รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับสาระสำคัญของมาตรา 53 ร่างพระราชบัญญัติวินัยการเงินการคลังของรัฐ พ.ศ. ....
วันพฤหัสบดีที่ 7 ธันวาคม 2560
ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับสาระสําคัญของมาตรา 53 ร่างพระราชบัญญัติวินัยการเงินการคลังของรัฐ พ.ศ. ....
ตามที่มีผู้ตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับร่างพระราชบัญญัติวินัยการเงินการคลังของรัฐ พ.ศ. .... ในมาตรา 53 ว่าเป็นการเปิดช่องให้รัฐบาลสามารถตรากฎหมายพิเศษเพื่อกู้เงินได้นอกเหนือจากพระราชบัญญัติการบริหารหนี้สาธารณะ พ.ศ. 2548
ตามที่มีผู้ตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับร่างพระราชบัญญัติวินัยการเงินการคลังของรัฐ พ.ศ. .... ในมาตรา 53 ว่าเป็นการเปิดช่องให้รัฐบาลสามารถตรากฎหมายพิเศษเพื่อกู้เงินได้นอกเหนือจากพระราชบัญญัติการบริหารหนี้สาธารณะ พ.ศ. 2548 และที่แก้ไขเพิ่มเติม โดยไม่มีหลักเกณฑ์และกรอบเพดานในการกู้เงิน ซึ่งอาจทําให้รัฐบาลนําเงินกู้ดังกล่าวมาซื้ออาวุธยุทโธปกรณ์ทางทหาร ส่งผลให้เกิดภาระสาธารณะที่ประชาชนต้องแบกรับ นั้น
สํานักงานบริหารหนี้สาธารณะ (สบน.) ขอเรียนชี้แจงข้อเท็จจริงเกี่ยวกับประเด็นดังกล่าว ดังนี้
1. ร่างพระราชบัญญัติวินัยการเงินการคลังของรัฐ พ.ศ. .... เป็นกฎหมายที่จะตราขึ้น ตามที่รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 บัญญัติให้รัฐต้องรักษาวินัยการเงินการคลังอย่างเคร่งครัด เพื่อให้ฐานะทางการเงินการคลังของรัฐมีเสถียรภาพและมั่นคงอย่างยั่งยืน ซึ่งจะต้องมีบทบัญญัติเกี่ยวกับกรอบการดําเนินการทางการคลังและงบประมาณของรัฐ การกําหนดวินัยทางการคลังด้านรายได้ และรายจ่ายทั้งเงินงบประมาณและเงินนอกงบประมาณ การบริหารทรัพย์สินของรัฐและเงินคงคลัง และการบริหารหนี้สาธารณะ
2. โดยหลักการแล้ว อํานาจในการตรากฎหมายพิเศษเพื่อการกู้เงิน รัฐบาลสามารถดําเนินการได้ภายใต้บทบัญญัติรัฐธรรมนูญฯ โดยที่ผ่านมาในกรณีฉุกเฉินที่มีความจําเป็นรีบด่วน เพื่อรักษาความมั่นคงในทางเศรษฐกิจของประเทศ รัฐบาลได้ตรากฎหมายพิเศษในรูปแบบพระราชกําหนดเพื่อกู้เงินมาใช้ดําเนินมาตรการแก้ไขปัญหาในช่วงวิกฤติต่างๆของประเทศ เช่น วิกฤติการเงินในช่วงปี 2540 วิกฤติเศรษฐกิจในช่วงปี 2552 และปัญหาอุทกภัยในช่วงปี 2555 เป็นต้น
3. หลักการของร่างพระราชบัญญัติฯ มาตรา 53 มิใช่เป็นการเพิ่มอํานาจฝ่ายบริหารในการออกกฎหมายพิเศษ แต่เป็นการกําหนดกรอบวินัย เพื่อป้องกันไม่ให้ฝ่ายบริหารใช้อํานาจในการออกกฎหมายพิเศษเพื่อกู้เงินโดยปราศจากความรอบคอบรัดกุม และเพื่อควบคุมการใช้ดุลยพินิจของฝ่ายบริหารให้มีความเข้มงวดและมีความระมัดระวังในการดําเนินนโยบายการคลัง
4. ร่างพระราชบัญญัติฯ มาตรา 53 ได้กําหนดกรอบและเงื่อนไขในการออกกฎหมายเพื่อการกู้เงินของรัฐบาลนอกเหนือจากที่บัญญัติไว้ในกฎหมายว่าด้วยการบริหารหนี้สาธารณะ เฉพาะกรณีที่มีความจําเป็นที่จะต้องดําเนินการโดยเร่งด่วนและอย่างต่อเนื่อง เพื่อแก้ไขปัญหาของประเทศ โดยไม่อาจตั้งงบประมาณรายจ่ายประจําปีได้ทัน โดยกฎหมายเพื่อกู้เงินดังกล่าว ต้องระบุวัตถุประสงค์ของการกู้เงิน ระยะเวลา ในการกู้เงิน แผนงานหรือโครงการที่ใช้จ่ายเงินกู้ วงเงินที่อนุญาตให้ใช้จ่ายเงินกู้ และหน่วยงานของรัฐซึ่งเป็นผู้รับผิดชอบการดําเนินแผนงานหรือโครงการที่ใช้จ่ายเงินกู้นั้น (จากเดิมที่ พรก. กู้เงิน จะระบุให้เสนอกรอบการใช้จ่ายเงินกู้ต่อรัฐสภาเพื่อทราบเท่านั้น)
การกําหนดเงื่อนไขตามร่างดังกล่าวจะทําให้การกู้เงินตามกฎหมายพิเศษเป็นช่องทางสุดท้ายเมื่อมีความจําเป็นเร่งด่วนและไม่สามารถดําเนินการภายใต้กระบวนการงบประมาณได้แล้วเท่านั้น นอกจากนี้ การกําหนดให้ต้องมีการแสดงรายละเอียดแผนการใช้จ่ายเงินกู้ให้ชัดเจนยังทําให้รัฐสภาสามารถกลั่นกรองและตรวจสอบการใช้จ่ายเงินกู้ได้ในลักษณะเดียวกับการพิจารณางบประมาณรายจ่ายด้วย ทั้งนี้ จากข้อกําหนดเงื่อนไขดังกล่าวทั้งหมด ส่งผลให้การออกกฎหมายพิเศษเพื่อกู้เงินสําหรับจัดซื้ออาวุธยุทโธปกรณ์ทางทหารในภาวะปกติทั่วไปไม่สามารถดําเนินการได้ โดยจะต้องดําเนินการผ่านกระบวนการขอตั้งงบประมาณตามขั้นตอนปกติเท่านั้น
5. อนึ่ง หลักการของร่างกฎหมายวินัยการเงินการคลังของรัฐ ในส่วนของการบริหารหนี้สาธารณะ นอกจากจะมีการกําหนดกรอบวินัยการกู้เงินภายใต้กฎหมายพิเศษตามร่างมาตรา 53 แล้ว ยังมีการกําหนดกรอบวินัยในการกู้เงินของรัฐบาลในวัตถุประสงค์อื่นๆ ได้แก่ กรอบวินัยในการกู้เงินเพื่อชดเชยการขาดดุลงบประมาณ กรอบวินัยในการกู้เงินเพื่อพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม กรอบวินัยในการใช้จ่ายเงินกู้ การติดตามประเมินผลการใช้จ่ายเงินกู้ ตลอดจนการจัดทําแผนการกู้เงินและการรายงานสถานะหนี้ เพื่อให้การใช้จ่ายเงินกู้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ โปร่งใส และตรวจสอบได้
ทั้งนี้ ปัจจุบันร่างพระราชบัญญัติวินัยการเงินการคลังของรัฐ พ.ศ. .... ได้ผ่านการพิจารณารับหลักการจากสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) แล้ว และขณะนี้อยู่ระหว่างการพิจารณาของคณะกรรมาธิการวิสามัญฯ ซึ่งคาดว่าจะแล้วเสร็จและนําเสนอ สนช. พิจารณาให้ความเห็นชอบได้ภายในเดือนธันวาคม 2560
คณะโฆษกสํานักงานบริหารหนี้สาธารณะ
โทร. 0 2265 8050 ต่อ 5520