รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-รมว.ศธ.เปิดการประชุมผู้เชี่ยวชาญนานาชาติ เรื่อง "การพัฒนาชนบทเพื่อขจัดความยากจนในเอเชีย" (Revitalizing Rural Development for Poverty Eradication in Asia)
วันพฤหัสบดีที่ 3 สิงหาคม 2560
รมว.ศธ.เปิดการประชุมผู้เชี่ยวชาญนานาชาติ เรื่อง "การพัฒนาชนบทเพื่อขจัดความยากจนในเอเชีย" (Revitalizing Rural Development for Poverty Eradication in Asia)
นพ.ธีระเกียรติ เจริญเศรษฐศิลป์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เป็นประธานเปิดการประชุมผู้เชี่ยวชาญนานาชาติ เรื่อง "การพัฒนาชนบทเพื่อขจัดความยากจนในเอเชีย : Revitalizing Rural Development for Poverty Eradication in Asia" จัดโดยมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
โดยมีแขกผู้มีเกียรติเข้าร่วม อาทิ ม.ร.ว.ปรีดิยาธร เทวกุล อดีตรองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง, นายสมหวัง พ่วงบางโพ รองผู้ว่าราชการจังหวัดอุดรธานี, ผศ.นิธินันท์ วิศเวศวร รักษาการรองอธิการบดีฝ่ายวิชาการ และคณบดีวิทยาลัยนานาชาติปรีดี พนมยงค์, ผศ.จิตติ มงคลชัยอรัญญา คณบดีวิทยาลัยพัฒนศาสตร์ ป๋วย อึ๊งภากรณ์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ รวมทั้งนักวิชาการจากนานาประเทศในทวีปเอเชียเข้าร่วมประชุมกว่า300คน เมื่อวันพุธที่2สิงหาคม2560ณ โรงแรมเซ็นทาราฯ จังหวัดอุดรธานี
นพ.ธีระเกียรติเจริญเศรษฐศิลป์กล่าวตอนหนึ่งว่า การประชุมครั้งนี้เป็นเวทีที่สําคัญในการทําความเข้าใจในการพัฒนาชนบทของประเทศต่าง ๆ ในทวีปเอเชีย ซึ่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์จัดขึ้นในโอกาสรําลึก100ปีชาตกาล "ป๋วย อึ๊งภากรณ์" ที่ยูเนสโกได้ประกาศให้เป็นบุคคลสําคัญของโลกเมื่อปี2558โดยดร.ป๋วย เป็นอดีตผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทยและอธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ มีผลงานสําคัญในด้านการริเริ่มพัฒนาชนบท พัฒนาระบบการศึกษาของชาติ ผลักดันแนวความคิดในการแก้ไขปัญหาความเหลื่อมล้ําทางเศรษฐกิจในสังคมไทยอย่างมากมาย เป็นต้น
ดร.ป๋วย ถือเป็นตัวอย่างของบุคคลในอุดมคติมีอิทธิพลต่อตนเองเป็นอย่างมาก เคยอ่านหนังสือต่าง ๆ รวมทั้งได้ศึกษาประวัติชีวิตของท่าน เมื่อครั้งท่านดํารงตําแหน่งที่สําคัญ ๆ พร้อมกันหลายตําแหน่ง เป็นตัวอย่างที่ดีที่ไม่ขอรับเงินเดือนซ้อนกันในหลายตําแหน่ง จึงถือเป็นส่วนหนึ่งที่ขอยกย่องและภูมิใจที่การจัดงานครั้งนี้เป็นอีกส่วนหนึ่งในโอกาสรําลึก100ปีชาตกาลที่คนรุ่นหลังได้มีโอกาสยกย่องท่าน
อีกส่วนหนึ่งที่จะกล่าวคือนโยบายการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการซึ่งแม้ว่ารัฐส่งเสริมจัดการศึกษาให้ผู้เรียนจบออกมาได้รับปริญญาและมีงานทํา แต่สิ่งสําคัญอีกประการคือควรเป็นคนที่ใช้ชีวิตที่คุ้มค่าต่อสังคม ดังเช่น อ.ป๋วย ดังนั้นกระทรวงศึกษาธิการจึงได้ให้ความสําคัญในแนวทางจัดการศึกษา3ประการที่สําคัญ คือ การให้โอกาสที่ดีที่สุดแก่เด็กและเยาวชนของไทย ลดความเหลื่อมล้ําในระบบการศึกษา และพัฒนาคุณภาพการศึกษาให้เกิดขึ้น
อย่างไรก็ตาม เมื่อเริ่มต้นการปฏิรูปการศึกษามักจะมีคําถามเสมอว่า ทําไมไทยไม่ทําตามประเทศที่ประสบความสําเร็จในการปฏิรูปการศึกษา เช่น สิงคโปร์ ฟินแลนด์ ฯลฯ ซึ่งจะเห็นว่าประเทศเหล่านี้หน่วยงานต่าง ๆ ทางการศึกษามีความเป็นอิสระสูงมาก อาจจะยังไม่เหมาะสมกับบริบทของไทย แต่สิ่งสําคัญที่ไทยนําแนวคิดของทั้ง2ประเทศมาเป็นบทเรียนสําคัญในการปฏิรูปการศึกษา คือ พยายาม "ลดความเหลื่อมล้ําทางการศึกษา" ก่อนเป็นลําดับแรก ก่อนที่จะไปพูดถึงเรื่องคุณภาพ
โอกาสนี้ นพ.ธีระเกียรติ ได้นําเสนอข้อมูลพื้นฐานระบบการศึกษาของประเทศ (Education in THAILAND) ในที่ประชุมโดยกล่าวว่าหากพิจารณาจากข้อมูลสนับสนุนเชิงประจักษ์ (Evidence-based Policy) ที่ได้อ้างอิงจากผลประเมินจากการทดสอบ PISA (Programme for International Student Assessment) จัดโดยองค์กรความร่วมมือและพัฒนาทางเศรษฐกิจ หรือที่เรียกว่า OECD (Organization for Economic Cooperation and Development) ในวิชาที่เป็นหัวใจของการพัฒนา 3 วิชา คือ คณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ และการอ่าน
ซึ่งปี พ.ศ.2543 (ค.ศ.2000) เป็นปีที่ประเทศไทยเริ่มมีการปฏิรูปการศึกษาครั้งใหญ่ของประเทศ และเป็นปีที่ไทยเข้าร่วมPISAซึ่งผลคะแนนของการทดสอบPISAทุก ๆ 30 คะแนนที่ห่างจากค่าเฉลี่ยPISAจะเท่ากับ 1 ปีการศึกษา นั่นก็คือผลสอบปีล่าสุด พบว่าเด็กไทยอายุ 15 ปีที่เข้ารับการทดสอบPISAมีความรู้ใน 3 วิชาดังกล่าว ห่างจากประเทศที่พัฒนาแล้วโดยเฉลี่ยเกือบ 3 ปีการศึกษา หรือยังคงอยู่ห่างจากคุณภาพของเด็กสิงคโปร์ 5 ปีการศึกษา นอกจากนี้ ข้อมูลการสอบPISAในช่วงเวลา 16 ปีที่ผ่านมาก็พบด้วยว่า เด็กที่ติดอันดับสูงสุดของไทย 10%ได้คะแนนเฉลี่ยเกือบ 550 คะแนน แต่เด็กที่อ่อนที่สุดได้คะแนนเฉลี่ยต่ํากว่า 350 คะแนน เท่ากับว่าเด็กไทยที่ได้คะแนนในกลุ่มสูงสุดกับกลุ่มต่ําสุดมีความเหลื่อมล้ํากันเองภายในประเทศถึง7ปี ซึ่งมีความเหลื่อมล้ํามากกว่าที่เราห่างจากสิงคโปร์เสียอีก และสะท้อนให้เห็นว่าทิศทางปฏิรูปการศึกษาในช่วง 16 ปีที่ผ่านมาจนถึงวันนี้ วิธีการและการลงทุนในการปฏิรูปการศึกษาด้านต่าง ๆ ของไทยล้มเหลว เพราะช่องว่างทางการศึกษาไม่ได้ลดลงเลย
ทั้งนี้ เมื่อวิเคราะห์กลุ่มโรงเรียนที่เข้ารับการทดสอบPISAของไทยพบว่าโรงเรียนสังกัดกรุงเทพมหานคร (กทม.)ได้คะแนนต่ําที่สุด ถัดมาตามลําดับคือโรงเรียนในสังกัด อบต./อบจ., โรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา, โรงเรียนเอกชน, โรงเรียนมัธยมศึกษาทั่วไป, โรงเรียนสาธิต จนถึงกลุ่มที่ได้คะแนนสูงที่สุดซึ่งเป็นกลุ่มโรงเรียนชั้นนํา เช่น เตรียมอุดมศึกษา สวนกุหลาบวิทยาลัย และกลุ่มโรงเรียนวิทยาศาสตร์ คือ จุฬาภรณราชวิทยาลัย และมหิดลวิทยานุสรณ์ตามลําดับ
กระทรวงศึกษาธิการจึงได้ให้ความสําคัญกับการพัฒนา และการจัดสรรทรัพยากรให้แก่โรงเรียนที่อยู่ในพื้นที่ห่างไกลและอยู่ในระดับล่างสุดเพื่อยกระดับกลุ่มเด็กที่ได้คะแนนต่ําที่สุดขึ้นมาให้ได้แต่ในขณะเดียวผลการวิเคราะห์ยังพบว่าหลายประเทศ เช่น มาเก๊า ฮ่องกง เวียดนาม และเอสโตเนีย ได้อันดับPISAติดอันดับต้นของโลก โดยเฉพาะเด็กยากจนที่สุดของเวียดนามสามารถเอาชนะเด็กที่มีความพร้อมหรือเด็กรวยที่สุดของOECDที่อยู่ในกลุ่มประเทศยุโรปได้ ทําให้เห็นบทเรียนสําคัญของเวียดนามที่ทําให้ประสบความสําเร็จ คือ การส่งเสริมให้เด็กกระตือรือร้นหรืออยากที่จะเรียนหนังสือ (Mindset) เพราะสถิติพบว่าเด็กเวียดนามตื่นเต้นกับการเรียนหนังสืออยู่ตลอดเวลา โดยในจํานวนเด็ก 100 คนจะพบเด็กยากจนของเวียดนามอยากเรียนหนังสือมากถึง 77 คน ส่วนเด็กไทยที่อยากเรียนหนังสือใน 100 คนจะพบเพียง 18คนเท่านั้น
ดังนั้น จึงฝากประเด็นนี้ให้ที่ประชุมร่วมกันขบคิดพิจารณาว่าจะทําอย่างไรให้ช่วยกันลดความเหลื่อมล้ําทางการศึกษา และเราสามารถดึงสิ่งที่ดีที่สุด หรือศักยภาพให้ออกมาจากตัวเด็กให้ได้มากที่สุด เหมือนกับที่ปรัชญาการศึกษาของเกาหลีใต้ คือ “ปลุกมังกรออกมาจากตัว” และที่สําคัญจะต้องไม่ลืมแนวคิดของ อ.ป๋วย คือ "การจัดการศึกษาเพื่อชีวิตและสังคม"
บัลลังก์ โรหิตเสถียร: สรุป/รายงาน
อรพรรณ ฤทธิ์มั่น: ถ่ายภาพ