รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-คณะอนุกรรมการวิเคราะห์ติดตามสถานการณ์  และบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ ระบุสถานการณ์น้ำปี 61  น้ำในเขื่อนหลักมีปริมาณอยู่ในเกณฑ์ที่ดีกว่าทุกปี
วันพฤหัสบดีที่ 25 ตุลาคม 2561
คณะอนุกรรมการวิเคราะห์ติดตามสถานการณ์  และบริหารจัดการทรัพยากรน้ํา ระบุสถานการณ์น้ําปี 61  น้ําในเขื่อนหลักมีปริมาณอยู่ในเกณฑ์ที่ดีกว่าทุกปี
รอง นรม.พล.อ.ฉัตรชัยฯ เป็นประธานการประชุมคณะอนุกรรมการวิเคราะห์ติดตามสถานการณ์และบริหารจัดการทรัพยากรน้ํา ครั้งที่ 4/2561
วันนี้ (25 ตุลาคม 2561) เวลา 14.00 น. พลเอก ฉัตรชัย สาริกัลยะ รองนายกรัฐมนตรีเป็นประธานการประชุมคณะอนุกรรมการวิเคราะห์ติดตามสถานการณ์และบริหารจัดการทรัพยากรน้ํา ครั้งที่ 4/2561 ณ ห้องประชุม 301 ตึกบัญชาการ 1 ชั้น 3 ทําเนียบรัฐบาลโดยมี คณะอนุกรรมการฯ กระทรวงมหาดไทยกระทรวงกลาโหม กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าร่วมประชุมเพื่อเตรียมการสําหรับฤดูแล้งปี 2561/62
โดยที่ประชุมรับทราบผลการดําเนินการแก้ไขน้ําท่วม ซึ่งศูนย์เฉพาะกิจชั่วคราวในภาวะวิกฤติรายงานว่าขณะนี้สถานการณ์เริ่มเข้าสู่ฤดูหนาวแล้ว แต่ยังคงต้องติดตามในส่วนพื้นที่ภาคใต้ที่คาดการณ์ว่าจะมีปริมาณฝนในเดือนพฤศจิกายนเทียบเท่าค่าปกติ ทั้งนี้ กรมอุตุนิยมวิทยา สถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ําและการเกษตร (องค์การมหาชน) หรือ สสนก. ชี้แจงว่าขณะนี้ทุกภาคของประเทศมีปริมาณฝนต่ํากว่าค่าเฉลี่ย 10 – 20 % ยกเว้นภาคใต้ที่ปริมาณฝนใกล้เคียงค่าปกติ
สําหรับสถานการณ์น้ําในปี 2561 พบว่า เขื่อนที่มีผลกระทบต่อระบบการบริหารจัดการ ประกอบด้วย เขื่อนหลัก จํานวน 35 เขื่อน มีปริมาณน้ํามากกว่าเขื่อนขนาดกลางและขนาดเล็กรวมกันมาก ปัจจุบัน 35 เขื่อนหลัก ดังกล่าวมีปริมาณน้ํา จํานวน 57,343 ล้าน ลบ.ม. คิดเป็นร้อยละ 81 ของความจุ ถือว่ามีน้ําอยู่ในเกณฑ์ที่ดีกว่าทุกปี แต่การกระจายตัวของน้ํา เป็นไปตามลักษณะการกระจายตัวของฝน โดยเขื่อนที่มีปริมาณน้ํามากกว่าร้อยละ 80 มี 16 เขื่อน แบ่งเป็น ภาคเหนือ 4 เขื่อน ได้แก่ เขื่อนสิริกิติ์ เขื่อนแม่งัด เขื่อนกิ่วลม และ เขื่อนกิ่วคอหมา ภาคอีสาน 2 เขื่อน ได้แก่ เขื่อนลําตะคอง และเขื่อนน้ําอูน ภาคตะวันตก 2 เขื่อน ได้แก่ เขื่อนศรีนครินทร์ และ เขื่อนวชิราลงกรณ ภาคตะวันออก 5 เขื่อน ได้แก่ เขื่อนหนองปลาไหล เขื่อนคลองสียัด เขื่อนขุนด่านฯ เขื่อนประแสร์ และเขื่อนนฤบดินทรฯ ภาคใต้ 3 เขื่อน ได้แก่ เขื่อนแก่งกระจาน เขื่อนปราณบุรี และ รัชชประภา ขณะที่เขื่อนที่มีปริมาณน้ําน้อยกว่าร้อยละ 50 มีจํานวน 6 เขื่อน แบ่งเป็น ภาคเหนือ 2 เขื่อน ได้แก่ เขื่อนแม่ กวง และเขื่อนแม่มอก ภาคอีสาน 2 เขื่อน ได้แก่ เขื่อนอุบลรัตน์ และ เขื่อนลํานางรอง ภาคกลาง 2 เขื่อน ได้แก่ เขื่อนกระเสียว และเขื่อนทับเสลา ซึ่งปริมาณฝนที่ตกในช่วง วันที่ 20 - 24 ต.ค. 61 พบว่า มีน้ําไหลเข้า 35 เขื่อนหลัก รวม 900 ล้าน ลบ.ม. ขณะที่การระบายออกเพื่อช่วยเหลือพื้นที่การเกษตร รวม 351 ล้าน ลบ.ม. สามารถบรรเทาพื้นที่การเกษตรนอกเขตชลประทานได้มาก
ดังนั้น ในเขตชลประทาน การบริหารจัดการน้ํา 7 เขื่อนหลักที่น้ําน้อยกว่าร้อยละ 50 พบว่า น้ําอุปโภคบริโภค รักษาระบบนิเวศ และการเกษตรต่อเนื่อง มีเพียงพอ โดยสามารถสนับสนุนพื้นที่การเกษตรต่อเนื่องได้ 138,946 ไร่ แต่ไม่สามารถสนับสนุนน้ําทํานาปรังที่เคยปลูกในฤดูแล้งปี 2560/61 พื้นที่ประมาณ 4 แสน – 6 แสนไร่ ส่วนพื้นที่นอกเขตชลประทาน ปริมาณน้ําอุปโภคบริโภค มีเพียงพอ ไม่มีความเสี่ยงจากภัยแล้งเช่นกัน ขณะที่น้ําเพื่อการเกษตร ซึ่ง GISTDA ได้ทําการวิเคราะห์พื้นที่เสี่ยงภัยแล้ง โดยใช้ข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียมรอบ 10 ปีที่ผ่านมา พบพื้นที่เสี่ยงภัยแล้ง 35 จังหวัด 215 อําเภอ 653 ตําบล ทําให้ตัวเลขการคาดการณ์ ปี 2561/62 พื้นที่เสี่ยงภัยแล้ง 2.49 ล้านไร่ใน 23 จังหวัด 76 อําเภอ 172 ตําบล ได้แก่ จังหวัดกําแพงเพชร ขอนแก่น ชัยภูมิ ตาก นครราชสีมา นครสวรรค์ บุรีรัมย์ พิจิตร พิษณุโลก แพร่ ยโสธร ร้อยเอ็ด ลําพูน เลยศรีสะเกษ สระแก้ว สุโขทัย หนองบัวลําภู อํานาจเจริญ อุดรธานี อุตรดิตถ์ อุทัยธานี และอุบลราชธานี
พลเอก ฉัตรชัย สาริกัลยะ รองนายกรัฐมนตรีกล่าวถึงสถานการณ์น้ําลุ่มน้ําเจ้าพระยา และลุ่มน้ําแม่กลองว่า ไม่ได้รับผลกระทบ โดยปริมาณน้ํา 4 เขื่อนหลักลุ่มน้ําเจ้าพระยา มีน้ําใช้การได้รวม 12,420 ล้าน ลบ.ม. ขณะที่ 2 เขื่อนหลักลุ่มน้ําแม่กลอง มีน้ําใช้การได้รวม 10,958 ล้าน ลบ.ม. สามารถจัดสรรเป็นน้ําอุปโภคบริโภค รักษาระบบนิเวศ การเกษตรต่อเนื่อง การเกษตรฤดูแล้ง และการเริ่มต้นเพาะปลูกในช่วงต้นฤดูฝน ได้ถึง เดือน ก.ค. 62 โดยการเพาะปลูกในช่วงฤดูแล้ง ต้องเป็นไปตามแผนของกระทรวงเกษตรฯ
รองนายกรัฐมนตรี กล่าวเน้นย้ําถึงมาตรการเตรียมการช่วยเหลือโดยใช้แนวทางการจัดการน้ําเขื่อนกระเสียวโมเดลที่ประชาชนมีส่วนร่วมของภาคประชาชนในการบริหารจัดการน้ํา จัดสรรน้ําที่มีอยู่ตามความเร่งด่วนตามลําดับ ได้แก่ น้ําอุปโภคบริโภค น้ํารักษาระบบนิเวศ น้ําเพื่อการเกษตร อุตสาหกรรม ขณะเดียวกัน ต้องหาวิธีการเพิ่มปริมาณน้ําต้นทุน ได้แก่ การใช้น้ําจากแหล่งน้ําธรรมชาติ การผันน้ํา การขุดเจาะบ่อบาดาล การจัดรถขนส่งน้ํา และการปฏิบัติการฝนหลวง ซึ่งในระหว่างที่เกิดวิกฤตแล้งนี้กระทรวงเกษตรฯ และ กระทรวงมหาดไทยจะเป็นหน่วยงานหลักในการเข้าไปช่วยเหลือเกษตรกร โดยการเกษตรต่อเนื่องต้องไม่เสียหาย และการเกษตรใหม่ในพื้นที่ขาดน้ําต้องไม่ทํา แต่มีทางเลือกอื่น ๆ เช่น การจ้างแรงงาน โดยกรมชลประทาน พบว่าทั้งประเทศ มีงบประมาณจ้างแรงงาน 2,743.17 ล้านบาท สามารถจ้างงานเกษตรกรที่ไม่ได้ประกอบอาชีพการเกษตรได้ 116,740 คน และ 7 เขื่อนหลักน้ําน้อยกว่าร้อยละ 50 มีงบประมาณจ้างแรงงาน 100.42 ล้านบาท สามารถจ้างงานเกษตรกรที่ไม่ได้ประกอบอาชีพการเกษตรได้ 4,276 คน
ทั้งนี้ เพื่อซักซ้อมแนวทาง และกําหนดมาตรการช่วยเหลือให้ครอบคลุมลงในพื้นที่ของทุกหน่วยงาน โดยทุกหน่วยงานรับทราบเป้าหมายพื้นที่เสี่ยงร่วมกัน ก่อนที่จะมีการแจ้งไปยังกระทรวงมหาดไทยผ่านผู้ว่าราชการจังหวัดซึ่งจะดูแลการปฏิบัติในพื้นที่ โดยมีสทนช. กํากับให้เป็นไปตามแผนในภาพรวม พร้อมทั้งนําบทเรียนการแก้ไขปัญหาภัยแล้งจากปีที่ผ่านมา มาพิจารณาทบทวน ปรับปรุง พัฒนาและอุดช่องโหว่ต่างๆ เพื่อมุ่งสู่เป้าหมายให้ช่วงแล้งปี 61/62 จะต้องไม่มีพื้นที่ประกาศภัยแล้งเช่นเดียวกับปีที่ผ่านมาให้ได้ ซึ่งผลการดําเนินการแก้ไขปัญหาน้ําท่วมและภัยแล้งของรัฐบาลนี้ พบว่า พื้นที่การเกษตรเสียหายจากน้ําท่วมลดลง เช่น ปริมาณฝนในปี 2560 ใกล้เคียงกับปี 2554 แต่ปี 2560 มีพื้นที่เสียหาย 4.83 ล้านไร่ ขณะที่ปี 2554 มีพื้นที่เสียหาย 12.23 ล้านไร่ พื้นที่ประกาศเขตการให้การช่วยเหลือภัยแล้งลดลง โดยในปี 2559/60 มี 1 จังหวัด คือ จ.สระแก้ว ส่วนปี 2560/61 ไม่มีเลย ขณะที่งบประมาณในการช่วยเหลือเยียวยาน้ําท่วม-ภัยแล้ง ทั้งด้านการเกษตรและด้านอื่นๆ ซึ่งเป็นงบประมาณตามระเบียบทางราชการ ในช่วงรัฐบาลนี้ใช้งบประมาณน้อยกว่าช่วงก่อนหน้า 2.7 - 4.8 เท่า
ด้านนายสมเกียรติ ประจําวงษ์ เลขาธิการสํานักงานทรัพยากรน้ําแห่งชาติ กล่าวเพิ่มเติมว่า นอกจากการประชุมเตรียมการสถานการณ์น้ําและแผนรองรับผลกระทบจากภัยแล้งแล้ว ที่ประชุมยังได้รับทราบถึงความก้าวหน้าผลการดําเนินงานตามข้อสั่งการของรองนายกฯ ครั้งที่ผ่านมาซึ่งมีความก้าวหน้าตามลําดับ อาทิ การติดตั้งระบบโทรมาตรวัดน้ําฝนบริเวณพื้นที่ต้นน้ําสําคัญๆ ซึ่งอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติ ขณะนี้ สสนก. ได้ติดตั้งโทรมาตรแล้ว 4 แห่ง ได้แก่ เขื่อนแก่งกระจาน 2 แห่ง เขื่อนขุนด่าน 2 แห่ง รวมถึงการบํารุงรักษาระบบให้พร้อมใช้งานอยู่เสมอ หรือการเชื่อมโยงระบบเตือนภัยล่วงหน้าสําหรับพื้นที่เสี่ยงอุทกภัย-ดินถล่มในระบบออนไลน์กับ สทนช. ปภ. และจังหวัดในพื้นที่ และการจัดทําแผนที่พยากรณ์อากาศให้เป็นแผนที่ฉบับเดียวกัน (OneMap) เพื่อให้ข้อมูลเป็นเอกภาพผ่านเว็บไซต์บูรณาการข้อมูลน้ําประเทศไทย “waterinfo.onwr.go.th” เป็นต้น
ขณะเดียวกัน ที่ประชุมรับทราบสรุปรายงานสถานการณ์น้ําในช่วงฤดูฝน ซึ่งมีพื้นที่ประสบน้ําท่วมรวม 32 จังหวัด 109 อําเภอ รวม 868,313 ไร่ ประชาชนได้รับผลกระทบ 51,161 ครัวเรือน ผลการปฏิบัติงานของศูนย์เฉพาะกิจชั่วคราวโดยบูรณาการหน่วยงานที่เกี่ยวข้องที่ได้ร่วมกันบริหารจัดการทรัพยากรน้ําในช่วงวิกฤติ อาทิ กําหนดเกณฑ์ควบคุมติดตาม กํากับ การบริหารจัดการน้ําอ่างเก็บน้ํา การจัดทํารายงาน “สรุปสถานการณ์น้ําประเทศไทย” เสนอผู้บริหารเพื่อพิจารณาสั่งการหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง สร้างการรับรู้ข่าวสารข้อมูลเดียวกัน ลดปัญหาความตื่นตระหนกให้กับประชาชน และประกาศแจ้งเตือนสถานการณ์น้ําให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องนําไปแจ้งเตือนประชาชน และลดความเสียหาย ทั้งนี้ เนื่องจากกรมอุตุนิยมวิทยาได้ประกาศสิ้นสุดฤดูฝนอย่างเป็นทางการในวันที่ 27 ตค.นี้ รองนายกรัฐมนตรีจึงได้มีข้อสั่งการให้ปรับรูปแบบศูนย์เฉพาะกิจชั่วคราวในภาวะวิกฤต เพื่อติดตามสถานการณ์เชิงป้องกันในช่วงฤดูแล้ง โดยให้มีการประชุมหารือติดตามสถานการณ์กับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเป็นประจําทุกสัปดาห์ โดยเฉพาะการควบคุมการจัดสรรน้ําในแหล่งน้ํา ต่าง ๆ ให้อยู่ในแผน และการให้ความช่วยเหลือพื้นที่เสี่ยงเพื่อป้องกันผลกระทบที่จะเกิดขึ้นได้
-----------------------------------------------------------------
กลุ่มประชาสัมพันธ์และเผยแพร่ สํานักโฆษก