รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-ร่างพระราชบัญญัติการเงินการคลังของรัฐ พ.ศ. ....
วันศุกร์ที่ 19 มกราคม 2561
ร่างพระราชบัญญัติการเงินการคลังของรัฐ พ.ศ. ....
ร่างพระราชบัญญัติวินัยการเงินการคลังของรัฐ พ.ศ. .... (ร่าง พ.ร.บ. วินัยการเงินการคลังฯ) ได้ผ่านการพิจารณาของสภานิติบัญญัติแห่งชาติในวาระที่ 2 และ 3 เรียบร้อยแล้ว เมื่อวันที่ 18 มกราคม 2561
นายพรชัย ฐีระเวช ที่ปรึกษาด้านเศรษฐกิจการเงิน สํานักเศรษฐกิจการคลัง ในฐานะรองโฆษกกระทรวงการคลัง เปิดเผยว่า ร่างพระราชบัญญัติวินัยการเงินการคลังของรัฐ พ.ศ. .... (ร่าง พ.ร.บ. วินัยการเงินการคลังฯ) ได้ผ่านการพิจารณาของสภานิติบัญญัติแห่งชาติในวาระที่ 2 และ 3 เรียบร้อยแล้ว เมื่อวันที่ 18 มกราคม 2561 โดยมีสมาชิกเข้าประชุมจํานวน 167 คน ลงมติเห็นด้วย 158 เสียง และงดออกเสียง 9 เสียง
ร่าง พ.ร.บ. วินัยการเงินการคลังฯ เป็นการดําเนินการตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 มาตรา 62 ที่กําหนดให้รัฐต้องรักษาวินัยการเงินการคลังอย่างเคร่งครัด เพื่อให้ฐานะการเงินการคลังของรัฐมีเสถียรภาพและมั่นคงตามกฎหมายว่าด้วยวินัยการเงินการคลัง โดยกฎหมายฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้มีกฎหมายหลักเกี่ยวกับวินัยการเงินการคลังที่ชัดเจน และเป็นการบัญญัติให้รัฐต้องรักษาวินัยการเงินการคลังอย่างเคร่งครัดเพื่อให้เกิดเสถียรภาพและความมั่นคงอย่างยั่งยืนต่อฐานะทางการเงินและการคลังของประเทศ โดยได้นําบทบัญญัติที่เกี่ยวเนื่องกับการรักษาวินัยการคลังของรัฐที่ปรากฏอยู่ในกฎหมายหลายฉบับ เช่น กฎหมายว่าด้วยเงินคงคลัง กฎหมายว่าด้วยวิธีการงบประมาณ กฎหมายว่าด้วยการบริหารหนี้สาธารณะ เป็นต้น มาบัญญัติรวมกันไว้ในกฎหมายฉบับเดียวโดยมีสาระสําคัญ ดังนี้
1. กําหนดนิยามคําว่า “หน่วยงานของรัฐ” ให้หมายถึง ส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ หน่วยงานของรัฐสภา ศาลยุติธรรม ศาลปกครอง ศาลรัฐธรรมนูญ องค์กรอัยการ องค์การมหาชน ทุนหมุนเวียนที่มีฐานะเป็นนิติบุคคล องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และหน่วยงานอื่นของรัฐตามที่กฎหมายกําหนด เพื่อให้ครอบคลุมหน่วยงานของรัฐทุกประเภทที่จะต้องดําเนินการตามกรอบวินัยการเงินการคลังที่ได้บัญญัติไว้ในกฎหมายฉบับนี้
2. กําหนดให้มี “คณะกรรมการนโยบายการเงินการคลังของรัฐ” ซึ่งมีนายกรัฐมนตรี เป็นประธาน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เป็นรองประธาน มีปลัดกระทรวงการคลัง เลขาธิการคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ผู้อํานวยการสํานักงบประมาณ และผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย เป็นกรรมการ และมีผู้อํานวยการสํานักงานเศรษฐกิจการคลัง เป็นเลขานุการ โดยมีอํานาจหน้าที่ที่สําคัญ ได้แก่ การจัดทําแผนการคลังระยะปานกลาง การกําหนดสัดส่วนเพื่อเป็นกรอบในการรักษาวินัยการเงินการคลังในด้านต่าง ๆ เช่น กําหนดสัดส่วนหนี้สาธารณะต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ กําหนดสัดส่วนงบประมาณเพื่อการชําระหนี้ภาครัฐ กําหนดสัดส่วนภาระที่รัฐต้องชดเชยค่าใช้จ่ายในการดําเนินกิจกรรม มาตรการ หรือโครงการที่มอบหมายให้หน่วยงานของรัฐดําเนินการ เป็นต้น
3. กําหนดวินัย ในการดําเนินการทางการคลัง และการจัดทํางบประมาณ วินัยด้านรายได้รายจ่าย การบริหารทรัพย์สินของรัฐ การบริหารหนี้สาธารณะ รวมถึงเงินนอกงบประมาณและทุนหมุนเวียนที่สําคัญ เช่น
(1) การจัดสรรงบประมาณ ให้หน่วยงานของรัฐ จะต้องคํานึงถึงความจําเป็นและภารกิจ รวมถึงฐานะเงินนอกงบประมาณ โดยกําหนดหลักเกณฑ์การตั้งงบประมาณรายจ่าย เช่น งบประมาณรายจ่ายลงทุนต้องไม่น้อยกว่าร้อยลยี่สิบของงบประมาณรายจ่ายประจําปี และต้องไม่น้อยกว่าวงเงินส่วนที่ขาดดุลงบประมาณประจําปีนั้น เป็นต้น
(2) การมอบหมายให้หน่วยงานของรัฐ ดําเนินกิจกรรม มาตรการ หรือโครงการที่ก่อให้เกิดภาระต่องบประมาณหรือการสูญเสียรายได้ ให้กระทําได้เฉพาะกรณีที่อยู่ในหน้าที่และอํานาจตามกฎหมาย โดยมีวัตถุประสงค์ที่ชัดเจน และต้องคํานึงถึงภาระทางการคลังหรือการสูญเสียรายได้ที่จะเกิดขึ้นในอนาคตด้วย และภาระที่รัฐต้องรับชดเชยต้องมียอดคงค้างทั้งหมดรวมกันไม่เกินอัตราที่คณะกรรมการกําหนด
(3) ห้ามเสนอกฎหมาย ที่มีบทบัญญัติให้จัดเก็บภาษีอากรหรือค่าธรรมเนียมเพิ่มขึ้นจากที่กําหนดไว้ในกฎหมาย เพื่อให้หน่วยงานของรัฐนําไปใช้จ่ายตามวัตถุประสงค์ ยกเว้นกรณีการจัดเก็บเพื่อเป็นรายได้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
(4) การกันเงินรายได้ (Earmarked Tax) เพื่อให้หน่วยงานของรัฐนําไปใช้จ่ายตามวัตถุประสงค์ของหน่วยงาน เพื่อการหนึ่งการใดเป็นการเฉพาะ จะต้องอาศัยอํานาจตามกฎหมายเท่านั้น และจะต้องได้รับความเห็นชอบจากกระทรวงการคลังก่อน
(5) การก่อหนี้ผูกพันหรือจ่ายเงินของหน่วยงานของรัฐต้องอาศัยอํานาจตามที่กฎหมายกําหนด โดยต้องคํานึงถึงความโปร่งใส คุ้มค่าและประหยัด
(6) การบริหารหนี้สาธารณะ จะต้องเป็นไปตามกฎหมาย อยู่ภายใต้วัตถุประสงค์และอํานาจหน้าที่ของผู้กู้ ซึ่งต้องทําอย่างรอบคอบ
(7) เงินนอกงบประมาณให้มีเท่าที่จําเป็น เพื่อประโยชน์ในการปฏิบัติหน้าที่และการจัดตั้ง ทุนหมุนเวียนจะกระทําได้แต่โดยบทบัญญัติแห่งกฎหมายเฉพาะเท่านั้น
4. การทําบัญชี รายงาน และการตรวจสอบ กระทรวงการคลังต้องกําหนดมาตรฐานการบัญชีภาครัฐและนโยบายการบัญชีภาครัฐเพื่อให้หน่วยงานของรัฐนําไปใช้ในการจัดทําบัญชีและรายงานการเงิน โดยกระทรวงการคลังจะต้องจัดทํารายงานการเงินรวมภาครัฐให้คณะรัฐมนตรีทราบ และต้องเปิดเผยรายงานดังกล่าวต่อสาธารณชนด้วย
5. การสั่งลงโทษทางปกครองกรณีทําผิดวินัยตามกฎหมายนี้ ให้เป็นไปตามกฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการตรวจเงินแผ่นดิน
การบังคับใช้กฎหมายว่าด้วยวินัยการเงินการคลังจะช่วยให้หน่วยงานของรัฐมีการรักษาวินัยการเงินการคลังและดําเนินนโยบายด้านการคลังตามกรอบที่กฎหมายกําหนดไว้ในเรื่องต่างๆ ทั้งนี้ เมื่อหน่วยงานของรัฐสามารถดําเนินการได้ตามกรอบวินัยการเงินการคลังตามที่กฎหมายกําหนดได้แล้ว ย่อมจะส่งผลให้สถานะการเงินการคลังของประเทศมีเสถียรภาพ มั่นคง และยั่งยืน
สํานักนโยบายการคลัง สํานักงานเศรษฐกิจการคลัง
โทร. 0 2273 9020 ต่อ 3552