รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-นโยบายการแก้ไขปัญหาภัยแล้งซ้ำซากอย่างเป็นระบบและมีประสิทธิภาพ
วันศุกร์ที่ 10 กรกฎาคม 2563
นโยบายการแก้ไขปัญหาภัยแล้งซ้ําซากอย่างเป็นระบบและมีประสิทธิภาพ
สรุปการตอบกระทู้ถามในการประชุมวุฒิสภา วันจันทร์ที่ ๒ กันยายน ๒๕๖๒
กระทู้ถามด้วยวาจาลําดับที่ ๒
เรื่อง   นโยบายการแก้ไขปัญหาภัยแล้งซ้ําซากอย่างเป็นระบบและมีประสิทธิภาพ
ผู้ตั้งกระทู้ถาม นายชลิต แก้วจินดา สมาชิกวุฒิสภา
ถาม  รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และรัฐมนตรีว่าการกระทรวทรัพยากรธรรมชาติ
และสิ่งแวดล้อม
ผู้ตอบ  รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (นายประภัตร โพธสุธน)
ผู้ถาม : นายชลิต แก้วจินดา สมาชิกวุฒิสภา ถามกระทู้โดยสรุปดังนี้
๑. จากความเสียหายที่ประชาชนในหลาย ๆ พื้นที่ได้รับผลกระทบจากปัญหาภัยแล้ง
รัฐบาลมีมาตรการในการแก้ไขปัญหาดังกล่าวหรือไม่ อย่างไร รวมทั้งมีแนวทางการบริหารจัดการน้ําเพื่อรับมือกับปัญหาภัยแล้งซ้ําซากที่เกิดขึ้นทุกปีให้มีประสิทธิภาพหรือไม่ อย่างไร
๒. ความสําเร็จของการแก้ไขปัญหาภัยแล้งขึ้นอยู่กับโครงการและโครงงานที่ปฏิบัติ จึงต้องการทราบผลสัมฤทธิ์ของการดําเนินการ เรื่อง ๒.๑ การเติมน้ําในแหล่งน้ําธรรมชาติ ห้วยหนองคลองบึงที่ไม่ใช้น้ําฝนอย่างเดียว ๒.๒ การขุดลอกแหล่งน้ําธรรมชาติกับปัญหาเรื่องการรุกล้ํา ๒.๓ การเก็บเกี่ยวน้ําฝนนํามาใช้ rain water havesting ๒.๔ เขื่อนใต้ดิน ๒.๕ แผนที่น้ําใต้ดิน ๒.๖ แหล่งน้ําเพื่อการเกษตรในที่สูงและในพื้นที่เสี่ยงภัยเกิดไฟป่า
๒.๗ การทําฝนหลวงโดยไม่ใช้เครื่องบิน ๒.๘ การเกษตรในพื้นที่ไม่มีเอกสารสิทธิ และไม่ใช่ที่ สปก. มีผลอย่างไร
๓. รัฐบาลจะมีมาตรการหรือนโยบายในการเยียวยาความเสียหายที่เกิดจากการสูญเสียรายได้จากการทําการเกษตร ปศุสัตว์ หรือผลกระทบที่ได้จากการส่งออกผลผลิตที่ลดลงหรือไม่ อย่างไร
๔. การดําเนินการตามแผนยุทธศาสตร์และแผนขั้นตอนการปฏิรูปประเทศ ที่เกี่ยวข้องกับปัญหา ภัยแล้งที่ได้มีการดําเนินการไปแล้วสามารถช่วยแก้ปัญหาให้บรรลุเป้าหมาย และเป็นไปตามกําหนดระยะเวลา
ที่ต้องดําเนินการในแต่ละขั้นตอนตลอดจนเกิดผลสัมฤทธิ์ในการดําเนินการตามที่พระราชบัญญัติแผนและขั้นตอน การดําเนินการปฏิรูปประเทศ พ.ศ. ๒๕๖๐ มาตรา ๗ และมาตรา ๘ บัญญัติไว้หรือไม่ อย่างไร
ผู้ตอบ : รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ งการบริหารจัดการน้ําเพื่อรับมือ(นายประภัตร โพธสุธน) ตอบกระทู้ถามโดยสรุปดังนี้
๑. สถานการและแนวโน้ม สภาพฝน กรมอุตุนิยมวิทยาได้คาดหมายปริมาณฝนในช่วงฤดูฝนปี ๒๕๖๒ จะมีปริมาณน้ําฝนรวมของทั้งประเทศน้อยกว่าปี ๒๕๖๑ และน้อยกว่าค่าปกติประมาณ ร้อยละ ๔ - ๑๐ ช่วงครึ่งหลัง ของของฤดูฝน (สิงหาคม - กันยายน) จะมีปริมาณน้ําฝนเพิ่มขึ้นโดยจะมีฝนหนักถึงหนักมากคาดว่าพายุหมุนเขตร้อนจะเคลื่อนเข้าสู่ประเทศไทย ๑ - ๒ ลูก ปริมาณน้ําในอ่างเก็บน้ําขนาดใหญ่ทั้งประเทศ ๓๕ แห่ง ณ วันที่ ๓๐ สิงหาคม ๒๕๖๒ มีปริมาณน้ําใช้การได้ทั้งประเทศ ๑๖,๗๒๑ ล้านลูกบาศก์เมตร แนวทางบริหารจัดการความเสี่ยงและบรรเทาผลกระทบการเผชิญเหตุระยะเร่งด่วน กรมฝนหลวงและการบินเกษตร จัดตั้งหน่วยปฏิบัติตั้งแต่วันที่ ๑ มีนาคม – ๒๘ สิงหาคม ๒๕๖๒ จํานวน ๑๘ หน่วยปฏิบัติ (ปัจจุบันคงเหลือ ๑๑ หน่วยปฏิบัติการ) ขึ้นบิน ๑๗๑ วัน มีฝนตกจากการปฏิบัติการฝนหลวงคิดเป็นร้อยละ ๘๘.๖๓ จํานวน ๔,๘๗๐ เที่ยวบิน จังหวัดที่มีรายงานฝนตกรวม ๕๘ จังหวัด มาตรการช่วยเหลือมอบหมายกระทรวงมหาดไทย เป็นหน่วยงานหลักบูรณาการร่วมกับกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องแก้ไขปัญหาและบรรเทาปัญหาความเดือนร้อนของประชาชนอย่างเร่งด่วน อนุมัติงบประมาณรายจ่ายประจําปี พ.ศ. ๒๕๖๒ งบกลางรายการเงินสํารองจ่ายเพื่อกรณีฉุกเฉินหรือจําเป็นเพื่อให้แต่ละจังหวัดดําเนินการแก้ไขบรรเทาปัญหาความเดือดร้อนของประชาชนในพื้นที่อันเนื่องมาจากภัยแล้งและอุทกภัย ในจังหวัด ในส่วนของกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยกรมทรัพยากรน้ําได้จัดการเพื่อรองรับสภาวะวิกฤตน้ําในการสูบน้ําเพื่อเพิ่มปริมาณน้ําต้นทุนให้แหล่งน้ําสนับสนุนการผลิตน้ําในการอุปโภคบริโภค วิเคราะห์และประเมินสถานการณ์น้ําทั้งภาวะน้ําแล้งและภาวะน้ําท่วมในพื้นที่เกษตรน้ําฝนและวิเคราะห์พื้นที่เสี่ยงภาวะน้ําแล้งน้ําท่วมระดับตําบลที่กําหนดเป็น Area Base
๒. กระทรวงเกษตรและสหกรณ์สนับสนุนการเติมน้ําในแหล่งน้ําธรรมชาติ การบริหารจัดการน้ําใต้ดินพื้นดินมีการพัฒนาแหล่งน้ํา กรมพัฒนาที่ดินมีการพัฒนาแหล่งน้ําเพื่อการอนุรักษ์ดินและน้ํา ดําเนินการตั้งแต่ปี ๒๕๒๔ - ๒๕๖๒ ดําเนินการได้มากกว่า ๙,๐๐๐ แห่ง โครงการพัฒนาแหล่งน้ําชุมชน ดําเนินการตั้งแต่ปี ๒๕๕๕ - ๒๕๖๒เป็นจํานวน ๖๕ แห่ง โครงการก่อสร้างแหล่งน้ําในไร่นานอกเขตชลประทาน ดําเนินการในพื้นที่เกษตรกร เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการเก็บกักน้ําไว้ใช้ในพื้นที่ทําการเกษตร ในส่วนกรมทรัพยากรน้ําคํานึงถึงเรื่องการบริหารจัดการน้ําอย่างเป็นระบบ โดยการเชื่อมโยงแหล่งน้ําธรรมชาติ ห้วย หนอง คลอง บึง เพื่อการบริหารจัดการน้ําอย่างยั่งยืนการขุดลอกแหล่งน้ําธรรมชาติเพื่อแก้ไขปัญหารุกล้ําเพื่อเพิ่มความจุและแก้ไขปัญหาเรื่องการุกล้ําแหล่งน้ําสาธารณะ การเก็บเกี่ยวน้ําฝนมาใช้ rain water havesting กรมทรัพยากรน้ําอยู่ระหว่างศึกษาแนวทางการดําเนินงานและรูปแบบที่เหมาะสม แหล่งน้ําเพื่อการเกษตรในที่สูงและในพื้นที่เสี่ยงภัยเกิดไฟป่า ได้ร่วมกับสถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูงดําเนินการก่อสร้างระบบกระจายน้ําด้วยพลังงานแสงอาทิตย์เพื่อสนับสนุนโครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวงในอําเภอสองแคว อําเภอนาหมื่น อําเภอแม่จริม อําเภอเมือง อําเภอท่าวังผา จังหวัดน่าน
๓. การช่วยเหลือเยียวยาพื้นที่เสียหายสิ้นเชิง ช่วยเหลือตามระเบียบกระทรวงการคลัง จังหวัดประกาศเขตการให้ความช่วยเหลือแล้ว ๑๕ จังหวัด กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยกรมส่งเสริมการเกษตร สํารวจพบ
ความเสียหายแล้ว ๑๒ จังหวัด ซึ่งจะเร่งรัดดําเนินการช่วยเหลือให้แล้วเสร็จภายใน ๙๐ วัน ช่วยเหลือตามโครงการประกันภัยข้าวนาปี ปีการผลิต ๒๕๖๒ และข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ ปีการผลิต ๒๕๖๒ เกษตรกรที่ได้รับความเสียหายสิ้นเชิงที่ซื้อประกันภัยกับธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) จะได้รับการช่วยเหลือ ไร่ละ ๑,๒๖๐ บาท โครงการประกันภัยข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ ปีการผลิต ๒๕๖๒ เกษตรกรที่ได้รับความเสียหายสิ้นเชิงที่ซื้อประกันภัยกับ ธ.ก.ส. จะได้รับการช่วยเหลือไร่ละ ๑,๕๐๐ บาท
๔. กรมชลประทานได้ดําเนินโครงการต่าง ๆ เพื่อเพิ่มพื้นที่ชลประท่านซึ่งเกิดจากการดําเนินการ ปี ๒๕๕๗ - ๒๕๖๐ สามารถเพิ่มพื้นที่ชลประท่านได้ ๒.๓๘ ล้านไร่ ตามที่พระราชบัญญัติแผนและขั้นตอนการดําเนินการปฏิรูปประเทศ พ.ศ. ๒๕๖๐ มาตรา ๗ และ มาตรา ๘ บัญญัติไว้ กรมทรัพยากรน้ําได้ดําเนินการตามแผนปฏิรูปประเทศด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เรื่อง ทรัพยากรน้ํา กําหนดให้กรมทรัพยากรน้ําเป็นหน่วยงานสนับสนุน
ประเด็นปฏิรูปที่ ๑ : การบริหารแผนโครงการที่สําคัญตามแผนยุทธศาสตร์การบริหารจัดการทรัพยากรน้ํา ประเด็นย่อยที่ ๑.๒ : การปรับปรุงวิธีบริหารโครงสร้างเชิงซ้อนร่วมกันอย่างเป็นระบบกิจกรรม การศึกษาวิเคราะห์การปรับปรุงวิธีการบริหารโครงสร้างเชิงซ้อนอย่างมีระบบในพื้นที่ตัวอย่าง เช่น ลําเชียงไกร ลําคันฉู ในปัจจุบันกรมทรัพยากรน้ําได้ดําเนินโครงการอนุรักษ์ฟื้นฟูแหล่งน้ําในพื้นที่ลําเชียงไกร จํานวน ๕ โครงการ คือ ๑) โครงการอนุรักษ์ฟื้นฟูบึงหนองไทร ๒) โครงการอนุรักษ์ฟื้นฟูหนองตะไก้ ๓) โครงการอนุรักษ์ฟื้นฟูบึงสง่า ๔) โครงการอนุรักษ์ฟื้นฟูบึงหนองแวง
๕) โครงการอนุรักฟื้นฟูสระหนองหว้า
(โปรดตรวจสอบการถาม-ตอบ กระทู้ถามที่เป็นทางการ จากสํานักงานเลขาธิการวุฒิสภาอีกครั้ง)