pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
ปัจจุบันมีสัตว์ป่าเหลืออยู่จำนวนน้อย เนื่องจากสภาพป่าส่วนใหญ่เป็นป่าเต็งรังและป่าเบญจพรรณ มีภูเขาสูงชันสลับซับซ้อน มีที่ราบและทุ่งหญ้าน้อย สัตว์ป่าที่สามารถพบเห็นได้ เช่น เลียงผา เสือ หมี กวางป่า หมูป่า เก้ง ชะนี ลิง ชะมด กระต่ายป่า นิ่ม ตะกวด นกประมาณสองร้อยชนิด เช่น นกกางเขนบ้าน นกกางเขนดง นกพญาไฟ นกเขาใหญ่ นกเขาเขียว นกดุเหว่า นกหัวขวาน นกกะปูด นกขุนทอง นกแก้ว เหยี่ยวรุ้ง นกยูง ไก่ฟ้า ไก่ป่า นกกระทา นกคุ่ม นกเขียวก้านตอง นกกระเต็น นกปรอดหัวโขน และนกกินแมลงหลายชนิด สัตว์เลื้อยคลานที่พบได้แก่ ตะกวด แย้ ในลำน้ำแม่แจ่มพบปลาชุกชุมและมีหลายชนิด ปลาที่สำคัญได้แก่ ปลาจิ้งจอก ปลาค้อ
เป็นหินขนาดใหญ่ชนิดแกรนิตชนิดมิคมาไทด์ทั้งแท่ง ปรากฏออกสีน้ำตาลดำ ขนาดยาว 300 เมตร สูง 80 เมตร มีลักษณะคล้ายช้างตัวใหญ่นอนหมอบอยู่ ห่างจากออบหลวงไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือประมาณ 400 เมตร บนยอดดอยเป็นจุดชมวิว สามารถมองเห็นน้ำตกแม่บัวคำ ออบหลวง และทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 108 ด้านตะวันตกของดอยผาช้างมีเพิงผาคล้ายถ้ำ เรียกว่า "ถ้ำผาช้าง" คาดว่าเป็นที่อยู่อาศัยของมนุษย์สมัยก่อนประวัติศาสตร์ พบภาพเขียนรูปสัตว์และคนหลายภาพ เขียนด้วยสีขาวและสีแดงอมดำเข้ม กรมศิลปากรยืนยันว่าเป็นครั้งแรกที่พบภาพเขียนโบราณในพื้นที่ภาคเหนือตอนบน ซึ่งพบเมื่อปี พ.ศ. 2527 โดยนายสายันต์ ไพรชาญจิตร และนายประทีป เพ็งตะโก นักโบราณคดีของกองโบราณคดี สันนิษฐานว่าภาพเขียนมีอายุราว 7,500–8,500 ปี
เป็นเส้นทางเดินเท้าศึกษาธรรมชาติระยะทาง 1,200 เมตร ตั้งอยู่ในพื้นที่ตำบลบ้านแปะ อำเภอจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่ จุดเริ่มต้นจากออบหลวง จากการสำรวจโดยกองโบราณคดี กรมศิลปากร ร่วมมือกับทีมวิจัยจากประเทศฝรั่งเศส ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2527 ได้ขุดค้นพบโบราณวัตถุและหลักฐานทางโบราณคดีสมัยก่อนประวัติศาสตร์จำนวนมาก เช่น เครื่องมือหินกระเทาะทำจากหินกรวดท้องน้ำ แกนและสะเก็ดหิน ขวานหินขัด ชิ้นส่วนเครื่องประดับ ภาชนะสัมฤทธิ์ ภาชนะดินเผาลายเชือกทาบ ทั้งยังพบโครงกระดูกมนุษย์ในยุคสัมฤทธิ์ มีอายุระหว่าง 2,500–3,500 ปีก่อนคริสตกาล
พระเจ้าอโนรธามังช่อ
พระเจ้าอโนรธามังช่อ หรือ พระเจ้าอโนรธา (, ; 1044 – 1077) พระองค์เป็นผู้ก่อตั้ง อาณาจักรพุกาม ถือเป็นบิดาของชาติพม่า พระเจ้าอโนรธาได้เปลี่ยนอาณาเขตเล็กๆ ในเขตแห้งแล้งของ พม่าตอนบน ให้เป็นอาณาจักรพม่าแห่งแรกอันเป็นรากฐานของ พม่า ยุคใหม่ (เมียนมา) ได้เริ่มมีการบันทึก ประวัติศาสตร์พม่า หลังการครองบัลลังก์พุกามของพระองค์ในปี ค.ศ. 1044
พระเจ้าอโนรธารวมพื้นที่ลุ่ม แม่น้ำอิรวดี ทั้งหมดเป็นหนึ่งเดียวเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ รวมถึงพื้นที่บริเวณรอบนอกเช่น รัฐฉาน และ รัฐยะไข่ ให้มาอยู่ภายใต้การปกครองของพุกาม พระองค์หยุดยั้งการรุกล้ำของ จักรวรรดิเขมร สู่ ชายฝั่งตะนาวศรี ได้สำเร็จและเข้าสู่พื้นที่ลุ่ม แม่น้ำเจ้าพระยา ตอนบน ทำให้พุกามเป็นหนึ่งในสองอาณาจักรหลักบนแผ่นดินใหญ่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้
พระเจ้าอโนรธาเป็นราชโอรสแห่งกษัตริย์พุกาม คือ กู้นซอจ้องพยู หลังจากที่พระองค์มีชัยต่อโซะกะเต้ พระเชษฐาต่างมารดาผู้แย่งบัลลังก์จากพระราชบิดาได้แล้ว พระองค์จึงมอบบัลลังก์นั้นคืนพระบิดาซึ่งผนวชอยู่ เมื่อพระบิดามิทรงรับพระเจ้าอโนรธาจึงเสวยราชบัลลังก์แทน
ในหลักฐานประวัติศาสตร์ทางวิชาการ ยอมรับว่าพระองค์คือกษัตริย์พม่าพระองค์แรกที่สร้างความปึกแผ่นแก่พม่า ทรงรวบรวมแว่นแคว้นต่าง ๆ ขึ้นเป็นหนึ่งเดียว อีกทั้งยังทรงสถาปนาพระพุทธศาสนาให้สถิตย์อยู่ในพม่าตราบจนทุกวันนี้ด้วย
ครองราชย์และพระราชกรณียกิจในทางพุทธศาสนา.
พระเจ้าอโนรธาขึ้นครองราชย์ในปี พ.ศ. 1587 (ค.ศ. 1044) ช่วงเวลาที่พระองค์ขึ้นครองราชย์นั้น อาณาบริเวณของพุกามกินพื้นที่เพียงแถบเมืองพุกามและประเทศพม่า (ในปัจจุบัน) ตอนกลางเท่านั้น ต่อมาพระองค์ได้ทำให้อาณาจักรแข็งแกร่งมั่นคงโดยรวมเอาเมืองประเทศราชต่าง ๆ เข้าด้วยกัน และเพื่อให้อาณาจักรพุกามรวมตัวกันได้อย่างมั่นคงในเบื้องแรก พระองค์จึงเริ่มดำเนินการให้มีเศรษฐกิจแบบพึ่งตนเอง มีการกั้นเหมืองฝายตามคูคลองในพื้นที่เจาะแซอย่างเป็นระบบ ในพื้นที่นั้นได้มีการขุดอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ขึ้น 7 แห่งโดยอาศัยน้ำจากแม่น้ำปางลองและแม่น้ำซอจี แล้วตั้งหมู่บ้านขึ้น 11 แห่ง ในหนังสือแบบเรียนทางประวัติศาสตร์ของพม่าทุกวันนี้ ระบุว่าพระเกียรติยศของพระองค์ระบือไกลไปจนถึงอาณาจักรล้านนาและอยุธยา
ในทางสงครามทรงชนะศึกกับยะไข่และสะเทิม จึงสามารถดำเนินการปกครองอย่างเป็นระบบ และสร้างเอกภาพโดยรวมให้กับพม่า
พระเจ้าอโนรธาเมื่อทรงครองราชย์แล้ว ไม่โปรดที่ชาวพม่าขณะนั้นนับถือความเชื่อพื้นเมือง เช่น ผี หรือ นะ และนักบวชอะยี เป็นต้น จึงทรงสถาปนาพระพุทธศาสนาให้สถิตย์อยู่ในอาณาจักรพม่า ซึ่งในขณะนั้น มีพระรูปหนึ่ง ชื่อ พระชินอรหันต์ กำลังจารึกแสวงบุญจากเมืองสะเทิมมายังพุกาม พระเจ้าอโนรธาได้แสดงความนอบนบต่อพระชินอรหันต์ พระองค์ก็ทรงมีศรัทธาเป็นอย่างยิ่ง จึงทรงขอร้องให้พระชินอรหันต์เผยแผ่พระศาสนาในพุกาม และด้วยความช่วยเหลือของพระชินอรหันต์ พระเจ้าอโนรธาจึงสามารถกำจัดความเชื่อดั้งเดิมลงได้ พวกอะยีถูกจับสึกแล้วให้คนเหล่านั้นรับใช้ในงานอันควรแก่อาณาจักรต่อไป ด้วยเหตุนี้ความเชื่อถือแบบอะยีจึงค่อย ๆ หมดไปจากพุกาม ซึ่งต่อมาพระชินอรหันต์เป็นผู้ที่พระเจ้าอโนรธาให้ความเคารพอย่างมาก และเป็นผู้ที่กล้าแสดงความคิดคัดค้านการบริหารปกครองบ้านเมืองของพระองค์ด้วย
นอกจากนี้เมื่อครั้งพระองค์ยกทัพไปตีเมืองสะเทิม ได้ทรงอัญเชิญพระไตรปิฎกและพระเถระผู้เชี่ยวชาญในพระคำภีร์มายังพุกาม พระเถระชาวมอญซึ่งชำนาญในคำภีร์ได้ช่วยพระชินอรหันต์เป็นอย่างมากเพื่อให้พุทธศาสนาเป็นที่แพร่หลาย และทรงสร้างก่อเจดีย์มากมายหลายองค์ในทุกที่ที่พระองค์เสด็จไปถึงไม่เฉพาะแค่พุกาม ซึ่งเจดีย์องค์ที่มีชื่อที่สุดที่พระองค์ทรงสร้างคือ เจดีย์ชเวซีโกน
และพระองค์ยังส่งเสริมให้มีการเล่าเรียนพระไตรปิฏกในวัดต่าง ๆ และเชื่อว่าพระองค์เป็นผู้ทำการลบจุลศักราชเมื่อพุทธศักราชล่วงแล้วได้ 1172 ปี เมื่อพระองค์ขึ้นครองราชย์
ในการรับรู้ของคนยุคปัจจุบัน.
ในการรับรู้ของชาวไทยจะรู้จัก พระเจ้าอโนรธาในแง่ของการเป็นกษัตริย์ที่ทรงนำพระพุทธศาสนาเข้ามาในพม่าเป็นพระองค์แรก ซึ่งคนไทยจะรู้จักพระองค์ในพระนามว่า พระเจ้าอนุรุทธ หรือ "'พระเจ้าอนิรุทธ"
พระเจ้าอโนรธามังช่อสวรรคตในปี พ.ศ. 1620 ตามพงศาวดารพม่าระบุว่า พระองค์สวรรคตด้วยอุบัติเหตุระหว่างออกล่าสัตว์ เนื่องจากถูกกระบือเผือกขวิด
ปัจจุบัน ทางพม่ายกย่องพระเจ้าอโนรธามังช่อ เป็น 1 ใน 3 กษัตริย์ผู้ยิ่งใหญ่แห่งพม่า ซึ่งประกอบด้วย พระองค์, พระเจ้าบุเรงนอง แห่งราชวงศ์ตองอู และ พระเจ้าอลองพญา แห่งราชวงศ์อลองพญา และมีการอ้างอิงถึงพระองค์ในภาพยนตร์สัญชาติพม่า ในปี พ.ศ. 2548 ซึ่งเป็นภาพยนตร์เกี่ยวกับวีรกรรมของพระเจ้าจานสิตา ในชื่อเรื่อง "Kyansit Min"
เครื่องราชอิสริยาภรณ์ วชิรมาลา
ดาเรน เฮย์ส
Genpet
Iriver
วัดอนาลโยทิพยาราม
วัดอนาลโยทิพยาราม หรือ ดอยบุษราคัม เป็นวัดธรรมยุติกนิกายที่พระธรรมวิสุทธิญาณ (ไพบูลย์ สุมงฺคโล) ที่ปรึกษาเจ้าคณะภาค 4-5-6-7 (ธ) ให้สร้างขึ้นบนดอยบุษราคัม บ้านสันป่าม่วง หมู่ที่ 6 ต.สันป่าม่วง จังหวัดพะเยา จากตัวเมืองไปเส้นทางพะเยา-เชียงราย ประมาณ 7 กม.แยกซ้ายไปตามทางหลวงหมายเลข 1127 ประมาณ 9 กิโลเมตร เพื่อเป็นอุทยานพระพุทธศาสนา มีศาสนสถานที่สวยงามเช่น พระพุทธรูปศิลปสุโขทัยองค์ใหญ่ พระพุทธรูปปางต่าง ๆ เช่น ปางลีลา พุทธคยา เก๋งจีนประดิษฐานเจ้าแม่กวนอิม หอพระแก้วมรกตจำลองทำด้วยทองคำ ฯลฯ บรรยากาศร่มรื่น พื้นที่กว้างขวาง แวดล้อมไปด้วยทรัพยากรป่าไม้ จากยอดดอยสามารถชมทัศนียภาพของกว๊านพะเยา และตัวเมืองของพะเยาได้อย่างสวยงามสามารถขึ้นวัดอนาลโยได้ 2 ทางคือ ทางรถยนต์และทางบันได มีที่พักแบบรีสอร์ทอยู่บนวัด
ต่อมาเมื่อ พ.ศ. 2557 วัดอนาลโยทิพยารามได้รับการยกสถานะเป็นพระอารามหลวงชั้นตรีชนิดสามัญ
พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์
นายพลเรือโท พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ (25 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2389 - 13 กันยายน พ.ศ. 2455) เป็นพระโอรสในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงวงศาธิราชสนิท มีพระนามเดิมว่า หม่อมเจ้าสาย พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ สถาปนาขึ้นเป็นพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้า เมื่อ พ.ศ. 2415 พระองค์เป็นพระปัยกา (ทวด) ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง
พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ ทรงกำกับกรมหมอหลวงแลกรมแสง และทรงเป็นแพทย์ประจำพระองค์ บังคับการเรือกลไฟ แลบังคับการทหารปืนแคตตริงกัน และได้เป็นผู้จัดการทำป้อมปากน้ำและจัดการทหารปืนปากน้ำ รวมถึงจัดการทหารในหัวเมืองตะวันออก นอกจากนี้ยังทรงเป็นเจ้าพนักงานใหญ่ผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารเรือ รักษาการแทนผู้บัญชาการทหารเรือคนแรก ระหว่าง พ.ศ. 2430-2433 ทรงเป็นผู้ได้รับสัมปทานขุดคลองทางตอนเหนือของพระนคร ในเขตท้องทุ่งหลวงฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยา จากตำบลบ้านใหม่ วัดเทียนถวาย ปทุมธานี ไปถึงนครนายก ในนามบริษัทขุดคลองแลคูนาสยาม ระหว่าง พ.ศ. 2433-2447 ได้รับพระราชทานชื่อว่า "คลองรังสิตประยูรศักดิ์" ตามพระนามของพระเจ้าลูกยาเธอ พระองค์เจ้ารังสิตประยูรศักดิ์ ซึ่งมีศักดิ์เป็นพระนัดดา (หลานตา) ของพระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ แต่ชาวบ้านนิยมเรียกสั้น ๆ ว่า "คลองเจ้าสาย"
พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ เสกสมรสกับหม่อมเขียน (ศศิสมิต) มีบุตร-ธิดา 8 คน ได้แก่
พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ยังมีบุตร-ธิดา ที่เกิดจากภรรยาอื่น ได้แก่
หลังจากพระองค์สิ้นพระชนม์เมื่อ พ.ศ. 2455 ทายาทได้บริจาคตำหนักส่วนพระองค์ และที่ดินข้างเคียง ก่อตั้งเป็นโรงเรียนสำหรับสตรี ชื่อว่า โรงเรียนสายปัญญา
พระวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์
อุทยานแห่งชาติดอยหลวง
อุทยานแห่งชาติดอยหลวง มีอาณาเขตครอบคลุมพื้นที่รอยต่อของ 3 จังหวัด คือ จังหวัดเชียงราย จังหวัดลำปาง และ จังหวัดพะเยา เป็นอุทยานแห่งชาติที่ได้ยกฐานะมาจาก(วนอุทยานน้ำตกปูแกง, วนอุทยานน้ำตกผาเกล็ดนาค, แกงวนอุทยานน้ำตกจำปาทอง, และวนอุทยานน้ำตกวังแก้ว) รวม 4 แห่ง ที่มีพื้นที่ติดต่อเป็นผืนเดียวกัน มีสภาพธรรมชาติและจุดเด่นเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีความสวยงามมากแห่งหนึ่งของภาคเหนือ มีเนื้อที่ทั้งหมดประมาณ 731,250 ไร่ หรือ 1,170 ตารางกิโลเมตร
เป็นเทือกเขาสูงสลับซับซ้อน โดยมีเทือกเขาทอดตัวเป็นแนวยาว ในแนวเหนือ - ใต้ ความยาวประมาณกว่า 70 กิโลเมตร มีความสูงจากระดับน้ำทะเลประมาณ 400-1,700 เมตร มีบริเวณ "ยอดดอยหลวง" เป็นพื้นที่สูงที่สุดประมาณ 1,694 เมตร และสภาพดินเป็นดินลูกรังผสมหินโดยเฉพาะบนยอดเขา ส่วนบริเวณหุบเขาจะมีดินสีดำอุดมไปด้วยแร่ธาตุ และหินมีลักษณะเป็นหินกรวดหรือหินปูนทราย เป็นป่าต้นกำเนิดของแม่น้ำวัง น้ำแม่ลาวใน จังหวัดเชียงราย และกว๊านพะเยา ในจังหวัดพะเยา
อุทยานดอยหลวงได้รับการจัดตั้งเป็นอุทยานแห่งชาติลำดับที่ 61 ของประเทศไทยเมื่อวันที่ 16 เมษายน พ.ศ. 2533
ลักษณะภูมิอากาศโดยทั่วไปของ อุทยานแห่งชาติดอยหลวง ประกอบไปด้วยฤดูกาล 3 ฤดูกาล คือ
ความเร็วลมสูงสุดเฉลี่ยประมาณ 2 นอต ความเร็วลมต่ำสุดเฉลี่ยประมาณ 0.8 นอต ความชื้นสัมพัทธ์เฉลี่ยตลอดทั้งปีประมาณ 73 %
ประกอบด้วยป่าชนิดต่างๆ 5 ประเภท ได้แก่ ป่าเบญจพรรณ ป่าเต็งรัง ป่าดิบชื้น ป่าดิบแล้ง และป่าสนเขา มีพันธุ์ไม้ที่สำคัญ เช่น สัก เสลา อินทนิน มะขามป้อม มะกอกป่า มะม่วงป่า ตะเคียนหิน ตะเคียนทอง ชิงชัน ประดู่ กระบก ยมหิน ยมหอม บุนนาค เต็ง รัง เหียง พลวง ยางนา หว้า ก่อเดือย ก่อแป้น ก่อกำยาน สนสามใบ รวมถึงไผ่ขาว ไผ่บง กล้วยป่า เฟินก้านดำ ขิง ข่า กล้วยไม้ดิน เฟินชายผ้าสีดา กระแตไต่ไม้ เอื้องผึ้ง หวายป่า เท้าสิงห์โต เอื้องหมายนา ค้างคาวดำ ดุสิตา แววมยุรา และ กระดุมเงิน เป็นต้น
สัตว์ป่าที่พบมากในอุทยานแห่งชาติดอยหลวง ประกอบด้วย
มีสถานที่ท่องเที่ยว เช่น น้ำตกปูแกง น้ำตกวังแก้ว ซึ่งเป็นน้ำตกที่ใหญ่ที่สุด นอกจากนี้ อุทยานแห่งชาติดอยหลวงยังมีเส้นทางเดินเท้าศึกษาธรรมชาติ โดยเฉพาะในช่วงฤดูหนาวเมื่ออยู่บนดอยหนอก (เป็นดอยที่สูงที่สุดของดอยหลวง) สามารถมองเห็นทะเลหมอกและทิวทัศน์ที่สวยงาม มีศูนย์บริการท่องเที่ยวให้ความรู้และเข้าใจแก่นักท่องเที่ยว มีร้านค้าไว้บริการ สถานที่กางเต็นท์ และมีเต็นท์ให้เช่า
พระตำหนักสมเด็จย่า
พระตำหนักสมเด็จย่า เป็นสถานที่สำคัญแห่งหนึ่งของจังหวัดพะเยา ภายในตำหนักมีเครื่องใช้ส่วนพระองค์ พระบรมฉายาลักษณ์ พระราชกรณียกิจต่าง ๆ ครั้งเสด็จเยือนจังหวัดพะเยา ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2514 รวมทั้งหมด 9 ครั้ง
โบราณสถานบ้านร่องไฮ
โบราณสถานบ้านร่องไฮ เป็นชุมชนโบราณขนาดใหญ่ริมกว๊านพะเยา และเป็นซากโบราณสถานบางส่วนอยู่ในกว๊านพะเยา จากหลักฐานการขุดแต่งพบพระพุทธรูปหินทราย ชิ้นส่วนจารึก สันนิษฐานมีอายุราว 500 ปี ชุมชนแห่งนี้ยังสืบสานภูมิปัญญา วิถีชีวิตความสำพีนธ์กับกว๊านพะเยาจนถึงวันนี้
เขตป้อมปราบฯ
พระเศวตศุทธวิลาศฯ
สถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอส
สถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอส  เป็นสถานีโทรทัศน์สาธารณะแห่งแรกของประเทศไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ดำเนินการโดยองค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย (ส.ส.ท.) ออกอากาศแทนสถานีโทรทัศน์ทีไอทีวี ในวันอังคารที่ 15 มกราคม พ.ศ. 2551 ก่อนแพร่ภาพอย่างเป็นทางการในอีก 1 เดือนต่อมา และยังเป็นฟรีทีวีแห่งแรกในประเทศไทยที่ออกอากาศด้วยระบบโทรทัศน์ความละเอียดสูง สัดส่วนภาพ 16:9 อีกด้วย โดยนำร่องในระบบโทรทัศน์ผ่านดาวเทียมตั้งแต่วันที่ 21 พฤษภาคม พ.ศ. 2554 ก่อนจะให้บริการในโทรทัศน์ภาคพื้นดินระบบดิจิทัลในอีก 3 ปีถัดมา โดยออกอากาศทางช่องหมายเลข 3
พระราชบัญญัติองค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2551.
เมื่อวันที่ 31 ตุลาคม พ.ศ. 2550 มีการประชุมสภานิติบัญญัติแห่งชาติ เพื่อลงมติแปรสภาพ 1 ใน 2 กิจการสถานีโทรทัศน์ที่กรมประชาสัมพันธ์กำกับดูแล คือสถานีวิทยุโทรทัศน์แห่งประเทศไทย (สทท.) และสถานีโทรทัศน์ทีไอทีวี เป็นสถานีวิทยุโทรทัศน์สาธารณะตามข้อเสนอของทางภาครัฐ ผลปรากฏว่ามติเสียงข้างมาก 106 ต่อ 44 เสียง ให้แปรสภาพทีไอทีวีเป็นสถานีวิทยุโทรทัศน์สาธารณะ
ดังนั้น หลังจากการบังคับใช้ กรมประชาสัมพันธ์จึงมีคำสั่งให้ทีไอทีวียุติการออกอากาศในระบบยูเอชเอฟ ช่อง 29 เมื่อเวลา 00:01 น. ของวันที่ 15 มกราคม พ.ศ. 2551 และเมื่อเวลา 00.08 น. ได้เปลี่ยนมาออกอากาศนโยบายของสถานีวิทยุโทรทัศน์สาธารณะ จากนั้นเป็นสารคดีเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ อย่างต่อเนื่อง ในนาม "สถานีโทรทัศน์ทีพีบีเอส" ตั้งแต่วันที่ 15 มกราคม พ.ศ. 2551 โดยทั้งหมดส่งสัญญาณจากอาคารที่ทำการของ สทท. ถนนกำแพงเพชร 7 (ปัจจุบันเป็นอาคารที่ทำการสำนักข่าวกรมประชาสัมพันธ์) จนถึงวันที่ 31 มกราคม พ.ศ. 2551 เป็นเวลา 16 วัน
ทีพีบีเอส: 15 มกราคม - 31 มกราคม พ.ศ. 2551.
ภายหลังการออกอากาศของสถานีไม่กี่ชั่วโมง คณะรัฐมนตรีเห็นชอบคณะกรรมการนโยบายชั่วคราวของ ส.ส.ท. จำนวน 5 คน ประกอบด้วย ขวัญสรวง อติโพธิ, อภิชาต ทองอยู่, ณรงค์ ใจหาญ, นวลน้อย ตรีรัตน์ และเทพชัย หย่อง โดยให้ปฏิบัติหน้าที่จนกว่าจะมีคณะกรรมการนโยบายจากการสรรหาตามกฎหมาย และในวันเดียวกัน คณะกรรมการนโยบายชั่วคราวของ ส.ส.ท. ได้แถลงข่าวที่โรงแรมเรดิสัน และแต่งตั้งขวัญสรวงเป็นประธานกรรมการ และมีเทพชัยรักษาการผู้อำนวยการสถานี และเปิดตัวโลโก้ของสถานีใหม่
ในวันที่ 17 มกราคม เวลา 15:30 น. ส.ส.ท. จึงเริ่มดำเนินการในนาม "สถานีโทรทัศน์ทีพีบีเอส" อย่างเต็มตัว โดยได้ทดลองออกอากาศรายการพิเศษ "นับหนึ่งโทรทัศน์สาธารณะไทย TPBS" จากห้องส่ง สทท. เป็นครั้งแรก และนับเป็นรายการสดที่ออกอากาศจริงทางทีพีบีเอสเป็นครั้งแรก โดยเนื้อหาของรายการเป็นการอธิบายและสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับที่มาที่ไปของสถานีโทรทัศน์ ดำเนินรายการโดย ณาตยา แวววีรคุปต์ อดีตผู้สื่อข่าวในสมัยไอทีวีชุดกบฏไอทีวี และมีผู้ร่วมรายการประกอบด้วย ขวัญสรวง อติโพธิ, ณรงค์ ใจหาญ, อภิชาต ทองอยู่ กรรมการนโยบายชั่วคราวของ ส.ส.ท. และอนุสรณ์ ศรีแก้ว คณบดีคณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต หลังจากนั้น ทีพีบีเอสก็กลับมาออกอากาศสารคดีอย่างต่อเนื่อง
ไทย PBS: 1 กุมภาพันธ์ - 30 เมษายน พ.ศ. 2551.
การทดลองออกอากาศในระยะแรก.
1 กุมภาพันธ์ ได้เปลี่ยนชื่อจากทีพีบีเอสเป็น "สถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอส" แต่ยังคงใช้ตราสัญลักษณ์เดิม เพียงเปลี่ยนชื่อด้านล่าง พร้อมทั้งประกาศผังรายการใหม่ในช่วงเวลาไพรม์ไทม์ เพื่อทดลองออกอากาศในระยะแรก ระหว่างวันที่ 1 - 14 กุมภาพันธ์ และกลับไปส่งสัญญาณที่ช่องความถี่โทรทัศน์เดิม (ยูเอชเอฟช่อง 29 ในกรุงเทพฯ และปริมณฑล) อีกครั้ง จากสำนักงานเดิมของไอทีวีและทีไอทีวี คืออาคารชินวัตร 3 ถนนวิภาวดีรังสิต
ในระยะนี้มีรายการสำคัญ คือ "ร่วมคิด ร่วมสร้าง ไทยพีบีเอส" ในเวลา 20.00 น. ซึ่งเป็นรายการสด จัดโดยฝ่ายข่าวและฝ่ายรายการ เพื่อรับฟังความคิดเห็นถึงทัศนคติว่าด้วยทีวีสาธารณะ และความเหมาะสมในการออกอากาศรายการประเภทต่าง ๆ ในแต่ละช่วงจากตัวแทนภาคส่วนต่าง ๆ ในสังคม แม้ยังไม่ออกอากาศรายการข่าว แต่ได้ทดลองนำเสนอข่าวโดยส่งผู้สื่อข่าวไปสัมภาษณ์ ณ ทำเนียบรัฐบาล
การออกอากาศอย่างเป็นทางการ.
15 กุมภาพันธ์ เริ่มเปิดสถานีในเวลา 05.00 น. และอีก 1 ชั่วโมงต่อมาเริ่มออกอากาศรายการข่าวรายการแรกคือ ข่าวเช้า โดยมีผู้ประกาศข่าวคู่แรกของช่อง คือภัทร จึงกานต์กุล และปิยณี เทียมอัมพร และช่วงเวลาที่เหลือเป็นการฉายสารคดีที่ฉายในช่วงทดลองออกอากาศอยู่เดิม
ส่วนฝ่ายข่าว ส.ส.ท. เห็นชอบให้อดีตพนักงานฝ่ายข่าวของทีไอทีวีเดิม จำนวน 274 คน จากทั้งหมด 399 คนให้กลับเข้ามาทำงานที่สถานีอีกครั้งชั่วคราวเป็นเวลา 3 เดือน รวมถึงทีมข่าวกีฬาชุดเดิมของทีไอทีวีด้วย และยังมีผู้สมัครจากภายนอกมาทำงานไปพลางก่อนในระยะเริ่มแรก ระหว่างนั้นสถานีได้ปรับผังรายการเป็นระยะ ๆ
ทีวีไทย ทีวีสาธารณะ: 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2551 - 14 มกราคม พ.ศ. 2552.
1 เมษายน ส.ส.ท. ได้จัดงานเปิดตัวอัตลักษณ์ใหม่ของสถานีฯ ตามที่ได้จัดประกวดไป พร้อมเปลี่ยนชื่อสถานีอีกครั้งเป็น "ทีวีไทย ทีวีสาธารณะ" ส่วนชื่อไทยพีบีเอสใช้เป็นชื่อของ ส.ส.ท. เท่านั้น (ถึงแม้ยังจะมีชื่อ Thai PBS อยู่ในอัตลักษณ์ก็ตาม) ต่อมาในวันที่ 1 พฤษภาคม ได้ปรับผังรายการให้มีเนื้อหาสาระเกี่ยวกับเด็กและเยาวชน รวมถึงความบันเทิงเชิงสาระมากขึ้น โดยตราสัญลักษณ์รูปแบบใหม่มีข้อความ "ทีวีไทย ทีวีสาธารณะ" ต่อท้าย ขณะที่ปรากฏขึ้นในกราฟิกขึ้นต้นรายการ และกราฟิกของทุกช่วงข่าวด้านล่าง
ทีวีไทย: 15 มกราคม พ.ศ. 2552 - 8 เมษายน พ.ศ. 2554.
วันพฤหัสบดีที่ 15 มกราคม พ.ศ. 2552 ในโอกาสครบรอบ 1 ปี จึงปรับผังรายการรวมถึงเปลี่ยนฉากและรูปแบบของอัตลักษณ์อีกครั้ง เป็นลายเส้นภาพนกเช่นเดิม แต่เปลี่ยนเป็นสีส้มอมแดง ลอยตัวอยู่เหนือตัวอักษร "ทีวีไทย" โดยระบุชื่อสถานีฯ ว่า "สถานีโทรทัศน์ทีวีไทย" พร้อมทั้งปรับปรุงเว็บไซต์ให้มีความทันสมัยมากขึ้น
Thai PBS.
เริ่มต้น : 9 เมษายน - 21 พฤษภาคม พ.ศ. 2554.
ตั้งแต่วันเสาร์ที่ 9 เมษายน พ.ศ. 2554 ได้เปลี่ยนชื่อสถานีโทรทัศน์กลับไปเป็น ไทยพีบีเอส เหมือนกับในช่วงที่เริ่มออกอากาศ 3 เดือนแรก แต่เปลี่ยนจากคำว่า "ไทย" เป็น "Thai" และใช้ชื่อภาษาอังกฤษว่า Thai PBS และได้เตรียมการขั้นสุดท้ายก่อนย้ายที่ทำการไปยังที่ทำการถาวร โดยก่อนหน้านั้น ส.ส.ท. ได้เปลี่ยนการเรียกชื่อสถานีในรายการข่าวทุกช่วง โดยให้เรียกว่า "ไทยพีบีเอส" ตั้งแต่วันที่ 29 มีนาคม พ.ศ. 2554 เริ่มตั้งแต่ช่วงทันข่าว 10.00 น. เป็นครั้งแรก นอกจากนี้ยังได้เปลี่ยนชื่อสถานีก่อนล่วงหน้าในไตเติ้ลรายการรวมถึงในเว็บไซต์ของสถานีด้วย โดยรายการสุดท้ายที่ออกอากาศ ณ ที่ทำการชั่วคราว คือ ข่าวดึก และสิ้นสุดการออกอากาศในวันที่ 21 พฤษภาคม เวลา 00.30 น.
โทรทัศน์ความละเอียดสูง : 21 พฤษภาคม พ.ศ. 2554 - ปัจจุบัน.
ในวันที่ 21 พฤษภาคม พ.ศ. 2554 ส.ส.ท. ได้ย้ายที่ทำการไปยังที่ทำการถาวร ข้างสโมสรตำรวจ ถนนวิภาวดีรังสิต และเริ่มออกอากาศโทรทัศน์ความละเอียดสูง (HD) สัดส่วน 16:9 เป็นฟรีทีวีแห่งแรกของประเทศไทย ตั้งแต่เวลา 00.30 น. ของวันดังกล่าวเป็นต้นไป ในส่วนของโทรทัศน์ผ่านดาวเทียม ขณะที่ในโทรทัศน์ระบบแอนะล็อกยังคงออกอากาศด้วยโทรทัศน์ความละเอียดมาตรฐาน (SD) สัดส่วน 4:3 ตามเดิม
ในช่วงอุทกภัยในประเทศไทย พ.ศ. 2554 ไทยพีบีเอสทำข่าวประจำวันได้ยากลำบากมาก จึงตั้งศูนย์ข่าวเฉพาะกิจ ไทยพีบีเอส-จุฬา นิวส์ เซ็นเตอร์ ที่ศูนย์แห่งความเป็นเลิศด้านสื่อดิจิทัล อาคารมงกุฎสมมติวงศ์ คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เพื่อให้สามารถรายงานข่าวได้อย่างต่อเนื่อง โดยเตรียมระบบการออกอากาศตั้งแต่วันที่ 1 พฤศจิกายน และมีฝ่ายข่าวบางส่วนมาทำงานที่ศูนย์ข่าวเฉพาะกิจเพื่อผลิตข่าว หลังออกอากาศได้ประมาณ 20 วัน สถานการณ์น้ำท่วมโดยเฉพาะหน้าสำนักงานใหญ่ดีขึ้น ไทยพีบีเอสจึงกลับมาออกอากาศที่สำนักงานใหญ่ตั้งแต่วันที่ 26 พฤศจิกายน
ในวันที่ 17 กรกฎาคม พ.ศ. 2555 สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินมายังที่ทำการ ส.ส.ท. ทรงกดปุ่มเปิดแพรคลุมป้ายชื่ออาคารสำนักงานใหญ่ ในโอกาสนี้ทอดพระเนตรห้องออกอากาศ ส่วนปฏิบัติงานต่าง ๆ รวมทั้งห้องออกอากาศ 1 ที่ใช้สำหรับออกอากาศข่าว จากนั้นทรงทดลองอ่านข่าวซึ่งทางกองบรรณาธิการได้ถวายบทข่าวและถวายคำแนะนำในการอ่านข่าว และวิธีการใช้อุปกรณ์สำหรับผู้ประ­กาศข่าว จากนั้นทอดพระเนตรห้องออาอากาศรายการต่าง ๆ และห้องควบคุมระบบการออกอากาศ 24 ชั่วโมง
เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 2 มกราคม พ.ศ. 2557 ไทยพีบีเอสได้ปรับเปลี่ยนสัดส่วนภาพออกอากาศในระบบ SD จาก 4:3 (แบบ Center Crop ภาพจากระบบโทรทัศน์ความละเอียดสูง) เป็น 16:9 (Anamophic) เพื่อรองรับการออกอากาศโทรทัศน์ภาคพื้นดินระบบดิจิทัล ซึ่งได้เริ่มต้นตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน ทางช่องหมายเลข 3
วันที่ 15 มกราคม พ.ศ. 2561 ไทยพีบีเอสดำเนินกิจการครบรอบ 10 ปี รศ.ดร. วิลาสินี พิพิธกุล ผู้อำนวยการ ส.ส.ท. ได้ประกาศนโยบาย 10 ข้อ เรียกว่า "10 ทิศทางกับก้าวใหม่ไทยพีบีเอส" เพื่อปรับตัวให้เข้ากับการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีในโลกยุคดิจิทัล มุ่งหวังให้คนไทยเข้าถึงเนื้อหาของสื่อสาธารณะให้มากที่สุด
โทรทัศน์ภาคพื้นดิน.
เป็นการจัดตั้งสถานีเครื่องส่งสัญญาณโทรทัศน์ในจังหวัดหรืออำเภอต่าง ๆ เพื่อให้บริการแก่ประชาชนอย่างทั่วถึง โดยใช้คลื่นความถี่ยูเอชเอฟ ช่อง 29 (จากสถานีที่กรุงเทพมหานครซึ่งส่งจากอาคารใบหยก 2) ซึ่งเป็นช่องเดิมของไอทีวีและทีไอทีวี และใช้มาตรฐานการแพร่ภาพระบบแพล
ระบบเสียงที่สถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอสส่งออกอากาศประกอบด้วยระบบเสียงโมโน และดิจิทัลนิแคมสเตริโอ
ไทยพีบีเอสมีสถานีส่งสัญญาณภาคพื้นดินเป็นจำนวน 52 สถานี แบ่งเป็นในกรุงเทพมหานคร 2 สถานี ภาคเหนือ 14 สถานี ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 13 สถานี ภาคกลางและตะวันออก 11 สถานี และภาคใต้ 12 สถานี โดยส่งสัญญาณในระบบยูเอชเอฟ
ตั้งแต่วันศุกร์ที่ 25 มกราคม พ.ศ. 2556 ไทยพีบีเอสได้เริ่มทดลองออกอากาศโทรทัศน์ภาคพื้นดินระบบดิจิทัล มาตรฐาน DVB-T2 ร่วมกับสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบก ซึ่งสามารถรับชมได้ในเขตกรุงเทพและปริมณฑล ผ่านกล่องรับสัญญาณหรือโทรทัศน์ที่รองรับระบบดิจิทัลภาคพื้นดิน
1 เมษายน พ.ศ. 2557 ไทยพีบีเอสได้เริ่มการออกอากาศโทรทัศน์ภาคพื้นดินระบบดิจิทัล มาตรฐาน DVB-T2 โดยใช้โครงข่ายของตัวเองที่ MUX 4 (กรุงเทพมหานคร ออกอากาศระบบยูเอชเอฟ ช่อง 44) ทางช่องหมายเลข 3 ผ่านทางกล่องรับสัญญาณหรือโทรทัศน์ที่รองรับระบบดิจิทัลภาคพื้นดิน
ไทยพีบีเอสได้ทำการยุติการออกอากาศโทรทัศน์ระบบแอนะล็อก โดยมีแผน 10 ระยะ ตามที่ได้ส่งไปยัง กสทช. โดยดำเนินการแบบ "ป่าล้อมเมือง" จากสถานีระดับอำเภอไปหาสถานีระดับจังหวัด จากสถานีเสริมไปยังสถานีหลัก โดยเริ่มยุติการออกอากาศโทรทัศน์ภาคพื้นดินในระบบแอนะล็อกเมื่อวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2558 จากสถานีส่ง 2 แห่ง คืออำเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี และอำเภอไชยปราการ จังหวัดเชียงใหม่ และทยอยยกเลิกการออกอากาศระบบแอนะล็อกไปเรื่อย ๆ จนกระทั่งยุติการออกอากาศใน 3 สถานีสุดท้าย ได้แก่ กรุงเทพมหานคร (ณ อาคารใบหยก 2) จังหวัดเชียงใหม่ และจังหวัดเชียงราย เมื่อวันที่ 16 มิถุนายน พ.ศ. 2561 เวลา 00:01 น.
โทรทัศน์ผ่านดาวเทียม.
ในการแพร่สัญญาณภาพดิจิทัลผ่านดาวเทียม ไทยพีบีเอสแพร่ภาพผ่านดาวเทียมไทยคม 5 ย่านความถี่ซีแบนด์ โดยครอบคลุมประเทศไทยทั้งประเทศ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และเอเชียตะวันออก
ในอดีต ไทยพีบีเอสเริ่มแพร่ภาพออกอากาศมาตั้งแต่วันที่ 15 มกราคม พ.ศ. 2551 ทางดาวเทียมไทยคม 2 ความถี่ 4145 อัตราสัญลักษณ์ 4815 แนวนอน แต่เมื่อเดือนเมษายน พ.ศ. 2553 ไทยพีบีเอสได้ย้ายส่งสัญญาณจากดาวเทียมไทยคม 2 มาเป็นไทยคม 5 จึงปรับความถี่ใหม่เป็นที่ 3985 อัตราสัญลักษณ์ 4815 แนวตั้ง และปัจจุบัน ได้ย้ายความถี่ซีแบนด์เป็นความถี่ 4017 อัตราสัญลักษณ์ 1800 แนวตั้ง โดยความถี่เดิมได้ยกเลิกไปแล้วเมื่อเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2555
วันที่ 21 พฤษภาคม พ.ศ. 2554 - 16 ธันวาคม พ.ศ. 2558 ไทยพีบีเอสส่งสัญญาณโทรทัศน์ความละเอียดสูง ในระบบ DVB-S2 MPEG4 AVC ผ่านดาวเทียมไทยคม 5 ย่านซีแบนด์ ที่ความถี่ 4012 อัตราสัญลักษณ์ 6400 แนวตั้ง ซึ่งสถานีออกอากาศระบบความคมชัดปกติควบคู่กันไปในความถี่เดิม
ตั้งแต่เวลา 02.30 น. ของวันที่ 16 ธันวาคม พ.ศ. 2558 - 28 เมษายน พ.ศ. 2559 ไทยพีบีเอสปรับเปลี่ยนความถี่ดาวเทียมและพารามิเตอร์ใหม่ในการส่งสัญญาณโทรทัศน์ความละเอียดสูง ที่ความถี่ 3991 เมกะเฮิรตซ์ อัตราสัญลักษณ์ 15 เมกะสัญลักษณ์ต่อวินาที FEC 4/5 กระจายสัญญาณแนวตั้ง
แต่หลังจากนั้นไม่นาน สัญญาณคลื่นความถี่เดิมมีปัญหารบกวน จึงทำให้ทางไทยพีบีเอสปรับเปลี่ยนความถี่ดาวเทียมและพารามิเตอร์ใหม่ในการส่งสัญญาณโทรทัศน์ความละเอียดสูง ที่ความถี่ 4007 เมกะเฮิรตซ์ อัตราสัญลักษณ์ 15 เมกะสัญลักษณ์ต่อวินาที FEC 4/5 กระจายสัญญาณแนวตั้ง ตั้งแต่เวลา 02.30 น. ของวันที่ 28 เมษายน - 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2559
ไทยพีบีเอสได้ย้ายส่งสัญญาณจากดาวเทียมไทยคม 5 มาเป็นไทยคม 6 ปรับเปลี่ยนความถี่ดาวเทียมและพารามิเตอร์เดิมในการส่งสัญญาณโทรทัศน์ความละเอียดสูงอีกครั้ง ที่ความถี่ 4007 เมกะเฮิรตซ์ อัตราสัญลักษณ์ 15 เมกะสัญลักษณ์ต่อวินาที FEC 4/5 กระจายสัญญาณแนวนอน ตั้งแต่เวลา 02.30 น. ของวันที่ 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2559 - ปัจจุบัน
ไทยพีบีเอสเคยทำการถ่ายทอดสดออนไลน์ผ่านเว็บไซต์ในชื่อ ThaiPBS Web TV ผ่านทางเว็บไซต์ของไทยพีบีเอสเอง และ Youtube ThaiPBS
ต่อมาในปี พ.ศ. 2559 ไทยพีบีเอสขยายการออกอากาศไปยังเฟซบุ๊กในหน้าเพจของไทยพีบีเอสเอง โดยออกอากาศรายการข่าวประจำวันและรายการต่าง ๆ คู่ขนานไปกับช่องทางปกติของไทยพีบีเอส
ผู้อำนวยการสถานีฯ.
รายนามผู้อำนวยการสถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอส มีดังต่อไปนี้
ผลการดำเนินงานของสถานีฯ.
สถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอสได้รับรางวัลดังนี้
รางวัลเมขลา.
ครั้งที่ 25.
สถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอสได้รับ 8 รางวัล ดังต่อไปนี้
สำนักช่างสิบหมู่
ซาวลา
ซาวลา  หรือ วัวหวูกวาง  เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในอันดับสัตว์กีบคู่ชนิดใหม่ที่เพิ่งค้นพบในปี ค.ศ. 1992 มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า "Pseudoryx nghetinhensis" มีรูปร่างคล้ายแพะผสมกับเลียงผา จัดอยู่ในวงศ์เดียวกับวัว (Bovidae)
จัดเป็นสิ่งมีชีวิตเพียงชนิดเดียวเท่านั้นที่อยู่ในสกุล "Pseudoryx" โดยที่ชื่อนี้ (รวมถึงชื่อวิทยาศาสตร์ทั้งหมด) มาจากภาษากรีกแปลว่า "ออริกซ์ปลอมแห่งเหงะติ๋ง" เนื่องจากมีเขาที่ดูคล้ายออริกซ์ แอนทิโลปเขาตรงที่พบในทวีปแอฟริกา โดย "ซาวลา" ซึ่งเป็นชื่อสามัญในภาษาเวียดนาม มาจากภาษากลุ่มไท แปลว่า "เขาบิดเกลียว" อีกทั้งยังแฝงความหมายว่า "ล้ำค่าดุจเดือนและดาว" และยังได้สมญาว่าเป็น "ยูนิคอร์นแห่งเอเชีย"
ถูกค้นพบครั้งแรกในปี ค.ศ. 1992 โดย จอห์น แมกกินคอน นักวิทยาศาสตร์และนักธรรมชาติวิทยาผู้ทำงานให้กับกองทุนสัตว์ป่าโลก (WWF) และสหภาพนานาชาติเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติและทรัพยากรธรรมชาติ (IUCN) แห่งสหประชาชาติ ได้รับมอบหมายหน้าที่ให้ทำงานร่วมกับเจ้าหน้าที่ของรัฐบาลเวียดนามในการขยายระบบการสงวนผืนป่าและจัดตั้งเขตอนุรักษ์ โดยในระหว่างการปฏิบัติงาน แมกกินนอนได้เข้าไปสำรวจป่าหวูกว่าง บริเวณชายแดนเวียดนามและลาว วันหนึ่งขณะที่คณะสำรวจแวะพักที่หมู่บ้านชาวพื้นเมือง แมกกินนอนได้พบเห็นเขาของชนิดหนึ่งซึ่งมีลักษณะคล้ายสัตว์จำพวกเลียงผาหรือแอนทิโลป ทว่าเขานี้ยาวกว่าเขาของเลียงผามาก หลังกลับออกมาจากป่า แมกกินนอนได้นำตัวอย่างที่ได้มาพิจารณา จนแน่ใจว่าสัตว์ที่พบต้องเป็นสัตว์ชนิดใหม่อย่างแน่นอน จึงได้นำคณะกลับไปยังป่าหวู่กว่างอีกครั้งและได้รวบรวมเขาของสัตว์ดังกล่าวได้เพิ่มอีก 20 คู่ อีกทั้งยังได้แผ่นหนังเพิ่มมาอีก 3 ผืน แมกกินนอนได้นำหนังผืนหนึ่งมาสตัฟฟ์จากนั้นได้ส่งหนังและเขาที่รวบรวมมาได้ไปให้ผู้เชี่ยวชาญด้านสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมทำการศึกษาและตรวจสอบ ซึ่งจากการตรวจดีเอ็นเอ ก็ได้ข้อสรุปว่าสัตว์ชนิดนี้เป็นสัตว์ชนิดใหม่ที่ไม่เคยมีใครพบมาก่อน ทั้งยังเป็นสัตว์ที่ต่างจากสัตว์อื่น ๆ ที่เคยรู้จักกันมาจนต้องตั้งสกุลใหม่ขึ้นมาใหม่ จนกระทั่งในปี ค.ศ. 1993 จึงได้ข้อมูลมากพอและได้นำเสนอรายงานนำไปสู่การอนุกรมวิธานในทางวิชาการจนเป็นที่ยอมรับ โดยมีความซับซ้อนในการจัดลำดับพอสมควรเนื่องจากเป็นสัตว์สกุลใหม่ ได้รับการจำแนกว่ามีความแตกต่างจากวงศ์ย่อย Caprinae จนในที่สุดได้จัดให้อยู่ในวงศ์ย่อย Bovinae ในเผ่า Bovini โดยถือเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดใหญ่ที่ถูกค้นพบเป็นครั้งแรกในรอบ 50 ปี