รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-ถ้อยแถลงนายกรัฐมนตรี การประชุมสุดยอดอาเซียนบวกสาม สมัยพิเศษ ว่าด้วยโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (โควิด-19)
วันอังคารที่ 14 เมษายน 2563
ถ้อยแถลงนายกรัฐมนตรี การประชุมสุดยอดอาเซียนบวกสาม สมัยพิเศษ ว่าด้วยโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (โควิด-19)
วันอังคารที่ 14 เมษายน 2563 เวลา 14.00 - 16.00 น. ณ ห้อง PMOC ตึกไทยคู่ฟ้า ผ่านระบบการประชุมทางไกล (Video Conference)
สวัสดีครับ ท่านประธาน ใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท ฯพณฯ ทั้งหลาย
ผมขอชื่นชมท่านนายกรัฐมนตรีเหวียน ซวน ฟุก และเวียดนาม ในฐานะประธานอาเซียน ที่ได้แสดง บทบาทนําอย่างแข็งขันในการจัดการประชุมในช่วงเวลาที่เหมาะสมเช่นนี้ ผมขอร่วมกับผู้นําอาเซียนในการต้อนรับ ผู้นําจากประเทศบวกสาม และผู้อํานวยการใหญ่ของ WHO และขอชื่นชมการดําเนินการต่อสถานการณ์ โควิด-19ในประเทศของท่านที่สามารถดึงกราฟของจานวนผู้ติดเชื้อและผู้เสียชีวิตลดลงอย่างเห็นได้ชัด ตลอดจนความร่วมมือต่างๆที่ประเทศของท่านมีต่ออาเซียนในสถานการณข์ณะนี้
วันนี้ เราล้วนเห็นพ้องกันว่าโควิด-19คือวิกฤตการณ์ของโลกในศตวรรษที่ 21ที่ส่งผลอย่างยิ่งต่อ ทุกภาคส่วนในสังคม ในด้านการสาธารณสุข เรามีผู้ติดเชื้อทั่วโลกเกือบ 2ล้านคน และมีผู้เสียชีวิตกว่า 1แสนคน ในประเทศไทยมีผู้ติดเชื้อสะสม อยู่ที่ 2,613 คน รักษาหายแล้ว 1,405คน และเสียชีวิต 41คน ในด้านเศรษฐกิจนั้น กรรมการผู้อํานวยการของ IMF ได้ส่งสัญญาณชัดเจนว่า เศรษฐกิจโลกในปีนี้ได้เข้าสู่ภาวะถดถอยแล้ว
ไม่เพียงเท่านั้น วิกฤตการณ์ครั้งนี้ ยังส่งผลต่อวิถีชีวิตของผู้คนทั่วโลก ในส่วนของไทย รัฐบาลได้ออกมาตรการ ข้อกําหนด และคําแนะนาต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็น การประกาศสถานการณ์ฉุกเฉิน การจัดตั้งศูนย์บริหารสถานการณ์ โควิด-19โดยผมเป็นผู้บัญชาการในทุกมิติอย่างเต็มตัว และการดําเนินมาตรการทั้ง “ต้นทาง กลางทาง ปลายทาง” เพื่อรับมือกับสถานการณ์ครั้งนี้ ซึ่งมาตรการต้นทางนั้น ไทยเน้นควบคุมการเดินทาง การคัดกรอง ผู้ที่จะเดินทางเข้าประเทศจากภายนอก ทั้งที่สนามบิน ด่านทางบก ทางน้ําตลอดจนช่องทางธรรมชาติ บนพื้นฐานของหลักการป้องกันล่วงหน้าโดยไม่ประมาท สําหรับมาตรการกลางทาง เรารณรงค์ให้ประชาชน รักษาระยะห่างทางสังคม ด้วยแนวทาง “อยู่บ้าน หยุดเชื้อ เพื่อชาติ” เน้น social distancing จัดพื้นที่ควบคุม อาการ 14วัน ทั้งของรัฐบาล ชุมชน ท้องถิ่น ใช้ application ในการติดตามตรวจสอบ รวมถึงปิดสถานที่ เพื่อลดความเสี่ยง ให้ข้อมูลที่ถูกต้องโปร่งใส ต่อต้านการเผยแพร่ข่าวเท็จ และส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชน ผ่านการทางานของอาสาสมัครสาธารณสุขประจําหมู่บ้านกว่า 1ล้านคนทั่วประเทศ ให้เป็นมดงานหยิบยื่น สุขภาพที่ดีไปถึงหน้าประตูบ้านทุกครัวเรือน ตลอดจนมีประชาชนจิตอาสาร่วมมือด้วย ในปีนี้ เราได้งดการเล่น ประเพณีสงกรานต์และระมัดระวังในเรื่องของการชุมชุมทางศาสนา และมาตรการปลายทาง ซึ่งเป็นอีกหนึ่ง มาตรการสําคัญ คือ การรักษาผู้ป่วย และเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบ ทั้งกลุ่มเปราะบาง และผู้ประกอบการ MSMEs เช่น มาตรการ “เราไม่ทิ้งกัน” ที่เปิดโอกาสให้ลูกจ้างและผู้ได้รับผลกระทบจากการแพร่ระบาด ลงทะเบียนออนไลน์ เพื่อรับมาตรการชดเชยรายได้ เป็นต้น
อย่างไรก็ตาม มาตรการของแต่ละประเทศโดยลําพังก็ไม่อาจทําให้เราฟันฝ่าวิกฤตการณ์ครั้งนี้ได้ การประชุม ในวันนี้จึงมีความสําคัญอย่างยิ่งสําหรับเราในฐานะผู้นําประเทศ เพื่อหาแนวทางให้เราทุกคนรอดพ้นจากวิกฤต โควิด-19ในวันนี้ และเข้มแข็งขึ้นในวันหน้า ผมจึงขอเสนอ 3แนวทางที่จะนําไปสู่ผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรม ดังนี้
หนึ่ง อาเซียนขอเสนอให้พวกเราสนับสนุนการจัดตั้ง “กองทุนอาเซียนเพื่อรับมือกับโควิด-19” ด้วยการจัดสรรงบประมาณจากกองทุนความร่วมมือทั้งภายในอาเซียนและกับประเทศบวกสามที่มีอยู่แล้ว มาใช้ จัดหาชุดตรวจ อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล และอุปกรณ์ทางการแพทย์ ที่ยังคงขาดแคลนอย่างมากในหลายประเทศ เพื่อให้แก่แพทย์ พยาบาล และบุคลากรด้านสาธารณสุข ซึ่งเป็นฮีโร่ของพวกเราในการต่อสู้กับวิกฤตการณ์ครั้งนี้ รวมถึงสนับสนุนการศึกษาวิจัยเพื่อคิดค้นยาและวัคซีน เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันให้ภูมิภาคเราฟื้นคืนสู่สภาพเดิมได้ โดยเร็วและเข้มแข็งขึ้น และสามารถพึ่งพาตนเองได้ หากเกิดวิกฤตการณ์อื่น ๆ อีกในอนาคต ทั้งนี้ ผมเสนอให้ สานักเลขาธิการอาเซียนร่วมกับกรอบความร่วมมืออาเซียนด้านสาธารณสุขดําเนินการในเรื่องนี้
สอง คือ การใช้ประโยชน์จากกลไกความร่วมมืออาเซียนบวกสามให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด ซึ่งในอดีต กลไกนี้มีคุณูปการอย่างใหญ่หลวงในการรับมือและตอบสนองกับวิกฤตการณ์ต่าง ๆ เช่น ความร่วมมือในช่วงวิกฤต ทางการเงินและเศรษฐกิจในเอเชีย เมื่อปี 2540และในช่วงการแพร่ระบาดของโรคซาร์ส เมื่อปี 2546ดังนั้น ผมจึงขอเสนอให้ใช้ประโยชน์จากกลไกความร่วมมือด้านสาธารณสุขที่มีอยู่แล้ว ร่วมกับการใช้ Big Data และ เทคโนโลยีสารสนเทศ เพื่อมาสนับสนุนการวิจัยและนวัตกรรม ในการป้องกันและรับมือกับการแพร่ระบาดของ โรคโควิด-19และความท้าทายอื่น ๆ ในอนาคต ไม่ว่าจะเป็นระบบการแพทย์ทางไกล อุปกรณ์ตรวจเช็คสุขภาพของ ผู้ป่วยที่บ้าน และการติดตามตาแหน่งของผู้ป่วยทางโทรศัพท์มือถือ เป็นต้น นอกจากนี้ ผมเสนอให้สํานักเลขาธิการ อาเซียนและสํานักเลขาธิการความร่วมมือไตรภาคี (ทีซีเอส) รวบรวมและแลกเปลี่ยนข้อมูลด้านนโยบายและ มาตรการของแต่ละประเทศ เพื่อเสนอแนะแนวทางความร่วมมือที่เป็นไปได้แก่ประเทศสมาชิกอาเซียนและประเทศ บวกสามต่อไป รวมทั้งสนับสนุนการใช้ประโยชน์จากมาตรการริเริ่มเชียงใหม่พหุภาคี (ซีเอ็มไอเอ็ม) เพื่อเสริมสร้างเสถียรภาพทางการเงินในภูมิภาค ในกรณีที่จําเป็น
สาม เทคโนโลยีดิจิทัลคือหัวใจสําคัญที่จะช่วยให้เราฝ่าวิกฤตในครั้งนี้ และมีอนาคตที่เข้มแข็งขึ้นได้ ดังนั้น เราควรส่งเสริมทักษะความเข้าใจและการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในมิติต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นด้านการศึกษา การติดต่อสื่อสาร และการค้าการลงทุน โดยการเร่งรัดให้มีการใช้เศรษฐกิจดิจิทัล เทคโนโลยีใหม่ ๆ และพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ เพื่อช่วยเหลือภาคธุรกิจ โดยเฉพาะผู้ประกอบการ MSMEs ให้สามารถรับมือกับผลกระทบ หรือความท้าทายอื่น ๆ ในอนาคต นอกจากนี้ เราควรส่งเสริมความร่วมมือเพื่อลดผลกระทบจากข่าวปลอม ที่สร้างความตื่นตระหนกโดยไม่จําเป็น
ใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท ฯพณฯ ทั้งหลาย
การต่อสู้ในสงครามโควิด-19อาจเป็นหนทางที่ยาวไกลและยากลําบาก ความเป็นหุ้นส่วนที่แน่นแฟ้นจึงมีความจําเป็นอย่างยิ่ง ดังนั้น ผมขอเชิญชวนให้ทุกท่านแสดงเจตนารมณ์ร่วมกันเพื่อสร้างความมั่นใจให้กับประชาชนของเราว่า ระบบการค้าพหุภาคีจะยังคงเปิดกว้างและเข้มแข็ง ห่วงโซ่อุปทานของโลกจะยังดําเนินต่อไปได้โดยราบรื่น ภาคธุรกิจของเราจะมีภูมิคุ้มกันและสามารถกลับมาฟื้นตัวได้อย่างรวดเร็ว และที่สําคัญ ประชาชนในภูมิภาคนี้จะได้รับการดูแลและคุ้มครองอย่างทั่วถึงและเท่าเทียมกัน
นอกจากนี้ เราควรพลิกวิกฤตให้เป็นโอกาสในการถอดบทเรียน และมองไปสู่อนาคต ให้พร้อมรับมือกับ ความท้าทายอื่น ๆ ซึ่งอาจเกิดจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ภัยพิบัติทางธรรมชาติ โรคอุบัติใหม่ หรือแม้แต่ความท้าทายทางเศรษฐกิจ สังคม และดิจิทัล ผมขอเสนอให้เราคํานึงถึงการพัฒนาที่ยั่งยืนในทุกมิติ มาปรับใช้ในรูปแบบที่สอดคล้องกับบริบทของแต่ละประเทศ ซึ่งประเทศไทยได้น้อมนําปรัชญาของเศรษฐกิจ พอเพียงมาเป็นแนวทางในการสร้างภูมิคุ้มกันที่เข้มแข็ง และพร้อมรับมือกับความท้าทายที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต
ท้ายที่สุดนี้ ผมขอยืนยันว่าประเทศไทยพร้อมร่วมมือภายใต้กรอบความร่วมมืออาเซียนบวกสามอย่างเต็มสรรพกําลัง และขอขอบคุณทั้งสามประเทศที่ได้ช่วยเหลือไทยและอาเซียนในรูปแบบต่าง ๆ ตลอดช่วงสามเดือน ที่ผ่านมา เพื่อให้เราสามารถฟื้นตัวและก้าวไปข้างหน้าด้วยกันได้อย่างเข้มแข็งและมั่นคง และเป็นพลังสําคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสังคมของโลกนี้ต่อไป
เราจะชนะวิกฤตครั้งนี้ไปด้วยกัน ขอบคุณครับ