รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-“รมช.วิวัฒน์” แนะ สวพส. กำหนดพื้นที่เป้าหมายนำร่องหยุดหมอกควัน ฯ
วันจันทร์ที่ 29 มกราคม 2561
“รมช.วิวัฒน์” แนะ สวพส. กําหนดพื้นที่เป้าหมายนําร่องหยุดหมอกควัน ฯ
“รมช.วิวัฒน์” แนะ สวพส. กําหนดพื้นที่เป้าหมายนําร่องหยุดหมอกควัน ฟื้นป่า หนุนเกษตรกรรุ่นเยาว์ ต่อยอด “เมืองอางโมเดล”
นายวิวัฒน์ ศัลยกําธร รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยภายหลังการตรวจเยี่ยมและมอบนโยบายให้แก่ผู้บริหารและเจ้าหน้าที่ของสถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง(องค์การมหาชน) จังหวัดเชียงใหม่ หรือ สวพส. ว่า การพัฒนาพื้นที่สูงต้องมุ่งเน้นการมีส่วนร่วมของชาวบ้านและชุมชน โดยกําหนดพื้นที่เป้าหมาย ทํางานขยายผล สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) เป็นหน่วยงานที่ตั้งขึ้นมาเพื่อสนับสนุนและขยายผลการดําเนินงานโครงการหลวงเน้นการบูรณาการเชิงพื้นที่ให้เหมาะสมกับการแก้ไขปัญหาของชุมชน ภายใต้แผนแม่บทโครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวง ระยะที่ 3 (พ.ศ.2560-2564) ประกอบด้วย 5 ยุทธศาสตร์ 24 แผนงาน ได้แก่ ยุทธศาสตร์ที่ 1 การพัฒนาอาชีพบนฐานความรู้ ยุทธศาสตร์ที่ 2 การเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนและการตลาด ยุทธศาสตร์ที่ 3 การฟื้นฟูและอนุรักทรัพยากรธรรมชาติ ยุทธศาสตร์ที่ 4 การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน และยุทธศาสตร์ที่ 5 การเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการ ซึ่งเน้นให้ชุมชนอยู่ดีมีสุข มีการพัฒนาอย่างสมดุลและยั่งยืน โดย สวพส.ได้มีการวิเคราะห์ปัญหาของชุมชนเป้าหมาย ทําการศึกษาข้อมูลด้านเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม ข้อมูลแผนที่ดินรายแปลง ข้อมูลแผนชุมชนและงานวิจัย โดยใช้หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง แนวทางโครงการหลวง การมีส่วนร่วมของชุมชน และการบูรณาการของหน่วยงาน
“การทํางานในพื้นที่สูงซึ่งปัจจุบันมีพื้นที่ประมาณ 67 ล้านไร่ 20 จังหวัด 4,000 กว่ากลุ่มบ้าน มีคนกว่า 1 ล้านคนอยู่ในพื้นที่สูง ส่วนมากมีปัญหาเรื่องเอกสารสิทธิ์ และสิทธิ์การอยู่อาศัย ซึ่งที่ผ่านมาทราบดีว่าก่อให้เกิดปัญหาในการดําเนินงานในหลายเรื่อง ถ้าหากเราเข้าใจ เข้าถึง และน้อมนําหลักการพัฒนาตามแนวทางที่พระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 พระองค์ท่านทําให้ดูมาปฏิบัติ เราจะเห็นว่าท่านทําด้วยความอะลุ้มอล่วยกัน ไม่ได้ใช้แต่กฎหมาย และการแก้ไขปัญหาลุ่มน้ํานั้นต้องทําทั้งระบบ ต้องมองปัญหาเชื่อมโยงกันทั้งต้นน้ํา กลางน้ํา และปลายน้ํา ต้นน้ําซึ่งเป็นพื้นที่สูงมีปัญหาการชะล้างพังทลายของหน้าดินสูง จําเป็นต้องใช้งานวิจัยเพื่อแก้ไขปัญหาในพื้นที่ต่อยอดภูมิปัญญาท้องถิ่น การทํางานต้องทําในเชิงรุก และเน้นการลงขับเคลื่อนในระดับพื้นที่ ต้องกําหนดพื้นที่เป้าหมายให้ชัดเจน เช่น พื้นที่แม่แจ่ม เป็นพื้นที่ที่ชาวบ้านมีความเข้มแข็ง และมีการเริ่มต้นดําเนินการหยุดปลูกข้าวโพดแล้ว สวพส. ควรได้ไปขยายผลในการนําโมเดลที่สําเร็จแล้วของ สวพว. เข้าไปช่วยหนุน ปลุกชาวบ้านให้ลุกขึ้นมาทํา ถ้าเราหยุดอําเภอที่ยากที่สุดได้ อําเภออื่นๆ จะมาดูงานเรา รัฐบาลทุ่มเทเพื่อแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจฐานราก แต่ภูเขาที่เป็นต้นน้ํายังพังขนาดนี้ ไม่มีทางที่เศรษฐกิจฐานรากจะดีขึ้นได้ เพราะดินเป็นปัจจัยพื้นฐานของการทําเกษตร จะทําโครงสร้างพื้นฐานต้องทําเรื่องดิน ถ้าวิธีแก้ปัญหายังวนอยู่ในระบบของเงินจะไม่สามารถออกจากปัญหาได้ ต้องเริ่มตามที่พระองค์ท่านตรัสไว้คือ “พอมี พอกิน” ทําพื้นฐานให้มั่นคงเสียก่อน หยุดการเผาทําลายซังข้าวโพดให้ได้ ทําดินให้สมบูรณ์จะเป็นการทําเศรษฐกิจฐานรากที่ยั่งยืน” นายวิวัฒน์ กล่าว
จากนั้นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์และคณะ เดินทางมาตรวจเยี่ยมและให้กําลังใจพื้นที่นําร่อง “เมืองอางโมเดล” หมู่บ้านเมืองอาง ตําบลบ้านหลวง อําเภอจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งสถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง สนับสนุนงานของโครงการหลวงที่ขยายผลการทําการเกษตรที่สูงแบบโครงการหลวง โดยบูรณาการร่วมกับกรมพัฒนาที่ดิน และหน่วยงานต่างๆ จนสามารถคืนผืนป่าได้กว่า 1,700 ไร่
นายวัชรินทร์ พจนบัณฑิต หรือพ่อหลวงแม็ค กล่าวว่า เมื่อก่อนเมืองอางก็ทําไร่เหมือนกับที่อื่นๆ หน่วยงานต่างๆ เข้ามาช่วยเมื่อปี 2543 ทั้งโครงการหลวง ต้นน้ําและอุทยานก็เข้ามาช่วยเรื่องฝาย การปลูกผักของที่นี่จะมีกฎร่วมกันว่า เราจะเดินรดน้ําผักวันละ 2 ครั้ง จะไม่ใช้ระบบน้ําหยด เพื่อที่จะได้ดูผักของเราด้วย ขณะนี้มีเกษตรกรเข้าร่วมกับเรา 51 ราย มีโรงเรือน 90 โรงเรือน และมีกฎว่า 1 คนทําได้ไม่เกิน 3 โรงเรือน ต้องมีแรงงานเข้ามาช่วย และการวางแผนการปลูกร่วมกัน ถ้าไม่เข้าร่วมประชุมก็จะไม่ได้รับแผนการปลูก เมื่อทําแบบนี้ชาวบ้านก็ไม่มีเวลาไปทําไร่ข้างบน สุดท้ายก็กลายเป็นป่า ได้ป่าคืนมา 1,700 ไร่ วิถีเดิมของชาวบ้านก็อยู่กับป่า เมื่อป่ากลับมา น้ําก็กลับมาสมบูรณ์เหมือนเดิม
ทั้งนี้ “เมืองอางโมเดล” เป็นอีกหนึ่งพื้นที่บูรณาการการทํางานของหน่วยงานต่างๆ ของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ตามนโยบายของรัฐบาลโดยกรมพัฒนาที่ดินได้เข้ามาส่งเสริมเรื่องการทําปุ๋ย ระบบการกระจายน้ํา การจัดระบบแปลงและปัจจัยการผลิต โดยเป็นระบบแปลงรวมโดยกลไกสหกรณ์
รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวชื่นชมความสําเร็จของเมืองอางโมเดล ว่า “เมืองอางในวันนี้สําเร็จเป็นต้นแบบแล้ว แต่ต้องมองอนาคตต่อไป บ้านเราประชากรจะเพิ่มมากขึ้น แสดงว่าเราต้องการผลผลิตเพิ่ม ในกลุ่มที่ร่วมมือกันทํามานี้ควรหาคนที่มีความชํานาญด้านการวางแผนเพื่อมาวางแผนรองรับ ขณะนี้มีพื้นที่ปลูกข้าวทําได้ไร่ละ 50 ถัง ต้องเพิ่มเป็น 70 ถัง ต้องพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน และต่อยอดเรื่องการตลาดออนไลน์และการพัฒนาผลิตภัณฑ์ ซึ่งเรื่องเหล่านี้ต้องทําโดยคนรุ่นใหม่ให้มาช่วยกันคิด ให้ลูกหลานไปชักชวนคนในชุมชนมาช่วยกันคิด เพื่อให้เมืองอางเป็นโมเดลขยายผลไปที่อื่นๆ ต่อไปโดยวิถีสร้างสรรค์และแบ่งปัน วิถีของเรายังคงอยู่ แต่ก็ต้องแข่งขันได้ อยู่รอดได้ในโลกยุคใหม่”
เมืองอางโมเดลมีการเสริมสร้างความเข้มแข็งของคนในชุมชน โดยการจัดตั้งวิสาหกิจชุมชนกลุ่มผู้ผลิตพืชอินทรีย์ ด้านฟื้นฟูและอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม มีการฟื้นฟูความอุดมสมบูรณ์ของดิน โดยการผลิตปุ๋ยหมัก ด้านการบริหารจัดการน้ํามีการจัดตั้งกลุ่มผู้ใช้น้ําด้านการเกษตร จนสามารถคืนพื้นที่ป่าได้กว่า 1,700 ไร่ และทําแนวป้องกันไฟป่า 20 กิโลเมตร นับเป็นหมู่บ้านต้นแบบที่มีความเข้มแข็งในการอยู่ร่วมกับป่าได้โดยไม่ต้องทําลาย และสามารถขยายองค์ความรู้ไปยังหมู่บ้านอื่น ๆ ที่อยู่ใกล้เคียงได้ด้วย
-----------------------------------------------
กลุ่มโฆษกและวิเคราะห์ข่าว กองเกษตรสารนิเทศ
สํานักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
โทร 02-2810859 แฟกซ์ 02-2822871
moacnews@gmail.com
www.moac.go.th
www.facebook.com/kasetthai