pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
ซึ่งอาจเกิดจากการเคลื่อนไหวของมัดขน หรือว่า จากการเคลื่อนไหวของตัวเซลล์เองที่ได้พลังงานจากไฟฟ้า
ส่วน IHC จะเปลี่ยนแรงสั่นของเสียงในน้ำไปเป็นสัญญาณไฟฟ้าที่ส่งผ่านโสตประสาท (auditory nerve) ไปยังก้านสมอง และต่อไปยังคอร์เทกซ์การได้ยิน (auditory cortex) เพื่อแปลและประมวลผลต่อ ๆ ไป
เซลล์ขนด้านใน - เปลี่ยนเสียงเป็นสัญญาณประสาท.
การขยับ stereocilia ของเซลล์ขนจะเปิดช่องไอออนเปิดปิดด้วยแรงกล ทำให้ไอออนมีประจุบวก (โดยหลักเป็นโพแทสเซียมและแคลเซียม) ไหลเข้ามาในเซลล์
ไม่เหมือนกับเซลล์ที่ทำงานด้วยไฟฟ้าอื่น ๆ เซลล์ขนเองจะไม่ยิงศักยะงาน
แต่การไหลของไอออนบวกจากน้ำ endolymph ในช่อง scala media เข้ามาจะทำให้เซลล์ลดขั้ว แล้วเกิดศักย์ตัวรับความรู้สึก (receptor potential)
ซึ่งก็จะเปิดช่องแคลเซียมที่เปิดปิดโดยศักย์ไฟฟ้า (voltage gated calcium channel)
ไอออนแคลเซียมที่ไหลเข้ามาก็จะทำให้เซลล์ปล่อยสารสื่อประสาทที่ด้านฐาน (basal lamina) ของเซลล์
ซึ่งจะแพร่ข้ามช่องแคบ ๆ ระหว่างเซลล์กับปลายประสาท เข้ายึดกับหน่วยรับสารสื่อประสาทแล้วจุดชนวนให้เกิดศักยะงานในเส้นประสาท
โดยวิธีการนี้ แรงสั่นที่เป็นสัญญาณเสียงจึงกลายเป็นสัญญาณประสาทที่เป็นไฟฟ้าได้
การกลับขั้วหลังจากการลดขั้วของเซลล์ขนมีลักษณะพิเศษ
คือ น้ำ perilymph ใน scala tympani มีไอออนบวกในระดับต่ำมาก
ความแตกต่างทางเคมีไฟฟ้าจึงทำให้ไอออนบวกไหลออกจากช่องต่าง ๆ ของเซลล์ไปยัง perilymph
ไอออน Ca2+ ยังรั่วเข้ามาในเซลล์ขนเป็นครั้งเป็นคราวด้วย
ซึ่งทำให้ปล่อยสารสื่อประสาทแบบเรื่อย ๆ (tonic) ที่จุดประสานประสาท (ไซแนปส์)
เชื่อว่าการปล่อยสารสื่อประสาทเรื่อย ๆ เช่นนี้ทำให้เซลล์ขนสามารถตอบสนองต่อสิ่งเร้าเชิงกลอย่างรวดเร็ว
แต่ความเร็วก็อาจมาจากสมรรถภาพในการเพิ่มสารสื่อประสาทที่ปล่อยตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงเพียงแค่ 100 μV ของศักย์เยื่อหุ้มเซลล์ (membrane potential) ได้เหมือนกัน
เซลล์ขนด้านนอก - ตัวขยายเสียง.
ในเซลล์ขนด้านนอก (OHC) ของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม การเกิดศักย์ตัวรับความรู้สึก (receptor potential) จะจุดชนวนให้ตัวเซลล์สั่นอย่างแอคทีฟ
การตอบสนองเชิงกลต่อสัญญาณไฟฟ้าเช่นนี้ซึ่งเรียกว่า somatic electromotility (การเคลื่อนไหวของตัวเซลล์เองโดยไฟฟ้า)
จะทำให้ตัวเซลล์ยืดและหด โดยจะเกิดกับเซลล์ที่ไวความถี่เสียงที่เข้ามาในหู (ซึ่งเป็นตำแหน่งเฉพาะที่เยื่อกั้นหูชั้นใน) เป็นการเพิ่มขยายเสียงแบบป้อนกลับเชิงบวก
แต่ OHC พบแต่ในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมเท่านั้น
แม้ว่า สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมจะไวเสียงเท่า ๆ กับสัตว์มีกระดูกสันหลังอื่น ๆ
แต่ถ้า OHC ไม่ทำงาน ระดับความไวเสียงจะลดลงประมาณ 50 dB
OHC สามารถยืดความถี่เสียงที่ได้ยินไปถึง 200 kHz ในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในน้ำบางชนิด
และสามารถช่วยการได้ยินเสียงที่ความถี่โดยเฉพาะ ๆ (frequency discrimination) ซึ่งให้ประโยชน์ต่อมนุษย์ เพราะทำให้สามารถแยกแยะเสียงพูดและเสียงดนตรีที่ซับซ้อน
ระบบเช่นนี้ขยายเสียงเบา ๆ มากกว่าเสียงที่ดัง (คือไม่ได้ขยายในรูปแบบฟังก์ชันเชิงเส้น) ทำให้แรงดันเสียงมีพิสัยกว้างสามารถเปลี่ยนเป็นการขยับขนเซลล์ในระยะที่มีพิสัยน้อยกว่า
คุณสมบัติการขยายเสียงเช่นนี้เรียกว่า cochlear amplifier
อณูชีววิทยาเกี่ยวกับเซลล์ขนได้เกิดความก้าวหน้าเร็ว ๆ นี้
เมื่อนักวิทยาศาสตร์ได้กำหนดโปรตีนมอร์เตอร์ (motor protein) คือ prestin ที่เป็นมูลฐานการเคลื่อนไหวของตัวเซลล์เองโดยไฟฟ้า (somatic electromotility) ของ OHC
คือเมื่อเร้าเซลล์ OHC ในการทดลอง นักวิทยาศาสตร์พบว่าเมื่อเซลล์ลดขั้ว (depolarized) เซลล์ก็จะสั้นลง และเมื่อเซลล์เพิ่มขั้ว เซลล์ก็จะยาวขึ้น ซึ่งเป็นผลของการเปลี่ยนทิศทางของโมเลกุล prestin เป็นล้าน ๆ โมเลกุลในเซลล์
การทำงานของ prestin พบว่า ขึ้นอยู่กับการส่งสัญญาณผ่านช่องคลอไรด์ (chloride channel) ซึ่งสามารถเกิดเสียหายได้จากสารฆ่าศัตรูพืชและสัตว์ tributyltin
เพราะว่า สารพิษนี้สามารถส่งต่อขึ้นไปตามลำดับโซ่อาหาร จึงเกิดผลเสียหายที่ชัดเจนในสัตว์ล่าเหยื่อเหนือโซ่สุด เช่นวาฬเพชฌฆาตและวาฬมีฟัน
การเชื่อมต่อทางประสาท.
นิวรอนของ auditory nerve (โสตประสาท) หรือ vestibulocochlear nerve ซึ่งเป็นเส้นประสาทสมองที่ 8 เป็นตัวส่งสัญญาณต่อจากเซลล์ขนของคอเคลีย และระบบทรงตัว (vestibular system)
สารสื่อประสาทที่เซลล์ขนปล่อยเพื่อเร้าปลายประสาทของนิวรอนนำเข้า (afferent) ไปยังสมองเชื่อว่าเป็นกลูตาเมต
มีโครงสร้างก่อนไซแนปส์ของเซลล์ขนที่เรียกว่า presynaptic dense body หรือ ribbon synapse
ซึ่งล้อมไปด้วยถุงไซแนปส์ (synaptic vesicle) และเชื่อว่าช่วยให้สามารถปล่อยสารสื่อประสาทได้อย่างรวดเร็ว
มีเส้นประสาทไปยัง IHC มากกว่า OHC มาก
IHC เซลล์เดียวมีเส้นประสาทเชื่อมต่อเป็นจำนวนมาก แต่ว่าเส้นประสาทเส้นเดียวจะเชื่อมกับ OHC เป็นจำนวนมาก
เส้นประสาทไปยัง IHC ยังหุ้มด้วยปลอกไมอีลินด้วย ในขณะที่เส้นประสาทไปยัง OHC ไม่มี
บริเวณ/ตำแหน่งของเยื่อกั้นหูชั้นใน (basilar membrane) ที่ส่งข้อมูลไปทางใยประสาทนำเข้าสามารถพิจารณาว่าเป็นลานรับสัญญาณ (receptive field) ของใยประสาท
ใยประสาทนำออกจากสมองไปยังคอเคลียก็มีบทบาทต่อการได้ยินเสียงด้วย
ใยประสาทจะวิ่งไปสุดที่ OHC และที่ใยประสาทนำเข้าของ IHC
และมีปลายแอกซอน (presynaptic terminal) เต็มไปด้วยถุง (vesicle) ที่มี acetylcholine และ neuropeptide ที่เรียกว่า calcitonin gene-related peptide
สารประกอบเหล่านี้จะมีฤทธิ์ต่าง ๆ กัน เช่น ในเซลล์ขนบางอย่าง acetylcholine จะทำให้เซลล์เพิ่มขั้ว (hyperpolarized) ซึ่งลดความไวเสียงของคอเคลียตรงนั้น ๆ
การเกิดใหม่.
งานวิจัยในการสร้างเซลล์คอเคลียขึ้นใหม่อาจจะรักษาปัญหาการได้ยินได้
โดยไม่เหมือนสัตวปีกและปลา มนุษย์และสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมอื่น ๆ ไม่สามารถสร้างเซลล์หูชั้นในที่เปลี่ยนสัญญาณเสียงเป็นสัญญาณประสาทขึ้นมาใหม่เมื่อเกิความเสียหายเพราะอายุหรือเพราะโรค
นักวิจัยได้สร้างความก้าวหน้าทั้งในการรักษาด้วยยีน (gene therapy) และการรักษาด้วยเซลล์ต้นกำเนิด ที่ในที่สุดอาจช่วยสร้างเซลล์ที่เสียหายขึ้นมาใหม่
เพราะว่าเซลล์ขนของทั้งระบบการได้ยินและระบบการทรงตัว (vestibular system) ของนกและปลาสามารถเกิดใหม่ได้ จึงมีการศึกษาในสัตว์เหล่านี้
นอกจากนั้นแล้ว เซลล์ขนในอวัยวะของปลาที่เรียกว่า lateral line ซึ่งสามารถถ่ายโอนแรงกลเป็นสัญญาณประสาท ก็พบว่าเกิดใหม่ได้เช่นกันในสัตว์บางชนิดเช่น ปลาม้าลาย
นักวิจัยได้ค้นพบยีนของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่ปกติมีหน้าที่เป็นสวิตช์โมเลกุล (molecular switch) ที่ยุติการสร้างเซลล์ขนขึ้นใหม่ในผู้ใหญ่
เป็นยีน Rb1 ซึ่งเข้ารหัส retinoblastoma protein ซึ่งทำหน้าที่เป็นโปรตีนระงับเนื้องอก (tumor suppressor)
คือ ยีน Rb จะหยุดเซลล์ไม่ให้แบ่งตัว
เซลล์ขนในจานเพาะไม่เพียงแต่เกิดใหม่เมื่อลบยีน Rb1 ออกเท่านั้น แต่หนูหริ่งที่ไม่มียีนนี้จะมีเซลล์ขนมากกว่าหนูกลุ่มควบคุมที่มียีนนี้
นอกจากนั้นแล้ว โปรตีน sonic hedgehog ปรากฏว่ายังระงับฤทธิ์ของ retinoblastoma protein และดังนั้นจะทำให้เซลล์ที่หยุดแบ่งตัวแล้วกลับเข้าสู่วัฏจักรเซลล์ ทำให้เซลล์ใหม่เกิดและเจริญขึ้นได้
สารห้ามวัฏจักรเซลล์อีกอย่าง คือ p27kip1 (CDKN1B) ยังพบว่าช่วยให้เซลล์ขนในคอเคลียเกิดใหม่ในหนูหริ่งเมื่อลบหรือระงับการทำงานของ p27 ด้วย siRNA
งานวิจัยในการสร้างเซลล์ใหม่เช่นนี้ อาจช่วยค้นพบการรักษาการเสียการได้ยินในมนุษย์เพราะเซลล์ขนเสียหายหรือตาย
เซลล์ขนด้านใน
เซลล์ขนด้านนอก
เซลล์ขนข้างใน
เซลล์ขนข้างนอก
Hair cells
Hair cell
Inner Hair Cells
Inner Hair Cell
Outer Hair Cells
Outer Hair Cell
OHC
IHCs
OHCs
Auditory sensory cell
Acoustic hair cell
Auditory cell
Cells of Corti
ช่องรูปไข่
เป็นช่องที่ปิดด้วยเนื้อเยื่อจากหูชั้นกลางไปยังโพรงหน้า (vestibule) ของหูชั้นใน
แรงดันเสียงจากหูชั้นนอกที่มากระทบกับแก้วหูที่ต้นหูชั้นกลาง จะวิ่งไปตามกระดูกหู (ossicle) 3 ท่อน (โดยชิ้นสุดท้ายเป็นกระดูกโกลน) เข้าไปในหูชั้นใน
โดยช่องรูปไข่จะเป็นตัวเชื่อมหูชั้นกลางและหูชั้นในที่อยู่ชิดกับกระดูกโกลน
แรงสั่นที่มาถึงช่องรูปไข่ จะขยายเกินกว่า 10 เท่า
จากที่เข้ามากระทบแก้วหู ซึ่งแสดงกำลังขยายเสียงของหูชั้นกลาง
ช่องเป็นรูปไข่ (หรือรูปไต) ระหว่างโพรงแก้วหู (tympanic cavity) และโพรงหน้าของหูชั้นใน
เส้นผ่าศูนย์กลางด้านยาวของมันอยู่ในแนวราบโดยโค้งขึ้นตรงริม
และเชื่อมอยู่กับฐานของกระดูกโกลน โดยวงรอบฐานของกระดูกมีเอ็นวงแหวนยึดอยู่กับขอบของช่อง
ช่องรูปไข่มีเนื้อที่ประมาณ 2.5 มม2
Oval window
Fenestra vestibuli
Fenestra ovalis
ช่องรูปกลม
เป็นช่องหนึ่งในสองช่องจากหูชั้นกลางเข้าไปยังหูชั้นใน
ปิดโดยเยื่อที่เรียกว่า secondary tympanic membrane หรือ round window membrane ซึ่งสั่นตามเฟสตรงกันข้ามของแรงสั่นที่เข้ามาในหูชั้นในผ่านช่องรูปไข่ (oval window)
ซึ่งช่วยให้น้ำในคอเคลียสามารถเคลื่อนได้ แล้วทำให้เซลล์ขนบนเยื่อกั้นหูชั้นใน (basilar membrane) ได้รับแรงเร้าและทำให้ได้ยินได้
ช่องรูปกลมอยู่ใต้และหลังช่องรูปไข่เล็กน้อย โดยมีเนินกลมสูงที่แบ่งช่องทั้งสอง
มันอยู่ที่ก้นของหลุมรูปกรวย (ซึ่งเรียกว่า round window niche) ซึ่งเปิดเข้าไปในคอเคลียของหูชั้นใน
ในสภาพปกติ ช่องจะปิดด้วยเยื่อที่เรียกว่า secondary tympanic membrane หรือ round window membrane ซึ่งมีรูปร่างซับซ้อนเหมือนอานม้า
ส่วนตรงกลางที่มองเห็นได้บุ๋มเข้าไปทางด้านช่องแก้วหู และนูนออกทางด้านคอเคลีย
แต่ที่ริม ๆ ซึ่งซ่อนอยู่ใน round window niche มันจะโค้งไปอีกทางหนึ่ง
เยื่อนี้มี 3 ชั้น คือ
ทั้งช่องรูปไข่และช่องรูปกลมมีเนื้อที่ประมาณเท่ากัน คือ 2.5 มม2
แต่ว่า ทางเข้า round window niche บ่อยครั้งเล็กกว่านี้มาก
กระดูกโกลนเป็นตัวส่งแรงสั่นเสียงไปให้ช่องรูปไข่
เมื่อฐานของกระดูกขยับเข้าไปยังช่องรูปไข่ เยื่อที่ช่องรูปกลมก็จะนูนออก การเคลื่อนไหวเช่นนี้ทำให้น้ำในคอเคลียสามารถเคลื่อนได้ แล้วทำให้เซลล์ขนด้านใน (inner hair cell, IHC) ของคอเคลียเคลื่อนได้ และดังนั้น จึงจะสามารถได้ยินได้
ถ้าช่องรูปกลมไม่มีหรือว่าแข็งทื่อ (ซึ่งสามารถเกิดได้จากความผิดปกติแต่กำเนิด) ฐานกระดูกโกลนก็เท่ากับดันน้ำที่บีบอัดไม่ได้กับกำแพงของคอเคลียซึ่งเป็นกระดูกขยับไม่ได้
และดังนั้น ก็จะไม่เคลื่อนน้ำมากพอ ทำให้สูญการได้ยินประมาณ 60 เดซิเบล
ซึ่งคล้ายกับอาการที่ตัวกระดูกโกลนเองเคลื่อนไม่ได้ คือ otosclerosis
ช่องรูปกลมบางครั้งมีพัฒนาการผิดพลาดทำให้เสียการได้ยินดังที่กล่าวแล้วด้านบน
แต่ความพิการเยี่ยงนี้บ่อยครั้งเกิดขึ้นพร้อมกับความพิการของหูอย่างอื่น ๆ จึงทำให้เสียการได้ยินยิ่งกว่านั้นอีก
เคยมีการผ่าตัดหูบางชนิด (ซึ่งปัจจุบันไม่ค่อยทำแล้ว) ที่เปิดช่องรูปกลมให้ต่อกับโลกภายนอก ในขณะที่ปิดช่องรูปไข่ไว้
ดังนั้น แรงเสียงก็จะกระทบกับช่องรูปกลม โดยที่ไม่กระทบช่องรูปไข่
แล้วคลื่นเสียงก็จะวิ่ง "กลับทาง" แต่ก็ยังสามารถให้ได้ยินเสียงเป็นบางส่วนเพราะว่าขนของเซลล์ขนก็ยังจะเบนในลักษณะเหมือนกัน
ช่องรูปกลมบ่อยครั้งใช้เป็นช่องเพื่อผ่าตัดใส่คอเคลียเทียม (cochlear implant)
และเร็ว ๆ นี้ก็เพิ่งใช้เพื่อใส่ตัวแปรสัญญาณ (transducer) เสียงในหูชั้นกลาง
ดังที่พบในงานศึกษาปี 2549
Round window
Fenestra cochleae
Fenestra rotunda
เยื่อกั้นหูชั้นใน
หรือ เยื่อฐาน
ภายในหูชั้นในรูปหอยโข่ง (คอเคลีย) เป็นโครงสร้างแข็ง ๆ ที่แยกท่อสองท่อซึ่งเต็มไปด้วยน้ำ ซึ่งก็คือช่อง scala media และ scala tympani (ดูรูป) และวิ่งไปตามก้นหอยของคอเคลีย
เยื่อฐานเป็นโครงสร้างกึ่งสั่นพ้อง
คล้ายกับสายขึงของเครื่องดนตรีหลายเส้น ที่มีขนาดและความอ่อนแข็งต่าง ๆ กัน
แต่ว่า เยื่อฐานไม่ใช่สายที่ขนานกันหลายเส้น แต่เป็นสายยาวเส้นเดียวที่มีคุณสมบัติต่าง ๆ กัน (รวมทั้งความกว้าง ความแข็ง มวล ความหน่วง และขนาดของท่อที่มันอยู่) ตามความยาวของเยื่อ เหมือนกับสายหลายสายรวมเป็นเส้นเดียวกัน
การเคลื่อนไหวของเยื่อโดยทั่วไปอยู่ในรูปคลื่นที่กำลังวิ่งไป
ตัวแปรหรือลักษณะต่าง ๆ ของเยื่อตามยาว เป็นตัวกำหนดความถี่เสียงที่เยื่อไวในการตอบสนองมากที่สุด
เยื่อจะกว้างที่สุด (0.42-0.65 มม.) แข็งน้อย (หนาน้อย) ที่สุดที่ยอดของคอเคลีย ในขณะที่แคบที่สุด (0.08-0.16 มม.) แข็งที่สุด (หนามาก) ที่ฐาน (โดยความกว้างจะต่างกันถึงประมาณ 5 เท่า)
ดังนั้น เสียงความถี่สูงจะเร้าเยื่อใกล้ ๆ ฐาน (คือใกล้ช่องรูปกลมและรูปไข่) มากที่สุด ในขณะที่เสียงความถี่ต่ำจะเร้าเยื่อใกล้ยอด (คือตรงกลางของก้นหอย) มากที่สุด
แยกน้ำ endolymph จาก perilymph.
น้ำในท่อทั้งสอง ซึ่งเรียกว่า endolymph และ perilymph ต่างกันทั้งทางเคมี ทางชีวเคมี และทางไฟฟ้า
ดังนั้น ทั้งสองจะต้องไม่ปะปนกัน
เป็น "ฐาน" ของเซลล์รับความรู้สึก.
เยื่อฐาน (basilar membrane) ยังเป็น "ฐาน" (base) ของเซลล์รับความรู้สึกในการได้ยิน ซึ่งก็คือเซลล์ขนที่มียอดคล้ายขนที่เรียกว่า "Stereocilia"
มนุษย์มีเซลล์ขนประมาณ 16,000 ตัว ในหูแต่ละข้าง (ดูรูป)
หน้าที่ความเป็น "ฐาน" จึงเป็นตัวให้ชื่อแก่เยื่อ ซึ่งพบในสัตว์มีกระดูกสันหลังที่อยู่บนบกทั้งหมด
เพราะตำแหน่งของมัน เยื่อฐานจึงเป็นเหตุให้เซลล์ขนอยู่ติดกับทั้งน้ำ endolymph และ perilymph ซึ่งจำเป็นต่อการทำงานของเซลล์ขน
กระจายความถี่เสียง.
หน้าที่อย่างที่สามที่วิวัฒนาการขึ้นล่าสุดของเยื่อฐาน ซึ่งพบในคอเคลียของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมโดยมากและในนกบางสปีชีส์ ก็คือ
การกระจายคลื่นเสียงที่เข้ามาในหูและแยกแยะความถี่เสียงตามความยาวของเยื่อ
คือ โดยย่อ ๆ แล้ว เยื่อจะเล็กและแข็งที่ริมหนึ่งมากกว่าอีกริมหนึ่ง
นอกจากนั้นแล้ว คลื่นเสียงที่วิ่งไปยังเยื่อด้านไกลซึ่งอ่อนกว่า จะต้องวิ่งผ่านน้ำไปไกลกว่าคลื่นที่วิ่งไปยังเยื่อด้านใกล้ซึ่งแข็งกว่า
แต่ละส่วนของเยื่อฐานพร้อมกับน้ำที่อยู่รอบ ๆ สามารถพิจารณาว่าเป็นระบบมวลสปริง (mass-spring) ที่มีความถี่สั่นพ้องต่าง ๆ กัน
คือ จุดที่แข็งมากและมีมวลต่ำที่ด้านใกล้ก็จะมีความถี่สั่นพ้องสูง และจุดที่แข็งน้อยและมีมวลสูงที่ด้านไกลก็จะมีความถี่สั่นพ้องต่ำ
ซึ่งทำให้เสียงความถี่โดยเฉพาะ ๆ สั่นเยื่อในตำแหน่งโดยเฉพาะ ๆ มากกว่าที่อื่น ๆ
ดังที่แสดงในการทดลองทำโดยผู้ได้รับรางวัลโนเบลปี 2504 ดร. จอร์จ ฟอน เบเคซี เสียงความถี่สูงจะทำให้ส่วนฐานของคอเคลียที่เป็นส่วนแข็งที่สุดแคบที่สุด สั่นมากที่สุด และเสียงความถี่ต่ำจะสั่นส่วนที่แข็งน้อยกว่าและกว้างกว่า มากที่สุด
แผนที่ตำแหน่ง-ความถี่เช่นนี้ สามารถแสดงเป็นฟังก์ชันของ Greenwood function และฟังก์ชันแปรอื่น ๆ
แรงสั่นจากเสียงจะวิ่งเป็นรูปคลื่นตามเยื่อนี้ ซึ่งในมนุษย์ จะมีเซลล์ขนด้านใน (inner hair cell, IHC) กระจายไปตามเยื่อเป็นแถวเดียว
เซลล์แต่ละตัวจะยึดอยู่กับฐานรูปสามเหลี่ยมเล็ก ๆ
โดยจะมี "ขน" ยื่นออกมาจากเซลล์ ซึ่งไวต่อการเคลื่อนไหวมาก
เมื่อแรงสั่นที่เยื่อเขย่าฐานสามเหลี่ยมนี้ ขนของเซลล์ก็จจะขยับไปมา มีผลให้เกิดกระแสประสาทในใยประสาท ซึ่งจะส่งไปตามวิถีประสาทการได้ยิน (auditory pathway)
ส่วนเซลล์ขนด้านนอก (outer hair cell, OHC) จะสร้างแรงป้อนกลับเพื่อขยายกำลังของคลื่นที่วิ่งไป ในบางจุด (คือในบางความถี่) อาจขยายถึง 65 เดซิเบล
เยื่อฐาน
เยื่อฐานของช่องคอเคลีย
เยื่อฐานของคอเคลีย
เยื่อกั้นคอเคลีย
Basilar membrane
Membrana basilaris ductus cochlearis
Internal ear
Auris interna
อัลเบร็คท์ ดยุกแห่งปรัสเซีย
อัลเบร็คท์ ดยุกแห่งปรัสเซีย  (17 พฤษภาคม ค.ศ. 1490 - 20 มีนาคม ค.ศ. 1568) อัลเบร็คท์เป็นเจ้าชายผู้คัดเลือกของ Grand Master of the Teutonic Knights และดยุกแห่งปรัสเซียตั้งแต่ปี ค.ศ. 1525 จนกระทั่งเสียชีวิตในปี ค.ศ. 1568
อัลเบิร์ตเป็นผู้ปกครองคนแรกของยุโรปที่ก่อตั้งลัทธิลูเธอรันและด้วยเหตุนี้โปรเตสแตนต์เป็นศาสนาประจำชาติของดินแดนของเขา เขาได้รับการพิสูจน์เครื่องมือในการแพร่กระจายทางการเมืองของนิกายโปรเตสแตนต์ในช่วงเริ่มต้นของการปกครองดินแดนปรัสเซียนเกือบหกทศวรรษ ปรัสเซียมีความเจริญรุ่งเรืองมาก แม้ว่าเขาจะมีปัญหากับชาวชนบทการริบที่ดินและสมบัติของคริสตจักรคาทอลิกช่วยให้เขาสามารถปราบปรามขุนนางและจัดหาค่าใช้จ่ายของศาลปรัสเซียนที่จัดตั้งขึ้นใหม่
จูเนียร์ (นักร้อง)
พระพันปีวอนกยอง
อินฟันตาปีลาร์ ดัชเชสแห่งบาดาโคซ
อินฟันตาปีลาร์ ดัชเชสแห่งบาดาโคซ ไวเคาน์เตสแห่ง เด ลาร์ตอร์เร  พระธิดาพระองค์แรกในอินฟันเตฆวน เคานต์แห่งบาร์เซโลนา กับเจ้าหญิงมารีอาเดลัสเมร์เตสแห่งบูร์บง-ซิซิลีทั้งสอง เป็นพระเชษฐภคินีพระองค์ใหญ่ในสมเด็จพระราชาธิบดีฆวน การ์โลสที่ 1 แห่งสเปน อินฟันตามาร์การีตา ดัชเชสแห่งโซเรีย อินฟันเตอัลฟอนโซแห่งสเปน เป็นพระปิตุฉาในสมเด็จพระราชาธิบดีเฟลิเปที่ 6 แห่งสเปน อินฟันตากริสตีนา เฟเดรีกาแห่งสเปน อินฟันตาเอเลนา ดัชเชสแห่งลูโก
อินฟันตาปีลาร์แห่งสเปนสิ้นพระชนม์เมื่อช่วงบ่ายของวันที่ 8 มกราคม ค.ศ. 2020 ด้วยพระอาการมะเร็งในพระอันตะ (มะเร็งในลำไส้ใหญ่) หลังจากเสด็จเข้ารับการถวายการรักษาตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ปีที่แล้ว และทรงรับการถวายคีโมบำบัด จนพระอาการได้ทรุดลงเมื่อวันที่ 5 มกราคมที่ผ่านมา และได้สิ้นพระชนม์ ณ โรงพยาบาลศูนย์การแพทย์นานาชาติรูเบร์ กรุงมาดริด ในงานพระศพนั้น มีราชวงศ์ต่างประเทศ เสด็จพระราชดำเนิน/เสด็จร่วมอ้วย อาทิ
พระนางโซฮ็อน
พระนางโซฮ็อน สกุลซิม แห่งช็องซง (, 12 ตุลาคม ค.ศ. 1395 – 19 เมษายน ค.ศ. 1446) เป็นพระมเหสีในพระเจ้าเซจงมหาราช รัชกาลที่ 4 และเป็นพระพันปีหลวงในพระราชาถึง 2 พระองค์คือ พระเจ้ามุนจง รัชกาลที่ 5 และพระเจ้าเซโจ รัชกาลที่ 7
พระนางโซฮ็อนประสูติเมื่อวันที่ 12 ตุลาคม พ.ศ. 1938 (วันที่ 28 เดือน 9 ตามปีจันทรคติ) ที่เมืองยอจูเป็นธิดาคนโตของใต้เท้า ซิม อน ขุนนางผู้ใหญ่ที่มีส่วนร่วมในการสถาปนาราชวงศ์โชซ็อน
พระนางอภิเษกกับพระเจ้าเซจงตั้งแต่ครั้งยังเป็นองค์ชายชุงนย็องในรัชกาลพระเจ้าแทจง พระเจ้าแทจงโปรดให้สถาปนาพระชายาสกุลซิม ในเจ้าชายชุงนย็องขึ้นเป็นเจ้าหญิงกย็องซุก องจู (敬淑翁主)
เมื่อพระเจ้าแทจงสถาปนาเจ้าชายชุงนย็องขึ้นเป็นรัชทายาท (วังเซจา 왕세자) จึงโปรดให้สถาปนาเจ้าหญิงกย็องซุก องจู สกุลซิมพระชายาของรัชทายาทขึ้นเป็น พระชายากย็องบิน (敬嬪)
เมื่อพระเจ้าแทจงสละราชสมบัติ เจ้าชายชุงนย็อง ลีโทเสด็จขึ้นครองราชย์สืบต่อมา ทรงพระนามว่าพระเจ้าเซจง โปรดให้สถาปนาเจ้าหญิงกย็องซุก องจู สกุลซิม พระชายาขึ้นเป็นพระชายาคง (恭妃)
แต่หลังจากพระราชสวามีครองราชสมบัติได้เพียงปีเดียวคือ พ.ศ. 1962 ก็ได้มีพระราชโองการสั่งประหารใต้เท้า ซิม อน ผู้เป็นพระสัสสุระ (พ่อตา) พร้อมกับครอบครัวขณะที่พระมารดาของพระมเหสีถูกลดขั้นเป็นทาสหลวง
ขณะที่พระมเหสีนั้นพระเจ้าเซจงมิได้มีรับสั่งให้ปลดจากตำแหน่งเนื่องด้วยพระองค์สงสารเพราะพระนางเป็นพระมารดาของพระราชโอรสถึง 2 พระองค์
ในปีที่ 14 ในรัชกาลพระเจ้าเซจง โปรดให้เฉลิมพระนามพระชายา ขึ้นเป็นพระราชชายา (วังบี 王妃)
พระนางเสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 19 เมษายน พ.ศ. 1989 (วันที่ 24 เดือน 3 ตามปีจันทรคติ) ในปีที่ 28 ช่วงปลายรัชสมัยพระเจ้าเซจงมหาราช สิริพระชนมายุ 50 พรรษา 189 วัน มีพระนามอย่างเป็นทางการภายหลังสวรรคตว่าพระนางโซฮ็อน (昭宪王后)
ในปีที่ 2 ในรัชกาลพระเจ้ามุนจง ซึ่งเป็นพระราชโอรสของพระนางโซฮ็อน โปรดให้เฉลิมพระนามอย่างเป็นทางการของพระราชมารดาว่า พระนางซ็อนอิน ชาซ็อง โซฮ็อน วังฮู (宣仁齐圣昭宪王后)
พระเจ้าไว่เหริน
พระเจ้าไว่เหริน  เป็นกษัตริย์รัชกาลที่ 11 แห่งราชวงศ์ซางในประวัติศาสตร์จีน ทรงครองราชย์ระหว่าง 1469- 1454 ปีก่อนคริสตกาล ปีรัชกาล 15 ปี เมื่อ 1454 ปีก่อนคริสตกาล พระองค์สวรรคต พระเจ้าเหอตันเจี่ย พระอนุชาขึ้นสืบราชวงศ์
สมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึก (ทองด้วง)
พระเจ้าจู่อี่
พระเจ้าจู่อี่  เป็นกษัตริย์รัชกาลที่ 13 แห่งราชวงศ์ชางในประวัติศาสตร์จีน ทรงครองราชย์ระหว่าง 1445 - 1426 ปีก่อนคริสตกาล ปีรัชศกที่ 19 (เมื่อ 1426 ปีก่อนคริสตกาล) พระองค์สวรรคต พระเจ้าจูซิน พระราชโอรสขึ้นสืบราชวงศ์
พระเจ้าจู่ซิน
พระเจ้าจู่ซิน  เป็นกษัตริย์รัชกาลที่ 14 แห่งราชวงศ์ชางในประวัติศาสตร์จีน ทรงครองราชย์ระหว่าง 1426 - 1410 ปีก่อนคริสตกาล ปีรัชศกที่ 16 (เมื่อ 1410 ปีก่อนคริสตกาล) พระองค์สวรรคต พระเจ้าจูหวัวเจี่ย พระอนุชาขึ้นสืบราชวงศ์
พระเจ้าวั่วเจี่ย
พระเจ้าวั่วเจี่ย หรือ เชียงเจี่ย  เป็นกษัตริย์รัชกาลที่ 15 แห่งราชวงศ์ชางในประวัติศาสตร์จีน ทรงครองราชย์ระหว่าง 1410 - 1385 ปีก่อนคริสตกาล ปีรัชศกที่ 25 (เมื่อ 1385 ปีก่อนคริสตกาล) พระองค์สวรรคต พระเจ้าจูติง พระราชโอรสในพระเจ้าจูซินขึ้นสืบราชวงศ์
พระเจ้าจู่ติง
พระเจ้าจู่ติง  เป็นกษัตริย์รัชกาลที่ 16 แห่งราชวงศ์ซางในประวัติศาสตร์จีน ทรงครองราชย์ระหว่าง 1385 - 1353 ปีก่อนคริสตกาล ปีรัชศกที่ 32 (เมื่อ 1353 ปีก่อนคริสตกาล) พระองค์สวรรคต พระเจ้าหนานเกิง พระราชโอรสในพระเจ้าหวัวเจี่ยขึ้นสืบราชวงศ์
พระเจ้าหนานเกิง
พระเจ้าหนานเกิง  เป็นกษัตริย์รัชกาลที่ 17 แห่งราชวงศ์ชางในประวัติศาสตร์จีน ทรงครองราชย์ระหว่าง 1353 - 1324 ปีก่อนคริสตกาล ปีรัชศกที่ 29 (เมื่อ 1324 ปีก่อนคริสตกาล) พระองค์สวรรคต พระเจ้าหยางเจี่ย พระราชโอรสในพระเจ้าจู่ติงขึ้นสืบราชวงศ์
อังค์เอสเอ็นอามุน
อังค์เอสเอ็นอามุน เป็นพระมเหสีของตุตันคาเมนแห่งราชวงศ์ที่ 18 ของอียิปต์โบราณ พระนางมีพระนามเดิมว่า อังค์เอสเอ็นปาเตน เป็นพระราชธิดาของเนเฟอร์ติติ กับ ฟาโรห์อเคนาเตน
พระเจ้าหยางเจี่ย
พระเจ้าหยางเจี่ย  เป็นกษัตริย์รัชกาลที่ 18 แห่งราชวงศ์ชางในประวัติศาสตร์จีน ทรงครองราชย์ระหว่าง 1324 - 1307 ปีก่อนคริสตกาล ปีรัชศกที่ 17 (เมื่อ 1307 ปีก่อนคริสตกาล) พระองค์สวรรคต พระเจ้าผันเกิง พระอนุชาขึ้นสืบราชวงศ์
เกย์โอเคแบงค็อก
เกย์โอเคแบงค็อก เป็นละครชุดออนไลน์แนวโรแมนติกและดราม่าเกี่ยวกับเกย์ เผยแพร่ครั้งแรกในวันที่ 21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2559 ผ่านทางยูทูบ นำเสนอด้านต่าง ๆ ของเกย์ที่แตกต่างมากจากการเหมารวมทั่วไป ส่งเสริมเนื้อหาเกี่ยวกับการตรวจเลือดและการป้องกันด้วยการกินยาต้านเชื้อเอชไอวี (PrEP) จัดสร้างโดยทีมงานของแทรชเชอร์ บางกอกและเทสบีบีเค กำกับโดยทิชากร ภูเขาทอง พร้อมกับเขียนบทกับนพณัช ชัยวิมล โดยอิงจากประสบการณ์ของผู้เขียนบทและคนรอบตัว ฤดูกาลที่สองออกเผยแพร่ในวันที่ 19 มีนาคม พ.ศ. 2560 ผ่านไลน์ทีวี
พระนางโซฮ็อน ตระกูลซิม แห่งชองซอง
ศาลปืน
ศาลปืน ภาพยนตร์ไทยแนวแอคชั่นจาก สันติสุชาภาพยนตร์ โดย วิสันต์ สันติสุชา ถ่ายทำด้วยฟิล์ม 35 มม. พากย์เสียงในฟิล์ม กำกับการแสดงโดย จรัล พรหมรังสี นำแสดงโดย สมบัติ เมทะนี และ นาท ภูวนัย ออกฉายครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2520
เรื่องราวของ ปฏิวัติ (สมบัติ) ที่เดินทางกลับบ้านเพื่อทวงทุกสิ่งทุกอย่างที่เป็นของเขาแต่ถูก ดวงเมือง (เกชา) แย่งชิงไปแถมพ่อของปฏิวัติยังถูกฆ่าตายโดยปฏิวัติได้รับความช่วยเหลือจาก เสือเพลิงฟ้า (นาท) จอมโจรที่ปล้นคนรวยช่วยคนจน , ปฏิภาณ (ลักษณ์) น้องชายของปฏิวัติและ ดวงดารา (นัยนา) ลูกสาวของดวงเมืองที่ไม่เห็นด้วยกับพ่อขณะที่ดวงเมืองมีลูกชายทั้งสองและเป็นพี่ชายของดวงดาราคือ เดชกำแหง (ดามพ์) และ เดชกำพล (ฉัตร) คอยช่วยพ่อโดยการต่อสู้ครั้งสุดท้ายเกิดขึ้นในรูปแบบศาลเตี้ยที่เรียกว่า ศาลปืน
พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบันเทิง
พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบันเทิง หรือ บันเทิง (13 เมษายน พ.ศ. 2372 — 24 เมษายน พ.ศ. 2427) พระราชธิดาพระองค์ที่ 19 และพระองค์รองสุดท้ายในสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาศักดิพลเสพประสูติแต่เจ้าจอมมารดาภู ต่อมาทรงเสกสมรสเป็นพระชายาของสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ามหามาลา กรมพระยาบำราบปรปักษ์ มีพระโอรส-พระธิดา 4 พระองค์
พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบันเทิง ประสูติเมื่อวันที่ 13 เมษายน พ.ศ. 2372 เป็นพระธิดาในสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาศักดิพลเสพ ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาภู ธิดาพระยาสุรเสนา (สวัสดิ์ ชูโต) ภายหลังจากทรงประสูติไม่กี่วันเจ้าจอมมารดาภูก็ถึงแก่กรรม ทำให้สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาศักดิพลเสพ พระราชบิดาของพระองค์ต้องพระราชทานพระองค์ให้เจ้าจอมมารดาพัน เจ้าจอมมารดาของพระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอินทวงศ์ เป็นผู้ชุบเลี้ยง ชาววังในพระราชวังบวรสถานมงคลทั้งหลายจึงขานพระองค์พระองค์ว่า "พระองค์กำพร้า"
ภายหลังจากสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาศักดิพลเสพสวรรคต พระองค์ทรงมีพระชันษา 3 ปีเท่านั้น และได้ย้ายไปประทับในฝ่ายในพระบรมมหาราชวัง พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาเรียกว่า "กำพร้าบันเทิง" ต่อมาเมื่อทรงเจริญพระชนมายุ ทรงเห็นว่าพระองค์เจ้าบันเทิงทรงกำพร้าทั้งพระบิดาและมารดา จึงทรงพระราชทานให้เป็นพระชายาของสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าชายกลาง พระองค์จึงได้ย้ายจากพระบรมมหาราชวังไปประทับที่วังถนนหน้าพระลาน
พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบันเทิง ทรงมีพระโอรส-พระธิดาธิดากับสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ามหามาลา กรมพระยาบำราบปรปักษ์ 4 พระองค์ ได้แก่
พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบันเทิง สิ้นพระชนม์ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเมื่อวันที่ 24 เมษายน พ.ศ. 2427 พระชันษา 56 ปี พระราชทานเพลิงพระศพ ณ พระเมรุผ้าขาว วัดสระเกศราชวรมหาวิหาร เมื่อวันที่ 19 ธันวาคม พ.ศ. 2432
หลังจากทรงสิ้นพระชนม์ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ามหามาลา กรมพระยาบำราบปรปักษ์พระสวามีทรงรื้อพระตำหนักที่พระองค์เคยประทับไปปลูกเป็นกุฏิสงฆ์ที่วัดท่า จังหวัดนนทบุรี และทรงพระราชทานพระราชทรัพย์ปฏิสังขรณ์วัดเพื่อเป็นพระกุศลแก่พระองค์เจ้าบันเทิง และเปลี่ยนชื่อวัดเป็น "วัดท่าบันเทิงธรรม"
พระนางโซฮ็อน ตระกูลซิม แห่งช็องซง
พระนางว็อนคย็อง ตระกูลมิน แห่งยอฮึง
โปรเจกต์ เอส เดอะซีรีส์
โปรเจกต์ เอส เดอะซีรีส์  เป็นรายการโทรทัศน์ประเภทละครชุด ที่ถ่ายทอดเรื่องราวระหว่างชีวิตกับกีฬา ด้วยมุมมองที่หลากหลาย ผ่าน 4 ชนิดกีฬา คือ วอลเลย์บอล, แบดมินตัน, สเก็ตบอร์ด และยิงธนู สร้างโดย จีดีเอช ห้าห้าเก้า และนาดาวบางกอก กำกับซีรีส์โดย พิชย จรัสบุญประชา, นฤเบศ กูโน, พัฒน์ บุญนิธิพัฒน์ และ ธนีดา หาญทวีวัฒนา ออกอากาศตั้งแต่วันที่ 20 พฤษภาคม พ.ศ. 2560 ออกอากาศทุกวันเสาร์ เวลา 21:45 น. และออกอากาศซ้ำในวันเสาร์ของสัปดาห์ถัดไป เวลา 16:15 น. ทางช่อง จีเอ็มเอ็ม 25 และรีรันเวลา 23:25 น. ทางแอพลิเคชันไลน์ทีวี
หลังจากประสบความสำเร็จจากซีรีส์ "ฮอร์โมนส์ วัยว้าวุ่น" มาถึง 3 ฤดูกาล ทีมงานสร้างเรื่องดังกล่าวจึงได้ผลิตละครแนวใหม่ที่ต้องการให้วัยรุ่นสนใจในเรื่องของกีฬามากขึ้น โดยแผนงานการจัดสร้างซีรีส์นี้ได้มีการเปิดเผยต่อสาธารณะเป็นครั้งแรกในงาน "GDH งอกงามยามดี" เมื่อวันที 2 มิถุนายน พ.ศ. 2559 หลังจากนั้นจึงได้มีพิธีบวงสรวงขึ้นเมื่อวันที่ 29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2559 และมีการปล่อยตัวอย่างแรกเมื่อวันที่ 28 เมษายน พ.ศ. 2560
Project S The Series
สุธิตา ชนะชัยสุวรรณ ชื่อเล่น อิมเมจ เป็นนักร้องและนักแสดงชาวไทย มีชื่อเสียงจากแข่งขันร้องเพลงและได้ตำแหน่งรองชนะเลิศรายการเดอะวอยซ์ไทยแลนด์ ซีซั่นที่ 3 หลังจากนั้นมีผลงานเพลงร่วมกับ ธเนศ วรากุลนุเคราะห์ และปล่อยซิงเกิล Not a goodbye รวมถึงผลงานเพลงประกอบละครอื่น ๆ
สุธิตาเกิดเมื่อวันที่ 28 มกราคม พ.ศ. 2541 ที่กรุงเทพมหานคร สำเร็จการศึกษาระดับมัธยมศึกษาจากโรงเรียนสามเสนวิทยาลัย จากนั้นจึงเข้าศึกษาต่อในระดับปริญญาตรีที่คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (ภาคภาษาอังกฤษ) เธอร้องเพลงมาตั้งแต่สมัยอนุบาล พอชั้นมัธยมก็ร่วมประกวดร้องเพลงอีกหลายที่ จนเข้าประกวดเดอะวอยซ์ ซีซั่น 3 และคว้าตำแหน่งรองชนะเลิศ
เจ้าชายเลโรโทรี เซเอโซ
เจ้าชายเลโรโทรี เซเอโซ เป็นพระราชบุตรพระองค์สุดท้องและพระราชโอรสพระองค์เดียวในสมเด็จพระราชาธิบดีเลตซีที่ 3 แห่งเลโซโท กับสมเด็จพระราชินีมาเซเนต โมฮาโต เซเอโซ พระองค์มีพระเชษฐภคินี 2พระองค์ แต่ตามกฎมณเฑียรบาลว่าด้วยการสืบราชสันตติวงศ์ประเทศเลโซโท เจ้าชายยังได้เปรียบในการสืบราชสันตติวงศ์ก่อนเจ้าหญิง พระองค์จึงเป็น "รัชทายาทแห่งเลโซโท" ตั้งแต่แรกพระราชสมภพ
เจ้าชายเลโรโทรี เซเอโซ มกุฎราชกุมารแห่งเลโซโท
โอสปิโนส
โอสปิโนส (, "ต้นสน") เป็นเพลงประจำแคว้นกาลิเซียในประเทศสเปน คำร้องประพันธ์โดย Eduardo Pondal (สองบทแรกของบทกวี "Queixumes dos pinos" ของเขา) และประพันธ์ดนตรีโดย Pascual Veiga ในกรุงฮาวานา ประเทศคิวบา เล่นเป็นครั้งแรกในปี พ.ศ. 2450 และหน่วยงานกาลิเซียนำมาใช้เป็นเพลงประจำแคว้นอย่างเป็นทางการในปี พ.ศ 2520
Os Pinos
ถนนสายหัวใจ
ถนนสายหัวใจ เป็นละครโทรทัศน์ไทย สร้างครั้งแรกปี พ.ศ. 2545 นำแสดงโดย ดนัย สมุทรโคจร,ภัครมัย โปตระนันท์ จากบทประพันธ์ของ ทมยันตี บทโทรทัศน์โดย แมจิก อีฟ กำกับการแสดงโดย นุกูล บุญเอี่ยม, สราวุธ วิเชียรสาร ผลิตโดย Click Television ออกอากาศทุกวันจันทร์ถึงพุธ เวลา 21.30 – 22.30 น. ทางช่อง ITV เมื่อวันที่ พ.ศ. 2545 – พ.ศ. 2545
รัฐประหารวังหลวงพม่า พ.ศ. 2421–2422