รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-สภานิติบัญญัติแห่งชาติมีมติเห็นชอบร่างพระราชบัญญัติความรับผิดทางแพ่งต่อความเสียหายจากมลพิษน้ำมันอันเกิดจากเรือ พ.ศ. .... และร่างพระราชบัญญัติการเรียกเงินสมทบเข้ากองทุนระหว่างประเทศ
วันพุธที่ 24 พฤษภาคม 2560
สภานิติบัญญัติแห่งชาติมีมติเห็นชอบร่างพระราชบัญญัติความรับผิดทางแพ่งต่อความเสียหายจากมลพิษน้ํามันอันเกิดจากเรือ พ.ศ. .... และร่างพระราชบัญญัติการเรียกเงินสมทบเข้ากองทุนระหว่างประเทศ
กรมเจ้าท่า กระทรวงคมนาคม ได้เสนอร่างพระราชบัญญัติความรับผิดทางแพ่งต่อความเสียหายจากมลพิษน้ํามันอันเกิดจากเรือ พ.ศ. .... และร่างพระราชบัญญัติการเรียกเงินสมทบเข้ากองทุนระหว่างประเทศเพื่อชดใช้ความเสียหายอันเนื่องมาจากมลพิษน้ํามันอันเกิดจากเรือ พ.ศ. ....
ของกรมเจ้าท่า ต่อสภานิติบัญญัติแห่งชาติได้พิจารณา และได้มีมติเห็นสมควรประกาศใช้เป็นกฎหมาย
เจตนารมณ์ของร่างกฎหมายทั้ง 2 ฉบับ มีวัตถุประสงค์เพื่อให้บุคคลผู้ที่ได้รับความเสียหายจากมลพิษน้ํามันที่เกิดจากเรือ ได้รับค่าสินไหมทดแทนที่เพียงพอจากเจ้าของเรือและจากกองทุนระหว่างประเทศ เพื่อชดใช้ความเสียหายจากมลพิษน้ํามัน (Fund 1992) ไม่ว่าจะเป็นความเสียหายที่เกิดจากการปล่อยทิ้งน้ํามัน การรั่วไหลของน้ํามัน หรือการประสบอุบัติภัยของเรือ อีกทั้งนําหลักการสําคัญของอนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยความรับผิดทางแพ่งสําหรับความเสียหายจากมลพิษของน้ํามัน ค.ศ. 1992 (CLC 1992) และอนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยการจัดตั้งกองทุนระหว่างประเทศ เพื่อชดใช้ความเสียหายอันเนื่องมาจากมลพิษน้ํามัน (FUND 1992) ซึ่งเป็นอนุสัญญาสําคัญขององค์การทางทะเลระหว่างประเทศ (IMO) มาบัญญัติไว้สําหรับใช้เป็นกฎหมายภายใน ซึ่งจะส่งผลให้ประเทศไทยสามารถเข้าร่วมเป็นภาคีแห่งอนุสัญญาฯ ดังกล่าวได้ ปัจจุบันอนุสัญญา CLC 1992 มีประเทศภาคี จํานวน 134 ประเทศ และอนุสัญญา FUND 1992 มีประเทศภาคี จํานวน 114 ประเทศ
สาระสําคัญของร่างกฎหมาย ทั้ง 2 ฉบับ มีดังนี้
1. ร่างพระราชบัญญัติความรับผิดชอบทางแพ่งต่อความเสียหายจากมลพิษน้ํามันอันเกิดจากเรือ พ.ศ. ....
- ให้เจ้าของเรือต้องเป็นผู้รับผิดชอบต่อความเสียหายจากมลพิษ เว้นแต่จะพิสูจน์ได้ว่าเป็นกรณีตามข้อยกเว้นที่กฎหมายกําหนด โดยนําหลักความรับผิดโดยเคร่งครัด (Strict Liability) มาใช้
- เจ้าของเรือมีสิทธิที่จะจํากัดความรับผิดของตนได้ตามจํานวนที่กฎหมายกําหนด
- เรือไทยที่บรรทุกน้ํามันมากกว่า 2,000 ตันขึ้นไป ต้องมีใบรับรองที่แสดงถึงการจัดหาประกันภัยหรือหลักประกันทางการเงินอื่นใด ให้เพียงพอตามจํานวนที่กฎหมายกําหนด
- เรือต่างประเทศที่แล่นเข้ามาในทะเลอาณาเขตประเทศไทย ต้องมีใบรับรองที่แสดงถึงการจัดหาประกันภัยหรือหลักประกันทางการเงินอื่นใด ให้กรมเจ้าท่าตรวจสอบใบรับรองดังกล่าว ซึ่งกรมเจ้าท่ามีอํานาจในการออกใบรับรองให้แก่เรือไทย หรือเรือต่างประเทศซึ่งมิได้จดทะเบียนในรัฐภาคีแห่งอนุสัญญาได้
- ผู้ที่ได้รับความเสียจากมลพิษที่เป็นเอกชน อาจมอบอํานาจให้พนักงานอัยการเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนจากมลพิษแก่เจ้าของเรือได้
2. ร่างพระราชบัญญัติการเรียกเงินสมทบเข้ากองทุนระหว่างประเทศ เพื่อชดใช้ความเสียหายอันเนื่องมาจากมลพิษน้ํามันอันเกิดจากเรือ พ.ศ. ....
- บุคคลผู้ที่ได้รับความเสียหายจากมลพิษอาจใช้สิทธิเรียกร้องต่อกองทุนได้ และให้กองทุนจ่ายค่าสินไหม ทดแทนจากมลพิษให้แก่บุคคลผู้ได้รับความเสียหายจากมลพิษ หากบุคคลนั้นไม่ได้รับค่าสินไหมทดแทนที่เต็มจํานวน และเพียงพอตามกฎหมายว่าด้วยความรับผิดทางแพ่งฯ
- กองทุนสามารถจํากัดความรับผิดได้ตามจํานวนที่กฎหมายกําหนดเช่นกัน
- บริษัทน้ํามันที่นําเข้าน้ํามันเกินกว่า 150,000 ตันในรอบปีปฏิทิน ต้องยื่นข้อมูลต่อกรมเจ้าท่า และมีหน้าที่จ่ายเงินสมทบรายปีไปยังกองทุน ตามจํานวนและกําหนดเวลาที่กองทุนแจ้งไปบริษัทนั้น ๆ โดยตรง
- กรมเจ้าท่าต้องประกาศรายชื่อน้ํามันที่ต้องจ่ายเงินสมทบให้สอดคล้องกับที่กองทุนประกาศกําหนด
- ผู้ได้รับความเสียหายจากมลพิษที่เป็นเอกชนอาจมอบอํานาจให้พนักงานอัยการ เพื่อเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนจากมลพิษต่อกองทุนได้
3. ประโยชน์ที่ประเทศไทยจะได้รับจากกฎหมายทั้ง 2 ฉบับ มีดังนี้
- ด้านสิ่งแวดล้อม เพื่อให้เป็นไปตามมาตรการบริหารความเสี่ยง เปรียบเสมือนการซื้อประกันภัยทางสิ่งแวดล้อม ผู้เสียหายจากมลพิษน้ํามันจะได้รับการเยียวยา และชดใช้ค่าสินไหมทดแทนที่เพียงพอ
- ด้านกิจการพาณิชยนาวี ด้วยกลไกเจ้าของเรือไม่ต้องตกเป็นผู้ล้มละลายหากถูกฟ้องให้ชดใช้ค่าสินไหมทดแทนในจํานวนที่สูงมาก สําหรับร่างพระราชบัญญัติการเรียกเงินสมทบเข้ากองทุนระหว่างประเทศเพื่อชดใช้ความเสียหายจากมลพิษน้ํามันอันเกิดจากเรือ พ.ศ. .... เป็นร่างกฎหมายที่เติมเต็มร่างพระราชบัญญัติความรับผิดทางแพ่งเพื่อความเสียหายจากมลพิษน้ํามัน อันเกิดจากเรือ พ.ศ. .... ดังนั้น หากร่างกฎหมายทั้งสองฉบับนี้มีผลใช้บังคับ จะทําให้ประเทศไทยมีกฎหมายเกี่ยวกับความรับผิดทางแพ่งกรณีเกิดความเสียหายจากมลพิษน้ํามันที่ครอบคลุม ทันสมัย และสอดคล้องกับมาตรฐานระหว่างประเทศ อีกทั้งยังสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้ประกอบการภาครัฐและภาคเอกชน ได้แก่ ผู้ประกอบการอุตสาหกรรมน้ํามัน ผู้ประกอบการเจ้าของเรือ และประชาชนที่อาจได้รับผลกระทบจากมลพิษน้ํามัน
- ด้านภาพลักษณ์ของประเทศ จะทําให้ประเทศไทยสามารถเข้าร่วมเป็นภาคีอนุสัญญา CLC 1992 และอนุสัญญา FUND 1992 ได้อีก 2 อนุสัญญา ซึ่งจะช่วยส่งเสริมภาพลักษณ์ของประเทศไทย ในฐานะสมาชิกคณะมนตรีขององค์การทางทะเลระหว่างประเทศ
ทั้งนี้ กรมเจ้าท่าคาดว่าจะประกาศร่างกฎหมายในราชกิจจานุเบกษาได้ภายใน 60 วัน และกฎหมายจะมีผลใช้บังคับ 1 ปี นับจากวันที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ประมาณเดือนมิถุนายน 2561
สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ กลุ่มกฎหมายและความตกลงระหว่างประเทศ สํานักกฎหมาย กรมเจ้าท่า โทร. 0 2233 1311 - 8 ต่อ 266