รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-ปลัดสุทธิพงษ์ ปลุกพลัง “นปส.จิตอาสา” เป็นผู้นำทำความดี ด้วย หัวใจ สร้างทีมจิตอาสาในทุกสำนักงาน ทุกตำบล/หมู่บ้าน เพื่อ Change for Good ตอบแทนบุญคุณแผ่นดิน
วันพฤหัสบดีที่ 7 กรกฎาคม 2565
ปลัดสุทธิพงษ์ ปลุกพลัง “นปส.จิตอาสา” เป็นผู้นําทําความดี ด้วย หัวใจ สร้างทีมจิตอาสาในทุกสํานักงาน ทุกตําบล/หมู่บ้าน เพื่อ Change for Good ตอบแทนบุญคุณแผ่นดิน
ปลัดสุทธิพงษ์ ปลุกพลัง “นปส.จิตอาสา” เป็นผู้นําทําความดี ด้วย หัวใจ สร้างทีมจิตอาสาในทุกสํานักงาน ทุกตําบล/หมู่บ้าน เพื่อ Change for Good ตอบแทนบุญคุณแผ่นดิน
วันนี้ (7 ก.ค. 65) เวลา 08.00 น. นายสุทธิพงษ์ จุลเจริญ ปลัดกระทรวงมหาดไทย เป็นวิทยากรโค้ชชิ่งสร้างพลัง “จิตอาสา” ให้กับผู้เข้ารับการศึกษาอบรมหลักสูตรนักปกครองระดับสูง (นปส.) รุ่นที่ 78 ผ่านระบบ Zoom Meeting ไปยังห้องประชุมเหลืองอินเดีย ศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครนายก อําเภอเมืองนครนายก จังหวัดนครนายก โดยกล่าวว่า หัวใจที่สําคัญของการขับเคลื่อนงานจิตอาสา คือ ต้องสร้างทีม สร้างคนที่มีพลัง คนที่มีแรงปรารถนา (Passion) ที่อยากช่วยทําสิ่งที่ดีในลักษณะจิตอาสา “เราทําความ ดี ด้วยหัวใจ” โดยเริ่มจากในบ้าน ในสํานักงานของตนเอง และขยายวงกว้างไปสู่ชุมชน ซึ่งผู้เข้ารับการศึกษาอบรมหลักสูตรนักปกครองระดับสูงทุกคนในฐานะ “ผู้นํา” ต้องสร้างพลังจิต พลังใจของตนเองให้เข้มแข็ง และใช้กระบวนการจิตอาสา “เราทําความ ดี ด้วยหัวใจ” สร้างสิ่งที่ดี Change for Good ให้กับชุมชน ให้กับสังคม ด้วยจิตใจที่มุ่งมั่น ฮึกเหิม ออกมาจากใจของเราเอง ไม่ใช่เป็นจิตอาสาเพียงเพราะได้สวมใส่ชุดเครื่องแบบจิตอาสา หรือทําตามคําสั่งผู้บังคับบัญชา ดังนั้น “การสร้างทีมจิตอาสา” จะเป็นการสร้างเกราะคุ้มครองว่า ถ้าพวกเราทุกคนเป็นผู้นําในการสร้างพลังจิตอาสาให้ออกมาจากใจของผู้ใต้บังคับบัญชา ของเพื่อนร่วมงาน รวมถึงของญาติพี่น้อง มิตรสหาย และพี่น้องประชาชน กล่าวคือ คนในสังคมไทยต้องไม่นิ่งดูดายที่จะช่วยเหลือเกื้อกูลกัน และการช่วยเหลือนั้นไม่ใช่ช่วยเหลือตามหน้าที่อย่างเดียว เพราะถ้าทําแค่งานตามหน้าที่ (Routine Job) ดีที่สุดก็จะได้แค่เกรด C หรือเกรด B แต่หากเราทําให้งานจิตอาสาเป็น Extra Job คือ ไม่นิ่งดูดายที่จะทําแต่ความดีในทุกลมหายใจ จะส่งผลทําให้เราได้เกรด A หรือต่ําสุดคือ B+ เพราะเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นจากใจ จากแรงปรารถนา ไม่ใช่โดยตัวบทกฎหมายมาบังคับให้เราต้องทํา อันสอดคล้องกับแนวพระราชดําริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ที่ทรงขยายความคําว่า “จิตอาสา” ว่า “การทําความ ดี ด้วยหัวใจ” ซึ่งเป็น keyword ที่สําคัญที่ทุกคนต้องช่วยกันสร้างให้เกิดขึ้น ด้วยการพยายามคิดใคร่ครวญว่า การทําหน้าที่ของตนเองในชีวิตราชการ นอกจากหน้าที่ตามตัวบทกฎหมายแล้ว เรายังจะอุทิศตนให้เป็นประโยชน์กับคนอื่นกับส่วนรวมได้ ในลักษณะการทําความ ดี ด้วยหัวใจ ที่เกิดจากความ “อยากทํา” ซึ่งเมื่อทําแล้ว ก็จะมีแต่ความสุข อิ่มอกอิ่มใจ รู้สึกปลื้มปีติที่ได้เห็นคนอื่นพ้นทุกข์ ด้วยตัวเราและทีมงานจิตอาสาทุกคน
“การขับเคลื่อนงานจิตอาสา “เราทําความ ดี ด้วยหัวใจ” หลายหน่วยงานยังมีความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนว่า เป็นเพียงหน่วยสนับสนุน หรือหน่วยเสริม ซึ่งสิ่งนี้ต้องทําความเข้าใจกันใหม่ว่า “ทุกคน ทุกหน่วยงาน เป็นทั้งหน่วยหลัก หน่วยเสริม และหน่วยสนับสนุนงานจิตอาสา กันแทบทั้งสิ้น” ซึ่งหมายความครอบคลุมรวมไปถึงทุกหมู่บ้าน ทุกตําบล ทุกชุมชน เพราะจิตอาสา “เราทําความ ดี ด้วย หัวใจ” ไม่ใช่เรื่องใหม่ แต่เป็นเรื่องที่ฝังอยู่ในจิตใจอันโอบอ้อมอารีเกื้อหนุนจุนเจือของบรรพบุรุษไทยมาแต่โบราณ ที่สะท้อนผ่านกิจกรรมในวิถีชีวิต ประเพณี วัฒนธรรม เช่น การลงแขกเกี่ยวข้าว การช่วยกันพัฒนาถนนหนทาง การช่วยกันพัฒนาวัดวาอาราม หรือเวลามีเพื่อนในหมู่บ้านจะสร้างบ้านใหม่ก็จะเฮกันไปช่วยกันยกไม้ ยกเสาเอก มุงหลังคา หรือเวลาเกิดไฟไหม้บ้าน ไฟไหม้กุฏิ ไฟไหม้ศาลา ก็จะกุลีกุจอช่วยกันดับไฟ ช่วยกันยกถังน้ํา ตักน้ํา ถอดเสื้อ ถอดผ้าขาวม้า มาชุบน้ําดับไฟ หรือเวลาใครเดือดร้อนก็ช่วยกันหุงหาอาหารให้กิน ลูกหลานบ้านไหนไม่มีเงินเรียนหนังสือก็จะลงขันทอดผ้าป่าระดมทุนการศึกษา ซึ่งมันเป็นวิถีชีวิตที่ปู่ย่าตายายทํากันมาตลอด เพียงแต่ว่าด้วยกระแสพลวัตการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจ สังคม ภายหลังจากการประกาศใช้แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ทําให้สังคมไทยมุ่งขับเคลื่อนในเรื่องความเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ เรื่อง GDP หรือตัวเงิน ส่งผลให้วัฒนธรรมเหล่านี้เจือจางมลายหายไป แต่ทั้งนี้ทั้งนั้น ด้วยพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ที่ทรงมีแนวพระราชดําริในการย้ําเตือนพวกเราข้าราชการรวมถึงพสกนิกรชาวไทยของพระองค์ผ่านพระราชดํารัสที่ชัดเจนว่า “ประเทศชาติมั่นคง ประชาชนมีความสุข “แก้ไขในสิ่งผิด” สืบสานพระราชปณิธาน ภายใต้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง” ซึ่งคําว่า “แก้ไขในสิ่งผิด” คือ การแก้ไขทั้งที่ตัวเราและระบบของงานที่เราทําอยู่ รวมถึงสภาพความเป็นจริงที่เป็นอยู่ในสังคม นําสิ่งที่ดีที่บรรพบุรุษได้ทําไว้ให้เป็นตัวอย่างได้กลับมาเกิดขึ้นเป็นรูปธรรมอย่างยั่งยืนอีกครั้ง ดังนั้น ทุกองค์กรไม่ใช่หน่วยเสริม แต่เป็น “หน่วยหลัก” ไม่ว่าองค์กรของรัฐหรือองค์กรตามธรรมชาติ กลุ่มในชุมชน ซึ่งการจะเป็นจิตอาสา เป็นกําลังหลักได้ ใจต้องอยากทําความดี เมื่ออยากทําความดีตลอดเวลา มันจะไม่รอให้คนอื่นสั่ง หรือรอคนอื่นทําแล้วไปร่วม เพราะจิตอาสาจะรู้สึกว่าไม่ทันใจ เพราะไม่ได้ทําทุกอย่างที่อยากทํา แต่ถ้าเรามองว่าเป็นหน้าที่ เดือนหนึ่งทําหนสองหนตามวงรอบที่กําหนดแล้วรายงาน ทําหน้าที่ให้จบไปตามวงรอบ คําว่า “จิตอาสา” ก็จะไม่ยั่งยืน” นายสุทธิพงษ์ฯ กล่าวเน้นย้ํา
นายสุทธิพงษ์ จุลเจริญ ปลัดกระทรวงมหาดไทย กล่าวต่ออีกว่า การ “ทําความ ดี ด้วยหัวใจ” ที่แฝงอยู่ในกระบวนการทํางานของพวกเราทุกคนในทุกวันนี้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในงานบริการประชาชน ไม่ได้เกี่ยวข้องกับงานหลักอย่างเดียว แต่ยังเกี่ยวกับทุกเรื่องในการที่จะก่อให้เกิดประโยชน์กับส่วนรวม เช่น กรมที่ดิน ถ้าเอาเฉพาะงานในหน้าที่มาเป็นงานจิตอาสา เต็มที่ก็ให้ความรู้เรื่องของระเบียบกฎหมาย เรื่องการออกเอกสารสิทธิ หรือเรื่องการเดินสํารวจออกโฉนด มันก็เป็นงานในหน้าที่ที่ต้องทําอยู่แล้ว แต่ถ้าคนในสํานักงานที่ดินจังหวัด สํานักงานที่ดินสาขา ร่วมพูดคุยจนเห็นพ้องต้องกันและจับไม้จับมือว่านิ้วแต่ละนิ้วซึ่งคือคนในสํานักงานทุกคนรวมเป็นกําปั้นเดียวในการเป็นจิตอาสา เราก็จะมี “ใจ” ที่ทําได้ตั้งแต่ที่บ้านของแต่ละคน ซึ่งบ้านแต่ละคนก็อยู่คนละหมู่บ้าน/ชุมชน ถ้ามีคนในสํานักงาน 10 คน เห็นพ้องต้องกันที่จะรณรงค์ให้บ้านเมืองสะอาด เช่น การคัดแยกขยะ การจัดทําถังขยะเปียกลดโลกร้อน การเก็บขยะมูลฝอยตามถนนหนทาง รอบบ้าน ใต้ถุนบ้าน หรือบ้านของเพื่อนบ้าน ทั้ง 10 คนนี้ก็จะสร้างทีมของเพื่อนบ้าน สร้างทีมของสมาชิกในชุมชน ทําให้เกิดกระแสในการไปช่วยกันดูแลบ้านเรือน ดูแลชุมชน ดูแลสาธารณสมบัติของหมู่บ้าน และยังเป็นการขยายผลสร้างแรงบันดาลใจเป็นตัวอย่างให้กับเด็ก เยาวชน ลูกหลานในชุมชน ให้รู้จักเห็นคุณค่าของคําว่า “จิตอาสา” ที่มาจากใจ ไม่ใช่หน้าที่ เพราะทุกคนคือ “พระเอก” ที่ต่างมีจิตใจรุกรบเป็นจิตอาสาในทุกเรื่องของสังคม หรือแม้แต่ถ้าวัดของหมู่บ้านมีงานวัด เราก็ชักชวนทีมจิตอาสาไปเดินตรวจตรา อํานวยความสะดวก ความปลอดภัย อํานวยการจัดการขยะมูลฝอยในงานวัด มันก็จะกลายเป็นเรื่อง “ทําความ ดี ด้วยหัวใจ” ที่เราสามารถเป็นหน่วยหลักได้ เพราะคําว่า หน่วยหลัก หน่วยเสริม มันอยู่ที่ “การนํา” แต่ “การทํา” คนที่เป็นหน่วยหลักก็ไปเป็นหน่วยเสริมของอีกหน่วยได้ เพราะอีกหน่วยเป็นคนคิดริเริ่ม ชวนให้เราไปทํา
“ทุกคนเป็นหน่วยหลักในการขับเคลื่อนงานจิตอาสาได้ และงานจิตอาสาไม่ยึดโยงเฉพาะงานที่อยู่บนโต๊ะหรือสํานักงาน มันเริ่มจากที่บ้าน ยาวเหยียดไปถึงทุกหนทุกแห่งที่เป็นพื้นที่สาธารณะ (Public Area) อันเป็นผลประโยชน์ส่วนรวม ไม่ใช่ผลประโยชน์ของคนใดคนหนึ่ง งานจิตอาสาไม่ใช่งานใหญ่ ๆ ไม่ใช่เฉพาะเรื่องการเก็บผักตบชวา เรื่องขุดลอกคูคลองอย่างเดียว แต่มันจะส่งผลต่อเนื่องไปถึงการพัฒนาที่ยั่งยืนตามหมุดหมาย 17 ข้อของสหประชาชาติ (Sustainable Development Goals : SDGs) ได้ เช่น คนที่อยู่ริมห้วย หนอง คลอง บึง ซึ่งพบเห็นผักตบชวาลอยมาผ่านหน้าบ้านใคร ก็สามารถเป็นจิตอาสาเก็บผักตบชวา หรือเมื่อเราขับรถผ่านพื้นที่ไหนแล้วเห็นขยะ ก็ไม่ต้องสนใจใคร ลงไปหยิบขยะ เก็บขยะ ทิ้งให้ลงถังขยะ เพราะเราไม่ได้อยากเห็นเพียงแค่คนจํานวนมากใส่ผ้าพันคอเหลือง ใส่หมวกฟ้าบ้าง ม่วงบ้าง แล้วถ่ายรูปรายงาน ไม่ได้อยากเห็นแค่นั้น แต่อยากเห็นทุกคนไม่นิ่งดูดายกับเรื่องที่ดี ที่ควรจะช่วยกันทํา เพราะ “การทําความดี” เป็นหัวเชื้อ เป็นต้นทางในการที่จะดึงดูดให้คนในสังคม ในชุมชน มีจิตใจที่จะทําความ ดี ด้วยหัวใจ ด้วยการไม่ละเลยที่จะรื้อฟื้นวัฒนธรรมที่ดีของคนไทยในสมัยปู่ย่าตายายกลับมา ด้วยการที่ผู้นําต้องสร้างทีมที่อยู่ในตําบล/หมู่บ้าน ในชุมชน ต้องช่วยกันสร้าง ช่วยกันทําให้เกิดขึ้น ด้วยการหมั่นลงไปเยี่ยมเยียน ไปพูดคุยกับผู้นําท้องที่ ทั้งกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน คณะกรรมการหมู่บ้าน และพี่น้องประชาชน ในรูปแบบที่ไม่เป็นทางการ ไม่ต้องนัดหมายรวมคนมาจํานวนมาก เช่น โทรศัพท์ไปบอกว่าจะไป พอไปเยี่ยมก็ไปนั่งคุย แล้วให้ผู้ใหญ่บ้านพาเดินดูในพื้นที่ และเราก็แนะนํา พูดคุย ว่าพื้นที่สามารถพัฒนาได้อย่างไร เช่น ธนาคารน้ําใต้ดินระบบปิด ทําให้โมเลกุลของดินมีช่องว่างเพิ่มมากขึ้น ด้วยการใส่หิน พอให้น้ํา ได้สามารถซึมซับไปใต้ดิน หรือการช่วยกันคัดแยกขยะ รณรงค์ทําให้คนทําถังขยะเปียกลดโลกร้อน ซึ่งล้วนแล้วแต่จะต้องสร้างในเชิงคุณภาพให้เกิดขึ้น ด้วยพลังของคําว่า “จิตอาสา”” นายสุทธิพงษ์ฯ กล่าวเพิ่มเติม
นายสุทธิพงษ์ จุลเจริญ ปลัดกระทรวงมหาดไทย กล่าวเพิ่มเติมในช่วงท้ายว่า การทํางานจิตอาสา นอกจาก “ใจ” ที่ถูกกระตุ้นปลุกเร้าให้คิดอยากทําแต่ความดีตลอดเวลาแล้ว “กลไกการสื่อสารกับสังคม” มีความจําเป็นอย่างยิ่งยวด เพราะพลังที่สําคัญของสังคม คือ การสร้างกระแสที่จะทําให้คนช่วยกันทําจิตอาสา ช่วยกันทําความดี ด้วยการ “ผู้นําต้องทําก่อน” ทําให้เห็นว่าเป็นสิ่งที่ทํามาจากใจ ด้วยหัวใจอย่างแท้จริง จึงขอให้ นปส.78 หรือ “นปส. จิตอาสารุ่น 1” ทุกคน ได้นําสิ่งเหล่านี้ไปเป็นแนวทางในการมุ่งขับเคลื่อนงานจิตอาสา “เราทําความ ดี ด้วยหัวใจ” ด้วยความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ ด้วยภาวะผู้นํา ด้วย Passion ที่อยากทําความด้วยตัวเองโดยไม่ต้องให้ใครสั่งหรือรอวันสําคัญใด ๆ เพื่อ Change for Good สร้างสิ่งที่ดีดีให้ประสบความสําเร็จในการทําความดีด้วยการปฏิบัติบูชา “เพื่อตอบแทนบุญคุณแผ่นดิน” ไปด้วยกัน