รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-ศธ.แถลงผลการดำเนินงานกระทรวงศึกษาธิการ ในรอบ 4 ปี
วันศุกร์ที่ 18 มกราคม 2562
ศธ.แถลงผลการดําเนินงานกระทรวงศึกษาธิการ ในรอบ 4 ปี
กระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) จัดงานแถลงผลการดําเนินงานกระทรวงศึกษาธิการในรอบ 4 ปี (2558-2561) ในงานวันครู ครั้งที่ 63 เพื่อสร้างการรับรู้ผลการดําเนินงานการจัดการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการในรอบ 4 ปีที่ผ่านมาต่อสาธารณชน
กระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) จัดงานแถลงผลการดําเนินงานกระทรวงศึกษาธิการในรอบ 4 ปี (2558-2561) ในงานวันครู ครั้งที่ 63 เพื่อสร้างการรับรู้ผลการดําเนินงานการจัดการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการในรอบ 4 ปีที่ผ่านมาต่อสาธารณชน เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 17 มกราคม 2562 ณ หอประชุมคุรุสภาโดยมีผู้บริหาร 5 องค์กรหลักของกระทรวงศึกษาธิการร่วมแถลง คือ นายการุณ สกุลประดิษฐ์ ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ นายสุภัทร จําปาทอง เลขาธิการสภาการศึกษา นายบุญรักษ์ ยอดเพชร เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน นายสุเทพ ชิตยวงษ์ เลขาธิการคณะกรรมการการอาชีวศึกษา และนางอรสา ภาววิมล รองเลขาธิการคณะกรรมการการอุดมศึกษา
สํานักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ (สป.ศธ.)
นายการุณ สกุลประดิษฐ์ ปลัดกระทรวงศึกษาธิการกล่าวว่าตลอดระยะเวลา 4 ปีที่ผ่านมา กระทรวงศึกษาธิการได้สนองนโยบายรัฐบาลภายใต้แผนยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ.2561-2580) โดยพล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชานายกรัฐมนตรีได้กําหนดนโยบายการปฏิรูปการศึกษาของประเทศที่มุ่งยกระดับคุณภาพ เสริมสร้าง ความเสมอภาคทางการศึกษา และมุ่งเน้นประสิทธิภาพในการจัดการศึกษา สํานักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ ได้ดําเนินการภายใต้กรอบยุทธศาสตร์ชาติ 6 ด้าน ดังนี้ 1) ยุทธศาสตร์ชาติด้านความมั่นคง 2) ยุทธศาสตร์ชาติด้านการสร้างความสามารถในการแข่งขัน 3) ยุทธศาสตร์ชาติด้านการพัฒนาและเสริมสร้างศักยภาพทรัพยากรมนุษย์ 4) ยุทธศาสตร์ชาติด้านการสร้างโอกาสและความเสมอภาคทางสังคม 5) ยุทธศาสตร์ชาติด้านการสร้างการเติบโตบนคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม 6) ยุทธศาสตร์ชาติด้านการปรับสมดุลและพัฒนาระบบการบริหารจัดการภาครัฐ
หน่วยงานหลักสังกัด สป.ศธ. มี3หน่วยงานหลัก คือ สํานักงาน กศน. สํานักงาน สช. และสํานักงาน ก.ค.ศ. โดยมีผลการดําเนินงานที่สําคัญในช่วง4ปีที่ผ่านมา ดังนี้
สํานักงาน กศน.
"ยกระดับการศึกษาตลอดชีวิต
นําพาประเทศไทยไปสู่ความมั่นคง มั่งคั่ง อย่างยั่งยืน"
ผลงานที่สําคัญของสํานักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย (กศน.) ในห้วงปีที่ผ่านมามีโครงการ กิจกรรมสําคัญตามยุทธศาสตร์ชาติ อาทิ
1ยุทธศาสตร์ด้านความมั่นคง
- เรื่องศาสตร์พระราชาได้เผยแพร่ความรู้ให้กับนักศึกษาและประชาชนใน 2 ส่วน ได้แก่ อบรมให้ความรู้กับประชาชน จํานวน 580,888 คน ภายใต้โครงการศูนย์เรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และอบรมให้ความรู้ด้านประวัติศาสตร์ชาติไทยให้กับผู้บริหารและ ครู กศน. จํานวนกว่าหมื่นคน เพื่อขยายผลไปยังนักศึกษาและประชาชน
- ดําเนินการร่วมกับ กกต.จัดกิจกรรมส่งเสริมความรู้ ความเข้าใจเรื่องประชาธิปไตย สิทธิหน้าที่และพลเมือง ให้กับประชาชน ซึ่งปัจจุบัน กศน.ตําบล 7,424 แห่งมีสถานะเป็นศูนย์ส่งเสริมประชาธิปไตยประจําตําบล และมีอาสาสมัคร ศส.ปชต. จํานวน 81,660 คน
- แก้ปัญหากลุ่มเป้าหมายประชากรวัยเรียนที่อยู่นอกระบบการศึกษาในพื้นที่จังหวัดชายแดนใต้โดยได้นําผู้เรียน 38,501 คน เข้าสู่ระบบการศึกษา จากกลุ่มเป้าหมาย 45,289 คน ซึ่งในส่วนที่เหลือจะติดตามเพื่อให้เข้าสู่การศึกษาตามความต้องการของผู้เรียนต่อไป
- การส่งเสริมการอ่านในสถาบันศึกษาปอเนาะมีกลุ่มเป้าหมายเข้าร่วมกิจกรรม จํานวน 52,727 คน
- กิจกรรมลูกเสือชายแดนใต้เพื่อเข้าไปช่วยเหลือในเหตุการณ์ต่าง ๆ สร้างความเข้าใจ สร้างความสามัคคี สร้างวินัยให้กับประชาชนในพื้นที่
2ยุทธศาสตร์ด้านการสร้างความสามารถในการแข่งขัน
- จัดฝึกอาชีพให้กับประชาชนเน้นสนองตอบต่อความต้องการของพื้นที่และชุมชน ในปีที่ผ่านมามีผู้เข้ารับการฝึกอบรมอาชีพระยะสั้น เพื่อพัฒนาอาชีพ สร้างอาชีพเสริม เริ่มอาชีพใหม่ กับ กศน.จํานวน 849,914 คน นอกจากนี้ในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) สํานักงาน กศน.ยังได้ส่งต่อผู้ที่จบการฝึกอาชีพพื้นฐาน กับ กศน. ไปฝึกทักษะอาชีพที่สูงขึ้น กับสํานักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา จํานวน 4,000 คน เพื่อรองรับ 10 อุตสาหกรรมเป้าหมายในพื้นที่พิเศษ เช่น อุตสาหกรรมท่องเที่ยว อุตสาหกรรมแปรรูปอาหาร
3ยุทธศาสตร์ด้านการพัฒนาและเสริมสร้างศักยภาพทรัพยากรมนุษย์
- ส่งเสริมนวัตกรรมและเทคโนโลยีโดยสํานักงาน กศน.ร่วมกับกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม อบรมให้ประชาชนมีความรู้เรื่องเกี่ยวกับทักษะดิจิทัล ตั้งแต่ความรู้พื้นฐานการใช้แอพต่าง ๆ ในมือถือ ไปจนถึงเรื่องการค้าขายออนไลน์ ซึ่งดําเนินการต่อเนื่องมาตั้งแต่ปี 2559 และในปีที่ผ่านมา มีประชาชนเข้ารับการอบรมถึงจํานวน 113,675 คน โดยผู้ผ่านการอบรมเหล่านี้สามารถค้าขายออนไลน์ได้จริง นอกจากนี้ กศน.อําเภอทุกอําเภอ ยังได้จัดตั้งเพจชุมชนค้าขายออนไลน์ กศน. เพื่อเป็นแหล่งการค้าขายออนไลน์ของดีประจําอําเภอ
4ยุทธศาสตร์ด้านการสร้างโอกาสและความเสมอภาคทางสังคม
- จัดการศึกษาให้กับผู้ด้อย พลาด และขาดโอกาสทางการศึกษาให้กับกลุ่มเป้าหมายต่าง ๆ ปีละประมาณ 1 ล้านคน ได้แก่ กลุ่มประชากรวัยแรงงานที่ไม่จบการศึกษาขั้นพื้นฐาน, กลุ่มประชากรวัยเรียนที่อยู่นอกระบบโรงเรียน, กลุ่มทหารกองประจําการ, กลุ่มผู้ต้องขังในเรือนจํา, กลุ่มผู้พิการ, กลุ่มผู้สูงอายุ ผู้นําท้องถิ่น เกษตรกร ชาวไทยภูเขา อสม. ผู้ปฏิบัติศาสนกิจ ขณะที่การสํารวจข้อมูล พบว่ามีประชากรวัยเรียนที่อยู่นอกระบบการศึกษาและต้องดึงกลับเข้าสู่ระบบการศึกษา จํานวน 470,591 คน ทั้งนี้สํานักงาน กศน.สามารถดึงเป้าหมายเหล่านี้กลับเข้าสู่การศึกษาได้ จํานวน 49,431 คน
- การรองรับสังคมผู้สูงอายุได้ร่วมมือกับกระทรวงสาธารณสุข และกระทรวงมหาดไทย ผลิตผู้ดูแลผู้สูงอายุเพื่อสนับสนุนระบบการดูแลผู้สูงอายุระยะยาว โดยได้จัดอบรมหลักสูตรดูแลผู้สูงอายุ ในห้วงเวลา 3 ปีที่ผ่านมา มีผู้ผ่านการอบรมไปแล้ว จํานวน 19,583 คน ซึ่งเป็นการดําเนินงานภายใต้แนวคิด “กระทรวงศึกษาธิการเราจะไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง”
5ยุทธศาสตร์ด้านการสร้างการเติบโตบนคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม
- ให้ความรู้กับประชาชนเกี่ยวกับการคัดแยก แปรรูป และกําจัดขยะทําให้ชุมชนทั่วประเทศลดขยะได้ถึง 786 ตันต่อปี ขณะเดียวกัน ยังส่งเสริมให้หน่วยงานและสถานศึกษาลดการใช้ทรัพยากรที่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม เช่น รณรงค์เรื่องการลดการใช้ถุงพลาสติก การประหยัดไฟฟ้า ที่ผ่านมามีผู้เข้าร่วมกิจกรรมจํานวน 126,441 คน
- ร่วมกับการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยจัดทําหลักสูตรสื่อการเรียนรู้ด้านการใช้พลังงานไฟฟ้าในชีวิตประจําวัน รวมทั้งได้อบรมแกนนําสมัชชาชุมชนคนรักษ์พลังงานให้กับนักศึกษา และครู และสร้างกลุ่มสมัชชาชุมชนคนรักษ์พลังงาน ใน 11 จังหวัด รวม 80 กลุ่ม
6ยุทธศาสตร์ด้านการพัฒนาระบบการบริหารจัดการภาครัฐ
- บูรณาการการทํางานร่วมกับหน่วยงานต่าง ๆทั้งภาครัฐและเอกชน เช่น กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม กระทรวงมหาดไทย กระทรวงพาณิชย์ กระทรวงสาธารณสุข กอ.รมน. กกต. ดีแทค ทรู ปราชญ์ชาวบ้าน เพื่อขับเคลื่อนงานในรูปแบบพลังประชารัฐให้ทุกภาคส่วนมีส่วนร่วมในการจัดและพัฒนาการศึกษา ขณะเดียวกันยังได้ ปรับบทบาทและภารกิจ ของสถาบัน กศน.ภาค เพื่อร่วมสนับสนุนการบูรณาการการทํางานกันในพื้นที่ภาค เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการบริการจัดการศึกษา อันจะเกิดประโยชน์สูงสุดแก่ประชาชน
สํานักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน(สช.)
"น้อมนํายุทธศาสตร์ “เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา”
มุ่งส่งเสริมการศึกษาจังหวัดชายแดนภาคใต้"
นายชลํา อรรถธรรม เลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชนกล่าวว่า สํานักงาน สช. รับผิดชอบดูแลสถานศึกษารวมกว่า 12,000 แห่ง ทั้งในระบบและนอกระบบ มีนักเรียนจํานวนประมาณ 2 ล้านคน ที่ผ่านมามีผลการดําเนินงานตามยุทธศาสตร์ทั้ง 6 ด้าน อย่างโดดเด่น คือ การจัดการศึกษาในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ เน้นส่งเสริมการจัดการศึกษาให้มีความเข้มแข็ง ให้แก่ผู้เรียน โดยน้อมนําเอายุทธศาสตร์พระราชทาน “เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา” มาปรับใช้ ทั้งในด้านนักเรียน ครู ชุมชน และสถานศึกษา เช่น
- กิจกรรมลูกเสือเพื่อส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมและระเบียบวินัย ได้แก่ ลูกเสือจิตอาสา ช่วยเหลือประชาชนในการเดินทางไปประกอบพิธีฮัจญ์ ลูกเสือต้านภัยยาเสพติด โดยอบรมลูกเสือแกนนําเพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดในสถานศึกษา จํานวน 567 คน และจัดงานชุมนุมลูกเสือจังหวัดชายแดนภาคใต้ เพื่อฝึกประสบการณ์การดํารงชีพในการอยู่ค่ายพักแรมร่วมกับเพื่อนร่วมค่ายที่มาจากต่างพื้นที่ เกิดความสามัคคีบนความหลากหลายทางวัฒนธรรม
- รณรงค์ให้โรงเรียนในสังกัดของสํานักงาน สช. ประดับธงชาติไทยในสถานศึกษาเคารพธงชาติไทย และร้องเพลงชาติไทยในพื้นที่ 5 จังหวัดชายแดนใต้ ครบ 100% จํานวน 3,184 แห่ง
- ดําเนินการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดในสถานศึกษาแบบครบวงจรโดยบูรณาการร่วมกับ กองทัพภาคที่ 4 กระทรวงสาธารณสุข สํานักงานตํารวจแห่งชาติ สํานักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด (ปปส.) กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา ในสถานศึกษาพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้จํานวน 945 แห่ง ถือเป็นนโยบายสําคัญอันดับแรกของจังหวัดชายแดนภาคใต้ ในการพัฒนานักเรียนด้วยการสร้างระบบการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดอย่างยั่งยืน
- การบริหารงบประมาณให้มีประสิทธิภาพโดยสร้างความเข้าใจกับผู้บริหารโรงเรียน ใช้งบประมาณในการบริหารโรงเรียนอย่างเป็นระบบมากยิ่งขึ้น
- ส่งเสริมสนับสนุนให้มีการจัดตั้งโรงเรียนนานาชาติสามารถนําประเทศไทยไปสู่การเป็นศูนย์กลางการศึกษาในระดับภูมิภาค (Education) จํานวน 205 โรงเรียน นักเรียนจํานวน 53,295 คน ทําให้เยาวชนไทยได้มีโอกาสเรียนหลักสูตรนานาชาติ เพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน
นอกจากนี้ ได้ส่งเสริมให้โรงเรียนเอกชนที่จัดการศึกษาสําหรับนักเรียนพิการ สามารถจัดการศึกษาได้อย่างมีคุณภาพ และนักเรียนพิการได้รับโอกาสทางการศึกษาและการพัฒนาการเรียนรู้ในรูปแบบที่เหมาะสมอย่างเต็มศักยภาพ โดยมีโรงเรียนเฉพาะความพิการ จํานวน 20 แห่ง ดูแลเด็ก 1,500 คน และโรงเรียนร่วม จํานวน 748 แห่ง
สํานักงานเลขาธิการสภาการศึกษา (สกศ.)
"สภาการศึกษา รุกงานใหญ่ปี’ 62
ยุทธศาสตร์ชาติ ตอบโจทย์คน’"
นายสุภัทร จําปาทอง เลขาธิการสภาการศึกษากล่าวว่ากระทรวงศึกษาธิการ เป็นหน่วยงานหลักในการบริการด้านการศึกษา มีนักเรียนทุกระดับ ทุกสังกัด รวมประมาณ 13 ล้านคน โดยในส่วนของ สกศ. ทําหน้าที่ในการเสนอนโยบาย แผน และมาตรฐานการศึกษา ซึ่งช่วง 4 ปี ที่ผ่านมามีผลงานสําคัญ คือ การประเมินผลการจัดการศึกษา มีนโยบายปรับปรุงการประเมินให้กระชับและสะท้อนถึงคุณภาพอย่างแท้จริง ลดการจัดทําเอกสารที่ใช้ในการประเมิน รวมถึงเรื่อง ร่าง พ.ร.บ.การพัฒนาเด็กปฐมวัย พ.ศ. .... ที่ได้กําหนดมาตรฐานของสถานศึกษาไว้อย่างชัดเจน ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อนักเรียน ผู้ปกครอง และผู้รับบริการด้านการศึกษา
นอกจากนี้ ยังมีการจัดตั้งกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษาที่เสนอโดยคณะกรรมการอิสระเพื่อการปฏิรูปการศึกษา (กอปศ.) ช่วยเหลือเด็กตั้งแต่ระดับปฐมวัยให้มีโอกาสเรียนหนังสือ จนจบการศึกษาขั้นพื้นฐาน จากนั้นหากต้องการศึกษาต่อก็จะมีทุนให้กู้ยืม หรือออกไปทํางานตามทักษะความถนัดของตนได้ ตลอดส่งเสริมสถานศึกษาให้มีการเรียนการสอนที่เอื้อต่อการพัฒนาผู้เรียนตามความถนัดและศักยภาพของตน
ในอนาคตนักเรียนนักศึกษาอาจจะไม่จําเป็นต้องอยู่ในสถานศึกษาตลอดเวลารวมถึงนักเรียนนักศึกษาสังกัด กศน. เนื่องจากการจัดการศึกษาต่อไปจะพัฒนาเป็นรูปแบบธนาคารหน่วยกิต (Credit Bank) ซึ่งเป็นการเรียนเก็บหน่วยกิตของวิชาเรียนไปเรื่อย ๆ ทําให้ผู้เรียนมีสามารถเรียนและทํางานไปพร้อมกัน หรือเลือกเรียนเฉพาะหลักสูตรที่สนใจ ถือเป็นโอกาสของประชาชนไทยทุกช่วงวัยและทุกระดับ ในการพัฒนาตนเองทั้งในการศึกษา และการดํารงชีวิตจนตลอดชีวิตเพื่อเป็นอนาคตของประเทศชาติต่อไป
สํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.)
"เดินหน้าพัฒนาการทักษะวิชาการ
ควบคู่ทักษะการดํารงชีวิต และทักษะอาชีพ"
นายบุญรักษ์ ยอดเพชรเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานกล่าวว่า สพฐ. ดูแลนักเรียนประมาณ 1,000,000 คน ซึ่งคนกลุ่มนี้จะเป็นผู้ขับเคลื่อนทิศทางของประเทศไทยในอนาคต ดังนั้นจึงจําเป็นต้องได้รับการพัฒนาทักษะสําคัญที่อย่างน้อย 3 ด้าน คือ ทักษะด้านวิชาการ ทักษะการดํารงชีวิต และทักษะอาชีพ โดย สพฐ. จะต้องพยายามจัดกิจกรรม Active Learning ให้นักเรียนได้ลงมือปฏิบัติ ครูพร้อมที่จะพานักเรียนออกจากหนังสือเรียน ให้นักเรียนค้นพบตัวตน ความสนใจ ความถนัดให้เร็วที่สุด เพื่อพัฒนาให้เป็นกําลังคนที่ตอบโจทย์ยุทธศาสตร์ชาติ เตรียมพร้อมเข้าสู่ Thailand 4.0 ภายใต้วิสัยทัศน์ มั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน
ผลการดําเนินงานรอบ 4 ปี ของ สพฐ.แบ่งเป็น 4 เป้าหมาย ได้แก่ นักเรียน ครู การบริหารจัดการ และโครงสร้างพื้นฐาน ผ่านการดําเนินงานที่สําคัญ ดังนี้
- โครงการโรงเรียนประชารัฐในจังหวัดชายแดนภาคใต้เป็นลักษณะโรงเรียนประจําโดยไม่มีค่าใช้จ่าย มีที่พัก มีอาหารฟรี เพื่อเปิดโอกาสให้ครอบครัวผู้มีรายได้ไม่เกิน 30,000 บาท ที่อยู่ในทะเบียนผู้มีรายได้น้อย ให้ได้รับโอกาสทางการศึกษามากยิ่งขึ้น โดยกําหนดให้ 1 อําเภอ มีโรงเรียนประจํา ระดับประถมศึกษา 1 โรงเรียน และระดับมัธยมศึกษา 1 โรงเรียน รวมจํานวนทั้งสิ้น 37 อําเภอ 73 โรงเรียน มีผู้สมัครเข้าร่วมโครงการ ตั้งแต่ระดับประถมศึกษาจนถึงมัธยมศึกษาตอนปลาย จํานวน 5,277 คน
- โครงการพัฒนาครูรูปแบบครบวงจรมุ่งหวังให้ครูสามารถพัฒนาตนเองได้ตรงตามศักยภาพ สามารถนําความรู้จากการอบรมไปใช้ประโยชน์ได้จริงในการประกอบอาชีพครู และยังเป็นการพัฒนาครูเพื่อเชื่อมโยงกับวิทยฐานะ ปัจจุบันมีหลักสูตรอบรมครูจํานวน 1,207 หลักสูตร มีข้าราชการครูที่ได้รับการพัฒนา 360,175 ที่นั่ง และมีครูที่ได้รับการพัฒนาแล้ว 274,264 คน
- โครงการศูนย์พัฒนาครูด้านการจัดการเรียนการสอนภาษาอังกฤษ (Boot Camp)เพื่อพัฒนาทักษะภาษาอังกฤษของครูผู้สอนภาษาอังกฤษชาวไทย โดยพัฒนาความสามารถภาษาอังกฤษและเทคนิคการสอนของครูสอนภาษาอังกฤษ ด้วยการจัดค่ายภาษาอังกฤษแบบเข้มข้น ใช้ภาษาอังกฤษเป็นภาษาในการอบรมทั้งทักษะภาษาและเทคนิคการสอน ใช้วิทยากรชาวต่างประเทศที่เป็นเจ้าของภาษา
- การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม หรือ DLTVเป็นการแก้ไขปัญหาการขาดแคลนครู สร้างความเสมอภาคในการศึกษา รวมถึงเปิดโอกาสให้ประชาชนทั่วไปได้เรียนรู้ผ่านโทรทัศน์ทางช่องทีวีได้ตลอดเวลา ปัจจุบันได้ถ่ายทอดไปยังโรงเรียนขนาดเล็กในพื้นที่ห่างไกล จํานวนกว่า 15,369 แห่ง และศูนย์ดูแลเด็กเล็กขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นกว่า ๖,๐๐๐ แห่งทั่วประเทศ
- โครงการ “สานฝันการกีฬาสู่ระบบการศึกษาจังหวัดชายแดนภาคใต้”ปัจจุบันมีโรงเรียนในโครงการ รวมทั้งสิ้น 12 โรงเรียน ต่อมานายกรัฐมนตรีได้มีข้อสั่งการให้ขยายผลการดําเนินงานออกไปทั่วทุกภูมิภาค เพื่อให้เด็กและเยาวชนได้รับโอกาสอย่างเท่าเทียมกัน จึงได้เกิดเป็น "โครงการห้องเรียนกีฬา" ขึ้น เพื่อส่งเสริมสนับสนุนให้เยาวชนไทยที่มีความเป็นเลิศด้านกีฬา พัฒนาทักษะโดยใช้วิทยาศาสตร์การกีฬาและโภชนาการเป็นฐาน เน้นการพัฒนาร่างกายให้สามารถแข่งขันทัดเทียมกับนักกีฬาต่างประเทศได้ ปัจจุบันมีโรงเรียนในโครงการห้องเรียนกีฬา ในทุกภูมิภาค จํานวน 9 โรงเรียน มีนักเรียนจํานวนรวม 1,155 คนนอกจากนี้ สพฐ. ได้จัดโครงการลานกีฬาเพื่อประชาชน เพื่อส่งเสริมให้นักเรียน นักศึกษา ประชาชน ได้ออกกําลังกาย โดยให้สถาบันทางการศึกษาทั่วประเทศเปิดสถานที่สําหรับให้ประชาชนในชุมชนออกกําลังกายและเล่นกีฬา
- การพัฒนาและส่งเสริมการคิดเลขเร็วแบบอินเดีย หรือ เวทคณิตส่งเสริมสนับสนุนให้ผู้เรียนคิดเลขได้เร็ว ถูกต้องตามหลักคณิตศาสตร์ และสามารถเชื่อมโยงเนื้อหาหรือหลักการทางคณิตศาสตร์กับชีวิตประจําวันได้ โดยนําเทคนิคการคิดเลขเร็วแบบอินเดีย (เวทคณิต) มาใช้กับนักเรียนตั้งแต่ระดับชั้น ป.1 – ม.3 และอบรมวิธีการจัดการเรียนการสอนโดยใช้แนวทางของเวทคณิตแก่ศึกษานิเทศก์และครูผู้สอนคณิตศาสตร์อย่างต่อเนื่อง
- พื้นที่นวัตกรรมการศึกษาปัจจุบันได้ประกาศเขตพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา นําร่องใน 6 พื้นที่ ได้แก่ จังหวัดระยอง ศรีสะเกษ สตูล เชียงใหม่ กาญจนบุรี และจังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึ่งความพิเศษของพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา คือ ลดข้อจํากัดโดยให้อิสระและความคล่องตัวในการบริหารจัดการ รวมทั้งพัฒนาขีดความสามารถของครูและบุคลากรในโรงเรียน ให้สามารถจัดการเรียนรู้แบบใหม่ อีกทั้งสร้างนวัตกรรมให้สอดคล้องหลักสูตรการจัดการเรียนรู้และการประเมิน และยังเชื่อมโยงทุกภาคส่วนโดยร่วมมือกันจัดการศึกษาระดมทรัพยากรจากภาคประชาสังคมและภาคธุรกิจในพื้นที่
- โครงการโรงเรียนร่วมพัฒนาจัดตั้งขึ้นเพื่อสร้างการมีส่วนร่วมของภาคส่วนต่าง ๆ ภายใต้การดูแลของกระทรวงศึกษาธิการ เพื่อพัฒนาคุณภาพ และสร้างสรรค์นวัตกรรมการบริหารจัดการของสถานศึกษา ให้สามารถยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน และเตรียมความพร้อมสําหรับอนาคตให้แก่ผู้เรียน ปัจจุบันมีโรงเรียนเข้าร่วมโครงการจํานวน 50 โรงเรียน ผู้สนับสนุน จํานวน 12 หน่วยงาน
- โรงเรียนคุณภาพประจําตําบลเป็นการพัฒนาโรงเรียนในท้องถิ่นระดับตําบลให้มีความเข้มแข็งทางวิชาการและมีความพร้อมในการพัฒนาด้านคุณธรรมจริยธรรม งานอาชีพ และการพัฒนาสุขภาพอนามัย สามารถให้บริการการศึกษาแก่นักเรียนและชุมชนได้ โดยในปีงบประมาณ 2562 จะเริ่มดําเนินการขับเคลื่อนโรงเรียนระดับประถมศึกษาในระดับตําบลก่อน แล้วพัฒนาไปสู่โรงเรียนมัธยมศึกษาในระดับอําเภอ และโรงเรียนพื้นที่พิเศษตามลําดับ
สํานักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา (สอศ.)
"เร่งพัฒนากําลังคนสายอาชีพ
ตอบโจทย์ยุทธศาสตร์ชาติ"
นายสุเทพ ชิตยวงษ์ เลขาธิการคณะกรรมการการอาชีวศึกษากล่าวว่า สอศ. ได้ดําเนินการขับเคลื่อนการจัดอาชีวศึกษาโดยร่วมมือกับทุกภาคส่วน โดยเฉพาะภาคเอกชน เพื่อผลิตและพัฒนากําลังคนให้สอดคล้องกับความต้องการของภาคอุตสาหกรรมและสถานประกอบการ และยกระดับคุณภาพวิชาชีพให้มีประสิทธิภาพตอบสนองนโยบายของรัฐบาลในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศและการพัฒนาอย่างยั่งยืน มีโครงการที่น่าสนใจ ดังนี้
- ศูนย์ฝึกอบรมอาชีพประจําอําเภอในจังหวัดชายแดนภาคใต้จัดการเรียนการสอนด้านอาชีวศึกษาและฝึกอบรมอาชีพให้กับนักเรียนนักศึกษาและประชาชนที่อยู่ในพื้นที่ห่างไกลและแนวชายแดน เป็นการสร้างโอกาสและลดความเลื่อมล้ํา รวมถึงเพิ่มปริมาณผู้เรียนสายอาชีพจังหวัดชายแดนภาคใต้ จากเดิมร้อยละ 11.25 เป็น ร้อยละ 20
- แก้ไขปัญหาทะเลาะวิวาทของนักเรียน นักศึกษา มีการคัดกรอง นักเรียน นักศึกษา กลุ่มเสี่ยง สร้างภาคีเครือข่ายการป้องกันและแก้ไขปัญหาทะเลาะวิวาท ปัจจุบันมีสถิติเหตุการณ์ทะเลาะวิวาทลดน้อยลงอย่างเห็นได้ชัด
- ศูนย์ประสานงานการผลิตและพัฒนากําลังคนอาชีวศึกษาจัดตั้งศูนย์ประสานงานการผลิตและพัฒนากําลังคนอาชีวศึกษา ในทุกภูมิภาคทั่วประเทศ จํานวน 18 แห่ง ภายใต้โครงสร้าง 1 ศูนย์กลาง 6 ศูนย์ภาค 18 ศูนย์กลุ่มจังหวัด เพื่อผลิตและพัฒนากําลังคนให้ตรงกับความต้องการในแต่ละพื้นที่
- อาชีวศึกษามาตรฐานสากลพัฒนาความร่วมมือการอาชีวศึกษากับประเทศที่มีศักยภาพสูง ทั้งในระดับทวิภาคี และพหุภาคีในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก 9 ประเทศ และภูมิภาคอื่น ๆ 7 ประเทศ เพื่ออบรม พัฒนาทักษะทางภาษาและวิชาชีพให้กับครู และนักเรียน รวมถึงการพัฒนาหลักสูตรและการจัดการเรียนการสอนร่วมให้มีมาตรฐานสากล
- การขับเคลื่อนสิ่งประดิษฐ์ ส่งเสริมนวัตกรรมอาชีวศึกษาเข้าสู่การแข่งขัน ส่งเสริมการขับเคลื่อนสิ่งประดิษฐ์ และนวัตกรรมให้ใช้งานได้จริง ผลักดันเข้าสู่ระบบพาณิชยกรรม ให้สถานประกอบการที่สนใจสามารถซื้อสิ่งประดิษฐ์ของอาชีวศึกษา ไปใช้งานในสายการผลิตและระบบอุตสาหกรรม
- Big Data Systemใช้ในการวางแผนผลิตและพัฒนากําลังคนอาชีวศึกษาทั้งระยะสั้นและระยะยาว, การวางแผนรับนักเรียน นักศึกษา ระดับภูมิภาค และระดับจังหวัด, การเปิดสาขาวิชาใหม่ ๆ เป็นต้น
- การพัฒนาครูร่วมกับสถาบันคุรุพัฒนา ฝึกอบรมครูอาชีวศึกษา และจัดทําคู่มือแบบประเมินตนเองและแผนพัฒนาตนเอง ตลอดจนขึ้นทะเบียนครูพิเศษอาชีวศึกษาอุตสาหกรรม 4.0 และ 10 อุตสาหกรรมเป้าหมาย ในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก จํานวน 3 จังหวัด ได้แก่ จังหวัดชลบุรี ฉะเชิงเทรา และระยอง จํานวน 213 คน และจะขยายผลการขึ้นทะเบียนครูพิเศษอาชีวศึกษา ให้ครอบคลุมทั่วประเทศในปี 2562
- การเพิ่มปริมาณผู้เรียนมีการรณรงค์สร้างแรงจูงใจ ปรับภาพลักษณ์ สร้างค่านิยมให้ผู้เรียนสนใจศึกษาต่อสายอาชีพได้มากขึ้น ปัจจุบันมีสัดส่วนผู้เรียนสายอาชีพ : สายสามัญ เป็น 39.70% : 60.30% และในปีการศึกษา 2562 มีเป้าหมายการรับนักเรียนสายอาชีพเพิ่มขึ้นเป็น 45%
- โครงการพลังอาชีวะ จิตอาสา เปรมประชา คลองรังสิตพัฒนาจัดกิจกรรมปรับปรุงคุณภาพสิ่งแวดล้อมให้แก่ชุมชนบริเวณคลองเปรมประชากร 11 ชุมชน โดยให้ประชนชนในชุมชนจํานวนประมาณ 8,500 คน ร่วมกันพัฒนาที่ท้องถิ่นให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น
- แผนปฏิรูปองค์การและระเบียบกฎหมายในองค์กร (การรวม สอช.)จัดทําแผนปฏิรูปองค์กรและระเบียบกฎหมายในองค์กร โดยการรวมสํานักบริหารการอาชีวศึกษาเอกชนเข้ามาเป็นหน่วยงานภายในของ สอศ. และได้ประกาศจัดตั้งเป็นที่เรียบร้อยแล้ว ซึ่งใช้ชื่อว่า “สํานักบริหารการศึกษาอาชีวศึกษาเอกชน” ซึ่งมีอํานาจหน้าที่และจํานวนบุคลากรตามเดิม
สํานักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา (สกอ.)
"สกอ.มุ่งสร้างบัณฑิตคุณภาพสูงในโลกเทคโนโลยี
ขับเคลื่อนการศึกษาตลอดชีวิต"
นางอรสา ภาววิมล รองเลขาธิการคณะกรรมการการอุดมศึกษากล่าวว่า สกอ. เป็นหน่วยงานรับผิดชอบการศึกษาขั้นสุดท้ายก่อนจะออกไปสู่โลกของการทํางาน จึงต้องมองภาพว่าจะสามารถเชื่อมต่อการศึกษาทุกระดับอย่างไรเพื่อให้บัณฑิตไทยออกมามีคุณภาพ สามารถดํารงชีวิตอยู่ในโลกยุคใหม่ที่เป็นโลกของเทคโนโลยีได้ รวมถึงเรื่องการทํางานวิจัย ที่ต้องคิดว่าทําอย่างไรงานวิจัยจึงจะไปสู่การใช้ประโยชน์ได้ และประโยชน์นั้นต้องตกอยู่กับสาธารณะ แม้จะเป็นเรื่องของเชิงพาณิชย์ก็ตาม
ทั้งนี้ ในอนาคตสถาบันอุดมศึกษาจะต้องรับคนจากทั้งในระบบและนอกระบบนั่น ดังนั้นสถาบันอุดมศึกษาจะต้องรับผิดชอบวัยทํางานด้วย เนื่องจากกลุ่มคนวัยทํางานจะกลับเข้ามาพัฒนาทักษะ รับความรู้ใหม่ ๆ จากมหาวิทยาลัย เพื่อพร้อมที่จะไปทํางานในโลกที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างมาก สกอ.จึงทํางานตอบยุทธศาสตร์ชาติทั้ง 6 ยุทธศาสตร์ ภายใต้ภารกิจการสร้างคนที่มีคุณภาพสูง และอยู่ในโลกแห่งเทคโนโลยีให้ได้ มีความรู้ทั้งในด้านวิชาการ วิชาชีพและวิชาชีวิต และสามารถเคลื่อนย้ายไปทํางานได้ทั่วโลก
สกอ.ดําเนินงานสําคัญในระยะเวลา 4 ปี ที่ผ่านมาได้แก่
- โครงการผลิตบัณฑิตพันธุ์ใหม่เป็นการพลิกโฉมการสร้างบัณฑิตครั้งใหญ่ ตั้งแต่เรื่องของการปฏิรูปหลักสูตร ปฏิรูปการเรียนการสอน และร่วมมือกับภาคผู้ประกอบการ ต่อไปนักศึกษาจะไม่ได้เรียนเฉพาะในมหาวิทยาลัย แต่จะต้องออกไปทํางานควบคู่กับการเรียนในมหาวิทยาลัยด้วย เพื่อให้มีความพร้อมสู่โลกแห่งการทํางานจริง
ขณะเดียวกัน สกอ.ขยายเป้าหมายออกไปสู่กลุ่มวัยทํางานด้วย ในรูปแบบหลักสูตรที่ไม่มีปริญญา (Non Degree) เป็นหลักสูตรระยะสั้นที่ร่วมมือกับสถานประกอบการ โดยตั้งเป้าหมายว่าตั้งแต่ปี 2563 เป็นต้นไปจะมีผู้สําเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีและปริญญาโทที่เป็นบัณฑิตพันธุ์ใหม่จํานวนไม่น้อยกว่า 6,000 คน/ปี และหลักสูตร Non Degree ไม่น้อยกว่า 10,000 คน/ปี
- โครงการมหาวิทยาลัยไซเบอร์ไทยเป็นการนําหลักสูตร งานวิชาการต่าง ๆ ขึ้นไว้บนเว็บไซต์ แล้วให้ประชาชนสามารถเข้ามาเลือกเรียนได้ ขณะนี้มีจํานวนผู้เข้ามาเรียนวิชาต่าง ๆ ในมหาวิทยาลัยไซเบอร์ไทยประมาณ 60,000 คน ในระยะต่อไปจะมีการพัฒนาให้คนที่เข้ามาเรียนสามารถสะสมหน่วยกิต และสามารถขอวุฒิปริญญาได้
- โครงการนําสถาบันอุดมศึกษาชั้นนําของโลกเข้ามาจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาคนไทยในสาขาที่เป็นเทคโนโลยีชั้นสูง ที่สถาบันอุดมศึกษาไทยยังไม่สามารถดําเนินการเองได้เต็มรูปแบบ ขณะนี้มีสถาบันอุดมศึกษาของไทย 2 แห่ง ที่เข้าร่วมโครงการ คือ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง และมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
- โครงการมหาวิทยาลัยพี่เลี้ยงดําเนินงานเชื่อมโยงกับ สพฐ. ช่วยพัฒนายกระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน โดนทํางานตอบโจทย์ที่โรงเรียนต้องการ มีโรงเรียนที่เข้าร่วมมากกว่า 2,500 โรงเรียน ครูเข้ามามีส่วนร่วมประมาณ 30,000 คน และนักเรียนที่เข้าร่วมประมาณ 270,000 คน
- โครงการจัดสรรทุนการศึกษาให้กับนักศึกษาในพื้นที่ชายแดนภาคใต้ซึ่ง สกอ.ดําเนินการมาอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้คนที่อยู่ในเขตภาคใต้ชายแดนได้มีโอกาสศึกษา มีความรู้ และสามารถประกอบอาชีพ พึ่งพาตนเองได้ โดยมีผู้สําเร็จการศึกษาไปแล้วมากกว่า 2,600 คน
- โครงการนํากีฬาสู่ระบบการศึกษาชายแดนภาคใต้โดยพยายามนําเด็กที่สนใจด้านกีฬาเข้ามาเรียนในระดับอุดมศึกษาและพัฒนาตนเองให้เป็นเลิศด้านการกีฬา
- การทํางานด้านการวิจัยสกอ.ร่วมกับมหาวิทยาลัย 158 แห่ง คิดค้นงานวิจัยที่สามารถตอบโจทย์ประเทศชาติ เพื่อนําไปใช้ประโยชน์ในเชิงสาธารณะ ล่าสุดมีโครงการประมาณ 90 โครงการ ที่ร่วมมือกับกระทรวงกลาโหม ไม่ว่าจะเป็นการทําเสื้อเกราะกันกระสุน ทําหมวกกันกระสุน ทําหุ่นยนต์เพื่อไปลาดตระเวนในพื้นที่เสี่ยงภัย เป็นต้น ตลอดจนนําไปสู่การผลิตผลงาน สร้างรายได้ให้กับนักศึกษาและอาจารย์ รวมทั้งสามารถลดการนําเข้าเทคโนโลยีจากต่างประเทศได้ 12 เท่า
- โครงการสร้างผู้ประกอบการหรือนักธุรกิจใหม่ขณะนี้มีมากกว่า 80 แห่ง สามารถสร้างผู้ประกอบการใหม่หลายร้อยราย ซึ่งเมื่อจบการศึกษาไปแล้วสามารถเป็นเจ้าของธุรกิจได้เลย ที่สําคัญคือสินค้าที่ผลิตนั้นเป็นสินค้าที่เกิดจากงานวิจัยของ สกอ.
ในขณะที่นพ.ธีระเกียรติ เจริญเศรษฐศิลป์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการได้ให้สัมภาษณ์สื่อมวลชนถึงภาพรวมการดําเนินงานของกระทรวงศึกษาธิการว่า ส่วนตัวรู้สึกพอใจ เพราะที่ผ่านมาย้ํามาเสมอว่าปัญหาหลายเรื่องมีมานานและสะสม การเริ่มต้นมองด้วยแง่ลบและพยายามเปลี่ยนแบบถอนรากถอนโคน ไม่สามารถทําได้กับการปฏิรูปการศึกษา แต่ควรขยับทีละนิดเป็นขั้นเป็นตอน ซึ่งตามยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปีทั้ง 6 ด้าน ไม่ว่ารัฐบาลใดหากพิจารณาจะเห็นได้ว่ากําหนดไว้ครอบคลุม ซึ่งที่ผ่านมาทุกหน่วยงานดําเนินการครบถ้วนและทุกคนก็ตั้งใจทํางาน
หากจะให้คะแนนผลการทํางานภาพรวม ส่วนตัวให้เกิน 5 คะแนน แต่บางโครงการให้ 8-9 คะแนน เช่น โครงการพัฒนาครูทั้งระบบ หรือคูปองครู, การส่งเสริมการศึกษาเพื่อการมีงานทํา หรือE2Eเป็นต้น
อีกเรื่องที่พอใจมากคือ "ธรรมาภิบาล"ซึ่งมองว่ายุคนี้สังคมช่วยเราได้เยอะ เป็นยุคที่การโกงได้รับการสะสาง และป้องปรามมากที่สุดยุคหนึ่ง ทุกอย่างตรงไปตรงมา อาจไม่ใช่ผลงานชิ้นโบว์แดง แต่อะไรก็ตามที่สะท้อนมาในสื่อมาก แสดงว่าอยู่ในจิตใจประชาชน กดดัน แต่เรื่องอื่น ๆ คนอาจจะไม่รู้สึกโดนเท่าเรื่องโกง เพราะไม่อึดอัดใจมาก แต่เรื่องโกงคนรู้สึกว่าสั่งสมมานานถึงเวลาต้องแก้ไข
อย่างไรก็ตาม มีหลายโครงการที่เกี่ยวกับครูที่รัฐบาลชุดนี้ได้ดําเนินการไว้ คือ การดูแลความเป็นอยู่ของครู การซ่อมแซมบ้านพักครู การแก้ปัญหาหนี้สินครู การเปลี่ยนวิธีการเลื่อนวิทยฐานะ เปิดโอกาสให้ครูได้พัฒนาตนเองผ่านคูปองครู เป็นต้น ซึ่งยังไม่ค่อยเห็นว่ามีพรรคการเมืองใดกําหนดเป็นนโยบาย แต่คาดว่าจะทยอยประกาศออกมาหลังจากนี้ ทั้งนี้ ขอให้ใครก็ตามที่เข้ามา สานต่อและทําให้ดียิ่งขึ้นไปอีก
Written byปารัชญ์ ไชยเวช
Photo Creditอานนท์ วิชานนท์
Rewriter/Editorบัลลังก์ โรหิตเสถียร