รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-ศาสตร์พระราชา สู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน วันศุกร์ที่ 11 พฤศจิกายน 2559
วันจันทร์ที่ 14 พฤศจิกายน 2559
ศาสตร์พระราชา สู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน วันศุกร์ที่ 11 พฤศจิกายน 2559
ศาสตร์พระราชา สู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี กล่าวในรายการ “ศาสตร์พระราชา สู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน ” ออกอากาศทางโทรทัศน์รวมการเฉพาะกิจแห่งประเทศไทย วันศุกร์ที่ 11 พฤศจิกายน 2559 เวลา 20.15 น.
สวัสดีครับ พ่อแม่พี่น้องชาวไทยที่รักทุกท่าน
วันนี้ ผมอยากขอคุยในเรื่องเบาๆ แต่เป็นเรื่องสําคัญ ก็คือการดูแลประชาชน ผู้มีรายได้น้อยอย่างไร ที่จะต้องควบคู่ไปกับการลงทุน เดินหน้าประเทศไปสู่ไทยแลนด์ 4.0 ทั้งนี้ การเดินหน้าสู่ 4.0 นั้น ไม่ใช่ไม่สนใจผู้มีรายได้น้อย แต่ก็จําเป็น ทั้งนี้เพื่อการขยายช่องทาง เปิดกว้าง เพิ่มทางเลือกให้ประชาชนเข้าถึงได้ง่ายขึ้น โดยใช้ระบบดิจิทัล การใช้โทรศัพท์ สมาร์ทโฟน เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ ใช้ประโยชน์ ค้าขายได้ด้วยตนเอง โดยไม่ต้องผ่านพ่อค้าคนกลางมากนัก หรือใช้การผ่านพ่อค้าคนกลางแต่เพียงอย่างเดียว เราต้องมีผลประโยชน์เกื้อกูลกันทั่วหน้า สําหรับพี่น้องประชาชนตั้งแต่ระดับบน กลาง และฐานราก
​ระยะแรก ประชาชน เกษตรกร ควรต้องมีการรวมกลุ่มอาชีพในพื้นที่เดียวกัน เพื่อให้เกิดช่องทางใหม่ มีผลผลิตที่มีคุณภาพเป็นมวลรวม มีความสมบูรณ์ ควบคุมคุณภาพด้วยตนเอง เพื่อจะเพิ่มอํานาจในการต่อรอง ซึ่งเราคงไม่สามารถจะกดดัน หรือบังคับใครได้ ในระบบการค้าเสรีปัจจุบัน แต่เราจะปล่อยให้ทุกคนมองเพียงไร่นาของตัวเองเพียงอย่างเดียว คงทําอย่างนั้นไม่ได้อีกต่อไป เราจะต้องเชื่อมโยงเข้าด้วยกัน เกิดเป็นเกษตรแปลงใหญ่มีการกําหนดความต้องการของการใช้น้ํา ให้เป็นไปตามสภาพทรัพยากรน้ําที่เรามีอยู่ มีการคํานวณ ประมาณการ เพื่อให้สามารถจัดการปลูกพืชที่เหมาะสม เหลื่อมเวลา สอดคล้องกับตลาดรับซื้อ ทั้งบริโภคเองในประเทศ และส่งออกไปยังต่างประเทศ เราต้องคิดว่าจะทําอย่างไร ให้ผลผลิตทางการเกษตรของเรานั้น ไม่มีความชื้นมาก จนถูกตัดราคาโดยเฉพาะข้าว จะทําอย่างไรให้เกษตรกรมีเครื่องมือเป็นของตนเอง ในชุมชน ในกลุ่ม ในสหกรณ์ หรือในวิสาหกิจชุมชน รัฐบาลจําเป็นต้องหากลุ่มพลังของเกษตรกร เหล่านี้ให้เจอ ประชาชน เกษตรกร ข้าราชการ ผู้นําท้องถิ่น กํานัน ผู้ใหญ่บ้าน น่าจะช่วยรัฐบาลตรงนี้ รวบรวมข้อมูลเหล่านี้ให้ได้ก่อน มีการรวมตัวกันเป็นกลุ่มเป็นก้อน มีการขึ้นบัญชี จัดทําฐานข้อมูล เพื่อสนับสนุนการบริหาร และการกําหนดนโยบายของรัฐบาลด้วย ในปัจจุบันนั้น สหกรณ์มีอยู่กว่า 8,000 แห่งทั่วประเทศ เป็นสหกรณ์ภาคการเกษตรกว่า 4,000 แห่ง จําเป็นต้องได้รับการเสริมสร้างความเข้มแข็ง โดยหากมีการรวมตัวกันอย่างเป็นทางการ มีการลงทะเบียนที่ชัดเจน รัฐก็สามารถจะจัดสรรงบประมาณลงไปตรงจุด แก้ปัญหาอย่างมีระบบ ตรงตามเป้าหมาย และความต้องการ ซึ่งรวมทั้งการลดต้นทุน การจัดหาเครื่องจักร เครื่องสี เครื่องอบ เราไม่อาจแจกจ่ายทุกครัวเรือนได้ หรือจะแก้ปัญหาทุกอย่างรายครอบครัวได้ ประชาชน เกษตรกร จะต้องสร้างความเข้มแข็งของตนเองด้วย ตามคําแนะนําของรัฐบาล หน่วยงานราชการ เราคงต้องเรียนรู้ซึ่งกันและกันอีกมาก
สําหรับ​หน่วยงานราชการของแต่ละกระทรวงที่ได้น้อมนําศาสตร์พระราชามาจัดตั้งเป็นศูนย์การเรียนรู้กว่า 10,000 แห่งทั่วประเทศนั้น ทั้งศูนย์เรียนรู้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและเกษตรทฤษฎีใหม่, ศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร และศูนย์การเรีย
​รัฐบาลนั้นเข้าใจ ถ้าหากว่าเราสามารถสร้างความเข้มแข็งให้ระดับฐานรากได้นั้น ตรงกลาง ไม่ว่าจะเป็นพ่อค้าคนกลาง ผู้รับซื้ออื่น ๆ ก็อาจจะสามารถผูกขาด ราคาได้ทั้งหมด เพราะเขาก็จําเป็นต้องหาพืชผลภาคเกษตรกรรมไปป้อนภาคอุตสาหกรรมตลอดเวลาในราคาที่ถูกที่สุด เพื่อมีผลกําไรมากที่สุดโดยไม่ผิดกฎหมาย หากว่าเราเข้มแข็ง พ่อค้าก็ต้องปรับตัว โรงสีก็ต้องปรับตัวไปด้วย ด้วยการมองประโยชน์ของประชาชนและประเทศชาติ อาจจะต้องลดกําไรลงในช่วงนี้ เพราะพวกเราก็ต่างเป็นคนไทยด้วยกัน ก็จะแก้ปัญหาได้ครบวงจร ตั้งแต่การผลิต การแปรรูป การสร้างนวัตกรรม การตลาด ราคาทั้งห่วงโซ่ก็จะดีขึ้นโดยอัตโนมัติ และกลไกการตลาดก็ต้องปรับตัวไปพร้อมด้วย ยกตัวอย่างการรวมกลุ่มน้อมนําศาสตร์ของพระราชา ในเรื่องของการระเบิดจากข้างใน ของมูลนิธิขวัญข้าว, สมาคมโรงสีข้าวสุพรรณบุรี และสภาอุตสาหกรรมจังหวัดสุพรรณบุรี ในการร่วมกันพัฒนาพันธุ์ข้าวพื้นเมือง คือ ข้าวตาเคลือบ เป็นสินค้าเด่นประจําจังหวัด และผลิตในลักษณะข้าวปลอดปุ๋ยเคมี ปลอดสารเคมีฆ่าแมลง นับว่าเป็นผลดีต่อสุขภาพชาวนาและผู้บริโภค รวมทั้งสิ่งแวดล้อมอีกด้วย ที่สําคัญก็คือเกษตรกรชาวนาสามารถร่วมมาเป็นหุ้นส่วน เพิ่มบทบาทตัวเองในห่วงโซ่จากผู้ผลิตเป็นผู้จําหน่ายได้อีกด้วย ในการปรับตัวเข้าหากันของทุกคน ในวงจรข้าว เพื่อจะช่วยพัฒนาตลาดข้าวไทยให้สามารถเติบโตอย่างยั่งยืน
สําหรับภาพรวมพื้นที่เป้าหมายสําหรับส่งเสริมในการปลูกข้าวในปี 2559 - 2560 คาดการณ์ว่าพื้นที่ ปลูกข้าวทั้งประเทศ 57.86 ล้านไร่ ในการปลูกข้าวนาปีนั้น รัฐบาลส่งเสริมให้ปรับเปลี่ยนพื้นที่ที่ไม่เหมาะสมต่อการปลูกข้าวด้วยพืช และปศุสัตว์ทดแทนทั้งสิ้น จํานวน 570,000 ไร่ แบ่งเป็นเกษตรกรรมทางเลือกอื่น 420,000 ไร่ ส่งเสริมปศุสัตว์ 150,000 ไร่ ผลการดําเนินงานที่มีผลสําเร็จแล้ว สามารถปรับเปลี่ยนไปได้แล้วกว่า 350,000 ไร่ โดยได้ปรับเป็นเกษตรกรรมพืชอื่น 200,000 กว่าไร่ ปศุสัตว์กว่า 100,000 ไร่ สําหรับข้าวนาปรังฤดูกาลเพาะปลูกรอบที่สอง คาดการณ์ว่าพื้นที่ปลูกข้าวทั้งหมด 9.26 ล้านไร่ รัฐบาลก็มีแผนส่งเสริมปลูกพืชชนิดอื่นทดแทน 2.52 ล้านไร่ และคงพื้นที่ปลูกข้าวไว้ 6.74 ล้านไร่ และในฤดูกาลเพาะปลูกรอบที่สาม คาดการณ์ว่าพื้นที่เพาะปลูก 500,000 ไร่ เราจะรณรงค์ให้ชาวนาพักแปลง เพื่อความอุดมสมบูรณ์ของดิน สําหรับพื้นที่ปลูกข้าวทั้งหมดของเรานั้น ก็จะมีมาตรการส่งเสริมในเรื่องการลดต้นทุนการผลิต ลดและควบคุมราคาเมล็ดพันธุ์ ปุ๋ย ค่าเช่าที่นา เพิ่มคุณภาพ ส่งเสริมการรวมกลุ่มนาแปลงใหญ่ ถ่ายทอดเทคโนโลยีการทํานาแบบปราณีต สนับสนุนการรับรองมาตรฐานการผลิตที่ดี และบริหารจัดการน้ําชลประทาน รวมทั้งเครื่องจักรเครื่องกล การเกษตร
สําหรับความก้าวหน้าความสําเร็จตามนโยบายเกษตรแปลงใหญ่ของรัฐบาลนั้น สามารถดําเนินการได้แล้วกว่า 600 แปลง ด้วยความร่วมมือของประชาชน เกษตรกร และกลไกประชารัฐ โดยไม่ได้บังคับ มีเกษตรกรที่ได้รับผลประโยชน์แล้วราว 97,000 ราย ครอบคลุมพื้นที่เกษตรกรรมประมาณ 1.5 ล้านไร่ ยังเหลืออีกประมาณหลายล้านไร่ ถ้าหากเรารวมกลุ่มกันได้ รัฐบาลก็พอจะจัดหางบประมาณมาส่งเสริม เติมเต็มในส่วนที่ขาดได้ตรงความต้องการ ตรงศักยภาพของแต่ละพื้นที่ หากเราต้องดูทั้งหมด ทุกกลุ่ม ทุกประเด็นปัญหา งบประมาณเราไม่เพียงพอ กระจัดกระจายกันมากเกินไป เพราะฉะนั้นการรวมกลุ่มกันได้นั้น นอกจากจะช่วยสร้างความเข้มแข็งด้วยตัวเองแล้ว รัฐบาลก็ยังจะหาทางให้การสนับสนุนอย่างบูรณาการ เช่น กรณีสินค้าข้าวสามารถเพิ่มผลผลิตเฉลี่ยร้อยละ 13 และลดต้นทุนการผลิตได้ร้อยละ 19 นอกจากนั้นยังสามารถช่วยเหลือเกษตรกร ในเรื่ององค์ความรู้, การบริหารจัดการ, การเข้าถึงแหล่งเงินทุน, การแปรรูป,การเพิ่มพูนมูลค่าผลิตภัณฑ์ และการตลาด เป็นต้น โดยแผนงานส่งเสริมการรวมกลุ่มเป็นเกษตรแปลงใหญ่ ในปี 2560 มีเป้าหมายเพิ่มเติมอีก 400 แปลงเพื่อจะเป็นทางเลือกใหม่ที่เป็นสากล ที่สําคัญก็คือเป็นไปตามแนวทางพระราชทานของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ที่ทรงมุ่งหวังให้เกิดการรวมกลุ่มประชาชน เพื่อแก้ไขปัญหาหลักของชุมชนชนบท ซึ่งเป็นรากฐานสําคัญประการหนึ่งของการพัฒนาแบบพึ่งตนเอง โดยเฉพาะการรวมตัวกันเป็นกลุ่มของสหกรณ์ ดังนั้น ในทุกพื้นที่ที่เสด็จพระราชดําเนิน และมีโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดําริขึ้นมา ไม่ว่าลักษณะใด จะทรงเน้นเสมอถึงความจําเป็นที่จะต้องกระตุ้นให้เกิดการรวมตัวกัน ในรูปแบบต่างๆ เพื่อแก้ไขปัญหาที่ชุมชนเผชิญอยู่ร่วมกัน หรือเพื่อให้การทํามาหากินของชุมชนโดยส่วนรวมเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและประหยัดพอเพียง จะเห็นได้ว่ากลุ่มสหกรณ์ในโครงการพระราชดําริที่ประสบความสําเร็จหลายโครงการนั้น พัฒนาขึ้นมาจากการรวมตัวกันของราษฎรกลุ่มเล็ก ๆ ทั้งสิ้น
สําหรับในเรื่องการใช้เทคโนโลยีทันสมัยดิจิทัลในตลาดออนไลน์ ไม่อยากให้คิดว่าเป็นการแย่งตลาด หรือเป็นการเกื้อกูลให้กับใคร หากแต่เป็นการเปิดช่องทาง สร้างเครือข่าย เพื่อเข้าถึงกลุ่มลูกค้าใหม่ อาทิ กลุ่มผู้บริโภคเกษตรอินทรีย์ เป็นต้น ดังนั้น เกษตรกรควรปรับตัว ต้องเข้มแข็ง รวมกลุ่มกันได้ เราก็จะสามารถกําหนดราคากันเองได้ เพื่อเป็นการก้าวสู่ไทยแลนด์ 4.0 เราจําเป็นต้องสร้างระบบและนวัตกรรมของเราเองบ้าง ควบคู่ไปกับการพึ่งพาเทคโนโลยีจากต่างประเทศ ยกตัวอย่าง การรวมกลุ่มของเกษตรกรชาวอุตรดิตถ์ 24 ราย พื้นที่ 270 ไร่ มีผลผลิตรวมกว่า 150 ตันต่อปี ราคาขาย 50,000 บาทต่อตัน ภายใต้การสร้างแบรนด์ “เพชรคอรุม” ที่ดําเนินการ โดยน้อมนําศาสตร์พระราชามาสู่การปฏิบัติ กว่า 14 ปี ใช้เวลายาวนาน เราต้องเร่งกันพัฒนา ทั้งในเรื่องของการรวมกลุ่มเป็นศูนย์ข้าวชุมชน และการคิดครบวงจร อันได้แก่ การทําเกษตรอินทรีย์ ที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูงและเป็นที่ต้องการของตลาด การผลิตเมล็ดพันธุ์และการผลิตปุ๋ยอินทรีย์ปลอดสารพิษ ใช้เองภายในกลุ่ม การถ่ายทอดองค์ความรู้ให้กับสมาชิก การสร้างเครือข่าย การสร้างแบรนด์ และการตลาดเชิงรุก โดยาส่งขายกลุ่มลูกค้าออนไลน์และกลุ่มที่นําไปขายต่อ สามารถขายส่งกิโลกรัมละ 50 บาท ขายปลีกกิโลกรัมละ 70 บาท เป็นต้น ในเกษตรอินทรีย์ ในการปลูกพืชที่ต้องอาศัยน้ํา เราจําเป็นต้องเข้าใจข้อมูลพื้นฐาน ทั้งเรื่องน้ําและระบบเก็บกักน้ํา ส่งน้ํา ทั้งในและนอกเขตชลประทาน ปัจจุบันประเทศไทยนั้นมีพื้นที่ทําการเกษตรที่อยู่ในเขตชลประทานร้อยละ 20 หรือเพียง 30 ล้านไร่ ในขณะที่พื้นที่เกษตรกรรมส่วนใหญ่อยู่นอกเขตชลประทานถึงร้อยละ 80 หรือราว 120 ล้านไร่ รัฐบาลไม่อาจสามารถหาน้ําได้สมบูรณ์ทั้งหมด แต่รัฐบาลสามารถบริหารจัดการน้ําให้เป็นระบบได้ ให้เพียงพอต่อความต้องการ ในการใช้สอยของประเทศได้ ทั้งน้ํากิน น้ําใช้ น้ําป้อนภาคการผลิต น้ําให้ภาคเกษตรกรรมและภาคอุตสาหกรรม รวมทั้งน้ําเพื่อรักษาระบบนิเวศน์ ถ้าเราเก็บกักน้ําไม่ได้ ประชาชนมีการขัดขวางในเรื่องของการขุด การสร้างเขื่อนที่จําเป็น หรือการทําแก้มลิง หรือการทําทางระบายน้ํา เมื่อถึงฤดูน้ําหลาก ปริมาณน้ํามากขึ้น เราจะบริหารจัดการอย่างไร ไม่ให้ท่วม ไม่ให้ประชาชนเดือดร้อน ไม่ให้เกษตรกรเดือดร้อน และเราจําเป็นต้องมีน้ําเหลือไว้ใช้ในยามแล้งอีกด้วย เพราะฉะนั้นไม่ว่าจะเป็นน้ํามากหรือน้ําน้อยก็ตามนั้น รัฐบาลก็จําเป็นต้องเข้าไปจัดระเบียบการใช้น้ําเป็นพื้นที่ ไม่ให้เหลื่อมล้ํากัน เฉลี่ยทุกข์เฉลี่ยสุข ก็จะพอบรรเทาความเสียหายทั้งหมดได้ ต้องปลูกพืชให้ลดหลั่น ลงมาตามน้ําที่มีอยู่ หรือทําเป็นปฏิทินการทําเกษตรกรรมของประเทศที่สอดคล้องกัน ทั้งมิติของประเภทพืช พื้นที่ ฤดูกาล ปริมาณน้ํา และตลาด โดยใช้ Agri Map แผนที่ทางการเกษตรเป็นเครื่องมือช่วยด้วย ร่วมกับคําแนะนําของทางราชการ ก็ทําให้ทุกอย่างแก้ปัญหาไปได้โดยเร็ว รัฐบาลยืนยันว่าเราจะต้องทําควบคู่ไปกัน ทั้งในเรื่องของการรักษาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เพื่อคนทุกคน และไว้ให้ใช้นานที่สุดในประเทศไทย โดยเราจะต้องรักษาสมดุลกับด้านพัฒนาในการดูแลคนไทยทุกกลุ่มทุกอาชีพ เราไม่ได้มีเกษตรกรอย่างเดียว เกษตรกรเลี้ยงคนทั้งประเทศ แต่ก็จําเป็นต้องมีหลายอาชีพ เราต้องดูแลด้วย
เรื่องการเก็บกักน้ํา ลองช่วยกันคิดดูว่าเส้นทางน้ําจากภาคเหนือ ไหลลงมาภาคกลาง แล้วก็ลงสู่อ่าวไทย โดยภาคเหนือตอนบนมีแม่น้ําปิง วัง ยม น่าน เป็นระบบระบายน้ํา และมีเขื่อนภูมิพล เขื่อนสิริกิติ์ เป็นอ่างเก็บน้ําขนาดใหญ่ ภาคเหนือตอนล่าง และภาคกลาง ก็มีเพียงแม่น้ําเจ้าพระยา และเราก็ไม่มีแหล่งน้ําขนาดใหญ่ สําหรับรองรับปริมาณน้ําจากภาคเหนือทั้งหมด ถ้าหากเราไม่มีระบบระบายที่ดีแล้ว ก็เสี่ยงต่อสถานการณ์น้ําท่วมอยู่ตลอดเวลา ที่ผ่านมา ก็เกิดเหตุการณ์ น้ําล้นตลิ่งอยู่เสมอ หากไม่สามารถจะน้อมนําแนวทางพระราชดําริศาสตร์พระราชาในเรื่องแก้มลิง มาประยุกต์ใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ หาพื้นที่แก้มลิงไม่ได้ สร้างที่เก็บน้ําหรือเขื่อนไม่ได้ เราจะระบายไปที่ไหน เราจะกักเก็บน้ําไปที่ไหนในหน้าแล้ง เพราะฉะนั้นก็ยังมีปัญหาอยู่บ้างที่ประชาชน ในส่วนของการทําลายทรัพยากรธรรมชาติ วันนี้ก็เป็นปัญหาหลักของเรา เราก็เลยต้องอยู่กับธรรมชาติตลอดมา น้ํามากก็ท่วม น้ําน้อยก็แล้ง เราจะต้องคิดหาการบริหารจัดการให้ได้ เราก็ต้องอยู่กับธรรมชาติให้ได้ ไม่อย่างนั้นก็ต้องเดือดร้อนเหมือนเดิม หากเราไม่ได้สร้างความยั่งยืน และหากว่าเราปล่อยลงทะเลจนหมด หน้าแล้งก็ไม่มีน้ําเก็บไว้ใช้
ถ้าหากมวลน้ํา ไหลจากภาคเหนือตอนล่าง – ภาคกลางตอนบน ผ่านเขื่อนเจ้าพระยา จ.ชัยนาท สู่กรุงเทพฯ เกินกว่าปริมาณ 2,000 ล้านลูกบาศก์เมตรต่อวินาที แล้วเราระบายลงทะเลไม่ทัน ก็จะเกิดน้ําท่วม ทั้งกรุงเทพฯ ทั้งภาคกลาง เพราะเป็นพื้นที่ที่ต่ํา กักไว้รอเวลาเก็บเกี่ยวก็ท่วมแปลงเกษตร ปล่อยไปก็ไปไม่ได้ กักไว้นานก็เสี่ยง เราก็ต้องคํานวณให้สัมพันธ์กับภาวะน้ําทะเลหนุนด้วย เพราะว่าระบายไม่ออก รัฐบาลก็บอกว่าถ้าหากเราปล่อยให้เป็นเช่นนี้ต่อไป พื้นที่น้ําท่วม ก็จะเพิ่มขึ้นในอนาคต จาก 1.66 ล้านไร่ เป็น 4.12 ล้านไร่ หรือสร้างความเสียหายมากขึ้นจาก 25,000 ล้านบาทต่อปี เป็น 150,000 ล้านบาทต่อปี
สิ่งเหล่านี้ คือ ความเสียหายจากน้ําท่วม – น้ําแล้ง ที่จะต้องเกิดขึ้นทุกปี เพราะฉะนั้น ไม่ว่าจะบริหารอย่างไรก็แก้ไม่ได้ หากประชาชนไม่ร่วมมือ ไม่เข้าใจ น้ํามากก็ไม่ให้ผ่าน น้ําน้อยก็เก็บกักไว้ ไม่ปล่อยไปที่อื่น ทุกคนก็เลยเดือดร้อนกันหมด บานปลาย ใช้งบประมาณมากมาย ทั้งการช่วยเหลือ ทั้งการฟื้นฟู ขอร้องให้ช่วยกันคิดหน่อยนะครับ รัฐบาลปฏิเสธความรับผิดชอบไม่ได้อยู่แล้ว แต่การแก้ไขอย่างยั่งยืนต้องทําทั้งระบบประชาชนต้องมีส่วนร่วม ข้อร้อง NGO และนักอนุรักษ์ก็ต้องพยายามมองในมุมนี้ด้วย ฉะนั้นผลงานด้านสิทธิมนุษยชน ด้านอนุรักษ์ อาจจะออกมาดีในสายตาโลกภายนอก แต่ประชาชนยากจน เกษตรกรเดือดร้อน พัฒนาไปด้วยไม่ได้ แล้วติเตือนให้รัฐบาลรับผิดชอบ ไม่ค่อยเป็นธรรมเท่าไร เราทําอยู่แล้ว เราควบคุมธรรมชาติ ให้สามารถมีฝนตกมากหรือมีฝนตกน้อยก็ไม่ได้อีก ป่าไม้ก็ถูกทําลายไปมากในอดีตที่ผ่านมา พื้นที่ฝนตกเลื่อนลงมาใต้เขื่อน ปรากฏการณ์ธรรมชาติต่าง ๆ ที่มีการเปลี่ยนแปลงเราก็เก็บน้ําไม่ได้ในเขื่อนเดิมที่เรามีอยู่ น้ําก็สะสมในพื้นที่นอกเขื่อนใต้เขื่อนเดิม แล้วก็เอ่อล้นไหลต่อลงมาภาคกลาง จนเกิดผลเสียตามที่ผมกล่าวไว้ในขั้นต้น
ในเรื่องการบริหารจัดการน้ํา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้พระราชทานแนวทางไว้แล้วทั้งหมด เราได้ทําสําเร็จบ้างบางพื้นที่ ขณะที่บางพื้นที่ก็ทําไม่ได้ เประชาชนยังไม่เข้าใจ แล้วก็ด้วยปัญหาหนี้สินที่มีมายาวนาน มีการต่อต้านจาก NGO ร้องเรียนในโครงการที่น่าจะทําได้ และแก้ปัญหาได้อย่างยั่งยืน รัฐบาลก็ทําไม่ได้ทั้งหมด เมื่อเดือดร้อนก็เรียกร้องจากรัฐบาล เราก็ได้แต่เพียงใช้เงินเยียวยาก็หมดไปอย่างสิ้นเปลือง แก้แค่ปลายเหตุเฉพาะหน้า ไร้อนาคต ไม่ยั่งยืน ช่วยกันคิดนะครับ เสนอมา รัฐบาลพร้อมรับฟังทุกอย่าง ขออย่างเดียว ขอความร่วมมือ ที่ผ่านมาไม่ร่วมมือ ไม่เข้าใจนโยบายที่สร้างความเข้มแข็ง แก้ปัญหาแบบยั่งยืน รัฐบาลต้องรับผิดชอบ หาน้ํา หาตลาด รวมทั้งให้รับซื้อผลผลิตในราคาสูง ก็เป็นส่วนหนึ่ง แต่เป็นอันตรายต่อการใช้นโยบายทางการเมือง แก้ปัญหาที่ปลายทางไม่ได้แก้ที่ต้นเหตุ รู้ดีอยู่แล้ว ไม่ได้แก้ปัญหาในระยะยาวครบวงจร ปัญหาเหล่านั้นก็จะยังคงอยู่ตราบลูกหลาน ผมยืนยัน ถ้าหากคิดเพียงแค่นี้ มองปัญหาเพียงผิวเผินแก้ปัญหาแบบวันหน้าทําใหม่ ไม่มีใครจะแก้ได้ ไม่ว่ารัฐบาลใดก็ตาม รัฐบาลนี้สามารถแก้ปัญหาได้มากกว่าที่ผ่านมา โดยเฉพาะในพื้นที่ที่ประชาชนเข้าใจ ไม่มีแรงต้าน และได้รับความร่วมมือ แต่มันก็ไม่ต่อเนื่อง เพราะต้องทําทั้งระบบครบทั้งวงจรน้ําของประเทศ การต้องปล่อย การระบายน้ํา จากพื้นที่หนึ่ง ไปสู่พื้นที่อื่น ด้วยระบบชลประทาน แก้มลิง เพื่อกระจายไปในพื้นที่ที่เตรียมไว้รองรับ แต่หลายพื้นที่ไม่ยอม ไม่ร่วมมือ แล้วจะแก้ปัญหากันได้อย่างไร อย่างไก็ตาม ผมก็ขอขอบคุณ สําหรับผู้ที่เสียสละ ช่วยให้บางพื้นที่แก้ปัญหาได้สําเร็จ แต่ต้องแบกภาระแทนพื้นที่อื่นๆ อยู่ครับ ขอให้คนอื่นช่วยกันด้วย
ในปัจจุบัน ที่ประชุมคณะรัฐมนตรีเห็นชอบในหลักการตามแผนงานการบรรเทาอุทกภัย พื้นที่เจ้าพระยาตอนล่าง และให้บรรจุไว้ในโครงการบริหารจัดการน้ําแบบบูรณาการต่อไป โดยจะแบ่งการปฏิบัติเป็น 2 ฝั่งของแม่น้ําเจ้าพระยา ดังนี้ 1) การระบายน้ําฝั่งตะวันตก ได้แก่ การเพิ่มประสิทธิภาพการระบายน้ําแม่น้ําท่าจีน ซึ่งมี 23 คุ้งน้ํา ปรับปรุงช่วงแคบ 105 กิโลเมตร และตัดช่องลัด 4 แห่ง จะสามารถย่นระยะทางน้ํา จาก 50 กิโลเมตร เหลือ 10 กิโลเมตร เหมือนแนวทางพระราชดําริคลองลัดโพธิ์ รวมทั้ง การปรับปรุงโครงข่ายระบบชลประทานเดิม ตั้งแต่คลองมหาสวัสดิ์ ถึงชายทะเล 2) การระบายน้ําฝั่งตะวันออก อาทิ การปรับปรุง – ขยายระบบชลประทานเดิม เพิ่มศักยภาพการระบายน้ําขึ้น 2 เท่า จาก 200 เป็น 400 ลูกบาศก์เมตร/วินาที การปรับปรุงคลองชัยนาท – ป่าสัก ให้ระบายน้ําได้มากขึ้น 4 เท่า รวมทั้งการหาพื้นที่รับน้ํานอง และการขุดลอกปรับปรุงแม่น้ําเจ้าพระยา เป็นต้น แผนงานดังกล่าว จะช่วยตัดยอดน้ําหลากหน้าเขื่อนเจ้าพระยาและเขื่อนพระราม 6 ได้ 1,000 ลูกบาศก์เมตร/วินาที จะช่วยให้แม่น้ําเจ้าพระยาและแม่น้ําท่าจีน สามารถระบายน้ําได้ รวม 3,100 ลูกบาศก์เมตร/วินาที แล้วก็จะมีพื้นที่เก็บกักน้ําหลาก ไว้ในคลองขุดใหม่ ประมาณ 200 ล้านลูกบาศก์เมตร และช่วยลดพื้นที่น้ําท่วมได้ ถึง 3.58 ล้านไร่ ใน 14 จังหวัด ขอความร่วมมือทําความเข้าใจนะครับ ไม่อย่างนั้นทําไม่ได้อีก สําหรับความคืบหน้าตามโครงการบริหารจัดการน้ํา แบบบูรณาการ ทั้งระบบของรัฐบาลนี้ มีความคืบหน้าไปมาก เมื่อเทียบกับ 27 ปี (พ.ศ. 2530 - 2557) ก่อนที่รัฐบาลนี้ จะเข้ามาบริหารจัดการทรัพยากรน้ําของประเทศ ตามแนวทางพระราชดําริ ยกตัวอย่างเช่น 1) การจัดหาแหล่งน้ําบาดาลช่วยภัยแล้ง 27 ปีที่ผ่านมาไม่ปรากฏผลการดําเนินการแต่อย่างใด แต่นับจากปี 2557 ของรัฐบาลนี้ได้ดําเนินขุดแหล่งน้ําบาดาลแล้ว 2,500 กว่าแห่ง ผลิตน้ํากว่า 100 ล้านลูกบาศก์เมตร และมีพื้นที่รับกว่า 157,000 ไร่ 2) บาดาลเพื่อการเกษตร 27 ปีที่ผ่านมา ทําได้เพียง 1,300 กว่าแห่ง ในขณะที่รัฐบาลนี้ ทําได้ 2,300 กว่าแห่ง ใน 2 ปี มีพื้นที่รับกว่า 122,000 ไร่ 3) ประปาหมู่บ้าน 27 ปีที่ผ่านมา ทําได้ 12,000 กว่าแห่ง 2 ปีของรัฐบาลนี้ ทําได้ 5,700 กว่าแห่ง และ 4) การป้องกันและลดการพังทลายหน้าดิน ซึ่งเป็นอีกกิจกรรมที่อาจจะไม่เคยดําเนินการมาก่อน แต่ก็มีความสําคัญ ในวงจรน้ําและระบบการระบายน้ํา โดยรัฐบาลนี้ ได้ดําเนินการไปแล้ว ครอบคลุมพื้นที่ กว่า 670,000 ไร่ ในเวลา 2 ปีที่ผ่านมา อย่างไรก็ตาม รัฐบาลนี้จะพยายามทําต่อไปให้ได้มากที่สุด สําหรับเรื่องป่าที่ถูกบุกรุกต้องหยุดการแผ้วถางป่า ไม่ให้ใครบุกรุกใหม่ ช่วยกันปลูกป่าตามหลักวิชาการ พร้อมกับมีที่อยู่อาศัย มีที่ดินทํากินไปด้วย อยู่ร่วมกับป่า ดูแลป่า ปลูกป่าชุมชน สร้างป่าเศรษฐกิจ จะต้องดําเนินการอย่างถูกกฎหมาย รัฐบาลประกาศพื้นที่ที่ถูกบุกรุกแล้วแล้วจําเป็นต้องเอาคืน ใช่ว่ายึดมาแล้ว ไม่สนใจประชาชน ก็ต้องหาหนทางเยียวยา ช่วยเหลือประชาชน ไม่ช่วยใครที่อยู่เบื้องหลังการบุกป่า ไม่ว่าจะเป็นนายทุน ทุกคนต้องยอมรับกฎหมาย ที่มีมาหลายสิบปี ไม่สนใจ ละเลย การบังคับใช้กฎหมายอย่างตรงไปตรงมาในวันนี้ อาจทําให้บางคนเดือดร้อน ในปัจจุบันก็เป็นสิ่งที่จําเป็น แต่ก็พยายามให้เดือดร้อนกันน้อยที่สุด โดยมีมาตรการรองรับ ใช้หลักนิติศาสตร์ – รัฐศาสตร์ - เศรษฐศาสตร์ อย่างสมดุล จะไม่ให้รัฐบาลทําอะไรเลย คงเป็นไปไม่ได้ ภาพที่สังคมเห็นตามสื่อ วันนี้ก็คือ ผู้เดือดร้อนที่เป็นผู้มีรายได้น้อยเป็นเพียงส่วนใหญ่ สร้างความเสียหายน้อย ไม่มีศักยภาพ เมื่อเทียบกับนายทุน – ผู้มีอิทธิพล ใช้ประชาชนบังหน้า สร้างความเสียหายในวงกว้าง เพราะมีศักยภาพสูง ทั้งนี้ไม่ว่าจะเป็นประชาชนผู้มีรายได้น้อย หรือนายทุนผู้มีฐานะ ต่างก็ต้องเคารพกฎหมาย อยู่ภายใต้กฎหมายเดียวกัน วันนี้ รัฐบาลพยายามรักษาความศักดิ์สิทธิ์ของกฎหมาย กลับมาสู่ครรลองของกฎหมายที่ถูกต้อง หากปล่อยปละ หากละเลยคนหนึ่งคนใด คนอื่นก็จะร้องเรียน เป็นปัญหา รักษาความยุติธรรมไม่ได้ แก้ปัญหาไม่ได้ในที่สุดครับ เรื่องการปลูกป่านี้ ผมขอชื่นชม ร.ต.ต.วิชัย สุริยุทธ หรือ ที่คนไทยรู้จักในนาม “ดาบวิชัย” ซึ่งน้อมนําแนวทางพระราชดําริ “ปลูกป่าในใจคน” ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว จากโครงการแผ่นดินธรรม แผ่นดินทอง แล้วเริ่มปลูกป่า ด้วย2 มือของเขาเอง กว่า 30 ปี โดยไม่สนว่าใครจะคิด หรือจะเข้าใจหรือไม่อย่างไร แต่ต้นไม้ 3 ล้านต้นที่เขาปลูกขึ้นมาแล้ว ได้เป็นแรงบันดาลใจของเยาวชนและคนไทยจํานวนมาก ในการทําดีเพื่อพ่อถวายในหลวง เป็นประโยชน์ต่อสังคมและประเทศชาติโดยรวม กลุ่มอื่น ๆ ที่ช่วยกันอนุรักษ์ก็ขอชื่นชมไปด้วย
เรื่องการจัดระเบียบรถ – ที่จอดรถ – เส้นทางจราจร – การรับส่ง รวมทั้งการขายของบนทางเท้า ริมถนน ก็เป็นสิ่งที่ผิดกฎหมาย จริงแล้วไม่ใช่วิถีชีวิต หรือวัฒนธรรมอันดีงามของไทยที่แท้จริง หากแต่เกิดจากการปล่อยปละ ละเลย ในช่วงเวลาที่ผ่านมา จนเกิดความเคยชิน นอกจากจะก่อให้เกิดความไม่เป็นระเบียบเรียบร้อยแล้ว ยังเป็นช่องทางเรียกรับผลประโยชน์ของเจ้าหน้าที่ เกิดการฉ้อราษฎร์บังหลวง และความไม่เท่าเทียมในสังคมกับประชาชนกลุ่มอื่น ผู้ใช้เส้นทางสัญจรที่เขาไม่ทําอะไรผิดกฎหมาย ควรได้รับความสะดวก แต่กลับถูกละเมิดสิทธิ โดยการกระทําที่ผิดกฎหมายแบบนี้ ถือว่าไม่เป็นธรรม ขอความร่วมมือด้วยไม่อยากให้อ้างว่าเป็นผู้มีรายได้น้อย แล้วละเมิดกฎหมายได้ ทุกฝ่ายต่างเข้าใจและเห็นใจ รัฐบาลเองก็มีมาตรการรองรับ เช่น การจัดสรรพื้นที่ใหม่ที่ถูกกฎหมาย มีระเบียบ มีที่จอดรถ สะดวกทั้งผู้ซื้อ – ผู้ขาย ช่วงแรกก็อาจต้องปรับตัวยังขายไม่คล่อง เพราะว่ายังไม่คุ้นชินกับสิ่งที่มันเกิดขึ้นมาใหม่ แต่ก็สามารถสร้างความสบายใจกว่ากับทุกฝ่าย รัฐบาลก็พร้อมที่จะทําทุกอย่างให้ก้าวหน้าไปโดยมีความเดือดร้อนน้อยที่สุด เราต้องร่วมมือกัน ไม่ว่าจะรายได้น้อย รายได้สูงก็ตาม เราต้องแก้ไขด้วยกฎหมาย แล้วก็รักษากฎกติกาที่ชัดเจนต่อไป
พ่อแม่พี่น้องชาวไทยทุกท่านครับ เราคงจะปฏิเสธไม่ได้ว่า หลายปัญหาของประเทศ มีต้นตอของปัญหามาจากระบบการศึกษา และกระบวนการเรียนรู้ ไม่ว่าจะเป็นปัญหาสังคม เศรษฐกิจ การเมือง และความมั่นคงของประเทศ รวมความไปถึงการพัฒนาประเทศไปสู่ไทยแลนด์ 4.0 ตามนโยบายรัฐบาล ดังนั้น เราต้องให้ความสําคัญอย่างมากกับการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ของประเทศ จําเป็นต้องมีการปฏิรูปการศึกษาอย่างเป็นระบบ ปัจจุบันประเทศไทยก็มีปัญหา “โรงเรียนขนาดเล็ก” ที่มีอยู่จํานวนมากกว่า 15,000 โรงเรียน ซึ่งกว่า 900 โรงเรียน มีนักเรียนน้อยกว่า 20 คน บางโรงเรียนมีนักเรียนเพียง 15 คน แต่มีครู 3 คน แต่รัฐบาลยังคงต้องสนับสนุนงบประมาณเพื่อการศึกษาและจัดหาสื่อการเรียนการสอน ให้กับทุกโรงเรียนที่ผ่านมา นับเป็นรากเหง้าของปัญหาครูไม่ครบชั้น นักเรียนได้รับการศึกษาคุณภาพต่ํา การบริหารงบประมาณไม่คุ้มค่า ไม่มีประสิทธิภาพ เป็นต้น เหล่านี้เป็นปัญหาสะสมกันมายาวนาน ซึ่งส่งผลกระทบทั้งด้านเศษรฐกิจการเมือง และสังคมของประเทศ แต่ไม่เคยได้รับการแก้ไขอย่างจริงจัง รัฐบาลนี้ แก้ไขปัญหาการบริหารจัดการโรงเรียนขนาดเล็ก โดยให้ชุมชน ที่โรงเรียนตั้งอยู่ ปรึกษาหารือกันเพื่อกําหนดโรงเรียนดีใกล้บ้าน หรือโรงเรียนแม่เหล็ก สําหรับเป็นโรงเรียนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนให้มีคุณภาพการศึกษา ที่ดีและได้มาตรฐาน มีสัดส่วนครูที่เหมาะสม, มีสื่อการเรียนรู้ห้องเรียน สนามกีฬา และสิ่งอํานวยความสะดวกต่าง ๆ ที่ความสมบูรณ์ สําหรับโรงเรียนที่ไม่มีนักเรียนแล้ว ก็จะให้ชุมชนตัดสินใจ การใช้ประโยชน์ต่อไปอาจเป็นศูนย์การเรียนรู้ ศูนย์ดูแลเด็กเล็ก หรือศูนย์ฝึกวิชาชีพ สําหรับชุมชนต่อไปก็ได้ รัฐบาลก็จะเข้ามาสนับสนุน ผลการดําเนินการที่ผ่านมา ยุบโรงเรียนขนาดเล็กไปแล้ว 286 โรงเรียน และจะดําเนินการในปีการศึกษาหน้าอีก 309 โรงเรียน ส่งผลให้มีจํานวนครู เกือบ 2,000 คน จากโรงเรียนที่ถูกยุบ ย้ายไปสอนใน โรงเรียนดีใกล้บ้าน 310 โรงเรียน ทําให้โรงเรียนดีใกล้บ้าน มีครูเพิ่มเฉลี่ย 6 คนต่อโรงเรียน ทั้งนี้ จากผลการประเมินทราบว่า เด็กนักเรียน ผู้ปกครองมีความสุขมากขึ้น ผู้ปกครองมีความพึงพอใจ ขอขอบคุณผู้ปกครอง – ชุมชน ที่เข้าใจ และให้ความร่วมมือ รัฐบาลมุ่งหวังจะดูแลลูกหลานของท่านให้ดีที่สุดให้ได้รับการศึกษาที่มีคุณภาพ เช่นเดียวกับเด็กที่เรียนอยู่ในเมือง หรือในโรงเรียนขนาดใหญ่ ให้มีความเท่าเทียมกันในอนาคต
สําหรับการพัฒนาการศึกษาพื้นฐานนั้น ถือเป็นกุญแจสําคัญในความสําเร็จของการพัฒนาการศึกษา ซึ่งรัฐบาล โดยคณะทํางาน โครงการสานพลังประชารัฐ ด้านการศึกษาพื้นฐานและการพัฒนาผู้นํา ได้ดําเนินงาน โดยอาศัยหลักการสําคัญ คือ การเรียนการสอนที่มุ่งเน้นให้เด็กเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ เด็กต้องสามารถวิเคราะห์และปฏิบัติได้ด้วยตนเอง เน้นความรับผิดชอบต่อสังคม มีคุณธรรมและจริยธรรม รวมทั้ง นําเทคโนโลยีสมัยใหม่ และระบบ ICT เข้ามาสนับสนุน โดยน้อมนําแนวทางพระราชดํารัส ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ที่ว่า “เทคโนโลยีเป็นสิ่งที่ไม่มีชีวิต ไม่มีจิตใจ ที่ว่าจะอบรมโดยใช้สื่อที่ก้าวหน้าที่มีเทคโนโลยีสูงเพียงอย่างเดียวเป็นเรื่องที่ยากที่สุด ไม่มีอะไรแทนคนสอนคน” แสดงให้เห็นว่าครู – อาจารย์ มีความสําคัญอย่างยิ่งในการที่จะสอนคนให้เป็นคน คือ มีความรู้คู่คุณธรรม นอกจากการพัฒนาครูแล้ว รัฐบาลยังให้ความสําคัญกับผู้อํานวยการโรงเรียน – ผู้บริหารการศึกษาระดับต่างๆ รวมทั้งการมีส่วนร่วมของชุมชน ในการร่วมกันพัฒนาการศึกษา ในแต่ละท้องถิ่นของตนเอง กลไกประชารัฐนั้น ที่มีผลกับการพัฒนาด้านการศึกษาพื้นฐาน ปัจจุบันมีความคืบหน้าไปมาก ภายใต้โครงการ คอน-เน็ก- อี-ดี (CONNEXT-ED) เพื่อจะดูแลโรงเรียนในช่วงแรก จํานวน 3,342 โรงเรียน และจะขยายผลให้ครบ 7,424 โรงเรียน ในปี 2560 เป็นโรงเรียนต้นแบบประชารัฐในทุกตําบล ทั่วประเทศ โดยการทํางานร่วมกันของผู้นํารุ่นใหม่กับผู้อํานวยการโรงเรียน ทั้งแผนการพัฒนาการศึกษา ตามบริบทของแต่ละโรงเรียน และแผนการพัฒนาโรงเรียน โดย 12 องค์กรเอกชน ที่ร่วมโครงการจะพิจารณาสนับสนุนงบประมาณ โรงเรียนละ 500,000-1,000,000 บาท เพื่อยกระดับการศึกษาพื้นฐาน สู่มาตรฐานสากล ซึ่งในอนาคต จะจัดตั้งกองทุนการศึกษาวิจัยในการเพิ่มศักยภาพ การส่งเสริมและพัฒนาความเป็นเลิศในด้านการศึกษา การค้นคว้าวิจัยเทคโนโลยีแห่งอนาคต ใน 4 ด้าน คือ Bio, Nano, Robotic และ Digital โดยมุ่งเน้นสนับสนุนการสร้างนวัตกรรมของผู้นํารุ่นใหม่รองรับการเป็นศูนย์กลางการศึกษาและวิจัยในระดับภูมิภาค และสอดคล้องกับนโยบาย ไทยแลนด์ 4.0 ในการที่จะผลิตแรงงานมีทักษะฝีมือ ป้อน 10 อุตสาหกรรมเป้าหมาย และการขับเคลื่อนและเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศด้วยนวัตกรรมของประเทศไทยเอง ผมย้ําว่าทุกความสําเร็จในการพัฒนาประเทศนั้น ต้องอาศัยความร่วมมือกัน ทั้งจากภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม และภาควิชาการ อย่างจริงจัง เพื่อสร้างอนาคตของประเทศ ด้วยการพัฒนาคุณภาพคนไทยทุกกลุ่ม ทุกพื้นที่ ให้ได้รับโอกาสทางการศึกษา มีความเท่าเทียมกัน ผมขอความร่วมมือจากครู ผู้ปกครองทุกคน
สุดท้ายนี้ ผมขอชื่นชมจิตอาสา และทุกภาคส่วน ที่ร่วมกันถวายพระเกียรติและร่วมกันทําดีเพื่อพ่อ ในการดูแลซึ่งกันและกัน โดยเฉพาะการเดินทางมาถวายบังคมพระบรมศพ ณ พื้นที่ท้องสนามหลวง และพระบรมมหาราชวัง การรวมพลัง เอาชนะความเสียใจ ความเศร้าโศก เพื่อเป็นพลังในทางสร้างสรรค์ และความร่วมมือนี้ ผมถือว่าเป็นกุศลอันยิ่งใหญ่ ที่คนไทยร่วมกันทํา ถวายในหลวงของเรา แม้ว่า 10 กว่าปีที่ผ่านมา เราขาดพลังขับเคลื่อน เพราะไม่สามัคคีกัน ทะเลาะ ขัดแย้ง ติดกับดักตัวเอง จนทําให้ประชาชนไม่ได้รับการส่งเสริมขีดความสามารถในการแข่งขัน และขาดการสร้างความเข้มแข็ง อย่างเป็นระบบระเบียบ เป็นเหตุให้เราย่ําอยู่กับที่ และอาจจะช้ากว่าที่ควรจะเป็นก้าวไม่ทันโลก ไม่ทันเพื่อน ซึ่งเราจะปล่อยให้เป็นแบบนี้อีกต่อไปไม่ได้ หากเรายังติดอยู่กับความคิดเดิม ๆ นิสัยเดิม ๆ ที่เป็นสะดวกนิยม จนมองข้ามความถูกต้อง ความมีวินัย และความเสียสละ ผมเชื่อว่าทุกคนรู้ว่าอะไรดี อะไรไม่ดี อะไรถูก อะไรผิด ขอให้พวกเราทุกคน ใช้โอกาสนี้เปลี่ยนแปลงตนเอง หันหน้าเข้าหากัน รู้ รัก สามัคคี เพื่อถวายเป็นพระราชกุศลร่วมกัน
ในวันจันทร์ที่ 14 พฤศจิกายนนี้ ครบ 30 วัน การสวรรคตของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช รัฐบาลคํานึงถึงการแสดงความอาลัย และน้อมรําลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณ ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอย่างเหมาะสม ควบคู่ไปกับการเดินหน้าประเทศอย่างราบรื่นต่อเนื่อง ได้ผ่อนผันให้ทุกภาคส่วนดําเนินกิจกรรมได้ ที่ผ่านมาก็ขอให้พิจารณาถึงความรู้สึกของประชาชนด้วย และบรรยากาศของสังคมด้วย สําหรับเทศกาลวันลอยกระทงนี้ ก็ขอให้ผู้ที่เกี่ยวข้องดําเนินตามขนบธรรมเนียมประเพณีไทย สืบสานความเป็นเอกลักษณ์ของชาติ ให้เป็นไปด้วยความเรียบร้อย มีความปลอดภัย ทั้งในเรื่องของการเดินทางสัญจร และในเรื่องของกิจกรรม ระมัดระวังอุบัติเหตุต่าง ๆ หลายหน่วยงานได้อํานวยดูแลความสะดวกแก่พี่น้องประชาชนอย่างทุกครั้งที่ผ่านมา โดยเฉพาะของเรือโดยสาร ท่าน้ํา ท่าเรือ โป๊ะ และแหล่งน้ําในการลอยกระทง รวมทั้งขอความร่วมมือพี่น้องประชาชนโดยใช้วัสดุที่ทําจากธรรมชาติ ในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ในการทํากระทงเพื่อมาลอยมาขายในครั้งนี้ รวมทั้งให้ความรู้แก่ลูกหลานในเทศกาลนี้อย่างถูกต้อง วัตถุประสงค์ก็เพื่อขอขมาแก่พระแม่คงคา คงไม่ใช่เพียงมุ่งหวังแต่ความสนุกสนานรื่นเริงแต่เพียงอย่างเดียว ขอบคุณครับ ขอให้มีความสุข สวัสดีครับ