รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-คำแถลงประกอบงบประมาณรายจ่าย ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 พลเอก ประยุทธ์  จันทร์โอชา  นายกรัฐมนตรี แถลงต่อสภาผู้แทนราษฎร
วันจันทร์ที่ 31 พฤษภาคม 2564
คําแถลงประกอบงบประมาณรายจ่าย ประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 พลเอก ประยุทธ์  จันทร์โอชา  นายกรัฐมนตรี แถลงต่อสภาผู้แทนราษฎร
คําแถลงประกอบงบประมาณรายจ่าย ประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 พลเอก ประยุทธ์  จันทร์โอชา  นายกรัฐมนตรี แถลงต่อสภาผู้แทนราษฎร
คําแถลงประกอบงบประมาณรายจ่าย ประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี แถลงต่อสภาผู้แทนราษฎร
---------------------------------
คณะรัฐมนตรีขอเสนอร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 โดยมีหลักการและเหตุผล ดังนี้
หลักการ
ตั้งงบประมาณรายจ่ายประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 เป็นจํานวนไม่เกิน 3,100,000,000,000 บาท สําหรับเป็นค่าใช้จ่ายของหน่วยรับงบประมาณ เป็นจํานวน 3,074,424,773,300 บาท เพื่อชดใช้เงินคงคลัง เป็นจํานวน 596,666,700 บาท และเพื่อชดใช้เงินทุนสํารองจ่าย เป็นจํานวน 24,978,560,000 บาท
เหตุผล
เพื่อให้หน่วยรับงบประมาณได้มีกรอบวงเงินงบประมาณสําหรับใช้จ่ายในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565
ร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ที่รัฐบาลนําเสนอต่อสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เป็นการดําเนินงานต่อเนื่องจากปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 โดยใช้งบประมาณเป็นเครื่องมือสําคัญในการผลักดันนโยบายและมาตรการด้านต่าง ๆ เพื่อให้ยุทธศาสตร์ชาติ แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ นโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยความมั่นคงแห่งชาติ แผนแม่บทเฉพาะกิจภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติอันเป็นผลมาจากสถานการณ์โควิด-19 พ.ศ. 2564-2565 แผนย่อยของแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ แผนการปฏิรูปประเทศ (ฉบับปรับปรุง) และนโยบายของรัฐบาล สามารถขับเคลื่อนต่อไปได้อย่างมีประสิทธิภาพ เป็นรูปธรรม เกิดผลสัมฤทธิ์และประโยชน์สูงสุดต่อประชาชน โดยรัฐบาลได้ดําเนินการให้สอดคล้องกับสภาวะทางเศรษฐกิจภายในประเทศและผลกระทบจากภายนอก รวมทั้งสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019
ภาวะเศรษฐกิจทั่วไป
เศรษฐกิจไทยในปี 2564 คาดว่าจะขยายตัวในช่วงร้อยละ2.5 – 3.5 โดยมีปัจจัยสนับสนุนสําคัญจากแนวโน้มการฟื้นตัวของเศรษฐกิจและปริมาณการค้าโลกตามความคืบหน้าของการอนุมัติและการกระจายวัคซีนให้กับประชาชนในกลุ่มประเทศเศรษฐกิจหลัก และผลจากการดําเนินมาตรการผ่อนคลายทางเศรษฐกิจเพิ่มเติม ทั้งด้านการเงินและการคลังที่มีอย่างต่อเนื่อง ประกอบกับการได้รับปัจจัยสนับสนุนจากการใช้จ่ายภาครัฐและการกลับมาขยายตัวของการบริโภคภาคเอกชนและการลงทุนรวม รวมทั้งการปรับตัวตามฐานการขยายตัวที่ต่ําผิดปกติในปี 2563 อย่างไรก็ตาม ยังมีข้อจํากัดและความเสี่ยงที่อาจส่งผลต่อการฟื้นตัวของเศรษฐกิจไทยในปี 2564 ได้แก่ ความไม่แน่นอนของสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ทั้งภายในประเทศและต่างประเทศที่มีความรุนแรงและยืดเยื้อมากกว่าที่คาดการณ์ไว้ จนนําไปสู่การดําเนินมาตรการควบคุมอย่างเข้มงวดมากขึ้น แนวโน้มความล่าช้าในการฟื้นตัวของภาคการท่องเที่ยว เงื่อนไขด้านฐานะการเงินของภาคครัวเรือนและภาคธุรกิจท่ามกลางตลาดแรงงานและกิจกรรมทางธุรกิจที่ยังไม่ฟื้นตัวเต็มที่ ความเสี่ยงจากสถานการณ์ภัยแล้ง และความผันผวนของเศรษฐกิจและระบบการเงินโลก โดยคาดว่าอัตราเงินเฟ้อจะอยู่ในช่วงร้อยละ 1.0 – 2.0
เศรษฐกิจไทยในปี 2565 คาดว่าจะขยายตัวในช่วงร้อยละ 4.0 – 5.0 โดยได้รับปัจจัยสนับสนุนจากการขยายตัวดีขึ้นของอุปสงค์ภาคต่างประเทศตามแนวโน้มการฟื้นตัวต่อเนื่องของเศรษฐกิจและปริมาณการค้าโลก ขณะที่อุปสงค์ภายในประเทศมีแนวโน้มขยายตัวในเกณฑ์ดี ทั้งการบริโภคและการลงทุนของภาคเอกชน ประกอบกับปัจจัยสนับสนุนจากภาคการท่องเที่ยวที่มีแนวโน้มจะกลับมาฟื้นตัวดีขึ้นตามการกลับมาของนักท่องเที่ยวต่างประเทศภายหลังการเดินทางระหว่างประเทศเริ่มเข้าสู่ภาวะปกติมากขึ้น ภายใต้เงื่อนไขของการกระจายวัคซีนได้อย่างทั่วถึงและนําไปสู่การสร้างภูมิคุ้มกันหมู่ของหลายประเทศที่เป็นต้นทางของนักท่องเที่ยวนับตั้งแต่ในช่วงปลายปี 2564 สําหรับเสถียรภาพทางเศรษฐกิจในปี 2565 ยังมีแนวโน้มอยู่ในเกณฑ์ดี โดยคาดว่าอัตราเงินเฟ้อจะอยู่ในช่วงร้อยละ 0.7 – 1.7
นโยบายการคลังและความสัมพันธ์ระหว่างรายรับและงบประมาณรายจ่ายที่ขอตั้ง
ภายใต้สภาวการณ์ทางเศรษฐกิจดังกล่าว ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 รัฐบาลประมาณการว่าจะสามารถจัดเก็บรายได้จากภาษีอากร การขายสิ่งของและบริการ รัฐพาณิชย์ และรายได้อื่น รวมสุทธิทั้งสิ้น จํานวน 2,511,000 ล้านบาท ลดลงร้อยละ 10.26 จากปีก่อน และหักการจัดสรรภาษีมูลค่าเพิ่มให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นตามพระราชบัญญัติกําหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอํานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม จํานวน 111,000 ล้านบาท คงเหลือเป็นรายได้สุทธิที่สามารถนํามาจัดสรรเป็นรายจ่ายของรัฐบาล จํานวน 2,400,000 ล้านบาท หรือร้อยละ 13.8 ของผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ
สําหรับงบประมาณรายจ่ายประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 เพื่อให้หน่วยรับงบประมาณมีวงเงินงบประมาณสําหรับใช้จ่ายในการดําเนินภารกิจตามนโยบายของรัฐบาลและหน้าที่ความรับผิดชอบอย่างเหมาะสมเพียงพอ จึงกําหนดวงเงินงบประมาณรายจ่ายประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 จํานวน 3,100,000 ล้านบาท เป็นการดําเนินนโยบายงบประมาณแบบขาดดุล โดยกําหนดรายได้สุทธิจํานวน 2,400,000 ล้านบาท และเงินกู้เพื่อชดเชยการขาดดุลงบประมาณ จํานวน 700,000 ล้านบาท รวมเป็นรายรับทั้งสิ้น 3,100,000 ล้านบาท เท่ากับวงเงินงบประมาณรายจ่าย
ฐานะการคลัง
สําหรับหนี้สาธารณะคงค้าง ณ วันที่ 31 มีนาคม 2564 มีจํานวน 8,472,187.0 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 54.3 ของผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ ซึ่งอยู่ภายใต้กรอบการบริหารหนี้สาธารณะตามกฎหมายว่าด้วยวินัยการเงินการคลังของรัฐ ที่กําหนดไว้ที่ร้อยละ 60 โดยหนี้สาธารณะที่เป็นข้อผูกพันของรัฐบาล ซึ่งเกิดจากการกู้ยืมเงินโดยตรงและการค้ําประกันเงินกู้โดยรัฐบาล มีจํานวนทั้งสิ้น 8,068,913.7 ล้านบาท
ปัจจุบันฐานะเงินคงคลัง ณ วันที่ 30 เมษายน 2564 มีจํานวนทั้งสิ้น 372,784.3 ล้านบาท โดยรัฐบาลจะบริหารเงินคงคลังให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม และบริหารรายรับและรายจ่ายของรัฐบาลให้มีประสิทธิภาพและเกิดประโยชน์สูงสุด
ฐานะและนโยบายการเงิน
การดําเนินนโยบายการเงินในช่วงที่ผ่านมามีการผ่อนคลายต่อเนื่อง เพื่อสนับสนุนการฟื้นตัวของเศรษฐกิจไทยที่ได้รับผลกระทบจากการระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ระลอกใหม่ อัตราเงินเฟ้อทั่วไปในปี 2564 มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นตามราคาพลังงานเป็นสําคัญ ขณะที่อัตราเงินเฟ้อพื้นฐานยังอยู่ในระดับต่ํา ระบบการเงินโดยรวม
มีเสถียรภาพ แต่ภาคธุรกิจและครัวเรือนมีความเปราะบางมากขึ้น โดยเฉพาะธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม และครัวเรือนที่ยังไม่ฟื้นตัวจากการระบาดระลอกแรกและได้รับผลกระทบเพิ่มเติมจากการระบาดระลอกใหม่ ทําให้รายได้และความสามารถในการชําระหนี้ลดลง คณะกรรมการนโยบายการเงิน (กนง.) จึงมีมติให้คงอัตราดอกเบี้ยนโยบายต่อเนื่องในเดือนกุมภาพันธ์และมีนาคม 2564 ที่ร้อยละ 0.5 เพื่อให้ภาวะการเงินโดยรวมมีความผ่อนคลาย สนับสนุนการฟื้นตัวของเศรษฐกิจที่ยังมีความไม่แน่นอนสูง รวมถึงการช่วยดูแลภาระดอกเบี้ยของลูกหนี้และเอื้อให้ต้นทุนทางการเงินของการปรับโครงสร้างหนี้อยู่ในระดับต่ํา
สําหรับฐานะการเงินด้านต่างประเทศของไทยในปัจจุบันอยู่ในเกณฑ์ดี มูลค่าเงินสํารองระหว่างประเทศ ณ วันที่ 30 เมษายน 2564 มีจํานวน 250,433.55 ล้านเหรียญสหรัฐฯ หรือคิดเป็นประมาณ 3.5 เท่าของหนี้ต่างประเทศระยะสั้น ซึ่งถือว่าอยู่ในระดับที่แข็งแกร่ง
นโยบายการจัดทํางบประมาณ
ร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 จัดทําขึ้นโดยมีเป้าหมายให้ประเทศได้รับการพัฒนาอย่างยั่งยืน ทั้งในด้านเศรษฐกิจ สังคม ทรัพยากรมนุษย์ ความมั่นคง และสิ่งแวดล้อม โดยมุ่งเน้นให้ประชาชนมีคุณภาพชีวิตที่ดี เศรษฐกิจได้รับการฟื้นฟูจากผลกระทบการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 โดยเสริมสร้างความเข้มแข็งของเศรษฐกิจฐานรากในประเทศ พัฒนาศักยภาพและคุณภาพชีวิตประชาชน เพื่อเป็นกําลังในการขับเคลื่อนประเทศ ปรับปรุงปัจจัยพื้นฐานและยกระดับขีดความสามารถประเทศเพื่อรองรับการเติบโตอย่างยั่งยืนและกระจายการลงทุนเพื่อพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานอย่างทั่วถึงและเป็นธรรม โดยรัฐบาลได้กําหนดนโยบายให้หน่วยรับงบประมาณต้องดําเนินการให้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติ แผนแม่บท และแผนพัฒนาต่าง ๆ รวมทั้งได้คํานึงถึงภาวะเศรษฐกิจของประเทศ ความเป็นธรรมทางสังคม เสถียรภาพและความยั่งยืนทางการคลัง เพื่อให้การจัดสรรงบประมาณของประเทศเกิดประโยชน์สูงสุด มีความคุ้มค่าในการใช้จ่ายงบประมาณ และเกิดผลสัมฤทธิ์ในการบริหารจัดการภาครัฐ โดยกําหนดแนวทางการจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ที่สําคัญ ดังนี้
1. ดําเนินการให้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติ แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ นโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยความมั่นคงแห่งชาติ แผนแม่บทเฉพาะกิจภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติอันเป็นผลมาจากสถานการณ์โควิด 19 พ.ศ. 2564-2565 แผนย่อยของแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ แผนการปฏิรูปประเทศ (ฉบับปรับปรุง) นโยบายของรัฐบาล เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน แผนปฏิบัติราชการของกระทรวง การน้อมนําหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาเป็นแนวทางในการจัดสรรงบประมาณ รวมทั้งให้ความสําคัญกับการขับเคลื่อนการพัฒนาเศรษฐกิจชีวภาพ เศรษฐกิจหมุนเวียน และเศรษฐกิจสีเขียว ด้วยโมเดลเศรษฐกิจ BCG (Bio – Circular – Green Economy Model) ซึ่งรัฐบาลกําหนดให้เป็นวาระแห่งชาติ ทั้งนี้ ได้คํานึงถึงความจําเป็นและภารกิจของหน่วยรับงบประมาณ การมีส่วนร่วมของประชาชนและอยู่บนพื้นฐานความต้องการของประชาชนในพื้นที่ ตลอดจนให้ความสําคัญกับสวัสดิการที่จําเป็นสําหรับประชาชนทุกกลุ่ม โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบางทางสังคม และผู้ที่ได้รับผลกระทบจากการระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 รวมทั้งให้มีการกระจายงบประมาณอย่างเป็นธรรม มีความคุ้มค่า
ไม่ซ้ําซ้อน และเกิดผลสัมฤทธิ์ต่อประชาชน
2. ให้ความสําคัญกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เพิ่มศักยภาพการถ่ายโอนภารกิจการจัดบริการสาธารณะ ลดความเหลื่อมล้ํา รวมทั้งการพัฒนาประสิทธิภาพการจัดเก็บรายได้และประสิทธิผลการใช้จ่ายขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
3. เพิ่มประสิทธิภาพการจัดทํางบประมาณให้ครอบคลุมทุกแหล่งเงิน โดยให้หน่วยรับงบประมาณพิจารณานําเงินนอกงบประมาณหรือเงินสะสมคงเหลือมาใช้ดําเนินภารกิจของหน่วยรับงบประมาณเป็นลําดับแรก ควบคู่กับการพิจารณาทบทวนเพื่อชะลอ ปรับลดหรือยกเลิกการดําเนินโครงการที่มีความสําคัญในระดับต่ํา หรือหมดความจําเป็น รวมทั้ง ให้ความสําคัญกับการนําผลการเบิกจ่ายงบประมาณมาประกอบการพิจารณาให้สอดคล้องกับศักยภาพการใช้จ่ายงบประมาณของหน่วยรับงบประมาณ
4. ดําเนินการให้เป็นไปตามบทบัญญัติตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 พระราชบัญญัติวินัยการเงินการคลังของรัฐ พ.ศ. 2561 พระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. 2561 รวมทั้งกฎหมาย ระเบียบ และมติคณะรัฐมนตรีที่เกี่ยวข้อง
5. ระมัดระวังให้มีการตรวจสอบคัดกรองในการจัดทําแผนงานโครงการให้เป็นไปด้วยความสุจริต โปร่งใส และเป็นธรรม ทุกขั้นตอน
สาระสําคัญของงบประมาณรายจ่ายประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2565
ร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 มีวงเงินงบประมาณทั้งสิ้น 3,100,000 ล้านบาท
เป็นการดําเนินนโยบายแบบขาดดุล โดยกําหนดรายได้สุทธิ จํานวน 2,400,000 ล้านบาท และเงินกู้เพื่อชดเชยการขาดดุลงบประมาณ จํานวน 700,000 ล้านบาท วงเงินงบประมาณดังกล่าวจําแนกเป็นรายจ่ายประจํา จํานวน 2,360,543.0 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 76.1 รายจ่ายเพื่อชดใช้เงินคงคลัง จํานวน 596.7 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 0.02 รายจ่ายเพื่อชดใช้เงินทุนสํารองจ่าย จํานวน 24,978.6 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 0.8 รายจ่ายลงทุน จํานวน 624,399.9 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 20.1 และรายจ่ายชําระคืนต้นเงินกู้ จํานวน 100,000 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 3.2 ทั้งนี้รายจ่ายชําระคืนต้นเงินกู้เป็นรายจ่ายลงทุนกรณีการกู้เพื่อการลงทุนของรัฐวิสาหกิจ จํานวน 10,518.2 ล้านบาท เนื่องจากผลกระทบจากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ส่งผลให้ประมาณการการจัดเก็บรายได้ของรัฐบาลลดลงอย่างมีนัยสําคัญ และทําให้กรอบวงเงินงบประมาณรายจ่ายประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 มีจํานวน 3,100,000 ล้านบาทลดลงจากปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 จํานวน 185,962.5 ล้านบาท ประกอบกับรัฐบาลมีภาระค่าใช้จ่ายซึ่งมีลักษณะรายจ่ายประจําที่จําเป็นต้องใช้จ่าย อาทิ ภาระค่าใช้จ่ายตามสิทธิ์ ตามกฎหมาย ข้อผูกพัน การจัดสวัสดิการทางสังคมและบริการสาธารณะขั้นพื้นฐานเพื่อดูแลประชาชนทุกกลุ่ม โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบาง ค่าใช้จ่ายเพื่อการขับเคลื่อนประเทศตามยุทธศาสตร์ชาติในแต่ละระดับ รายจ่ายเพื่อชําระหนี้ภาครัฐ รายจ่ายเพื่อชดใช้เงินคงคลัง และรายจ่ายเพื่อชดใช้เงินทุนสํารองจ่าย จึงได้กําหนดรายจ่ายลงทุนไว้จํานวน 624,399.9 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 20.14 ซึ่งเป็นวงเงินที่น้อยกว่าวงเงินส่วนที่ขาดดุลงบประมาณ
อย่างไรก็ตาม รัฐบาลได้ให้ความสําคัญกับรายจ่ายลงทุนที่ต้องดําเนินการ รัฐบาลได้มีมาตรการแก้ไขกรณีงบประมาณรายจ่ายลงทุนมีจํานวนน้อยกว่าวงเงินส่วนที่ขาดดุลงบประมาณ โดยการเพิ่มแหล่งเงินลงทุนของประเทศในช่องทางอื่นนอกเหนือจากงบประมาณรายจ่ายประจําปี เพื่อนํามาลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานของรัฐ ได้แก่ การให้เอกชนร่วมลงทุนในกิจการของรัฐ (Public Private Partnership : PPP) โดยเร่งรัดการดําเนินโครงการตามแผนการจัดทําโครงการร่วมลงทุนที่จะดําเนินการในปี 2565 เร่งรัดการลงทุนของหน่วยงานตามแผนการใช้จ่ายจากกองทุนรวมโครงสร้างพื้นฐานเพื่ออนาคตประเทศไทย (Thailand Future Fund) รวมทั้งการลงทุนโดยใช้เงินกู้เพื่อพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม ตามมาตรา 22 แห่งพระราชบัญญัติการบริหารหนี้สาธารณะ พ.ศ. 2548 และที่แก้ไขเพิ่มเติม โดยให้ความสําคัญกับการลงทุนในการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานเพื่อวางรากฐานการพัฒนาระบบน้ํา การสร้างคุณภาพชีวิต และการกระจายความเจริญสู่ภูมิภาค การลงทุนเพื่อการให้บริการด้านสาธารณสุข ตลอดจนการใช้เทคโนโลยีเพื่อการสร้างความเข้มแข็งของประเทศ ซึ่งจะช่วยกระตุ้นการเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศภายใต้สถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น นอกจากนี้ รัฐบาลได้เห็นชอบให้กระทรวงการคลังดําเนินมาตรการภายใต้ร่างพระราชกําหนดให้อํานาจกระทรวงการคลังกู้เงินเพื่อแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจและสังคมจากการระบาดระลอกใหม่ของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 โดยให้ความสําคัญกับการใช้จ่ายเพื่อการลงทุนที่มีวัตถุประสงค์ในการฟื้นฟูเศรษฐกิจและสังคมที่ได้รับผลกระทบจากการระบาดระลอกใหม่ของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 เพื่อรักษาระดับการจ้างงานของผู้ประกอบการและกระตุ้นการลงทุนและการบริโภคในระบบเศรษฐกิจ
ของประเทศ โดยมีสาระสําคัญของงบประมาณรายจ่ายประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ดังนี้
1. งบประมาณรายจ่ายประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 จําแนก
ตามกลุ่มงบประมาณรายจ่าย
งบประมาณรายจ่ายที่กําหนดในร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจําปี จําแนกได้ดังนี้
1.1 งบประมาณรายจ่ายงบกลาง รัฐบาลได้กําหนดไว้ จํานวน 571,047.3 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 18.4 ของวงเงินงบประมาณ
1.2 งบประมาณรายจ่ายของหน่วยรับงบประมาณ รัฐบาลได้กําหนดไว้ จํานวน 1,032,010.9 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 33.3 ของวงเงินงบประมาณ
1.3 งบประมาณรายจ่ายบูรณาการ รัฐบาลได้กําหนดไว้ จํานวน 208,177.3 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 6.7 ของวงเงินงบประมาณ จํานวน 11 เรื่อง ได้แก่
1. ขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ 2. เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก
3. ต่อต้านการทุจริตและประพฤติมิชอบ
4. เตรียมความพร้อมเพื่อรองรับสังคมสูงวัย
5. บริหารจัดการทรัพยากรน้ํา
6. ป้องกัน ปราบปราม และบําบัดรักษาผู้ติดยาเสพติด
7. พัฒนาด้านคมนาคมและระบบโลจิสติกส์
8. พัฒนาและส่งเสริมเศรษฐกิจฐานราก
9. พัฒนาอุตสาหกรรมและบริการแห่งอนาคต
10. รัฐบาลดิจิทัล
11. สร้างรายได้จากการท่องเที่ยว
1.4 งบประมาณรายจ่ายบุคลากร รัฐบาลได้กําหนดไว้ จํานวน 770,160.0 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 24.8 ของวงเงินงบประมาณ
1.5 งบประมาณรายจ่ายสําหรับทุนหมุนเวียน รัฐบาล
ได้กําหนดไว้ จํานวน 195,397.8 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 6.3
ของวงเงินงบประมาณ
1.6 งบประมาณรายจ่ายเพื่อการชําระหนี้ภาครัฐ รัฐบาล
ได้กําหนดไว้ จํานวน 297,631.4 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 9.6
ของวงเงินงบประมาณ
1.7 งบประมาณรายจ่ายเพื่อชดใช้เงินคงคลัง รัฐบาล
ได้กําหนดไว้ จํานวน 596.7 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 0.02 ของวงเงินงบประมาณ
1.8 งบประมาณรายจ่ายเพื่อชดใช้เงินทุนสํารองจ่าย รัฐบาลได้กําหนดไว้ จํานวน 24,978.6 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 0.8
ของวงเงินงบประมาณ
2. งบประมาณรายจ่ายประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 จําแนกตามยุทธศาสตร์การจัดสรรงบประมาณ
ยุทธศาสตร์การจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ได้กําหนดไว้ จํานวน 6 ยุทธศาสตร์ 1 รายการ โดยได้นํายุทธศาสตร์ชาติและแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติมากําหนดเป็นกรอบโครงสร้างยุทธศาสตร์การจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 รายละเอียดการดําเนินงานที่สําคัญสรุปได้ ดังนี้
ยุทธศาสตร์ที่ 1 : ด้านความมั่นคง
รัฐบาลได้จัดสรรงบประมาณรายจ่ายไว้เป็นจํานวนทั้งสิ้น 387,909.6 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 12.5 ของวงเงินงบประมาณ เพื่อให้การบริหารงานด้านความมั่นคงมีผลสําเร็จอย่างเป็นรูปธรรมและมีประสิทธิภาพ ประชาชนมีความสุข ภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาชน มีความพร้อมในการป้องกันและแก้ไขปัญหาด้านความมั่นคง รวมทั้งเพื่อให้ประเทศไทยมีบทบาทด้านความมั่นคงเป็นที่ชื่นชมและได้รับการยอมรับจากประชาคมระหว่างประเทศ จําแนกตามแผนงานได้ ดังนี้
1) การเสริมสร้างความมั่นคงของสถาบันหลักของชาติ งบประมาณทั้งสิ้น 5,938.0 ล้านบาท เพื่อให้คนในชาติมีจิตสํานึกรักและหวงแหน พร้อมธํารงรักษาไว้ซึ่งสถาบันหลักของชาติ โดยการพิทักษ์รักษา เทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย์ ถวายความปลอดภัยพระมหากษัตริย์และพระบรมวงศานุวงศ์ ขับเคลื่อนการพัฒนาพื้นที่ตามแนวพระราชดําริและหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง รวมทั้งสนับสนุนกิจกรรมพิเศษหลวง
2) การรักษาความสงบภายในประเทศ งบประมาณทั้งสิ้น 21,674.2 ล้านบาท เพื่อให้ประชาชนมีความมั่นคง ปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน โดยการรักษาความมั่นคงและความสงบเรียบร้อยภายในประเทศ ปลูกฝังจิตสํานึกรักสามัคคีและส่งเสริมความปรองดองของคนในชาติ สนับสนุนภารกิจของกองอาสารักษาดินแดน กองกําลังประจําถิ่น เสริมสร้างศักยภาพการรักษาความมั่นคงภายในแบบพลเรือน ขับเคลื่อนนโยบายของรัฐผ่านกลไกหมู่บ้าน เพิ่มประสิทธิภาพการปฏิบัติงานป้องกันและปราบปรามอาชญากรรม การบังคับใช้กฎหมาย การอํานวยความยุติธรรมและบริการประชาชน รวมทั้งสร้างการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนในกิจกรรมงานรักษาความสงบภายในประเทศ
3) การพัฒนาและเสริมสร้างการเมืองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข งบประมาณทั้งสิ้น 216.7 ล้านบาท เพื่อให้การเมืองมีเสถียรภาพและธรรมาภิบาลโดยส่งเสริมและเผยแพร่ประชาสัมพันธ์เพื่อพัฒนาการเมืองการปกครองในระบอบประชาธิปไตย เสริมสร้างการมีส่วนร่วมทางการเมืองอย่างสร้างสรรค์ สร้างองค์ความรู้ ความเข้าใจ และตระหนักถึงการทําหน้าที่พลเมืองที่ดีตามวิถีประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขให้กับประชาชน
4) การขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ งบประมาณทั้งสิ้น 7,144.3 ล้านบาท เพื่อให้ประชาชนในพื้นที่มีความมั่นคงปลอดภัย พร้อมพัฒนาสู่ความมั่งคั่งและยั่งยืน มีเป้าหมายจํานวนเหตุรุนแรงในพื้นที่ลดลงร้อยละ 50 เมื่อเทียบกับปี 2560 โดยเพิ่มประสิทธิภาพการขับเคลื่อนงานของภาครัฐในลักษณะบูรณาการ
ที่มีเอกภาพร่วมกับทุกภาคส่วน อาทิ สร้างความรู้ความเข้าใจกับประชาชนทั้งในและนอกจังหวัดชายแดนภาคใต้ อํานวยความยุติธรรมและเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบ ยับยั้งการสนับสนุนการกระทําผิดกฎหมาย รักษาความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน ตลอดจนพัฒนาเศรษฐกิจผ่านโครงการตําบลมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน มีการพัฒนาศักยภาพ ด้านการเกษตรแก่เกษตรกร ไม่น้อยกว่า 12,000 ราย พัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน 202 แห่ง พัฒนาทักษะอาชีพและฝีมือแรงงานไม่น้อยกว่า 4,300 คน และพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานทางถนน ระยะทางไม่น้อยกว่า 82 กิโลเมตร เพื่อให้พื้นที่ชุมชนมีความน่าอยู่และปลอดภัย รวมทั้งสนับสนุนการทํากิจกรรมร่วมกันของประชาชนในพื้นที่ภายใต้สังคมพหุวัฒนธรรมที่เข้มแข็ง ไม่น้อยกว่า 10,150 คน
5) การจัดการปัญหาแรงงานต่างด้าวและการค้ามนุษย์ งบประมาณทั้งสิ้น 298.1 ล้านบาท เพื่อให้เกิดการขับเคลื่อนงานด้านการป้องกันการบังคับใช้แรงงานและการค้ามนุษย์ และเพื่อให้ผู้เสียหายจากการค้ามนุษย์ ทั้งแรงงานเด็ก แรงงานประมง แรงงานบังคับและกลุ่มเสี่ยงได้รับการคุ้มครองและช่วยเหลือกลับคืนสู่สังคม โดยสร้างความรู้ความเข้าใจแก่กลุ่มเป้าหมายให้สามารถป้องกันและปฏิบัติตัวได้ถูกต้องตามกฎหมาย ไม่ตกเป็นเหยื่อของการค้ามนุษย์ ไม่น้อยกว่า 590,900 คน มีการตรวจตราและเฝ้าระวังปราบปรามการค้ามนุษย์ในพื้นที่และสถานประกอบการกลุ่มเสี่ยง ตรวจสอบแรงงานต่างด้าว ไม่น้อยกว่า 329,000 คน แรงงานประมงได้รับการคุ้มครอง ไม่น้อยกว่า 40,000 คน รวมทั้งเพิ่มประสิทธิภาพ การปราบปรามและดําเนินคดีการทําความผิดค้ามนุษย์
6) การป้องกัน ปราบปราม และบําบัดรักษาผู้ติดยาเสพติด งบประมาณทั้งสิ้น 4,281.1 ล้านบาท เพื่อให้เด็ก เยาวชน ผู้ใช้แรงงาน และประชาชนกลุ่มเสี่ยงมีภูมิคุ้มกันภัยจากยาเสพติด และไม่กระทําผิดเกี่ยวกับยาเสพติดอย่างน้อยร้อยละ 97 ของประชากรทุกช่วงวัย จัดให้มีกลไกการวางแผนป้องกัน แก้ไขและช่วยเหลือประชาชนอย่างเป็นระบบ ปราบปรามจับกุมผู้ผลิต ผู้ค้า ผู้มีอิทธิพล และเจ้าหน้าที่รัฐที่เกี่ยวข้องกับยาเสพติด และร่วมมือกับต่างประเทศในการควบคุมและสกัดกั้นยาเสพติด เพื่อลดระดับความรุนแรงของพื้นที่แพร่ระบาดยาเสพติดลงอย่างน้อยร้อยละ 20 จากเป้าหมายที่ผ่านมา รวมทั้งบําบัด รักษา และฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติด สร้างการยอมรับและให้โอกาสทางสังคม ให้สามารถกลับไปใช้ชีวิตในสังคมได้ตามปกติ ตลอดจนช่วยเหลือผู้ผ่านการบําบัดรักษาอย่างเป็นระบบผ่านมาตรการทางเลือก เพื่อให้ผู้ป่วยได้รับการดูแลอย่างมีคุณภาพ และการติดตามตามมาตรฐาน ไม่น้อยกว่าร้อยละ 58
7) การป้องกันและแก้ไขปัญหาที่มีผลกระทบต่อความมั่นคง งบประมาณทั้งสิ้น 14,174.6 ล้านบาท เพื่อให้ปัญหาความมั่นคงได้รับการแก้ไขจนไม่ส่งผลกระทบต่อการบริหารและการพัฒนาประเทศ โดยพัฒนาแผนการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร ป้องกันและแก้ไขปัญหาความมั่นคงทางไซเบอร์ การก่อการร้าย และป้องกันภัยคุกคามข้ามชาติและความมั่นคงทางทะเล พัฒนาศักยภาพในการรับมือภัยคุกคามและเหตุฉุกเฉินทางนิวเคลียร์และรังสี เสริมสร้างความพร้อมด้านกําลังพลและยุทโธปกรณ์ จัดหาเครื่องมือ อุปกรณ์ หรือระบบสารสนเทศสําหรับการสืบสวนสอบสวนและติดตามจับกุมผู้กระทําผิด เพื่อลดความเสียหายจากคดีความมั่นคงทางเศรษฐกิจและสังคม ตลอดจนคุ้มครองรักษาผลประโยชน์ของชาติและพื้นที่ชายแดน ด้วยการตรวจติดตามและเฝ้าระวังการทําประมงให้เป็นไปตามกฎหมาย ไม่น้อยกว่า 172,000 ครั้ง และการก่อสร้างเขื่อนป้องกันตลิ่งเพื่อป้องกันการสูญเสียดินแดนของประเทศ ไม่น้อยกว่า 39,000 เมตร
8) การพัฒนาศักยภาพการป้องกันประเทศ และความพร้อมเผชิญภัยคุกคามทุกมิติ งบประมาณทั้งสิ้น 62,974.3 ล้านบาท เพื่อให้หน่วยงานด้านความมั่นคง มีความพร้อมที่จะเผชิญภัยคุกคามทุกรูปแบบ มีระบบและแผนเตรียมพร้อมแห่งชาติที่ทันสมัยและปฏิบัติได้จริง โดยการเพิ่มขีดความสามารถงานข่าวกรอง สร้างเครือข่ายภาคประชาชนและภาคเอกชนให้มีความรู้ความเข้าใจด้านการข่าวและการรักษาความปลอดภัยฝ่ายพลเรือน รวมถึงการพัฒนาขีดความสามารถของกองทัพด้านการพัฒนาประเทศและการช่วยเหลือประชาชน ส่งเสริมและพัฒนาอุตสาหกรรมป้องกันประเทศและพลังงานทหาร ส่งเสริมการวิจัยและพัฒนาเพื่อการป้องกันประเทศ
9) การพัฒนาระบบการเตรียมพร้อมแห่งชาติและระบบบริหารจัดการภัยพิบัติ งบประมาณทั้งสิ้น 18,452.6 ล้านบาท เพื่อให้ประชาชนเชื่อมั่นในขีดความสามารถการปฏิบัติงานด้านภัยพิบัติฉุกเฉิน การกู้ภัยและช่วยเหลือผู้ประสบภัย รวมทั้งลดความสูญเสียและสร้างความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน โดยการเพิ่มสมรรถนะในการปฏิบัติงาน จัดหาครุภัณฑ์ให้มีความพร้อมในการป้องกันและฟื้นฟูสาธารณภัย เพิ่มประสิทธิภาพการเตือนภัยพิบัติ บุคลากรได้รับการฝึกอบรมให้มีความรู้ ทักษะและสมรรถนะในการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย สร้างความรู้ ความตระหนักแก่ประชาชน เพื่อเตรียมความพร้อมรับมือกับสาธารณภัยอย่างมีประสิทธิภาพ รวมถึงป้องกันการกัดเซาะการพังทลายของตลิ่งริมแม่น้ําภายในประเทศ ไม่น้อยกว่า 131,600 เมตร
10) การพัฒนากลไกการบริหารจัดการความมั่นคงแบบ
องค์รวม งบประมาณทั้งสิ้น 260.4 ล้านบาท เพื่อให้กลไกการบริหารจัดการความมั่นคงมีประสิทธิภาพสูงขึ้น โดยส่งเสริมการบูรณาการและเสริมสร้างความพร้อมและยกระดับกลไกด้านความมั่นคงระหว่างหน่วยงาน
11) การส่งเสริมความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ งบประมาณทั้งสิ้น 4,289.3 ล้านบาท เพื่อให้ประเทศไทยมีความมั่นคงสามารถรับมือกับความท้าทายจากภายนอกได้ทุกรูปแบบ และเป็นหนึ่งในศูนย์กลางการค้า การลงทุน และการบริการในภูมิภาคเอเชีย โดยการพัฒนาความเป็นมาตรฐานสากลและส่งเสริมความสัมพันธ์และความร่วมมือทางเศรษฐกิจและทางทหารกับมิตรประเทศและองค์การระหว่างประเทศ เสริมสร้างภาพลักษณ์ และบทบาทของประเทศไทยในประชาคมโลก ขับเคลื่อนการดําเนินงานการต่างประเทศอย่างมีเอกภาพและตามกรอบความร่วมมือระหว่างประเทศและภูมิภาค รวมทั้งพัฒนาความร่วมมือความเป็นหุ้นส่วนด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรมภายใต้กรอบความร่วมมือระหว่างประเทศ
12) การสนับสนุนด้านความมั่นคง งบประมาณทั้งสิ้น 332.1 ล้านบาท เพื่อสนับสนุนเป้าหมายยุทธศาสตร์ด้านความมั่นคง โดยการเพิ่มขีดความสามารถระบบบริหารจัดการ สนับสนุนการรักษาความมั่นคงปลอดภัยด้านไซเบอร์ของประเทศ สนับสนุนงานขับเคลื่อนการป้องกันและแก้ไขปัญหาตามสถานการณ์ที่เกิดขึ้นในพื้นที่
13) การดําเนินงานภารกิจพื้นฐาน เพื่อสนับสนุนยุทธศาสตร์ด้านความมั่นคง งบประมาณทั้งสิ้น 53,190.6 ล้านบาท เพื่อให้การดําเนินภารกิจด้านความมั่นคงมีประสิทธิภาพและเกิดความคุ้มค่า โดยการสร้างความพร้อมด้านการป้องกันประเทศ การดํารงไว้ซึ่งความสัมพันธ์อันดีและความร่วมมือในการดําเนินงานด้านความมั่นคงระหว่างประเทศไทยกับมิตรประเทศ และค่าใช้จ่ายบุคลากรภาครัฐ เพื่อสนับสนุนยุทธศาสตร์ด้านความมั่นคง งบประมาณทั้งสิ้น 194,683.3 ล้านบาท
ยุทธศาสตร์ที่ 2 : ด้านการสร้างความสามารถในการแข่งขัน
รัฐบาลได้จัดสรรงบประมาณรายจ่ายไว้เป็นจํานวนทั้งสิ้น 338,547.6 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 10.9 ของวงเงินงบประมาณเพื่อสนับสนุนให้เศรษฐกิจเติบโตอย่างมีเสถียรภาพและยั่งยืน โดยให้ความสําคัญกับการยกระดับผลิตภาพการผลิต การพัฒนาและประยุกต์ใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมสร้างมูลค่าด้านการเกษตร การพัฒนาอุตสาหกรรมและบริการแห่งอนาคต การพัฒนาผู้ประกอบการและวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมสู่สากล การสร้างรายได้จากการท่องเที่ยว การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและระบบโลจิสติกส์เพื่อรองรับการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจใหม่ พื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษ เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก รวมทั้งพัฒนาความมั่นคงของพลังงาน และพัฒนาเมืองน่าอยู่อัจฉริยะรองรับสังคมดิจิทัล โดยมีเป้าหมายกระจายความเจริญทางเศรษฐกิจและสังคมในทุกภูมิภาคของประเทศ จําแนกตามแผนงานได้ ดังนี้
1) การพัฒนาด้านคมนาคมและระบบโลจิสติกส์งบประมาณทั้งสิ้น 110,415.1 ล้านบาท เพื่อพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคม เพิ่มประสิทธิภาพระบบการบริหารจัดการโลจิสติกส์และสิ่งอํานวยความสะดวกให้มีประสิทธิภาพ รวดเร็ว และปลอดภัย เช่น ก่อสร้างโครงข่ายทางหลวงแผ่นดิน ระยะทางประมาณ 1,981 กิโลเมตร ก่อสร้างทางหลวงพิเศษระหว่างเมือง พัฒนาทางโครงข่ายทางหลวงชนบท ระยะทางประมาณ 1,096 กิโลเมตร พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานเพื่อส่งเสริมการขนส่งทางราง ระยะทางประมาณ 1,512 กิโลเมตร พัฒนาระบบรถไฟความเร็วสูงเพื่อเชื่อมโยงภูมิภาค พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานทางน้ํา ก่อสร้างเขื่อนป้องกันตลิ่ง ขุดลอกและบํารุงรักษาร่องน้ําชายฝั่งทะเล เพิ่มประสิทธิภาพทางเดินเรือในแม่น้ําต่าง ๆ เพื่อรองรับปริมาณการขนส่งสินค้าประมาณ 126 ล้านตัน เพิ่มขีดความสามารถและปรับปรุงขยายท่าอากาศยานในภูมิภาค 23 แห่ง ให้เป็นไปตามมาตรฐานการบินระหว่างประเทศ รวมทั้งการกํากับดูแลและพัฒนามาตรฐานด้านการขนส่งทุกรูปแบบให้มีความสะดวก รวดเร็ว และปลอดภัย พัฒนาและส่งเสริมการเข้าถึงระบบขนส่งสาธารณะควบคู่กับการกํากับดูแลมาตรฐานการให้บริการให้มีคุณภาพระดับสากล พัฒนาระบบบริหารจัดการโลจิสติกส์และห่วงโซ่อุปทาน เพื่อส่งเสริมการขนส่งทั้งภายในประเทศและระหว่างประเทศให้มีประสิทธิภาพ และส่งเสริม
การอํานวยความสะดวกทางการค้าด้วยระบบการเชื่อมโยงข้อมูลหน่วยงานภาครัฐและภาคธุรกิจ
2) เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก งบประมาณทั้งสิ้น 12,275.4 ล้านบาท เพื่อส่งเสริมให้เกิดการลงทุนในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก ส่งเสริมการพัฒนากิจกรรมทางเศรษฐกิจที่ทันสมัยและ
เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม เพื่อพัฒนาพื้นที่ให้เป็นเมืองอัจฉริยะน่าอยู่ ยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก ตลอดจนเสริมสร้างบทบาทของประเทศไทยในฐานะประตูของภูมิภาคเอเชีย โดยพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคมขนส่งและระบบโลจิสติกส์ให้เชื่อมโยงโครงข่ายการขนส่งในทุกมิติ ได้แก่ พัฒนาโครงข่ายการขนส่งทางถนน โครงการรถไฟความเร็วสูงเชื่อมสามสนามบิน ยกระดับศักยภาพท่าเรือน้ําลึกและท่าเทียบเรืออเนกประสงค์ ผลิตและพัฒนาบุคลากรให้มีสมรรถนะตรงตามความต้องการของผู้ประกอบการ โดยผ่านความร่วมมือและการสนับสนุนจากผู้ประกอบการ เพื่อรองรับอุตสาหกรรมเป้าหมาย ไม่น้อยกว่า 15,000 คน
3) การพัฒนาพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษ งบประมาณทั้งสิ้น 682.6 ล้านบาท เพื่อส่งเสริมให้เกิดการพัฒนาพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษ เป็นศูนย์กลางความเจริญทางเศรษฐกิจและสังคม โดยพัฒนาพื้นที่ให้มีระบบโครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคม สังคม สิ่งแวดล้อม และการศึกษาเพิ่มประสิทธิภาพของด่านศุลกากร ปรับปรุงและจัดทําข้อเสนอกฎหมายและกฎระเบียบใหม่ ประชาสัมพันธ์ให้นักลงทุนและผู้ประกอบการไทยและนานาชาติมาลงทุนในพื้นที่จังหวัดเป้าหมาย ได้แก่ ตาก มุกดาหาร สระแก้ว ตราด สงขลา หนองคาย เชียงราย นครพนม กาญจนบุรี และนราธิวาส พัฒนาด่านศุลกากร เพิ่มประสิทธิภาพการบริการคนเข้าเมือง สนับสนุนการพัฒนาสาธารณสุขชายแดน ป้องกัน เฝ้าระวัง และควบคุมโรคติดต่อเพิ่มทักษะกําลังแรงงานในพื้นที่ ตลอดจนพัฒนาพื้นที่บริเวณชายแดน
ให้มีความพร้อมสําหรับรองรับกิจกรรมทางเศรษฐกิจและสังคมที่เชื่อมโยงกับประเทศเพื่อนบ้าน
4) การสร้างรายได้จากการท่องเที่ยว งบประมาณทั้งสิ้น 4,653.8 ล้านบาท เพื่อให้การท่องเที่ยวเป็นกลไกในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศ โดยมีเป้าหมายเพิ่มรายได้จากการท่องเที่ยวและมีอัตราการขยายตัวของการลงทุนในอุตสาหกรรมและบริการภาคการท่องเที่ยวเพิ่มขึ้น ส่งเสริมการท่องเที่ยวภายในประเทศควบคู่ไปกับการฟื้นฟูแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ ส่งเสริมให้มีการปรับรูปแบบและสร้างมูลค่าเพิ่มให้แก่การท่องเที่ยว สร้างความหลากหลายให้การท่องเที่ยว และเพิ่มมูลค่าให้แก่สินค้าและบริการทางสุขภาพ พัฒนาภาคการท่องเที่ยวทั้งระบบโดยมุ่งเน้นที่เชิงคุณภาพมากกว่าปริมาณ พัฒนาและปรับปรุงแหล่งท่องเที่ยวเมืองหลักและเมืองรองให้สอดคล้องกับบริบทของพื้นที่ พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคม และสิ่งอํานวยความสะดวกเพื่อเชื่อมโยงต่อเนื่องไปยังภูมิภาค พัฒนาความปลอดภัยและการอํานวยความสะดวกให้กับนักท่องเที่ยว พัฒนาบุคลากรและผู้ประกอบการด้านการท่องเที่ยวในทุกระดับ ลดความเหลื่อมล้ําโดยกระจายรายได้จากการท่องเที่ยวสู่ชุมชน และให้ความสําคัญกับการพัฒนาการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน
5) การพัฒนาผู้ประกอบการ และวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมสู่สากล งบประมาณทั้งสิ้น 1,927.7 ล้านบาท เพื่อส่งเสริม สนับสนุนให้ผู้ประกอบการวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม และวิสาหกิจชุมชนมีความรู้และทักษะสามารถปรับตัวสู่ธุรกิจใหม่เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน ส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมในการประกอบธุรกิจ สนับสนุนการจัดหาแหล่งเงินทุนและการเข้าถึงแหล่งข้อมูลและองค์ความรู้ในการพัฒนาธุรกิจ รวมถึงสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการพัฒนาอุตสาหกรรม สร้างความร่วมมือระหว่างภาครัฐและภาคเอกชน เพื่อส่งเสริมให้มีการขยายธุรกิจสู่สากลและปรับรูปแบบการประกอบการให้สอดคล้องตามความต้องการของตลาด โดยมีเป้าหมายให้ SME ไทยไม่น้อยกว่า 300,000 ราย สามารถเติบโต เข้มแข็ง และแข่งขันได้ในระดับสากล และเป็นพลังสําคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศให้สามารถสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจได้ ไม่น้อยกว่า 40,000 ล้านบาท ภายใน 3 ปี
6) การพัฒนาอุตสาหกรรมและบริการแห่งอนาคต งบประมาณทั้งสิ้น 873.1 ล้านบาท เพื่อเพิ่มอัตราการขยายตัวของผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศในสาขาอุตสาหกรรมและบริการร้อยละ 3.8 และเพิ่มอัตราการขยายตัวของผลิตภาพการผลิตของภาคอุตสาหกรรมและบริการ ร้อยละ 1 ครอบคลุมอุตสาหกรรมอาหารและอุตสาหกรรมชีวภาพ อุตสาหกรรมและบริการทางการแพทย์ อุตสาหกรรมและบริการดิจิทัล ข้อมูลปัญญาประดิษฐ์ หุ่นยนต์ระบบอัตโนมัติ และอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ ซึ่งเน้นการพัฒนาศักยภาพของผู้ประกอบการและบุคลากรโดยใช้เทคโนโลยีขั้นสูง อุตสาหกรรมยานยนต์สมัยใหม่ เน้นการวางโครงสร้างพื้นฐานเพื่อรองรับการเป็นฐานการผลิตยานยนต์และชิ้นส่วนที่สําคัญของโลก รวมทั้งการพัฒนาระบบนิเวศอุตสาหกรรมและบริการแห่งอนาคต โดยพัฒนาการจัดการฐานข้อมูลอุตสาหกรรม และการคาดการณ์เทคโนโลยีในอนาคต เพื่อเตรียมความพร้อมให้กับผู้ประกอบการภายหลังจากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 คลี่คลาย และเป็นกลไกสําคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ
7) การเกษตรสร้างมูลค่า งบประมาณทั้งสิ้น 46,616.2 ล้านบาท เพื่อเพิ่มผลิตภาพการผลิตของภาคการเกษตรสูงขึ้น โดยส่งเสริมการสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับสินค้าเกษตรตามศักยภาพและความโดดเด่นเฉพาะ และสามารถแปรรูปสู่ผลิตภัณฑ์ปลายน้ําที่มีมูลค่าสูง โดยใช้เทคโนโลยีพัฒนาฐานทรัพยากรทางการเกษตรให้เข้มแข็งและยั่งยืน ส่งเสริมการผลิตสินค้าเกษตรและอาหารเข้าสู่ระบบมาตรฐานความปลอดภัยด้วยการตรวจประเมินแหล่งผลิต ไม่น้อยกว่า 214,350 แห่ง ส่งเสริมพัฒนาเกษตรกรรมยั่งยืนผ่านเกษตรทฤษฎีใหม่ เกษตรทางเลือก เกษตรผสมผสาน ไม่น้อยกว่า 217,700 ไร่ และเกษตรกร ไม่น้อยกว่า 107,500 ราย การใช้สารอินทรีย์ชีวภาพทดแทนการใช้สารเคมี 600,000 ไร่ สร้างเกษตรกรรุ่นใหม่และส่งเสริมการรวมกลุ่มเกษตรกร ฝึกอบรมทักษะฝีมือแรงงานเพื่อเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์แปรรูปเกษตรด้วยเทคโนโลยีนวัตกรรม 2,600 คน ส่งเสริมความเข้มแข็งเกษตรกรผ่านโครงการประกันรายได้สินค้าเกษตร โดยมีเกษตรกรได้รับประโยชน์ 5.3 ล้านราย และนโยบายการเพิ่มรายได้เกษตรกร โดยสนับสนุนค่าบริหารจัดการและพัฒนาคุณภาพผลผลิตการเกษตร รวมทั้งส่งเสริมการใช้แพลตฟอร์มการตลาดดิจิทัลเพื่อเพิ่มโอกาสในการสร้างรายได้ให้กลุ่มเกษตรกรและวิสาหกิจชุมชน
8) การพัฒนาพื้นที่และเมืองน่าอยู่อัจฉริยะ งบประมาณทั้งสิ้น 6,826.4 ล้านบาท เพื่อพัฒนาให้ประเทศไทยมีขีดความสามารถในการแข่งขันสูงขึ้น โดยการกระจายศูนย์กลางความเจริญทางเศรษฐกิจและสังคมในทุกภูมิภาค และพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคมขนส่ง ระบบสื่อสารและพลังงานด้วยระบบเทคโนโลยีเพื่อยกระดับความน่าอยู่ของเมือง โดยใช้แผนผังภูมินิเวศเพื่อเป็นกรอบในการพัฒนาเมืองน่าอยู่ รวมทั้งผังพื้นที่อนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ แหล่งโบราณคดี วัฒนธรรม ประเพณีและอัตลักษณ์ท้องถิ่น สนับสนุนการจัดทําฐานข้อมูลด้านการพัฒนาเมือง รวมถึงการพัฒนาสิ่งอํานวยความสะดวกและความปลอดภัย โดยสนับสนุนด้านการวางผังเมือง 137 ผัง และจัดรูปที่ดิน 1,127 ไร่
9) การพัฒนาความมั่นคงทางพลังงาน งบประมาณทั้งสิ้น 1,142.3 ล้านบาท เพื่อให้มีความมั่นคงทางพลังงานและประสิทธิภาพการใช้พลังงานของประเทศเพิ่มขึ้น โดยการส่งเสริมการผลิตและใช้พลังงานทดแทนและพลังงานทางเลือก จัดหาและพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานให้มีความมั่นคงและรักษาอัตราการผลิตน้ํามันดิบและก๊าซธรรมชาติเหลวในประเทศไม่น้อยกว่า 150,000 บาร์เรลต่อวัน พัฒนาระบบบริหารจัดการแหล่งผลิตปิโตรเลียมภายใต้ระบบสัญญาแบ่งปันผลผลิต สนับสนุนการกํากับดูแลกลไกตลาดพลังงานให้มีการแข่งขันที่เป็นธรรม พัฒนาระบบข้อมูลพลังงานของประเทศให้มีความสมบูรณ์เพื่อขับเคลื่อนการดําเนินงานของศูนย์สารสนเทศพลังงานแห่งชาติ รวมทั้งส่งเสริมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและจูงใจให้มีการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ
10) การพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมดิจิทัล งบประมาณทั้งสิ้น 1,723.7 ล้านบาท เพื่อเพิ่มมูลค่าของธุรกิจดิจิทัลต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมของประเทศ โดยการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านดิจิทัลโดยเฉพาะอินเทอร์เน็ตให้ครอบคลุมอย่างมีคุณภาพและทั่วถึง ยกระดับศูนย์เรียนรู้ดิจิทัลชุมชนสังคมออนไลน์ที่ถูกต้องผ่านการสนับสนุนศูนย์ดิจิทัลชุมชน 500 ศูนย์ เพื่อให้ประชาชนเข้าถึงข้อมูลและบริการที่มีประสิทธิภาพอย่างเท่าเทียม ส่งเสริมการลงทุนและใช้ทรัพยากรโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลร่วมกันทั้งในประเทศและต่างประเทศ ในส่วนของภาคพื้นดิน เคเบิ้ลใต้น้ํา และระบบดาวเทียม สําหรับการเชื่อมโยงกับประเทศเพื่อนบ้านให้มีเพียงพอ และมีระบบโครงข่ายสํารอง (redundancy) ให้สามารถสื่อสารระหว่างประเทศได้อย่างต่อเนื่อง รวมไปถึงการกําหนดมาตรการและแนวปฏิบัติสําหรับผู้ให้บริการในการคุ้มครองสิทธิส่วนบุคคลและการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลของผู้รับบริการ ตลอดจนจัดให้มีมาตรการเฝ้าระวังและรับมือภัยคุกคามไซเบอร์ที่สอดคล้องตามมาตรฐานสากล ส่งเสริมการให้ความรู้เพิ่มทักษะและใช้ประโยชน์จากความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีแก่ประชาชนทุกสาขาอาชีพ เพิ่มประสิทธิภาพโครงข่ายอินเทอร์เน็ตระหว่างประเทศสู่การเป็นศูนย์กลางการแลกเปลี่ยนข้อมูลดิจิทัลของภูมิภาคอาเซียน (ASEAN Digital Hub) พัฒนาศูนย์ข้อมูลขนาดใหญ่ (Big Data) พร้อมยกระดับเมืองน่าอยู่ เมืองทันสมัย
11) การพัฒนาศักยภาพด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม งบประมาณทั้งสิ้น 445.6 ล้านบาท เพื่อให้ประเทศไทยพัฒนาไปสู่การเป็นสังคมที่อยู่บนเศรษฐกิจฐานความรู้ โดยพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี พัฒนามาตรฐานระบบคุณภาพและการวิเคราะห์ทดสอบที่เป็นที่ยอมรับตามข้อตกลงระหว่างประเทศและสอดรับกับอุตสาหกรรมในปัจจุบันและอนาคต ส่งเสริมการถ่ายทอดเทคโนโลยี การวิจัยและพัฒนา รวมทั้งการผลิตและการพัฒนาบุคลากรด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
12) การวิจัยและพัฒนานวัตกรรม งบประมาณทั้งสิ้น 14,237.1 ล้านบาท เพื่อส่งเสริม สนับสนุน และขับเคลื่อนระบบการวิจัยและนวัตกรรมของประเทศ สร้างองค์ความรู้ และสนับสนุนการนําผลงานวิจัยและนวัตกรรมไปใช้ในเชิงเศรษฐกิจและสังคม โดยมุ่งเน้นการวิจัยพัฒนานวัตกรรมที่ตอบสนองต่อความต้องการของประเทศ ส่งเสริมให้ภาคเอกชนมีบทบาทและสร้างเครือข่ายร่วมกับภาคการศึกษาทั้งในระดับประเทศและนานาชาติ ให้ความสําคัญกับการวิจัยและนวัตกรรม เพื่อเป็นเครื่องมือในการขับเคลื่อนสังคมไทยรองรับวัฒนธรรมโลกที่รวดเร็วขึ้นในยุคดิจิทัล การเข้าสู่สังคมสูงวัย การพัฒนาแรงงานทักษะขั้นสูงและเฉพาะทาง ตลอดจนอนุรักษ์และฟื้นฟูความอุดมสมบูรณ์และความหลากหลายทางชีวภาพของทรัพยากร การจัดการมลพิษที่มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและการจัดการก๊าซเรือนกระจก และการวิจัยที่สร้างองค์ความรู้พื้นฐาน รวมทั้งการพัฒนาระบบบริหารจัดการงานวิจัยเพื่อนําไปสู่การใช้ประโยชน์และแก้ปัญหาวิกฤตของประเทศที่กําลังเผชิญอยู่อย่างเป็นรูปธรรม
13) การสนับสนุนด้านการสร้างความสามารถในการแข่งขัน งบประมาณทั้งสิ้น 21,369.4 ล้านบาท เพื่อให้เศรษฐกิจเติบโตอย่างมีเสถียรภาพและยั่งยืน โดยยกระดับศักยภาพของประเทศในหลายมิติทั้งด้านเศรษฐกิจ อัตลักษณ์ วัฒนธรรม ประเพณี และทรัพยากรธรรมชาติ รวมทั้งพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และดิจิทัล การเพิ่มศักยภาพของผู้ประกอบการและลดต้นทุนการผลิต สนับสนุนการเข้าถึงแหล่งเงินทุน ขยายโอกาสทางการค้าและการลงทุน พัฒนาช่องทางการตลาดและขีดความสามารถในการแข่งขันทางการค้าระหว่างประเทศ ส่งเสริมการพัฒนาผลิตภัณฑ์ศิลปหัตถกรรมไทย สนับสนุนและยกระดับการสร้างมูลค่าเพิ่มของภาคการผลิต บริการ การค้าและการลงทุน ส่งเสริมการผลิตและพัฒนาศักยภาพของบุคลากรด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รวมทั้ง สร้างความร่วมมือระหว่างบุคลากรวิจัย สถาบันการศึกษา สถาบันวิจัยทั้งในประเทศและต่างประเทศในการลงทุนและพัฒนาด้านวิจัยและนวัตกรรม
14) การดําเนินงานภารกิจพื้นฐาน เพื่อสนับสนุนยุทธศาสตร์ด้านการสร้างความสามารถในการแข่งขัน งบประมาณทั้งสิ้น 73,441.4 ล้านบาท เพื่อเพิ่มศักยภาพภาคการเกษตรและจัดการทรัพยากรที่ดินและน้ํา ส่งเสริมการค้าทั้งในประเทศและระหว่างประเทศ ดูแลมาตรฐานสินค้า ราคาสินค้าและบริการ ทั้งภาคการเกษตรและอุตสาหกรรม พัฒนาศักยภาพผู้ประกอบการ ส่งเสริมการดําเนินงานด้านการตลาดและการท่องเที่ยว บํารุงรักษาระบบคมนาคมขนส่ง สิ่งอํานวยความสะดวกในเขตเมืองและภูมิภาค เพิ่มคุณภาพการให้บริการสาธารณะ การเดินทางการขนส่ง และการจราจรให้มีความปลอดภัย และค่าใช้จ่ายบุคลากรภาครัฐ เพื่อสนับสนุนยุทธศาสตร์ด้านการสร้างความสามารถในการแข่งขัน งบประมาณทั้งสิ้น 41,917.7 ล้านบาท
ยุทธศาสตร์ที่ 3 : ด้านการพัฒนาและเสริมสร้างศักยภาพทรัพยากรมนุษย์
รัฐบาลได้จัดสรรงบประมาณรายจ่ายไว้เป็นจํานวนทั้งสิ้น 548,185.7 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 17.7 ของวงเงินงบประมาณ เพื่อพัฒนาศักยภาพคนไทยในทุกช่วงวัย ให้มีคุณภาพ และมีสุขภาวะที่ดี พัฒนาคุณภาพการศึกษาและรูปแบบการเรียนรู้ให้ตอบสนองต่อนวัตกรรมและการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21 ส่งเสริมการอนุรักษ์วัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น มุ่งเน้นให้คนไทยเข้าถึงระบบสาธารณสุขที่ได้มาตรฐานและทั่วถึง พร้อมรองรับต่อสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคอุบัติใหม่และโรคอุบัติซ้ํา มีการพัฒนาศักยภาพทางการกีฬา และยกระดับศักยภาพของแรงงาน เพื่อวางรากฐานระบบเศรษฐกิจในอนาคต จําแนกตามแผนงานได้ ดังนี้
1) การเสริมสร้างให้คนมีสุขภาวะที่ดี งบประมาณทั้งสิ้น 52,065.7 ล้านบาท เพื่อให้ประชาชนมีสุขภาวะที่ดี สามารถเข้าถึงบริการสาธารณสุขที่ได้มาตรฐานและทั่วถึง พร้อมรับมือสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคอุบัติใหม่และอุบัติซ้ํา ส่งเสริมระบบบริหารจัดการด้านสุขภาพ การแพทย์แผนไทย การแพทย์ผสมผสาน การสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรค สนับสนุนกลไกการปฏิบัติหน้าที่ของ อสม. หมอประจําบ้าน ไม่น้อยกว่า 1,039,700 คน โดยส่งเสริมความรู้และเพิ่มพูนทักษะการดูแลสุขภาพคนในชุมชน เพื่อให้ประชาชนและชุมชนสามารถดูแลสุขภาพตนเองได้อย่างถูกต้องและยั่งยืน ส่งเสริมและพัฒนาสมุนไพรไทย กัญชา กัญชง เพื่อประโยชน์ในทางการแพทย์ และให้ประชาชนเข้าถึงการใช้ประโยชน์ได้อย่างปลอดภัย พร้อมเร่งรัดการผลิตแพทย์ พยาบาล และบุคลากรด้านสาธารณสุข ไม่น้อยกว่า 34,000 คน และกระจายแพทย์ไปสู่ชนบทให้เพียงพอ ไม่น้อยกว่า 7,280 คน พัฒนาระบบบริการการแพทย์ฉุกเฉินครบวงจรและระบบการส่งต่อ พร้อมทั้งสนับสนุนการเป็นเมืองศูนย์กลางบริการสุขภาพในอาเซียน
2) การพัฒนาศักยภาพคนตลอดช่วงชีวิต งบประมาณทั้งสิ้น 6,143.6 ล้านบาท เพื่อให้คนไทยทุกช่วงวัยได้รับการพัฒนาอย่างสมดุล ทั้งด้านร่างกาย สติปัญญา คุณธรรม และจริยธรรม โดยมุ่งเน้นให้เด็กและเยาวชนได้มีพัฒนาการและทักษะที่เหมาะสมตามช่วงวัย ด้วยการสนับสนุนอาหารเสริม (นม) ไม่น้อยกว่า 1,444,000 คน อาหารกลางวัน ไม่น้อยกว่า 460,500 คน ส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตและทักษะที่จําเป็นในการดําเนินชีวิต ประชากรวัยแรงงานได้รับการฝึกฝีมือแรงงาน ไม่น้อยกว่า 54,800 คน รวมทั้งพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุให้มีโอกาสเข้าร่วมกิจกรรม ไม่น้อยกว่า 11,800 คน และส่งเสริมและพัฒนาทักษะอาชีพให้กับผู้สูงอายุที่ต้องการทํางาน เพื่อให้เป็นผู้สูงอายุที่มีศักยภาพ สามารถประกอบอาชีพและพึ่งพาตนเองได้
3) การพัฒนาคุณภาพการศึกษาและการเรียนรู้ งบประมาณทั้งสิ้น 13,252.3 ล้านบาท เพื่อให้คนไทยมีการศึกษาที่มีคุณภาพตามมาตรฐานสากล และส่งเสริมการศึกษาตามความถนัดและความสามารถของพหุปัญญา โดยพัฒนารูปแบบการศึกษาและการเรียนรู้ให้ตอบสนองต่อนวัตกรรมและการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21 สามารถแก้ปัญหาและทํางานร่วมกับผู้อื่นอย่างมีประสิทธิผล ขยายโอกาสการศึกษาวิชาชีพและพัฒนาทักษะวิชาชีพเพื่อเตรียมความพร้อมเข้าสู่ตลาดแรงงาน ไม่น้อยกว่า 10,000 คน ส่งเสริมสถานศึกษาอาชีวศึกษาให้พัฒนาสู่ความเป็นเลิศทางการอาชีวศึกษา 125 แห่ง เชื่อมโยงการศึกษากับภาคธุรกิจโดยพัฒนาครูผู้สอนระบบทวิภาคี 800 คน ปรับปรุงการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิศวกรรม คณิตศาสตร์ การพัฒนาโปรแกรมคอมพิวเตอร์ และภาษาต่างประเทศ ไม่น้อยกว่า 102,900 คน และส่งเสริมการเรียนภาษาคอมพิวเตอร์ (Coding) ในโรงเรียน ไม่น้อยกว่า 29,800 โรงเรียน ครูและบุคลากรทางการศึกษา ไม่น้อยกว่า 16,200 คน สร้างความรู้การใช้เทคโนโลยีดิจิทัล สื่อออนไลน์ โครงข่ายสังคมออนไลน์อย่างถูกต้อง ไม่น้อยกว่า 91,760 คน พัฒนาโรงเรียนคุณภาพทุกตําบล ไม่น้อยกว่า 8,200 โรงเรียน ตลอดจนพัฒนากําลังคนด้านวิศวกรรมศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรม โดยสนับสนุนทุนการศึกษา 408 คน
4) การเสริมสร้างศักยภาพการกีฬา งบประมาณทั้งสิ้น 1,784.1 ล้านบาท เพื่อให้คนไทยมีสุขภาพแข็งแรง มีวินัย มีน้ําใจนักกีฬา และตระหนักถึงประโยชน์ของการออกกําลังกายและการเล่นกีฬา โดยส่งเสริมการออกกําลังกาย การเล่นกีฬาและกิจกรรมนันทนาการของประชาชนทุกกลุ่มทุกวัย ไม่น้อยกว่า 26 ล้านคน พัฒนาบุคลากรด้านพลศึกษา กีฬา นันทนาการ วิทยาศาสตร์การกีฬา ให้มีความสามารถและทักษะความเป็นเลิศด้านกีฬา สนับสนุนและพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน อุปกรณ์ สถานที่และสิ่งอํานวยความสะดวกด้านการออกกําลังกาย การกีฬาและนันทนาการ ส่งเสริมการพัฒนานักกีฬาของชาติตั้งแต่ระดับเยาวชนที่มีความถนัด และมีทักษะด้านการกีฬาสู่ความเป็นเลิศและกีฬาเพื่อการอาชีพ ไม่น้อยกว่า 28,300 คน
5) การปรับเปลี่ยนค่านิยมและวัฒนธรรม งบประมาณทั้งสิ้น 1,793.2 ล้านบาท เพื่อให้คนไทยมีคุณธรรม จริยธรรม และจิตสํานึกที่ดี มีความรักและความภูมิใจในความเป็นไทย รวมทั้งส่งเสริมให้ประชาชนมีส่วนร่วมในกิจกรรมอนุรักษ์ฟื้นฟูขนบธรรมเนียมประเพณีวัฒนธรรมท้องถิ่น ไม่น้อยกว่า 7.6 ล้านคน และอนุรักษ์มรดกศิลปวัฒนธรรม ไม่น้อยกว่า 590,000 รายการ พัฒนาสืบสานมรดกทางศิลปะ วัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่น และน้อมนําหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในการดํารงชีวิต เพื่อให้สังคมไทยมีความสุข และนําไปสู่การเสริมสร้างภาพลักษณ์ความเป็นไทยสู่สากลให้เป็นที่ยกย่องและยอมรับของนานาชาติ
6) การสนับสนุนด้านการพัฒนาและเสริมสร้างศักยภาพทรัพยากรมนุษย์ งบประมาณทั้งสิ้น 4,795.9 ล้านบาท เพื่อพัฒนาคนไทยทุกช่วงวัย และส่งเสริมผู้เรียนทุกกลุ่มให้ได้รับการพัฒนาความรู้ ทักษะ มีความเป็นเลิศทางวิชาการ โดยผลิตบัณฑิตพันธุ์ใหม่ที่มีศักยภาพและสมรรถนะ ไม่น้อยกว่า 9,100 คน มีการพัฒนาระบบฐานข้อมูลเพื่อพัฒนาคุณภาพการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม รวมทั้ง ให้ประชาชนทุกกลุ่มมีโอกาสได้เรียนรู้และฝึกอาชีพจากโครงการศูนย์ฝึกอาชีพชุมชน ไม่น้อยกว่า 325,000 คน เพื่อให้เกิดการพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง
7) การดําเนินงานภารกิจพื้นฐาน งบประมาณทั้งสิ้น 60,067.9 ล้านบาท เพื่อสนับสนุนการพัฒนาและเสริมสร้างศักยภาพทรัพยากรมนุษย์ โดยมุ่งเน้นการจัดการศึกษาเพื่อพัฒนานักเรียนให้มี
ความพร้อมทั้งกาย ใจ สติปัญญา และมีพัฒนาการที่ดีรอบด้านให้กับนักเรียนในระดับก่อนประถมศึกษา ไม่น้อยกว่า 843,100 คน ในระดับประถมศึกษาไม่น้อยกว่า 3,019,000 คน มัธยมศึกษาตอนต้น ไม่น้อยกว่า 1,633,200 คน และในระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ไม่น้อยกว่า 1,003,200 คน รวมทั้งสนับสนุนการพัฒนาการศึกษาในเขตพัฒนาพิเศษเฉพาะกิจจังหวัดชายแดนภาคใต้ ไม่น้อยกว่า 1,300 โรงเรียน สนับสนุนการคืนครูให้นักเรียน สนับสนุนเด็กผู้มีความสามารถพิเศษได้รับการพัฒนาศักยภาพ ไม่น้อยกว่า 21,700 คน รวมทั้งขยายโอกาสทางการศึกษาสายอาชีพให้ทั่วถึงในระดับ ปวช. ไม่น้อยกว่า 500,200 คน ระดับ ปวส. ไม่น้อยกว่า 248,800 คน และระดับปริญญาตรีสายเทคโนโลยี ไม่น้อยกว่า 13,900 คน รวมทั้งฝึกอบรมและพัฒนาอาชีพ ไม่น้อยกว่า 984,500 คน และค่าใช้จ่ายบุคลากรภาครัฐ เพื่อสนับสนุนยุทธศาสตร์ด้านการพัฒนาและเสริมสร้างศักยภาพทรัพยากรมนุษย์ งบประมาณทั้งสิ้น 408,283.0 ล้านบาท
ยุทธศาสตร์ที่ 4 : ด้านการสร้างโอกาสและความเสมอภาคทางสังคม
รัฐบาลได้จัดสรรงบประมาณไว้เป็นจํานวนทั้งสิ้น 733,749.6 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 23.7 ของวงเงินงบประมาณ เพื่อสร้างความเป็นธรรม และลดความเหลื่อมล้ําทางเศรษฐกิจและสังคม กระจายศูนย์กลางความเจริญให้ทั่วถึง เพิ่มโอกาสให้ทุกภาคส่วนเข้ามาเป็นกําลังในการพัฒนาประเทศ เพิ่มขีดความสามารถของชุมชนท้องถิ่นในการจัดการตนเอง เสริมสร้างความเข้มแข็งของเศรษฐกิจฐานราก ส่งเสริมการสร้างพลังในชุมชนให้เกิดเป็นพลังทางสังคม พัฒนาศักยภาพและคุณภาพชีวิต ส่งเสริมระบบหลักประกันทางสังคมเพื่อช่วยเหลือคนยากจน กลุ่มเปราะบาง และผู้ได้รับผลกระทบจากภาวะวิกฤตให้ได้รับการดูแลอย่างทั่วถึง สนับสนุนการเตรียมความพร้อมสังคมไทยในการรองรับสังคมสูงวัย ประชาชนทุกคนได้รับความคุ้มครองทางสังคมขั้นพื้นฐาน รวมทั้งเพิ่มโอกาสให้ประชาชนได้รับสวัสดิการภาครัฐอย่างเท่าเทียมและทั่วถึง จําแนกตามแผนงาน ดังนี้
1) การเสริมสร้างพลังทางสังคม งบประมาณทั้งสิ้น 7,496.9 ล้านบาท เพื่อส่งเสริมให้ทุกภาคส่วนมีส่วนร่วมในการพัฒนาสังคมเพิ่มขึ้น โดยส่งเสริมการสร้างพลังในชุมชนให้เกิดเป็นพลังทางสังคม สนับสนุนบทบาทและพัฒนาศักยภาพองค์การสวัสดิการสังคม อาสาสมัคร เครือข่าย และภาคประชาชน พัฒนากลไกและระบบสนับสนุนการบริหารจัดการเครือข่ายในระดับจังหวัด อําเภอ ตําบล และชุมชน ส่งเสริมศักยภาพบทบาทสตรีและสิทธิมนุษยชน ให้ทุกเพศสภาพเป็นพลังในการขับเคลื่อนการพัฒนาสังคม พัฒนาขีดความสามารถในการบริหารจัดการชุมชนให้มีการสร้างงาน สร้างรายได้และพึ่งตนเองได้ ประชาชนมีที่อยู่อาศัยและที่ดินทํากิน ไม่น้อยกว่า 20,000 แปลง ส่งเสริมและพัฒนาศักยภาพเกษตรกรในพื้นที่โครงการหลวง และโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดําริ สนับสนุนการอนุรักษ์และฟื้นฟูศิลปวัฒนธรรมของแต่ละชุมชน โดยนําองค์ความรู้ เทคโนโลยี นวัตกรรม และน้อมนําแนวทางพระราชดําริสู่การปฏิบัติ เพื่อส่งเสริมทุนทางสังคมและวัฒนธรรมของท้องถิ่นให้สามารถนําไปต่อยอดพัฒนาสู่การเพิ่มคุณค่า และมูลค่าทางเศรษฐกิจและสังคม
2) การกระจายอํานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น งบประมาณทั้งสิ้น 296,451.6 ล้านบาท เพื่อให้สอดคล้องกับพระราชบัญญัติกําหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอํานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม มีการกระจายอํานาจมากขึ้น และให้ประชาชนได้รับบริการสาธารณะจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอย่างมีประสิทธิภาพ โดยมีการดําเนินงานที่สําคัญ คือ สนับสนุนการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานให้แก่นักเรียนโรงเรียนในสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ไม่น้อยกว่า 1.03 ล้านคน สนับสนุนอาหารเสริม (นม) ไม่น้อยกว่า 5.43 ล้านคน และอาหารกลางวันให้เด็กวัยเรียน ไม่น้อยกว่า 5.42 ล้านคน สนับสนุนเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ ไม่น้อยกว่า 10.58 ล้านคน เบี้ยยังชีพคนพิการ ไม่น้อยกว่า 2.03 ล้านคน รวมทั้งส่งเสริมให้คนในท้องถิ่นได้แสดงความสามารถและพัฒนาบทบาทในการจัดการท้องถิ่นของตนเอง และเสริมสร้างความมั่นคงและเข้มแข็งให้แก่ชุมชนและประเทศต่อไป
3) การพัฒนาจังหวัดและกลุ่มจังหวัดแบบบูรณาการ งบประมาณทั้งสิ้น 17,411.0 ล้านบาท เพื่อสนับสนุนการดําเนินการแบบบูรณาการครอบคลุมทุกมิติการพัฒนาของจังหวัดและกลุ่มจังหวัด ที่มีความสอดคล้องกับทิศทางการพัฒนาของประเทศ โดยให้ความสําคัญกับกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชน เพื่อให้สามารถตอบสนองความต้องการและแก้ไขปัญหาในพื้นที่ผ่านโครงการภายใต้แผนพัฒนาจังหวัดและแผนพัฒนากลุ่มจังหวัดที่มีการบูรณาการร่วมกันทุกภาคส่วน ได้แก่ ส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หน่วยงานของรัฐ ภาคเอกชน และประชาชน เชื่อมโยงยุทธศาสตร์การพัฒนาประเทศไปสู่การขับเคลื่อนในระดับพื้นที่ ครอบคลุมทุกมิติ ทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม ความมั่นคงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
4) การเตรียมความพร้อมเพื่อรองรับสังคมสูงวัย งบประมาณทั้งสิ้น 623.8 ล้านบาท เพื่อเตรียมความพร้อมให้กับประชาชนก่อนเข้าสู่สังคมสูงวัย โดยสร้างความรู้ความเข้าใจให้กลุ่มเป้าหมาย ไม่น้อยกว่า 10.44 ล้านคน เผยแพร่ประชาสัมพันธ์ข้อมูลข่าวสารและพัฒนากลไกเครือข่าย สร้างความรู้ด้านสุขภาวะและทักษะให้พร้อมเข้าสู่สังคมสูงวัย สนับสนุนสวัสดิการเพื่อเตรียมพร้อมเข้าสู่การเกษียณอย่างมีคุณภาพของประชากรวัยแรงงาน เสริมสร้างทักษะด้านอาชีพในการดํารงชีวิตอย่างมั่นคง มีเป้าหมายผู้สูงอายุมีรายได้และมีงานทําไม่น้อยกว่า 77,000 คน โดยการฝึกอบรมแรงงานผู้สูงอายุให้สามารถประกอบอาชีพ ขยายโอกาสการมีงานทําให้ผู้สูงอายุ ส่งเสริมและพัฒนาทักษะงานด้านดิจิทัลให้กับกลุ่มผู้สูงอายุ ไม่น้อยกว่า 3,400 คน พัฒนาผู้สูงอายุและสร้างเครือข่ายความคุ้มครองทางสังคม ไม่น้อยกว่า 221,400 คน รวมทั้งปรับปรุงสภาพแวดล้อมสิ่งอํานวยความสะดวกให้เหมาะสมกับผู้สูงอายุ 7,709 แห่ง โดยสนับสนุนให้ผู้สูงอายุเข้าถึงระบบการดูแลและคุ้มครอง ปรับปรุงบ้านและสถานที่ให้มีสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม มั่นคงและปลอดภัย รวมทั้งเสริมสร้างผู้สูงวัยเป็นกําลังคนดิจิทัลสู้ภัยไซเบอร์ สนับสนุนผู้สูงอายุทุกกลุ่มเข้าถึงระบบบริการสุขภาพตามมาตรฐานและได้รับการดูแลที่เหมาะสม ไม่น้อยกว่า 2.54 ล้านคน ให้ความสําคัญกับการดูแลรักษากลุ่มอาการหรือโรคที่พบบ่อยในผู้สูงอายุ พัฒนาระบบรับปรึกษา ระบบส่งต่อและระบบติดตามการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะเปราะบาง พัฒนาผลิตภัณฑ์และบริการด้านสุขภาพ โดยการให้บริการฝังรากฟันเทียมสําหรับผู้สูงอายุ และการใช้เครื่องช่วยฝึกเดินในผู้สูงอายุที่ป่วยเป็นโรคหลอดเลือดสมอง ส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุระยะยาวเชิงป้องกัน ตลอดจนสนับสนุนการขับเคลื่อนระบบการส่งเสริมสุขภาพดูแลผู้สูงอายุ และผู้มีภาวะพึ่งพิงระยะยาวแบบบูรณาการ
5) การพัฒนาและส่งเสริมเศรษฐกิจฐานราก งบประมาณทั้งสิ้น 1,642.4 ล้านบาท เพื่อเพิ่มศักยภาพและเสริมสร้างความเข้มแข็งของเศรษฐกิจฐานรากภายในประเทศให้สามารถสร้างรายได้ และกระจายรายได้สู่ชุมชน ลดช่องว่างความเหลื่อมล้ําของรายได้ประชาชน สามารถบริหารจัดการหนี้สินได้อย่างมีประสิทธิภาพ พัฒนาเกษตรกรรุ่นใหม่ไปสู่เกษตรกรอัจฉริยะ ยกระดับศักยภาพผู้ประกอบการธุรกิจ สนับสนุนการเข้าถึงแหล่งเงินทุนและที่ดินทํากิน ไม่น้อยกว่า 180,000 ราย พัฒนาและส่งเสริมอาชีพ ไม่น้อยกว่า 130,000 ราย จัดทําแผนพัฒนาอาชีพในระดับตําบล สนับสนุนศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร ส่งเสริมและสร้างทักษะในการประกอบอาชีพทั้งในและนอกภาคเกษตร สนับสนุนการปลูกไม้มีค่าเป็นพืชเศรษฐกิจ พัฒนาผลิตภัณฑ์และการให้บริการชุมชน โดยพัฒนาความเข้มแข็งของสถาบันเกษตรกร วิสาหกิจชุมชน รวมทั้งพัฒนาศักยภาพผู้ประกอบการชุมชน ไม่น้อยกว่า 3,000 ราย ส่งเสริมการแปรรูปสินค้าเกษตรในชุมชน พัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชน ไม่น้อยกว่า 4,600 ผลิตภัณฑ์ สนับสนุนการพัฒนากลไกการตลาดและระบบการบริหารจัดการเพื่อเพิ่มรายได้จากการจําหน่ายสินค้าชุมชนโดยพัฒนาศักยภาพการดําเนินธุรกิจของสหกรณ์ กลุ่มเกษตรกร และวิสาหกิจชุมชน ส่งเสริมช่องทางการตลาดสินค้าชุมชนให้ครอบคลุมทุกช่องทาง รวมทั้งส่งเสริมการพัฒนากลไกและโครงสร้างดูดซับมูลค่าทางเศรษฐกิจและการกระจายรายได้กลับสู่ท้องถิ่น
6) การสร้างหลักประกันทางสังคม งบประมาณทั้งสิ้น 281,530.2 ล้านบาท เพื่อให้ประชาชนทุกคนโดยเฉพาะกลุ่มด้อยโอกาสและกลุ่มเปราะบางได้รับการคุ้มครอง มีหลักประกันทางสังคมและสวัสดิการสังคมที่เหมาะสมและเป็นธรรม ประชาชนที่ได้รับสิทธิ์ ไม่น้อยกว่า 47.5 ล้านคน สามารถเข้าถึงบริการทางการแพทย์และสาธารณสุขภายใต้ระบบประกันสุขภาพที่ทั่วถึงและมีคุณภาพ เพิ่มค่าใช้จ่ายรายหัวและเพิ่มสิทธิประโยชน์ อาทิ การปลูกถ่ายตับในผู้ป่วยโรคตับแข็ง ผู้ป่วยโรคมะเร็ง และการรับบริการกับหมอประจําครอบครัวในหน่วยบริการปฐมภูมิจัดค่าบริการทางการแพทย์เหมาจ่ายรายหัวเพิ่มเติมสําหรับผู้ติดเชื้อเอชไอวีและผู้ป่วยเอดส์ ผู้ป่วยไตวายเรื้อรัง และการเสริมสร้างสุขภาพและป้องกันโรค เป็นต้น สนับสนุนเบี้ยเด็กแรกเกิดถึง 6 ปี ไม่น้อยกว่า 2.6 ล้านคน สนับสนุนการจัดการศพผู้สูงอายุตามประเพณี 69,713 ราย สนับสนุนการสร้างที่อยู่อาศัยบ้านมั่นคง 3,750 ครัวเรือน บ้านพอเพียง 24,700 ครัวเรือน พัฒนาที่อยู่อาศัยชุมชนริมคลองเปรมประชากร 200 ครัวเรือน รวมทั้งผู้มีรายได้น้อยสามารถเข้าถึงแหล่งสินเชื่อเพื่อซื้อที่อยู่อาศัยเป็นของตนเอง ส่งเสริมการจัดสิ่งอํานวยความสะดวกและบริการสาธารณะสําหรับคนพิการ 20,000 คน ช่วยเหลือคุ้มครองผู้ประสบปัญหาทางสังคม ส่งเสริมและพัฒนาศักยภาพคนไร้ที่พึ่งและคนขอทานและเข้าถึงสวัสดิการสังคม 90,507 คน พัฒนาคุณภาพชีวิตประชาชนกลุ่มเป้าหมายพิเศษในพื้นที่ 24,960 คน ปรับปรุงและจัดหาอาคารเช่าสําหรับผู้มีรายได้น้อย ไม่น้อยกว่า 5,428 หน่วย รวมทั้งเพิ่มประสิทธิภาพด้านการคุ้มครองผู้บริโภคเพื่อดูแลประชาชนให้ได้รับความเป็นธรรมในราคาสินค้าและบริการอย่างเหมาะสม ส่งเสริมการสร้างหลักประกันสังคมและสวัสดิการสําหรับแรงงานในระบบและนอกระบบให้สามารถเข้าถึงระบบประกันสังคมอย่างทั่วถึงและเป็นธรรม ครอบคลุมผู้ประกันตนสําหรับแรงงานในระบบและนอกระบบ เป้าหมาย 16.5 ล้านคน รวมถึงสร้างความปลอดภัยและอนามัยสุขภาพในการทํางานให้เหมาะสมตามมาตรฐานสากล
7) การสร้างความเสมอภาคทางการศึกษา งบประมาณทั้งสิ้น 82,214.0 ล้านบาท เพื่อสร้างโอกาสในการเข้าถึงการศึกษาที่มีคุณภาพและมีมาตรฐานอย่างทั่วถึงให้ได้รับการศึกษาขั้นพื้นฐานในระบบและนอกระบบตามสิทธิที่กําหนดไว้ โดยสนับสนุนค่าใช้จ่ายในการจัดการศึกษาตั้งแต่ระดับอนุบาลจนจบการศึกษาขั้นพื้นฐาน ไม่น้อยกว่า 11.17 ล้านคน ประกอบด้วยค่าจัดการเรียนการสอน ค่าหนังสือเรียน ค่าอุปกรณ์การเรียน ค่าเครื่องแบบนักเรียน และค่ากิจกรรมพัฒนาคุณภาพผู้เรียน เพื่อลดความเหลื่อมล้ําด้านการศึกษาในสังคมไทย ประชาชนทุกคนมีโอกาสได้รับการศึกษาอย่างเท่าเทียมและทั่วถึง และมีคุณภาพตามมาตรฐาน โดยใช้เทคโนโลยีทางไกลผ่านดาวเทียม ไม่น้อยกว่า 4,600 แห่ง ตลอดจนสร้างโอกาสและลดความเหลื่อมล้ําทางการศึกษาในพื้นที่ 2,000 โรงเรียน รวมทั้งส่งเสริมและสนับสนุนกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษาในการช่วยเหลือผู้ขาดแคลนทุนทรัพย์และด้อยโอกาส ไม่น้อยกว่า 2.3 ล้านคน ให้ได้รับโอกาสทางการศึกษาหรือการเรียนรู้เพื่อพัฒนาศักยภาพให้เหมาะสมสอดคล้องกับความจําเป็นรายบุคคล ควบคู่ไปกับการพัฒนาคุณภาพการศึกษาของหน่วยจัดการเรียนรู้ทั้งในระบบและนอกระบบหรือกลไกความร่วมมือในพื้นที่ รวมทั้งเสริมสร้างและพัฒนาศักยภาพครู อาจารย์ และบุคลากรทางการศึกษาให้มีคุณภาพ และสนับสนุนทุนเพื่อสร้างโอกาสทางการศึกษาระดับอุดมศึกษา จํานวน 3,140 คน
8) มาตรการแบบเจาะจงกลุ่มเป้าหมายเพื่อแก้ปัญหาเฉพาะกลุ่ม งบประมาณทั้งสิ้น 3,237.6 ล้านบาท เพื่อให้มีระบบและกลไกช่วยเหลือประชาชนกลุ่มเป้าหมายที่ต้องการความช่วยเหลือเป็นพิเศษ โดยส่งเสริมการพัฒนาระบบและกลไกในการช่วยเหลือ สนับสนุนและจัดหาโครงสร้างพื้นฐานที่เหมาะสมให้ประชากรกลุ่มต่าง ๆ โดยเฉพาะกลุ่มเด็ก เยาวชน สตรี คนพิการ ผู้สูงอายุ และผู้ด้อยโอกาสทางสังคม เพื่อให้สามารถเข้าถึงบริการขั้นพื้นฐานของรัฐและโอกาสทางสังคมได้อย่างเท่าเทียมกันและปลอดภัย สร้างความเชื่อมั่น และเพิ่มคุณภาพการให้บริการสาธารณะให้มีความปลอดภัย รวมทั้งสร้างพลังความร่วมมือและการมีส่วนร่วมของประชาชน เพื่อนําไปสู่การยกระดับการคุ้มครองทางสังคม
9) การสนับสนุนด้านการสร้างโอกาสและความเสมอภาคทางสังคม งบประมาณทั้งสิ้น 32,097.9 ล้านบาท เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้มีรายได้น้อยและเกษตรกร โดยจัดสวัสดิการตามแนวทางผ่านบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ 13.7 ล้านคน ให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น สามารถเข้าถึงปัจจัยพื้นฐานที่จําเป็นต่อการดํารงชีพ รวมทั้งส่งเสริมการออมเพื่อเป็นหลักประกันการจ่ายบํานาญและประโยชน์ตอบแทนแก่สมาชิกเมื่อสิ้นสภาพ 4 ล้านคนผ่านกองทุนการออมแห่งชาติ สมาชิกสหกรณ์และกลุ่มเกษตรกรได้รับการช่วยเหลือด้านหนี้สิน ส่งเสริมกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ รวมทั้งสนับสนุนผู้มีรายได้น้อยให้เข้าถึงสินเชื่อเพื่อที่อยู่อาศัย
10) การดําเนินภารกิจพื้นฐาน งบประมาณทั้งสิ้น 2,594.7 ล้านบาท เพื่อสนับสนุนยุทธศาสตร์ด้านการสร้างโอกาสและความเสมอภาคทางสังคม ให้ประชาชนได้รับโอกาสในการเข้าถึงการบริการสาธารณะอย่างเท่าเทียม เป็นธรรมและทั่วถึง เสริมสร้างครอบครัวให้เข้มแข็ง มีภูมิคุ้มกันสู่การมีคุณภาพชีวิตที่ดี สร้างการมีส่วนร่วมในการพัฒนาสภาองค์กรชุมชนซึ่งเป็นกลไกในการสร้างความเข้มแข็งของชุมชนท้องถิ่น ส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตของแรงงานในและนอกระบบให้มีหลักประกันทางสังคม สร้างค่านิยมให้คนไทยรักษามรดกศิลปวัฒนธรรม และมีความภาคภูมิใจในเอกลักษณ์ของท้องถิ่นไทย ส่งเสริมภูมิปัญญาท้องถิ่นให้เป็นแหล่งเรียนรู้และเผยแพร่ทางวัฒนธรรม และค่าใช้จ่ายบุคลากรภาครัฐ เพื่อสนับสนุนยุทธศาสตร์ด้านการสร้างโอกาสและความเสมอภาคทางสังคม งบประมาณทั้งสิ้น 8,449.5 ล้านบาท
ยุทธศาสตร์ที่ 5 : ด้านการสร้างการเติบโตบนคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
รัฐบาลได้จัดสรรงบประมาณรายจ่ายไว้เป็นจํานวนเงินทั้งสิ้น 119,600.3 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 3.9 ของวงเงินงบประมาณเพื่อพัฒนาทรัพยากรธรรมชาติและรักษาสิ่งแวดล้อมเพื่อสร้างการเติบโตอย่างยั่งยืน มีการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอย่างสมดุล สร้างการเติบโตบนสังคมเศรษฐกิจสีเขียว เศรษฐกิจภาคทะเลที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม รวมทั้งสนับสนุนการแก้ไขปัญหาฝุ่นละออง ปัญหาหมอกควันและไฟป่า ปัญหามลพิษ และการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ควบคู่ไปกับการพัฒนาพื้นที่เมือง ชนบท เกษตรกรรมและอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ และให้ความสําคัญกับการบริหารจัดการทรัพยากรน้ํา การขับเคลื่อนและผลักดันนโยบาย แผนและมาตรการด้านการอนุรักษ์ คุ้มครองและฟื้นฟู การบังคับใช้กฎหมายอย่างเข้มงวด และบูรณาการความร่วมมือกับภาคีเครือข่ายในการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม จําแนกตามแผนงานได้ ดังนี้
1) การบริหารจัดการทรัพยากรน้ํา งบประมาณทั้งสิ้น 63,251.6 ล้านบาท เพื่อให้ประเทศมีความมั่นคงด้านน้ําเพิ่มขึ้น มีการบริหารจัดการทรัพยากรน้ําอย่างเป็นระบบและยั่งยืน โดยการจัดการน้ําอุปโภคบริโภคผ่านการจัดหาแหล่งน้ําสํารองเพื่อระบบประปา 101,440 ครัวเรือน สร้างความมั่นคงด้านน้ําทั้งภาคการผลิต ภาคเกษตร และอุตสาหกรรมให้มีต้นทุนน้ําใช้อย่างสมดุล และเพิ่มผลิตภาพการใช้น้ํา 254.96 ล้านลูกบาศก์เมตร มีพื้นที่รับประโยชน์จากแหล่งน้ําเพิ่มขึ้น 272,011 ไร่ การจัดการน้ําท่วมและบรรเทาสถานการณ์อุทกภัยในพื้นที่ชุมชนและพื้นที่เศรษฐกิจ 471,712 ไร่ เพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการคุณภาพน้ําให้เป็นไปตามมาตรฐาน 16 แหล่ง พัฒนาและเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการน้ําเสีย 34 แห่ง อนุรักษ์ฟื้นฟูสภาพป่าต้นน้ํา ป้องกันการชะล้างพังทลายของดินและฟื้นฟูป่าต้นน้ํา 43,502 แห่ง และปลูกป่าฟื้นฟู 23,839 ไร่ รวมทั้งช่วยเหลือและแก้ปัญหาภัยแล้ง การผลักดันให้มีกฎหมายหลัก กฎหมายรอง และกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งมีข้อมูลสนับสนุนการตัดสินใจเพื่อให้เกิดการบริหารจัดการทรัพยากรน้ําอย่างมีประสิทธิภาพ
2) การสร้างการเติบโตอย่างยั่งยืน อนุรักษ์ ฟื้นฟู และป้องกันการทําลายทรัพยากรธรรมชาติ งบประมาณทั้งสิ้น 4,023.7 ล้านบาท เพื่อให้ความหลากหลายทางชีวภาพได้รับการอนุรักษ์และฟื้นฟู โดยพัฒนากลไกและมาตรการในการอนุรักษ์ ปกป้องคุ้มครอง ฟื้นฟูและใช้ประโยชน์ความหลากหลายชีวภาพอย่างยั่งยืน รักษาพื้นที่ป่าในความดูแล 98,360,000 ไร่ และส่งเสริมการปลูกไม้เศรษฐกิจแบบครบวงจร 28,995 ไร่ ส่งเสริมการปลูกไม้มีค่าและพื้นที่สีเขียวนอกเขตอนุรักษ์เพิ่มมูลค่าของเศรษฐกิจฐานชีวภาพและอนุรักษ์ฟื้นฟูความหลากหลายทางชีวภาพในและนอกถิ่นกําเนิด สร้างเครือข่ายราษฎรพิทักษ์ป่า การป้องกันไฟป่า ส่งเสริมให้เกิดการมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการทรัพยากรป่าไม้และสัตว์ป่าเพื่อลดความขัดแย้งของประชาชนในพื้นที่ รวมทั้งแก้ไขปัญหาความขัดแย้งระหว่างคนกับสัตว์ป่า สนับสนุนการปฏิรูปการบริหารจัดการทรัพยากรแร่ พัฒนาแหล่งเรียนรู้และแหล่งอนุรักษ์ ฟื้นฟู พันธุ์พืชใกล้สูญพันธุ์ พันธุ์พืชที่ถูกคุกคาม 545 ชนิด เพิ่มสัดส่วนพื้นที่สีเขียวด้วยการบริหารจัดการป่าไม้อย่างยั่งยืน และส่งเสริมการฟื้นฟูระบบนิเวศป่าธรรมชาติที่เสื่อมโทรม จัดระเบียบการใช้ที่ดินด้วยการจัดทําแผนการจัดการทรัพยากรที่ดินและป่าไม้ระดับพื้นที่ 3,000 หมู่บ้าน และเพิ่มประสิทธิภาพการรังวัดที่ดินด้วยระบบดาวเทียมเพื่อลดปัญหาความขัดแย้งการใช้ประโยชน์ทรัพยากรที่ดินและป่าไม้ในพื้นที่เขตป่าสงวนแห่งชาติ
3) การสร้างการเติบโตอย่างยั่งยืนบนสังคมเศรษฐกิจ
ภาคทะเล งบประมาณทั้งสิ้น 403.1 ล้านบาท เพื่อให้ทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งได้รับการปรับปรุง ฟื้นฟู และสร้างใหม่ โดยพัฒนาและเพิ่มสัดส่วนกิจกรรมทางทะเลที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เพิ่มมูลค่าของเศรษฐกิจฐานชีวภาพทางทะเล ฟื้นฟูปะการังและหญ้าทะเลโดยการปลูกเสริม 60 ไร่ และรักษาระบบนิเวศและสัตว์ทะเลหายากใกล้สูญพันธุ์ ตลอดจนคุ้มครอง อนุรักษ์ และฟื้นฟูระบบนิเวศทางทะเลและชายฝั่ง 3,151 กิโลเมตร ประเมินและติดตามคุณภาพระบบนิเวศทางทะเลและชายฝั่ง เพื่อรองรับการเติบโตด้านสังคมเศรษฐกิจภาคทะเลของประเทศ โดยพัฒนาระบบแผนที่ทางทะเลและชายฝั่งแบบออนไลน์
4) การจัดการผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาวะภูมิอากาศ งบประมาณทั้งสิ้น 1,146.1 ล้านบาท เพื่อให้ประเทศสามารถลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและลดผลกระทบจากภัยธรรมชาติและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การแจ้งเตือนสภาพอากาศ การเฝ้าระวังแผ่นดินไหวและสึนามิ และการสะสมของฝุ่นละออง โดยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ไม่น้อยกว่า 55 ล้านตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า ด้วยการสร้างความร่วมมือของภาคีต่าง ๆ เสริมสร้างขีดความสามารถในการลดมลพิษภาคอุตสาหกรรมเพื่อสนับสนุนมาตรการลดก๊าซเรือนกระจกจากโรงงานอุตสาหกรรม การลงทุนเทคโนโลยีคาร์บอนต่ํา รวมทั้งเพิ่มการกักเก็บคาร์บอนในพื้นที่ป่าเพื่อพัฒนาประเทศมุ่งสู่สังคมคาร์บอนต่ําอย่างยั่งยืนในอนาคต
5) การจัดการมลพิษและสิ่งแวดล้อม งบประมาณทั้งสิ้น 294.8 ล้านบาท เพื่อให้ประเทศมีการบริหารจัดการคุณภาพสิ่งแวดล้อมที่มีประสิทธิภาพและเอื้อต่อการมีคุณภาพชีวิตที่ดีของประชาชน โดยดําเนินการแก้ไขปัญหาการจัดการขยะและของเสียอย่างเป็นระบบ จัดการมลพิษที่แหล่งกําเนิด จัดการคุณภาพอากาศของแต่ละพื้นที่ให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐานที่กําหนด ปริมาณน้ําเสียได้รับการบําบัดได้ตามมาตรฐานน้ําทิ้งจากระบบบําบัดน้ําเสียชุมชน พัฒนาเครื่องมือและกลไกในการป้องกันและลดมลพิษ การจัดการขยะมูลฝอย มูลฝอยติดเชื้อ ของเสียอันตราย สารเคมีในภาคการเกษตรและกากอุตสาหกรรมมีประสิทธิภาพมากขึ้น จัดทําระบบการอนุญาตการระบายมลพิษ รวมถึงการใช้มาตรการเพื่อการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของผู้ก่อมลพิษ
6) การยกระดับกระบวนทัศน์เพื่อกําหนดอนาคตประเทศด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม งบประมาณทั้งสิ้น 73.2 ล้านบาท เพื่อให้คนไทยมีคุณลักษณะและพฤติกรรมที่พึงประสงค์ด้านสิ่งแวดล้อมและคุณภาพชีวิตที่ดี โดยส่งเสริมการพัฒนาและยกระดับการประเมินสิ่งแวดล้อมระดับยุทธศาสตร์ ผลักดันให้มีการจัดโครงสร้างเพื่อขับเคลื่อนประเด็นร่วมการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในระดับประเทศ สนับสนุนการเสริมสร้างคุณลักษณะชีวิตที่พึงประสงค์ให้เป็นที่ยอมรับในบริบทของพื้นที่ สนับสนุนการกระจายอํานาจและส่งเสริมธรรมาภิบาลด้านการรักษาและจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
7) การสนับสนุนด้านการสร้างการเติบโตบนคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม งบประมาณทั้งสิ้น 21,947.3 ล้านบาทเพื่ออนุรักษ์ รักษาและใช้ประโยชน์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอย่างสมดุลและยั่งยืน โดยบริหารจัดการเทคโนโลยีสารสนเทศ พัฒนาแพลตฟอร์ม Thaiwater เพื่อการบริหารจัดการและการให้บริการคลังข้อมูล ในการสร้างศักยภาพและคุณค่าเพิ่มเพื่อการบริหารและการตัดสินใจ สนับสนุนแหล่งน้ําเพื่อการดําเนินงานอันเนื่องมาจากพระราชดําริ ส่งเสริมการใช้ยางพาราในหน่วยงานภาครัฐ การสนับสนุนการบริหารจัดการน้ําชลประทาน การจัดรูปที่ดินเพื่อการชลประทาน
8) การดําเนินงานภารกิจพื้นฐาน เพื่อสนับสนุนยุทธศาสตร์ด้านการสร้างการเติบโตบนคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม งบประมาณทั้งสิ้น 9,995.6 ล้านบาท โดยสนับสนุนการบริหารจัดการน้ํา การบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม การป้องกันไฟป่า พัฒนาแหล่งเรียนรู้และแหล่งอนุรักษ์พันธุ์พืช และสร้างความมั่นคงของฐานทรัพยากรแร่ และค่าใช้จ่ายบุคลากรภาครัฐ เพื่อสนับสนุนยุทธศาสตร์ด้านการสร้างการเติบโตบนคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม งบประมาณทั้งสิ้น 18,464.9 ล้านบาท
ยุทธศาสตร์ที่ 6 : ด้านการปรับสมดุลและพัฒนาระบบการบริหารจัดการภาครัฐ
รัฐบาลได้จัดสรรงบประมาณรายจ่ายไว้เป็นจํานวนทั้งสิ้น 559,300.5 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 18.0 ของวงเงินงบประมาณ เพื่อให้ระบบการบริหารราชการมีประสิทธิภาพและประสิทธิผลมุ่งผลสัมฤทธิ์และผลประโยชน์ส่วนรวม โดยมุ่งเน้นการปรับปรุงและพัฒนาปัจจัยพื้นฐานเพื่อส่งเสริมการฟื้นฟูและพัฒนาประเทศ การส่งเสริมภาครัฐดิจิทัลโดยการนําเทคโนโลยีดิจิทัลมาประยุกต์ใช้ในการให้บริการประชาชนและเพิ่มประสิทธิภาพภาครัฐ การบริหารจัดการการเงินการคลัง การปรับสมดุลภาครัฐ การพัฒนาระบบบริหารงานภาครัฐและการสร้างและพัฒนาบุคลากรภาครัฐ การต่อต้านการทุจริตและประพฤติมิชอบ การพัฒนากฎหมายและกระบวนการยุติธรรมโดยความเสมอภาค โปร่งใส เป็นธรรมทั่วถึง และปราศจากการเลือกปฏิบัติจําแนกตามแผนงานได้ ดังนี้
1) การต่อต้านการทุจริตและประพฤติมิชอบ งบประมาณทั้งสิ้น 487.3 ล้านบาท เพื่อลดปัญหาการทุจริตในสังคมไทย ส่งผลให้ค่าดัชนีการรับรู้การทุจริต (Corruption Perception Index : CPI) อยู่ในอันดับ 1 ใน 54 และ/หรือได้คะแนนสูงกว่า 50 คะแนน โดยผ่านการปลูกจิตสํานึกและสร้างค่านิยมให้ทุกภาคส่วน ตระหนักรู้ในเรื่อง
ความซื่อสัตย์สุจริต คุณธรรม จริยธรรมและใช้หลักธรรมาภิบาลในการบริหารองค์กร ปรับปรุงกฎหมายและการบังคับใช้กฎหมายอย่างเข้มงวดและเป็นธรรม รวมทั้งให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการป้องกัน ปราบปรามการทุจริตและประพฤติมิชอบ เพื่อให้สังคมไทยมีภาพลักษณ์ความซื่อสัตย์สุจริตดีขึ้น ภาครัฐมีความโปร่งใสและตรวจสอบได้
2) รัฐบาลดิจิทัล งบประมาณทั้งสิ้น 2,529.4 ล้านบาท เพื่อพัฒนารูปแบบการให้บริการภาครัฐผ่านการนําเทคโนโลยีดิจิทัลมาประยุกต์ใช้อย่างคุ้มค่า โดยยึดประชาชนเป็นศูนย์กลางด้วยการสนับสนุนการพัฒนาบริการภาครัฐที่มีคุณค่าและปฏิบัติงานเทียบได้กับมาตรฐานสากล มีความสะดวก รวดเร็ว มีประสิทธิภาพ โปร่งใสตรวจสอบได้ ลดภาระค่าใช้จ่าย ลดขั้นตอนการทํางาน ทันสมัยและทันต่อสถานการณ์ รวมทั้งไม่มีข้อจํากัดของเวลา พื้นที่ และกลุ่มคน รวมทั้งมีการเชื่อมโยงหน่วยงานและระบบบริการภาครัฐทางอิเล็กทรอนิกส์เพื่อให้เป็นไปตามความต้องการของประชาชน ภาคธุรกิจ และผู้ใช้บริการ ตลอดจนปรับปรุงระบบการอนุมัติและอนุญาตของภาครัฐ พัฒนาระบบจัดเก็บและเปิดเผยข้อมูลภาครัฐ ลดข้อจํากัดด้านกฎหมายและแก้ไขกฎหมายที่ไม่เป็นธรรม ล้าสมัย หรือเป็นอุปสรรคต่อการพัฒนา เพื่อยกระดับการพัฒนาภาครัฐสู่การเป็นรัฐบาลดิจิทัลและสามารถใช้ประโยชน์ร่วมกันได้หลายหน่วยงานและมีการทํางานร่วมกันในรูปแบบการบูรณาการ เพื่อลดความซ้ําซ้อน เพิ่มประสิทธิภาพการบริหารงานและการให้บริการของหน่วยงานภาครัฐ
3) การพัฒนาบริการประชาชนและการพัฒนาประสิทธิภาพภาครัฐ งบประมาณทั้งสิ้น 23,134.6 ล้านบาท เพื่อพัฒนาระบบอํานวยความสะดวกในการบริการภาครัฐให้สามารถติดต่อราชการได้โดยสะดวก รวดเร็ว โปร่งใส ลดค่าใช้จ่าย และตรวจสอบได้ รวมทั้งการบริหารจัดการการเงิน การคลัง โดยเพิ่มประสิทธิภาพการจัดเก็บรายได้ขยายฐานภาษีและการปรับปรุงระบบภาษีที่เหมาะสมกับสถานการณ์ทางเศรษฐกิจของประเทศ พัฒนาระบบการคลังล่วงหน้าระยะปานกลางและระยะยาว ปรับปรุงวิธีการงบประมาณให้มีความคล่องตัว สะดวกเหมาะสมกับสถานการณ์และความเร่งด่วน เพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการหนี้สาธารณะให้เกิดความยั่งยืนทางการคลังในระยะยาว พร้อมทั้งพัฒนาระบบการติดตามประเมินผลที่สะท้อนการบรรลุเป้าหมายยุทธศาสตร์ชาติในทุกระดับ โดยมีการติดตามประเมินผลโครงการ ทั้งก่อนเริ่มดําเนินการ ระหว่างดําเนินการ และหลังดําเนินการ มีการปรับสมดุลภาครัฐโดยการปรับขนาดของภาครัฐให้เหมาะสมกับภารกิจ เสริมสร้างบทบาทของภาคส่วนอื่น ๆ ตลอดจนสร้างบุคลากรภาครัฐที่เป็นคนดี มีคุณธรรม จริยธรรม มีจิตสํานึก และเป็นคนเก่ง มีความรู้ ความสามารถควบคู่ไปกับการเสริมสร้างประสิทธิภาพและคุณภาพภายใต้หลักระบบคุณธรรม
4) การพัฒนากฎหมายและกระบวนการยุติธรรม งบประมาณทั้งสิ้น 3,029.9 ล้านบาท เพื่อพัฒนากฎหมายให้เหมาะสมกับบริบทต่าง ๆ สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงและการพัฒนา ตลอดจนการบังคับใช้กฎหมายให้เป็นไปด้วยความโปร่งใสและมีประสิทธิภาพ ส่งเสริมและบริหารจัดการให้กระบวนการยุติธรรมมีความเสมอภาค มีความเท่าเทียมและเป็นธรรมในสังคม เคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ให้ได้รับการปฏิบัติอย่างเท่าเทียม โดยมีการนํานวัตกรรมและเทคโนโลยีดิจิทัลมาประยุกต์ใช้เพื่อให้ประชาชนสามารถเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมด้วยความสะดวกรวดเร็ว เสมอภาค ทั่วถึงและเป็นธรรม และปราศจากการเลือกปฏิบัติ ช่วยเหลือประชาชนให้เข้าถึงความเป็นธรรม และคุ้มครองผู้ด้อยโอกาส โดยการส่งเสริมกระบวนการยุติธรรมทางเลือกการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทก่อนเข้าสู่กระบวนการยุติธรรม
5) การสนับสนุนด้านการปรับสมดุลและพัฒนาระบบการบริหารจัดการภาครัฐ งบประมาณทั้งสิ้น 1,954.4 ล้านบาท เพื่อสนับสนุนเป้าหมายยุทธศาสตร์ด้านการปรับสมดุลและพัฒนาระบบการบริหารจัดการภาครัฐ คือ ภาครัฐมีวัฒนธรรมการทํางานที่มุ่งผลสัมฤทธิ์และผลประโยชน์ส่วนรวม ตอบสนองความต้องการของประชาชนได้อย่างสะดวก รวดเร็ว โปร่งใส มีขนาดที่เล็กลง พร้อมปรับตัวให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลง ปลอดการทุจริตและประพฤติมิชอบเพื่อประโยชน์ต่อส่วนรวมของประเทศ มีการนํานวัตกรรม เทคโนโลยี ระบบการทํางานที่เป็นดิจิทัลเข้ามาประยุกต์ใช้ปฏิบัติงานเทียบได้กับมาตรฐานสากล เปิดโอกาสให้ทุกภาคส่วนเข้ามามีส่วนร่วม เพื่อตอบสนองความต้องการของประชาชนได้อย่างสะดวก รวดเร็ว และโปร่งใส ร่วมกันปลูกฝังค่านิยมความซื่อสัตย์สุจริต ความมัธยัสถ์ การสร้างจิตสํานึกในการปฏิเสธไม่ยอมรับการทุจริตประพฤติมิชอบ และกฎหมายต้องมีเท่าที่จําเป็น มีความทันสมัยและเป็นสากล มีประสิทธิภาพและนําไปสู่การลดความเหลื่อมล้ํา และเอื้อต่อการพัฒนากระบวนการยุติธรรมให้มีการบริหารที่มีประสิทธิภาพ เป็นธรรมไม่เลือกปฏิบัติและอํานวยความยุติธรรมตามหลักนิติธรรม
6) การดําเนินงานภารกิจพื้นฐาน เพื่อสนับสนุนยุทธศาสตร์ด้านการปรับสมดุลและพัฒนาระบบการบริหารจัดการภาครัฐ งบประมาณทั้งสิ้น 429,803.4 ล้านบาท เพื่อให้การดําเนินงานภารกิจด้านการปรับสมดุลและพัฒนาระบบการบริหารจัดการภาครัฐมีประสิทธิภาพและเกิดความคุ้มค่า และเป็นไปตามอํานาจหน้าที่ตามกฎหมาย โดยการพัฒนาระบบการบริการประชาชน ระบบการบริหารจัดการงานยุติธรรม ศาล หน่วยงานขององค์กรอิสระและองค์กรอัยการ รัฐสภา รวมทั้งค่าใช้จ่ายตามสิทธิและประโยชน์ต่าง ๆ ของบุคลากรภาครัฐที่กําหนดไว้ในงบกลาง อาทิ เงินเบี้ยหวัด บําเหน็จ บํานาญ เงินเลื่อนเงินเดือนและเงินปรับวุฒิข้าราชการ เงินสํารอง เงินสมทบและเงินชดเชยของข้าราชการ เงินช่วยเหลือข้าราชการ ลูกจ้าง และพนักงานของรัฐ และเงินสมทบของลูกจ้างประจํา และค่าใช้จ่ายบุคลากรภาครัฐ เพื่อสนับสนุนยุทธศาสตร์ด้านการปรับสมดุลและพัฒนาระบบการบริหารจัดการภาครัฐ งบประมาณทั้งสิ้น 98,361.5 ล้านบาท
รายการค่าดําเนินการภาครัฐ
รัฐบาลได้จัดสรรงบประมาณรายจ่ายไว้ จํานวน 412,706.7 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 13.3 ของวงเงินงบประมาณ เพื่อเป็นค่าใช้จ่ายรองรับเหตุการณ์ที่อาจเกิดขึ้นโดยมิได้คาดหมายสําหรับกรณีฉุกเฉินหรือจําเป็น การบริหารจัดการหนี้ภาครัฐ ชดใช้เงินคงคลัง และชดใช้เงินทุนสํารองจ่าย
รายจ่ายงบกลางเพื่อรองรับกรณีฉุกเฉินหรือจําเป็น จํานวน 89,500.0 ล้านบาท เพื่อสํารองไว้เป็นค่าใช้จ่ายในการป้องกันหรือแก้ไขสถานการณ์อันกระทบต่อความสงบเรียบร้อยของประชาชน ความมั่นคงของรัฐ การเยียวยาหรือบรรเทาความเสียหายจากภัยพิบัติสาธารณะร้ายแรง และภารกิจที่เป็นความจําเป็นเร่งด่วนของรัฐ รวมทั้งชดเชยค่างานสิ่งก่อสร้างเพื่อช่วยเหลือผู้ประกอบการ
การบริหารจัดการหนี้ภาครัฐ จํานวน 297,631.4 ล้านบาท เพื่อชําระคืนต้นเงินกู้ จํานวน 100,000.0 ล้านบาท ดอกเบี้ยและค่าธรรมเนียม จํานวน 197,631.4 ล้านบาท เป็นการสนับสนุนการบริหารจัดการหนี้ภาครัฐให้เกิดเสถียรภาพทางการคลังและการเงินรวมทั้งการรักษาวินัยทางการคลัง
รายจ่ายเพื่อชดใช้เงินคงคลัง จํานวน 596.7 ล้านบาท เพื่อเป็นรายจ่ายชดใช้เงินคงคลังที่ได้จ่ายไปแล้ว ตามพระราชบัญญัติเงินคงคลัง พ.ศ. 2491 และที่แก้ไขเพิ่มเติม
รายจ่ายเพื่อชดใช้เงินทุนสํารองจ่าย จํานวน 24,978.6 ล้านบาท เพื่อเป็นรายจ่ายชดใช้เงินทุนสํารองจ่ายที่ได้จ่ายไปแล้ว ตามพระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. 2561 มาตรา 45
สําหรับเอกสารประกอบได้มีการจัดทําให้เป็นไปตามพระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. 2561 มาตรา 10 และมาตรา 11 ดังนี้
1. คําแถลงประกอบงบประมาณรายจ่ายประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2565
2. รายรับรายจ่ายเปรียบเทียบระหว่างปีที่ล่วงมาแล้ว ปีปัจจุบันและปีที่ขอตั้งงบประมาณรายจ่าย แสดงไว้ในเอกสารงบประมาณ ฉบับที่ 1 (เล่มคาดส้ม)
3. คําอธิบายเกี่ยวกับประมาณการรายรับและวิธีหาเงินส่วนที่ขาดดุล แสดงไว้ในเอกสารงบประมาณ ฉบับที่ 2 (เล่มคาดเขียว)
4. คําชี้แจงเกี่ยวกับงบประมาณรายจ่ายที่ขอตั้ง ซึ่งรวมถึง
การแสดงผลสัมฤทธิ์และประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับจากการใช้จ่ายงบประมาณและความสอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติ แสดงไว้ในเอกสารงบประมาณ ฉบับที่ 3 (เล่มคาดแดง) และฉบับที่ 4 (เล่มคาดเหลือง)
5. รายงานเกี่ยวกับสถานะทางการเงินโดยรวมของรัฐวิสาหกิจ แสดงไว้ในเอกสารงบประมาณ ฉบับที่ 5 (เล่มคาดม่วง)
6. รายงานเกี่ยวกับสถานะเงินนอกงบประมาณและ
แผนการใช้จ่ายเงินนอกงบประมาณ โดยรวมของหน่วยรับงบประมาณ
แสดงไว้ในเอกสารงบประมาณ ฉบับที่ 7 (เล่มคาดชมพู)
7. คําอธิบายเกี่ยวกับหนี้ของรัฐบาลทั้งที่มีอยู่แล้วในปัจจุบันและหนี้ที่เสนอเพิ่มเติม แสดงไว้ในเอกสารงบประมาณ ฉบับที่ 5 (เล่มคาดม่วง)
8. ผลการดําเนินงานและการใช้จ่ายงบประมาณของปีงบประมาณที่ล่วงมาแล้ว แสดงไว้ในเอกสารงบประมาณ ฉบับที่ 6 (เล่มคาดน้ําเงิน)
9. ร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2565
---------------------------------