รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-คณะอนุฯ MIU ถ่ายโอนฯ ศึกษาการกระจายอำนาจของต่างประเทศ พร้อมจัดทำข้อเสนอที่เหมาะสมสำหรับประเทศไทย
วันเสาร์ที่ 12 พฤศจิกายน 2565
คณะอนุฯ MIU ถ่ายโอนฯ ศึกษาการกระจายอํานาจของต่างประเทศ พร้อมจัดทําข้อเสนอที่เหมาะสมสําหรับประเทศไทย
คณะอนุกรรมการ MIU ด้านการถ่ายโอนภารกิจฯ ศึกษาแนวทางกระจายอํานาจของต่างประเทศพบการดําเนินการเพียงบางด้านมีความพึงพอใจมากที่สุด
คณะอนุกรรมการ MIU ด้านการถ่ายโอนภารกิจฯ ศึกษาแนวทางกระจายอํานาจของต่างประเทศพบการดําเนินการเพียงบางด้านมีความพึงพอใจมากที่สุด พร้อมจัดทํา 4 ข้อเสนอสําหรับประเทศไทยกระทรวงสาธารณสุขต้องกํากับคุณภาพมาตรฐาน กระจายอํานาจบางด้านตามความพร้อมพื้นที่และเวลาที่เหมาะสม ใช้รูปแบบไว้เนื้อเชื่อใจ มีการติดตามประเมินผลเพื่อปรับสมดุลกระจาย-รวมศูนย์อํานาจ ตามบริบทที่เปลี่ยนแปลง
นพ.รุ่งเรือง กิจผาติ หัวหน้าที่ปรึกษาระดับกระทรวง (นพ.ทรงคุณวุฒิ 11) และประธานคณะอนุกรรมการ MIU วิชาการและติดตามประเมินผลถ่ายโอนภารกิจ สอน./รพ.สต. ให้แก่ อบจ. กล่าวว่า คณะอนุกรรมการ MIU ถ่ายโอนภารกิจฯ โดยทีมวิจัยโครงการประเมินเทคโนโลยีและนโยบายด้านสุขภาพ (HITAP) ได้ศึกษาบทเรียนการกระจายอํานาจสู่ท้องถิ่นของต่างประเทศเพื่อนํามาปรับเป็นข้อเสนอในการถ่ายโอนภารกิจฯ แต่ละระยะของประเทศไทย นําเสนอต่อ นพ.โอภาส การย์กวินพงศ์ ปลัดกระทรวงสาธารณสุข และคณะกรรมการบริหารการถ่ายโอนฯของกระทรวงสาธารณสุข โดยมี 4 ประเด็นสําคัญ คือ 1.เป้าหมายของการกระจายอํานาจ ส่วนใหญ่เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ เพิ่มการมีส่วนร่วมของประชาชน เพิ่มขีดความสามารถและความรับผิดชอบของหน่วยงานระดับท้องถิ่น เพิ่มนวัตกรรมบริการ เพิ่มคุณภาพบริการ และเพิ่มความเสมอภาค 2.วิธีกระจายอํานาจมี 4 ด้าน คือ ด้านการตัดสินใจ ด้านการบริหารงบประมาณ ด้านบริการ และด้านการบริหารจัดการ รวมถึงบุคลากร โดยประเทศส่วนใหญ่เลือกกระจายอํานาจเพียงบางด้าน โดยเฉพาะด้านการบริการ ซึ่งพบว่าได้ผลพึงพอใจมากที่สุด
3.กลไกการกระจายอํานาจมี 3 รูปแบบ คือ ต่างคนต่างทํา (voting with feet) ส่วนกลางไม่ควบคุม ซึ่งการพัฒนาจะขึ้นอยู่กับศักยภาพของแต่ละพื้นที่, ทําตัวติดดิน (close to ground) ส่วนกลางมอบอํานาจให้ท้องถิ่นตัดสินใจ ซึ่งจะตอบสนองปัญหาในพื้นที่ได้แต่อาจขาดเป้าหมายและความเชื่อมโยงในภาพรวม และแบบไว้เนื้อเชื่อใจ (watching the watchers) ทุกหน่วยทํางานเชื่อมโยงกัน มีระบบกํากับตามลําดับขั้นของหน่วยงาน ท้องถิ่นมีอํานาจในการบริหารโดยยังมีหน่วยงานที่สูงกว่าคอยดูแล ทําให้เกิดความเป็นธรรม มีประสิทธิภาพ และมีความยืดหยุ่น 4.การกระจายอํานาจและการรวมอํานาจสู่ศูนย์กลาง พบควบคู่กันในประเทศที่กระจายอํานาจ ซึ่งต้องปรับเปลี่ยนเพื่อหาจุดสมดุลตามปัจจัยและบริบทที่เปลี่ยนไป
นพ.รุ่งเรืองกล่าวต่อว่า ได้จัดทําข้อเสนอแนะสําหรับประเทศไทย คือ 1.ควรกําหนดเป้าหมายพัฒนาระบบการทํางานของหน่วยราชการให้ยุ่งยากซับซ้อนน้อยลง มีทรัพยากรในการทํางานมากขึ้น เพิ่มขีดความสามารถของ อปท. ในการจัดการด้านสาธารณสุข โดยมีกระทรวงสาธารณสุขกํากับดูแลเรื่องคุณภาพมาตรฐาน สร้างการมีส่วนร่วมของประชาชนและระบบตรวจสอบการทํางานของ รพ.สต.และอปท. สร้างความเสมอภาคระหว่างพื้นที่และลดความเหลื่อมล้ําระหว่างประชากรในพื้นที่ 2.ควรเริ่มกระจายอํานาจบางด้านตามความพร้อมของพื้นที่และความเหมาะสมของช่วงเวลา ไม่ควรกําหนดรูปแบบเหมือนกันทุกพื้นที่ แต่ค้นหาขนาดของประชากรและลักษณะของหน่วยงานในพื้นที่ที่เหมาะสม เพื่อให้การกระจายอํานาจมีโอกาสบรรลุวัตถุประสงค์มากที่สุด 3.พัฒนาการกระจายอํานาจไปสู่รูปแบบไว้เนื้อเชื่อใจ ซึ่งเป็นรูปแบบที่เหมาะสมกับประเทศไทยมากที่สุด โดยกระทรวงสาธารณสุขมีนโยบายและแผนระดับชาติ กํากับมาตรฐาน ติดตามประเมินผล ส่วนระดับพื้นที่เน้นสร้างความสัมพันธ์ที่ดี สร้างความไว้เนื้อเชื่อใจในการทํางานร่วมกัน พัฒนาระบบสารสนเทศทางสาธารณสุขที่เชื่อมโยงกันได้ และ 4.ต้องมีการกํากับควบคุมจากหน่วยงานส่วนกลาง เช่น มาตรฐาน การติดตามประเมินผล และปรับเปลี่ยนนโยบายเพื่อหาจุดสมดุลระหว่างการกระจายอํานาจและรวมศูนย์ตามบริบทที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา
****************************** 12 พฤศจิกายน 2565