pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
หม่อมราชวงศ์มิตรารุณ เกษมศรี เกิดที่บ้านสี่กั๊กพระยาศรี ริมถนนเจริญกรุง ตำบลพาหุรัด อำเภอพาหุรัด (ขณะนั้น) กรุงเทพมหานคร เป็นโอรสของ พันโท หม่อมเจ้าสมภพ เกษมศรี และหม่อมเยื้อน เกษมศรี ณ อยุธยา
หม่อมราชวงศ์มิตรารุณ เกษมศรี ถึงแก่อนิจกรรม เมื่อวันเสาร์ที่ 6 ธันวาคม พ.ศ. 2540 รวมอายุได้ 82 ปีด้วยอุบัติเหตุ​ทางรถยนต์
ในวันที่ 18 เมษายน พ.ศ. 2541 พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง​สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์​ ​สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี​ ​เสด็จพระราชดำเนิน​ พระราชทาน​เพลิงศพ ณ วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร​​ โดยมี นาย ชวน หลีกภัย​เข้าร่วมในพระราชพิธี
หม่อมราชวงศ์มิตรารุณ เกษมศรีสำเร็จการศึกษาระดับอนุปริญญา ในปี พ.ศ. 2481 จากคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ภายหลังได้เข้ารับราชการที่กรมโยธาธิการ โดยได้รับมอบหมายให้ ออกแบบอาคารราชการหลายหลังได้ขึ้นไปปฏิบัติงานที่จังหวัดเพชรบูรณ์ เมื่อรัฐบาลมีนโยบายจะย้ายเมืองหลวงไปที่นั่น ได้ออกแบบและควบคุมการก่อสร้างเมรุสำหรับเผาคนที่ตายเพราะพิษไข้ป่าเป็นจำนวนมาก นอกจากนั้นท่านก็ได้ทำงานส่วนตัวไปพร้อม ๆ กัน โดยออกแบบบ้านซึ่งเป็นที่นิยมชมชื่นของเจ้าของบ้านเป็นอันมาก
ต่อมาในปี พ.ศ. 2494 ทางกรมศิลปากรได้ ขอตัวหม่อมราชวงศ์มิตรารุณ จากกรมโยธาธิการ ให้ไปสังกัดอยู่กองสถาปัตยกรรม กรมศิลปากร ช่วงเวลานี้ท่านได้ออกแบบและควบคุมการก่อสร้างวิหารพระพุทธสิหิงค์ จังหวัดชลบุรี พระที่นั่งอาภรณ์พิโมกข์ ปราสาทจำลอง ซึ่งนำไปแสดง ณ กรุงบรัสเซลส์ ประเทศเบลเยี่ยม ในปี พ.ศ. 2501 นอกจากนั้นยังได้ออกแบบเมรุหลวงหน้าพลับพลาอิสริยาภรณ์วัดเทพศิรินทราวาส ซึ่งใช้เป็นเมรุในการพระราชพิธีตลอดมาจนถึงทุกวันนี้
ท่านยังได้รับเชิญให้ เป็นอาจารย์พิเศษสอนสถาปัตยกรรมไทยให้กับคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ทั้งที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และมหาวิทยาลัยศิลปากร ในระหว่างนี้ท่านได้มีโอกาสรับใช้เบื้องพระยุคลบาทออกแบบเขียนแบบ และควบคุมการก่อสร้างที่ประทับแบบพระราชฐานของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรที่พระตำหนักภูพิงค์ราชนิเวศน์ จังหวัดเชียงใหม่ ได้แก่ ตำหนักที่ประทับและที่ประทับของสมเด็จพระเจ้าลูกเธอทั้งสองพระองค์ต่อมา
ในปี พ.ศ. 2504 หม่อมราชวงศ์ มิตรารุณขอลาออกจากราชการเพื่อปฏิบัติงานส่วนตัว แต่เมื่อทรงทราบได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้มาปฏิบัติราชการ ในพระราชวัง สังกัดสำนักพระราชวัง ในตำแหน่งหัวหน้ากองมหาดเล็ก และปฏิบัติราชการในฐานะสถาปนิกพิเศษประจำสำนักพระราชวัง ได้รับความไว้วางพระราชหฤทัยตั้งแต่ออกแบบ เขียนแบบ และควบคุมการก่อสร้างพระตำหนักภูพานราชนิเวศน์ จังหวัดสกลนคร ทั้งยังพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ออกแบบพระตำหนักเพิ่มเติม ได้แก่ พระตำหนักสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี รวมทั้งหอพระประจำราชนิเวศน์ด้วย นอกจากนั้นยังโปรดฯ ให้เป็นผู้ควบคุมตกแต่งสถานที่พระราชนิเวศน์แห่งนี้ทั้งหมด ส่วนที่พระราชวังไกลกังวล หัวหิน ได้รับพระมหากรุณาธิคุณให้ซ่อมแซมสระสรงที่ตำหนักที่ประทับต่อมาเมื่อมีพระราชประสงค์ สร้างพระตำหนักเพิ่มเติม เป็นที่ประทับของพระเจ้าลูกเธอทั้งสองพระองค์ก็ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้หม่อมราชวงศ์ มิตรารุณ เป็นผู้ออกแบบและควบคุมทั้งหมดส่วนที่พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน พระราชวังดุสิต เมื่อมีพระราชประสงค์จะต่อเติมพระตำหนักส่วนใด ก็จะโปรดเกล้าให้หม่อมราชวงศ์ มิตรารุณ เป็นผู้เขียนแบบและต่อเติมขึ้น พร้อมทั้งเขียนแบบการตกแต่งภายในทั้งหมดส่วนที่พระบรมมหาราชวัง หม่อมราชวงศ์มิตรารุณได้รับผิดชอบ ในการบูรณปฏิสังขรณ์ที่นั่งองค์ต่าง ๆ ในช่วงนี้
เมื่อหม่อมราชวงศ์ มิตรารุณ พอจะมีเวลาว่างมากขึ้น สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณสังวร ได้ทูลขอพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรให้หม่อมราชวงศ์มิตรารุณไปช่วยงานด้านพระศาสนาออกแบบอาคารต่าง ๆ ในวัดญาณสังวราราม จังหวัดชลบุรี งานที่สำคัญ ได้แก่ พระมหามณฑปพระพุทธบาท “ภปร” “สก” ศาลานาคเลนน้ำนานาชาติ
นอกจากงานออกแบบในวัดญาณสังวรารามแล้ว ยังได้ออกแบบพระอุโบสถ เจดีย์ ที่วัดตรีทศเทพฯ ศาลาที่ระลึกครบ 150 ปี ของวัดบวรนิเวศวิหารนอกเหนือจากงานออกแบบสถาปัตยกรรมแล้วหม่อมราชวงศ์ มิตรารุณยังได้ออกแบบตรามหาวิทยาลัยมหิดล ตรามหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ตราสวนหลวง ร.9
และเมื่อหม่อมราชวงศ์ มิตรารุณ มีอายุครบ 60 ปี พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ปฏิบัติราชการต่อไปอีกจนถึงอายุ 65 ปี หลังจากนั้น จึงขอรับใช้เบื้องพระยุคลบาทโดยมิขอรับเงินเดือน และไปปฏิบัติราชการทุกวันในช่วงนี้ได้ออกแบบ และควบคุมการก่อสร้างอาคารหลาย ๆ หลัง ทั้งในกรุงเทพมหานครและต่างจังหวัด ได้แก่ วัดญาณสังวราราม วัดตรีทศเทพฯ วัดบวรนิเวศน วิหาร วัดถ้ำผาปล้อง จังหวัดเชียงใหม จะเห็นได้ว่า หม่อมราชวงศ์มิตรารุณ เกษมศรี ได้ปฏิบัติงานออกแบบสถาปัตยกรรม และศิลปกรรมสม่ำเสมอมาตลอดระยะเวลากว่า 50 ปี ตั้งแต่จบการศึกษามา ได้พัฒนาความรู้ ความสามารถในการออกแบบโดยเฉพาะอย่างยิ่งในงานสถาปัตยกรรมไทย มีผลงานเป็นที่ประจักษ์ และยอมรับนับถือในงานวิชาการสถาปัตยกรรมจนทุกวันนี้
ในปี พ.ศ. 2530 หม่อมราชวงศ์มิตรารุณ เกษมศรี ยังได้ออกแบบเมรุหน้าพลับพลาอิสริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาส ซึ่งใช้เป็นเมรุในพระราชพิธีต่อมาจนทุกวันนี้
อุจิวะ มาดาระ
อุจิวะ มาดาระการ์ตูนญี่ปุ่นเรื่องนินจาคาถาโอ้โฮเฮะ บรรพบุรุษแห่งตระกูลอุจิวะ คือลูกชายของผู้นำตระกูลคนก่อน โดยมีพี่น้องอีก 4 คน แต่ตายหมดเหลือแค่ตนกับอิซุนะ ในสมัยเด็กคือนินจามีฝีมือ ขนาดผู้ใหญ่ยังเกรงกลัว ตอนเด็กสนิทกับฮาชิรามะ(โฮคาเงะ รุ่นที่ 1 ในภายหลัง) พอทั้งคู่รู้ว่าคือนินจากับมาจากตระกูลคู่ปรับ ตนก็เลิกสนิท สู้กันในสงคราม จนได้เป็นผู้นำตระกูลคนต่อมา แม้ถูกฮาชิรามะช่วยมาเป็นพันธมิตรเพื่อยุติสงคราม ตนก็ไม่สนตลอด แต่พอตนกับน้องชายเบิกเนตรวงแหวนกระจกเงาหมื่นบุษาได้ น้องก็ถูกโทบิรามะ(โฮคาเงะ รุ่นที่ 2 ในภายหลัง)ฆ่าตาย ตนเสียใจจึงเปลี่ยนตาของตัวเองกับน้องชายจนเบิกเนตรวงแหวนกระจกเงาหมื่นบุปผานิรันดร์สำเร็จ แต่สู้แพ้ฮาชิรามะในสงครามอีกครั้ง ตนไม่คิดยอมเป็นพันธมิตร จนกว่าฮาชิรามะฆ่าตัวตายหรือฆ่าน้องชาย เพื่อให้รู้สึกเหมือนตน แต่ฮาชิรามะเลือกฆ่าตัวตายเพื่อสันติของ 2 ตระกูล ตนจึงห้ามฮาชิรามะกับยอมเป็นพันธมิตร สร้างหมู่บ้านโคโนฮะด้วยกันนับแต่นั้น
พอมีการเลือกตั้งตำแหน่งโฮคาเงะ ตนก็ปฏิเสธ เพราะฮาชิรามะได้รับการสนับสนุนมากกว่า กับพาฮาชิรามะไปฐานลับของตระฏุลเพื่อบอกถึงศิลาจารึกของตระกูล เพื่อร่วมแผนสร้างอ่านจันทรานิรันดร์ แต่ถูกปฏิเสธกับเตือน ตนไม่สนจึงถอนตัวจากหมู่บ้านไปฝึกวิชากับกลับมาอีกครั้งในฐานะ"ผู้ล้างแค้นให้ตระกูล"ได้ควบคุมคุรามะ(9หาง) ท้าสู้กับโฮคาเงะรุ่นที่1สถานที่นั้นคือหุบผาสิ้นสุดเป็นสถานที่พบกันครั้งแรกของทั้งคู่ ตนแพ้ แต่ก่อนตายพูดนัยว่าระบบนินจาจะก่อนให้เกิดสงครามขัดแย้งอีกที
แต่จริง การต่อสู้ครั้งนั้น ตนจงใจเพื่อ ชิงเซลล์ของโฮคาเงะรุ่นที่1เท่านั้น กับก่อนตายตนแอบตั้งระบบอิซานางิในตาขวาเพื่อตนตาย เพื่อเปลี่ยนความเป็นกับความตาย ตนจึงรอดตาย แต่ตาขวาบอด หลบหนีไป เพื่อทำการทดลองฝังเซลล์ใส่ตัวแต่ไม่เกิดผล พอแก่ชราใกล้ตายก็เบิกเนตรสังสาระสำเร็จ ได้อัญเชิญเทวรูปมารนอดรีตจากดวงจันทร์ ฝังเซลล์โฮคาเงะรุ่นที่1ไว้ที่เทวรูปมารนอดรีต กับใช้เทวรูปมารนอดรีตส่งจักระผ่านท่อลำเลียงไปให้ตนยืดชีวิตอีกที
สร้างกองทัพเซ็ตสึสีขาว แต่เป็นร่างกายที่ไม่สมบูรณ์ สร้างออกมา 2 ตัวแรกคือเซ็ทสึสีขาวซีกซ้ายกับเซ็ตสึโทบิ(หน้าเหมือนหน้ากอกของโทบิ) ที่เหลือแขนขามีไม่ครบ ส่งไปรวบรวมข่าวสารจากโลกภายนอก กับตนไม่รู้เลยว่าถูกเซ็ตสึสีดำหลอกใช้กับโดนสิงอีกที ได้นำเนตรสังสาระไปใส่ให้ นางาโตะตั้งแต่เด็กเพราะเป็นตระกูลอุซึมากิ คือญาติห่างๆของเซนจู หวังให้นางาโตะมาคืนชีพตนในภายหลัง ตอนถึงเวลา
ไปช่วยโอบิโตะจากซากหิน กับรักษาฝึกวิชาให้ ชวนโอบิโตะเป็นพวก แต่โอบิโตะไม่สนกับคิดว่าหายดีจะกลับไปที่หมู่บ้านเท่านั้น ตนคิดแผนให้คาคาชิกับรินตาย แต่คาคาชิก็ฆ่าริน ผลดีกว่าเดิม ทำให้โอบิโตะเป็นพวก ตนจึงเล่าแผนอ่านจันทรานิรันดร์ ตนจึงฝึกวิชาให้กับมอบตาซ้ายให้(แท้จริง ตนมอบเนตรังสาระให้นางาโตะไปก่อนแล้ว ที่ใส่อยู่คือเนตรสรอง) ทำให้เซ็ตสึสีขาวมีสีดำ จนถึงปัจจุบัน คือตัวแทนของตน คอยช่วยงานโอบิโตะ กับตัดท่อลำเลียงจักระจากเทวรูปมาร ตนจึงตาย
ปัจจุบัน ศพตนถูกคาบูโตะค้นพบใช้สัมภเวสีคืนชีพ ถูกคาบูโตะดัดแปลงร่างอีกทีจนกลายเป็นหนุ่ม ใช้เนตรสังสาระกับคาถาไม้สู้กับ 5 คาเงะ ถึงกับสร้างร่างแยกให้ 5 คาเงะสู้ คนละ 5 ตัวที่ใช้ซูซาโนโอ แต่พอตนเบื่อกับถูกไล่ต้อน จึงใช้ซูซาโนโอแบบเทนงูปดฉาย แต่คาบูโตะคลายคาถาพอดี ตนที่กำลังจะตายอีกครั้ง ก็ฝืนคลายคาถาอีกทีจึงไม่หายไปเหมือนพวกศพอื่นๆ จึงไปหาโอบิโตะเพื่อถามถึงสถานะการณ์ทั้งหมด และได้รู้ว่านางาโตะใช้คาถาคืนชีพให้พวกโคโนฮะแทนตน ตนจึงควบคุมโอบิโตะที่สู้แพ้คาคาชิ ให้คืนชีพตน แต่โอบิโตะคิดเป็นพลังสถิตร่างของ 10 หางซะเอง ตนสู้กับฮาชิรามะพร้อมกับเล่าเรื่องตัวจริงของ 10 หาง หลังจากที่โอบิโตะถูกดึงสัตว์หางออกจากร่าง กับคิดจะชุบชีวิตพวกนินจาที่ตายในสงคราม แต่ถูกเซ็ตสึสีดำเข้าควบคุมเพื่อคืนชีพตนจนสำเร็จ แต่ตนก็ตาบอด เพราะเนตรของตนคือสิ่งที่ยังมีตัวตนถึงปัจจุบัน ตนสู้ชนะฮาชิรามะกับดูดจักระเซียน เริ่มล่าสัตว์หาง ถูกสัตว์หางทั้ง 9 ทำร้าย จนแขนขวาขาด และเซ็ตสึสีขาวได้เอาเนตรสังสาระข้างขวามาให้ ตนได้เอาแขนของเซ็ตสึ และเนตรสังสาระมาใส่ร่าง และอัญเชิญเทวรูปมารนอกรีตออกมาจากโอบิโตะที่ใกล้จะตายและสั่งให้เซ็ตสึสีดำเอาเนตรข้างซ้ายมา ส่วนตนแทงซาสึเกะดึงสัตว์หางไปใส่ที่เทวรูปได้สำเร็จ จนนารูโตะเสียคุรามะ และตนกลายเป็นพลังสถิตร่างของ 10 หาง ไปเอาเนตรข้างซ้ายที่อยู่กับโอบิโตะ โดยสั่งให้เซ็ตสึโทบิถ่วงเวลานินจาพันธมิตร พร้อมกับทิ้งอาวุธของเซียนหกวิถีออกไปจากร่างเพื่อเพิ่มความเร็ว เมื่อไปถึงสั่งให้เซ็ตสึสีดำเอาเนตรมา แต่โอบิโตะก็ชิงการควบคุมกลับมาได้ โอบิโตะที่ถูกคาคาชิกับมินาโตะเตือนสติ หักหลังตน ชิงเศษเสี้ยวของสัตว์หางแล้วหนีไปต่างมิติที่สร้างขึ้นมามอบสัตว์หางให้นารูโตะ ตนสู้กับไกที่เปิดประตูด่าน 8 จนเกือบตาย แต่ตนก็ฟื้นตัวทันที
แต่นารูโตะกับซาสึเกะที่รอดตาย ได้พลังจากเซียน 6 วิถีตัวจริง ขัดขวาง ตนชิงเนตรขงคาคาชิ กับไปในมิติของโอบิโตะเพื่อชงเนตรคืนกับบอกวามจริงเรื่องรินตาย พอตนกลับมา ถูกทั้งคู่ไล่ต้อน ตนจึงเริ่มอ่านจันทรานิรันดร์ กับถูกเซ็ตสึสีดำก็ทำร้ายยักจักระมากมายใส่ ตนรับไม่ไหว ตนกลายเป็นร่างคืนชีพให้คางุยะ พอทีม 7 ผนึกคางูยะอีกครั้ง ตนหลุดออกมาด้วยสภาพที่ใกล้ตาย ก็เข้าใจถึงสิ่งที่ตนทำนั้นผิดจึงบอกลาฮาชิรามะอีกครั้ง
Self-similar
ลีไวส์
ลีไวส์  เป็นยี่ห้อเครื่องแต่งกายผ้ายีนส์ที่มีต้นกำเนิดในสหรัฐ สมัยยุคตื่นทอง โดย ลีไว ชเตราส์ (Levi Strauss) ชาวเยอรมันเชื้อสายยิวที่มาทำงานในสหรัฐ ปัจจุบัน บริษัท Levi Strauss &amp; Co. เป็นผู้ผลิตลีไวส์ส์
ค.ศ. 1853 ลีไว ชเตราส์ ชาวเยอรมันผู้อพยพมาตั้งถิ่นฐานที่ซานฟรานซิสโก โดยก่อตั้งธุรกิจเสื้อผ้าและผ้าห่มในแถบอเมริกาฝั่งตะวันตก โดยเขาทำหน้าที่ฝ่ายขายและมีเดวิด สเติร์น น้องเขยเป็นผู้จัดการบริษัท ปี ค.ศ. 1872 เจคอบ เดวิส ช่างเย็บผ้าในรัฐเนวาดาได้เขียนจดหมายชักชวนลีไวส์ เกี่ยวกับการใช้หมุดเพื่อเสริมความแข็งแรงให้กับกางเกง จากนั้นทั้งสองจึงได้ร่วมจดสิทธิบัตรในการใช้หมุดปักกางเกง ปี ค.ศ. 1873 เป็นจุดเริ่มต้นกางเกงยีนส์ตัวแรกของโลก โดยการร่วมมือกันของลีไว ชเตราส์ พ่อค้าขายส่งสิ่งทอและเครื่องนุ่งห่ม กับเจคอบ เดวิส ช่างตัดเย็บเสื้อผ้าให้กับเหล่ากรรมกร ณ เมืองเรโน่ รัฐเนวาดา ร่วมกันตัดเย็บกางเกงจากผ้าฝ้ายสีขาวและตรึงหมุดโลหะตามแนวของกระเป๋ากางเกงเพื่อเสริมความแข็งแรงจนได้รับความนิยม เป็นที่มาของการจดสิทธิบัตรกางเกงยีนส์เฉดสีครามเข็ม ที่ผลิตครั้งแรกในวันที่ 20 พฤษภาคม ค.ศ. 1873
ในปี ค.ศ. 1886 ทางลีไวส์ส์ได้มีสัญลักษณ์ที่เป็นเครื่องหมายการค้าครั้งแรก คือ รูปม้า 2 ตัวหันหลังให้กันแล้วดึงกางเกง (Two Horse Brand) เพื่อแสดงให้เห็นว่ากางเกงยีนส์ของลีไวส์ส์นั้นมีความทนทานคงทน
ในปี ค.ศ. 1901 เป็นครั้งแรกที่กางเกงยีนส์ลีไวส์ส์ผลิตกางเกงที่มีกระเป๋าหลังครบ 2 ข้าง ในปี ค.ศ. 1906 ได้เกิดไฟไหม้ที่โรงงาน อยู่ 3 วันเต็ม ๆ เนื่องจากแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ที่ซานฟรานซิสโก ในปี ค.ศ.1922 เป็นครั้งแรกที่กางเกงยีนส์ลีไวส์ส์ผลิตกางเกงที่มีหูเข็มขัด ในปี ค.ศ. 1954 เป็นครั้งแรกที่กางเกงยีนส์ลีไวส์ส์ติดซิบแทนการใช้กระดุม
ความคล้ายตนเอง
ความคล้ายตนเอง  ในทางคณิตศาสตร์ หมายถึงสิ่งใด ๆ ที่ตัวมันมีลักษณะเหมือนกันหรือคล้ายกับส่วนย่อย ๆ ของตัวมันเอง ของหลาย ๆ สิ่งบนโลกนี้ก็มีคุณสมบัติความคลายตนเอง เช่น ชายฝั่ง ซึ่งมีลักษณะเว้าเข้าและออก เมื่อขยายให้ใหญ่ขึ้นก็ยังปรากฏเส้นโค้งเว้าลักษณะเดียวกัน ความคล้ายตนเองเป็นคุณสมบัติพื้นฐานของแฟร็กทัล
คล้ายตนเอง
อุทยานแห่งชาติน้ำหนาว
อุทยานแห่งชาติน้ำหนาว เป็นอุทยานแห่งชาติที่ตั้งอยู่ในท้องที่อำเภอหล่มเก่า อำเภอหล่มสัก อำเภอน้ำหนาว จังหวัดเพชรบูรณ์ และอำเภอคอนสาร จังหวัดชัยภูมิ เป็นอุทยานแห่งชาติที่สวยที่สุดแห่งหนึ่ง ซึ่งเป็นแนวเขตกั้นระหว่างภาคอีสานและภาคเหนือ สภาพพื้นที่ทั่วไปเป็นเทือกเขาสูง มีสภาพป่าอุดมสมบูรณ์ เป็นต้นน้ำลำธาร มีทิวทัศน์ธรรมชาติที่สวยงามหลายแห่ง มีเนื้อที่ประมาณ 603,750 ไร่ หรือ 966 ตารางกิโลเมตร
ตามมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 7 ตุลาคม 2502 ให้กำหนดป่าน้ำหนาว จังหวัดเพชรบูรณ์ และป่าอื่นๆ ในท้องที่จังหวัดต่างๆ รวม 14 ป่า เป็นอุทยานแห่งชาติ ในปี พ.ศ. 2511 กรมป่าไม้ได้ส่งเจ้าหน้าที่ไปทำการสำรวจเบื้องต้นเกี่ยวกับสภาพพื้นที่บริเวณป่าน้ำหนาว ปรากฏว่า มีสภาพป่าอุดมสมบูรณ์ มีทิวทัศน์ธรรมชาติที่สวยงามหลายแห่ง ตลอดจนเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่านานาชนิด กรมป่าไม้จึงได้นำเสนอคณะกรรมการอุทยานแห่งชาติซึ่งได้มีมติในคราวประชุมครั้งที่ 1/2513 เมื่อวันที่ 12 มกราคม 2513 เห็นชอบให้ออกพระราชกฤษฎีกากำหนดให้เป็นอุทยานแห่งชาติ โดยได้มีประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 142 เมื่อวันที่ 3 พฤษภาคม 2515 กำหนดบริเวณป่าน้ำหนาวในท้องที่ตำบลบ้านโคก อำเภอเมืองเพชรบูรณ์ ตำบลบ้านกลาง ตำบลบ้านติ้ว ตำบลห้วยไร่ อำเภอหล่มสัก ตำบลน้ำหนาว อำเภอหล่มเก่า จังหวัดเพชรบูรณ์ และตำบลห้วยยาง อำเภอคอนสาร จังหวัดชัยภูมิ เป็นอุทยานแห่งชาติ เนื้อที่ประมาณ 603,750 ไร่ โดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 89 ตอนที่ 71 ลงวันที่ 4 พฤษภาคม 2515 เป็นอุทยานแห่งชาติแห่งที่ 5 ของประเทศ
ต่อมากองอุทยานแห่งชาติ กรมป่าไม้ ได้มีหนังสือที่ กส 0708/2214 ลงวันที่ 1 เมษายน 2523 ให้หัวหน้าอุทยานแห่งชาติทุกแห่งได้ตรวจสอบพิจารณาชื่อตำบลที่ตกหล่นในอุทยานแห่งชาติที่รับผิดชอบ ซึ่งอุทยานแห่งชาติน้ำหนาวได้มีหนังสือที่ กส 0708(นน)/223 ลงวันที่ 11 มีนาคม 2525 รายงานว่า ตามประกาศคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 142 ลงวันที่ 3 พฤษภาคม 2515 ได้กำหนดแนวเขตอุทยานแห่งชาติ ซึ่งครอบคลุมถึงท้องที่ตำบลปากช่อง และตำบลท่าอิบุญ อำเภอหล่มสัก จังหวัดเพชรบูรณ์ด้วย แต่มิได้ระบุชื่อตำบลทั้ง 2 ไว้
กรมป่าไม้จึงได้เสนอคณะกรรมการอุทยานแห่งชาติได้มีมติในคราวประชุมครั้งที่ 3/2523 เมื่อวันที่ 21 ตุลาคม 2523 เห็นชอบให้ออกพระราชกฤษฎีกากำหนดขยายเขตอุทยานแห่งชาติเพิ่มเติมตำบลที่ตกหล่นได้ โดยได้มีพระราชกฤษฎีกาขยายเขตอุทยานแห่งชาติน้ำหนาวในท้องที่ตำบลท่าอิบุญ และตำบลปากช่อง อำเภอหล่มสัก จังหวัดเพชรบูรณ์ พ.ศ. 2525 ซึ่งได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 99 ตอนที่ 137 ลงวันที่ 26 กันยายน 2525
อุทยานแห่งชาติน้ำหนาวตั้งอยู่บริเวณเทือกเขาเพชรบูรณ์ ซึ่งเป็นเขตกั้นระหว่างภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคเหนือ สภาพพื้นที่ทั่วไปเป็นเทือกเขาสูงทอดยาวผ่านจังหวัดชัยภูมิและจังหวัดเพชรบูรณ์ มีลักษณะเป็นเนินยอดป้านที่เกิดจากการยกตัวของเปลือกโลกบริเวณนี้ในอดีต มีความสูงอยู่ระหว่าง 650-1,200 เมตรจากระดับน้ำทะเล ประกอบด้วย ภูกุ่มข้าว ภูผาจิตหรืออีกชื่อหนึ่ง "ภูด่านอีป้อง" ซึ่งเป็นจุดสูงสุด ที่มีความสูง 1,271 เมตรจากระดับน้ำทะเล ประกอบขึ้นเป็นป่าต้นน้ำลำธาร ต้นกำเนิดของลำธารสายยาว เช่น แม่น้ำป่าสัก แม่น้ำพอง แม่น้ำเลย ห้วยขอนแก่น ห้วยน้ำเชิญ ซึ่งไหลลงสู่เขื่อนอุบลรัตน์ และเขื่อนจุฬาภรณ์
โดยทั่วไปอากาศหนาวเย็นในตอนดึกและตอนเช้า ส่วนใหญ่ตอนกลางวันอากาศเย็นสบาย จึงกล่าวได้ว่า อุทยานแห่งชาติน้ำหนาวมีอากาศหนาวเย็นตลอดปี อุณหภูมิเฉลี่ยตลอดปี 25 องศาเซลเซียส ในฤดูฝนจะมีฝนตกชุกระหว่างเดือนกันยายน-ตุลาคม ส่วนใหญ่ฤดูหนาว อากาศหนาวเย็นมาก จนบางครั้งน้ำค้างจะกลายเป็นเกล็ดน้ำแข็ง อากาศจะหนาวเย็นที่สุดในเดือนธันวาคมและมกราคม ซึ่งในบางปีอุณหภูมิจะลดต่ำถึง 0 องศาเซลเซียส
ป่าน้ำหนาวเป็นป่าไม้ผืนใหญ่ติดต่อกัน ประกอบด้วยป่าหลายชนิด ป่าดิบชื้น พบบริเวณหุบเขาและริมลำห้วย ชนิดพันธุ์ไม้ที่พบได้แก่ ยาง ตะเคียนทอง มะหาด ยมหอม ฯลฯ พืชพื้นล่างเป็นหวาย และปาล์ม เป็นต้น ป่าดิบเขา พบขึ้นบริเวณยอดเขาที่มีความสูงจากระดับน้ำทะเลตั้งแต่ 800 เมตรขึ้นไป พันธุ์ไม้ที่ขึ้นบริเวณนี้ส่วนใหญ่เป็นก่อสกุลต่างๆ เช่น ก่อเดือย ก่อแป้น ก่อตาหมูน้อย ก่อตาหมูหลวง เป็นต้น ป่าเบญจพรรณ พบขึ้นตามไหล่เขาต่อจากป่าดงดิบทางด้านทิศตะวันตกของอุทยานแห่งชาติ และกระจัดกระจายเป็นหย่อมๆ ทางด้านตะวันออกของอุทยานแห่งชาติ พันธุ์ไม้ที่สำคัญได้แก่ ประดู่ แดง ตะแบก งิ้วป่า ยอป่า ชิงชัน ซ้อ เป็นต้น ป่าสนเขา พบในที่ประมาณ 700-900 เมตรจากระดับน้ำทะเล ลักษณะเป็นป่าโปร่งมีสนสามใบขึ้นปะปนอยู่กับป่าเต็งรัง พืชพื้นล่างส่วนใหญ่เป็นหญ้าคา พบบริเวณสวนสนภูกุ่มข้าว ดงแปก และที่ทำการอุทยานแห่งชาติ ป่าเต็งรัง เป็นป่าโปร่งขึ้นอยู่บริเวณที่แห้งแล้ง ความอุดมสมบูรณ์ของดินต่ำ หน้าดินตื้น เป็นกรวดหรือลูกรัง ทำให้ต้นไม้แคระแกร็น พันธุ์ไม้ที่สำคัญได้แก่ เต็ง รัง เหียง กราด รกฟ้า ฯลฯ พืชพื้นล่างส่วนใหญ่เป็นหญ้าเพ็ก และทุ่งหญ้า ประกอบไปด้วยหญ้าคา หญ้าเพ็ก มีพันธุ์ไม้ใหญ่ปะปนอยู่บ้าง เช่น ติ้ว กระโดน และแต้ว เป็นต้น
เนื่องจากป่าส่วนหนึ่งเป็นป่าโปร่งสลับกับทุ่งหญ้าและป่าดิบ มีดินโปร่งและน้ำไหลผ่านตลอดปี จึงทำให้ป่านี้มีสัตว์ป่าอาศัยอยู่อย่างชุกชุม เช่น ช้างป่า กระทิง วัวแดง กวางป่า เก้ง เสือโคร่ง เสือดาว ค่าง หมีควาย หมีคน เลียงผา หมาป่า กระจง เม่น หมูป่า กระต่ายป่า ค้างคาวมงกุฎหูโตมาร์แชล ค้างคาวไอ้แหว่งน้อย เต่าปูลู และเต่าเดือย สำหรับช้างป่านั้นมีอยู่ทั่วไป ซึ่งเราจะเห็นกองมูลช้างที่ถ่ายไว้ริมทางหลวงอยู่เสมอ นอกจากนี้ ยังมีนกชนิดต่างๆ มากว่า 200 ชนิด ตามทางเดินในป่าจะพบนกสีสวยๆ อยู่เสมอ เช่น นกแก้ว นกขุนแผน นกหก นกพญาปากกว้าง นกเดินดง นกแต้วแร้ว นกโพระดก นกหัวขวาน นกเหงือก นกกระจ้อย นกกินแมลงชนิดต่างๆ ไก่ฟ้าพญาลอ และไก่ป่า เป็นต้น และยังมีความหลากหลายของผีเสื้อมากกว่า 340 ชนิด
สวนสนภูกุ่มข้าว.
สวนสนภูกุ่มข้าวเป็นเนินเขาเตี้ยๆ ลูกหนึ่ง สูงประมาณ 880 เมตรจากระดับน้ำทะเลปานกลาง เป็นเนินเขาที่เป็นจุดเด่นจุดหนึ่งท่ามกลางสวนสน เมื่อขึ้นไปยืนบนเนินเขาภูกุ่มข้าว จะเห็นแนวยอดสนอยู่ในระดับสายตา สามารถมองเห็นแนวยอดสนเป็นแนวติดต่อกันพืดทั้งสี่ด้านของภูกุ่มข้าว ดูแล้วจะเห็นคล้ายๆ ท้องทะเลของยอดสน เมื่อมองไปทางทิศใต้จะเห็นอ่างน้ำเขื่อนจุฬาภรณ์ (น้ำพรม) ที่กว้างใหญ่
การเดินทาง ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 12 (สายหล่มสัก-ชุมแพ) ทางเข้าอยู่ตรงกิโลเมตรที่ 409 มีทางลูกรังถึงสวนสนภูกุ่มข้าว ระยะทาง 15 กิโลเมตร เป็นป่าสนสามใบ มีต้นสนขนาดใหญ่มีความสูง 30-40 เมตร ขึ้นอยู่ตามธรรมชาติอย่างหนาแน่น ในฤดูแล้ง ทุ่งหญ้าใต้ต้นสนจะค่อยๆ เปลี่ยนจากสีเขียวเป็นสีน้ำตาลแก่ พอถึงฤดูฝนใหม่ทุ่งหญ้าเหล่านี้ก็จะกลับเขียวอีกครั้งหนึ่ง เป็นเช่นนี้เรื่อยๆ ไป โดยเฉพาะฤดูฝนตามทุ่งหญ้าจะมีพันธุ์ไม้หลากสีนานาพรรณขึ้นอยู่อย่างสวยงามมาก
สวนสนบ้านแปก.
สวนสนบ้านแปก หรือเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า "ดงแปก" มีลักษณะเป็นป่าสนสองใบขึ้นอยู่เป็นกลุ่มใหญ่เพียงชนิดเดียวตามธรรมชาติ เส้นทางเดินเข้าสวนสนบ้านแปกได้ผ่านป่าที่หลากหลายทั้งป่าดิบชื้นและป่าดิบเขา ระหว่างทางจะมีโอกาสพบสัตว์ป่าและนกนานาชนิด และในช่วงฤดูร้อนประมาณเดือนกุมภาพันธ์-พฤษภาคม ระหว่างทางจะมีกล้วยไม้ป่าและพันธุ์ไม้หลายชนิดออกดอกสวยงาม
ภูผาจิต.
ภูผาจิต หรือเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า ภูด่านอีป้อง ลักษณะเด่นตั้งโดดเดี่ยวบนที่ราบสูง ลักษณะสัณฐานคล้ายภูกระดึงแต่เล็กกว่า เป็นภูเขาที่มียอดราบแบบโต๊ะ มีไม้สนขึ้นอยู่ประกอบด้วยป่าดงดิบ ป่าเบญจพรรณ มีต้นไม้มีค่าหลายชนิด ภูเขานี้มียอดสูงสุดในเขตอุทยานแห่งชาติน้ำหนาว สูง 1,271 เมตร จากระดับน้ำทะเลปานกลาง สภาพป่าสวยงามมาก แต่การเดินทางค่อนข้างลำบาก โดยทางเข้าอยู่ตรงกิโลเมตรที่ 427 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 12 (สายหล่มสัก-ชุมแพ) ระยะทางเดินเท้าประมาณ 10 กิโลเมตร ใช้เวลาประมาณ 6-7 ชั่วโมง
ผาล้อมผากอง.
ลักษณะเป็นภูเขาหินปูน สูงประมาณ 1,134 เมตรจากระดับน้ำทะเลปานกลาง เมื่อขึ้นไปบนยอดเขาสามารถมองเห็นทิวทัศน์รอบๆ บริเวณได้ สภาพป่าส่วนใหญ่เป็นป่าดงดิบและป่าเบญจพรรณ ประกอบด้วยพรรณไม้ที่มีค่ามาก บริเวณใกล้เคียงยังมีผากลางโหล่น มีความสูงประมาณ 850 เมตร ผาต้นฮอม มีความสูงประมาณ 900 เมตร ซึ่งมีทิวทัศน์สวยงามมากเช่นเดียวกัน โดยทางเข้าอยู่ตรงกิโลเมตรที่ 40 ทางหลวงสายบ้านห้วยสนามทราย-อำเภอหล่มเก่า หน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติที่ นน.2 (ภูผากลางดง) ระยะทางเดินเท้าประมาณ 5-7 กิโลเมตร
น้ำตกเหวทราย.
น้ำตกเหวทราย เป็นน้ำตกขนาดใหญ่ที่มีความสูงประมาณ 25 เมตร บริเวณด้านใต้น้ำตกมีแอ่งน้ำลึกสามารถลงเล่นน้ำและใต้น้ำตกมีชะง่อนหินขนาดใหญ่เป็นเพิงสามารถพักแรมหลบฝนได้ บรรยากาศบริเวณลำห้วยน่าเดินเล่น มีต้นไม้ปกคลุมตลอด ในฤดูฝนน้ำตกมีประมาณน้ำมากและสวยงามมาก เป็นน้ำตกที่เกิดจากลำห้วยสนามทรายซึ่งมีต้นน้ำที่ป่าดงดิบชื่อดงแหน่งไหลผ่านป่าซำผักคาว ลำห้วยสนามทรายนี้เป็นแนวธรรมชาติที่แบ่งเขตแดนระหว่างอำเภอน้ำหนาว จังหวัดเพชรบูรณ์ กับอำเภอคอนสาร จังหวัดชัยภูมิ น้ำตกเหวทราย ทางเข้าอยู่ตรงกิโลเมตรที่ 423 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 12 (สายหล่มสัก-ชุมแพ) ระยะทางเดินเท้า 1 กิโลเมตร
น้ำตกทรายทอง.
เป็นน้ำตกหินทรายอยู่ห่างจากน้ำตกเหวทรายประมาณ 1,300 เมตร มีความกว้างที่สุดประมาณ 30 เมตร สูง 4 เมตร มีบรรยากาศร่มรื่นเหมาะแก่การนั่งเล่นพักผ่อนหย่อนใจ โดยเฉพาะในฤดูฝนสายน้ำที่ไหลผ่านผาหินก่อเกิดเป็นม่านน้ำที่สวยงามและสามารถสร้างความประทับใจได้ไม่น้อย
ถ้ำใหญ่น้ำหนาว.
ถ้ำใหญ่น้ำหนาว หรือเรียกอีกชื่อหนึ่งว่าภูน้ำริน มีทางเข้าอยู่ตรงกิโลเมตรที่ 60 ทางหลวงสายบ้านห้วยสนามทราย-อำเภอหล่มเก่า บ้านหินลาด มีทางรถยนต์เข้าถึงหน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติที่ นน.6 (ถ้ำใหญ่น้ำหนาว) ประมาณ 3 กิโลเมตร มีลักษณะเป็นเขาหินปูนสูงประมาณ 955 เมตรจากระดับน้ำทะเล ถ้ำใหญ่น้ำหนาวเป็นถ้ำใหญ่มีความงามวิจิตรพิศดารโดยธรรมชาติ มีหินงอกหินย้อยและที่แปลกที่สุดคือ มีน้ำไหลหรือน้ำรินออกจากปากถ้ำ ภายในถ้ำยังเป็นที่อาศัยของค้างคาวจำนวนมากอีกด้วย โดยมีชนิดที่เป็นสัตว์หายากใกล้สูญพันธุ์คือ ค้างคาวมงกุฎมาร์แชล ค้างคาวหูหนูยักษ์ และค้างคาวท้องน้ำตาลใหญ่ ภายในถ้ำสามารถแบ่งออกได้เป็น 3 ช่วง ช่วงแรกระยะทางประมาณ 400 เมตร มีทางเดินเท้าไปตามคูหาต่างๆ ซึ่งมีหินงอกหินย้อยและเสาถ้ำ ทางเดินจะไปสุดที่คูหาซึ่งมีม่านหินงดงาม ช่วงที่ 2 จากระยะทาง 400-1,000 เมตร จะมีทางลัดเลาะ บางครั้งต้องมุดและปีป่ายเข้าไป ช่วงที่ 3 ระยะทางจาก 1,000 เมตร เข้าไป จะมีลำธารน้ำรินไหล ถ้ำมีความลึกประมาณ 4.5 กิโลเมตร
ภูค้อ.
เป็นจุดชมวิวพระอาทิตย์และจุดชมทิวทัศน์ที่สวยงามที่สุดแห่งหนึ่ง ตั้งอยู่บริเวณ กม. 401 ริมทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 12 (สายหล่มสัก-ชุมแพ) โดยเฉพาะในช่วงฤดูหนาวสามารถชมพระอาทิตย์ขึ้นอยู่ในยามเช้า สามารถมองเห็นผืนป่าอีสานตะวันตก เช่น ภูหลวง ภูกระดึง ภูเขียว และภูผาจิตซึ่งเป็นภูที่สูงที่สุดในเขตอุทยานแห่งชาติน้ำหนาว
ถ้ำผาหงษ์.
จุดชมทิวทัศน์และชมพระอาทิตย์ตกในตอนเย็น โดยทางเข้าอยู่ตรงกิโลเมตรที่ 395 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 12 (สายหล่มสัก-ชุมแพ) บริเวณนี้จะมีเส้นทางเดินเท้าระยะทางประมาณ 300 เมตร เพื่อขึ้นสู่ยอดเขาซึ่งมีลักษณะเป็นเขาสูง ถ้ำผาหงษ์เป็นถ้ำขนาดเล็ก ภายในมีช่องหลืบแคบๆ ซับซ้อน มีหินงอกหินย้อยที่สวยงาม เป็นที่อยู่อาศัยของค้างคาวหลายชนิด โดยเฉพาะค้างคาวมงกุฎมาร์แชล ซึ่งเป็นสัตว์หายากใกล้สูญพันธุ์
การเดินทางด้วยรถยนต์ ที่ทำการอุทยานแห่งชาติน้ำหนาว อยู่ห่างจากตัวเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น 147 กิโลเมตร อยู่ห่างจากอำเภอหล่มสัก จังหวัดเพชรบูรณ์ ประมาณ 55 กิโลเมตร เดินทางโดยรถยนต์ตามทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 12 ถึงหลักกิโลเมตรที่ 406 (กิโลเมตรที่ 50 เดิม จากสี่แยกพ่อขุนผาเมือง) มีป้ายชี้ทางเข้าสู่ที่ทำการอุทยานแห่งชาติ (ไปจากหล่มสักป้ายจะอยู่ทางด้านซ้ายมือ ไปจากขอนแก่นป้ายจะอยู่ทางด้านขวามือ) จากถนนใหญ่เดินทางต่อทางประมาณ 2 กิโลเมตร ก็จะถึงศูนย์บริการนักท่องเที่ยวอุทยานแห่งชาติน้ำหนาว ท่านสามารถติดต่อสอบถามรายละเอียดแหล่งท่องเที่ยว บ้านพัก เต็นท์ รับกุญแจบ้านพัก และอื่นๆ ได้ที่ศูนย์บริการฯ ถ้าไปโดยรถประจำทางสามารถขึ้นรถโดยสายจากขอนแก่นหรือหล่มสัก ซึ่งผ่านหน้าที่ทำการอุทยานแห่งชาติทุกวัน
เอแอลพีไอ อีเกิ้ล
เอแอลพีไอ อีเกิ้ล (ALPI Eagles) เป็นสายการบินมีฐานปฏิบัติการในประเทศอิตาลี ซึ่งทำการโดยบริษัทเอกชนในท้องถิ่นมีจุดหมายปลายทางในประเทศอิตาลี และประเทศอื่นๆในทวีปยุโรป โดยศูนย์กลางการปฏิบัติการอยู่ที่ท่าอากาศยานนานาชาติมาร์โค โปโล (VCE) ในนครเวนิส
เอแอลพีไอก่อตั้งขึ้นเมื่อปี 2522 โดยกลุ่มนักบินและพัฒนาสายการบินให้เกิดความแตกต่าง ในตลาดธุรกิจการบิน ในปี 2539 ได้เริ่มทำการบินเป็นครั้งแรกโดยรับส่งผู้โดยสารจากนครเวนิส บริษัทที่เป็นผู้ก่อตั้งและผู้ร่วมทุนคือ อินเตอร์บันคา,อิทิไฟล-เวเนโต สวิลิโป และ ติตาโน-ไอรอนตูร์
เอแอลพีไอ อีเกิ้ลมีจุดหมายปลายทางดังนี้ (มกราคม2550) :
ในเดือนมีนาคม 2550 มีการรับมอบเครื่องบินดังนี้ :
ความคล้ายตัวเอง
คล้ายตัวเอง
อุทยานแห่งชาติภูพาน
อุทยานแห่งชาติภูพาน เป็นอุทยานแห่งชาติ มีพื้นที่ครอบคลุมท้องที่อำเภอพรรณานิคม อำเภอเมือง อำเภอกุดบาก อำเภอภูพาน จังหวัดสกลนคร อำเภอสมเด็จ อำเภอห้วยผึ้ง จังหวัดกาฬสินธุ์ ประกอบด้วยป่าที่อุดมสมบูรณ์และมีธรรมชาติที่สวยงาม เช่น น้ำตก ถ้ำ หน้าผาทิวทัศน์ตามธรรมชาติ ตลอดจนพื้นป่าแห่งนี้ในอดีตได้ชื่อว่าเป็นปัญหาทางด้านการเมือง และในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 ก็ยังเป็นแหล่งสะสมอาวุธยุทธภัณฑ์ที่ใช้สำหรับต่อต้านทหารกองทัพญี่ปุ่นซึ่ง นับเป็นประวัติศาสตร์ มีเนื้อที่ประมาณ 415,439 ไร่ หรือ 664.70 ตารางกิโลเมตร
ตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 7 ตุลาคม 2502 ให้กำหนดป่าเขาภูพานหรือที่เรียกกันโดยทั่วไปว่า “ป่าเขาชมภูพาน” จังหวัดสกลนคร และจังหวัดกาฬสินธุ์ และป่าอื่นๆ ในท้องที่จังหวัดต่างๆ รวม 14 ป่า เป็นอุทยานแห่งชาติเพื่ออนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติเอาไว้เป็นการถาวรเพื่อ ประโยชน์ส่วนรวม กรมป่าไม้ได้เสนอจัดตั้งป่าภูพานเป็นอุทยานแห่งชาติ โดยได้มีประกาศคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 244 ลงวันที่ 3 พฤศจิกายน 2515 กำหนดบริเวณที่ดินป่าภูพานในท้องที่ตำบลนาใน ตำบลไร่ ตำบลนาหัวบ่อ อำเภอพรรณานิคม ตำบลโคกภู ตำบลนาม่อง อำเภอกุดบาก และตำบลห้วยยาง ตำบลพังขว้าง อำเภอเมืองสกลนคร จังหวัดสกลนคร และตำบลแซงบาดาล อำเภอสมเด็จ จังหวัดกาฬสินธุ์ เนื้อที่ 418,125 ไร่ หรือ 669 ตารางกิโลเมตร เป็นอุทยานแห่งชาติ ซึ่งลงประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 89 ตอนที่ 170 ลงวันที่ 13 พฤศจิกายน 2515 นับเป็นอุทยานแห่งชาติลำดับที่ 7 ของประเทศ
จังหวัดกาฬสินธุ์ได้มีหนังสือที่ กส 09/598 ลงวันที่ 12 มกราคม 2516 รายงานว่า ตามประกาศคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 244 ลงวันที่ 3 พฤศจิกายน 2515 กำหนดให้ที่ดินป่าภูพานเป็นอุทยานแห่งชาตินั้น ปรากฏว่ามีพื้นที่บางส่วนในบางตำบลของจังหวัดกาฬสินธุ์เป็นเขตอุทยานแห่ง ชาติแต่ไม่ได้ระบุชื่อตำบลลงไว้ กรมป่าไม้จึงได้ดำเนินการตรวจสอบแนวเขตอุทยานแห่งชาติใหม่ โดยได้มีพระราชกฤษฎีกายกเลิกประกาศคณะปฏิวัติ และกำหนดบริเวณที่ดินป่าภูพานในท้องที่ตำบลนาใน ตำบลไร่ ตำบลนาหัวบ่อ อำเภอพรรณานิคม ตำบลพังขว้าง ตำบลห้วยยาง อำเภอเมือง ตำบลนาม่อง ตำบลโคกภู อำเภอกุดบาก จังหวัดสกลนคร และตำบลแซงบาดาล อำเภอสมเด็จ ตำบลคำบง อำเภอกุฉินารายณ์ จังหวัดกาฬสินธุ์ ให้เป็นอุทยานแห่งชาติ ซึ่งลงประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 92 ตอนที่ 106 ลงวันที่ 6 มิถุนายน 2518