รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-ครม.อนุมัติการขอรับการสนับสนุนงบประมาณ โครงการบริบาลและคุ้มครองสิทธิผู้สูงอายุในชุมชน (ภาคใต้) จำนวน 163.231 ล้านบาท
วันอังคารที่ 12 มีนาคม 2567
12/03/2567
ครม.อนุมัติการขอรับการสนับสนุนงบประมาณ โครงการบริบาลและคุ้มครองสิทธิผู้สูงอายุในชุมชน (ภาคใต้) จํานวน 163.231 ล้านบาท
ครม.อนุมัติการขอรับการสนับสนุนงบประมาณโครงการบริบาลและคุ้มครองสิทธิผู้สูงอายุในชุมชน (ภาคใต้) จํานวน 163.231 ล้านบาท
วันที่ 12 มีนาคม 2567 คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบหลักการโครงการบริบาลและคุ้มครองสิทธิผู้สูงอายุในชุมชน (ภาคใต้) วงเงินงบประมาณทั้งสิ้น 163.231 ล้านบาท เพื่อส่งเสริมสนับสนุนการบริบาลและคุ้มครองสิทธิผู้สูงอายุในชุมชนให้ได้รับการดูแลครอบคลุมในทุกมิติอย่างเหมาะสมและมีคุณภาพชีวิตที่ดีตามที่กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) เสนอ
นางรัดเกล้า อินทวงศ์ สุวรรณคีรี รองโฆษกประจําสํานักนายกรัฐมนตรี กล่าวว่า จากรายงาน ของ พม. ปัจจุบันประเทศไทยได้เข้าสู่การเป็นสังคมสูงอายุอย่างสมบูรณ์ การเกิดของประชากรไทยมีอัตราลดลงเมื่อเทียบกับจํานวนประชากรผู้สูงอายุที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องและรวดเร็ว โดยในปี 2566 ประเทศไทยมีประชากรสูงอายุ จํานวน 13.06 ล้านคน คิดเป็นร้อยละ 20.08 ของประชากรทั้งหมด 65.06 ล้านคน พม. ตระหนักถึงความสําคัญของการดูแลผู้สูงอายุให้ครอบคลุมในทุกมิติ (มิติสุขภาพ สังคม เศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม และเทคโนโลยีและนวัตกรรม) รวมถึงการป้องกันการเข้าสู่ภาวะพึ่งพิงและการดูแลระยะยาวในผู้สูงอายุ โดยส่งเสริมให้ชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมและดูแลผู้สูงอายุเพื่อรองรับสถานการณ์สังคมสูงอายุในปัจจุบันและอนาคต และเป็นการสร้างหลักประกันความมั่นคงในชีวิต สร้างระบบการดูแลและเฝ้าระวังทางสังคมผู้สูงอายุในระดับพื้นที่ให้กับผู้สูงอายุอย่างมีคุณภาพ จึงได้จัดทํา โครงการบริบาลและคุ้มครองสิทธิผู้สูงอายุในชุมชน ขึ้นมา
โครงการบริบาลและคุ้มครองสิทธิผู้สูงอายุในชุมชนนั้น กรมกิจการผู้สูงอายุได้เสนอตั้งงบประมาณในร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจําปปีงบประมาณ พ.ศ. 2567 ไว้แล้วจํานวน 8.850 ล้านบาท เพื่อดําเนินโครงการในลักษณะนําร่องใน 12 จังหวัด 19 พื้นที่ ซึ่งจะเริ่มดําเนินการเมื่องบประมาณได้ผ่านการอนุมัติ
ทั้งนี้ จากการการลงพื้นที่ควบคู่กับการร่วมการประชุม ครม.สัญจร ทาง พม. จึงเห็นความจําเป็นในการขยายโครงการฯ ไปในภูมิภาคต่างๆ โดย ก่อนหน้านี้ ในประชุม ครม.สัญจร ณ จังหวัดหนองบัวลําภู (9 ธันวาคม 2566) ครม. ได้อนุมัติ วงเงิน 359 ล้านบาท สําหรับ โครงการบริบาลและคุ้มครองสิทธิผู้สูงอายุในชุมชนภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เพื่อสร้างกลไกการดูแลผู้สูงอายุให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีอย่างยั่งยืนในพื้นที่ 20 จังหวัด 322 อําเภอภาคตะวันออกเฉียงเหนือแล้ว
จากการประชุม ครม.สัญจร ณ จังหวัดระนอง (23 มกราคม 2567 พม. ได้รวบรวมข้อมูลและพบว่า ภาคใต้ (14 จังหวัด) มีประชากรสูงอายุ จํานวน 1.62 ล้านคน คิดเป็นร้อยละ 17.14 ของประชากรภาคใต้ทั้งหมด 9.45 ล้านคน (ข้อมูลจากกรมการปกครอง ณ เดือนธันวาคม 2566) นอกจากนั้น ข้อมูลการคัดกรองสุขภาพของกระทรวงสาธารณสุข (สธ.) พบว่า ภาคใต้มีประชากรสูงอายุ จํานวน 1.07 ล้านคน แบ่งเป็น 3 กลุ่มคือ
กลุ่มติดสังคม จํานวน 1.03 ล้านคน คิดเป็นร้อยละ 96.19
กลุ่มติดบ้าน จํานวน 33,493 คน เป็นร้อยละ 3.12
กลุ่มติดเตียง จํานวน 7,404 คน คิดเป็นร้อยละ 0.69
โดยผู้สูงอายุนั้นยังมีแนวโน้มอยู่ลําพังคนเดียวและถูกทอดทิ้งเพิ่มขึ้นอีกด้วย เนื่องจากสมาชิกในครอบครัวมีการย้ายถิ่นฐานเพื่อการประกอบอาชีพและหารายได้ โดยมีผู้สูงอายุที่อยู่ลําพัง จํานวน 189,190 คน และผู้สูงอายุดูแลกันเอง จํานวน 89,680 คน (ข้อมูลจากกรมการพัฒนาชุมชน ณ เดือนธันวาคม 2565) ส่งผลให้เกิดการขาดแคลนจํานวนผู้ดูแลผู้สูงอายุและผู้สูงอายุไม่ได้รับการดูแลที่เหมาะสม
ในการประชุม ครม. วันนี้ (12 มีนาคม 2567) พม. จึงได้เสนอ โครงการบริบาลและคุ้มครองสิทธิผู้สูงอายุในชุมชนในภาคใต้ ด้วยวงเงิน 163.231 ล้านบาท ซึ่งโครงการฯ ดังกล่าว สอดคล้องกับนโยบายรัฐบาลที่ให้ความสําคัญกับการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนและสอดคล้องกับแผนพัฒนากลุ่มจังหวัดภาคใต้ ในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับผู้สูงอายุ เช่นแผนพัฒนากลุ่มจังหวัดภาคใต้ฝั่งอ่าวไทย (พ.ศ. 2566-2570) ฉบับทบทวน ปีงบประมาณ พ.ศ. 2567 ที่มีแผนพัฒนาเกี่ยวกับการจัดตั้งหรือสนับสนุนการจัดตั้งองค์กรที่มีบทบาทหน้าที่ในการดูแลผู้สูงอายุ เนื่องจากปัญหาการพึ่งพิงและประชากรวัยเด็กลดลงทําให้มีอัตราวัยแรงงานลดลงแผนพัฒนากลุ่มจังหวัดภาคใต้ฝั่งอันดามัน (พ.ศ. 2566-2570) ที่มีแผนพัฒนาเกี่ยวกับการลงทุนทางสังคมแบบมุ่งเป้าเพื่อช่วยเหลือและพัฒนาคุณภาพชีวิตของกลุ่มคนยากจน กลุ่มเปราะบางและกลุ่มผู้มีภาวะพึ่งพิงสูง ให้เข้าถึงบริการสาธารณสุข เนื่องจากมีแนวโน้มความต้องการด้านสาธารณสุขในพื้นที่ที่เพิ่มสูงขึ้น โดยโครงการฯ มีสาระสําคัญสรุปได้ ดังนี้
หัวข้อ
สาระสําคัญ
1. วัตถุประสงค์
 ส่งเสริมสนับสนุนการบริบาลและคุ้มครองสิทธิผู้สูงอายุในชุมชน
 พัฒนาศักยภาพผู้บริบาล (ผู้ดูแล) คุ้มครองสิทธิผู้สูงอายุ
 สร้างกลไกการดูแลผู้สูงอายุให้ครอบคลุมในทุกมิติ 5 มิติ (มิติสุขภาพ สังคม เศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม และเทคโนโลยีและนวัตกรรม) ในระดับพื้นที่ โดยมุ่งเน้นให้ผู้สูงอายุมีคุณภาพชีวิตที่ดีอย่างยั่งยืนและลดภาระค่าใช้จ่ายการดูแลผู้สูงอายุในระยะยาวของประเทศ
2. พื้นที่ดําเนินโครงการ
14 จังหวัด 151 อําเภอ ในภาคใต้ ได้แก่ จังหวัดนครศรีธรรมราช สงขลา สุราษฎร์ธานี ตรัง พัทลุง นราธิวาส ชุมพร ปัตตานี ยะลา กระบี่ ภูเก็ต พังงา สตูล และระนอง
3. กลุ่มเป้าหมายโครงการฯ
กลุ่มเป้าหมายที่ได้รับประโยชน์ รวม 1.62 ล้านคน ประกอบด้วย
 คนในพื้นที่ที่ได้รับคัดเลือกเป็นผู้บริบาลคุ้มครองสิทธิผู้สูงอายุ8 พื้นที่ละ 2 คน จํานวน 151 พื้นที่ รวมทั้งสิ้น 302 คน
 ผู้สูงอายุในชุมชน จํานวน 1.62 ล้านคน
4. ขั้นตอนการดําเนินการ
 รับสมัครและพิจารณาคัดเลือกคนในแต่ละพื้นที่ พื้นที่ละ 2 คน ให้เป็นผู้บริบาลคุ้มครองสิทธิผู้สูงอายุเพื่อเข้ารับการอบรมตามหลักสูตรที่กําหนดและปฏิบัติหน้าที่ในการดูแลผู้สูงอายุในชุมชน
 จัดอบรมหลักสูตรการดูแลผู้สูงอายุขั้นสูงหรือหลักสูตรผู้ดูแลผู้สูงอายุ 420 ชั่วโมง (ใช้ระยะเวลาอบรมประมาณ 3 เดือน) จากสถาบันหรือหน่วยงานที่ได้รับรองอนุญาตใช้หลักสูตรจากกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ สธ.9 ซึ่งสอดคล้องกับกฎกระทรวงกิจการดูแลผู้สูงอายุและผู้มีภาวะพึ่งพิง ออกตามความในพระราชบัญญัติสถานประกอบการเพื่อสุขภาพ พ.ศ. 2559 รวมถึงมีการจัดอบรมเพิ่มเติมทักษะความรู้อื่นที่เกี่ยวข้องกับการดูแลคุ้มครองพิทักษ์สิทธิผู้สูงอายุ การดูแลปฏิบัติกิจวัตรประจําวันของผู้สูงอายุ การเข้าถึงสวัสดิการทางสังคม และการจัดกิจกรรมพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุให้ครอบคลุมทั้ง 5 มิติข้างต้น เพื่อพัฒนาศักยภาพผู้บริบาลคุ้มครองสิทธิผู้สูงอายุ
 ผู้บริบาลคุ้มครองสิทธิผู้สูงอายุปฏิบัติงานตามขอบเขตหน้าที่ที่กําหนด โดยการลงพื้นที่ดูแลผู้สูงอายุที่บ้านและจัดกิจกรรมพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในชุมชนตามระยะเวลาและสถานที่ที่กําหนด โดยสํานักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์หรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ทําหน้าที่ในการกํากับดูแลและให้ข้อเสนอแนะแก่ผู้บริบาลคุ้มครองสิทธิผู้สูงอายุ
 ลงพื้นที่สรุป ติดตาม และประเมินผลการดําเนินงานร่วมกับทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง
5. งบประมาณ
จํานวน 163.231 ล้านบาท แบ่งเป็น
งบประมาณ
จํานวน
 งบดําเนินงาน เช่น ค่าตอบแทนผู้บริบาลคุ้มครองสิทธิผู้สูงอายุ ค่าจัดอบรม ค่าจัดกิจกรรมในพื้นที่
93.016 ล้านบาท
 งบลงทุน เช่น รถเข็นชนิดนั่ง เครื่องชั่งน้ําหนักแบบดิจิทัลพร้อมที่วัดส่วนสูง กระเป๋าพยาบาลพร้อมอุปกรณ์ปฐมพยาบาล
70.215 ล้านบาท
6. ระยะเวลาดําเนินโครงการ
เริ่มดําเนินโครงการภายในปีงบประมาณ พ.ศ. 2567
7. ประโยชน์ที่ได้รับ
 ผู้สูงอายุได้รับการดูแลอย่างมีมาตรฐาน มีคุณภาพชีวิตที่ดีอย่างยั่งยืน
 มีกลไกระบบชุมชนรอบรับสถานการณ์สังคมสูงวัย
 ลดภาระค่าใช้จ่ายในการดูแลผู้สูงอายุระยะยาวของประเทศ
 ส่งเสริมเศรษฐกิจชุมชน