รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-ปลัดกรุงเทพมหานครยืนยัน การดำเนินโครงการพัฒนาริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา มีการศึกษาความเหมาะสมทุกด้าน ย้ำดำเนินโครงการฯ อย่างรอบคอบ
วันพฤหัสบดีที่ 19 ตุลาคม 2560
ปลัดกรุงเทพมหานครยืนยัน การดําเนินโครงการพัฒนาริมฝั่งแม่น้ําเจ้าพระยา มีการศึกษาความเหมาะสมทุกด้าน ย้ําดําเนินโครงการฯ อย่างรอบคอบ
ปลัด กทม.ชี้แจงกรณีข้อเรียกร้องให้ยุติโครงการทางเลียบ น.เจ้าพระยา ยืนยันการดําเนินโครงการพัฒนาริมฝั่ง น.เจ้าพระยาได้ศึกษาความเหมาะสมทุกด้าน ย้ําดําเนินโครงการฯ รอบคอบ มีกระบวนการดําเนินงาน หาแนวทางแก้ไขข้อกังวล-ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นอย่างครบถ้วน
วันที่ 18 ต.ค.60 นายภัทรุตม์ ทรรทรานนท์ ปลัดกรุงเทพมหานคร และนายณัฏฐ์ ศรีสุคนธนันท์ ผู้อํานวยการสํานักการโยธา กรุงเทพมหานคร ชี้แจงกรณีการเรียกร้องให้ยุติโครงการทางเลียบแม่น้ําเจ้าพระยา ตามที่สํานักข่าวอิศรา เปิดเผยถึงรายงานขององค์กร World Monuments Watch ซึ่งทํางานในการเรียกร้องการดูแลพื้นที่มรดกทางวัฒนธรรมทั่วโลก ประจําปี 2561 ในประเด็น 1) แม่น้ําเจ้าพระยาเป็น 1 ใน 25 พื้นที่ขึ้นทะเบียนดูแล ซึ่งทางองค์กรเห็นว่าเป็นพื้นที่ทางประวัติศาสตร์ และเป็นลุ่มน้ําสําคัญของประเทศ 2) ปัจจุบันพื้นที่ริมแม่น้ําเจ้าพระยาถูกรุกล้ําอย่างหนัก โดยเฉพาะจากโครงการทางเลียบแม่น้ําเจ้าพระยา ซึ่งจะบดบังทัศนียภาพ และส่งผลกระทบต่อภาพลักษณ์ของเมือง รวมทั้งยังมีความเสี่ยงที่จะทําให้เกิดภาวะน้ําท่วมได้ง่ายขึ้น 3) คอลัมน์นิสต์กะบังลม นสพ. ผู้จัดการ ตั้งข้อสังเกตโครงการทางเลียบแม่น้ําเจ้าพระยา จะส่งผลกระทบต่อการผันน้ําและกระทบต่อสถานการณ์อุทกภัยอย่างแน่นอน พร้อมเห็นว่า 2 มหาวิทยาลัย ที่รัฐบาลมอบหมายให้ศึกษาผลกระทบนั้นให้ข้อมูลบิดเบือนต่อสังคม จากกรณีที่ระบุว่าโครงการดังกล่าวไม่กระทบต่อการไหลของน้ําในแม่น้ําเจ้าพระยาแต่อย่างใด
สํานักการโยธา กรุงเทพมหานคร ขอชี้แจงข้อเท็จจริงในประเด็นที่ 1. แม่น้ําเจ้าพระยาเป็น 1 ใน 25 พื้นที่ขึ้นทะเบียนดูแล ซึ่งทางองค์กรเห็นว่าเป็นพื้นที่ทางประวัติศาสตร์ และเป็นลุ่มน้ําสําคัญของประเทศ ว่า แม่น้ําเจ้าพระยาเป็นแม่น้ําสายหลักของประเทศไทย ถือเป็นแหล่งกําเนิดอารยธรรมที่มีบทบาทสําคัญสืบเนื่องยาวนานจนถึงปัจจุบัน แต่จากการเติบโตทางกายภาพอย่างรวดเร็วของบ้านเมืองทําให้ลําน้ําเจ้าพระยาได้รับผลกระทบไปด้วย โดยสาเหตุส่วนหนึ่งมาจากปัญหาต่าง ๆ อาทิ การก่อสร้างอาคารบ้านเรือนรุกล้ําแม่น้ํา มีการทิ้งขยะลงแม่น้ําส่งผลเกิดปัญหาน้ําเน่าเสีย อีกทั้ง ยังมีปัญหาการยึดครองพื้นที่ริมแม่น้ําเพื่อประโยชน์ทางธุรกิจส่วนบุคคล ทั้งที่แม่น้ําเจ้าพระยาควรเป็นของคนไทยทุกคน ในการใช้เป็นสาธารณประโยชน์ เช่น การพักผ่อนหย่อนใจ การจัดกิจกรรมนันทนาการ เป็นต้น ด้วยเหตุนี้ รัฐบาลจึงได้มอบหมายให้กระทรวงมหาดไทยและกรุงเทพมหานคร (กทม.) ดําเนินโครงการพัฒนาริมฝั่งแม่น้ําเจ้าพระยาในเขตกรุงเทพฯ เพื่อให้ประชาชนทุกคนสามารถเข้าถึงและใช้ประโยชน์จากแม่น้ําเจ้าพระยาได้อย่างเท่าเทียม แก้ไขปัญหาการรุกล้ําพื้นที่แม่นําเจ้าพระยาโดยผิดกฎหมาย จากบ้านเรือน ร้านอาคาร ท่าเรือ โรงแรม โดยสิ่งก่อสร้างที่ปลูกสร้างรุกล้ําแม่นําเจ้าพระยาอยู่นอกแนวเขื่อนป้องกันน้ําท่วมของสํานักการระบายน้ํา จะต้องถูกรื้อถอนไป เป็นการจัดระเบียบ ฟื้นฟูและเพิ่มคุณค่าของแม่น้ําเจ้าพระยาซึ่งเป็นมรดกวัฒนธรรม และพื้นที่สําคัญด้านประวัติศาสตร์ของประเทศ
สําหรับประเด็นที่ 2 ปัจจุบันพื้นที่ริมแม่น้ําเจ้าพระยาถูกรุกล้ําอย่างหนัก โดยเฉพาะจากโครงการทางเลียบแม่น้ําเจ้าพระยา ซึ่งจะบดบังทัศนียภาพ และส่งผลกระทบต่อภาพลักษณ์ของเมือง รวมทั้งยังมีความเสี่ยงที่จะทําให้เกิดภาวะน้ําท่วมได้ง่ายขึ้น นั้น ขอชี้แจงว่า การดําเนินโครงการพัฒนาริมฝั่งแม่น้ําเจ้าพระยา จะเป็นการก่อสร้างทางเดิน ทางจักรยาน ท่าเรือ ศาลาท่าน้ํา จุดบริการสาธารณะ เส้นทางการเข้าถึงและส่วนประกอบอื่น ๆ รูปแบบทางเดินริมแม่น้ํา จะมีทั้งการพัฒนาพื้นที่ริมแม่น้ําเจ้าพระยาและจัดทําทางเดินริมแม่น้ําบนฝั่ง เช่น บริเวณใต้สะพานพระราม 8 แต่เนื่องจากไม่มีนโยบายในการเวนคืนพื้นที่ริมน้ําที่เป็นของเอกชน จึงจําเป็นต้องมีการออกแบบทางเดินริมน้ําแบบสะพานยื่นไปในแม่น้ําเจ้าพระยา เนื่องจากพื้นที่ที่ติดริมน้ําโดยส่วนใหญ่ ผู้มีเอกสารสิทธิ์เป็นเอกชน รัฐบาลไม่มีนโยบายให้ประชาชนได้รับความเดือดร้อน จากการเวนคืนพื้นที่ การให้ประชาชนทุกคนได้มีสิทธิ์เข้าถึงแม่น้ําเจ้าพระยาได้อย่างเท่าเทียม จึงจําเป็นต้องออกแบบและก่อสร้างทางสัญจร ที่สามารถเชื่อมต่อถึงกันได้ โดยเป็นโครงสร้างยื่นลงไปในแม่น้ําเจ้าพระยา ทั้งนี้ ได้มีการศึกษาอย่างรอบด้าน ทั้งด้านสถาปัตยกรรม วิศวกรรม สิ่งแวดล้อม ชลศาสตร์ ประวัติศาสตร์ สังคม เศรษฐกิจ วัฒนธรรม ว่าการดําเนินการก่อสร้างโครงการจะไม่เกิดผลกระทบใด ๆ ต่อสภาพแวดล้อม การใช้ชีวิต และการประกอบอาชีพของประชาชน โดยในการออกแบบได้คํานึงถึงปัจจัยที่จะส่งผลกระทบในด้านต่างๆ ด้วยแล้ว คือ
1. ผลกระทบต่อชุมชนที่ปลูกสร้างบ้านเรือนรุกล้ําแม่น้ําเจ้าพระยาในแนวโครงการพัฒนาริมฝั่งแม่น้ําเจ้าพระยา ซึ่งมีอยู่จํานวน 282 หลังคาเรือนจาก 15 ชุมชน โดยปัจจุบันชุมชนดังกล่าวยินยอมรื้อย้ายบ้านออกจากพื้นที่ริมแม่น้ําและย้ายไปที่อยู่ใหม่ มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น โดยกรุงเทพมหานครได้มีการจ่ายเงินช่วยเหลือให้แก่ผู้ได้รับผลกระทบดังกล่าว และทางกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ โดยสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน ได้ให้ความร่วมมือในการจัดหาที่อยู่อาศัยใหม่ที่เหมาะสมตามความต้องการของชุมชน ปัจจุบันได้มีชุมชนที่รื้อย้ายบ้านเรือนแล้ว จํานวน 7 ชุมชน ในส่วนชุมชนที่เหลืออยู่ระหว่างการดําเนินการรื้อย้าย คาดว่าจะสามารถรื้อย้ายเสร็จสิ้นตามแผนการก่อสร้างโครงการ สําหรับผู้ที่อาศัยในชุมชนที่มีความจําเป็นต้องประกอบอาชีพ เช่น นักประดาน้ํา หาของเก่าของชุมชนมิตตคาม ที่ปรึกษาโครงการได้ทําการออกแบบรูปแบบโครงการ โดยจัดให้มีจุดจอดเรือและศูนย์การเรียนรู้ในชุมชนโดยคํานึงถึงการรักษาวิถีชีวิต วัฒนธรรม ให้ชุมชนยังสามารถประกอบอาชีพได้ดังเดิม
ทั้งนี้ รูปแบบโครงการ ทางเดิน ทางจักรยาน มีความจําเป็นต้องสร้างในแม่น้ําเป็นส่วนใหญ่ เนื่องจากที่ดินริมฝั่งเป็นกรรมสิทธิ์ของเอกชน อย่างไรก็ตามในหลาย ๆ ประเทศก็มีการดําเนินการในลักษณะนี้เช่นเดียวกัน โดยโครงการฯ ได้มีการศึกษาค่าระดับน้ําที่ขึ้นสูงสุดและต่ําสุดในรอบ 50 ปีที่ผ่านมา ตลอดจนมีการวิเคราะห์โดยใช้แบบจําลองชลศาสตร์ (ผลกระทบที่เกี่ยวกับน้ํา เช่น ระดับน้ํา การยกตัวของน้ํา และสถานการณ์น้ําท่วม) แล้วจึงกําหนดค่าระดับพื้นทางเดินทางจักรยานที่สูงกว่าระดับน้ําทะเลปานกลาง 2.25 เมตร ซึ่งระดับดังกล่าวต่ํากว่าพนังเขื่อนป้องกันน้ําท่วมที่มีอยู่ในปัจจุบันประมาณ 1 เมตร ซึ่งจากการวิเคราะห์ทางชลศาสตร์พบว่าระดับดังกล่าวเป็นระดับที่ปลอดภัย ไม่มีผลกระทบต่อการยกตัวของระดับน้ําในแม่น้ําเจ้าพระยา และระดับดังกล่าวจะไม่บดบังทัศนียภาพสิ่งก่อสร้างเดิมริมน้ําที่สวยงาม เสาตอม่อทางเดินใช้เสาเข็มขนาด 80 เซนติเมตร ห่างกันถึง 15 เมตร เวลาน้ําลงก็จะไม่เห็นเสาตอม่อถี่ ๆ และใต้ทางยังมีการก่อสร้างระบบป้องกันมิให้ขยะ ผักตบชวาเข้าไปสะสมได้อีกด้วย
2. การทําทางกว้าง 10 เมตร ในแม่น้ําทั้งสองฝั่งจะมีผลทําให้ความกว้างของแม่น้ําลดลงไม่ถึง 10% จากการสํารวจความกว้างแม่น้ําที่มีอยู่ในปัจจุบัน นอกจากนี้โครงการฯ ยังมีการศึกษาสํารวจแนวขนาดความลึกของร่องน้ํา ความเร็วกระแสน้ําที่เกิดขึ้น จากการสํารวจโดยการติด GPS LOCKER กับเรือประเภทต่าง ๆ เพื่อศึกษาพฤติกรรมในการเดินเรือ พบว่าไม่ส่งผลกระทบ และไม่เป็นอุปสรรคต่อการเข้าจอดการเดินเรือทุกประเภทที่ใช้แม่น้ําเจ้าพระยาในการสัญจร 3. ในส่วนของประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม วิถีชีวิตชุมชนตลอดสองฟากฝั่งแม่น้ํา โครงการฯ มีการศึกษาความสําคัญแยกไปตามบริบทของแต่ละพื้นที่และออกแบบให้มีความสัมพันธ์กัน ทั้งการปรับปรุงศาลาท่าน้ํา ท่าเรือ เส้นทางเข้าถึงที่ผ่านเข้ามาทางชุมชน จะทําให้มรดกทางวัฒนธรรม โบราณสถานต่าง ๆ วิถีชีวิตดั้งเดิม เป็นที่รู้จักและได้รับการอนุรักษ์มากยิ่งขึ้น เศรษฐกิจในชุมชนจะดีขึ้นจากการที่มีนักท่องเที่ยวเข้าสู่ชุมชนมากขึ้น
4. ผลกระทบที่มีต่อผู้ประกอบการริมน้ํา เมื่อมีโครงการฯ ผู้ประกอบการจะยังคงประกอบกิจการได้เหมือนเดิม เพียงแต่มีทางผ่านด้านหน้าจากเดิมที่เคยอยู่ติดแม่น้ํา กล่าวอีกนัยหนึ่งคือ การมีโครงการจะทําให้เกิดประโยชน์ต่อผู้ประกอบการ เนื่องจากประชาชนสามารถเข้าถึงแม่น้ําเจ้าพระยาเพื่อชมทัศนียภาพที่สวยงามและศิลปวัฒนธรรมของสองฝั่งแม่น้ําได้มากขึ้น เป็นการเพิ่มจํานวนนักท่องเที่ยวและกระตุ้นการท่องเที่ยวได้อย่างมาก
5. ด้านความปลอดภัย เมื่อโครงการฯ ก่อสร้างแล้วเสร็จ จะมีการสร้างระบบป้องกันมิให้รถจักรยานยนต์ หาบเร่แผงลอย เข้ามาในบริเวณ มีการติดตั้งระบบกล้องวงจรปิด ไฟฟ้าแสงสว่าง การตรวจตราสอดส่อง ตลอดจนจัดให้มีศูนย์บริการเพื่อให้บริการนักท่องเที่ยวและดูแลเรื่องความปลอดภัย
ด้านประเด็นที่ 3 คอลัมน์นิสต์กะบังลม นสพ. ผู้จัดการ ตั้งข้อสังเกตโครงการทางเลียบแม่น้ําเจ้าพระยา จะส่งผลกระทบต่อการผันน้ําและกระทบต่อสถานการณ์อุทกภัยอย่างแน่นอน พร้อมเห็นว่า 2 มหาวิทยาลัยที่รัฐบาลมอบหมายให้ศึกษาผลกระทบนั้นให้ข้อมูลบิดเบือนต่อสังคม จากกรณีที่ระบุว่าโครงการดังกล่าวไม่กระทบต่อการไหลของน้ําในแม่น้ําเจ้าพระยาแต่อย่างใด นั้น ขอชี้แจงว่า การดําเนินงานโครงการพัฒนาริมฝั่งแม่น้ําเจ้าพระยาได้มีการศึกษาความเหมาะสมในทุก ๆ ด้าน ทั้งด้านสถาปัตยกรรม วิศวกรรม สิ่งแวดล้อม ชลศาสตร์ ประวัติศาสตร์ สังคม เศรษฐกิจ วัฒนธรรม โดยผู้เชี่ยวชาญในแต่ละด้านจากสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง ได้นําเสนอข้อมูลที่เป็นข้อเท็จจริงทางวิชาการ ไม่สามารถบิดเบือนต่อสังคมได้ โดยขอเรียนย้ําว่า กทม. ซึ่งเป็นหน่วยงานของรัฐ ที่ดําเนินงานตอบสนองนโยบายรัฐบาลอย่างมีประสิทธิภาพมาโดยตลอดนั้น ได้ดําเนินโครงการฯ ด้วยความรอบคอบ มีกระบวนการดําเนินงานและการศึกษาผลกระทบด้านต่าง ๆ ตลอดจนได้มีการพิจารณาหาแนวทางแก้ไขในข้อกังวลและผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นแก่ประชาชนอย่างครบถ้วนและรอบด้าน โดยจะไม่ส่งผลกระทบต่อการผันน้ําและกระทบต่อสถานการณ์อุทกภัยอย่างแน่นอน ทั้งนี้ เพื่อให้โครงการพัฒนาริมฝั่งแม่น้ําเจ้าพระยา เป็น Landmark ใหม่แห่งเมืองหลวงที่มีความสมบูรณ์แบบ ส่งเสริมการท่องเที่ยวเพื่อพัฒนาเศรษฐกิจ อนุรักษ์ สืบสาน สร้างสรรค์วัฒนธรรมรวมทั้งประวัติศาสตร์ตลอดสองฟากฝั่งแม่น้ํา และที่สําคัญทําให้แม่น้ําเจ้าพระยาเป็นของคนไทยทุกคน หรือ Chao Phraya for All นั่นเอง
----------------------------------