รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-งานแถลงข่าว นวัตกรรมหน้ากากผ้านาโนกันไรฝุ่น (WIN-MASKS : WASHABLE INNOVATIVE NANO-MASKS) เพื่อป้องกัน COVID-19
วันพฤหัสบดีที่ 26 มีนาคม 2563
งานแถลงข่าว นวัตกรรมหน้ากากผ้านาโนกันไรฝุ่น (WIN-MASKS : WASHABLE INNOVATIVE NANO-MASKS) เพื่อป้องกัน COVID-19
งานแถลงข่าว นวัตกรรมหน้ากากผ้านาโนกันไรฝุ่น (WIN-MASKS : WASHABLE INNOVATIVE NANO-MASKS) เพื่อป้องกัน COVID-19
โดยการสนับสนุนของ วช. ดําเนินการร่วมวิจัยและพัฒนา “นวัตกรรมหน้ากากผ้านาโนกันไรฝุ่น WIN-Masks” เพื่อป้องกัน COVID-19 @ งานแถลงข่าว "นวัตกรรมหน้ากากผ้านาโนกันไรฝุ่น WIN-Masks เพื่อป้องกัน COVID-19" ณ อาคารศรีสวรินทิรา ชั้น 2 รพ.ศิริราช / วันที่ 17 มี.ค. 2563
คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดลร่วมกับกระทรวงการอุดมศึกษาวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดย ศูนย์ความเป็นเลิศชีววิทยาศาสตร์ (องค์การมหาชน) หรือ ทีเซลส์ (TCELS)ร่วมกับหน่วยงานพันธมิตรได้แก่มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีล้านนา และสถาบันเทคโนโลยีนิวเคลียร์ (สทน.) โดยการสนับสนุนของสํานักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ภายใต้สังกัด กระทรวงการอุดมศึกษาวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.)ได้ดําเนินการพัฒนา“นวัตกรรมหน้ากากผ้านาโนกันไรฝุ่นWIN-Masks”โดยใช้ผ้ากันไรฝุ่นศิริราชชนิดทอแน่น ที่มีรูผ้า (Pore size) ขนาด 4-5 ไมครอน ที่สามารถกรองฝุ่นและละอองฝอยจากเสมหะขนาดเล็กได้ ซักล้างได้ มีคุณภาพมาตรฐานที่ผ่านการทดสอบจากห้องปฏิบัติการ นอกจากนั้น ยังเคลือบสารนาโนกันน้ํา (water repellent) เพื่อป้องกันการซึมผ่านของละอองไอจาม และ ZnO ที่มีคุณสมบัติยับยั้งเชื้อแบคทีเรีย เพื่อเป็นหน้ากากทางเลือกให้กับบุคลกรทางการแพทย์ที่ไม่ได้สัมผัสกับผู้ป่วย (confirm cases) โดยตรง ตลอดจนเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงานในพื้นที่ความเสี่ยงต่ําและประชาชนที่ต้องอยู่ในกลุ่มชน หรือ พบปะผู้คนจํานวนมากซึ่งนอกจากจะเป็นการป้องกันการระบาดของไวรัสโคโรนาแล้ว ยังเป็นการลดขยะปนเปื้อนจากหน้ากากอนามัยแบบใช้ครั้งเดียวทิ้ง(disposable)ได้อีกด้วย
โดยศูนย์ความเป็นเลิศด้านชีววิทยาศาสตร์ หรือทีเซลส์ (TCELS)มีแผนที่จะถ่ายทอดเทคโนโลยีให้กับโรงงานผลิตหน้ากากผ้าที่ได้มาตรฐาน ขยายผลการผลิตนวัตกรรมหน้ากากWIN-MasksโดยอาศัยกลไกCrowd Fundingเพื่อขยายผลการผลิตให้กับประชาชน ในระยะต่อไปด้วย
ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับCOVID-19
1. ไวรัส COVID-19 มีขนาด 0.05-0.2 ไมครอน ขนาดเฉลี่ย 0.1 ไมครอน
2. ติดต่อผ่านการสูดดมละอองฝอยจากเสมหะ (Droplet) ที่มีเชื้อไวรัสปะปนอยู่ หรือสัมผัสเสมหะหรือสารคัดหลั่งที่มีเชื้อไวรัส แล้วมาสัมผัสจมูกปากหรือขยี้ตา ดังนั้น การป้องกันการติดเชื้อไวรัสนอกจากการสวมหน้ากากอนามัยแล้ว ต้องร่วมกับการล้างมือ ทุกครั้งอย่างน้อย 20 วินาทีก่อนสัมผัสจมูกปากหรือขยี้ตา
3. ละอองฝอย (Droplet) จากเสมหะที่ไอ (coughs) จาม (sneezes) มีขนาด > 5-10 ไมครอน แต่ส่วนใหญ่มีขนาด 50 ถึง 100 ไมครอน ขนาด 100 ไมครอน มีระยะรัศมีเคลื่อนที่ได้ไกล 1-2 เมตร ขนาด 50 ไมครอน มีระยะรัศมีเคลื่อนที่ได้ไกลถึง 4 เมตร และละอองฝอยขนาด 5 ไมครอน อาจมีระยะรัศมีได้ไกล > 8 เมตร
4. ผู้ที่ได้รับเชื้อ แต่ไม่แสดงอาการสามารถแพร่เชื้อได้ แต่มีปริมาณเชื้อและโอกาสแพร่เชื้อได้ต่ํากว่าผู้ที่แสดงอาการ
5. การพูดคุย 5 นาทีสามารถพ่น ละอองฝอยได้ถึง 3,000 หยด (Droplets) กระจายในระยะรัศมีไม่เกิน 1 เมตร ดังนั้นการหลีกเลี่ยงไปในที่ชุมชนจึงเป็นวิธีที่สําคัญในการป้องกันการติดเชื้อ
6. ความรุนแรงของโรคขึ้นอยู่กับปริมาณเชื้อไวรัสที่เข้าไปสู่เนื้อปอดและภูมิต้านทานของผู้รับเชื้อ
7. จากการศึกษาเทียบเคียงด้วยโคโรนาไวรัสสายพันธุ์อื่นๆ พบว่าเชื้อมีชีวิตอยู่ในสิ่งแวดล้อม บนพื้นผิวทั่วไป เช่น เหล็ก แก้ว พลาสติก ที่อุณหภูมิปกติได้นานสูงสุดถึง 9 วัน และที่อุณหภูมิ 40 องศาเซลเซียส ได้ 4-96 ชั่วโมง หากเชื้ออยู่ในตู้เย็น หรือ สภาพแวดล้อมที่มีอุณหภูมิต่ํากว่า 4 องศาเซลเซียส อยู่ได้นานกว่า 1 เดือน สามารถทําความสะอาดฆ่าเชื้อได้ด้วยแอลกอฮอล์ 70% และ 0.1% sodium hypochlorite
การเลือกใช้หน้ากากผ้าในการป้องกันไวรัสCOVID-19 ต้องพิจารณาคุณสมบัติที่สําคัญดังนี้
1. ประสิทธิภาพการกรองอนุภาคของหน้ากาก (Particle filtration efficiency: PFE) ที่สามารถป้องกันหรือกรองฝุ่นละอองฝอยขนาด 5 ไมครอนได้
2. สามารถป้องกันการซึมผ่านของละอองฝอยเสมหะ หรือ สารคัดหลั่งที่เป็นของเหลว (Fluid resistance) จากภายนอกสู่ผู้สวมใส่และจากเสมหะผู้สวมใส่สู่ภายนอกได้
3. ความกระชับของหน้ากาก (Fit test) สามารถสวมใส่ได้แนบกับใบหน้า ป้องกันอากาศจากภายนอกเข้าได้
4. มีการซึมผ่านของอากาศได้ดี (Permeability Test) ไม่ทําให้การหายใจลําบาก
5. สามารถซักซ้ําได้โดยไม่สูญเสียคุณสมบัติทั้ง 4 ด้าน
คุณสมบัติผ้ากันไรฝุ่นศิริราช
- ทําจากผ้าทอแน่นพิเศษ (Tightly woven) โดยใช้เส้นด้ายขนาดจิ๋ว (Microfibers) ให้มีจํานวนเส้นด้าย (Thread count) มากกว่า 270 เส้น/ตร.นิ้ว
- มีขนาดรูผ้า (Pore size) 4-5 ไมครอน ซึ่งเล็กกว่าละอองฝอยของเสมหะ (droplet)
ส่วนประกอบ3 ชิ้นที่สําคัญของหน้ากากอนามัยจากผ้านาโนกันไรฝุ่น WIN-Masks
1. ผ้ากันไรฝุ่นศิริราชเคลือบสาร Nano มีคุณสมบัติกันน้ํา และกรองฝุ่นละอองฝอยขนาด 5 ไมครอนได้
2. ผ้าไมโครไฟเบอร์ ผสม ZnO มีคุณสมบัติยับยั้งเชื้อแบคทีเรีย
3. ผ้า cotton เบอร์ 30 คุณสมบัติดูดซับสารคัดหลั่งหรือความชื้นที่มาจากผู้ใช้
การออกแบบและดีไซน์ เพื่อให้แนบกับใบหน้าและสวมใส่สบาย
แนวคิดและรูปแบบในการออกแบบ หน้ากาก WIN-Masks ออกแบบโดย ทีมออกแบบของ ทีเซลส์ (TCELS) มุ่งเน้นการออกแบบที่ทันสมัยและสวมใส่สบาย มี 3 ขนาด คือ Small Medium และ Large
ผลการทดสอบคุณสมบัติหน้ากากWIN-Masks
ประสิทธิภาพการกรองอนุภาคของหน้ากาก(Particle filtration efficiency)
เบื้องต้น หน้ากากต้นแบบสามารถป้องกันหรือกรองฝุ่นละออง PM 2.5 ได้ 65% ซึ่งมีค่าใกล้เคียง Surgical mask ทั่วไป และกําลังอยู่ในระหว่างการพัฒนาให้สามารถกรองฝุ่น PM 2.5 ได้ไม่ต่ํากว่า 80% ในชุดส่งมอบหน้ากาก 5,000 ชิ้น
ความสามารถในการป้องกันการซึมผ่านของเหลว(Fluid resistance)
- ผลการทดสอบโดยการหยดน้ําลงบนพื้นผิวผ้ากรองไรฝุ่นที่เคลือบด้วยสารนาโน พบลักษณะน้ํากลิ้งบนใบบัว โดยที่น้ําไม่ซึมไปในเนื้อผ้า
- ความกระชับของหน้ากากเมื่อสวมใส่ (Fit test)
- ค่า Fit efficiency คือ การทดสอบประสิทธิภาพการกรองอากาศจากภายนอกเมื่อสวมใส่ในคนทั่วไป พบว่าWIN-Masksสามารถป้องกันอากาศจากภายนอกเข้าได้ประมาณ 68% ซึ่งดีกว่าหน้ากากอนามัยทั่วไปที่สามารถป้องกันอากาศจากภายนอกได้เพียง 62%
- ค่า Fit Factor เท่ากับ 3.11 หมายความว่า อากาศภายในหน้ากากมีความสะอาดมากกว่าอากาศภายนอก 3 เท่า ซึ่งมีค่าดีกว่า หน้ากากอนามัยทั่วไป (Surgical Mask) ซึ่งได้ค่า 2.65
- ทดสอบการซึมผ่านของอากาศ (Permeability Test)
- ผลทดสอบการซึมผ่านของอากาศ ของผ้ากันไรฝุ่นศิริราช ตามมาตรฐาน ISO 9237 : 1995 (E) โดยสถาบันพัฒนาสิ่งทอ แห่งประเทศไทย ได้ค่าเฉลี่ย 0.709 ลูกบาศก์เซนติเมตร ต่อตารางเซนติเมตร ต่อวินาที (โดยค่า = 0 แปลว่าไม่สามารถซึมผ่านได้ ค่า = 1 แปลว่ามีอากาศซึมผ่านที่ดีมาก)
- ทดสอบการหายใจด้วยอาสาสมัครในสภาพการทํางานในที่ร่ม พบว่าสามารถใส่ได้นานไม่รู้สึกอึดอัด
- สามารถซักซ้ําได้ หลายครั้งโดยไม่สูญเสียคุณสมบัติ
- ผลการทดสอบคุณสมบัติหลังการสักซ้ําที่ 0 ครั้ง มีประสิทธิภาพการกรองที่อนุภาค 0.3 ไมครอน ประมาณ 34%
30 ครั้ง มีประสิทธิภาพการกรองที่อนุภาค 0.3 ไมครอน ประมาณ 45%
หมายเหตุ:ประสิทธิภาพการกรองดีขึ้นหลังผ่านการซัก อาจเป็นเพราะการพองตัวและเป็นขุยของใยผ้าฝ้าย ซึ่งสามารถดักจับฝุ่นได้ดีขึ้น
หน้ากากอนามัยWIN-Masks ควรใช้กับกลุ่มเสี่ยงใด
กลุ่มบุคลากรทางการแพทย์ ที่ให้บริการผู้ป่วยทั่วไป ทั้งที่ผู้ป่วยนอกและผู้ป่วยใน และไม่ได้ดูแลผู้ป่วย (confirm cases) อย่างใกล้ชิด เช่น แพทย์ พยาบาล เภสัชกร พนักงานเคลื่อนย้าย เจ้าหน้าที่เวชระเบียนประชาสัมพันธ์และการเงิน เป็นต้น
กลุ่มบุคลากร (Non Healthcare) ที่ต้องให้บริการประชาชนจํานวนมากแบบเผชิญหน้า ( Face to Face) เช่น พนักงานบนเครื่องบิน คนขับแท็กซี่ และพนักงานท่าอากาศยาน เป็นต้น ประชาชนทั่วไป ที่ต้องอยู่ในกลุ่มชน หรือ พบปะผู้คนจํานวนมาก
อย่างไรก็ตามการป้องกันการติดเชื้อไวรัสนอกจากการสวมหน้ากากแล้ว ต้องร่วมกับการล้างมือ ทุกครั้ง หรือล้างด้วย 70% แอลกอฮอล์อย่างน้อย 20 วินาที ก่อนสัมผัส จมูกปาก หรือ ขยี้ตา และการปฏิบัติสุขอนามัยอย่างเคร่งครัดกินร้อน ช้อนฉันแยกภาชนะบรรจุอาหาร ไม่ใช้อุปกรณ์การรับประทานอาหารร่วมกัน และการหลีกเลี่ยงไปในที่ชุมชนคนหมู่มาก คือ วิธีที่สําคัญในการป้องกันการติดเชื้อ
ข้อควรระมัดระวังและการเก็บรักษา ทําความสะอาด
1. หากใส่หน้ากาก มีอาการหายใจไม่สะดวก แน่นหน้าอก อ่อนเพลีย ให้ถอดหน้ากากออก
2. เมื่อหน้ากากฉีก ขาดชํารุด หรือ ปนเปื้อนด้วยเสมหะ หรือ สารคัดหลั่ง ควรเปลี่ยนหน้ากากอันใหม่
3. หน้ากากผ้าใช้แล้ว ควรใส่ถุงพลาสติก หรือ ถุงซิปล็อค เพื่อปิดปากถุงให้แน่นสนิทและนําไปซักทําความสะอาด
4. การทําความสะอาดใช้น้ํายาทําความสะอาดทั่วไปด้วยน้ําอุ่นและใช้ภาชนะทําความสะอาดแยกจากผ้าทั่วไป
5. หลังทําความสะอาด ไม่ควรรีดด้วยเตารีด เพราะจะทําให้สารนาโนที่เคลือบผิวผ้ากันไรฝุ่นเสื่อมสภาพได้
ข้อมูลข่าวโดย : ศูนย์ความเป็นเลิศด้านชีววิทยาศาสตร์ (องค์การมหาชน) หรือ ทีเซลส์ (TCELS)
เผยแพร่ : จิรายุ รุจิพงษ์วาที
ส่วนสื่อสารองค์กร
กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม
โทรศัพท์ 0 2333 3700 ต่อ 3728 - 3732 โทรสาร 0 2333 3834
Facebook : @MHESIThailand
Call Center โทร.1313