รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-ครม. เห็นชอบ ร่าง พ.ร.บ. การดำเนินกิจกรรม ขององค์กรไม่แสวงหากำไร พ.ศ. .... ส่งเสริมองค์กรภาคประชาสังคม เพื่อประโยชน์สาธารณะอย่างแท้จริง เปิดเผย โปร่งใส สร้างความร่วมมือภาครัฐ-เอกชน
วันอังคารที่ 4 มกราคม 2565
ครม. เห็นชอบ ร่าง พ.ร.บ. การดําเนินกิจกรรม ขององค์กรไม่แสวงหากําไร พ.ศ. .... ส่งเสริมองค์กรภาคประชาสังคม เพื่อประโยชน์สาธารณะอย่างแท้จริง เปิดเผย โปร่งใส สร้างความร่วมมือภาครัฐ-เอกชน
ครม. เห็นชอบ ร่าง พ.ร.บ. การดําเนินกิจกรรม ขององค์กรไม่แสวงหากําไร พ.ศ. .... ส่งเสริมองค์กรภาคประชาสังคม เพื่อประโยชน์สาธารณะอย่างแท้จริง เปิดเผย โปร่งใส สร้างความร่วมมือภาครัฐ-เอกชน ป้องกันไม่ให้องค์กรไม่แสวงหากําไรถูกใช้ในทางที่ผิดกฎหมาย
วันที่ 4 มกราคม 2565 นายธนกร วังบุญคชนะ โฆษกประจําสํานักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) มีมติเห็นชอบแนวทางการยกร่าง พ.ร.บ. การดําเนินกิจกรรมขององค์กร ไม่แสวงหากําไร พ.ศ. .... ของ คณะกรรมการกฤษฎีกา และมอบหมายให้กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ รับร่าง พ.ร.บ. ไปดําเนินการรับฟังความคิดเห็นและวิเคราะห์ผลกระทบของร่างกฎหมาย ตาม ม.77 ของรัฐธรรมนูญ และ พ.ร.บ. หลักเกณฑ์การจัดทําร่างกฎหมายและการประเมิน ผลสัมฤทธิ์ของกฎหมาย พ.ศ. 62 ก่อนเสนอ ครม. ต่อไป โดยมุ่งเน้นส่งเสริมองค์กรไม่แสวงหากําไร ให้เกิดความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชน ในการดําเนินกิจการที่ให้เป็นไปอย่างเปิดเผย โปร่งใส และเป็นประโยชน์ต่อสาธารณะ รวมทั้งมีการกําหนดกลไกการกํากับดูแลเท่าที่จําเป็น ไม่ให้เป็นภาระแก่องค์กรไม่แสวงหากําไรขณะเดียวกันก็ให้ความคุ้มครองประโยชน์สาธารณะ รักษาไว้ซึ่งความสงบเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีของประชาชน ทั้งนี้ การดําเนินกิจกรรมขององค์กรฯ ต้องอยู่ภายใต้ขอบเขตการใช้สิทธิและเสรีภาพตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 25 ของรัฐธรรมนูญด้วย
นายกรัฐมนตรียังกล่าวถึงเป้าหมายสําคัญร่าง พ.ร.บ.ฯ เพื่อประโยชน์สาธารณะ โปร่งใส และเป็นประโยชน์ ซึ่งยังต้องผ่านกระบวนการรับฟังความคิดเห็นประชาชน ซึ่งข้อกําหนดต่าง ๆ เป็นไปตามมาตรฐานสากลว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน ป้องกันการสนับสนุนด้านการเงินในการต่อต้านการก่อการร้าย ซึ่งหลายประเทศก็มีกลไก และกฎกติกา เช่นนี้ ขณะที่รอร่าง พ.ร.บ. เข้าสู่กระบวนการพิจารณาของรัฐสภา ก็ขอให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ใช้กฏหมายที่มีอยู่ พร้อมขอสนับสนุนจากวิปในการผลักดันร่าง พ.ร.บ.ฯ เข้าสู่ที่ประชุมรัฐสภาต่อไป
สาระสําคัญ “ร่าง พ.ร.บ. การดําเนินกิจกรรมขององค์กรไม่แสวงหากําไร พ.ศ. ....” อาทิ กําหนดบทนิยาม “องค์กรไม่แสวงหากําไร” หมายความว่า คณะบุคคลภาคเอกชน ซึ่งรวมกลุ่มกันจัดตั้งในรูปแบบใด ๆ ที่มีบุคคลร่วมดําเนินงาน เพื่อจัดทํากิจกรรมต่าง ๆ ในสังคม โดยไม่มุ่งแสวงหากําไรมาแบ่งปันกัน แต่ไม่รวมถึงการรวมกลุ่มของคณะบุคคลเพื่อดําเนินกิจกรรม เป็นการเฉพาะคราว หรือดําเนินกิจกรรมเฉพาะเพื่อประโยชน์ ของคณะบุคคลนั้น หรือพรรคการเมือง โดยให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์เป็นผู้รักษาการตาม พ.ร.บ. นี้ ทั้งนี้ องค์กรไม่แสวงหากําไรที่จัดตั้งขึ้นตามกฎหมายเฉพาะ ต้องอยู่ในบังคับตาม พ.ร.บ. นี้ด้วย
นอกจากนี้ ยังกําหนดให้มี “คณะกรรมการส่งเสริมและพัฒนาองค์กรไม่แสวงหากําไร” ซึ่งประกอบด้วย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์เป็น ประธานกรรมการ โดยมีหน้าที่และอํานาจในการส่งเสริมและพัฒนาองค์กร ไม่แสวงหากําไร เช่น เสนอแนะต่อ ครม. เรื่องสิทธิประโยชน์ ทางภาษีให้แก่องค์กรไม่แสวงหากําไรและผู้สนับสนุน กําหนดสิทธิประโยชน์ขององค์กรไม่แสวงหากําไรโดยให้ได้รับการสนับสนุนเงินทุนและให้องค์กรไม่แสวงหากําไรและผู้สนับสนุนองค์กรไม่แสวงหากําไร อาจได้รับสิทธิประโยชน์ทางภาษีอากรตามหลักเกณฑ์ที่กําหนด
ขณะเดียวกัน กําหนดให้องค์กรฯ ไม่แสวงหากําไร ต้องเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับองค์กรไม่แสวงหากําไร เช่น ชื่อ วัตถุประสงค์ในการจัดตั้ง วิธีการดําเนินการ แหล่งที่มาของเงินทุน และรายชื่อผู้รับผิดชอบ และห้ามไม่ให้ดําเนินงานที่กระทบต่อความมั่นคงของรัฐ การดําเนินงานที่ก่อให้เกิดความแตกแยกในสังคม หากได้รับเงินจาก ต่างประเทศต้องแจ้งชื่อแหล่งเงินทุนต่างประเทศ บัญชีธนาคารที่จะรับเงิน จํานวนเงินที่จะได้รับ และวัตถุประสงค์ของการนําเงิน ไปใช้จ่าย ต่อนายทะเบียน ต้อง รับเงินผ่านบัญชีของ ธนาคาร ที่แจ้งไว้ ต่อนายทะเบียน ต้องใช้เงินเฉพาะตามวัตถุประสงค์ที่ได้แจ้งต่อ นายทะเบียน และต้องไม่ใช้เงินเพื่อดําเนินกิจกรรมในลักษณะ การแสวงหาอํานาจรัฐ หรือเอื้อประโยชน์ต่อพรรคการเมือง จัดทําบัญชีรายรับรายจ่ายในแต่ละรอบปีปฏิทิน และเปิดเผยบัญชีรายรับรายจ่ายดังกล่าว โดยต้องเก็บรักษา บัญชีรายรับรายจ่ายนั้นไว้ให้สามารถตรวจสอบได้เป็นเวลา 3 ปี รวมทั้งยังกําหนดมาตรการบังคับและโทษ โดย กําหนดให้ในกรณีที่องค์กรไม่แสวงหากําไรไม่ดําเนินการ หากฝ่าฝืนข้อห้ามดังกล่าว อาจถูกสั่งให้หยุด การดําเนินกิจกรรมหรือยุติการดําเนินงานได้ และกําหนดโทษปรับทางอาญาสําหรับองค์กรไม่แสวงหากําไร และผู้รับผิดชอบ หากไม่หยุดการดําเนินกิจกรรมหรือยุติ การดําเนินงานหลังจากได้รับคําสั่งด้วย
................................