รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี พระราชทานน้ำสรงพระธาตุเจดีย์หลวง พระเจ้าฝนแสนห่า และเสาอินทขีล (เสาหลักเมือง)
วันเสาร์ที่ 28 พฤษภาคม 2565
สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี พระราชทานน้ําสรงพระธาตุเจดีย์หลวง พระเจ้าฝนแสนห่า และเสาอินทขีล (เสาหลักเมือง)
สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี พระราชทานน้ําสรงพระธาตุเจดีย์หลวง พระเจ้าฝนแสนห่า และเสาอินทขีล (เสาหลักเมือง) ในงานประเพณีใส่ขันดอกบูชาเสาอินทขีล ประจําปี 2565
เมื่อวันที่ 27 พ.ค. 65 เวลา 15.30 น. ณ วัดเจดีย์หลวง วรวิหาร ตําบลพระสิงห์ อําเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ นายสุทธิพงษ์ จุลเจริญ ปลัดกระทรวงมหาดไทย เป็นประธานในพิธีสรงน้ําพระราชทานพระธาตุเจดีย์หลวง พระเจ้าฝนแสนห่า และเสาอินทขีล (เสาหลักเมือง) ในงานประเพณีใส่ขันดอกบูชาเสาอินทขีล ประจําปี 2565 โดยมี พระธรรมเสนาบดี รองเจ้าคณะภาค 7 เจ้าอาวาสวัดพระธาตุดอยสุเทพ ราชวรวิหาร เป็นประธานสงฆ์ โดยมี นายประจญ ปรัชญ์สกุล ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ นายวรญาณ บุณณราช รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ พล.ต.ท.ปิยะ ต๊ะวิชัย ผู้บัญชาการตํารวจภูธรภาค 5 นายพิชัย เลิศพงศ์อดิศร นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงใหม่ นายสุนทร ยามศิริ รองนายกเทศมนตรีนครเชียงใหม่ รศ.ดร.วรลัญจก์ บุณยสุรัตน์ ผู้อํานวยการสถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ พร้อมด้วยหัวหน้าส่วนราชการ และพุทธศาสนิกชนชาวจังหวัดเชียงใหม่ ร่วมในพิธี
โอกาสนี้ นายสุทธิพงษ์ จุลเจริญ ปลัดกระทรวงมหาดไทย ประกอบพิธีบวงสรวงพระธาตุเจดีย์หลวง พระคงหลวง เพื่อทําการบูรณะลงรักปิดทองใหม่ และเป็นประธานในพิธีสรงน้ําพระราชทานพระธาตุเจดีย์หลวง พระเจ้าฝนแสนห่า และเสาอินทขีล (เสาหลักเมือง) โดยจุดธูป - เทียนบูชาพระรัตนตรัย พระธรรมเสนาบดี รองเจ้าคณะภาค 7 ให้ศีล รศ.ดร.วรลัญจก์ บุณยสุรัตน์ผู้อํานวยการสถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ อ่านหมายรับสั่ง จากนั้น นายสุทธิพงษ์ จุลเจริญ ปลัดกระทรวงมหาดไทย ประธานในพิธี เปิดกรวยกระทงดอกไม้ธูปเทียนแพ หน้าพระฉายาลักษณ์สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี แล้วอัญเชิญน้ําสรงพระราชทาน สรงพระเจ้าฝนแสนห่า เสาอินทขีล (เสาหลักเมือง) และพระธาตุเจดีย์ พระสงฆ์ทั้งนั้นเจริญชัยมงคลคาถา นายสุทธิพงษ์ จุลเจริญ ปลัดกระทรวงมหาดไทย พร้อมด้วยหัวหน้าส่วนราชการ แขกผู้มีเกียรติ ร่วมถวายไทยธรรมแด่พระสงฆ์ กรวดน้ํารับพร กราบลาพระรัตนตรัย และถวายความเคารพหน้าพระฉายาลักษณ์สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เป็นอันเสร็จพิธี
นายสุนทร ยามศิริ รองนายกเทศมนตรีนครเชียงใหม่ กล่าวว่า การจัดงานประเพณีใส่ขันดอกบูชาเสาอินทขีล เสาหลักเมืองเชียงใหม่ทุกปีเมื่อล่วงเข้าสู่เดือนพฤษภาคมจนถึงเดือนมิถุนายน จังหวัดเชียงใหม่ จะมีการจัดงานประเพณีสําคัญที่เกี่ยวกับความเชื่อของคนโบราณนั้นก็คือ "ประเพณีบูชาเสาอินทขีล (ใส่ขันดอก)" หรือ"ประเพณีเดือนแปดเข้าเดือนเก้าออก" โดยจัดขึ้นเป็นประจําทุกปีที่วัดเจดีย์หลวง วรวิหาร ซึ่งเป็นวัดสําคัญเก่าแก่วัดหนึ่งและมีประวัติศาสตร์ความเป็นมาที่เกี่ยวเนื่องกับการสร้างเมืองเชียงใหม่มาตั้งแต่อดีต โดยวัดเจดีย์หลวงวริวหาร เป็นวัดที่สร้างขึ้นในรัชสมัยของพระเจ้าแสนเมืองมา กษัตริย์องค์ที่ 7 แห่งราชวงศ์มังรายซึ่งครองราชอาณาจักรล้านนาไทย พระองค์ทรงสร้างพระธาตุเจดีย์หลวงขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 1934 หรือเมื่อประมาณ 631 ปีมาแล้ว ซึ่งด้านหน้าของพระวิหารหลวงเป็นที่ตั้งของเสาอินทขีล หรือเสาหลักเมือง ซึ่งแต่เดิมเสานี้อยู่ที่วัดสะดือเมือง (วัดอินทขีล ซึ่งเป็นที่ตั้งของหอประชุมติโลกราชข้างศาลากลางหลังเก่า ครั้นต่อมาในสมัยพระเจ้ากาวิละครองเมืองเชียงใหม่ พระองค์โปรดให้ย้ายเสาอินทขีลมาไว้ที่วัดเจดีย์หลวง วรวิหาร และได้บูรณปฏิสังขรณ์ขึ้นใหม่พร้อมทั้งสร้างวิหารครอบไว้ เมื่อปี พ.ศ. 2343 ต่อมาวิหารอินทขีลได้ชํารุดทรุดโทรมไปตามกาลเวลา จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2496 ครูบาขาวปี นักบุญแห่งล้านนาไทยอีกท่านหนึ่งจึงได้สร้างวิหารอินทขีลขึ้นใหม่ในปัจจุบัน และท่านยังนําเอาพระพุทธรูปปางขอฝนหรือพระคันธารราษฎร์ประดิษฐานไว้บนเสาอินทขีลอีกด้วย เพื่อให้ชาวเมืองได้กราบไหว้บูชา
"เสาอินทขีลปัจจุบัน ตั้งอยู่กึ่งกลางวิหารจตุรมุขศิลปะแบบล้านนา เป็นเสาอิฐก่อปูน ติดกระจกสีรอบเสาวัดได้สูง 2.27.5 เมตร วัดรอบโคนเสาได้ 5.67 เมตร รอบปลายเสา 3.4 เมตร มีพระพุทธรูปทองสําริดปางรําพึง ที่พลตรีเจ้าราชบุตร (วงศ์ตะวัน ณ เชียงใหม่) นํามาถวายวัดเจดีย์หลวง เมื่อปี 2514 ประดิษฐานอยู่ภายในบุษบกเหนือเสาอินทขีลให้ได้สักการะบูชาคู่กับหลักเมือง"
เสาอินทขีล เป็นเสาหลักเมืองที่สําคัญของเมืองเชียงใหม่ เป็นที่เคารพสักการะและนับถือว่าเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์เป็นที่รวมวิญญาณของชาวเมืองและบรรพบุรุษในอดีต เป็นปูชนียสถานที่สําคัญ ในสมัยก่อนได้มีการทําพิธี สักการะบูชาเสาอินทขีลเป็นประจําทุกปี การทําพิธีดังกล่าวจะทําในปลายเดือนแปดเหนือข้างแรมแก่ ในวันเริ่มทําพิธีนั้น พวกชาวบ้านชาวเมืองทั้งผู้เฒ่าผู้แก่ หนุ่มสาวจะพากันนําเอาดอกไม้ธูปเทียน น้ําขมิ้น ส้มป่อยใส่พานหรือภาชนะไปทําการสระสรงสักการะ การทําพิธีดังกล่าวนี้ มักจะเริ่มในวันแรม 12 ค่ําเดือน 8 เหนือ ไปแล้วเสร็จเอาในวันขึ้น 4 ค่ําเดือน 9 เหนือเป็นประจําทุกปี ทุก ๆ ปีจะมีงานประเพณีบูชาเสาอินทขีล เป็นเวลา 7 วัน สมัยก่อนการจัดงานประเพณีเข้าอินทขีล เป็นหน้าที่ของเจ้าผู้ครองนครและข้าราชบริพาร ซึ่งปัจจุบันเทศบาลนครเชียงใหม่ร่วมกับวัดเจดีย์หลวง องค์กรเอกชน สถานศึกษา และประชาชนชาวเชียงใหม่ทุกสาขาอาชีพร่วมกันจัดงาน ตลอด 7 วันของงานชาวเชียงใหม่ ทั้งในเมืองและต่างอําเภอทุกเพศ ทุกวัย นําข้าวตอก ดอกไม้ ธูปเทียน น้ําอบน้ําหอม มาบูชาเสาอินทขีลและพระพุทธรูปฝนแสนห่ากันอย่างเนืองแน่น พระพุทธรูปฝนแสนห่า งานประเพณีบูชาเสาอินทขีลจะขาดพระพุทธรูปสําคัญนี้ไม่ได้ เป็นพระพุทธรูปทองสําริดปางมารวิชัย แบบสิงห์ 2 หน้าตักกว้าง 63 ซม.สูง 87 ซม. (ของวัดช่างแต้ม) เมื่ออัญเชิญประดิษฐานบนรถแห่ไปตามถนนสายต่าง ๆ ทั่วเมืองเชียงใหม่ แล้วก็อัญเชิญมาประดิษฐานไว้ในซุ้มบุษบกหน้า พระวิหารหลวง เพื่อให้ชาวเมืองบูชาคู่กับเสาอินทขีล และยามค่ําคืนจะมีการละเล่นพื้นเมืองศิลปะพื้นบ้านสมโภชบูชาตลอดงาน
สําหรับซุ้มพระธาตุเจดีย์หลวง วัดเจดีย์หลวง เมืองเชียงใหม่ด้านทิศตะวันออก ในอดีตเคยเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูป พระพุทธมหามณีรัตนปฏิมากร หรือ พระแก้วมรกต ซึ่งเป็นพระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองของประเทศไทย เป็นเวลายาวนานถึง 80 กว่าปี และพระพุทธรูป "พระคงหลวง" ประดิษฐานอยู่ที่ซุ้มด้านทิศเหนือคู่บารมีกับองค์พระธาตุเจดีย์หลวง ตั้งแต่เริ่มสร้างมาเป็นเวลา 600 กว่าปี สมกับพระนามว่า "พระคงหลวง" ประดิษฐานมั่นคงสถาพรมาจนถึงปัจจุบันนี้ และด้วยล่วงเลยผ่านมายาวนาน ปัจจุบัน พระคงหลวง บนซุ้มพระธาตุเจดีย์หลวง ด้านทิศเหนือถึงเวลาที่จะต้องได้ทําการบูรณะแล้ว เพราะทรุดโทรมตามกาลเวลาเตรียมลงรักปิดทองใหม่ให้มั่นคงสวยงามต่อไป