รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-ศธ.จัดแถลงผลงาน "การขับเคลื่อนแผนพัฒนาคุณภาพการศึกษาจังหวัดชายแดนภาคใต้" ในรอบ 4 ปีที่ผ่านมา ที่ปัตตานี
วันพฤหัสบดีที่ 20 กันยายน 2561
ศธ.จัดแถลงผลงาน "การขับเคลื่อนแผนพัฒนาคุณภาพการศึกษาจังหวัดชายแดนภาคใต้" ในรอบ 4 ปีที่ผ่านมา ที่ปัตตานี
กระทรวงศึกษาธิการ โดยศูนย์ประสานงานและบริหารการศึกษาจังหวัดชายแดนภาคใต้ จัดการแถลงผลงาน "การขับเคลื่อนแผนพัฒนาคุณภาพการศึกษาจังหวัดชายแดนภาคใต้" ในรอบ 4 ปีที่ผ่านมา
กระทรวงศึกษาธิการ โดยศูนย์ประสานงานและบริหารการศึกษาจังหวัดชายแดนภาคใต้ จัดการแถลงผลงาน "การขับเคลื่อนแผนพัฒนาคุณภาพการศึกษาจังหวัดชายแดนภาคใต้" ในรอบ 4 ปีที่ผ่านมา โดย พล.อ.สุรเชษฐ์ ชัยวงศ์ หัวหน้าผู้แทนพิเศษของรัฐบาลฯ และรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เป็นประธาน ได้เน้นย้ําความสําเร็จการทํางานที่ผ่านมาและทิศทางการขับเคลื่อนนโยบายตามแผนพัฒนาคุณภาพการศึกษาจังหวัดชายแดนภาคใต้ 6 ด้าน ที่มุ่งเน้นให้เกิดการทํางานร่วมกันเป็นหนึ่งเดียว "MOE one team" เพื่อให้การศึกษาเป็นรากฐานที่สําคัญนําไปสู่การพัฒนาประเทศ ด้วยความมั่นคง มั่งคั่ง และยั่งยืน
19 กันยายน 2561, พล.อ.สุรเชษฐ์ ชัยวงศ์ หัวหน้าผู้แทนพิเศษของรัฐบาลในการแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ และรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เป็นประธานแถลงผลงาน "การขับเคลื่อนแผนพัฒนาคุณภาพการศึกษาจังหวัดชายแดนภาคใต้" ในรอบ 4 ปีที่ผ่านมา ที่โรงแรมซีเอส ปัตตานี อําเภอเมืองปัตตานี
● น้อมนํายุทธศาสตร์พระราชทานและพระราโชบายด้านการศึกษามาขับเคลื่อน
พล.อ.สุรเชษฐ์ ชัยวงศ์ กล่าวว่า 4 ปีที่ผ่านมาที่เข้ามารับผิดชอบการทํางานเพื่อพัฒนาการศึกษาในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ มีความรู้สึกว่าผ่านไปอย่างรวดเร็วมาก หากเปรียบกับการเรียนหนังสือในระดับปริญญาตรี ก็เป็นปีที่จะจบและได้รับปริญญาบัตร จึงมีความปลื้มใจและดีใจที่ได้ทํางานด้วยความเข้มแข็งร่วมกับบุคคลและหน่วยงานหลายฝ่ายมาโดยตลอด ซึ่งผู้บริหารที่เข้าร่วมงานในครั้งนี้ต่างก็เผยความรู้สึกเช่นนั้น ไม่ว่าจะเป็น พล.อ.สุทัศน์ กาญจนานนท์กุล ที่ปรึกษา รมช.ศธ., พล.ต.ต.ธัมมศักดิ์ วาสะศิริ ที่ปรึกษาหัวหน้าผู้แทนพิเศษของรัฐบาล, นายอดินันท์ ปากบารา ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจํานายกรัฐมนตรี, ที่ปรึกษารองหัวหน้าผู้แทนพิเศษของรัฐบาล และผู้บริหาร ศธ. อีกหลายท่าน ไม่ว่าจะเป็นนายการุณ สกุลประดิษฐ์ ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ, นายชลํา อรรถธรรม เลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน, นายศรีชัย พรประชาธรรม รองเลขาธิการคณะกรรมการการอาชีวศึกษา (จะดํารงตําแหน่งเลขาธิการ กศน. ในวันที่ 1 ตุลาคม 2561), นายสนิท แย้มเกษร ผู้ช่วยเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน, นายเรวัฒน์ เพ็ชรสงฆ์ รักษาการในตําแหน่งผู้อํานวยการศูนย์ประสานงานและบริหารการศึกษาจังหวัดชายแดนภาคใต้ (ศปบ.จชต.) ตลอดจนที่ปรึกษาและผู้แทนขององค์กรหลัก ศธ. ที่ประชุมพร้อมกันในวันนี้
จากการที่ได้รับชม VTR การนําเสนอผลการสรุปการขับเคลื่อนแผนพัฒนาคุณภาพการศึกษาจังหวัดชายแดนภาคใต้ นิทรรศการเพื่อสร้างการรับรู้ และการแถลงผลงานทั้ง 6 ด้านในช่วงเวลา 4 ปีที่ผ่านมา ถือว่าคนไทยโชคดีมีความเป็นมงคลชีวิตที่ได้มียุทธศาสตร์พระราชทาน "ศาสตร์พระราชา" ของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช (รัชกาลที่ 9) "เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา" เศรษฐกิจพอเพียง และหลักการทรงงาน รวมทั้งพระบรมราโชวาทในสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร (รัชกาลที่ 10) ซึ่งทรงพระราชทานเกี่ยวกับ "การศึกษาที่ต้องมุ่งสร้างพื้นฐานให้แก่ผู้เรียน 4 ด้าน" คือ 1) มีทัศนคติที่ถูกต้องต่อบ้านเมือง ที่ยึดมั่นในสถาบันชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ 2) มีพื้นฐานชีวิตที่มั่นคง มีคุณธรรมจริยธรรม 3) มีงานทํา มีอาชีพสุจริต 4) เป็นพลเมืองดี ซึ่งกระทรวงศึกษาธิการได้น้อมนํามาเป็นหลักคิดและดําเนินการตามภารกิจสําคัญ เพื่อทําให้การศึกษาเกิดความเข้มแข็งมากยิ่งขึ้น
● รัฐบาลให้ความสําคัญ ตั้ง คปต.เป็นหน่วยงานหลักขับเคลื่อนแก้ปัญหา จชต.
รัฐบาล "พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี" ได้ให้ความสําคัญกับการขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยได้ตั้งคณะกรรมการขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ (คปต.) โดย "พล.อ.ประวิตร วงษ์สุวรรณ รองนายกรัฐมนตรี" เป็นประธาน และผู้แทนพิเศษของรัฐบาล 13 ท่าน เพื่อเชื่อมโยงการทํางานกับกระทรวงและหน่วยงานต่าง ๆ เป็นเนื้อเดียวกันให้เกิดผลสัมฤทธิ์เป็นรูปธรรม ส่งผลให้ประชาชนซึ่งเป็น "ศูนย์กลาง" มีความสุขในพื้นที่ โดยมีการจัดระบบงานให้กระทรวงต่าง ๆ ทํางาน ภายใต้ 7 กลุ่มภารกิจงาน ซึ่งงานด้าน "การศึกษา ศาสนา และศิลปวัฒนธรรม" จัดอยู่ในกลุ่มภารกิจงานที่ 4 ด้วย
เพราะฉะนั้น การเชื่อมโยงงานจากส่วนกลางไปสู่พื้นที่ จึงมี คปต.เป็นหน่วยงานหลัก ร่วมขับเคลื่อนกับหน่วยงานในพื้นที่ ภายใต้แผนการดําเนินงานตามยุทธศาสตร์ชาติระยะ 20 ปี (พ.ศ.2560-2579) ที่จะแบ่งการทํางานเป็นห้วง ๆ ละ 5 ปี, แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 (พ.ศ.2560-2564), โครงการพัฒนาเมืองต้นแบบ "สามเหลี่ยมมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน" (ที่หนองจิก เบตง และสุไหงโก-ลก), โครงการขับเคลื่อน "ไทยนิยม ยั่งยืน" ซึ่งคาดหวังให้ชุมชนจังหวัดชายแดนภาคใต้เกิดความเข้มแข็งในทุกด้านอย่างยั่งยืน
● ศธ.พร้อมขับเคลื่อนแนวนโยบายรัฐบาล เน้น "MOE one team" เป็นหนึ่งเดียวในกระทรวง
ในส่วนของกระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) ได้พยายามทํางานพัฒนาคุณภาพการศึกษา ภายใต้ปัญหาที่สําคัญคือ ความไม่ปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินจากเหตุการณ์ความไม่สงบที่เกิดขึ้นในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ แต่ด้วยหลักสําคัญคือ "การศึกษาถือเป็นทรัพยากรอันมีค่าของประชาชน"
ดังนั้น หากสามารถจัดการเรียนการสอนได้ด้วยความร่วมมือร่วมใจ กับฝ่ายความมั่นคงและหลายฝ่ายทํางานร่วมกันในพื้นที่ ซึ่งช่วยให้เกิดความปลอดภัยในการไปเรียนหนังสือ ภายใต้การทํางานที่เป็น "MOE one team" เกิดการทํางานร่วมกันเป็นหนึ่งเดียวของกระทรวงศึกษาธิการ โดย ศปบ.จชต.เป็นหน่วยงานหลักในการประสานแผนการทํางานร่วมกันให้เกิดการทํางานเชิงบูรณาการ อันจะส่งผลให้การทํางานเกิดคุณค่า เกิดประโยชน์สูงสุด
● จัดตั้ง "ศปบ.จชต." ให้เป็นหน่วยงานหลักของ ศธ.วางรากฐานพัฒนาคุณภาพการศึกษา จชต.
ศปบ.จชต. หรือ "กระทรวงศึกษาธิการ (ส่วนหน้า)" ได้รับการประกาศจัดตั้งเป็นหน่วยงานทางการศึกษา สังกัดสํานักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ เมื่อวันที่ 19 เมษายนที่ผ่านมา และจะมีอาคารทําการถาวรในห้วงเวลาต่อไป เพื่อที่จะเป็นหน่วยงานสําคัญในการวางรากฐานการศึกษาให้เกิดขึ้นในพื้นที่อย่างมั่นคงถาวร สามารถก้าวข้ามปัญหาความไม่สงบในพื้นที่ให้หมดไป เพื่อเดินไปข้างหน้าด้วยความเข้มแข็งและมั่นคง
● รมช.ศธ.ให้ข้อเสนอแนะ 6 ด้าน เพื่อยกระดับขับเคลื่อนแผนคุณภาพการศึกษา จชต.
พล.อ.สุรเชษฐ์ ได้กล่าวให้ข้อคิดเห็นเพิ่มเติมเกี่ยวกับผลการขับเคลื่อนแผนพัฒนาคุณภาพการศึกษาจังหวัดชายแดนภาคใต้ทั้ง 6 ด้าน โดยให้เน้นการทํางานที่ใช้ความพยายาม ร่วมมือร่วมใจกัน เพื่อไปสู่ผลสัมฤทธิ์ตามเป้าหมายจัดการศึกษา เช่น
การศึกษาเพื่อเสริมสร้างความมั่นคง ที่จะต้องร่วมกันคิดหาแนวทางวิธีการที่จะช่วยทําให้เกิดความเข้มแข็งและความยั่งยืนมากยิ่งขึ้นด้วยกิจกรรมหลากหลายต่อการอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุขในสังคมพหุวัฒนธรรม
การผลิตและพัฒนากําลังคนให้มีสมรรถนะในการแข่งขัน โดยให้ศูนย์ประสานงานการผลิตและพัฒนากําลังคนอาชีวศึกษา ภาคใต้ชายแดน ซึ่งตั้งอยู่ภายในวิทยาลัยเทคนิคกาญจนาภิเษกปัตตานี ที่ได้จัดวางระบบ Big Data ในการวางแผนผลิตและพัฒนากําลังคน ที่ถือเป็นต้นแบบให้แก่ศูนย์ภาคอื่น ๆ เพื่อประโยชน์ในการรวบรวมข้อมูลตลาดงานในพื้นที่ วางแผนจัดการศึกษาอาชีวศึกษา เพื่อให้ผู้เรียนจบแล้วมีอาชีพ มีงานทํา ไม่ตกงาน ที่สําคัญคือการเพิ่มสัดส่วนผู้เรียนสายอาชีวศึกษากับสายสามัญให้เพิ่มขึ้น ปัจจุบันทั้งประเทศมีสัดส่วนอยู่ที่ 40:60 ส่วนในพื้นที่ชายแดนภาคใต้อยู่ที่ 20:80 จึงหวังว่าจะต้องพยายามขับเคลื่อนเพิ่มผู้เรียนสายอาชีวศึกษาให้มากขึ้น เพราะหากผู้เรียนจบสายอาชีพที่เป็นความต้องการของตลาดงานในพื้นที่ จะส่งผลให้มีรายได้มากขึ้น คุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น อันจะส่งผลถึงความสามารถในการแข่งขันของประเทศอีกด้วย
การพัฒนาศักยภาพคนทุกช่วงวัยและการสร้างสังคมแห่งการเรียนรู้ สิ่งที่ต้องพัฒนาต่อไปคือ "เขตพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา" เพื่อต้องการพัฒนาให้สํานักงานเขตพื้นที่การศึกษามีอิสระในการบริหารจัดการและการบูรณาการทํางานในเขตพื้นที่มากขึ้น ทั้งความร่วมมือจากประชารัฐ สังคม เศรษฐกิจ ชุมชน ซึ่งเขตพื้นที่การศึกษาจะต้องส่งเสริมให้โรงเรียนในสังกัดมีความเป็นอิสระในการบริหารจัดการ และยกระดับคุณภาพนักเรียนและโรงเรียนบนความหลากหลายของพื้นที่ ซึ่งขณะนี้รัฐบาลและ ศธ.ได้เห็นชอบให้นําร่องเขตพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา ครบทั้ง 6 ภาคทั่วประเทศแล้ว คือ ภาคใต้ ที่สตูล, ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ที่ศรีสะเกษ, ภาคตะวันออก ที่ระยอง, ภาคเหนือ ที่เชียงใหม่, ภาคกลาง ที่กาญจนบุรี และภาคใต้ชายแดน ที่ปัตตานี ซึ่งนอกจากจะนําร่องเขตพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาภาคใต้ชายแดนที่ปัตตานีแล้ว คาดว่าจะดําเนินการทั้ง 3 จังหวัดในภาคใต้ชายแดน คือ ยะลา นราธิวาส และปัตตานี ให้เป็นเขตพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา เพราะจากการดําเนินงาน 4 ปีที่ผ่านมา เห็นผลการดําเนินงานขับเคลื่อนด้านนวัตกรรมในการจัดการศึกษาในพื้นที่เกิดขึ้นมีผลชัดเจนหลายเรื่อง ไม่ว่าจะเป็น DLTV ในโรงเรียนขนาดเล็ก, DLIT ในโรงเรียนขนาดกลาง, Google Education เริ่มต้นในพื้นที่ชายแดนภาคใต้ 750 โรงเรียน ซึ่งได้มีการอบรมผู้บริหารสถานศึกษาทุกระดับจํานวน 7 รุ่น หรือการเปิด Open Class โดยใช้ตําบลเป็นฐาน ฯลฯ ถือว่าเรื่องนวัตกรรมในพื้นที่โดดเด่นไม่น้อยหน้าใคร
การสร้างโอกาสความเสมอภาคและเท่าเทียมกันทางการศึกษา รมช.ศธ.กล่าวว่า "โอกาสที่เคยขาด วันนี้เราเติมเต็มแล้ว" เพราะที่ผ่านมาได้ดําเนินการสร้างโอกาสให้แก่ผู้เรียนในพื้นที่อย่างครบถ้วน ไม่ว่าจะเป็นห้องเรียนดนตรี การส่งเสริมด้านศิลปะ วัฒนธรรม ประเพณี รวมทั้งด้านกีฬาเข้าสู่ระบบการศึกษา ซึ่งถือว่าโครงการสานฝันการกีฬาสู่ระบบการศึกษาจังหวัดชายแดนภาคใต้ จํานวน 12 โรงเรียน จชต. กลายเป็นต้นแบบขยายไปสู่ภูมิภาคต่าง ๆ อีก 9 แห่ง ตามโครงการห้องเรียนกีฬา โครงการสานฝันฯ จึงเป็นโครงการที่ได้รับความชื่นชมจากประชาชนเป็นจํานวนมาก จึงขอให้รักษามาตรฐานเพื่อลูกหลานของเราได้รับการศึกษาอย่างมีคุณภาพต่อไป
การจัดการศึกษาเพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ก็เป็นสิ่งจําเป็นที่ต้องดําเนินการต่อไป ทั้งมาตรฐานสถานศึกษา หลักสูตร การสร้างเสริมคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ฐานข้อมูลแหล่งเรียนรู้ และเครือข่ายความร่วมมือ
การพัฒนาระบบการบริหารจัดการศึกษา ฝากเรื่องการสร้าง "จิตวิญญาณ" ในการทํางาน ที่จะต้องมีความซื่อสัตย์สุจริต มีระบบธรรมาภิบาล การน้อมนําศาสตร์พระราชาไปสู่การปฏิบัติ ใช้หลักคิดทําให้ครบฯ ยึดหลักความคุ้มค่า ความโปร่งใส ความมีส่วนร่วม ความยุติธรรม และหลักนิติธรรม เป็นแนวทางปฏิบัติ
● ภูมิใจทุกภาคส่วนที่ร่วมขับเคลื่อนการศึกษาจนส่งผลให้ประชาชนเกิดความพึงพอใจ
ผลของการจัดการศึกษาในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ปี 2560 ถือเป็นอีกเรื่องที่เป็นความภูมิใจร่วมกันของทุกหน่วยงานในพื้นที่ที่ได้ร่วมกันขับเคลื่อนงานด้านการศึกษา เพราะได้มีการสํารวจความคิดเห็น "ความพึงพอใจด้านการศึกษา" ของประชาชนทุกจังหวัดในพื้นที่ชายแดนภาคใต้ ซึ่งผลสํารวจทั้ง 2 ครั้งพบว่าใกล้เคียงกัน กล่าวคือประชาชนมีความพึงพอใจมากถึงร้อยละ 85 และในการสํารวจความคิดเห็นผ่านระบบออนไลน์ในวันแถลงผลงานครั้งนี้ก็พบว่า ผู้ตอบแบบสอบถามร้อยละ 91 มีความพึงพอใจผลงานด้านการศึกษาของรัฐบาลในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึ่งจะขอให้มีการสํารวจเพิ่มเติมให้ครอบคลุมทั้งระบบ ทั้งเพศ อายุ รายได้ ฯลฯ เพื่อสรุปรายงานเสนอคณะรัฐมนตรีรับทราบในโอกาสต่อไป
● ฝากให้ยึดความเห็นส่วนรวมมากกว่าส่วนตน
พล.อ.สุรเชษฐ์ กล่าวสรุปด้วยว่า "หากเราก้าวข้ามอุปสรรคได้ ความสําเร็จก็จะเกิดขึ้น" หากเรามีความเห็นตรงกันมากขึ้น ก็จะส่งผลถึงความรู้รักสามัคคี และหากเราก้าวข้าม "ความเห็นประโยชน์ส่วนตน" โดยมอง "ประโยชน์ส่วนรวม" มากกว่า เราก็จะคิดทําอะไรเพื่อส่วนรวมมากกว่าทําเพื่อตนเอง อันจะส่งผลให้การศึกษาขับเคลื่อนตามแผนงานต่าง ๆ เกิดขึ้นได้ด้วยความพยายามร่วมกัน
ทั้งนี้ ความสําเร็จเกิดขึ้นได้ด้วยกลไกประชารัฐ ด้วยความร่วมมือจากภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม รวมทั้งสื่อมวลชน เพื่อส่งผลให้ประชาชนในจังหวัดชายแดนภาคใต้ได้รับการศึกษาและเรียนรู้ตลอดชีวิตอย่างมีคุณภาพ ดํารงชีวิตอย่างเป็นสุขในสังคมพหุวัฒนธรรม สอดคล้องกับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และการเปลี่ยนแปลงของโลกในศตวรรษที่ 21 เพื่อให้การศึกษาเป็นรากฐานที่สําคัญนําไปสู่การพัฒนาประเทศ ด้วยความมั่นคง มั่งคั่ง และยั่งยืน ตามนโยบายของรัฐบาลต่อไป.
การแถลงผลงานการขับเคลื่อนแผนพัฒนาคุณภาพการศึกษาจังหวัดชายแดนภาคใต้
ข้อมูลพื้นฐาน :
ในภาพรวมของการจัดการศึกษาในเขตพัฒนาพิเศษเฉพาะกิจจังหวัดชายแดนภาคใต้ (ปัตตานี, ยะลา, นราธิวาส, 4 อําเภอของสงขลา และสตูล) โดยในปีการศึกษา 2561 มีนักเรียนนักศึกษา จํานวน 961,063 คน ครูอาจารย์และบุคลากรทางการศึกษา 59,625 คน และมีสถานศึกษารวม 5,085 แห่งในทุกสังกัด ประกอบด้วย สํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน สํานักงานการศึกษาพิเศษ สํานักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา สํานักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย สํานักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา สํานักงานส่งเสริมการศึกษาเอกชน สถาบันพระบรมราชชนนี กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา กรมการปกครองส่วนท้องถิ่น ตํารวจตระเวนชายแดน และสํานักงานพระพุทธศาสนา
ทิศทางการขับเคลื่อนนโยบายด้านการศึกษา :
ศปบ.จชต.ให้ความสําคัญกับการจัดการศึกษาแก่ประชาชนทุกคนทุกช่วงวัย ตั้งแต่ปฐมวัย วัยเรียน วัยทํางาน และผู้สูงวัย ให้มีโอกาสในการศึกษาและเรียนรู้ตลอดชีวิต เพื่อเป็นคนที่มีคุณภาพ มีความสามารถ มีคุณลักษณะที่พึงประสงค์ในการดํารงชีวิตอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุขในสังคมพหุวัฒนธรรม ภายใต้วิสัยทัศน์ " ประชาชนในจังหวัดชายแดนภาคใต้ ได้รับการศึกษาและเรียนรู้ตลอดชีวิตอย่างมีคุณภาพ ดํารงชีวิตอย่างเป็นสุขในสังคมพหุวัฒนธรรม สอดคล้องกับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และการเปลี่ยนแปลงของโลกในศตวรรษที่ 21" พร้อมน้อมนํายุทธศาสตร์พระราชทาน "เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา" ของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช และ พระบรมราโชบายของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว มหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร ด้านการศึกษาที่มุ่งสร้างพื้นฐานให้แก่ผู้เรียน 4 ด้านได้แก่ มีทัศนคติที่ถูกต้องต่อบ้านเมือง, มีพื้นฐานชีวิตที่มั่นคง มีคุณธรรม, มีงานทํา มีอาชีพ และเป็นพลเมืองดี เพื่อมุ่งสู่เป้าหมายสร้างความมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน ในพื้นที่ จชต.ตลอดไป
ผลการขับเคลื่อนแผนพัฒนาคุณภาพการศึกษาจังหวัดชายแดนภาคใต้
ในภารกิจหลัก 6 ด้าน
ด้านที่ 1 การศึกษาเพื่อเสริมสร้างความมั่นคง : นําเสนอโดย นายสนิท แย้มเกสร ผู้ช่วยเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
การศึกษาเพื่อเสริมสร้างความมั่นคง ได้ดําเนินการขับเคลื่อนบูรณาการร่วมกับหน่วยงานทางการศึกษาในพื้นที่ เพื่อกําหนดแนวทางในการจัดการเรียนการสอน ที่จะทําให้เยาวชนและประชาชนเกิดความภาคภูมิใจและแสดงออกถึงความจงรักภักดีต่อ สถาบันชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ น้อมนํา ศาสตร์พระราชามาเป็นแกนหลักในการยกระดับคุณภาพการศึกษา ตลอดจนปลูกฝังการปกครองในระบอบประชาธิปไตย อันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข และจัดกิจกรรมลูกเสือเนตรนารียุวกาชาด เพื่อส่งเสริมจิตอาสาและการบําเพ็ญประโยชน์
โดยมีโครงการและกิจกรรมสําคัญ อาทิ กิจกรรมเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณบดินทรเทพยวรางกูร 66 พรรษา พร้อมปลูกต้นไม้ประจําพระองค์ "ต้นรวงผึ้ง", กิจกรรมปลูกจิตสํานึกความเป็นชาติไทยในโครงการรณรงค์ป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติด (To Be Number One) ในทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญาสิริวัฒนาพรรณวดี, กิจกรรมประวัติศาสตร์ชาติไทยและบุญคุณของพระมหากษัตริย์ไทย โดยวิทยากรแกนนําจํานวน 25 คนจัดอบรมขยายผลให้แก่ผู้บริหารข้าราชการครูบุคลากรทางการศึกษาและพนักงานราชการ จํานวน 1,204 คน, กิจกรรมพัฒนาทักษะทางสังคมพหุวัฒนธรรม ผ่านกิจกรรมกระบวนการพัฒนาผู้นํา และกิจกรรมครอบครัวสุขสันต์สมานฉันท์สังคมไทย โดยมีผู้เข้าร่วม 1,590 คน ส่งผลให้พ่อแม่ผู้ปกครองมีความรู้ความเข้าใจในการดูแลบุตรหลาน และสร้างความอบอุ่นในครอบครัว, การจัดงานรอมฎอนสัมพันธ์ของหน่วยงานทางการศึกษาในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ เพื่อสร้างความสามัคคีและปลูกจิตสํานึกการอยู่ร่วมกันโดยมี ผู้บริหาร บุคลากร หน่วยงานภาคราชการในพื้นที่ องค์กรชุมชน/ศาสนา ตลอดจนผู้ปกครอง เข้าร่วมกว่า 17,320 คน, การพัฒนาสถานศึกษาพอเพียง และพัฒนาครูแกนนําเพื่อออกแบบและขับเคลื่อนการเรียนรู้ ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและหลักนิติธรรม ในสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาทั้ง 13 เขต และสํานักงาน กศน.จชต. การจัดกิจกรรมชุมนุมลูกเสือจังหวัดชายแดนภาคใต้ ครั้งที่ 13 โดยมีผู้บังคับบัญชาลูกเสือ ลูกเสือเนตรนารี 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้ และจากประเทศเพื่อนบ้าน (มาเลเซีย อินโดนีเซีย เวียดนาม เนปาล การ์ต้า) เข้าร่วม 3,760 คน นอกจากนี้ ยังมีลูกเสือจิตอาสาช่วยเหลือประชาชนที่ไปประกอบพิธีฮัจย์ จํานวน 420 คน และจิตอาสาอาชีวะในกิจกรรมอาชีวะร่วมด้วยช่วยประชาชน เพื่อให้บริการในช่วงเทศกาลวันขึ้นปีใหม่ และวันสงกรานต์ เป็นต้น
ด้านที่ 2 การผลิตและพัฒนากําลังคน ให้มีสมรรถนะในการแข่งขัน : นําเสนอโดย นายอิทธิฤทธิ์ ศรีชุมภู รองผู้อํานวยการวิทยาลัยสารพัดช่างยะลา
ในเรื่องของการผลิตและพัฒนากําลังคนให้มีสมรรถนะในการแข่งขัน ได้กําหนดแนวทางการพัฒนาประชากรวัยแรงงาน ให้มีทักษะทางภาษาเพื่อการสื่อสาร ส่งเสริมประสบการณ์ด้านอาชีพเพื่อเพิ่มสมรรถนะในการแข่งขัน พร้อมทั้งส่งเสริมอาชีพทางเลือก และพัฒนาฝีมือแรงงาน ตลอดจนผลิตกําลังคนให้ตามความต้องการของสถานประกอบการในท้องถิ่น จชต. สอดรับตามนโยบายเมืองต้นแบบ สามเหลี่ยม มั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน พร้อมมุ่งพัฒนากลุ่มอุตสาหกรรมฮาลาล เพื่อรองรับการขยายตัวของธุรกิจฮาลาลโดยใช้เทคโนโลยีที่ทันสมัย
โดยมีโครงการและกิจกรรมสําคัญ อาทิ การพัฒนาภาษาสู่ยุคอาเซียน ได้แก่ ภาษาอังกฤษ, ภาษามลายูกลาง, ภาษาจีน และภาษาพม่า แก่นักเรียนนักศึกษา 1,695 คน ในสถานศึกษาอาชีวศึกษา 18 แห่ง, การฝึกอบรมหลักสูตรมัคคุเทศก์ทั่วไป แก่ประชาชน จํานวน 40 คน เพื่อให้ได้รับบัตรมัคคุเทศก์ทั่วไป (บัตรบรอน) ที่จะสามารถประกอบอาชีพได้จริงตามกฎหมาย, โครงการหลักสูตร 2 ปริญญา ระหว่างคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา กับคณะอักษรศาสตร์มหาวิทยาลัยมาลัง ประเทศอินโดนีเซีย เพื่อพัฒนาหลักสูตรสองปริญญาร่วมกัน มีการเทียบโอนหน่วยกิตและได้รับปริญญาทั้ง 2 มหาวิทยาลัย, การอบรมเชิงปฏิบัติการจัดทําหลักสูตรฐานสมรรถนะระยะสั้น Thailand 4.0 แก่ครูและบุคลากรทางการศึกษา กว่า 100 คน พร้อมหลักสูตรการพัฒนาวิชาชีพครูด้วยนวัตกรรมศึกษา Lesson study และวิธีการแบบเปิด Open Approach ให้แก่ครูและบุคลากรทางการศึกษา 450 คน นอกจากนี้ยังได้ส่งเสริมประสบการณ์อาชีพให้กับนักเรียน 1,300 คน ออกไปฝึกประสบการณ์ในสถานประกอบการ ร้านอาหาร และโรงเรียน และร้านอาหาร และฝึกประสบการณ์อาชีพเพื่อการมีงานทํา 1,700 คน, การ ฝึกอาชีพและจัดตั้งกลุ่มอาชีพในสถาบันศึกษาปอเนาะและโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลาม 182 แห่ง รวม 4,021 คน, โครงการขยายโอกาสทางการศึกษาวิชาชีพและพัฒนาทักษะวิชาชีพ ศูนย์ซ่อมสร้างเพื่อชุมชน (Fix it Center) ใน 58 ตําบล พร้อมจัดโครงการอาชีวศึกษาประชารัฐ 4 แห่ง ( วิทยาลัยอาชีวะจังหวัดยะลา, วิทยาลัยการอาชีพสุไหงโก-ลก, วิทยาลัยเทคนิคกาญจนาภิเษกปัตตานี และวิลัยเทคนิคจะนะ) โดยมีนักเรียนนักศึกษาเข้าร่วม 382 คน, จัดกิจกรรมฝึกทักษะอาชีพและอาชีพทางเลือกอาชีพใหม่แก่ประชาชน 10,034 คนใน 80 อาชีพ พร้อมจัดตั้งกลุ่มพัฒนาผลิตภัณฑ์ใน 11 กลุ่มอาชีพ รวมทั้ง จัดโครงการพัฒนาร้านอาหารอัตลักษณ์มลายูใน จชต. และส่งผลงานนักเรียนนักศึกษา เข้าร่วมการประกวดวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีอาหารฮาลาล และสิ่งประดิษฐ์ที่เกี่ยวข้องกับนวัตกรรมฮาลาล กว่า 80 ผลงาน
ด้านที่ 3 การพัฒนาศักยภาพคนทุกช่วงวัย และการสร้างสังคมแห่งการเรียนรู้ : นําเสนอโดย นายประสิทธิ์ หนูกุ้ง ผู้อํานวยการสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสงขลา เขต 1
ได้เปิดโอกาสให้ประชากรทุกช่วงวัยได้รับการพัฒนาคุณภาพ ให้สามารถเรียนรู้ตลอดชีวิต เพื่อรองรับบริบทการเปลี่ยนแปลงของสังคมโลก โดยให้ความสําคัญกับการพัฒนาหลักสูตรระดับปฐมวัย หลักสูตรด้านอาชีพ และหลักสูตรอิสลามศึกษาฟัรฏูอีนประจํามัสยิด ระดับอิสลามศึกษาตอนต้นตามความต้องการของพื้นที่ ตลอดจนจัดตั้งศูนย์ภาษาและเทคโนโลยี เพื่อพัฒนาทักษะทางภาษาที่หลากหลาย และจัดตั้งศูนย์พัฒนาครูเพื่อเพิ่มศักยภาพและขีดความสามารถในการจัดการเรียนการสอน โดยมุ่งเน้นรูปแบบสะเต็มศึกษาและการสอนแบบโครงงาน โดยใช้นวัตกรรมการศึกษาชั้นเรียนและวิธีการแบบเปิด ตลอดจนสร้างชุมชนแห่งการเรียนรู้วิชาชีพครูด้วย
โดยมีโครงการและกิจกรรมสําคัญ อาทิ การอบรมหลักสูตรแกนกลางและการจัดการเรียนรู้ปฐมวัย รูปแบบ Active Learning แก่ครู 80 คน, การอบรมเชิงปฏิบัติการ การใช้วรรณกรรมเพื่อเสริมสร้างพัฒนาการเรียนรู้ของเด็กปฐมวัย จํานวน 3 รุ่น กว่า 200 คน, โครงการพัฒนาการเรียนการสอนภาษาไทย ผ่านกิจกรรมแข่งขันทักษะภาษาไทยให้แก่นักเรียน เพื่อกระตุ้นการเรียนรู้ โครงการส่งเสริมภาษาคู่การเรียนรู้สู่หมู่บ้านชายแดนใต้แก่ประชาชน 220 คน, จัดกิจกรรมขับเคลื่อนคุณภาพภาษาไทยโดยใช้ "ห้องสมุดคุณภาพ" ในโรงเรียน 161 แห่ง, โครงการค่ายภาษาอังกฤษ English Camp แก่นักเรียน 180 คน พร้อมจัดทํา MOU ว่าด้วยความร่วมมือในการเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาวะผ่านการเพิ่มขีดความสามารถด้านการอ่านและเขียนภาษา, จัดการเรียนการสอนแบบสะเต็มศึกษา และการสอนแบบโครงงาน เพื่อพัฒนาผู้เรียน ตามกระบวนการสะเต็มศึกษา และสร้างสรรค์ผลงานแบบโครงงาน ที่ใช้องค์ความรู้ในหลายสาขาวิชา ที่จะเป็นการสร้างนวัตกรรมใหม่ ๆ, การจัดตั้งศูนย์ดิจิทัลประจําอําเภอ, จัดอบรมพัฒนาศักยภาพครูสอนไม่ตรงสาย 9 กลุ่มสาระการเรียนรู้ จํานวน 660 คน และจัดอบรมพัฒนาครูรูปแบบครบวงจร (คูปองพัฒนาครู) ใน 3 หลักสูตร โดยมีผู้เข้าร่วม 157 คน
ด้านที่ 4 การสร้างโอกาส ความเสมอภาคและเท่าเทียมกันทางการศึกษา : นําเสนอโดย นายเรวัฒน์ เพ็ชรสงฆ์ รักษาการในตําแหน่ง ผู้อํานวยการศูนย์ประสานงานและบริหารการศึกษาจังหวัดชายแดนภาคใต้
ได้สร้างแนวทางการดูแลช่วยเหลือนักเรียนอย่างเป็นระบบและมีประสิทธิภาพ พร้อมลดความเหลื่อมล้ําและสร้างโอกาสทางการศึกษาให้แก่ประชาชนผู้ด้อยโอกาส คนพิการ และผู้ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์ความไม่สงบ และที่สําคัญคือ การนําประชากรวัยเรียนที่อยู่นอกระบบการศึกษาเข้าสู่ระบบการศึกษา การให้ทุนการศึกษาเพื่อเพิ่มโอกาสในการศึกษาต่อ ตลอดจนส่งเสริมการเข้าถึงบริการทางการศึกษาของประชากรวัยเรียนอย่างมีคุณภาพ พร้อมผลักดันโครงการโรงเรียนประชารัฐจังหวัดชายแดนภาคใต้
โดยมีโครงการและกิจกรรมสําคัญ อาทิ การแก้ปัญหาเด็กที่อยู่นอกระบบการศึกษา ให้กลับเข้ามาเข้าสู่ระบบการศึกษาพร้อมจัดหาที่เรียน จํานวน 27,376 คน (ร้อยละ 60.45) จากจํานวนทั้งหมด 45,289 คน, จัดอบรมครูรับผิดชอบระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน 111 คน, จัดสรรทุนการศึกษาสําหรับผู้ด้อยโอกาส คนพิการ ผู้ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์ และผู้เรียนต่อ เช่น ทุนรพี 50 ทุน ทุนการศึกษาเงินอุดหนุนการศึกษานักเรียนมุสลิมและอิสลามศึกษาแห่งประเทศไทย กว่า 700 ทุน ทุนอาชีวศึกษา กว่า 900 ทุน เป็นต้น, โรงเรียนประชารัฐ จชต. ในลักษณะโรงเรียนประจําโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย ในระดับประถมศึกษา มัธยมศึกษา และอาชีวศึกษา รวม 68 แห่งใน 37 อําเภอ และโครงการสานฝันการกีฬาสู่ระบบการศึกษาจังหวัดชายแดนใต้ ในโรงเรียน 12 แห่ง โดยมีนักเรียนเจ้าร่วมโครงการ 1,300 คน
ด้านที่ 5 การจัดการศึกษาเพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม : นําเสนอโดย นายสราวุธ เดชมณีรัตน์ ผู้อํานวยการสํานักพัฒนาการศึกษาเขตพัฒนาพิเศษเฉพาะกิจจังหวัดชายแดนภาคใต้
ได้ดําเนินการกําหนดมาตรฐานสถานศึกษาน่าอยู่ น่าเรียน และจัดทําหลักสูตรการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในระดับสถานศึกษา พร้อมสร้างเครือข่ายความร่วมมือการอนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในสถานศึกษาและชุมชน ตลอดจนจัดทําสื่อ ข้อมูลแหล่งเรียนรู้ และส่งเสริมการวิจัย เพื่อพัฒนาองค์ความรู้และนวัตกรรมด้านการสร้างเสริมคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม
โดยมีโครงการและกิจกรรมสําคัญ อาทิ ขับเคลื่อนกลยุทธ์กําหนดมาตรฐานสถานศึกษาน่าอยู่ น่าเรียน พร้อมพัฒนาสู่มาตรฐาน และยกย่องเชิดชูสถานศึกษาที่ผ่านเกณฑ์มาตรฐาน, จัดหลักสูตรวิทยากรแกนนํา หลักสูตรท้องถิ่นอุทยานธรณีโลกสตูล (Satun UNESCO Global Geopark) และหลักสูตรส่งเสริมอาชีพที่เกี่ยวข้องกับอุทยานธรณีสตูล พร้อมส่งเสริมภาษาเพื่อการท่องเที่ยวส่งเสริมให้ประชาชนทําความดี เรียนรู้หลักธรรม และยึดหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง, จัดกิจกรรมเรียนรู้ระบบนิเวศน์ตามธรรมชาติ, จัดโครงการเรียนรู้ อนุรักษ์ พืชสมุนไพรชุมชน และภูมิปัญญาท้องถิ่น, จัดกิจกรรมบําเพ็ญสาธารณประโยชน์ จิตอาสาพระราชทานตามแนวพระราชดําริ เราทําความดี ด้วยหัวใจ พร้อมจัดทําฐานข้อมูลแหล่งเรียนรู้ทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม
ด้านที่ 6 การพัฒนาระบบการบริหารจัดการศึกษา : นําเสนอโดย ดร.นวลพรรณ วรรณสุธี อาจารย์คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ ปฏิบัติหน้าที่หัวหน้ากลุ่มอํานวยการและประสานงาน ศปบ.จชต.
การพัฒนาระบบการบริหารจัดการศึกษา มีเป้าหมายให้ผู้เรียน ครู คณาจารย์ และบุคลากรทางการศึกษา มีความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน พร้อมส่งเสริมความสัมพันธ์โรงเรียนกับชุมชน พัฒนาต้นแบบการจัดการศึกษาท้องถิ่นพึ่งพาตนเองโดยใช้ตําบลเป็นฐาน ตลอดจนอบรมและพัฒนาการบริหารจัดการของ ศปบ.จชต. และแสวงหาความร่วมมือกับหน่วยงานต่าง ๆ ทั้งในและต่างประเทศ
โดยมีโครงการและกิจกรรมสําคัญ อาทิ จัดทําบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) ในการปฏิบัติตามแผนและมาตรการรักษาความปลอดภัยครูบุคลากรทางการศึกษาในโรงเรียน 1,133 แห่ง, การจัดกิจกรรมชุมชนสัมพันธ์ระหว่างโรงเรียนกับพื้นที่บริการ เพื่อให้ชุมชนมีส่วนร่วมจัดและระดมทรัพยากรทางการศึกษา ในโรงเรียน 1,256 แห่ง, ศึกษาธิการส่วนหน้าเคลื่อนที่พบประชาชนผ่านกิจกรรมที่หลากหลาย ทั้งจากหน่วยงานการศึกษา สถานศึกษา และส่วนราชการในพื้นที่ ในการส่งเสริมทักษะทางวิชาการ อาชีพ การบริการชุมชน การบริการข้อมูลข่าวสาร และบริการจากหน่วยงานในพื้นที่ โดยมีผู้เข้าร่วมกิจกรรม 37,210 คน และมีผลสํารวจความพึงพอใจของประชาชนกลุ่มตัวอย่างอยู่ในระดับ "พึงพอใจมาก", การพัฒนาต้นแบบการจัดการศึกษาท้องถิ่นพึ่งพาตนเอง โดยใช้ตําบลเป็นฐานใน 12 ตําบล เพื่อให้ทุกภาคส่วนมีส่วนร่วมในการจัดการศึกษา บนฐานอัตลักษณ์ของตนเอง, การสร้างความเข้มแข็งของสถานศึกษา Smart Office โดยจัดประชุมขับเคลื่อนแผนบูรณาการด้านการศึกษาระดับภาค วิเคราะห์รายงานการประเมินคุณภาพภายในสถานศึกษาของโรงเรียนเอกชน พร้อมศึกษาวิจัยปัจจัยสู่ความสําเร็จในการบริหารการศึกษาของโรงเรียนกลุ่มเป้าหมาย 5 โรงเรียนใน 5 จังหวัด, การสร้างขวัญและกําลังใจในการปฏิบัติงาน พร้อมยกย่องและเชิดชูเกียรติกรณีพิเศษ อาทิ จัดพิธีรับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ของข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา เยี่ยมสถานศึกษาเพื่อสร้างขวัญและกําลังใจในช่วงเปิดภาคเรียน เยียวยาทายาทผู้ได้รับผลกระทบ จัดทุนการศึกษาระดับปริญญาโท-เอก สําหรับครูและบุคลากรจังหวัดชายแดนภาคใต้กว่า 10 ล้านบาท
Written by นวรัตน์ รามสูต, บัลลังก์ โรหิตเสถียร
Photo Credit อิทธิพล รุ่งก่อน, ปกรณ์ เรืองยิ่ง VDO
Rewriter นวรัตน์ รามสูต
Editor บัลลังก์ โรหิตเสถียร