รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-ผลการประชุมรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังเอเปค ครั้งที่ 30 และการประชุมอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง วันที่ 13 พฤศจิกายน 2565 ณ นครซานฟรานซิสโก รัฐแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา
วันอังคารที่ 14 พฤศจิกายน 2566
14/11/2566
ผลการประชุมรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังเอเปค ครั้งที่ 30 และการประชุมอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง วันที่ 13 พฤศจิกายน 2565 ณ นครซานฟรานซิสโก รัฐแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา
นายกฤษฎา จีนะวิจารณะ รมช.คลัง ร่วมการประชุม รมว.คลังเอเปค ครั้งที่ 30 และการประชุมอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง เมื่อวันที่ 13 พ.ย.2566 ซึ่งมี รมว.คลังสหรัฐอเมริกา (H.E. Janet L. Yellen) เป็นประธาน พร้อมด้วยผู้แทนระดับสูงจากสมาชิกเอเปคทั้ง 21 เขตเศรษฐกิจ
นายพรชัย ฐีระเวช ผู้อํานวยการสํานักงานเศรษฐกิจการคลัง ในฐานะโฆษกกระทรวงการคลัง แถลงว่า นายกฤษฎา จีนะวิจารณะ รัฐมนตรีช่วยว่ากระทรวงการคลัง ได้เข้าร่วมการประชุมรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังเอเปค (APEC Finance Ministers’ Meeting: APEC FMM) ครั้งที่ 30 และการประชุมอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง (การประชุมฯ) เมื่อวันที่ 13 พฤศจิกายน 2566 ซึ่งมีรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังสหรัฐอเมริกา (H.E. Janet L. Yellen) เป็นประธาน พร้อมด้วยผู้แทนระดับสูงจากสมาชิกเอเปคทั้ง 21 เขตเศรษฐกิจ และผู้แทนจากองค์กรระหว่างประเทศ อาทิ องค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (Organisation for Economic Co-operation and Development: OECD) กองทุนการเงินระหว่างประเทศ (International Monetary Fund) กลุ่มธนาคารโลก (World Bank Group) และธนาคารพัฒนาเอเชีย (Asian Development Bank: ADB) เป็นต้น เพื่อร่วมหารือในประเด็นด้านเศรษฐกิจ เศรษฐศาสตร์อุปทานสมัยใหม่ (Modern Supply Side Economics) การเงินเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Finance) และสินทรัพย์ดิจิทัล (Digital Assets) ภายใต้หัวข้อหลัก (Theme) คือ “สร้างอนาคตที่พร้อมรับความเปลี่ยนแปลงและยั่งยืนสําหรับทุกคน” (Creating a Resilient and Sustainable Future for All)” โดยมีผลการประชุม APEC FMM ครั้งที่ 30 และการประชุมที่เกี่ยวข้อง ดังนี้
1. ผลการประชุม APEC FMM ครั้งที่ 30
1.1 ผลการหารือประเด็นด้านเศรษฐกิจ ที่ประชุมได้หารือและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นในประเด็นด้านเศรษฐกิจ โดยผู้แทนจาก IMF ได้รายงานว่าเศรษฐกิจโลกยังคงเติบโตแต่เริ่มมีสัญญาณชะลอตัวลงเล็กน้อย โดยในปี 2566 คาดว่าจะขยายตัวที่ร้อยละ 3 ต่อปี และร้อยละ 2.9 ในปี 2567 อัตราเงินเฟ้อปรับตัวลงจากปีก่อนหน้า ในขณะที่อัตราเงินเฟ้อพื้นฐาน (Core Inflation) ยังคงอยู่ในระดับสูง โดยคาดว่าอัตราเงินเฟ้อจะกลับมาสู่ในกรอบเป้าหมาย (targeted) ได้ภายในปี 2568 ทั้งนี้ เศรษฐกิจโลกยังคงมีปัจจัยเสี่ยงจากแนวโน้มการดําเนินนโยบายการเงินที่เข้มงวดในหลายเศรษฐกิจ ซึ่งเป็นผลต่อมาจากการปรับเพิ่มอัตราดอกเบี้ยนโยบายของสหรัฐฯ นอกจากนี้ การปรับเพิ่มอัตราดอกเบี้ยนโยบายสหรัฐฯ ยังเป็นปัจจัยหลักที่ทําให้ค่าเงินดอลลาร์สหรัฐฯ แข็งค่าขึ้นอย่างต่อเนื่อง และได้สร้างความผันผวนต่อยังตลาดเงินทั่วโลก IMF ยังคงกล่าวถึงปัจจัยเสี่ยงอื่นที่อาจส่งผลต่อการขยายตัวของเศรษฐกิจโลกและภูมิภาคเอเปค ได้แก่ การชะลอการเติบโตทางเศรษฐกิจของสาธาณรัฐประชาชนจีนจากปัญหาในภาคอสังหาริมทรัพย์ และการปรับลดของความเชื่อมั่นผู้บริโภค ทั้งนี้ สมาชิกเขตเศรษฐกิจเอเปคควรร่วมกันดําเนินนโยบายการเงินและการคลังเพื่อสนับสนุนและส่งเสริมการพัฒนารากฐานทางเศรษฐกิจเพื่อให้สามารถฟื้นตัวได้อย่างยั่งยืน โดยมุ่งเน้นการรักษาเสถียรภาพด้านการเงิน
1.2 ผลการหารือในประเด็นเศรษฐศาสตร์อุปทานสมัยใหม่ (Modern Supply Side Economics) ที่ประชุมได้หารือถึงแนวทางพัฒนาเศรษฐกิจในรูปแบบใหม่ที่ภาครัฐต้องให้ความสําคัญกับการดําเนินมาตรการทางการคลังเพื่อพัฒนาและสร้างอุปทานที่สอดคล้องกับโครงสร้างทางเศรษฐกิจและสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงไป อาทิ การร่วมลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานที่มีคุณภาพ (Quality Infrastructure) โดยเฉพาะโครงสร้างพื้นฐานที่ยั่งยืนและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานสะอาด ซึ่งจะเป็นพื้นฐานที่สําคัญของการขยายตัวทางเศรษฐกิจได้ในระยะยาว โดยที่ประชุมได้ตระหนักถึงความสําคัญของความร่วมมือระหว่างรัฐบาลและภาคเอกชนในการระดมทุนเพื่อพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานผ่านเครื่องมือทางการเงินเพื่อความยั่งยืน นอกจากนี้ ที่ประชุมเห็นพ้องร่วมกันว่าการพัฒนาทุนมนุษย์เป็นการลงทุนที่มีความสําคัญอย่างยิ่ง เพื่อเพิ่มศักยภาพและคุณภาพของแรงงาน รวมถึงการสนับสนุนความเท่าเทียมทางเพศในตลาดแรงงาน โดยเฉพาะการเพิ่มอุปทานของแรงงานสตรีเพื่อแก้ไขปัญหาการขาดแคลนแรงงานที่มีศักยภาพในระบบเศรษฐกิจ ซึ่งภาคแรงงานที่แข็งแกร่งจะช่วยสนับสนุนการขยายตัวทางเศรษฐกิจที่มีความยืดหยุ่น ครอบคลุม และยั่งยืน และลดความเหลื่อมล้ําในสังคมได้อย่างมีประสิทธิภาพ
1.3 ผลการหารือในประเด็นการเงินเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Finance) ที่ประชุมได้หารือถึงความสําคัญของการเงินเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Finance)เพื่อสามารถบรรลุเป้าหมายในการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่เขตเศรษฐกิจต่างๆ ได้ตั้งเป้าไว้ ซึ่งการพัฒนาตลาดคาร์บอนภาคสมัครใจ (Voluntary Carbon Market) เป็นหนึ่งในกลไกสําคัญที่จะช่วยให้สามารถบรรลุเป้าหมายดังกล่าว ทั้งนี้ ภาครัฐต้องมีส่วนร่วมและผลักดันการสร้างตลาดคาร์บอนภาคสมัครใจ ซึ่งจะสามารถสร้างแรงจูงใจแก่ภาคเอกชนและผู้มีส่วนได้เสียต่าง ๆ ให้เกิดกิจกรรมที่เกี่ยวข้องอันนําไปสู่การการซื้อขายคาร์บอนเครดิตได้อย่างเป็นระบบ และมีการกําหนดรูปแบบและจัดทําสัญญาซื้อขายที่เป็นมาตรฐาน รวมทั้งกํากับดูแลตลาดคาร์บอนภาคสมัครใจให้มีความโปร่งใสและมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้ กลุ่มเขตเศรษฐกิจ APEC ควรร่วมมือกับองค์การระหว่างประเทศเพื่อพัฒนาตลาดคาร์บอนภาคสมัครใจในระดับระหว่างประเทศ และแลกเปลี่ยนแนวทางการดําเนินงานและการกํากับดูแลระหว่างกันเพื่อยกระดับตลาดคาร์บอนภาคสมัครใจของแต่ละเขตเศรษฐกิจให้ความเชื่อมโยงและมีมาตรฐานในระดับเดียวกัน (Interoperability) นอกจากนี้ มาตรการทางการคลัง โดยเฉพาะกลไกทางภาษีถือเป็นเครื่องมือสําคัญในการสร้างแรงจูงใจเพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกอีกด้วย
1.4 ผลการหารือในประเด็นสินทรัพย์ดิจิทัล (Digital Assets) ที่ประชุมได้ตระหนักถึงพัฒนาการของสินทรัพย์ดิจิทัลในช่วงที่ผ่านมา และนวัตกรรมทางเทคโนโลยีใหม่ ๆ ซึ่งกลุ่มเขตเศรษฐกิจ APEC สามารถใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีบล๊อคเชนในการจัดทําสัญญาอัจฉริยะ (Smart Contract) ที่สามารถดําเนินการด้วยตัวเอง และลดตัวกลางทางการเงินในการดําเนินธุรกรรม นอกจากนี้ สินทรัพย์ดิจิทัลอาจสามารถสร้างสรรค์และพัฒนานวัตกรรมของระบบการเงินที่ทั่วถึง และสามารถเป็นตัวกลางในการชําระเงินระหว่างประเทศ อาทิ การโอนเงินกลับประเทศ (Remittance) อย่างไรก็ดี ยังคงมีความเสี่ยงที่อาจส่งผลกระทบต่อเสถียรภาพในภาคการเงินหากขาดการกํากับดูแลสินทรัพย์ดิจิทัลที่เหมาะสม นอกจากนี้ ยังคงมีประเด็นท้าทายในการจัดทํามาตรฐานและกฎระเบียบเพื่อกํากับดูแล ดูแลความปลอดภัยทางไซเบอร์ ตลอดจนเสริมสร้างความรู้ทางการเงินที่เพียงพอแก่ผู้ประสงค์ลงทุนในสินทรัพย์ดิจิทัล ดังนั้นสมาชิกเขตเศรษฐกิจ APEC ควรร่วมมือกับองค์การระหว่างประเทศ เพื่อส่งเสริมการสร้างระบบนิเวศของสินทรัพย์ดิจิทัลที่มีความยืดหยุ่น ครอบคลุม และเป็นนวัตกรรม โดยอาจเริ่มจากสินทรัพย์ดิจิทัลที่ดําเนินการโดยธนาคารกลางเป็นลําดับแรก
1.5 ผลการพิจารณาแถลงการณ์ร่วมรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังเอเปค ครั้งที่ 30 (Joint Ministerial Statement of the 29th APEC Finance Ministers’ Meeting) ที่ประชุมได้ร่วมพิจารณาร่างแถลงการณ์ร่วมรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังเอเปค ครั้งที่ 30 (ร่างแถลงการณ์ร่วมฯ) เพื่อเป็นเอกสารผลลัพธ์ของการประชุมซึ่งมีเนื้อหาครอบคลุมสาระสําคัญตามนัยข้อ 1.1 – 1.4 ข้างต้น อย่างไรก็ดี ยังคงมีประเด็นที่ยังไม่สามารถบรรลุฉันทามติได้ในเรื่องความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ที่ส่งผลกระทบต่อระบบเศรษฐกิจของเขตเศรษฐกิจเอเปค ประธานจึงเสนอให้ใช้ถ้อยคําในประเด็นที่คงค้างตามถ้อยคําที่จะปรากฏในร่างปฏิญญาผู้นําเขตเศรษฐกิจเอเปค (ร่างปฏิญญาฯ) ที่จะเสนอต่อที่ประชุมผู้นําเขตเศรษฐกิจเอเปค (APEC Economic Leaders’ Meeting) ต่อไป ทั้งนี้ หากมีบางเขตเศรษฐกิจไม่เห็นด้วยกับถ้อยคําตามร่างปฏิญญาฯ ทางเจ้าภาพจะจําเป็นต้องออกแถลงการณ์ประธานรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังเอเปค ครั้งที่ 30 (Chair’s Statement of the 30th APEC Finance Ministers’ Meeting) เพื่อเป็นเอกสารผลลัพธ์ของการประชุม APEC FMM ครั้งที่ 30 แทนการออกแถลงการณร่วมต่อไป
2. ผลการหารือระหว่างรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังเอเปคกับสภาที่ปรึกษาทางธุรกิจเอเปค (APEC Business Advisory Council: ABAC) ที่ประชุมได้หารือเกี่ยวกับการเงินเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Finance) เพื่อตอบโจทย์เป้าหมายการลดก๊าซเรือนกระจกเพื่อมุ่งสู่สังคมคาร์บอนต่ําและเป้าหมายด้านสิ่งแวดล้อม ซึ่งยังมีประเด็นท้าทายที่ต้องให้ความสําคัญ ได้แก่ การระดมทุนจากภาคการเงิน การสร้างแรงจูงใจสําหรับนักลงทุน การกําหนดหลักเกณฑ์ในการคัดเลือกโครงการสีเขียว (Green Projects) และโครงการที่เป็นการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจสีเขียว (Transition Projects) รวมทั้ง การสร้างความสมดุลระหว่างโครงการในประเภทและขนาดต่าง ๆ นอกจากนี้ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังเอเปคกับ ABAC ยังมีความเห็นตรงกันว่า ปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเป็นปัญหาระดับสากล
ที่ต้องได้รับการแก้ไข ดังนั้น จึงควรมีแนวทางในการแก้ปัญหาที่ต้องเชื่อมโยงและสอดคล้องกันระหว่างสมาชิกเขตเศรษฐกิจเอเปค และต้องได้รับความร่วมมือจากทั้งภาครัฐ ภาคเอกชนโดยเฉพาะในภาคการเงิน และองค์การระหว่างประเทศ เช่น มาตรฐานการจัดกลุ่มกิจกรรมทางเศรษฐกิจที่คํานึงถึงสิ่งแวดล้อมกําหนดนิยามการลงทุนสีเขียว (Green Taxonomy) การกําหนดราคาซื้อขายคาร์บอนเครดิต เป็นต้น ทั้งนี้ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคลังได้แลกเปลี่ยนประสบการณ์การออกพันธบัตรสีเขียวและพันธบัตรเพื่อความยั่งยืนของไทย ความท้าทายในการคัดเลือกโครงการที่เหมาะสม และมาตรการการคลังเพื่อสร้างแรงจูงใจด้านภาษีสําหรับการลงทุนในกองทุนรวมที่ผ่านหลักเกณฑ์การเป็นกองทุนสีเขียวหรือกองทุนเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนด้วย
3. ผลการหารือทวิภาคีกับนาย Juan Pichihua รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเศรษฐกิจและการคลัง สาธารณรัฐเปรู (เปรู) รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเศรษฐกิจและการคลัง สาธารณรัฐเปรูขอให้ไทยช่วยให้การสนับสนุนการเป็นเจ้าภาพ APEC ของเปรูในปี 2567 โดยรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคลังได้กล่าวยินดีให้การสนับสนุนดังกล่าว และขอบคุณเปรูที่ได้สืบต่อประเด็นสําคัญที่ไทยได้หยิบยกขึ้นในการเป็นเจ้าภาพเอเปคของไทยในปี 2565 ได้แก่ การเงินเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน การพัฒนาด้านเศรษฐกิจดิจิทัล โดยเฉพาะเพื่อประโยชน์ในการพัฒนาการเข้าถึงบริการด้านการเงิน นอกจากนี้ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคลังได้เสนอให้ไทยและเปรูกระชับความร่วมมือระหว่างกันบนพื้นฐานของความตกลงการค้าเสรีไทย - เปรู โดยอาจพิจารณาขยายสาขาความร่วมมือไปยังภาคบริการ รวมถึงบริการด้านการเงินด้วย
กองนโยบายเศรษฐกิจระหว่างประเทศ สํานักงานเศรษฐกิจการคลัง
โทร. (02) 273-9020 ต่อ 3622/3605