รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-อว. ร่วมกับ มูลนิธิอุทกพัฒน์ฯ เอสซีจี มูลนิธิบัวหลวงและธนาคารกรุงเทพ แถลงความสำเร็จ “ร่วมมือ ร้อยใจ รอดภัยแล้ง” ผลักดันชุมชนแก้ปัญหาด้วยตนเอง ตามแนวพระราชดำริ
วันพฤหัสบดีที่ 23 กรกฎาคม 2563
อว. ร่วมกับ มูลนิธิอุทกพัฒน์ฯ เอสซีจี มูลนิธิบัวหลวงและธนาคารกรุงเทพ แถลงความสําเร็จ “ร่วมมือ ร้อยใจ รอดภัยแล้ง” ผลักดันชุมชนแก้ปัญหาด้วยตนเอง ตามแนวพระราชดําริ
อว. ร่วมกับ มูลนิธิอุทกพัฒน์ฯ เอสซีจี มูลนิธิบัวหลวงและธนาคารกรุงเทพ แถลงความสําเร็จ “ร่วมมือ ร้อยใจ รอดภัยแล้ง” ผลักดันชุมชนแก้ปัญหาด้วยตนเอง ตามแนวพระราชดําริ
วันที่ 1 กรกฎาคม 2563 ณ ห้องประชุมศาสตราจารย์ประเสริฐ ณ นคร ชั้น 3 อาคารอุดมศึกษา 1 สํานักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ถนนศรีอยุธยา ดร.สุวิทย์ เมษินทรีย์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ร่วมกับ มูลนิธิอุทกพัฒน์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ สถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ํา (องค์การมหาชน) เอสซีจี มูลนิธิบัวหลวง และธนาคารกรุงเทพ จํากัด (มหาชน) จัดแถลงความสําเร็จ “ร่วมมือ ร้อยใจ รอดภัยแล้ง” โครงการแก้ปัญหาภัยแล้งที่หน่วยงานทั้งภาครัฐและภาคเอกชน ร่วมมือกันสนับสนุนให้ชุมชนลุกขึ้นแก้ปัญหาภัยแล้งด้วยตนเอง โดยน้อมนําแนวพระราชดําริมาเป็นแนวทางบริหารจัดการน้ําของชุมชน จนสามารถรอดพ้นภัยแล้งในปี 2563 ซึ่งรุนแรงที่สุดในรอบ 40 ปีได้
ดร. สุวิทย์ เมษินทรีย์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวง กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) กล่าวว่า ภัยแล้งถือเป็นวาระแห่งชาติที่รัฐบาลมุ่งเน้นการแก้ไขปัญหาอย่างเร่งด่วนในปี 2563 ซึ่งจะต้องบูรณาการการทํางานร่วมกันระหว่างหลายๆ หน่วยงาน เพื่อให้การแก้ปัญหาเรื่องการบริหารจัดการน้ําเกิดประสิทธิภาพสูงสุด ผลสําเร็จของงาน “ร่วมมือ ร้อยใจ รอดภัยแล้ง” นับเป็นตัวอย่างที่ดีของการบูรณาการในการทํางานระหว่างหน่วยงานราชการ กับภาคเอกชน เชื่อมโยงไปสู่ประชาชน เพื่อขับเคลื่อนการพัฒนาอย่างยั่งยืน โดยใช้ “ชุมชน และ พื้นที่” เป็นศูนย์กลาง ถือเป็นการสร้างความมั่นคงตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงอย่างแท้จริง และเห็นเป็นรูปธรรมผ่านความร่วมมือของทุกภาคส่วนดังกล่าว
“สถานการณ์การระบาดของโรคโควิด-19 ประกอบกับภัยแล้งและปัญหาเศรษฐกิจ ถือเป็นวิกฤตเชิงซ้อนที่ประเทศไทยจะต้องเผชิญ ผมได้สั่งการให้หน่วยงานในกระทรวง อว. เร่งดําเนินการช่วยเหลือประชาชนตามภารกิจของแต่ละหน่วยงาน สําหรับ สสน. ซึ่งเป็นหน่วยงานหลักในการบริหารจัดการน้ํา ผมได้มอบหมายให้จัดทําโครงการส่งเสริมบริหารจัดการน้ํา เพิ่มความมั่นคงเศรษฐกิจของชุมชน ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยจัดการฝึกอบรมเพื่อพัฒนาและเพิ่มทักษะ สร้างงาน สร้างอาชีพ โดยใช้แนวทางจัดการทรัพยากรน้ําชุมชนด้วยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ตามแนวพระราชดําริ ที่ สสน. ได้ดําเนินการร่วมกับหน่วยงานทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน ท้องถิ่น และชุมชน มาอย่างต่อเนื่อง เพื่อขยายผลการจัดการทรัพยากรน้ําในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ จํานวน 400 ชุมชน โดยจะดําเนินงานร่วมกับมหาวิทยาลัย กองทัพภาคที่ 2 และหน่วยงานท้องถิ่น ในการแก้ไขปัญหาน้ําเชิงพื้นที่ เพื่อให้ชุมชนมีแหล่งน้ํา เกิดความมั่นคงด้านอาหาร ผลผลิต เหลือขายเป็นรายได้ นําไปสู่ระบบเศรษฐกิจหมุนเวียนที่ยั่งยืนในระดับท้องถิ่น และยังสร้างอาชีพให้บัณฑิต
จบใหม่ สามารถขยายผล ตัวอย่างความสําเร็จในการน้อมนําหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง และการบริหารจัดการน้ําชุมชนด้วยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม ที่สามารถเพิ่มขีดความสามารถให้ชุมชน นําไปสู่การสร้างงาน สร้างอาชีพ สร้างรายได้ให้แก่ท้องถิ่นและชุมชน ทั้งในระยะสั้นและระยะยาว” ดร.สุวิทย์ กล่าว
ดร.สุเมธ ตันติเวชกุล ประธานกรรมการมูลนิธิอุทกพัฒน์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ และประธานกรรมการกิตติมศักดิ์สถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ํา เปิดเผยว่า สภาพฝนปัจจุบันที่เปลี่ยนไปจากในอดีตมาก ทําให้มีความเสี่ยงในการเกิดน้ําท่วมและขาดแคลนน้ําเพิ่มมากขึ้น โดยเฉพาะปีนี้ ประเทศไทยต้องเผชิญกับปัญหาภัยแล้งรุนแรงมากที่สุดในรอบหลายสิบปี หน่วยงานทั้งภาครัฐ เอกชน ประชาชน จึงได้ร่วมมือกันสนับสนุนให้ชุมชนลุกขึ้นแก้ปัญหาภัยแล้งด้วยตนเอง โดยน้อมนําแนวพระราชดําริและหลักการทรงงานของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร มาเป็นแนวทางในการบริหารจัดการน้ําของชุมชน เริ่มจากความเข้าใจสภาพพื้นที่ ปริมาณน้ําที่มี น้ําที่ต้องการใช้เพื่อปรับตัวให้เข้ากับปริมาณน้ําอย่างสมดุล และต้องเข้าถึงความรู้ในการบริหารจัดการน้ํา ซึ่งมีทีมงานของมูลนิธิอุทกพัฒน์ฯ และ สสน. ร่วมค้นหาชุมชนที่มีศักยภาพ เป็นพี่เลี้ยงให้ความรู้ด้านการบริหารจัดการน้ําและการใช้เทคโนโลยีมาช่วยวางแผนพัฒนาแหล่งน้ํา และยังร่วมกับเอสซีจี มูลนิธิบัวหลวงและธนาคารกรุงเทพ สนับสนุนการพัฒนาและฟื้นฟูแหล่งน้ํา ช่วยให้ชุมชนแก้ภัยแล้งได้ด้วยตนเองอย่างยั่งยืน
“ในวันนี้มีหลายชุมชนที่เป็นตัวอย่างการจัดการน้ําตามแนวพระราชดําริ และเป็นบทพิสูจน์ความสําเร็จจากการน้อมนําหลักการทรงงานของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทําให้ชุมชนลุกขึ้นมาพึ่งพาตนเอง รู้จักหาความรู้ในการบริหารจัดการน้ํา ลงมือทําจนสําเร็จได้ เป็นการสร้างหนทางรอดภัยแล้งได้ด้วยตนเอง” ดร.สุเมธ กล่าว
นางวีนัส อัศวสิทธิถาวร ผู้อํานวยการ Enterprise Brand Management Office เอสซีจี กล่าวว่า “เอสซีจีได้น้อมนําแนวพระราชดําริการบริหารจัดการน้ําด้วยการสร้างฝายชะลอน้ําในพื้นที่ป่าเสื่อมโทรมรอบโรงงานปูนลําปางตั้งแต่ปี2550เพื่อฟื้นฟูพื้นที่ป่าและคืนสมดุลสู่ระบบนิเวศพร้อมสร้างการมีส่วนร่วมชักชวนชุมชนร่วมสร้างฝายชะลอน้ําทั้งได้ร่วมมือกับมูลนิธิอุทกพัฒน์ในพระบรมราชูปถัมภ์และสถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ํา(องค์การมหาชน)ส่งเสริมชุมชนเรียนรู้การบริหารจัดการน้ําอย่างยั่งยืนตลอดระยะเวลา 13 ปี ที่เอสซีจีและเครือข่ายได้ทํางานด้านการจัดการน้ําร่วมกัน ก่อเกิดผลสําเร็จที่เป็นรูปธรรม ฝายชะลอน้ําที่ได้สร้างไปแล้วซึ่งจะครบ 100,000 ฝาย ในปลายปีนี้ ได้เปลี่ยนแปลงป่าที่แห้งแล้ง ให้เป็นป่าเขียวขจี มีความอุดมสมบูรณ์ และมีปริมาณน้ํามากพอสําหรับทําเกษตร มีผลผลิตเพิ่มมากขึ้น ชุมชนมีความเข้มแข็ง ร่วมกันดูแลชุมชนให้ยั่งยืนพัฒนาต่อยอดเป็นการสร้างรายได้ต่างๆ อาทิ โฮมสเตย์ วิสาหกิจชุมชน รวมถึงการขายออนไลน์ ชาวบ้านจึงไม่ต้องทิ้งถิ่นฐานบ้านเกิดไปทํางานในเมือง มีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น อย่างไรก็ตามจากปัญหาภัยแล้งที่มีความรุนแรงเพิ่มขึ้นเอสซีจีจึงได้สานต่อแนวทางดังกล่าวสู่โครงการ“เอสซีจีร้อยใจ108ชุมชนรอดภัยแล้ง”เพื่อส่งเสริมให้108ชุมชนที่ประสบภัยแล้งลุกขึ้นมาร่วมมือกันแก้ภัยแล้งด้วยตัวเองด้วยการเรียนรู้การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศสํารวจและจัดทําแหล่งน้ําในพื้นที่โดยมีชุมชนแกนนําของอุทกพัฒน์ฯและเอสซีจีร่วมเป็นพี่เลี้ยงภายในระยะเวลา2ปีในงบประมาณ30ล้านบาท กว่า3เดือนที่ได้เริ่มดําเนินโครงการฯทีมงานได้เข้าไปส่งเสริม 56ชุมชนในจังหวัดที่ประสบภัยแล้ง ทําให้มีน้ําสํารองสามารถกระจายและแบ่งปันน้ําได้อย่างเพียงพอต่อความต้องการอุปโภค-บริโภค ในช่วงหน้าแล้งนี้
“เมื่อนับรวมตั้งแต่ปีที่เอสซีจีได้เริ่มโครงการบริหารจัดการน้ําถึงปัจจุบัน มีชุมชนสามารถเอาชนะภัยเเล้งนําไปสู่การบริหารจัดการน้ําอย่างยั่งยืนรวม 70 ชุมชน 16,200 ครัวเรือน ใน28 จังหวัด มีปริมาณกักเก็บน้ํารวมถึง 26.4 ล้าน ลบ.ม. และมีพื้นที่เกษตรที่ได้รับประโยชน์รวม 45,300 ไร่ ปัจจัยความสําเร็จเกิดจากคนในชุมชนใช้หลัก “ความรู้คู่คุณธรรม” มีความรักและสามัคคีลุกขึ้นมาแก้ไขปัญหาร่วมกัน และมีคุณธรรมแบ่งปันใช้น้ําอย่างเป็นธรรม รวมถึงการความรู้ผสานการใช้เทคโนโลยีต่างๆเพื่อแก้ภัยแล้ง ที่สําคัญคนในชุมชนยังเป็นพี่เลี้ยงเผื่อแผ่ แบ่งปันความรู้ และประสบการณ์การบริหารจัดการน้ํา เพื่อสร้างแรงบันดาลใจไปยังชุมชนต่างๆอย่างกว้างขวาง ” นางวีนัส กล่าว
นายอาสา สารสิน ประธานกรรมการมูลนิธิบัวหลวง กล่าวว่า มูลนิธิบัวหลวง และธนาคารกรุงเทพ เข้าร่วมโครงการนี้เป็นปีแรก โดยร่วมดําเนินโครงการ “บัวหลวงร่วมชุมชนแก้ภัยแล้ง” กับ 22 ชุมชน ใน 6 จังหวัด ภาคเหนือและภาคอีสาน ซึ่งประกอบด้วย จังหวัดขอนแก่น จํานวน 9 ชุมชน จังหวัดเชียงราย 5 ชุมชน จังหวัดเชียงใหม่ 2 ชุมชน จังหวัดแพร่ 3 ชุมชน จังหวัดสุโขทัย 2 ชุมชน และจังหวัดพิษณุโลก 1 ชุมชน ซึ่งโครงการส่วนใหญ่เป็นการเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการน้ํา ด้วยการสร้างหรือปรับปรุงแหล่งกักเก็บน้ําของชุมชน โดยด้านหนึ่งมีการเชื่อมต่อกับแหล่งน้ําต้นทุน และอีกด้านหนึ่งมีระบบการกระจายน้ําให้ชุมชน ด้วยกระบวนการจัดสรรน้ําที่เป็นธรรมแก่ทุกคนในชุมชน
“มูลนิธิบัวหลวงและธนาคารกรุงเทพ เชื่อมั่นว่า โครงการแก้ภัยแล้งของชุมชนทั้ง 22 ชุมชน ที่เราร่วมดําเนินการ ไม่เพียงจะช่วยแก้ปัญหาให้ชุมชนได้อย่างยั่งยืน หากยังจะเป็นต้นแบบที่ถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์ให้ชุมชนอื่น ๆ ได้เรียนรู้ ดําเนินรอยตาม และขยายผลออกไปยังพื้นที่อื่น ๆ ทั่วประเทศ”
นายอาสากล่าว
ดร.ทวีลาภ ฤทธาภิรมย์ กรรมการผู้ช่วยผู้จัดการใหญ่ ธนาคารกรุงเทพ จํากัด (มหาชน) ระบุว่า ธนาคารกรุงเทพได้ร่วมสนับสนุนมูลนิธิอุทกพัฒน์ฯ มาตั้งแต่ปี 2550 ในการดําเนินโครงการต่าง ๆ ของมูลนิธิฯ เพื่อแก้ปัญหาน้ําแล้งและน้ําท่วมในพื้นที่ทั่วประเทศมาตลอดทุกปี โครงการ “บัวหลวงร่วมชุมชนแก้ภัยแล้ง” นอกจากจะช่วยแก้ปัญหาให้แก่ชุมชนที่ร่วมโครงการได้อย่างตรงจุด เป็นรูปธรรม และมีความยั่งยืนแล้ว ยังเป็นโอกาสดีที่ธนาคารจะได้ร่วมเรียนรู้ไปกับชุมชน ซึ่งจะทําให้ธนาคารเข้าใจความต้องการที่แท้จริงของแต่ละชุมชน และให้การสนับสนุนได้อย่างเหมาะสม
“การได้ร่วมเรียนรู้ไปกับชุมชน จะทําให้เรามีประสบการณ์และฐานข้อมูลที่สามารถนําไปถ่ายทอดให้แก่ชุมชนอื่น ๆ ที่ประสบปัญหาอย่างเดียวกัน ซึ่งก็จะช่วยขยายผลโครงการนี้ให้กว้างขวางออกไปได้อีก”
ดร.ทวีลาภกล่าว
ข้อมูลโดยสถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ํา (องค์การมหาชน)
เผยแพร่ : จิรายุ รุจิพงษ์วาที
ส่วนสื่อสารองค์กร
กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม
โทรศัพท์ 0 2333 3700 ต่อ 3728 - 3732 โทรสาร 0 2333 3834
Facebook : @MHESIThailand
Call Center โทร.1313