พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี กล่าวในรายการคืนความสุขให้คนในชาติออกอากาศทางโทรทัศน์รวมการเฉพาะกิจแห่งประเทศไทย วันศุกร์ที่ 27 พฤษภาคม 2559 เวลา 20.15 น.
สวัสดีครับ พ่อแม่พี่น้องชาวไทยที่รักทุกท่าน
ปีนี้และปีหน้าเป็นปีมหามงคลของปวงชนชาวไทย รัฐบาลขอเชิญชวนประชาชนทุกหมู่เหล่า ร่วมกระทําความดี ถวายเป็นพระราชกุศล และร่วมใจกันจัดงานเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ฉลองสิริราชสมบัติ 70 ปี ระหว่างวันที่ 9 มิ.ย. 2559 - 9 มิ.ย. 2560 นะครับ และพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 7 รอบ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ระหว่างวันที่ 1 ม.ค. - 31 ธ.ค. 2559 โดยต้องคํานึงถึงความสมพระเกียรติ เป็นประโยชน์ต่อสังคม และประโยชน์สาธารณะ เช่น โครงการปลูกป่าเฉลิมพระเกียรติ การสร้างฝายและพัฒนาแหล่งน้ําขนาดเล็ก การซ่อมแซมฝายในรูปแบบประชารัฐ โครงการจัดแสดงสินค้า OTOP ภูมิปัญญาไทย ฯลฯ ทั้งนี้ พี่น้องประชาชน บริษัท-ห้าง-ร้านทั่วไป รวมทั้งสถานที่ราชการ สามารถประดับธงสัญลักษณ์ เพื่อเฉลิมฉลองปีมหามงคล  ตามห้วงเวลาดังกล่าว โดยพร้อมเพรียงกัน ทั่วประเทศนะครับ
ในโอกาสนี้ ผมขอแสดงความยินดีกับคณะทํางาน Thai Everest 2016 ที่ประสบความสําเร็จพิชิตยอดเขาเอเวอเรสต์ เทือกเขาหิมาลัย ที่น่าประทับใจที่สุดในครั้งนี้ คือ การได้เห็นพระบรมฉายาลักษณ์ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ในมือ ของ “หมออีม” ทันตแพทย์หญิง นภัสพร ชํานาญสิทธิ์  เหนือจุดที่สูงที่สุดของโลก นับหญิงไทยคนแรก ที่สามารถสร้างประวัติครั้งสําคัญ ครั้งนี้ได้สําเร็จในที่สุด หลังจากที่คนไทยคนแรก ที่สามารถพิชิตยอดเขาเอเวอร์เรสต์ได้สําเร็จ คือนาย วิทิตนันท์ โรจนพานิช เมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2551 นะครับ
ในโอกาสนี้ ผมขอร่วมเป็นกําลังใจ และขอแสดงความยินดีกับสิ่งดี ๆ ช่วงปีมหามงคลสําหรับนักกีฬาไทยที่ประสบความสําเร็จ ในการสร้างผลงานอย่างต่อเนื่องด้วยนะครับ เช่น นักกีฬารักบี้ฟุตบอล ทั้งทีมชายและทีมหญิงที่ชนะเลิศการแข่งขันรักบี้ฟุตบอลรายการ“เซาท์ –อีสต์ – เอเชีย – เซเว่นส์” ณ สาธารณรัฐสิงคโปร์ สร้างประวัติศาสตร์ของวงการรักบี้ฟุตบอลไทย จนเป็นที่ยอมรับทั้งในระดับภูมิภาคอาเซียนและระดับโลก สองคือนักกีฬาวอลเล่ย์บอลหญิงทีมชาติไทย ซึ่งแม้ยังไปไม่ถึงจุดหมายสูงสุด ในการได้สิทธิ์เข้าร่วมการแข่งขันกีฬาโอลิปปิค 2016 ที่ประเทศบราซิล แต่ก็สามารถเอาชนะใจคนดู สร้างความสุขให้กับคนไทย ทั้งประเทศนะครับ ด้วยหัวใจที่ไม่ยอมแพ้ และความมีสปิริตของนักกีฬา สามมี “โปรเม” อีกนะครับนางสาวเอรียา จุฑานุกาล ที่สามารถคว้าแชมป์ “คิงส์มิลล์ แชมเปียนชิพ” ที่สหรัฐอเมริกา ได้อีกครั้งหนึ่งนะครับ ก็นับเป็นการคว้าแชมป์รายการ แอล พี จี เอ ทัวร์ 2 รายการติดต่อกัน ได้ขยับขึ้นเป็นมือวางอันดับที่ 13 ของโลก ทั้งนี้ เรื่องราวความสําเร็จเหล่านี้ แสดงให้โลกเห็นถึงศักยภาพของคนไทย และพิสูจน์ให้เราเห็นสัจธรรมที่ว่า “ความพยายามอยู่ที่ไหน ความสําเร็จอยู่ที่นั่น”
สําหรับการเดินหน้าประเทศไทยของเราครั้งนี้ ผมเห็นว่าความสําเร็จอยู่ที่ “ความร่วมมือ” ของทุก ๆ ฝ่ายที่เราต้องก้าวข้ามความขัดแย้ง ยอมสละความสุขสบายส่วนตัว เพื่อผลประโยชน์ส่วนรวมและประเทศชาติ  นอกจากนั้น     สิ่งที่รัฐบาลกําลังพิจารณาขยายผล เพื่อให้เกิดการปฏิรูปในวงการกีฬาของไทยต่อไป ได้แก่ (1) การจัดตั้งมหาวิทยาลัยกีฬา โดยมีวิทยาลัยพลศึกษาเดิม เป็นวิทยาเขตอยู่ทั่วประเทศ ปัจจุบันอยู่ระหว่างการศึกษาและกําหนดแนวทางที่เป็นไปได้ มีประสิทธิภาพ และประหยัดงบประมาณของสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ (สปท.)  (2) กระบวนการผลิตนักกีฬาของไทย ตามศักยภาพและสรีระ ให้มีความพร้อมอย่างต่อเนื่อง จากรุ่นสู่รุ่น ไม่ขาดตอน ทั้งประเภทอาชีพ สมัครเล่น และคนพิการ (3) การนําวิทยาศาสตร์การกีฬา มาใช้อย่างกว้างขวาง เพื่อยกระดับนักกีฬาไทย ทุกประเภทสู่มาตรฐานสากลให้ได้ครับ
สําหรับกรณีเหตุการณ์ไฟไหม้อาคารบ้านพักนักเรียน ของมูลนิธิพันธกิจสุขสันต์ อ.เวียงป่าเป้า จ.เชียงราย นั้น  ผมขอแสดงความเสียใจอย่างสุดซึ้งนะครับ กับครอบครัวของนักเรียนที่ได้รับบาดเจ็บและเสียชีวิต โดยผมได้สั่งการและเน้นย้ําให้ทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้มีกํากับดูแลมาตรฐานการรักษาความปลอดภัย ทั้งระบบ ให้มีประสิทธิภาพ โดยต้องมีแผนเผชิญเหตุ มีการซักซ้อมการปฏิบัติ ให้ทุกคนรู้ เข้าใจ ปฏิบัติได้จริง เป็นอัตโนมัติ สามารถรองรับเหตุการณ์ที่ไม่คาดคิดได้ตลอดเวลา ส่วนการดูแล ให้ความช่วยเหลือ ผู้บาดเจ็บและเสียชีวิตนั้น ก็ขอให้เป็นไปด้วยความเรียบร้อยและก็รวดเร็ว เหตุการณ์ครั้งนี้ ผมขอให้เป็นครั้งสุดท้ายนะครับ เป็นบทเรียนราคาแพงร่วมกัน ในการที่จะต้องเตรียมความพร้อม จะได้ช่วยผ่อนหนักให้เป็นเบา และลดการสูญเสียให้ได้มากที่สุด หรือไม่มีการสูญเสียเลย ฝ่ายปกครอง ฝ่ายความมั่นคง ตํารวจ ทหาร ท้องถิ่น และกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย ต้องหมั่นสํารวจ ตรวจสอบ ให้มีการวางแผน กําหนดมาตรการ ดูแลเรื่องอุบัติภัยต่าง ๆ ทั้งระบบดับเพลิง ลานจอดเฮลิคอปเตอร์บนตึกสูง ทั้งระบบน้ําดับเพลงในเขตเมือง ในอาคารชุมชนแออัด ตรอกซอกซอย ให้สามารถเข้าถึง ทั้งระบบเตือนภัย ระบบแจ้งเหตุฉุกเฉิน ให้สามารถจัดการกับภัยพิบัติต่าง ๆ ได้อย่างทันท่วงที อยู่ที่ความเอาใจใส่ แล้วก็การเตรียมการไว้ล่วงหน้า
สําหรับลงพื้นที่เพื่อตรวจราชการ ณ จังหวัดนครราชสีมา การติดตามผลการดําเนินงานตามมาตรการช่วยเหลือเกษตรกร ของผมและคณะ วันก่อนนั้นเราก็ได้ไปพบปะกับประชาชน ที่ประสบปัญหาภัยแล้ง โดยเฉพาะอย่างยิ่งเกษตรกร ตามนโยบายรัฐบาล เมื่อวันพุธที่ผ่านมา ซึ่งเราเน้นการสร้างความเข้มแข็ง เสริมการเรียนรู้ สนับสนุนการพัฒนาตนเอง ตั้งแต่ต้นทาง – กลางทาง – ปลายทาง อาทิเช่น โครงการเพิ่มศักยภาพพืชเศรษฐกิจ ได้แก่ การแปรรูปข้าวหอมมะลิ – มันสําปะหลัง – อ้อย – ยางพารา ให้มีราคาสูงขึ้นมีนวัตกรรมนะครับ การส่งเสริมประมงพื้นบ้าน ได้มีการมอบพันธุ์กุ้งและพันธุ์ปลาตะเพียน การมอบหนังสืออนุญาตให้เข้าทําประโยชน์หรืออยู่อาศัยในเขตป่าสงวนแห่งชาติ ป่าครบุรี เป็นป่าเสื่อมโทรม   พื้นที่ 3,182 ไร่ แก่ราษฎร 199 ราย ใน 2 อําเภอ  การมอบหนังสือแสดงโครงการป่าชุมชน ให้แก่เกษตรกร จํานวน 11 แปลง พื้นที่ 21,057 ไร่ ใน 3 อําเภอ  โครงการส่งเสริมและพัฒนาศักยภาพ OTOP สู่สากล ซึ่งเรามีการพัฒนาลําดับ 1 – 2 – 3 แต่ถ้าเราเลื่อนจาก 3 มา 2 2 ไป 1 ก็จะไปสู่สากลได้เร็วขึ้นนะครับขอให้ทุกคนร่วมกันพัฒนา
สําหรับในเรื่องโครงการบริหารจัดการน้ํามี 2 ขั้นตอน ขั้นตอนแรกคือการเตรียมการ การพัฒนาเรื่องแหล่งน้ํา การระบายน้ํา การพร่องน้ํา การแจกจ่ายน้ําไปพื้นที่การเกษตร  อีกอันหนึ่งเมื่อทุกอย่างเกิดขึ้นด้วยภัยพิบัติ ด้วยโลกเปลี่ยนแปลงเช่นฝน แล้ง น้ําท่วม เราจะบริหารจัดการน้ําที่มีอยู่น้อยเกินไป หรือน้ําที่มีมากเกินไปได้อย่างไร นี่เขาเรียกว่า มี 2 ขั้นตอน เพราะฉะนั้นการบริหารจัดการน้ําจะต้องทําทั้ง 2 อย่าง ว่ามีแผนอย่างไร ในพื้นที่เสี่ยงภัยอะไรบ้าง ทุกคนทราบดีอยู่แล้ว ถ้าไปดูใน AGRI Map ของกระทรวงเกษตรจะเห็นทั้งหมดเลยว่าประเทศไทยนั้นมีน้ําที่ไหน พื้นที่สูง พื้นที่ต่ําตรงไหน ซึ่งผมก็กําลังให้เขาทํารายละเอียดเพิ่มเติมอีกนะครับ สามารถเข้าไปดูได้
การแก้ปัญหาน้ําแล้งและน้ําท่วมในลุ่มน้ําสําคัญ ที่จังหวัดนครราชสีมาที่ผ่านมา มีพื้นที่ประสบภัยแล้ง ในปี 58/59 จํานวน 11 อําเภอมากพอสมควร พื้นที่ได้รับความเสียหาย 467,706 ไร่ และพื้นที่ประสบอุทกภัย   ในปี 53, 56 กระทบพื้นที่การเกษตรและสร้างความเสียหายต่อทรัพย์สินของประชาชน จํานวน 2 อําเภอ    ผมยินดีได้รับรายงานความร่วมมือ ร่วมแรง ร่วมใจ ของภาครัฐ ภาคเอกชน และประชาชน ในการจัดทําฝายกั้นน้ํา ตามแนวทาง “ประชารัฐ” สําเร็จไปแล้ว จํานวน 170 แห่ง เพื่อชะลอน้ํา กักเก็บน้ําไว้ให้สามารถที่จะเลี้ยงพืช ผัก สวนครัว ต่าง ๆ ได้อย่างน้อย ก็มีรดน้ําพืชผักสวนครัวได้ ที่ใช้น้ําน้อย แล้วเราจะสร้างเพิ่ม อย่างต่อเนื่อง รวม 182 แห่ง ส่วนโครงการใหญ่ที่น่าสนใจ ตามนโยบายการบริหารจัดการทรัพยากรน้ําอย่างบูรณาการ ก็มีอยู่ 2 โครงการ
1. โครงการแรกคือโครงการส่งน้ําและบํารุงรักษาลําพระเพลิง ที่ดําเนินการไปแล้ว เป็นการปรับปรุงแก้ไขแหล่งกักเก็บน้ํา เพื่อแก้ปัญหาอุทกภัยจากน้ําส่วนเกิน ล้นเขื่อน พื้นที่ 2 อําเภอ แก้ปัญหาที่ อําเภอปักธงชัย อําเภอโชคชัย นอกจากนี้ จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการกับเก็บน้ํา สําหรับใช้เป็นน้ําต้นทุน ในการอุปโภค-บริโภคของประชาชน ใน 3 อําเภอ คือ อ.ปักธงชัย  อ.โชคชัย และ อ.เมือง รวมทั้ง ปรับปรุงระบบระบายน้ํา ได้แก่ (1) การยกระดับสันเขื่อน (2) การเพิ่มความกว้างทํานบดิน (3) การปรับปรุงฐานรากตัวเขื่อนให้แข็งแรง (4) การปรับปรุงคลองผันน้ํา จากเขื่อนลําพระเพลิง ไปยังอ่างเก็บน้ําลําสําลาย และ (5) การขุดลอกอ่างเก็บน้ําลําสําลาย เพื่อให้มีปริมาตรความจุสูงขึ้นเพื่อที่จะเติมกันได้ในระบบอ่างพวง คล้าย ๆ กัน
2. โครงการพัฒนาลุ่มน้ําลําเชียงไกรตอนล่าง ซึ่งเมื่อวันก่อนนี้ก็ได้มีการขออนุมัติให้ดําเนินการ ผมและคณะก็ได้พิจารณาร่วมกันแล้ว ก็เห็นชอบในหลักการนะครับ ให้มีการอนุมัติให้ดําเนินการได้ เนื่องจากตื้นเขิน และไม่ได้รับการพัฒนามากว่า 40 ปีแล้ว เพื่อใช้เป็นแหล่งกับเก็บน้ํา และชะลอน้ําหลาก ในช่วงฤดูฝน สําหรับเป็นแหล่งน้ําอุปโภค บริโภค ใช้ในการเกษตรกรรม ช่วยบรรเทาปัญหาภัยแล้งของประชาชน ในพื้นที่ 6 อําเภอ คือ อ.พระทองคํา อ.เทพารักษ์  อ.ด่านขุนทุด อ.โนนไทย อ.โนนสูง และ อ.เมือง ประกอบด้วย 3 โครงการย่อย ได้แก่ (1) โครงการยกระดับการกักเก็บน้ําของอ่างเก็บน้ําลําเชียงไกร ให้สามารถกักเก็บน้ําเพิ่มขึ้นอีกประมาณ 10 ล้านลูกบาศก์เมตร  (2) โครงการบรรเทาอุทกภัยและภัยแล้งลําเชียงไกร โดยการสร้างอาคารระบาย จํานวน 56 แห่ง และ (3) โครงการขุดลอกลําเชียงไกร ระยะทาง  122 กิโลเมตร
ผมได้ตัดสินใจมอบนโยบายให้เร่งรัดดําเนินเป็นการเร่งด่วน ให้เกิดผลชัดเจน ภายในปี 2560 ก็เป็นการปรับโครงการที่ระยะยาว มาเร่งทําตรงนี้ก่อน ทั้งนี้เพื่อจะลดผลกระทบ และก็ก่อให้เกิดประโยชน์ต่อประชาชน เป็นอันดับแรกให้ทันเวลา โดยให้มีการปรับระยะเวลาการดําเนินการให้สั้นลง / สิ่งที่ต้องพิจารณาต่อไปคือ การกําหนดพื้นที่การเพาะปลูกให้เหมาะสม จําแนกว่าพื้นที่ไหนควรเพาะปลูกพืชชนิดไหน หรือพื้นที่ไหนควรจะแปรรูป พื้นที่ใดจะทําหน้าที่เป็นการตลาด ที่สามารถจะแลกเปลี่ยนกันได้ เชื่อมโยง ต้นทาง กลางทาง ปลายทางได้ ทั้งนี้ จะต้องสอดคล้องกับแผนบริหารจัดการน้ํา ซึ่งต้องศึกษาดูด้วย เราได้มีการแพร่ไปในเว็บไซต์ต่าง ๆ แล้ว
สิ่งสําคัญอีกประการคือ การใช้ประโยชน์ จากเทคโนโลยีสารสนเทศ ข้อมูลทางภูมิศาสตร์ที่ทันสมัยมาประยุกต์ใช้อย่างบูรณาการทุกคนต้องเข้าไปศึกษาเรียนรู้ดิจิตอล จะช่วยทําให้เรา หูตากว้างไกลขึ้น  เป็น Smart Farmer เป็นเกษตรกรที่ไม่หวังพึ่งแต่ธรรมชาติเพียงอย่างเดียว ก็ต้องเรียนรู้ รู้เท่าทันกับสภาพภูมิศาสตร์ด้วย เราจะดําเนินการในเรื่องเหล่านี้โดยคํานึงถึงความต้องการของประชาชนเป็นสําคัญ แล้วก็ไปสอดคล้องกับการที่ใช้คําว่าระเบิดจากข้างใน   ไม่ว่าจากการพัฒนา  ไม่ว่าจากการเกษตร  การเศรษฐกิจ อะไรต่าง ๆ แล้วแต่ มันต้องเกิดจากข้างในทั้งสิ้น  เริ่มจากคน  ในคนแต่ละคน  ในองค์กร  ในหน่วยงาน หรือในกลุ่มผู้ประกอบการต่าง ๆ  ทั้งหลายทั้งหมด  ต้องใช้แนวทางเหล่านี้ แล้วก็พึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกัน จะทําให้เกษตรกรมีรายได้เพิ่มขึ้น กินดีอยู่ดี  ถ้าเราทําคนใดคนหนึ่งไม่มีทาง  ไม่มีทางสําเร็จ ไม่ว่าจะเป็น กลุ่มเกษตรกร สหกรณ์ นาแปลงใหญ่ ถ้าไม่เชื่อมโยงกันไปสู่ SMEs  ไปสู่ธุรกิจเพื่อสังคม แล้วไปสู่ธุรกิจขนาดกลาง ขนาดใหญ่ ไปไม่ได้ทั้งหมดหรอก เพราะเชื่อมโยงกัน
เรื่องของการแก้ไขปัญหาขยะมูลฝอยอย่างเป็นรูปธรรม  ผมก็เร่งมา 2 ปีแล้วนะ ก็ยังมีผลไม่ได้มากเท่าที่ควร  ผมเองกังวลเรื่องนี้  ผมก็ได้เร่งรัดมอบหมายให้กระทรวงมหาดไทยได้มีการบูรณาการร่วมกับกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในการจัดทําแผนปฏิบัติการประเทศไทยไร้ขยะตามแนวทางประชารัฐ ระยะ 1 ปี (มิถุนายน 2559 – มิถุนายน 2560)  โดยใช้หลักการ 3R คือการ ใช้น้อย ใช้ซ้ํา นํากลับมาใช้ใหม่ มีเป้าหมายเพื่อจะลดปริมาณการเกิดขยะมูลฝอยในภาพรวมของประเทศลงร้อยละ 5  จากการเกิดขยะมูลฝอย อัตราเฉลี่ย หรือลดลง 2 ล้านตันต่อปี ให้เหลือประมาณ 23 ล้านตันต่อปี  ก็คงต้องขอความร่วมมือจากทุกกระทรวง กรม รัฐวิสาหกิจ จังหวัด อําเภอ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โรงเรียน ศาสนสถาน ห้างสรรพสินค้า และสถานประกอบการต่าง ๆ เป็นต้น ช่วยกันรณรงค์ การคัดแยกขยะมูลฝอย มันต้องเริ่มจากการทิ้งขยะก่อน สร้างจิตสํานึกการทิ้งขยะของคน การใช้สิ่งของหรืออะไรที่มันย่อยสลายได้ยาก เช่นถุงพลาสติกต้องลดลงให้ได้
ผมมีนโยบายไปว่าจะต้องลดถุงพลาสติกไปเท่าไหร่ในแต่ละเดือน แต่ละเดือน  ก็ขอความกรุณาช่วยกันทบทวน  ถ้าท่านไม่ช่วยผม ไม่ช่วยรัฐ ไม่ช่วยคนเก็บขยะ มันก็จะซ้ําแล้วซ้ําเล่าอยู่แบบนี้  แล้วเราก็จะมาปรับกระบวนการ ในตรงกลาง ในการเก็บขยะ ในการที่จะนําไปสู่การฝังกลบ หรือนํามาใช้ในเรื่องของการเป็นพลังงานเหล่านี้  รัฐบาลจะได้ทําได้เต็มที่ สอดคล้องกับต้นทางก็คือ การทิ้งขยะ ลดการใช้ถุงพลาสติก  และก็มีการคัดแยกขยะมูลฝอยตั้งแต่ต้นทาง  แล้ววันนี้ผมก็เห็นเด็ก ๆ หลายกลุ่ม เขาคิดในเรื่องของการทําให้ขยะมีมูลค่า ก็มีเครื่องต่าง ๆ ติดตั้งอยู่ตามศูนย์การค้าต่าง ๆ ก็มีอยู่พอสมควรนะครับ คือเอาขยะ เอาแก้วน้ํา ขวดน้ําพลาสติกไปแลกออกมาเป็นเงิน  ไปใช้ใช้จ่ายได้   นี่ก็เป็นตัวอย่างอันหนึ่ง เป็นเพียงแต่ตัวอย่างเดียว  อย่างอื่นสําคัญ   ขยะที่แต่ละคนผลิตออกมาต้องลดลงทําอย่างไร  อย่าใช้แบบสุรุ่ยสุร่าย สิ้นเปลือง ถุงพลาสติกใช้จนเลอะเทอะเปรอะเปื้อนไปหมด
อันที่สองคือกล่องโฟมที่ใส่เศษอาหาร ใส่อะไรเหล่านี้พอทิ้งขยะลงไปข้างล่าง  ต้องนึกถึงคนเก็บขยะเขาด้วย เขาก็ไม่ค่อยอยากเก็บมันสกปรกไง เราต้องนึกถึงคนในทุกอาชีพ เผื่อแผ่แบ่งปัน มีจิตสํานึก นึกถึงเขาบ้าง ไม่ใช่เออเขาก็ไม่อยากเก็บ เราก็จะทิ้งไป มีหน้าที่ของเขา  เขาไม่เก็บเราก็ว่าเขาแบบนี้ไปไม่ได้หรอก  ต้องเริ่มที่ตัวเองก่อน จิตสํานึกของทุกคนในสังคม เพื่อจะลดปริมาณขยะมูลฝอย ให้เหลือไปจัดการน้อยที่สุด  ก็ต้องไปแก้ทั้งต้นทาง คนทิ้งใช่ไหม  กลางทางคือ คนที่จะขนไปทิ้ง อันที่สามก็จุดที่จะทิ้ง ไปทิ้งเพื่อทําอะไร อะไร reuse อะไรฝังกลบ อะไรเผา ทุกอย่างมันต้องต่อเนื่องเชื่อมโยงอย่างนี้
ที่ผ่านมามีปัญหาอย่างนี้ ทําไมช้า หลายคนตอบว่า รัฐบาลนี้ไม่แก้ไข ก็จะแก้ได้อย่างไร กฎหมายขยะยังไม่ชัดเจน  ที่ผ่านมาหลายกระทรวง รับผิดชอบคนละท่อน คนละท่อนหมด ทําไม่ได้หรอก  วันนี้ก็มาแก้ไขพระราชบัญญัติขยะ   ก็กําลังเร่งดําเนินการอยู่   วันนี้อยากให้ไปดูว่าต้นทางช่วยกันได้ยังไง พอกลางทางความคิดของผม วันนี้มีระบบบริหารจัดการขยะอยู่แล้วซึ่งไม่ค่อยมีประสิทธิภาพ ทํายังไง เราจะใช้ Outsource  มาเสริมได้ไหม ค่าใช้จ่ายจะทํายังไง จะแยกเป็นพื้นที่สําคัญก่อนได้ไหมที่จะมีการบริหารจัดการโดยใช้Outsource แต่ปัญหาก็คือว่า ค่าใช้จ่ายก็ต้องเพิ่มขึ้น ถ้าเราไม่นําร่องแบบนี้ หรือไม่ทําแบบนี้ ไม่มีทางแก้ไขได้ เพราะว่าปริมาณ งบประมาณจากค่าขยะมันน้อยมาก  การที่จะพัฒนาให้เค้าแยกรถ หรือจัดที่ทิ้งให้มันมากขึ้น แยกขยะให้ได้ มันก็ต้องไปรวมกันอยู่ดี ถ้าเราไม่มีงบประมาณให้เขา เห็นใจเขาบ้าง จะเห็นใจได้ แก้ไขได้ โดยที่ตัวเราเอง หรือสถานประกอบการต่าง ๆ  ต้องช่วยกันลดขยะให้ได้ รณรงค์หน่อย ตั้งแต่ปีนี้เป็นต้นไป เป็นปีแห่งการกําจัดขยะมูลฝอยในประเทศไทยให้ลดลงให้มากที่สุดจะ 30 - 50 % อะไรก็ได้ ปี 59 -60 ช่วยทํากับผม ถือว่าเป็นการทําความดีเพื่อปีมหามงคลก็แล้วกัน
วันนี้ถ้าเราลดขยะไป ค่าบริหารจัดการขยะเราก็จะไม่ต้องเพิ่มเติมมากนัก ก็จะได้ไม่ใช้เป็นภาระของหน่วยงานที่จัดเก็บ  เราไปแก้ตรงปลายทางว่า ตกลงเราจะทํายังไง วันนี้ใครรับผิดชอบอยู่ ท้องถิ่นบ้าง เทศบาลมั่ง มีการบริหารจัดการขยะปลายทาง ซึ่งวันนี้อาจจะใช้ไม่ได้มากนัก ก็มาทําให้ทันสมัยขึ้น ขอความร่วมมือ รณรงค์ลดรับถุงพลาสติก โดยนําถุงผ้าไปจ่ายตลาดหรือซื้อของจากห้าง สามารถทําได้ทุกวัน
ต่อไปสถานการณ์โลก ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ ภัยพิบัติ การก่อการร้าย และโลกไร้พรมแดน เศรษฐกิจ 4.0 ภัยแล้ง อุทกภัย เหล่านี้ เชื่อมโยงกันทั้งสิ้น   โครงสร้างเศรษฐกิจภายในประเทศนั้น จะมีความสัมพันธ์เชื่อมโยง กับทุกมิติที่กล่าวเมื่อสักครู่  ก็ไม่อยากให้เรามองกันเองว่า เศรษฐกิจเราล้มเหลว คนมีรายได้น้อยลง  ลองมองย้อนกลับมานะครับว่าประเทศไทย มีประชาชนประกอบอาชีพอะไรบ้าง รายได้มากน้อยต่างกันอย่างไร เราได้สร้างความเข้มแข็ง มีการพัฒนาขีดความสามารถตนเองให้เขาอย่างไร ในระดับประชาชนทําบ้างหรือไม่ หากยังคงทํางานหนักแต่รายได้น้อย เพราะว่าราคาสินค้าตกต่ํา เราไม่มีการเตรียมการหรือแก้ไขเปลี่ยนแปลงทางด้านนวัตกรรม ก็ไม่สามารถจะสร้างมูลค่าการผลิตได้  ราคาก็ตกต่ําแบบนี้  หรือเราไม่สร้างความต่อเนื่อง ต้นทาง กลางทาง ปลายทาง ผลิต แปรรูป การตลาด ให้ต่อเนื่อง โดยต้องเชื่อมโยงทั้งภาคประชาชน ภาคการเกษตร ทุกเกษตร ทุกธุรกิจก็ได้ ใช้หลักการอันเดียวกัน  ต้องเชื่อมโยงให้ได้ จากผู้ผลิต ผู้แปรรูป เพิ่มมูลค่า สร้างนวัตกรรมและการตลาด ที่กว้างขวางทั้งในประเทศและต่างประเทศ
วันนี้รัฐบาลนี้ ขับเคลื่อนทุกอย่าง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง SME หรือกลุ่มธุรกิจที่เริ่มต้นใหม่ สตาร์ทอัพที่เรียกกัน ซึ่งมันก็เป็นคนรุ่นใหม่ที่เขาจัดตั้งขึ้นมา ใช้ปัญญาคิดออกมาว่าจะทําอย่างไรให้มีมูลค่าสูงขึ้น ก็ต้องมาเชื่อมโยง SME ที่มีอยู่แล้ว หรือไปเชื่อมโยงกับ กลุ่มเกษตรกรที่มีอยู่แล้ว ไม่ว่าจะเป็นกลุ่มเกษตร กลุ่มสหกรณ์ หรือกลุ่มธุรกิจเพื่อสังคม หรือกลุ่มเกษตรแปลงใหญ่ เหล่านี้ต้องไปด้วยกันทั้งหมด เพราะฉะนั้นถ้าหากว่าธุรกิจขนาดกลาง ขนาดใหญ่ ขนาดเล็ก SME Social Business   ที่เข้มแข็งเพียงพอ ทุกอย่างก็จะไม่ติดกับดักเหล่านั้น  พูดมาตั้งแต่ต้นแล้ว   รายได้ก็ไม่เพิ่ม ถ้าทําเช่นนี้มันก็จะเพิ่มขึ้น ทันกับรายจ่ายสําหรับการดํารงชีวิต อยู่ได้อย่างมีเกียรติมีศักดิ์ศรี  ทุกอย่างยังไม่สายเกินไป เราต้องหยุดการตําหนิกันไปกันมา รวมพลังให้ได้ เราต้องเสริมความเข้มแข็งให้กับประชาชน ตามหลักประชารัฐ  ในทุก ๆ ด้านให้สามารถเชื่อมโยงรายได้ให้เกิดการครบวงจรให้มากขึ้น เราก็จะไม่ลําบากเหมือนเดิม ต้องใช้เวลาด้วย แต่ถ้าร่วมมือกันมาก ๆ มันเร็วขึ้นแน่นอน  อย่างนั้นก็ขอให้ทุกคนสามารถแสดงความคิดเห็นได้ อันเป็นประโยชน์ที่สร้างสรรค์ ผมรับฟังได้ทั้งหมด  ขอให้สร้างสรรค์แล้วกัน
เราต้องดูเกษตรกรหลายพวกด้วยกัน ชาวไร่ ชาวนา อาชีพอิสระ รับจ้างทั้งหมด คนไทยทั้งสิ้น
สิ่งสําคัญที่สุดที่รัฐบาลนี้กําลังดําเนินการอยู่ก็คือการสร้างความเข้มแข็งให้กับทุกภาคส่วนทุกด้าน ด้วยการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์เป็นสําคัญ ก้าวไปสู่การเป็นสังคมดิจิตอล ซึ่งอาจจะต้องเร่งดําเนินการในไทยแลนด์ 4.0 วันก่อนผมได้ไปเปิดงานไทยแลนด์ดิจิตอลไปแล้ว ทั้งนี้ปัจจัยสําคัญก็คือเราจะต้องมีการเรียนรู้การสร้างจิตสํานึก มีคุณธรรมในตัวเอง มีจริยธรรมในองค์กร ทั้งในภาคประชาชน รัฐบาล ข้าราชการ ธุรกิจเอกชน เราจําเป็นต้องมีการพัฒนา พัฒนาตัวเอง อาจจะเรียกว่า การปฏิรูปปรับเปลี่ยนตนเองและองค์กร ด้วยการเรียนรู้ให้ทันต่อการพัฒนาการของโลก
โดยยุคนี้ถือว่าเป็นที่ที่แต่ละประชาคมโลกมันมีการเปลี่ยนแปลง ซึ่งนับวันจะก้าวไปสู่คําว่าเศรษฐกิจเดียวของแต่ละประชาคมโลก มีการค้าขายระหว่างประชาคม ต้องรวมแต่ละกระทรวงของตัวเองให้ได้ ของเราก็มีหน้าที่ต่ออาเซียน  ก็จะต้องเป็นส่วนหนึ่งในการที่จะต้องเชื่อมโยง ประชาคมอื่น ๆ ให้ได้อย่างรวดเร็วด้วย ทั้งนี้เพื่อจะเพิ่มศักยภาพ เพิ่มมูลค่า เพิ่มผู้ประกอบการ จากกลุ่มอาชีพต่าง ๆ ในลักษณะการรวมกลุ่ม จากเล็กไปใหญ่  เชื่อมโยงในจังหวัด กลุ่มจังหวัด ภูมิภาค ไปยังอาเซียน ไป CLMV ก่อน แล้วไปอาเซียนอื่น ๆ แล้วก็ไปเพิ่มความร่วมมือมิตรประเทศให้มีการเจริญเติบโตที่ใกล้เคียงกัน ก็ยิ่งจะส่งเสริมความเข้มแข็งในระดับมหภาคให้ดียิ่งขึ้น แล้วจะทําให้ประชาชนทุกกลุ่ม ทุกฝ่าย ทุกอาชีพ มีรายได้มากขึ้นตามลําดับ
ปัจจัยสําคัญที่ประเทศต้องเร่งดําเนินการ เพราะว่าเราทําอันใดอันหนึ่งไป มีผลกระทบทั้งสิ้น อย่างนั้นต้องกลับมาดูว่า หนึ่งคือการเคารพกฎหมาย ทํากฎหมายให้เป็นกฎหมาย จะทําให้เจ้าหน้าที่เกิดความเป็นธรรม เท่าเทียม ไม่เลือกปฏิบัติ เกิดความชัดเจนขึ้น เราพยายามเต็มที่ ทุกคนต้องอยู่ภายใต้กฎหมายเดียวกันนะครับ บางครั้งก็อาจจะถูกบิดเบือนไปบ้าง ไม่เข้าใจบ้าง ก็ผมคิดว่า เวลาแล้วก็การชี้แจงของทุกหน่วยงาน จะทําให้ทุกอย่างเรียบร้อยให้ได้ ไม่ใช่เป็น เขาเรียกอะไรล่ะเป็นคํา วิพากษ์วิจารณ์ไปเรื่อย ว่ากฎหมายนี้ทําเพื่อคนรวย เพื่อรังแกคนจน เพื่อเจ้าหน้าที่  ผมยืนยันว่ากฎหมายทุกกฎหมายที่เราออกมาในสมัยเรานั้น เป็นกฎหมายเพื่อให้เกิดความเป็นธรรมในสังคม ลดความเหลื่อมล้ําทั้งสิ้น เป็นกฎหมายเพื่อประชาชนเป็นส่วนใหญ่ นอกจากนั้นก็เป็นผลประโยชน์ต่อการค้า การลงทุน  ต้องแลกเปลี่ยนกันบ้าง ไม่ใช่ว่าเราจะได้ทุกอย่างง่าย ๆ ต้องมีการสร้างแรงจูงใจ ให้สิทธิประโยชน์เหล่านี้ คือมองด้านเดียวไม่ได้
เพราะฉะนั้น คนไทยต้องปรับวิธีการคิดใหม่ ยังไงเราก็ไม่ทําให้ประเทศชาติเราเสียเปรียบ หรือไม่รับผลประโยชน์อยู่แล้ว โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเมื่อรัฐบาลไม่ต้องการผลประโยชน์  เพราะฉะนั้นจะเอาผลประโยชน์เหล่านี้ให้แก่ประชาชนไม่ดีกว่าหรือ   เราพยายามทําทุกอย่าง  ถ้าหากเราไม่ให้ความสําคัญนะครับเรื่องกฎหมาย ก็ไปจัดระเบียบบ้านเมืองไม่ได้ใช่หรือไม่   ไม่เชื่อฟังกฎหมายต่อต้าน ปลุกระดมกันไปเรื่อยเปื่อย ต้องไปย้อนดูว่าผิดกฎหมายหรือไม่   ถ้าเป็นทหารก็ต้องไปดูว่าผิดวินัยก่อนหรือไม่ ผิดวินัยเสร็จ ลงโทษวินัยได้ ต่อไปก็เป็นคดีอาญา คดีแพ่ง ก็ว่าไป ก็กลไกก็เป็นอย่างนี้   อย่าใช้ความรู้สึกในการตัดสินคน เราจะได้ได้รับความเชื่อถือจากเวทีระหว่างประเทศ หรือต่างประเทศด้วยว่าเราบังคับใช้กฎหมายได้อย่างไร  ที่จริงเป็นอยู่แล้ว เพียงแต่ขึ้นอยู่ที่ว่าใครที่จะต่อสู้กันด้วยวิธีไหน ถ้าต่อสู้กันด้วยกระบวนการยุติธรรมก็โอเค ถ้าต่อสู้ด้วยปากด้วยสื่อด้วยอะไรต่าง ๆ ก็จะเป็นอยู่แบบนี้  เพราะฉะนั้นสังคมต้องทําให้ทุกอย่างสงบลง ให้ทุกคนเข้าไปสู่กฎหมาย ผมก็ไม่ได้ว่าอะไรถ้าเข้ามาแล้วต่อสู้คดี ถ้าเข้ามาไม่ต่อสู้คดีมันก็ต้องถูกหมายจับ ธรรมดา ยกเว้นอะไร ๆ ใครไม่ได้อยู่แล้ว กฎหมายเดียวกัน เราจะต้องลดช่องว่างของรายได้ น้อย กลาง มาก ภายในประเทศให้ลดลง ก็อย่างที่ผมกล่าวมาแล้ว ดูแลทุกภาคส่วน จะช่วยแต่ละส่วนอย่างไร ไม่ใช่ให้เป็นเงินก้อนไปมากน้อยไม่เท่ากันบ้าง จะต้องสร้างความเข้มแข็งให้เขานั้นสําคัญที่สุด
ในส่วนของการพัฒนาศักยภาพประเทศนั้น เรายังมีรายได้ของรัฐน้อยถึงน้อยมากในสถานการณ์ปัจจุบัน เราจําเป็นต้องพัฒนาเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ มีการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานต่าง ๆ แล้วก็มีหลายอย่างที่เป็นสวัสดิการ ที่เรียกว่ารัฐสวัสดิการ เพื่อดูแลสังคม ดูแลประชาชน งบการศึกษา งบการสาธารณสุข และการงบลงทุนประเทศเหล่านี้จะเพิ่มรายได้ให้กับประเทศชาติและก็ประชาชนให้เพิ่มมากขึ้นตามลําดับไปด้วยกัน
ภาคการเกษตรนั้น ผมคิดว่าพี่น้องเกษตรกรลําบากมามากแล้ว เพราะฉะนั้นต้องให้ความสําคัญกับการเรียนรู้ มีความเข้าใจสภาวะแวดล้อมทางภูมิศาสตร์ การเปลี่ยนแปลงของสภาวะแวดล้อม น้ํา ดิน อากาศ นับวันจะยิ่งมีปัญหามากขึ้นทุกวันในอนาคตอันใกล้นี้ พระราชดํารัสของสมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินีนาถ ได้ทรงรับสั่งไว้ว่า “พระเจ้าอยู่หัวเป็นน้ํา พระราชินีจะเป็นป่า ป่าที่ถวายความจงรักภักดีต่อน้ํา พระเจ้าอยู่หัวสร้างอ่างเก็บน้ํา พระราชินีจะสร้างป่า” อันนี้เป็นความจริงที่ปฏิเสธไม่ได้ และจะตราตึงอยู่ในหัวใจของคนไทยทุกคน นําไปสู่การปฏิบัติให้ได้ว่าเราต้องรักษาป่าเพื่อให้เรามีน้ํา เราจะบริหารจัดการดีเพียงใดก็ตาม ต้นทุนน้ําไม่มี เก็บน้ําไม่ได้ ฝนไม่ตก ก็จบทั้งหมดเสียเงินเปล่า ๆ เพราะฉะนั้นเราต้องฟื้นฟู เร่งการฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมให้โดยเร็วที่สุด เราก็ต้องใช้วิธีการอันหนึ่งก็คือ การจะทําอย่างไรให้คนอยู่ร่วมกับป่า ป่าที่เสียหายไปแล้วเอาคนไปอยู่ร่วมกับป่าได้ไหม มีงบประมาณให้เขาดูแลป่าไปด้วยได้หรือไม่ สร้างป่าขึ้นมา ป่าชุมชน เขาหัวโล้น อะไรต่าง ๆ เหล่านี้ก็กําลังให้คณะกรรมการนโยบายจัดที่ดินที่มีกระทรวงหลายกระทรวงรับผิดชอบอยู่ให้ไปพิจารณาดู
การไปปลูกพืชอะไรต่าง ๆ ก็ตามจําเป็นต้องอาศัยหลักวิชาการมากมาย การจะไปปลุกพืชในพื้นที่เขาหัวโล้น ไม่ใช่อยู่ดี ๆ ไปปลูกแล้วมันจะโต โตไม่ได้หรอก เพราะมันร้อน แห้งแล้ง พอหมดหน้าฝนมันก็ตายหมดเหมือนเดิม จะต้องมีการวางแผนงานให้ดี จะไปปลูกที่ไหน ที่มีคนดูแลได้ก่อน เมื่อกําหนดพื้นที่เป้าหมายได้แล้วเราก็จะต้องหาวิธีการในการปลูก ก็ต้องเสริมด้วยการจัดทําฝายเพื่อจะชะลอน้ํา เพิ่มความชุ่มชื้นในบริเวณที่เราจะปลูกให้ได้ เมื่อพื้นที่ชื้นในก็จะปลูกได้ คราวนี้พืชที่จะปลูกก่อนคือพืชอะไร คือพืชที่โตเร็ว ระหว่างนี้ก็พวกกล้าไม้ต่าง ๆ ก็เลี้ยงไว้ให้โตก่อน พวกไม้ยืนต้น  แต่คราวนี้พืชที่จะต้องปลูกให้เร็วก็คือ พวกกระถินณรงค์ กระถินยักษ์ พืชพวกนี้ใช้ประโยชน์ได้พอสมควร ไม้โตเร็วเหล่านี้เพื่อจะเป็นร่มเงาไว้ก่อน เสร็จแล้วเราค่อยเอากล้าไม้ลงไป แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นก็ต้องปรับให้สอดคล้องกับน้ําที่มีอยู่และก็ฤดูกาลที่เปลี่ยนแปลงด้วยอันนี้ฝากไว้ด้วย
ผมขอบคุณทุกกลุ่มทุกหมู่เหล่าที่มีความตั้งใจในการที่จะปลูกป่า มีการระดมทุน มีการรวมคนที่จะไปปลูก ผมเกรงว่าจะไปปลูกแล้วตายหมดเท่านั้นเอง  อย่าไปมองว่ากรมป่าไม้ หรือ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมนั้นไม่เอาจริงเอาจัง เขาต้องเอาจริงเอาจังทุกเรื่องเพราะผมสั่งไป 2 ปี แล้ว วันนี้ก็มีการดําเนินการหลายอย่าง ทําไมเราไม่มาร่วมมือกัน ท่านไปแยกแล้วท่านบอกว่ารัฐบาลไม่สนใจ เขาทําตั้งมากมาย เพราะฉะนั้น การพูดอย่างนี้ผมไม่อยากให้มีการสร้างความรู้แบบนี้อีกต่อไป ถ้าท่านไปปลูกแล้วตาย ท่านก็ต้องรับผิดชอบ แต่ถ้าไปปลูกแล้วร่วมมือกับเรา เราก็จะรับผิดชอบให้โดยจะทําอย่างไร จะแบ่งพื้นที่กันอย่างไร เอาตรงไหน วิธีการตรงไหน วิธีของท่านวิธีของเรา อันไหนมันดีกว่ากัน อันไหนมันร่วมมือกันได้ ไปคิดแบบนี้ อย่าโทษกันไปโทษกันมา
ผมขอบคุณนะ ยังไงผมก็ขอบคุณนั้นแหละที่มีความตั้งใจในเรื่องการดูแลป่าไม้ การแก้ปัญหาภูเขาหัวโล้น เราความเดือดร้อนของพี่น้องประชาชนผมก็พูดมาหลายครั้งแล้ว พูดไม่ใช่น้อย ๆ ถ้าเราร่วมมือกันจริง ๆ อดทน ไม่ฟังคําบิดเบือน ให้ร้าย เราจะสามารถแก้ปัญหาได้ ถ้าเราไม่ฟังและเชื่อในเรื่องที่ไม่สร้างสรรค์ เราก็จะตกเป็นเบี้ยล่างของเขาต่อไปเรื่อย ๆ ไป ลืมตาอ้าปากก็ไม่ได้เหมือนเดิม หลัง ๆ ก็โกงแบบเก่า เพราะฉะนั้นสิ่งนี้สําคัญที่สุด ไม่ใช่รอให้รัฐมาชดเชยแต่เพียงอย่างเดียว มันไม่มีทางที่จะดีขึ้นได้ ท่านต้องสร้างความเข้มแข็งด้วยตัวเองด้วย ตรงไหนก็ตามแต่ท่าน ทําได้เท่าไหนเท่านั้น รัฐบาลก็จะไปเติมตรงนั้นให้ เรื่องน้ํา เรื่องการบริหารจัดการ เรื่องดิน ปรับปรุงคุณภาพดิน ถ้าทั้งหมดมองว่า พื้นที่ทั้งหมด 140 กว่าล้านไร่ของการเกษตร ต้องเอาน้ําไปให้ทั้งหมด หรือต้องไปช่วยเหลือทั้งหมด เป็นไปไม่ได้อยู่แล้ว ถึงต้องแยกไปสู่การทําเกษตรแปลงใหญ่ ไปสู่การสนับสนุนในเรื่องของมาตรการลดต้นทุน เรื่องการใช้ปุ๋ยอินทรีย์ลดการใช้ปุ๋ยเคมี ไปดูการตลาดไปดูการผลิตไปดู Social business แข่งขันราคาพ่อค้าคนกลาง เหล่านี้เป็นสิ่งที่ต้องทําทั้งสิ้น รัฐบาลนี้เข้ามาตั้งแต่วันแรกจนถึงวันนี้ก็ทําไปได้ในระดับหนึ่ง ระดับหนึ่งที่ว่าผมยังไม่พอใจ เพราะไม่ทันต่อความเดือดร้อนของประชาชน
เพราะฉะนั้นเราทุกคนจะต้องทุ่มเทสติปัญญา ในการแก้ไข้ปัญหาให้กับประชาชน ในทิศทางที่ถูกต้องซึ่งอาจจะช้าอยู่บ้างก็ต้องอดทน เพื่อให้เกิดความมั่นคง ยั่งยืน ที่อาจจะค่อยเป็นค่อยไปก็เพราะว่าบางอย่างเราต้องเริ่มต้น คิดใหม่ ทําใหม่ รื้อทั้งระบบ ทําให้ดี ทําให้รอบครอบ มองไปข้างหน้า ดูกฎหมาย เราต้องหันกลับมาดูต้วเองว่าเราได้มีการพัฒนาเพียงพอหรือยัง จะเชื่อมต่อกับการช่วยเหลือของรัฐได้อย่างไร
การที่ฝนไม่ตกต้องตามฤดูกาลก็เพราะเราได้ทําลายธรรมชาติไปมากแล้ว ป่าไม้บุกรุกกันเข้าไป ทําลายมากมาย เกิดเข้าหัวโล้น อาจจะด้วยความยากจน รู้เท่าไม่ถึงการณ์ การทุจริตคอรัปชั่น เอาเปรียบจากผู้ที่แข็งแรงกว่า เราต้องร่วมมือกันตรงนี้ซะก่อนแก้ปัญหาร่วมกัน หลายอย่างแก้ไข้ได้ด้วยระบบสหกรณ์ ระบบเกษตรแปลงใหญ่ ระบบเกษตรรายชนิด ไร่นาสวนผสม ธุรกิจเพื่อสังคม เพื่อให้เกื้อหนุนกันเป็นระบบครบวงจร เมื่อร่วมกลุ่มกันได้รัฐก็จะส่งเสริมสนับสนุนให้ตรงกับกลุ่มเป้าหมาย  ผมถือว่าประเทศเรายังมีรายได้มวลรวมไม่มากนัก ปานกลางค่อนข้างดี เพราะเรามีเกษตรกรจํานวนมากนะครับ รายได้จึงลดลงเพราะน้ําแล้ง น้ําท่วมบ้างในช่วงที่ผ่านมา เราต้องพัฒนาตนเอง ยอมอดทนเปลี่ยนแปลงตนเองไปก่อน ระเบิดจากข้างในไปในทิศทางที่เหมาะสม ทําอย่างไรเราจะไม่ต้องพึ่งพารัฐเพียงอย่างเดียว
เรื่องสุดท้ายคือเรื่องความขัดแย้ง ความแตกแยก อะไรที่ไม่สร้างสรรค์มันจะเป็นอันตรายที่สุด ในโลกปัจจุบันถ้าหากเราใช้ประโยชน์จากสื่อ จาก Social Media  ให้ถูกต้องในทางสร้างสรรค์ก็จะเป็นการเรียนรู้ รู้เท่าทัน มีหลักการมีเหตุมีผลในการพิจารณา เราจะสร้างมาตรกําหนดจนมุ่งหมายชีวิต ครอบครัว ประเทศชาติ สังคมจะมีความปลอดภัยเป็นสังคมแห่งความสันติสุข สังคมไทยเดิม ๆ       ในห้วงที่ผ่านมานั้นจะต้องมีการเปลี่ยนแปลง สอดรับกับเทคโนโลยี Thailand 4.0 ด้วย เศรษฐกิจดิจิตอลทั้งหมดที่จะเข้ามา  สิ่งใหม่ ๆ กําลังจะเกิดขึ้นในโลกใบนี้ ในประเทศไทยด้วย จะมีอิทธิพลกับทุกคน ไม่ว่าจะเป็นการดํารงชีวิตต่าง ๆ ก็ตาม เราก็ใช้หลักการของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวในเรื่องของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง 3+2 เงื่อนไข ซึ่งมันจะพันไปสู่เรื่องของการทุจริต ไม่โปร่งใส คอรัปชั่น เหล่านี้เกิดจากคน 2 ฝ่ายทั้งสิ้น จากผู้ต้องการผลประโยชน์ที่ไม่ถูกต้อง เจ้าหน้าที่รัฐที่ฉ้อฉล การฉ้อราษฎร์บังหลวง ถ้าหากฝ่ายหนึ่งไม่ทําผิดกฎหมาย ไม่เสนอ อีกฝ่ายก็เรียกไม่ได้ ถ้าอีกฝ่ายเรียกไปอีกฝ่ายก็ฟ้องร้องไป ไม่ถูกต้องทั้งสิ้น เราโทษฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่ได้แต่เจ้าหน้าที่รัฐหรือกฎหมายต้องเข้าไปจัดการ เจ้าหน้าที่ก็จะได้ปรับปรุงตัวเอง ไอ้คนให้ประโยชน์ก็ต้องปรับปรุงตัวเองเพราะตอนนี้กฎหมายออกมาแล้ว คนให้ก็ต้องถูกลงโทษด้วย  ไปดูว่า พรบ. เรื่องนี้ว่าอย่างไร เจ้าหน้าที่ก็จะได้ปรับตัวเองให้มีคุณธรรม จริยธรรม มีความโปร่งใสให้กับบุคลากร องค์กร ทุกคนจะต้องมีธรรมาภิบาล ในเรื่องความสํานึกในพระมหากรุณาธิคุณ อันนี้เป็นเรื่องที่ทุกคนจะต้องคํานึงถึง ปีนี้เป็นปีมหามงคล เพราะฉะนั้นสิ่งที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินีนาถได้ทรงริเริ่ม ทรงพระราชทานไว้ให้แก่ปวงประชาชนชาวไทย ไม่ว่าจะเรื่องบริหารจัดการน้ํา การอนุรักษ์ป่า ยุทธศาสตร์การพัฒนา ที่ใช้คําว่า “เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา” ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เกษตรทฤษฎีใหม่ อีกมากมาย  โดยสิ่งเหล่านี้จะเป็นสิ่งสําคัญเป็นแผนที่นําทางในการรัฐบาลและประชาชนจะน้อมนํามาทําให้เกิดประโยชน์กับประเทศชาติและประชาชน ให้มีการพัฒนาการที่จะไปสู่ ความมั่นคง มั่งคั่ง และยั่งยืน ในอนาคต
ขอขอบคุณประชาชน เจ้าหน้าที่ พลเรือน ตํารวจ ทหารที่ได้ร่วมมือเข้าใจซึ่งกันและกัน ปรับตัวเองเข้าหากัน เราจะต้องปฏิรูป ลดความหวาดระแวง สร้างความไว้เนื้อเชื่อใจและมีการแบ่งปั้นผลประโยชน์ที่เท่าเทียม ตามกฎหมายที่ถูกต้อง เพื่อประเทศชาติอันเป็นที่รักของเราทุกคน ขอบคุณผู้ว่าราชการจังหวัดที่ทํางานหนัก หัวหน้าส่วนราชการในจังหวัด กลุ่มจังหวัดภูมิภาค ข้าราชการทุกกระทรวง ทุกคน ส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค ส่วนท้องถิ่น เทศบาล ภาคประชาสังคม NGO ผมพูดไปหลายครั้งแล้ว ก็หวังว่าความร่วมมือของพวกเราทุกคนนั้น จะนําพาประเทศชาติไปในทิศทางที่ถูกต้อง ก้าวหน้า พาตนเองให้พบแสงสว่าง แสวงหาช่องทางความร่วมมือให้เจอ เราจะสุดโต่งไปซ้ายหรือไปขวาไม่ได้อีกแล้วต้องหาตรงกลางเพื่อเดินไปข้างหน้าให้ได้ ภายใต้กฎหมายเดียวกัน จะต้องทํางานร่วมมือกันด้วยคําที่คุ้นเคยตามแบบทหารอยู่แล้ว คติพจน์ที่ว่า “เพื่อชาติ ศาสน์ กษัตริย์และประชาชน” ทุกคนต่างมีหน้าที่ของตนเอง แม้จะแตกต่างกันเราต้องทําหน้าที่ของตนให้ดีที่สุดที่กระแสพระราชดํารัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้ทรงรับสั่งไว้แล้ว ขอบคุณครับ ขอให้มีความสุขในวันสุดสัปดาห์ สวัสดีครับ