รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-กระทรวงดิจิทัลฯ ระดมเครือข่ายต่อต้านข่าวปลอม (Anti Fake News Center) จากทุกหน่วยงาน
วันศุกร์ที่ 22 พฤศจิกายน 2562
กระทรวงดิจิทัลฯ ระดมเครือข่ายต่อต้านข่าวปลอม (Anti Fake News Center) จากทุกหน่วยงาน
กระทรวงดิจิทัลฯ ระดมเครือข่ายต่อต้านข่าวปลอม (Anti Fake News Center) จากทุกหน่วยงาน
นางสาวอัจฉรินทร์ พัฒนพันธ์ชัย ปลัดกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม เปิดเผยว่ากระทรวงดิจิทัลฯ จัดการประชุมเชิงปฏิบัติการการประสานศูนย์ต่อต้านข่าวปลอม (Anti Fake News Center) วันนี้ (21 พ.ย. 62) ว่ามีวัตถุประสงค์หลักเพื่อซักซ้อมความเข้าใจร่วมกันในกระบวนการปฏิบัติงานร่วมกัน และบทบาทของผู้ประสานศูนย์ฯ ตลอดจนการเผยแพร่ข่าวที่ถูกต้องตรวจสอบแล้ว และมีการฝึกปฏิบัติในการจัดการข่าวปลอม พร้อมทั้งวิธีการประสาน ตรวจสอบ และการแจ้งผ่านเครื่องมือของศูนย์ฯ บูรณาการการทํางานร่วมกันให้ได้เกิดผลสัมฤทธิ์สูงสุด
เป้าหมายหลักคือ เพื่อให้ประชาชนที่ได้รับผลกระทบโดยตรงทั้งต่อชีวิตและทรัพย์สิน มีช่องทางเพื่อให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วม ป้องกันการแชร์เนื้อหาข่าวที่ไม่เหมาะสม ตลอดจนสามารถรู้เท่าทันข่าวปลอม โดยกระทรวงดิจิทัลฯ เตรียมพิจารณาจัดทําเครื่องมือเพื่ออํานวยความสะดวก อาทิ web application เว็บไซต์ Anti-Fake News Center มีการทํางานในลักษณะ Online และ Offline เป็นไปตามมาตรฐานสากลของ International Fact Checking Network หรือ IFCNวิธีการแจ้งก็จะแบ่งหมวดการแจ้งตาม 4 กลุ่มหลักตามที่กล่าวข้างต้น ศูนย์ทําหน้าที่รับแจ้งข้อมูลที่ต้องการตรวจสอบ และส่งต่อเรื่องไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้องซึ่งจะมีกระบวนการตรวจสอบข้อเท็จจริง แล้วแจ้งผลการตรวจสอบกลับมา ประชาชนจะสามารถตรวจเช็คข่าวปลอมได้ทันที
หลักเกณฑ์ในการพิจารณาข่าวปลอมที่มีผลกระทบต่อสังคมในวงกว้างเน้นย้ําว่าข่าวปลอมที่มีผลกระทบต่อสังคมในวงกว้างส่งผลกระทบต่อชีวิตและทรัพย์สินต่อประชาชนโดยตรง เช่น โรคระบาด ภัยพิบัติ เศรษฐกิจสิ่งแวดล้อม ข่าวที่สร้างความแตกแยกในสังคม ข่าวที่สร้างความเข้าใจผิดต่อสังคมตลอดจนข่าวที่ทําลายภาพลักษณ์ต่อประเทศ และสิ่งที่สําคัญเรายึด code-of-principles ดังนี้ 1. ความเที่ยงธรรมและความปราศจากอคติในการคัดเลือกข่าว 2. ความเป็นส่วนบุคคลกับสิทธิเสรีภาพของการนําเสนอข่าว 3. การขัดกันด้านผลประโยชน์ และผลประโยชน์ทับซ้อน ไม่นําไปสู่ความขัดแย้ง 4. ให้ความเป็นธรรมแก่ฝ่ายที่ถูกพาดพิงและทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องเท่าเทียมกัน 5. สามารถอธิบายกระบวนการการพิสูจน์ การตรวจสอบ แหล่งที่มาของบทความและข้อเท็จจริงต่างๆ ได้ 6.มีความรู้เกี่ยวกับข่าวนั้นๆ ประชาชนสามารถตรวจสอบข้อเท็จจริงในด้านต่างๆ ได้อย่างเปิดเผย ซื่อสัตย์ และโปร่งใส และสุดท้าย 7. เป็นหน่วยงานที่อิสระ ไม่ขึ้นต่ออิทธิพลของหน่วยงานหรือองค์กรใดๆ
นางสาวอัจฉรินทร์ฯ กล่าวต่อว่า เรามีความตั้งใจจะต่อต้านข่าวปลอม เนื่องจากประชาชนทั่วไปทุกวันนี้จะได้ข่าวสารที่มีความคลาดเคลื่อนไปจากความเป็นจริงในหลายกรณี ทั้งด้วยความตั้งใจของผู้ส่งข่าวสารที่หวังผลให้เกิดความแตกแยกในสังคมหรือเพื่อผลประโยชน์ส่วนตน หรืออาจด้วยความรู้เท่าไม่ถึงการณ์ ขาดวิจารณญาณในการตรวจสอบกลั่นกรองก่อนส่งต่อข้อมูลข่าวสารให้ผู้อื่น ซึ่งฝ่ายรัฐบาลเองก็มีความมุ่งมั่น และความพยายามที่จะจัดการกับปัญหาข่าวปลอมโดยใช้เครื่องมือทางกฎหมายตามที่ได้กล่าวไปแล้ว เพื่อธํารงไว้ซึ่งประโยชน์ของประชาชนทุกคน โดยเราจะมุ่งเน้นไปยังข่าวปลอมเฉพาะที่สร้างความตื่นตระหนักและความเสียหายกับประชาชนและสาธารณชน
ในวงกว้าง
กระทรวงดิจิทัลฯ จึงจัดตั้งศูนย์ต่อต้านข่าวปลอม หรือ ศูนย์Anti-Fake News Center และพร้อมทํางานร่วมกับศูนย์ปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยีสารสนเทศ (PCT) (ศปอส.ตร.) ระดมทุกกลยุทธ์เพื่อให้ประชาชนคนไทยรู้เท่าทันสื่อลวงซึ่งได้มีการเปิดตัวอย่างเป็นทางการไปแล้วเมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน 2562 ที่ผ่านมา ศูนย์ Anti-Fake News Center จะดําเนินงานเน้นข่าวที่มีผลกระทบต่อความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน ตามกลุ่มข่าวย้ําว่า 4 กลุ่มข่าว (1) กลุ่มภัยพิบัติ (น้ําท่วม แผ่นดินไหว เขื่อนแตก สึนามิ ไฟไหม้) (2) กลุ่มเศรษฐกิจ การเงินการธนาคาร / หุ้น (3) กลุ่มผลิตภัณฑ์สุขภาพ วัตถุอันตราย เครื่องสําอาง รวมถึงสินค้าและบริการที่ผิดกฎหมายอื่น (4) กลุ่มนโยบายรัฐบาล /ข่าวสารทางราชการ/ความสงบเรียบร้อยของสังคม /ขัดศีลธรรมอันดี และความมั่นคงภายในประเทศ
และในวันนี้ ได้มีการเสวนา หัวข้อ การสร้างความเข้าใจร่วมกันในกระบวนการดําเนินงานของศูนย์ต่อต้านข่าวปลอม (Anti Fake News Center) บทบาทของผู้ประสานศูนย์ฯ และการเผยแพร่ข่าวที่ถูกต้องตรวจสอบแล้ว โดยมี. น.อ. สมศักดิ์ ขาวสุวรรณ์ อธิบดีกรมอุตุนิยมวิทยา และ อ.วสันต์ ภัยหลีกลี้ ผู้ทรงคุณวุฒิ มาชี้แจงและทําให้เข้าใจในกระบวนการทํางานของศูนย์ฯ มากขึ้น
นอกจากนี้ ยังมีการทํา Workshop ฝึกปฏิบัติการทําข้อมูลตอบโต้ วิเคราะห์ข่าวปลอมร่วมกัน เพื่อให้หน่วยสามารถให้ข้อมูลเพิ่มเติมในเชิงข้อเสนอแนะเพื่อให้ศูนย์ fakenews นําไปใช้ดําเนินการให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้นต่อไป ตัวอย่างกรณี ข่าวกลุ่มผลิตภัณฑ์สุขภาพ ฯ มีข้อเสนอแนะว่า การให้ข้อมูลเชิงวิชาการมากเกินไปอาจส่งผลกระทบต่อการรับรู้ของประชาชนที่ยังมีแนวคิดด้านความเชื่อต่างๆซึ่งข้อมูลในเชิงวิชาการจะตัดสินใจในระยะเวลาอันสั้นได้ยาก เพราะบางครั้งอาจมีข้อมูลทีเกี่ยวข้องกับหลายหน่วยงาน นอกจากนั้นควรจัดลําดับความสําคัญของข่าว หากมีลักษณะที่ชัดเจนก็ตัดสินใจได้ในระยะเวลาอันสั้น สําหรับตัวอย่างกลุ่มเศรษฐกิจ การเงินการธนาคาร / หุ้น เห็นควรให้มีการติดตามข่าวสารจากหน่วยงานภาครัฐ ควรมีการให้ข้อมูลเชิงเปรียบเทียบ เชิงสถิติ ที่สามารถนํามาใช้ประกอบการนําเสนอเพื่อโต้แย้งข่าวปลอมได้ ข่าวที่เกี่ยวข้องกับการลงทุน อาจจะต้องพิจารณาว่าเป็นการลงทุนประเภทใด ซึ่งหากอ้างอิงไปถึง กลต. ซึ่ง กลต. มีหน้าที่กํากับดูแลตลาดทุน อาทิ การระดมทุนสินค้าและบริการ เป็นต้น จะยากต่อการพิจารณาได้ว่าเป็นข่าวปลอมหรือไม่ซึ่งต้องใช้เวลาในการตรวจสอบ และกรณีกลุ่มข่าวที่เป็นความลับ หากหน่วยงานกําหนดเป็นข้อมูลลับ ทางศูนย์ฯ ก็อาจไม่นํามาขยายผลต่อ
ผลการมอนิเตอร์การดําเนินงาน สรุป ดังนี้ จํานวนข้อความที่เข้ามาทั้งหมด 482,077 ข้อความ เป็นข่าวที่ต้องคัดกรองทั้งหมด จํานวน 353,325 ข้อความ /ซึ่งในจํานวนนี้มีข้อความที่ต้องดําเนินการ Verify ทั้งหมดขณะนี้จํานวน 5,181 ข้อความ แบ่งเป็น ช่องทาง Social Listening Tool ช่องทาง Line Official ช่องทาง Social Listening โดยมาจากการแจ้งเรื่องเข้ามาด้วย โดยแบ่งได้ดังนี้ เรื่อง สุขภาพ 63.2 % ภัยพิบัติ 0.8 % เศรษฐกิจ 14.2 % นโยบายรัฐบาล 21.8 % ** ข้อมูลเมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน 2562
ที่ผ่านมากระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ยังได้ร่วมกับสํานักงานตํารวจแห่งชาติ โดยกองบัญชาการตํารวจสอบสวนกลาง กองบังคับการปราบปรามการกระทําความผิดเกี่ยวกับอาชญากรรมทางเทคโนโลยี (บก.ปอท.) มีสถิติรายงานผลการดําเนินงานต่อผู้กระทําผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทําความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 และที่แก้ไขเพิ่มเติม มาดําเนินคดีตามกฎหมายและเร่งรัดดําเนินคดีการตามมาตรการป้องกันและปราบปราม ในห้วงที่ผ่านมามีสถิติการจับกุมระหว่างเดือนกรกฎาคม – เดือนกันยายน 2562 มีจํานวนทั้งสิ้น 7 ราย ดังนี้ เดือนกรกฎาคม 6 ราย เดือนสิงหาคม 6 ราย และเดือนกันยายน 1 ราย ล่าสุดจะเป็นผู้ต้องหาแฮก facebook หลอกยืมเงินเข้ากระเป๋าเงินอิเล็กทรอนิกส์ โดยมีรูปแบบการกระทําความผิด (แผนประทุษกรรม) ที่ซับซ้อน โดยหลอกลวงรับสมัครงานในโลกออนไลน์เพื่อเอาบัญชีผู้อื่นที่มาสมัครงานเป็นบัญชีผู้รับโอนเงินจากเหยื่อ มูลค่าความเสียหาย กว่า 34 ล้านบาท
“ดังนั้นทุกท่านจึงมีความสําคัญมาก เนื่องจากเป็นเครือข่ายที่จะขับเคลื่อน ในการสร้างกลไกการกําจัดข่าวปลอม และมีคําตอบที่ถูกต้องให้กับประชาชน โดยจะร่วมเป็นผู้ตรวจสอบข้อมูลข่าวสารที่มีแนวโน้มเป็นข่าวปลอม /คัดกรองข้อมูลข่าวสารที่เกี่ยวข้องกับหน่วยงานของท่าน/ตลดจนเป็นผู้ที่จะช่วยเผยแพร่บนสื่อสังคมออนไลน์ /และช่วยดําเนินขั้นตอนการตอบโต้ข่าวสารปลอมที่เกี่ยวข้องกับหน่วยงานของท่านได้ และสุดท้ายจะช่วยกันเผยแพร่ข่าวสารที่ถูกต้องได้ พร้อมทั้ง ชี้แจงเสนอข้อเท็จจริงที่ถูกต้อง นอกจากนี้จะมีการดําเนินงานร่วมกับภาคประชารัฐ (หน่วยงานรัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม สมาคม เครือข่ายต่าง ๆ และภาคประชาชน) สามารถตรวจสอบ สอบถาม และร่วมมือในแก้ไขการเผยแพร่ข่าวสาร หรือข้อมูลอันเป็นเท็จอีกด้วย” นางสาวอัจฉรินทร์ฯ กล่าว
ประชาชนสามารถตรวจสอบข้อเท็จจริงจากช่องทางหลักได้ตลอด 24 ชั่วโมง ช่องทางเว็บไซต์ https://www.antifakenewscenter.com / หมายเลขโทรศัพท์ 0 2288 8000 Line@antifakenewscenter / Facebook: Anti-Fake News Center และ Twitter @AfncThailand
“ท้ายนี้ เราจะช่วยกันสร้างความตระหนักรู้เกี่ยวกับการใช้เทคโนโลยีที่ปลอดภัยให้แก่ประชาชนและสังคม รู้จักวิธีตอบโต้ข่าวปลอม มีความรับผิดชอบต่อสังคมในการเผยแพร่ และการแบ่งปันข้อมูล หรือพิจารณาแนวทางเพื่อบรรจุเป็นหลักสูตรการรู้เท่าทันสื่อสังคมออนไลน์ในโรงเรียน ให้รู้เท่าทันในข่าวปลอมอย่างมีวิจารณญาณ ไตร่ตรองก่อนการแชร์ต่อ เพื่อสร้างความสุขให้กับประชาชนอย่างยั่งยืน อันเป็นอีกหนึ่งบทบาทสําคัญของศูนย์ต่อต้านข่าวปลอม” นางสาวอัจฉรินทร์ฯ กล่าว
*******************