รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-ชู !! บางระกำโมเดล ส่งเสริมอาชีพประมงให้เกษตรกรในช่วงฤดูน้ำหลาก พลิกวิกฤตให้เป็นโอกาส
วันพฤหัสบดีที่ 20 กันยายน 2561
ชู !! บางระกําโมเดล ส่งเสริมอาชีพประมงให้เกษตรกรในช่วงฤดูน้ําหลาก พลิกวิกฤตให้เป็นโอกาส
ชู !! บางระกําโมเดล ส่งเสริมอาชีพประมงให้เกษตรกรในช่วงฤดูน้ําหลาก พลิกวิกฤตให้เป็นโอกาส หวังแก้ปัญหาแบบเบ็ดเสร็จและยั่งยืน พร้อมดันสินค้าสัตว์น้ําแปรรูปให้มีมูลค่าเพิ่มก่อนส่งจําหน่าย เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้แก่ผู้บริโภค
ดร.วราภรณ์ พรหมพจน์ ผู้ตรวจราชการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยภายหลังพิธีบันทึกข้อตกลงความร่วมมือส่งเสริมสนับสนุนการแปรรูปผลผลิตสัตว์น้ําในพื้นที่โครงการบางระกําโมเดล ณ อําเภอบางระกํา จังหวัดพิษณุโลก ว่า กระทรวงเกษตรและสหกรณ์มีนโยบายในการบริหารจัดการน้ําแบบชุมชนมีส่วนร่วม เพื่อป้องกันการเกิดอุทกภัยในระยะยาว ในพื้นที่ทุ่งหน่วงน้ําบางระกํา โดยกระทรวงเกษตรและหกรณ์ได้ดําเนิน “โครงการบางระกําโมเดล 60” ตั้งแต่ปีงบประมาณ 2560 เป็นการบริหารจัดการน้ําในพื้นที่โครงการฯ ให้เหมาะสม ซึ่งได้มีการปรับเปลี่ยนการปลูกข้าวนาปีของเกษตรกรให้เร็วขึ้นอีก 1 เดือน คือในช่วงเดือนเมษายน – กรกฎาคม เพื่อให้ทันเก็บเกี่ยวผลผลิตก่อนฤดูน้ําหลากในเดือนสิงหาคม - พฤศจิกายน และปรับใช้พื้นที่ลุ่มต่ําระหว่างลุ่มน้ํายมและน้ําน่านในเขตพื้นที่อําเภอบางระกํา อําเภอเมือง อําเภอพรหมพิราม อําเภอวัดโบสถ์ จังหวัดพิษณุโลก และอําเภอกงไกสาศ จังหวัดสุโขทัย เป็นพื้นที่หน่วงน้ําหลังจากนั้น ซึ่งในระยะเวลา 4 เดือนของการหน่วงน้ํานี้ ทําให้เกษตรกรมีอาชีพเสริมคือการจับปลา โดยจากการสํารวจของกรมประมงพบว่า มีเกษตรกรทําการประมงในอําเภอบางระกํา จํานวน 674 ราย และเกษตรกรในอําเภอพรหมพิราม มีประมาณ 100 ราย มีผลผลิตรวมจากการประมงออกสู่ท้องตลาดเป็นจํานวนมาก ทําให้ราคาปลาตกต่ํา ซึ่งเป็นผลสืบเนื่องจากผลการจับปลาในปีที่ผ่านมา (ช่วงน้ํานอง 4 เดือน) มีมากถึง 1,000 ตัน เกษตรกรจึงมีความต้องการห้องเย็นเก็บปลา เพื่อนําไปแปรรูปหรือจําหน่ายในช่วงอื่น ปัจจุบัน (ข้อมูล ณ วันที่ 14 ก.ย. 61) พื้นที่ลุ่มต่ําทุ่งบางระกํา มีเนื้อที่รวมกันประมาณ 382,000 ไร่ ซึ่งกรมชลประทาน โดยโครงการส่งน้ําและบํารุงรักษายมน่าน ได้จัดประชุมชี้แจงแผนการดําเนินการโครงการบางระกําโมเดลปี 2561 เพื่อให้ทุกภาคส่วนได้ร่วมกันแสดงความคิดเห็นและลงมติเห็นชอบในการเริ่มนําน้ําเข้าทุ่งบางระกําตามแผนที่ได้วางไว้ โดยในเบื้องต้นจะทําการผันน้ําเข้าทุ่งพื้นที่ลุ่มต่ําบางส่วนของโครงการฯ ซึ่งมีความพร้อมที่จะรับน้ํา พื้นที่รวมประมาณ 30,000 - 40,000 ไร่ ความลึกเฉลี่ยประมาณ 30 - 50 เซนติเมตร
กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ จึงได้บูรณาการร่วมกับหน่วยงานในพื้นที่ ทั้งหน่วยงานในสังกัดกระทรวงเกษตรฯ
และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เพื่อแก้ปัญหาแบบเบ็ดเสร็จและยั่งยืน ซึ่งต้องเพิ่มมูลค่าผลผลิตโดยการแปรรูปก่อนส่งจําหน่าย ได้แก่ 1) การฝึกอบรมทักษะการแปรรูปสัตว์น้ําเบื้องต้นให้กับชาวประมงเพื่อพัฒนาอาชีพ โดยทําการฝึกอบรมไปแล้วตั้งแต่ต้นเดือนกันยายนที่ผ่านมา จํานวน 100 คน จาก 5 อบต.ของอําเภอบางระกํา เช่น การหมักเกลือ การทําปลาร้า น้ําปลา และปลาส้ม 2) ยกระดับมาตรฐานการแปรรูปของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนแปรรูปสัตว์น้ํา จํานวน 3 แห่ง เตรียมจัดสร้างโรงเรือนแปรรูปปลาส้มที่ตําบลชุมแสงสงคราม และสหกรณ์ผู้ใช้น้ําตะแบกงาม และตําบลบางระกําเมืองใหม่ โดยขอการสนับสนุนงบประมาณจังหวัดพิษณุโลก 3) สนับสนุนเครื่องมือการแปรรูป เช่น
ตู้แช่แข็ง ถังแช่เย็น และถังบรรจุสัตว์น้ําแปรรูปให้กับกลุ่มแปรรูป 4) จับคู่ผู้ซื้อผู้ขาย โดยจัดหาตลาดรับซื้อผลผลิตและผลิตภัณฑ์ เช่น การจับคู่ระหว่างกลุ่มแปรรูปจังหวัดชัยนาท ซึ่งใช้ปลาสร้อย ปลากระดี่ และปลาหมักเกลือ ผลิตเป็นปลาร้าจํานวนมาก จับคู่กับตลาดกลางปลาน้ําจืดจังหวัดอ่างทอง ที่เป็นแหล่งจําหน่ายปลาน้ําจืดรายใหญ่ในภาคกลาง เป็นต้น และ 5) จัดให้มีการลงนามในบันทึกข้อตกลงความร่วมมือส่งเสริมสนับสนุนการแปรรูปผลผลิตสัตว์น้ําในพื้นที่โครงการบางระกําโมเดล เพื่อแสดงเจตจํานงค์ของการมีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหาและช่วยเหลือเกษตรกรในพื้นที่โครงการบางระกําโมเดล โดยมีหน่วยงานจากภาคราชการ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และผู้รับซื้อผลผลิต
รวม 12 หน่วยงาน เข้าร่วมลงนาม
ทั้งนี้ บันทึกข้อตกลงร่วมกันว่าด้วยความร่วมมือ พัฒนา ส่งเสริม สนับสนุนการผลิตและการตลาดผลิตภัณฑ์สัตว์น้ําเพื่อส่งเสริมให้เกษตรกรในพื้นที่มีอาชีพและรายได้ในช่วงฤดูน้ําหลาก มีรายละเอียด ได้แก่ 1) การร่วมบูรณาการหน่วยงานในการสนับสนุนองค์ความรู้ด้านต่าง ๆ เช่น การให้ความรู้เรื่องการรวมกลุ่ม การบริหารจัดการกลุ่ม
การจัดตั้งวิสาหกิจชุมชน กลุ่มอาชีพในสังกัดสหกรณ์ การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ํา การแปรรูปผลผลิตสัตว์น้ํา เป็นต้น
2) การสร้างความเข้มแข็งให้กับสมาชิกกลุ่มวิสาหกิจชุมชน กลุ่มอาชีพในสังกัดสหกรณ์หรือกลุ่มแปรรูปอื่น ๆ ในการวางแผนการผลิต การคัดกรองสินค้าที่มีคุณภาพและมาตรฐานและการบริหารจัดการสินค้าแปรรูปสัตว์น้ําสู่ช่องทางการตลาด 3) มุ่งมั่นร่วมกันชี้ประเด็นและร่วมกันแก้ไขปัญหา รวมทั้งสนับสนุนการขับเคลื่อนแผนงานเพื่อการพัฒนา ทั้งระยะสั้น ระยะกลาง และ ระยะยาว 4) ร่วมขับเคลื่อนด้านการตลาดและประสานงานในรูปแบบบูรณาการการบริหารจัดการด้านการตลาดให้เกิดผลสัมฤทธิ์ในเชิงประจักษ์ที่จะทําให้ผู้ร่วมดําเนินการทุกภาคส่วน มีอาชีพและมีรายได้ที่มั่นคง มีสภาพความเป็นอยู่ที่ดี และ 5) ส่งเสริมการเรียนรู้และสนับสนุนให้ผลิตและบริโภคสินค้าแปรรูปสัตว์น้ําที่มีคุณภาพสะอาด ปลอดภัย เพื่อสุขภาพที่ดีของผู้บริโภค
“หากเกษตรกรกังวลเรื่องการจับปลาในฤดูวางไข่ กรมประมงได้ผ่อนผันให้พื้นที่รับน้ํานองบางระกําเป็นพื้นที่ที่ได้รับการยกเว้นตามประกาศกรมประมง ที่กําหนดพื้นที่และเครื่องมือในการทําการประมงในฤดูปลาวางไข่แล้ว
แต่ต้องไม่ใช้เครื่องมือที่ผิดกฎหมายด้วย นอกจากนี้ กระทรวงเกษตรฯ จะส่งเสริมแปลงปลูกผักลอยน้ําในช่วงน้ํานองด้วย เพื่อให้พี่น้องในพื้นที่ที่มีการคมนาคมไม่สะดวกจะได้มีพืชผักไว้บริโภคในครัวเรือน อีกทั้งจะจัดชุดเพาะพันธุ์ปลาแบบเคลื่อนที่ และฝึกอบรมให้พี่น้องเกษตรกรเพาะพันธุ์ปลาเพื่อปล่อยสู่แหล่งน้ําธรรมชาติ อย่างไรก็ตาม กระทรวงเกษตรและสหกรณ์จะดูแลและใส่ใจพี่น้องเกษตรกรในพื้นที่รับน้ําอย่างใกล้ชิด โดยจะสร้างโอกาส สร้างอาชีพให้เกิดขึ้นในพื้นที่ดังกล่าวได้อย่างยั่งยืน และเชื่อมั่นว่า พื้นที่บางระกําเมื่อเป็นบางระกําโมเดลแล้ววิถีชีวิตจะเปลี่ยนไป ช่วงทํานาก็จะปลูกข้าว ช่วงหน้าน้ําหลากก็จะทําการประมง และแปรรูปสัตว์น้ําด้วย ซึ่งสินค้าของบางระกําจะต้องมีคุณภาพเพื่อสร้างความมั่นใจให้กับผู้บริโภคทั้งคนไทยและต่างประเทศต่อไป นอกจากนั้น ในอนาคตจะมีการขยายผลการส่งเสริมการแปรรูปสัตว์น้ําเพิ่มเติม เช่น ปลาอบแห้งพลังงานแสงอาทิตย์ โดยมีแผนที่จะสนับสนุนการใช้โรงอบพลังงานแสงอาทิตย์ และจะสนับสนุนการเพิ่มมูลค่า พร้อมยกระดับสินค้าแปรรูปของบางระกําให้เป็นสินค้าโดดเด่นประจําถิ่น เพื่อเป็นการสนับสนุนให้พี่น้องบางระกํามีรายได้และชีวิตความเป็นที่ดีขึ้น นับเป็นการสร้างวิกฤตให้เป็นโอกาส เสริมสร้างอาชีพและรายได้ได้อย่างมั่นคง” ดร.วราภรณ์ กล่าว
กลุ่มโฆษกและวิเคราะห์ข่าว กองเกษตรสารนิเทศ
สํานักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
โทร 02-2810859 แฟกซ์ 02-2822871
moacnews@gmail.com
www.moac.go.th
www.facebook.com/kasetthai