รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-การผลิตกำลังคน องค์ความรู้ และนวัตกรรมอุดมศึกษา รองรับ EEC
วันจันทร์ที่ 24 กรกฎาคม 2560
การผลิตกําลังคน องค์ความรู้ และนวัตกรรมอุดมศึกษา รองรับ EEC
นพ.ธีระเกียรติ เจริญเศรษฐศิลป์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เป็นวิทยากรและร่วมเสวนาในการประชุมโครงการระเบียงเศรษฐกิจภาคตะวันออก EEC (Eastern Economic Corridor)
นพ.ธีระเกียรติ เจริญเศรษฐศิลป์กล่าวว่า ที่ผ่านมาโลกได้มีการปฏิวัติอุตสาหกรรม (Industrial Revolution) มาแล้ว 4 ครั้ง นับตั้งแต่ครั้งแรกที่ได้เป็นการปฏิวัติอุตสาหกรรมระบบกลไก (Mechanical) ครั้งที่ 2 เป็นการปฏิวัติอุตสาหกรรมไฟฟ้า (Electrical) ครั้งที่ 3 การปฏิวัติอุตสาหกรรมดิจิทัล (Digital) และครั้งที่ 4 ในเวลานี้ คือ การปฏิวัติอุตสาหกรรมแบบบูรณาการ (Integral) ซึ่งส่งผลให้ระบบสมอง ทั้งสมองมนุษย์ สมองเทียม สมองกล ประมวลผลจนมีความรวดเร็วมากยิ่งขึ้นเรื่อย ๆ และมีการใช้สมองกลควบคุมเครื่องจักรกลโดยอัตโนมัติมากขึ้น เช่น โครงการ Smart City ในหลายนครชั้นนําของโลก
ในส่วนของประเทศไทย ตลอดระยะเวลา 30 ปีที่ผ่านมา ก็ได้มีความพยายามพัฒนาด้านต่าง ๆ เพื่อรองรับการปฏิวัติอุตสาหกรรมแบบบูรณาการทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และรัฐวิสาหกิจ โดยเมื่อปี 2525 ได้ริเริ่ม"โครงการพัฒนาพื้นที่ชายฝั่งภาคตะวันออก (Eastern Seaboard)"พร้อมประกาศเป็นวาระแห่งชาติ เพื่อให้ทุกภาคส่วนเข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาพื้นที่ โดยมุ่งหมายที่จะพลิกภาคตะวันออกของไทยให้กลายเป็นศูนย์กลางเศรษฐกิจเชื่อมโยงการค้าการลงทุนจากทั่วโลก และเป็นการกระจายความเจริญไปสู่ภูมิภาค ทั้งจากการสร้างท่าเรือน้ําลึกแห่งแรกที่แหลมฉบัง, จัดตั้งนิคมอุตสาหกรรมสําคัญ 32 แห่ง, สร้างมอเตอร์เวย์เส้นทางกรุงเทพฯ-ระยอง เป็นต้นซึ่งโครงการประสบความสําเร็จอย่างมาก ส่งผลให้เศรษฐกิจไทยก้าวเข้าสู่ยุค “โชติช่วงชัชวาล” ช่วยยกระดับรายได้รวมของภาคตะวันออก ก้าวสู่การเป็นศูนย์กลางการผลิตยานยนต์และชิ้นส่วนยานยนต์สําคัญ (Detroit of the East) และเป็นศูนย์การผลิตปิโตรเคมีที่มีขนาดใหญ่เป็น 1 ใน 5 ของเอเชียด้วย
แต่เนื่องจากปัจจุบันสถานการณ์และสิ่งแวดล้อมทางเศรษฐกิจเปลี่ยนแปลงไปทั้งการเปิดประชาคมอาเซียน เกิดห่วงโซ่การผลิตระดับภูมิภาค, การคมนาคมขนส่งสะดวก รวดเร็ว เชื่อมโยงไทยสู่จีนตะวันตกและตอนใต้, สปป. ลาว, กัมพูชา, เมียนมา และเวียดนาม เกิดการเคลื่อนย้ายโรงงานและการลงทุนไปยังประเทศเพื่อนบ้านดังนั้น การพัฒนาพื้นที่ชายฝั่งทะเลด้านตะวันออก จึงเป็นทางเลือกที่สําคัญต่อการลงทุนสร้างโครงข่ายการคมนาคมขนส่งและโลจิสติกส์ที่สมบูรณ์ทั้งถนน ระบบราง เรือ และอากาศ เชื่อมโยงกรุงเทพฯ ฉะเชิงเทรา ชลบุรี แหลมฉบัง พัทยา สัตหีบ อู่ตะเภา มาบตาพุด และระยองเข้าด้วยกัน ตลอดจนเชื่อมต่อไปยังพื้นที่ต่าง ๆ รอบประเทศ พร้อม ๆ กับจําเป็นที่จะต้องเร่งพัฒนาอุตสาหกรรมใหม่แทนอุตสาหกรรมเก่า เพื่อเพิ่มศักยภาพการแข่งขัน และสร้างความเข้มแข็งให้กับประเทศในอนาคต
ในส่วนของการศึกษาเพื่อผลิตและพัฒนากําลังคน รองรับการพัฒนาประเทศไปสู่ยุคไทยแลนด์ 4.0กระทรวงศึกษาธิการได้ดําเนินงานและโครงการที่สําคัญหลายด้าน เพื่อปฏิรูปการศึกษาในภาพรวมทุกระดับ ให้สอดคล้องกับสภาพการณ์ของโลกที่เปลี่ยนแปลงไป ทั้งทางเศรษฐกิจ เทคโนโลยี สังคม สิ่งแวดล้อม สุขภาพสุขภาวะ ตลอดจนภัยคุกคามต่าง ๆ
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในระดับอุดมศึกษา ซึ่งเป็นหัวใจสําคัญในการผลิตกําลังคนที่มีศักยภาพสูง คิดค้นองค์ความรู้และงานวิจัย ตลอดจนนวัตกรรม เพื่อไปขับเคลื่อนการพัฒนาประเทศซึ่งการพัฒนากําลังคนและองค์ความรู้ต่าง ๆ เพื่อให้ตอบโจทย์ความต้องการพัฒนาระเบียงเศรษฐกิจภาคตะวันออกนั้นสถาบันอุดมศึกษาควรพิจารณาจากความเป็นมา อัตลักษณ์ และกําลังความสามารถของตัวเอง ว่ามีจุดแข็ง ความถนัด และทรัพยากรใด ที่มีศักยภาพเพียงพอต่อการแข่งขันเพื่อขับเคลื่อนการพัฒนาประเทศเช่น คณะแพทยศาสตร์ จะผลิตกําลังคน วิทยาการ หรือนวัตกรรมใดเพื่อยกระดับมูลค่า "การแพทย์ครบวงจร" (กลุ่ม New Engine of Growth) ที่มีความเชื่อมโยงกับกลุ่มเป้าหมายรายได้สูงและการท่องเที่ยว เป็นต้น
สิ่งสําคัญคือไม่ควรกําหนดแผนงานจากส่วนกลาง (CentralPlanning)แต่ต้องศึกษาข้อมูลความต้องการอย่างถ่องแท้ก่อนการวางแผนงาน เปิดโอกาสให้มีการแข่งขันอย่างอิสระ พร้อมแสวงหาความร่วมมือจากผู้เชี่ยวชาญ หรือหน่วยงานทางการแพทย์ต่างประเทศ ให้มาช่วยยกระดับการดําเนินงาน พัฒนากําลังคนให้มีมาตรฐาน ที่จะนําไปสู่การคิดค้นองค์ความรู้และนวัตกรรมใหม่ ๆ ได้จริงซึ่งกระทรวงศึกษาธิการในยุคนี้ ได้พัฒนาปรับปรุงการดําเนินงานและริเริ่มโครงการใหม่ ๆ หลายส่วน เพื่อส่งเสริมการบูรณาการความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ปรับปรุงระเบียบ กฎ ประกาศ ให้เอื้อต่อการจัดการศึกษา พร้อมเปิดโอกาสให้ได้แข่งขันอย่างอิสระ โดยไม่มีการกําหนดแผนงานจากส่วนกลาง ซึ่งเป็นสิ่งขัดขวางที่จะทําให้เกิดนวัตกรรมใหม่ ๆ อย่างที่ผ่านมา
ทั้งนี้ นพ.ธีระเกียรติ ได้กล่าวถึงตัวอย่างการดําเนินงานที่สําคัญรองรับการพัฒนาระเบียงเศรษฐกิจภาคตะวันออก อาทิ
แผนจัดการศึกษาแบบบูรณาการเพื่อรองรับการพัฒนาระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก (ชลบุรี ระยอง ฉะเชิงเทรา)ซึ่ง พล.อ.สุรเชษฐ์ ชัยวงศ์ รมช.ศึกษาธิการ เป็นประธานในการจัดทําแผนร่วมกับทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องในแต่ละจังหวัด ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม ตลอดจนหน่วยงานการศึกษาและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยศึกษาข้อมูลพื้นฐาน จุดแข็ง ศักยภาพ และความต้องการของพื้นที่เป็นรายจังหวัด นําไปสู่การระดมความคิดเห็นเพื่อวางแผนการพัฒนากําลังคนรองรับความต้องการในการพัฒนาระเบียงเศรษฐกิจพิเศษของพื้นที่ ที่สอดคล้องกับกรอบยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ 20 ปี (พ.ศ.2560-2579) และแผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2560-2579 ตลอดจนนโยบายสําคัญของรัฐบาลและกระทรวงศึกษาธิการ ซึ่งในช่วงเปิดภาคเรียน ปีการศึกษา 2560 ที่ผ่านมา ได้มีการนําแผนดังกล่าวแปลงเป็นแผนปฏิบัติในโรงเรียนทั้ง 3 จังหวัดแล้ว
โครงการ “ฝึกอบรมระยะสั้นฐานสมรรถนะ” (Education to Employment: Vocational Boot Camp)โดยมีสถานประกอบการหรือภาคเอกชน 1,537 แห่ง เป็น “ผู้นํา” ในการผลิตกําลังคนอาชีวะตอบโจทย์การพัฒนาประเทศในด้านต่าง ๆ ร่วมกับสถานศึกษาภาครัฐและเอกชน 444 แห่ง โดยเน้นหลักสูตรวิชาชีพระยะสั้นที่สอดคล้องกับ Growth Engine (First S-Curve, New S-Curve, Thailand 4.0 Super Cluster) 550 หลักสูตร และตามความต้องการของท้องถิ่น 2,106 หลักสูตร ให้กับผู้เรียนระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.) ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.) ชั้นปีสุดท้าย รวมทั้งประชาชนที่สนใจ โดยจะพัฒนา "สมรรถนะหลัก" ควบคู่กับ "คุณธรรม" ทั้งทักษะการทํางานจากการปฏิบัติจริง ภาษาอังกฤษสําหรับอาชีพต่าง ๆ รวมทั้งปลูกฝังคุณธรรมหน่วยงานการศึกษาในพื้นที่
นวรัตน์ รามสูต, บัลลังก์ โรหิตเสถียร: สรุป/รายงาน
ยุทธพงศ์ เลือกกลั่นดี: ถ่ายภาพ