รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-แนวคิดและนโยบายด้านการอุดมศึกษาของ ศ.คลินิก นพ.อุดม คชินทร รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ
วันอังคารที่ 9 มกราคม 2561
แนวคิดและนโยบายด้านการอุดมศึกษาของ ศ.คลินิก นพ.อุดม คชินทร รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ
สรุปแนวคิดและนโยบายด้านการอุดมศึกษาของ ศ.คลินิก นพ.อุดม คชินทร รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ในการประชุมมอบนโยบายแก่ผู้บริหารและข้าราชการสํานักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา (สกอ.)
สรุปแนวคิดและนโยบายด้านการอุดมศึกษาของ ศ.คลินิก นพ.อุดม คชินทร รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ในการประชุมมอบนโยบายแก่ผู้บริหารและข้าราชการสํานักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา (สกอ.) เมื่อวันที่ 4 มกราคม 2561 ณ สํานักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา
สามารถดาวน์โหลดเอกสารการบรรยายนี้ได้ที่นี่Click..
ศ.คลินิก นพ.อุดม คชินทรกล่าวตอนหนึ่งว่าความตกต่ําของมหาวิทยาลัยไทยใน World Ranking สะท้อนถึงความอ่อนแอในระบบการศึกษา โดยเฉพาะอุดมศึกษาซึ่งถือว่าสําคัญที่สุด เพราะเป็นระดับที่สร้างบุคลากรเพื่อประกอบเป็นทุนมนุษย์เพื่อเข้าสู่วิชาชีพดังนั้น หากการอุดมศึกษามีคุณภาพตกต่ําลง จะยิ่งสะท้อนถึงคุณภาพของทรัพยากรมนุษย์ (Mindset และWillPower) ที่จะสู้คนอื่นไม่ได้ทําให้ไม่สามารถเป็นกลไกสําคัญในการสร้างทุนทางปัญญาและไม่สามารถเอื้อให้เกิดการสร้างนวัตกรรมของชาติอีกทั้งประเทศไทยติดอยู่ในการติดกับดักรายได้ปานกลาง (Middle-incomeTrap)
จึงมีความจําเป็นที่มหาวิทยาลัยไทย ต้องให้ความสําคัญกับทิศทางของมหาวิทยาลัยในศตวรรษที่ 21 “University’s View”
ทั้งนี้ เพื่อตอบสนองต่อ"การเรียนรู้ยุคใหม่"และ"แนวโน้มใหญ่ของโลก"
นพ.อุดมได้กล่าวถึงทิศทางของอุดมศึกษาไทยในอนาคต ควรเป็นดังนี้
การพัฒนาศักยภาพของคนทั้งประเทศที่จะมีการลงทุนสี่แสนล้านบาทต่อปี กับเด็กนักเรียน 11 ล้านคน หนึ่งแสนล้านบาทต่อปี กับอุดมศึกษา 2 ล้านคน แต่ลงทุนไม่กี่หมื่นล้านบาท กับแรงงาน 35-40 ล้านคน ดังนั้นจึงควรมุ่งเน้นเป้าหมายใหม่คือ "คนวัยทํางานและผู้สูงวัย"
การผลิตกําลังคนที่มีคุณภาพสนองความต้องการตลาดผ่านหลักสูตรที่ยืดหยุ่น หลากหลาย รู้หลายศาสตร์ มีการลด boundary ระหว่างคณะ โดยกําหนดเป้าหมายที่คิดร่วมกับผู้ใช้ และเปิดกว้าง เรียนได้ทุกที่ ทุกเวลา เน้นจัดการเรียนรู้ข้อเท็จจริง สถานที่จริง ทํางานได้จริง
สร้างความเข้มแข็งด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม (STEM Education & Skill, Entrepreneurship)
การวิจัยและการบริการวิชาการที่มองการใช้ประโยชน์/ผู้ใช้ประโยชน์ชัดเจนแต่แรกสามารถสร้างมูลค่าเพิ่มและใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์ โดยความร่วมมือกับภาคเอกชน ภาคอุตสาหกรรม และภาคส่วนต่าง ๆของสังคม
เน้นความร่วมมือกับภาคประชารัฐในการพัฒนาเศรษฐกิจของแต่ละพื้นที่ (Area-BasedApproach)เพื่อให้มหาวิทยาลัยเป็นที่พึ่งทางวิชาการ ระบบข้อมูล สารสนเทศ กลไกการจัดการ การเตรียมความพร้อมในระดับพื้นที่หรือท้องถิ่น
การค้นหา/สร้างความเป็นเลิศเฉพาะตัวเพื่อเป็นพื้นฐานการเติบโตระยะยาวอย่างยั่งยืน
มหาวิทยาลัยสร้างเครือข่ายร่วมกันเชื่อมต่อกันด้วยอินเทอร์เน็ต เพื่อให้สอดคล้องกับสภาพของโลกสมัยใหม่ที่มีการแข่งขันและการเปลี่ยนแปลงสูงอยู่ตลอดเวลา ความจริง ที่กําลังจะเกิดขึ้นคือมหาวิทยาลัยจะดํารงตนอย่างโดดเดี่ยวเหมือนเดิมไม่ได้อีกต่อไปในยุคเศรษฐกิจดิจิทัล จึงควรมีการแลกเปลี่ยนคอนเท็นต์/หลักสูตร การช่วยกันพัฒนาคอนเท็นต์/หลักสูตร เปลี่ยนตัวเองให้เป็นสถานที่ที่ผู้คนทั่วไปทั่วโลกนักศึกษาต่างมหาวิทยาลัย สามารถเข้ามาเรียนรู้ได้ และมี credit transfer ซึ่งควรเอื้อต่อสถาบันวิทยาลัยชุมชนด้วย
ยกระดับ English Proficiency & Digital skills
Demand-BasedFinancing
ทั้งนี้ เพื่อเป้าหมายคือ "ตอบโจทย์ของประเทศและโลกและยกระดับสู่ Thailand 4.0" คือ
เสริมสร้างขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศโดยเน้นการพัฒนาการผลิตกําลังคนคุณภาพสูง ผลิตนวัตกรรม สร้างมูลค่าเพิ่ม เพื่อเปลี่ยนผ่านสังคมไทยสู่สังคมเศรษฐกิจฐานความรู้และเพิ่มคุณค่า
(Thailand 4.0 : Value-based Economy) โดยใช้สถาบันอุดมศึกษาเป็นหัวรถจักรขับเคลื่อนการพัฒนาประเทศ
มหาวิทยาลัยต้องเน้นการวิจัยมุ่งเป้าทําหน้าที่เป็นศูนย์บ่มเพาะและEntrepreneur เพื่อสร้างInnovation และต่อยอดไปสู่Commercializationซึ่งจะทําให้ประเทศไทยหลุดพ้นจากกับดักกลุ่มประเทศรายได้ปานกลาง
เป็นกําลังสําคัญในการสร้างเครือข่ายและกระจายการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของประเทศในทุกระดับอย่างก้าวกระโดด
มหาวิทยาลัยยืนอยู่ได้ด้วยตนเองอย่างยั่งยืน
นพ.อุดมได้กล่าวเพิ่มเติมถึงแนวคิด นโยบาย และเป้าหมายหลักด้านการอุดมศึกษา University 4.0 ที่ส่งผลต่อ Thailand 4.0 ควรเป็นดังนี้
อย่างไรก็ตาม การอุดมศึกษาของชาติในปัจจุบัน กําลังเผชิญกับความท้าทาย 6 ด้านคือ1) การพัฒนาคนมีคุณภาพและศักยภาพสูงในภาคการผลิตและภาคบริการ โดยมีแผนพัฒนากําลังคนของประเทศแบบมุ่งเป้า2) การส่งเสริม ร่วมมือ และผลิตนวัตกรรมและเทคโนโลยีจากงานวิจัยและพัฒนาตามยุทธศาสตร์ชาติ3) การพัฒนาระบบการศึกษาและเรียนรู้ให้ทันการก้าวหน้าของโลก และสามารถรองรับการเปลี่ยนแปลงในสังคมผู้สูงอายุ4) การสร้างโอกาสและความเท่าเทียมกันในการเข้าถึงการศึกษาระดับอุดมศึกษาของนักเรียนสายสามัญและสายอาชีวะ รวมทั้งผู้สูงอายุ5) การพัฒนาสถาบันอุดมศึกษาแต่ละประเภทเพื่อความก้าวหน้าและความอยู่รอด6) การออกแบบ และจัดตั้งองค์กรระดับชาติที่จะมาขับเคลื่อนการพัฒนาการอุดมศึกษาของชาติอย่างเร่งด่วน
ดังนั้น การอุดมศึกษาจึงควรกําหนดหลักการดําเนินงานที่สําคัญ4ด้านคือ รัฐบาลควรมีนโยบายที่ชัดเจนในการจัดตั้งและออกแบบ"กระทรวงการอุดมศึกษา"ให้เป็นองค์กรระดับประเทศที่จะสามารถขับเคลื่อนการพัฒนาการอุดมศึกษาของชาติ พร้อมทั้งมีการปลดล็อคปัญหาและเร่งพัฒนาการอุดมศึกษาของชาติเพื่อเอาชนะความท้าทายด้านต่าง ๆ เพื่อนําไปสู่เป้าหมายการพัฒนาประเทศที่ต้องการบรรลุตามยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี และ Thailand 4.0
อีกทั้ง ควรกําหนดแผนงานที่เป็นจุดเน้นเพื่อพัฒนาและปลดล็อคปัญหาที่สําคัญด้านต่าง ๆ ของการอุดมศึกษาของชาติคือ การเตรียมโครงสร้าง กําลังคน ทรัพยากรและความร่วมมือกับภาคส่วนต่าง ๆ เพื่อรองรับกระทรวงการอุดมศึกษาที่จะเป็นองค์กรระดับประเทศในการขับเคลื่อนการอุดมศึกษาของชาติ การพัฒนายุทธศาสตร์และ Roadmap ของการอุดมศึกษาของชาติ 20 ปี การวางแผนกําลังคนของประเทศ ระยะ 20 ปี การพัฒนาระบบวิจัยและนวัตกรรมของการอุดมศึกษาของชาติ และอีกประการที่สําคัญคือจะต้องตอบโจทย์การพัฒนาพื้นที่อีกด้วย
ดังนั้น นโยบายเร่งด่วนภายใน 6-8 เดือนของการอุดมศึกษาไทย จึงต้องเน้นใน6ประเด็นที่สําคัญ ดังนี้
การทบทวนเกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรปริญญาตรีและบัณฑิตศึกษาโดยมหาวิทยาลัย และ สกอ.
เกณฑ์การเข้าสู่ตําแหน่งทางวิชาการที่จะต้องมีความครอบคลุมเนื้อหา ผลงานที่มีผลสัมฤทธิ์ชัดเจน และมีความเป็นสากล
การตรวจสอบระบบธรรมาภิบาลในมหาวิทยาลัย ให้มีระบบที่ชัดเจนและมีความเป็นสากล
ปรับปรุงคุณภาพของอาชีวศึกษาให้ตอบโจทย์ยุทธศาสตร์ชาติและการเปลี่ยนแปลงของโลกในอนาคตรวมทั้งให้มีการรับรองหน่วยกิตและเชื่อมโยงกับอุดมศึกษา
เน้นหลักสูตรพันธุ์ใหม่ที่ตอบโจทย์อนาคต
เพิ่มสัดส่วนของหลักสูตรScience & Technology : Social Science & Humanity เป็น 70 : 30
นพ.อุดม ย้ําต่อที่ประชุมด้วยว่า ต้องการให้ทุกคนเป็นส่วนหนึ่งในการพัฒนาการอุดมศึกษาของชาติระยะ 20 ปี และเป็นผู้ร่วมในการก่อตั้งและพัฒนากระทรวงการอุดมศึกษาของประเทศไทย เพื่อร่วมมือกันนํา สกอ. (OHEC) และ ศธ. (MOE) ไปสู่3GคือGo Get Growเพื่อผลสําเร็จตามเป้าหมายดังกล่าวร่วมกันต่อไป
บัลลังก์ โรหิตเสถียร:สรุป/เรียบเรียง
ขอบคุณเอกสาร:คณะทํางาน รมช.ศธ.