รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-รมช.ศธ.สุรเชษฐ์ เปิดการประชุมสัมมนา "มิติการศึกษา พัฒนาพื้นที่พิเศษ เดินหน้าประเทศไทย มั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน" ที่ จ.ชลบุรี
วันจันทร์ที่ 25 กันยายน 2560
รมช.ศธ.สุรเชษฐ์ เปิดการประชุมสัมมนา "มิติการศึกษา พัฒนาพื้นที่พิเศษ เดินหน้าประเทศไทย มั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน" ที่ จ.ชลบุรี
กระทรวงศึกษาธิการ จัดการประชุมสัมมนา "มิติการศึกษา พัฒนาพื้นที่พิเศษ เดินหน้าประเทศไทย มั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน" ระหว่างวันที่ 24-25 กันยายน 2560 ที่โรงแรมแอมบาสซาเดอร์ ซิตี้ จอมเทียน โดย พล.อ.สุรเชษฐ์ ชัยวงศ์ รมช.ศึกษาธิการ เป็นประธานเปิด
และมีผู้บริหารหลายหน่วยงานที่เกี่ยวข้องร่วมเป็นวิทยากรบรรยายการพัฒนาพื้นที่พิเศษ อาทิรมว.ดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม-รมว.อุตสาหกรรม-รมช.พาณิชย์-เลขาธิการคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ-เลขาธิการคณะกรรมการนโยบายการพัฒนาระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก โดยได้รับเกียรติจาก พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี มอบนโยบายและเป็นประธานปิดการประชุมสัมมนาในครั้งนี้
จังหวัดชลบุรี - เมื่อวันอาทิตย์ที่24กันยายน 2560 พล.อ.สุรเชษฐ์ ชัยวงศ์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เป็นประธานเปิดการประชุมสัมมนา "มิติการศึกษา พัฒนาพื้นที่พิเศษ เดินหน้าประเทศไทย มั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน" ที่โรงแรมแอมบาสซาเดอร์ ซิตี้ จอมเทียน อําเภอสัตหีบ
พล.อ.สุรเชษฐ์ ชัยวงศ์กล่าวว่า การประชุมสัมมนาในครั้งนี้ กระทรวงศึกษาธิการได้จัดขึ้นเพื่อทบทวนการจัดทําแผนบูรณาการจัดการศึกษาและการขับเคลื่อนให้เกิดผลในทางปฏิบัติของการพัฒนาคุณภาพการศึกษา โดยเฉพาะพื้นที่พิเศษ ซึ่งหมายถึงพื้นที่จังหวัดชายแดนพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ที่มีปัญหาคุณภาพการศึกษา และปัญหาต่าง ๆ ที่ส่งผลให้เกิดความเหลื่อมล้ําในการพัฒนาคนด้วยการศึกษา ซึ่งเป็นเรื่องหลักของการพัฒนาประเทศและจากการที่รัฐบาลได้มีนโยบายพัฒนาด้านเศรษฐกิจ ไม่ว่าจะเป็นการประกาศเขตเศรษฐกิจพิเศษชายแดนรอบประเทศ 10 พื้นที่,การพัฒนาเมืองต้นแบบ สามเหลี่ยม มั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืนในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ รวมทั้งการพัฒนาพื้นที่พิเศษภาคตะวันออก หรือ EECให้เป็นเขตเศรษฐกิจชั้นนําของอาเซียน ซึ่งทั้ง5พื้นที่พิเศษดังกล่าวล้วนมีความเกี่ยวข้องกับการศึกษาทั้งสิ้น
ในห้วงที่ผ่านมา กระทรวงศึกษาธิการได้กําหนดให้พื้นที่ดังกล่าว เป็นพื้นที่ที่ต้องดําเนินการอย่างพิเศษเร่งด่วนด้วยการจัดโครงการต่าง ๆ ของส่วนราชการในกระทรวงศึกษาธิการ และภาคเอกชนตามกลไกประชารัฐให้สนับสนุนงานของรัฐบาล ทั้งมิติความมั่นคง เศรษฐกิจ และสังคม
ดังนั้น เพื่อให้การดําเนินงานดังกล่าว ได้มีการทบทวน ปรับปรุง พัฒนา และเตรียมแผนงานให้เกิดประสิทธิภาพในห้วงต่อไปจึงได้กําหนดให้คณะกรรมการศึกษาธิการจังหวัด (กศจ.) ในพื้นที่เหล่านี้ มาร่วมประชุมตามวัตถุประสงค์ดังกล่าว โดยได้กําหนดการประชุมเป็น 3 ขั้น
ขั้นที่ 1เป็นการประชุมระดับศึกษาธิการจังหวัด เพื่อทบทวนแผน เมื่อวันที่ 4-5 กันยายนที่ผ่านมา
ขั้นที่ 2ระหว่างวันที่ 14-15 กันยายน เป็นการประชุมระดับคณะกรรมการศึกษาธิการจังหวัดทั้งคณะเพื่อนําแผนมาบูรณาการ รวมทั้งนํางานวิจัยและนวัตกรรมมาเป็นปัจจัยประกอบการพิจารณา
ขั้นที่ 3เป็นการประชุมเพื่อให้คณะกรรมการศึกษาธิการจังหวัด และผู้เกี่ยวข้องกับการศึกษาทั้งภาครัฐ เอกชน ประชาชน รวมถึงภาคประชาสังคม ได้นําแผนมาพัฒนาเพิ่มเติมให้เกิดความสมบูรณ์
โดยในขั้นที่ 3 ซึ่งเป็นการประชุมสัมมนาในครั้งนี้ได้เรียนเชิญรัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงพาณิชย์ เลขาธิการคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ และเลขาธิการคณะกรรมการนโยบายการพัฒนาระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก มาบรรยายเรื่องที่เกี่ยวข้อง ซึ่งจะต้องพัฒนาแผนร่วมระหว่างหน่วยงานให้เกิดการเชื่อมโยงบูรณาการสู่ความเป็นประเทศไทย 4.0 ตามนโยบายรัฐบาล รวมทั้งนายกรัฐมนตรีได้มอบนโยบายการจัดการศึกษาในเขตพื้นที่พิเศษดังกล่าวอีกด้วย ซึ่งมีผู้เข้าร่วมประชุมสัมมนากว่า1,500คน คือ ผู้บริหารองค์กรหลักกระทรวงศึกษาธิการ, ศึกษาธิการภาค18ภาค, คณะกรรมการศึกษาธิการจังหวัดและผู้เกี่ยวข้องในจังหวัดที่มีโครงการพื้นที่พิเศษ35จังหวัด ๆ ละ30คน, ศึกษาธิการจังหวัดในจังหวัดที่ไม่มีโครงการพื้นที่พิเศษ42จังหวัด, ผู้บริหารการศึกษา และผู้ประกอบการ
โดยคาดว่าผลจากการประชุมในครั้งนี้ คณะกรรมการศึกษาธิการจังหวัด สามารถพัฒนาแผนให้เป็นไปตามยุทธศาสตร์ แผนแม่บท และแผนปฏิบัติราชการด้านการศึกษา พร้อมที่จะขับเคลื่อนแผนไปสู่การปฏิบัติให้เกิดผลสัมฤทธิ์ได้ในห้วงเวลาต่อไปโดยปีงบประมาณ 2561 กระทรวงศึกษาธิการจะขยายผลการพัฒนาคุณภาพการศึกษาระดับจังหวัด ให้เชื่อมโยงครอบคลุมเป็นกลุ่มจังหวัด และระดับภาคในภาพรวมเพื่อให้สอดคล้องรองรับตามทิศทางการพัฒนาพื้นที่ระดับภาคของรัฐบาล รวมทั้งขยายการจัดตั้งศูนย์ประสานงานการผลิตและพัฒนากําลังคนด้านอาชีวศึกษา จากพื้นที่ EEC ที่ดําเนินการแล้วไปยังภาคต่าง ๆ ตามลําดับความเร่งด่วนที่กําหนดไว้ เพื่อตอบสนองต่อการดําเนินงานตามกรอบยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ 20 ปี ด้านการสร้างความสามารถในการแข่งขัน รวมถึงการพัฒนาและเสริมศักยภาพคนต่อไป
ดร.ปรเมธี วิมลศิริ เลขาธิการคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติได้บรรยาย "แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่12 (พ.ศ.2560-2564) กับการศึกษา" โดยมีใจความสําคัญตอนหนึ่งว่า การพัฒนาประเทศที่สําคัญของรัฐบาลปัจจุบันได้ดําเนินการตามกรอบการพัฒนาประเทศ4เรื่องคือ
เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน(Sustainable Development Goals:SDGs) ของโลกซึ่งหากประเมินในเบื้องต้นตามเป้าหมายการพัฒนาสหัสวรรษ (Millennium Development Goals: MDGs)ช่วงระยะเวลา15 ปีที่ผ่านมา(ค.ศ.2000-2015)พบว่ามีทั้งที่ทําสําเร็จและไม่สําเร็จดังนั้นหากจะนําไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน สหประชาชาติจึงได้กําหนดว่าควรตั้งต้นเรื่อง SDGs ให้เป็นระบบเพื่อให้SDGsช่วยทําให้ประเทศก้าวข้ามความเสี่ยงและกับดักต่างๆ ไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืนให้ได้โดยได้กําหนดการขับเคลื่อนSDGsในปี ค.ศ.2016-2030โดยมีเป้าหมาย"เพื่อเปลี่ยนโลกของเรา:วาระ2030เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน"พร้อมกําหนดเป้าหมาย(Goals)17ข้อ169เป้าประสงค์ (Targets)
ทั้งนี้ การศึกษาจะเกี่ยวข้องมากในเป้าหมายที่4คือ "เสริมสร้างโอกาสในการเรียนรู้ ภายในปี พ.ศ.2573"เพื่อให้เด็กทุกคนจบประถม-มัธยมที่มีคุณภาพ เท่าเทียม และไม่มีค่าใช้จ่าย, เด็กทุกคนเข้าถึงการพัฒนาการดูแลและการจัดการศึกษาระดับก่อนประถมทีมีคุณภาพ, ทุกคนเข้าถึงการศึกษาอาชีวศึกษา อุดมศึกษา ที่มีราคาที่สามารถจ่ายได้และมีคุณภาพ, เพิ่มจํานวนของเยาวชนและผู้ใหญ่ที่มีทักษะที่จําเป็นต่อทักษะอาชีพสําหรับการทํางาน, ขจัดความเหลื่อมล้ําในการศึกษาและสร้างหลักประกันว่าทุกกลุ่มสามารถเข้าถึงการศึกษาและการฝึกอาชีพทุกระดับอย่างเท่าเทียม, เยาวชนทุกคนและผู้ใหญ่ในสัดส่วนสูง สามารถอ่านออกเขียนได้และคํานวณได้, สร้างหลักประกันว่าทุกคนได้รับความรู้และทักษะที่จําเป็นสําหรับส่งเสริมการพัฒนาอย่างยั่งยืน
อย่างไรก็ตาม การพัฒนาของประเทศต้องคํานึงถึงความเสี่ยงและความท้าทายที่สําคัญของไทยใน20ปีข้างหน้าเช่น โครงสร้างประชากรเข้าสู่สังคมสูงอายุอย่างสมบูรณ์, ข้อจํากัดด้านทรัพยากรธรรมชาติ, ความเหลื่อมล้ําในมิติต่าง ๆ เป็นต้น
นอกจากนี้ ต้องคํานึงถึงปัจจัยและเงื่อนไขภายนอกด้วยเช่น กระแสโลกาภิวัตน์, การเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี, ปริมาณน้ํามันลดลง เป็นต้น
กรอบยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ20ปี (พ.ศ.2560-2579)ซึ่งสถานศึกษาและหน่วยงานต่าง ๆ ในสังกัด จะต้องวางแผนงานโครงการให้รองรับกรอบยุทธศาสตร์ชาติทั้ง6ด้าน คือ1) ความมั่นคง2) การสร้างความสามารถในการแข่งขัน3) การลงทุนในทรัพยากรมนุษย์4) การสร้างโอกาสความเสมอภาคและการลดความเหลื่อมล้ําทางสังคม5) การสร้างการเติบโตบนคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม6) การปรับสมดุลและพัฒนาระบบการบริหารจัดการภาครัฐ
แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่12 (พ.ศ.2560-2564)ซึ่งมีหลักการพัฒนาประเทศที่ยึดหลัก “ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง” “การพัฒนาที่ยั่งยืน” และ “คนเป็นศูนย์กลางการพัฒนา” ที่ต่อเนื่องจากแผนพัฒนาฯ ฉบับที่9-11และยึดหลักการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจที่ลดความเหลื่อมล้าและขับเคลื่อนการเจริญเติบโตจากการเพิ่มผลิตภาพการผลิตบนฐานการใช้ภูมิปัญญาและนวัตกรรมโดยได้กําหนดวิสัยทัศน์ของแผนพัฒนาฯ ว่า “ประเทศไทยมีความมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน เป็นประเทศพัฒนาแล้ว ด้วยการพัฒนาตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง” โดยเป้าหมายและตัวชี้วัดในด้านต่าง ๆ ของแผนพัฒนาฯ ได้ยึดเป้าหมายอนาคตประเทศไทยปี2579ที่เป็นเป้าหมายยุทธศาสตร์ชาติ20ปี มาเป็นกรอบในการกําหนดเป้าหมายที่จะบรรลุใน5ปี และสอดคล้องกับกรอบเป้าหมาย SDGs ด้วย ส่วนแนวทางการพัฒนาได้บูรณาการนโยบายหรือประเด็นพัฒนาที่สําคัญของประเด็นการปฏิรูปประเทศ37วาระ และThailand 4.0
Thailand 4.0ซึ่งมีแนวคิดในการขับเคลื่อนเพื่อให้ประเทศไทยหลุดกับดักใน3เรื่อง คือ รายได้ปานกลาง ความเหลื่อมล้ํา และความไม่สมดุล เพื่อพัฒนาประเทศสู่อนาคต ให้เป็นประเทศในโลกที่หนึ่งภายในปี พ.ศ.2575
ดร.พิเชฐ ดุรงคเวโรจน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมบรรยายเรื่อง "ดิจิทัลกับการศึกษา" โดยมีใจความตอนหนึ่งว่า ปฏิเสธไม่ได้ว่าเทคโนโลยีในยุคดิจิทัลกับการศึกษาเพื่อสร้างกําลังคน ต้องพัฒนาควบคู่กันไป เนื่องจากการศึกษาเป็นองค์ประกอบที่สําคัญระดับต้น ๆ ในการผลิตกําลังคนรุ่นใหม่ ตอบโจทย์การใช้เทคโนโลยีพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของประเทศในด้านต่าง ๆ ให้เจริญก้าวหน้า
จากการที่กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (Ministry of Digital Economy and Society: DE) จัดงาน “DIGITAL THAILAND BIGBANG 2017”ภายใต้แนวคิด "โลกเปิด เราปรับ ประเทศเปลี่ยน" ซึ่งได้รับความสนใจจากเด็กและเยาวชนจํานวนมาก และทําให้เห็นถึงความสามารถด้านเทคโนโลยีของเด็กไทย ซึ่งมีความเก่งไม่แพ้ชาติใดในโลก ไม่ว่าจะเป็นการแข่งขันควบคุม "โดรน" ผ่านเครื่องกีดขวาง, การคิดค้นและออกแบบระบบเซ็นเซอร์เปิดปิดประตูน้ํา เพื่อบริหารจัดการที่จอดรถ และเพื่อป้องกันตู้รับบริจาคถูกขโมย เป็นต้น
สิ่งเหล่านี้เป็นการแสดงให้เห็นว่าเด็กและเยาวชน มีพฤติกรรมความสนใจ จริต (อุปนิสัย) ตลอดจนความต้องการในการเรียนรู้ที่เปลี่ยนแปลงไปในฐานะผู้บริหารการศึกษาทุกคนก็ควรที่จะต้องปรับตัวให้เท่าทันกับการเปลี่ยนแปลงและความท้าทายต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นด้วย
โดยขอฝากประเด็นสําคัญเพื่อช่วยให้การจัดการศึกษาตอบโจทย์การพัฒนากําลังคนให้สอดรับกับความก้าวหน้าของเทคโนโลยีดิจิทัล เพื่อเดินหน้าประเทศสู่ THAILAND 4.0 ดังนี้
การจัดการศึกษาเรียนรู้เพื่อสร้างความหวังแก่เด็ก โดยยึด Demand side เป็นหลัก เริ่มจากการรู้ความต้องการ พฤติกรรมและจริตของเด็กในยุคนี้และสังคมสมัยใหม่ให้มากขึ้น, ปรับหลักสูตรการจัดการศึกษา ทั้งการศึกษาในระบบ การศึกษานอกระบบ และการศึกษาตามอัธยาศัย ให้มีความยืดหยุ่น สามารถพัฒนาและหลอมรวมกัน (Convergence) อย่างสมดุลกลมกลืนกันทั้งระบบ, ปรับบรรยากาศของห้องเรียนและการจัดการเรียนการสอนเพื่อสร้างจินตนาการ สร้างแรงบันดาลใจ พร้อมออกแบบกิจกรรมที่หลากหลายให้เด็กได้แสดงความคิดเห็น และเน้นปฏิสัมพันธ์กับเพื่อนและครูมากขึ้น โดยจัดทําเป็นสื่อกลาง (Resource Education) ที่ครูทุกคนสามารถนําไปใช้ได้, ส่งเสริมการเป็น Start Up ในสาขาที่เป็นจุดเด่นและสอดรับกับบริบทของพื้นที่ นอกจากนี้ต้องทําให้เด็กรู้จักอาชีพใหม่ ๆ รวมทั้งสร้างและเผยแพร่ตัวอย่างที่ดี (Role Model) ของเด็กที่ดี ๆ ให้เด็กคนอื่น ๆ ได้เห็น ได้ทําตามอย่างด้วย
ปลูกฝังความรู้ ทักษะ และตรรกะด้านวิชาการต่าง ๆ ตั้งแต่ระดับปฐมวัยและประถมศึกษาซึ่งเป็นช่วงเวลาที่เด็กมีพัฒนาการเรียนรู้ที่ดีที่สุด เหมาะกับการพัฒนาให้เด็กเกิดอัจฉริยภาพด้านต่าง ๆ ที่จะเป็นกุญแจสําคัญในการพัฒนาในระดับการศึกษาที่สูงขึ้น ได้แก่ ทักษะเกี่ยวกับอินเทอร์เน็ตเพื่อสรรพสิ่ง (Internet of Things: IoT) ที่จะส่งผลต่อการดําเนินชีวิต ระบบเศรษฐกิจ อุตสาหกรรม และสังคมด้วยสมาร์ทโฟน ผ่านระบบเครือข่ายที่เชื่อมโยงด้วยอินเทอร์เน็ต Wi-fi, FiberOptics, สัญญาณดาวเทียม ตลอดจนเคเบิ้ลใต้น้ํา ทําให้เราสามารถเข้าถึงโลกทั้งใบได้ในทุกที่ทุกเวลา, สร้าง EcoSystem ที่เอื้ออํานวยให้เกิดความคิดสร้างสรรค์ องค์ความรู้ นวัตกรรม และงานวิจัยใหม่ ๆ, แสวงหาโอกาสในการเข้าร่วมเวทีแสดงออกซึ่งศักยภาพ ในรูปแบบ New Economic Platform เพื่อกระตุ้นให้เกิดแรงบันดาลใจ และสร้างการสนับสนุน
การศึกษาเพื่อพัฒนาชุมชน ด้วยระบบ e-Learningผ่านศูนย์การเรียนรู้ของกระทรวงศึกษาธิการและศูนย์ดิจิทัลชุมชน เพื่อยกระดับรายได้ของประชาชน โดยแสวงหาความร่วมมือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อช่วยกันพัฒนาระบบที่มีคุณภาพ แบ่งงานกันทํา และร่วมบูรณาการการทํางานในส่วนที่เกี่ยวข้อง ก็จะช่วยขับเคลื่อนเพื่อเปลี่ยนผ่านประเทศสู่ยุคดิจิทัลได้อย่างรวดเร็วยิ่งขึ้น ในส่วนของกระทรวงดิจิทัลฯ ได้ตั้งศูนย์ดิจิทัลชุมชนกระจายอยู่ทั่วประเทศกว่า 2,000 ศูนย์ และจะดําเนินการวางสาย Fiber optics เพื่อนําเครือข่ายอินเทอร์เน็ตกําลังสูงเข้าสู่หมู่บ้านทั่วประเทศให้แล้วเสร็จภายในปี 2561 โดยร่วมกับโครงการประชารัฐ ที่จะเป็นการลดความเหลื่อมล้ําทางช่องว่างด้านดิจิทัลทั่วประเทศ
ข้อมูลด้านการศึกษาถือเป็น Big Data หนึ่งในสามของกระทรวงที่มีฐานข้อมูลขนาดใหญ่ จึงขอความร่วมมือกระทรวงศึกษาธิการเกี่ยวกับข้อมูลด้านการศึกษา ทั้งจํานวนผู้เรียน จําแนกเป็นระดับการศึกษา ประเภทการศึกษา, ข้อมูลของครอบครัว รายได้ สถานะ, จํานวนครูและบุคลากร โดยเฉพาะข้อมูลในระดับอุดมศึกษา ควรมีข้อมูล "ภาวะการจ้างงาน" หลังจบการศึกษาของบัณฑิตด้วย ซึ่งข้อมูลเหล่านี้เป็นเรื่องสําคัญและจะเป็นตัวชี้วัดที่ช่วยวางแผนการพัฒนาเทคโนโลยีของประเทศ โดยกระทรวงดิจิทัลฯ ได้รับมอบหมายจากรัฐบาลให้รวบรวมข้อมูลของหน่วยงานภาครัฐ เพื่อเชื่อมโยงสู่ข้อมูลรวมเพื่อใช้ในการบริหารและพัฒนาประเทศของรัฐบาลซึ่งจะช่วยประสานงานให้เกิดการพัฒนาการศึกษา และเชื่อมโยงข้อมูลกับกระทรวงหน่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งประเด็นอื่น ๆ ของประเทศด้วย เช่น การบริหารจัดการน้ํา นโยบายช่วยเหลือผู้มีรายได้น้อย ความมั่นคงประเทศ พัฒนาข้าว มันสําปะหลัง ยางพารา หรือแม้กระทั่งเรื่องของการพัฒนาการทางสมอง (IQ)
ดร.อุตตม สาวนายน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรมบรรยายเรื่อง "เขตเศรษฐกิจพิเศษ:มิติการศึกษา"โดยสรุปคือ ปัจจุบันประเทศไทยอยู่ในช่วงการปรับเปลี่ยนด้านเศรษฐกิจครั้งสําคัญ ซึ่งหัวใจของการปรับเปลี่ยน คือ ความพร้อมของคนไทยที่จะนําพาประเทศไปในทิศทางที่เหมาะสม โดยจะเชื่อมโยงกับเรื่องของการพัฒนาคนและบุคลากรด้วยกระบวนการศึกษาเรียนรู้ที่จะตอบโจทย์การพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน
สําหรับบุคลากรทางการศึกษานั้น มีความจําเป็นต้องรู้ว่าโลกกําลังเผชิญกับความท้าทายของปัจจัยภายนอกควบคู่กับปัจจัยภายในยกตัวอย่างปัจจัยภายนอก เช่น เทคโนโลยีดิจิทัลที่เข้ามามีบทบาทกับชีวิต, การพัฒนาทางเศรษฐกิจและสังคมอย่างไม่เคยมีมาก่อน, การพัฒนาอินเทอร์เน็ตอย่างก้าวกระโดด เป็นต้น ส่วนปัจจัยภายใน อาทิ ความเท่าเทียม, ช่องว่างของโอกาสเข้าถึงการศึกษา, กับดักรายได้ปานกลาง เป็นต้น ซึ่งสิ่งเหล่านี้เป็นความท้าทายที่ว่าประเทศไทยจะก้าวทันความเปลี่ยนแปลงดังกล่าวหรือไม่ เนื่องจากทั้งปัจจัยภายในและปัจจัยภายนอก ล้วนส่งผลให้ประเทศต่าง ๆ มุ่งเน้นการสร้างความร่วมมือด้วยเทคโนโลยีที่เชื่อมโยงกัน ในขณะเดียวกันโลกก็มีการแข่งขันกันมากขึ้นด้วย
โดยในอนาคตมีแนวโน้มว่าประเทศในโลกจะถูกแบ่งเป็น 2 กลุ่มใหญ่ ๆคือกลุ่มที่เข้มแข็งได้แก่ ประเทศที่สามารถใช้ประโยชน์จากความร่วมมือใหม่ ๆ ที่สร้างขึ้น ไม่ว่าจะเป็นความร่วมมือระหว่างประเทศหรือความร่วมมือในประเทศและกลุ่มประเทศที่ตามหลังคือกลุ่มที่ประชาชนเข้าไม่ถึงเทคโนโลยี การศึกษาและกระบวนการเรียนรู้ไม่พัฒนาเท่าที่ควร ทําให้ไม่มีโอกาสในการพัฒนาประเทศ ซึ่งสิ่งสําคัญคือเราจะทําอย่างไรให้ประเทศไทยไม่อยู่ในกลุ่มประเทศที่ตามหลัง
นอกจากนี้ จากการที่มียุทธศาสตร์ชาติ ระยะ 20 ปี (พ.ศ.2560-2579) และนโยบายTHAILAND4.0ที่เปรียบเสมือนแผนที่หรือ Roadmap ที่จะนําไปสู่การพัฒนาอย่างยั่งยืนของประเทศ ทําให้พื้นที่พิเศษไม่ว่าจะเป็นพื้นที่จังหวัดชายแดน, พื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้, เขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษ 10 จังหวัด, เมืองต้นแบบสามเหลี่ยมมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน, พื้นที่ระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก ที่จะกลายเป็นกลไกสําคัญที่ขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ชาติ และช่วยปรับเปลี่ยนนโยบายการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศ
ในส่วนของ EEC ถือเป็นกลไกหลักอันหนึ่งซึ่งต่อยอดมาจากความสําเร็จของนโยบาย Eastern Seaboardซึ่งเป็นพื้นที่สําคัญในการขับเคลื่อนอุตสาหกรรมเป้าหมายของประเทศ อีกทั้งการเป็น EEC ทําให้ทราบว่าเราต้องสร้างบุคลากรอย่างไร เพื่อเชื่อมโยงกับประเทศเพื่อนบ้านทั้งในภูมิภาคอาเซียนและทวีปเอเชีย โดยการพัฒนาพื้นที่ EEC มีเป้าหมาย คือ 1) การพัฒนาเพื่อให้เกิดความเจริญในพื้นที่ 2) การสร้างความเข้มแข็งให้กับเศรษฐกิจในประเทศ 3) การสร้างความเจริญชุดใหม่ New Growth Platform 4) การขยายผลความสําเร็จไปยังพื้นที่อื่นทั่วประเทศ นอกจากนี้ EEC ไม่ได้มีความเชื่อมโยงเฉพาะเรื่องของเศรษฐกิจและอุตสาหกรรม แต่ยังมีเกี่ยวข้องกับสังคมและการศึกษา รวมทั้งเชื่อมโยงกับการส่งเสริมให้โครงสร้างพื้นฐานมีความเข้มแข็ง เป็นเมืองที่ได้มาตรฐานสากล ยกระดับคุณภาพชีวิตของคนในพื้นที่ พัฒนาคุณภาพการศึกษาเพื่อพัฒนาบุคลากร
ในส่วนของการศึกษานั้น ได้เข้ามามีบทบาทสําคัญอย่างยิ่งในการพัฒนาคนในพื้นที่ EECให้มีความสอดคล้องกับความต้องการกําลังคนในพื้นที่ เพราะเรื่องคนเป็นเรื่องสําคัญที่สุด เราต้องผลิตคนให้สอดคล้องกับกลุ่มอุตสาหกรรมเป้าหมายของประเทศ และพัฒนาคนควบคู่กับการพัฒนาด้านการวิจัยและเทคโนโลยี ซึ่งโลกในยุคปัจจุบันต้องการคนที่มีทักษะHard Skillคือ ความรู้เชิงวิชาการ ความรู้ทางเทคโนโลยี ทักษะการบริหารจัดการเศรษฐกิจ สังคมและดิจิทัล รวมทั้งSoft Skillที่มีความสําคัญไม่ยิ่งหย่อนไปกว่ากัน เช่น การเรียนรู้ด้วยตนเอง และทักษะด้านภาษาและการสื่อสาร มีทักษะในการคิดและเป็นผู้นํา พร้อมด้วยกระบวนการเรียนรู้สมัยใหม่ในการสร้างคนให้ตรงกับเป้าหมายตามยุทธศาสตร์ชาติ เน้นความเชื่อมโยงระหว่างครูอาจารย์และนักเรียนนักศึกษา ตลอดจนเตรียมความพร้อมและพัฒนาบุคลากรให้รองรับการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีด้วย
นอกเหนือจากที่กล่าวมาข้างต้นขณะนี้ได้มีแนวทางการดําเนินโครงการ "Flex Campus" ซึ่งเป็นการถ่ายทอดองค์ความรู้จากประเทศญี่ปุ่นมายังบุคลากรภาคอุตสาหกรรมของไทยโดยความร่วมมือระหว่างสถาบันการศึกษาและบริษัทของญี่ปุ่นกับภาคเอกชนของไทย โดยโครงการดังกล่าวจะเป็นการสร้างโอกาสให้นักเรียนนักศึกษาไทยได้เรียนรู้องค์ความรู้ภาคอุตสาหกรรมของญี่ปุ่น และเพิ่มโอกาสในการมีงานทํา ซึ่งมีแนวทางจะขับเคลื่อนโครงการดังกล่าวอย่างเป็นรูปธรรมในพื้นที่ EEC และกําลังหารือความร่วมมือในรูปแบบ Flex Campus กับประเทศอื่นด้วย
โดยสรุปแล้วการพัฒนาในพื้นที่พิเศษ เราทุกคนต้องก้าวไปด้วยกัน ส่งเสริมให้ทุกคนเข้าถึงโอกาสอย่างทั่วถึง EEC เป็นพื้นฐานของการสร้างความเจริญ ไม่ล้าหลังประเทศอื่น และสร้างคนให้มีความพร้อมรองรับโลกยุคใหม่
นายคณิศ แสงสุพรรณ เลขาธิการคณะกรรมการนโยบายการพัฒนาระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก (EEC)ได้ร่วมเสวนาเกี่ยวกับการศึกษาในพื้นที่ระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก(EEC) โดยกล่าวตอนหนึ่งว่า จากผลการดําเนินงานของ EEC ที่ผ่านมา เชื่อว่าผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทุกฝ่ายได้ทราบทิศทางของประเทศไทยแล้วว่าจะเป็นไปในทางใด กล่าวคือ ขณะนี้เรามีภาพของความต้องการกําลังคนในตลาดแรงงาน (Demand) ที่ชัดเจน จึงต้องปรับให้มีการผลิตกําลังคน (Supply) ให้สอดคล้องกับความต้องการกําลังคนของประเทศ ดังนั้น เราต้องถามตัวเองว่าเราพร้อมที่จะเปลี่ยนแปลงหรือไม่ เพราะความสําเร็จของการพัฒนาเทคโนโลยีของประเทศนั้นขึ้นอยู่กับการพัฒนาคนและระบบการศึกษาเป็นสําคัญ
ในพื้นที่ EEC มีประชากรรวมประมาณ 3 ล้านคน และมีประชากรที่อยู่ในวัยเรียนประมาณ 7 แสนคนจากการสํารวจพบว่าคนที่จบการศึกษาในระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษาในพื้นที่ EEC เลือกที่จะไปศึกษาต่อในระดับที่สูงขึ้นในสถาบันการศึกษาที่ตั้งอยู่นอกพื้นที่ EEC โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกรุงเทพมหานคร ดังนั้น เราต้องทําให้การศึกษาในพื้นที่ EEC มีคุณภาพเทียบเท่ากับสถานศึกษาในกรุงเทพมหานคร เพื่อให้เด็กสามารถเรียนต่อในพื้นที่ EEC ได้
นอกจากนี้ พื้นที่ EEC ทําให้เกิดการลงทุนจํานวนมากและเป็นปัจจัยสําคัญที่ทําให้เกิดการเตรียมความพร้อมของเทคโนโลยีในประเทศไทยโดย EEC ถือเป็นจุดเริ่มต้นของการผลักดันนโยบาย THAILAND 4.0 และส่งเสริม 10 อุตสาหกรรมเป้าหมาย ในการชี้ทิศทางว่าประเทศไทยจะเดินไปข้างหน้าอย่างไรและต้องการกําลังคนประเภทใดบ้างซึ่งพื้นที่ EEC เปรียบเสมือนเป็นห้อง Lab ที่เตรียมความพร้อมให้กับเยาวชนในอนาคตข้างหน้า
สําหรับความต้องการแรงงานใน 10 อุตสาหกรรมเป้าหมายนั้นผลการสํารวจพบว่าต้องการช่างฝีมือ นายช่าง วิศวกร ผู้เชี่ยวชาญ นักวิจัย นักวิทยาศาสตร์ นักบัญชี นักกฎหมาย และผู้มีความสามารถในการบริหารจัดการ อีกทั้งยังพบว่าสถานประกอบการต้องการคนที่เป็นมืออาชีพ มีเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน ทํางานเป็นและทํางานเป็นทีมได้ โดยสถานประกอบการพร้อมให้ความร่วมมือกับทุกสถาบันการศึกษาในการผลิตกําลังคนที่มีลักษณะดังกล่าว โดยมียุทธศาสตร์ในการสนับสนุนแนวทางการดําเนินงาน คือ ส่งเสริมให้คนที่ทํางานแล้วได้รับการฝึกอบรมเพิ่มเติม รวมทั้งเปิดหลักสูตรการเรียนการสอนระยะสั้นที่สามารถทํางานได้ทันทีหลังจบการศึกษา และนําเข้าผู้เชี่ยวชาญมาเป็นครูหรือพี่เลี้ยง
ส่วนความสามารถด้านทักษะภาษาอังกฤษผลการสํารวจพบว่าหลักสูตรของสถานศึกษาในพื้นที่ EEC ยังไม่ครอบคลุมและยังมีบุคลากรไม่พอเพียง อย่างไรก็ตามทักษะภาษาอังกฤษสําหรับผู้ที่จะมาทํางานในพื้นที่ EEC ก็มีความแตกต่างกับพื้นที่อื่นเช่น ทักษะภาษาอังกฤษสําหรับผู้ที่เรียนจบประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.) และประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.) อาจจะไม่ให้สื่อสารได้คล่อง แต่เน้นการอ่านคู่มือหรือใช้ภาษาอังกฤษสําหรับวิชาชีพนั้น ๆ ได้
นอกจากนี้ ที่ผ่านมาพบว่าการลงทุนของต่างชาติในพื้นที่ต่าง ๆ ทั่วประเทศไทยได้สร้างผลดีให้กับรายได้และทักษะการทํางานของกําลังคนไทยอย่างยิ่ง จะเห็นได้จากในพื้นที่ EEC ที่มีการพัฒนาด้านอุตสาหกรรมอย่างเจริญก้าวหน้า จึงได้มีการเชื่อมโยงภาคอุตสาหกรรมกับภาคการศึกษาเพื่อให้เกิดความร่วมมือระหว่างสถาบันการศึกษาและสถานประกอบการ ในการช่วยฝึกประสบการณ์ให้กับนักเรียนนักศึกษาด้วย
ทั้งนี้ จากนี้เป็นต้นไปความคาดหมายที่มีต่อการพัฒนาพื้นที่ EEC คือ การผลิตกําลังคนในระดับการศึกษาต่าง ๆ ต้องปรับหลักสูตรระยะสั้นให้สามารถทํางานได้ทันที และวางหลักสูตรระยะยาวที่ผู้เรียนต้องรู้ตรง ทํางานได้จริง และตรงตามความต้องการในอนาคต ส่วนการศึกษาในระดับปริญญาตรี โท และเอก ต้องมีทักษะภาษาอังกฤษที่ดี และสามารถสื่อสารได้ 3 ภาษา ดังนั้น สถาบันการศึกษาต้องร่วมมือกับภาคเอกชนจัดหลักสูตรตามความสามารถที่พึงประสงค์ ตลอดจนร่วมกันสร้างงานวิจัยที่นํามาปฏิบัติได้จริง และก้าวไปข้างหน้าทางเทคโนโลยีไปพร้อม ๆ กัน
นายสนธิรัตน์ สนธิจิรวงศ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์บรรยายพิเศษ เรื่อง "การพัฒนาเศรษฐกิจในเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษ" โดยกล่าวตอนหนึ่งว่า ขอชื่นชมกระทรวงศึกษาธิการที่เดินหน้าการศึกษาในพื้นที่พิเศษของประเทศด้วยความร่วมมือร่วมใจของทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง โดยร่วมกันวางแผนการศึกษาอย่างเป็นระบบและมีขั้นตอนที่ชัดเจน ตอบโจทย์ความต้องการตามบริบทของพื้นที่ที่จะส่งผลต่อการพัฒนาของประเทศต่อไป
ซึ่งการบรรยายช่วงที่ผ่านมาเชื่อว่าทุกคนได้รับความรู้เกี่ยวกับแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 (พ.ศ.2560-2564) มีความตระหนักเกี่ยวกับเทคโนโลยีระบบดิจิทัล ที่มีส่วนสําคัญต่อการศึกษาในหลายด้าน ตลอดจนการขับเคลื่อนการผลิตและพัฒนากําลังคนในเขตเศรษฐกิจพิเศษ (EEC) เพื่อไปขับเคลื่อนอุตสาหกรรมเป้าหมายของประเทศ ซึ่งในส่วนของมิติด้านเศรษฐกิจ ก็ถือเป็นส่วนสําคัญและมีความเกี่ยวข้องกับเรื่องดังกล่าวข้างต้น อย่างแยกจากกันไม่ได้เช่นกัน
ต้องยอมรับว่า โครงสร้างเศรษฐกิจของไทยถูกทิ้งร้างมาระยะหนึ่งจนกระทั่งในช่วงไม่กี่ปีหลังมานี้ มีการพัฒนาทางด้านเศรษฐกิจเป็นไปในทิศทางที่ดีขึ้น ทําให้เศรษฐกิจของไทยดีวันดีคืน เรียกได้ว่าเป็น “ภาวะเศรษฐกิจขาขึ้น” โดยดูจากตัวเลขทางเศรษฐกิจที่สําคัญ อาทิ มูลค่าการส่งออกเจริญเติบโตถึง 13.2% แต่เนื่องจากเรายังมีช่องว่างระหว่างกลุ่มธุรกิจฐานบน (มีขนาดใหญ่ แต่เป็นเพียงคนส่วนน้อย) ซึ่งมาพร้อมเทคโนโลยีดิจิทัลที่ทันสมัย กับกลุ่มธุรกิจฐานราก ซึ่งเป็นคนส่วนใหญ่ของประเทศ ไม่ว่าจะเป็นเกษตรกร ผู้ผลิตสินค้าโอทอปและผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ ผู้รับจ้าง แรงงาน ตลอดจนข้าราชการ ที่ยังไม่สามารถเก็บประโยชน์จากการเติมโตทางเศรษฐกิจของประเทศได้
ดังนั้น หากทุกคนจะช่วยกันวางแผนยุทธศาสตร์การศึกษาเพื่อผลิตและพัฒนากําลังคนรองรับการพัฒนาพื้นที่ทั้งในระดับชุมชน จังหวัด ภูมิภาค และประเทศ จะต้องมองให้เห็นถึงภาพหลักของเศรษฐกิจ มีความเข้าใจนโยบายและยุทธศาสตร์การขับเคลื่อนด้านเศรษฐกิจของรัฐบาล ที่รองรับกับมิติทางเศรษฐกิจของภูมิภาคและของโลกด้วยโดยขอฝากแนวทางการขับเคลื่อนการศึกษารองรับการพัฒนาเศรษฐกิจในพื้นที่พิเศษ ดังนี้
การวางยุทธศาสตร์ทางการศึกษาเพื่อสร้างคน ดีไซน์คน ให้มีความรู้ ความเข้าใจภาคเศรษฐกิจ และมีทักษะรองรับกับโอกาสทางธุรกิจฐานบนและธุรกิจฐานราก พร้อมปรับตัวให้เท่าทันกับเด็กยุคใหม่ที่ต้องการความเป็นอิสระสูงด้วย โดยในส่วนของธุรกิจฐานราก “ต้องสร้างเศรษฐกิจของการเป็นผู้ประกอบการ” เป็นธุรกิจของคนตัวเล็ก เช่น SMEs, Start Up ให้เป็นผู้ประกอบการที่มีความรู้ มีความพร้อมที่จะก้าวไปข้างหน้าอย่างครบเครื่อง รู้เท่าทันการเปลี่ยนแปลง สร้างมูลค่าเพิ่ม รู้ว่าช่องว่างการตลาด และสามารถพัฒนาต่อยอดได้
การสร้างคนสู่ยุทธศาสตร์การค้าและการบริการ Treading Nation ของอาเซียนและภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มจากจุดเด่นหรือความเป็นเลิศของการบริการ สินค้าเกษตร ตลอดจนวัฒนธรรมที่เป็นเอกลักษณ์ของไทย เช่น การต้อนรับขับสู้ ผลไม้เมืองร้อน นวดแผนโบราณ สปา วัฒนธรรมที่หลากหลาย สถานที่ท่องเที่ยว เป็นต้น และหากเป็นไปได้ ควรตั้งเป้าสู่การพัฒนาเป็น Trading Nation เช่น ทุเรียนจังหวัดจันทบุรี เป็นต้น
ยกระดับมูลค่าสินค้าเกษตรโดยการสร้างเกษตรกรยุคใหม่ (Smart Farmer) ภายใต้ระบบเทคโนโลยีที่ทันสมัย ทั้งในระบบการเกษตรพื้นฐานไปจนถึงการเกษตรที่อาศัยการวิจัยและนวัตกรรมขั้นสูง อาทิ เพื่อเพิ่มผลผลิต ระบบออนไลน์เพื่อการเพาะปลูกและเก็บเกี่ยว เป็นต้น
การต่อยอดองค์ความรู้และนวัตกรรมในเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษ (EEC)เพื่อเพิ่มมูลค่าจากการผลิตสินค้าและการบริการ ด้วยเทคโนโลยีดิจิทัลผ่าน Smart Device, Internet of Things อาทิ พัฒนาอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ตอบโจทย์การใช้ชีวิตยุคปัจจุบันและหลากหลาย เช่น เครื่องปรับอากาศลมไม่โดนตัว มีระบบฟอกอากาศ ช่วยประหยัดพลังงาน ผลิตจากวัสดุเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม เป็นต้น
การส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชนในจังหวัดต่าง ๆเพื่อสร้างมูลค่าการเติบโตจากธุรกิจบริการ การโรงแรม ธุรกิจอาหาร ตลอดจนของที่ระลึก ซึ่งปัจจุบันมีนักท่องเที่ยวมาเยือนไทยถึงกว่า 35 ล้านคนจากทั่วโลก จึงจําเป็นต้องต่อยอดการพัฒนาคนให้รองรับเศรษฐกิจการท่องเที่ยวที่ขยายตัวเพิ่มมากขึ้น
การพัฒนาคนและพื้นที่ให้รองรับกับการพัฒนาด้านคมนาคมโลจิสติกส์เช่น เส้นทางรถไฟฟ้าความเร็วสูงของไทย ที่จะเกิดความเปลี่ยนแปลงตลอดเส้นทาง โดยเฉพาะสถานีต่าง ๆ จะกลายเป็นเมืองใหม่ที่มีการพัฒนาและเจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว อันส่งผลกระทบต่อวิถีชีวิตของคนที่เปลี่ยนแปลงไปด้วย ฝากให้การศึกษาในพื้นที่พิเศษ ติดตามสถานการณ์และความเคลื่อนไหวของเพื่อนบ้านด้วย ทั้งระบบเศรษฐกิจ การคมนาคมขนส่ง การค้าการลงทุน โดยเฉพาะรถไฟความเร็วสูงของจีน ที่เป็นศูนย์กลางเชื่อมต่อกับประเทศต่าง ๆ ทั่วโลก รวมทั้งไทยด้วย เพื่อจะได้เร่งวางแผนการจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาจังหวัดและภูมิภาคให้เท่าทันการเปลี่ยนแปลง และรองรับเทรนด์ใหม่ ๆ ของโลก
การเป็นศูนย์กลางทางการศึกษาในภูมิภาค (Education Hub)ขอฝากไว้ให้ชาวกระทรวงศึกษาธิการช่วยกันคิดว่า จะทําอย่างไรให้เราสามารถก้าวขึ้นมาเป็นผู้นําทางการศึกษา ที่เพื่อนบ้านเข้ามาเรียนรู้มากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการศึกษาภาคปกติ การเติมเต็มความรู้ในด้านต่าง ๆ ทั้งธุรกิจการบิน อาหารและเครื่องดื่ม แฟชั่นดีไซน์ เป็นต้น
ทั้งนี้ สิ่งที่รับฟังไปทั้งหมด แม้มีเพียงประโยคเดียวที่สามารถนําไปประยุกต์ นําไปใช้ ให้โลกทัศน์ของการวางแผนการศึกษากว้างขึ้น ก็ถือว่าการประชุมสัมมนาในครั้งนี้ประสบความสําเร็จแล้ว และขอให้ทุกคนช่วยกัน ร่วมกันวางแผนยุทธศาสตร์การศึกษาพื้นที่พิเศษ “ให้เป็นแผนที่กินได้จริง ๆ”
อรพรรณ ฤทธิ์มั่น, นวรัตน์ รามสูต
บัลลังก์ โรหิตเสถียร: สรุป/รายงาน
ถ่ายภาพ:อิทธิพล รุ่งก่อน, ปรียาพร โพธิรินทร์