รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-แนวทางดำเนินงานโครงการโรงเรียนคุณธรรม สพฐ.
วันจันทร์ที่ 6 มีนาคม 2560
แนวทางดําเนินงานโครงการโรงเรียนคุณธรรม สพฐ.
ม.ล.ปนัดดา ดิศกุล รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เป็นประธานปิดการประชุมอบรมเชิงปฏิบัติการจัดทําแผนและแนวทางการดําเนินงานโครงการโรงเรียนคุณธรรม ระดับสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษา ภาคเหนือ
โดยมีศึกษานิเทศก์จากสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา/มัธยมศึกษาในเขตภาคเหนือ และคณะทํางานเข้าร่วมประชุม จํานวน156คน
●ตั้งเป้าหมายโรงเรียนคุณธรรม1หมื่นแห่งในปีนี้ และเพิ่มเป็น3หมื่นแห่งในปีหน้า
ม.ล.ปนัดดา ดิศกุลกล่าวว่าโครงการโรงเรียนคุณธรรม สํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) เป็นโครงการเพื่อสืบสานพระราชปณิธาน เดินตามรอยเบื้องพระยุคลบาทของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ตามพระราชประสงค์ของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 10 การเสริมสร้างระบบคุณธรรมจริยธรรมในรอบรั้วสถานศึกษา การก้าวทันยุคโลกาภิวัตน์ การใช้ภาษาต่างประเทศที่มีความไพเราะถูกต้อง การส่งเสริมความกตัญญูกตเวทิตา และความซื่อสัตย์สุจริต
โดยกําหนดเป้าหมายของโครงการโรงเรียนคุณธรรม ทั้งเชิงปริมาณและคุณภาพดังนี้
เป้าหมายเชิงปริมาณได้กําหนดเป้าหมายของการดําเนินงาน โดยมีตัวชี้วัดผลสัมฤทธิ์ในปีการศึกษา 2559 ที่กําหนดให้สํานักงานเขตพื้นที่การศึกษา จํานวน 225 เขต และโรงเรียนในสังกัด สพฐ. จํานวน 10,000 แห่ง เข้าร่วมโครงการ และขยายผลการดําเนินงานให้มีความครอบคลุมโรงเรียนอย่างน้อย 30,000 แห่ง ในปีการศึกษา 2560 ต่อไป
เป้าหมายเชิงคุณภาพผู้บริหาร ครู บุคลากรทางการศึกษา และนักเรียนทุกคนมีความตระหนัก รู้เข้าใจ และคิดอย่าง มีเหตุผล ซึมซับคุณค่าแห่งคุณธรรมความดีอย่างเป็นธรรมชาติ สร้างความรู้สึกผิดชอบชั่วดี ภูมิใจในการทําความดี และร่วมกันสร้างเครือข่ายชุมชนองค์กรแห่งคุณธรรม ด้วยการขอความร่วมมือจากหน่วยงาน และองค์กรที่ทํางานด้านคุณธรรมอย่างเป็นรูปธรรมชัดเจน ต่อเนื่อง และยั่งยืน
●มอบให้สํานักพัฒนานวัตกรรมการจัดการศึกษา สพฐ. เป็นหน่วยงานหลักขับเคลื่อน
ในการดําเนินตามนโยบายดังกล่าว กระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) ได้มอบให้สํานักพัฒนานวัตกรรมการจัดการศึกษา สพฐ. เป็นหน่วยงานหลักในการขับเคลื่อน โดยได้จัดการประชุมอบรมเชิงปฏิบัติการจัดทําแผนและแนวทางการดําเนินงานโครงการโรงเรียนคุณธรรม ระดับสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษา4ภูมิภาคทั่วประเทศ โดยมีเป้าหมาย คือ ศึกษานิเทศก์ผู้รับผิดชอบโครงการ จํานวน 225 เขต ๆ ละ 3 คน รวม 675 คน ดังนี้
ภาคกลางและภาคตะวันออกจัดประชุมระหว่างวันที่ 8-10 กุมภาพันธ์ 2560 ณ โรงแรมบางกอกพาเลซ กรุงเทพมหานคร ผู้เข้าประชุมอบรมเชิงปฏิบัติการ จํานวน 213 คน วิทยากรและคณะทํางาน จํานวน 35 คน รวมทั้งสิ้น 248 คน
ภาคใต้จัดประชุมระหว่างวันที่ 14-16 กุมภาพันธ์ 2560 ณโรงแรมหรรษา เจบี หาดใหญ่ จังหวัดสงขลา ผู้เข้าประชุมอบรมเชิงปฏิบัติการ จํานวน 108 คน วิทยากรและคณะทํางาน จํานวน 25 คน รวมทั้งสิ้น 133 คน
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือจัดประชุมระหว่างวันที่ 3-5 มีนาคม 2560ณ โรงแรมนภาลัย จังหวัดอุดรธานี ผู้เข้าประชุมอบรมเชิงปฏิบัติการ จํานวน 228 คน วิทยากรและคณะทํางาน จํานวน 30 คน รวมทั้งสิ้น 258 คน
ภาคเหนือจัดประชุมระหว่างวันที่ 3-5 มีนาคม 2560 ณ โรงแรมเชียงใหม่ภูคํา จังหวัดเชียงใหม่ ผู้เข้าประชุมอบรมเชิงปฏิบัติการ จํานวน 126 คน วิทยากรและคณะทํางาน จํานวน 30 คน รวมทั้งสิ้น 156 คน
● สรุปผลจากการทําเวิร์คช็อป4ครั้งทั่วประเทศ
ม.ล.ปนัดดา ดิศกุลกล่าวว่าจากการที่จัดประชุมอบรมเชิงปฏิบัติการที่ผ่านมา4ครั้ง คณะทํางานได้สรุปผลการประชุมอบรมเชิงปฏิบัติการที่สําคัญ ดังนี้
ผู้เข้าประชุมอบรมเชิงปฏิบัติการทั้งหมด 675 คนมาประชุมอบรมเชิงปฏิบัติการ จํานวน 653 คน คิดเป็นร้อยละ 97.71 คน โดยจําแนกเป็นแต่ละภูมิภาค ดังนี้
- ภาคกลางและภาคตะวันออกผู้เข้าประชุมอบรมเชิงปฏิบัติการ จํานวน 213 คน มาประชุมอบรมเชิงปฏิบัติการ จํานวน 203 คน คิดเป็นร้อยละ 95.31 คน
- ภาคใต้ผู้เข้าประชุมอบรมเชิงปฏิบัติการ จํานวน 108 คน มาประชุมอบรมเชิงปฏิบัติการ จํานวน 105 คน คิดเป็นร้อยละ 97.22 คน
- ภาคตะวันออกเฉียงเหนือผู้เข้าประชุมอบรมเชิงปฏิบัติการ จํานวน 228 คน มาประชุมอบรมเชิงปฏิบัติการ จํานวน 222 คน คิดเป็นร้อยละ 97.37 คน
- ภาคเหนือผู้เข้าประชุมอบรมเชิงปฏิบัติการ จํานวน 126 คน มาประชุมอบรมเชิงปฏิบัติการจํานวน 123 คน คิดเป็นร้อยละ 97.62 คน
ผู้เข้าประชุมส่วนใหญ่มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับเรื่องดังต่อไปนี้อยู่ในระดับมากและมากที่สุดได้แก่
- ความเป็นมาของการดําเนินงานโครงการโรงเรียนคุณธรรม
- กระบวนการพัฒนาโรงเรียนคุณธรรมและปัจจัยสู่ความสําเร็จ
- สาระคุณธรรมและจริยธรรม
- เรียนรู้วิธีการค้นหาคุณธรรม อัตลักษณ์ และการออกแบบโครงงานโรงเรียนคุณธรรม
- กระบวนการนิเทศโรงเรียนคุณธรรม
- ความหวังและแนวทางการพัฒนาโรงเรียนคุณธรรมสู่ความสําเร็จ
ผู้เข้าประชุมมีความเข้าใจในกรอบแผนงานโรงเรียนคุณธรรมเช่น สามารถวางแผนดําเนินการการคัดเลือกโรงเรียนคุณธรรมในสังกัด วางแผนพัฒนาผู้บริหาร ครู และนักเรียนโรงเรียนคุณธรรม รวมทั้งการนิเทศติดตามผลจัดทีมวิทยากรถ่ายทอดความรู้ที่สําคัญคือผู้เข้าอบรมเข้าใจวิธีการจัดทําโครงงานคุณธรรม ตามรูปแบบของ"มูลนิธิยุวสถิรคุณ (มยส.)"
● แนวทางดําเนินงาน: 5กรอบแนวทางดําเนินงาน7ตัวชี้วัด
กรอบแนวคิดโรงเรียนคุณธรรมที่ต้องช่วยกันปลูกฝังให้แก่ผู้บริหาร ครู และนักเรียน 5 ประการ ได้แก่
1) ความพอเพียง
2) ความกตัญญู
3) ความซื่อสัตย์สุจริต
4) ความรับผิดชอบ
5) อุดมการณ์คุณธรรม
ตัวชี้วัดโรงเรียนคุณธรรมมี7ข้อ ดังนี้
ตัวชี้วัดคุณธรรม
หลักฐาน / ร่องรอย / ลักษณะที่พบ
1. มีกระบวนการพัฒนาคุณธรรม
จริยธรรมโรงเรียน
1. ผู้บริหาร ครู นักเรียน และบุคลากร ทราบ แผนการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมของโรงเรียน
2. มีภาพความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างครู นักเรียน ผู้บริหาร กรรมการสถานศึกษา และผู้ปกครอง
3. ครูและนักเรียนมีความสุข ยิ้มแย้ม แจ่มใส ทักทาย โต้ตอบอย่างมีสัมมาคารวะ
4. สภาพแวดล้อมของโรงเรียนสะอาด ร่มรื่น น่าเรียน
2. มีกลไกคณะทํางานและใช้โครงงานคุณธรรมเป็นเครื่องมือที่ทุกคนมีส่วนร่วมในการลงมือปฏิบัติเพื่อพัฒนาโรงเรียนคุณธรรม
5. ครู นักเรียน ผู้บริหาร แบ่งงานรับผิดชอบพัฒนาโรงเรียนคุณธรรม
6. มีโครงงานคุณธรรม/กิจกรรมคุณธรรมที่แต่ละคนมีส่วนร่วมลงมือปฏิบัติ
3. พฤติกรรมที่พึงประสงค์ ในโรงเรียนเพิ่มขึ้น
7. ครู นักเรียน ผู้บริหาร มีวินัยในการปฏิบัติตามหน้าที่รับผิดชอบ
8. ครู นักเรียน ผู้บริหาร มีพฤติกรรมที่พึงประสงค์ ตามที่กําหนดไว้ในคุณธรรมอัตลักษณ์ของโรงเรียน
4. พฤติกรรมที่ไม่พึงประสงค์ ในโรงเรียนลดลง
9. ครู นักเรียน ผู้บริหาร ลดพฤติกรรมที่ไม่พึงประสงค์ลง
5. เกิดกระบวนการมีส่วนร่วมในการพัฒนา คุณธรรม จริยธรรมในโรงเรียนจากทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง เช่น ผู้บริหารโรงเรียน ครู บุคลากร นักเรียน ผู้ปกครอง ชุมชน
10. บรรยากาศในโรงเรียนทุกภาคส่วนร่วมมือกัน ปฏิบัติงาน ครู นักเรียน ผู้บริหาร ร่วมกันปฏิบัติงาน เพื่อบรรลุพฤติกรรมที่พึงประสงค์ ตามที่กําหนดไว้ในคุณธรรมอัตลักษณ์ของโรงเรียน
6. มีองค์ความรู้ นวัตกรรม การสร้างเสริมคุณธรรม จริยธรรม และการบูรณาการกับการจัดการเรียนรู้ในชั้นเรียน
11. มีองค์ความรู้ นวัตกรรม การสร้างเสริมคุณธรรม จริยธรรม ที่เผยแพร่ได้ และ/หรือมีแผนการเรียนการสร้างเสริมคุณธรรม จริยธรรมในชั้นเรียน
7. เป็นแหล่งเรียนรู้ของโรงเรียนคุณธรรม
12. โรงเรียนมีความพร้อมในการเป็นศึกษาดูงานพัฒนาคุณธรรม จริยธรรม
โอกาสนี้ ม.ล.ปนัดดา ดิศกุลได้กล่าวแสดงความขอบคุณผู้เข้ารับการอบรมที่ได้เดินทางไปพบปะและสนทนาร่วมกันทั้ง4ภูมิภาค จึงขอฝากความอนุเคราะห์ให้ร่วมกันขับเคลื่อนไปยังโรงเรียนให้เป็นไปตามเป้าหมายในปีนี้10,000โรงเรียน และให้มีความครอบคลุมโรงเรียนอย่างน้อย 30,000 แห่งในปีการศึกษา2560เพื่อให้สิ่งที่พวกเราช่วยกันทํางานด้วยความเสียสละ จะส่งผลต่อความร่มเย็นเป็นสุขที่จะเกิดขึ้นในแวดวงการศึกษา และสังคมประเทศชาติสืบไป.
การดําเนินโครงการโรงเรียนคุณธรรม สพฐ.
1. การสร้างคนดี ให้บ้านเมือง ด้วยการส่งเสริมโครงงานพัฒนาจริยคุณซึ่งที่ผ่านมาได้ดําเนินการประชุมอบรมเชิงปฏิบัติการจัดทําแผนและแนวทางการดําเนินงานโครงการโรงเรียนคุณธรรม ระดับสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษา4 ภูมิภาคเพื่อพัฒนาวิทยากร และผู้นิเทศ ซึ่งมีหน้าที่ขยายผลการดําเนินงานสู่โรงเรียน และกํากับติดตามการดําเนินงานให้มีประสิทธิภาพ และเกิดประสิทธิผลสูงสุด
2. การเสริมสร้างคุณธรรม ให้ผู้บริหาร ครู และบุคลากรทางการศึกษา "โรงเรียนคุณธรรม"โดยการพัฒนาผู้บริหาร ครู และบุคลากรทางการศึกษาเพื่อคืนคุรุชน คนคุณธรรมสู่สังคมและให้คุรุชน คนคุณธรรมเหล่านี้ทําหน้าที่คืนคุณธรรมสู่ห้องเรียน และเยาวชนของชาติต่อไป
3. การสร้างความเข้มแข็งให้โรงเรียนคุณธรรมผ่านการพัฒนานวัตกรรมระบบการประเมินออนไลน์ที่สามารถประเมินผลการดําเนินงานของโรงเรียนไดอย่างต่อเนื่องจากทุกแห่ง และช่วยลดภาระในการเตรียมการประเมินผลให้กับโรงเรียน รวมไปถึงการประชาสัมพันธ์ และการสร้างเวทีเชิดชูเกียรติให้กับโรงเรียนคุณธรรม
ที่ประสบความสําเร็จในการดําเนินงาน ผ่านโครงการโรงเรียนดีต้องมีที่ยืน
4. การพัฒนาระบบฐานข้อมูลโครงการโรงเรียนคุณธรรมโดยการพัฒนาBest Practiceโรงเรียนคุณธรรม และดําเนินการวิจัยพัฒนา เพื่อสร้าง และจัดเก็บองค์ความรู้อันเป็นประโยชน์ในการพัฒนาโรงเรียนอื่นๆ ต่อไป
5. การพัฒนานวัตกรรมสร้างเครือข่ายกับหน่วยงานภายนอกโดยการส่งเสริมเครือข่ายคุณธรรมทั้งในระดับท้องถิ่น ระดับภูมิภาค ไปจนถึงระดับประเทศ เพื่อก่อให้เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และการสร้างความเข้มแข็งในการดําเนินงานที่มีประสิทธิภาพ
"รูปแบบของโรงเรียนคุณธรรมนั้น เป็นเรื่องที่ไม่ซับซ้อนและทําได้ง่าย เป็นการลงทุนต่ําแต่ได้กําไรมาก และสามารถเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของนักเรียนได้จริง โดยหลักการของโรงเรียนคุณธรรมสามารถนําไปใช้ได้กับโรงเรียนในทุกศาสนา ไม่ผูกขาดกับศาสนาใดศาสนาหนึ่ง เปรียบเสมือนเป็นคุณธรรมสากล ที่จะช่วยให้พฤติกรรมที่ไม่พึงประสงค์ในโรงเรียน "ลดลง" และส่งเสริมให้เกิดพฤติกรรมที่พึงประสงค์ "เพิ่มขึ้น" ซึ่งนับเป็นการพัฒนาเยาวชน ผู้ปกครอง และชุมชน ได้อย่างยั่งยืน"