รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-กระทรวงวิทย์ฯ พร้อมขับเคลื่อนวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรม ยกระดับผลิตภัณฑ์อาหารและผลผลิตการเกษตร ในภูมิภาคชายแดนใต้
วันศุกร์ที่ 14 กรกฎาคม 2560
กระทรวงวิทย์ฯ พร้อมขับเคลื่อนวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรม ยกระดับผลิตภัณฑ์อาหารและผลผลิตการเกษตร ในภูมิภาคชายแดนใต้
ประชุมเชิงปฏิบัติการจัดทําแผนวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรม (วทน.) สู่ภูมิภาค (ปีงบประมาณ พ.ศ. 2561 – 2564) : กลุ่มภาคใต้ชายแดน
13 กรกฎาคม 2560 / นายปฐม สวรรค์ปัญญาเลิศ รองปลัดกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เป็นประธานเปิดการประชุมเชิงปฏิบัติการจัดทําแผนวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรม (วทน.) สู่ภูมิภาค (ปีงบประมาณ พ.ศ. 2561 – 2564) : กลุ่มภาคใต้ชายแดน จัดโดยสํานักส่งเสริมและถ่ายทอดเทคโนโลยี สํานักงานปลัดกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เพื่อกําหนดกรอบแนวทางการขับเคลื่อนงานด้าน วทน. สู่การพัฒนาภูมิภาค รวมถึงกําหนดแผนงานและโครงการในระยะ 4 ปี ตาม Value Chain ซึ่งในภาคใต้ชายแดนประกอบด้วย 2 Value Chain หลัก ได้แก่ 1) การพัฒนาการผลิตผลไม้พื้นที่ภาคใต้ชายแดน (ลองกองและผลไม้ตามอัตตลักษณ์พื้นที่) และ 2) การพัฒนาการผลิตข้าวพื้นที่ภาคใต้ชายแดน และ โครงการตาม Agenda base คือ การยกระดับผลิตภัณฑ์โอทอป โดยมีผู้เข้าร่วมประชุมประกอบด้วย อาจารย์และเจ้าหน้าที่คลินิกเทคโนโลยีเครือข่ายในภาคใต้ชายแดน คณะทํางานพิจารณาข้อเสนอโครงการถ่ายทอดเทคโนโลยีและเจ้าหน้าที่หน่วยงานในสังกัด วท. จํานวนประมาณ 50 คน ณ ห้องประชุม Conference Hall ศูนย์ประชุมนานาชาติฉลองศิริราชสมบัติครบ 60 ปี มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา
นายปฐม สวรรค์ปัญญาเลิศ กล่าวว่า จากการดําเนินงานของเครือข่ายการถ่ายทอดเทคโนโลยี ที่มีการขยายตัวครอบคลุมเกือบทุกจังหวัด รวมถึงศูนย์ประสานงานของกระทรวงวิทยาศาสตร์ฯ ประจําภูมิภาค หรือ ศวภ. นั้น นับว่าเป็นกลไกที่สําคัญในการนํา วทน. ลงพื้นที่ ซึ่งเชื่อมต่องานในส่วนกลางและพื้นที่ ให้พร้อมรับกับรูปแบบการบริหารราชการของประเทศที่ปรับไปสู่การดําเนินงานแบบบูรณาการมากขึ้น และการเข้าสู่ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน หรือ AEC ที่เน้นความสําคัญของงานด้าน วทน. ที่มีส่วนเกี่ยวข้องโดยตรงกับการพัฒนาศักยภาพของประเทศในหลากหลายมิติทั้งการพัฒนาในภาคการเกษตรและอุตสาหกรรม นําพาประเทศไปสู่การมีความสามารถในการแข่งขันในภาคเศรษฐกิจ และการพัฒนาอย่างยั่งยืนบนเวทีโลก
สํานักงานปลัดกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โดยสํานักส่งเสริมและถ่ายทอดเทคโนโลยี ได้ดําเนินงานด้านการถ่ายทอดเทคโนโลยีสู่ชุมชนและท้องถิ่นทั่วประเทศ ร่วมกับสถาบันการศึกษาและหน่วยงานในสังกัดกระทรวงวิทยาศาสตร์ฯ เพื่อนํา วทน. ไปเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ ลดค่าใช้จ่ายการผลิต และรายจ่ายครัวเรือน เพิ่มรายได้ และพัฒนาคุณภาพชีวิต โดยอาศัยความร่วมมือการถ่ายทอดเทคโนโลยีในรูปแบบเครือข่ายคลินิกเทคโนโลยี ซึ่งดําเนินการมาตั้งแต่ปี พ.ศ.2546 โดยมีพัฒนาการอย่างต่อเนื่องเป็นลําดับ ได้แก่
ช่วงแรก พ.ศ. 2546 - 2550 พัฒนาเครือข่ายการดําเนินงาน โดยรวบรวมความเชี่ยวชาญเทคโนโลยีด้านต่างๆ และสร้างอาสาสมัครวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี หรือ อสวท.
ช่วงที่ 2 พ.ศ. 2550 - 2555 นํากลุ่มเทคโนโลยีและความเชี่ยวชาญมาตอบโจทย์นโยบายรัฐบาล เช่น เรื่องเทคโนโลยีสารกรองสนิมเหล็ก Biogas และเริ่มขับเคลื่อนงานหมู่บ้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ช่วงที่ 3 พ.ศ. 2555 - 2558 จัดตั้งศูนย์ประสานงานกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีประจําภูมิภาคขึ้น 5 แห่ง พร้อมทําบันทึกความร่วมมือกับกระทรวงมหาดไทย ในการพัฒนาจังหวัดด้วยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม” โดยทํางานร่วมกับรองผู้ว่าราชการจังหวัดในฐานะเป็นผู้บริหารวิทยาศาสตร์จังหวัดระดับสูง หรือ Provincial Chief Science Officer (PCSO) เพื่อช่วยให้การขับเคลื่อน วทน. ไปสู่การพัฒนาจังหวัด ชุมชน และท้องถิ่น เป็นรูปธรรมและมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น
ปัจจุบัน กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (วท.) มีเครือข่ายคลินิกเทคโนโลยี จํานวน 140 แห่ง ใน 70 จังหวัด มีสมาชิกเครือข่าย อสวท. มากกว่า 13,500 คน ใน 67 จังหวัด และหมู่บ้านวิทยาศาสตร์ฯ จํานวน 354 แห่ง ใน 289 อําเภอ 68 จังหวัด ทั้งนี้ เฉพาะในภาคใต้มีเครือข่ายคลินิกเทคโนโลยี จํานวน 19 แห่ง ใน 11 จังหวัด ยกเว้น 3 จังหวัดที่ยังไม่มีเครือข่าย ได้แก่ กระบี่ พังงา และระนอง ทั้งนี้ สํานักส่งเสริมและถ่ายทอดเทคโนโลยี ได้ปรับรูปแบบการดําเนินงานขับเคลื่อน วทน. ลงสู่พื้นที่ ให้ตรงกับยุทธศาสตร์การพัฒนารายภูมิภาค สอดรับยุทธศาสตร์ 20 ปี ภายใต้แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 โดยจัดทําห่วงโซ่คุณค่า หรือ Value Chain ตามอัตลักษณ์ภูมิภาคและกลุ่มจังหวัด จํานวน 10Valuechain ซึ่งผ่านการพิจารณาจากเวทีประชุมร่วมกับกระทรวงมหาดไทย และการระดมความเห็นกับหน่วยงานในสังกัด วท. เพื่อนําใช้เป็นกรอบแนวทางในการกําหนดแผนงานโครงการคลินิกเทคโนโลยี ในระยะ 4 ปี
นอกจากนี้ สํานักงานปลัดกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โดยศูนย์ประสานงานกระทรวงวิทยาศาสตร์ฯ ภาคใต้ (ศวภ.3) ยังร่วมแสดงนิทรรศการ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี สู่ภูมิภาค เพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน ในงาน “WORLD HAPEX 2017” ขึ้น ภายใต้ชื่องาน MOST Station @World Hapex 2017 เพื่อเผยแพร่และประชาสัมพันธ์ผลงานด้าน วทน. ของกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (วท.) ทั้งในส่วนของหน่วยงานในสังกัด วท. และคลินิกเทคโนโลยีเครือข่าย เพื่อสร้างการรับรู้ การใช้ประโยชน์ และเข้าถึงบริการด้าน วทน. ให้กับกลุ่มเป้าหมายในภาคใต้ชายแดน โดยมีการจัดแสดงผลงานของ วท. แบ่งเป็น 7 โซน ดังนี้
1. โซนเทคโนโลยี เรื่อง ข้าว ได้แก่ (1) เมล็ดพันธุ์ข้าว เช่น ข้าวพันธุ์หอมชลสิทธิ์ทนน้ําท่วมฉับพลัน, ข้าวพันธุ์ กข6 ต้นเตี้ย ต้านทานโรคไหม้และโรคขอบใบแห้ง และ ข้าวพันธุ์ “ธัญสิริน” ต้านทานโรคไหม้ เป็นต้น (2) สารชีวภัณฑ์ ได้แก่ ควบคุมแมลงศัตรูพืชอย่างมีประสิทธิภาพด้วย “บิวเวอเรีย”และผลิตภัณฑ์ไวรัสเอ็นพีวีควบคุมหนอนกระทู้หอม และ (3) โรงเรือนพลาสติกคัดกรองแสงเพื่อการผลิตพืชคุณภาพ
2. โซนเทคโนโลยี เรื่อง สมุนไพร ได้แก่ ผลิตภัณฑ์จากการแปรรูป ขมิ้นชัน, ไพล, ลูกประคบ และน้ําแร่
3. โซนเทคโนโลยี เรื่อง ผลไม้ ได้แก่ ผลิตภัณฑ์จากการแปรรูป มังคุด, เงาะ, ลองกอง และมังคุด
4. โซนเทคโนโลยี เครื่องมือ/เครื่องจักร ได้แก่ (1) เครื่องสีข้าวขนาดเล็ก รุ่น NANO 3 (2) เครื่องหั่นกล้วย (3) เครื่องหั่นมัน (4) เครื่องผลิต Biodiesel จากปาล์ม (5) อุปกรณ์สอยมะม่วงและมะละกอ (6) มีดกรีดยาง และ (7) ชุดตรวจปริมาณน้ํามันของปาล์มน้ํามันทะลาย
5. โซนนวัตกรรม ได้แก่ (1) กระบวนการผลิต Multi-Grains Cake (2) น้ํามันโอเมก้าผงและโปรตีนผงเข้มข้นจากเมล็ดดาวอินคาไทย (3) ข้าวต้มมัดไส้มะม่วงและข้าวต้มมัดไส้ทุเรียนและเครื่องบรรจุข้าวต้มมัดสูญญากาศอัตโนมัติ และ (4) ครีมรองพื้นสูตรน้ําผสมอนุภาคนาโนของสารสกัดสมุนไพรเปลือกทับทิบและบัวบก
6. โซนบริการด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม (Most service)
7. โซนนิทรรศการแสดงผลงานของคลินิกเทคโนโลยีเครือข่ายภาคใต้ชายแดน และหน่วยงานพันธมิตรกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ภายในงานครั้งนี้ กระทรวงวิทยาศาสตร์ฯ ยังได้จัดกิจกรรมฝึกอบรมสาธิตเทคโนโลยีการผลิต/แปรรูปผลผลิตทางการเกษตร 5 หลักสูตร หลักสูตรละ 25 คน สําหรับประชาชนทั่วไปที่สนใจ ดังนี้
1. วันที่ 14 ก.ค. 60 เวลา 9.00 – 12.00 น. การแปรรูปผลิตภัณฑ์จากข้าวลูกปลา “ข้าวห่อสาหร่าย”
2. วันที่ 14 ก.ค. 60 เวลา 13.00 – 16.00 น. การแปรรูปผลิตภัณฑ์จากข้าวลูกปลา “เมี่ยงสําเร็จข้าวลูกปลา”
3. วันที่ 15 ก.ค. 60 เวลา 9.00 – 12.00 น. การแปรรูปมะม่วงเบาเป็นผลิตภัณฑ์แยมมะม่วงเบาและน้ําพร้อมดื่ม
4. วันที่ 15 ก.ค. 60 เวลา 13.00 – 16.00 น. แปรรูปผลไม้ในท้องถิ่น “สละลอยแก้ว แยมสละ”
5. วันที่ 16 ก.ค. 60 เวลา 9.00 – 12.00 น. ผลิตภัณฑ์สมุนไพรสําหรับผิวหนัง แก้แมลงกัดต่อย และผลิตภัณฑ์สําหรับไล่ยุง