รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-กทม. ชี้แจงข้อวิจารณ์การสร้างทางเลียบแม่น้ำเจ้าพระยาของ กทม.
วันอาทิตย์ที่ 10 มิถุนายน 2561
กทม. ชี้แจงข้อวิจารณ์การสร้างทางเลียบแม่น้ําเจ้าพระยาของ กทม.
กทม.ชี้แจงข้อวิจารณ์การสร้างทางเลียบแม่น้ําเจ้าพระยาของ กทม. ระบุงบประมาณโครงการเป็นไปตามราคาวัสดุ-ราคาค่าแรงงานตามหลักเกณฑ์ของราชการ ไม่ได้มีมูลค่าสูงถึง 14,000 ล้านบาท ยืนยันโครงการมีความคุ้มค่าเหมาะสมกับการลงทุน
วันที่ 5 มิถุนายน 2561 นายภัทรุตม์ ทรรทรานนท์ ปลัดกรุงเทพมหานคร และนายณัฏฐ์ ศรีสุคนธนันท์ ผู้อํานวยการสํานักการโยธา กรุงเทพมหานคร ชี้แจงข้อวิจารณ์การสร้างทางเลียบแม่น้ําเจ้าพระยาของ กทม. ตามที่สมัชชารักษ์แม่น้ําลําคลอง จัดเสวนาเรื่อง “ทางเลียบแม่น้ําเจ้าพระยา พัฒนาหรือทําลาย” มีประเด็นดังนี้
1. กรุงเทพมหานครนําเสนอโครงการที่เป็นสะพานยกสูงเหนือระดับน้ําท่วม งบประมาณ 14,000 ล้านบาท ซึ่งผลการศึกษาของที่ปรึกษาออกแบบเป็นการสร้างสะพาน ถนนลงไปในแม่น้ําเจ้าพระยา มีความกว้างประมาณ 10 เมตร ยาว 7 กิโลเมตร ในแต่ละฝั่งของแม่น้ําเจ้าพระยาจากสะพานพระราม 7 ถึงสะพานปิ่นเกล้า ความยาว 14 กิโลเมตร ซึ่งเป็นการออกแบบที่ไม่สอดคล้องกับหลักการและเจตนารมณ์ของการพัฒนา เชื่อว่าจะส่งผลกระทบในหลาย ๆ มิติ ทั้งด้านภูมิสถาปัตย์ ประเพณีวัฒนธรรมริมน้ํา การท่องเที่ยว การคมนาคมขนส่งทางน้ํา และการระบายน้ําเพื่อป้องกันน้ําท่วม
2. ที่ผ่านมากรุงเทพมหานครไม่ได้ให้รายละเอียดเกี่ยวกับแผนและรูปแบบโครงสร้างมากนัก และมีการออกแบบเสาทางเดินเป็นลักษณะเสาเดียว ซึ่งอาจเป็นอันตราย
3. สงสัยว่าการพัฒนาพื้นที่ดังกล่าว ใครได้ประโยชน์ทางด้านเศรษฐศาสตร์ เพราะยังไม่มีความชัดเจนว่าโครงการจะเป็นเช่นไร
สํานักการโยธา กรุงเทพมหานคร ขอเรียนชี้แจงข้อเท็จจริง ดังนี้
1. กรุงเทพมหานครนําเสนอโครงการที่เป็นสะพานยกสูงเหนือระดับน้ําท่วม งบประมาณ 14,000 ล้านบาท ซึ่งผลการศึกษาของที่ปรึกษาออกแบบเป็นการสร้างสะพาน ถนนลงไปในแม่น้ําเจ้าพระยา มีความกว้างประมาณ 10 เมตร ยาว 7 กิโลเมตร ในแต่ละฝั่งของแม่น้ําเจ้าพระยาจากสะพานพระราม 7 ถึงสะพานปิ่นเกล้า ความยาว 14 กิโลเมตร ซึ่งเป็นการออกแบบที่ไม่สอดคล้องกับหลักการและเจตนารมณ์ของการพัฒนา เชื่อว่าจะส่งผลกระทบในหลาย ๆ มิติ ทั้งด้านภูมิสถาปัตย์ ประเพณีวัฒนธรรมริมน้ํา การท่องเที่ยว การคมนาคมขนส่งทางน้ํา และการระบายน้ําเพื่อป้องกันน้ําท่วม
กรุงเทพมหานครขอชี้แจงว่า กรุงเทพมหานครได้ดําเนินโครงการพัฒนาริมฝั่งแม่น้ําเจ้าพระยา ตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 9 ธันวาคม 2557 และวันที่ 15 พฤษภาคม 2558 ที่มอบหมายให้ศึกษาความเหมาะสมและจัดทําแบบรายละเอียดเพื่อการก่อสร้างโครงการพัฒนาริมฝั่งแม่น้ําเจ้าพระยา จากสะพานพระราม 7 ถึงสะพานสมเด็จพระปิ่นเกล้า โดยมีคณะทํางานด้านต่าง ๆ ได้แก่ คณะอนุกรรมการด้านการบริหารโครงการ คณะอนุกรรมการด้านการออกแบบและภูมิสถาปัตย์ คณะอนุกรรมการด้านกฎหมาย และคณะอนุกรรมการด้านประชาสัมพันธ์ โดยองค์ประกอบของคณะอนุกรรมการชุดต่าง ๆ ประกอบด้วยหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ซึ่งได้มีการประชุมเพื่อพิจารณาในแต่ละด้าน ซึ่งในการศึกษาความเหมาะสมและรูปแบบของโครงการฯ ได้คํานึงถึงปัจจัยที่จะส่งผลกระทบในด้านต่าง ๆ ครอบคลุมทั้งด้านสถาปัตยกรรม ภูมิสถาปัตยกรรม วิศวกรรม สิ่งแวดล้อม เศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม การท่องเที่ยว การคมนาคมขนส่งทางน้ํา และการระบายน้ําเพื่อป้องกันน้ําท่วม โดยนําข้อคิดเห็นของประชาชนมาเป็นส่วนหนึ่งในการพิจารณาดําเนินการโครงการ ผลการศึกษาปรากฏว่าการพัฒนาริมฝั่งแม่น้ําเจ้าพระยาที่จะเกิดขึ้น จะไม่ส่งผลกระทบใด ๆ ต่อวิถีชีวิต การประกอบธุรกิจ การประกอบอาชีพ การเปลี่ยนแปลงด้านสิ่งแวดล้อม ประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรม
รูปแบบโครงการในภาพรวม ประกอบด้วย การก่อสร้างทางเดิน ทางจักรยานริมแม่น้ําเจ้าพระยาจากสะพานพระราม 7 ถึงสะพานสมเด็จพระปิ่นเกล้า มีความกว้างประมาณ 6-10 เมตร พร้อมกับปรับปรุงภูมิทัศน์เขื่อน ท่าเรือ ศาลาท่าน้ํา พื้นที่บริการสาธารณะ เส้นทางการเข้าถึง ระบบไฟฟ้า ระบบระบายน้ํา และส่วนประกอบอื่น ๆ โดยงบประมาณโครงการเป็นไปตามราคาวัสดุและราคาค่าแรงงานตามหลักเกณฑ์ของทางราชการ ไม่ได้มีมูลค่าสูงถึง 14,000 ล้านบาท สําหรับรูปแบบทางเดินริมแม่น้ําจะมีทั้งการพัฒนาพื้นที่ริมแม่น้ําเจ้าพระยาและจัดทําทางเดินริมแม่น้ําบนฝั่ง เช่น บริเวณใต้สะพานพระราม 8 แต่เนื่องจากไม่มีนโยบายในการเวนคืนพื้นที่ริมน้ําที่เป็นของเอกชน จึงจําเป็นต้องมีการออกแบบทางเดินริมน้ําแบบสะพานยื่นไปในแม่น้ําเจ้าพระยา ส่วนระดับของทางเดิน ทางจักรยาน อยู่สูงกว่าระดับน้ําทะเลปานกลาง 2.25 เมตร ต่ํากว่าระดับเขื่อนป้องกันน้ําท่วมในปัจจุบัน ประมาณ 1 เมตร ดังนั้น จะไม่บดบังทัศนียภาพสิ่งก่อสร้างเดิมริมน้ํา ไม่บดบังภูมิทัศน์และวัฒนธรรมริมสองฝั่งแม่น้ําเจ้าพระยา และจะไม่เป็นอุปสรรคต่อการเดินเรือทุกประเภทที่ใช้แม่น้ําเจ้าพระยาในการสัญจร
2. ที่ผ่านมากรุงเทพมหานครไม่ได้ให้รายละเอียดเกี่ยวกับแผนและรูปแบบโครงสร้างมากนัก และมีการออกแบบเสาทางเดินเป็นลักษณะเสาเดียว ซึ่งอาจเป็นอันตราย
ขอชี้แจงว่า ที่ผ่านมากรุงเทพมหานครได้ให้รายละเอียดเกี่ยวกับรูปแบบโครงการผ่านทุกช่องทางการสื่อสารทั้งหนังสือพิมพ์ วิทยุ โทรทัศน์ สื่อออนไลน์ ตลอดจนเว็บไซต์โครงการ www.chaophrayaforall.com และ Facebook Fanpage : Chao Phraya for All ซึ่งเป็นช่องทางที่ทุกคนสามารถเข้าถึงได้ตลอดเวลา นอกจากนี้ ยังได้จัดรับฟังความคิดเห็นและเผยแพร่ข้อมูลโครงการฯ มีการรับฟังความคิดเห็นจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ผ่านกระบวนการการมีส่วนร่วมของประชาชน ได้มีการลงพื้นที่ให้ข้อมูล รับฟังความคิดเห็น และข้อห่วงกังวลจากประชาชนมากกว่า 400 ครั้ง ซึ่งได้รับความร่วมมือจากประชาชนทั่วไป ชุมชนริมน้ํา และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียมาร่วมให้ข้อมูล ข้อคิดเห็นต่าง ๆ อย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่เริ่มต้นโครงการจนปัจจุบันที่โครงการออกแบบแล้วเสร็จก็ยังได้รับความร่วมมือจากประชาชนในการให้ข้อคิดเห็นที่เป็นประโยชน์ต่อโครงการ
สําหรับข้อกังวลเรื่องการออกแบบเสาทางเดินเป็นลักษณะเสาเดียว ซึ่งอาจเป็นอันตรายนั้น โดยข้อเท็จจริงแล้ว รูปแบบโครงสร้างของทางเดินริมน้ําจะมีลักษณะแตกต่างกันตามขนาดความกว้างทางเดินของแต่ละพื้นที่ ซึ่งมีขนาดแตกต่างกันไปตามความเหมาะสมของและบริบทแต่ละบริเวณ โดยเสาเข็มที่ใช้จะมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 0.80 เมตร จํานวน 1 – 4 ต้น ไม่ได้เป็นเสาต้นเดียวตลอดแนวโครงการแต่อย่างใด การออกแบบคํานึงถึงความมั่นคงแข็งแรง ความปลอดภัย ความทนทานต่อการเกิดแผ่นดินไหว การกัดเซาะของคลื่น การกัดกร่อนของน้ํากร่อย และผลกระทบต่อการไหลของน้ําอย่างครบถ้วน
3. สงสัยว่าการพัฒนาพื้นที่ดังกล่าว ใครได้ประโยชน์ทางด้านเศรษฐศาสตร์ เพราะยังไม่มีความชัดเจนว่าโครงการจะเป็นเช่นไร
ขอชี้แจงว่า โครงการพัฒนาพื้นที่ริมฝั่งแม่น้ําเจ้าพระยา เป็นโครงการที่พัฒนาขึ้นเพื่อให้บริการและอํานวยความสะดวกแก่ประชาชนทุกคน รวมถึงนักท่องเที่ยว ซึ่งจะได้รับประโยชน์จากการพัฒนาพื้นที่ริมฝั่งแม่น้ําเจ้าพระยาทั้งทางตรงและทางอ้อม อาทิ มีการจับจ่ายใช้สอยเพิ่มขึ้นในบริเวณโครงการ สร้างการกระจายตัวของรายได้ และส่งเสริมให้เกิดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม ซึ่งเกิดเป็นผลประโยชน์ทางเศรษฐศาสตร์ทั้งที่ได้รับเป็นตัวเงิน (cash) และที่ไม่ได้รับเป็นตัวเงิน (Non – Cash) ดังนี้
1. ผลประโยชน์ที่ได้รับจากนักท่องเที่ยวเพิ่มขึ้น การพัฒนาโครงการทางเดินริมแม่น้ําจะทําให้เกิดการเชื่อมต่อการเดินทางระหว่างสถานที่ท่องเที่ยวและสถานที่สําคัญทางวัฒนธรรมริมฝั่งแม่น้ํา ทั้งฝั่งพระนครและฝั่งธนบุรี เช่น วัด และสถานที่สําคัญต่าง ๆ รวมประมาณ 35 แห่ง เมื่อมีการเชื่อมต่อสถานที่ท่องเที่ยวก็จะทําให้เกิดการพัฒนาพื้นที่ของชาวบ้านบริเวณริมแม่น้ําเจ้าพระยาให้เป็นพื้นที่พาณิชย์ เกิดรายได้จากการท่องเที่ยว ส่งผลให้ชาวบ้านได้รับประโยชน์จากการมีรายได้เพิ่มขึ้น รวมถึงมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น
2. ผลประโยชน์ที่ได้รับจากมูลค่าที่ดินเพิ่มขึ้น การพัฒนาโครงการพื้นที่ริมฝั่งแม่น้ําเจ้าพระยา จะทําให้ที่ดินตลอดแนวโครงการ มีมูลค่าเพิ่มสูงขึ้น จากการที่มีจํานวนผู้ใช้บริการมากขึ้น การเข้า-ออกในพื้นที่ริมแม่น้ําง่ายขึ้น และการเดินทางที่สะดวกสบายและรวดเร็วมากขึ้น
3. ผลประโยชน์ด้านอื่น ๆ ที่เป็นผลพลอยได้จากการพัฒนา ซึ่งประชาชน ผู้ใช้บริการ ชุมชนโดยรอบ หรือผู้ที่เกี่ยวข้องได้รับผลประโยชน์ แต่ไม่สามารถวัดเป็นมูลค่าได้ อาทิ 1) ประหยัดค่าใช้จ่ายในการใช้รถยนต์และเวลาเดินทาง กรณีที่ผู้เดินทางเปลี่ยนจากการใช้รถยนต์มาเป็นการเดินหรือปั่นจักรยานแทน ทําให้สามารถลดต้นทุนต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นจากการเดินทางแบบเดิมนอกจากการลดต้นทุนต่าง ๆ ในการเดินทาง ยังสามารถลดเวลาในการเดินทางในบางเส้นทาง ทําให้สามารถนําเวลาการเดินทางที่ประหยัดได้ ไปดําเนินกิจกรรมอื่น ๆ ที่สามารถสร้างมูลค่าเพิ่มให้แก่เศรษฐกิจและสังคมได้ 2) ประชาชนมีสุขภาพที่แข็งแรง เนื่องจากพื้นที่ริมน้ําที่พัฒนาเป็นทางเดินมีลักษณะเป็นพื้นที่สาธารณะ มีสวนสาธารณะ สวนหย่อมสําหรับการพักผ่อน และมีพื้นที่สําหรับการออกกําลังกาย หรือทํากิจกรรมอื่น ๆ สําหรับประชาชนผู้ใช้บริการ ส่งผลดีต่อการสร้างเสริมสุขภาพที่ดีให้กับประชาชน สนับสนุนให้เกิดการออกกําลังกาย หรือผ่อนคลายความเครียด ทําให้สุขภาพแข็งแรงขึ้น ลดการเจ็บป่วย ส่งผลให้รัฐบาลสามารถประหยัดเงินสนับสนุนค่ารักษาพยาบาลที่จะต้องจ่ายในแต่ละปี
3) เกิดการพัฒนาเมืองและการจ้างงาน การพัฒนาทางเดินริมน้ําจะทําให้การเดินทางสะดวกขึ้น ประหยัดต้นทุนและเวลาในการเดินทาง ทําให้มีประชาชนเปลี่ยนจากการเดินทางรูปแบบเดิมมาใช้บริการมากขึ้น ทําให้พื้นที่บริเวณโดยรอบตลอดริมทางเดินกลายเป็นพื้นที่ธุรกิจแห่งใหม่ ส่งผลให้เกิดการพัฒนาที่ดินบริเวณตลอดแนวทางเดินที่รกร้างว่างเปล่า หรือไม่มีการใช้ประโยชน์ที่เหมาะสม ให้มีการใช้ประโยชน์เพิ่มขึ้นในเชิงพาณิชย์เพื่อสร้างรายได้ ทําให้มีการใช้จ่ายเงินและการจ้างงานเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง เพื่อรองรับความต้องการของผู้ใช้บริการ 4) สร้างการเข้าถึงพื้นที่ชุมชนทําให้ชุมชนเป็นพื้นที่เปิด เนื่องจากในอดีตที่ดิน หรือชุมชนบริเวณริมแม่น้ําเจ้าพระยามีทางเข้า-ออกโดยใช้ถนนหลักเส้นทางเดียว ไม่สามารถเข้าถึงได้ผ่านทางริมน้ํา ทําให้การเข้าถึงค่อนข้างยากลําบาก ทั้งที่เป็นชุมชนที่เป็นแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมที่สําคัญต่าง ๆ รวมถึงเมื่อเกิดปัญหากรณีฉุกเฉินต่าง ๆ ที่ต้องการความช่วยเหลืออย่างเร่งด่วน อาจจะไม่สามารถเข้าไปช่วยเหลือได้อย่างทันเวลาทําให้เกิดการสูญเสียมหาศาล ดังนั้น การพัฒนาทางเดินริมแม่น้ําจะสร้างการเข้าถึงชุมชนท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมที่สําคัญต่าง ๆ บริเวณริมแม่น้ํา และลดการสูญเสียทั้งชีวิตและทรัพย์สิน จากการให้ความช่วยเหลือในกรณีฉุกเฉินหรือกรณีที่เกิดภัยร้ายแรงต่างๆ ได้อย่างทันเวลา รวมถึงลดปัญหาอาชญากรรม ปัญหายาเสพติดในชุมชน จากการเป็นพื้นที่เปิด
โดยสรุปแล้ว จากการผลการวิเคราะห์ด้านความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์ของโครงการปรากฏว่ามีความคุ้มค่าและเหมาะสมกับการลงทุน เนื่องจากมูลค่าปัจจุบันสุทธิ (NPV) มีค่าเป็นบวก โดยให้ผลตอบแทนการลงทุนเฉลี่ยประมาณร้อยละ 11.89 ต่อปี และมีระยะเวลาคืนทุนที่ 10 ปี 8 เดือน ซึ่งถือเป็นระยะเวลาที่เหมาะสมเมื่อเทียบกับมูลค่าการลงทุน
--------------------------------