รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-วธ.ยกพลังพิพิธภัณฑ์ไทยสร้างคลังสมองขับเคลื่อนสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์
วันพุธที่ 18 พฤษภาคม 2565
วธ.ยกพลังพิพิธภัณฑ์ไทยสร้างคลังสมองขับเคลื่อนสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์
วธ.ยกพลังพิพิธภัณฑ์ไทยสร้างคลังสมองขับเคลื่อนสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์
วธ.ยกพลังพิพิธภัณฑ์ไทยสร้างคลังสมองขับเคลื่อนสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์
เมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม 2565 นายอิทธิพล คุณปลื้ม รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม ได้ปาฐกถาพิเศษ “Museum Talk” เนื่องในวันพิพิธภัณฑ์สากล 18 พฤษภาคม 2565 ที่อาคารกรมศิลปากรว่า เนื่องในวันพิพิธภัณฑ์สากลประจําปี 2565 ที่ได้กําหนดทิศทางในหัวข้อ พลังของพิพิธภัณฑ์ Power of Museums ซึ่งแสดงให้เห็นความสําคัญของการรวมตัวของพิพิธภัณฑ์ เพื่อให้เกิดพลังที่ นําการเปลี่ยนแปลงแก่โลก โดยจากฐานข้อมูลศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร สํารวจจํานวนพิพิธภัณฑ์ในประเทศไทยมีจํานวนกว่า 1,528 แห่ง ทั้งพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กรมศิลปากร พิพิธภัณฑ์หน่วยราชการ สถานศึกษา เอกชน และพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่น รวมถึงพิพิธภัณฑ์ชุมชนซึ่งมีจํานวนมากที่สุด พิพิธภัณฑ์เหล่านี้ถือเป็นสถาบันแห่งความรู้ ทําหน้าที่เก็บรักษา รวบรวม บันทึกหลักฐานที่แสดงถึงความรู้ของผู้คนในแต่ละยุคสมัย แต่ละภูมิภาค แต่ละชุมชน พิพิธภัณฑ์จึงเป็น “คลังสมองทางวัฒนธรรม” ที่มิเพียงทําหน้าที่สื่อสารให้การเรียนรู้แก่เยาวชน แต่ยังเป็นแหล่งทุนทางวัฒนธรรม Soft Power ในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจสร้างสรรค์
นายอิทธิพล คุณปลื้มกล่าวว่า สําหรับประเทศไทยแล้ว “วัฒนธรรม” นับเป็น Soft Power ที่โดดเด่น เป็นที่ประจักษ์ในระดับโลก จากสถิติที่ผ่านมาประเทศไทยอยู่ในลําดับต้นในการจัดลําดับแหล่งวัฒนธรรมที่นักท่องเที่ยวใฝ่ฝันจะมาเยี่ยมเยียนของหลายสถาบันอยู่เสมอ ไม่เพียงด้านการท่องเที่ยว ด้านอาหาร ต้มยํากุ้งก็เป็นที่รู้จักทั่วโลก เช่นเดียวกับศิลปะการแสดงโนรา ที่ยูเนสโกขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกที่จับต้องไม่ได้ ซึ่งองค์ความรู้ทางศิลปวัฒนธรรมดังกล่าวบันทึก อนุรักษ์ เก็บรักษา และจัดแสดงเผยแพร่ในพิพิธภัณฑ์โนราเติม วิน วาด จังหวัดสงขลา และการแสดงเรื่องราวของศิลปินหมอลําท้องถิ่นเมืองร้อยเอ็ดที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ร้อยเอ็ด รวมถึงเรื่องราวของแม่ฉวีวรรณ ดําเนิน ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง เป็นต้น พิพิธภัณฑ์จึงนับเป็นแหล่งทุนทางวัฒนธรรมสําคัญ เป็นทุนทางปัญญาในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจสร้างสรรค์
ที่ผ่านมากระทรวงวัฒนธรรมได้เข้าทํางานกับพิพิธภัณฑ์ชุมชนหลายแห่ง เช่น พิพิธภัณฑ์นราธิวาส พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กําแพงเพชร เป็นต้น เพื่อเป็นภาคีเครือข่ายองค์ความรู้ ในการขับเคลื่อนโครงการ “วิถีถิ่น วิถีไทย” ที่มุ่งประชาสัมพันธ์นําวิถีวัฒนธรรมพื้นถิ่นเป็นทุนทางวัฒนธรรมที่สร้างให้เกิดรายได้เสริมคุณค่า และพัฒนาสังคมในเวลาเดียวกัน
นายอิทธิพล คุณปลื้มยังกล่าวถึงความสําคัญของพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ทั้ง 42 แห่ง ของกรมศิลปากร ว่าเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงคุณภาพที่สําคัญ ในช่วงปีที่ผ่านมา ได้พัฒนาปรับปรุงการจัดแสดงที่ทันสมัย เช่น พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระปฐมเจดีย์ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ บ้านเก่า หรือพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร ซึ่งกระตุ้นให้คนไทยเข้าเที่ยวชมพิพิธภัณฑ์มากขึ้นโดยเฉพาะในช่วงที่ปิดประเทศ ด้วยเหตุโควิด 19 ระบาด หลังเปิดประเทศ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ จึงมีความพร้อมรองรับนักเรียน นักศึกษา นักท่องเที่ยวชาวไทย และต่างประเทศ ที่สําคัญพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติยังเป็นคลังสมองทางวัฒนธรรมจากอดีต ที่ให้โอกาสการเรียนรู้ สืบทอดภูมิปัญญานําไปพัฒนา สร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ที่แสดงเอกลักษณ์ไทย เช่น โครงการพิพิธภัณฑ์บันดาลไทย ที่กรมศิลปากรจัดขึ้นโดยชวนน้องนักเรียนมัธยมปลายเข้าแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับภัณฑารักษ์ในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร และเชิญนักออกแบบคลิปอาร์ต มาร่วมให้ความรู้เทคนิคการสร้างสรรค์สื่อคลิปอาร์ตจากแรงบันดาลใจศิลปกรรมโบราณที่พบในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ
นายอิทธิพลกล่าวอีกว่า พลังของชาวพิพิธภัณฑ์ไทย จึงเป็นพลังสําคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจสร้างสรรค์ในหลายมิติ ซึ่งกระทรวงวัฒนธรรมให้ความสําคัญกับการสนับสนุนพัฒนาและดําเนินงานเป็นภาคีเครือข่ายร่วมกันกับพิพิธภัณฑ์ในทุกภูมิภาคของประเทศไทย