pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
หม่อมเจียงคำ ชุมพล ณ อยุธยา (นามเดิม อัญญานางเจียงคำ บุตโรบล ; 4 ธันวาคม พ.ศ. 2422 – 20 ตุลาคม พ.ศ. 2481) เป็นเจ้านายสตรีของเมืองอุบลราชธานีซึ่งเป็นเมืองประเทศราชของราชอาณาสยามมาตั้งแต่สมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ที่ถวายตัวเป็นหม่อมใน พลตรี พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์ พระราชโอรสองค์ที่ 37 ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวและองค์ที่ 3 ในเจ้าจอมมารดาพึ่ง เพื่อเป็นการกระชับสัมพันธไมตรีระหว่างราชสำนักสยาม กับเจ้านายพื้นถิ่นเมืองอุบลราชธานีให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้น ในช่วงที่มีนโยบายปฏิรูปการบริหารราชการแผ่นดิน สมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
หม่อมเจียงคำ เกิดเมื่อวันพฤหัสบดีที่ 4 ธันวาคม พ.ศ. 2422 ซึ่งตรงกับวัน 5 เดือนอ้าย แรม 6 ค่ำ ปีเถาะ เอกศก จุลศักราช 1241 (ร.ศ.98) ที่เมืองอุบลราชธานี เป็นธิดาคนสุดท้องของท้าวสุรินทร์ชมภู (หมั้น บุตโรบล) กับญาแม่ดวงจันทร์ บุตโรบล (ธิดาของพระศรีโสภา กับ ญาแม่ทุมมา) หม่อมเจียงคำมีศักดิ์เป็นหลานปู่ในราชบุตร (สุ่ย บุตโรบล) (บรรดาศักดิ์เดิมที่ ท้าวสุริยะ) กับอัญญานางทอง บุตโรบล มีศักดิ์เป็นเหลนทวด ในท้าวสีหาราช (พูลสุข หรือ พลสุข) กรมการเมืองอุบลราชธานีชั้นผู้ใหญ่ กับอัญญานางสุภา ซึ่งสืบเชื้อสายมาจากท้าวโคตรซึ่งเป็นพระโอรสในพระวรราชปิตา ผู้ครองนครเขื่อนขันธ์กาบแก้วบัวบาน (จังหวัดหนองบัวลำภูในปัจจุบัน) นอกจากนี้ ท้าวโคตร ยังถือเป็นต้นสายสกุล “บุตโรบล” ยังมีศักดิ์เป็นพระอนุชาของพระประทุมวรราชสุริยวงศ์ พระประเทศราชผู้ครองเมืองอุบลราชธานีศรีวนาลัยประเทศราช องค์ที่ 1 กับพระวิไชยราชสุริยวงษขัติยราช พระประเทศราชผู้ครองนครจำปาศักดิ์ องค์ที่ 3 ด้วย อันสืบสายมาแต่เจ้าอุปราชนอง แห่งนครหลวงเวียงจันทน์
หม่อมเจียงคำ มีพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน ดังนี้
เกี่ยวกับนามและสกุล.
เกี่ยวกับนามของหม่อมเจียงคำนั้น คำว่า "เจียง" เป็นภาษาลาวโบราณ ตรงกับภาษาบาลีว่า จาป หมายถึง ธนู ศร หน้าไม้ กระสุน แล่ง (ที่ทำสำหรับวางลูกธนูหรือหน้าไม้ หรือที่ใส่ลูกธนูหน้าไม้สำหรับสะพาย) บางครั้งชาวลาวเรียกว่า หน้าเจียง หรือ เกียง ดังนั้น นามของหม่อมเจียงคำจึงหมายถึง ธนูทองคำ หม่อมเจียงคำ เดิมสกุล บุตโรบล นามสกุลบุตโรบลเป็นนามสกุลที่ทายาทบุตรหลานเจ้านายเมืองอุบลราชธานีได้รับพระราชทานจากพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 6) นามสกุลเลขที่ 2692 เขียนแบบอักษรโรมันคือ Putropala ตามบัญชีผู้ได้รับพระราชทานนามสกุลคือ "นายร้อยโท พระอุบลกิจประชากร (บุญเพ็ง) นายทหารกองหนุน  สังกัดกองสัสดีมณฑลอุบล  ปู่ชื่อราชบุตร (สุ่ย)  บิดาชื่อราชบุตร (คำ)" โดยทั้ง หม่อมเจียงคำ ชุมพล ณ อยุธยา และนายร้อยโท พระอุบลกิจประชากร (บุญเพ็ง) เป็นลูกพี่ลูกน้องกันและทั้ง 2 ท่านเป็นหลานปู่ ในราชบุตร (สุ่ย)
การถวายตัว.
พลตรี พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์ ได้ดำรงตำแหน่งข้าหลวงต่างพระองค์ สำเร็จราชการมณฑลลาวกาว (ภายหลังเปลี่ยนเป็นมณฑลอีสาณ) เมื่อครั้งที่พระองค์ได้เสด็จมาปรับปรุงและจัดระบบราชการที่เมืองอุบลราชธานี เมื่อวันที่ 9 ธันวาคม ร.ศ. 112 (พ.ศ. 2436) ได้ทรงพอพระทัยต่ออัญญานางเจียงคำ ซึ่งเป็นธิดาของท้าวสุรินทรชมภู (หมั้น) กรมการชั้นผู้ใหญ่ของเมือง จึงได้ทรงขออัญญานางเจียงคำ ต่อเจ้านายผู้ใหญ่ในเมืองอุบลราชธานี คือ พระอุบลศักดิ์ประชาบาล (กุคำ สุวรรณกูฏ) พระอุบลการประชานิตย์ (บุญชู พรหมวงศานนท์) และได้เข้าพิธีบายศรีสู่ขวัญตามจารีตประเพณีของบ้านเมืองลาวดั้งเดิม ถวายตัวเป็นหม่อมห้ามใน พลตรี พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าชุมพลสมโภช กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์ พระราชโอรสองค์ที่ 11 ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และองค์ที่ 3 ในเจ้าจอมมารดาพึ่ง เมื่อเดือนมีนาคม ร.ศ. 112 (พ.ศ. 2436) ต่อมาได้ให้กำเนิดพระโอรส 2 พระองค์
การถวายตัวเป็นหม่อมห้ามของเสด็จในกรมนั้น เท่ากับเป็นการสร้างการยอมรับอำนาจการปกครองจากส่วนกลางในหมู่เจ้านายเมืองอุบลราชธานีมากขึ้น และยังทำให้เจ้านายพื้นเมืองบางส่วนขยับฐานะตนเองจากการเป็นเจ้านายในราชวงศ์สายล้านช้างอันเก่าแก่ มาเป็นส่วนหนึ่งในพระราชวงศ์จักรีของสยาม โดยระหว่างที่เสด็จในกรมทรงประทับอยู่ที่เมืองอุบลราชธานีนั้น ได้ทรงสร้างตำหนักชื่อว่า วังสงัด ขึ้นบนที่ดินของท้าวสุรินทรชมภู (หมั้น บุตโรบล) เมื่อ ร.ศ.112 และทรงประทับอยู่กับหม่อมเจียงคำเป็นเวลานาน 17 ปี ก่อนที่จะนิวัติคืนสู่กรุงเทพมหานคร ต่อมาทรงดำรงตำแหน่งเสนาบดีกระทรวงวังและเสนาบดีที่ปรึกษาในพระองค์พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) เมื่อ ร.ศ. 129 (พ.ศ. 2453) ภายหลังจากนิวัติสู่กรุงเทพมหานคร พระองค์ก็มิได้กลับมาประทับที่เมืองอุบลราชธานีอีกเลย
ขอพระโอรสจากพระพุทธวิเศษ.
พระเจ้าพุทธวิเศษ หรือหลวงพ่อพระพุทธวิเศษ เป็นพระพุทธรูปศิลาแลงปางนาคปรก ขนาดหน้าตักกว้าง 55 เซนติเมตร สูง 90 เซนติเมตร เป็นศิลปะยุคศรีโคตรบูรร่วมสมัยกับทวาราวดีของสยาม อายุราวพันกว่าปี ปัจจุบันประดิษฐานอยู่ในพระวิหารวัดทุ่งศรีวิไล บ้านชีทวน ตำบลชีทวน อำเภอเขื่องใน จังหวัดอุบลราชธานี นับถือกันว่าเป็นพระคู่บ้านคู่เมืองของชาวบ้านชีทวนและตำบลใกล้เคียง ประชาชนนิยมจัดงานสมโภชเฉลิมฉลองหลวงพ่อพระพุทธวิเศษเป็นเวลา 3 วัน 3 คืน คือวันขึ้น 14 ค่ำ วันขึ้น 15 ค่ำ และวันแรม 1 ค่ำ เดือน 5 ของทุกปี เรียกว่า งานปิดทองหลวงพ่อพุทธวิเศษประจำปี ส่วนบ้านชีทวนนั้นเดิมเป็นเมืองขอมโบราณเรียกว่า เมืองซีซ่วน] ภายหลังพระประทุมวรราชสุริยวงศ์ (คำผง) เจ้าเมืองอุบลราชธานีศรีวนาลัยประเทศราช ผู้เป็นต้นราชตระกูลของหม่อมเจียงคำ ได้โปรดให้ท้าวโหง่นคำพร้อมราษฎร 150 ครัวเรือน ยกมาตั้งเป็นบ้านเมืองอีกครั้งที่เมืองซีซ่วน ชาวเมืองเชื่อกันสืบมาว่า ผู้ที่แต่งงานมีครอบครัวมานานแล้วแต่ไม่มีบุตรธิดาไว้สืบสกุล สามีภรรยาก็มักพากันมานมัสการหลวงพ่อพระพุทธวิเศษ เพื่อบนบานศาลกล่าวให้ตนมีบุตรธิดาไว้สืบสกุล ปรากฏว่าเป็นผลสำเร็จมากมาย มีตำนานเล่าสืบมาว่าครั้งหนึ่ง พลตรี พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าชุมพลสมโภช กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์ และหม่อมเจียงคำ ได้เสด็จออกไปเยี่ยมไพร่ฟ้าประชาชนตามหัวเมืองต่างๆ และได้เดินทางผ่านบ้านชีทวน ทราบข่าวว่าที่บ้านชีทวนมีพระพุทธศักดิ์สิทธิ์คือหลวงพ่อพระพุทธวิเศษ สามารถที่จะบนหรือขอสิ่งที่ปรารถนาได้ กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์พร้อมหม่อมเจียงคำก็ดำริแก่กันว่า แต่เมื่อครั้งเสกสมรสมานานแล้วก็ยังหาได้มีพระโอรสพระธิดาไว้สืบสกุล ทั้งสองพระองค์จึงทรงนำดอกไม้ธูปเทียนและทองคำเปลวลงไปสักการบูชาขอพระโอรสพระธิดาจากหลวงพ่อพระพุทธวิเศษ ต่อมาไม่นานหม่อมเจียงคำก็ทรงพระครรภ์และได้ประสูติพระโอรส 2 พระองค์ ตามความปรารถนา คือหม่อมเจ้าอุปลีสานและหม่อมเจ้ากมลีสาน
การบำเพ็ญสาธารณประโยชน์.
หลังการสิ้นพระชนม์ของพลตรี พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าชุมพลสมโภช กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์ หม่อมเจียงคำและหม่อมเจ้าชายทั้ง 2 พระองค์ ผู้เป็นบุตร ได้อุทิศที่ดินจำนวน 27 ไร่ ซึ่งเป็นที่ดินอันเป็นมรดกตกทอดของญาติวงศ์เจ้านายเมืองอุบลราชธานีในอดีต เป็นที่ก่อสร้างโรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์ เมื่อปี พ.ศ. 2474 ก่อนหน้านี้ ได้บริจาคที่ดินของท่านและญาติ ๆ ให้ใช้เป็นที่สาธารณประโยชน์แก่แผ่นดิน ได้แก่ ที่ดินของเจ้าราชบุตร (สุ่ย บุตโรบล) ที่ดินของพระอุบลศักดิ์ประชาบาล (กุคำ สุวรรณกูฏ) ที่ดินของพระลินจังคุลาทร (พั้ว บุตโรบล) ที่ดินของพระบริคุตคามเขต (โหง่นคำ สุวรรณกูฏ) ที่ดินของพระวิภาคย์พจนกิจ (เล็ก สิงหัษฐิต) ที่ดินของเจ้าอุปฮาช (โท ณ อุบล) ที่ดินของพระอุบลเดชประชารักษ์ (เสือ ณ อุบล) ปัจจุบันเป็นที่ตั้งของสถานที่ราชการที่สำคัญในจังหวัดอุบลราชธานีหลายแห่ง ได้แก่ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ อุบลราชธานี เทศบาลนครอุบลราชธานี ทุ่งศรีเมือง (อดีตสถานที่ถวายเพลิงพระศพเจ้าเมืองและพระราชทานเพลิงเจ้านายเมืองอุบลราชธานี) โรงเรียนอนุบาลอุบลราชธานี ศาลจังหวัดอุบลราชธานี ที่ว่าการอำเภอเมืองอุบลราชธานี ศาลากลางจังหวัดอุบลราชธานี (เดิมเป็นที่ตั้งโรงเรียนเบ็ญจะมะมหาราช) และโรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์
เกี่ยวกับที่ดินมรดก.
แปลงที่ 1.
ทิศเหนือติดกับถนนศรีณรงค์ ทิศใต้ติดกับถนนเขื่อนธานี ทิศตะวันออกติดกับถนนราชบุตร ทิศตะวันตกติดกับที่ดินของเจ้าอุปฮาช (โท) บิดาของพระอุบลเดชประชารักษ์ (เสือ ณ อุบล) กรมการเมืองชั้นผู้ใหญ่ ที่ดินแปลงใหญ่นี้เป็นเดิมเป็นมรดกจากเจ้าราชบุตร (สุ่ย) เดิมเป็นที่ตั้ง[[ศาลากลางจังหวัดอุบลราชธานี ปัจจุบันเป็นที่ตั้งพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติอุบลราชธานี [[กรมศิลปากร]]
แปลงที่ 2.
ทิศเหนือติดกับถนนศรีณรงค์ ทิศใต้ติดกับถนนเขื่อนธานี ทิศตะวันออกติดกับถนนหลวง ทิศตะวันตกติดกับถนนราชบุตร (เดิมคือที่ตั้งสโมสรข้าราชการเมืองอุบลราชธานี) ที่ดินแปลงนี้เป็นเดิมเป็นมรดกจากเจ้าราชบุตร (สุ่ย) และเป็นผืนเดียวกันกับที่ดินแปลงที่ 1 เมื่อราชการขยายผังบ้านเมืองออกไปและมีการตัดถนนผ่าน จึงทำให้เกิดเป็นที่ดิน 2 แปลงดังปรากฏในปัจจุบัน
แปลงที่ 3.
เดิมเป็นที่ตั้งของ[[โรงเรียนนารีนุกูล]] ปัจจุบันเป็นที่ตั้งของ[[โรงเรียนอนุบาลอุบลราชธานี]] เดิมที่ดินแปลงนี้เป็นบริเวณเดียวกันกับ[[ทุ่งศรีเมือง]] แต่ปัจจุบันได้ถูกตัดถนนผ่านหน้าโรงเรียน ทำให้พื้นที่ของโรงเรียนอนุบาลอุบลราชธานีถูกแยกออกไปจากทุ่งศรีเมือง บริเวณกลางทุ่งศรีเมืองนี้เดิมเป็นสถานที่ราชการของเมือง ใช้สำหรับจัดงานพิธีสำคัญต่างๆ ของบ้านเมือง ตลอดจนงานพระราชทานเพลิงศพเจ้าเมือง คณะ[[อาญาสี่]] และกรมการเมืองชั้นผู้ใหญ่ เป็นต้น ทุ่งศรีเมืองในปัจจุบันมีทิศเหนือติดกับถนนพโลรังฤทธิ์ ทิศใต้ติดกับถนนศรีณรงค์ ทิศตะวันออกติดกับถนนนครบาล ทิศตะวันตกติดกับถนนอุปราช ปัจจุบันทุ่งศรีเมืองใช้สำหรับเป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจ ประกอบรัฐพิธีต่างๆ เช่น วันเฉลิมพระชนพรรษา 5 ธันวาคมของทุกปี ตลอดจนประกอบพิธีกรรมสำคัญทางศาสนา ประกอบพิธีทางประเพณีวัฒนธรรมของจังหวัด เช่น เทศกาลวันแห่เทียนเข้าพรรษาที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของประเทศไทย เป็นต้น
แปลงที่ 4.
ทิศเหนือติดกับถนนพิชิตรังสรรค์ ทิศใต้ติดกับถนนพโลรังฤทธิ์ ทิศตะวันตกติดกับ[[วัดสุทัศนาราม]] ปัจจุบันเป็นที่ตั้งศาลจังหวัดอุบลราชธานี ศาลแขวงจังหวัดอุบลราชธานี และด้านหลังของศาลจังหวัดอุบลราชธานี เป็นบริเวณบ้านพักผู้พิพากษาศาล ที่ดินแปลงนี้เดิมเป็นมรดกจากเจ้าราชบุตร (สุ่ย) พระอุบลศักดิ์ประชาบาล (กุคำ สุวรรณกูฏ) พระลินจังคุลาทร (พั้ว บุตโรบล) พระบริคุตคามเขต (โหง่นคำ สุวรรณกูฏ) และพระวิภาคย์พจนกิจ (เล็ก สิงหัษฐิต)
แปลงที่ 5.
ทิศเหนือติดกับถนนศรีณรงค์ ทิศใต้ติดกับถนนเขื่อนธานี ทิศตะวันออกติดกับที่ดินของเจ้าราชบุตร (สุ่ย) ทิศตะวันตกติดกับถนนอุปราช เป็นที่ตั้งที่ว่าการอำเภอเมืองอุบลราชธานี แล้วย้ายไปสร้างใหม่ ณ สำนักงานปัจจุบัน เมื่อ พ.ศ. 2553 ตั้งอยู่ข้างสำนักงานธนารักษ์จังหวัดอุบลราชธานี ที่ดินแปลงนี้เดิมเป็นมรดกจากเจ้าอุปฮาด (โท) พระบิดาของพระอุบลเดชประชารักษ์ (เสือ ณ อุบล) กรมการเมืองชั้นผู้ใหญ่
แปลงที่ 6.
ทิศเหนือติดกับ[[วัดไชยมงคล]] ทิศใต้ติดกับถนนศรีณรงค์ ทิศตะวันออกติดกับถนนอุปราช ทิศตะวันตกติดกับสุสานโรมันคาทอลิก เดิมเป็นที่ตั้งของกรมทหาร ต่อมาได้ใช้เป็นที่ตั้ง[[โรงเรียนเบ็ญจะมะมหาราช]]ในปี พ.ศ. 2474 และเป็นที่ตั้งของ[[ศาลากลางจังหวัดอุบลราชธานี]] แห่งที่ 2 ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2516 - 2553 ปัจจุบันทางราชการได้ย้ายศาลากลางจังหวัดอุบลราชธานีไปอยู่ที่ตำบลแจระแม และปรับปรุงอาคารเรียนเดิมของโรงเรียนเบ็ญจะมะมหาราชซึ่งยังคงตั้งอยู่ในที่ดินแปลงนี้เป็นพิพิธภัณฑ์เมืองอุบลราชธานี โดยอยู่ในความดูแลของเทศบาลนครอุบลราชธานี
แปลงที่ 7.
ที่ดินแปลงนี้มีทั้งหมด 27 ไร่ ซึ่งตกทอดเป็นมรดกของพระโอรสทั้ง 2 พระองค์ คือ [[หม่อมเจ้าอุปลีสาณ ชุมพล]] (ท.จ.ว.) และ[[หม่อมเจ้ากมลีสาณ ชุมพล]] พระโอรสทั้ง 2 ได้มอบให้ทางราชการเมื่อ พ.ศ. 2474 ปัจจุบันเป็นที่ตั้งของ[[โรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์]] อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี ซึ่งเป็น[[โรงพยาบาลศูนย์]]อีสานใต้ที่ทันสมัยแห่งหนึ่งของภาคอีสาน และมีผู้ใช้บริการอยู่เป็นจำนวนมาก
หม่อมเจียงคำ ถึงแก่อนิจกรรมด้วยโรค[[อัมพาต]] เมื่อวันที่ 20 ตุลาคม 2481 สิริอายุ 59 ปี ณ โฮงพระวิภาคย์พจนกิจ (เล็ก สิงหัษฐิต) เลขานุการในพระองค์กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์ ผู้เป็นญาติใกล้ชิดของหม่อมเจียงคำ ซึ่งตั้งอยู่ ณ ถนนพิชิตรังสรรค์ อำเภอเมือง [[จังหวัดอุบลราชธานี]] ปัจจุบันทายาทได้นำพระอัฐิของท่านบรรจุไว้ ณ บริเวณฐานตั้งใบเสมาหน้าพระอุโบสถ วัดสุทัศนาราม อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี ซึ่งเป็นวัดที่เจ้าราชบุตร (สุ่ย บุตโรบล) และเจ้านายญาติวงศ์เมืองอุบลราชธานี ได้ร่วมกันสร้างไว้ตั้งแต่ครั้ง พ.ศ. 2396 ก่อนที่เจ้าราชบุตร (สุ่ย บุตโรบล) จะไปราชการศึกสงครามเมืองญวนที่ประเทศเขมร
[[หมวดหมู่:พระบรมวงศานุวงศ์ลาว]]
[[หมวดหมู่:หม่อม]]
[[หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดอุบลราชธานี‎]]
[[หมวดหมู่:ราชวงศ์สุวรรณปางคำ]]
[[หมวดหมู่:ราชสกุลชุมพล]]
[[หมวดหมู่:ณ อยุธยา]]
[[หมวดหมู่:คุณหญิง]]
[[หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.จ. (ฝ่ายใน)]]
เจียงคำ ชุมพล ณ อยุธยา
มอริซ กิบบ์
มอริซ เอิร์นสต กิบบ์ ซีบีอี นักร้อง นักแต่งเพลง นักกีตาร์ชาวอังกฤษ เป็นหนึ่งในสามพี่น้องกิบบ์ ที่เป็นสมาชิกวงบีจีส์ วงดนตรีป็อปวงหนึ่งที่ประสบความสำเร็จสูงสุด มียอดขายมากกว่า 100 ล้านแผ่น มอริซเป็นคู่แฝดกับโรบิน กิบบ์ เป็นน้องชายของแบร์รี กิบบ์ และเป็นพี่ชายของแอนดี กิบบ์ มอริซ กิบบ์ เป็นนักแต่งเพลงชาวอังกฤษที่ประสบความสำเร็จสูงสุดเป็นอันดับ 14 บนชาร์ตของอังกฤษ
มอริซ กิบบ์ เกิดที่เกาะแมน ประเทศอังกฤษ ต่อมาครอบครัวย้ายไปอยู่ที่แมนเชสเตอร์ และย้ายไปอาศัยที่บริสเบน ประเทศออสเตรเลียในปี ค.ศ. 1958 มอริซร่วมกับแบร์รีและโรบิน โดยมอริซเน้นไปที่การแต่งทำนองและเรียงเรียงเสียงประสาน ได้เริ่มร้องเพลงและบันทึกเสียงในชื่อ "บีจีส์" ก่อนจะย้ายกลับประเทศอังกฤษในปี 1967 และได้เซ็นสัญญาออกแผ่นเสียงในอังกฤษและสหรัฐอเมริกา ต่อมาพี่น้องกิบบ์ได้ย้ายไปอาศัยที่ไมอามี ฟลอริดา สหรัฐอเมริกา ตั้งแต่ปี 1975 จนกระทั่งเสียชีวิตเมื่อปี 2003 ภายหลังการเสียชีวิตของมอริซ สมาชิกบีจีส์ที่เหลือเพียงสองคน คือโรบินและแบร์รีได้ประกาศว่าจะหยุดการแสดงโดยใช้ชื่อ บีจีส์ จนกระทั่งในปี 2009 ทั้งคู่ได้ประกาศว่าจะกลับมาแสดงร่วมกันอีกครั้งหนึ่ง
มอริซ สมรสกับลูลู่ นักร้องชาวสกอตแลนด์ชื่อดังในปี ค.ศ. 1969 ก่อนจะหย่าขาดจากกันในปี 1973 ทั้งคู่ไม่มีบุตรด้วยกัน
หม่อมเจ้าอุปลีสาณ ชุมพล
เสวกตรี หม่อมเจ้าอุปลีสาณ ชุมพล โอรสใน พลตรี พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์ กับ หม่อมเจียงคำ ชุมพล ณ อยุธยา ประสูติเมื่อวันที่ 9 กรกฎาคม พ.ศ. 2442 ทรงเษกสมรสกับหม่อมเจ้าพวงรัตนประไพ เทวกุล พระธิดาในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาเทวะวงศ์วโรปการ กับ หม่อมพุก จันทรเสน มีบุตรธิดา คือ
หม่อมเจ้าอุปลีสาน ชุมพล ทรงได้รับการศึกษาที่โรงเรียนมหาดเล็กหลวง จนสำเร็จการศึกษาระดับชั้นมัธยมศึกษา แล้วได้เข้ารับราชการในกระทรวงวัง สนองพระเดชพระคุณพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว จนเมื่อมหาสงครามโลกครั้งที่สอง ได้สงบลง จึงกราบถวายบังคมลาออกจากราชการ เพื่อไปศึกษาต่อด้วยทุนส่วนตัวที่ประเทศอังกฤษ จนสำเร็จการศึกษาในระดับปริญญาตรี สาขาประวัติศาสตร์และกฎหมาย ที่มหาวิทยาลัย Cambridge สำนัก Magdelene และกลับสู่ประเทศสยามเมื่อปี พ.ศ. 2469 หลังจากนั้นได้กลับเข้ารับราชการต่อที่กระทรวงวังในตำแหน่งปลัดกรมในกระทรวงวัง และเป็นปลัดจางวาง กรมมหาดเล็กหลวง จนถึงปี พ.ศ. 2475 จึงได้รับราชการสนองพระเดชพระคุณที่สำนักพระราชวัง จนถึงปี พ.ศ. 2477 เมื่อพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงสละราชสมบัติ
หม่อมเจ้าอุปลีสาณ ชุมพล เป็นผู้ร่วมก่อตั้งธนาคารไทยทนุ เมื่อปี พ.ศ. 2492 และดำรงตำแหน่งประธานกรรมการคนแรกของธนาคาร และทรงดำรงตำแหน่งสมาชิกวุฒิสภาชุดที่ 2 (สมาชิกวุฒิสภา พ.ศ. 2489) แต่งตั้งเมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน 2490 สิ้นสุดลงเมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน 2493
ในปี พ.ศ. 2501 หม่อมเจ้าอุปลีสาน ชุมพล ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นผู้ดูแลรักษาและจัดการผลประโยชน์ทรัพย์สินส่วนพระองค์ แทนพระสุทธิอรรถนฤมนตร์ (สุธ เลขยานนท์) ตามประกาศนายกรัฐมนตรี ลงวันที่ 16 สิงหาคม 2501 และดำรงตำแหน่งประธานกรรมการผู้อำนวยการทรัพย์สินส่วนพระองค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
นอกจากนี้หม่อมเจ้าอุปลีสาน ชุมพล ยังได้ประทานที่ดินส่วนพระองค์ คือ "สวนโนนดง" ให้เป็นที่ก่อสร้างโรงพยาบาลประจำจังหวัดอุบลราชธานี เพื่อเป็นอนุสรณ์แด่พลตรีพระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์ พระบิดา ปัจจุบันเป็นที่ตั้งของโรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์ และวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนีสรรพสิทธิประสงค์ อุบลราชธานี
หม่อมเจ้าอุปลีสาณ ชุมพล สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 17 กันยายน พ.ศ. 2517 สิริพระชันษา 75 ปี
หม่อมเจ้ากมลีสาณ ชุมพล
รองเสวกเอก หม่อมเจ้ากมลีสาณ ชุมพล เป็นพระโอรสใน พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์ ประสูติแต่หม่อมเจียงคำ ชุมพล ณ อยุธยา
รองเสวกเอก หม่อมเจ้ากมลีสาณ ชุมพล เป็นพระโอรสใน พลตรีพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์ ประสูติแต่หม่อมเจียงคำ ชุมพล ณ อยุธยา เมื่อวันที่ 23 เมษายน พ.ศ. 2449 เสกสมรสกับหม่อมเจ้าสีดาดำรวง ชุมพล (ราชสกุลเดิม สวัสดิวัตน์) มีโอรส 2 คน ได้แก่
หม่อมเจ้ากมลีสาณ เป็นหนึ่งในหกผู้ร่วมก่อตั้งบริษัท อาคเนย์ประกันภัย ร่วมกับดำรง เสรีนิยม, สมสวาท โชติกเสถียร, พยัพ ศรีกาญจนา, พระยาปรีชานุสาสน์ และพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธุ์ยุคล นอกจากนี้ หม่อมเจ้ากมลีสาณ ชุมพล ยังเป็นสมาชิกวงดนตรีลายคราม ซึ่งเป็นวงดนตรีส่วนพระองค์ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร ซึ่งทรงรวบรวมนักดนตรีที่เป็นพระประยูรยาติหลายพระองค์เข้าเป็นสมาชิก
ศกุนตลา ปัทมะศังข์
ศกุนตลา ปัทมะศังข์ (เดิม: หม่อมเจ้าศกุนตลา สวัสดิวัตน์; 29 กันยายน พ.ศ. 2454 – 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2524) เป็นพระธิดาในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ กับหม่อมเร่ สวัสดิวัตน์ ณ อยุธยา (สกุลเดิม บุนนาค) มีเจ้าพี่เจ้าน้องร่วมพระชนกชนนีสิบองค์ รวมทั้งเป็นพระขนิษฐาต่างมารดาของสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีในพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว
หม่อมเจ้าศกุนตลา สวัสดิวัตน์ทรงลาออกจากฐานันดรศักดิ์เพื่อสมรสกับราศี ปัทมะศังข์ เมื่อวันที่ 16 สิงหาคม พ.ศ. 2478
ศกุนตลา ปัทมะศังข์ถึงชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2524 สิริชันษา 69 ปี
หม่อมเจ้าอุษารดี สวัสดิวัตน์
หม่อมเจ้าอุษารดี สวัสดิวัตน์ (12 เมษายน พ.ศ. 2457 – 8 มีนาคม พ.ศ. 2550) เป็นพระธิดาในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ ประสูติหม่อมเร่ สวัสดิวัตน์ ณ อยุธยา ประสูติเมื่อวันที่ 12 เมษายน พ.ศ. 2457 เป็นหม่อมเจ้า ชั้นที่ 4 ในราชสกุลสวัสดิวัตน์
หม่อมเจ้าอุษารดี สวัสดิวัตน์ ประสูติเมื่อวันที่ 12 เมษายน พ.ศ. 2457 ณ บ้านเจ้าพระยาสุรศักดิ์ เป็นพระธิดาในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ ประสูติแต่หม่อมเร่ สวัสดิวัตน์ ณ อยุธยา (สกุลเดิม บุนนาค) มีพระพี่น้องร่วมหม่อมมารดา 10 องค์ ได้แก่ หม่อมเจ้าศกุนตลา, หม่อมเจ้าสุเลสลัลเวง, หม่อมเจ้าอมิตตา, หม่อมเจ้ามโนหรา, หม่อมเจ้าอำณอร์สวัสดิ, หม่อมเจ้าบุญทัดสวัสดิ์, หม่อมเจ้าปุสาณ และหม่อมเจ้าเมรี ตามลำดับ
เมื่อมีชันษาได้ 7 ปี พระบิดาได้ถวายตัวแด่สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า ณ วังสระปทุม สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้าทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้อยู่ในพระอุปถัมภ์ของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประภาพรรณพิไลย พระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อมีชันษาได้ 9 ปี จึงตามเสด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประภาพรรณพิไลย ไปประทับ ณ วังสวนสุนันทา โดยเข้ารับการศึกษาที่โรงเรียนราชินี
หลังจากการปฏิวัติสยาม พ.ศ. 2475 เสด็จกลับมาประทับ ณ วังสระปทุม พร้อมมารดาและเจ้าน้องที่ยังไม่ออกเรือน โดยอยู่ในพระราชินูปถัมภ์ของสมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า ทรงทำหน้าที่รับใช้ถวายงานบนพระตำหนักใหญ่ และทำหน้าที่ตั้งเครื่องเสวยร่วมกับหม่อมราชวงศ์มาลัยพันธุ์ จักรพันธุ์ กระทั่งสมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้าเสด็จสวรรคตเมื่อพ.ศ. 2498 จึงอยู่ในพระราชูปถัมภ์ของสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี และสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มาโดยลำดับ
หม่อมเจ้าอุษารดี สวัสดิวัตน์ ถึงชีพิตักษัยด้วยพระอาการหทัยเต้นผิดจังหวะ เมื่อวันที่ 8 มีนาคม พ.ศ. 2550 เวลาประมาณ 17.10 น. ณ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย สิริชันษาได้ 92 ปี 10 เดือน 24 วัน นับเป็นพระราชธิดาในสมเด็จกรมพระสวัสดิที่มีพระชนม์ชีพเป็นพระองค์สุดท้าย
อมิตดา ธรรมารักษ์
อมิตดา ธรรมารักษ์ (เดิม: หม่อมเจ้าอมิตดา สวัสดิวัตน์; 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2465 – 11 กันยายน พ.ศ. 2542) เป็นพระธิดาในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ กับหม่อมเร่ สวัสดิวัตน์ ณ อยุธยา (สกุลเดิม บุนนาค) มีเจ้าพี่เจ้าน้องร่วมพระชนกชนนีสิบองค์ รวมทั้งเป็นพระขนิษฐาต่างมารดาของสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี
หม่อมเจ้าอมิตดา สวัสดิวัตน์ กราบบังคมทูลลาออกจากฐานันดรศักดิ์เพื่อสมรสกับนายแพทย์ สุภร ธรรมารักษ์ เมื่อวันที่ 17 สิงหาคม พ.ศ. 2499 มีธิดาหนึ่งคนคือฐานะพร ธรรมารักษ์
อมิตดา ธรรมารักษ์ สิ้นชีพิตักษัย เมื่อวันที่ 11 กันยายน พ.ศ. 2542 ด้วยชันษา 77 ปี
หม่อมเจ้ามโนหรา สวัสดิวัตน์
หม่อมเจ้าอำณอร์สวัสดิ สวัสดิวัตน์
หม่อมเจ้าบุญทัดสวัสดิ์ สวัสดิวัตน์
หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์
พลเรือเอก นายแพทย์ หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ (ประสูติ 27 ธันวาคม พ.ศ. 2472) เป็นพระโอรสในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ ประสูติแต่หม่อมเร่ สวัสดิวัตน์ ณ อยุธยา เป็นพระอนุชาร่วมพระชนกในสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี และเป็นเจ้านายฝ่ายหน้าที่ชันษาสูงที่สุดในปัจจุบัน
หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ เป็นพระโอรสในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ ประสูติแต่หม่อมเร่ สวัสดิวัตน์ ณ อยุธยา (สกุลเดิม บุนนาค) เมื่อวันที่ 27 ธันวาคม พ.ศ. 2472 และเป็นพระราชนัดดาในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
หม่อมเจ้าปุสาน สวัสดิวัตน์ มีภราดาและภคินีร่วมครรโภทรสิบองค์
หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ เสกสมรสกับหม่อมนวลศรี สวัสดิวัตน์ ณ อยุธยา (สกุลเดิม วีรบุตร) ธิดาพลตำรวจตรีวุฒิ วีรบุตร มีโอรสธิดาสองคน ได้แก่
ทั้งนี้ พลเรือเอก หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ เป็นเจ้านายฝ่ายหน้าที่ชันษาสูงที่สุดในปัจจุบัน และเป็นเจ้านายที่มีพระชนม์อยู่เป็นองค์สุดท้ายของราชสกุลสวัสดิวัตน์
การทรงงานและพระกรณียกิจ.
พลเรือเอกหม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ ทรงจบการศึกษาจากโรงเรียนเซนต์คาเบรียล และทรงสำเร็จการศึกษาแพทยศาสตรบัณฑิต จากคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล เมื่อปี พ.ศ. 2505
หลังจากนั้นทรงเข้ารับราชการตั้งแต่ พ.ศ. 2505 โดยทรงปฏิบัติหน้าที่เป็นนายแพทย์ศัลยกรรม โรงพยาบาลทหารเรือกรุงเทพ กรมแพทย์ทหารเรือ ต่อมาได้ทรงเป็นรองผู้อำนวยการ โรงพยาบาลสมเด็จพระปิ่นเกล้า และทรงเป็นนายแพทย์ประจำสำนัก กองบัญชาการทหารสูงสุด เป็นต้น
พ.ศ. 2534 จึงได้ทรงเป็นราชองครักษ์พิเศษ และวันที่ 18 มีนาคม พ.ศ. 2552 ได้รับพระราชทานพระยศ พลเรือเอก เป็นกรณีพิเศษ และแต่งตั้งเป็นนายทหารพิเศษประจำกองบังคับการกรมทหารราบที่ 3 รักษาพระองค์ กองนาวิกโยธิน หน่วยบัญชาการนาวิกโยธิน และงานพิเศษ พ.ศ. 2528
หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ ทรงเป็นแพทย์ไทยที่ได้นำวิทยาการด้านรังสีวิทยามาใช้ในการตรวจวิเคราะห์ และวินิจฉัยอาการป่วยได้อย่างมีประสิทธิภาพ สามารถใช้วิทยาการด้านรังสีวิทยาประเมินอาการของโรคได้อย่างแม่นยำ ทรงเป็นแพทย์ไทยท่านแรกที่ได้นำเครื่องมืออัลตราซาวนด์มาใช้เป็นครั้งแรกในประเทศไทย ทำให้วิทยาการด้านนี้เป็นที่รู้จักแพร่หลายไปทั่วประเทศ เป็นที่ยอมรับและนิยมใช้โดยทั่วไป นับเป็นเกียรติประวัติอันสำคัญยิ่ง
ปัจจุบันท่านยังทรงงานทั้งในมูลนิธิฯ และส่วนพระองค์ ทรงมีพระอุปนิสัยเรียบง่าย และทรงมีเมตตามากต่อทุกคน เป็นเจ้านายชั้นพระอนุวงศ์ที่ได้รับการเคารพและนับถือเป็นอย่างมากจากประชาชน
พลเรือเอก หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ ทรงเป็นประธานกรรมการมูลนิธิเพื่อสาธารณประโยชน์อยู่หลายองค์กร ได้แก่
1. มูลนิธิเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
2. มูลนิธิบรมราชานุสรณ์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี
3. มูลนิธิชีวิตพัฒนาในพระอุปถัมภ์สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์
4. ชมรมอัลตร้าซาวด์ทางการแพทย์แห่งประเทศไทย
การทรงงานเกี่ยวกับงานพิธีเนื่องด้วยพระราชวงศ์.
9 มีนาคม 2528 พระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี ในรัชกาลที่ 7 ทรงอัญเชิญเครื่องทองน้อย ในขบวนพระอิสริยยศ พร้อมด้วยราชสกุลสวัสดิวัตน์ พระประยูรญาติในสมเด็จฯ ณ พระเมรุมาศ ท้องสนามหลวง
13 เมษายน ของทุกปี เสด็จบำเพ็ญพระกุศลเนื่องในวันคล้ายวันสิ้นพระชนม์ สมเด็จพระปิยมาวดี ศรีพัชรินทรมาตา ผู้เป็นพระอัยยิกา ณ พระอุโบสถ วัดราชาธิวาสวิหาร สืบต่อจาก สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ซึ่งเคยเสด็จฯ เป็นประจำทุกปี
7 ธันวาคม พ.ศ. 2559 พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ พลเรือเอก หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ และราชสกุลสวัสดิวัตน์ เป็นเจ้าภาพในการบำเพ็ญพระกุศลถวายพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ณ พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท ในพระบรมมหาราชวัง
6 มกราคม พ.ศ. 2562 ได้เสด็จไปทรงเยี่ยมชมงานอุ่นไอรักคลายความหนาว "สายน้ำแห่งรัตนโกสินทร์" ซึ่งพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้จัดขึ้น ณ พระลานพระราชวังดุสิต​และสนามเสือป่า​ และโดยเสด็จพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี กรมหมื่นสุทธนารีนาถ ร่วมทอดพระเนตรการแสดง
ในพระราชพิธีบรมราชาภิเษก พุทธศักราช 2562 พลเรือเอก หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ เป็นพระบรมวงศานุวงศ์พระองค์แรก โดยทรงเป็นผู้ทูลเกล้าฯ ถวายน้ำอภิเษกที่พระหัตถ์พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ด้วยพระเต้าเบญจคัพย์ รัชกาลที่ ๕ ระหว่างการสรงมุรธาภิเษก และระหว่างพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวประทับเหนือพระที่นั่งอัฐทิศอุทุมพรราชอาสน์ พลเรือเอก หม่อมเจ้าปุสาน สวัสดิวัตน์ กราบบังคมทูลถวายพระพรชัยมงคล และทูลเกล้าฯ ถวายน้ำอภิเษกด้วยถ้วยศิลาจารึกพุทธคาถาเป็นทิศแรก คือ ทิศบูรพา
เสด็จปฏิบัติพระราชกรณียกิจแทนพระองค์.
พลเรือเอก หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ ทรงปฏิบัติกรณียกิจแทนพระองค์อยู่บ่อยครั้ง ตามแต่โอกาสที่ทรงได้รับพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ อาทิ
พระราชพิธีถวายราชสักการะพระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ในวันที่ 1 ตุลาคมของทุกปี
พระราชพิธีบำเพ็ญพระกุศลถวายพระศพ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์
2 สิงหาคม พ.ศ. 2553 เสด็จแทนพระองค์ทรงบำเพ็ญพระกุศลครบ 150 ปี วันประสูติ สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ณ พระตำหนักเพ็ชร วัดบวรนิเวศวิหาร กรุงเทพมหานคร
พระราชพิธีบำเพ็ญพระกุศลถวายพระศพ สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี
4 เมษายน 2555 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ พลเรือเอก หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ เสด็จแทนพระองค์ ไปในการพระราชทานเพลิงพระบุพโพสมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี ณ เมรุหลวงหน้าพลับพลาอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาส
พระราชพิธีตรียัมปวาย ตรีปวาย เมื่อเดือนมกราคม พ.ศ. 2559
พระราชพิธีบำเพ็ญพระกุศลถวายพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2562 พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ พลเรือเอก หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ เสด็จแทนพระองค์ ทรงประกอบพิธีบวงสรวงงาช้างสำหรับสร้างพระราชลัญจกรในพระราชพิธีบรมราชาภิเษก ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย ในพระบรมมหาราชวัง
22 - 23 เมษายน พ.ศ. 2562 เป็นผู้แทนพระองค์ ในการพระราชพิธีจารึกพระสุพรรณบัฏ ดวงพระบรมราชสมภพ และแกะพระราชลัญจกรประจำรัชกาล เป็นต้น
หม่อมเจ้าเมรี สวัสดิวัตน์
หม่อมเจ้าเมรี สวัสดิวัตน์ (12 กรกฎาคม พ.ศ. 2475 – 9 ตุลาคม พ.ศ. 2561) เป็นพระธิดาองค์เล็กในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ ประสูติแต่หม่อมเร่ สวัสดิวัตน์ ณ อยุธยา และเป็นพระขนิษฐาต่างพระชนนีในสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี ในรัชกาลที่ 7
หม่อมเจ้าเมรี ประสูติเมื่อวันที่ 12 กรกฎาคม พ.ศ. 2475 เป็นพระธิดาในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ กับหม่อมเร่ สวัสดิวัตน์ ณ อยุธยา (สกุลเดิม บุนนาค) มีโสทรเชษฐาและโสทรเชษฐภคินี 10 องค์ รวมทั้งเป็นพระขนิษฐาต่างพระชนนีของสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี ในรัชกาลที่ 7
หม่อมเจ้าเมรีสิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 9 ตุลาคม พ.ศ. 2561 ณ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย ศพตั้งสวดพระอภิธรรมที่ศาลามณเฑียร วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร จนถึงวันที่ 16 ตุลาคม พ.ศ. 2561 และพระราชทานเพลิงศพวันที่ 18 ตุลาคมปีเดียวกัน