รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-ข้อมูลสมรรถนะด้านการวิจัยของมหาวิทยาลัยในประเทศ
วันศุกร์ที่ 30 ธันวาคม 2559
ข้อมูลสมรรถนะด้านการวิจัยของมหาวิทยาลัยในประเทศ
สํานักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา (สกอ.) เผยข้อมูลสมรรถนะด้านการวิจัยของมหาวิทยาลัยในประเทศไทย พบสาขา "การแพทย์ (Medicine)" มีผลงานวิจัยออกมามากที่สุด รองลงมาเป็นสาขาวิศวกรรมศาสตร์ และสาขาวิทยาศาสตร์เกษตรและชีวภาพ
โดย"กลุ่มมหาวิทยาลัยในกํากับของรัฐ" มีจํานวนผลงานตีพิมพ์และจํานวนอ้างอิงผลงานมากที่สุดโดยผลงานวิจัยทางด้านฟิสิกส์และคณิตศาสตร์ ยังคงมีสัดส่วนอยู่ในระดับต่ํา
จากการประชุมคณะกรรมการข้าราชการพลเรือนในสถาบันอุดมศึกษา (ก.พ.อ.) ครั้งที่8/2559 เมื่อวันพุธที่ 28ธันวาคมที่ผ่านมาโดยมีนพ.ธีระเกียรติ เจริญเศรษฐศิลป์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการเป็นประธานการประชุม
ที่ประชุมได้รับทราบข้อมูลสมรรถนะด้านการวิจัยเพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ ของมหาวิทยาลัยในประเทศซึ่งเป็นแนวทางการดําเนินงานที่สอดคล้องตามแผนยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ 20 ปี (พ.ศ.2560-2579) ด้านการสร้างความสามารถในการแข่งขัน และการลงทุนในทรัพยากรมนุษย์โดยสํานักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา ร่วมกับมหาวิทยาลัยมหิดล ได้ดําเนินการวิเคราะห์ข้อมูลสมรรถนะด้านการวิจัยผ่านโปรแกรมSciValจากฐานข้อมูลตั้งแต่ปีค.ศ.2011-2016จากฐานข้อมูลScopusณ วันที่16กันยายน2559โดยสรุปดังนี้
1.สมรรถนะด้านการวิจัยภาพรวมของประเทศ(Overall Research Performance)
พบว่ามีจํานวนผลงานวิจัยที่ได้รับการตีพิมพ์จํานวนทั้งสิ้น69,770ผลงาน จํานวนอ้างอิงผลงาน282,729ผลงาน เมื่อจําแนกผลงานวิจัยออกเป็นรายสาขาวิชา พบว่าผลงานวิจัยอันดับ1ได้แก่ สาขาการแพทย์(Medicine) คิดเป็น17.7%รองลงมาได้แก่ สาขาวิศวกรรมศาสตร์(Engineering)11.9%และสาขาวิทยาศาสตร์เกษตรและชีวภาพ(Agricultural and Biological Sciences)8%โดยตัวชี้วัดที่ใช้ในการนํามาวิเคราะห์มี4ตัวชี้วัด คือ คุณภาพผลงานวิจัยที่อยู่ในอันดับต้น ผลงานตีพิมพ์ในวารสารอันดับต้น ความร่วมมือในระดับนานาชาติ และความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยกับหน่วยงานอื่น ๆ
2.สมรรถนะด้านการวิจัยภาพรวมของกลุ่มมหาวิทยาลัย
เป็นการรวบรวมข้อมูลสมรรถนะด้านการวิจัยในภาพรวมของกลุ่มมหาวิทยาลัยของไทย5กลุ่มได้แก่ กลุ่มมหาวิทยาลัยในกํากับของรัฐกลุ่มมหาวิทยาลัยของรัฐกลุ่มมหาวิทยาลัยราชภัฏกลุ่มมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล และกลุ่มมหาวิทยาลัยเอกชนซึ่งพบว่ามีเพียง20มหาวิทยาลัยที่มีข้อมูลเพียงพอในการวิเคราะห์
จากการวิเคราะห์ข้อมูลในการตีพิมพ์และการอ้างอิง พบว่ากลุ่มมหาวิทยาลัยในกํากับของรัฐ มีจํานวนผลงานตีพิมพ์ และจํานวนอ้างอิงผลงาน มากที่สุดและมีจํานวนเฉลี่ยผลงานตีพิมพ์ และจํานวนเฉลี่ยอ้างอิงผลงานต่อแห่งมากที่สุดเช่นกันด้วย รองลงมาได้แก่กลุ่มมหาวิทยาลัยของรัฐ กลุ่มมหาวิทยาลัยเอกชน กลุ่มมหาวิทยาลัยราชภัฏ และกลุ่มมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล ตามลําดับ
เมื่อพิจารณาข้อมูล สามารถจําแนกสมรรถนะด้านการวิจัยที่เกี่ยวกับจํานวนตีพิมพ์และการอ้างอิงตามกลุ่มมหาวิทยาลัยได้ดังนี้
1)กลุ่มมหาวิทยาลัยในกํากับของรัฐ(19แห่ง)มีจํานวนผลงานตีพิมพ์ รวม54,975ผลงาน และจํานวนการอ้างอิงผลงาน จํานวน233,462ครั้ง โดยมีจํานวนเฉลี่ยผลงานตีพิมพ์ประมาณ2,893ผลงานต่อแห่ง และจํานวนเฉลี่ยอ้างอิงผลงาน ประมาณ12,287ครั้งต่อแห่ง
2) กลุ่มมหาวิทยาลัยของรัฐ(14แห่ง)มีจํานวนผลงานตีพิมพ์ รวม13,307ผลงาน และจํานวนการอ้างอิงผลงาน จํานวน48,071ครั้ง โดยมีจํานวนเฉลี่ยผลงานตีพิมพ์ประมาณ951ผลงานต่อแห่ง และจํานวนเฉลี่ยอ้างอิงผลงาน ประมาณ3,434ครั้งต่อแห่ง
3)กลุ่มมหาวิทยาลัยราชภัฏ(38แห่ง)มีจํานวนผลงานตีพิมพ์ รวม2,184ผลงาน และจํานวนการอ้างอิงผลงาน จํานวน4,930ครั้ง โดยมีจํานวนเฉลี่ยผลงานตีพิมพ์ประมาณ57ผลงานต่อแห่ง และจํานวนเฉลี่ยอ้างอิงผลงาน ประมาณ130ครั้งต่อแห่ง
4)กลุ่มมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล(9แห่ง)มีจํานวนผลงานตีพิมพ์ รวม1,625ผลงาน และจํานวนการอ้างอิงผลงาน จํานวน3,549ครั้ง โดยมีจํานวนเฉลี่ยผลงานตีพิมพ์ประมาณ181ผลงานต่อแห่ง และจํานวนเฉลี่ยอ้างอิงผลงาน ประมาณ394ครั้งต่อแห่ง
5)กลุ่มมหาวิทยาลัยเอกชน(74แห่ง)มีจํานวนผลงานตีพิมพ์ รวม3,401ผลงาน และจํานวนการอ้างอิงผลงาน จํานวน6,830ครั้ง โดยมีจํานวนเฉลี่ยผลงานตีพิมพ์ประมาณ46ผลงานต่อแห่ง และจํานวนเฉลี่ยอ้างอิงผลงาน ประมาณ92ครั้งต่อแห่ง
ทั้งนี้ เมื่อได้วิเคราะห์จาก "ข้อมูลจํานวนผลงานวิจัย"พบว่า จํานวนผลงานวิจัยส่วนใหญ่อยู่ในกลุ่มมหาวิทยาลัยในกํากับของรัฐ โดยเฉพาะกลุ่มมหาวิทยาลัยวิจัยแห่งชาติ ในขณะที่กลุ่มมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล แม้จะมีจํานวนมหาวิทยาลัยน้อยกว่ากลุ่มมหาวิทยาลัยราชภัฏ แต่กลับมีจํานวนผลงานวิจัยมากกว่า ในขณะที่มหาวิทยาลัยหลายแห่งในกลุ่มมหาวิทยาลัยเอกชน กลับไม่ปรากฏว่ามีจํานวนผลงานวิจัยเลย ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงนโยบายของมหาวิทยาลัยแต่ละกลุ่มว่ามหาวิทยาลัยใดที่เน้นเรื่องการวิจัย หรือเน้นเพียงเฉพาะการเรียนการสอนได้ในระดับหนึ่ง
นอกจากนี้ มีข้อสังเกตเกี่ยวกับมหาวิทยาลัยบางแห่ง เช่น มหาวิทยาลัยรามคําแหงซึ่งเป็นลักษณะมหาวิทยาลัยเปิด แต่มีจํานวนผลงานวิจัยที่สูงในระดับหนึ่ง อาจสะท้อนให้เห็นว่าอาจารย์ของมหาวิทยาลัยมีแรงจูงใจในการตีพิมพ์ผลงานวิจัยเพื่อตําแหน่งทางวิชาการหรือความก้าวหน้าทางด้านอาชีพและสถาบันวิทยสิริเมธีที่เป็นมหาวิทยาลัยเอกชนที่เปิดการเรียนการสอนได้ไม่กี่ปี และมีจํานวนอาจารย์ไม่มากนัก แต่กลับมีจํานวนผลงานวิจัยจํานวนมากนั้น อาจต้องพิจารณาข้อมูลว่ามาจากการลงทุนทางด้านวิจัยและพัฒนาของสถาบันในระดับสูง หรือมาจากผลงานวิจัยที่ติดตัวมาจากอาจารย์ก่อนหน้านี้
จากข้อมูลผลงานวิจัยของประเทศในสาขาวิชาต่าง ๆพบว่า สาขาทางด้านฟิสิกส์และคณิตศาสตร์ ยังคงมีสัดส่วนอยู่ในระดับต่ํา จึงควรมีนโยบายหรือแนวทางในการสนับสนุนให้มหาวิทยาลัยสร้างองค์ความรู้ในกลุ่มสาขาทางด้านฟิสิกส์และคณิตศาสตร์ให้มากขึ้น