pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
จากประวัติศาสตร์บ้านสงเปือย (หน่วยศิลปากรที่ 6 นครราชสีมา 2536) กล่าวถึงดงเมืองเตยซึ่งตั้งอยู่ในเขตบ้านสงเปือยไว้ว่า ดงเมืองเตยเป็นเมืองเก่าสมัยขอมจะเป็นเมืองร้างมาแล้วนานเท่าไรไม่ทราบได้ สภาพที่เห็นมาจากปู่ย่าตาทวดหลายชั่วอายุคน ดงเมืองเตยมีป่าไม้ขึ้นสูงข้างล่างโปร่ง มีหมู่ไม้เล็กๆ ขึ้นบ้าง ต้นไม้ใหญ่ได้แก่ ไม้ยาง ไม้ตะแบก ไม้ยางเหียง เป็นป่าหนาแน่นมาก พวกพ่อแม่ปู่ย่าตายายไม่กล้าตัดต้นไม้ในดงนี้ เพราะดงเมืองเตยมีผีดุเรียกว่า ผีปู่ตา ป่าไม้จึงเป็นที่อาศัยของลิง และนกหลายจำพวก บึงรอบบริเวณดงเมืองเตยเป็นหนองน้ำขนาดลึกมีน้ำขังตลอดปี เป็นที่อาศัยและเป็นที่เพาะพันธุ์ปลาตามธรรมชาติ นอกจากนกจำพวกต่างๆ แล้วบึงนี้ได้ชื่อว่ามีเต่ามากที่สุด เหตุที่มีเต่ามากเช่นนี้ชาวบ้านนับถือผีปู่ตา ปู่ตาห้ามจับกินทำลายสัตว์พาหนะของท่าน คือ ลิงและเต่า ถ้าเกิดทำอันตรายขึ้นมา จะต้องมีอันเป็นไป ต่อมาเมื่อประมาณ 90 ปีมาแล้ว ชาวบ้านสงเปือยมีหมอร่ำเรียนวิชาอาคมมาทำพิธีปราบผีดงเมืองเตยได้ หมอผู้มีวิชาอาคมผู้นี้ชื่อ ผู้ใหญ่สุวอ เหตุการณ์นี้ตรงกับสมัยพ่อใหญ่อัครฮาด เป็นตาแสง เมื่อชาวบ้านใกล้ไกลได้ยินข่าวพ่อใหญ่สุวอข่มผีดงเมืองเตยได้แล้ว ก็พากันหลั่งไหลมาจับเต่าปลาดงเมืองเตยไปเป็นอาหารจนเกือบเกลี้ยงบึง เต่าจึงเกือบสูญพันธุ์มาจนบัดนี้ พ่อใหญ่สุวอได้แบ่งปันที่บึงออกเป็นที่นาให้พี่น้องญาติมิตรทำนามาจนทุกวันนี้ ส่วนบริเวณดงเมืองเตยได้แบ่งบันทำไร่ สวน ปลูกพืชทำกินมาเท่าทุกวันนี้ อันนี้เป็นเรื่องจริง ผู้เฒ่าผู้แก่ที่มีอายุครบ 90 ปี เช่น พ่อใหญ่อ่อน หอมกลิ่น พ่อใหญ่บู กกเปือย ยังมีชีวิตเป็นพยานอยู่ จากการสอบถามผู้เฒ่าผู้แก่ที่มีอายุประมาณ 90 ปี ของบ้านสงเปือยเกี่ยวกับประวัติความเป็นมาของดงเมืองเตยกล่าวว่า เห็นสภาพของดงเมืองเตยตั้งแต่เยาว์วัยก็คงสภาพที่เป็นในปัจจุบัน คือเป็นเนินดินขนาดใหญ่ที่มีคันดินและคูน้ำล้อมรอบ เหตุที่ได้ชื่อว่าดงเมืองเตย เนื่องจากบริเวณโดยรอบดงเมืองเตยมีต้นเตยซึ่งมีผลกลมเป็นเครือขึ้นอยู่โดยรอบนั่นเอง
จากการศึกษาของนักโบราณคดีกรมศิลปากรและนักวิชาการต่างๆ (สมเดช ลีลามโนธรรม 2538) พบว่าชุมชนโบราณดงเมืองเตยปรากฏการตั้งถิ่นฐานมาตั้งแต่เมื่อประมาณ 2,500 ปีมาแล้ว ตั้งถิ่นฐานอยู่บนเนินใกล้แหล่งน้ำธรรมชาติ บริเวณลานตะพักลำน้ำระดับต่ำ คงดำรงชีพด้วยการเพาะปลูกข้าวในช่วงระยะเวลานี้ มีการติดต่อกับชุมชนอื่นๆที่อยู่ห่างไกลภายในภูมิภาค มีการถลุงและผลิตเหล็ก (ก่อนพุทธศตวรรษที่ 12) คงมีการส่งเหล็กเป็นสินค้าออกส่วนหนึ่ง เพราะได้พบปริมาณเศษตะกรันเหล็กเป็นจำนวนมากภายในชุมชน การอยู่อาศัยมีพัฒนาการทางสังคมที่ซับซ้อน ประชากรของชุมชนมีเพิ่มมากขึ้น มีการติดต่อค้าขายกับชุมชนอื่น เกิดอาชีพต่างๆขึ้น ชุมชนคงมีการขยายตัว เกิดผู้นำชุมชน และต่อมาจึงมีการขุดคูน้ำและทำคันดินขึ้น อาจแสดงให้เห็นถึงการมีระบบชนชั้นขึ้นแล้ว
สมัยแรกเริ่มประวัติศาสตร์ ราวพุทธศตวรรษที่ 12-13 ชุมชนโบราณดงเมืองเตยเกิดผู้นำชุมชนอย่างเด่นชัด มีระบบการปกครองในระบบกษัตริย์ มีพัฒนาการเข้าสู่สังคมเมือง ชุมชนได้รับอิทธิพลวัฒนธรรมเขมร เหตุที่อิทธิพลเขมรเข้ามาครอบคลุมตั้งแต่ช่วงต้นประวัติศาสตร์สันนิษฐานว่าเพราะชุมชนแห่งนี้อยู่ใกล้กับเส้นทางที่วัฒนธรรมเขมรแพร่เข้ามาสู่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ อย่างไรก็ตาม ชุมชนแห่งนี้ได้รับอิทธิพลทวารวดีด้วย พัฒนาการชุมชนโบราณแห่งนี้ในช่วงพุทธศตวรรษที่ 12-16 ได้รับอิทธิพลทั้งวัฒนธรรมทวารวดีและวัฒนธรรมเขมร หลังจากนั้นในช่วงพุทธศตวรรษที่ 16-17 หรือ 18 ชุมชนได้รับวัฒนธรรมเขมรเพียงอย่างเดียว เป็นที่น่าสังเกตว่าชุมชนแห่งนี้เป็นชุมชนขนาดเล็ก มีศาสนสถานเป็นศูนย์กลางทางศาสนาเพียงแห่งเดียว ประชากรของเมืองคงมีจำนวนไม่มากนัก เนื่องจากไม่มีการขยายขนาดของชุมชนออกไป การอยู่อาศัยแม้จะมีการเปลี่ยนแปลงการนับถือศาสนาบ้าง เช่น เปลี่ยนจากศาสตรพราหมณืเป็นศาสนาพุทธ แต่ก็ยังคงใช้ศาสนสถานหลังเดิมเป็นที่ประกอบพิธีทางศาสนา สิ่งเหล่านี้แสดงให้เห็นถึงการอยู่อาศัยอย่างต่อเนื่องของชุมชนได้เป็นอย่างดี ภายหลังชุมชนโบราณดงเมืองเตยร้างไป อาจจะในช่วงหลังพุทธศตวรรษที่ 18 และได้มีผู้คนเข้ามาใช้พื้นที่อีกครั้งในช่วงพุทธศตวรรษที่ 20-22
ดงเมืองเตยเป็นเมืองโบราณที่ตั้งอยู่บนเนินดินรูปค่อนข้างรีไม่สม่ำเสมอ มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางด้านยาวตามแนวทิศตะวันออกเฉียงเหนือ-ตะวันตกเฉียงใต้ ประมาณ 650 เมตร และเส้นผ่าศูนย์กลางตามแนวทิศตะวันตกเฉียงเหนือ-ตะวันออกเฉียงใต้ประมาณ 450 เมตร เป็นเมืองที่มีคูน้ำล้อมรอบตัวเมืองเพียงชั้นเดียว มีคันดินขนาดเล็กอยู่รายรอบตัวเมืองทั้งด้านในและนอกคูเมือง คูเมืองมีความกว้างเฉลี่ยประมาณ 100 เมตร สภาพของคูในปัจจุบันได้ตื้นเขินกลายสภาพไปเสียเป็นส่วนมาก ทางด้านทิศใต้มีคูเมืองยังคงมีน้ำขังอยู่บางส่วน เรียกว่า “หนองปู่ตา” หรือ “พุดตา” ทางด้านทิศตะวันออกมีคูเมืองเรียกว่า “หนองบัวขาว” ทางด้านทิศตะวันออกเฉียงใต้มี “หนองอีตู้” ส่วนทางด้านทิศตะวันออกเฉียงเหนือมีคูเมืองเรียกว่า “หนองฝักหนาม” สภาพของคูเมืองยังปรากฏให้เห็นที่หนองฝักหนาม หนองอีตู้ และหนองปู่ตา ส่วนหนองบัวขาวปัจจุบันใช้เป็นพื้นที่เพาะปลูกข้าว ทั้งนี้ห่างออกไปจากเมืองโบราณประมาณ 2.5 กิโลเมตร ทั้งทางด้านทิศเหนือ ทิศตะวันออก และทิศใต้ เป็นลำน้ำและหนองน้ำที่เป็นส่วนหนึ่งของแม่น้ำชีสายเดิม มีด้วยกันหลายชื่อ ได้แก่ น้ำหนองบอ ลำห้วยลำร่องบ่อ ลำชีหลง ห้วยกะหล่าว ลำตาเงย ลำปลาก้าม ห้วยพันหม เป็นต้น ส่วนแม่น้ำชีสายปัจจุบันไหลอยู่ห่างจากชุมชนโบราณดงเมืองเตยไปทางทิศตะวันตกประมาณ 5 กิโลเมตร บนตัวเนินดงเมืองเตยปัจจุบันเป็นป่าโปร่งและเป็นที่ตั้งสำนักสงฆ์ ไม่มีบ้านเรือนราษฎร พื้นที่รอบเนินดินเมืองโบราณเป็นพื้นที่เกษตรกรรมทำนาปลูกข้าว ห่างออกไปด้านทิศเหนือของเมืองโบราณเป็นเนินดินที่ตั้งของชุมชนปัจจุบัน คือชุมชนบ้านสงเปือย ภายในบริเวณตัวเมืองโบราณด้านทิศเหนือปรากฏมีซากโบราณสถานที่สร้างด้วยอิฐและหินทรายอยู่ในบริเวณพื้นที่ของสำนักสงฆ์ดงเมืองเตย และทางด้านทิศตะวันตกเฉียงใต้ห่างจากสำนักสงฆ์ดงเมืองเตยเคยปรากฏว่ามีการขุดพบใบเสมาด้วย
สภาพธรณีวิทยา.
ลักษณะธรณีสัณฐานของเมืองโบราณดงเมืองเตย (สมเดช ลีลามโนธณรม 2538) เกิดจากการทับถมของตะกอนลำน้ำ โดยเฉพาะลำน้ำชี และลม พัดพาเอาตะกอนมาทับถม และมีการเปลี่ยนแปลงของพื้นที่ที่มีระดับแตกต่างกันออกไป เช่นที่ราบน้ำท่วมถึงที่มีตะกอนที่น้ำพัดพามาทับถม ในฤดูฝนมักถูกน้ำท่วม พื้นที่ส่วนใหญ่ใช้ทำนาปลูกข้าว ปลูกพืชสวนครัวและพืชไร่ ดินที่พบมักมีอายุน้อย ชั้นดินไม่ชัดเจน แต่มีความอุดมสมบูรณ์ เนื่องจากเป็นตะกอนใหม่และมีการทับถมเกือบทุกปี บริเวณลานตะพักลำน้ำระดับต่ำ จะมีระดับสูงกว่าที่ราบน้ำท่วมถึงดังกล่าวข้างต้น แต่ยังมีพื้นที่ราบเรียบ การทับถมของตะกอนใหม่ไม่เกิดขึ้น ยกเว้นบางปีที่มีน้ำท่วมมาก อาจจะมีตะกอนทับถมเป็นชั้นบางๆที่ผิวดินบน เป็นสภาพธรณีที่มีสภาพคงตัวและเกิดจากการทับถมของตะกอนลำน้ำที่มีอายุมาก ในพื้นที่นี้จึงมีลักษณะเกิดขึ้นให้เห็นอย่างชัดเจนและดินส่วนใหญ่มีสภาพการระบายน้ำค่อนข้างเลว ใช้ประโยชน์ในการทำนา
อีกพื้นที่หนึ่งคือบริเวณลานตะพักลำน้ำระดับกลางและระดับสูง มีสภาพสูงขึ้นไปจากลานตะพักลำน้ำระดับต่ำตามลำดับ และมีลักษณะเป็นรูปลูกคลื่นไม่ราบเรียบ พื้นที่ลานตะพักลำน้ำระดับกลาง ดินส่วนใหญมีสีน้ำตาล เหลือง หรือน้ำตาลปนเหลือง ส่วนพื้นที่ระดับสูง ดินมีสีแดง ระบายน้ำได้ดี พื้นที่ทั้งสองระดับนี้ล้วนเกิดจากการทับถมของตะกอนลำน้ำ และลมพามาทับถมกันเป็นเวลานานแล้ว ดังนั้นชั้นดินที่พบบริเวณนี้จึงมีหน้าตัดดินเกิดขึ้นใหม่ให้เห็นอย่างชัดเจน การใช้ประโยชน์ของดินส่วนใหญ่ใช้ปลูกพืชไร่ พืชสวน ผลไม้ บางส่วนยังคงสภาพป่าธรรมชาติอยู่ ได้แก่ ป่าเต็งรังและป่าเบญจพรรณ ดินในบริเวณดงเมืองเตย ประกอบไปด้วยดินชุดร้อยเอ็ด (Roi Et Series และ Loamy Phase) และดินชุดโคราช (Korat Series) ชุมชนโบราณดงเมืองเตย คงตั้งถิ่นฐานอยู่ในสภาพพื้นที่แบบลานตะพักลำน้ำระดับต่ำ เนื่องจากระดับความสูงของพื้นที่จากแผนที่ทหาร มีความสูงประมาณ 126 เมตรจากระดับน้ำทะเลปานกลาง ซึ่งที่ราบลานตะพักลำน้ำระดับต่ำมีระดับความสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลางประมาณ 120-150 เมตร และดินบริเวณนี้เป็นดินชุดร้อยเอ็ด (Roi Et Series) และดินชุดโคราช (Korat Series) ดินทั้งสองเป็นชุดดินที่พบในบริเวณลานตะพักลำน้ำระดับต่ำ โดยดินชุดร้อยเอ็ดจัดเป็นดินโลว์ฮิวมิคเกลย์ ซึ่งมีความเหมาะสมในการเพาะปลูกข้าว
เป็นเนินดินรูปวงรีมีคูน้ำคันดินล้อมรอบ ขนาดเฉลี่ย 650x360 เมตร ด้านทิศเหนือของเมืองพบซากเทวาลัยสร้างก่ออิฐติดชิดกันไม่สอปูน หันหน้าไปทางทิศตะวันออก ในผังสี่เหลี่ยมผืนผ้าที่ต่อมุขยื่นออกมาทางด้านหน้า ตอนกลางด้านหน้าเป็นบันไดทางขึ้นแบบมีอัฒจันทร์ประดับฐานบันไดด้านหน้า ทั้งยังพบกูฑุที่เป็นซุ้มขนาดเล็กภายในสลักใบหน้าบุคคล เทวาลัยแห่งนี้สร้างขึ้นเพื่อเป็นเทวสถานของพระอิศวร ตามหลักฐานจารึกหินทรายสีแดงอักษรปัลลวะภาษาสันสกฤตที่พบ อายุราวพุทธศตวรรษที่ 12 เนื้อความโดยสรุปกล่าวถึง การสร้างเทวสถานถวายแด่พระอิศวร โดยพระนางศรีมานุญชลีบุตรีคนที่ 12 ของพระศรีมารประวรเสนะผู้เป็นใหญ่ในเมืองศังขปุระ และพบสิงห์สลักจากหินทรายสีขาว สภาพสมบูรณ์ ลักษณะศิลปกรรมแบบเขมรสมัยแปรรูป อายุราวพุทธศตวรรษที่ 15 นอกจากนี้ยังพบใบเสมาหินทรายและศิลาแลงจำนวนหนึ่ง ซึ่งเป็นหลักฐานที่แสดงถึงการนับถือพระพุทธศาสนาของผู้คนในดงเมืองเตยในเวลาต่อมา
รายละเอียดของยุคสมัย.
โดยสมเดช ลีลามโนธรรม พ.ศ. 2538 มีดังนี้
กรมศิลปากรประกาศขึ้นทะเบียนโบราณสถานดงเมืองเตยในราชกิจจานุเบกษา คือ การกำหนดจำนวนโบราณสถานสำหรับชาติ เล่มที่ 53 หน้า 1535 วันที่ 27 กันยายน 2479 และกำหนดเขตที่ดินบราณสถานสำหรับชาติ เล่มที่ 121 ตอนพิเศษ 53ง หน้า 5 วันที่ 10 พฤษภาคม 2547 เนื้อที่ประมาณ 22 ไร่ 3 งาน 81 ตารางวา ผู้ใดบุกรุกทำลายโบราณสถานมีความผิดตามกฎหมาย
โบราณวัตถุสำคัญในระยะที่ 4 ที่ได้จากชุมชนโบราณดงเมืองเตย ทั้งที่ได้จากการขุดแต่งโบราณสถานในปีงบประมาณ พ.ศ.2534 ของหน่วยศิลปากรที่ 6 และจากการที่สำนักสงฆ์ดงเมืองเตยพบเมื่อ พ.ศ.2525 ได้แก่
เดินทางจากตัวจังหวัดยโสธร ใช้ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 23 (ถนนแจ้งสนิท) มุ่งหน้าทางทิศใต้หรือมุ่งหน้าตำบลสงเปือย อำเภอคำเขื่อนแก้ว ประมาณ 20 กิโลเมตร เลี้ยวขวามุ่งหน้าบ้านสงเปือย ประมาณ 4.7 กิโลเมตร ถึงตัวหมู่บ้าน เลี้ยวซ้ายใช้ถนนภายในหมู่บ้านประมาณ 550 เมตร เลี้ยวซ้ายอีกประมาณ 650 เมตร ถึงตัวเนินดงเมืองเตยและสำนักสงฆ์ดงเมืองเตย โบราณสถานดงเมืองเตยตั้งอยู่ด้านทิศตะวันออกของเนิน
พระธาตุกู่จาน
พระธาตุกู่จาน ตั้งอยู่ที่วัดกู่จาน ตำบลกู่จาน อำเภอคำเขื่อนแก้ว จังหวัดยโสธร สร้างขึ้นเมื่อราวพุทธศตวรรษที่ 12 หรือพร้อมกับพระธาตุพนมที่จังหวัดนครพนม มีลักษณะเป็นเจดีย์รูปทรงบัวเหลี่ยมคล้ายพระธาตุพนม ก่อด้วยอิฐมีความกว้าง 5.10 เมตร ความสูง 15 เมตร มีกำแพงแก้วล้อมองค์พระธาตุ 2 ชั้น ในวันขึ้น 14 ค่ำ เดือน 3 ถึงวันแรม 3 ค่ำ เดือน 3 ของทุกปีจะมีงานประจำปีเพื่อเป็นการนมัสการพระธาตุกู่จาน เป็นที่เคารพสักการะของพุทธศาสนิกชนชาวจังหวัดยโสธร และภาคอีสานของประเทศไทย
เมื่อพุทธศักราช 7 หลังจากที่พระพุทธเจ้าเสด็จดับขันธ์ปรินิพพานไปแล้วเป็นเวลา 7 ปี พระมหากัสสปะได้นำพระบรมสารีริกธาตุลงแจกจ่ายในดินแดนแถบนี้ กลุ่มที่ได้มาคือพระยาคำแดงซึ่งเป็นหัวเมืองฝ่ายเหนือ ด้านกลุ่มพระยาพุทธซึ่งเป็นผู้มีอำนาจทางฝ่ายใต้ไม่ได้รับพระบรมสารีริกธาตุ จึงได้เดินทางไปขอแบ่งพระบรมสารีริกธาตุจากพระยาคำแดง พระยาคำแดงไม่อยากให้ ทำเป็นพูดจาบ่ายเบี่ยง โดยท้าแข่งก่อสร้างพระเจดีย์เพื่อบรรจุพระสารีริกธาตุว่าใครจะเสร็จก่อน หากใครแพ้ต้องยอมเป็นเมืองขึ้นของกันและกัน แต่มีข้อแม้อยู่ว่าในการก่อสร้างเจดีย์ครั้งนี้ต้องใช้คนอย่างมากไม่เกิน 6 คน เมื่อทั้งสองฝ่ายตกลงกันแล้ว พระยาพุทธก็เดินทางกลับมาประชุมเจ้าเมืองฝ่ายใต้เพื่อทำการก่อสร้างพระธาตุกู่จานและได้คัดเลือกเอาแต่คนสนิทที่มีฝีมือ ได้แก่ พระยาพุทธ พระยาเขียว พระยาธรรม พระยาคำ พระยาแดง และพระยาคำใบ กลุ่มของพระยาพุทธทำการก่อสร้างพระเจดีย์ไปได้ครึ่งหนึ่งแล้วแต่เกรงว่าเมื่อสร้างเสร็จแล้วพระยาคำแดงจะไม่ยอมแบ่งพระบรมสารีริกธาตุให้ตามที่ได้ตกลงกันไว้และกลัวจะแพ้พระยาคำแดง จึงได้ยกกองกำลังขึ้นไปแย่งชิงเอาพระบรมสารีริกธาตุมาไว้ก่อนแล้วค่อยสร้างต่อไปจนเสร็จ แต่พระยาคำแดงได้วางมาตรการคุ้มกันอย่างเข้มแข็ง ทั้ง 6 คนบุกเข้ารบอย่างดุเดือดแต่ก็ไม่สามารถโจมตีเข้าไปถึงที่เก็บรักษาพระบรมสารีริกธาตุได้ เนื่องจากมีกำลังน้อยกว่าและพระยาคำได้เสียชีวิต เป็นอันว่าผู้สร้างพระธาตุกู่จานเหลือเพียง 5 คน เมื่อเห็นว่ามีกำลังน้อยกว่าคงสู้ต่อไปไม่ได้จึงยกทัพกลับ เมื่อกลับมาถึงก็ได้ทำการคัดเลือกผู้ที่มีฝีมืออยู่ยงคงกระพันยิงไม่เข้าฟันไม่เข้า รวบรวมได้หนึ่งหมื่นคนก็ยกกำลังไปที่หัวเมืองฝ่ายเหนืออีกเพื่อแย่งชิงพระบรมสารีริกธาตุจากพระยาคำแดงเป็นครั้งที่ 2 ครั้งนี้ฝ่ายของพระยาพุทธก็ได้รับความผิดหวัง ทหารที่เกณฑ์ไปเสียชีวิตทั้งหมดเหลือรอดกลับมามีแต่เจ้าเมืองทั้งห้าเท่านั้น เมื่อไม่ประสบผลสำเร็จก็กลับมายังเมืองของตน เพื่อทำการคัดเลือกทหารและวางแผนการใหม่โดยแบ่งกำลังออกเป็น 5 ส่วนเท่ากัน ในส่วนของพระยาพุทธนั้นยังไม่เข้าโจมตีรอให้ทั้ง 4 ฝ่ายเข้าโจมตีก่อน แล้วจึงเข้าโจมตีด้านหลัง ทหารของพระยาคำแดงหลงกลที่เห็นพระยาทั้ง 4 เข้าตีด้านหน้าก็พากันออกมารับโดยไม่ระวังด้านหลัง พระยาพุทธซึ่งคอยทีอยู่แล้วจึงได้พังประตูด้านหลังเข้าไปยังที่เก็บรักษาพระบรมสารีริกธาตุอันได้บรรจุไว้ในผอบทองคำเขียนอักษรติดเอาไว้ซึ่งพระยาพุทธได้มาทั้งสิ้น 6 ผอบ คือ 1.พระบรมสารีริกธาตุ พระเศียร 2.พระบรมสารีริกธาตุ พระอุระ 3.พระบรมสารีริกธาตุ นิ้วพระหัตถ์ขวา 4.พระบรมสารีริกธาตุ นิ้วพระหัตถ์ซ้าย 5.พระบรมสารีริกธาตุ นิ้วพระบาทขวา และ 6.พระบรมสารีริกธาตุ นิ้วพระบาทซ้าย ในแต่ละชิ้นของพระบรมสารีริกธาตุมีขนาดเท่าเมล็ดงา พระยาทั้ง 5 เมื่อทำการสำเร็จแล้วจึงนำทหารถอยกลับยังเมืองฝ่ายตน หลังจากนั้นจึงทำการก่อสร้างพระธาตุเจดีย์จนกระทั่งสำเร็จและได้นำเอาพระบรมสารีริกธาตุทั้ง 6 ผอบไปประดิษฐานไว้ในพระเจดีย์เป็นที่เรียบร้อย แต่ในการสร้างพระเจดีย์ครั้งนี้เป็นที่คับแค้นของเหล่าประชาราษฎร์ยิ่งนักเนื่องจากไม่ได้ร่วมก่อสร้างด้วย
ดังนั้นพระยาทั้งห้าจึงได้ปรึกษากันว่าพวกเราต้องสร้างใหม่อีกแห่งหนึ่งเพื่อที่จะให้ราษฎรในแต่ละหัวเมืองได้มีส่วนร่วมในการก่อสร้าง แต่ในครั้งนี้ต้องสร้างเป็นวิหารเพื่อเป็นที่เก็บสิ่งของและจารึกประวัติพระธาตุไว้ให้ชนรุ่นหลังได้เรียนรู้ เมื่อประชาชนในเมืองต่างๆ ทราบข่าว ต่างมีความยินดีที่จะได้ร่วมสร้างวิหารซึ่งวิหารนั้นจะต้องทำด้วยหินและหินนั้นต้องเป็นหินทะเลเมื่อตกลงกันแล้วพระยาทั้งห้าต่างก็แยกย้ายไปบอกข่าวแก่ประชาชนของตนให้ไปนำหินจากทะเลมาก่อสร้างพระวิหารโดยจัดแบ่งเป็นกลุ่มๆ กันไป ฝ่ายพระยาคำแดง หัวเมืองฝ่ายเหนือโกรธแค้นมากและทราบว่าผู้ที่มาแย่งชิงพระบรมสารีริกธาตุเป็นผู้ใด จึงได้ยกกำลังกองทัพลงมายังหัวเมืองฝ่ายใต้เพื่อพิจารณาขอร่วมสร้างด้วยเพราะรู้ว่าพระยาทั้ง 5 ได้ไปแย่งชิงเอาพระสารีริกธาตุจากตนมาแล้ว แต่พระยาทั้งห้าไม่ยอมจึงเกิดการต่อสู้กันขึ้นอย่างรุนแรง เนื่องจากฝ่ายพระยาพุทธไม่ได้เตรียมกองกำลังป้องกันไว้จึงเสียเปรียบ ผลปรากฏว่าพระยาทั้งหมดเสียชีวิตคือพระยาคำแดงถูกพระยาพุทธฟันด้วยทวนคอขาด ส่วนพระยาฝ่ายใต้ก็เสียชีวิตทั้งหมดเช่นกัน ศพทั้งหมดได้ถูกเผาและนำมาฝังไว้ห่างจากพระธาตุกู่จานประมาณ 200 -300 เมตร ทั้ง 4 ทิศ สนามรบครั้งนั้นก็คือดอนกู่ในปัจจุบันซึ่งมีหินเรียงกันเป็นชั้นๆ อยู่ทางทิศเหนือของบ้านกู่จาน ห่างจากองค์พระธาตุกู่จานไปไม่มากนักส่วนศพของพระยาคำแดงชาวเมืองได้ช่วยกันเผาแล้วปั้นเป็นเทวรูปคอขาด ซึ่งปัจจุบันนี้พระพุทธรูปคอขาดได้ประดิษฐานอยู่ที่วัดสมบูรณ์พัฒนา ตำบลกู่จาน อำเภอคำเขื่อนแก้ว จังหวัดยโสธร เป็นวัดที่อยู่ทางด้านทิศตะวันตกของหมู่บ้าน ส่วนข้าวของเงินทองของพระยาคำแดง ซึ่งนำลงมาจากหัวเมืองฝ่ายเหนือและของพระยาทั้งห้าของหัวเมืองฝ่ายใต้ ได้ถูกสาปให้จมธรณีเพื่อป้องกันมิให้ผู้ใดทำลายและนำไปเป็นสมบัติส่วนตัว ส่วนชาวเมืองหัวเมืองฝ่ายใต้ที่พากันไปขนหินทะเลนั้น บางกลุ่มก็ยังไปไม่ถึง บางกลุ่มก็ไปถึง บางกลุ่มก็กลับมาถึงครึ่งทาง บางกลุ่มก็มาถึงแล้วแต่กลุ่มที่เดินทางไปก่อนหลังเมื่อทราบข่าวว่าเจ้าเมืองของตนตายก็พากันทิ้งหินไว้ตามที่ต่างๆ ซึ่งปัจจุบันเห็นอยู่หลายแห่ง เมื่อดอนกู่ได้เกิดศึกใหญ่มีคนตายมากมาย ชาวเมืองที่เหลืออยู่เสียขวัญจึงพากันอพยพถิ่นฐานไปหาที่สร้างเมืองใหม่ปล่อยให้พระธาตุกู่จานถูกทอดทิ้งมาตั้งแต่บัดนั้น จนกลายเป็นป่าทึบตามธรรมชาติเต็มไปด้วยสัตว์ป่านานาชนิดหลายต่อหลายชั่วอายุคนที่ไม่อาจนับได้ จนกระทั่งบรรพบุรุษที่เดินทางมาจากบ้านปรี่เชียงหมีมาพบเข้าได้เห็นดีที่จะตั้งหมู่บ้านเพราะมีแหล่งน้ำตามธรรมชาติที่ดินอุดมสมบูรณ์จึงตั้งหมู่บ้านขึ้น และถางป่ามาพบพระธาตุแต่ไม่ทราบประวัติความเป็นมาของพระธาตุ จนมาถึงปี พ.ศ. 2521 จึงปรากฏว่ามีสามเณรถาวร อินกาย และเกิดอภินิหารขึ้นจนกลายเป็นเรื่องเล่าของประวัติพระธาตุกู่จาน
มีลักษณะเป็นเจดีย์ทรงบัวเหลี่ยมมีรูปทรงแบบธาตุอีสานทั่วไปโดยสร้างตามแบบพระธาตุพนมแต่มีขนาดเล็กกว่า ฐานล่างเป็นฐานบัวคว่ำบัวหงายเตี้ยๆรองรับฐานสูงรูปสี่เหลี่ยมเรียบๆต่อด้วยองค์เรือนธาตุทรงบัวเหลี่ยมประดับลวดลายและยอดธาตุทรงบัวเหลี่ยมรองรับฉัตรซึ่งเป็นยอดบนสุด พระธาตุกู่จานคงสร้างขึ้นตามคตินิยมแบบเดียวกับการสร้างพระธาตุทั่วไป คือ เพื่อบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ จากรูปแบบของพระธาตุซึ่งได้รับอิทธิพลทางรูปแบบจากพระธาตุพนม สันนิฐานว่าคงจะสร้างขึ้นในระหว่างพุทธศตวรรษที่ 12
จากหลักฐานทางโบราณสถานและโบราณวัตถุที่ยังเหลือให้พบเห็นจนถึงปัจจุบัน ดังนี้
เดินทางจากตัวจังหวัดยโสธรโดยใช้ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 23 (ถนนแจ้งสนิท) มายังอำเภอคำเขื่อนแก้ว ระยะทาง 23 กิโลเมตร ผ่านตัวอำเภอคำเขื่อนแก้วประมาณ 5 กิโลเมตร เลี้ยวซ้ายบริเวณสถานีพัฒนาอาหารสัตว์ยโสธร ใช้ทางหลวงชนบทสายบ้านแหล่งแป้น-บ้านกู่จาน ระยะทาง 7.4 กิโลเมตร ก็ถึงวัดกู่จาน
Singles match (professional wrestling)
ช็อง ซึง-ว็อน
ช็อง ซึง-ว็อน (; ; เกิด 27 กุมภาพันธ์ 2540) เป็นนักฟุตบอลทีมชาติเกาหลีใต้ ตำแหน่งกองหน้า โดยอยู่ภายใต้สังกัดสโมสรฟุตบอลแทกูในเคลีก 1 ซึ่งเป็นลีกฟุตบอลอาชีพสูงสุดของประเทศเกาหลีใต้
ช็อง ซึง-ว็อน เกิดเมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2540 ที่เมืองช็อนจู จังหวัดช็อลลาเหนือ ประเทศเกาหลีใต้
ซึงวอนเปิดตัวเป็นนักฟุตบอลอาชีพในนามสโมสรฟุตบอลแทกูครั้งแรกเมื่อวันที่ 6 พฤษภาคม พ.ศ.2560 ในนัดที่แข่งกับสโมสรฟุตบอลช็อนบุกฮุนไดมอเตอส์ในเคลีก 1 เขาได้รับการเสนอชื่อให้เป็นนักเตะเยาวชนยอดเยี่ยมแห่งปีในงานเคลีกอวอร์ด เมื่อปี 2561
ทีมชาติเกาหลีใต้รุ่นอายุไม่เกิน 23 ปี
จอง ซึงวอน
ปรัชญาจิตวิทยา
ปรัชญาจิตวิทยา กล่าวถึงประเด็นจำนวนมากที่เกี่ยวกับรากฐานของทฤษฎีจิตวิทยาสมัยใหม่
ปรัชญาจิตวิทยาศึกษาในประเด็นญาณวิทยาซึ่ง เกี่ยวข้องกับวิธีวิทยาของการตรวจสอบทางจิตวิทยา ตัวอย่างเช่น:
ปรัชญาจิตวิทยายังติดตามผลงานร่วมสมัยที่ดำเนินการอย่างใกล้ชิดกับประสาทวิทยาการรับรู้ จิตวิทยาวิวัฒนาการ และ ปัญญาประดิษฐ์ เช่น การตั้งคำถามว่าปรากฏการณ์ทางจิตวิทยาสามารถอธิบายโดยใช้วิธีทางประสาทวิทยา ทฤษฎีวิวัฒนาการ และการสร้างแบบจำลองคอมพิวเตอร์ได้หรือไม่ แม้ว่าสิ่งเหล่านี้จะเกี่ยวข้องกับสาขาอื่นอย่างใกล้ชิด แต่ก็ยังมีความกังวลบางประการเกี่ยวกับความเหมาะสมของการนำวิธีการทางจิตวิทยามาใช้ ความกังวลดังกล่าว ได้แก่ จิตวิทยาซึ่งเกี่ยวกับการศึกษาปัจเจกบุคคลในฐานะระบบประมวลผลข้อมูล (ดู Donald Broadbent ) ซึ่งเป็นอิสระจากสิ่งที่เกิดขึ้นในสมอง (แม้ว่านักจิตวิทยาส่วนใหญ่เห็นพ้องกันว่าสมองบางส่วนเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดพฤติกรรม (ดู supervenience ) จิตใจจะเป็น "เส้นลวดที่แข็ง" (hard-wired) ซึ่งเพียงพอสำหรับการตรวจสอบเชิงวิวัฒนาการจะประสบผลสำเร็จหรือไม่ และรูปแบบการคำนวณจะสามารถทำอะไรได้ไปมากกว่าการนำเสนอทฤษฎีการรับรู้ที่เป็นไปได้ซึ่งสิ่งนี้จะสามารถบอกอะไรเราเกี่ยวกับจิตใจได้หรือไม่ (Fodor &amp; Pylyshyn 1988)
ปรัชญาจิตวิทยาเป็นศาสตร์ที่มีพื้นที่ค่อนข้างใหม่ เพราะจิตวิทยาที่มี "ความเป็นวิทยาศาสตร์" - เป็นจิตวิทยาที่สนับสนุนวิธีการทดลองทางวิทยาศาสตร์มากกว่าการครุ่นคิด สิ่งนี้มีอิทธิพลต่อการศึกษาจิตวิทยาในปลายยุคศตวรรษที่ 19 เท่านั้น หนึ่งในปรัชญาจิตวิทยาที่เกี่ยวข้อง คือ การประเมินข้อดีของสำนักจิตวิทยาต่าง ๆ ที่มีการนำมาใช้ ตัวอย่างเช่น การใช้จิตวิทยาการรับรู้ ของสภาพจิตใจภายในซึ่งอาจเปรียบเทียบกับสำนักพฤติกรรมนิยม และการพิจารณาเหตุผลสำหรับการปฏิเสธแนวคิดพฤติกรรมนิยมที่แพร่หลายในช่วงกลางศตวรรษที่ 20
สิ่งที่มีความสัมพันธ์กับปรัชญาจิตวิทยา คือ การสอบถามข้อมูลเกี่ยวกับปรัชญาและญาณวิทยาเกี่ยวกับ จิตเวชคลินิกและจิตพยาธิวิทยา ปรัชญาจิตเวชเกี่ยวข้องกับบทบาทของคุณค่าทางจิตเวชเป็นหลัก: ซึ่งได้รับอิทธิพลมาจากทฤษฎีคุณค่าทางปรัชญา และ ปรากฏการณ์วิทยา ุคุณค่าที่มีพื้นฐานจากการปฏิบัติมีวัตถุประสงค์เพื่อการปรับปรุงและการทำให้เป็นมนุษย์ รวมไปถึงการตัดสินใจทางคลินิกในสภาพแวดล้อมที่ซับซ้อนของการดูแลสุขภาพจิต ปรัชญาจิตพยาธิวิทยามักเกี่ยวข้องกับปฏิกิริยาสะท้อนทางญาณวิทยาอันเกี่ยวกับรากฐานทางปรัชญาของการจำแนกทางจิตเวชอย่างเป็นนัยและจิตเวชเชิงหลักฐาน โดยมีวัตถุประสงค์คือเพื่อเปิดเผยกิจกรรมที่สร้างคำอธิบายปรากฏการณ์ทางจิต
จากการศึกษาเชิงประจักษ์ในปี ค.ศ.2016 พบว่ากลุ่มบุคคลซึ่งมีความสัมพันธ์กันต่างมีแนวคิดเกี่ยวกับตัวเองและโลกโดยมีการเชื่อมโยงภายในผ่านการพึ่งพาโดยตรงและตัวกลางซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงโครงสร้างของการรับรู้และความเข้าใจของตนเองและโลกในจิตใจของประชากรและมีการอภิปรายที่เกี่ยวข้องกับจิตวิทยาเชิงปรัชญา
คู่มือการศึกษาปรัชญาแห่งลอนดอน เสนอคำแนะนำมากมายเกี่ยวกับสิ่งที่อ่านซึ่งขึ้นอยู่กับความคุ้นเคยของนักเรียนในเรื่อง: ปรัชญาจิตวิทยา
เส้นเวลาการระบาดทั่วของโควิด-19
บทความนี้เป็นลำดับเวลาและวิทยาการระบาดของโคโรนาไวรัสสายพันธุ์ใหม่ 2019 ซึ่งทำให้เกิดการระบาดทั่วใน พ.ศ. 2562–2563 ณ นครอู่ฮั่น ประเทศจีน และอาจไม่ครอบคลุมไปถึงการตอบสนองและมาตรการสำคัญซึ่งกำลังดำเนินอยู่ทั้งหมด
1–8 ธันวาคม พ.ศ 2562.
วันที่ 8 ธันวาคม พ.ศ. 2562 มีการบันทึกผู้ป่วยรายแรกที่แสดงอาการได้โดยเจ้าหน้าที่จีน ภายหลังในรายงานภาษาจีนพบว่ามีกรณีก่อนหน้านี้ด้วยในวันที่ 1 ธันวาคม
30–31 ธันวาคม พ.ศ 2562.
30 ธันวาคม 2562 "ประกาศฉุกเฉินเกี่ยวกับการรักษาโรคปอดอักเสบโดยไม่ทราบสาเหตุ" ถูกประกาศโดยการบริหารทางการแพทย์ของคณะกรรมการอนามัยเทศบาลอู่ฮั่น 31 ธันวาคม 2562 ผู้มีอาการโรคปอดอักเสบโดยไม่ทราบสาเหตุถูกรายงานไปยังองค์การอนามัยโลก ส่วนมากเป็นผู้ขายจากตลาดอาหารทะเลจีนใต้อู่ฮั่น โดยเจ็ดคนมีอาการสาหัสในระดับอันตรายถึงชีวิต ทำให้ฮ่องกง, มาเก๊า และไต้หวันตึงกระบวนการคัดกรองบุคคลขาเข้าให้กระชับขึ้น
1 มกราคม พ.ศ. 2563.
2 มกราคม.
ในวันที่ 2 มกราคม ผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล 41 คน ในอู่ฮั่นประเทศจีน ได้รับการยืนยัน (ห้องปฏิบัติการยืนยัน) ว่าติดเชื้อไวรัส 2019-nCoV (โคโรนาไวรัสอู่ฮั่น) ผู้ป่วย 27 คน (66%) สัมผัสโดยตรงกับตลาดขายส่งอาหารทะเลหฺวาหนาน ในเวลาต่อมา ผู้ป่วยทั้งหมด 41 คนถูกย้ายออกจากโรงพยาบาลที่ได้รับการวินิจฉัย ไปยังโรงพยาบาลจินหยินถาน ในนครอู่ฮั่น
3 มกราคม.
5 มกราคม.
การตรวจสอบเบื้องต้นเกี่ยวกับสาเหตุของโรคปอดอักเสบได้พิจารณาตัดเหตุจากไข้หวัดใหญ่ฤดูกาล, โรคซาร์ส, โรคเมอร์ส และไข้หวัดนก จำนวนผู้ต้องสงสัยว่าติดเชื้อเพิ่มเป็น 59 คน โดยมี 7 คนที่อยู่ในภาวะวิกฤต ผู้ต้องสงสัยทั้งหมดถูกกักกัน และเริ่มมีการตรวจสอบอีก 163 คน ในเวลานี้ยังไม่มีรายงานถึงกรณีการติดต่อจากมนุษย์สู่มนุษย์หรือปรากฏในผู้ทำงานด้านการดูแลสุขภาพ
6 มกราคม.
ศูนย์ป้องกันและควบคุมโรคสหรัฐ (CDC) ได้ประกาศการเฝ้าระวังในการท่องเที่ยวระดับที่ 1 พร้อมคำแนะนำเกี่ยวกับการล้างมือและคำแนะนำให้หลีกเลี่ยงตลาดสัตว์ และการติดต่อกับผู้ป่วยหากเดินทางไปยังเมืองอู่ฮั่น
9 มกราคม.
องค์การอนามัยโลกยีนยันว่ามีโคโรนาไวรัสสายพันธุ์ใหม่ในบุคคลหนึ่งซึ่งเข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาล ในวันเดียวกัน ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคแห่งยุโรปได้ออกประกาศการประเมินความเสี่ยงเป็นครั้งแรก องค์การอนามัยโลกยังรายงานด้วยว่าทางการจีนมีการดำเนินการอย่างรวดเร็ว การระบุโคโรนาไวรัสสายพันธุ์ใหม่มีขึ้นภายในไม่กี่สัปดาห์หลังจากเริ่มมีการระบาด โดยมีผู้ที่ผลทดสอบเป็นบวกทั้งสิ้น 41 ราย ผู้เสียชีวิตรายแรกจากไวรัสเป็นชายอายุ 61 ปี ซึ่งเป็นลูกค้าประจำที่ตลาด เขามีภาวะสำคัญทางการแพทย์หลายประการ ประกอบด้วย โรคตับเรื้อรัง และเสียชีวิตจากหัวใจล้มเหลวและโรคปอดอักเสบ เหตุนี้ถูกรายงานในประเทศจีนโดยคณะกรรมการอนามัยแห่งชาติผ่านทางสื่อของรัฐบาลจีนในวันที่ 11 มกราคม
10 มกราคม.
ข้อมูลการจัดลำดับยีนของโคโรนาไวรัสสายพันธุ์ใหม่ 2019 เดี่ยว พบว่าไวรัสเป็นตระกลูเดียวกันกับโคโรนาไวรัสของโรคซาร์ส โดยการค้นพบนี้ถูกโพสต์ลงบนเว็บไซต์ Virological.org โดยนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยฟู่ตั้นในเซี่ยงไฮ้ อีกสามลำดับ โดยมาจากศูนย์ป้องกันและควบคุมโรคแห่งจีนหนึ่งลำดับ สำนักวิทยาศาสตร์การแพทย์ของจีนหนึ่งลำดับ และจากโรงพยาบาลจินหยินถานในอู่ฮั่นอีกหนึ่งลำดับ ถูกโพสต์ลงใน Global Initiative on Sharing All Influenza Data (GISAID) ในวันเดียวกัน หน่วยสาธารณสุขอังกฤษได้ออกคำแนะนำสำหรับไวรัสนี้
11–12 มกราคม.
ในประเทศจีน คนที่มีการสัมผัสใกล้ชิดกับผู้ติดเชื้อที่ยืนยันแล้วทั้ง 41 คน จำนวนมากกว่า 700 คน โดยเป็นบุคลากรด้านการดูแลสุขภาพมากกว่า 400 คนถูกเฝ้าระวังติดตาม โดยไม่มีรายงานผู้ติดเชื้อรายใหม่ในประเทศจีนตั้งแต่วันที่ 5 มกราคม องค์การอนามัยโลกเผยแพร่คำแนะนำเบื้องต้นสำหรับการท่องเที่ยว การทดสอบในห้องปฏิบัติการ และการสืบค้นทางการแพทย์
13 มกราคม.
ศูนย์ป้องกันและควบคุมโรคสหรัฐ (CDC) ประกาศว่าจีโนมนั้นได้รับโพสต์ลงบน GenBank ซึ่งเป็นฐานข้อมูลลำดับพันธุกรรมของสถาบันสุขภาพแห่งชาติ (NIH) แล้ว ในวันเดียวกัน ประเทศไทยมีการพบผู้ติดเชื้อโคโรนาไวรัสสายพันธุ์ใหม่ 2019 รายแรก ถือเป็นการพบผู้ติดเชื้อครั้งแรกนอกประเทศจีน โดยผู้ติดเชื้อเป็นหญิงชาวจีนอายุ 61 ปี มีถิ่นฐานอยู่ในเมืองอู่ฮั่น และไม่เคยเดินทางไปยังตลาดอาหารทะเลหฺวาหนานมาก่อน แต่ได้เดินทางไปยังตลาดอีกแห่งแทน โดยเธอเดินทางมาถึงกรุงเทพมหานครในวันที่ 8 มกราคม
14–15 มกราคม.
15 มกราคม ผู้เสียชีวิตรายที่สองในประเทศจีนเป็นชายอายุ 69 ปี
องค์การอนามัยโลกเผยแพร่เกณฑ์วิธีในการวินิจฉัยสำหรับโคโรนาไวรัสสายพันธุ์ใหม่ 2019 (2019-nCoV) ซึ่งพัฒนาขึ้นโดยทีมไวรัสวิทยาจากโรงพยาบาลชารีเท
16–17 มกราคม.
16 มกราคม องค์การอนามัยโลกได้รับการแจ้งเตือนจากกระทรวงอนามัย แรงงาน และสวัสดิการแห่งประเทศญี่ปุ่น ว่าชายสัญชาติจีนอายุ 30 ปีมีผลตรวจไว้รัส 2019-nCoV เป็นบวกในระหว่างที่พักรักษาตัวอยู่ที่โรงพยาบาลในระหว่างวันที่ 10 ถึง 15 มกราคม โดยชายคนดังกล่าวไม่เคยเดินทางไปยังตลาดอาหารทะเลหฺวาหนานมาก่อน แต่อาจมีความเป็นไปได้ว่ามีการสัมผัสใกล้ชิดกับบุคคลที่ได้รับผลกระทบในเมืองอู่ฮั่น
18 มกราคม.
19 มกราคม.
มีรายงานผู้ติดเชื้อที่ยืนยันแล้วนอกเมืองอู่ฮั่น โดยหนึ่งรายอยู่ที่ทางใต้ของมณฑลกวางตุ้ง และอีกสองรายในปักกิ่ง ส่วนในเมืองอู่ฮั่นมีรายงานผู้ติดเชื้อที่ได้รับการยืนยันทางห้องปฏิบัติการเพิ่มเติมอีก 136 ราย ทำให้จำนวนผู้ติดเชื้อรวมเพิ่มเป็น 201 ราย และยังมีรายงานผู้เสียชีวิตเพิ่มเติมอีกหนึ่งรายในเมืองอู่ฮั่นด้วย ทำให้ยอดผู้เสียชีวิตในประเทศจีนเพิ่มเป็นสามคน
20 มกราคม.
มีรายงานผู้ติดเชื้อที่ได้รับการยืนยันครั้งแรกในประเทศเกาหลีใต้ ขณะที่ปักกิ่งและมณฑลกวางตุ้งมีรายงานผู้ติดเชื้อ ที่ได้รับการยืนยันทางห้องปฏิบัติการเพิ่มเติมอีกสามและสิบสามราย ตามลำดับ ส่วนในเซี่ยงไฮ้มีการรายงานพบผู้ติดเชื้อครั้งแรก ทำให้ยอดผู้ติดเชื้อที่ได้รับการยืนยันทางห้องปฏิบัติการในประเทศจีนเพิ่มเป็น 218 ราย ทีมสืบค้นจากคณะกรรมการอนามัยแห่งชาติของจีนได้ยืนยันว่าโคโรนาไวรัสนี้สามารถติดต่อระหว่างมนุษย์ได้ เนื่องจากมีผู้ติดเชื้ออย่างน้อยสองคนที่อยู่ห่างจากเมืองอู่ฮั่นหลายร้อยไมล์
21 มกราคม.
มีการพบผู้ติดเชื้อที่ยืนยันแล้วในหลายพื้นที่ของประเทศจีน โดยในมณฑลเจ้อเจียงและเทียนจินมีรายงานผู้ติดเชื้อที่ได้รับการยืนยันทางห้องปฏิบัติการ 5 และ 2 ราย ตามลำดับ ในมฆฑลกวางตุ้งมีรายงานพบผู้ติดเชื้อที่ได้รับการยืนยันทางห้องปฏิบัติการเพิ่มอีก 3 ราย ในเซี่ยงไฮ้และมณฑลเหอหนานมีรายงานผู้ติดเชื้อที่ได้รับการยืนยันทางห้องปฏิบัติการเพิ่มอีก 4 และ 1 ราย ตามลำดับ มีการพบผู้ติดเชื้อที่ได้รับการยืนยันทางห้องปฏิบัติการ 1 รายในมณฑลเสฉวนและ 5 รายในฉงชิ่ง ในมณฑลชานตง, มณฑลหูหนาน และมณฑลยูนนานพบผู้ติดเชื้อที่ได้รับการยืนยันทางห้องปฏิบัติการที่ละหนึ่งราย มณฑลเจียงซีมีรายงานผู้ติดเชื้อที่ได้รับการยืนยันทางห้องปฏิบัติการ 2 ราย ทั้งหมด จำนวนผู้ติดเชื้อที่ได้รับการยืนยันทางห้องปฏิบัติการในประเทศจีนเพิ่มเป็น 312 ราย และยอดผู้เสียชีวิตอยู่ที่ 6 คน
22 มกราคม.