รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-รฟท. ชี้แจงข้อวิจารณ์โครงการรถไฟความเร็วสูงเชื่อม 3 สนามบิน
วันเสาร์ที่ 10 มีนาคม 2561
รฟท. ชี้แจงข้อวิจารณ์โครงการรถไฟความเร็วสูงเชื่อม 3 สนามบิน
รฟท. ชี้แจงข้อวิจารณ์โครงการรถไฟความเร็วสูงเชื่อม 3 สนามบิน
วันที่ 6 มีนาคม 2561 นายอานนท์ เหลืองบริบูรณ์ ผู้ตรวจราชการกระทรวงคมนาคม รักษาการผู้ว่าการรถไฟแห่งประเทศไทย กระทรวงคมนาคม ชี้แจงประเด็น ข้อวิจารณ์โครงการรถไฟความเร็วสูงเชื่อม 3 สนามบิน ตามที่ บทความสํานักข่าวหัวเขียว นสพ.ไทยรัฐ ได้ตั้งข้อสังเกตกรณีโครงการรถไฟความเร็วสูงเชื่อม 3 สนามบิน ถึงงบประมาณของรัฐบาลในการลงทุนมูลค่า 123,784 ล้านบาท ขณะที่เอกชนลงทุน 90,000 ล้านบาท และได้สัมปทานผูกขาด 50 ปี ซึ่งถือเป็นเงื่อนไขร่วมทุนที่รัฐบาลเสียเปรียบเอกชนเป็นจํานวนมากนั้น
การรถไฟฯ ขอเรียนชี้แจงดังนี้
โครงการรถไฟความเร็วสูงเชื่อม 3 สนามบิน เป็นโครงสร้างพื้นฐานที่สําคัญในการพัฒนาระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก (Eastern Economic Corridor: EEC) สามารถสร้างผลตอบแทนต่อเศรษฐกิจ สร้างมูลค่าเพิ่มจากการพัฒนาเศรษฐกิจตามแนวเส้นทางรถไฟความเร็วสูง มูลค่าเพิ่มจากการพัฒนาเมืองการบินภาคตะวันออก ผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจจากการลดระยะเวลาการเดินทาง ลดปริมาณการใช้น้ํามันเชื้อเพลิง ลดอุบัติเหตุ และลดมลภาวะทางสิ่งแวดล้อม รวมไปถึงภาษีเข้ารัฐเพิ่มเติม คิดเป็นมูลค่ากว่า 650,000 ล้านบาท โครงการนี้จึงเป็นโครงการที่รัฐบาลให้ความสําคัญเป็นอย่างยิ่ง และเนื่องจากโครงการรถไฟความเร็วสูงเชื่อม 3 สนามบินเป็นโครงการที่มีวงเงินลงทุนสูง มีรายละเอียดทางเทคนิคที่ซับซ้อน การร่วมลงทุนกับเอกชนจะช่วยประหยัดงบประมาณ และลดความเสี่ยงของภาครัฐ และยังช่วยให้ภาครัฐได้รับการถ่ายทอดเทคโนโลยี ความรู้ ความเชี่ยวชาญ และประสบการณ์จากภาคเอกชนอีกด้วย
หลักการในการร่วมลงทุนกับเอกชนในกิจการของรัฐเป็นการจัดสรรความเสี่ยงระหว่างภาครัฐและเอกชน โดยโครงการรถไฟความเร็วสูงเชื่อม 3 สนามบินเป็นการร่วมลงทุนแบบ PPP Net Cost มีจุดประสงค์เพื่อให้ภาครัฐโอนความเสี่ยงด้านปริมาณผู้โดยสารให้กับเอกชน ทั้งนี้ภาครัฐยังคงดําเนินการในส่วนของการเวนคืนที่ดินหรือจัดกรรมสิทธิ์ที่ดิน ซึ่งภาคเอกชนไม่สามารถดําเนินการได้ และภาครัฐยังคงมีหน้าที่พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานของประเทศ ดังจะเห็นได้จากโครงการรถไฟฟ้าที่ผ่านมา รัฐบาลจะเป็นผู้ลงทุนในส่วนของโครงสร้างพื้นฐาน และเอกชนจะร่วมลงทุนในส่วนของการจัดหาขบวนรถ เดินรถ และซ่อมบํารุง ขึ้นอยู่กับแต่ละโครงการ เช่น รถไฟฟ้า BTS หรือรถไฟใต้ดินที่เปิดให้บริการในปัจจุบัน
สําหรับวงเงินที่รัฐบาลร่วมลงทุนกับเอกชนนั้น อยู่บนหลักการในการร่วมลงทุนไม่เกินมูลค่าก่อสร้างงานโยธาตามผลการศึกษาหรือวงเงินค่าก่อสร้างงานโยธาตามที่เอกชนลงทุนจริง บนพื้นฐานหน้าที่ของรัฐในการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานอยู่แล้วข้างต้น ซึ่งเป็นแนวทางเดียวกับการคัดเลือกเอกชนร่วมลงทุนในโครงการรถไฟฟ้าสายสีเหลือง และสายสีชมพู ของ รฟม. ที่ผ่านมา
การให้สัมปทานเอกชนเป็นเวลา 50 ปี เนื่องจากผลการศึกษาโครงการพบว่า ขนาดของโครงการที่มีเงินลงทุนกว่าสองแสนล้านบาท เป็นการลงทุนที่สูงและมีความเสี่ยงมาก จึงต้องใช้ระยะเวลาคืนทุนมากกว่าโครงการโดยทั่วไป
รูปแบบการร่วมลงทุนดังกล่าว ยังเป็นประโยชน์ต่อภาครัฐในอีกหลายด้าน เช่น 1) ภาครัฐไม่ต้องรับความเสี่ยงการขาดทุนจากการดําเนินงาน เช่น หากปริมาณผู้โดยสารน้อยกว่าที่ประมาณการไว้ 2) ภาครัฐไม่มีความเสี่ยงด้านการเปิดให้บริการล่าช้ากว่า 5 ปี และสามารถควบคุมงบประมาณได้ เนื่องจากเอกชนจะไม่ได้รับเงินที่รัฐร่วมลงทุนหากโครงการรถไฟความเร็วสูงเชื่อม 3 สนามบินยังไม่สามารถเปิดให้บริการได้ และหากเอกชนมีค่าใช้จ่ายในการก่อสร้างที่เพิ่มขึ้นจากที่คาดการณ์ไว้ ภาครัฐก็จะจ่ายเงินร่วมลงทุนเท่าเดิมโดยไม่เกินกรอบงบประมาณที่วางไว้ นอกจากนั้นสัญญายังกําหนดให้เอกชนต้องจ่ายค่าปรับหากดําเนินการก่อสร้างแล้วเสร็จล่าช้าอีกด้วย 3) ภาครัฐมีโอกาสประหยัดเงินที่ร่วมลงทุนได้ หากมีการแข่งขันในการประมูล เนื่องจากเกณฑ์การพิจารณาคัดเลือกเอกชนร่วมลงทุน จะพิจารณาจากผู้ยื่นข้อเสนอที่ผ่านคุณสมบัติและข้อเสนอทางเทคนิค ที่ขอรับเงินร่วมลงทุนจากรัฐน้อยสุด
สําหรับโครงการรถไฟความเร็วสูงเชื่อม 3 สนามบินนี้ เอกชนจะต้องลงทุนทั้งสิ้นประมาณ 220,000 ล้านบาท โดยภาครัฐจะทยอยผ่อนจ่ายเงินร่วมลงทุนให้เอกชนในกรอบวงเงินไม่เกินค่าก่อสร้างงานโยธา หลังจากที่เอกชนก่อสร้างแล้วเสร็จและเปิดให้บริการรถไฟความเร็วสูงเชื่อม 3 สนามบินแล้ว โดยจะทยอยจ่ายเป็นเวลาไม่น้อยกว่า 10 ปี ซึ่งการดําเนินการดังกล่าวจะเป็นการรับประกันความสําเร็จของโครงการ และช่วยลดภาระด้านงบประมาณของภาครัฐลงได้
ดังนั้น จะเห็นได้ว่าเงื่อนไขการร่วมลงทุนดังกล่าว ได้คํานึงถึงประโยชน์ของภาครัฐ ความเป็นไปได้ของการร่วมลงทุน และการจัดสรรความเสี่ยงต่าง ๆ อย่างรอบคอบแล้ว โดยภาครัฐไม่ได้เสียเปรียบเอกชนแต่อย่างใด อีกทั้งเมื่อสิ้นสุดระยะเวลาตามสัญญาร่วมลงทุน ทรัพย์สินทั้งหมดในโครงการก็จะตกเป็นของภาครัฐ
---------------------------