รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ จับมือภาครัฐ-เอกชน-การศึกษา-ประชาคมสตาร์ทอัพ หนุน “15 ย่านนวัตกรรม” ไอเดียใหม่การพัฒนาเมือง
วันอังคารที่ 11 กรกฎาคม 2560
สํานักงานนวัตกรรมแห่งชาติ จับมือภาครัฐ-เอกชน-การศึกษา-ประชาคมสตาร์ทอัพ หนุน “15 ย่านนวัตกรรม” ไอเดียใหม่การพัฒนาเมือง
พิธีลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือการพัฒนาย่านนวัตกรรมในประเทศไทย (Thailand Innovation District)
วันที่ 9 กรกฎาคม 2560 ดร.อรรชกา สีบุญเรือง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ให้เกียรติเป็นประธานในพิธีลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือการพัฒนาย่านนวัตกรรมในประเทศไทย (Thailand Innovation District) ณ ห้องบอลรูม ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ กรุงเทพฯ
ซึ่งสํานักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ สนช. ร่วมกับพันธมิตรทุกภาคส่วน ภาครัฐ เอกชน สถาบันการศึกษา และประชาคม สตาร์ทอัพรวมทั้งหมด 28 หน่วยงาน ได้แก่1.สํานักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน) 2.จังหวัดขอนแก่น 3.จังหวัดเชียงใหม่ 4.จังหวัดภูเก็ต 5.จังหวัดฉะเชิงเทรา 6.จังหวัดชลบุรี 7.จังหวัดระยอง 8.กรุงเทพมหานคร 9.การนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย10.กรมธุรกิจพลังงาน 11.สํานักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) 12.สํานักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ 13.เทศบาลตําบลบ้านฉาง ตําบลบ้านฉาง อําเภอบ้านฉาง จังหวัดระยอง14.สํานักงานรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ (องค์การมหาชน) 15.สํานักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล 16.บริษัท กสท โทรคมนาคม จํากัด (มหาชน) 17.มหาวิทยาลัยกรุงเทพ 18.มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์19.มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี 20.มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์21.มหาวิทยาลัยบูรพา 22.มหาวิทยาลัยศิลปากร 23.สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง 24.จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย 25.สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย 26.บริษัท ไทยออยล์ จํากัด (มหาชน) 27.บริษัท ทรู คอร์ปอเรชั่น จํากัด (มหาชน) 28.สมาคมการค้าเพื่อส่งเสริมผู้ประกอบการเทคโนโลยีรายใหม่
รศ.ดร. สมเจตน์ ทิณพงศ์ ประธานกรรมการนวัตกรรมแห่งชาติ สํานักงานนวัตกรรมแห่งชาติฯ กล่าวว่า “สํานักงานนวัตกรรมแห่งชาติฯ ดําเนินการยกระดับศักยภาพทางนวัตกรรมในระดับพื้นที่ เพื่อพัฒนาให้เกิดนวัตกรรมทั้งในระดับภูมิภาค ระดับเมือง และระดับย่าน ได้แก่ ระเบียงนวัตกรรม (Innovation Corridor) เมืองนวัตกรรม (Innovation City) และย่านนวัตกรรม (Innovation District) ซึ่งจะมีการพัฒนาใน 3 ส่วน ได้แก่ การส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชน การบริหารทรัพยากรเพื่อให้เกิดพื้นที่นวัตกรรม และการส่งเสริมการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานที่เอื้อต่อการรังสรรค์ระบบนิเวศนวัตกรรม
โดยการดําเนินการพัฒนาและส่งเสริมสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการพัฒนาผู้ประกอบการรายใหม่ (Startup) ไปสู่การสร้างเศรษฐกิจที่ขับเคลื่อนด้วยนวัตกรรม ภายใต้การพัฒนาย่านนวัตกรรม (Innovation District) นี้ มีการนําทรัพยากรธรรมชาติและศักยภาพของพื้นที่นั้นๆ มาใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อการพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม โดยอาศัยแนวความคิดที่สร้างสรรค์ ความร่วมมือและการแบ่งปันทรัพยากรระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาชน เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน เพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจ การจ้างงาน รวมทั้งก่อให้เกิดอุตสาหกรรมเป้าหมายใหม่เพื่อเป็นกลไกในการขับเคลื่อนประเทศ”
ดร.พันธุ์อาจ ชัยรัตน์ ผู้อํานวยการสํานักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน) กล่าวว่า “ที่มาของความร่วมมือในครั้งนี้ สืบเนื่องจาก สนช. ได้ดําเนินยุทธศาสตร์การพัฒนานวัตกรรมเชิงพื้นที่ (Area – Based Innovation) ซึ่งได้ริเริ่มดําเนินการเพื่อส่งเสริมการยกระดับพื้นที่ที่มีศักยภาพให้เป็นพื้นที่เศรษฐกิจพิเศษด้านนวัตกรรม โดยจําเป็นต้องบูรณาการองค์ความรู้ และแผนการดําเนินงานจากหลายหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งจากภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคการศึกษา เพื่อขับเคลื่อนไปในทิศทางเดียวกัน และเพื่อสร้างความตระหนักรู้และเครือข่ายในการดําเนินงาน
การพัฒนาย่านนวัตกรรม คือการพัฒนาพื้นที่และกิจกรรมภายในเมืองหรือย่านให้ดึงดูดกลุ่มผู้ประกอบการธุรกิจนวัตกรรมและธุรกิจใหม่มีการรวมกลุ่มเป็นคลัสเตอร์ โดยการพัฒนาเครื่องมือและกลไกที่เอื้อต่อการประกอบธุรกิจและส่งเสริมคุณภาพชีวิตของผู้พักอาศัยและผู้ดําเนินกิจกรรมภายในย่านให้ มีการใช้นวัตกรรม การทํากิจกรรม แบ่งปันทรัพยากร และร่วมกันกําหนดเป้าหมายของการสร้างนวัตกรรมที่สอดคล้องกับบริบทของพื้นที่จึงสามารถตอบสนองความต้องการแก่ทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้ง นักลงทุน/นักพัฒนาที่ดิน เจ้าของที่ดิน สถาบันการศึกษา/หน่วยงานวิจัย ผู้ประกอบการ/วิสาหกิจเริ่มต้น ผู้ใช้บริการในพื้นที่ และผู้ที่อยู่อาศัยในย่าน
ปัจจุบัน สํานักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน) กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ได้มีการกําหนดพื้นที่ที่จะพัฒนา เป็น “ย่านนวัตกรรม” ซึ่งในแต่ละพื้นที่จะต้องสร้างผู้ประกอบการ สตาร์ทอัพ สร้างงาน
สร้างคุณค่าที่มีลักษณะเฉพาะของแต่ละพื้นที่ขึ้นโดยเริ่มพื้นที่นําร่องโครงการย่านนวัตกรรม 15 ย่าน ประกอบด้วย
1. ย่านนวัตกรรมในกรุงเทพมหานคร (BANGKOK INNOVATION DISTRICTS) 8 ย่าน ได้แก่(1) ย่านนวัตกรรมโยธี (2) ย่านนวัตกรรมปทุมวัน (3) ย่านนวัตกรรมคลองสาน
(4) ย่านนวัตกรรมรัตนโกสินทร์ (5) ย่านนวัตกรรมกล้วยน้ําไท (6) ย่านนวัตกรรมลาดกระบัง(7) ย่านนวัตกรรมปุณณวิถี (8) ย่านนวัตกรรมบางซื่อ
2. ย่านนวัตกรรมในแนวระเบียงเศรษฐกิจภาคตะวันออก (Eastern Economic Corridor :EEC) 4 ย่าน ได้แก่(1) ย่านนวัตกรรมบางแสน (2) ย่านนวัตกรรมศรีราชา (3) ย่านนวัตกรรมพัทยา(4) ย่านนวัตกรรมอู่ตะเภา-บ้านฉาง
3. กลุ่มเครือข่ายย่านนวัตกรรมภูมิภาค (INNOVATION CONSTELLATION) 3 ย่าน ได้แก่ (1) ย่านนวัตกรรมในจังหวัดเชียงใหม่ (2) ย่านนวัตกรรมในจังหวัดขอนแก่น (3) ย่านนวัตกรรมในจังหวัดภูเก็ต และพื้นที่ส่งเสริมนวัตกรรมในจังหวัดฉะเชิงเทรา
สําหรับนิยามของย่านนวัตกรรม : ย่านนวัตกรรม คือ พื้นที่ขนาดไม่เกิน 4 ตารางกิโลเมตร ที่มีความเข้มข้นของการเกิดนวัตกรรมหรือการใช้นวัตกรรม มีกิจกรรมและการจัดการร่วมกันของชุมชนคนภายในพื้นที่อย่างชัดเจนและเป็นประจํา มีการร่วมแบ่งปันทรัพยากรและร่วมรังสรรค์นวัตกรรมให้ตรงกับเป้าหมายของแต่ละองค์กร หรือให้ตรงความต้องการของคนภายในย่าน
การพัฒนาย่านนวัตกรรม (Innovation District) ถือเป็นแนวโน้มล่าสุดในการวางผังเมือง และเป็นรูปแบบใหม่ในการกระตุ้นการเติบโตทางเศรษฐกิจในเมืองมหานครทั่วโลก
นับตั้งแต่จุดเริ่มต้นของ Silicon Valley หลายประเทศในทวีปยุโรปและสหรัฐอเมริกา ได้เริ่มส่งเสริมพื้นที่ในเมืองบางส่วน ให้เป็นพื้นที่สําหรับการจัดตั้งสถานประกอบการแบบ Start up และสําหรับการบ่มเพาะธุรกิจที่อาศัยงานวิจัย ความคิดสร้างสรรค์
ปัจจุบันเมืองใหญ่ทั่วโลกมีกว่า 80 แห่งที่ประกาศเรื่องการสร้างย่านนวัตกรรม อาทิ บาร์เซโลนา ประเทศสเปน และบอสตัน ประเทศสหรัฐอเมริกา
ยุทธศาสตร์นวัตกรรมเมืองและเชิงพื้นที่พัฒนา“ย่านนวัตกรรมโยธี” โดยการพัฒนานวัตกรรมการแพทย์ซึ่งอาศัยจุดเด่นของย่าน ที่มีสถาบันการแพทย์อยู่เป็นจํานวน 13 แห่ง มีเตียงผู้ป่วยใน 7,000 เตียง ผู้ป่วยนอกอีก 8,000 คนต่อวัน องค์กรที่ผลิตแพทย์บัณฑิต 3 แห่ง วิทยาลัยพยาบาล 2 แห่ง และสนช. ยังมีเครือข่ายนักวิจัย ผู้ประกอบการอีกจํานวนกว่า 100 แห่ง เพื่อรองรับกระบวนการสร้างนวัตกรรม ย่านนี้เป็นจุดต่อของระบบขนส่งหลักทั้งรถโดยสารประจําทาง รถไฟฟ้า BTS – airport link มีผู้คนสัญจรในย่านนี้กว่าวันละ 150,000 คน
นอกจากนี้ยังมีอาคารอุทยานนวัตกรรมที่พร้อมเป็นศูนย์ขับเคลื่อนการดําเนินงาน ผ่านการประชุมหารือ และแสวงหาโอกาสการพัฒนาความร่วมมือในด้านต่างๆ พื้นที่สําหรับการเริ่มประกอบธุรกิจ (Start up) การขยายผล (up scale and commercial scale) ตลอดจนการทดสอบระดับสากล