รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นชี้แจง ข้อวิจารณ์การจัดตั้งสำนักงานท้องถิ่นอำเภอ
วันอังคารที่ 28 สิงหาคม 2561
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นชี้แจง ข้อวิจารณ์การจัดตั้งสํานักงานท้องถิ่นอําเภอ
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นชี้แจง ข้อวิจารณ์การจัดตั้งสํานักงานท้องถิ่นอําเภอ
วันที่ 24 สิงหาคม 2561 นายสุทธิพงษ์ จุลเจริญ อธิบดีกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น กระทรวงมหาดไทย ชี้แจงประเด็น ข้อวิจารณ์การจัดตั้งสํานักงานท้องถิ่นอําเภอ ดังนี้
1. กรณีกลไกการทํางานของสํานักงานท้องถิ่นอําเภอ อาจมีลักษณะงานที่ซ้ําซ้อนกับหน่วยงานเดิมทีมีอยู่แล้ว เช่น สาธารณสุขอําเภอ ป่าไม้อําเภอ หรือองค์กรอื่น ๆ ซึ่งอาจจะทําให้เกิดความขัดแย้งระหว่างองค์กรเดิมและองค์กรที่เกิดขึ้นใหม่ ขอเรียนว่า ไม่เป็นการซ้ําซ้อน เนื่องจากภารกิจหลักของกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น คือ การส่งเสริม สนับสนุน พัฒนา และให้คําปรึกษาแนะนําแก่ อปท. นายอําเภอ และผู้ว่าราชการจังหวัดในการร่วมส่งเสริมและสนับสนุน อปท. ในการปฏิบัติงาน 4 ด้าน คือ ด้านการจัดทําแผนพัฒนาท้องถิ่น ด้านการบริหารงานบุคคล ด้านการเงินการคลัง และด้านการบริหารจัดการ ทั้งนี้ เพื่อให้ อปท. มีความเข้มแข็งและมีศักยภาพในการให้บริการสาธารณะ โดยมีสํานักงานส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นจังหวัดและสํานักงานส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นอําเภอ เป็นหน่วยงานราชการส่วนภูมิภาคที่รับผิดชอบภารกิจตามอํานาจหน้าที่ของกรมฯ ที่บัญญัติไว้ตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ในเขตพื้นที่จังหวัดและอําเภอในการอํานวยการ ประสาน ปฏิบัติงาน และสนับสนุนงานของผู้ว่าราชการจังหวัดและนายอําเภอด้านการส่งเสริมสนับสนุนและกํากับดูแล อปท.
ทั้งนี้ ในการปฏิบัติงานร่วมกับส่วนราชการอื่นในพื้นที่ซึ่งแต่ละส่วนราชการมีภารกิจหน้าที่ที่ชัดเจนอยู่แล้ว และนอกจากจะเกิดความขัดแย้งแล้วยังกลับจะช่วยเหลือหน่วยงานอื่นในระดับอําเภอของกระทรวง กรม อื่น ๆ ให้สามารถทํางานร่วมกับ อปท. ในพื้นที่ได้สะดวกและมีประสิทธิภาพเพิ่มมากขึ้นอีกด้วย เพราะสํานักงานส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นอําเภอ ซึ่งเป็นหน่วยงานที่ทํางานใกล้ชิดกับ อปท. ในทุกมิติจะทําหน้าที่เป็นหน่วยงานหลักในการส่งเสริมสนับสนุนและประสานงานกับ อปท. ในการนํานโยบายของส่วนราชการต่าง ๆ ไปสู่การปฏิบัติในพื้นที่หมู่บ้าน ตําบล ให้ประสบความสําเร็จตามเป้าหมายอย่างเป็นรูปธรรม จึงมิได้เป็นการปฏิบัติงานที่ซ้ําซ้อนกับส่วนราชการอื่นที่มีอยู่ แต่จะเป็นหน่วยงานที่ช่วยส่งเสริมสนับสนุนการทํางานของส่วนราชการอื่น
2. กรณีการจัดตั้งสํานักงานท้องถิ่นอําเภอ อาจกลายเป็นการรวมอํานาจให้มาอยู่ในการควบคุมของกระทรวงมหาดไทย หรือส่วนกลาง ซึ่งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ทั่วประเทศ มีมติคัดค้าน เนื่องจากเห็นว่าวิธีการดังกล่าว อาจไม่ชอบด้วยรัฐธรรมนูญ ที่มีเจตนารมณ์ต้องการให้เกิดการกระจายอํานาจและจัดการตนเอง รวมถึงต้องมีความอิสระในการทํางาน ไม่ใช่อยู่ภายใต้การควบคุมจากส่วนราชการ ขอเรียนว่า ไม่ใช่เป็นการรวมอํานาจ (Centralization) เนื่องจากการจัดตั้งสํานักงานส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นอําเภอเป็นการดําเนินการตามหลักการแบ่งอํานาจ (Deconcentration) โดยกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นได้มอบหมายให้สํานักงานส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นจังหวัด และสํานักงานส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นอําเภอดําเนินการในภารกิจด้านต่าง ๆ เช่น งานส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นในระดับอําเภอ ให้ดําเนินการตามอํานาจหน้าที่ตามกฎหมาย นโยบายของรัฐบาลและระเบียบหลักเกณฑ์ที่กําหนด การอํานวยการแก่นายอําเภอในกรณีการปฏิบัติตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับ อปท. การประสานงานและให้คําปรึกษาแนะนําเกี่ยวกับการพัฒนาท้องถิ่น แผนพัฒนาท้องถิ่น งบประมาณ ระเบียบกฎหมาย และการบริหารงานทั่วไป เป็นต้น ซึ่งสํานักงานส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นอําเภอเป็นหน่วยงานที่ปฏิบัติงานใกล้ชิดกับ อปท. ซึ่งจะช่วยเป็นข้อต่อเชื่อมโยงที่จะสะท้อนปัญหาหรือความต้องการของประชาชนในพื้นที่ที่ส่งผ่านมายัง อปท. ผ่านช่องทางของสํานักงานส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นจังหวัดและสํานักงานส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นอําเภอ เพื่อให้ได้รับการแก้ปัญหาหรือตอบสนองต่อความต้องการได้อย่างถูกต้องตรงประเด็นและดําเนินการได้อย่างทันท่วงที หรือหากเป็นปัญหาหรือความต้องการที่ไม่สามารถตัดสินใจได้ในระดับอําเภอ ก็จะได้รับการส่งต่อไปยังจังหวัดเพื่อขอรับการสนับสนุนและแก้ไขปัญหาได้อย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล
ทั้งนี้ ไม่ได้เป็นการขัดกับรัฐธรรมนูญฯ ที่บัญญัติให้กระจายอํานาจแต่อย่างใด เนื่องจาก ผลของนโยบายการกระจายอํานาจไปยัง อปท. แม้ว่าจะทําให้กระทรวงและกรมในระบบราชการบริหารส่วนกลางมีแนวโน้มที่จะมีภารกิจเนื้องานที่เริ่มลดน้อยลง แต่ภารกิจของกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นซึ่งเป็นเพียงส่วนราชการเดียวของประเทศที่มีหน้าที่โดยตรงในการส่งเสริมและพัฒนา อปท. ทั่วประเทศ จะต้องวางระบบการให้คําปรึกษาแนะนํา อํานวยการ สนับสนุน และพัฒนาศักยภาพของ อปท. เพื่อให้ อปท. มีความเข้มแข็งพร้อมรองรับกับภารกิจที่จะเพิ่มขึ้นทั้งในเชิงปริมาณและความสลับซับซ้อนของเนื้องานในอนาคตได้อย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล ซึ่งจะส่งผลให้เกิดประโยชน์สุขต่อประชาชนในภาพรวม
นอกจากนี้ กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นได้ร่วมกับสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า) ดําเนินการศึกษาวิจัยในการออกแบบวางระบบการทํางานของสํานักงานส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นอําเภอร่วมกับกลุ่มนายอําเภอ กลุ่มผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น กลุ่มตัวแทนภาคประชาชน ที่เป็นการทดลองการดําเนินการในพื้นที่ 4 ภาค 8 จังหวัด คือ จังหวัดเชียงราย จังหวัดอุทัยธานี จังหวัดพระนครศรีอยุธยา จังหวัดตราด จังหวัดอุบลราชธานี จังหวัดมุกดาหาร จังหวัดสุราษฎร์ธานี และจังหวัดภูเก็ต ที่มีระยะเวลาการศึกษาวิจัยถึง 6 เดือน ตามหลักเกณฑ์ที่ ก.พ.ร.กําหนดไว้ ซึ่งกลุ่มทดลองเห็นว่า การจัดตั้งสํานักงานส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นอําเภอจะช่วยให้สามารถส่งเสริมสนับสนุนและประสานงานกับ อปท. ในพื้นที่ ในการปฏิบัติตามนโยบายรัฐบาลและส่วนราชการต่าง ๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผลนั่นเอง
และทางด้านงบประมาณนั้น ในปัจจุบันสํานักงานส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นจังหวัดแต่ละจังหวัด ได้มอบหมายให้ข้าราชการของสํานักงานฯ ไปปฏิบัติหน้าที่ ณ อําเภอ ตามภารกิจของกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นในระดับอําเภออยู่แล้ว แต่ยังไม่ได้รับการจัดตั้งเป็นราชการบริหารส่วนภูมิภาคตามกฎกระทรวง ดังนั้น การขอจัดตั้งสํานักงานส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นอําเภอจึงไม่ได้กระทบต่อภาระทางด้านงบประมาณและการเพิ่มขึ้นของกรอบอัตรากําลังของกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น เป็นเพียงแต่การรองรับสถานะและตําแหน่งของผู้ปฏิบัติงานท้องถิ่นอําเภอในปัจจุบันให้มีผลในทางกฎหมาย เพื่อให้มีอํานาจหน้าที่ในการเป็นผู้แทนในการดําเนินการด้านต่าง ๆ ในภารกิจของกรมได้อย่างถูกต้องชัดเจนยิ่งขึ้นและสามารถปฏิบัติงานในพื้นที่ได้อย่างเต็มที่
-----------------------