รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-ผลการประชุมคณะกรรมการอำนวยการ "พื้นที่นวัตกรรมการศึกษา"
วันพุธที่ 19 ธันวาคม 2561
ผลการประชุมคณะกรรมการอํานวยการ "พื้นที่นวัตกรรมการศึกษา"
พล.อ.สุรเชษฐ์ ชัยวงศ์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เป็นประธานการประชุมคณะกรรมการอํานวยการพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา ครั้งที่ 2/2561
พล.อ.สุรเชษฐ์ ชัยวงศ์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เป็นประธานการประชุมคณะกรรมการอํานวยการพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา ครั้งที่ 2/2561 โดยมี พล.อ.สุทัศน์ กาญจนานนท์กุล ที่ปรึกษารัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ และคณะกรรมการอํานวยการพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา เข้าร่วมประชุมเมื่อวันจันทร์ที่ 17 ธันวาคม 2561ณ ห้องประชุมสํานักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา โดยมีสรุปสาระสําคัญ ดังนี้
รับทราบประกาศ/คําสั่งเกี่ยวกับพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา
ที่ประชุมรับทราบกระทรวงศึกษาธิการได้ประกาศจัดตั้งพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา6 พื้นที่ ใน 6 ภาคตามที่สํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) เสนอ ได้แก่ ภาคเหนือ: จังหวัดเชียงใหม่, ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ: จังหวัดศรีสะเกษ, ภาคกลาง: จังหวัดกาญจนบุรี, ภาคตะวันออก: จังหวัดระยอง, ภาคใต้: จังหวัดสตูล และภาคใต้ชายแดน: จังหวัดปัตตานี ยะลา และนราธิวาส
รวมทั้งคําสั่งกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง แต่งตั้งคณะกรรมการอํานวยการพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา โดยมีพล.อ.สุรเชษฐ์ ชัยวงศ์ รมช.ศึกษาธิการ เป็นประธานและคณะกรรมการขับเคลื่อนพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาทั้ง 6 พื้นที่โดยมีผู้ว่าราชการจังหวัด เป็นประธานตลอดจนคณะทํางานจัดทําแนวทางการบริหารจัดการพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาโดยมีนายสมเกียรติ ตั้งกิจวานิชย์ รองประธานคณะกรรมการอํานวยการพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา เป็นประธานคณะทํางาน
การลงพื้นที่ติดตามการขับเคลื่อนพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา
ที่ประชุมรับทราบกําหนดการลงพื้นที่ติดตามผลการขับเคลื่อนพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาทั้ง 6 ภาค ของ พล.อ.สุรเชษฐ์ ชัยวงศ์ รมช.ศึกษาธิการ ได้แก่
- วันที่ 19-20 ธันวาคม 2561 ที่จังหวัดศรีสะเกษ
- วันที่ 21-22 ธันวาคม 2561 ที่จังหวัดเชียงใหม่
- วันที่ 26-27 ธันวาคม 2561 ที่จังหวัดกาญจนบุรี
- ส่วนจังหวัดสตูล และภาคใต้ชายแดน จะมีการกําหนดช่วงเวลาการลงพื้นที่ต่อไป
ทั้งนี้ เมื่อวันที่ 7 ธันวาคม 2561 รมช.ศึกษาธิการ ได้มอบหมายให้ พล.อ.สุทัศน์ กาญจนานนท์กุล ที่ปรึกษา รมช.ศึกษาธิการ เป็นประธานประชุมติดตามการขับเคลื่อนพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาจังหวัดระยอง เพื่อสร้างความเข้าใจถึงเป้าหมายและแนวทางการทํางานร่วมกัน โดยเน้นการมีส่วนร่วมของผู้เกี่ยวข้องทุกภาคส่วน
ความก้าวหน้าการดําเนินงานของพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา
ที่ประชุมรับทราบ รายงานความก้าวหน้าการดําเนินงานของพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาทั้ง 6 ภาค ดังนี้
ภาคใต้
ศาสตราจารย์สมพงษ์ จิตระดับกรรมการขับเคลื่อนพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาจังหวัดสตูลกล่าวถึงความก้าวหน้าในหลายส่วน คือ การสร้างระบบพี่เลี้ยงให้คําปรึกษา จํานวน 3 ทีม รับผิดชอบดูแล 10 โรงเรียนในพื้นที่ พร้อมทั้งพัฒนาศักยภาพกลุ่มบุคคล ทั้งคณะกรรมการโรงเรียนนวัตกรรม ผู้ปกครอง และครู ตลอดจนการประชุมบริหารจัดการงบประมาณ และการสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับร่างพระราชบัญญัติพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา
นอกจากนี้ ได้พัฒนาหลักสูตรสถานศึกษาแบบบูรณาการใน 6 หลักสูตรได้แก่ หลักสูตรแกนกลาง, หลักสูตรฐานสมรรถนะ, หลักสูตรภูมิสังคม, หลักสูตร Geo Park (อุทยานธรณี), หลักสูตรโครงงานฐานวิจัย และหลักสูตรครู 3 เส้า (ครูชุมชน ครูโรงเรียน และครูพ่อแม่) โดยมุ่งเน้นการพัฒนาหลักสูตรใน 5 กลุ่มสาระ คือ ภาษา, STEM Education, สังคม ศาสนา และวัฒนธรรม, การงานอาชีพ ตลอดจนสุขภาพและสุขภาวะ พร้อมนํา Digital Platform ด้านภาษา คณิตศาสตร์ และวิทยาศาสตร์ เข้ามาใช้ประกอบกับหลักสูตรด้วย อาทิ เว็บไซต์ Eng24 เป็นสื่อการสอนและเอกสารกิจกรรม, สื่อการสอนชุด Play & Learn, แอพพลิเคชั่น Echo English และ Echo Chinese, e-Book, โครงการภาษาไทยสัญจร เป็นต้น และยังได้ประสานความร่วมมือกับมหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา วิทยาเขตสตูล เพื่อพัฒนากระบวนการผลิตครูคืนถิ่น พัฒนาศักยภาพบุคลากรทางการศึกษา ตลอดจนหลักสูตรฐานสมรรถนะของนักเรียนชั้นประถมศึกษา และพื้นที่การเรียนรู้รูปแบบดิจิทัล (Digital Learning Platform: DLP) ด้วย
แนวทางการทํางานในระยะต่อไป เตรียมที่จะเผยแพร่หลักสูตร พร้อมปรับปรุง พัฒนา และประเมินหลักสูตรควบคู่กันไป รวมทั้งออกแบบหลักสูตรสถานศึกษาฐานสมรรถนะ และวิเคราะห์ความต้องการจําเป็นในการใช้หลักสูตรของครูและชุมชน
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
นายเสนีย์ เรืองฤทธิ์ราวีผู้อํานวยการสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาศรีสะเกษ เขต 4กล่าวว่า เป้าหมายสําคัญของการขับเคลื่อนพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา คือ การจัดการศึกษาเพื่อการพัฒนาคน ในรูปแบบการเรียนการสอน Active Learning เรียนรู้จากชีวิตเชื่อมโยงสู่ชุมชน โดยดึงทุกภาคส่วนมาร่วมจัดการศึกษา ทั้งภาคการศึกษา หน่วยงานภาครัฐ ภาคธุรกิจ ภาคประชาสังคม ตลอดจนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ภายใต้รูปแบบการบริหารจัดการพื้นที่นวัตกรรมที่มี CoreTeam สร้างการมีส่วนร่วม และ CoreTeam วิชาการ เป็นกลไกการจัดการศึกษาจังหวัดศรีสะเกษ
โดยมีนวัตกรรมการศึกษาจากการขับเคลื่อนที่โดดเด่นอาทิ โรงเรียนมอนเตสซอรี่ (Montessori), โรงเรียนสะเต็มศึกษา (STEM Education), โรงเรียนที่นําแนวทาง Brain-based Learning มาปรับใช้กับการเรียนการสอน เป็นต้น และในขณะนี้ สามารถคัดกรองโรงเรียนเข้าร่วมพัฒนาในพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา จํานวน 42 โรงเรียน ตามเกณฑ์การรับสมัครโรงเรียนนําร่อง โดยเริ่มจาก "โรงเรียนที่มีนวัตกรรม Active Learning" ความมุ่งมั่นของผู้บริหารสถานศึกษาในการทํางาน และไม่ย้ายก่อนทํางานครบ 3 ปี ตลอดจนการสนับสนุนครู และภาคประชาสังคมให้การยอมรับ
ส่วนการขยายผลนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ เน้นเพิ่มผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน และลดความเหลื่อมล้ํา โดยยึดหลักคนรุ่นใหม่ศรีสะเกษ "รู้คิด จิตใจดี มีทักษะชีวิต ทักษะอาชีพ" และมีนวัตกรรมการเรียนรู้ที่มีคุณภาพหลากหลาย
ภาคตะวันออก
นายสมศักดิ์ พะเนียงทองรองประธานกรรมการบริหารสถานศึกษา องค์การบริหารส่วนจังหวัดระยองกล่าวว่า จังหวัดระยองจัดการศึกษาทั้งในและนอกระบบเพื่อดูแลคนทุกช่วงวัย ด้วยวิสัยทัศน์ “เท่าทัน เท่าเทียม ทั่วถึง สมดุล” พร้อมหลักการดําเนินงานในการเพิ่มคุณภาพและประสิทธิภาพระบบการเรียนการสอน ลดความเหลื่อมล้ํา และสร้างเครือข่ายภาคีการศึกษา ในสถานศึกษานําร่องระยะแรก จํานวน 30 แห่ง
นอกจากนี้ ยังได้ดําเนินงานภายใต้แผนยุทธศาสตร์การศึกษาจังหวัดระยองในทุกระดับการศึกษาประกอบด้วย 1) สร้างกลไกขับเคลื่อนแผนการศึกษาจังหวัดระยองสู่การปฏิบัติ 2) จัดตั้งกองทุนเพื่อพัฒนาการศึกษาจังหวัดระยอง 3) สร้าง Platform ทางการศึกษา 4) ปรับกระบวนทัศน์ทางการศึกษาของคนจังหวัดระยอง 5) สร้างโรงเรียน ครู และห้องเรียนต้นแบบการจัดการศึกษาจังหวัดระยอง และ 6) พัฒนาหลักสูตรให้เป็นแหล่งเรียนรู้และศูนย์สร้างสรรค์ปัญญา โดยมีความก้าวหน้าโครงการด้านการพัฒนาครูและกระบวนการเรียนรู้ อาทิ โครงการ ผอ. กล้าเปลี่ยน, สถานศึกษาและชุมชนร่วมกันพัฒนาการศึกษา, โครงการ Classroom Reflexion Change เป็นต้น
พร้อมกับการสร้างกลไกการขับเคลื่อนต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็น การจัดตั้งศูนย์ประสานงาน เพื่อสร้างภาคีเครือข่าย, การจัดตั้งมูลนิธิส่งเสริมการศึกษาจังหวัดระยอง เพื่อระดมทุนสร้างพลเมืองรุ่นใหม่, การเตรียมจัดตั้งสถาบันพัฒนาครูและกระบวนการเรียนรู้ระยอง เป็นต้น
ภาคเหนือ
นายสินอาจ ลําพูนพงศ์กรรมการขับเคลื่อนพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาจังหวัดเชียงใหม่กล่าวว่า ตลอดระยะเวลากว่า 2 เดือน ที่จังหวัดเชียงใหม่เข้าร่วมพัฒนาเป็นพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา มีผลความก้าวหน้าการดําเนินงานขับเคลื่อน ร่วมกับภาคีเครือข่ายการปฏิรูปการศึกษาในพื้นที่อย่างต่อเนื่อง อาทิ ภาคีจังหวัดเชียงใหม่เพื่อการปฏิรูป, ชมรมพื้นที่สูงในถิ่นทุรกันดาร, เครือข่ายโรงเรียนมัธยมศึกษา, กองทุนปฏิรูปการศึกษาจังหวัดเชียงใหม่ เป็นต้น
ในส่วนของกลไกที่ใช้ในการขับเคลื่อนพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา ได้แก่ คณะกรรมการขับเคลื่อนพื้นที่นวัตกรรมจังหวัดเชียงใหม่ (Core Team) ซึ่งเป็นตัวแทนจากสถานศึกษาทุกสังกัด รวมทั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และในเบื้องต้นคณะกรรมการขับเคลื่อนฯ ได้ประสานข้อมูลต่าง ๆ กับ สพฐ. พร้อมเตรียมสํารวจนวัตกรรมในแต่ละสถานศึกษาต่อไปด้วย
ภาคกลาง
นายประยูร สุธาบูรณ์ผู้แทนภาคีเครือข่ายการศึกษาภาคประชาชน จังหวัดกาญจนบุรีกล่าวว่า จังหวัดกาญจนบุรีเป็นจังหวัดที่มีความหลากหลายทางวัฒนธรรม ประเพณี เชื้อชาติ และสิ่งแวดล้อม โดยมีแนวคิดหลักให้เยาวชน ครู และประชาชนทั่วไป ได้รับการศึกษาเรียนรู้ตลอดชีวิต และมีส่วนร่วมพัฒนาการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง ตลอดจนจัดการเรียนการสอนบนพื้นฐานวัฒนธรรมชุมชน โดยมีความก้าวหน้าการดําเนินโครงการ อาทิ บวรทรอม คือ บ้าน วัด โรงเรียน ทหาร ภาครัฐ ภาคเอกชน และมหาวิทยาลัย ที่เน้นการทํางานเป็นทีมและความร่วมมือร่วมใจพัฒนาการศึกษา
นอกจากนี้ ยังดําเนินโครงการแก้ปัญหาเด็กออกกลางคัน การเข้าเรียนของเด็กในถิ่นทุรกันดาร เป็นต้น ซึ่งจะนําสู่การต่อยอดในแผนการจัดการศึกษาในพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาต่อไป
ภาคใต้ชายแดน
นายนิยอ บาฮาศึกษานิเทศก์ จังหวัดนราธิวาสกล่าวว่า คณะกรรมการขับเคลื่อนพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาจังหวัดชายแดนภาคใต้ ได้ประชุมหารือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อวิเคราะห์สภาพปัญหาการศึกษาในปัจจุบัน พร้อมค้นหานวัตกรรมการศึกษา ที่สอดคล้องกับบริบทของสถานศึกษาในจังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึ่งได้นํานวัตกรรมเข้ามาช่วยจัดการศึกษาในหลายส่วน อาทิ การจัดการเรียนการสอนโดยวิธี Active Learning, Activities-based Learning, Brain-based Learning, การสอนแบบทวิภาษาเพื่อเชื่อมโยงสู่การเรียนรู้ภาษาไทย, การบูรณาการหลักสูตรสามัญกับหลักสูตรอิสลามศึกษา เป็นต้น
ส่งผลต่อการยกระดับทางภาษาของนักเรียนที่ไม่ได้ใช้ภาษาไทยเป็นภาษาแม่ และการอ่านไม่ออกเขียนไม่ได้ ลดภาระงานของครู ตลอดจนใช้สื่อที่ตอบสนองกับความต้องการของผู้เรียนมากขึ้น เป็นต้น
พล.อ.สุรเชษฐ์ ชัยวงศ์รมช.ศึกษาธิการกล่าวสรุปว่า ตามที่คณะรัฐมนตรีได้อนุมัติในหลักการ (ร่าง) พระราชบัญญัติพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา พ.ศ. .... ประกอบกับการประชุมคณะกรรมการนโยบายและพัฒนาการศึกษา (Super Board) เสนอให้มีพื้นที่นวัตกรรมการศึกษานําร่อง รวมทั้งแนวทางการดําเนินงานของกระทรวงศึกษาธิการ ที่มีจุดเน้นการบูรณาการการศึกษาใน 6 ภาค ตามการบริหารราชการของรัฐบาลจึงได้มีการประกาศพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาใน 6 ภาค ๆ ละ 1 จังหวัดซึ่งกระทรวงศึกษาธิการได้มีการชี้แจงและสร้างการรับรู้เกี่ยวกับพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา ในการประชุมขับเคลื่อนการบูรณาการด้านการศึกษาระดับภาค ของกระทรวงศึกษาธิการ พร้อมได้เชิญชวนให้หน่วยงานและผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทุกระดับมารับทราบการดําเนินงานไปพร้อมกัน
จากการรับฟังรายงานความก้าวหน้าของพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาทั้ง 6 ภาคจึงขอฝากให้คณะกรรมการดําเนินงานของแต่ละจังหวัด เชื่อมโยงการดําเนินงานพื้นที่นวัตกรรมการศึกษากับคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานด้วย พร้อมทั้งกําหนดกรอบระยะเวลาการดําเนินงานตามความเหมะสมของบริบทในแต่ละพื้นที่ ซึ่งแม้แต่ละแห่งจะมีจํานวนโรงเรียนที่เข้าร่วมไม่เท่ากัน แต่ในท้ายที่สุดแล้วควรมีจํานวนสถานศึกษาเป้าหมายเท่ากันตามกรอบระยะเวลาการดําเนินงานที่กําหนดขึ้น
"การประชุมครั้งนี้ แสดงให้เห็นถึงความก้าวหน้าการดําเนินงานเป็นอย่างมากตามบริบทของพื้นที่ ซึ่งทั้ง 6 ภาคมีความตั้งใจในการพัฒนาคุณภาพการศึกษาให้กับสถานศึกษาในพื้นที่ สําหรับการดําเนินงานในห้วงต่อไปนั้น จะมีการประชุมร่วมกันของผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทุกภาคส่วนทั้ง 6 จังหวัด 6 ภาค ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม เพื่อรับทราบข้อมูล กฎหมาย ระเบียบ และข้อบังคับต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องอย่างครบถ้วน และจะได้มีการสรุปความก้าวหน้าเสนอต่อที่ประชุมคณะกรรมการอํานวยการพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา ครั้งที่ 3/2561 ในวันที่ 31 มกราคม 2562 ต่อไป"
Written byทิพย์สุดา ศรีษะแก้ว, อรพรรณ ฤทธิ์มั่น
Photo Creditอิทธิพล รุ่งก่อน
Rewriterนวรัตน์ รามสูต
Editorบัลลังก์ โรหิตเสถียร