รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-UNESCO จัดสัมมนาเปิดตัว "รายงานการติดตามผลการศึกษาทั่วโลก ประจำปี 2559 การศึกษาเพื่อมนุษย์และโลกของเรา
วันอังคารที่ 14 กุมภาพันธ์ 2560
UNESCO จัดสัมมนาเปิดตัว "รายงานการติดตามผลการศึกษาทั่วโลก ประจําปี 2559 การศึกษาเพื่อมนุษย์และโลกของเรา
ม.ล.ปนัดดา ดิศกุล รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ บรรยายสดุดีและถวายพระเกียรติแด่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ 9: "การสืบสานพระราชปณิธานสู่การพัฒนาคุณภาพการศึกษาอย่างยั่งยืน"
ในการสัมมนาเปิดตัว "รายงานการติดตามผลการศึกษาทั่วโลก ประจําปี 2559 การศึกษาเพื่อมนุษย์และโลกของเรา: สร้างสรรค์อนาคตให้ยั่งยืนเพื่อปวงชน: National Launch of the 2016 Global Education Monitoring Report" เมื่อวันศุกร์ที่ 10 กุมภาพันธ์ 2560 ณ โรงแรม เดอะ สุโกศล กรุงเทพ โดยมีนายควาง-โจ คิม ผู้อํานวยการสํานักงานยูเนสโก กรุงเทพฯ และสํานักงานเพื่อการศึกษาในภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิก, ศ.ดร.สมคิด เลิศไพฑูรย์ อธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, นางมากิ ฮายาชิกาวะ หัวหน้าแผนการศึกษาที่มีคุณภาพโดยรวม สํานักงานยูเนสโก กรุงเทพฯ, นายชัยยศ อิ่มสุวรรณ์ รองปลัดกระทรวงศึกษาธิการ, ผู้แทนหน่วยงานภาคการศึกษา, ผู้แทนสถาบันการศึกษา ตลอดจนองค์กรพัฒนาเอกชน เข้าร่วมงาน
ม.ล.ปนัดดา ดิศกุลกล่าวว่า พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ 9 ทรงเป็นที่รักและเคารพของปวงชนชาวไทย เพราะพระองค์มีต้นแบบที่งดงามคือสมเด็จย่า การสืบสานพระราชปณิธานของในหลวง รัชกาลที่ 9 สู่การพัฒนาคุณภาพการศึกษาอย่างยั่งยืน จึงเป็นเรื่องที่ทุกภาคส่วนต้องช่วยกันมุ่งมั่นปฏิบัติ แม้ว่าเราจะเสียขวัญและเสียกําลังใจไปมากพอสมควรจากการเสด็จสวรรคตของพระองค์ แต่ประเทศไทยต้องดําเนินต่อไป เราจึงต้องไม่ท้อแท้ ไม่เคว้งคว้าง อย่ามัวแต่เศร้าโศกเสียใจ ต้องร่วมกันพัฒนาประเทศ อีกทั้งการน้อมนํากระแสพระราชดํารัสของในหลวง รัชกาลที่ 9 ใส่เกล้าฯ นําไปสู่การปฏิบัติ จะทําให้พระองค์ท่านไม่เสด็จจากพวกเราไปไหนพระองค์ท่านจะประทับสถิตเสถียรอยู่ในดวงใจของปวงชนชาวไทยตลอดไป
การจัดงานของยูเนสโกในครั้งนี้ เป็นประโยชน์อย่างใหญ่หลวง ที่ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทุกฝ่ายจะได้นําข้อมูลต่าง ๆ ไปสู่การปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรม ทั้งนี้ ขอให้ผู้ที่เป็นครูบาอาจารย์เดินตามรอยเบื้องพระยุคลบาท ด้วยการห่วงใยลูกหลานเยาวชน มีความเมตตายิ่ง กรุณายิ่ง ร่วมกันสร้างชาติให้ยั่งยืนเพื่ออนาคตในวันข้างหน้า และขอให้ทุกคนหา Idol หรือต้นแบบในการดํารงชีวิต เพราะหากไม่มีแบบอย่างก็จะทําให้หลงทางในการดําเนินชีวิตได้
นายควาง-โจ คิม ผู้อํานวยการสํานักงานยูเนสโก กรุงเทพฯกล่าวถึงรายงานการติดตามผลการศึกษาทั่วโลกปี 2559 ว่าเป็นรายงานประจําปีขององค์การยูเนสโก และเป็นรายงานฉบับแรกของชุดรายงาน 15 ปี เพื่อติดตามดูการจัดการศึกษาของประเทศต่างๆ และประเมินดูว่าโอกาสที่จะบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนด้านการศึกษาในปี ค.ศ.2030 ที่จะสร้างหลักประกันให้การศึกษามีคุณภาพอย่างทั่วถึงและเท่าเทียมกัน รวมทั้งการส่งเสริมให้ทุกคนเข้าถึงการศึกษาตลอดชีวิตมีความเป็นไปได้มากน้อยอย่างไร การประเมินนี้เป็นเครื่องมือของยูเนสโก ในการกระตุ้นให้ประเทศสมาชิกได้พัฒนาปรับปรุงหรือแก้ไขปัญหาทางด้านการศึกษาของแต่ละประเทศ เพื่อบรรลุเป้าหมายในปีค.ศ.2030 ซึ่งรายงานดังกล่าว ระบุว่า
1. ในโลกใบนี้ (190 ประเทศ) ยังมีเด็กและเยาวชนรวม 263 ล้านคน ที่ไม่ได้เข้าโรงเรียนในจํานวนนี้ 61 ล้านคน ไม่ได้เข้าโรงเรียนระดับประถมศึกษา, 60 ล้านคน ไม่ได้เข้าโรงเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนต้น และ 142 ล้านคน ไม่ได้เข้าโรงเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย แม้แต่กลุ่มประเทศที่มีรายได้สูง (พัฒนาแล้ว) ก็ยังไม่สามารถบรรลุผลให้เยาวชนของตนเองเข้าเรียนชั้นมัธยมศึกษาได้ทุกคน
2. ในด้านการศึกษาระบุว่า สิ่งที่นํามาใช้ในห้องเรียน เช่น ตํารา สื่อการเรียนต่าง ๆ รวมทั้งกระบวนการจัดการเรียนการสอน มีส่วนสําคัญต่อคุณภาพการศึกษาซึ่งในประเทศที่ยากจนนักเรียน 3 คน ต้องใช้หนังสือร่วมกันเพียง 1 เล่มเท่านั้น ในขณะที่ครูส่วนใหญ่ใช้เวลาในห้องเรียนเพียงร้อยละ 60-65 เท่านั้นในการทุ่มเทให้กับการเรียนการสอน และยังมีปัญหาเรื่องความเท่าเทียมทางการศึกษา โดยเฉพาะเรื่องเพศสภาพ ความพิการ และการย้ายถิ่น
3. การวัดผลสัมฤทธิ์การเรียนรู้ของโลกซึ่งวัดเฉพาะการเรียนรู้ทางการอ่านและความรู้ทางคณิตศาสตร์ ก็ยังมีข้อสงสัยในเรื่องเนื้อหาที่จะมาประเมินมาตรฐานของเครื่องมือ และเกณฑ์ที่จะใช้ในการประเมิน อย่างไรก็ตาม มีคําถามว่าการวัดผลสัมฤทธิ์ดังกล่าวเหมาะสมและจําเป็นต่อการดํารงชีวิตอย่างไร และจะนําผลประเมินที่ได้ไปใช้ประโยชน์อย่างไร
4. ด้านปฐมวัย มีเพียง 50 ประเทศจาก 190 ประเทศเท่านั้น ที่กําหนดให้ระดับการศึกษาปฐมวัยเป็นการศึกษาภาคบังคับและในจํานวน 50 ประเทศมี 38 ประเทศที่กําหนดว่าไม่ต้องเสียค่าใช้จ่าย อีกทั้งพบว่าร้อยละ 80 ของเด็กปฐมวัยได้รับการพัฒนาที่สมวัย ซึ่งปัจจัยสําคัญในการพัฒนาเด็กคือสภาพแวดล้อมที่บ้านโดยเฉพาะบ้านที่มีกิจกรรมทําร่วมกันและบ้านที่มีหนังสือตั้งแต่ 3-10 เล่มขึ้นไป
5. ด้านอาชีวศึกษา มี 140 ประเทศที่มีกรอบคุณวุฒิแห่งชาติซึ่งจะมีผลต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาชีพในระดับอาชีวศึกษา เพราะจะช่วยให้ผู้เรียน ผู้จัดการศึกษา และนายจ้าง หันมาสนใจกับผลสัมฤทธิ์ และความสามารถทางการปฏิบัติมากกว่าคุณวุฒิ
6. การอุดมศึกษา พบว่ามีคนเรียนอุดมศึกษามากขึ้นเป็น 207 ล้านคนในปี ค.ศ.2015และผู้ที่จบการศึกษาระดับอุดมศึกษามีปัจจัยสําคัญคือรายได้ของผู้เรียน หรือฐานะทางการเงินของครอบครัว ในส่วนของคุณภาพการอุดมศึกษา วัดกันเพียงการจัดลําดับของมหาวิทยาลัย ซึ่งสนใจเฉพาะการวิจัยมากกว่าคุณภาพการสอนและการเรียนรู้ของผู้เรียน
7. ด้านทักษะการทํางานพบว่าทักษะการรู้หนังสือทําให้คนได้รับโอกาสการทํางานสูงขึ้นเกือบสองเท่า ในขณะที่ทักษะทาง ICT มีความจําเป็นมากขึ้นที่ผู้เรียนในทุกระดับต้องพัฒนา ทั้งนี้ ยังไม่มีหลักฐานใดที่ระบุว่าต้องพัฒนาทักษะที่เชื่อว่าจําเป็น เช่น ความเพียรพยายาม ความคิดสร้างสรรค์ การควบคุมอารมณ์ หรือทักษะทางสังคม
8. การรู้หนังสือและการคิดคํานวณเป็นเป้าหมายของการพัฒนาการศึกษาโลกโดยมีข้อสังเกตว่า การรู้หนังสือไม่ใช่เป็นเพียงชุดของทักษะขั้นพื้นฐานเท่านั้น แต่ครอบคลุมถึงทักษะการรู้หนังสือเพื่อนําไปใช้ให้เป็นประโยชน์ต่อตนเอง สังคม และเศรษฐกิจ เช่นเดียวกับทักษะการคิดคํานวณ พบว่ามีผู้ใหญ่ที่ยังขาดทักษะการอ่านออกเขียนได้ในระดับที่ใช้งานได้จริง ซึ่งส่วนมากเป็นผู้หญิง
9. แม้ว่าแต่ละประเทศจะรับรู้และเห็นชอบว่าการพัฒนาที่ยั่งยืน และความเป็นพลเมืองโลกมีความสําคัญและจําเป็นที่จะต้องทําให้คนในประเทศตระหนักรู้ในประเด็นนี้แต่กลับพบว่าประเทศส่วนใหญ่ในโลกไม่ได้บรรจุเรื่องนี้ไว้ในหลักสูตร และมีครูเพียงร้อยละ 8 เท่านั้นที่รู้และเข้าใจในเรื่องนี้
10. ห้องเรียนที่แออัดและการมีครูไม่เพียงพอยังคงเป็นปัญหาทั่วโลก
นอกจากนี้ รายงานฉบับนี้ได้เสนอแนวโน้มการศึกษาของโลกต่อการบรรลุเป้าหมายเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืนตามวาระการศึกษาปี ค.ศ.2030 โดยการศึกษาจะเป็นกลไกสําคัญในการขับเคลื่อนการพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม จึงจําเป็นอย่างยิ่งที่ต้องเร่งจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาคนทั้งการศึกษาในระบบและนอกระบบเพื่อให้เกิดการพัฒนาอย่างยั่งยืน อีกทั้งยังส่งเสริมให้คนมีบทบาทต่อการพัฒนาโลกในบริบทต่าง ๆ อาทิ การรักษาสภาพแวดล้อม การรับมือกับภัยพิบัติ การขจัดความยากจนและลดความเหลื่อมล้ํา การสร้างสันติภาพ เป็นต้น