รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรชี้แจง กรณีสื่อโซเชียลมีเดีย และบุคคลที่เกี่ยวข้อง ด้านการเกษตร วิพากษ์วิจารณ์นโยบายสินค้าเกษตร
วันพฤหัสบดีที่ 2 สิงหาคม 2561
สํานักงานเศรษฐกิจการเกษตรชี้แจง กรณีสื่อโซเชียลมีเดีย และบุคคลที่เกี่ยวข้อง ด้านการเกษตร วิพากษ์วิจารณ์นโยบายสินค้าเกษตร
สํานักงานเศรษฐกิจการเกษตรชี้แจง กรณีสื่อโซเชียลมีเดียและบุคคลที่เกี่ยวข้องด้านการเกษตร วิพากษ์วิจารณ์นโยบายสินค้าเกษตร
เมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม 2561 นายวิณะโรจน์ ทรัพย์ส่งสุข เลขาธิการสํานักงานเศรษฐกิจการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ชี้แจงประเด็นสื่อโซเชียลมีเดียและบุคคลที่เกี่ยวข้องด้านการเกษตร วิพากษ์วิจารณ์นโยบายสินค้าเกษตร ดังนี้ 1. นายสุรสาล ผาสุข อดีต ส.ส.สิงห์บุรี ตั้งข้อสังเกตว่าการขายข้าวขาวในพื้นที่ภาคกลาง ขายได้ในราคาเพียง 5,000-6,000 บาทเท่านั้น แสดงให้เห็นว่าราคาไม่สูงถึง 12,000 บาท ตามตัวเลขที่รัฐบาลกล่าวอ้าง 2. มาตรการจํานํายุ้งฉาง เป็นนโยบายที่มุ่งหวังให้กระตุ้นราคาสินค้าเกษตรในตลาดเท่านั้น ซึ่งไม่สามารถดูแลชาวนาได้โดยตรง และนโยบายไม่สอดคล้องกับสภาพของพื้นที่จริง 3. นายอนันต์ ดาโลดม นายกสมาคมพืชสวนแห่งประเทศไทย กล่าวถึงนโยบายลดพื้นที่การปลูกข้าว 2-3 ล้านไร่ โดยจะให้เกษตรกรปลูกข้าวโพดและมันสําปะหลังทดแทนว่า เป็นเรื่องไม่ถูกต้อง 4. เกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการนี้ อาจได้รับความเสียหายในระยะยาว ซึ่งตามนโยบายของกระทรวงเกษตรฯ ที่สนับสนุนให้ปลูกข้าวโพดหลังนาที่ดําเนินการมาแล้ว 2 ปี แต่โครงการนี้ไม่ประสบผลสําเร็จ
ข้อเท็จจริง
จากการติดตามสถานการณ์ราคาข้าวเปลือกเจ้าความชื้น 15 % ที่ เกษตรกรขายได้ ณ ไร่นาทั้งประเทศ ระหว่างเดือนมกราคม - กรกฎาคม 2561 อยู่ที่ 7,609 – 8,018 บาท/ตัน เฉลี่ยอยู่ที่ 7,835 บาท/ตัน โดยภาคกลางราคาเฉลี่ยอยู่ที่ 7,564 - 8,146 บาท/ตัน หรือเฉลี่ย 7,804 บาท/ตัน ในขณะที่ข้าวเปลือกเจ้าหอมมะลิ 105 ปี 2561 (มกราคม – กรกฎาคม 2561) เฉลี่ยอยู่ที่ 13,529 บาท/ตัน
โครงการสินเชื่อชะลอการขายข้าวเปลือกนาปี ปีการผลิต 2561/62 มีวัตถุประสงค์ในการชะลอการขายข้าวเปลือกมิให้ออกสู่ตลาดในปริมาณมากเกินความต้องการของตลาด โดยให้เก็บข้าวเปลือกไว้ในยุ้งฉางของเองเพื่อรักษาระดับราคาข้าวเปลือกให้มีเสถียรภาพ ตลอดจนให้เกษตรกรขายข้าวเปลือกได้ในราคาที่สูงขึ้น ซึ่งดําเนินการทุกจังหวัดทั่วประเทศ ทั้งนี้ เกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการจะต้องเป็นเกษตรกรผู้ปลูกข้าวที่ขึ้นทะเบียนเกษตรกรผู้ปลูกข้าวนาปี ปี 2561/62 กับกรมส่งเสริมการเกษตร โดยหากเกษตรกรมียุ้งฉางของตัวเอง จะต้องเป็นยุ้งฉางที่มั่นคงแข็งแรงที่สามารถเก็บข้าวเปลือกไว้ได้ตลอดระยะเวลาที่กู้เงิน โดยไม่ทําให้ข้าวเกิดความเสียหายและเสื่อมคุณภาพ ส่วนเกษตรกรที่ไม่มียุ้งฉางเป็นของตัวเอง (เช่น เกษตรกรในภาคกลาง 22 จังหวัด) สามารถเข้าร่วมโครงการได้ โดยนําไปเข้าร่วมกับสถาบันเกษตรกรที่ได้รับการขึ้นทะเบียนกับส่วนงานราชการ ประกอบด้วย สหกรณ์การเกษตร กลุ่มเกษตรกร วิสาหกิจชุมชน (รวมถึงศูนย์ข้าวชุมชน) ที่รวบรวมข้าวเปลือกนาปี ปีการผลิต 2561/62 จากสมาชิกสถาบันเกษตรกร
กระทรวงเกษตรฯ ต้องการรักษาเสถียรภาพราคาข้าวไม่ให้ตกต่ํากว่าต้นทุนการผลิตของชาวนา จึงได้จัดทําโครงการปลูกพืชอื่นๆ หลังฤดูทํานาปี โดยในรายการพืชอื่น ๆ นั้น มีข้าวโพดเลี้ยงสัตว์เป็นทางเลือกหนึ่งและมีพืชใช้น้ําน้อยอื่น ๆ ด้วย แต่สําหรับมันสําปะหลังนั้นไม่ได้อยู่ในรายการพืชอื่น ๆ หลังฤดูทํานาปี อย่างไรก็ตาม ในส่วนของมันสําปะหลัง กระทรวงเกษตรฯ พิจารณาว่าเป็นพืชอีกชนิดหนึ่งซึ่งมีอนาคต ที่จะปรับปรุง พัฒนาเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตอย่างต่อเนื่อง
สถานการณ์การผลิตข้าว ปัจจุบันพบว่า ข้าวมีผลผลิตส่วนเกินจากความต้องการตลาด โดยไทยมีพื้นที่เพาะปลูกทั้งประเทศประมาณ 71.8 ล้านไร่ ปริมาณผลผลิตประมาณ 32.63 ล้านตัน ในขณะที่ความต้องการทั้งในและนอกประเทศเฉลี่ย 5 ปี ประมาณ 30.88 ล้านตัน ดังนั้น จึงเกิดผลผลิตส่วนเกิน 1.75 ล้านตัน เมื่อคํานวณกลับเป็นพื้นที่จะมีเนื้อที่ปลูกข้าวมากเกินความต้องการ 2.6 ล้านไร่
พืชเศรษฐกิจหลักที่ให้ผลตอบแทนสูง เช่น ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ พบว่า ปัจจุบันผลผลิตไม่เพียงพอกับความต้องการของตลาด โดยข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ มีเนื้อที่เพาะปลูกประมาณ 6.71 ล้านไร่ ปริมาณผลผลิต 5.03 ล้านตัน ในขณะที่ความต้องการตลาดเฉลี่ยปีละประมาณ 7.95 ล้านตัน ดังนั้น ตลาดต้องการเพิ่มอีกถึง 2.92 ล้านตัน โดยรัฐบาลมีนโยบายสนับสนุนให้เกษตรกรปรับเปลี่ยนจากการปลูกข้าวนาปรังไปปลูกพืชอื่นที่ตลาดมีความต้องการ และให้ผลตอบแทนที่สูงกว่า โดยคํานึงถึงสภาพพื้นที่เหมาะสมตาม Agri-Map ซึ่งกรณีการปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ รุ่นที่ 2 ช่วงพฤศจิกายน – กุมภาพันธ์ จะตรงกับช่วงนาปรังพอดี และข้าวโพดเลี้ยงสัตว์มีอายุเก็บเกี่ยว 120 วัน ซึ่งเกษตรกรจะสามารถทํานาปีต่อได้เลย
มันสําปะหลังโรงงาน กระทรวงเกษตรฯ ไม่ได้มีนโยบายในส่งเสริมปลูกมันสําปะหลังโรงงานทดแทนการปลูกข้าว แต่จะเน้นการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตในพื้นที่ปลูกมันสําปะหลังเดิม เนื่องจากมันสําปะหลังเป็นพืชที่ไม่เหมาะสมในพื้นที่ปลูกข้าว มีระยะเวลาเก็บเกี่ยวช่วง 8-12 เดือน อีกทั้งส่งผลให้ดินขาดความอุดมสมบูรณ์ ไม่เหมาะแก่การปลูกข้าว โดยปัจจุบัน ไทยมีเนื้อที่เพาะปลูกมันสําปะหลัง 8.29 ล้านไร่ ผลผลิตรวม 27.24 ล้านตัน ขณะที่ความต้องการอยู่ที่ 40.75 ล้านตัน จึงยังต้องการผลผลิตเพิ่มอีก 13.51 ล้านตัน ซึ่งไทยยังต้องนําเข้าจากต่างประเทศเพื่อแปรรูปและส่งออก
โครงการส่งเสริมการปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ฤดูแล้งหลังนา ปี2560/61 มีวัตถุประสงค์ เพื่อเพิ่มผลผลิตที่มีคุณภาพ และเพียงพอกับความต้องการใช้ในประเทศ เนื่องจากการปลูกข้าวโพดฤดูแล้ง จะไม่เจอฝน ในการส่งเสริมการปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ ปี 60/61 ที่ผ่านมา มีเป้าหมาย 700,000 ไร่ โดยรัฐบาลช่วยเหลือเกษตรกรเพื่อเป็นค่าใช้จ่ายสําหรับเป็นต้นทุนการผลิตไร่ละ 2,000 บาท ไม่เกิน 15 ไร่ ต่อราย ซึ่งมีเกษตรกรเข้าร่วม ทั้งหมด 67,000 ราย พื้นที่ 500,000 ไร่ โดยผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจากการดําเนินการเกิดประโยชน์ ดังนี้
1) เกษตรกรได้ผลผลิตโดยเฉลี่ย 1,000 กก./ไร่ สามารถขายได้ 7.3 บาท/กก. ทําให้มีรายได้ 7,300 บาท/ไร่ กําไร ประมาณ 3,300 บาท ซึ่งสูงกว่า การปลูกข้าวนาปรัง ซึ่งมีกําไรเพียงไร่ละ 560 บาท/ไร่
2) ทําให้มีข้าวโพดคุณภาพดี ออกสู่ตลาด กว่า 500,000 ตัน โดยไม่ต้องนําเข้าข้าวสาลี
3) สามารถปรับสมดุลการผลิตข้าวใน ฤดูกาลผลิต 60/61 ทําให้ราคาข้าวดีขึ้น เนื่องจากลดปริมาณข้าวนาปรังส่วนเกิน
4) เป็นการปรับระบบการปลูกข้าว ไม่ให้มีการปลูกข้าวอย่างต่อเนื่องตลอดทั้งปี ซึ่งสามารถช่วยลดการระบาดของศัตรูพืชลงได้
----------------------