รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-กระทรวงพลังงานและกระทรวงการคลัง ชี้แจงข้อเรียกร้องแก้ไขปัญหาน้ำมันแพง
วันจันทร์ที่ 18 ตุลาคม 2564
กระทรวงพลังงานและกระทรวงการคลัง ชี้แจงข้อเรียกร้องแก้ไขปัญหาน้ํามันแพง
พน. ระบุได้กําหนดผลิตภัณฑ์หรือชนิดน้ํามันดีเซลเป็นชนิดบี 6 ชนิดเดียว และลดค่าการตลาดน้ํามันดีเซล เพื่อลดผลกระทบผู้บริโภคช่วงระยะสั้น ด้าน กค. เผยการจัดเก็บภาษีสรรพสามิตน้ํามันเชื้อเพลิง มีวัตถุประสงค์ด้านสิ่งแวดล้อมเป็นหลัก
วันที่ 18 ตุลาคม 2564 กระทรวงพลังงาน ชี้แจงกรณีสหพันธ์การขนส่งทางบกแห่งประเทศไทย เตรียมจัดกิจกรรมเรียกร้องปัญหาน้ํามันปรับราคาขึ้นอย่างต่อเนื่อง ซึ่งจะนัดรวมพลตามถนนเส้นสําคัญทั้ง 4 มุมเมืองรอบกรุงเทพฯ ในวันที่ 19 ต.ค.64 เพื่อกดดันรัฐบาล เรียกร้องให้ลดภาษีสรรพสามิตหรือนําเงินกองทุนพลังงานมารักษาเสถียรภาพราคาน้ํามัน เพื่อบรรเทาความเดือดร้อนของผู้ประกอบการรถบรรทุกขนส่งสินค้า แต่หากไม่ได้รับการตอบรับ ก็จะประกาศหยุดวิ่งรถขนส่งสินค้าทั่วประเทศ เป็นเวลา 7 วันต่อไปนั้น
ประเด็นชี้แจง : มาตรการของกระทรวงพลังงาน ได้กําหนดผลิตภัณฑ์หรือชนิดน้ํามันดีเซลเป็นชนิดบี 6 ชนิดเดียว และลดค่าการตลาดน้ํามันดีเซล เพื่อลดผลกระทบผู้บริโภคช่วงระยะสั้น
จากสถานการณ์ราคาน้ํามันในตลาดโลก และราคาน้ํามันไบโอดีเซล (B100) ที่ปรับเพิ่มขึ้น ส่งผลให้ราคาน้ํามันในประเทศปรับตัวสูงขึ้น และส่งผลต่อภาระค่าใช้จ่ายของกองทุนน้ํามันเชื้อเพลิง (กองทุนน้ํามันฯ) ที่ต้องจ่ายเงินชดเชยน้ํามันไบโอดีเซล (B100) และการที่น้ํามันดีเซลหมุนเร็ว B7 ได้มีราคาสูงกว่า 30 บาทต่อลิตร ส่งผลให้ผู้บริโภคเกิดความเดือดร้อนจากสถานการณ์ราคาดังกล่าว เนื่องจากปริมาณการใช้น้ํามัน B7 เป็นร้อยละ 56 ของการใช้น้ํามันดีเซลทั้งหมด
​ กระทรวงพลังงาน ได้ออกมาตรการบรรเทาผลกระทบของน้ํามันดีเซลหมุนเร็วที่ปรับตัวสูงขึ้นทันที โดยปรับลดอัตราเงินส่งเข้ากองทุนน้ํามันฯ ของน้ํามันดีเซลหมุนเร็ว บี7 จาก 1.00 บาทต่อลิตร เป็น 0.01 บาทต่อลิตร ซึ่งมาตรการนี้เริ่มดําเนินการแล้วตั้งแต่วันที่ 5 ตุลาคม 2564 นอกจากนี้ ยังปรับลดสัดส่วนผสมขั้นต่ําของไบโอดีเซลในน้ํามันดีเซลหมุนเร็ว บี 7 และน้ํามันดีเซลหมุนเร็วธรรมดา เป็นร้อยละ 6 โดยปริมาตร พร้อมทั้งเห็นชอบค่าการตลาดของน้ํามันดีเซลหมุนเร็วธรรมดา เท่ากับ 1.40 บาทต่อลิตร โดยมาตรการดังกล่าวจะเริ่มดําเนินการเป็นช่วงระยะเวลาสั้นๆ ระหว่างวันที่ 11-31 ตุลาคม 2564 ซึ่งจะทําให้ราคาน้ํามันดีเซลจะลดระดับลงมาคงอยู่ที่ประมาณ 28 บาทต่อลิตร และกระทรวงพลังงาน จะมีการประเมินสถานการณ์อย่างใกล้ชิดและกําหนดมาตรการช่วยเหลือประชาชนในระยะต่อไป
ข้อเรียกร้อง : ให้นําเงินกองทุนพลังงานมารักษาเสถียรภาพราคาน้ํามันดีเซลให้อยู่ในระดับ 25 บาทต่อลิตร เพื่อช่วยบรรเทาความเดือดร้อนของรถบรรทุกขนส่งสินค้า
ประเด็นชี้แจง : ปัจจัยที่ส่งผลต่อราคาน้ํามันของไทย ประกอบด้วย
1) ต้นทุนเนื้อน้ํามัน (ร้อยละ 40 – 60) คือ ต้นทุนน้ํามันสําเร็จรูปที่ผลิตจากโรงกลั่น ซึ่งอ้างอิงราคาตามตลาดกลางภูมิภาคเอเชีย
2) ภาษีต่างๆ (ร้อยละ 30 – 40) ได้แก่ ภาษีสรรพสามิต ภาษีเทศบาล และภาษีมูลค่าเพิ่ม เพื่อนํามาใช้เป็นงบประมาณในการพัฒนาประเทศ และบํารุงท้องถิ่น
3) กองทุนต่างๆ (ร้อยละ 5 – 20) เช่น กองทุนน้ํามันเชื้อเพลิง และกองทุนเพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงาน
4) ค่าการตลาด (ร้อยละ 10 – 18) คือ ส่วนที่เป็นต้นทุน ค่าใช้จ่าย และกําไรของธุรกิจค้าปลีกน้ํามันทั้งระบบ ตั้งแต่การจัดการคลังน้ํามัน การขนส่งน้ํามันมายังสถานีบริการ รวมถึงการให้บริการของสถานีบริการที่เติมน้ํามันแต่ละลิตรให้กับประชาชน
หน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการกําหนดหลักเกณฑ์ราคาน้ํามันเชื้อเพลิง : กองทุนน้ํามันเชื้อเพลิง ราคาน้ํามันแต่ละลิตรที่เราจ่ายไป ส่วนหนึ่งเป็นเงินที่ต้องนําส่งเข้า “กองทุนน้ํามันเชื้อเพลิง” ซึ่งกําหนดโดยคณะกรรมการบริหารนโยบายพลังงาน (กบง.) เพื่อเป็นกลไกในการรักษาเสถียรภาพของราคาน้ํามันและช่วยลดผลกระทบที่เกิดขึ้นจากความผันผวนของราคาน้ํามันในตลาดโลก โดยเมื่อเวลาที่ราคาน้ํามันในตลาดโลกปรับตัวขึ้นอย่างรุนแรง กองทุนน้ํามันฯ จะลดอัตราเก็บเงินเข้ากองทุนน้ํามันฯ ลงจนอาจจะไม่เก็บ หรือนําเงินออกมาชดเชย เพื่อที่ผู้ค้าจะได้ไม่ต้องปรับขึ้นราคาน้ํามันอย่างรวดเร็วเท่ากับการปรับตัวขึ้นของราคาตลาดโลกจนส่งผลกระทบต่อผู้บริโภค ในกรณีที่ราคาน้ํามันในตลาดโลกปรับตัวลดลงกองทุนน้ํามันฯ จะพิจารณาเก็บเงินเข้ากองทุนเพิ่มเพื่อทดแทนเงินที่ชดเชยไปและเพื่อสํารองไว้ใช้รับมือกับความผันผวนของราคาน้ํามันที่อาจเกิดขึ้นอีกในอนาคต โดยกองทุนน้ํามันฯ ยังมีอัตราที่เรียกเก็บออกไปแตกต่างกันโดยขึ้นอยู่กับน้ํามันแต่ละชนิดอีกด้วย น้ํามันบางชนิดที่มีการสนับสนุนอย่างเช่น น้ํามันเชื้อเพลิงชีวภาพ ถ้าดูในกลุ่มเบนซิน จะเป็นน้ํามันเบนซิน E20 E85 ซึ่งในส่วนนี้กองทุนน้ํามันฯ ได้เข้าไปช่วยเพื่อส่งเสริมให้มีการใช้น้ํามันเชื้อเพลิงชีวภาพมากขึ้น ในส่วนของกลุ่มดีเซล คาดว่าจะใช้เงินจากกองทุนน้ํามันฯ อุดหนุนประมาณ 3,000 ล้านบาท/เดือน โดย ณ วันที่ 10 ตุลาคม 2564 กองทุนน้ํามันฯ มีฐานะสุทธิอยู่ที่ 10,235 ล้านบาท แยกเป็นบัญชีน้ํามัน 28,281 ล้านบาท บัญชี LPG (-18,046 ล้านบาท) โดยมีสภาพคล่อง (-4,215 ล้านบาท) ซึ่งคาดว่าอีก 2 เดือนกองทุนน้ํามันจะติดลบ โดยกระทรวงพลังงาน จะพิจารณาแนวทางในการบริหารจัดการกองทุนน้ํามันฯ ที่เหมาะสมต่อไป
ทั้งนี้ ราคาขายปลีกในประเทศมีการปรับขึ้นและลงตามราคาตลาดโลก แต่อาจจะเหลื่อมเวลากับการปรับราคาน้ํามันในตลาดบ้างในบางช่วง การที่ตลาดน้ํามันของไทยเป็นตลาดเสรีการปรับขึ้นลงราคาของผู้ค้าจึงเป็นไปตามสภาพการแข่งขันของตลาดภายในประเทศด้วยเช่นเดียวกัน และเนื่องจากสถานการณ์พลังงานโลกมีความผันผวน กระทรวงพลังงานยังคงติดตามสถานการณ์ และออกมาตรการต่างๆ ที่เหมาะสมเพื่อบรรเทาภาระค่าใช้จ่ายของประชาชน พร้อมทั้งติดตามดูแลความเหมาะสมของการกําหนดราคาขายปลีกน้ํามันเชื้อเพลิงให้มีความเป็นธรรมกับทุกฝ่ายอยู่เสมอ
นายพรชัย ฐีระเวช ผู้อํานวยการสํานักงานเศรษฐกิจการคลัง สํานักงานเศรษฐกิจการคลัง กระทรวงการคลัง ในฐานะโฆษกกระทรวงการคลัง กล่าวว่าปัญหาราคาขายปลีกน้ํามันดีเซลปรับตัวสูงขึ้นเป็นผลมาจากราคาน้ํามันดิบในตลาดโลกที่ปรับตัวสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องจนปัจจุบันอยู่ที่ 83.53 เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรล ซึ่งเป็นผลมาจากการฟื้นตัวของเศรษฐกิจโลกจาก COVID-19 ประกอบกับความต้องการใช้น้ํามันที่เพิ่มสูงขึ้นเมื่อเข้าสู่ฤดูหนาวซึ่งทําให้ราคาน้ํามันดิบในตลาดโลกปรับตัวสูงขึ้น ด้วยข้อเท็จจริงดังกล่าวส่งผลให้ราคาขายปลีกน้ํามันดีเซลในประเทศวันที่ 18 ตุลาคม 2564 อยู่ที่ประมาณ 28 บาทต่อลิตร ซึ่งปรับตัวสูงขึ้นประมาณร้อยละ 16 เมื่อเทียบกับช่วงต้นปี (มกราคม 2564) อย่างไรก็ดี เมื่อเปรียบเทียบราคาขายปลีกน้ํามันดีเซลของไทยกับประเทศอื่น ๆ ในภูมิภาคเดียวกันแล้วพบว่า ราคาขายปลีกน้ํามันดีเซลของไทยอยู่ระดับใกล้เคียงกับประเทศอื่น ๆ (สิงคโปร์ ลิตรละ 53 บาท สปป. ลาว ลิตรละ 31.50 บาท กัมพูชา ลิตรละ 30.24 บาท ฟิลิปปินส์ ลิตรละ 28.69 บาท เมียนมา ลิตรละ 26.95 บาท และมาเลเซีย (ผู้ส่งออกน้ํามัน) ลิตรละ 17.42 บาท) เพื่อแก้ไขปัญหาข้างต้น รัฐบาลจึงได้ดําเนินนโยบายเพื่อรักษาระดับราคาขายปลีกน้ํามันดีเซล ผ่านกองทุนน้ํามันเชื้อเพลิง ซึ่งเป็นกลไกหลักในการรักษาระดับราคาขายปลีกน้ํามันเชื้อเพลิงและมีสภาพคล่องพร้อมดําเนินการ โดยได้มีการอุดหนุนราคาขายปลีกน้ํามันดีเซลที่ 1.99 – 4.16 บาทต่อลิตร รวมทั้งได้มีการบริหารจัดการให้มีการปรับลดค่าการตลาดลงด้วย กล่าวคือ การใช้กลไกดังกล่าวมีความพร้อมและเพียงพอต่อการรักษาระดับราคาขายปลีกน้ํามันดีเซลภายใต้บริบทปัจจุบันได้
ในส่วนประเด็นการปรับลดภาษีสรรพสามิตเพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าวนั้น อาจยังไม่ใช่ช่วงเวลาที่จะใช้กลไกดังกล่าวในขณะนี้ เนื่องจากการจัดเก็บของภาษีสรรพสามิตน้ํามันเชื้อเพลิงไม่ได้มีวัตถุประสงค์เพื่อรักษาระดับราคาพลังงาน แต่มีวัตถุประสงค์ด้านสิ่งแวดล้อมเป็นหลัก อย่างไรก็ดี ในอดีตมีการปรับลดอัตราภาษีสรรพสามิตน้ํามันดีเซลเพื่อบรรเทาภาระของประชาชน เนื่องจากในขณะนั้นราคาน้ํามันดิบในตลาดโลกอยู่ในระดับที่สูง ดังนั้น หากราคาน้ํามันดิบในตลาดโลกมีการปรับตัวสูงขึ้น รัฐบาลอาจพิจารณามาตรการภาษีสรรพสามิตเพื่อบรรเทาภาระของประชาชนต่อไป