รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-ขอรับทราบแนวทางปฏิบัติของกระทรวงกลาโหม เกี่ยวกับเรื่องการเกณฑ์ทหารกองประจำการ
วันศุกร์ที่ 10 กรกฎาคม 2563
ขอรับทราบแนวทางปฏิบัติของกระทรวงกลาโหม เกี่ยวกับเรื่องการเกณฑ์ทหารกองประจําการ
สรุปการตอบกระทู้ถามในการประชุมวุฒิสภา  วันจันทร์ที่ ๓ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๓
เรื่อง  ขอรับทราบแนวทางปฏิบัติของกระทรวงกลาโหม เกี่ยวกับเรื่องการเกณฑ์ทหารกองประจําการ
ผู้ตั้งกระทู้ถาม ศาสตราจารย์ นิสดารก์ เวชยานนท์ สมาชิกวุฒิสภา
ถาม รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม
ผู้ตอบ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงกลาโหม (พลเอก ชัยชาญ ช้างมงคล)
ผู้ถาม : ศาสตราจารย์ นิสดารก์ เวชยานนท์ สมาชิกวุฒิสภา ถามกระทู้โดยสรุปดังนี้
ด้วยที่ผ่านมามีประเด็นที่เสนอให้ยกเลิกการเกณฑ์ทหารและใช้ระบบสมัครใจแทนการบังคับนั้น โดยปัจจุบันประเทศไทยได้พัฒนาวิธีการคัดเลือกทหารแบบผสมทั้งความสมัครใจและเกณฑ์ควบคู่กัน แต่สังคมภายนอกยังไม่เข้าใจถึงเหตุผลความจําเป็นที่จะต้องมีการเกณฑ์ทหาร ขั้นตอนและวิธีการเกณฑ์ รวมถึงแผนด้านกําลังพลสํารองของกองทัพ จึงขอเรียนถามว่าเหตุผลความจําเป็น ที่จะต้องมีการเกณฑ์ทหาร และกฎหมายหรือระเบียบที่เกี่ยวข้องกับการเกณฑ์แผนกําลังพลสํารอง แผนการเรียกเกณฑ์และรับสมัครในแต่ละปี ตลอดจนตัวเลขสถิติของจํานวนทหารที่ต้องเรียกเกณฑ์และจํานวนของผู้สมัคร รวมถึงสถิติของผู้ที่ประสงค์สมัครเป็นทหารต่อเมื่อปลดประจําการแล้ว จํานวนกําลังพล และภารกิจของกองทัพสอดคล้องกันหรือไม่ อย่างไร นอกจากนี้มีการพัฒนาปรับปรุงระบบการเกณฑ์ทหาร ระบบกําลังพลสํารอง และพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอนของทหารกองประจําการให้มีความทันสมัยรองรับศตวรรษที่ ๒๑ หรือไม่ อย่างไร ประกอบกับระบบการเกณฑ์ทหารสามารถตอบสนองยุทธศาสตร์ชาติด้านความมั่นคงหรือไม่ และการพัฒนาทรัพยากรบุคคลของกองทัพนั้น มีส่วนร่วมในการสร้างคนดี สู่สังคมอย่างไร ในส่วนระบบการเกณฑ์ทหารของประเทศไทย เมื่อเปรียบเทียบกับนานาประเทศแล้วมีข้อดี และข้อเสียอย่างไร นอกจากนี้ขอตั้งข้อสังเกต ๓ ประเด็น คือ ทักษะการออมของกําลังพล ความร่วมมือของกองทัพกับท้องถิ่นในการดูแลช่วยเหลือผู้สูงวัยและผู้ถูกทอดทิ้งในสังคมชนบท และกรณีการไม่จํากัดผู้หญิงเพื่อเข้ารับราชการทหาร
ผู้ตอบ : รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงกลาโหม (พลเอก ชัยชาญ ช้างมงคล)ตอบชี้แจงกระทู้โดยสรุปดังนี้
พลเอก ชัยชาญ ช้างมงคล รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงกลาโหม ได้รับมอบหมายให้ตอบชี้แจง ได้ตอบชี้แจงว่ารัฐธรรมนูญ มาตรา ๕๐ และมาตรา ๕๒ ประกอบกับพระราชบัญญัติที่เกี่ยวข้อง อาทิ การจัดระเบียบราชการกระทรวงกลาโหม การรับราชการทหาร รวมถึงกฎกระทรวงต่าง ๆ ได้ให้อํานาจในการจัดการกําลังพลสํารองสําหรับการจัดเตรียมกําลังพลเท่าที่จําเป็นเพื่อรองรับสถานการณ์ภัยคุกคามที่คาดว่าจะเกิดขึ้น รวมถึงให้มีระบบกําลังสํารองที่มีประสิทธิภาพในการพร้อมรบอย่างมีประสิทธิภาพ โดยใช้ภารกิจและขีดความสามารถเป็นตัวตั้งในการกําหนดโครงสร้างกําลังของกองทัพ อย่างไรก็ตามความต้องการทหารกองประจําการมีจํานวนปีละประมาณ ๑๐๐,๐๐๐ คน ซึ่งขณะนี้กองทัพอยู่ระหว่างปรับโครงสร้างให้เหมาะสมกะทัดรัด ทันสมัย และคาดว่าในอนาคตจํานวนความต้องการทหารกองประจําการจะลดลง ปัจจุบันกําลังพลมาจากการคัดเลือก และการรับสมัคร โดยข้อมูล ในปี ๒๕๖๒ มีทหารกองเกินที่จะเข้ามาตรวจ เลือกประมาณ ๕๖๐,๐๐๐ คน เข้ารับราชการประมาณ ๑๐๐,๐๐๐ คน มีผู้สมัครใจปีละ ๔๐% หรือ ๔๐,๐๐๐ คน เข้าตรวจเลือก ๖๐% หรือ ๖๐,๐๐๐ คน และเมื่อครบกําหนดปลดประจําการแล้วมีเข้าเป็นทหารกองประจําการ ประมาณปีละ ๒,๐๐๐ คน โดยแต่ละหน่วยจะมีบัญชีบรรจุกําลังพลสํารองไว้ และกําลังพลสํารองส่วนหนึ่งมาจากนักศึกษาวิชาทหาร เป็นกําลังสํารองระดับนายสิบ ส่วนพลทหารมาจากทหารกองประจําการ และทหารกองเกิน หรือกองหนุนประเภทต่าง ๆ ในประเด็นระบบการตรวจเลือกได้มีการปรับปรุง และกํากับดูแลให้เกิดความโปร่งใส ยุติธรรม รวมถึงสนับสนุนให้ทหารกองเกินเข้ามาสมัครให้มากขึ้น ควบคู่กับการ พัฒนาระบบกําลังพลสํารองสําหรับหลักสูตร
การเรียนการสอนเป็นการฝึกเบื้องต้น ๑๐ สัปดาห์ และมีการฝึกทบทวนเพิ่มเติมประจําหน่วย ในกรณีการฝึกทหารใหม่จะให้ครอบครัวทหารเข้าเยี่ยมเยียนเพื่อรับทราบความเป็นอยู่ รวมถึงสิทธิต่าง ๆ ด้วย ทั้งนี้ ระบบการตรวจเลือกทหารกองประจําการจะกําหนดไว้ในแผนย่อยในการพัฒนาศักยภาพของประเทศ รองรับประเด็นยุทธศาสตร์ชาติด้านความมั่นคง ส่วนประเด็นการพัฒนา ทรัพยากรของกองทัพ ในกรณีทหารที่มีวุฒิต่ํากว่าระดับมัธยมศึกษาจะมีการเรียนการศึกษานอกโรงเรียน (กศน.) และขณะนี้อยู่ระหว่างประสานกระทรวงศึกษาธิการ ให้มีการเรียนระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.) เพิ่มเติม นอกจากนี้เพื่อสร้างคนดีได้สนับสนุนให้มีการบําบัดฟื้นฟูกําลังพลที่ติดยาเสพติดเป็นการพัฒนาคนและกําลังพลเพื่อกลับสู่สังคม สําหรับข้อดีข้อเสียของระบบการเกณฑ์ทหารในประเทศที่มีเศรษฐกิจดีจะใช้ระบบสมัครใจเป็นส่วนใหญ่ ส่วนประเทศที่อยู่ระหว่างพัฒนาเศรษฐกิจจะใช้ทั้งระบบสมัครใจและตรวจเลือกสําหรับประเทศไทยจะใช้ระบบตรวจเลือกและสมัครใจควบคู่กันไป ทั้งนี้มีเป้าหมายให้มีผู้สมัครใจเข้ามาเป็นทหารกองประจําการมากขึ้น ส่วนการเลือกระบบการคัดเลือกทหารจะขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อม ภัยคุกคาม ภูมิศาสตร์ประชากร และศักยภาพภารกิจของกองทัพ ในส่วนประเด็นเกี่ยวกับการออมเงินของกําลังพล ปัจจุบันได้มีการส่งเสริมการออมเงินในทุกหน่วยอยู่แล้ว และจะขยายผลมากขึ้น ในส่วนกรณีการดูแลผู้สูงอายุ กองทัพพร้อมดูแลและจะหารือร่วมกับรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพัฒนาสังคม และความมั่นคงของมนุษย์ต่อไป ส่วนกรณีการบรรจุทหารหญิงเข้ารับราชการ จะรับไปพิจารณาต่อไป
​
(โปรดตรวจสอบการถาม-ตอบ กระทู้ถามที่เป็นทางการ จากสํานักงานเลขาธิการวุฒิสภาอีกครั้ง)