รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-ศาสตร์พระราชา สู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน วันศุกร์ที่ 9 พฤศจิกายน 2561
วันศุกร์ที่ 9 พฤศจิกายน 2561
ศาสตร์พระราชา สู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน วันศุกร์ที่ 9 พฤศจิกายน 2561
พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี กล่าวในรายการ “ศาสตร์พระราชา สู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน” ออกอากาศทางโทรทัศน์รวมการเฉพาะกิจแห่งประเทศไทย วันศุกร์ที่ 9 พฤศจิกายน 2561 เวลา 20.15 น.
สวัสดีครับ พ่อแม่พี่น้องชาวไทยที่รักทุกท่าน
เมื่อต้นสัปดาห์นี้ เราทุกคนคงได้เห็น ได้ชื่นชม“ธงชาติไทย”โบกสะบัดเหนือธงชาติอื่นอีกครั้ง ด้วยความสําเร็จสูงสุดในชีวิตของ“น้องมิลค์”ด.ญ.วัลยา วรรณพงษ์ วัย 11 ปี ในการชนะเลิศอันดับ 1 จากการแข่งขันWorld Drone Racing Championshipsประเภทหญิง ที่ประเทศจีน โดยสามารถเอาชนะคู่แข่งที่มีอายุมากกว่า หลายร้อยรายจากทั่วโลกนับว่าเป็น“แชมป์โลก โดรน”อายุน้อยที่สุดในประวัติศาสตร์โลก ซึ่งก็เป็นลูกหลานไทยของเรา ทั้งนี้การแข่งขันบังคับโดรน หากใครได้ติดตามก็จะรู้ว่าไม่ใช่เรื่องง่าย นอกจากจะแข่งขันเรื่องความเร็วแล้ว ยังต้องบังคับทิศทางหลบหลีกสิ่งกีดขวางซึ่งจําเป็นต้องอาศัยทักษะและสมาธิสูงในระหว่างการแข่งขัน รวมทั้งต้องมีการฝึกฝนอย่างต่อเนื่อง และการสนับสนุนจากครอบครัวเป็นสําคัญ
สิ่งที่ผมประทับใจในตัว“น้องมิลค์”นอกเหนือจากชัยชนะในครั้งนี้แล้ว ยังมีอีกหลายประการ อาทิ ความมีวินัยและรู้จักแบ่งเวลาเรียน เวลาฝึกซ้อม ทั้งการซ้อมตอนเย็นหลังจากทําการบ้านเสร็จ ทั้งการซ้อมอย่างต่อเนื่องในช่วงปิดเทอม การมองไปข้างหน้าอย่างมุ่งมั่น และมีเป้าหมายที่ชัดเจน แล้ววางแผนการปฏิบัติ การฝึกฝน การแข่งขันเพื่อจะพิชิตความฝันที่จะเป็นแชมป์โลกในทุกสนาม ที่น่าสนใจก็คือ การให้สัมภาษณ์เป็นภาษาอังกฤษ คุณสมบัติเหล่านี้ ผมถือว่าเป็นเรื่องที่น่ายกย่องสําหรับตัวเยาวชนเอง และผู้ปกครองที่อยู่เบื้องหลังความสําเร็จด้วยเช่นกัน
จากเรื่องราวของ“สาวน้อยมหัศจรรย์ - น้องมิลค์”นี้ ผมขอเป็นตัวแทนพี่น้องประชาชนชาวไทย แสดงความชื่นชมในความสามารถ และความสําเร็จครั้งนี้โดยขอให้รักษาระดับมาตรฐานของตน พร้อมทั้งมีการพัฒนาขึ้นไปเรื่อย ๆ ผมคิดว่า“น้องมิลค์”น่าจะเป็นแรงบันดาลใจให้กับใครอีกหลายคนที่กําลังพยายามทําอะไรอยู่ก็ตาม อย่าให้ความท้อแท้มาเป็นอุปสรรคของชีวิต เพราะไม่มีอะไรที่จะเป็นไปไม่ได้ เพียงแต่เราต้องลงมือทํา ต้องค้นคว้าหาความรู้ ต้องมีแผนการและดําเนินการอย่างเป็นขั้นเป็นตอน นอกจากนี้ เราต้องอย่าหยุดยั้งที่จะพัฒนาตนเอง เพราะ ชีวิตคือการเรียนรู้นะครับ
พี่น้องประชาชนที่เคารพ ครับ
จากเรื่องราวความสําเร็จที่กล่าวมา วันนี้ผมมีเรื่องที่จะพูดคุยกับพี่น้องประชาชน 2 เรื่อง ที่มีความเชื่อมโยงกันได้แก่ การศึกษาและวิทยาศาสตร์ เพื่อการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์และประเทศชาติ
เรื่องแรก“การศึกษา”เราอาจมองปัญหาได้ในหลายมิติ อาทิ ผู้เรียน ผู้สอน ผู้บริหาร และสถานศึกษา ซึ่งหมายรวมถึงหลักสูตรและโครงสร้างพื้นฐานด้วย ซึ่งก็เป็นปัญหาเชิงโครงสร้าง สะสมมานานนับสิบปี ที่รอการปฏิรูปทั้งระบบอย่างเป็นรูปธรรมโดยอยู่ระหว่างการดําเนินการในลักษณะแผนแม่บทระยะยาว แต่ในวันนี้ผมขอยกบางส่วนที่รัฐบาลสามารถดําเนินการได้ก่อน เพื่อแก้ไขปัญหา“โรงเรียนขนาดเล็ก”ที่มีนักเรียนต่ํากว่า 50 คน โดยเฉพาะระดับประถมศึกษานั้นได้เพิ่มจํานวนขึ้นอย่างรวดเร็วในช่วง 20 ปีที่ผ่านมา ส่งผลให้จํานวนครูเฉลี่ยต่ํากว่า 1 คนต่อห้องเรียน พูดง่าย ๆ ก็คือ โรงเรียนเหล่านี้ส่วนใหญ่มีครูไม่ครบชั้นหรือครู 1 คน ต้องรับภาระการสอนในหลายชั้นและหลายวิชา ส่งผลทางลบเรื่องคุณภาพการศึกษาต่อเด็กนักเรียน อีกทั้ง โรงเรียนที่อยู่ในท้องถิ่นชนบทห่างไกล นักเรียนส่วนใหญ่ก็ขาดโอกาสในการได้เข้าเรียนในโรงเรียนที่มีคุณภาพ เป็นสาเหตุหนึ่งที่ทําให้เกิดความเหลื่อมล้ําทางการศึกษา
ดังนั้น รัฐบาลจึงมีนโยบาย“1 ตําบล 1 โรงเรียนคุณภาพ”ที่เน้นการพัฒนาโรงเรียนเหล่านั้นให้มีคุณภาพ และได้มาตรฐานตามบริบทของตนเอง สร้างความเท่าเทียมให้ครอบคลุม ทั่วประเทศ เพื่อจะลดความเหลื่อมล้ําด้านการจัดการศึกษาของประเทศ เป็นการสร้างโรงเรียนให้มีความพร้อมในการจัดการเรียนการสอน มีอุปกรณ์ครบครันและมีสิ่งอํานวยความสะดวกที่เอื้อต่อการเรียนรู้ มีผู้บริหารและครูที่มีประสิทธิภาพ และทุกภาคมีส่วนร่วมในการสนับสนุนซึ่งถือเป็นหลักประกันให้กับชุมชนว่า โรงเรียนคุณภาพเหล่านี้ จะต้องส่งเสริมและสนับสนุนให้ลูกหลานได้รับความรู้ กระบวนการ และทักษะ ที่จําเป็นต่อการธํารงตน ดํารงชีวิต ในการเป็นพลเมืองไทยได้อย่างมีประสิทธิภาพ
โดยในปีงบประมาณ 2562 จะเริ่มดําเนินการขับเคลื่อนโรงเรียนระดับประถมศึกษาในระดับตําบลก่อน แล้วพัฒนาไปสู่โรงเรียนมัธยมศึกษา ในระดับอําเภอ และโรงเรียนพื้นที่พิเศษตามลําดับ ซึ่งถือได้ว่าเป็นการพัฒนาระบบการศึกษาไทยเชิงระบบอย่างแท้จริง ไม่ต้องคอยนะครับ ช่วยกันทําต่อ ๆ ไปก็จะเร็วขึ้น นโยบาย“1 ตําบล 1 โรงเรียนคุณภาพ”หรือ“โรงเรียนคุณภาพประจําตําบล”นี้ ก็จะทําให้โรงเรียนเป็นศูนย์กลางในชุมชน หรือเป็นแหล่งการเรียนรู้ของชุมชนสร้างโอกาสให้นักเรียนในพื้นที่ได้เข้ามาพัฒนาตนเองอย่างเต็มที่ ให้ชุมชนได้มีส่วนร่วม และเกิดความรู้สึกเป็นเจ้าของ สร้างความเชื่อมั่นและศรัทธาในการพัฒนาคุณภาพของโรงเรียน มีความเชื่อมั่นที่จะส่งบุตรหลานเข้ามาเรียน นําไปสู่การลดค่าใช้จ่ายของผู้ปกครองทั้งนี้ โรงเรียนและชุมชนจะร่วมกันจัดกิจกรรมทางการศึกษาที่เป็นประโยชน์ เชื่อมโยงความสัมพันธ์กับชุมชนได้อย่างต่อเนื่องและมีประสิทธิภาพโดยมุ่งเน้นให้ผู้เรียนมีความรู้ สามารถแสวงหาความรู้ด้วยตนเอง มีจิตสํานึกความเป็นประชาธิปไตย มีสมรรถนะที่สําคัญมีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ มีสุขภาวะทางร่างกายมีทักษะชีวิตและทักษะอาชีพ เป็นสําคัญ ทั้งนี้ รัฐบาลก็ได้กําหนดแนวทางการพัฒนาโรงเรียนคุณภาพประจําตําบล โดยแบ่งออกเป็น 3 ระยะ (ปีงบประมาณ 2562 - 2564) ดังนี้
ระยะที่ 1 ตรวจสอบและเปิดรับ เป็นการพัฒนาโรงเรียนคุณภาพประจําตําบล บนสภาพพื้นฐานของโรงเรียนเอง โดยเริ่มจากการประเมินตนเองของโรงเรียน เทียบกับมาตรฐานการศึกษาสร้างการรับรู้และปรับทัศนคติให้กับผู้บริหาร ครู และบุคลากรทางการศึกษา ให้ตรงกัน และการสร้างเครือข่ายการพัฒนา โดยเปิดโอกาสให้หน่วยงานในท้องถิ่น ได้เข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาโรงเรียนคุณภาพประจําตําบล
ระยะที่ 2 เป็นการเสริมความรู้ เพื่อสร้างภูมิคุ้มกัน ได้แก่ การส่งเสริมให้เกิดความร่วมมือระหว่างสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษา โรงเรียน และชุมชน ในการพัฒนาคุณภาพโรงเรียนคุณภาพประจําตําบลการสนับสนุนโครงสร้างพื้นฐานที่จําเป็นสําหรับการศึกษาและการบริหารการศึกษาการยกระดับขีดความสามารถของผู้บริหารของโรงเรียน ให้สอดคล้องการเปลี่ยนแปลงของสถานการณ์ปัจจุบัน
การส่งเสริมให้ครูและบุคลากรทางการศึกษา ได้รับการพัฒนาทักษะ การจัดกระบวนการเรียนรู้ ที่มุ่งผู้เรียนเป็นสําคัญ ซึ่งเอื้อต่อสร้างทักษะชีวิต และทักษะวิชาชีพ การต่อยอดการพัฒนา ทั้งด้านกายภาพ การบริหารจัดการ และการจัดกระบวนการเรียนรู้ การจัดทําแผนพัฒนาโรงเรียนเพื่อขอรับงบประมาณสนับสนุน จากทั้งภาครัฐและภาคเอกชน การยกระดับเครือข่ายการพัฒนาระหว่างโรงเรียนและหน่วยงานในท้องถิ่น เพื่อที่จะพัฒนาคุณภาพการศึกษา รวมไปถึง การสนับสนุนให้มีการสร้างสื่อและนวัตกรรมด้านการบริหาร และด้านการจัดการเรียนรู้ เพื่อจะเป็นคลังความรู้ให้กับโรงเรียน
และ ระยะที่ 3พัฒนาสู่“โรงเรียนของชุมชน”เมื่อโรงเรียนคุณภาพประจําตําบลได้รับการส่งเสริมและสนับสนุนแล้ว ทั้งด้านกายภาพและคุณภาพแล้ว จําเป็นต้องสร้างทักษะการสื่อสารและความร่วมมือ เพื่อสร้างความยั่งยืนของการเป็น“โรงเรียนของชุมชน”อาทิ การติดตามผลการดําเนินงานการพัฒนาโรงเรียนคุณภาพประจําตําบล การขยายผล ต่อยอด การดําเนินการ ในระยะที่ 1 และ 2 การพัฒนาคณะกรรมการสถานศึกษา เพื่อร่วมกันพัฒนาโรงเรียน การถอดบทเรียนจากการพัฒนา จากโรงเรียนคุณภาพประจําตําบลที่ประสบความสําเร็จ รวมทั้งการสร้างเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ด้านแนวทางการพัฒนาโรงเรียนคุณภาพประจําตําบล เป็นต้น
ที่ผ่านมา ก่อนที่จะมีนโยบายดังกล่าวนี้ รัฐบาลได้ดําเนินการพัฒนาระบบบริหารจัดการ เพื่อยกระดับคุณภาพการจัดการศึกษามาโดยตลอด ได้แก่ การจัดรถโมบายคอมพิวเตอร์เคลื่อนที่,การหมุนเวียนครูเข้าสอน,การพัฒนาครูด้านภาษาอังกฤษICT,e-learning,การสร้างเครือข่ายแลกเปลี่ยนเรียนรู้และแบ่งปันทรัพยากร,การใช้สื่อเทคโนโลยีการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม,การจัดสรรสื่อ อุปกรณ์ งบประมาณ,การส่งเสริมรูปแบบการเรียนการสอนที่สอดคล้องบริบท เช่น เรียนรวมทั้งโรงเรียน,เรียนรวมเป็นช่วงชั้น,เรียนรวมบางวิชา,เรียนคละชั้น,เรียนแบบบูรณาการ เป็นต้นนอกจากนี้ ได้ดําเนินการพัฒนาระบบบริหารจัดการเพื่อให้สอดรับการยกระดับคุณภาพ“โรงเรียนขนาดเล็ก”โดยจัดทําแผนยุทธศาสตร์ เร่งพัฒนาคุณภาพโรงเรียนขนาดเล็ก ไปสู่“โรงเรียนดีศรีตําบล”การเพิ่มงบประมาณเงินอุดหนุนรายหัวให้นักเรียน การส่งเสริมการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม อีกทั้งสร้างวิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ เช่น เสอเพลอโมเดล,เครือข่ายแก่งจันทร์โมเดล,สามเกลอโมเดล,ไตรภาคี,ศูนย์ปัญจวิทยาคาร,เครือข่ายเรียนร่วม“ภูหลวงพัฒนา”เป็นต้น
ปัจจุบัน รัฐบาลได้ดําเนินการขับเคลื่อนโครงการโรงเรียนคุณภาพประจําตําบล โดยนําฐานข้อมูลโรงเรียนต้นแบบประเภทต่าง ๆ ในแต่ละจังหวัด มาพิจารณา อาทิ โรงเรียนประชารัฐ โรงเรียนดีประจําตําบล เป็นต้น ซึ่งมีการกระจายตัวในทุกจังหวัดและมีจุดเน้นของทั้ง 2 โครงการ ที่จะลดความเหลื่อมล้ําการศึกษา โดยสร้างความเข้มแข็งของโรงเรียนที่มีศักยภาพในการพัฒนาด้านการจัดการศึกษา และสามารถรองรับการเพิ่มจํานวนนักเรียนได้ในอนาคต เรื่องการปฏิรูปการศึกษานั้นเป็นเรื่องสําคัญ เป็นเรื่องที่มีความสลับซับซ้อน และเกี่ยวพันอยู่หลายภาคส่วนด้วยกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งตัวนักเรียน ต้องสนใจการเรียน การเรียนรู้ให้มากยิ่งขึ้น เพราะถ้าเราพัฒนาโรงเรียน พัฒนาครู พัฒนาวิธีการสอนไปแล้ว แต่นักเรียนไม่สนใจในเวลาเรียน หรือไปสนใจอย่างอื่นมากกว่าการเรียนการศึกษา อันนี้เราไม่อาจจะปฏิรูปได้ทั้งหมดในระยะเวลาอันสั้น ก็ขอฝากไปยังนักเรียนด้วย เพราะฉะนั้นครูก็ต้องหาวิธีการสอนที่สอดคล้องกับเด็กในยุคปัจจุบันนี้ ไม่อย่างนั้นแล้วเราก็จะไม่สําเร็จสักเรื่องหนึ่ง แล้วก็ถูกตําหนิต่อว่ามาเรื่อย ๆ กระทรวงศึกษาธิการและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการศึกษาทั้งหมดต้องร่วมมือกัน ตั้งแต่ อนุบาล ประถม มัธยม อุดมศึกษา อาชีวะ เหล่านี้ หรือโรงเรียนพิเศษอื่น ๆ เรามีหลายกลุ่มด้วยกัน สําหรับคนรุ่นใหม่ แล้วปัจจุบันด้วย อย่าลืมเรื่องภาษาอังกฤษ หาวิธีการสอนใหม่ ๆ ที่ครู นักเรียน นักศึกษา จะมีความสนใจ และมีส่วนร่วมไปด้วยกันเราจะได้ประสบความสําเร็จเสียที เป็นเรื่องของการเรียนการสอนภาษาอังกฤษ ทั้งนี้ในการพัฒนาด้านการศึกษาที่ผมกล่าวไปนั้น ผมก็คาดหวังว่าจะช่วยเสริมสร้างความเสมอภาคทางการศึกษาของไทยได้ในวันข้างหน้า เพื่อให้เด็ก เยาวชน คนไทยได้รับโอกาสในการพัฒนาตนเอง และมาร่วมแรง ร่วมใจกัน "สร้างไทยไปด้วยกัน" ครับ
พี่น้องประชาชน ครับ
สําหรับเรื่องที่ 2 คือ“วิทย์สร้างคน คนสร้างชาติ”นั้น เราจะเห็นได้ว่าประเทศที่มีรายได้สูง ล้วนขับเคลื่อนด้วยนวัตกรรมและเทคโนโลยี ที่มีวิทยาศาสตร์เป็นพื้นฐานตลอดระยะเวลา 5 ปีที่ผ่านมา รัฐบาลได้เล็งเห็นความสําคัญในการที่จะขับเคลื่อนประเทศ ให้ก้าวเข้าสู่“เศรษฐกิจฐานนวัตกรรม”โดยนําวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม มาช่วยลดความเหลื่อมล้ํา กระจายรายได้และโอกาสไปสู่ภูมิภาค ซึ่งจะช่วยยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขัน ตามนโยบาย ประเทศไทย 4.0 โดยแบ่งการทํางานด้านวิทยาศาสตร์ออกเป็นทั้งหมด 13 กลุ่มงานหลัก ผมขอยกตัวอย่าง ที่สําคัญ ๆ ได้แก่
1. เกษตรกรยุคดิจิทัลเป็นนวัตกรรมที่เกิดจากแนวพระราชดําริของ ในหลวงรัชกาลที่ 9 ที่ทรงเป็น“พระบิดาแห่งนวัตกรรมไทย”เกี่ยวกับการส่งเสริม สนับสนุน ให้เกษตรกรและผู้ประกอบการ ใช้นวัตกรรมด้านการเกษตรมากขึ้น เพื่อนําไปสู่การเพิ่มผลผลิต และพัฒนาภาคการเกษตรของไทยให้ยั่งยืนในอนาคต ซึ่งจะช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตและพัฒนาเกษตรกรให้สามารถพึ่งพาตนเองได้โดยการนําเทคโนโลยี“ฟาร์มอัจฉริยะ”ที่ใช้เทคโนโลยีIOT มาช่วยบริหารและสนับสนุนในการตัดสินใจ อาทิ ระบบติดตามสภาวะแวดล้อม และการให้น้ําแก่สวนผลไม้ ระบบเก็บบันทึกข้อมูล เช่น อุณหภูมิ ความชื้น ความเข้มแสง เพื่อจะช่วยให้การบริหารจัดการฟาร์ม สามารถประหยัดน้ําและลดค่าไฟ จากการให้น้ําเกินความจําเป็น เป็นต้น
2. วิทยาศาสตร์เพื่อชุมชน เป็นการนําวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มาขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานราก เพื่อจะลดความเหลื่อมล้ํา สร้างอาชีพ เพิ่มรายได้ และลดรายจ่ายให้กับชุมชน เช่น การวางระบบโครงสร้างพื้นฐานในการบริหารจัดการน้ําให้ชุมชนนอกเขตชลประทาน โดยการใช้เทคโนโลยี และหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อจะช่วยเพิ่มปริมาณน้ําสํารองสะสม ลดผลกระทบจากภัยแล้ง และเพิ่มผลผลิตเกษตรในฤดูแล้ง ที่ผ่านมาได้ขยายผลในวงกว้างขึ้น ดําเนินการไปแล้วเกือบ 1,500 หมู่บ้าน ช่วยลดผลกระทบจากอุทกภัย - ภัยแล้งได้ ราว 350,000 ครัวเรือนนอกจากนี้ ยังมีการถ่ายทอดเทคโนโลยีที่เหมาะสําหรับชุมชน เช่น การสร้างเตาชีวมวล โดยใช้วัตถุดิบเศษไม้ในพื้นที่ ที่ช่วยลดการใช้ก๊าซหุงต้ม การสร้างเครื่องกรองน้ําอ่อน เพื่อประหยัดการซื้อน้ําบรรจุขวด และการถ่ายทอดวิธีการพัฒนาวัตถุดิบต้นน้ํา เช่นปุ๋ยอินทรีย์ที่เหมาะสําหรับพืชแต่ละชนิด หรือชีวภัณฑ์ในการควบคุมศัตรูพืช เพื่อลดการใช้ยาเคมี อีกทั้งส่งเสริมการสร้างนวัตกรรมการแปรรูปให้กับผลิตภัณฑ์ชุมชน เช่น การใช้สีธรรมชาติในการย้อมผ้า ทําให้ผ้าสีไม่ตก เป็นต้น ซึ่งกลไกทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเหล่านี้ จะเป็นส่วนสําคัญในการยกระดับเศรษฐกิจฐานรากให้เข้มแข็ง ครอบคลุมทั่วประเทศ
3. การยกระดับไปสู่“ประเทศผู้ผลิต” โดยให้ความสําคัญกับโครงการที่ส่งเสริมให้เยาวชนสนใจการคิดค้น พัฒนาสิ่งประดิษฐ์ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ซึ่งเยาวชนจะได้เรียนรู้ถึงเครื่องมือการเรียนรู้แบบใหม่ และมีโอกาสในการสร้างผลงานสิ่งประดิษฐ์ต่าง ๆ เพื่อจะต่อยอดการเรียนรู้แบบ“เรียนและเล่นไปด้วยกัน”หรือเรียกว่า“เพลิน” เพื่อความสนุกสนานในการประดิษฐ์ชิ้นงานใหม่จากความคิดริเริ่ม สร้างสรรค์ ไร้ข้อจํากัด โดยรัฐบาลได้สร้าง“โรงประลองต้นแบบทางวิศวกรรม”ในโรงเรียน 150 แห่ง มีการสร้างระบบชมรมนักประดิษฐ์ และสนับสนุนอุปกรณ์การเรียนการสอน เพื่อกระจายให้เยาวชนมีโอกาสและเข้าถึง ได้การเรียนรู้จากอุปกรณ์การเรียนรู้ที่ทันสมัย ที่มีการใช้แพร่หลายในต่างประเทศ
4. วิชาชีพแห่งอนาคตที่จะเป็นการสร้างแรงบันดาลใจ ในการเรียนรู้ของเยาวชน ให้การเห็นความก้าวหน้าทางสายอาชีพทางวิทยาศาสตร์ โดยรัฐบาลได้มีการสร้างแหล่งเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งใหม่ อาทิ ฟิวเจอร์เรียมพิพิธภัณฑ์พระราม 9 ขยายมหกรรมวิทยาศาสตร์และคาราวานวิทยาศาสตร์ไปสู่ทุกภูมิภาค ซึ่งจะเป็นการเตรียมคนไทยในศตวรรษที่ 21 สร้างทักษะการทํางานที่เหมาะสมกับงานในอนาคต ให้กับคนวัยแรงงานในปัจจุบัน
5. การจัดเก็บข้อมูลขนาดใหญ่ เป็นฐานข้อมูลกลางของประเทศ เช่น คลังข้อมูลน้ําและภูมิอากาศ ซึ่งสามารถจะนํามาใช้ในการคาดการณ์และ สนับสนุนการวางแผนบริหารจัดการที่ดี การบริหารจัดการพื้นที่ อีกทั้งควบคุมการผลิต รวมถึง สนับสนุนข้อมูลการบริหารจัดการในสถานการณ์วิกฤต เพื่อให้ช่วยเหลือประชาชนได้ทันท่วงที โดยมีการพัฒนาเว็บไซต์ และแอพพลิเคชั่นThaiWaterเพื่อให้ประชาชนทั่วไปโดยเฉพาะเกษตรกร สามารถติดตามสถานการณ์น้ําและอากาศได้ด้วยตนเอง
6. โครงการเมืองนวัตกรรมอาหาร เป็นการสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับผลิตภัณฑ์และการบริการของอุตสาหกรรมอาหารการสร้างเครือข่ายเชื่อมโยงธุรกิจSMEsStartupsและบรรษัทข้ามชาติ ที่อยู่ในวงจรห่วงโซ่อาหาร สําหรับเป็นตัวขับเคลื่อนทางเศรษฐกิจ รวมทั้งการดึงดูดให้หน่วยงานวิจัยภาครัฐและเอกชน ทั้งในและต่างประเทศ เข้ามาลงทุนด้านการวิจัย ในประเทศ ณ พื้นที่แห่งนี้ ซึ่งในอนาคตก็มีแผนที่จะขยาย“เมืองนวัตกรรมอาหาร”เพิ่มอีก 15 แห่งทั่วประเทศ มีมูลค่าการลงทุนรวมมากกว่า 3,200 ล้านบาท
7. เขตนวัตกรรมระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออกที่เป็นการสร้างพื้นที่เศรษฐกิจใหม่ ที่มีความเข้มข้นของงานวิจัย พัฒนา และนวัตกรรม รวมทั้งห้องปฏิบัติการวิจัย ทั้งภาครัฐ และเอกชน โรงงานต้นแบบ โรงงานสาธิต เพื่อจะพัฒนา 10 อุตสาหกรรมเป้าหมาย และ ส่งเสริมให้เกิดStartupsที่มีศักยภาพในการขับเคลื่อนอุตสาหกรรมของประเทศ
และ 8. สตาร์ทอัพ เนชั่น ได้แก่ สร้างธุรกิจทางเศรษฐกิจใหม่ รวมถึง การสร้าง“นักรบทางเศรษฐกิจใหม่”เพื่อจะช่วยขับเคลื่อนประเทศให้ก้าวเข้าสู่เศรษฐกิจที่เป็นนวัตกรรมมากยิ่งขึ้น พี่น้องประชาชนที่มีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ใหม่ ๆ หรือสามารถต่อยอดจากภูมิปัญญาของท้องถิ่นเดิม ก็จะมีโอกาสสร้างธุรกิจของตนเองได้ นักเรียนที่เพิ่งจบหรือนักวิจัยที่มีสิ่งประดิษฐ์ ก็มีโอกาสเริ่มธุรกิจได้ด้วยตนเอง โดยโครงการนี้รัฐบาลตั้งใจสร้างโอกาสให้ทุกคน ในการเอาความคิดมาทําให้เกิดเป็นธุรกิจได้จริง
พี่น้องประชาชน ครับ
เพื่อให้ได้เห็นโครงการต่าง ๆ ด้วยตัวเอง และรับฟังความเห็นในการช่วยสนับสนุนงานด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของประเทศ ในช่วง 2 สัปดาห์ที่ผ่านมา ผมจึงได้มีโอกาสพูดคุยกับกลุ่มคนที่จะร่วมขับเคลื่อนอนาคตของประเทศหลายกลุ่ม ทั้งนักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่และกลุ่มสตาร์ทอัพ ที่แสดงความมุ่งมั่นจะร่วมแรงร่วมใจกันขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ชาติ เพื่อสร้างอนาคตของประเทศ
กลุ่มแรกที่ผมได้พบ คือ กลุ่มนักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่ ก็เป็นครั้งแรกที่นักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่ ได้มีโอกาสได้เข้ายื่น“สมุดปกขาว”เรื่องของการวิจัยขั้นแนวหน้ากับนายกรัฐมนตรี เพื่อร่วมกําหนดอนาคตประเทศ ผมเองรู้สึกดีใจที่คนรุ่นใหม่ให้ความสําคัญกับการพัฒนาประเทศ โดยที่ไม่ลืมความเป็นไทย และสภาพบ้านเมืองของเรา ทั้งนี้การพัฒนาประเทศสู่ไทยแลนด์ 4.0 นั้น ต้องไม่ลืมพี่น้องประชาชนคนบางส่วน ที่ยังค่อย ๆ ปรับตัว ซึ่งเราก็มีทั้งคนไทย 1.0,2.0 และ 3.0 ในสังคม ในระบบเศรษฐกิจ เราต้องดูว่าจะพัฒนาอะไร อย่างไร เพื่อช่วยแต่ละกลุ่มได้อย่างเหมาะสม
เช่น“วิทยาศาสตร์เพื่อปากท้อง”ก็ต้องทําให้เร็ว ให้ประชาชนเข้าถึงและใช้ได้ทันการณ์ ส่วนการวิจัยวิทยาศาสตร์พื้นฐาน ก็ต้องคิด ต้องทํา เป็นขั้นเป็นตอน และต้องทําต่อเนื่อง ขาดช่วงไม่ได้ เพราะการทํางานต่าง ๆ นั้นต้องอาศัยองค์ความรู้ที่แท้จริงในด้านนี้มาสนับสนุนโดยข้อมูลที่ถูกต้องตามหลักเท่านั้น ที่จะช่วยลดความขัดแย้งและความแตกต่างที่ไม่สร้างสรรค์ลงได้ ซึ่งผมก็ได้แนะนําให้เริ่มจากเรื่องใกล้ตัว แล้ววางแผนไปสู่สิ่งที่เราต้องการในอนาคต เช่น ระบบเตือนภัยสึนามิ ที่เราน่าจะสามารถพัฒนาได้เองในอนาคต สําหรับประเด็นวิจัย ก็ต้องวางแผนว่าจะนําไปสู่การผลิตเชิงอุตสาหกรรมได้อย่างไร เพื่อให้ประชาชนเข้าถึง ใช้ประโยชน์ได้เต็มที่ ในครั้งนี้ มีการเสนอประเด็นวิจัยมาใน 4 ด้าน ได้แก่ (1) อาหารเพื่ออนาคต (2) การแพทย์และสาธารณสุขขั้นแนวหน้า (3) พลังงานแห่งอนาคต และ (4) การรับมือความเสี่ยง และสร้างโอกาส ในอนาคต ผมก็ได้ให้กําลังใจและแจ้งไปว่ารัฐบาลพร้อมที่จะให้การสนับสนุน
กลุ่มที่ 2 เป็นประชาคมวิจัยด้าน“เศรษฐกิจBCG” (Bio - Circular - Green Economy)ซึ่งเป็นรูปแบบเศรษฐกิจใหม่ ที่มีหลักคิดสอดรับกับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน(SDGs)เนื่องจากเน้นการใช้ประโยชน์ความเข้มแข็งจากภายในและศักยภาพของประเทศ เช่น ความหลากหลายทางชีวภาพและความหลากหลายทางวัฒนธรรมร่วมกับการใช้องค์ความรู้จากการวิจัยและนวัตกรรม ในการพัฒนาต่อยอดและสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับ 4 กิจกรรมของประเทศคือ (1) เกษตรและอาหาร (2) สุขภาพและการแพทย์ (3) วัสดุและพลังงาน รวมทั้ง (4) การท่องเที่ยว ซึ่งจะเป็นกลุ่มที่มีการจ้างงานกว่า 16.5 ล้านคน โดยคาดว่าBCGจะเป็นฐานให้กับเศรษฐกิจหลักที่สร้างมูลค่าเพิ่มจากปัจจุบัน 3 ล้านล้านบาทต่อปี เป็น 4.3 ล้านล้านบาทต่อปี ให้ได้ภายใน 5 ปี ที่ผ่านมาเราได้ทํางานร่วมกันระหว่างกลุ่มผู้วิจัยBCGภาคเอกชน ภาครัฐ และภาคประชาชน ในรูปแบบประชารัฐ เพื่อสร้างศูนย์กลางนวัตกรรมที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะเรื่องกระจายอยู่ทั่วประเทศ ตัวอย่างที่ได้ดําเนินการเป็นรูปธรรม ก็คือ โมเดล“อีสาน 4.0”ที่ใช้การวิจัยในการแก้ปัญหา และช่วยพัฒนาผลิตภัณฑ์ ให้สอดคล้องกับความต้องการของผู้ประกอบการในพื้นที่เป็นต้น
และ กลุ่มที่ 3 ซึ่งมีความสําคัญมากก็คือ กลุ่มวิสาหกิจเริ่มต้น (สตาร์ทอัพ) ที่เป็นกลุ่มคนรุ่นใหม่ ที่จะมีบทบาทสําคัญในการขับเคลื่อนประเทศ ด้วยทักษะความสามารถและความคิดสร้างสรรค์ ซึ่งผมได้พบปะกับผู้แทนสตาร์ทอัพ และสตาร์ทอัพรุ่นใหม่ รวมทั้งเยาวชน นิสิต นักศึกษา จากSTARTUP Thailand Leagueที่มาร่วมกันยื่นข้อเสนอ เพื่อให้ไทยบรรลุเป้าหมายสู่“ประเทศแห่งสตาร์ทอัพ” รวมทั้งได้แลกเปลี่ยนความคิดเห็น โดยผมได้ชี้ให้เขาเห็นว่า ยุทธศาสตร์ชาติและแผนแม่บทต่าง ๆ จะเป็นโอกาสที่ดีของสตาร์ทอัพในการเข้ามาช่วยขับเคลื่อนประเทศ โดยรัฐบาลยินดีช่วยเหลือและสนับสนุนอย่างเต็มที่ ซึ่งจะต้องมีการทํางานร่วมกับภาคส่วนต่าง ๆ เพื่อให้บรรลุเป้าหมายของบ้านเมืองของเรา
เป็นที่น่ายินดีครับ ในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา สตาร์ทอัพได้ก่อให้เกิดการเติบโตทางเศรษฐกิจในหลากหลายมิติ ได้แก่ เกิดเม็ดเงินลงทุนกับธุรกิจสตาร์ทอัพ 6,000 ล้านบาท มีการจัดตั้งกองทุนร่วมเสี่ยงCVCถึง 50,000 ล้านบาท เกิดการจ้างงานในธุรกิจสตาร์ทอัพ มากกว่า 15,000 ตําแหน่ง รวมทั้งการได้รับการยอมรับจากต่างประเทศว่า ประเทศไทยเป็นศูนย์กลางของสตาร์ทอัพ ของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และกรุงเทพมหานครได้รับการจัดอันดับให้เป็น“เมืองที่ดีที่สุดสําหรับสตาร์ทอัพ”อันดับที่ 1 ในเอเชีย และเป็นอันดับที่ 7 ของโลก ผมชื่นชมที่ทั้ง 3 ประชาคมได้ร่วมกันผนึกกําลังกันเข้ามาช่วยแก้ปัญหาของประเทศ ทั้งนี้ ข้อเสนอแนะที่ประชาคมทั้ง 3 กลุ่มได้นําเสนอให้ผมนั้น รัฐบาลก็ยินดี และก็พร้อมให้การสนับสนุนอย่างเต็มกําลัง โดยจะนําไปวางแผนกําหนดนโยบายตามความเร่งด่วน ช่วยผลักดันให้วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม เป็นรากฐานของการพัฒนาประเทศต่อไป นอกจากนี้ผมได้เน้นย้ําให้ประชาคมให้ความสนใจเป็นพิเศษ กับการทําความเข้าใจปัญหาในแต่ละพื้นที่ เพื่อช่วยขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานราก ไปสู่เป้าหมายการพัฒนาตามยุทธศาสตร์ชาติ และต้องให้ประชาชนได้รับประโยชน์เป็นสําคัญ ซึ่งผมก็ได้ขอให้ประชาคมไปช่วยกันคิด และเสนอแนวทางเข้ามายังรัฐบาล รัฐบาลพร้อมจะสนับสนุนประชาคมทั้ง 3 กลุ่มนี้ รวมทั้งกลุ่มพลังสร้างสรรค์อื่น ๆ ที่จะเป็นกําลังสําคัญในการช่วยกันพัฒนาประเทศ ที่พูดมาทั้งหมดนี้ก็คือการที่เราจะนําพาประเทศของเราไปสู่วิสัยทัศน์ความมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน ได้อย่างไร เพราะฉะนั้นก็กรุณาฟังในส่วนที่รัฐบาลพูด รัฐบาลทําไปมากมายหลายอย่าง ฉะนั้นอาจจะมีการพูดจากใครก็แล้วแต่ พูดออกมาว่าจะทํานี่ ทําโน่น โดยที่ไม่พูดถึงวิธีทํา วิธีการ อันนั้นคือปัญหา ถ้าเราไปคาดหวังผลสําเร็จ โดยที่ไม่รู้ว่าจะทําอย่างไรให้กับเรามาก่อน บางทีก็เกิดปัญหา มีปัญหาเรื่องงบประมาณตามมา ความเร่งด่วนตามมา ความต่อเนื่องตามมาอีก เพราะฉะนั้นผมคิดว่าในส่วนของแผนยุทธศาสตร์ชาติทั้งหมดจะตอบคําถามเหล่านี้ว่าเป็นสิ่งที่รัฐบาลนี้ทํา แล้วก็พร้อมที่จะส่งต่อให้ทําต่อไปครับ
สุดท้ายนี้มีอีกเรื่องที่น่ายินดี ก็คือธนาคารโลกได้เผยแพร่รายงานความยาก-ง่ายในการประกอบธุรกิจของปี 2019 มาแล้ว โดยประเทศไทย ยังอยู่ใน 30 อันดับแรก จาก 190 ประเทศทั่วโลก ซึ่งไทยได้รับการจัดอยู่ในอันดับที่ 27 ในขณะที่ปีที่แล้ว เราอยู่ในอันดับที่ 26 แต่ถ้าดูจากผลคะแนนรวมแล้ว เราจะเห็นได้ว่าเรายังคงมีพัฒนาการ หรือมีการก้าวไปสู่แนวปฏิบัติที่ดีของโลก เห็นได้จากคะแนนที่เพิ่มขึ้นจากปีก่อน อย่าไปดูแค่ลําดับอย่างเดียว นอกจากนี้ ไทยยังถูกจัดว่าเป็นประเทศที่มีการปฏิรูปด้านกฎระเบียบสูงที่สุดเป็นอันดับ 2 ด้วย โดยมีความคืบหน้าใน 4 ด้าน ได้แก่
(1) ด้านการเริ่มต้นธุรกิจที่ทําได้สะดวกยิ่งขึ้น และมีต้นทุนลดลง
(2) ด้านการขอใช้ไฟฟ้า ที่มีการปรับลดขั้นตอนและเพิ่มความโปร่งใส ผ่านการปรับโครงสร้างค่าธรรมเนียม
(3) ด้านการชําระภาษีที่มีการปรับปรุงระบบการคํานวณ และการยื่นแบบภาษีรายได้นิติบุคคลทางระบบออนไลน์
และ (4) ด้านการค้าระหว่างประเทศ ที่มีการนําระบบอิเล็กทรอนิกส์มาปรับใช้ในการควบคุมตู้สินค้า ซึ่งลดระยะเวลาและต้นทุนการขนถ่ายสินค้าอีกด้วย
อย่างไรก็ตาม แม้จะมีหลายด้านที่เรามีการปรับปรุงให้ดีขึ้น อํานวยความสะดวกให้กับธุรกิจได้เพิ่มขึ้นแต่เราก็ยังมีอีกหลายด้าน ที่ยังต้องเร่งปรับปรุงให้ดีขึ้นต่อ ๆ ไปเช่นกัน ซึ่งรัฐบาลก็มีทั้งมาตรการเร่งด่วนระยะสั้น เช่น การยกเลิกสําเนาเอกสาร เมื่อมีการติดต่อกับราชการ รวมถึงการมีOSSกลางของภาครัฐ ส่วนมาตรการระยะยาวภายใต้แผนยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี และแผนปฏิรูปประเทศนั้น ก็จะช่วยให้การปรับปรุงการให้บริการของภาครัฐให้ทันสมัย ตอบโจทย์ความต้องการของภาคธุรกิจ และอํานวยความสะดวกให้กับประชาชนได้มากขึ้นในระยะต่อไป
ขอบคุณครับ ขอให้ทุกคนมีสุขภาพกายที่สมบูรณ์ สุขภาพจิตที่เข้มแข็ง และทุกครอบครัวมีความสุข ปลอดภัยทุก ๆ วัน นะครับ สวัสดีครับ
...........................
กลุ่มประชาสัมพันธ์และเผยแพร่ สํานักโฆษก