รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-การขับเคลื่อนแก้ไขปัญหาการทุจริต กระทรวงศึกษาธิการ
วันพฤหัสบดีที่ 1 ธันวาคม 2559
การขับเคลื่อนแก้ไขปัญหาการทุจริต กระทรวงศึกษาธิการ
พล.อ.ดาว์พงษ์ รัตนสุวรรณ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เป็นประธานการประชุมคณะกรรมการอํานวยการขับเคลื่อนแก้ไขปัญหาการทุจริต กระทรวงศึกษาธิการ ครั้งที่ 1/2560
เมื่อวันพุธที่ 30 พฤศจิกายน 2559 ที่ห้องประชุมสํานักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา (สอศ.) โดยมี พล.อ.สุรเชษฐ์ ชัยวงศ์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ในฐานะรองประธานกรรมการ และคณะกรรมการ เข้าร่วมประชุม
พล.อ.ดาว์พงษ์ รัตนสุวรรณรมว.ศึกษาธิการแถลงผลการประชุมในครั้งนี้ว่า ที่ผ่านมากระทรวงศึกษาธิการได้ขับเคลื่อนและดําเนินงานแก้ไขปัญหาการทุจริตตามนโยบายรัฐบาลอย่างเป็นรูปธรรม โดยมีกระบวนการ ขั้นตอน และมอบหมายผู้รับผิดชอบอย่างชัดเจนโดยได้มอบให้ พล.อ.สุรเชษฐ์ ชัยวงศ์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ รับผิดชอบดําเนินการในเรื่องนี้
จากการรับฟังรายงานผลการดําเนินงาน พบว่ามีความก้าวหน้าไปกว่า 70% และมีแนวโน้มที่ดีขึ้นโดยลําดับ แต่ก็ยังต้องการเร่งรัดเรื่องร้องเรียนต่าง ๆ ที่เหลืออีกกว่า 20% ให้รวดเร็วมากยิ่งขึ้น โดยเฉพาะขั้นตอนกระบวนการต่าง ๆ ที่จะต้องปรับปรุงดําเนินการให้เป็นในทิศทางเดียวกันทั้งในส่วนกลางและส่วนภูมิภาค
ทั้งนี้ รมว.ศึกษาธิการ ได้ให้ข้อเสนอแนะเพื่ออุดช่องว่างในการทํางานหลายประเด็น ดังนี้
● เตรียมปรับปรุงกระบวนการสอบสวนให้เร็วยิ่งขึ้น ผู้ดึงเกมสอบสวนให้ล่าช้าต้องรับผิดชอบ
จากการรายงานผลการดําเนินงานแก้ไขปัญหาการทุจริต พบว่าในบางคดีมีการดําเนินงานล่าช้ามาก เช่น คดีทุจริตการทําธุรกิจสลากกินแบ่งรัฐบาลในสหกรณ์ออมทรัพย์ครู หรือคดีทุจริตการจัดสร้างสนามฟุตซอล ซึ่งใช้เวลาถึง 5 ปีก็ยังไม่เสร็จสิ้น ซึ่งมีสาเหตุมาจากกระบวนการส่งเอกสารหลักฐานล่าช้า รวมทั้งบางหน่วยงานที่เกี่ยวข้องไม่ให้ความร่วมมือ ประกอบกับการสอบสวนในปัจจุบัน แยกกันสอบสวนในแต่ละองค์กรหลัก ก็ยิ่งทําให้ล่าช้ามากขึ้น
ดังนั้น นาทีนี้จึงต้องการที่จะแก้ไข "การดึงเกมการสอบสวนจนเกษียณ" ซึ่งเป็นสาเหตุหลักทําให้กระบวนการสอบสวนล่าช้าซึ่งพบปัญหาว่า สาเหตุหลักเกิดจากเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องกับการสอบสวน มักจะทําสํานวนช่วยเหลือกัน โดยทําสํานวนผลการสอบสวนทางวินัยให้อ่อน หรือถ่วงเวลา หรือซื้อเวลาจนผู้ถูกกล่าวหาเกษียณอายุราชการและที่ผ่านมาการดึงคดีให้เกิดความล่าช้าจนผลเสียต่อราชการ ก็ไม่ได้ส่งผลให้เจ้าหน้าที่สอบสวนรายนั้น ๆ ได้รับการลงโทษแต่อย่างใดยังคงได้ขึ้นเงินเดือนตามวงรอบอยู่เช่นเดิม ซึ่งปัญหานี้พบมากในระบบราชการ ดังนั้นจากนี้ไปกระบวนการสอบสวนคดีทุจริตต่าง ๆ"คนที่อยู่ตรงกลาง"หรือเจ้าหน้าที่ที่สอบสวนต้องมีส่วนรับผิดชอบผลการสอบสวน และความเสียหายหรือความล่าช้าที่เกิดขึ้นต่อราชการด้วย
ทั้งนี้ ได้มอบให้คณะกรรมการดําเนินงานขับเคลื่อนป้องกันและปราบปรามการทุจริต กระทรวงศึกษาธิการ ซึ่งมีนายพิษณุ ตุลสุข รองปลัดกระทรวงศึกษาธิการ ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมสวัสดิการและสวัสดิภาพครูและบุคลากรทางการศึกษา (สกสค.)เป็นประธานกรรมการ พิจารณาทบทวนขั้นตอนกระบวนการทํางานส่วนนี้ พร้อมหามาตรการมาบังคับใช้กับผู้เกี่ยวข้องในการดําเนินงานตรวจสอบและแก้ไขการทุจริตของกระทรวงศึกษาธิการ และชี้แจงให้รับทราบโดยทั่วกันอย่างชัดเจน เพื่อให้ทุกคนที่เกี่ยวข้อง ต้องมีส่วนรับผิดชอบต่อความล่าช้าที่เกิดขึ้น ตั้งแต่ระดับภูมิภาคจนถึงส่วนกลาง
● เตรียมจัดอบรมฟื้นฟูความรู้ด้านกฎหมายแก่นิติกรทั่วประเทศ
ขณะนี้สํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) มีข้าราชการตําแหน่งนิติกร จํานวน 225 คน กระจายอยู่ในสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาทั่วประเทศ และในสํานักงานส่วนกลางอีกจํานวนหนึ่ง ซึ่งเป็นผู้ที่ต้องดําเนินการสอบสวนคดีต่าง ๆ ของ สพฐ.ที่มีบุคลากรในสังกัดกว่า 4 แสนคน แต่ทราบว่าจํานวนมากไม่ได้เข้ารับการอบรมความรู้ด้านกฎหมายมาเป็นเวลานานแล้ว
จึงเสนอแนวคิดให้จัดอบรมสัมมนาให้ความรู้แก่นิติกรทุกสังกัด โดยนําคดีหรือกรณีที่เกิดขึ้นจริงมาวิเคราะห์เป็นตัวอย่างเพื่อให้มีแนวทาง วิธีการสอบสวน ตลอดจนการหาข้อมูล ข้อเท็จจริง ที่จะสามารถนําไปปรับใช้กับการทํางานที่ชัดเจนเป็นไปในทิศทางเดียวกัน พร้อมทั้งมีความสอดคล้องกับหลักฐานหรือข้อมูลที่จะส่งต่อให้กับสํานักงานคณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา (สํานักงาน ก.ค.ศ.) พิจารณาในขั้นตอนต่อไป โดยมอบให้สํานักงาน ก.ค.ศ. เป็นผู้รับผิดชอบจัดอบรมในครั้งนี้
● ปรับ (ร่าง) แผนการดําเนินงานแก้ไขปัญหาการทุจริตปีงบประมาณ พ.ศ.2560 ให้เข้มข้นครอบคลุม
ที่ประชุมได้รับทราบ (ร่าง) แผนการดําเนินงานแก้ไขปัญหาการทุจริต กระทรวงศึกษาธิการ ปีงบประมาณ พ.ศ.2560 ซึ่งสอดคล้องกับนโยบายที่นายกรัฐมนตรีแถลงต่อสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ด้านที่ 10 การส่งเสริมการบริหารราชการแผ่นดินที่มีธรรมาภิบาล และการป้องกันและปราบปรามการทุจริตและประพฤติมิชอบในภาครัฐ รวมทั้งนโยบายรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ด้านการปราบปรามการทุจริต ตลอดจนแผนยุทธศาสตร์ชาติว่าด้วยการป้องกันปราบปรามการทุจริต ระยะที่ 3 (พ.ศ.2560-2564) ของสํานักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (สํานักงาน ป.ป.ช.)
โดยแผนการดําเนินงานแก้ไขปัญหาการทุจริตปีงบประมาณ พ.ศ. 2560 ได้กําหนด6ยุทธศาสตร์การดําเนินงานที่ครอบคลุมกระบวนการด้านการป้องกัน ปราบปรามการทุจริต และประพฤติมิชอบ ดังนี้
ยุทธศาสตร์ที่ 1 สร้างสังคมที่ไม่ทนต่อการทุจริต
ยุทธศาสตร์ที่ 2 ยกระดับเจตจํานงทางการเมืองในการต่อต้านการทุจริต
ยุทธศาสตร์ที่ 3 สกัดกั้นการทุจริตเชิงนโยบาย
ยุทธศาสตร์ที่ 4 พัฒนาระบบป้องกันการทุจริตเชิงรุก
ยุทธศาสตร์ที่ 5 ปฏิรูปกลไกและกระบวนการการปราบปรามการทุจริต
ยุทธศาสตร์ที่ 6 ยกระดับคะแนนดัชนีการรับรู้ทางการทุจริต (Corruption Perceptions Index : CPI) ของประเทศไทย
ทั้งนี้ ที่ประชุมได้ให้ข้อเสนอแนะเพิ่มเติม เพื่อปรับรายละเอียดของแผนให้มีความครอบคลุมมากขึ้น พร้อมปรับแนวปฏิบัติให้มีความใกล้เคียงกับแผนปฏิบัติการ เพื่อที่จะสามารถนําไปสู่การปฏิบัติได้ง่ายขึ้น และเมื่อปรับแก้เสร็จสมบูรณ์แล้วจะได้เสนอขอความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรีต่อไป
● ปรับชื่อโรงเรียนที่ส่งเสริมคุณธรรมให้เหลือเพียง "โรงเรียนคุณธรรม"
ที่ประชุมได้มีการหารือถึงโรงเรียนสุจริต ซึ่งเป็นโครงการความร่วมมือระหว่างสํานักงาน ป.ป.ช. กับโรงเรียนของ สพฐ. จึงได้มีข้อเสนอแนะเกี่ยวกับเรื่องนี้ว่า ที่ผ่านมาโรงเรียนในสังกัด สพฐ. ต้องเข้าร่วมโครงการของหน่วยงานต่าง ๆ เป็นจํานวนมาก ซึ่งส่วนใหญ่ก็มีหลักการคล้ายคลึงกันคือ ต้องการทําให้เด็กเป็นคนดี ไม่ว่าจะเป็นโรงเรียนสุจริต โรงเรียนสีขาว โรงเรียนวิถีพุทธ โรงเรียนคุณธรรม เป็นต้นจึงได้เสนอแนวคิดที่จะปรับชื่อโรงเรียนตามโครงการต่าง ๆ ให้เหลือเพียง “โรงเรียนคุณธรรม” อย่างเดียว เพื่อลดความสับสนของครูและผู้อํานวยการโรงเรียน
ซึ่งสาเหตุที่เลือกใช้คําว่า “โรงเรียนคุณธรรม” เพราะมีความหมายครอบคลุมกว้างไปถึงผู้อํานวยการโรงเรียน ครู และบุคลากรทุกคนต้องเป็นคนดีด้วยประกอบกับการดําเนินงานจะใช้หลักคิด “การระเบิดจากข้างใน” ตามแนวทางของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช กล่าวคือโครงการหรือการดําเนินงานจะเกิดมาจากแนวคิดของเด็กและครู ซึ่งแต่ละโรงเรียนอาจมีวิธีการและระดับความเข้มข้นแตกต่างกันไป แต่อย่างน้อยทุกโรงเรียนได้ร่วมกันคิดแนวทางและมีข้อตกลงในการทํางานร่วมกันได้เอง
● เร่งจัดทําแผนที่แสดงสถานะคดีทุจริต-รวบรวมสัดส่วนผู้กระทําผิด
ที่ประชุมมอบให้คณะกรรมการดําเนินงานฯ จัดทําแผนที่ประเทศไทย เพื่อแสดงสถานะคดีทุจริตในเชิงสถิติโดยแบ่งออกเป็น 3 สถานะ คือ 1) สีแดง-มีจํานวนคดีมากที่สุด 2) สีเหลือง-มีจํานวนคดีน้อย 3) สีเขียว-ไม่มีคดีทุจริต เพื่อจะได้เห็นภาพรวมการดําเนินงานทั้งประเทศ และให้ผู้อํานวยการสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาได้ตระหนักรู้และหันมาดูตัวเอง เพื่อจะนําไปสู่การปรับปรุงแก้ไขต่อไป ซึ่งไม่เป็นเรื่องที่ยุ่งยากอะไร เพราะขณะนี้มีข้อมูลอยู่แล้ว เพียงแต่นําออกมาแสดงในรูปแบบแผนที่ที่จะทําให้เห็นภาพชัดขึ้น
นอกจากนี้ ยังมอบให้มีการรวบรวมข้อมูล และสัดส่วนเปรียบเทียบระหว่างผู้กระทําผิดกับจํานวนบุคลากรในแต่ละสังกัดทั้งหมด เพื่อนํามาเป็นข้อมูลในการวิเคราะห์หาช่องว่างและดําเนินการแก้ไขต่อไป
● การพัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อการกํากับและติดตามเรื่องร้องเรียนฯ
ที่ประชุมรับทราบความคืบหน้าการดําเนินโครงการพัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อการกํากับติดตามเรื่องร้องเรียนและการดําเนินการทางวินัย กระทรวงศึกษาธิการ ซึ่งอยู่ระหว่างการพัฒนาระบบให้มีความสมบูรณ์มากยิ่งขึ้น เพื่อใช้เป็นกลไกในการกํากับติดตามเรื่องร้องเรียนและการดําเนินการทางวินัยเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ รวดเร็ว และโปร่งใส และเพื่อนําข้อมูลสถิติเรื่องร้องเรียนเสนอต่อผู้บริหารกระทรวงศึกษาธิการ ที่จะใช้เป็นข้อมูลประกอบการตัดสินใจในการกําหนดมาตรการควบคุมและป้องกันปัญหาที่จะเกิดขึ้น
ซึ่งถือว่าเป็นการดําเนินงานที่สอดคล้องกับนโยบายของ รมว.ศึกษาธิการ ที่ต้องการอุดช่องว่างของกระบวนการสอบสวนในปัจจุบัน ที่มีการแยกกันสอบสวนในแต่ละองค์กรหลัก ซึ่งเป็นสาเหตุหลักอีกประการที่ทําให้กระบวนการสอบสวนล่าช้า
● การแต่งตั้งคณะกรรมการด้านการแก้ไขปัญหาการทุจริต กระทรวงศึกษาธิการ
ที่ประชุมรับทราบคําสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการด้านการแก้ไขปัญหาการทุจริต กระทรวงศึกษาธิการ จํานวน 2 ชุดซึ่ง รมว.ศึกษาธิการได้ลงนามแต่งตั้งเมื่อวันที่ 29 พฤศจิกายน 2559 ดังนี้
1) คณะกรรมการอํานวยการขับเคลื่อนแก้ไขปัญหาการทุจริต กระทรวงศึกษาธิการโดยมี รมว.ศึกษาธิการ เป็นประธานกรรมการ, รมช.ศึกษาธิการ (2 ท่าน) เป็นรองประธานกรรมการ และกรรมการประกอบด้วยผู้แทนจากสํานักงานการตรวจเงินแผ่นดิน, สํานักงาน ป.ป.ช., สํานักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตในภาครัฐ, สํานักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน, สํานักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน, ศูนย์อํานวยการต่อต้านการทุจริตแห่งชาติ, เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน, เลขาธิการคณะกรรมการการอุดมศึกษา, เลขาธิการคณะกรรมการการอาชีวศึกษา, เลขาธิการสภาการศึกษา, เลขาธิการ ก.ค.ศ., เลขาธิการสํานักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย, เลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน, เลขาธิการคุรุสภา, เลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมสวัสดิการและสวัสดิภาพครูและบุคลากรทางการศึกษา (สกสค.), ผู้อํานวยการองค์การค้าของ สกสค.โดยมีปลัดกระทรวงศึกษาธิการ เป็นกรรมการและเลขานุการ
อํานาจหน้าที่:กําหนดนโยบายในการป้องกันและปราบปรามการทุจริตของหน่วยงานในสังกัดและองค์กรในกํากับ, กํากับ ติดตามการดําเนินงาน ตลอดจนจัดทํารายงานผลการดําเนินงานเสนอต่อ รมว.ศึกษาธิการ และนายกรัฐมนตรี และแต่งตั้งคณะอนุกรรมการเพื่อดําเนินการเรื่องที่เกี่ยวข้อง
2) คณะกรรมการดําเนินงานขับเคลื่อนการป้องกันและปราบปรามการทุจริต กระทรวงศึกษาธิการโดยมี พลเอกสุทัศน์ กาญจนานนท์กุล และพันเอกดํารงค์ สิมะขจรบุญ เป็นที่ปรึกษา, มีนายพิษณุ ตุลสุข เป็นประธานกรรมการ, นายอรรถพล ตรึกตรอง เป็นรองประธานกรรมการ และมีกรรมการประกอบด้วยผู้อํานวยการสํานักพัฒนากฎหมายการศึกษา สํานักงานเลขาธิการสภาการศึกษา, ผู้อํานวยการสํานักพัฒนาระบบบริหารงานบุคคลและนิติการ สํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน, ผู้อํานวยการสํานักนิติการ สํานักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา, ผู้อํานวยการสํานักจรรยาบรรณวิชาชีพและนิติการ สํานักงานเลขาธิการคุรุสภา, ผู้อํานวยการสํานักกฎหมายและคุ้มครองสิทธิครู สกสค., หัวหน้าฝ่ายกฎหมายและวินัย องค์การค้าของ สกสค., ผู้อํานวยการสํานักนิติการ สํานักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ, หัวหน้ากลุ่มนิติการ สํานักอํานวยการ สํานักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา, ผู้อํานวยการภารกิจกฎหมาย อุทธรณ์ และร้องทุกข์ สํานักงาน ก.ค.ศ., หัวหน้ากลุ่มงานวินัยและนิติการ กลุ่มการเจ้าหน้าที่ สํานักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย, หัวหน้าฝ่ายนิติการ กลุ่มงานเลขานุการกรม สํานักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชนโดยมีนายกําพล วันทา เป็นกรรมการและเลขานุการ
อํานาจหน้าที่:จัดทําแผนปฏิบัติการแก้ปัญหาการทุจริตในกระทรวงศึกษาธิการ, ขับเคลื่อนและดําเนินการตามแผนปฏิบัติการ, กําหนดรูปแบบการติดตาม ประเมินผล และการรายงาน, จัดทําระบบบัญชีเรื่องและคดีความ ประสานงาน/หารือกับส่วนราชการต่าง ๆ ตลอดจนเสนอแนะแนวทางการแก้ปัญหาการทุจริต และรายงานผลการดําเนินงานตามแผนปฏิบัติการ ปัญหา อุปสรรค และข้อเสนอแนะต่อประธานคณะกรรมการอํานวยการฯ ทุก 15 วัน