รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-นโยบายและจุดเน้นการจัดทำคำของบประมาณของ ศธ.
วันอังคารที่ 14 กุมภาพันธ์ 2560
นโยบายและจุดเน้นการจัดทําคําของบประมาณของ ศธ.
นพ.ธีระเกียรติ เจริญเศรษฐศิลป์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ประชุมหารือเกี่ยวกับนโยบายและจุดเน้นการจัดทําคําของบประมาณรายจ่าย ประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2561
เมื่อวันพุธที่ 8 กุมภาพันธ์ 2560 ที่ห้องประชุมสํานักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา
รมว.ศึกษาธิการ เปิดเผยภายหลังการประชุมว่า กระทรวงศึกษาธิการได้ประชุมหารือร่วมกับสํานักงบประมาณ เพื่อวางแผนการเสนอขอตั้งงบประมาณรายจ่าย ประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2561 โดยได้ให้หลักการและแนวทางการจัดสรรงบประมาณของกระทรวงศึกษาธิการใน 2 ส่วนหลัก ๆ คือ
การจัดสรรงบประมาณจะต้องจัดสรรในรูปแบบ Bottom Up โดยระดับพื้นที่หรือผู้ปฏิบัติจะเขียนโครงการเพื่อเสนอขอรับงบประมาณมายังส่วนกลาง ซึ่งเชื่อว่าจะช่วยให้การจัดสรรงบประมาณลงไปยังพื้นที่เป็นไปตามความต้องการและความจําเป็นจริง ๆ
จุดเน้นนโยบายของกระทรวงศึกษาธิการทั้ง 6 ด้านซึ่งสอดรับกับยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ.2560-2579) คือ
1) การเรียนการสอน เพื่อความปรองดอง ความสามัคคีโดยใช้รูปแบบ Active Learning (ความมั่นคง) โดยจะต้องดําเนินงานและกิจกรรมสําคัญ อาทิ การสร้างความปรองดองและสมานฉันท์, ขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้, เสริมสร้างความมั่นคงของสถาบันหลักของชาติ, สร้างภูมิคุ้มกันและพัฒนาทักษะชีวิต เป็นต้น
2) สร้างความสามารถในการแข่งขันพัฒนากําลังคนให้มีความเชี่ยวชาญและเป็นเลิศเฉพาะด้าน (การผลิต พัฒนากําลังคน และสร้างความสามารถในการแข่งขัน) โดยจะต้องดําเนินงานและกิจกรรมสําคัญ อาทิ จัดการศึกษาเพื่อความเชี่ยวชาญ/เป็นเลิศเฉพาะด้าน, Echo English Vocational, ผลิตกําลังคนด้านอาชีวะ, ประสานพลังประชารัฐด้านการศึกษา, พัฒนาครูแกนนําด้านการจัดการเรียนการสอนภาษาอังกฤษ (Boot Camp) เป็นต้น
3) พัฒนาหลักสูตร ผลิต และพัฒนาครู คณาจารย์ และบุคลากรทางการศึกษา(การพัฒนาและเสริมสร้างศักยภาพคน) โดยจะต้องดําเนินงานและกิจกรรมสําคัญ อาทิ จัดการศึกษาเด็กปฐมวัย (อนุบาล 1-3), วางแผนให้ผล PISA สูงขึ้น, ประเมินผล O-NET วิชาสังคม วิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์, เพิ่มวิชาภูมิศาสตร์ ICT และ Design and Technology, ปลูกฝังคุณธรรมจริยธรรม, รณรงค์ “เกลียดการโกง”, ผลิตครูเพื่อพัฒนาท้องถิ่น (สพฐ. สอศ.), พัฒนาและอบรมครูเชื่อมโยงกับการได้รับวิทยฐานะ เป็นต้น
4) บริหารสถานศึกษาเพิ่มโอกาสทางการศึกษาผ่านเทคโนโลยีดิจิทัล (การสร้างโอกาส ความเสมอภาค และการลดความเหลื่อมล้ําทางการศึกษา) โดยจะต้องดําเนินงานและกิจกรรมสําคัญ อาทิ โครงการโรงเรียนที่ต้องการความช่วยเหลือและพัฒนาเป็นพิเศษอย่างเร่งด่วน (ICU : Intensive Care Unit), เสริมสร้างคุณภาพสถานศึกษาขนาดเล็กให้ได้มาตรฐาน, จัดการศึกษาสําหรับกลุ่มที่มีความต้องการพิเศษ, พัฒนาการศึกษาในพื้นที่พิเศษ, ขับเคลื่อนแผนแม่บทเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการศึกษา เป็นต้น
5) สร้างความรู้ ความเข้าใจ จิตสํานึกรักษ์สิ่งแวดล้อมพร้อมตระหนักในการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม (การเสริมสร้างคุณภาพชีวิตประชาชนที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม) โดยจะต้องดําเนินงานและกิจกรรมสําคัญ อาทิ พัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอนเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ผลกระทบภัยธรรมชาติและภัยพิบัติ, ปลูกจิตสํานึก/นิสัยอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ, ส่งเสริมการเรียนรู้เพื่ออนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ เป็นต้น
6) ปรับปรุงโครงสร้างและการบริหารจัดการศึกษาส่งเสริมการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนในการจัดการศึกษา (การพัฒนาระบบและการบริหารจัดการ) โดยจะต้องดําเนินงานและกิจกรรมสําคัญ อาทิ ปรับปรุง แก้ไข ระเบียบและกฎหมายการศึกษา, เพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการสถานศึกษา, ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนในการจัดการศึกษา เป็นต้น
รมว.ศึกษาธิการ กล่าวด้วยว่า กระทรวงศึกษาธิการจะเน้นขับเคลื่อนนโยบายลดความเหลื่อมล้ําทางการศึกษาเป็นอันดับแรกเพื่อดูแลการศึกษาในระดับพื้นที่ก่อน และได้ขอให้ทุกคนคํานึงอยู่เสมอว่า“ประชาชนจะได้รับอะไรจากการศึกษาและจากการทํางานของกระทรวงศึกษาธิการ” โดยที่ประชุมได้หารือในประเด็นการดําเนินงานตามรัฐธรรมนูญฯ มาตรา 54 ที่ระบุให้ “รัฐต้องดําเนินการให้เด็กทุกคนได้รับการศึกษาเป็นเวลาสิบสองปี ตั้งแต่ก่อนวัยเรียนจนจบการศึกษาภาคบังคับอย่างมีคุณภาพโดยไม่เก็บค่าใช้จ่าย รัฐต้องดําเนินการให้เด็กเล็กได้รับการดูแลและพัฒนาก่อนเข้ารับการศึกษาฯ” ซึ่งกระทรวงศึกษาธิการจะต้องเตรียมการรองรับการจัดการศึกษาสําหรับเด็กปฐมวัย (3 ขวบ) จํานวนกว่า 7.5 แสนคน
แต่ในความเป็นจริง ขณะนี้รัฐจัดการศึกษาให้กับเด็กอายุ 4-5 ขวบ ได้เพียงครึ่งเดียวคือจํานวน 4 แสนคนจากจํานวนทั้งหมด 8 แสนคนส่วนที่เหลืออยู่ในความดูแลของเอกชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และอยู่ที่บ้าน ดังนั้นหากรัฐจะต้องขยายจัดการศึกษาสําหรับเด็กปฐมวัยอีกกว่า 7.5 แสนคนด้วย ก็ต้องพิจารณาและหารือกันต่อไปว่าจะทําอย่างไร ทั้งเรื่องของงบประมาณซึ่งรัฐจะต้องจัดให้ฟรี เรื่องของการลงทุนเพื่อเปิดห้องเรียน การจ้างครู ฯลฯ เพราะรัฐอาจลงทุนเองทั้งหมดไม่ได้ และปัจจุบันเด็กอนุบาล 4 ขวบ รัฐก็จัดให้ได้เพียงครึ่งเดียว โดยคาดว่าลําดับแรกอาจพิจารณาความพร้อมและศักยภาพของสถานศึกษาของรัฐในบางแห่งที่จัดการศึกษาเกินอยู่แล้ว ให้ขยายมาถึงเด็กอายุ 3 ขวบได้หรือไม่ แต่เชื่อว่าส่วนใหญ่คงจัดเพิ่มไม่ได้ เพราะจัดเต็มที่อยู่แล้ว เช่น โรงเรียนอนุบาลบางแห่งที่จังหวัดสกลนคร จัดการศึกษาให้กับนักเรียนระดับชั้นละ 10 ห้อง ๆ ละ 40 คน เป็นต้น จากนั้นอาจต้องหารือร่วมกับเอกชนหรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่จัดการศึกษาอยู่แล้ว เพื่อสนับสนุนให้จัดการศึกษาได้มากขึ้น โดยรัฐรับผิดชอบค่าใช้จ่าย
อย่างไรก็ตาม เรื่องนี้เป็นเรื่องใหญ่ที่กระทรวงศึกษาธิการจะต้องร่วมกันพิจารณาเพื่อเตรียมวางแผนล่วงหน้ากับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และเป็นหน้าที่ของภาครัฐที่จะต้องหาทางจัดการศึกษาเพื่อประโยชน์ของเด็กไทย แต่หากจําเป็นก็ต้องเกลี่ยไปเรียนในสังกัดอื่น นอกจากนี้การอบรมครูก็จะมีการปรับปรุงเช่นกัน เพื่อให้ครูสามารถเลือกอบรมในหลักสูตรที่ต้องการ ในรูปแบบระบบ Voucher หรือเครดิต มากกว่าปล่อยให้แต่ละหน่วยงานจัดอบรม โดยในส่วนนี้สํานักงบประมาณแจ้งว่ากระทรวงสามารถบริหารจัดการได้เอง จึงเป็นอีกประเด็นที่จะมีการปรับปรุงและหารือเพื่อวางแผนขับเคลื่อนต่อไปในอนาคต