รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-อธิบดี สถ. เผยกรณีกรรมาธิการงบประมาณตั้งข้อสงสัยการผลิตไฟฟ้าจากขยะ ย้ำ โครงการไฟฟ้าพลังงานขยะ ไม่ใช่อำนาจของกระทรวงมหาดไทยเพียงหน่วยเดียว แต่เป็นการพิจารณาร่วมกันของหน่วยงาน
วันศุกร์ที่ 9 กุมภาพันธ์ 2567
09/02/2567
อธิบดี สถ. เผยกรณีกรรมาธิการงบประมาณตั้งข้อสงสัยการผลิตไฟฟ้าจากขยะ ย้ํา โครงการไฟฟ้าพลังงานขยะ ไม่ใช่อํานาจของกระทรวงมหาดไทยเพียงหน่วยเดียว แต่เป็นการพิจารณาร่วมกันของหน่วยงาน
อธิบดี สถ. เผยกรณีกรรมาธิการงบประมาณตั้งข้อสงสัยการผลิตไฟฟ้าจากขยะ ย้ํา โครงการไฟฟ้าพลังงานขยะ ไม่ใช่อํานาจของกระทรวงมหาดไทยเพียงหน่วยเดียว แต่เป็นการพิจารณาร่วมกันของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง มีกระบวนการขั้นตอนการมีส่วนร่วมตามที่กฎหมายกําหนดอย่างเคร่งครัด
วันนี้ (9 ก.พ. 67) นายขจร ศรีชวโนทัย อธิบดีกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น เปิดเผยถึงประเด็นการอภิปรายซักถามของนายวิสาร เตชะธีราวัฒน์ ในฐานะคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2567 เกี่ยวกับการความโปร่งใส การมีส่วนร่วมของประชาชน และผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมของการผลิตไฟฟ้าจากขยะ และการเปิดประมูลหาผู้รับจ้างกําจัดขยะเพื่อนําไปผลิตไฟฟ้าในหลายองค์การบริหารส่วนตําบล โดยตั้งข้อสังเกตว่าแต่ละโครงการก็งบประมาณหลักพันล้านบาท เป็นสัญญาจ้างยาวหลายปี และการประกวดราคามีการกําหนดคุณสมบัติให้เฉพาะผู้ที่มีประสบการณ์ผลิตไฟฟ้าจากขยะเท่านั้น
นายขจร ศรีชวโนทัย อธิบดีกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น กล่าวว่า กระทรวงมหาดไทยส่งเสริมให้ภาคเอกชนเข้ามาร่วมทุนดําเนินการกําจัดขยะมูลฝอยเพื่อผลิตไฟฟ้า เพื่อลดภาระงบประมาณภาครัฐ และสร้างรายได้จากพลังงาน ลดต้นทุนค่ากําจัดขยะขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ทั้งนี้ ตามกฎหมายว่าด้วยการรักษาความสะอาดและความเป็นระเบียบเรียบร้อยของบ้านเมือง ได้กําหนดให้การเก็บ ขน และกําจัดสิ่งปฏิกูลและมูลฝอยนั้น ราชการส่วนท้องถิ่นจะมอบหมายให้หน่วยงานของรัฐ หรือราชการส่วนท้องถิ่นอื่น รวมทั้งองค์การบริหารส่วนจังหวัดหรือเอกชนเป็นผู้ดําเนินการหรือทําร่วมกับราชการส่วนท้องถิ่นก็ได้
"กระทรวงมหาดไทย โดยกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น จึงได้จัดทําแนวทางการแก้ไขปัญหาการจัดการขยะมูลฝอยขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในภาพรวมของประเทศ และมีแนวทางในการรวมกลุ่มพื้นที่ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการจัดการมูลฝอย (Clusters) เพื่อการจัดการขยะที่มีประสิทธิภาพ กําหนดนโยบายและสนับสนุนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นซึ่งมีหน้าที่ในการกําจัดขยะตามกฎหมายในการใช้เทคโนโลยีการกําจัดขยะที่มีประสิทธิภาพ เป็นสากล อาทิ การแปรขยะเป็นเชื้อเพลิงและเผาเพื่อผลิตไฟฟ้า โดยส่งเสริมให้ภาคเอกชนเข้ามามีส่วนร่วมทําโรงกําจัดขยะเพื่อผลิตกระแสไฟฟ้า โดยกระทรวงมหาดไทยได้กําหนดขั้นตอนการพิจารณาโครงการกําจัดขยะเพื่อผลิตกระแสไฟฟ้าขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ซึ่งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ประสงค์จะดําเนินโครงการต้องจัดทําข้อเสนอโครงการตามหลักเกณฑ์การพิจารณาโครงการ 11 ข้อ ได้แก่ 1. ที่ตั้งโครงการ 2. กรรมสิทธิ์ที่ดิน 3. เหตุผลความจําเป็นและขอบเขตของโครงการ 4. ต้นทุนการดําเนินการในภาพรวม 5. รูปแบบและระยะเวลาการมอบหมายให้เอกชนดําเนินการ 6. ประมาณการผลตอบแทนด้านต่าง ๆ 7. ผลกระทบซึ่งครอบคลุมทั้งผลกระทบโดยตรงและโดยอ้อมจากการดําเนินการ 8. ความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องและแนวทางการบริหารความเสี่ยง 9. ความพร้อมขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นผู้จัดทําข้อเสนอโครงการ 10. ความเหมาะสมด้านเทคนิค เทคโนโลยี และ 11. การรับฟังความคิดเห็นของประชาชน" นายขจรฯ กล่าวเน้นย้ํา
นายขจร ศรีชวโนทัย อธิบดีกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น กล่าวต่ออีกว่า ภายหลังจากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยลงนามเห็นชอบโครงการฯ ถือเป็นการสิ้นสุดกระบวนการพิจารณาในส่วนของกระทรวงมหาดไทย ขั้นตอนการดําเนินงานต่อไปอยู่ในการพิจารณาขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเจ้าของโครงการฯ ที่จะต้องไปดําเนินการหาเอกชนมาลงทุน โดยนําหลักเกณฑ์และวิธีการที่กําหนดไว้ในกฎหมายว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐมาใช้บังคับโดยอนุโลม โดยให้ใช้วิธีการประมูลก่อน และเมื่อได้เอกชนที่เป็นคู่สัญญากับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นแล้ว ก็จะเข้าสู่กระบวนการพิจารณาของคณะกรรมการกํากับกิจการพลังงานในส่วนของการขอรับใบอนุญาตจําหน่ายไฟฟ้า และขอใบอนุญาตก่อสร้างโครงการต่อไป ซึ่งจะต้องถือปฏิบัติตามกฎหมาย ระเบียบ และประกาศที่เกี่ยวข้องกับการประกอบกิจการพลังงาน
"สําหรับขั้นตอนการพิจารณาของกระทรวงพลังงาน แบ่งเป็น 2 ด้าน คือ ด้านที่ 1 ด้านการทําสัญญาซื้อขายไฟฟ้า คณะกรรมการกํากับกิจการพลังงาน (กกพ.) ออกประกาศรับซื้อไฟฟ้าโครงการผลิตไฟฟ้าจากขยะชุมชน โดย กกพ. จะเป็นผู้กําหนดหลักเกณฑ์ กระบวนการ และกรอบระยะเวลาให้เอกชนคู่สัญญากับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นดําเนินการ คือ 1. การยื่นคําเสนอขอขายไฟฟ้า 2. การประกาศรายชื่อผู้ยื่นขอผลิตไฟฟ้าที่มีคุณสมบัติและความพร้อมในการลงนามสัญญาซื้อขายไฟฟ้า 3. ลงนามในสัญญาซื้อขายไฟฟ้า และ ด้านที่ 2 ด้านการขอใบอนุญาตการประกอบกิจการพลังงาน ได้กําหนดเงื่อนไข 3 ลักษณะ คือ 1. ผู้ประกอบกิจการผลิตไฟฟ้าที่ใช้ขยะมูลฝอยเป็นเชื้อเพลิง (เอกชนคู่สัญญาฯ) จะต้องถือปฏิบัติตามกฎหมาย ระเบียบ และประกาศที่เกี่ยวข้องกับการประกอบกิจการพลังงาน ทั้งในเรื่องของการจัดทํารายงาน “ประมวลหลักการปฏิบัติ” (Code of Practice : CoP) ซึ่งจะเป็นการจัดทํามาตรการป้องกัน แก้ไข และติดตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดล้อม ทั้งนี้ ผู้ประกอบกิจการผลิตไฟฟ้าที่ใช้ขยะมูลฝอยเป็นเชื้อเพลิงที่มีกําลังการผลิตติดตั้งต่ํากว่า 10 เมกะวัตต์ ได้รับการยกเว้นไม่ต้องจัดทํารายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อมตามกฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม (EIA) และประกาศ กกพ. เรื่อง มาตรการป้องกัน แก้ไข และติดตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดล้อม สําหรับผู้ประกอบกิจการผลิตไฟฟ้าที่ใช้ขยะมูลฝอยเป็นเชื้อเพลิงที่มีกําลังการผลิตติดตั้งต่ํากว่า 10 เมกะวัตต์ 2. ประมวลหลักการปฏิบัติ (Code of Practice : CoP) เป็นเงื่อนไขที่ผู้ประกอบกิจการผลิตไฟฟ้าฯ จะต้องดําเนินการเพื่อใช้ประกอบการขอรับใบอนุญาตประกอบกิจการพลังงานจาก กกพ. ในการปฏิบัติตาม CoP ที่มีการกําหนดมาตรการป้องกันและแก้ไขผลกระทบสิ่งแวดล้อม และมาตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดล้อม ครอบคลุมตั้งแต่ ระยะเตรียมการโครงการ ระยะก่อสร้าง และระยะดําเนินการ ตลอดจนกรณีการรื้อถอนอาคาร และในการจัดทํา CoP กําหนดให้ประชาชนมีส่วนร่วมตามระเบียบ กกพ. เรื่อง การรับฟังความเห็นและทําความเข้าใจกับประชาชนและผู้มีส่วนได้เสีย ในการพิจารณาออกใบอนุญาตประกอบกิจการผลิตไฟฟ้า พ.ศ. 2559 และผู้ประกอบกิจการผลิตไฟฟ้าฯ จะต้องมีการจัดทําบันทึกปัญหาที่เกิดขึ้นสําหรับโครงการไว้ด้วย และ 3. เมื่อ กกพ. อนุญาตให้บริษัทสามารถประกอบกิจการพลังงานแล้ว จึงจะสามารถก่อสร้างโครงการฯ และจ่ายไฟฟ้าเข้าสู่ระบบเชิงพาณิชย์ (SCOD) ได้" นายขจรฯ กล่าวเพิ่มเติม
นายขจร ศรีชวโนทัย อธิบดีกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น กล่าวในช่วงท้ายว่า จากประเด็นข้างต้นจะเห็นได้ว่า การจัดทําโครงการโรงไฟฟ้าจากขยะชุมชน มีขั้นตอน หลักเกณฑ์ ระเบียบ และข้อกฎหมายกําหนดไว้ทุกขั้นตอน มีการเปิดโอกาสให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในกระบวนการพิจารณาโครงการในหลายขั้นตอน ทั้งก่อนดําเนินโครงการ อปท. ต้องดําเนินการรับฟังความคิดเห็นของประชาชนในพื้นที่ ตามระเบียบสํานักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการรับฟังความคิดเห็นของประชาชน พ.ศ. 2548 ก่อน ขั้นตอนการพิจารณาโครงการ และขั้นตอนก่อนก่อสร้างโครงการก็จะต้องดําเนินการรับฟังความคิดเห็นประชาชนอีกครั้งเช่นกัน เพื่อใช้ประกอบการขอใบอนุญาตประกอบกิจการจาก กกพ. ตามระเบียบ กกพ. ว่าด้วยการรับฟังความคิดเห็นและทําความเข้าใจกับประชาชนและผู้มีส่วนได้เสียในการพิจารณาออกใบอนุญาตประกอบกิจการผลิตไฟฟ้า พ.ศ. 2559 ซึ่งการจัดทําโครงการได้เปิดให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมตั้งแต่ต้น หากประชาชนไม่เห็นด้วย โครงการก็ไม่สามารถเกิดขึ้นได้ หรือหากประชาชนต้องการเสนอแนะให้ปรับปรุงโครงการอย่างไร ก็สามารถเสนอได้ตามขั้นตอนที่กําหนดไว้ และโครงการไฟฟ้าพลังงานขยะไม่ได้เป็นการพิจารณาของกระทรวงมหาดไทยแต่เพียงหน่วยเดียว โดย อปท. จะเป็นผู้เสนอโครงการฯ ซึ่งกระบวนการในการศึกษาวิเคราะห์โครงการฯ นั้น จะให้สถาบันการศึกษาหรือผู้เชี่ยวชาญเฉพาะดําเนินการตามหลักวิชาการ และเสนอผ่านการพิจารณาโครงการในรูปแบบของคณะกรรมการ ตั้งแต่ระดับจังหวัดและระดับกระทรวง รวม 3 ชุด ซึ่งคณะกรรมการประกอบด้วย ผู้แทนจากหลายภาคส่วนราชการ ทั้งกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กระทรวงพลังงาน กระทรวงอุตสาหกรรม กระทรวงสาธารณสุข เป็นต้น โดยคณะกรรมการจะทําหน้าที่สนับสนุน พิจารณาเชิงเทคนิค ความเหมาะสมเท่านั้น นอกจากนี้ ยังต้องผ่านการพิจารณาความเหมาะสมและได้รับอนุญาตประกอบกิจการจากกระทรวงพลังงานอีกขั้นตอนหนึ่งด้วย