รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-น้อมนำพระราชปณิธานพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว “สืบสาน รักษา ต่อยอด” ผ่านเวทีขับเคลื่อน โคก หนอง นา บ้านเจริญศิลป์ จังหวัดสกลนคร เฉลิมพระเกียรติฯ
วันเสาร์ที่ 30 กรกฎาคม 2565
น้อมนําพระราชปณิธานพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว “สืบสาน รักษา ต่อยอด” ผ่านเวทีขับเคลื่อน โคก หนอง นา บ้านเจริญศิลป์ จังหวัดสกลนคร เฉลิมพระเกียรติฯ
น้อมนําพระราชปณิธานพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว “สืบสาน รักษา ต่อยอด” ผ่านเวทีขับเคลื่อน โคก หนอง นา บ้านเจริญศิลป์ จังหวัดสกลนคร เฉลิมพระเกียรติฯ
วันนี้ (30 ก.ค. 65) เวลา 09.00 น. ที่ศูนย์เรียนรู้ทฤษฎีใหม่รูปแบบ “โคก หนอง นา” นายบัญชา ราษีมิน บ้านเจริญศิลป์ หมู่ที่ 1 ต.เจริญศิลป์ อ.เจริญศิลป์ จ.สกลนคร นายสุทธิพงษ์ จุลเจริญ ปลัดกระทรวงมหาดไทย ร่วมพบปะและทํากิจกรรมเอามื้อสามัคคี เฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา 28 กรกฎาคม 2565 โดยมี นางจุรีรัตน์ เทพอาสน์ ผู้ว่าราชการจังหวัดสกลนคร นายชานน วาสิกศิริ นายชูศักดิ์ รู้ยิ่ง รองผู้ว่าราชการจังหวัดสกลนคร นายปัญญา ศรีสมยา กรรมการศูนย์ผู้นําจิตอาสาพัฒนาชุมชน ต.วานรนิวาส นายบัญชา ราษีมิน ที่ปรึกษาศูนย์เรียนรู้โคกหินแห่โมเดล นายศุภมิตร ชัยนา ประธานศูนย์เรียนรู้โคกหินแห่โมเดล พร้อมหัวหน้าส่วนราชการ นายอําเภอ ข้าราชการ และภาคีเครือข่ายโคก หนอง นา ในพื้นที่จังหวัดสกลนคร และได้รับเมตตาจากพระครูวีรธรรมสุนทร เจ้าอาวาสวัดศิริราษฎร์วัฒนา ร่วมกิจกรรม
นายสุทธิพงษ์ จุลเจริญ ปลัดกระทรวงมหาดไทย กล่าวว่า พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงตั้งพระราชปณิธานอันแน่วแน่ในการสืบสาน รักษา และต่อยอด แนวพระราชดําริของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เพื่อประโยชน์สุขแห่งอาณาประชาราษฎร คือ “คนไทยทุกคน” รวมถึงมวลมนุษยชาติ ซึ่งเรื่องหนึ่งที่เป็นเรื่องสําคัญที่สุด คือ หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง และทฤษฎีใหม่มากกว่า 40 ทฤษฎี นํามาสู่การขับเคลื่อนให้พี่น้องคนไทยได้ตระหนักถึงความสําคัญในการนําหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และเกษตรทฤษฎีใหม่ เพื่อนํามาใช้ในชีวิตประจําวัน ซึ่งกระทรวงมหาดไทยได้น้อมนําพระราชปณิธานดังกล่าวมาขยายผลในทั่วทุกพื้นที่ของประเทศ เพราะในท้ายที่สุด เมื่อ 1 ครอบครัวทําโคก หนอง นา จะสามารถเลี้ยงคนได้ 1 ชุมชน เมื่อ 1 ชุมชนทํา จะสามารถเลี้ยงคนได้ 1 หมู่บ้าน เมื่อ 1 หมู่บ้านทํา จะสามารถเลี้ยงคนได้ 1 ตําบล เมื่อ 1 ตําบลทํา จะสามารถเลี้ยงคนได้ 1 อําเภอ เมื่อคน 1 อําเภอทํา จะสามารถเลี้ยงคนได้ 1 จังหวัด เมื่อคน 1 จังหวัดทํา จะสามารถเลี้ยงคนได้ 1 กลุ่มจังหวัด เมื่อคน 1 กลุ่มจังหวัดทํา จะสามารถเลี้ยงคนได้ 1 ภาค เมื่อคน 1 ภาคทํา จะสามารถเลี้ยงคนได้ 1 ประเทศ และเมื่อคนทั้งประเทศทําโคก หนอง นา เราก็จะเป็นครัวโลกที่สามารถเลี้ยงดูคนทั้งโลกได้ ซึ่งสิ่งเหล่านี้ได้พิสูจน์แล้วว่าเป็นเรื่องจริง ที่ต้องเริ่มจาก “ตัวพวกเรา” ก่อน
“กระทรวงมหาดไทยได้น้อมนําหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และทฤษฎีใหม่ประยุกต์สู่โคก หนอง นา มาขับเคลื่อนร่วมกับภาคีเครือข่าย โดยเฉพาะอย่างยิ่งภาคประชาชน ซึ่งในช่วงการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ที่ผ่านมา กระทรวงมหาดไทยได้เข้าไปช่วยปรับปรุงพื้นที่ให้พี่น้องประชาชนประชาชนได้มากกว่า 50,000 ครอบครัว ทําให้สามารถเห็นเป็นรูปธรรมได้จริงว่า “โคก หนอง นา” ช่วยพี่น้องประชาชนได้เยอะมาก เพราะทําให้ชาวบ้านมีพื้นที่ในการเก็บน้ําเพื่อการเกษตร ในหนองก็มีปลา สัตว์น้ํา ที่จะเป็นแหล่งอาหาร ถัดสูงขึ้นมาก็มีนา คือ ปลูกข้าว พ้นจากปลูกข้าว ปลูกข้าวโพด ปลูกพืชใช้น้ําน้อย สูงขึ้นมาหน่อยก็มีไม้ผล มีกล้วย มีอ้อย ขึ้นไปบนโคก ก็มีไม้ 5 ระดับ สูง กลาง ต่ํา เตี้ย เรี่ยดิน หัวใต้ดินก็มี ซึ่งก็คือป่า 3 อย่าง ประโยชน์ 4 อย่าง ได้แก่ มีป่าที่ใช้กินได้ เรียกว่า “พอกิน” เป็นอาหาร พวกผลไม้ต่าง ๆ ทุเรียน เงาะ มะพร้าว สะตอ ถัดมา เป็น “พอใช้” คือไม้ใช้สอย ไม้ที่ “พอใช้” คือ เอาไว้สร้างบ้าน ทําโต๊ะ เก้าอี้ ทําเครื่องมือเครื่องไม้ใช้สอยทางการเกษตร และทําฟืน ทําเชื้อเพลิงได้หมด ต่อจากนั้นคือ “พออยู่” ปลูกไม้ไผ่ ไม้สัก ประดู่ 10 ปีก็โตเอามาสร้างบ้านได้ ซึ่งไม้ทั้ง 5 ระดับ ช่วยลดปัญหาโลกร้อนนอนใต้ต้นไม้เย็นสบาย ดินก็ชุ่มชื้น เพราะช่วยกรองแสงแดด ฉะนั้น ไม้ 5 ระดับ ก็ถูกสรุปมาว่า จะทําให้ พอกิน พอใช้ พออยู่ พอร่มเย็น และยังสามารถเลี้ยงปลา เลี้ยงเป็ด เลี้ยงไก่ได้ และเมื่อทําแล้ว ก็ได้รับผลตอบแทนที่ดีมาก มีกินมีใช้ และสุขภาพร่างกายแข็งแรง ทําให้มีความสุขขึ้น เพราะมีทุกอย่าง จากเดิมทําไร่ ทํานา อยู่ในพื้นที่สี่เหลี่ยมเรียบ ๆ แต่ตอนนี้เหมือนอยู่ในรีสอร์ต ที่ดินปรับรูปให้สวยงาม มีความสูง ๆ ต่ํา ๆ ต้นไม้ก็มีหลากหลาย มีความเขียวขจี สุขภาพจิตดีขึ้นมาก เหมือนเป็นเจ้าของรีสอร์ตกันทุกบ้าน” นายสุทธิพงษ์ฯ กล่าวเน้นย้ํา
นายสุทธิพงษ์ จุลเจริญ ปลัดกระทรวงมหาดไทย ได้กล่าวอีกว่า พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงเล็งเห็นถึงความสําคัญและทรงแน่วแน่ในการน้อมนําเอาแนวคิด หลักคิด วิธีการ มาเผยแพร่เพื่อให้พสกนิกรของพระองค์ท่านมีความสุขอย่างยั่งยืนโดยแท้ ผ่านการพระราชทานภาพฝีพระหัตถ์เกี่ยวกับโคก หนอง นา ในหลายภาพ และพระราชทานข้อความที่เกี่ยวข้องผ่านข้อความสั้น ๆ ชัดเจน เช่น “โคก หนอง นา แห่งน้ําใจและความหวัง” อันหมายความว่า การน้อมนําโคก หนอง นา มาดําเนินการจะทําให้สังคมไทยเป็นสังคมที่คนไม่ทอดทิ้งกัน คนจะเอื้อเฟื้อ รักใคร่ ช่วยเหลือ ซึ่งกันและกัน เช่น คนจะมาเอามื้อสามัคคี ช่วยกันผลิตผลในแปลง เอามาแบ่งปันให้คนที่เดือดร้อนหรือไม่มีจะได้กินได้ใช้ ได้นําเอาผลผลิตไปทําบุญ อันแสดงออกซึ่งความมีน้ําใจ ส่วนความหวัง คือ ถ้าน้อมนํามาใช้จะทําให้เรามีความสุข อาทิ ภาพ Happy Farmer happy Family สะท้อนถึงการเป็นเกษตรกรที่มีความสุข เป็นผู้มีครอบครัวที่มีความสุข นอกจากนี้พระองค์ท่านได้ทรงประยุกต์ไปสู่หลักสูตรฝึกอบรมจิตอาสาพระราชทาน และพระราชทานให้ข้าราชบริพารได้เรียนรู้ด้วยการ Learning by Doing ฝึกปฏิบัติการทําโคก หนอง นา โดยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ได้ทรงเป็นต้นแบบ ทรงเป็นผู้นํา ในการลงมือปฏิบัติ ร่วมกับข้าราชบริพารของพระองค์ ดังปรากฏในภาพข่าวที่เผยแพร่ผ่านสื่อสารมวลชน อันเป็นภาพที่ย้ําเตือนพวกเราคนไทยทุกคน ในการร่วมกันสืบสาน รักษา และต่อยอดแนวพระราชดําริของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ดังที่พระองค์ทรงน้อมนํามาขับเคลื่อนเพื่อประโยชน์ของประชาชน ทั้งยังแสดงให้เห็นถึงพระกตเวทิตาคุณต่อสมเด็จพระบรมชนกนาถอย่างสูงสุด
คุณเอื้อง หนึ่งในภาคีเครือข่ายโคก หนอง นา ได้บอกเล่าความรู้สึกว่า ตั้งแต่เรียนจบชั้น ม.6 ก็ไปทํางานโรงงานเอกชนในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา ในสมัยก่อนพอตื่นขึ้นมาก็ไม่อยากทําอะไรเลย เพราะที่ทํางานเดิม ๆ ทําอะไรเดิม ๆ และเมื่อ 3 ปีก่อน ได้ตัดสินใจกลับมาที่บ้าน และได้สมัครเข้าร่วมโครงการโคก หนอง นา ของกรมการพัฒนาชุมชน และนําไปประยุกต์ใช้ในที่ดินแปลงของตนเอง พร้อมทั้งปรับปรุงให้ดีขึ้น นําพืชผักสวนครัวไปปลูก และขยายผลแบ่งปัน อะไรที่เรามีก็เอาไปให้คนอื่น ไม่มีก็มีคนอื่นมามอบให้ และที่บ้านยังวัว ควาย หมู เป็ด ไก่ ปลา ไก่งวง ไก่บ้าน ปลูกอะไรก็ออกผลผลิตเป็นจํานวนมาก ทุกวันนี้ตื่นขึ้นมาก็ไม่ต้องซื้อของกิน ไม่ต้องรีบร้อน มีเวลาไปเดินดูผักสวนครัว “ความสุขดีขึ้น มีเพื่อนฝูงมาดูงานเยอะ ว่างก็เพาะต้นไม้ ใครมาก็แจกอย่างเดียว”
โอกาสนี้ นายสุทธิพงษ์ จุลเจริญ ปลัดกระทรวงมหาดไทย ได้อัญเชิญพระราชดํารัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เรื่อง “อารยเกษตร” ที่ได้พระราชทานเมื่อวันที่ 29 มกราคม 2564 ความว่า ““โคกหนองนา” นอกจากเป็นสัญลักษณ์ของความอุดมสมบูรณ์ทางด้านเกษตรกรรมแล้ว ยังเป็นศิลปะ เป็นแบบฝึกหัดที่ดี ในการที่จะรวมเกษตรที่หลากหลายให้มาอยู่ในพื้นที่เดียวกัน ในเวลาเดียวกัน รักษาความหลากหลาย แต่ความหลากหลายนั้นก็เกื้อกูลซึ่งกันและกัน ... โคกหนองนา ความหมายดีอยู่แล้ว ก็คือเกษตรเพื่อความอุดมสมบูรณ์ เพื่อความอยู่ดีกินดีของประชาชน และชีวิตของพวกเรา เพราะว่าประเทศของเรานี้ไม่หนีเรื่องการเกษตรคือปากท้อง และเป็นชีวิตของเราตามพระบรมราโชบายของรัชกาลที่ 9 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พระราชทานมา ได้รับพระมหากรุณาธิคุณมามากมายในเรื่องของเกษตร ในเรื่องของการพัฒนา อันนี้ก็เป็นการรวม หรือแสดงตัวอย่าง และเป็นตัวอย่างที่ใช้งานได้จริงๆ นําไปใช้ได้ ไม่ใช่เป็นโมเดลที่แสดงไว้ในตู้ อยู่คงที่ แต่เป็นโมเดลที่ใช้งานได้จริง ๆ นําไปใช้ได้อย่างอ่อนตัว อย่างใช้งานได้จริง ๆ แล้วก็หลากหลายได้ โคกหนองนานําความหลากหลายและความอ่อนตัวมารวม เพื่อใช้งานในเรื่องปากท้องและการเกษตรซึ่งเป็นเศรษฐกิจของเรา เพราะฉะนั้น ก็ขอชมเชยท่านทั้งหลายที่มีความคิด มีความกระตือรือร้น มีความรักในวิชาหรือรักในการเกษตร การนําเกษตรมารวมเป็นโคกหนองนานี้ ไม่ได้จะมาบอกว่าต้องทําเป็นแบบนี้ แบบนั้น มันมีหลักการกว้าง ๆ มีเป้าหมายที่แน่นอนคือ ความอุดมสมบูรณ์ ความอุดมสมบูรณ์ของอาหาร และการเสริมคุณภาพชีวิต หัวใจคือคุณภาพชีวิตของเรา การเกษตร เป็นอาหาร เป็นสิ่งที่เป็นหลักของชีวิตของเรา นี่ก็คือคําว่า โคกหนองนาโมเดล คือหลากหลายแต่ก็มีหลักการ เป็นแบบนี้ แบบนั้น แต่หลักการก็ไม่ได้มาผูกมัดพวกเรา เรียกว่า Check List คือเป็นสิ่งที่พวกเราจะต้องนํามาพิจารณาไปสู่ความหลากหลาย และความสมบูรณ์ ของการเกษตรของประเทศ เป็นสิ่งที่น่ายินดีอย่างมากที่เราได้มีการคิด ริเริ่มที่จะมีโคกหนองนา ในพระราชวังดุสิต ในเขตนี้ ของพระราชวังดุสิต คือ พระที่นั่งวิมานเมฆ ซึ่งเป็นที่ประวัติศาสตร์ เพราะเคยเป็นที่ประทับของเจ้านายต่าง ๆ หลายพระองค์ แล้วเราก็มาพัฒนาพื้นที่ ของเดิมคือเป็นพระราชวังดุสิต แล้วจะไปถึงพระที่นั่งวิมานเมฆที่สวยงาม ย้ายพระตําหนักเรือนต้นมารวมกันในพื้นที่นี้ ก็คือความใส ความเป็นธรรมชาติ เรียกว่าความสะอาด ของสิ่งแวดล้อมและภาวะแวดล้อม เราหลีกเลี่ยงฝุ่นและมลภาวะแวดล้อมไม่ได้ แต่การที่เรามีน้ํา การที่เราปลูกต้นไม้ หรือการที่เราทําให้มีพื้นที่สีเขียว มีธรรมชาติขึ้นนั่นเอง ในเขตพระราชวัง ในกรุงเทพฯ ในเขตกรุงเทพมหานคร ก็เป็นของที่ดี ดังนั้น โคกหนองนาจึงเป็นการเสริมพื้นที่นี้ให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้น พวกเราทุกคนก็ถือว่า สืบสาน ต่อยอด คือความต่อเนื่อง และการรู้ความเป็นมา การพัฒนาสืบสานต่อยอดให้ดียิ่งขึ้น แล้วก็ต้องรักษาประเพณี รักษาที่มาที่ไปของประเทศไทยไว้ ในยุครัชกาลที่ 9 มีพระราชดําริเศรษฐกิจพอเพียง ในยุคนี้คือเกษตร เกษตรคือประเทศ ก็คือผืนดิน (Sustainable Agronomy) คืออารยประเทศ เกษตรประเทศ ก็คืออารยประเทศ ทําได้โดยประยุกต์หลาย ๆ ทฤษฎีที่ได้ทรงรับสั่งไว้...อารยะคือเจริญแล้ว เจริญแล้วก็ต้องเจริญในใจก่อน ประเทศเรารวยที่สุด คือ อารยธรรม เรียกได้ว่าเป็น ‘Cultural Heritage’ เมืองไทยมีวัฒนธรรม คนไทยใจดี มีเมตตา ธรรมะ ธัมโม มีความรู้เรื่องศาสนา มีศาสนาต่าง ๆ ที่รักษาไว้ ขนบธรรมเนียมประเพณี ศิลปะต่างๆ ที่รักษาไว้ วัฒนธรรมของเรามี ‘Culture’ หรือการเป็นคนไทย ประเทศอื่นไม่มี บ้านเรามีวัฒนธรรม มีความเป็นคนไทยเราจึงรอด แต่ไม่ใช่เราคร่ําครึ ประเทศที่มีวัฒนธรรมไม่ใช่เอาของต่างชาติมาใช้หมด เทคนิคของต่างชาติ เทคโนโลยีของต่างชาติก็ดี แต่เราก็ต้องนํามาใช้ให้เหมาะสมในบ้านเรา” อันสะท้อนให้เห็นว่า แนวพระราชดําริตาม “ศาสตร์พระราชา” ที่มีอยู่มากมายนั้น สามารถช่วยให้พสกนิกรชาวไทยมีความเป็นอยู่ที่ดี มีความสุข มีภูมิคุ้มกันที่ดี แม้ในยามวิกฤตก็สามารถพึ่งพาตัวเอง และพาตัวเองให้ก้าวผ่านวิกฤตไปได้
“ขอให้ทุกท่าน ณ ที่นี่ ได้เป็นขุนพลในการช่วยกันสร้างประเทศของเราให้เป็นประเทศมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน เป็นอารยะเกษตรที่คนในสังคมมีอารยธรรมความเป็นไทย มีจิตใจเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ มีความเมตตา รักสามัคคี ไม่ลืมศิลปะที่บรรพบุรุษมอบให้มา เพื่อเป็นการปฏิบัติบูชาน้อมถวายแด่องค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ผู้ทรงพระคุณอันประเสริฐ และเพื่อตอบแทนบุญคุณของแผ่นดินไทย แผ่นดินเกิด ที่พวกเราทุกคนหวงแหน ด้วยการขับเคลื่อนขยายผลหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และเกษตรทฤษฎีใหม่ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา” อันจะส่งผลให้เกิดการธํารงรักษาผืนแผ่นดินไทยให้เป็นแผ่นดินธรรม แผ่นดินทอง เป็นสุวรรณภูมิของโลกที่อุดมไปด้วยทรัพยากรธรรมชาติ ในน้ํามีปลา ในนามีข้าว พร้อมส่งต่อถ่ายทอดองค์ความรู้สู่รุ่นลูก หลาน เหลน เพื่อให้เกิดความยั่งยืนต่อไป” นายสุทธิพงษ์ฯ กล่าวในช่วงท้าย