รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-125 ปี กระทรวงศึกษาธิการ
วันจันทร์ที่ 3 เมษายน 2560
125 ปี กระทรวงศึกษาธิการ
กระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) จัดงานวันคล้ายวันสถาปนากระทรวงศึกษาธิการ ครบรอบ 125 ปี เมื่อวันเสาร์ที่ 1 เมษายน 2560
7.00 น.นพ.ธีระเกียรติ เจริญเศรษฐศิลป์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ พร้อมด้วย พล.อ.สุรเชษฐ์ ชัยวงศ์ และ ม.ล.ปนัดดา ดิศกุล รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ รวมทั้งคณะผู้บริหาร ข้าราชการ และสมาชิกชมรมข้าราชการและครูอาวุโส ร่วมพิธีทําบุญตักบาตรพระสงฆ์ จํานวน 126 รูป จากนั้นร่วมพิธีสักการะพระพุทธรูปประจํากระทรวง และสักการะพระภูมิ ตลอดจนร่วมพิธีบวงสรวงพระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสวันคล้ายวันสถาปนากระทรวงศึกษาธิการ ครบรอบ 125 ปี
10.00 น. พิธีสงฆ์ เพื่อทําพิธีบังสุกุล อุทิศส่วนกุศลแก่ผู้ทําคุณประโยชน์ให้แก่กระทรวงศึกษาธิการที่ล่วงลับไปแล้ว พร้อมถวายภัตตาหารเพลแด่พระสงฆ์ จํานวน 10 รูป ณ หอประชุมคุรุสภา รวมทั้งเป็นประธานพิธีมอบเข็ม “เสมาคุณูปการ” และประกาศเกียรติคุณบัตรแก่ผู้ทําคุณประโยชน์ให้แก่กระทรวงศึกษาธิการ ณ หอประชุมคุรุสภา
นายชัยพฤกษ์ เสรีรักษ์ ปลัดกระทรวงศึกษาธิการกล่าวรายงานการจัดงานในปีนี้ว่า กระทรวงศึกษาธิการได้รับการสถาปนาขึ้นเมื่อวันที่ 1 เมษายน 2435 จนถึงวันนี้มีอายุครบ 125 ปี ซึ่งกระทรวงศึกษาธิการเป็นหน่วยงานที่มีบทบาทสําคัญในการจัดการศึกษา เพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษาไทยทั้งระบบ ให้สามารถผลิตและพัฒนากําลังคนให้สอดคล้องกับความต้องการในการพัฒนาประเทศ ตลอดจนเพื่อให้ประชาชนสามารถดําเนินชีวิตได้อย่างมีความสุข กระทรวงศึกษาธิการประสบความสําเร็จในการดําเนินงานเพื่อขับเคลื่อนตามนโยบายและจุดเน้นของรัฐบาล โดยเฉพาะในช่วงที่รัฐบาลเร่งปฏิรูปประเทศตามยุทธศาสตร์การพัฒนาประเทศ 20 ปี จึงมีบทบาทสําคัญอย่างยิ่งในการพัฒนากําลังคน เพื่อพัฒนาประเทศสู่ความมั่นคง มั่งคั่ง และยั่งยืน
การจัดงานในวันนี้กําหนดให้มีพิธีทําบุญตักบาตร พิธีสักการะสิ่งศักดิ์สิทธิ์ประจํากระทรวง พิธีบังสุกุลอุทิศส่วนกุศลให้แก่ผู้ทําคุณประโยชน์ให้กระทรวงศึกษาธิการที่ล่วงลับไปแล้ว พิธีมอบประกาศนียบัตร ประกาศเกียรติคุณบัตร และเข็มที่ระลึก "เสมาคุณูปการ" สําหรับผู้ทําคุณประโยชน์ให้กระทรวงศึกษาธิการ ประจําปี 2560 จํานวน 89 คน ตลอดจนปาฐกถาพิเศษเรื่อง "การศึกษาไทยกับการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ชาติ" โดยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ
นพ.ธีระเกียรติ เจริญเศรษฐศิลป์ได้กล่าวสารจาก พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี เนื่องในวันคล้ายวันสถาปนากระทรวงศึกษาธิการ ครบรอบ 125 ปี พุทธศักราช 2560 ดังนี้
"เนื่องในวันคล้ายวันสถาปนากระทรวงศึกษาธิการ ครบรอบ 125 ปี พุทธศักราช 2560 ขอส่งความระลึกถึงและความปรารถนาดีมายังผู้บริหาร ข้าราชการ ลูกจ้าง และเจ้าหน้าที่กระทรวงศึกษาธิการทุกคน ที่ได้ร่วมกันพัฒนาระบบการศึกษาของประเทศให้มีความเจริญก้าวหน้าตลอดมา
รัฐบาลมีนโยบายการปฏิรูปการศึกษาและการเรียนรู้ โดยให้ความสําคัญทางการศึกษาในระบบ และการศึกษาทางเลือกไปพร้อมกัน เพื่อสร้างคุณภาพคนไทยให้สามารถเรียนรู้พัฒนาตนเองได้อย่างเต็มศักยภาพ รวมทั้งมุ่งพัฒนาคนทุกช่วงวัย โดยส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต เพื่อให้มีความรู้และการศึกษาใหม่ ที่สามารถประกอบอาชีพได้หลากหลายตามบริบทการเปลี่ยนแปลงของโลกยุคใหม่ และการปรับกระบวนการเรียนรู้และหลักสูตรให้เชื่อมโยงกับภูมิสังคม โดยองค์กรภาคประชาสังคม ภาคเอกชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และประชาชน ได้มีส่วนร่วมตามรูปแบบประชารัฐในการจัดการศึกษาของชาติ พร้อมการพัฒนาระบบการผลิตและพัฒนาครูที่มีคุณภาพ และส่งเสริมการนําเทคโนโลยีสารสนเทศ และความรู้ที่เหมาะสมและทันสมัยมาใช้ในการเรียนการสอน เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการเรียนรู้ของเด็กและเยาวชนให้มีทั้งความรู้และคุณธรรม เติบโตเป็นประชากรที่มีคุณภาพของประเทศ ให้สังคมก้าวไปสู่ประเทศไทย 4.0 อย่างสมบูรณ์
ผมขอขอบคุณเจ้าหน้าที่กระทรวงศึกษาธิการทุกคน ที่มุ่งมั่นปฏิบัติหน้าที่อย่างเข้มแข็ง ในการพัฒนาระบบการศึกษาของชาติ เพื่อนําพาประเทศไทยของเราไปแข่งขันได้อย่างสง่างามบนเวทีโลกประกาศต่อไป
โอกาสนี้ ขออาราธนาคุณพระศรีรัตนตรัย และสิ่งศักดิ์สิทธิ์ทั้งหลายในสากลโลก อีกทั้งพระบารมีแห่งสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร ได้โปรดดลบันดาลประทานพร ให้ผู้บริหาร ข้าราชการ ลูกจ้าง และเจ้าหน้าที่กระทรวงศึกษาธิการทุกคน จงประสบแต่ความสุขความเจริญโดยทั่วกัน"
พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี
13.30 น.นพ.ธีระเกียรติ เจริญเศรษฐศิลป์ กล่าวปาฐกถาพิเศษ เรื่อง "การศึกษาไทยกับการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ชาติ"โดยมีใจความสําคัญตอนหนึ่ง ดังนี้
กระทรวงศึกษาธิการดําเนินนโยบายต่าง ๆ ตามแผนยุทธศาสตร์ชาติ 6 ข้อ ประกอบด้วยความมั่นคง, การสร้างความสามารถในการแข่งขัน, การลงทุนในทรัพยากรมนุษย์, การสร้างโอกาสความเสมอภาคและการลดความเหลื่อมล้ําทางสังคม, การสร้างการเติบโตบนคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม และการปรับสมดุลและพัฒนาระบบการบริหารจัดการภาครัฐ
โดยเฉพาะอย่างยิ่งเรื่องการสร้างโอกาสความเสมอภาคและการลดความเหลื่อมล้ําทางสังคมนั้นกระทรวงศึกษาธิการได้เร่งดําเนินการลดความเหลื่อมล้ําทางการศึกษา เช่น การวิเคราะห์ผลการสอบ PISA ของนักเรียนไทย และนักเรียนจากประเทศอื่นทั่วโลกที่เข้าร่วมการทดสอบ PISA พบว่าคะแนนเฉลี่ยในแต่ละวิชาของเด็กไทยยังไม่อยู่ในระดับที่น่าพอใจ แต่หากดูคะแนนสูงสุดของเด็กไทยในแต่ละวิชา พบว่ามีคะแนนมากกว่านักเรียนสิงคโปร์ที่ได้อันดับหนึ่ง แต่การที่คะแนนเฉลี่ย PISA ของเด็กไทยได้อันดับต่ํา เนื่องจากมีความเหลื่อมล้ําทางการศึกษาระหว่างโรงเรียนที่มีความพร้อมกับโรงเรียนในชนบทที่ยังขาดการสนับสนุนในด้านต่าง ๆ โดยการวิเคราะห์พบว่าเด็กไทยมีความเหลื่อมล้ํากันเองถึง 7 ปีการศึกษาซึ่งไม่มีประโยชน์หากเราทําให้คนที่ได้คะแนนสูงอยู่แล้วได้คะแนนสูงขึ้นไปอีก ในขณะที่คนที่ได้คะแนนต่ําก็ยังคงได้คะแนนต่ําอยู่อย่างนั้นเราจึงต้องมีแนวทางในการพัฒนาการศึกษา และช่วยดูแลเด็กที่ได้คะแนนต่ํา เพื่อลดช่องว่างทางการศึกษาระหว่างนักเรียนที่ได้คะแนนดีและนักเรียนที่ได้คะแนนไม่ดี
สําหรับการจัดการศึกษานั้นต้องคํานึงถึงองค์ประกอบของระบบการศึกษาที่ดี ดังเช่นVivian Stewart ผู้เขียนหนังสือ A World-Class Educationได้เสนอองค์ประกอบของระบบการศึกษาที่ดีระดับโลก ซึ่งประกอบด้วยองค์ประกอบสําคัญ 8 ประการ ได้แก่
1) การมีวิสัยทัศน์และภาวะความเป็นผู้นําที่เข้มแข็งคือ การเล็งเห็นว่าประเทศจะเป็นอย่างไรต่อไป และต้องกล้าตัดสินใจที่จะทํา
2) การตั้งมาตรฐานระดับสูงด้วยการกําหนดมาตรฐานที่สูง เพื่อไปให้ถึงดวงดาว
3) ความมุ่งมั่น ตั้งใจ ลดความเหลื่อมล้ําทางการศึกษาโดยต้องมีความมุ่งมั่นในการลดความเหลื่อมล้ําระหว่างโรงเรียนในต่างจังหวัดและโรงเรียนในเมืองให้ได้ และต้องไม่มองจากสังคมคนมี หรือสังคมคนเมือง ซึ่งขณะนี้กระทรวงศึกษาธิการได้ดําเนินการแล้วในหลายวิธีการ เช่น โครงการโรงเรียน ICU, DLTV, DLIT เป็นต้น
4) การได้มาและการคงไว้ซึ่งครูและผู้บริหารสถานศึกษาที่มีคุณภาพ
5) ความร่วมมือในการทํางานของทุกภาคส่วนที่สอดคล้องกันขณะนี้หน่วยงานต่าง ๆ ในกระทรวงศึกษาธิการได้ประสานความร่วมมือในการดําเนินนโยบายและโครงการต่าง ๆ ไปพร้อม ๆ กัน รวมทั้งบูรณาการความร่วมมือกับหน่วยงานภายนอกเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาด้วย
6) การบริหารจัดการที่ดีและการมีความรับผิดชอบอาทิ กระทรวงศึกษาธิการกําลังดําเนินการปรับเปลี่ยนแนวทางการประกันคุณภาพและประเมินคุณภาพในรูปแบบใหม่ ซึ่งไม่เน้นการประเมินโดยใช้กระดาษ เป็นต้น
7) การสร้างแรงจูงใจแก่เด็กนักเรียนซึ่งถือเป็นเรื่องใหญ่มาก แต่คนไม่ค่อยสนใจ เพราะที่ผ่านมาผู้ใหญ่ให้ความสนใจแต่การเลื่อนตําแหน่งที่สูงขึ้น
8) การมุ่งเน้นพัฒนาเพื่ออนาคตในระดับโลกด้วยการมองไปข้างหน้า และมองโลกให้กว้างไกล
นอกจากองค์ประกอบที่สําคัญของระบบการศึกษาที่ดี นพ.ธีระเกียรติ ยังได้กล่าวถึง "คําถามเพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนาบุคลากรครู" โดยขอให้ทุกฝ่ายฉุกคิดและกลับไปสะท้อนภาพการศึกษาไทยในปัจจุบันว่าสามารถตอบคําถามเหล่านี้ได้หรือไม่ ซึ่งมีคําถาม 12 ข้อ คือ
1) ในขณะนี้คุณภาพครูเป็นอย่างไร ทั้งในระดับโรงเรียน เขต และประเทศ
2) มีปัญหาขาดครูหรือไม่ในระดับภูมิภาคหรือไม่ และขาดในรายวิชาใดบ้าง
3) นักเรียนที่จบมัธยมศึกษาตอนปลาย มีความเห็นเกี่ยวกับอาชีพครูอย่างไร
4) มีกลยุทธ์การเชิญให้เด็กนักเรียนที่เก่ง และมีความมุ่งมั่นในวิชาชีพครูมาสมัครเรียนครูหรือไม่
5) ระดับเงินเดือนเริ่มต้นของครูในปัจจุบัน เมื่อเปรียบเทียบกับอาชีพอื่นเป็นอย่างไร
6) ความเข้มงวดในกระบวนการคัดสรรคนที่มาสมัครเป็นครูเป็นอย่างไร
7) สถาบันอบรมครูมีศักยภาพในการผลิตครูมากน้อยเพียงใด และควรพัฒนาปรับปรุงในเรื่องใด
8) ครูที่จบใหม่ทุกคนได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิดจากครูอาวุโสอย่างน้อย 1 ปีหรือไม่
9) มีระบบการประเมินครูประจําปีที่ดีหรือไม่
10) มีแผนพัฒนาครูที่ครอบคลุมเป็นระบบหรือไม่
11) มีระบบที่ช่วยส่งเสริมความก้าวหน้าในวิชาชีพหรือไม่
12) ระบบการคัดเลือกผู้อํานวยการสถานศึกษามีสิ่งใดที่ควรปรับปรุงพัฒนาหรือไม่
ซึ่งหากสามารถตอบคําถามเหล่านี้ จะทําให้เรามองเห็นทิศทาง และแนวทางในการพัฒนา และส่งเสริมศักยภาพของครูในประเทศได้อย่างเหมาะสม
นพ.ธีระเกียรติ กล่าวด้วยว่า จากที่กล่าวมาทั้งหมด เพื่อแสดงให้เห็นว่าตอนนี้กระทรวงศึกษาธิการมีกลยุทธ์ในการพัฒนาการศึกษาที่ชัดเจนแล้ว ขอบคุณทุกฝ่ายและทุกหน่วยงานที่บูรณาการความร่วมมือระหว่างกัน เพราะสิ่งที่เราทําในวันนี้อาจไม่เห็นผลทันตา แต่จะมีผลกับการศึกษาไทยในอีก 5-10 ปีข้างหน้า สุดท้ายแล้วเราคือพวกเดียวกันและต้องเดินไปด้วยกัน