รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-กระทรวงเกษตรฯ ต้อนรับพี่น้องชาวประมง หารือ 3 แนวทางออก “คุ้มครองสัตว์น้ำเศรษฐกิจขนาดเล็ก”
วันอังคารที่ 27 กันยายน 2565
กระทรวงเกษตรฯ ต้อนรับพี่น้องชาวประมง หารือ 3 แนวทางออก “คุ้มครองสัตว์น้ําเศรษฐกิจขนาดเล็ก”
กระทรวงเกษตรฯ ต้อนรับพี่น้องชาวประมง หารือ 3 แนวทางออก “คุ้มครองสัตว์น้ําเศรษฐกิจขนาดเล็ก” ตามมาตรา 57 แห่ง พ.ร.ก. การประมง พ.ศ. 2558 และฉบับแก้ไขเพิ่มเติม
วันที่ 27 กันยายน 2565 ณ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ นายประยูร อินสกุล รองปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ พร้อมด้วย นายบัญชา สุขแก้ว รองอธิบดีกรมประมง และนายสุธัญญ์ ฤทธิขาบ ผู้อํานวยการสํานักบริหารกองทุนเพื่อช่วยเหลือเกษตรกรและรับเรื่องร้องเรียน กระทรวงเกษตรฯ ต้อนรับตัวแทนกลุ่มสมาคมสมาพันธ์ชาวประมงพื้นบ้านแห่งประเทศไทย นําโดย นายปิยะ เทศแย้ม นายกสมาคมสมาพันธ์ชาวประมงพื้นบ้านแห่งประเทศไทย ที่เดินทางมาพบเพื่อทวงสัญญาข้อเรียกร้องให้รัฐบาลเร่งออกประกาศกําหนดขนาดสัตว์น้ําที่ห้ามมิให้จับหรือนําขึ้นเรือประมง ตาม พ.ร.ก.การประมง พ.ศ.2558 มาตรา 57 ตามที่กลุ่มฯ ได้ยื่นข้อเรียกร้องไว้เมื่อวันที่ 8 มิ.ย. 65 ที่ผ่านมา
นายบัญชา สุขแก้ว รองอธิบดีกรมประมง ได้รับมอบหมายจากนายเฉลิมชัย สุวรรณรักษ์ อธิบดีกรมประมง เปิดเผยหลังการหารือกับพี่น้องชาวประมง ในประเด็นข้อเรียกร้องของสมาคมสมาพันธ์ชาวประมงพื้นบ้านแห่งประเทศไทย ที่ให้ภาครัฐเร่งรัดกระบวนการคุ้มครองสัตว์น้ําเศรษฐกิจขนาดเล็ก ตามมาตรา 57 ของพระราชกําหนดการประมง พ.ศ.2558 และฉบับแก้ไขเพิ่มเติม เพื่อแก้วิกฤตทรัพยากรประมง ว่ากรมประมง ในฐานะหน่วยงานที่มีหน้าที่กํากับดูแลภารกิจในการบริหารจัดการทรัพยากรให้เกิดความยั่งยืน ได้ตระหนักถึงความสําคัญในเรื่องนี้ และได้ดําเนินการ หาแนวทางในการจัดการดังกล่าวมาอย่างต่อเนื่อง โดยในปี พ.ศ 2563 กรมประมงได้มีการแต่งตั้งคณะทํางานศึกษาการกําหนดมาตรการควบคุมการจับสัตว์น้ําขนาดเล็ก เพื่อกําหนดชนิดและขนาดที่เหมาะสมของสัตว์น้ําเศรษฐกิจ พร้อมทั้งเสนอหลักเกณฑ์ในการกําหนดร้อยละของสัตว์น้ําขนาดเล็กที่จะใช้กําหนดมาตรการอนุรักษ์และบริหารจัดการ ตามมาตรา 57 และ 71(2) สําหรับเป็นแนวทางในการประกาศกําหนดการจับ หรือการนําสัตว์น้ําขนาดเล็กขึ้นเรือประมง
ที่ผ่านมาในช่วงปี 2564 – 2565 กรมประมงนําข้อมูลจากการศึกษาของคณะทํางานไปประชุมรับฟังความคิดเห็นจากผู้เกี่ยวข้องมาโดยตลอด และนํามาเสนอคณะอนุกรรมการฟื้นฟูและพัฒนาศักยภาพการประมงพาณิชย์และการประมงนอกน่านน้ําไทย คณะอนุกรรมการฟื้นฟูและพัฒนาศักยภาพการประมงพื้นบ้าน ที่ประชุมประกอบด้วยผู้แทนจากสมาคมการประมงแห่งประเทศไทย สมาคมการประมงระดับท้องถิ่นต่าง ๆ อาจารย์คณะประมง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และเจ้าหน้าที่ของกรมประมง แต่ยังไม่ได้ข้อยุติที่เหมาะสมที่จะนําไปปฏิบัติได้จริง หลังจากนั้น เมื่อวันที่ 27 มิถุนายน – 8 กรกฎาคม 2565 กรมประมงจึงได้จัดประชุมรับฟังความคิดเห็นเกี่ยวกับการกําหนดมาตราการควบคุมการจับสัตว์น้ําขนาดเล็ก ครอบคลุมพื้นที่ 22 จังหวัดชายทะเล โดยมีผู้เข้าร่วมแสดงความคิดเห็นกว่า 1,000 คน ทั้งจากประมงพาณิชย์และประมงพื้นบ้าน ผู้ทรงคุณวุฒิจากคณะกรรมการประมงประจําจังหวัด ข้าราชการ และสมาคมประมงที่เกี่ยวข้อง โดยมีประเด็นพิจารณา คือ 1. กําหนดชนิดสัตว์น้ําเพื่อนําร่องกําหนดมาตรการ ได้แก่ ปลาทู- ลัง และปูม้า 2. กําหนดความยาวสัตว์น้ําขนาดเล็กที่ห้ามจับปลาทู- ลัง เท่ากับ 12 เซนติเมตร ปูม้า 6 เซนติเมตร 3. สัดส่วนของสัตว์น้ําขนาดเล็กจับได้ไม่เกินร้อยละ 10 ของปริมาณสัตว์น้ําทั้งหมด โดยที่ประชุมเห็นว่ายังขาดความเหมาะสมในการออกมาตรการตามมาตรา 57 และควรศึกษาชนิดสัตว์น้ําให้มีความยืดหยุ่นและเหมาะสมกับบริบทในพื้นที่ โดยใช้กระบวนการมีส่วนร่วมเพื่อเกิดความชัดเจนก่อน และควรกําหนดขนาดสัตว์น้ําและไม่ขัดต่อหลักวิชาการ ต่อมาครั้งสุดท้ายกรมประมงได้เสนอข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการดําเนินงานมาตรการควบคุมการจับสัตว์น้ําขนาดเล็กตามมาตรา 57 ต่อที่ประชุมคณะกรรมการฟื้นฟูและพัฒนาศักยภาพการประมงไทย ครั้งที่ 4/2565 เมื่อวันที่ 5 กันยายน 2565 โดยมีการนําเสนอข้อมูล ทั้งเรื่องของความเป็นมาในการดําเนินตามมาตรา 57 การรับฟังความคิดเห็น มาตรการในการจัดการทรัพยากรที่เกี่ยวข้องกับสัตว์น้ําขนาดเล็กที่บังคับใช้ในปัจจุบัน เช่น การประกาศปิดอ่าว ในช่วงฤดูกาลสัตว์น้ํามีไข่ วางไข่ และเลี้ยงตัววัยอ่อน การกําหนดห้ามมิให้อวนล้อมจับที่มีขนาดตาอวนเล็กกว่า 2.5 เซนติเมตรทําการประมงในเวลากลางคืน การกําหนดขนาดตาอวนก้นถุงของเรืออวนลากไม่น้อยกว่า 4 เซนติเมตร การกําหนดขนาดตาอวนครอบหมึกไม่น้อยกว่า 3.2 เซนติเมตร การกําหนดขนาดตาอวนครอบปลากะตักไม่น้อยกว่า 0.6 เซนติเมตร และการกําหนดตาอวนของลอบปูไม่น้อยกว่า 2.5 นิ้ว เป็นต้น บทกําหนดโทษเมื่อมีการกําหนดมาตรการตามมาตรา 57 ผู้ฝ่าฝืนจะมีความผิดตามมาตรา 139 มีโทษปรับตามขนาดเรือ หรือ 5 เท่าของมูลค่าสัตว์น้ําที่ได้จากการทําการประมงแล้วแต่จํานวนใดจะสูงกว่า มีโทษปรับต่ําสุด 10,000 บาท กรณีเรือพื้นบ้านขนาดเล็ก และสูงสุดถึง 30 ล้านบาทกรณีเรือตั้งแต่ 150 ตันขึ้นไป และถือว่าเป็นการทําการประมงโดยฝ่าฝืนกฎหมายอย่างร้ายแรง ที่อาจถูกคําสั่งทางปกครองให้เพิกถอนใบอนุญาตและมีผลถึงการขอใบอนุญาตในรอบปีการประมงถัดไป นอกจากนี้ ยังมีผลการบริหารจัดการทรัพยากรประมงในปัจจุบัน ซึ่งพบว่าการลงแรงประมงลดลงและอยู่ในระดับต่ํากว่าระดับการลงแรงประมงที่ให้ผลผลิตสูงสุดที่ยั่งยืน (FMSY) นั่นคือไม่อยู่ในสภาวะ Overfishing และค่าประมาณการจับสัตว์น้ําต่อหน่วยการลงแรงประมง (CPUE) ซึ่งเป็นค่าดัชนีชี้วัดความอุดมสมบูรณ์ของสัตว์น้ํา พบว่าทั้งฝั่งอ่าวไทยและอันดามัน สัตว์น้ําทั้ง 3 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มสัตว์น้ําหน้าดิน กลุ่มปลาผิวน้ํา และปลากะตัก มีค่า CPUE เพิ่มขึ้น ซี่งจากการรับฟังความคิดเห็นจากชาวประมงและผู้เกี่ยวข้อง รวมทั้งความคิดเห็นของคณะอนุกรรมการฟื้นฟูและพัฒนาศักยภาพการประมงพาณิชย์และการประมงนอกน่านน้ําไทย ร่วมกับคณะอนุกรรมการฟื้นฟูและพัฒนาศักยภาพการประมงพื้นบ้าน ตลอดจนผลการวิเคราะห์ทางวิชาการและมาตรการที่กรมประมงจะดําเนินการฟื้นฟูทรัพยากรประมงทะเล ประกอบกับข้อจํากัดในการบังคับใช้ และบทลงโทษตามกฎหมายที่มีความรุนแรง กรมประมงจึงเห็นว่า ขณะนี้มีมาตรการอื่นที่จะควบคุม คุ้มครองสัตว์น้ําขนาดเล็ก ประกอบกับมาตรการที่จะนํามาใช้ตามข้อเสนอในอนาคตเหมาะสมตามความจําเป็น
โดยกรมประมงได้นําเสนอมาตรการที่จะดําเนินเพื่อฟื้นฟูทรัพยากรประมงต่อไป 3 แนวทาง ดังนี้ 1) โครงการนําเรือออกนอกระบบ กลุ่มเรือ 1,776 ลํา เพื่อบริหารจัดการทรัพยากรประมงยั่งยืน 2) การปรับปรุงประกาศกรมประมง เรื่อง กําหนดพื้นที่และระยะเวลาฤดูสัตว์น้ํามีไข่ วางไข่ เลี้ยงตัวอ่อนในที่จับสัตว์น้ําบางส่วนของจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ชุมพร และสุราษฎร์ธานี เพื่อคุ้มครองพ่อแม่พันธุ์ 3) การปรับปรุงประกาศเกี่ยวกับการกําหนดขนาดตาอวน เช่น การกําหนดขนาดตาอวนทั้งผืนให้มีขนาดตาอวนไม่น้อยกว่า 4 เซนติเมตร เพื่อเป็นการลดการจับสัตว์น้ําขนาดเล็ก เป็นต้น มาตรการดังกล่าวเหล่านี้จะทําให้สามารถลดการจับสัตว์น้ําขนาดเล็กได้ในภาพรวมต่อไป
ซึ่งจากการหารือตัวแทนชาวประมง ยังมีข้อเสนอเพิ่มเติมให้คุ้มครองสัตว์น้ําเศรษฐกิจขนาดเล็ก โดยขอขยายพื้นที่คุ้มครองสัตว์น้ําเศรษฐกิจขนาดเล็กเพี่มขึ้น และขอขยายระยะเวลาฤดูปิดอ่าวฝั่งอ่าวไทย เพิ่มขึ้นเป็น 60 วัน จึงจะให้มีการทําการประมงได้ โดยรองปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้มอบหมายให้กรมประมงรับไปศึกษาข้อมูลและพิจารณาร่วมกับชาวประมงเพื่อแก้ไขปัญหาต่อไป