รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล- อธิบดีกรมกิจการผู้สูงอายุ พม. ชี้แจง กรณี voice tv เสนอข่าวปัญหาสังคมผู้สูงอายุ
วันจันทร์ที่ 12 กุมภาพันธ์ 2561
อธิบดีกรมกิจการผู้สูงอายุ พม. ชี้แจง กรณี voice tv เสนอข่าวปัญหาสังคมผู้สูงอายุ
อธิบดีกรมกิจการผู้สูงอายุ พม. ชี้แจง กรณี voice tv เสนอข่าวปัญหาสังคมผู้สูงอายุ
วันที่ 9 กุมภาพันธ์ 2561 นางธนาภรณ์ พรมสุวรรณ อธิบดีกรมกิจการผู้สูงอายุ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) ชี้แจงกรณี voice tv เสนอข่าวกรณีปัญหาสังคมผู้สูงอายุ ซึ่งสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ) เผยแพร่บทสัมภาษณ์ ของ วรวรรณ ชาญด้วยวิทย์ ที่ปรึกษาด้านหลักประกันทางสังคม ทีดีอาร์ไอ ในประเด็นปัญหาความเหลื่อมล้ําของระบบประกันสุขภาพของไทย โดยมีสาระสําคัญ ดังนี้
1. อีก 30 ปี (พ.ศ. 2590) ประเทศไทยจะมีผู้สูงอายุที่ติดบ้านหรือติดเตียงเพิ่มเป็น 1.1 ล้านคนจาก ปัจจุบันมีประมาณ 3.7 แสนคน และจะมีค่าใช้จ่ายในการดูแลผู้สูงอายุที่บ้านประมาณ 3.4 แสนล้านบาท
พม. ขอชี้แจงว่า พม. มีภารกิจหลักในการพัฒนาคุณภาพชีวิตคนทุกช่วงวัย โดยกรมกิจการผู้สูงอายุ (ผส.) มีภารกิจหลักในการดูแล การส่งเสริมศักยภาพ การคุ้มครอง รวมทั้งการสร้างหลักประกันและพิทักษ์สิทธิผู้สูงอายุ ซึ่งมี พ.ร.บ. ผู้สูงอายุ พ.ศ. 2546 และที่แก้ไขเพิ่มเติม เป็นกรอบแนวทางในการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุทุกมิติ (สังคม เศรษฐกิจ สุขภาพ สภาพแวดล้อม และเทคโนโลยี/นวัตกรรม)โดยมีกลไกในการบูรณาการและขับเคลื่อน คือ คณะกรรมการผู้สูงอายุแห่งชาติ (กผส.) ซึ่งมีองค์ประกอบจากส่วนราชการหน่วยที่เกี่ยวข้อง และในระดับพื้นที่มีการจัดตั้งศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตและส่งเสริมอาชีพผู้สูงอายุ (ศพอส.)ในระดับตําบล 878 แห่ง เพื่อเป็นสถานที่ในการจัดกิจกรรมสําหรับผู้สูงอายุที่ครอบคลุมทุกมิติ และขยายเพิ่มอีก 400 แห่งในปี 2561 รวมเป็น 1,278 แห่งทั่วประเทศ และมีศูนย์พัฒนาการจัดสวัสดิการสังคมผู้สูงอายุ (ศพส.) 12 แห่ง ที่ให้การดูแลผู้สูงอายุที่ประสบปัญหาทางสังคม, จัดตั้งโรงเรียนผู้สูงอายุในทุกอําเภอ
การดําเนินงานได้มุ่งเน้นพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ดังนี้
1. ผู้สูงอายุกลุ่มติดสังคม มุ่งเน้นการพัฒนาศักยภาพผู้สูงอายุให้มีพลังและมีสุขภาพดี Active aging โดยการสร้างโอกาสในการทํางานในวัยสูงอายุ ซึ่งจะนําไปสู่การมีรายได้เพื่อสร้างความมั่นคงในชีวิต ซึ่งในปี 2561 มีเป้าหมายในการส่งเสริมการมีรายได้และมีงานทําของผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นด้วยประชารัฐ จํานวน 19,500 คน
2. ผู้สูงอายุกลุ่มติดบ้าน มุ่งเน้นการส่งเสริมให้ผู้สูงอายุมีส่วนร่วมในกิจกรรมทางสังคมเพิ่มขึ้น และเน้นให้ผู้สูงอายุมีความรู้ในการดูแลของตนเอง เพื่อลดภาวะพึ่งพิงให้มากที่สุด
3. ผู้สูงอายุกลุ่มติดเตียง เป็นหน้าที่หลักของ สธ. ซึ่งมุ่งเน้นการดูแลผู้สูงอายุและผู้ป่วยที่มีภาวะพึ่งพิง ให้ได้รับการดูแลที่มีมาตรฐาน และเพื่อให้การดูแลเป็นไปอย่างมีมาตรฐาน พม. ได้มีการจัดมาตรฐานการดูแลผู้สูงอายุ ประกอบด้วย หลักสูตรการดูแล (18 ชั่วโมง, 70 ชั่วโมง, และ 240 ชั่วโมง) มาตรฐานผู้ดูแล และมาตรฐานสถานที่ดูแลผู้สูงอายุ
สําหรับรูปแบบการดูแลผู้สูงอายุที่เหมาะสมในบริบทของประเทศไทย จะต้องมีความร่วมมือในทุกภาคส่วน ตั้งแต่ในระดับบุคคล ครอบครัว ชุมชน และสังคม ด้วยการใช้ทรัพยากรในรูปของงบประมาณ ทุนทางวัฒนธรรม ศาสนา ความเอื้ออาทรในสังคมไทย เพื่อให้ผู้สูงอายุมีหลักประกันที่มั่นคง รวมทั้งได้รับสวัสดิการและบริการที่เหมาะสม โดยใช้กลไกอาสาสมัครดูแลผู้สูงอายุที่บ้าน (อผส.) เป็นกลไกสําคัญในการดูแลผู้สูงอายุในชุมชน
2. การไม่มีระบบการประกันระยะยาว ค่าใช้จ่ายเหล่านี้จะตกกับครอบครัวที่มีผู้สูงอายุติดบ้านติดเตียง แต่ละครอบครัวต้องจ่ายประมาณ 20,000 บาทต่อเดือน สําหรับผู้สูงอายุติดเตียง และ 10,000 บาทต่อเดือนสําหรับผู้สูงอายุติดบ้าน ซึ่งรวมทั้งค่าผู้ดูแล ค่าเดินทางผู้ดูแล-ผู้จัดการดูแล ค่าใช้จ่าย ด้านอุปกรณ์ ค่าวัสดุสิ้นเปลือง
พม. ขอชี้แจงว่า พม. โดย ผส. ได้มีนโยบายสนับสนุนการออมในทุกรูปแบบ โดยการสร้างวินัยในการออมเพื่อเตรียมความพร้อมเข้าสู่วัยสูงอายุที่มั่นคงให้กับคนทุกช่วงวัย ซึ่งการออมเปรียบเสมือนตาข่ายที่จะรองรับบุคคลให้สามารถใช้ชีวิตหลังเกษียณได้อย่างไม่ลําบาก โดยการดูแลผู้สูงอายุในปัจจุบันทั้งในระยะสั้น และระยะยาว ได้บูรณาการร่วมกัน 4 กระทรวงหลัก ได้แก่ สธ. ศธ. พม. และ มท. เพื่อเตรียมความพร้อมรองรับสังคมผู้สูงอายุอย่างครอบคลุมด้วยยุทธศาสตร์ 3S ได้แก่ (1) Strong เป็นการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุให้แข็งแรง มีการพัฒนาระบบบริการที่เข้าถึงง่าย “ไร้รอยต่อ” จากสถานบริการสู่ชุมชน โรงพยาบาลมีการจัดบริการสุขภาพผู้สูงอายุแบบบูรณาการ และจัดให้มีคลินิกผู้สูงอายุในโรงพยาบาลตั้งแต่ 120 เตียงขึ้นไป (2) Security สนับสนุนเรื่องความมั่นคงในชีวิตของผู้สูงอายุ ผ่านการออมและการมีงานทํา การพัฒนาเมืองที่เป็นมิตรกับผู้สูงอายุ 1 จังหวัด 1 เมือง และการคุ้มครองทางสังคม ไม่ให้มีกรณีผู้สูงอายุถูกทอดทิ้งและโดนทําร้าย และ (3) Social Participation การมีส่วนร่วมในสังคม ส่งเสริมพื้นที่ต้นแบบการบูรณาการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ และส่งเสริมพัฒนาชมรมผู้สูงอายุคุณภาพ มีการสนับสนุนการดูแลผู้สูงอายุในรูปแบบประชารัฐ เพื่อให้อยู่ในสังคมอย่างมีศักดิ์ศรี และมีคุณภาพชีวิตที่ดี นอกจากนี้ พม. และ สธ. ได้ร่วมกับ JICA ในการส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ซึ่งมุ่งพัฒนารูปแบบบริการสําหรับผู้สูงอายุที่ต้องได้รับการฟื้นฟูสุขภาพอย่างต่อเนื่องภายหลังออกจากโรงพยาบาล เพื่อป้องกันผู้สูงอายุกลุ่มนี้ไม่ให้อยู่ในภาวะติดเตียง โดยผลักดันให้ชุมชนมีส่วนร่วมในการดูแลผู้ป่วย ผ่านโครงการพัฒนารูปแบบบริการสุขภาพและสวัสดิการสังคมเชิงบูรณาการโดยชุมชน ให้เกิดบริการด้านสุขภาพและสังคมที่มีความเชื่อมโยงกัน ทั้งทางการแพทย์ การฟื้นฟูสมรรถภาพ การบริการทางสังคม และการช่วยชีวิต
3. จากสถิติลักษณะของโรคที่มีผู้สูงอายุมักจะเป็นคือโรคไม่ติดต่อเรื้อรังถ้าไม่เปลี่ยนแปลงการให้และการใช้บริการแบบปัจจุบัน ผู้ให้บริการจะรับมือไม่ไหวและอาจใช้วิธีตัดการให้บริการ ลดคุณภาพ
4. งานวิจัยหลายประเทศพบว่าค่าใช้จ่ายรักษาพยาบาลของผู้ป่วยทุกวัยสูงมากที่สุดในไตรมาสสุดท้ายของชีวิต ซึ่งจะมีค่าใช้จ่ายสูงมาก ขณะที่ทรัพยากรในด้านสุขภาพมีอยู่จํากัด โดยผู้ป่วยที่มีค่าใช้จ่ายสูงที่สุดคือผู้ป่วยโรคหัวใจ และโรคมะเร็งมีค่ารักษาแพงที่สุดเป็นอันดับสอง
พม. ขอชี้แจงในส่วนของข้อ 3 และข้อ 4 ว่า กรมกิจการผู้สูงอายุได้ตระหนักและให้ความสําคัญกับการป้องกันก่อนที่จะเกิดโรค จึงได้ดําเนินการ ดังนี้
1. ให้ความรู้เกี่ยวกับการดูแลสุขภาพเบื้องต้นและการป้องกันโรคให้แก่ อผส. เพื่อให้ อผส. เป็นกลไกในระดับพื้นที่ในเรื่องดังกล่าวกับผู้สูงอายุ
2. จัดให้มีหลักสูตรเกี่ยวกับการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุทั้งในระดับบุคคล ครอบครัว และชุมชน โดยขับเคลื่อนผ่าน โรงเรียนผู้สูงอายุ และ ศพอส. ทั่วประเทศ
-------------------------