รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-รมว.ศธ.บรรยาย "ทิศทางการปฏิรูปการศึกษากับการปฏิรูปปฐมวัย"
วันจันทร์ที่ 6 มีนาคม 2560
รมว.ศธ.บรรยาย "ทิศทางการปฏิรูปการศึกษากับการปฏิรูปปฐมวัย"
นพ.ธีระเกียรติ เจริญเศรษฐศิลป์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ บรรยายพิเศษเรื่อง "ทิศทางการปฏิรูปการศึกษากับการปฏิรูปปฐมวัย"
ในการสัมมนาการปฏิรูปการจัดการดูแลพัฒนาและจัดการศึกษาปฐมวัยให้มีมาตรฐานและเอกภาพ จัดโดยคณะกรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้านการศึกษา สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ(สปท.) เมื่อวันศุกร์ที่ 3 มีนาคม 2560 ณ หอประชุมพิบูลสงคราม โดยมีนายมีชัย ฤชุพันธุ์ ประธานกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ พร้อมด้วยนายวิวัฒน์ ศัลยกําธร ประธานกรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้านการศึกษา ตลอดจนกรรมาธิการฯ เข้าร่วมรับฟังกว่า 200 คน
นพ.ธีระเกียรติ เจริญเศรษฐศิลป์กล่าวว่า จากการที่ประเทศไทยได้เริ่มปฏิรูปการศึกษา เมื่อปี 2543 พร้อม ๆ กับการเข้าร่วมการประเมินตามโครงการประเมินผลนักเรียนร่วมกับนานาชาติ (Programme for International Student Assessment : PISA) ซึ่งตลอด 16 ปีที่ผ่านมา คะแนน PISA ของไทยค่อนข้างจะคงที่ และเมื่อนําคะแนนมาวิเคราะห์ก็พบว่า อันดับของเด็กไทยที่เข้ารับการทดสอบยังคงทิ้งห่างจากสิงคโปร์ถึง 5 ชั้นปี รวมทั้งยังพบว่าเด็กที่ติดอันดับสูงสุดของไทย 10% ได้คะแนนเฉลี่ยเกือบ 550 คะแนน ในขณะที่เด็กที่อ่อนที่สุดได้คะแนนเฉลี่ย 350 คะแนน เท่ากับว่าเด็กไทยมีช่วงห่างกันเอง 200 คะแนน และเป็นช่วงห่างมากกว่าไทยกับสิงคโปร์
เมื่อพิจารณาลงไปยังคะแนนของแต่ละกลุ่มโรงเรียนที่เข้ารับการทดสอบ PISA เรียงลําดับจากน้อยไปหามากได้แก่ โรงเรียนสังกัด กทม., โรงเรียน อบต./อบจ., โรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา, โรงเรียนเอกชน, โรงเรียนมัธยมศึกษาทั่วไป, โรงเรียนสาธิต และกลุ่มโรงเรียนจุฬาภรณราชวิทยาลัย (กลุ่มโรงเรียนวิทยาศาสตร์) และมหิดลวิทยานุสรณ์ ทําให้เห็นว่าคะแนนของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาไม่ได้มีคุณภาพต่ําไปกว่าโรงเรียนมัธยมศึกษาทั่วไป ในขณะเดียวกันโรงเรียนเอกชน กลับเป็นโรงเรียนที่เราจะต้องสนใจดูแลเพิ่มมากขึ้น เพราะจัดการศึกษาให้กับเด็กถึงกว่า 2 ล้านคน รวมทั้งโรงเรียน กทม. ที่มีคะแนนไม่ถึง 400 ด้วย อย่างไรก็ตาม ที่ผ่านมาแม้จะมีการปฏิรูปการศึกษาและมีความพยายามในการกระจายอํานาจให้พื้นที่ได้จัดการศึกษาเอง แต่กลับพบว่าสิ่งเหล่านั้นไม่ก่อให้เกิดประโยชน์ต่อการเรียนรู้ของเด็กแต่อย่างใด และช่องว่าง (Gap) ของคะแนนก็ไม่มีความแตกต่างกับตอนก่อนปฏิรูปการศึกษา
นอกจากนี้ จากการวิเคราะห์ข้อมูลของประเทศเพื่อนบ้านเช่น ประเทศเวียดนาม ซึ่งพบว่าเด็กที่จนที่สุดของเวียดนาม กลับติดอันดับคะแนนสูงสุด 25% ของโลกด้วยนั่นเป็นการแสดงให้เห็นว่า "ความยากจนไม่มีผลต่อการเรียนรู้" ซึ่งจะต้องศึกษาหาข้อมูลต่อไปว่า เวียดนามมีเทคนิค วิธีการสอน หรือการสร้างแรงบันดาลใจให้เด็กใฝ่รู้ใฝ่เรียนหนังสือได้อย่างไรดังนั้น นอกจากกระทรวงศึกษาธิการจะต้องปรับทิศทางการปฏิรูปการศึกษาโดยให้ความสําคัญกับโอกาสในการเข้าถึงการศึกษา การลดความเหลื่อมล้ํา คุณภาพและประสิทธิภาพในการจัดการศึกษา ตลอดจนผลิตและพัฒนาบุคลากรให้เพียงพอแล้ว จะต้องหาแนวทางให้ครูผู้สอนอยากสอน และทําให้เด็กอยากเรียนให้ได้ โดยเฉพาะเด็กที่มีความยากจนหรือขาดโอกาสมาก ๆ หากเราสร้างแรงบันดาลใจหรือทําให้เขาอยากเรียนหนังสือได้ จะก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างมหาศาลเลยทีเดียว
สําหรับทิศทางการปฏิรูปปฐมวัย จะพัฒนาควบคู่ไปกับทิศทางการปฏิรูปการศึกษาในห้วงแรกที่จะติดตามการดําเนินงานเพื่อให้เด็กทุกคนได้มีโอกาสเข้าถึงการศึกษา โดยเน้นกลุ่มเด็กที่ขาดโอกาสมาก ๆ และให้การสนับสนุนโรงเรียนที่อยู่ในท้องถิ่นห่างไกลเป็นลําดับแรก โดยใช้เทคโนโลยีเป็นตัวช่วย คือ การเรียนการสอนทางไกลผ่านดาวเทียม ตามพระราชดําริของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ที่ทรงริเริ่มไว้เมื่อ 30 ปีก่อน เพื่อขยายโอกาสไปให้ถึงเด็กในท้องถิ่นทุรกันดาร ส่วนในเรื่องของคุณภาพ ประสิทธิภาพความคุ้มค่า และการพัฒนาครูให้เพียงพอก็จะดําเนินการต่อเนื่องไป โดยเฉพาะการผลิตครูปฐมวัยที่จะต้องมีความเข้าใจในความต้องการของเด็กเล็กอย่างแท้จริง ซึ่งอาจผลิตตามระบบเดิมร่วมกับการสรรหาครูในแนวทางอื่น ๆ
อย่างไรก็ตาม การจัดการศึกษาสําหรับเด็กปฐมวัยให้ครอบคลุมทุกคนต้องมีการระดมพลังและความร่วมมือจากทุกภาคส่วน เพราะเพียงลําพังภาครัฐคงไม่สามารถทําได้สําเร็จ โดยฝ่ายนโยบายก็จะต้องเร่งวางทิศทางที่ชัดเจน ให้เด็กได้รับโอกาสจริง ๆ โดยเราต้องเป็นฝ่ายเดินไปหาเด็ก ไม่ใช่นั่งรออยู่บนหอคอย ส่วนฝ่ายสนับสนุนก็ต้องมาตกลงแบ่งงานกันตามความถนัด"เพื่อไม่ให้เกิดปรากฎการณ์นางสาวไทย ที่ทุกคนบอกว่ารักเด็ก แต่การบูรณาการเกิดขึ้นในกระดาษ ไม่ได้ทํางานร่วมกันจริง ก็เท่ากับเป็นการรักเด็กแค่เพียงลมปากเท่านั้น"
นายวิวัฒน์ ศัลยกําธร ประธานกรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้านการศึกษากล่าวเปิดการสัมมนามีใจความตอนหนึ่งว่า รัฐธรรมนูญและรัฐบาลให้ความสําคัญกับเด็กปฐมวัยหรือเด็กเล็กเป็นอย่างมาก พร้อมทั้งเล็งเห็นถึงความจําเป็นในการมีเจ้าภาพรับผิดชอบดูแลเด็กเล็กที่มีอยู่และที่กําลังจะเกิดมาใหม่ รวมทั้งเด็กและเยาวชนที่อยู่ในระบบการศึกษาแล้ว ตลอดจนผู้พิการ ผู้ด้อยโอกาส และผู้สูงอายุที่จะต้องได้รับการเรียนรู้ตลอดชีวิตด้วย เรียกได้ว่าดูแลกัน “ตั้งแต่เกิดจนถึงเชิงตะกอน” โดยจะต้องกําหนดกลไกขึ้นมาช่วยเสริม เนื่องจากกลไกในระบบที่มีอยู่อาจจะยังไม่เพียงพอ ซึ่งกลไกดังกล่าวจะต้องเกิดจากการมีส่วนร่วมตั้งแต่พ่อแม่ ผู้ปกครอง ชุมชน ท้องถิ่น จังหวัดทั้งในส่วนภาครัฐและเอกชนไปจนถึงระดับประเทศ จึงจะเป็นพลังช่วยขับเคลื่อนงานด้านการศึกษาให้ตอบโจทย์การพัฒนาทรัพยากรบุคคลที่มีคุณภาพและเพียงพอกับความต้องการในการพัฒนาประเทศต่อไป
ในส่วนของเด็กปฐมวัย จะต้องยึดหลักการพัฒนาเด็กโดยเคารพสิทธิของเด็กทุกคน ครอบคลุมคุณภาพชีวิตทุกด้าน ไม่ว่าจะเป็นอยู่รอดปลอดภัย พัฒนา ปกป้องคุ้มครอง และมีส่วนร่วม โดยวางระบบการพัฒนาเด็กปฐมวัยของชาติแบบบูรณาการทุกระดับ ใช้หลักสหวิทยาการ การทํางานร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพและเอกภาพ ตลอดจนให้มีกฎหมายว่าด้วยการปฐมวัยแห่งชาติ เพื่อเป็นเครื่องมือในการปฏิรูปการพัฒนาและปรับปรุงกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้องไปพร้อมกัน