รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-ทส. ประชุมคณะกรรมการนโนบายบริหารจัดการถ้ำแห่งชาติ ครั้งที่ 1/2563
วันพุธที่ 29 มกราคม 2563
ทส. ประชุมคณะกรรมการนโนบายบริหารจัดการถ้ําแห่งชาติ ครั้งที่ 1/2563
เมื่อวันที่ 24 มกราคม 2563 นายวราวุธ ศิลปอาชา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เป็นประธานการประชุมคณะกรรมการนโยบายบริหารจัดการถ้ําแห่งชาติ ครั้งที่ 1/2563 ณ อุทยานแห่งชาติถ้ําหลวง – ขุนน้ํานางนอน (เตรียมการ)
ทส. ประชุมคณะกรรมการนโนบายบริหารจัดการถ้ําแห่งชาติ ครั้งที่ 1/2563
เมื่อวันที่ 24 มกราคม 2563 นายวราวุธ ศิลปอาชา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เป็นประธานการประชุมคณะกรรมการนโยบายบริหารจัดการถ้ําแห่งชาติ ครั้งที่ 1/2563 ณ อุทยานแห่งชาติถ้ําหลวง – ขุนน้ํานางนอน (เตรียมการ) อําเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย โดยมี เจ้าหน้าที่จากกรมทรัพยากรธรณี กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ในฐานะเลขานุการคณะกรรมการนโยบายบริหารจัดการถ้ําแห่งชาติ ว่าที่ ร้อยตรี ณรงค์ โรจนโสทร รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย หัวหน้าส่วนราชการและหัวหน้าหน่วยงานในจังหวัดเชียงรายที่เกี่ยวข้อง เข้าร่วมเป็นคณะกรรมการการประชุมในครั้งนี้ด้วย
นายวราวุธ ศิลปอาชา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กล่าวว่า ถ้ําในประเทศไทย มีมากกว่า 5,000 ถ้ํา สามารถระบุตําแหน่งได้ประมาณ 2,600 แห่ง ถ้ําเป็นทรัพยากรธรรมชาติที่สําคัญเพื่อการท่องเที่ยว ผจญภัย ศึกษาวิจัย แต่มีความเปราะบางของระบบนิเวศ ถ้ําอยู่ภายใต้การกํากับดูแลของภาคส่วนต่าง ๆ อีกทั้ง ยังไม่มีกฎหมายเฉพาะเกี่ยวกับการบริหารจัดการถ้ํา และไม่มีองค์กรใดรับผิดชอบในการบริหารจัดการถ้ําในภาพรวม
นอกจากนี้ ถ้ําและสิ่งมีชีวิตที่สําคัญของโลกภายในถ้ํายังได้รับการคุกคามทั้งโดยภัยทางธรรมชาติและกิจกรรมของมนุษย์ และประเทศไทยยังไม่มีมาตรฐานในการบริหารจัดการถ้ําอย่างบูรณาการ ทําให้ถ้ําจํานวนมากได้รับความเสียหายเสื่อมโทรมลงอย่างรวดเร็ว และเกิดผลกระทบต่อสิ่งมีชีวิตและทรัพยากรภายในถ้ํา อีกทั้ง การขาดความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับถ้ํา ทําให้เกิดอันตรายกับนักท่องเที่ยวในถ้ํานับตั้งแต่คณะรัฐมนตรี มีมติเมื่อวันที่ 2 เมษายน 2562 เห็นชอบให้แต่งตั้งคณะกรรมการนโยบายบริหารจัดการถ้ําแห่งชาติ โดยมีรัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเป็นประธาน หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจากกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กระทรวง การท่องเที่ยวและกีฬา กระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงวัฒนธรรม กระทรวงมหาดไทย เป็นกรรมการ เพื่อกําหนดนโยบาย หลักเกณฑ์ แนวทางการใช้ประโยชน์ และแนวทางในการบริหารจัดการแบบมีส่วนร่วมกับภาคส่วนต่าง ๆ เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนของท้องถิ่น และบูรณาการการบริหารจัดการ การท่องเที่ยวถ้ําโดยมีความเชื่อมโยงกับการพัฒนาเศรษฐกิจของชุมชนท้องถิ่น
คณะกรรมการนโยบายบริหารจัดการถ้ําแห่งชาติ กําหนดข้อปฏิบัติในการคุ้มครองถ้ํา 16 ข้อ เพื่อคุ้มครองถ้ําของประเทศก่อนที่ถูกทําลายโดยกระบวนการธรรมชาติและการกระทําของมนุษย์ ประกอบด้วย 1) ห้ามสัมผัสหรือแตะต้องประติมากรรมถ้ํา เช่น หินงอก หินย้อย เสาหิน รวมทั้ง หยดน้ําที่หยดจากหินย้อย 2) ห้ามตี เคาะ ทําลายหินในถ้ํา 3) ห้ามสูบบุหรี่ ก่อกองไฟ จุดธูปเทียน หรือกิจกรรมใดๆที่ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงต่อสภาพอากาศภายในถ้ํา 4) ห้ามนําอาหารเข้าไปรับประทานในถ้ํารวมทั้งทิ้งเศษขยะมูลฝอยใดๆ 5) ห้ามส่งเสียงดังหรือกระทําการใด ๆ ที่เป็นการรบกวนหรือก่อความรําคาญให้แก่สัตว์ รวมทั้งห้ามยิงปืน จุดประทัดและ วัตถุระเบิด 6) ห้ามนําสัตว์เลี้ยงหรือสัตว์พาหนะเข้าไปในถ้ํา 7) ห้ามขีดเขียน ขูดลบ ขีดฆ่า ทาหรือ พ่นสี หรือปิดประกาศ 8) ห้ามถ่ายอุจจาระ ปัสสาวะในถ้ํา 9) ห้ามเก็บหรือนําสิ่งใด ๆ ออกจากถ้ํา อาทิ หิน ผลึกแร่ ซากดึกดําบรรพ์ โบราณวัตถุ และหรือสิ่งมีชีวิตภายในถ้ํา 10) ห้ามกระทําการใดๆ อันจะเป็นการเปลี่ยนแปลงทางน้ําหรือสร้างสิ่งกีดขวางทางน้ํา ที่จะทําให้น้ําท่วมล้น หรือเหือดแห้ง เว้นแต่ได้รับการอนุญาตจากหน่วยงานเจ้าของพื้นที่ 11) ห้ามตั้งแคมป์พักแรมภายในถ้ํา 12) ห้ามเดินออกนอกเส้นทางที่กําหนด 13) ไม่แตะต้องและ/หรือทําลายระบบไฟฟ้าในถ้ํา 14) ไม่รบกวนแหล่งโบราณคดี หรือ ซากดึกดําบรรพ์ที่พบในถ้ํา 15) ไม่ก่อสร้างสิ่งอํานวยความสะดวก เช่น สะพาน ทางเดิน บันได เว้นแต่การก่อสร้างเพื่ออํานวยความสะดวก/ความปลอดภัยเท่าที่จําเป็น และให้มีความกลมกลืนกับสภาพธรรมชาติ ในถ้ํา 16) ให้มีผู้นําเที่ยวถ้ําท้องถิ่นที่ผ่านฝึกอบรมตามมาตรฐาน Local Cave Guide และปฏิบัติตามคําแนะนําอย่างเคร่งครัด
นอกจากนี้ คณะกรรมการได้เห็นชอบให้มีการสํารวจ ประเมิน และมีแผนบริหารจัดการถ้ําที่มีความสําคัญในด้านความหลากหลายทางชีวภาพ มีการกระจายตัวในทุกภูมิภาค รวมทั้งมีความอ่อนไหวในการถูกทําลายจํานวน 11 ถ้ํา ประกอบด้วย ถ้ําหลวงขุนน้ํานางนอน จังหวัดเชียงราย ถ้ําแก้วโกมล จังหวัดแม่ฮ่องสอน ถ้ําเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่ ถ้ําปาฏิหาริย์ จังหวัดอุบลราชธานี ถ้ําพญานาคราชจังหวัดขอนแก่น ถ้ําละว้า จังหวัดกาญจนบุรี ถ้ําพระโพธิสัตว์ จังหวัดสระบุรี ถ้ําธารน้ําลอด จังหวัดชุมพร ถ้ําภูผาเพชร จังหวัดสตูล ถ้ําเขาช้างหาย จังหวัดตรัง และถ้ําในเขตอุทยานแห่งชาติดอยภูคา จังหวัดน่าน
ทั้งนี้ นโยบายและแผนแม่บทในการบริหารจัดการถ้ําของประเทศไทยมีเป้าหมายที่จะแล้วเสร็จในปลายปี พ.ศ.2563 ที่ประกอบด้วยร่างกรอบนโยบายการบริหารจัดการถ้ําแห่งชาติ มี 12 ข้อ และแผนแม่บทจะประกอบด้วยแผนแม่บท จํานวน 10 แผนงาน ที่ครอบคลุมการบริหารจัดการถ้ําในทุกมิติ
โดยคณะกรรมการนโยบายบริหารจัดการถ้ําแห่งชาติ ได้กําหนดระยะของการดําเนินงาน (roadmap) กําหนดไว้เป็น 3 ระยะ ประกอบด้วย
ระยะที่ 1 ระยะของการปฏิรูปการบริหารจัดการถ้ํา (เป้าหมายปี 2565) ปฏิรูประบบการสํารวจ วิจัย และพัฒนาข้อมูลถ้ํา กําหนดนโยบาย หลักเกณฑ์ กฎระเบียบ ควบคู่ไปกับการสํารวจและกําหนดแนวทางบริหารจัดการถ้ําที่มีปัญหาหรือความสําคัญเร่งด่วน จํานวนไม่น้อยกว่า 10 ถ้ํา
ระยะที่ 2 ระยะของการสร้างความมั่นคงในการบริหารจัดการถ้ํา (เป้าหมายปี 2570) สร้างฐานข้อมูลและองค์ความรู้ที่ครอบคลุมถ้ําที่มีความสําคัญ มีการจําแนกประเภทของถ้ํา เพื่อการใช้ประโยชน์ในการท่องเที่ยว การผจญภัย การศึกษาวิจัย การสงวน อนุรักษ์และพัฒนาอย่างมีส่วนร่วม และการสร้างกลไกการบริหารจัดการอย่างมืออาชีพ ทั้งนี้ กําหนดเป้าหมายของการสํารวจถ้ําตามหลักวิชาการและมีการบริหารจัดการถ้ําประมาณ 100 แห่งภายในปี 2570
ระยะที่ 3 เป็นระยะของการสร้างความมั่งคั่ง ยั่งยืนในการบริหารจัดการถ้ํา (เป้าหมายปี 2580) พัฒนาเศรษฐกิจที่มั่งคั่งให้ชุมชน ประชาชนมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการและดูแลรักษาถ้ํา มีการใช้ประโยชน์ทรัพยากรถ้ําอย่างสมดุลเป็นธรรมและยั่งยืน ทั้งนี้ ได้กําหนดเป้าหมายของการสํารวจถ้ําตามหลักวิชาการและมีการบริหารจัดการถ้ําประมาณ 200 แห่งภายในปี 2580