รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-กรมการขนส่งทางราง แจงสาระสำคัญร่างพระราชบัญญัติการขนส่งทางราง พ.ศ. ....
วันพฤหัสบดีที่ 24 มีนาคม 2565
กรมการขนส่งทางราง แจงสาระสําคัญร่างพระราชบัญญัติการขนส่งทางราง พ.ศ. ....
ที่จะทําให้ให้ประชาชนได้รับความสะดวก รวดเร็ว ประหยัด และปลอดภัย
นายพิเชฐ คุณาธรรมรักษ์ รองอธิบดีกรมการขนส่งทางราง กระทรวงคมนาคม เปิดเผยถึงสาระสําคัญของร่างพระราชบัญญัติการขนส่งทางราง พ.ศ. .... ประกอบไปด้วย 10 หมวด และบทเฉพาะกาล รวมทั้งสิ้น 165 มาตรา ปรากฏสาระสําคัญดังนี้
หมวด 1 ว่าด้วยการให้มีคณะกรรมการนโยบายการขนส่งทางราง (นายกรัฐมนตรีเป็นประธานกรรมการ) มีหน้าที่และอํานาจ เช่น กําหนดแผนพัฒนาการขนส่งทางราง แนวทางการพัฒนาอสังหาริมทรัพย์หรือทรัพย์สินอื่นที่ได้รับประโยชน์ แนวทางการเชื่อมต่อการขนส่งรูปแบบอื่น รวมทั้งให้ความเห็นชอบโครงการในการประกอบกิจการขนส่งทางรางและมาตรฐานการขนส่งทางรางด้านต่าง ๆ ตลอดจนกําหนดอัตราขั้นสูงของค่าโดยสาร ค่าขนส่ง และกําหนดประเภทของบุคคลที่ได้รับการยกเว้นหรือลดหย่อนค่าโดยสาร เป็นต้น
หมวด 2 ว่าด้วยการจัดทําโครงการขนส่งทางราง โดยกําหนดให้เจ้าของโครงการต้องจัดทํารายงานผลการศึกษาความเหมาะสมและรายงานผลการศึกษาวิเคราะห์โครงการเสนอต่อคณะกรรมการนโยบายการขนส่งทางราง แล้วเสนอรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมเห็นชอบก่อนเสนอคณะกรรมการนโยบายขนส่งทางราง ส่วนการดําเนินกิจการขนส่งทางรางเป็นได้ทั้งหน่วยงานของรัฐดําเนินการเอง และการร่วมลงทุนระหว่างรัฐและเอกชน ซึ่งจะต้องมีรายละเอียดในการเสนอโครงการขนส่งทางรางที่แสดงถึง      ความคุ้มค่า ความเหมาะสม และประโยชน์ที่ประชาชนจะได้รับ
หมวด 3 ว่าด้วยเขตระบบรถขนส่งทางรางและเขตปลอดภัยระบบรถขนส่งทางราง ให้เจ้าของโครงการเป็นผู้กําหนด พร้อมทั้งจัดทําและแสดงเครื่องหมายแสดงแนวเขตฯ โดยห้ามไม่ให้ผู้ใดจะกระทําการที่อาจเป็นอันตรายหรือกระทบกระเทือนต่อระบบรถขนส่งทางรางในเขตที่กําหนด
หมวด 4 ว่าด้วยการประกอบกิจการขนส่งทางราง โดยกําหนดให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม เป็นผู้ออกใบอนุญาตประกอบกิจการรางเพื่อการขนส่ง ใบอนุญาตประกอบกิจการการเดินรถขนส่งทางราง และใบอนุญาตประกอบกิจการรางเพื่อการขนส่งและการเดินรถขนส่งทางราง ทั้งนี้ ผู้ที่ได้รับใบอนุญาตต้องปฏิบัติตามที่พระราชบัญญัติฯ กําหนด รวมทั้งต้องกําหนดอัตราค่าโดยสารและค่าบริการไม่เกินกว่าอัตราขั้นสูงที่คณะกรรมการนโยบายการขนส่งทางรางกําหนด นอกจากนี้ เจ้าของโครงการหรือเอกชนเจ้าของรางหรือทางเฉพาะ มีหน้าที่ต้องยินยอมให้มีการเชื่อมต่อรางเมื่อมีการร้องขอและได้รับความเห็นชอบจากอธิบดีกรมการขนส่งทางราง ซึ่งเจ้าของโครงการหรือเจ้าของรางหรือทางเฉพาะ มีสิทธิได้รับค่าตอบแทน โดยหมวดนี้ยังกําหนดให้มีคณะกรรมการจัดสรรเวลาการเดินรถขนส่งทางราง มีหน้าที่และอํานาจกําหนดหลักเกณฑ์ การจัดสรรเวลาการเดินรถขนส่งทางหรือปรับเปลี่ยนเวลาการเดินรถขนส่งทางรางหรือปรับขีดความสามารถของความจุทาง ซึ่งจะกระทบต่อการจัดสรรเวลาเดินรถขนส่งทางราง
หมวด 5 ว่าด้วยการสอบสวนอุบัติเหตุและอุบัติการณ์ กําหนดให้มีคณะกรรมการสอบสวนอุบัติเหตุและอุบัติการณ์ มีหน้าที่และอํานาจกําหนดหลักเกณฑ์และวิธีการสอบสวนอุบัติเหตุ อุบัติเหตุร้ายแรง และอุบัติการณ์ ดําเนินการสอบสวนเพื่อประโยชน์ในการใช้ข้อมูลสําหรับความปลอดภัยในการขนส่งทางราง เพื่อป้องกันมิให้เกิดเหตุทํานองเดียวกันขึ้นอีก รวมทั้งวิเคราะห์ข้อมูลและเสนอแนะมาตรการเชิงป้องกันให้แก่หน่วยงานที่มีอํานาจเกี่ยวกับการขนส่งทางราง ติดตามการดําเนินการ และจัดทํารายงานผลการดําเนินการประจําปีเสนอต่อคณะรัฐมนตรีและคณะกรรมการนโยบายการขนส่งทางราง
หมวด 6 ว่าด้วยผู้ตรวจการขนส่งทางราง โดยกําหนดให้ข้าราชการสังกัดกรมการขนส่งทางรางซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งให้เป็นผู้ตรวจการขนส่งทางราง มีหน้าที่และอํานาจตรวจสอบและดําเนินการใดๆ เพื่อให้ได้มาซึ่งหลักฐานเกี่ยวกับการประกอบกิจการขนส่งทางรางที่เข้าข่ายว่าจะเป็นความผิด
หมวด 7 ว่าด้วยผู้ประจําหน้าที่ โดยกําหนดให้ผู้ประจําหน้าที่ต้องได้รับใบอนุญาตจากอธิบดี  กรมการขนส่งทางราง หรือออกให้โดยรัฐภาคีแห่งอนุสัญญาหรือรัฐที่ได้ทําความตกลงกับประเทศไทย ผู้ประจําหน้าที่ซึ่งต้องได้รับใบอนุญาต ได้แก่ พนักงานขับรถขนส่งทางรางและพนักงานควบคุมรถขนส่งทางราง
หมวด 8 ว่าด้วยการจดทะเบียนรถขนส่งทางราง โดยกําหนดให้รถขนส่งทางรางต้องเป็นไปตามมาตรฐานที่กําหนด มีความมั่นคงแข็งแรง และมีส่วนควบอุปกรณ์ที่จําเป็นต่อการเดินรถขนส่งทางราง จากนั้น จะต้องนํารถขนส่งมาดําเนินการจดทะเบียนก่อนนําไปใช้ในการประกอบกิจการ
หมวด 9 ว่าด้วยการคุ้มครองผู้โดยสารและผู้ใช้บริการ โดยกําหนดให้ผู้ได้รับใบอนุญาตต้องรับผิดชอบชดใช้ค่าเสียหายให้กับผู้โดยสารเมื่อมีเหตุล่าช้าหรือถูกยกเลิก ต้องจัดให้มีการประกันความเสียหายที่เกิดขึ้นแก่ชีวิตและร่างกายของผู้โดยสารและผู้ใช้บริการจัดให้มีสิ่งอํานวยความสะดวกแก่ผู้โดยสารและผู้ใช้บริการโดยเฉพาะผู้ทุพพลภาพ ผู้สูงอายุ สตรีมีครรภ์ และเด็ก ให้มีความเหมาะสม ผู้โดยสารและผู้ใช้บริการมีสิทธิร้องเรียนต่ออธิบดีกรมการขนส่งทางรางเมื่อได้รับความเดือดร้อนจากการประกอบกิจการขนส่งทางรางได้
หมวด 10 ว่าด้วยบทกําหนดโทษ กําหนดมาตรการบังคับทางปกครองในกรณีเป็นการกระทําความผิดใดที่มีโทษทางอาญาตามพระราชบัญญัติการขนส่งทางราง และเป็นการกระทําของผู้ประจําหน้าที่ ผู้ได้รับใบอนุญาตและกรรมการหรือผู้มีอํานาจจัดการแทนผู้ได้รับใบอนุญาต อาจถูกดําเนินมาตรการลงโทษปรับทางปกครองได้
บทเฉพาะกาล กําหนดให้โครงการเกี่ยวกับการขนส่งทางรางที่ได้เริ่มดําเนินการไว้ก่อนวันที่พระราชบัญญัติฉบับนี้ใช้บังคับและยังไม่แล้วเสร็จ ให้ดําเนินการต่อไปตามเดิม บรรดาอํานาจ สิทธิ
และประโยชน์ตามกฎหมายว่าด้วยการรถไฟแห่งประเทศไทยหรือกฎหมายว่าด้วยการรถไฟฟ้าแห่งประเทศไทย ให้ยังคงมีอยู่ต่อไปเพียงเท่าที่ไม่ขัดหรือแย้งกับพระราชบัญญัติการขนส่งทางราง
จากร่างพระราชบัญญัติที่กล่าวมา จะเห็นว่า มีเหนื้อหาเป็นการควบคุมและกํากับดูแลมาตรฐาน ระเบียบด้านความปลอดภัย การบํารุงทาง การประกอบกิจการขนส่งทางราง การบริหารจัดการการขนส่งทางรางอย่างเป็นระบบ สอดคล้องกับการพัฒนาการขนส่งรูปแบบอื่น ๆ ให้เป็นโครงข่ายเดียวกัน รวมทั้งส่งเสริมและพัฒนาอุตสาหกรรมขนส่งทางรางให้สามารถยกระดับมาตรฐาน ซึ่งท้ายที่สุดแล้ว จะส่งผลให้ประชาชนได้รับความสะดวก รวดเร็ว ประหยัด และปลอดภัยในการเดินทางระบบขนส่งทางราง         อย่างแท้จริง