รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-ศธ.เดินหน้าปฏิรูปอาชีวะ-อุดมศึกษา ปรับหลักสูตรใหม่ คิดใหม่ทำใหม่ ให้ทันกับความเปลี่ยนแปลงของโลก พร้อมใช้ปีการศึกษานี้
วันศุกร์ที่ 5 มกราคม 2561
ศธ.เดินหน้าปฏิรูปอาชีวะ-อุดมศึกษา ปรับหลักสูตรใหม่ คิดใหม่ทําใหม่ ให้ทันกับความเปลี่ยนแปลงของโลก พร้อมใช้ปีการศึกษานี้
นพ.ธีระเกียรติ เจริญเศรษฐศิลป์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เป็นประธานการประชุมองค์กรหลัก ครั้งที่ 1/2561 เมื่อวันพุธที่ 3 มกราคม 2561 ณ ห้องประชุมราชวัลลภ อาคารราชวัลลภ กระทรวงศึกษาธิการ
นพ.ธีระเกียรติ เจริญเศรษฐศิลป์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เป็นประธานการประชุมองค์กรหลัก ครั้งที่ 1/2561 เมื่อวันพุธที่ 3 มกราคม 2561 ณ ห้องประชุมราชวัลลภ อาคารราชวัลลภ กระทรวงศึกษาธิการ โดยมี ศาสตราจารย์คลินิก นพ.อุดม คชินทร รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ และผู้บริหารองค์กรหลัก เข้าร่วมประชุม
นพ.ธีระเกียรติ เจริญเศรษฐศิลป์เปิดเผยภายหลังการประชุมว่า ได้หารือเรื่องที่สําคัญที่สุดเรื่องหนึ่ง คือ ความจําเป็นที่จะต้องมีการปฏิรูปอาชีวศึกษาและอุดมศึกษากันใหม่ เนื่องจากขณะนี้การประเมินของสภาเศรษฐกิจโลก (WorldEconomicForum:WEF) พบว่าอันดับของไทยเพิ่มขึ้นสองอันดับ แต่ด้านการศึกษากลับตกอันดับลงมา และพบว่าสิ่งที่สําคัญที่เรายังขาดอยู่คือทักษะ(Skill) ซึ่งได้มีการสอบถามไปยังผู้ประกอบการทั้งระดับอุดมศึกษาและอาชีวศึกษา ได้รับคําตอบอย่างตรงไปตรงมาว่า หน่วยงานการศึกษายังผลิตคนออกมาแล้วใช้การไม่ได้ ประเทศไทยจะเดินหน้าเป็น 4.0 แต่คนของเรายังขาดความพร้อมอยู่ สาเหตุจากการผลิตหลักสูตรสอนเด็กจนถึงเวลาที่จบออกมา งานในตลาดได้เปลี่ยนไปแล้ว
ขณะที่สภาเศรษฐกิจโลกบอกว่า อีก 12 ปีข้างหน้า สัดส่วนงานครึ่งหนึ่งจะหายไปจากโลก จึงต้องคิดถึงเด็กให้ไกล ๆ ต้องให้ผู้ประกอบการ ตลาด หรือสิ่งที่เกิดขึ้นจริงในโลกนี้เป็นผู้นํา แล้วเรามีหน้าที่ทําหลักสูตรเพื่อตอบตรงนั้นให้ได้ รวมถึงหลักสูตรต้องมีความเป็นพลวัตตลอด สามารถยืดหยุ่นและเปลี่ยนแปลงได้
ดังนั้น จึงจะมีการเปลี่ยนแปลงหลักสูตรอาชีวศึกษาและอุดมศึกษาใหม่ แต่ยังไม่ได้ทําพร้อมกันทั้งหมดโดยให้สถาบันอาชีวศึกษาหรือมหาวิทยาลัยที่พร้อมจะใช้หลักสูตรใหม่เข้ามาร่วมกันทําก่อน นําโดยผู้ประกอบการ และสภาพที่เกิดขึ้นในโลกจริง ๆ ส่วนเรื่องที่เป็นหลักสูตรพื้นฐานไม่ได้ยกเลิก แต่ต้องให้เด็กมีข้อมูลอย่างเพียงพอว่าเรียนสาขานี้แล้วตกงานหรือไม่ มหาวิทยาลัยต้องพร้อมที่จะออกมาประกาศการรับผิดชอบผลผลิต โดยจะให้ผู้เชี่ยวชาญ ผู้ประกอบการ คนรุ่นใหม่ที่มีความทันสมัย ตลอดจนนักวิชาการมาร่วมกันจัดทําหลักสูตรใหม่ด้วย
“ถ้าพูดไปลอยๆ มันจะเกิดขึ้นไม่ได้ จึงกําลังเสนอว่าภายใน 2 เดือนนี้ หลักสูตรใหม่ต้องพร้อมใช้ เช่น รถไฟราง Robotics Mechatronic หรืออะไรที่พร้อม โดยเฉพาะที่เกี่ยวข้องกับระเบียงเศรษฐกิจภาคตะวันออก (EEC) ก็ให้เสนอเป็นแผนพัฒนาคนและหลักสูตรใหม่ จะเป็นอาชีวะ 4.0 อาชีวะพันธุ์ใหม่ มหาวิทยาลัยหลักสูตรใหม่ อย่างไรตามแต่ความเหมาะสม จากนั้น ครม.จะให้เงินสนับสนุน ซึ่งเราต้องลงทุน เหมือนสมัยที่เราผลิตแพทย์เพิ่ม เราจะพูดให้เขาเปลี่ยนนั้น ไม่ใช่ทุกคนพร้อมจะเปลี่ยน และถ้าเราไม่ลงทุนก็เปลี่ยนไม่ได้ เนื่องจากการทําใหม่ต้องมีเครื่องมือใหม่ เชิญอาจารย์พิเศษมาใหม่ ทั้งที่บางอย่างเรียนจากของจริงได้ โดยอาจจะขอให้จีนหรือญี่ปุ่นมาช่วย ซึ่งแนวทางเช่นนี้สามารถเริ่มดําเนินการได้ทันที” นพ.ธีระเกียรติ กล่าว
นอกจากนี้ สํานักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา (สกอ.) ที่ดูแลมหาวิทยาลัยจะต้องมีระบบพิจารณาหลักสูตรอย่างรวดเร็ว (Fast Track) เพื่อปลดล๊อคการปฏิรูปครั้งนี้เนื่องจากหากทําแบบเดิมที่ต้องผ่านการอนุมัติ ผ่านการตั้งกรรมการพิจารณาหลักสูตร รวมถึงขั้นตอนอื่น ๆ จะใช้เวลานานซึ่งกระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) ต้องการเริ่มหลักสูตรใหม่ภายในปีการศึกษาที่จะถึงนี้ โดยใช้ EEC เป็นพื้นที่นําร่องหลักสูตรเนื่องจากเป็นเขตที่มีความต้องการในอุตสาหกรรมอย่างชัดเจน
ส่วนมหาวิทยาลัยหรือสถาบันอาชีวศึกษาที่ไม่ได้อยู่ในพื้นที่ EEC แต่ต้องการทําอะไรใหม่ ๆ เพื่อพื้นที่ของตนนั้น ศธ.เองยินดีสนับสนุนกล่าวคือ“ต้องมีการปฏิวัติการศึกษาระดับอาชีวศึกษาและอุดมศึกษาครั้งสําคัญ โดยคํานึงถึงผลลัพธ์ไม่ใช่แค่ผลผลิตอย่างเดียว”ขณะที่เรื่องครูอาจจะต้องมีการปรับการสอน (Retrain) ในบางเรื่อง หากใครพร้อมก็สามารถเข้ามาร่วมกันสอนได้ ไม่ว่าจะเป็นบุคคลภายนอก (Outsource) ผู้ประกอบการ ผู้เชี่ยวชาญ เป็นต้น ทั้งนี้ ศธ.ไม่ได้บังคับให้เริ่มพร้อมกันทั่วประเทศ เพียงแต่ต้องคิดใหม่ทําใหม่ให้ทันกับความเปลี่ยนแปลงของโลก
ขณะที่สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (TDRI)สามารถเก็บข้อมูลให้เราได้ว่าขณะนี้มีงานในตลาดที่ประกาศรับจริง ๆ เท่าไหร่ และถึงแม้จะไม่มีตัวเลขที่ชัดเจนแต่ขอให้มีข้อมูลที่เป็นทิศทางก็เพียงพอแล้ว เราจะระบุได้ว่าทิศทางในโลกไปทางไหน เช่น ทางออนไลน์ ทางหุ่นยนต์Automation เป็นต้น โดยกําหนดให้แล้วเสร็จภายใน2เดือน และสามารถประกาศรับสมัครผู้เรียนอาชีวศึกษาในเดือนมิถุนายน 2561 ได้ทันที
สําหรับมหาวิทยาลัยเองมี Pre-Class ปริญญาโท และหลักสูตรระยะสั้นด้วยซึ่งในส่วนของหลักสูตรเดิมสามารถเปลี่ยนได้ ทําให้คนเดิมได้เรียนของใหม่ที่ดีกว่าเดิม โดยต้องทําให้เกิดเร็วที่สุด ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับความพร้อมของสถานศึกษาด้วย ด้านใดยังขาดอยู่ต้องช่วยกันหาคนนอกเข้ามาเติม ยกตัวอย่างเช่น ขณะนี้เราไม่มีช่างหรือวิศวกรระบบรางตามที่อุตสาหกรรมต้องการ จึงอาจจะต้องเริ่มที่ปริญญาโทก่อน เนื่องจากหากรอการเรียนระบบรางใหม่ จะเป็นการรอระยะยาวอีก 4 ปีนักศึกษาจึงจะจบ ขณะที่หลักสูตรเก่ายังไม่ได้รื้อทิ้ง หากพื้นที่ใดต้องการผลิตคนตามหลักสูตรเดิมก็สามารถทําต่อไปได้
นายพะโยม ชิณวงศ์ โฆษกกระทรวงศึกษาธิการกล่าวว่าบุคลากรที่ยังขาดตอนนี้มีทั้งกลุ่ม Technician ซึ่งมหาวิทยาลัยก็ได้จัดทําในรูปแบบอาชีวะชั้นสูงที่ต้องปรับหลักสูตรให้ตอบโจทย์ในอนาคต และกลุ่มที่จะเป็นฝีมือแรงงานซึ่งสถาบันอาชีวศึกษาทั่วไปจะรับผิดชอบส่วนนี้ โดยต้องเป็นสาขาวิชาชีพที่ตอบสนองกับความต้องการของพื้นที่ ต้องมีการวิเคราะห์ว่าสภาพการณ์ในอนาคตจะมีการเปลี่ยนแปลงด้านอาชีพอย่างไร โดยอาจจะแบ่งเป็นโซนตามโจทย์แต่ละพื้นที่ได้ ขณะที่ปัจจุบันมีปัญหาด้านความต้องการประกอบวิชาชีพ ซึ่งจากข้อมูลพบว่าสายวิทยาศาสตร์มีความต้องการมากกว่าสายสังคมศาสตร์ แต่เรายังผลิตกําลังคนออกมาไม่สอดคล้องกับความต้องการดังกล่าว มหาวิทยาลัยกับสถาบันอาชีวศึกษาจึงต้องจับมือกันวางแผนแก้ปัญหานี้
จากที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการเน้นย้ําให้ดําเนินการโดยเร็วนั้นเนื่องจากบางมหาวิทยาลัย หรือสถาบันอาชีวศึกษาบางแห่งได้ทําหลักสูตรใหม่ลักษณะนี้อยู่แล้ว ดังนั้นถ้าเราให้การสนับสนุนได้ตรงเป้า เชื่อมั่นว่าจะสามารถขับเคลื่อนได้อย่างรวดเร็ว โดยสถานศึกษาใดมีความพร้อมสามารถทําได้เลย เช่น หลักสูตรระบบรางที่มีความจําเป็นเร่งด่วน เราสามารถจัดการเรียนการสอนในสถานที่จริงได้เนื่องจากมีการก่อสร้างสถานที่จริงแล้ว นักเรียนนักศึกษามีโอกาสฝึกงานและเรียนจากสภาพจริง หลักสูตรใหม่ก็สามารถเดินหน้าได้ทันที
ปารัชญ์ ไชยเวช:สรุป
ธนภัทร จันทร์ห้างหว้า:ถ่ายภาพ
บัลลังก์ โรหิตเสถียร:เรียบเรียง/กราฟิก
ขอบคุณภาพประกอบ:กลุ่มประชาสัมพันธ์ สอศ.