รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-“พาณิชย์” ชี้แจงประเด็นการระบายข้าวในสต็อกของรัฐเข้าสู่อุตสาหกรรม
วันพุธที่ 13 กุมภาพันธ์ 2562
“พาณิชย์” ชี้แจงประเด็นการระบายข้าวในสต็อกของรัฐเข้าสู่อุตสาหกรรม
นางสาวชุติมา บุณยประภัศร รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงพาณิชย์ ชี้แจงประเด็นที่ ดร.อาทิตย์ อุไรรัตน์ กล่าวถึงกรณี “ข้าวดี ตีเป็นข้าวเสื่อมราคาแล้วขายถูก เอื้อประโยชน์นายทุน” ดังนี้
·ในช่วงแรกที่คณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) เข้ามาบริหารประเทศ พบว่า มีข้าวจากโครงการรับจํานําข้าวเปลือกของรัฐบาลที่ผ่านมาจํานวนมากถูกเก็บไว้ในสต็อกของรัฐเป็นเวลานานจึงมีความจําเป็นต้องตรวจสอบสภาพ ปริมาณ ชนิด และคุณภาพ ก่อนดําเนินการระบาย เพื่อลดภาระและรักษาประโยชน์ของรัฐ
·คสช. ได้แต่งตั้งคณะกรรมการนโยบายและบริหารจัดการข้าว (นบข.) คณะอนุกรรมการตรวจสอบปริมาณและคุณภาพข้าวคงเหลือของรัฐ และคณะทํางานที่เกี่ยวข้อง เพื่อลงพื้นที่ตรวจสอบความมีอยู่จริงของข้าวทั้งปริมาณและคุณภาพ โดยการตรวจนับปริมาณสต็อกข้าวและสุ่มเก็บตัวอย่างข้าวเพื่อตรวจวิเคราะห์คุณภาพปฏิบัติตามหลักสากล มีคู่มือแนวทางปฏิบัติงานชัดเจน
·นบข. มีมติให้นําข้าวที่ผ่านการตรวจสอบและจัดระดับชั้นคุณภาพแล้วมาระบายตาม แผนยุทธศาสตร์การระบายข้าวในสต็อกของรัฐ
-ในช่วงแรกของการระบายข้าวในสต็อกของรัฐ ภาครัฐได้เริ่มระบายข้าวคุณภาพดีที่คนบริโภคได้ก่อน เพื่อให้ได้ราคาประมูลที่ดีที่สุด และไม่ให้มูลค่าข้าวดีลดลงจากสภาพข้าวที่เสื่อมลงไปตามระยะเวลาการเก็บรักษา
-เมื่อได้คัดข้าวที่คนบริโภคได้ออกมาประมูลขายจนหมดแล้ว ข้าวที่เหลือเป็นข้าวที่มีคุณภาพต่ํากว่ามาตรฐานมาก เสื่อมสภาพ เก็บมาเป็นเวลานานกว่า 5 ปี ผ่านการรมยาทุก 60 วัน ได้รับความเสียหาย (จากภัยธรรมชาติ เช่น พายุฝน น้ําท่วม และไฟไหม้) ข้าวที่อยู่ในคลังที่มีสภาพไม่ได้มาตรฐานไม่ปลอดภัย(คลังพัง กองล้ม) คุณภาพข้าวไม่เหมาะสมต่อการบริโภคของคนและ/หรือสัตว์ รวมทั้งเป็นอุปทานส่วนเกินที่ส่งผลกระทบต่อจิตวิทยาตลาดและราคาข้าว โดยมีทั้งคลังที่เป็นข้าวเสียยกคลัง และคลังที่มีข้าวเสียปะปนอยู่กับข้าวดีแต่ไม่สามารถคัดแยกได้ เนื่องจากไม่คุ้มค่ากับเวลาและค่าใช้จ่ายนับพันล้านบาทที่จะต้องสูญเสียไปหากจะคัดแยกออกมา
-นบข. จึงมีมติให้ใช้วิธีการประมูล เนื่องจากโปร่งใสและตรวจสอบได้ โดยให้ประมูลข้าวดังกล่าวแบบยกคลังเพื่อระบายเข้าสู่อุตสาหกรรม และกําหนดมาตรการกํากับดูแลไม่ให้ข้าวคุณภาพเสื่อมรั่วไหลออกไปสู่ตลาดข้าวบริโภค ซึ่งผู้มีคุณสมบัติตามหลักเกณฑ์สามารถเข้าร่วมการประมูลได้
-ภาครัฐได้ระบายข้าวในสต็อกของรัฐเข้าสู่อุตสาหกรรมตั้งแต่ช่วงปลายปี 2558 - 2561มีปริมาณรวม 5.16 ล้านตัน โดยแบ่งเป็น
1.ข้าวที่ไม่เหมาะสําหรับการบริโภคของคน นําไปใช้ในอุตสาหกรรมอาหารสัตว์ ปริมาณ 4.10 ล้านตัน
2.ข้าวที่ไม่เหมาะสําหรับการบริโภคทั้งคนและสัตว์ นําไปใช้ในอุตสาหกรรมพลังงานปริมาณ 1.06 ล้านตัน
·นบข. ได้ให้ความสําคัญอย่างมากกับการกํากับดูแลการนําข้าวไปใช้ในอุตสาหกรรม ไม่ให้ข้าวคุณภาพเสื่อมรั่วไหลออกไปสู่ตลาดข้าวบริโภคเพื่อความปลอดภัยของประชาชนและรักษาชื่อเสียงของประเทศไทยโดยมีกลไกสําคัญที่ใช้ในการกํากับดูแล ดังนี้
-มอบหมายองค์การคลังสินค้า (อคส.) และองค์การตลาดเพื่อเกษตรกร (อ.ต.ก.) ซึ่งเป็นหน่วยปฏิบัติทําหน้าที่จัดระบบและควบคุมป้องกันการรั่วไหลของข้าวที่รัฐได้ระบายเข้าสู่อุตสาหกรรม โดย อคส.ได้จัดทําคู่มือปฏิบัติงานขนย้ายข้าวสารเข้าสู่อุตสาหกรรม ซึ่งมีสาระสําคัญเกี่ยวกับ (1) แนวทางปฏิบัติและเงื่อนไขในการทําสัญญาซื้อขายระหว่างผู้ชนะการประมูลกับ อคส./อ.ต.ก. (2) ขั้นตอนและมาตรการควบคุมการขนย้ายข้าวออกจากคลังไปจนถึงโรงงานอุตสาหกรรมของผู้ชนะการประมูล อาทิ วิธีการส่งมอบ-รับมอบข้าว วิธีการซีลรถบรรทุก การควบคุมการขนย้าย (การกําหนดเส้นทางการขนย้าย ด่านชั่งน้ําหนัก และจุดตรวจ) การตรวจสอบหนังสือกํากับการขนย้ายข้าว และการติดตั้งกล้องวงจรปิด (CCTV)
-การขนย้ายข้าวทุกขั้นตอนต้องมีหนังสือขออนุญาตขนย้ายข้าวและปฏิบัติตามประกาศคณะกรรมการกลางว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ เรื่อง การควบคุมการขนย้ายและจัดทําบัญชีคุมข้าวสารในสต็อกของรัฐ ภายใต้ พ.ร.บ. ว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ พ.ศ. 2542
-แต่งตั้งคณะทํางานระดับจังหวัดดําเนินการตรวจสอบการนําข้าวไปใช้ในโรงงานอุตสาหกรรมโดยมีผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นประธาน และหัวหน้าคลังสินค้าเป็นเลขานุการ เพื่อสุ่มตรวจสอบบัญชีคุมสินค้าแสดงปริมาณการได้มาและปริมาณการใช้รายวันของผู้ชนะการประมูล และรายงานผลการตรวจสอบเป็นรายเดือน
-แต่งตั้งคณะอนุกรรมการตรวจสอบการปฏิบัติตามสัญญาซื้อขายข้าวสารในสต็อกของรัฐ โดยมีพลเอก ฉัตรชัย สาริกัลยะ เป็นประธาน และมีผู้แทนจากกระทรวงมหาดไทย สํานักงานตํารวจแห่งชาติและกองทัพบก ร่วมเป็นอนุกรรมการ และแต่งตั้งคณะทํางานภายใต้คณะอนุกรรมการดังกล่าว โดยมีรองผู้บัญชาการตํารวจแห่งชาติเป็นประธาน เพื่อตรวจสอบข้อมูลปริมาณ เส้นทางการขนย้าย และการนําข้าวในสต็อกของรัฐไปใช้ในอุตสาหกรรม