รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-กระทรวงเกษตรฯ จับมือญี่ปุ่นสร้างแปลงเรียนรู้เกษตรอัจฉริยะนำร่องในมันสำปะหลัง และข้าวนำเทคโนโลยีการเกษตรอัจฉริยะหนุนกระบวนการผลิต รองรับนโยบาย Thailand 4.0
วันอังคารที่ 12 ธันวาคม 2560
กระทรวงเกษตรฯ จับมือญี่ปุ่นสร้างแปลงเรียนรู้เกษตรอัจฉริยะนําร่องในมันสําปะหลัง และข้าวนําเทคโนโลยีการเกษตรอัจฉริยะหนุนกระบวนการผลิต รองรับนโยบาย Thailand 4.0
กระทรวงเกษตรฯ จับมือญี่ปุ่นสร้างแปลงเรียนรู้เกษตรอัจฉริยะนําร่องในมันสําปะหลัง และข้าวนําเทคโนโลยีการเกษตรอัจฉริยะหนุนกระบวนการผลิต รองรับนโยบาย Thailand 4.0 พร้อมจัด “สาธิตการใช้งานแทรกเตอร์ไร้คนขับ เพื่อทําการเกษตรอัจฉริยะ 8 ธ.ค. นี้” ณ แปลงเรียนรู้การ
นายเลิศวิโรจน์โกวัฒนะปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์เปิดเผยว่าปัจจุบันแนวโน้มทิศทางการทําเกษตรกรรมของโลกกําลังปรับเปลี่ยนไปจากการเกษตรดั้งเดิมเพื่อพัฒนาสู่การเกษตรสมัยใหม่ และการเกษตรอัจฉริยะที่สูงขึ้น ประกอบกับภาคการเกษตรของประเทศไทยในอนาคตกําลังเผชิญสภาวะการขาดแคลนแรงงานภาคเกษตร เนื่องจากเกษตรกรเข้าสู่ภาวะสูงอายุ ซึ่งจะมีผลกระทบต่อระบบการเกษตรของประเทศไทยอย่างมาก ดังนั้น กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ในฐานะหน่วยงานหลักที่รับผิดชอบดูแลด้านเกษตรกรรม ได้เล็งเห็นถึงความสําคัญของทิศทางของการเปลี่ยนแปลงของการพัฒนาการเกษตรในปัจจุบัน สู่การเกษตรอัจฉริยะหรือ Smart Agriculture ด้วยการนําเทคโนโลยีมาสนับสนุนกระบวนการผลิตทางการเกษตร สอดคล้องกับการพัฒนาที่มุ่งสู่เกษตร 4.0 และสอดคล้องกับนโยบายประเทศไทย 4.0 เพื่อทําให้อาชีพเกษตรเป็นอาชีพที่สร้างรายได้ที่ดี และยกระดับคุณภาพชีวิตเกษตรกรให้ดีขึ้น จึงได้ริเริ่มให้มีการศึกษาการทําการเกษตรอัจฉริยะเพื่อเป็นการตอบรับกับทิศทางการพัฒนาด้านเกษตรที่เปลี่ยนไป
ทั้งนี้ในช่วงกลางเดือนกันยายน 2560 ที่ผ่านมา นางสาวชุติมา บุณยประภัศร อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้เดินทางเพื่อหารือกรอบความร่วมมือการบริหารจัดการด้านการเกษตรเชิงพื้นที่ด้วยนวัตกรรม Geo-informatics (GI) ซึ่งจัดโดยสํานักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ GISTDA ณ เกาะฮอกไกโด และได้ศึกษาดูงานภาคเกษตรกรรมในประเทศญี่ปุ่น และระบบเกษตรกรรมอัจฉริยะ (Smart Agriculture) ได้แก่ การวิจัยรถแทรกเตอร์ไร้คนขับ (unmanned tractor) ที่ควบคุมการทํางานด้วยระบบ GNSS หรือ GPS และการใช้ข้อมูล Big Data เพื่อวางแผนด้านเกษตรกรรม ณ HokkaidoUniversity โดยได้หารือเรื่องความร่วมมือด้านเกษตรกรรมอัจฉริยะกับ Professor Noboru Noguchi นักวิจัยชาวญี่ปุ่นผู้คิดค้นแทรกเตอร์ไร้คนขับคนแรกของโลก ถึงความเป็นไปได้ที่ Hokkaido University จะให้การสนับสนุนแทรกเตอร์ไร้คนขับ เพื่อทดลองใช้ในการทําเกษตรอัจฉริยะของประเทศไทย และแนวทางความร่วมมือด้านการนํานวัตกรรมภูมิสารสนเทศมาใช้ในการทําการเกษตรโดยดร.วราภรณ์ พรหมพจน์ ผู้ตรวจราชการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้รับมอบหมายให้ขับเคลื่อนประสานกับ Hokkaido University อย่างต่อเนื่อง อีกทั้งกระทรวงเกษตรฯ ได้มีคําสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการโครงการแปลงเรียนรู้เกษตรอัจฉริยะ ประกอบด้วยหน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้องของกระทรวงเกษตรฯ ร่วมดําเนินการ โดยมีบทบาทหน้าที่ในการขับเคลื่อนการจัดทําแปลงเรียนรู้เกษตรอัจฉริยะที่นําเทคโนโลยีการเกษตรอัจฉริยะที่เหมาะสมมาใช้ในกิจกรรมผลิตพืช ซึ่งจะนําร่องในมันสําปะหลัง และข้าว เป็นลําดับแรก เพื่อให้เป็นแปลงสาธิตการทําเกษตรอัจฉริยะเพื่อเผยแพร่ถ่ายทอดให้แก่เกษตรกร ตลอดจนผู้ประกอบการ นักวิจัย ประชาชนที่สนใจได้ศึกษา เรียนรู้ และนําไปใช้ประโยชน์
​​    ดร.วราภรณ์พรหมพจน์ผู้ตรวจราชการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์กล่าวว่าการเกษตอัจฉริยะ (Smart Agriculture) เป็นแนวคิดการบริหารจัดการผลิตอย่างมีประสิทธิภาพ เน้นผลิตพืชที่เหมาะสมกับพื้นที่ ใช้ทรัพยากร (คน เวลา และปัจจัยการผลิต) ในการผลิตเท่าที่จําเป็นในปริมาณที่เหมาะสม และเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ซึ่งจะให้ผลผลิตที่สูงสุด และมีความยั่งยืน อาศัยการบริหารจัดการข้อมูลเชิงพื้นที่แบบอัจฉริยะอย่างครบวงจร โดยใช้นวัตกรรมเทคโนโลยีเกษตรแบบแม่นยํา เทคโนโลยีสารสนเทศภูมิศาสตร์ หรือ Geo-informatics และการเก็บข้อมูลระยะไกล หรือ Remote sensing รวมทั้งการใช้เทคโนโลยีอินเตอร์เน็ตที่เชื่อมอุปกรณ์และเครื่องมือต่างๆ และสื่อสารกันได้โดยผ่านระบบอินเตอร์เน็ต หรือ Internet of Things (IOT) เช่น ในระบบตรวจจับต่างๆ หรือ Sensors มีรูปแบบการเชื่อมต่อทางอินเทอร์เน็ตระหว่างอุปกรณ์ และระบบที่ฝังตัวอยู่ในคอมพิวเตอร์ โดยข้อมูลเชิงพื้นที่แบบอัจฉริยะอย่างครบวงจรจะถูกนํามาประมวลผลและจัดทําเป็น Data platform เพื่อสร้างระบบช่วยการตัดสินใจ (Decision Support System) ในการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตให้สูงที่สุด และวิเคราะห์แนวทางแก้ไข/พัฒนาที่ดีที่สุด ต่อการเปลี่ยนแปลงต่างๆ ที่เกิดขึ้นในการผลิตขณะนั้น ซึ่งข้อมูลเชิงพื้นที่แบบอัจฉริยะทั้งหมดจะถูกนํามาประมวล เป็นชุดข้อมูล หรือ Big data ที่สามารถนําข้อมูลมาใช้งานได้สะดวก รวดเร็ว สําหรับประกอบการตัดสินใจผลิตพืช รวมทั้งพยากรณ์ความเสี่ยงในการผลิตได้
ต่อมา ช่วงเดือนตุลาคม 2560Hokkaido University ได้ให้ความอนุเคราะห์รถแทรกเตอร์ไร้คนขับ ที่ควบคุมการทํางานด้วยระบบ GNSS หรือ GPS เพื่อจัดทําแปลงเรียนรู้เกษตรอัจฉริยะของกระทรวงเกษตรฯ เป็นระยะเวลา 3 เดือน พร้อมทั้งส่งคณะผู้เชี่ยวชาญมาให้การฝึกอบรม และสาธิต และได้มีการขับเคลื่อนการจัดทําบันทึกข้อตกลงความร่วมมือด้านการประยุกต์ใช้เทคโนโลยี Geo-informatics (GI) ในการบริหารจัดการด้านการเกษตร (Geo-Informatics Technology Application for Agriculture Management) ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่าง 3 หน่วยงาน คือกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ GISTDA และ Hokkaido University ซึ่งต่อมากระทรวงเกษตรฯได้มีคําสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการโครงการแปลงเรียนรู้เกษตรอัจฉริยะ มีบทบาทหน้าที่ในการขับเคลื่อนการจัดทําแปลงเรียนรู้เกษตรอัจฉริยะที่นําเทคโนโลยีการเกษตรอัจฉริยะมาใช้ให้เหมาะสมมาในกิจกรรมผลิตพืช ซึ่งจะนําร่องในมันสําปะหลังและข้าว เป็นลําดับแรก เพื่อให้เป็นแปลงสาธิตการทําเกษตรอัจฉริยะเผยแพร่ถ่ายทอดให้แก่เกษตรกรที่สนใจได้ศึกษา เรียนรู้ และนําไปใช้ประโยชน์
สําหรับโครงการแปลงเรียนรู้เกษตรอัจฉริยะนําร่องในมันสําปะหลังและข้าว ถือเป็นจุดเริ่มต้นของการศึกษาพัฒนาการทําการเกษตรอัจฉริยะ ที่มีการนําเทคโนโลยีการเกษตรอัจฉริยะมาใช้อย่างเป็นรูปธรรม โดยใช้ในทุกกิจกรรมการผลิตพืช ตั้งแต่ขั้นตอนการวางแผนการผลิต การเตรียมแปลง การปลูก การดูแลรักษา และขั้นตอนการเก็บเกี่ยว รวมทั้งการเก็บข้อมูลในทุกขั้นตอนการผลิตพืช เพื่อใช้จัดทํา Big data ต่อไป โดยเทคโนโลยีการเกษตรที่นํามาใช้ในแปลงเรียนรู้เกษตรอัจฉริยะ ประกอบด้วย การใช้แทรกเตอร์ไร้คนขับ ร่วมกับเครื่องจักรกลเกษตรสมัยใหม่ การให้น้ําตามความต้องการของพืชโดยพิจารณาจากข้อมูลความชื้นของดิน และสภาพอากาศผ่านระบบเซนเซอร์ และ Internet of Things (IOT) การจัดทําแผนที่ความอุดมสมบูรณ์ของดินด้วยภาพถ่ายดาวเทียม การใส่ปุ๋ยตามความต้องการของพืชตามแผนที่ทางกายภาพและความอุดมสมบูรณ์ของดิน การประมวลข้อมูลที่เกี่ยวข้อง เพื่อประกอบการตัดสินใจในการป้องกันกําจัดศัตรูพืช การตรวจสอบการเจริญเติบโตของพืชโดยใช้ โดรนและเทคโนโลยีประมวลผลจากภาพถ่ายระยะไกล เป็นต้น ซึ่งมีพื้นที่แปลงเรียนรู้เกษตรอัจฉริยะการผลิตมันสําปะหลังอยู่ที่จังหวัดนครราชสีมา และกําแพงเพชร ส่วนแปลงเรียนรู้เกษตรอัจฉริยะการผลิตข้าวมีพื้นที่อยู่ที่จังหวัดชัยภูมิกําแพงเพชร และพระนครศรีอยุธยา
ทั้งนี้ ในวันที่ 8 ธันวาคม 2560 กระทรวงเกษตรฯ โดยกรมวิชาการเกษตร ได้จัดงาน “การสาธิตการใช้งานแทรกเตอร์ไร้คนขับ เพื่อทําการเกษตรอัจฉริยะ” ณ แปลงเรียนรู้การเกษตรอัจฉริยะการผลิตมันสําปะหลัง ตําบลหนองบัวศาลา อําเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา เพื่อเป็นการสร้างการรับรู้และเตรียมความพร้อมของผู้ร่วมดําเนินการโครงการ โดยแปลงเรียนรู้นี้เป็นของ นายสมเกียรติ บุญหมื่นไวย เกษตรกรดีเด่นผู้ปลูกมันสําปะหลัง ซึ่งเป็น Smart Farmer มีพื้นที่ 80 ไร่ แบ่งพื้นที่แปลงออกเป็นสองส่วนๆ ละ 40 ไร่ เพื่อเปรียบเทียบรูปแบบการผลิตมันสําปะหลังแบบเกษตรสมัยใหม่ และเกษตรอัจฉริยะ ซึ่งได้นําเทคโนโลยีการผลิตพืชมาใช้ในกระบวนการการผลิตตั้งแต่การเตรียมแปลง การปลูก การดูแลรักษา และการเก็บเกี่ยวผลผลิตด้วยเกษตรแบบสมัยใหม่ ​
“การจัดสาธิตการใช้งานแทรกเตอร์ไร้คนขับ เพื่อทําการเกษตรอัจฉริยะในครั้งนี้ นับเป็นก้าวแรกของการขับเคลื่อนการทําการเกษตรอัจฉริยะอย่างเป็นรูปธรรมของประเทศไทย ที่เกิดจากการบูรณาการการดําเนินการและข้อมูลทางวิชาการ รวมถึงความร่วมมือจากหน่วยงานต่างๆ ของภาครัฐ ภาคเอกชน เกษตรกร และประเทศญี่ปุ่น ในรูปแบบของประชารัฐ โดยการขับเคลื่อนของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ สําหรับเป็นต้นแบบในการทําการเกษตรอัจฉริยะที่รองรับนโยบายประเทศไทย 4.0 เพื่อความมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน ของภาคการเกษตรและเกษตรกรต่อไปในอนาคต” ดร.วราภรณ์ กล่าว
นอกจากนี้ นางสาวชุติมา บุณยประภัศร อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงพาณิชย์ ได้เข้าร่วมชมการสาธิตการใช้งานแทรกเตอร์ไร้คนขับ ณ แปลงเรียนรู้การเกษตรอัจฉริยะการผลิตมันสําปะหลัง จ.นครราชสีมา พร้อมแสดงความขอบคุณ Prof. Dr.Noboru Noguchi จาก Hokkaido University ที่สนับสนุนแทรกเตอร์ไร้คนขับสําหรับใช้ทดลองการดําเนินงาน ซึ่งแปลงสาธิตดังกล่าวถือเป็นแปลงเรียนรู้แห่งแรกของประเทศอีกด้วย นอกจากนี้ ยังได้ให้กําลังใจต่อเจ้าหน้าที่ของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ในการปฏิบัติงานเพื่อพัฒนางานด้านการเกษตรให้ดียิ่งขึ้นต่อไป
กลุ่มโฆษกและวิเคราะห์ข่าว กองเกษตรสารนิเทศ
สํานักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
โทร 02-2810859 แฟกซ์ 02-2822871
moacnews@gmail.com
www.moac.go.th
www.facebook.com/kasetthai