รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-รมช.ศธ."พล.อ.สุรเชษฐ์ ชัยวงศ์" ปิดการประชุมเชิงปฏิบัติการจัดทำแผนพัฒนาการศึกษาพื้นที่ชายแดน (พ.ศ.2560-2564) ของ 5 จังหวัดชายแดนภาคอีสานตอนเหนือ ที่มีพื้นที่ติดกับลาว (2/2)
วันจันทร์ที่ 5 มิถุนายน 2560
รมช.ศธ."พล.อ.สุรเชษฐ์ ชัยวงศ์" ปิดการประชุมเชิงปฏิบัติการจัดทําแผนพัฒนาการศึกษาพื้นที่ชายแดน (พ.ศ.2560-2564) ของ 5 จังหวัดชายแดนภาคอีสานตอนเหนือ ที่มีพื้นที่ติดกับลาว (2/2)
พล.อ.สุรเชษฐ์ ชัยวงศ์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ รับฟังผลการประชุมและเป็นประธานปิดการประชุมเชิงปฏิบัติการจัดทําแผนพัฒนาการศึกษาพื้นที่ชายแดน (พ.ศ.2560-2564) ของ 5 จังหวัดชายแดนภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน
ที่มีพื้นที่ติดสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว (สปป.ลาว) คือ นครพนม มุกดาหาร เลย หนองคาย และบึงกาฬเมื่อวันเสาร์ที่3มิถุนายน2560ณ โรงแรมฟอร์จูน ริเวอร์วิว อําเภอเมืองนครพนม
พล.อ.สุรเชษฐ์ ชัยวงศ์กล่าวว่าพล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีได้มีข้อสั่งการให้กระทรวงศึกษาธิการเร่งแก้ไขปัญหาเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาในทุกระดับโดยเฉพาะบริเวณพื้นที่ชายแดนและพื้นที่ที่อยู่ห่างไกลด้วยจากสถิติผลการวิเคราะห์พบว่ามีคุณภาพการศึกษาและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนอยู่ในระดับต่ํากว่าพื้นที่อื่น ๆ เป็นอย่างมาก
กระทรวงศึกษาธิการจึงได้มอบให้สํานักนโยบายและยุทธศาสตร์ สํานักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ (สนย.สป.) เป็นหน่วยงานหลักในการรวบรวมข้อมูลและเตรียมแผนดําเนินงานการพัฒนาคุณภาพการศึกษาในพื้นที่ชายแดนแต่หากจะจัดการประชุมจัดทําแผนในจังหวัดชายแดนทั่วประเทศที่มีจํานวนทั้งสิ้น27จังหวัด105อําเภอ (ไม่นับรวมพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ เพราะได้ดําเนินการมาก่อนแล้ว) ก็จะใช้เวลามาก จึงได้รวมกลุ่มจังหวัดจัดการประชุมเชิงปฏิบัติการจัดทําแผนพัฒนาการศึกษาพื้นที่ชายแดน (พ.ศ.2560-2564) โดยกําหนดเป็น6ครั้ง คือ
ครั้งแรกเมื่อช่วงต้นเดือนเมษายน 2560 ที่ จ.เชียงใหม่ ประกอบด้วย4จังหวัดชายแดนภาคเหนือ ติดกับเมียนมาและลาว
ครั้งที่ 2วันที่27-28 เมษายน 2560 ที่ จ.จันทบุรี ประกอบด้วย 3 จังหวัดชายแดนภาคตะวันออก ติดกับกัมพูชา
ครั้งที่ 3วันที่ 11-12พฤษภาคม 2560 ที่ จ.อุบลราชธานี ประกอบด้วย 5 จังหวัดชายแดนภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง ติดกับลาวและกัมพูชา
ครั้งที่ 4วันที่ 19-20พฤษภาคม 2560 ที่ จ.ประจวบคีรีขันธ์ ประกอบด้วย 6 จังหวัดชายแดนด้านตะวันตกแถบเทือกเขาบรรทัดติดกับเมียนมา
ครั้งที่ 5วันที่26-27 พฤษภาคม 2560 ที่ จ.พิษณุโลก ประกอบด้วย 4 จังหวัดชายแดนภาคเหนือ ติดกับลาว
ครั้งที่ 6วันที่ 2-3มิถุนายน 2560 ที่ จ.นครพนม ประกอบด้วย 5 จังหวัดชายแดนภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน ติดกับลาว
จากนั้นจึงได้จัดประชุมผู้รับผิดชอบเพื่อเตรียมการจัดทําแผนพัฒนาการศึกษาพื้นที่ชายแดน เมื่อวันที่ 27 มีนาคม 2560 เพื่อสร้างกลไกในการปฏิบัติงานตามแผนแต่ละห้วงเวลาทั้งระยะสั้น ระยะยาว และระยะเร่งด่วนในการจัดทําแผนการศึกษาของจังหวัดที่มีพื้นที่ชายแดนทั้ง 27 จังหวัด 105 อําเภอทั่วประเทศ โดยการประชุมเชิงปฏิบัติการจัดทําแผนพัฒนาการศึกษาพื้นที่ชายแดน กําหนดไว้ในช่วงปี 2560-2564 แต่เน้นวิธีคิดให้เกิดผลในทางปฏิบัติภายในปี 2560 โดยยึดหลัก "ทําก้าวแรก" ให้เข้มแข็งมั่นคง เพื่อขยายสู่ "ก้าวต่อไป" ได้อย่างสมบูรณ์ จากนั้นจึงจะขยายผลการดําเนินงานจากอําเภอชายแดนไปยังอําเภอใกล้เคียง จนกระทั่งในท้ายที่สุดก็จะขยายผลไปทั้งจังหวัด
ทั้งนี้ เมื่อ สนย.สป.และจังหวัดต่าง ๆ ได้ร่วมประชุมหารือ จนกระทั่งรับทราบปัญหาด้านการศึกษาในพื้นที่ชายแดนร่วมกันแล้ว จึงได้สร้างกลไกการปฏิบัติตามระบบการบริหารราชการ ซึ่งจะดูแลกันเป็นชั้น ๆได้แก่ กระทรวงศึกษาธิการทําหน้าที่ในระดับอํานวยการ, ปลัดกระทรวงและรองปลัดกระทรวงศึกษาธิการทําหน้าที่ระดับดําเนินงานในส่วนกลาง, ศึกษาธิการภาคดําเนินงานในระดับภาค และคณะกรรมการศึกษาธิการจังหวัดดําเนินงานในระดับจังหวัด โดยจะเน้นไปที่การดําเนินงานของจังหวัด เพราะแต่ละจังหวัดต้องมีแผนพัฒนายุทธศาสตร์การศึกษาอยู่แล้ว และต้องให้ความสําคัญกับเรื่องของพื้นที่และเวลาด้วยซึ่งในการประชุมชี้แจงครั้งนั้น ได้เน้นย้ําด้วยว่า ขอให้นําแผนการศึกษาพื้นที่ชายแดนไปดําเนินการให้สอดคล้องตามแผนยุทธศาสตร์ชาติระยะ 20 ปี, แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12, แผนการศึกษาแห่งชาติ, และแผนของแต่ละจังหวัด ตามกรอบและบริบทของพื้นที่ พร้อมจัดประชุมกลุ่มทุกภูมิภาค 6 จุด เพื่อให้เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และเกิดประโยชน์ซึ่งกันและกัน
โอกาสนี้พล.อ.สุรเชษฐ์ได้มอบแนวทางการดําเนินงาน คือ"คิดให้ครบทบทวนเป็นห้วง ๆ ห่วงการรับรู้บูรณาการทํางานสืบสานศาสตร์พระราชา"
คิดให้ครบ: การคิดให้ครอบคลุม และครบทุกด้าน โดยพยายามคิดให้ครบทั้งระบบ ให้ครอบคุลมการจัดการศึกษาเรียนรู้ทุกช่วงวัย เพื่อส่งเสริมให้ผู้เรียนในพื้นที่ได้มีโอกาสศึกษาเรียนรู้ได้อย่างครบถ้วนทุกระดับทุกประเภท ตั้งแต่ปฐมวัย-ผู้สูงวัย พระภิกษุสามเณร ตลอดจนผู้พิการ ทั้งการศึกษาในระบบและนอกระบบ อีกทั้งครบถ้วนในมิติทางศาสนา ครอบคลุมภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม เพื่อให้เกิดการศึกษาเรียนรู้อย่างทั่วถึง เท่าเทียม สร้างโอกาส และลดความเหลื่อมล้ําทางการศึกษา ตลอดจนประสานความร่วมมือภายในหน่วยงานด้านการศึกษาอย่างต่อเนื่อง ไม่ว่าจะเป็นสํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.), สํานักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา (สอศ.), สํานักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย (กศน.) และสํานักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา (สกอ.)
ทบทวนเป็นห้วง ๆ:ในช่วงของการดําเนินงานตามแผน เรียกได้ว่าต้องทําไปแก้ปัญหาไป เพื่อช่วยทบทวนการทํางานให้มีประสิทธิภาพตามเป้าหมายที่กําหนด พร้อมกับทํางานเชิงรุกในส่วนที่เป็นจุดแข็ง/โอกาสในคราวเดียวกัน หรืออาจขยายพื้นที่การดําเนินงานล่วงหน้าไปก่อนได้ โดยเฉพาะในพื้นที่ใกล้เคียง ในจังหวัดหรืออําเภอที่ติดกัน เพื่อให้การพัฒนาตามแผนก้าวหน้าได้อย่างรวดเร็วมากขึ้น ซึ่งต้องยอมรับว่าใน 5 จังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบนที่มีพื้นที่ติดกับลาว มีมูลค่าการค้าการลงทุนที่สูงมาก หากสามารถพัฒนาจังหวัดให้มีศักยภาพทั้งทางด้านเศรษฐกิจ สังคม การศึกษา ที่เอื้อต่อการค้าขายได้ดี ทําให้ประชาชนมีรายได้ เมื่อนั้นเราก็จะหลุดพ้นจากการเป็นประเทศที่มีรายได้ปานกลาง ประชาชนก็จะมีความสุข มีคุณภาพชีวิตที่ดีด้วย
ดังนั้น ขอให้ช่วยกันติดตามสถานการณ์ ความเป็นไป ทั้งภายในจังหวัดและในประเทศเพื่อนบ้าน เพื่อตอบสนองความต้องการและรองรับการพัฒนาอย่างรอบด้าน เป็นการมองไปข้างหน้าที่จะเป็นประโยชน์กับการวางแผนการทํางานต่อไป อาทิ สะพานข้ามฝั่งแห่งใหม่ ความต้องการและความนิยมของผู้ซื้อ ระบบคมนาคมขนส่งที่ทันสมัย ฯลฯ
ห่วงการรับรู้:โดยเริ่มจากการสร้างการรับรู้และทําความเข้าใจภายในองค์กรก่อน เพื่อให้ทุกคนได้รับรู้แผนการทํางานและเกิดการมีส่วนร่วมขับเคลื่อนตามบทบาทหน้าที่ของแต่ละคนอย่างสอดคล้อง เชื่อมโยงและต่อเนื่อง จากนั้นจึงจะสร้างความเข้าใจกับผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องทั้งหมด อาทิ ครู-บุคลากรทางการศึกษา พ่อแม่ผู้ปกครอง ประชาชน ชุมชน เมื่อรู้ก็จะเกิดความต้องการที่จะสนับสนุน เกิดความร่วมมือร่วมใจและการต่อยอดการดําเนินงานในภาพรวมต่อไป
บูรณาการทํางาน: ต้องยอมรับว่าเมื่อทุกภาคส่วนมีความเข้าใจเกี่ยวกับแผนงานแล้ว ความร่วมมือหรือการทํางานเชิงบูรณาการจะตามมาเองจากหลากหลายฝ่าย ทั้งภายในหน่วยงาน ภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาชน ตลอดจนภาคประชาสังคม อันจะเกิดความกลมเกลียวเป็นหนึ่งเดียว หรือที่เรียกอีกอย่างว่า สานพลังประชารัฐ นั่นเอง
สืบสานศาสตร์พระราชา: ขอให้น้อมนําหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ที่มีคุณค่ามหาศาลต่อปวงชนชาวไทย เป็นหลักในการสอดแทรกไว้ในแผนการศึกษาและการดําเนินชีวิต ซึ่งเชื่อว่าคนส่วนใหญ่รู้อยู่แล้ว และมีหลายคนที่นําไปปฏิบัติแล้วส่งผลดีต่อชีวิตและการทํางาน นอกจากนี้ยังมีอีกกว่า 20 ประเทศ ที่ได้ศึกษาและนําหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อช่วยในการวางแผนพัฒนาประเทศ โดยหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ประกอบด้วย "3 ห่วง 2 เงื่อนไข" กล่าวคือ 1) ห่วงความพอประมาณ-ความพอดีที่ไม่น้อยเกินไปและไม่มากเกินไป โดยไม่เบียดเบียนตนเองและผู้อื่น 2) ห่วงความมีเหตุผล-การตัดสินใจอย่างมีเหตุผล โดยพิจารณาจากเหตุปัจจัยที่เกี่ยวข้องตลอดจนคํานึงถึงผลที่คาดว่าจะเกิดขึ้น 3) ห่วงการมีภูมิคุ้มกันที่ดีในตัว-การเตรียมตัวให้พร้อมรับผลกระทบและการเปลี่ยนแปลงด้านต่าง ๆ ที่จะเกิดขึ้น โดยคํานึงถึงและคาดการณ์สิ่งที่จะเกิดขึ้นในอนาคต ส่วน 2 เงื่อนไข คือ 1) เงื่อนไขความรู้-ความรอบรู้เกี่ยวกับวิชาการต่าง ๆ อย่างรอบด้าน เชื่อมโยงความรู้ประกอบการวางแผนอย่างรอบคอบ 2) เงื่อนไขคุณธรรม-ความซื่อสัตย์สุจริต ความอดทน ความพากเพียร และใช้สติปัญญาในการดําเนินชีวิต
พล.อ.สุรเชษฐ์ยังได้กล่าวฝากข้อคิดประจําใจ เพื่อปรับใช้ในการดํารงชีวิตและการทํางานคือความพยายามอยู่ที่ไหนความสําเร็จอยู่ที่นั่น, ความพยายามและความมุ่งมั่น เป็นพลังอันยิ่งใหญ่, งานจะสําเร็จได้ ต้อง “ตั้งใจทํา นําเพียรคิด จิตฝักใฝ่ หมั่นไตร่ตรอง” พร้อมเสนอให้นําระบบ After Action Review (AAR)มาใช้เพื่อทบทวนการทํางาน เพื่อนําไปสู่การแก้ปัญหา ปรับปรุง พัฒนางานให้ดียิ่งขึ้น ถือเป็นหลักปฏิบัติที่สามารถนํามาใช้ในการทํางานของทุกส่วนได้ เพื่อก้าวไปสู่ความสําเร็จ
นอกจากนี้ ยังแสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างการจัดทําแผน กับการนําแผนไปสู่ปฏิบัติ เพื่อให้สําเร็จตามเป้าหมายแบ่งเป็น 4 ระดับ คือ ระดับที่ 1 แผนดี-ปฏิบัติดี งานมีความสําเร็จสูง, ระดับที่ 2 แผนไม่ดี-ปฏิบัติดี งานจะสําเร็จได้ หากมองเห็นและแก้ไขปรับปรุง, ระดับที่ 3 แผนดี-ปฏิบัติไม่ดี งานสําเร็จได้ยาก เพราะขาดความตั้งใจ ไม่สร้างการรับรู้ ไม่มีกลไกขับเคลื่อน และระดับที่ 4 แผนไม่ดี-ปฏิบัติไม่ดี งานไม่สําเร็จตามเป้าหมาย
พล.อ.สุรเชษฐ์ กล่าวด้วยว่ากระทรวงศึกษาธิการมีความมุ่งมั่นตั้งใจที่จะทําให้นักเรียนนักศึกษาประชาชนในพื้นที่ชายแดน มีคุณภาพชีวิตที่ดี มีความสุข ได้รับการศึกษาอย่างทั่วถึง มีคุณภาพ มีความเสมอภาค ลดความเหลื่อมล้ํา ตลอดจนสร้างสังคมแห่งการเรียนรู้ อยู่ร่วมกันเพื่อความมั่นคงและยั่งยืน พร้อมน้อมนําหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาเป็นแนวทางดําเนินชีวิต โดยยินดีที่จะให้การสนับสนุนการดําเนินงานตามแผน และติดตามการดําเนินงานเป็นห้วง ๆ อย่างต่อเนื่อง
ทั้งนี้ มอบหมายให้นายอํานาจ วิชยานุวัติ ผู้ตรวจราชการกระทรวง ปฏิบัติหน้าที่ศึกษาธิการภาค 11 เป็นกรณีพิเศษ ที่จะต้องพิจารณาแผนงานหรือโครงการพัฒนาการศึกษาพื้นที่ชายแดนเพื่อให้การสนับสนุนงบประมาณต่อไป
ขอขอบคุณทุกคนที่มีส่วนร่วม และขอแสดงความชื่นชมกับการนําเสนอแผนของทั้ง 5 จังหวัด ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความมุ่งมั่นและพยายามร่วมขับเคลื่อนการจัดการศึกษาในพื้นที่ชายแดนไปสู่ความสําเร็จ อย่างไรก็ตามในช่วงเดือนตุลาคมนี้จะจัดให้มีประชุมทบทวนแผนการทํางาน เพื่อปรับให้มีความเหมาะสมและให้สามารถนําไปใช้ได้ทันในช่วงเปิดภาคเรียนที่ 2 ของปีการศึกษา 2560 ต่อไป
สําหรับพิธีปิดการประชุมครั้งนี้ มีผู้เข้าร่วมกว่า 250 คน อาทิ นายสมชาย วิทย์ดํารง ผู้ว่าราชการจังหวัดนครพนม, พล.อ.สุทัศน์ กาญจนานนท์กุล ที่ปรึกษารัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ, นายอํานาจ วิชยานุวัติ ผู้ตรวจราชการกระทรวง ปฏิบัติหน้าที่ศึกษาธิการภาค 11, นายปริญญา ธรเสนา ศึกษาธิการจังหวัดนครพนม, นายเสถียร แสนอุบล ศึกษาธิการจังหวัดมุกดาหาร, นายสุภชัย จันปุ่ม ศึกษาธิการจังหวัดเลย, นายชาตรี ม่วงสว่าง ศึกษาธิการจังหวัดหนองคาย, นายธีรพงษ์ สารแสน ศึกษาธิการจังหวัดบึงกาฬ, คณะกรรมการศึกษาธิการจังหวัด, ผู้บริหารสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา/มัธยมศึกษา และผู้อํานวยการสถานศึกษา พร้อมทั้งผศ.ดร.บรรพต วิรุณราช คณบดีวิทยาลัยพาณิชยศาสตร์ และพ.อ.ดร.ขจรศักดิ์ ไทยประยูร จากโรงเรียนเสนาธิการทหารบกรวมทั้งคณะวิทยากรจากมหาวิทยาลัยบูรพาและมหาวิทยาลัยนครพนม