รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-กรมบัญชีกลางกำหนดแนวทางปฏิบัติในการกำหนดคุณสมบัติของผู้ยื่นข้อเสนอ การกำหนดผลงาน การระบุคุณลักษณะเฉพาะหรือยี่ห้อของพัสดุ
วันพฤหัสบดีที่ 21 พฤษภาคม 2563
กรมบัญชีกลางกําหนดแนวทางปฏิบัติในการกําหนดคุณสมบัติของผู้ยื่นข้อเสนอ การกําหนดผลงาน การระบุคุณลักษณะเฉพาะหรือยี่ห้อของพัสดุ
ปัจจุบันการกําหนดคุณสมบัติของผู้ยื่นข้อเสนอและการกําหนดผลงานในกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ ยังมีปัญหาในการกําหนดรายละเอียดคุณลักษณะเฉพาะหรือยี่ห้อของวัสดุที่จะนํามาใช้ในการก่อสร้าง เนื่องจากวัสดุบางประเภทยังไม่มีมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมกําหนดไว้
นายภูมิศักดิ์ อรัญญาเกษมสุข อธิบดีกรมบัญชีกลาง เปิดเผยว่า ปัจจุบันการกําหนดคุณสมบัติของผู้ยื่นข้อเสนอและการกําหนดผลงานในกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ ยังมีปัญหาในการกําหนดรายละเอียดคุณลักษณะเฉพาะหรือยี่ห้อของวัสดุที่จะนํามาใช้ในการก่อสร้าง เนื่องจากวัสดุบางประเภทยังไม่มีมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมกําหนดไว้ บางกรณีพบว่าหน่วยงานของรัฐอาจมีการกําหนดเงื่อนไขบางประการที่ก่อให้เกิดการได้เปรียบเสียเปรียบระหว่างผู้ยื่นข้อเสนอด้วยกัน ซึ่งมีผลให้การพิจารณาของคณะกรรมการพิจารณาผลการประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์หรือคณะกรรมการซื้อหรือจ้างโดยวิธีคัดเลือกของแต่ละหน่วยงานมีความแตกต่างกัน จึงทําให้เกิดปัญหาในการอุทธรณ์ผลการจัดซื้อจัดจ้างหรือเกิดข้อร้องเรียนตามมา คณะกรรมการวินิจฉัยปัญหาการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ (คณะกรรมการวินิจฉัย) จึงได้กําหนดแนวทางปฏิบัติกรณีดังกล่าวใหม่ โดยมีประเด็นสําคัญ สรุปได้ดังนี้
1.การกําหนดคุณสมบัติของผู้ยื่นข้อเสนอ
1.1 งานจ้างก่อสร้างและการกําหนดรายการวัสดุมาใช้ในงานก่อสร้าง
- กรณีงานจ้างก่อสร้างด้วยวิธีประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ ให้หน่วยงานของรัฐกําหนดคุณสมบัติตามแบบประกาศและเอกสารเชิญชวนตามแบบที่คณะกรรมการนโยบายการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ(คณะกรรมการนโยบาย) กําหนด
- กรณีงานจ้างก่อสร้างที่มีวงเงินตั้งแต่ 1,000,000 บาทขึ้นไป ผู้ยื่นข้อเสนอต้องเป็นนิติบุคคลตามกฎหมาย
- ห้ามมิให้มีการกําหนดเงื่อนไขบางประการ กรณีงานจ้างก่อสร้าง เช่น การมีผลประกอบการเป็นกําไร การยื่นใบอนุญาตประกอบวิชาชีพวิศวกรรม เป็นต้น
- การกําหนดผลงานก่อสร้าง ให้กําหนดได้ไม่เกินร้อยละ 50 ของวงเงินงบประมาณหรือวงเงินที่ประมาณการที่จะจ้างก่อสร้างในครั้งนั้น โดยผลงานต้องเป็นสัญญาเดียวที่ผู้รับจ้างทํางานแล้วเสร็จตามสัญญา ซึ่งมีการส่งมอบและตรวจรับเรียบร้อยแล้ว
- การกําหนดรายการวัสดุที่จะนํามาใช้ในงานก่อสร้าง เช่น สี กระเบื้อง ยาง วัสดุฝ้าเพดาน สุขภัณฑ์ เป็นต้น กรณี มีมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมหรือมาตรฐานที่หน่วยงานของรัฐอื่นที่มีหน้าที่เกี่ยวข้องกําหนด ก็ให้ระบุมาตรฐานนั้นได้
หากยังไม่ได้กําหนดมาตรฐานข้างต้น แต่หน่วยงานของรัฐมีความจําเป็นต้องใช้วัสดุคุณภาพดี เป็นที่นิยมใช้กันในขณะนั้น และมีความจําเป็นต้องระบุยี่ห้อ ก็ให้ระบุชื่อยี่ห้อได้ แต่ต้องไม่น้อยกว่า 3 ยี่ห้อ และให้ถือเป็นหลักการว่าวัสดุที่มีคุณภาพเทียบเท่ากับยี่ห้อที่ระบุก็ให้ใช้ได้ด้วย แต่ถ้าผู้ยื่นข้อเสนอขอใช้วัสดุที่มีคุณภาพดีกว่าหรือเทียบเท่ากับที่หน่วยงานของรัฐระบุยี่ห้อไว้ ให้มีการพิสูจน์ให้เป็นที่เชื่อถือและยอมรับของคณะกรรมการตรวจรับพัสดุ
1.2 งานซื้อหรืองานจ้างที่มิใช่งานก่อสร้าง
- การจัดซื้อจัดจ้างพัสดุโดยวิธีประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ ห้ามมิให้มีการกําหนดคุณลักษณะเฉพาะของพัสดุที่จะซื้อให้ใกล้เคียงกับยี่ห้อใดยี่ห้อหนึ่ง หรือของผู้ขายรายใดรายหนึ่งโดยเฉพาะ
- การกําหนดรายละเอียดคุณลักษณะเฉพาะของงานซื้อ ห้ามมิให้หน่วยงานของรัฐกําหนดเจาะจงแหล่งประเทศผู้ผลิตหรือทวีป
- ในกรณีพัสดุที่จะจัดซื้อมีส่วนประกอบ เช่น ล้อ พวงมาลัย เบาะรถ เป็นต้น หรืออุปกรณ์ประกอบ เช่น สัญญาณไฟฉุกเฉิน ไฟท้ายรถ สัญญาณเตือนถอยหลัง เป็นต้น ห้ามมีการกําหนดเงื่อนไขว่า ผู้ยื่นข้อเสนอจะต้องเป็นตัวแทนจําหน่ายและจะต้องมีหนังสือแต่งตั้งตัวแทนจําหน่ายในส่วนประกอบหรืออุปกรณ์ประกอบของพัสดุนั้น
- ห้ามมิให้กําหนดผลงานในงานซื้อหรืองานจ้างที่มิใช่งานก่อสร้าง แต่หากหน่วยงานของรัฐมีความจําเป็นที่จะต้องกําหนดผลงาน ให้กําหนดผลงานได้ไม่เกินร้อยละ 50 ของวงเงินงบประมาณ หรือวงเงินที่ประมาณการที่จะจัดซื้อจัดจ้างในครั้งนั้น
2. แนวทางการพิจารณาคุณสมบัติของผู้ยื่นข้อเสนอกรณีที่ไม่เป็นสาระสําคัญ
กรณีที่ผู้ยื่นข้อเสนอได้เสนอรายละเอียดแตกต่างไปจากเงื่อนไขที่หน่วยงานของรัฐกําหนดไว้ในประกาศและเอกสารเชิญชวน หรือหนังสือเชิญชวนดังต่อไปนี้ ให้ถือเป็นความผิดพลาดเพียงเล็กน้อยและให้พิจารณาผ่อนปรนโดยไม่ตัดสิทธิ์ผู้ยื่นข้อเสนอรายนั้น
- ผู้ยื่นข้อเสนอไม่รับรองสําเนาถูกต้องในหนังสือรับรองการจดทะเบียนนิติบุคคล ใบสําคัญแสดงการจดทะเบียนห้างหุ้นส่วนบริษัท ใบทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (ภ.พ. 20) หรือหนังสือรับรองผลงาน
- ผู้ยื่นข้อเสนอไม่ติดอากรแสตมป์ ตามเงื่อนไขที่กําหนดไว้ในเอกสารประกวดราคาหรือหนังสือเชิญชวน รวมไปถึงเอกสารหลักฐานอื่น ๆ ที่มีเงื่อนไขกําหนดให้ยื่นมาพร้อมกับการยื่นข้อเสนอและเอกสารดังกล่าวจะต้องปิดอากรแสตมป์ตามกฎหมาย
- หน่วยงานของรัฐกําหนดให้ยื่นบัญชีผู้มีอํานาจควบคุม (ถ้ามี) แต่ผู้ยื่นข้อเสนอไม่มีผู้มีอํานาจควบคุม การที่ผู้ยื่นข้อเสนอไม่ยื่นบัญชีผู้มีอํานาจควบคุมจึงไม่ผิดเงื่อนไขตามที่หน่วยงานของรัฐกําหนด
ทั้งนี้ หากหน่วยงานของรัฐจะกําหนดให้ผู้ยื่นข้อเสนอต้องยื่นเอกสารใดเพื่อประกอบการพิจารณาผลวิธีประกาศเชิญชวนทั่วไป หน่วยงานของรัฐต้องกําหนดเป็นเงื่อนไขเพิ่มเติมไว้ในแบบเอกสารเชิญชวนที่คณะกรรมการนโยบายกําหนด รวมทั้งให้ถือปฏิบัติกับวิธีคัดเลือกโดยอนุโลมด้วย
“การกําหนดแนวทางปฏิบัติกรณีดังกล่าวนั้น เพื่อให้การจัดซื้อจัดจ้างของหน่วยงานของรัฐมีความโปร่งใส เป็นไปในแนวทางเดียวกัน และลดปัญหาในการอุทธรณ์ผลการจัดซื้อจัดจ้างหรือข้อร้องเรียนต่างๆ และเป็นการเปิดโอกาสให้มีการแข่งขันอย่างเป็นธรรม มีการปฏิบัติต่อผู้ประกอบการทุกรายอย่างเท่าเทียมกัน มีระยะเวลาที่เหมาะสม และเพียงพอต่อการยื่นข้อเสนอ มีหลักฐานการดําเนินงานชัดเจน และมีการเปิดเผยข้อมูลการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุในทุกขั้นตอน ตามเจตนารมณ์ของพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560” อธิบดีกรมบัญชีกลาง กล่าว