รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-กองทัพเรือชี้แจงข้อวิจารณ์การจัดซื้อเป้าบินไอพ่นแบบอัตโนมัติไม่โปร่งใส
วันพุธที่ 3 พฤษภาคม 2566
03/05/2566
กองทัพเรือชี้แจงข้อวิจารณ์การจัดซื้อเป้าบินไอพ่นแบบอัตโนมัติไม่โปร่งใส
ทร. ชี้แจงทุกข้อสงสัย พร้อมยืนยันการจัดซื้อเป้าบินพิสัยกลางแบบไอพ่น เป็นไปเพื่อประโยชน์ของทางราชการ
จากกรณีคอลัมน์ ถอนหมุดข่าว นสพ.ผู้จัดการรายวัน 360 องศา ฉบับวันที่ 2 พ.ค. 2566 กล่าวถึงโครงการจัดซื้อเป้าบินไอพ่นแบบอัตโนมัติ ตามสัญญาเลขที่ 46/งป.2563 มูลค่าโครงการ 49.8 ล้านบาท ซึ่งยืดเยื้อมาจนถึงปัจจุบันยังไม่มีการทดสอบการใช้งาน แต่กลับมีการแก้ไขสัญญาหลายครั้ง และยังมีการจ่ายเงินให้บริษัทผู้ขายไปแล้ว 47.3 ล้านบาท หรือคิดเป็น 96% ของราคาทั้งหมด ทั้งนี้เมื่อตรวจสอบรายละเอียดโครงการฯ จะพบข้อพิรุธตั้งแต่เริ่มต้น คือ เป้าบินแบบไอพ่นอัตโนมัติ ซึ่งใช้สําหรับการฝึกยิงอาวุธต่อสู้อากาศยานจะต้องถูกปล่อยจากรางภาคพื้นดินเช่นเดียวกับจรวดที่ต้องมีรางปล่อยขึ้นสู่ท้องฟ้า แต่กรมสรรพาวุธทหารเรือเสนอของบประมาณจัดซื้อเฉพาะเป้าบินโดยไม่ซื้อรางปล่อย โดยอ้างว่า บริษัทผู้ขายสามารถปรับปรุงรางเก่าที่มีอยู่เดิมแม้จะเป็นคนละยี่ห้อให้สามารถใช้งานกับเป้าบินของใหม่ได้ และพยายามชี้ให้เห็นว่า เป็นการประหยัดงบประมาณ จึงตั้งข้อสังเกตว่า การปรับลดไม่ซื้อรางปล่อยอาจมีเจตนาเพื่อให้วงเงินอยู่ในอํานาจของผู้อนุมัติ คือไม่เกิน 50 ล้านบาท และเอื้อบริษัทที่มาเสนอราคา ซึ่งไม่ได้เป็นตัวแทนของผู้ผลิตในต่างประเทศโดยตรงหรือไม่
วันที่ 2 พฤษภาคม 2566 พล.ร.อ.ปกครอง มนธาตุผลิน ร.น. โฆษกกองทัพเรือ กล่าวชี้แจงว่า กองทัพเรือ โดย กรมสรรพาวุธทหารเรือ ได้จัดซื้อเป้าบินพิสัยกลางแบบไอพ่น ซึ่งเป็นไปตามสัญญาเลขที่ 46/งป.2563 มูลค่า 49.8 ล้านบาท สําหรับงบประมาณในการดําเนินการดังกล่าวเป็นการจัดซื้อในกรอบวงเงินที่จํากัด จึงจําเป็นต้องปรับปรุงรางปล่อยเดิมให้สามารถใช้กับเป้าบินใหม่ที่ซื้อในครั้งนี้ ซึ่งถือว่าช่วยทางราชการประหยัดงบประมาณ โดยในสัญญาดังกล่าวได้กําหนดงานปรับปรุงรางปล่อยเดิมไว้เรียบร้อยแล้ว สําหรับประเด็นที่กล่าวอ้างว่า กรมสรรพวุธทหารเรือปรับลดวงเงินเพื่อให้อํานาจการสั่งซื้ออยู่ที่เจ้ากรมสรรพาวุธทหารเรือ นั้น ไม่เป็นความจริง เนื่องจากการจัดซื้อรายการนี้เป็นการจัดซื้อโดยวิธีคัดเลือก ซึ่งปฏิบัติตามคําสั่ง กห.(เฉพาะ) ที่ 265/65 ลง 5 ก.ค.65 เรื่อง การจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุของกระทรวงกลาโหม ได้อํานาจการสั่งซื้อและสั่งจ้างครั้งหนึ่งสําหรับส่วนราชการในสังกัดกระทรวงกลาโหม โดยกําหนดว่า การจัดซื้อจัดจ้างโดยวิธีคัดเลือกอํานาจการสั่งซื้อสั่งจ้าง เจ้ากรมสรรพาวุธทหารเรือมีอํานาจไม่เกิน 20 ล้านบาท ดังนั้น การจัดซื้อเป้าบินดังกล่าว จึงอยู่ในอํานาจผู้บัญชาการทหารเรือ มิใช่ เจ้ากรมสรรพาวุธทหารเรือ แต่อย่างใด
กรณีบริษัทที่เสนอราคาไม่ได้เป็นบริษัทผู้แทนจากบริษัทต่างประเทศโดยถูกต้อง นั้น กรมสรรพาวุธทหารเรือ ได้พิจารณาคุณสมบัติผู้ยื่นข้อเสนอแล้วเป็นไปตามคําวินิจฉัยคณะกรรมการวินิจฉัยปัญหาการจัดซื้อจัดจ้างฯ (ว 521) ที่ได้กําหนดคุณสมบัติผู้ที่จะยื่นข้อเสนอว่า กรณีเป็นตัวแทนจําหน่ายต้องยื่นหนังสือแต่งตั้งตัวแทนจําหน่ายที่ต้องได้รับการแต่งตั้งให้เป็นตัวแทนจําหน่ายจากผู้ผลิตหรือตัวแทนจําหน่ายในประเทศไทย ในสัญญานี้คณะกรรมการจัดซื้อจัดจ้างของกรมสรรพาวุธทหารเรือ ได้ตรวจสอบเอกสารและหลักฐานทั้งหมดเรียบร้อยแล้ว ซึ่งเป็นไปตาม ว 521 ครบถ้วนทุกประการ โดยเป็นตัวแทนจําหน่ายที่ต้องได้รับการแต่งตั้งให้เป็นตัวแทนจําหน่ายจากตัวแทนจําหน่ายในประเทศไทย นอกจากนี้ เหตุผลในการจัดซื้อในครั้งนี้มีการแก้ไขสัญญาหลายรอบ ขอชี้แจ้งว่า การจัดซื้อฯ ครั้งนี้ลงนามในสัญญาเมื่อ 10 มีนาคม 2563 ซึ่งอยู่ในห้วงสถานการณ์การแพร่ระบาดโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 รวมทั้งตามพระราชบัญญัติว่าด้วยวิธีการงบประมาณ พ.ศ.2562 ซึ่งกําหนดให้ใช้งบประมาณที่กําหนดภายใน 1 ปี (30 กันยายน 2563) และสามารถกันงบประมาณ ปี 62 ได้อีก 6 เดือน พร้อมขยายต่อได้อีก 6 เดือน จึงมีความจําเป็นต้องแก้ไขสัญญา เพื่อให้การบริหารงบประมาณเป็นไปอย่างคุ้มค่าและเกิดประโยชน์สูงสุด โดยมีการแก้ไขจํานวน 2 ครั้ง ได้แก่ ครั้งที่ 1 เมื่อ 26 พฤศจิกายน 2563 เป็นการแก้ไขการฝึกอบรม เนื่องจากทั้งสองฝ่ายไม่ได้สามารถเดินทางไปต่างประเทศได้ จึงขอปรับจากการเรียน ณ ประเทศผลิต เป็นการเรียนออนไลน์จากบริษัทผู้ผลิต และครั้งที่ 2 เมื่อ 30 ธันวาคม 2563 เป็นการแก้ไขวันส่งมอบ และงวดงาน เนื่องจากยังคงมีสถานการณ์การแพร่ระบาดโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 เพื่อให้การบริหารงบประมาณเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ จึงทําการตัดงวดชําระเงิน โดยแบ่งเงินจาก 85% ที่เหลือ ออกเป็น 4 งวด ปัจจุบันเหลืองวดงานสุดท้าย จํานวน 2.485 ล้านบาท ซึ่งเป็นงาน Setting to work ที่ต้องมีวิศวกรจากประเทศผู้ผลิตมาติดตั้ง
สําหรับประเด็น เหตุใดการจ่ายเงินในการจัดซื้อฯ ครั้งนี้มีการจ่ายเงินงวด FAT (Factory Acceptance Test) และงวดส่งของ (Transfer) ทั้งที่ไม่เคยมีหน่วยไหนทํามาก่อน รวมทั้งสาเหตุที่กรมสรรพาวุธทหารเรือขอให้ ผู้ช่วยทูตฝ่ายทหารเรือ ประจําแคนเบอร์รา ทําการ FAT แทนคณะกรรมการจากกรมสรรพาวุธทหารเรือ และ การฝึกอบรมไม่ได้มาจากบริษัทผู้ผลิต นั้น เนื่องจากห้วงการทํา FAT อยู่ในห้วงสถานการณ์การแพร่ระบาดโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 และ กรมสรรพาวุธทหารเรือได้จัดเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องเข้าร่วมการอบรมกับบริษัทผู้ผลิตผ่านระบบออนไลน์ เมื่อ 19 – 30 เมษายน 2566 ที่ผ่านมา
การดําเนินการปัจจุบัน ทาง บริษัท Air Affair ของออสเตรเลีย ซึ่งเป็นบริษัทประเทศผู้ผลิต ได้ถูกซื้อกิจการจากบริษัท Qinetic ของอังกฤษ เมื่อช่วงปลายปี 2565 โดยขณะนี้ ทางบริษัท Qinetic กําลังเร่งทําหนังสือเพื่อแต่งตั้งให้บริษัทซีซีจี เป็นตัวแทนในประเทศไทย และจะสามารถส่งวิศวกรมาทําการ Setting to work ได้ภายในเดือน มิ.ย.66 ซึ่งพ้นระยะการส่งมอบของตามสัญญาที่กําหนดไว้ ในวันที่ 9 พฤษภาคม 2566 โดยจะต้องเสียค่าปรับ ซึ่งทาง บริษัทซีซีจี ยินยอมจะเสียค่าปรับดังกล่าว ทั้งนี้ หากเสียค่าปรับไปแล้วเกิน 10% และส่งของไม่เรียบร้อย กรมสรรพาวุธทหารเรือจะพิจารณายกเลิกสัญญาพร้อมเรียกเงินคืน เพื่อไม่ให้กองทัพเรือและกรมสรรพาวุธทหารเรือได้รับความเสียหายต่อไป