รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-ทิศทางกระทรวงการอุดมศึกษากับการพัฒนาบัณฑิตไทยในอนาคต
วันจันทร์ที่ 18 มิถุนายน 2561
ทิศทางกระทรวงการอุดมศึกษากับการพัฒนาบัณฑิตไทยในอนาคต
ศาสตราจารย์ คลินิก นพ.อุดม คชินทร รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ บรรยายพิเศษเรื่อง "ทิศทางกระทรวงการอุดมศึกษากับการพัฒนาบัณฑิตไทยในอนาคต" ในการประชุมสามัญสภาคณะผู้บริหารบัณฑิตศึกษาแห่งประเทศไทย (สคบท) ครั้งที่ 2/2561
ศาสตราจารย์ คลินิก นพ.อุดม คชินทร รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการบรรยายพิเศษเรื่อง "ทิศทางกระทรวงการอุดมศึกษากับการพัฒนาบัณฑิตไทยในอนาคต" ในการประชุมสามัญสภาคณะผู้บริหารบัณฑิตศึกษาแห่งประเทศไทย (สคบท) ครั้งที่ 2/2561 เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 14 มิถุนายน 2561 ณ ห้องประชุม 401 อาคารสํานักงานอธิการบดี มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย อ.วังน้อย จ.พระนครศรีอยุธยา
นพ.อุดม คชินทรกล่าวว่า การอุดมศึกษามีความสําคัญและถือเป็นหัวจักรในการพัฒนาประเทศ ซึ่งการปฏิรูปอุดมศึกษาโดยจัดตั้งกระทรวงการอุดมศึกษาฯ แยกออกจากกระทรวงศึกษาธิการ ขณะนี้มีความก้าวหน้าไปมาก โดยมีหลักการสําคัญคือ เป็นกระทรวงที่มีขนาดเล็ก มีความคล่องตัวบนฐานความรับผิดชอบ ส่งเสริมให้มหาวิทยาลัยทํางานได้ตามความถนัดเชี่ยวชาญ ผลิตงานวิจัยและนวัตกรรมที่เป็นประโยชน์ พร้อมเชื่อมโยงและบูรณาการการทํางานกับกระทรวงและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพราะลําพังเพียงกระทรวงศึกษาธิการเพียงกระทรวงเดียว คงทําให้สําเร็จได้ยาก รวมทั้งเชื่อมโยงกับภาคเอกชนและภาคอุตสาหกรรม เพื่อขับเคลื่อนการพัฒนาประเทศ ตลอดจนเชื่อมโยงสู่ภาคประชาสังคม เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนด้วย
ดังนั้น การที่จะปฏิรูปอุดมศึกษาให้สามารถผลิตกําลังคนที่มีศักยภาพไปขับเคลื่อนการพัฒนาขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศได้ ต้องสร้างกําลังคนระดับบัณฑิตศึกษาที่เข้มแข็งเสียก่อน จากนั้นจึงเสริมแรงด้วยงานวิจัยมุ่งเป้าหมาย ทั้งด้านวิทยาศาสตร์และสังคม ที่จะเป็นการยกระดับองค์ความรู้และนวัตกรรมที่สร้างมูลค่าเพิ่มเชิงพาณิชย์ ลดการนําเข้า และทําให้ประเทศหลุดพ้นจากกับดักประเทศที่มีรายได้ปานกลาง
ในส่วนของบัณฑิตศึกษามีบทบาทสําคัญด้านการวิจัยและพัฒนาเพื่อนําประเทศไปสู่ THAILAND 4.0 เปรียบเสมือน "หัวใจ" ของบัณฑิตศึกษาที่จะต้องสร้างงานวิจัยเพื่อพัฒนา และนําองค์ความรู้มาปรับใช้ในการสอนให้กับนักศึกษา ที่จะเป็นการเสริมสร้างกําลังคนยุค 4.0 รองรับความท้าทายของโลกยุคดิจิทัล ที่ความต้องการของตลาดแรงงานเปลี่ยนแปลงไป และมีจุดเน้นระบบเศรษฐกิจฐานความรู้เป็นส่วนใหญ่ รวมทั้งจะปฏิเสธไม่ได้ว่า การแข่งขันเพื่อจัดอันดับมหาวิทยาลัยในระดับนานาชาติเพื่อเป็น World Class University มีส่วนสําคัญต่อการเลือกเรียนต่อของผู้เรียนยุคใหม่ มหาวิทยาลัยจึงต้องปรับตัวให้ทัน เพราะหากไม่ปรับตัว ผู้เรียนก็ลดลงและอาจถูกปิดตัวไปในที่สุด เช่นเดียวกับมหาวิทยาลัยหลายแห่งในหลายประเทศ
โดยมหาวิทยาลัยต้องพัฒนาหลักสูตรโดยยึดผู้เรียนเป็นศูนย์กลางให้มีความรอบรู้ทางวิชาการ มีคุณธรรมจริยธรรม มีความเป็นพลเมืองดี สร้างนวัตกรรมใหม่ และสื่อสารด้วยเทคโนโลยีสมัยใหม่และสื่อต่าง ๆ ได้ โดยเรียนรู้ผ่านประสบการณ์จริง ทั้งในและนอกห้องเรียน นอกโรงเรียน และเรียนนอกระบบ พร้อมเติมเต็มทักษะที่จําเป็นแก่ผู้เรียนเฉพาะบุคคล ซึ่งสิ่งต่าง ๆ เหล่านี้ทําให้บทบาทของครูอาจารย์เปลี่ยนไป เป็นผู้ออกแบบการเรียนรู้และอํานวยความสะดวก คอยชี้แนะในการเรียนรู้จากการปฏิบัติ พร้อมผลักดันให้ผู้เรียนมีแรงบันดาลใจและแรงจูงใจที่จะเปลี่ยนแปลงตนเอง
สําหรับมหาวิทยาลัย ผู้บริหารต้องปรับ Mindsetและทําความเข้าใจถึงบริบทที่เปลี่ยนแปลงไป เพื่อค้นหาตัวตนหรือจุดแข็งเพื่อสร้างความแตกต่าง สร้างงานวิจัยที่เกิดประโยชน์ต่อสังคมและประเทศ ตลอดจนสร้างผู้ประกอบการที่เกิดจากการเรียนจากการทํางาน
อย่างไรก็ตาม สําหรับข้อกังวลเกี่ยวกับอํานาจหน้าที่ของกระทรวงและมหาวิทยาลัยต่าง ๆ ตามโครงสร้างกระทรวงการอุดมศึกษา ฯ ใหม่นั้น ขอยืนยันว่าทุกฝ่ายต้องปรับ Mindset และทําความเข้าใจถึงบริบทที่เปลี่ยนแปลงไป ส่งผลต่อการปรับตัวได้อย่างเท่าทัน สิ่งสําคัญคือ เมื่อมหาวิทยาลัยเกิดการปรับตัวและมีจุดเน้นที่สอดคล้องกับการพัฒนาประเทศ ก็จะได้รับงบประมาณสนับสนุนจากรัฐบาล ซึ่งถือว่าปัจจุบันให้ความสําคัญกับการลงทุนด้านการอุดมศึกษามากขึ้น เพื่อไปสู่เป้าหมายการยกระดับ GDP ของประเทศ และการจัดอันดับมหาวิทยาลัยโลก
Writtenbyนวรัตน์ รามสูต
Photo Creditยุทธพงศ์ เลือกกลั่นดี
Rewriterนวรัตน์ รามสูต
Editorบัลลังก์ โรหิตเสถียร