รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-กระทรวงเกษตรฯ สานต่อแนวพระราชดำริ จัดทำระบบอนุรักษ์ดินและน้ำในโครงการพัฒนาบ้านกอก-บ้านจูน
วันพฤหัสบดีที่ 22 กุมภาพันธ์ 2561
กระทรวงเกษตรฯ สานต่อแนวพระราชดําริ จัดทําระบบอนุรักษ์ดินและน้ําในโครงการพัฒนาบ้านกอก-บ้านจูน
กระทรวงเกษตรฯ สานต่อแนวพระราชดําริ จัดทําระบบอนุรักษ์ดินและน้ําในโครงการพัฒนาบ้านกอก-บ้านจูน ส่งเสริมการทํานาขั้นบันได สร้างรายได้และความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น
นายวิวัฒน์ ศัลยกําธร รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวภายหลังลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมโครงการจัดทําระบบอนุรักษ์ดินและน้ํา ในพื้นที่โครงการพัฒนาบ้านกอก-บ้านจูน อันเนื่องมาจากพระราชดําริ หมู่ 11 ต.ภูคา อ.ปัว จ.น่าน ว่า โครงการพัฒนาบ้านกอก-บ้านจูน อันเนื่องมาจากพระราชดําริ ตั้งอยู่ในเขตป่าสงวนแห่งชาติป่าดอยภูคา และป่าผาแดง เนื้อที่ 14,465 ไร่ ประกอบด้วย 4 หมู่บ้าน ได้แก่ บ้านจูนใต้ บ้านจูนเหนือ บ้านกอกหลวง และบ้านกอกน้อย รวม 167 ครัวเรือน สําหรับสภาพพื้นที่ก่อนดําเนินโครงการส่วนใหญ่มีสภาพเสื่อมโทรมเนื่องจากถูกบุกรุกแผ้วถาง ทําไร่เลื่อนลอย เกษตรกรทําการเกษตรในพื้นที่มีความลาดชันภูเขาสูงไม่มีระบบอนุรักษ์ดินและน้ํา ส่งผลให้เกิดการชะล้างพังทลายของดิน ตลอดจนดินขาดความอุดมสมบูรณ์ และยังขาดแคลนแหล่งน้ําเพื่อการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยสถานีพัฒนาที่ดินน่าน กรมพัฒนาที่ดิน จึงเริ่มดําเนินโครงการจัดทําระบบอนุรักษ์ดินและน้ํา วัตถุประสงค์เพื่ออนุรักษ์ป่าต้นน้ํา ซึ่งเป็นแหล่งต้นกําเนิดน้ําปัว ซึ่งเป็นสาขาของแม่น้ําน่าน รวมทั้งเพื่อจัดตั้งเป็นแปลงสาธิตแก่ประชาชนที่เข้าร่วมโครงการฯ ตลอดจนเพื่อให้ประชาชนได้เรียนรู้การใช้พื้นที่ดินที่จํากัดให้เกิดประโยชน์ โดยเฉพาะการอนุรักษ์ดินและน้ําที่มีต่อการผลิตการเกษตรที่ยั่งยืน เพื่อผลผลิตเกษตรให้เกิดมูลค่าเพิ่ม และทําให้เกษตรกรมีความเข้าใจถึงการทําการเกษตรในพื้นที่ที่มีการใช้ระบบอนุรักษ์ดินและน้ํา และใช้ที่ดินให้เกิดประสิทธิภาพและยั่งยืน
ทั้งนี้ ในปี 2543 สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ได้เสด็จทรงเยี่ยมราษฎรบ้านจูนใต้ ทรงเห็นความเป็นอยู่ที่ด้อยโอกาสทางเศรษฐกิจ จึงมีพระราชเสาวนีย์ให้หน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องดําเนินการช่วยเหลือพัฒนาราษฎรบ้านกอก โดยเริ่มกระบวนการพัฒนา ที่มีรากฐานจากความต้องการของราษฎรอย่างแท้จริงจากภายในหมู่บ้านออกสู่สังคมภายนอกในลักษณะค่อยเป็นค่อยไป ตามกรอบแนวความคิดเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อนําพื้นที่ป่าที่ถูกทําลายมาใช้ประโยชน์ให้เกิดการผลิตสูงสุด ทดแทนการทําไร่เลื่อนลอย สร้างอาชีพ สร้างรายได้ให้กับเกษตรกรอย่างยั่งยืน สามารถดํารงชีวิตอยู่ร่วมกับป่าได้โดยไม่มีการตัดไม้ทําลายป่า และช่วยดูแลรักษาป่าไม้ให้เป็นต้นน้ําลําธาร โดยทรงเน้นการพัฒนา ๔ ด้าน คือ แหล่งน้ํา ป่าไม้ อาชีพ และคุณภาพชีวิต อีกทั้งทรงมีพระราชดําริให้ส่งเสริมการทํานาขั้นบันได ซึ่งทุกภาคส่วนราชการได้ให้ความร่วมมือในการสนองแนวพระราชดําริ เพื่อให้ราษฎรมีคุณภาพชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น
สําหรับผลการดําเนินโครงการฯ ที่ผ่านมา กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยกรมพัฒนาที่ดิน ได้สํารวจความเหมาะสมของดินสําหรับการปลูกพืชในพื้นที่ รวมทั้งจัดทําระบบอนุรักษ์ดินและน้ําโดยการก่อสร้างคูรับน้ํารอบเขา ขั้นบันไดดินแบบต่อเนื่อง และนาขั้นบันได พร้อมทั้งสาธิตและส่งเสริมการปรับปรุงดิน โดยใช้ปุ๋ยพืชสด ปุ๋ยหมัก และปุ๋ยน้ําหมักชีวภาพ ทั้งนี้จากการสํารวจพบว่าประชาชนที่เข้าร่วมโครงการมีรายได้และความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น โดยก่อนเริ่มโครงการ ปี ๒๕๔๓ ประชาชนมีรายได้ รวม ๙,๙00 บาท/คน /ปี และในปี ๒๕๕๖ มีรายได้ ๓๔,๘๖๗ บาท/คน/ปี สําหรับในปี ๒๕๖0 มีรายได้เฉลี่ยประมาณ 40,752 บาท/คน/ปี ในส่วนของการส่งเสริมอาชีพทางการเกษตร ได้ดําเนินการส่งเสริมให้ประชาชนในพื้นที่หันมาปลูกข้าวนาดําแบบขั้นบันได (มี ๓ ลักษณะ คือ นาข้างห้วย นาไหล่เขา และนาสันเขา) ทําให้มีผลผลิตข้าวเปลือกเพิ่มมากขึ้นจากเดิมที่ปลูกข้าวไร่ผลผลิตเฉลี่ย ๑๕ ถัง/ไร่ เพิ่มขึ้นเป็น 4๕ ถัง/ไร่ ทําให้มีข้าวเพียงพอต่อการบริโภคในครัวเรือน ตลอดจนขุดนาขั้นบันไดให้แก่เกษตรกร ๕0๔ ไร่ ส่งผลให้ป่าได้รับการฟื้นฟูเพิ่มขึ้น รวมจํานวนทั้งสิ้น ๗,๒0๙ ไร่ อีกทั้งหลังดําเนินการสาธิตและส่งเสริมการปรับปรุงบํารุงดินในพื้นที่ ดินมีความอุดมสมบูรณ์มากขึ้น เกษตรกรมีความรู้ในด้านการปรับปรุงดิน เช่น การใช้ปุ๋ยพืชสด การทําการใช้ปุ๋ยหมัก น้ําหมักชีวภาพ การปรับสภาพพื้นที่ดินกรด เป็นต้น ทําให้ดินมีความอุดมสมบูรณ์เหมาะสมในการปลูกพืช
หลังจากนั้น รัฐมนตรีช่วยว่ากระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้เดินทางไปยังโครงการสถานีพัฒนาเกษตรที่สูง ตามแนวพระราชดําริ บ้านสะจุก-สะเกี้ยง ต.ขุนน่าน อ.เฉลิมพระเกียรติ จ.น่าน เพื่อรับฟังบรรยายสรุปของจากหน่วยงานและเจ้าหน้าที่ พร้อมทั้งพบปะกับเกษตรกรในพื้นที่ โดยมีการส่งเสริมให้เกษตรกรปรับเปลี่ยนรูปแบบการทํานา จากเดิมทํานาในรูปแบบข้าวไร่หมุนเวียน (กระทุ้งหยอด) มาเป็นการทํานาดําหรือนาหยอดแบบขั้นบันได ควบคู่ไปกับการศึกษาทดลองเพื่อหาพันธุ์ข้าวที่มีความเหมาะสม กับสภาพพื้นที่และลักษณะของดิน ซึ่งหลังจากลดการขยายพื้นที่การปลูกข้าวลงและได้มีการปรับเปลี่ยนเป็นนาดําขั้นบันไดตั้งแต่ปี 2553– 2560 จํานวนทั้งสิ้น 673 ไร่ ผลผลิตก่อนปรับเป็นนาขั้นบันได(ข้าวไร่) 25 - 30 ถัง/ไร่ ผลผลิตหลังปรับเป็นนา ขั้นบันได 35-50 ถัง/ไร่ ผลจากการทํานาขั้นบันได เกษตรกรทั้ง 2 หมู่บ้านได้ดูแลป่าต้นน้ายอดดอยขุนน่าน จํานวน 4,500 ไร่ และได้พื้นที่ป่าคืนป่ามาจํานวน 100 ไร่
กลุ่มโฆษกและวิเคราะห์ข่าว กองเกษตรสารนิเทศ
สํานักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
โทร 02-2810859 แฟกซ์ 02-2822871
moacnews@gmail.com
www.moac.go.th
www.facebook.com/kasetthai