคประมงและภาคบนบก
6. ข้อเสนอแนะจากการวิเคราะห์สถานการณ์และผลการดําเนินงานประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 สรุปได้ ดังนี้
(1) สนับสนุนการดําเนินการป้องกันและแก้ไขปัญหาการใช้แรงงานเด็กในรูปแบบที่เลวร้ายตามแนวทางแผนปฏิบัติการ “Durban Call to Action on the Elimination Child Labour” เพื่อให้สามารถบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน เป้าหมายที่ 8.7 ในการขจัดแรงงานบังคับ การค้ามนุษย์ ยุติการใช้แรงงานเด็กในทุกรูปแบบ โดยส่งเสริมการทํางานที่มีคุณค่าของคนทํางานและเยาวชน สนับสนุนทรัพยากรในการตรวจแรงงานภาคนอกระบบและภาคเกษตรกรรม ส่งสริมและสนับสนุนแผนงานโครงการของหน่วยงานหรือองค์กรเพื่อร่วมกันดําเนินงานช่วยเหลือกลุ่มเปราะบาง ลดอุปสรรคการเข้าถึงการศึกษา และส่งเสริมให้เด็กทุกคนเข้าถึงการศึกษาได้โดยง่าย
(2) ขับเคลื่อนการดําเนินงานด้านกรอบนโยบาย กฎ ระเบียบที่เกี่ยวข้องให้บรรลุผล เช่น ผลักดันการแก้ไขร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้รับงานไปทําที่บ้าน พ.ศ. 2553 และร่างพระราชบัญญัติส่งเสริมและคุ้มครองแรงงานอิสระ พ.ศ. .... ในการกําหนดอายุขั้นต่ําและความปลอดภัยในการทํางานของเด็ก ปรับปรุงแก้ใขร่างระเบียบและกติกาตามพระราชบัญญัติกีฬามวย พ.ศ. 2542 กรณีมวยเด็ก และผลักดันกฎหมายว่าด้วยการกระทําความผิดต่อเด็กผ่านสื่อออนไลน์ พัฒนาระบบบูรณาการฐานข้อมูลด้านการขจัดการใช้แรงงานเด็กในรูปแบบที่เลวร้ายเป็นการเฉพาะร่วมกันระหว่างหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายและกระบวนการยุติธรรม เพื่อให้มีการจัดเก็บข้อมูลจํานวนคดี การดําเนินคดี และการลงโทษผู้กระทําความผิดการใช้แรงงานเด็กในรูปแบบที่เลวร้ายอย่างเป็นระบบ
(3) ขับเคลื่อนแผนปฏิบัติการด้านการขจัดการใช้แรงงานเด็กในรูปแบบที่เลวร้าย ปีงบประมาณ พ.ศ. 2566-2570 ซึ่งเป็นแผนบูรณาการระหว่างหน่วยงาน ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม และมีการติดตามประเมินผลให้บรรลุผลควบคู่กับการขับเคลื่อนแผนยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี และแผนระดับต่าง ๆ ซึ่งจะส่งผลต่อการบรรลุเป้าหมายร่วมกันอย่างยั่งยืนและมีประสิทธิภาพ
(4) สนับสนุนทรัพยากรในการวิจัยและสํารวจข้อมูลการคุ้มครองทางสังคมต่อการดําเนินการแก้ไขปัญหาการใช้แรงงานเด็กในภาคการเกษตร อุตสาหกรรมผลิตเครื่องนุ่งห่ม การทํางานบ้านและงานก่อสร้าง เพื่อเป็นข้อมูลเชิงประจักษ์แสดงให้เห็นว่า มีโครงการด้านสังคมอย่างเพียงพอในการแก้ไขปัญหาการใช้แรงงานเด็กในกลุ่มต่าง ๆ ข้างต้น เนื่องจากเป็นกิจการที่มีโอกาสใช้แรงงานเด็กและเข้าถึงได้ยาก
(5) ส่งเสริมและสนับสนุนความร่วมมือระหว่างประเทศ ทั้งในระดับภูมิภาคอาเซียนและระหว่างประเทศ เพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูล ประสานความร่วมมือในการดําเนินการขจัดการใช้แรงงานเด็กในรูปแบบที่เลวร้าย การส่งต่อช่วยเหลือและจับกุมผู้กระทําความผิด
___________________________________
1การประสานงานได้รับแจ้งว่า รง. อยู่ระหว่างดําเนินการเพื่อเสนอคณะรัฐมนตรีแต่งตั้งคณะกรรมการระดับชาติเพื่อขจัดการใช้แรงานเด็กในรูปแบบที่เลวร้ายชุดใหม่ ตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 13 กันยายน 2566 เรื่อง คณะกรรมการต่าง ๆ ที่แต่งตั้งโดยมติคณะรัฐมนตรี
2หมายถึง การที่บุคคลตกอยู่ในการแสวงหาประโยชน์จากผู้อื่น ถูกควบคุม โดยไม่สามารถปฏิเสธได้เพราะถูกคุกคามมีการใช้ความรุนแรง หรือถูกล่อลวง
9. เรื่อง ผลการประชุมรัฐมนตรีความมั่นคงอาหารเอเปค ประจําปี พ.ศ. 2566
คณะรัฐมนตรีรับทราบผลการประชุมรัฐมนตรีความมั่นคงอาหารเอเปค ประจําปี พ.ศ. 2566 ตามที่กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (กษ.) เสนอ สรุปสาระสําคัญดังนี้
กระทรวงเกษตร สหรัฐอเมริกา เป็นเจ้าภาพจัดการประชุมรัฐมนตรีความมั่นคงอาหารเอเปค ประจําปี 2566 (Food Security Ministerial Meeting : FSMM) (การประชุมฯ) เมื่อวันที่ 3 สิงหาคม 2566 ณ เมืองซีแอตเทิล มลรัฐวอชิงตัน สหรัฐอเมริกา ซึ่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ได้มอบหมายให้เลขาธิการสํานักงานเศรษฐกิจการเกษตร (นายฉันทานนท์ วรรณเขจร) เข้าร่วมการประชุมฯ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อแสดงเจตนารมณ์ด้านความมั่นคงอาหารร่วมกันของรัฐมนตรีความมั่นคงอาหารเอเปค โดยผลักดันการดําเนินงานเพื่อส่งเสริมความร่วมมือด้านความมั่นคงอาหารในภูมิภาคเอเชีย - แปซิฟิก รวมถึงหารือเกี่ยวกับนโยบายและแนวทางในการรับมือกับประเด็นท้าทายต่าง ๆ สาระสําคัญสรุปได้ ดังนี้
1. ในการประชุมฯ ได้มีการพิจารณาเอกสาร จํานวน 2 ฉบับ ซึ่งคณะรัฐมนตรีได้ให้ความเห็นชอบไว้เมื่อวันที่ 25 กรกฎาคม 2566 (เรื่อง ขอความเห็นชอบต่อร่างปฏิญญารัฐมนตรีความมั่นคงอาหารเอเปค ประจําปี 2566 และเอกสารที่เกี่ยวข้อง) ได้แก่ (1) ร่างเอกสารหลักการเพื่อการบรรลุความมั่นคงอาหารผ่านระบบการเกษตรและอาหารอย่างยั่งยืนในภูมิภาคเอเปค (เอกสารหลักการฯ) และ (2) ร่างปฏิญญารัฐมนตรีความมั่นคงอาหารเอเปค ประจําปี 2566 (ร่างปฏิญญาฯ) โดยที่ประชุมฯ ได้รับรองเอกสารหลักการฯ ซึ่งกําหนดแนวทางสําหรับความร่วมมือในภูมิภาค แต่ในส่วนของร่างปฏิญญาฯ ที่ประชุมฯ ไม่สามารถตกลงกันได้ จํานวน 2 ย่อหน้า จึงไม่ได้รับมติเอกฉันท์ ดังนั้น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตร สหรัฐอเมริกา จึงได้ออกแถลงการณ์ประธาน สําหรับการประชุมฯ (แถลงการณ์ประธานฯ) โดยมีสาระสําคัญครอบคลุมความเชื่อมโยง นวัตกรรม และความยั่งยืนของระบบการเกษตรและอาหาร ความสําคัญของหลักวิทยาศาสตร์และความโปร่งใส การสนับสนุนระบบการค้าพหุภาคีตามหลักการขององค์การการค้าโลกการให้ความสําคัญและสร้างความเสมอภาคให้กับกลุ่มต่าง ๆ รวมถึงส่งเสริมเกษตรกรรมยั่งยืนที่คํานึงถึงการใช้ทรัพยากรและปัจจัยการผลิตอย่างเหมาะสมและไม่ทําลายสิ่งแวดล้อม รวมทั้งตระหนักถึงข้อกังวลเกี่ยวกับสถานการณ์อาหารของโลกที่ยังเผชิญความท้าทายต่าง ๆ และแสดงความเสียใจที่รัสเซียไม่ต่ออายุข้อริเริ่มว่าด้วยการขนส่งธัญพืชผ่านทะเลดํา และเน้นย้ําปฏิญญาผู้นําเขตเศรษฐกิจเอเปค ปี 2565 ประเด็นสงครามรัสเซีย - ยูเครน ตลอดจนสร้างความร่วมมือกับองค์การระหว่างประเทศและหน่วยงานระดับภูมิภาคที่เกี่ยวข้อง
2. เอกสารหลักการฯ และแถลงการณ์ประธานฯ มีความต่อเนื่องและสอดคล้องกับผลลัพธ์ของการเป็นเจ้าภาพเอเปคของไทยในปี 2565 ได้แก่ แผนปฏิบัติการภายใต้แผนงานความมั่นคงอาหารมุ่งสู่ปี พ.ศ. 2573 เป้าหมายกรุงเทพฯ ว่าด้วยเศรษฐกิจชีวภาพ เศรษฐกิจหมุนเวียน และเศรษฐกิจสีเขียว รวมถึงปฏิญญาผู้นําเศรษฐกิจเอเปค ปี 2565 นอกจากนี้ ยังมุ่งเน้นการให้ความสําคัญกับประเด็นความเชื่อมโยง นวัตกรรม และ ความยั่งยืนของระบบการเกษตรและอาหาร ความสําคัญของหลักวิทยาศาสตร์และความโปร่งใส การสนับสนุนระบบการค้าพหุภาคีตามหลักการขององค์การการค้าโลกการให้ความสําคัญและสร้างความเสมอภาคให้กับกลุ่มต่าง ๆ รวมถึงส่งเสริมเกษตรกรรมยั่งยืนที่คํานึงถึงการใช้ทรัพยากรและปัจจัยการผลิตอย่างเหมาะสมและไม่ทําลายสิ่งแวดล้อม
3. ผู้แทนสภาที่ปรึกษาทางธุรกิจเอเปคได้รายงานข้อเสนอแนะเชิงนโยบายที่ภาคเอกชนต้องการให้มีการขับเคลื่อน ได้แก่
3.1 การหาแนวทางในการปรับใช้โมเดลเศรษฐกิจชีวภาพ เศรษฐกิจหมุนเวียน และเศรษฐกิจสีเขียว เพื่อขับเคลื่อนการปฏิรูปด้านการเกษตร การลดการสูญเสียอาหาร และการส่งเสริมแนวทางการจัดการที่ดินแบบองค์รวมเพื่อรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
3.2 การส่งเสริมการเติบโตของอาหารอนาคต เช่น โปรตีนจากพืช
3.3 การอํานวยความสะดวกทางการค้าสินค้าเกษตรและอาหาร เช่น การลดภาษีหรือมาตรการกีดกันทางการค้า
3.4 การพัฒนาเครื่องมือสําหรับภาครัฐในการส่งเสริมและกํากับดูแลการดําเนินด้านเทคโนโลยีทางการเกษตร
3.5 การส่งเสริมการลงทุนระหว่างภาครัฐและเอกชน
10. เรื่อง ขอความเห็นชอบต่อการรับรองเอกสารร่างแถลงการณ์ร่วมอาเซียน - จีนว่าด้วยความร่วมมือด้านการเกษตรในการประชุมสุดยอดเซียน ครั้งที่ 43 และการประชุมสุดยอดที่เกี่ยวข้อง
คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบต่อร่างแถลงการณ์ร่วมอาเซียน - จีนว่าด้วยความร่วมมือด้านการเกษตร (ร่างแถลงการณ์ร่วมฯ) ตามที่กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (กษ.) เสนอ ทั้งนี้ กระทรวงการต่างประเทศ (กต.) จะมีหนังสือแจ้งการรับรองดังกล่าวอย่างเป็นทางการให้กับสํานักเลขาธิการอาเซียนต่อไป
สาระสําคัญของเรื่อง
กษ. รายงานว่า
1. อินโดนีเซียในฐานะประธานอาเซียนปี 2566 ได้เป็นเจ้าภาพจัดการประชุมสุดยอดอาเซียน ครั้งที่ 43 และการประชุมสุดยอดที่เกี่ยวข้อง ระหว่างวันที่ 4 - 7 กันยายน 2566 ณ กรุงจาการ์ตา สาธารณรัฐอินโดนีเซีย โดยในระหว่างการประชุมดังกล่าวได้มีการเสนอเอกสารร่างแถลงการณ์ร่วมฯ ให้ที่ประชุมสุดยอดอาเซียน - จีน ครั้งที่ 26 ในวันที่ 6 กันยายน 2566 เพื่อให้ที่ประชุมรับรอง ซึ่งร่างแถลงการณ์ร่วมฯ ได้รับความเห็นชอบจากรัฐมนตรีอาเซียนด้านการเกษตรและป่าไม้ (ASEAN Ministers on Agriculture and Forestry : AMAF) ครั้งที่ 45 เมื่อวันที่ 1 กันยายน 2566 แล้ว โดยในส่วนของประเทศไทยได้แจ้งต่อที่ประชุมว่าไม่มีข้อขัดข้องต่อร่างแถลงการณ์ร่วมดังกล่าว และประเทศไทยจะให้การรับรองร่างแถลงการณ์ร่วมฯ ภายหลังได้รับความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรี
2. ร่างแถลงการณ์ร่วมฯ เป็นการกําหนดแนวทางความร่วมมือระหว่างอาเซียนและสาธารณรัฐประชาชนจีน (จีน) ในเรื่องความร่วมมือด้านการเกษตร ให้ความสําคัญกับภาคการเกษตรที่มีผลต่อความมั่นคงทางอาหาร ความมั่นคงทางสังคม การเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ และการอนุรักษ์ระบบนิเวศ เพื่อให้พร้อมรับมือกับความท้าทายในปัจจุบันและอนาคต เช่น การเติบโตของประชากร ข้อจํากัดด้านทรัพยากร การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การฟื้นตัวทางเศรษฐกิจหลังโควิด 19 เป็นต้น รวมถึงโอกาสที่จะเกิดขึ้นจากการมีผลใช้บังคับอย่างสมบูรณ์ของความตกลงหุ้นส่วนทางเศรษฐกิจระดับภูมิภาค (Regional Comprehensive Economic Partnership : RECP) ความตกลงเขตการค้าเสรีอาเซียน - จีน (ASEAN - China Free Trade Agreement : ACFTA) 3.0 ที่กําลังดําเนินการยกระดับการเจรจาอยู่ และการเจริญเติบโตของเศรษฐกิจดิจิทัล โดยประเทศสมาชิกตกลงที่จะใช้มาตรการเชิงปฏิบัติ ซึ่งมีสาระสําคัญสรุปได้ ดังนี้
2.1 ปรับปรุงและเพิ่มประสิทธิภาพกลไกความร่วมมือทางการเกษตรระดับทวิภาคีและพหุภาคี สนับสนุนองค์กรสํารองข้าวฉุกเฉินของอาเซียนบวกสาม1 และสํานักงานเลขานุการระบบข้อมูลสารสนเทศความมั่นคงทางอาหารในภูมิภาคอาเซียนให้มีบทบาทมากขึ้น
2.2 เพิ่มการสนับสนุนนวัตกรรมในด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีการเกษตรและอุปกรณ์การเกษตรที่ทันสมัย การจัดเก็บและโครงสร้างพื้นฐานด้านโลจิสติกส์ การพัฒนาอุตสาหกรรมแปรรูปสินค้าเกษตร
2.3 ส่งเสริมการเกษตรแบบยั่งยืน ฟื้นตัวเร็ว การเกษตรหมุนเวียน และการเกษตรคาร์บอนต่ํา ลดการใช้สารเคมีทางการเกษตร และการนําของเสียทางการเกษตรกลับมาใช้ซ้ํา
2.4 พัฒนาการเกษตรอัจฉริยะและหมู่บ้านดิจิทัล ส่งเสริมการประยุกต์ใช้อินเทอร์เน็ตในทุกสิ่ง การประมวลผลบนคราวด์ และเทคโนโลยีสารสนเทศยุคใหม่อื่น ๆ ในการผลิตพืชผลทางการเกษตร การเลี้ยงสัตว์ และการประมง สนับสนุนความร่วมมือระหว่างสถาบันวิจัยของอาเซียนและจีนในการพัฒนาขีดความสามารถด้านการวิจัย
2.5 ส่งเสริมความร่วมมือด้านห่วงโซ่อุปทานทางการเกษตร ใช้โอกาสอย่างเต็มที่จากการเจรจายกระดับความตกลงหุ้นส่วนทางเศรษฐกิจระดับภูมิภาค (RCEP) และ ความตกลงเขตการค้าเสรีอาเซียน - จีน (ACFTA)
2.6 สนับสนุนการพัฒนาธุรกิจของผู้ประกอบการธุรกิจการเกษตรและสหกรณ์ขนาดย่อย ขนาดเล็ก และขนาดกลาง
3. ร่างแถลงการณ์ร่วมฯ จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพกลไกความร่วมมือทางการเกษตรระดับทวิภาคีและพหุภาคี ส่งเสริมระบบอาหารและการเกษตรที่ยั่งยืน ส่งเสริมความร่วมมือด้านห่วงโซ่อุปทานทางการเกษตร และเพิ่มการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้เสียในความร่วมมือด้านการเกษตรระดับภูมิภาค เพื่อเพิ่มความมั่นคงทางอาหาร ความมั่นคงทางสังคม การเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ และการอนุรักษ์ระบบนิเวศ เพื่อสนับสนุนความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์ที่ครอบคลุมอาเซียน - จีน และการดําเนินการตามวาระการพัฒนาที่ยั่งยืน ค.ศ. 2030
4. กต. (กรมอาเซียน) แจ้งว่า ไม่มีข้อขัดข้องต่อสารัตถะและถ้อยคําของร่างแถลงการณ์ร่วมฯ หาก กษ. ในฐานะส่วนราชการเจ้าของเรื่องและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องพิจารณาแล้วเห็นว่า มีความเหมาะสม สอดคล้องกับนโยบายและผลประโยชน์ของประเทศไทยสามารถปฏิบัติได้ภายใต้อํานาจหน้าที่ตามกฎหมาย ระเบียบและข้อบังคับที่มีอยู่ในปัจจุบัน รวมทั้งสอดคล้องกับพันธกรณีของไทยภายใต้กฎหมายระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนได้จัดสรรงบประมาณเพื่อการนี้ไว้แล้ว ทั้งนี้ ร่างแถลงการณ์ร่วมฯ ไม่มีถ้อยคําหรือบริบทใดที่มุ่งจะก่อให้เกิดพันธกรณีภายใต้บังคับของกฎหมายระหว่างประเทศ ประกอบกับไม่มีการลงนามในร่างเอกสารดังกล่าว ดังนั้น ร่างแถลงการณ์ร่วมฯ จึงไม่เป็นสนธิสัญญาตามกฎหมายระหว่างประเทศและไม่เป็นหนังสือสัญญาตามมาตรา 178 ของรัฐธรรมนูญ แห่งราชอาณาจักรไทย
_________________________
1 เป็นกลไกถาวรระหว่างประเทศภาคีซึ่งเกิดจากความร่วมมือระหว่างประเทศสมาชิกอาเซียนบวกสาม (ประเทศอาเซียน จีน ญี่ปุ่น เกาหลีใต้) ในการจัดตั้งระบบสํารองข้าวไว้สําหรับช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมในระหว่างประเทศสมาชิกด้วยกันเอง กรณีที่ประเทศสมาชิกประสบภัยพิบัติฉุกเฉิน ซึ่งเป็นการเสริมสร้างความมั่นคงด้านอาหารในภาวะไม่ปกติให้กับภูมิภาค โดยไม่กระทบต่อการค้าข้าวในตลาดปกติ โดยรัฐบาลไทยได้ร่วมลงนามความตกลงการสํารองข้าวฉุกเฉินของอาเซียนบวกสาม เมื่อวันที่ 7 ตุลาคม 2554 ณ อินโดนีเซีย
11. เรื่อง ร่างบันทึกความเข้าใจว่าด้วยความร่วมมือในโครงการภายใต้กองทุนพิเศษแม่โขง - ล้านช้าง ประจําปี พ.ศ. 2566 ระหว่างกระทรวงอุตสาหกรรมและสถานเอกอัครราชทูตสาธารณรัฐประชาชนจีนประจําประเทศไทย
คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบและอนุมัติตามที่กระทรวงอุตสาหกรรม (อก.) เสนอดังนี้
1. เห็นชอบต่อร่างบันทึกความเข้าใจว่าด้วยความร่วมมือในโครงการภายใต้กองทุนพิเศษแม่โขง - ล้านช้าง (ร่างบันทึกความเข้าใจฯ) ประจําปี พ.ศ. 2566 ระหว่าง อก. กับสถานเอกอัครราชทูตสาธารณรัฐประชาชนจีนประจําประเทศไทย (สถานเอกอัครราชทูตจีนฯ) ทั้งนี้ หากมีความจําเป็นต้องปรับปรุงแก้ไขร่างบันทึกความเข้าใจดังกล่าวในส่วนที่ไม่ใช่สาระสําคัญหรือไม่ขัดต่อผลประโยชน์ของไทย ขอให้ อก. สามารถดําเนินการได้โดยไม่ต้องนําเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณาอีกครั้ง
2. อนุมัติให้ปลัดกระทรวงอุตสาหกรรมหรือผู้ที่ได้รับมอบหมายเป็นผู้ลงนามในร่างบันทึกความเข้าใจฯ
สาระสําคัญของเรื่อง
อก. รายงานว่า
1. กระทรวงการต่างประเทศ (กต.) แจ้งว่า สถานเอกอัครราชทูตจีนฯ มีหนังสือแจ้งเรื่องการอนุมัติโครงการภายใต้กองทุนพิเศษแม่โขง - ล้านช้าง ประจําปี พ.ศ. 25661 ซึ่งโครงการของ อก. ที่ได้รับการอนุมัติ คือ โครงการพัฒนาขีดความสามารถในการแข่งขันอย่างยั่งยืนให้กับผู้ผลิตชิ้นส่วนยานยนต์ สู่อุตสาหกรรมที่มุ่งสู่ระบบ การขนส่งและเคลื่อนที่อัจฉริยะ: ระบบขับขี่อัตโนมัติ (Advanced Driver Assistance Systems: ADAS) ยานยนต์สมัยใหม่ ระบบราง ชิ้นส่วนอากาศยาน ชิ้นส่วนอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ และยานยนต์สําหรับผู้สูงวัย (Capacity Building for Auto Parts Suppliers with Sustainable Development toward Transportation and Smart Mobility: ADAS system, new energy vehicle, rail system, aircraft parts, electronic parts, vehicles for aging people)
2. สถานเอกอัครราชทูตจีนฯ ประสงค์ให้ อก. ลงนามในบันทึกความเข้าใจฯ ร่วมกับ สถานเอกอัครราชทูตจีนฯ เพื่อส่งมอบงบประมาณดําเนินโครงการดังกล่าว อก. จึงเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณา ร่างบันทึกความเข้าใจฯ (ข้อเสนอในครั้งนี้) โดยมีรายละเอียดสรุปได้ ดังนี้
หัวข้อ
สาระสําคัญ
วัตถุประสงค์
กําหนดแนวทางในการบริหารจัดการงบประมาณของโครงการที่ได้รับอนุมัติจากฝ่ายจีนให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุดในการใช้กองทุนอย่างสูงสุด
หลักการเบื้องต้น
(1) มุ่งสร้างประชาคมที่มีอนาคตร่วมกันของประเทศสมาชิกแม่โขง - ล้านช้าง
(2) เคารพกฎหมายและกฎระเบียบของจีนและไทย
(3) ร่วมกันติดตามประเมินโครงการและการใช้งบประมาณจากกองทุน
รายละเอียด
โครงการ: โครงการตามข้อ 1.
งบประมาณ: 203,507 ดอลลาร์สหรัฐ (ไม่เกิน 1.41 ล้านหยวน หรือประมาณ 7.86 ล้านบาท)
ระยะเวลาดําเนินโครงการ: 18 เดือน
หน่วยงานดําเนินการ: สถาบันยานยนต์2
การจัดสรรงบประมาณและการบริหารงบประมาณ
- ฝ่ายจีนจะจ่ายเงินงบประมาณเต็มจํานวนให้กับฝ่ายไทยภายใน 20 วันทําการ หลังจากที่ได้มีการลงนามในบันทึกความเข้าใจฯ
- ฝ่ายไทยโดย อก. (สถาบันยานยนต์) จะแจ้งการได้รับการจ่ายเงินอย่างเป็นทางการผ่านหนังสือทางการทูตหรือในรูปแบบอื่น ๆ ที่เป็นลายลักษณ์อักษร ภายใน 10 วันทําการ หลังจากได้รับการจ่ายเงิน
การบริหารจัดการโครงการ
ฝ่ายไทย [อก. (สถาบันยานยนต์)] จะดําเนินการ ดังนี้
(1) ใช้มาตรการที่จําเป็นและเหมาะสมในการกําหนดความรับผิดชอบของหน่วยงานดําเนินโครงการ รวมทั้งให้แนวทางและกระตุ้นให้หน่วยงานดําเนินโครงการดําเนินตามแผน ระยะเวลา และงบประมาณของโครงการ ทั้งนี้ ให้ถือว่าวันที่ลงนามบันทึกความเข้าใจฯ เป็นวันเริ่มต้นโครงการ
(2) แจ้งฝ่ายจีนหากมีการเปลี่ยนแปลงที่เป็นนัยสําคัญในการดําเนินโครงการในระยะเวลาที่เหมาะสม
(3) แจ้งสถานะการดําเนินโครงการ ความก้าวหน้าของโครงการ ความสมบูรณ์ของเป้าหมายโครงการที่กําหนดในแต่ละระยะและการใช้ประโยชน์ของเงินงบประมาณ ตลอดจนส่งเสริมการรับรู้ของสาธารณะและเปิดเผยเกี่ยวกับโครงการและกองทุน รวมทั้งแบ่งปันผลการประชาสัมพันธ์และผลงานด้านการทูตสาธารณะให้กับฝ่ายจีนทราบตามเวลาที่เหมาะสม
การกํากับดูแลและการตรวจสอบ
(1) ฝ่ายไทยจะให้แนวทางและดูแลการตรวจสอบด้วยตัวเองในเรื่องความก้าวหน้าของโครงการ ประสิทธิภาพของการดําเนินโครงการและการใช้งบประมาณให้เป็นไปตามข้อกําหนด และจะแจ้งฝ่ายจีนทราบในระยะเวลาที่เหมาะสม
(2) ทั้งสองฝ่ายจะร่วมกันสุ่มตรวจสอบการดําเนินโครงการบนพื้นฐานของความเห็นพ้องร่วมกัน
(3) ปัญหาและความขัดแย้งที่เกิดขึ้นจากการดําเนินโครงการจะได้รับการแก้ไขผ่านการหารืออย่างฉันมิตร
การประเมินผล
(1) ฝ่ายไทยจะจัดทํารายงานผลการดําเนินโครงการเมื่อเสร็จสิ้นแล้วรวมทั้งดําเนินการเบิกจ่ายให้แล้วเสร็จภายใน 2 เดือน หลังโครงการเสร็จสมบูรณ์ และรายงานข้อมูลที่เกี่ยวข้องให้ฝ่ายจีนเป็นลายลักษณ์อักษร
(2) งบประมาณส่วนที่เหลือจะต้องนําส่งคืนให้แก่ฝ่ายจีนภายใน 3 เดือนหลังจบโครงการ
ผลการบังคับใช้และระยะเวลาการมีผลบังคับใช้
บันทึกความเข้าใจฯ ไม่ก่อให้เกิดผลผูกพันทางกฎหมายต่อทั้งสองฝ่ายและไม่เป็นสนธิสัญญาภายใต้กฎหมายระหว่างประเทศ โดยมีผลบังคับใช้
(1) ในวันที่ลงนามและจะมีผลใช้บังคับเป็นระยะเวลา 5 ปี และจะได้รับการต่ออายุโดยอัตโนมัติเป็นเวลาอีก 5 ปี
(2) การสิ้นสุดของบันทึกความเข้าใจฯ จะไม่กระทบต่อการดําเนินกิจกรรม/โครงการที่อยู่ระหว่างการดําเนินการ
การทบทวนและการแก้ไขเพิ่มเติม
ให้ทําเป็นลายลักษณ์อักษร โดยจะมีผลหลังจากวันที่ทั้งสองฝ่ายเห็นชอบร่วมกันผ่านการปรึกษาหารือ
3. อก. แจ้งว่า การดําเนินโครงการข้างต้น (ตามข้อ 2) จะเป็นกลไกในการเสริมสร้างความร่วมมือด้านอุตสาหกรรมระหว่างกันของประเทศสมาชิกในกรอบความร่วมมือแม่โขง - ล้านช้าง รวมทั้งเป็นการสร้างเครือข่ายและแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ระหว่างหน่วยงานปฏิบัติอันจะเป็นประโยชน์ต่อการดําเนินงานเพื่อพัฒนาศักยภาพการผลิตในอนุภูมิภาค ซึ่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรมได้ให้ความเห็นชอบการขอรับความช่วยเหลือทางการเงินจากต่างประเทศในการดําเนินโครงการดังกล่าวแล้วตามนัยมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 17 สิงหาคม 2547 (เรื่อง แนวปฏิบัติเกี่ยวกับการขอรับความช่วยเหลือจากต่างประเทศ)
สรุปรายละเอียดโครงการพัฒนาขีดความสามารถในการแข่งขันอย่างยั่งยืนให้กับผู้ผลิตชิ้นส่วนยานยนต์สู่อุตสาหกรรมที่มุ่งสู่ระบบการขนส่งและเคลื่อนที่อัจฉริยะ: ระบบขับขี่อัตโนมัติ (ADAS) ยานยนต์สมัยใหม่ ระบบราง ชิ้นส่วนอากาศยาน ชิ้นส่วนอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ และยานยนต์สําหรับผู้สูงวัย
วัตถุประสงค์: ประเมินความสามารถเพื่อเข้าสู่ห่วงโซ่อุปทานยานยนต์ระบบการขนส่งและเคลื่อนที่อัจฉริยะ ประกอบด้วย ยานยนต์พลังงานใหม่ (NEV) ระบบขับขี่อัตโนมัติ (ADAS) ระบบราง ชิ้นส่วนอากาศยาน ชิ้นส่วนอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ และยานยนต์สําหรับผู้สูงวัยโดยมีประเทศเป้าหมาย ได้แก่ ไทยและเวียดนาม โดยการถ่ายทอดองค์ความรู้และแนวปฏิบัติที่ดีจากจีน
กิจกรรม: (1) ดําเนินการศึกษาและเก็บข้อมูลในเวียดนาม (2) จัดการการศึกษาดูงานในจีนโดยฝ่ายไทยและเวียดนาม (3) จัดการสัมมนานานาชาติเพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้และแนวปฏิบัติที่ดีจากจีน ณ ประเทศไทย และ (4) ประเมินผลการดําเนินโครงการ
ผลที่คาดว่าจะได้รับ:
- เสริมสร้างเครือข่ายห่วงโซ่อุปทานเพิ่มศักยภาพด้านการสร้างความมั่นคงทางด้านอาหารโดยการพัฒนาผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมเกษตรแปรรูป รวมถึงความสามารถในการแข่งขัน และในสมาชิกแม่โขง - ล้านช้าง
- ส่งเสริมการสร้างความเข้าใจและความเชื่อมโยงด้านอุตสาหกรรมระหว่างสมาชิกแม่โขง - ล้านช้าง ในสาขายานยนต์ระบบการขนส่งและเคลื่อนที่อัจฉริยะ
- ตอบสนองต่อปฏิญญาซานย่าในด้านการขยายความร่วมมือด้านศักยภาพการผลิต
- สอดรับกับปฏิญญาพนมเปญในด้านความร่วมมือด้านเศรษฐกิจและการพัฒนาอย่างยั่งยืน รวมทั้งแถลงการณ์ร่วมในความร่วมมือด้านศักยภาพการผลิต เพื่อเสริมสร้างความร่วมมือด้านอุตสาหกรรมระหว่างสมาชิกแม่โขง - ล้านช้าง ให้สามารถเป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่อุปทานของภูมิภาคและโลก
ผู้ได้รับประโยชน์: เจ้าหน้าที่หน่วยงานภาครัฐ/ภาควิชาการ ในสาขายานยนต์ระบบการขนส่งและเคลื่อนที่อัจฉริยะในประเทศสมาชิกแม่โขง - ล้านช้าง ได้แก่ ไทย เวียดนาม และจีน
หน่วยงานดําเนินการ: สถาบันยานยนต์
____________________
1 สถานเอกอัครราชทูตจีนฯ จะเปิดรับข้อเสนอโครงการเพื่อขอรับทุนสนับสนุนจากกองทุนพิเศษแม่โขง - ล้านช้าง เป็นประจําทุกปี โดยมีมูลค่าของโครงการไม่เกิน 500,000 ดอลลาร์สหรัฐ ระยะเวลาดําเนินการ 1 - 3 ปี
2 สถาบันยานยนต์เป็นองค์กรอิสระซึ่งก่อตั้งขึ้นตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 7 กรกฎาคม 2541 (เรื่อง การจัดตั้งสถาบันเฉพาะทาง) ซึ่งจัดตั้งขึ้นโดย อก. เมื่อวันที่ 14 กันยายน 2541 และใช้กฎระเบียบการบริหารงานแบบเอกชน ไม่ผูกพันระเบียบปฏิบัติและข้อบังคับของราชการและรัฐวิสาหกิจ มีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นศูนย์กลางในการพัฒนาอุตสาหกรรมยานยนต์ และเพิ่มศักยภาพทางการแข่งขันในตลาดโลกให้มีความคล่องตัวในการดําเนินงาน
12. เรื่อง ร่างบันทึกความเข้าใจว่าด้วยความร่วมมือในโครงการภายใต้กองทุนพิเศษแม่โขง-ล้านช้าง ประจําปี พ.ศ. 2566 ระหว่างกระทรวงพาณิชย์และสถานเอกอัครราชทูตสาธารณรัฐประชาชนจีนประจําประเทศไทย และร่างบันทึกความเข้าใจระหว่างกระทรวงพาณิชย์กับสถาบันความร่วมมือเพื่อพัฒนาเศรษฐกิจลุ่มน้ําโขง
คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบและอนุมัติตามที่กระทรวงพาณิชย์ (พณ.) เสนอ ดังนี้
1. เห็นชอบต่อร่างบันทึกความเข้าใจว่าด้วยความร่วมมือในโครงการภายใต้กองทุนพิเศษแม่โขง- ล้านช้าง ประจําปี พ.ศ. 2566 ระหว่าง พณ. กับสถานเอกอัครราชทูตสาธารณรัฐประชาชนจีนประจําประเทศไทย (สถานเอกอัครราชทูตจีนฯ) และร่างบันทึกความเข้าใจระหว่าง พณ. กับสถาบันความร่วมมือเพื่อพัฒนาเศรษฐกิจ ลุ่มน้ําโขง ทั้งนี้ หากมีความจําเป็นต้องปรับปรุงแก้ไขร่างบันทึกความเข้าใจทั้ง 2 ฉบับ ในส่วนที่ไม่ใช่สาระสําคัญหรือไม่ขัดต่อผลประโยชน์ของไทย ขอให้ พณ. สามารถดําเนินการได้โดยไม่ต้องนําเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณาอีกครั้ง
2. อนุมัติให้ปลัดกระทรวงพาณิชย์หรือผู้ที่ได้รับมอบหมายเป็นผู้ลงนามในร่างบันทึกความเข้าใจ ทั้ง 2 ฉบับ
ทั้งนี้ กองทุนพิเศษกรอบความร่วมมือแม่โขง-ล้านช้าง จัดตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2559 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นกองทุนสําหรับการดําเนินกิจกรรม/โครงการความร่วมมือต่าง ๆ ของประเทศสมาชิก (ไทย ลาว เมียนมา กัมพูชา เวียดนาม และจีน) ในสาขาหลักของกรอบความร่วมมือ 5 สาขา ได้แก่ 1) ความเชื่อมโยง 2) ศักยภาพในการผลิต 3) เศรษฐกิจข้ามพรมแดน 4) ทรัพยากรน้ํา และ 5) การเกษตรและการขจัดความยากจน ซึ่งที่ผ่านมามีหน่วยงานของไทยหลายหน่วยงานได้ขอรับการสนับสนุนจากกองทุนดังกล่าวเพื่อดําเนินโครงการต่าง ๆ สําหรับกระทรวงพาณิชย์ได้เคยขอรับการสนับสนุนจากกองทุนดังกล่าวมาแล้ว 2 ครั้ง ในปี 2561 และ 2563 รวมวงเงินทั้งสิ้น 2,154,400 ดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 78.60 ล้านบาท) ในครั้งนี้ กระทรวงพาณิชย์ได้รับการสนับสนุนจากกองทุนดังกล่าวเป็นเงินจํานวน 454,427 ดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 15.86 ล้านบาท) เพื่อดําเนินโครงการส่งเสริมเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษในภูมิภาคแม่โขง-ล้านช้าง ทั้งนี้ การส่งมอบงบประมาณและการดําเนินโครงการดังกล่าวจะต้องจัดทําบันทึกความเข้าใจว่าด้วยความร่วมมือในโครงการภายใต้กองทุนพิเศษแม่โขง-ล้านช้าง ประจําปี พ.ศ. 2566 ระหว่างกระทรวงพาณิชย์กับสถานเอกอัครราชทูตสาธารณรัฐประชาชนจีนประจําประเทศไทย และร่างบันทึกความเข้าใจระหว่างกระทรวงพาณิชย์กับสถาบันความร่วมมือเพื่อพัฒนาเศรษฐกิจลุ่มน้ําโขง ซึ่งเป็นองค์การระหว่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์จึงเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณา
13. เรื่อง การยกเว้นการตรวจลงตราเพื่อการท่องเที่ยวให้แก่ผู้ถือหนังสือเดินทางหรือเอกสารใช้แทนหนังสือเดินทางสัญชาติอินเดียและไต้หวัน เป็นกรณีพิเศษและเป็นการชั่วคราว
คณะรัฐมนตรีมีมติอนุมัติและเห็นชอบตามที่กระทรวงการต่างประเทศ (กต.) เสนอดังนี้
1. อนุมัติในหลักการในการกําหนดให้สาธารณรัฐอินเดียและไต้หวัน เป็นรายชื่อประเทศ/ดินแดนในประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง กําหนดรายชื่อประเทศ/ดินแดนที่ผู้ถือหนังสือเดินทางหรือเอกสารใช้แทนหนังสือเดินทาง ซึ่งเข้ามาในราชอาณาจักรเป็นการชั่วคราวเพื่อการท่องเที่ยวเป็นกรณีพิเศษ และให้อยู่ในราชอาณาจักรได้ไม่เกินสามสิบวันโดยมีเงื่อนไขให้มีผลใช้บังคับชั่วคราว ตั้งแต่วันที่ 10 พฤศจิกายน 2566 - 10 พฤษภาคม 2567 เพื่อเป็นประโยชน์ต่อมิติเศรษฐกิจและการต่างประเทศกับสาธารณรัฐอินเดียและไต้หวันในภาพรวม โดยเฉพาะด้านความเชื่อมโยงระหว่างประชาชนสองฝ่ายที่เป็นรากฐานของความสัมพันธ์
2. เห็นชอบร่างประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องกําหนดรายชื่อประเทศ/ดินแดนที่ผู้ถือหนังสือเดินทางหรือเอกสารใช้แทนหนังสือเดินทาง ซึ่งเข้ามาในราชอาณาจักรเป็นการชั่วคราวเพื่อการท่องเที่ยวเป็นกรณีพิเศษ และมอบหมายหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ สํานักงานตรวจคนเข้าเมืองและกระทรวงมหาดไทยดําเนินการปรับปรุงแก้ไขประกาศหรือกฎระเบียบที่เกี่ยวข้องต่อไป อนึ่ง กระทรวงมหาดไทยได้พิจารณาร่างประกาศฉบับนี้ด้วยแล้ว
3. มอบหมายให้หน่วยงานความมั่นคงที่เกี่ยวข้องกํากับติดตามและประเมินผลกระทบจากการออกประกาศกระทรวงมหาดไทยฉบับนี้ภายหลังครบระยะเวลาที่ประกาศไว้ (6 เดือน) ทั้งนี้ หากมีผลกระทบต่อความมั่นคงและผลประโยชน์แห่งชาติ หน่วยงานความมั่นคงที่เกี่ยวข้องอาจเสนอต่อคณะรัฐมนตรีพิจารณายกเลิกประกาศกระทรวงมหาดไทยดังกล่าวต่อไปได้
สาระสําคัญ
1. ภูมิหลัง
1.1 ที่ผ่านมา รัฐบาลไทยมีนโยบายและมาตรการส่งเสริมการท่องเที่ยวผ่านการยกเว้นการตรวจลงตราเพื่อการท่องเที่ยว โดยการออกประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง กําหนดรายชื่อประเทศที่ผู้ถือหนังสือเดินทางหรือเอกสารใช้แทนหนังสือเดินทางซึ่งเข้ามาในราชอาณาจักรเป็นการชั่วคราวเพื่อการท่องเที่ยวได้รับการยกเว้นการตรวจลงตรา และให้อยู่ในราชอาณาจักรได้ไม่เกินสามสิบวัน (ผ.30) อันเป็นไปตามกฎหมายภายใต้พระราชบัญญัติคนเข้าเมือง พ.ศ. 2522 โดยปัจจุบันมีรายชื่อประเทศจํานวน 59 ประเทศ/ดินแดน ซึ่งล่าสุดคือการเพิ่มสาธารณรัฐประชาชนจีนและสาธารณรัฐคาซัคสถาน เป็นการชั่วคราว
1.2 กรณีสาธารณรัฐอินเดีย ประเทศไทยให้ความสําคัญกับสาธารณรัฐอินเดียในฐานะประเทศในภูมิภาคที่มีบทบาทสูงในเวทีระหว่างประเทศ ปัจจุบัน สาธารณรัฐอินเดียมีประชากรประมาณ 1.4 พันล้านคน ซึ่งมากที่สุดในโลก ในจํานวนนี้ มีกลุ่มชนชั้นกลางและมีฐานะดีร้อยละ 25 หรือประมาณ 350 ล้านคน นักท่องเที่ยวชาวอินเดียจึงเป็นกลุ่มนักท่องเที่ยวที่สําคัญที่สุดในภูมิภาคเอเชียใต้ โดยตั้งแต่เดือนมกราคมถึงกันยายน 2566 มีนักท่องเที่ยวอินเดียเดินทางเข้าประเทศไทยจํานวน 1,162,251 คน และคาดการณ์ว่าภายในสิ้นปี 2566 จะมีนักท่องเที่ยวอินเดียเดินทางเข้าประเทศไทยประมาณ 1.55 ล้านคน โดยนักท่องเที่ยวอินเดียใช้จ่ายในประเทศไทยประมาณ 41,000 บาท/การมาท่องเที่ยว 1 ครั้ง และพํานักในประเทศไทยประมาณ 7-8 วัน
1.3 กรณีไต้หวัน นักท่องเที่ยวไต้หวันเป็นหนึ่งในกลุ่มนักท่องเที่ยวเป้าหมายหลัก โดยข้อมูลจากสํานักงานการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย ไทเป คาดว่าภายในปี 2566 น่าจะมีจํานวนนักท่องเที่ยวไต้หวันเดินทางเข้าประเทศไทยประมาณ 700,000 คน เมื่อปี 2562 ก่อนการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (โควิด-19) มีนักท่องเที่ยวไต้หวันเดินทางเข้าประเทศไทยประมาณ 782,000 คน โดยมีค่าใช้จ่ายในประเทศไทยเฉลี่ย/คน/ครั้ง 42,902.22 บาท (เฉลี่ยวันละ 5,206.58 บาท) มีระยะเวลาพํานักเฉลี่ย 8.24 วัน โดยนํารายได้เข้าประเทศกว่า 33,500 ล้านบาท อนึ่ง หากคํานวณเฉพาะช่วงเดือนพฤศจิกายนถึงเมษายน 2562 ซึ่งเป็นระยะเวลาเดียวกับที่ประเทศไทยมีแผนจะยกเว้นการตรวจลงตราให้ไต้หวัน มีนักท่องเที่ยวไต้หวันเดินทางมาประเทศไทยจํานวน 494,000 คน คิดเป็นรายได้ประมาณ 21,000 ล้านบาท
ทั้งนี้ ตั้งแต่ปี 2559 ไต้หวันประกาศให้สิทธิยกเว้นการตรวจลงตราสําหรับผู้ถือหนังสือเดินทางไทยที่ประสงค์จะเดินทางมาไต้หวันเพื่อวัตถุประสงค์การท่องเที่ยว ระยะเวลาพํานักไม่เกิน 14 วัน เป็นระยะเวลา 1 ปี และมีการต่ออายุมาอย่างต่อเนื่องจนถึงปัจจุบันตามแนวนโยบาย “มุ่งใต้ใหม่” (New Southbound Policy: NSP) โดยเป็นการให้สิทธิ์แก่ประเทศไทยเพียงฝ่ายเดียว ล่าสุด เมื่อวันที่ 30 มิถุนายน 2566 กระทรวงการต่างประเทศไต้หวันประกาศขยายระยะเวลาการยกเว้นการตรวจลงตราสําหรับผู้ถือหนังสือเดินทางไทยจนถึงวันที่ 31 กรกฎาคม 2567 และคาดหวังการประติบัติต่างตอบแทนจากประเทศไทย
1.4 การยกเว้นการตรวจลงตราเพื่อการท่องเที่ยวสําหรับนักท่องเที่ยวอินเดียและไต้หวันเป็นการชั่วคราวเป็นกรณีพิเศษ ตั้งแต่วันที่ 10 พฤศจิกายน 2566 - 10 พฤษภาคม 2567 จะช่วยสนับสนุนการส่งเสริมการท่องเที่ยวและเศรษฐกิจอย่างมีนัยสําคัญ ซึ่งหน่วยงานด้านเศรษฐกิจของประเทศไทยมีเป้าหมายจากการท่องเที่ยวในภาพรวมไว้ที่ 2.38 ล้านล้านบาท โดยล่าสุด รายได้จากนักท่องเที่ยวต่างชาติอยู่ที่ประมาณ 7.5 แสนล้านบาท (ข้อมูลเดือนสิงหาคม 2566)
2. ปัจจุบันผู้ถือหนังสือเดินทางหรือเอกสารใช้แทนหนังสือเดินทางชาวอินเดียและไต้หวันสามารถขอรับการตรวจลงตราประเภทท่องเที่ยว (รหัส TR) จากสถานเอกอัครราชทูต สถานกงสุลใหญ่ และสํานักงานการค้าและเศษฐกิจไทย ไทเป ซึ่งจะสามารถพํานักในราชอาณาจักรได้ 60 วัน และขอขยายระยะเวลาพํานักกับสํานักงานตรวจคนเข้าเมืองได้อีก 30 วัน รวมทั้งสามารถขอรับการตรวจลงตรา ณ ช่องทางอนุญาตของด่านตรวจคนเข้าเมือง (Visa On Arrival: VOA) โดยสามารถพํานักอยู่ในราชอาณาจักรได้เป็นเวลา 15 วัน
3. ตามที่คณะรัฐมนตรีแถลงนโยบายต่อรัฐสภา เมื่อวันที่ 11 กันยายน 2566 ในส่วนของการสนับสนุนเศรษฐกิจด้วยการส่งเสริมการเดินทางเข้าราชอาณาจักรของนักท่องเที่ยว กระทรวงการต่างประเทศจึงเห็นควรเสนอการยกเว้นการตรวจลงตราให้แก่ผู้ถือหนังสือเดินทางหรือเอกสารใช้แทนหนังสือเดินทางสัญชาติอินเดียและไต้หวัน เพื่อพํานักในราชอาณาจักรได้ไม่เกิน 30 วัน ในลักษณะที่ประเทศไทยให้สิทธิ์ฝ่ายเดียว และเป็นมาตรการชั่วคราว โดยมีผลบังคับใช้เป็นระยะเวลา 6 เดือนตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 2566 ถึงเดือนพฤษภาคม 2567 ซึ่งเป็นฤดูกาลท่องเที่ยวของชาวอินเดียและไต้หวันและสอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของรัฐบาลไทยที่ต้องการกระตุ้นการท่องเที่ยวและเศรษฐกิจของประเทศไทยในระยะสั้น
4. กรณีสาธารณรัฐอินเดีย เป็นกลุ่มนักท่องเที่ยวที่มีศักยภาพสูงและสามารถทดแทนนักท่องเที่ยวจีนที่มีจํานวนลดลง โดยประเทศไทยได้รับความนิยมจากชาวอินเดียในการเดินทางมาจัดงานแต่งงานและจัดการประชุม/สัมมนา โดยก่อนการระบาดของโควิด-19 มีคู่แต่งงานอินเดียเดินทางเข้ามาแต่งงานในเมืองไทยกว่า 400 คู่/ปี ซึ่งชาวอินเดียมีแนวโน้มใช้จ่ายเพื่อจัดงานแต่งงานในประเทศไทยประมาณ 10 ล้าน - 50 ล้าน/งาน ใช้เวลาจัดงานเฉลี่ย 5-7 วัน และมีผู้เดินทางมาเข้าร่วมงานจากอินเดียประมาณ 500 คน/งาน ซึ่งจะเพิ่มรายได้และกระตุ้นเศรษฐกิจท้องถิ่นเป็นอย่างมาก
5. กรณีไต้หวัน ประเทศไทยรับรองรัฐบาลสาธารณรัฐประชาชนจีนว่าเป็นรัฐบาลอันชอบด้วยกฎหมายของประเทศจีนเพียงรัฐบาลเดียวตามที่ปรากฏในแถลงการณ์ร่วมว่าด้วยการสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างประเทศไทย-สาธารณรัฐประชาชนจีน เมื่อปี 2518 โดยไต้หวันเป็นส่วนหนึ่งของจีนภายใต้หลักการข้างต้น ซึ่งตั้งแต่วันที่ 25 กันยายน 2566 ได้มีการยกเว้นการตรวจลงตราให้แก่ผู้ถือหนังสือเดินทางหรือเอกสารใช้แทนหนังสือเดินทางสัญชาติจีน เป็นกรณีพิเศษและเป็นการชั่วคราว
นักท่องเที่ยวไต้หวันเป็นกลุ่มนักท่องเที่ยวที่มีศักยภาพมีกําลังซื้อค่อนข้างสูงกล่าวคือ กว่าร้อยละ 60 มีรายได้ระดับกลางขึ้นไป ดังนั้น การยกเว้นการตรวจลงตราประเภทท่องเที่ยวน่าจะเป็นปัจจัยช่วยให้นักท่องเที่ยวไต้หวันตัดสินใจเดินทางมาประเทศไทยง่ายขึ้น เนื่องจากได้รับความสะดวกมากขึ้น ทั้งนี้ ปัจจุบัน ญี่ปุ่นและสาธารณรัฐเกาหลี ซึ่งเป็นจุดหมายเดินทาง 2 อันดับแรกของไต้หวัน ก็ยกเว้นการตรวจลงตราให้แก่นักท่องเที่ยวไต้หวัน ข้อมูลจากกรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศไต้หวัน ณ วันที่ 13 ตุลาคม 2566 มีประเทศ/ดินแดนที่ยกเว้นการตรวจลงตราให้แก่ผู้ถือหนังสือเดินทางไต้หวัน จํานวน 109 ประเทศ/ดินแดน รวมถึงมาเลเซีย สาธารณรัฐสิงคโปร์ และเขตบริหารพิเศษมาเก๊า สาธารณรัฐประชาชนจีน
ประโยชน์และผลกระทบ
จะเป็นการอํานวยความสะดวกให้กับนักท่องเที่ยวชาวอินเดียและไต้หวัน ในการเดินทางมาท่องเที่ยวในราชอาณาจักรตั้งแต่ช่วงเดือนพฤศจิกายน 2566 ซึ่งเป็นช่วงฤดูกาลท่องเที่ยวเพื่อช่วยเพิ่มรายได้ของอุตสาหกรรมท่องเที่ยวและเป็นปัจจัยสําคัญในการกระตุ้นเศรษฐกิจของประเทศไทยในภาพรวม
แต่งตั้ง
14. เรื่อง การแต่งตั้งข้าราชการพลเรือนสามัญให้ดํารงตําแหน่งประเภทวิชาการระดับทรงคุณวุฒิ (กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม)
คณะรัฐมนตรีมีมติอนุมัติตามที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมเสนอแต่งตั้ง นางสาววราภรณ์ รุ่งตระการ ผู้อํานวยการกอง (ผู้อํานวยการระดับสูง) กองส่งเสริมและพัฒนากําลังคน สํานักงานปลัดกระทรวง ให้ดํารงตําแหน่ง ที่ปรึกษาด้านระบบบริหารการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (นักทรัพยากรบุคคลทรงคุณวุฒิ) สํานักงานปลัดกระทรวง กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ตั้งแต่วันที่ 1 มีนาคม 2566 ซึ่งเป็นวันที่มีคุณสมบัติครบถ้วนสมบูรณ์ ทั้งนี้ ตั้งแต่วันที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมแต่งตั้งเป็นต้นไป
15. เรื่อง การแต่งตั้งข้าราชการพลเรือนสามัญให้ดํารงตําแหน่งประเภทวิชาการระดับทรงคุณวุฒิ (สํานักนายกรัฐมนตรี)
คณะรัฐมนตรีมีมติอนุมัติตามที่สํานักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติเสนอแต่งตั้ง นายสรพงค์ ศรียานงค์ ผู้ช่วยเลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ สํานักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ ให้ดํารงตําแหน่ง ที่ปรึกษาด้านการประสานกิจการความมั่นคง (นักวิเคราะห์นโยบายและแผนทรงคุณวุฒิ) สํานักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ สํานักนายกรัฐมนตรี ตั้งแต่วันที่ 12 เมษายน 2566 ซึ่งเป็นวันที่มีคุณสมบัติครบถ้วนสมบูรณ์ ทั้งนี้ ตั้งแต่วันที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมแต่งตั้งเป็นต้นไป
16. เรื่อง การแต่งตั้งข้าราชการการเมือง (กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม)
คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบตามที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเสนอแต่งตั้ง นายโกเมนทร์ ทีฆธนานนท์ เป็นข้าราชการการเมือง ตําแหน่งที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยให้มีผลตั้งแต่วันที่ 31 ตุลาคม 2566 เป็นต้นไป
17. เรื่อง การบรรจุและแต่งตั้งผู้ออกจากราชการกลับเข้ารับราชการประเภทบริหารระดับสูง (กระทรวงคมนาคม)
คณะรัฐมนตรีมีมติอนุมัติตามที่กระทรวงคมนาคมเสนอให้บรรจุและแต่งตั้ง นายวิทยา ยาม่วง กลับเข้ารับราชการในตําแหน่ง รองปลัดกระทรวง (นักบริหารระดับสูง) สํานักงานปลัดกระทรวง ที่ว่างอยู่ โดยให้มีผลตั้งแต่วันที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมแต่งตั้งเป็นต้นไป
18. เรื่อง การแต่งตั้งข้าราชการการเมือง (สํานักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี)
คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบตามที่สํานักเลขาธิการนายกรัฐมนตรีเสนอแต่งตั้ง นายเอกรัฐ พลซื่อ ให้ดํารงตําแหน่งข้าราชการการเมือง ตําแหน่งประจําสํานักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี ทั้งนี้ ตั้งแต่วันที่ 31 ตุลาคม 2566 เป็นต้นไป
19. เรื่อง การแต่งตั้งข้าราชการพลเรือนสามัญให้ดํารงตําแหน่งประเภทบริหารระดับสูง (กระทรวงอุตสาหกรรม)
คณะรัฐมนตรีมีมติอนุมัติตามที่กระทรวงอุตสาหกรรมเสนอแต่งตั้งข้าราชการพลเรือนสามัญให้ดํารงตําแหน่งประเภทบริหารระดับสูง เพื่อทดแทนตําแหน่งว่าง จํานวน 4 ราย ดังนี้
1. นายศุภกิจ บุญศิริ รองอธิบดีกรมโรงงานอุตสาหกรรม ให้ดํารงตําแหน่งผู้ตรวจราชการกระทรวง สํานักงานปลัดกระทรวง
2. นายเอกนิติ รมยานนท์ รองเลขาธิการสํานักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม ให้ดํารงตําแหน่งผู้ตรวจราชการกระทรวง สํานักงานปลัดกระทรวง
3. นายอดิทัต วะสีนนท์ รองอธิบดีกรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่ ให้ดํารงตําแหน่งอธิบดีกรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่
4. นายวิฤทธิ์ วิเศษสินธุ์ รองเลขาธิการคณะกรรมการอ้อยและน้ําตาลทราย ให้ดํารงตําแหน่งเลขาธิการคณะกรรมการอ้อยและน้ําตาลทราย
ทั้งนี้ ตั้งแต่วันที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมแต่งตั้งเป็นต้นไป
20. เรื่อง การแต่งตั้งข้าราชการพลเรือนสามัญประเภทบริหารระดับสูง (กระทรวงคมนาคม)
คณะรัฐมนตรีมีมติอนุมัติตามที่กระทรวงคมนาคมเสนอให้ย้าย นายกริชเพชร ชัยช่วย ผู้ตรวจราชการกระทรวง (ผู้ตรวจราชการกระทรวงระดับสูง) สํานักงานปลัดกระทรวง ไปดํารงตําแหน่งอธิบดี (นักบริหารระดับสูง) กรมเจ้าท่า ที่ว่างอยู่ โดยให้มีผลตั้งแต่วันที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมแต่งตั้งเป็นต้นไป
21. เรื่อง การแต่งตั้งข้าราชการให้รักษาราชการแทนเลขาธิการคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด (กระทรวงยุติธรรม)
คณะรัฐมนตรีมีมติอนุมัติตามที่กระทรวงยุติธรรมเสนอให้ พลตํารวจโท ภาณุรัตน์ หลักบุญ ผู้ช่วย ผู้บัญชาการตํารวจแห่งชาติ สํานักงานตํารวจแห่งชาติ ไปรักษาราชการแทนเลขาธิการคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด สํานักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด กระทรวงยุติธรรม อีกตําแหน่งหนึ่ง แทนตําแหน่งที่ว่าง
22. เรื่อง คําสั่งสํานักนายกรัฐมนตรี ที่ 292/2566 เรื่อง แก้ไขเพิ่มเติมคําสั่งมอบหมายและมอบอํานาจให้รองนายกรัฐมนตรีปฏิบัติหน้าที่ประธานกรรมการ และมอบหมายให้รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีประจําสํานักนายกรัฐมนตรีปฏิบัติหน้าที่ประธานกรรมการ รองประธานกรรมการ และกรรมการในคณะกรรมการต่าง ๆ ตามกฎหมาย และระเบียบสํานักนายกรัฐมนตรี
คณะรัฐมนตรีรับทราบคําสั่งสํานักนายกรัฐมนตรี ที่ 292/2566 เรื่อง แก้ไขเพิ่มเติมคําสั่งมอบหมายและมอบอํานาจให้รองนายกรัฐมนตรีปฏิบัติหน้าที่ประธานกรรมการ และมอบหมายให้รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีประจําสํานักนายกรัฐมนตรีปฏิบัติหน้าที่ประธานกรรมการ รองประธานกรรมการ และกรรมการในคณะกรรมการต่าง ๆ ตามกฎหมาย และระเบียบสํานักนายกรัฐมนตรี
ตามที่ได้มีคําสั่งสํานักนายกรัฐมนตรี ที่ 253/2566 เรื่อง มอบหมายและมอบอํานาจให้รองนายกรัฐมนตรีปฏิบัติหน้าที่ประธานกรรมการ และมอบหมายให้รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีประจําสํานักนายกรัฐมนตรีปฏิบัติหน้าที่ประธานกรรมการ รองประธานกรรมการ และกรรมการในคณะกรรมการต่าง ๆ ตามกฎหมาย และระเบียบสํานักนายกรัฐมนตรี ลงวันที่ 3 ตุลาคม 2566 นั้น
เพื่อให้การบริหารราชการแผ่นดินดําเนินไปด้วยความเรียบร้อย อาศัยอํานาจตามความในมาตรา 10 และมาตรา 15 แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. 2534 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน (ฉบับที่ 5) พ.ศ. 2545 มาตรา 11 และมาตรา 12 แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. 2534 และมาตรา 38 แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. 2534 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน (ฉบับที่ 7) พ.ศ. 2550 ประกอบกับพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยการมอบอํานาจ พ.ศ. 2550 จึงให้แก้ไขเพิ่มเติมคําสั่งสํานักนายกรัฐมนตรี ที่ 253/2566 ลงวันที่ 3 ตุลาคม 2566 ดังนี้
1. รองนายกรัฐมนตรี (นายปานปรีย์ พหิทธานุกร)
1.1
1.2ให้เพิ่มความต่อไปนี้เป็นข้อ 3.1.5
“3.1.5 คณะกรรมการนโยบายเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศสําหรับอุตสาหกรรมเป้าหมาย”
1.3  ให้เพิ่มความต่อไปนี้เป็นข้อ 3.3.4
“3.3.4  คณะกรรมการสนับสนุนมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจและการลงทุนโดยการดึงดูดชาวต่างชาติที่มีศักยภาพสูงสู่ประเทศไทย”
รองนายกรัฐมนตรี (นายภูมิธรรม เวชยชัย)
-  ให้เพิ่มความต่อไปนี้เป็นข้อ 1.5.5
“1.5.5 รองประธานคณะกรรมการนโยบายเพิ่มขีดความสามารถใน การแข่งขันของประเทศสําหรับอุตสาหกรรมเป้าหมาย”
ทั้งนี้ ตั้งแต่วันที่ 31 ตุลาคม พ.ศ. 2566 เป็นต้นไป
*************************