รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-สคร.ชี้แจงเกี่ยวกับร่างพระราชบัญญัติ การพัฒนาการกำกับดูแลและบริหารรัฐวิสาหกิจ พ.ศ. ....
วันพฤหัสบดีที่ 16 พฤศจิกายน 2560
สคร.ชี้แจงเกี่ยวกับร่างพระราชบัญญัติ การพัฒนาการกํากับดูแลและบริหารรัฐวิสาหกิจ พ.ศ. ....
ผู้อํานวยการสํานักงานคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ กระทรวงการคลัง ชี้แจงเกี่ยวกับร่างพระราชบัญญัติการพัฒนาการกํากับดูแลและบริหารรัฐวิสาหกิจ พ.ศ. ....
วันที่ 14 พฤศจิกายน 2560 นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ ผู้อํานวยการสํานักงานคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ สํานักงานคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ กระทรวงการคลัง ชี้แจงเกี่ยวกับร่างพระราชบัญญัติการพัฒนาการกํากับดูแลและบริหารรัฐวิสาหกิจ พ.ศ. .... ตามที่สื่อสังคมออนไลน์ได้ลงเนื้อหากล่าวหารัฐบาล ว่ากําลังจะดําเนินกระบวนการแปรรูปรัฐวิสาหกิจ ซึ่งเป็นการทุจริตเชิงนโยบายที่ซับซ้อนและได้รับความร่วมมือจากหลายฝ่าย ทั้งผู้บริหารรัฐวิสาหกิจ นายธนาคาร โบรกเกอร์หลักทรัพย์ และข้าราชการทั้งในอดีตและปัจจุบัน โดยมีสาระสําคัญ ดังนี้
1. มีการกล่าวอ้างว่าร่าง พ.ร.บ. พัฒนารัฐวิสาหกิจฯ มีจุดประสงค์เพื่อปฏิรูปรัฐวิสาหกิจ แต่แท้จริงแล้วมีเจตนาเสนอจัดตั้งบรรษัทวิสาหกิจแห่งชาติและรับโอนรัฐวิสาหกิจที่จัดตั้งเป็นรูปบริษัทเพื่อให้เป็นไปตามกฎหมายนี้
กระทรวงการคลังขอชี้แจงว่า ร่าง พ.ร.บ. พัฒนารัฐวิสาหกิจฯ มีวัตถุประสงค์หลักในการปฏิรูปรัฐวิสาหกิจโดยการแยกบทบาทหน้าที่ของผู้กําหนดนโยบาย ผู้กํากับดูแลรัฐวิสาหกิจ ผู้ถือหุ้นในรัฐวิสาหกิจ และรัฐวิสาหกิจให้ชัดเจน รวมถึงการนําระบบธรรมาภิบาลมาใช้ในรัฐวิสาหกิจทั้งระบบ โดยมีหลักการสําคัญ 6 หลักการดังนี้
(1) จัดตั้งคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจเพื่อทําหน้าที่เป็นผู้กําหนดนโยบายที่แยกชัดออกจากรัฐวิสาหกิจที่ทําหน้าที่เป็นผู้ปฏิบัติ (มาตรา 6 – 19)
(2) จัดทําแผนยุทธศาสตร์รัฐวิสาหกิจเพื่อให้การกําหนดนโยบายไปยังรัฐวิสาหกิจมีความชัดเจน โดยในร่างกฎหมายได้ระบุว่าการกําหนดนโยบายต่อรัฐวิสาหกิจเป็นรายกรณีที่ไม่สอดคล้องกับแผนยุทธศาสตร์รัฐวิสาหกิจ รัฐวิสาหกิจนั้นจะดําเนินการมิได้ เว้นแต่จะได้มีการแก้ไขปรับปรุงแผนยุทธศาสตร์รัฐวิสาหกิจแล้ว (มาตรา 27)
(3) นําระบบธรรมาภิบาลมาใช้กับรัฐวิสาหกิจทั้งระบบ เพื่อให้การกําหนดนโยบายไปยังรัฐวิสาหกิจต้องดําเนินการด้วยความรับผิดรับชอบ โดยกําหนดกลไกให้รัฐวิสาหกิจจัดทําบัญชีเฉพาะเพื่อรองรับการดําเนินการตามนโยบายที่มีภาระทางการเงินและต้องชดเชยรัฐวิสาหกิจที่มีการดําเนินการตามนโยบายนั้น (มาตรา 28)
(4) กําหนดกลไกการกลั่นกรองกรรมการรัฐวิสาหกิจให้เปิดเผยและโปร่งใส โดยให้มีการจัดตั้งคณะกรรมการกลั่นกรองฯ ขึ้นเพื่อรับผิดชอบในการสรรหากรรมการรัฐวิสาหกิจตามสมรรถนะที่จําเป็นต่อรัฐวิสาหกิจแต่ละแห่ง และเปิดเผยหลักเกณฑ์การสรรหาดังกล่าวต่อสาธารณชน
(5) กําหนดกลไกการประเมินผลการดําเนินงานของรัฐวิสาหกิจที่เชื่อมโยงกับแผนยุทธศาสตร์รัฐวิสาหกิจอย่างเป็นระบบ และเปิดเผย
(6) จัดตั้งบรรษัทวิสาหกิจแห่งชาติเพื่อเสริมสร้างประสิทธิภาพในการดําเนินงานของรัฐวิสาหกิจที่เป็นบริษัท โดยยังคงความเป็นรัฐวิสาหกิจไว้
ดังนั้น ร่าง พ.ร.บ. พัฒนารัฐวิสาหกิจฯ จึงไม่ได้มีเจตนาเพียงแค่การจัดตั้งบรรษัทวิสาหกิจแห่งชาติเท่านั้น แต่ยังกําหนดแนวทางการปฏิรูปรัฐวิสาหกิจทั้งระบบตามหลักการสําคัญดังกล่าวข้างต้นด้วย
2. การแปรรูปรัฐวิสาหกิจสามารถเกิดขึ้นได้ในชั้นบริษัทลูกของรัฐวิสาหกิจ โดยรัฐวิสาหกิจชั้นแม่โอนกิจการหลักบางอย่างที่ผูกพันทางกฎหมายไปให้บริษัทลูก ซึ่งมีผลเป็นการแปรรูปอําพราง
กระทรวงการคลังขอชี้แจงว่า ร่าง พ.ร.บ. พัฒนารัฐวิสาหกิจฯ ไม่มีความเกี่ยวข้องกับการแปรรูปรัฐวิสาหกิจทั้งในรัฐวิสาหกิจชั้นแม่และชั้นลูก โดยยังมีการกําหนดบทบัญญัติรองรับให้มติคณะรัฐมนตรีที่กําหนดสัดส่วนให้ภาครัฐต้องถือหุ้นในรัฐวิสาหกิจที่เป็นบริษัท ไปใช้บังคับกับบรรษัทวิสาหกิจแห่งชาติให้ต้องคงสัดส่วนการถือหุ้นตามมติคณะรัฐมนตรีดังกล่าวด้วย ทั้งนี้ สําหรับการโอนกิจการหลักของรัฐวิสาหกิจแม่ไปยังบริษัทลูกเป็นกรณีที่จะต้องดําเนินการในฐานะผู้ถือหุ้นให้เป็นไปตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และกฎหมายว่าด้วยบริษัทมหาชนจํากัด ซึ่งร่าง พ.ร.บ. พัฒนารัฐวิสาหกิจฯ ไม่ได้มีบทบัญญัติไปยกเว้นการดําเนินการตามกฎหมายดังกล่าวแต่ประการใด
3. นิยาม “รัฐวิสาหกิจ” ตาม ร่าง พ.ร.บ. วินัยการเงินการคลังของรัฐฯ และร่าง พ.ร.บ. วิธีการงบประมาณฯ ที่ครอบคลุมเฉพาะรัฐวิสาหกิจชั้นแม่และบริษัทลูก เป็นการแก้ไขนิยามเพื่อให้สอดคล้องกับร่าง พ.ร.บ. พัฒนารัฐวิสาหกิจฯ ที่กําลังอยู่ระหว่างการพิจารณาในชั้นกรรมาธิการของ สนช.
กระทรวงการคลังขอชี้แจงว่า เนื่องจากหลักการของร่างกฎหมายแต่ละฉบับจะมีการพิจารณากําหนดขอบเขตการบังคับใช้ในนิยาม “รัฐวิสาหกิจ” ให้ครอบคลุมรัฐวิสาหกิจตามแต่ละเจตนารมณ์ของกฎหมายแต่ละฉบับนั้นเอง โดยร่าง พ.ร.บ. พัฒนารัฐวิสาหกิจฯ มีเจตนาที่จะครอบคลุมเฉพาะรัฐวิสาหกิจในชั้นแม่ที่รัฐบาลเป็นเจ้าของตามสัดส่วนการถือหุ้นของรัฐบาลเท่านั้น โดยรัฐวิสาหกิจในชั้นแม่จะสามารถส่งผ่านนโยบายไปยังบริษัทที่รัฐวิสาหกิจนั้นถือหุ้นได้ตามสัดส่วนการถือหุ้นของรัฐวิสาหกิจแม่เช่นกัน ทั้งนี้ จากการตรวจสอบกฎหมายในปัจจุบันที่ใช้บังคับกับรัฐวิสาหกิจปรากฏว่าได้มีการกําหนดนิยาม “รัฐวิสาหกิจ” เอาไว้แตกต่างกัน เช่น พ.ร.บ. การให้เอกชนร่วมลงทุนในกิจการของรัฐฯ และ พ.ร.บ. แรงงานรัฐวิสาหกิจสัมพันธ์ฯ ที่ครอบคลุมรัฐวิสาหกิจในชั้นแม่และชั้นลูกเฉพาะที่รัฐวิสาหกิจที่มีกฎหมายจัดตั้งเข้าไปถือหุ้นเกินกว่าร้อยละห้าสิบ เป็นต้น นอกจากนี้ ร่าง พ.ร.บ. วิธีการงบประมาณฯ และร่าง พ.ร.บ. วินัยการเงินการคลังของรัฐ ซึ่งมีเจตนาที่จะครอบคลุมเฉพาะรัฐวิสาหกิจที่สามารถขอรับงบประมาณได้ จึงได้กําหนดนิยาม “รัฐวิสาหกิจ” เอาไว้เพียงรัฐวิสาหกิจในชั้นแม่เท่านั้น ดังนั้น การกําหนดนิยาม“รัฐวิสาหกิจ” จึงเป็นไปตามแต่ละเจตนารมณ์และวัตถุประสงค์ในการบังคับใช้ของกฎหมายแต่ละฉบับ และไม่ได้กําหนดขึ้นเพื่อให้สอดคล้องกับนิยาม “รัฐวิสาหกิจ” ตาม ร่าง พ.ร.บ. พัฒนารัฐวิสาหกิจฯ แต่ประการใด
---------------------------