รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-รมว.ศธ.เปิดการประชุมโครงการพัฒนาผู้บริหารสำนักงานศึกษาธิการภาค/จังหวัดทั่วประเทศ
วันพฤหัสบดีที่ 15 มิถุนายน 2560
รมว.ศธ.เปิดการประชุมโครงการพัฒนาผู้บริหารสํานักงานศึกษาธิการภาค/จังหวัดทั่วประเทศ
สํานักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ จัดการประชุมสัมมนาโครงการพัฒนาผู้บริหารสํานักงานศึกษาธิการภาค และสํานักงานศึกษาธิการจังหวัด ประจําปีงบประมาณ พ.ศ.2560 โดยมี นพ.ธีระเกียรติ เจริญเศรษฐศิลป์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เป็นประธานเปิดการประชุม
● แสดงความยินดีกับศึกษาธิการภาค/จังหวัด เชื่อมั่นว่าจะเดินหน้าทํางานร่วมกับทุกฝ่ายได้อย่างดี
นพ.ธีระเกียรติ เจริญเศรษฐศิลป์กล่าวในพิธีเปิดตอนหนึ่งว่า ขอแสดงความยินดีกับผู้ที่ได้รับตําแหน่งใหม่ ทั้งศึกษาธิการภาค รองศึกษาธิการภาค ศึกษาธิการจังหวัด และรองศึกษาธิการจังหวัด ประมาณ190คน ซึ่งมาเข้าร่วมประชุมในครั้งนี้เป็นเวลา 3 วัน อย่างไรก็ตาม การปรับโครงสร้าง หรือใครจะได้เป็นตําแหน่งอะไร หรือศึกษาธิการภาค/จังหวัดจะมีจํานวนกี่คนนั้น เป็นเรื่องที่ประชาชนไม่ได้สนใจ เพราะประชาชน ผู้ปกครอง นักเรียน ต้องการจะรู้เพียงว่าพวกเขาจะได้โรงเรียนดี ๆ หรือครูสอนในโรงเรียนที่ลูกหลานเรียนอยู่เป็นอย่างไร
การปฏิรูปการศึกษาในระดับภูมิภาคด้วยการมีศึกษาธิการภาค/จังหวัดนั้น หลายคนมีความกังวลเกิดขึ้นเพราะมีกระแสวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักว่าเกิดความแตกแยกกันเองในกระทรวงศึกษาธิการระหว่างสํานักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการกับสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษา สังกัดสํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน แต่เมื่อเดินหน้ามาถึงจุดนี้แล้ว เชื่อมั่นว่าศึกษาธิการภาค/จังหวัดจะเดินหน้าและบูรณาการการทํางานกับทุกฝ่ายได้อย่างมีคุณภาพ
●จะมีการประเมินคุณภาพศึกษาธิการภาค/จังหวัด เพื่อให้เกิดการพัฒนา
ทั้งนี้ มีความคาดหวังต่อศึกษาธิการภาค/จังหวัดว่า จะต้องเป็นผู้สร้างสิ่งใหม่ให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในเรื่องการศึกษาให้ได้ ซึ่งต่อไปจะมีตัวชี้วัดและเกณฑ์การประเมินคุณภาพศึกษาธิการภาค/จังหวัดด้วย เพราะจะทําให้เราทราบถึงสมรรถนะ จุดอ่อน จุดแข็งของตนเองเหมือนเราเป็นเจ้าของร้านอาหารที่มีสาขามากมายทั่วประเทศ จะรู้ได้อย่างไรว่าแต่ละสาขามีคุณภาพตามเกณฑ์ที่เรากําหนดไว้ ก็ต้องมีกระบวนการในการเช็คมาตรฐานหรือสุ่มตรวจ จนมั่นใจว่ามีคุณภาพจริง ๆ เช่นเดียวกันทุกสาขา
ดังนั้น เราจึงต้องมองการทํางานของเราเองจากสายตาของบุคคลที่สาม เพื่อนํามาปรับปรุงพัฒนาการทํางานของเราซึ่งควรประกอบด้วยคน 3 กลุ่ม คือ 1) ประชาชน ครู ผู้ปกครอง และนักเรียน 2) ความคาดหวังของรัฐบาลหรือกระทรวงศึกษาธิการ 3) คณะกรรมการอิสระเพื่อการปฏิรูปการศึกษา
ทั้งนี้ เคยย้ําเสมอว่าการปฏิรูปการศึกษาครั้งใหม่ ไม่ต้องการเปลี่ยนโครงสร้างของกระทรวงครั้งใหญ่ เพราะจะเกิดผลกระทบต่อประเทศชาติไปอีกหลายปีแต่หากจําเป็นต้องเปลี่ยน ก็ควรเป็นการเปลี่ยนเพื่อการเรียนการสอน ซึ่งการเปลี่ยนแปลงการปฏิรูปการศึกษาในขณะนี้เหมือนกับเปลี่ยนเป็นระบบ "ไฮบริด" โดยมีผู้เกี่ยวข้องเพิ่มเข้ามาทั้ง 2 ส่วน คือ ศึกษาธิการภาค/จังหวัด และคณะกรรมการอิสระเพื่อการปฏิรูปการศึกษา ที่จะเข้ามาช่วยดูพวกเราทํางานเป็นเวลา2ปี ดังนั้น จึงฝากขอให้ผู้บริหารทั้งระดับภาคและจังหวัดมีความตั้งใจที่จะทํางาน
● บทบาทแรกของศึกษาธิการภาค/จังหวัด คือการจัดทํางบประมาณปี2562
สําหรับความคาดหวังงานในความรับผิดชอบซึ่งเป็นงานแรกของศึกษาธิการภาค/จังหวัด คือ การจัดทําแผนบูรณาการเชิงพื้นที่ และแผนบูรณาการเชิงยุทธศาสตร์ ประจําปีงบประมาณ พ.ศ.2562 ถือเป็นบทบาทของสํานักงานศึกษาธิการจังหวัด (ศธจ.)สํานักงานศึกษาธิการภาค (ศธภ.) และสถาบันอุดมศึกษาในพื้นที่ ที่จะต้องจัดทําแผนงานโครงการให้สนองตอบต่อความต้องการในระดับจังหวัด หรือแผนบูรณาการระดับภาค โดยต้องเร่งจัดทําแผนให้เสร็จสิ้นภายในเดือนกันยายน2560ส่วนการจัดทําแผนบูรณาการเชิงยุทธศาสตร์จะต้องดําเนินการให้เสร็จสิ้นภายในเดือนตุลาคม2560
●ย้ํารัฐบาลให้ความสนใจKPIที่ต้องชัดเจนและไม่มากจนเกินไป
สิ่งสําคัญที่รัฐบาลให้ความสําคัญในการจัดทําแผนบูรณาการ คือ "เป้าหมายตัวชี้วัด" หรือ KPI:Key Performance Indicator ซึ่งเป็นตัวบอกทิศทางการทํางานแต่ปัญหาการจัดทํา KPI ของโลกมี2ส่วน คือ กําหนดตัวชี้วัดมากจนเกินไป และอาจสับสนว่าตัวชี้วัดเป็นผลลัพธ์ (Outcome) ซึ่งไม่จําเป็น
● เตรียมการประเมินคุณภาพภายนอกรอบ4รูปแบบใหม่หลังกฎกระทรวงบังคับใช้
ในเรื่องคุณภาพ (Quality) ทางการศึกษา ขณะนี้ สํานักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา (องค์การมหาชน) หรือ สมศ. ได้เตรียมเสนอร่างแก้ไขกฎกระทรวงว่าด้วยระบบ หลักเกณฑ์ และวิธีการประกันคุณภาพการศึกษา พ.ศ.2553 เพื่อให้คณะรัฐมนตรีได้รับทราบแล้ว และกระทรวงศึกษาธิการก็ได้เตรียมการไว้อยู่แล้ว เพียงแต่ยังไม่ได้กําหนดเวลาประเมิน เพราะต้องรอประกาศในกฎกระทรวงก่อนแต่คาดว่าจะดําเนินการได้ทันในปีงบประมาณ 2561ซึ่งแนวทางที่สําคัญในการประเมินคุณภาพภายนอกรอบ4คือ เพื่อต้องการวัดคุณภาพการศึกษา โดยใช้ระบบประกันคุณภาพการเรียนการสอนว่าเป็นไปตามที่คาดหวังหรือไม่
นอกจากนี้ จะมีการปรับหลักเกณฑ์การสอบแข่งขันเพื่อบรรจุและแต่งตั้งบุคคลฯ ตําแหน่งครูผู้ช่วย สพฐ. โดยให้มีหน่วยงานกลางออกข้อสอบ เช่นเดียวกับการสอบคัดเลือกข้าราชการพลเรือนสามัญ ของสํานักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (ก.พ.) ซึ่งขณะนี้อยู่ระหว่างการดําเนินการ โดยคาดว่าจะแล้วเสร็จภายในปี 2560 เพื่อเริ่มใช้ในการคัดเลือกครูผู้ช่วยในปี 2561 ด้วย
● ส่วนการประเมินคุณภาพภายในไม่ยุ่งยาก ทุกโรงเรียนเพียงเขียนSARสั้นๆ ไม่เกิน2หน้า
ส่วนการประเมินคุณภาพภายในสถานศึกษารูปแบบใหม่สถานศึกษาจะเป็นผู้กําหนดมาตรฐานที่ใช้ในการประเมินเอง ไม่มีการลงไปประเมินซ้ําซ้อนจากกระทรวงศึกษาธิการ หรือ สมศ. อีกซึ่งโรงเรียนทุกแห่งจะต้องเขียน Self Assessment Report ไม่เกิน 2 หน้า โดยระบุไปเลยว่าโรงเรียนได้ทําตามที่รัฐบาลคาดหวังไว้หรือไม่ หรือเกิดผลสําเร็จตามบทบาทงานที่กําหนดไว้ได้อย่างไร และเมื่อสถานศึกษาประเมินตนเองแล้วก็ส่งผลการประเมินมายังคณะกรรมการที่จะลงไปตรวจสอบ โดยที่กระทรวงศึกษาธิการจะเป็นเพียงผู้สนับสนุนและกํากับติดตามเท่านั้น
ซึ่งคณะกรรมการที่ลงไปตรวจสอบจะมาจาก 3 กลุ่มใหญ่คือ1) ผู้แทนจาก สมศ.2)ศึกษาธิการภาค/จังหวัด3)ผู้อํานวยการโรงเรียนที่มีความเป็นอิสระตัวอย่างเช่น หากไปประเมินที่นครพนม ผู้ประเมินในส่วนของผู้อํานวยการโรงเรียนอาจมาจากเชียงใหม่ เพื่อให้มีมุมมองของการบริหารจากพื้นที่อื่น ๆ จึงฝากให้ศึกษาธิการภาค/จังหวัด สร้างความเข้าใจและเตรียมซักซ้อมการประเมินสถานศึกษาภายนอกและภายในไว้ด้วย
● ฝากข้อคิดการทํางานทั้งในฐานะLeaders และManagers
นพ.ธีระเกียรติ ได้ฝากข้อคิดการทํางานว่า ท่านอาจจะต้องเป็นทั้งผู้นํา (Leaders) และผู้บริหาร (Managers) เพราะผู้นํามักจะทําในสิ่งที่ถูกต้อง(Leaders: Do the right things) ส่วนผู้บริหารจะทําให้ถูกต้อง(Managers: Do the things right)
ส่วนระบบให้คุณให้โทษ หรือความก้าวหน้าของบุคลากรควรพิจารณาใน 3 ด้าน1) Proficiency: ความเชี่ยวชาญคือ ทักษะ, วิทยฐานะ โดยมิตินี้จะใช้ในการเลือกคนเข้ามาทํางาน หรือหาคนเข้ามาทํางาน แทนที่จะให้แต่ตัวเงิน2) Performance: ผลงานซึ่งบุคลากรบางรายอาจไม่มีความเชี่ยวชาญ แต่ผลงานที่ปรากฏออกมาดี กรณีที่เป็นบริษัทก็ดูได้จากผลประกอบการ ซึ่งเป็นเรื่องที่วัดได้ชัดเจน ต่างจากทักษะข้อแรกที่อาจจะวัดได้ในกลุ่มเดียวกัน หรือผลงานสําหรับให้โบนัส หรือเลื่อนขั้น3) Potential: ศักยภาพซึ่งเกิดจากหลายองค์ประกอบ ถือเป็นองค์ประกอบสําคัญที่ใช้พิจารณาคัดเลือกผู้นํา ซึ่งจะต้องพิจารณาไปถึงความนิยมชมชอบของประชาชนอีกด้วย นอกจากนี้ ระบบการบริหารงานบุคคลยังมีเรื่องอื่น ๆ ที่ต้องให้ความสําคัญด้วย ได้แก่ Recruit, Retrain, Retain และ Reward
● แนะกิจกรรมPLCไม่ใช่การบรรยายหรือเวิร์คช็อปเท่านั้น
อีกเรื่องที่สําคัญมากคือ"การจัดกิจกรรม PLC: Professional Learning Community หรือชุมชนแห่งการเรียนรู้"ซึ่งเป็นการรวมกลุ่มของวิชาชีพเดียวกันในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้เพื่อพัฒนางานของวิชาชีพตนเอง เช่น แพทย์ จะมีการหารือกันเรื่องคนไข้ทั้งรอบเช้าและเย็น จึงทําให้แพทย์แต่ละคนมาถกกันเรื่องคนไข้ เคสการรักษาพยาบาล ฯลฯ ซึ่งจะทําให้เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ประสบการณ์ร่วมกันบ่อย ๆ ทําให้แพทย์เก่งขึ้น ชํานาญมากขึ้น เช่นเดียวกับอาชีพครู เพราะเมื่อเรียนจบแล้ว จะไม่มีใครมาสอนอีกแล้ว
ในปัจจุบัน หลายหน่วยงานในสังกัดกําลังดําเนินการอบรมPLCอยู่ แต่ที่พบเห็นหลายแห่งยังดําเนินการไม่ถูกต้องตามหลักคิดของ PLC เท่าที่ควรส่วนมากมีลักษณะเป็นการบรรยาย (Lecture) ซึ่งไม่ได้ผล หรือการอบรมเชิงปฏิบัติการ (Workshop) ก็ไม่ใช่ PLC เพราะ PLC ที่ดีคือ การที่กลุ่มคนที่มีอาชีพเดียวกันมารวมกลุ่มกันเช่น ครูผู้สอน เลือกหัวข้อ (Topic)ที่เกี่ยวข้องกับการเรียนการสอนมาพูดคุยกัน มาระดมความคิดเห็น แลกเปลี่ยนเรียนรู้ แบ่งปันความรู้และประสบการณ์ซึ่งกันและกัน อันจะทําให้เกิดประโยชน์ต่อการพัฒนาคุณภาพการเรียนการสอน และท้ายที่สุด PLC ก็สามารถนําไปเชื่อมโยงกับกระบวนการขอมี/เลื่อนวิทยฐานะของครูผู้สอนได้
● ย้ําเรื่องงานตัดสินใจเร็ว และระวังการรับข้อมูลข่าวสารที่ผิด ๆ
นพ.ธีระเกียรติ กล่าวด้วยว่า ข่าวลือต่าง ๆ เช่น จะโยกย้ายผู้บริหารระดับสูง2รายนั้น ก็ยืนยันว่าไม่เป็นความจริง ฝากด้วยว่าความมั่นคงเป็นเรื่องสําคัญของคนทํางานและประเทศ ยิ่งในยุคนี้มีข้อมูลข่าวสารมากมาย จึงจําเป็นต้องพิจารณารับฟังและแชร์ข้อมูลด้วยข้อมูลที่ถูกต้องและเชื่อถือได้ข้อมูลควรได้จากหลายทาง ไม่ใช่ทางเดียว
นพ.ธีระเกียรติ ย้ําในส่วนของผู้นําด้วยว่าผู้นําควรตัดสินใจเร็วทําเร็ว เพราะหากผิด ยังแก้ไขได้ พร้อมกล่าวว่าเรื่องงาน:คิดเร็ว ๆ - มอนิเตอร์ - ผิด - แก้ - ยอมรับ,เรื่องคน:คิดนาน ๆเพราะตั้งแล้วแก้ยาก
● ย้ําหากป้องกันทุจริตในขั้นตอนนี้ได้ หน่วยงานระดับล่างไม่มีใครกล้าทํา
พล.ท.โกศล ประทุมชาติ ที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการกล่าวว่า ขอให้ศึกษาธิการภาค/จังหวัดยุคใหม่ ทํางานให้เกิดประสิทธิภาพ และเป็นต้นแบบการปราบทุจริตคอร์รัปชัน ต้องเข้ามาไล่คนไม่ดีให้หมดไปจากการศึกษา ดังนั้น ขอให้ทุกคนทํางานอย่างโปร่งใส มีความยุติธรรม และตรวจสอบได้ ซึ่งเชื่อมั่นว่าหากเราป้องกันการทุจริตได้ตั้งแต่ขั้นตอนนี้ หน่วยงานระดับล่างลงไปก็จะไม่มีใครกล้าทําเรื่องทุจริตอย่างแน่นอน อีกทั้งในคณะกรรมการศึกษาธิการจังหวัด (กศจ.) มีผู้แทนจากหน่วยงานต่าง ๆ เข้ามาเป็นกรรมการอย่างหลากหลาย จึงทําให้มีการคานอํานาจกัน ต่างจากสมัยก่อนที่มี อ.ก.ค.ศ.เขตพื้นที่การศึกษา จนทําให้มีการทุจริตเกิดขึ้นจํานวนมาก
ภายหลังพิธีเปิด, นพ.ธีระเกียรติ เจริญเศรษฐศิลป์ รมว.ศึกษาธิการพร้อมด้วยพล.ท.โกศล ประทุมชาติที่ปรึกษา รมว.ศึกษาธิการและนายชัยพฤกษ์ เสรีรักษ์ ปลัดกระทรวงศึกษาธิการรับมอบเงินบริจาคจํานวน1ล้านบาท จากนายสุวัฒน์ เชาว์ปรีชา ประธานกรรมการ บริษัท ฤทธา จํากัดเพื่อมอบให้กระทรวงศึกษาธิการนําไปใช้ในการบูรณะซ่อมแซมปรับปรุงอาคารราชวัลลภ กระทรวงศึกษาธิการ คาดว่าจะแล้วเสร็จในเดือนกันยายน2560ซึ่งเป็นตัวอย่างหนึ่งที่สําคัญของโครงการสานพลังประชารัฐที่นพ.ธีระเกียรติ ขอให้ศึกษาธิการภาค/จังหวัด นําไปพิจารณาวางแผนการระดมทรัพยากรเพื่อการศึกษา ตามโครงการสานพลังประชารัฐในระดับพื้นที่อีกด้วย