pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
สโมสรพิษณุโลกใช้สนามกีฬาจังหวัดพิษณุโลกเป็นสนามเหย้า ตั้งอยู่บนถนนพิษณุโลก-วัดโบสถ์ (ถนนเอกาทศรถ) ใกล้กับโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาภาคเหนือ คุณภาพของที่นั่งอัฒจันทร์ ซึ่งมีถึง 3 ฝั่ง มีการต่อเติมเพื่อรองรับแฟนบอลได้สูงถึง 5,200 คน แยกออกเป็นฝั่งมีหลังคาซึ่งจะมีเก้าอี้ส่วนตัวสามารถจุแฟนบอลได้ 1,200 คน ฝั่งตรงข้ามกระถางคบเพลิงไม่มีหลังคาสามารถจุแฟนบอลได้ 2,500 คน และฝั่งแปรอักษรหลังประตูทิศเหนือสามารถจุแฟนบอล 1,500 คน โดยปัจจุบันได้มีการปรับปรุงโดยทาสีใหม่เพื่อความสวยงาม นอกจากนี้ในอนาคตสนามกีฬา องค์การบริหารส่วนจังหวัดพิษณุโลก สนามเหย้าของทีม "ขุนพลนเรศวร" ยังมีโครงการที่จะปรับสร้างอัฒจันทร์เพิ่มเติมให้รอบสนามอีกด้วย เพื่อรองรับแฟนบอลของทีมที่จะเพิ่มขึ้นในอนาคต ซึ่งเป็นโครงการระยะเวลาอันใกล้นี้ด้วยงบประมาณของ องค์การบริหารส่วนจังหวัดพิษณุโลก
ด้านพื้นสนามหญ้าได้รับการดูแลรักษาเป็นอย่างดี ส่วนห้องต่าง ๆ สำหรับนักกีฬาและเจ้าหน้าที่ ประกอบด้วย ห้องพักนักกีฬาซึ่งมีห้องอาบน้ำและห้องน้ำในตัวทั้งสองฝั่ง ห้องรับรองห้องประชุมต่าง ๆ โดยมีการดัดแปลงเป็นสำนักงานและออฟฟิศขนาดย่อม ก่อนหน้านี้สนามกีฬาจังหวัดพิษณุโลกเคยถูกใช้เป็นสนามหลักในการแข่งขันกีฬาแห่งชาติครั้งที่ 37 (พิษณุโลกเกมส์) เมื่อปี พ.ศ. 2551
สโมสรฟุตบอลนครปฐม ยูไนเต็ด
สโมสรฟุตบอลนครปฐม ยูไนเต็ด เป็นสโมสรฟุตบอลอาชีพในประเทศไทยโดยเป็นทีมจากจังหวัดนครปฐม ปัจจุบันเล่นอยู่ในระดับไทยลีก 2 โดยมีสนามเหย้า คือ สนามกีฬาโรงเรียนกีฬาเทศบาลนครนครปฐม เคยแข่งขันในไทยแลนด์พรีเมียร์ลีก ฤดูกาล 2551 ซึ่งจบฤดูกาลในอันดับ 9 (สูงสุดในประวัติศาสตร์สโมสร)
ในการแข่งขันไทยลีก 2 ฤดูกาล 2560 ทางสโมสรถูกสมาคมฟุตบอลแห่งประเทศไทยปรับตกชั้นไปสู่ไทยลีก 4 เนื่องจากไม่สามารถส่งเอกสารเกี่ยวกับคลับไลเซนซิงได้ตามเวลาที่กำหนด
การก่อตั้งและยุคแรกเริ่ม.
สโมสรฟุตบอลจังหวัดนครปฐมก่อตั้งขึ้นใน พ.ศ. 2542 โดยเริ่มเล่นในโปรวินเชียลลีก ใน พ.ศ. 2547 สโมสรจบฤดูกาลโดยอยู่กลางตารางของลีก ในปีต่อมา สโมสรจบฤดูกาลในสามอันดับแรก และได้รับสิทธิ์เข้าไปเล่นในไทยพรีเมียร์ลีก ติดต่อกันใน พ.ศ. 2548-49 โดยใน พ.ศ. 2549 สโมสรได้รับสิทธิ์เข้าไปเล่นในลีกสูงสุดของประเทศไทย โดยเป็นทีมสำรองลำดับที่สองของสโมสรฟุตบอลการท่าเรือแห่งประเทศไทย สโมสรนครปฐมไม่ได้นำมาซึ่งเฉพาะความเป็น "ทีมภูมิภาค" ในลีกเท่านั้น แต่ยังมีกระแสแฟนบอลที่เดินทางไปเชียร์ทั้งนัดเยือนและนัดเหย้า สโมสรนครปฐมเป็นอีกทีมหนึ่งเช่นเดียวกับสโมสรฟุตบอลจังหวัดชลบุรีและสโมสรฟุตบอลจังหวัดสุพรรณบุรีที่แข่งขันในระดับพรีเมียร์ลีก โดยไม่ใช่ทีมจากกรุงเทพมหานคร
ยุคลีก.
ในฤดูกาลแรกในพรีเมียร์ลีก สโมสรจบฤดูกาลในลำดับที่ 11 และเพิ่มขึ้นเป็นลำดับที่ 9 ในปีต่อมา สำหรับฤดูกาล 2552 เป็นครั้งแรกที่ ไมเคิล แอสพิน และไมเคิล ทอมัส เบิร์น เป็นนักกีฬาจากสหราชอาณาจักรเข้ามาทำสัญญานักเตะ ซึ่งทั้งสองได้เคยเล่นด้วยกันแล้วที่นอร์ทวิช วิกตอเรีย ในอังกฤษ
ใน พ.ศ. 2553 เกิดเหตุอื้อฉาวแฟนบอลทำร้ายผู้ตัดสินระหว่างเล่นรอบเพลย์ออฟขึ้นไทยพรีเมียร์ลีก 2554 ทำให้ทีมได้รับโทษปรับ 160,000 บาท และห้ามแข่งขันในรายการของสมาคมฟุตบอลแห่งประเทศไทยเป็นเวลา 2 ปี เพราะมีข้อกังขาในการตัดสินของกรรมการ ที่ตัดสินเข้าข้าง อีสาน ยูไนเต็ด มีจังหวะที่กังขาหลายครั้ง จังหวะที่นครปฐมควรจะได้จุดโทษ และในช่วงทดเวลา 4 นาที กรรมการเป่านกหวีดจบเกมใน 2 นาที ไม่ครบ 4 นาทีตามที่ผู้ตัดสินที่ 4 ชูป้าย ด้านไชยา สะสมทรัพย์ ออกมายืนยันว่าผู้ตัดสินตัดสินไม่เหมาะสม และยืนยันไม่ขอโทษต่อเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น ต่อมาได้ประกาศว่าอาจจะยุบทีม
ยุคนครปฐม ยูไนเต็ด.
หลังจากที่โดนแบนไป 2 ปี สโมสรได้เปลี่ยนชื่อใหม่ โดยใช้ชื่อว่า นครปฐม ยูไนเต็ด และเปลี่ยนโลโก้ใหม่ โดยมีความหมายดังนี้
ต่อมาได้มีการเปลี่ยนแปลงโลโก้ใหม่อีกครั้ง ในปี 2559 โดยมีฉายาว่า เสือป่าราชา
สโมสรฟุตบอลทีโอที
สโมสรฟุตบอลทีโอที เอสซี เป็นสโมสรฟุตบอลอาชีพใน ประเทศไทย โดยเป็นทีมจากบริษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน) โดยในอดีตมีชื่อตามองค์กรที่ส่งเข้าแข่งขันว่า สโมสรฟุตบอลองค์การโทรศัพท์แห่งประเทศไทย ผลงานในอดีตเคยได้อันดับ 2 ในการแข่งขัน ไทยลีก ฤดูกาลแรก (พ.ศ. 2539) และชนะเลิศ โปรลีก ฤดูกาล 2006
สโมสรฟุตบอลทีโอที เอสซี ในอดีตมีซื่อตามองค์กรที่ส่งเข้าแข่งขันว่า สโมสรฟุตบอลองค์การโทรศัพท์แห่งประเทศไทย โดยก่อตั้งโดยคณะกรรมการกีฬา ทศท. ในปี พ.ศ. 2524 และในปีต่อมา (พ.ศ. 2525) สโมสรได้สมัครสมาชิกของ สมาคมฟุตบอลแห่งประเทศไทยฯ โดยส่งทีมเข้าร่วมการแข่งขันใน ฟุตบอลถ้วยพระราชทาน ง. เป็นรายการแรก โดยใช้บุคลากรใน บริษัทฯ เป็นนักฟุตบอลหลายคน ทำให้เป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางต่อสาธารณชนทั่วไป
ยุคฟุตบอลอาชีพ.
จวบจนปี พ.ศ. 2539 สโมสรองค์การโทรศัพท์แห่งประเทศไทย ซึ่งทำการลงแข่งขันในถ้วย ก (เดิม) จึงมีสิทธิ์ร่วมเข้าแข่งขันฟุตบอลจอห์นนีวอล์กเกอร์ไทยแลนด์ซอกเกอร์ลีก 2539 ซึ่งถือเป็นหนึ่งในทีมที่ร่วมก่อตั้งลีกอย่างเป็นทางการ โดยผลงานในฤดูกาลแรก พวกเขาคว้าตำแหน่งรองแชมป์ในฤดูกาลปกติ และกองกลางในทีมของทีมอย่าง อำพร อำพันสุพรรณ ก็ได้เป็นดาวซัลโวสูงสุดคนแรกในการแข่งขัน
หลังจากนั้น ผลงานของทีมส่วนมากจะอยู่ในระดับกลางตาราง จนถึงฤดูกาล 2002-03 สโมสรฯต้องตกชั้นสู่ดิวิชั่น 1 เป็นครั้งแรก (โดยในฤดูกาลนั้น พวกเขาจบด้วยอันดับ 9 จาก 10 ทีม) แต่ก็ใช้เวลาแค่เพียง 1 ปีในการเลื่อนชั้นขึ้นสู่ลีกสูงสุด และตกชั้นอีกครั้งซีซั่นต่อมา ซึ่งต่อมา ทางสมาคมฯ ได้เชิญ ทีโอที เอฟซี เข้าร่วมการแข่งขันโปรลีก ในปี พ.ศ. 2549 และได้ตำแหน่งชนะเลิศในการแข่งขันจึงได้สิทธิ์เลื่อนชั้นกลับมาสู่ไทยลีก 2007 อีกครั้ง
ยุคทีโอที-แคท.
จนในฤดูกาล 2553 ทางสโมสรทีโอที เอฟซี เสียบุคลาการหลักๆในสโมสรหลายคน ทั้ง พงษ์พันธ์ วงษ์สุวรรณ สุเชาว์ นุชนุ่ม กีรติ เขียวสมบัติ ไพรัช ทับเกตุแก้ว โคเน่ เซย์ดู และ รัตนะ เพชรอาภรณ์ ให้กับทาง สโมสรฟุตบอลบุรีรัมย์ พีอีเอ ซึ่งในเวลาต่อมาจึงได้มีการให้กลุ่มทุนนอกเข้ามาบริหารทีม (ไพโรจน์ สุวรรณฉวี, พลพีร์ สุวรรณฉวี และ พิมล ศรีวิกรม์) โดยเปลี่ยนชื่อและฉายาของใหม่เป็น สโมสรทีโอที แคท เอฟซี โดยกลุ่มทุนดังกล่าวได้สิทธิ์ในการทำทีมไป ด้วยงบประมาณการทำทีม 40 ล้านบาท ได้มีการดึงแข้งต่างชาติทั้ง สโลวาเกีย และ จอร์แดน เข้ามาสร้างสีสรรให้กับวงการฟุตบอลไทย แต่ใน ฤดูกาลถัดมา ทางบมจ.ทีโอทีต้องการที่จะดึงทีมกลับไปบริหารเอง และได้เปลื่ยนแปลงผู้บริหารและทีมสต๊าฟโค้ช โดยกลับมาใช้คนในสโมสรอย่าง สมชาย ทรัพย์เพิ่ม มาบริหารจัดการทีม แทนที่ของ ณรงค์ สุวรรณโชติ และได้จดทะเบียนเป็นนิติบุคคลตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ภายใต้ชื่อบริษัท ทีโอที สปอร์ต คลับ จำกัด ตั้งแต่ 2554 เพื่อให้เป็นไปตามข้อกำหนดของทาง เอเอฟซี
ปัญหาของสโมสร.
นับตั้งแต่เข้าร่วมแข่งขัน ทางบมจ.ทีโอที ได้จัดสรรงบประมาณเพื่อสนับสนุนการแข่งขันมาโดยตลอด จนกระทั่งปี พ.ศ. 2552 ที่ทางสมาคมฟุตบอลฯ ได้ออกข้อบังคับให้สโมสรฟุตบอลที่อยู่ในลีก ต้องเป็นสโมสรมืออาชีพ แต่เป็นทื่น่าสังเกต เพราะทางสโมสรไม่ได้มี ผู้สนับสนุนหลัก เนื่องจากงบประมาณต่าง ๆ ได้มาจาก บมจ.ทีโอที ซึ่งเป็นบริษัทแม่ของทีม จนทำให้เกิดสภาวะทางการเงินในสโมสรในเวลาต่อมา โดยที่จริงแล้ว สโมสรทีโอที ประสบปัญหาทางด้านการเงินมาตั้งแต่ช่วง พ.ศ. 2547 แล้ว อันเนื่องมาจากทางองค์กรให้งบประมาณที่สามารถใช้แค่การประชาสัมพันธ์เท่านั้น แต่การบริหารทีมต่างๆ ยังอยู่ในรูปแบบระบบราชการ เนื่องด้วยการที่ทาง บมจ.ทีโอที มาบริหารเองทำให้เกิดสภาวะทางการเงินจนมีข่าวลือการยุบสโมสร ในช่วงเดือนตุลาคม พ.ศ. 2557 อันสืบเนื่องมาจาก บริษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน) ซึ่งนับว่าเป็นบริษัทแม่ ประสบผลขาดทุนจนต้องเข้าแผนฟื้นฟู และมีนโยบายปรับลดค่าใช้จ่าย แต่ทางสโมสร ก็ได้ยืนยันว่ายังสามารถบริหารทีมต่อไปได้ และยังได้กลุ่มทุน CGF มาร่วมบริหารทีมในเวลาต่อมา
ขาดสภาพคล่องทางการเงินและยุบสโมสร.
อย่างไรก็ดี แม้จะได้กลุ่มทุน CGF มาบริหาร แต่ทว่า ทางสโมสรกลับยกเลิก การร่วมมือกับกลุ่มทุนใหม่นี้ เหตุผลเนื่องจากความไม่ชัดเจนในการจัดการ โดยที่ผู้จัดการทีมอย่าง สมชาย ทรัพย์เพิ่ม ได้ออกมาเปิดเผยในเวลาต่อมาว่า ทางกลุ่มทุน ไม่มีความชัดเจนในการเข้ามาสนับสนุน และยังมีพฤติการณ์ที่ไม่น่าไว้วางใจ เนื่องจากทางกลุ่มทุน ได้ผลัดผ่อนการให้เงินสนับสนุนที่จะนำมาใช้รักษาสภาพคล่องของทีมในช่วงก่อนเปิดฤดูกาลหลายครั้ง
แต่ถึงอย่างไรก็ดี ผลงานของสโมสรในช่วงสามฤดูกาลหลัง กลายเป็นว่าทีมต้องลุ้นหนีการตกชั้น อย่างต่อเนื่อง และยังมีข่าวการที่สโมสรค้างเงินเดือน นักเตะ ถึง 13 ราย เป็นจำนวนเงินถึง 2 ล้านกว่าบาท
สุดท้ายผลงานของทีมใน ฤดูกาล 2558 สโมสรทำผลงานจบด้วยอันดับที่ 18 ทำให้ต้องตกชั้นลงไปเล่นในดิวิชั่น 1 ครั้งแรกในรอบ 10 ปี แต่ทว่าการที่สโมสรไม่ผ่านคลับไลเซ่นนิ่ง ทำให้ฝ่ายจัดการนแข่งขันตัดสิทธิ์ทีมออกจากจากแข่งขัน และทางบอร์ดบริหารของ บมจ.ทีโอที มีมติให้ยุบสโมสร เนื่องจากไม่สามารถหาเงินเพื่อจ่ายเงินเดือนนักฟุตบอล และ ทางผู้สนับสนุนของทีมต่างถอนตัวออกไป ทำให้ไม่มีเงินที่จะมาอุดหนุนสโมสรในท้ายที่สุด ส่วนเรื่องเงินเดือนที่ค้างจ่าย ทางบอร์ดบริหารได้ให้นักเตะไปฟ้องร้องกับทางบริษัท ทีโอที เอสซี เอง
ในช่วงก่อนปี 2552 ทางสโมสรใช้ สนามน้ำแก้จน ที่อยู่ใน กรมชลประทาน อำเภอปากเกร็ด ก่อนที่ทางสโมสรจะไปร่วมมือกับทาง จังหวัดกาญจนบุรี เพื่อขอเช่า สนามกีฬาจังหวัดกาญจนบุรี (สนามกลีบบัว) เพื่อใช้รองรับการแข่งขัน แต่ทว่า ได้เกิดมีปัญหากัน จึงทำให้ ทางสโมสรย้ายมาเล่นที่ สนามทีโอที สเตเดียม แต่ในระหว่างปรับปรุงสนาม ทางสโมสรได้ใช้ สนามกีฬาธันเดอร์โดม เมืองทองธานี ไปพลางก่อน
อักษรกลิงคะ
อักษรกลิงคะ พัฒนามาจากอักษรพราหมี กลิงคะเป็นชื่อโบราณของรัฐโอริศา อักษรนี้ใช้เขียนภาษาโอริยาโบราณ ถูกแทนที่ด้วยอักษรโอริยา ที่พัฒนามาจากอักษรเบงกาลี เมื่อราวพ.ศ. 1700
อักษรจาม
อักษรจาม (จาม: ꨀꨇꩉ ꨌꩌ) เป็นอักษรพราหมีที่ใช้เขียนภาษาจาม ภาษาตระกูลออสโตรนีเซียนที่มีผู้พูดเป็นชาวจามประมาณ 245,000 คนในประเทศเวียดนามและกัมพูชา ภาษานี้เขียนจากซ้ายไปขวา แนวนอนเหมือนอักษรพราหมีอื่น ๆ
พยัญชนะท้าย.
อักษรจามไม่ใช้ virama ไว้กำจัดสระ โดยพยัญชนะท้ายจะระบุด้วยหนึ่งในสามวิธี: แสดงตัวพยัญชนะท้าย, รวมเครื่องหมายเสริมสัทอักษร หรือใช้อักษร
สระหน้าหกตัวแสดงด้วยตัวอักษรที่ไม่ซ้ำกัน:
สระหน้าตัวอื่น ๆ จะแสดงด้วยการเติมตัวเครื่องหมายเสริมสัทอักษรบนอักษร (a) และอักษรอื่น ๆ เพื่อเปลี่ยนสระดั้งเดิมไปเป็นสระเสียงใหม่:
อักษรจามมีชุดตัวเลขเป็นของตนเอง:
มีการเพิ่มอักษรจามในยูนิโคดมาตรฐานในเดือนเมษายน ค.ศ. 2008 ในรุ่น 5.1.
บล็อกยูนิโคดของอักษรจามคือ U+AA00-U+AA5F:
ฟีนิลคีโตนูเรีย
ฟีนิลคีโตนูเรีย (; ย่อ: PKU) เป็นโรคทางพันธุกรรมที่เกี่ยวข้องกับความบกพร่องทางเมแทบอลิซึมของร่างกาย โรคนี้ถ่ายทอดทางโครโมโซมทั่วไป (autosome) ซึ่งไม่ใช่โครโมโซมเพศ ควบคุมด้วยยีนลักษณะด้อย โดยโครโมโซมดังกล่าวมีความบกพร่องของยีนที่เกี่ยวข้องกับการสร้างฟีนิลอะลานีนไฮดรอกซิเลส ผู้ที่เป็นโรคนี้จึงไม่สามารถสร้างเอนไซม์ดังกล่าวได้ มีผลให้ไม่สามารถย่อยสลายกรดอะมิโน ฟีนิลอะลานีนไปเป็นไทโรซีนเหมือนคนปกติ จึงเกิดภาวะฟีนิลอะลานีนสะสมในเลือดมากผิดปกติ และมีกรดฟีนิลไพรูวิกและกรดอินทรีย์อื่นปนในปัสสาวะ รวมทั้งอาการโลหิตเป็นพิษด้วย
ผู้ที่เป็นโรคดังกล่าวมักมีภาวะปัญญาอ่อนด้วย ผู้ป่วยโรคนี้ไม่สามารถรับประทานอาหารได้เหมือนคนทั่วไป ไม่เฉพาะแอสปาร์แตม
จากการสำรวจของกระทรวงสาธารณสุขพบว่าคนไทยเป็นโรคนี้น้อยมาก ไม่ถึง 1 ในประชากร 100,000 คน
โรคฟีนิลคีโตนูเรียมักพบได้บ่อยในคนผิวขาว อุบัติการณ์ประมาณ 1 ต่อ 1 หมื่นในคนผิวขาว ประเทศไทยพบน้อยประมาณ 1 ต่อ 2 แสน ปีหนึ่งพบทารกแรกเกิดเป็นโรคนี้ประมาณ 4 ราย หากไม่ได้รับการตรวจวินิจฉัยและรักษา ทารกจะมีพัฒนาการช้า ปัญญาอ่อนขั้นรุนแรง แต่ในปัจจุบันทารกแรกเกิดในประเทศไทยกว่า 95% ได้รับการตรวจกรองทารกแรกเกิด สำหรับโรคฟีนิลคีโตนูเรีย และภาวะไทรอยด์ต่ำแต่กำเนิด โดยทางโรงพยาบาลจะทำการเก็บตัวอย่างเลือดด้วยการเจาะส้นเท้าของทารกหยดลงบนกระดาษซับกรอง และส่งตรวจที่กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข ซึ่งการตรวจคัดกรองด้วยวิธีนี้ทำมาเป็น 10 ปีแล้ว
การเก็บตัวอย่างเลือดส่งตรวจมักจะรู้ผลอย่างช้าที่สุดภายใน 1 เดือน หากพบว่าฟีนิลอะลานีนในเลือดมีค่าเกิน 20 มิลลิกรัมเปอร์เซ็นต์ แสดงว่าเป็นโรคฟีนิลคีโตนูเรีย โดยในคนปกติ ระดับของสารฟีนิลอะลานีนจะต่ำกว่า 2 มิลลิ กรัมเปอร์เซ็นต์ แต่ในรายที่เป็นโรคไม่รุนแรง ระดับของสารฟีนิลอะลานีนอาจจะมีค่าต่ำกว่า 20 มิลลิกรัมเปอร์เซ็นต์ โดยอาจจะอยู่ที่ 5 หรือ 10 หรือ 12 มิลลิกรัมเปอร์เซ็นต์ ซึ่งอาจจะทำให้ระดับไอคิวต่ำกว่าคนปกติ
อักษรบาหลี
อักษรบาหลี (บาหลี: ᬅᬓ᭄ᬱᬭᬩᬮᬶ) หรือ จารากัน (Carakan) พัฒนามาจากอักษรพราหมี ผ่านทางอักษรปัลลวะ หรืออักษรกวิโบราณ จารึกเก่าสุดในภาษาบาหลี มีอายุราวพ.ศ. 1600 แต่น่าจะมีการเขียนในใบลานมาก่อนหน้านั้น อักษรบาหลียังคงใช้อยู่ในปัจจุบัน แต่ใช้ในทางศาสนาเท่านั้น ภาษาบาหลีโดยทั่วไปเขียนด้วยอักษรละติน เรียกตูลีซันบาหลี (Tulisan Bali)
มีรูปพยัญชนะซ้อนสำหรับตัวสะกด เขียนจากซ้ายไปขวา แนวนอน
อักษรศารทา
อักษรศารทา เป็นระบบการเขียนอักษรสระประกอบในตระกูลอักษรพราหมี อักษรนี้เคยใช้เขียนภาษาสันสกฤตและภาษากัศมีร์อย่างแพร่หลายในภาคตะวันตกเฉียงเหนือของอนุทวีปอินเดีย (ในพื้นที่กัศมีร์และบริเวณรอบ ๆ) ช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 8 ถึงคริสต์ศตวรรษที่ 12 ในอดีตเคยมีการใช้กันอย่างแพร่หลาย ภายหลังใช้กันเฉพาะบริเวณกัศมีร์ และปัจจุบันแทบไม่มีใครใช้นอกจากสังคมบัณฑิตกัศมีร์ที่ใช้กันในทางศาสนา
อักษรนี้เป็นอักษรพื้นเมืองของกัศมีร์และตั้งชื่อตามเทพีศารทาหรือพระสุรัสวดี เทพีแห่งการเรียนรู้และเทพีหลักในวิหารศารทาปีฐ
อักษรศารทาใช้สัญลักษณ์ตำแหน่งระบบตัวเลขฐานสิบของตนเอง
อักษรศารทาถูกเพิ่มในยูนิโคดเมื่อเดือนมกราคม ค.ศ. 2012 ในรุ่น 6.1
บล็อกยูนิโคดสำหรับอักษรศารทาอยู่ในช่อง U+11180-U+111DF:
ยอดขวัญ ดอนเจดีย์
ยอดขวัญ ดอนเจดีย์ สถิติการชก 13 ครั้ง ชนะ 6 (น็อค 5) แพ้ 7
ยอดขวัญขึ้นชกมวยสากลครั้งแรกเมื่อ 11 พฤษภาคม พ.ศ. 2524 แพ้น็อค พงษ์พันธ์ ศ.พญาไท ยก 4 ที่เวทีราชดำเนิน ขึ้นชกครั้งต่อมา แพ้น็อคดาวทอง ชูวัฒนะอีก ก่อนจะชกชนะเป็นครั้งแรกเมื่อชนะน็อคเพชรบูรณ์ สนทานกิชบู ยก 1 จากนั้น ชกชนะติดต่อกันเรื่อยมาจนได้ครองแชมป์มวยสากลรุ่นไลท์เวทเวทีราชดำเนิน ชนะน็อคไทย สุรเจริญ ยก 4 เมื่อ 29 เมษายน พ.ศ. 2528
หลังจากได้ครองแชมป์ประเทศไทย ยอดขวัญมีโอกาสได้ชิงแชมป์ OPBF รุ่นไลท์เวลเตอร์เวท เมื่อ พ.ศ. 2529 ที่เกาหลีใต้ แต่แพ้น็อค อัน คยุงดุก ยก 3 เมื่อเริ่มมีการจัดตั้งตำแหน่งแชมป์เงาขึ้น ยอดขวัญก็ได้ไปชิงแชมป์เงารุ่นรุ่นไลท์เวลเตอร์เวทของสภามวยโลกที่ออสเตรเลียเมื่อ พ.ศ. 2530 แต่แพ้น็อค โทนี่ โจนส์ ยกแรก จากนั้น ยอดขวัญไปชกนอกรอบที่เกาหลีใต้ แพ้น็อค ลี ซังโฮ ยก 4 จากนั้นชกชนะน็อค แสงเทพ ศิษย์วิรัตน์ ยกแรกที่ลุมพินีเมื่อ 29 สิงหาคม พ.ศ. 2530 จากนั้นก็แขวนนวมไป
นภาพล พยัคฆ์อนันต์
นภาพล พยัคฆ์อนันต์ เป็นชาวจังหวัดสงขลา สถิติการชก 8 ครั้ง ชนะ 5 (น็อค 1) แพ้ 2
วันวิน จ.เจริญ
วันวิน จ.เจริญ มีชื่อจริงว่า มงคล วงษ์ชมภู เกิดเมื่อวันที่ 12 กรกฎาคม พ.ศ. 2514 ที่ จังหวัดขอนแก่น สถิติการชก 17 ครั้ง ชนะ 12 (น็อค 7) แพ้ 5
วันวินขึ้นชกมวยสากลครั้งแรกเมื่อ 13 พฤษภาคม พ.ศ. 2533 ชนะน็อค ทับหนู ศิษย์ศิลป์ ยก 2 ที่เวทีราชดำเนิน จากนั้น ขึ้นชกชนะอีก 2 ครั้ง ก็ได้ไปชกที่ ญี่ปุ่น แพ้คะแนน ตีติง ดิกนอส เมื่อ 13 สิงหาคม พ.ศ. 2533 เมื่อกลับมาชกในเมืองไทย วันวินชกชนะอีก 6 ครั้ง มีแพ้น็อค คม ส. ธนิกุล เพียงครั้งเดียวรวมทั้งชนะน็อค สายรุ้ง อ.สุวรรณศิลป์ ยก 3 (ต่อมาเป็นแชมป์โลกของสหพันธ์มวยโลก)
ใน พ.ศ. 2537 เป็นช่วงที่สหพันธ์มวยโลก (WBF) เข้ามาเผยแพร่ในประเทศไทย และเปิดโอกาสให้นักมวยสากลชาวไทยได้ขึ้นชิงแชมป์โลก วันวิน ได้โอกาสขึ้นชิงแชมป์โลกรุ่นมินิมัมเวทที่ว่างกับรอนนี่ มากราโม ปรากฏว่าวันวินพลาดท่า เป็นฝ่ายแพ้น็อคในยกที่ 2 เท่านั้นไปอย่างไม่คาดคิด แต่ก็ถือว่าวันวินเป็นนักมวยไทยรายแรกที่ขึ้นชกในสังกัดของสถาบันแห่งนี้
จากนั้น วันวินขึ้นชกอุ่นเครื่องชนะอีกสามครั้ง โดยชกชนะคะแนน โรแลนโด ทูยูกอน (ต่อมาเป็นแชมป์โลกของสหพันธ์มวยโลกและสหภาพมวยโลก) และโดมิงกุส ซิวาเลตเต้ แชมป์เงาของสหพันธ์มวยนานาชาติ (IBF) แต่วันวินก็ไม่มีโอกาสชิงแชมป์โลกอีก ใน พ.ศ. 2538 วันวินได้มีโอกาสชิงแชมป์เวทีราชดำเนิน แพ้คะแนน วังพนม ว.สระกวี และได้ไปชิงแชมป์เงาสหพันธ์มวยนานาชาติที่อินโดนีเซีย แพ้น็อค ยานีน เบลเอนโด ยก 11 จากนั้น วันวินไม่ได้ขึ้นชกมวยสากลอีกเลย และหลังจากแขวนนวมไปแล้ว วันวินมีอาการผิดปกติเนื่องจากสมองได้รับการกระทบกระเทือนจนช่วยตัวเองไม่ได้
วิหค จ๊อกกี้ยิม
วิหค จ๊อกกี้ยิม หรือนายประสบ ใจเมือง เกิดเมื่อ 27 สิงหาคม พ.ศ. 2513 สถิติการชก 38 ครั้ง ชนะ 8 (น็อค 3) แพ้ 30
อินทนนท์ จ๊อกกี้ยิม
อินทนนท์ จ๊อกกี้ยิม สถิติการชก 10 ครั้ง ชนะ 1 (น็อค 1) แพ้ 9
สมถวิล สิงห์วังชา
พลังชัย ส. วรพิน
ศักดิ์ณรงค์ เกียรติสิงห์น้อย
ก้องธรณี ป.สุรศักดิ์
ก้องธรณี ป.สุรศักดิ์ เกิดเมื่อ 16 ตุลาคม พ.ศ. 2523 สถิติการชก 18 ครั้ง ชนะ 10 (น็อค 7) แพ้ 8
เดโช บ้านกล้วยยิม
เดโช ก่อเกียรติยิม หรือ ปิยณัฐ สว่างวงษ์ เป็นชาวจังหวัดพิษณุโลก เกิดเมื่อ 19 มิถุนายน พ.ศ. 2528 เป็นคู่แฝดของเดชา บ้านกล้วยยิม และเดชาพล บ้านกล้วยยิม สถิติการชก 53ครั้ง ชนะ 39 (น็อค 25)เสมอ 2 แพ้ 12
จักรกฤษณ์ สุวรรณเลิศ
จักรกฤษณ์ สุวรรณเลิศ สถิติการชก 27 ครั้ง ชนะ 14 แพ้ 12 เสมอ 1
พรชัย ศิษย์พระพรหม
พรชัย ศิษย์พระพรหม หรือนายสมชาย ทับหนองแวง เป็นชาวจังหวัดชัยภูมิ เป็นนักมวยใบ้
บางแสน ศิษย์พระพรหม
บางแสน ศิษย์พระพรหม สถิติการชก 11 ครั้ง ชนะ 5 (น็อค 3) เสมอ 1 แพ้ 5
อัศวิน ศิษย์หลักเมือง
อัศวิน ศิษย์หลักเมือง หรือนายโรจน์ อินคำ เป็นชาวจังหวัดพะเยา สถิติการชก 31 ครั้ง ชนะ 21 (น็อค 15) แพ้ 10
ลูกน้ำ ส. วรพิน
ลูกน้ำ ส.วรพิน
เชี่ยวชาญ ธนเศวต
เชี่ยวชาญ ธนเศวต หรือ เชี่ยวชาญ บัวสุวรรณ เกิดเมื่อ 10 ตุลาคม พ.ศ. 2519 สถิติการชก 11 ครั้ง ชนะ 3 (น็อค 1) เสมอ 1 แพ้ 7
สมัยกลาง
สมัยกลาง หรือ ยุคกลาง  คือช่วงเวลาในประวัติศาสตร์ยุโรป ตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 5 ถึงคริสต์ศตวรรษที่ 15 โดยปกติแล้วเริ่มนับตั้งแต่การล่มสลายลงของจักรวรรดิโรมันตะวันตก (การสิ้นสุดของสมัยคลาสสิก) จนถึงจุดเริ่มตั้นของสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยา และยุคแห่งการสำรวจ ซึ่งเป็นยุคที่นำไปสู่สมัยใหม่ในเวลาต่อมา สมัยกลางคือช่วงเวลาตรงกลางของกระบวนการเปลี่ยนผ่านในประวัติศาสตร์ตะวันตกคือ สมัยคลาสสิก สมัยกลาง และสมัยใหม่ นอกจากนี้สมัยกลางยังถูกแบ่งออกเป็นสามช่วงเวลาคือ ต้นสมัยกลาง (Early Middle Ages), สมัยกลางยุครุ่งโรจน์ (High Middle Ages) และปลายสมัยกลาง (Late Middle Ages)
ในยุคกลางตอนต้น การลดลงของประชากร, การหดตัวของเมือง และการรุกรานจากอนารยชน เริ่มต้นขึ้นในยุคโบราณตอนปลายและดำเนินไปอย่างรวดเร็ว เหล่าอนารยชนผู้บุกรุกเข้าตั้งอาณาจักรของตนในส่วนที่เหลืออยู่ของจักรวรรดิโรมันตะวันตก ในคริสต์ศตวรรษที่ 7 แอฟริกาเหนือและตะวันออกกลาง ซึ่งเคยเป็นส่วนหนึ่งของจักรวรรดิโรมันตะวันออก ได้กลายไปเป็นจักรวรรดิอิสลามหลังจากถูกยึดครองโดยผู้สืบทอดของนบีมุฮัมมัด แม้ว่าจะมีการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและโครงสร้างทางการเมืองมากมาย แต่ก็ไม่ได้เปลี่ยนไปจากยุคโบราณคลาสสิคอย่างสิ้นเชิง จักรวรรดิโรมันตะวันออกหรือจักรวรรดิไบแซนไทน์ยังคงอยู่รอดและรักษาอำนาจของตนเอาไว้ได้ นอกจากนี้แล้วอาณาจักรเกิดใหม่ส่วนใหญ่ยังคงเกี่ยวพันอยู่กับสถาบันที่หลงเหลืออยู่ของชาวโรมัน ในขณะที่วัดวาอารามของคริสต์ศาสนาได้แผ่ขยายไปทั่วยุโรปตะวันตก ในคริสต์ศตวรรษที่ 7 และ 8 ชาวแฟรงก์ภายใต้การปกครองของราชวงศ์การอแล็งเฌียงได้สถาปนาจักรวรรดิขึ้นซึ่งครอบคลุมพื้นที่ส่วนใหญ่ของยุโรปตะวันตกมีนามว่า จักรวรรดิการอแล็งเฌียง ซึ่งยืนยงไปจนถึงคริสต์ศตวรรษที่ 9 เมื่อจักรวรรดิล่มสลายลงจากแรงงกดดันของการรุกรานจากภายนอก เช่น ชาวไวกิงจากทางเหนือ ชาวแมกยาร์จากทางตะวันออก และชาวซาราเซนจากทางใต้
ช่วงต้นสมัยกลางซึ่งเริ่มขึ้นหลังคริสต์ศตวรรษที่ 10 ประชากรของยุโรปขยายตัวอย่างมากจากการที่นวัตกรรมทางเทคโนโลยีและทางการเกษตรทำให้การค้าขายเจริญรุ่งเรืองและการทำเรือกสวนไร่นาขยายตัว ระบบมาเนอร์ - องค์กรของชาวนาตามหมู่บ้านที่ติดค้างค่าเช่าที่ดินและหน้าที่ด้านแรงงานแก่ขุนนาง และระบบเจ้าขุนมูลนาย - โครงสร้างทางการเมืองที่ซึ่งอัศวินและขุนนางศักดิ์ต่ำกว่าติดค้างหน้าที่ด้านการทหารแก่เจ้านายผู้มีศักดิ์สูงกว่าของพวกเขาแลกกับสิทธิ์ในการเก็บค่าเช่าที่ดินและชาวนาใต้ปกครอง สองระบบนี้คือระเบียบของสังคมที่ใช้กันในยุคกลางตอนกลาง ต่อมาอาณาจักรเริ่มรวมศูนย์อำนาจมากขึ้นภายหลังการล่มสลายลงของจักรวรรดิคาโรแล็งเชียง สงครามครูเสดซึ่งเริ่มขึ้นครั้งแรกในปี ค.ศ. 1095 คือผลิตผลจากความพยายามทางการทหารของเหล่าชาวคริสต์ในยุโรปตะวันตกที่ต้องการจะทวงคืนแผ่นดินศักดิ์สิทธิ์ในตะวันออกกลางคืนจากชาวมุสลิมและมีอำนาจเหนือดินแดนดังกล่าวนานพอที่จะสถาปนารัฐคริสต์ในตะวันออกใกล้ กลุ่มปัญญาชนเกิดขึ้นจากลัทธิอัสสมาจารย์นิยมและการก่อตั้งมหาวิทยาลัยทั่วยุโรป รวมไปถึงการก่อสร้างโบสถ์วิหารแบบกอทิก เป็นหนึ่งในตัวอย่างความสำเร็จทางด้านศิลปะอันยอดเยี่ยมจากยุคกลางตอนกลาง
ยุคกลางตอนปลายต้องเผชิญกับความยุ่งยากและหายนะมากมาย เช่น ความอดอยาก, โรคระบาด และสงคราม ซึ่งทำให้จำนวนประชากรในยุโรปตะวันตกลดลงเป็นอย่างมาก ในช่วงเวลาสี่ปีตั้งแต่ ค.ศ. 1347 ถึง ค.ศ. 1350 กาฬโรคระบาดในยุโรปคร่าชีวิตชาวยุโรปไปสามในสี่โดยประมาณ ความกังขา, ความนอกรีต และความแตกแยกภายในคริสตจักรดำเนินควบคู่ไปกับสงครามระหว่างรัฐ สงครามกลางเมือง และการลุกฮือของชาวนาภายในอาณาจักรต่าง ๆ พัฒนาการทางด้านวัฒนธรรมและเทคโนโลยีได้เปลี่ยนแปลงสังคมของยุโรปอันเป็นจุดจบของยุคกลางและจุดเริ่มต้นของสมัยใหม่ตอนต้น
นิรุกติศาสตร์และการแบ่งช่วงเวลา.
สมัยกลางเป็นหนึ่งในสามยุคหลักตามแบบแผนนิยมทั่วไปในการศึกษาประวัติศาสตร์ยุโรป ได้แก่ อารยธรรมคลาสสิคหรือสมัยคลาสสิก สมัยกลาง และสมัยใหม่ เลโอนาร์โด บรูนี คือนักประวัติศาสตร์ท่านแรกที่ใช้การจัดแบ่งช่วงเวลาทั้งสามนี้ในงานประพันธ์ "ประวัติศาสตร์แห่งชาวฟลอเรนซ์" (History of the Florentine People; ค.ศ. 1442) ของเขา คำว่า "สมัยกลาง" ปรากฏครั้งแรกในภาษาละตินปี ค.ศ. 1469 ในคำว่า "เมดิอาเทมปีสตัส" (media tempestas) แปลว่า "มัชฌิมฤดู" การใช้ในช่วงแรกมีหลากหลาย เช่น "เมดิอุมเอวุม" (medium aevum) แปลว่า "สมัยกลาง" พบบันทึกครั้งแรกในปี ค.ศ. 1604 หรือ "เมดิอาเชคูลา" (media scecula) แปลว่า "สมัยกลาง" พบบันทึกครั้งแรกในปี ค.ศ. 1625 การแบ่งช่วงเวลาออกเป็นสามสมัยกลายมาเป็นมาตรฐานสากล เมื่อนักประวัติศาสตร์ชาวเยอรมันนามว่า คริสตอฟ เซลลาเรียส ตีพิมพ์ "ประวัติศาสตร์สากลแยกเป็น สมัยโบราณ, สมัยกลาง และสมัยใหม่" (Universal History Divided into an Ancient, Medieval, and New Period) ในปี ค.ศ. 1683 ซึ่งภาษาอังกฤษเป็นเพียงภาษาหลักที่ยังคงพหุรูปแบบเช่นนั้นไว้ดังเดิม
นักประวัติศาสตร์ในกลุ่มประเทศที่ใช้ภาษากลุ่มโรมานซ์มักจะจำแนกสมัยกลางออกเป็นสองช่วง คือ สมัยกลางตอนต้นและสมัยกลางตอนปลาย แต่นักประวัติศาสตร์ในกลุ่มประเทศที่ใช้ภาษาอังกฤษยึดถือการจำแนกแบบเยอรมันซึ่งแบ่งออกเป็นสามช่วง คือ สมัยกลางตอนต้น, ตอนกลาง และตอนปลาย ในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 นักประวัติศาสตร์ชาวเบลเยียม อ็องรี ปิเยนน์ และนักประวัติศาสตร์ชาวดัตช์ โยฮัน เฮอร์ซิงกา ได้จำแนกสมัยกลางออกเป็นช่วงย่อยซึ่งต่อมาการจำแนกนี้แพร่หลายอย่างมาก คือ ต้นสมัยกลางตั้งแต่ ค.ศ. 476 - 1000 ยุคกลางตอนกลางตั้งแต่ ค.ศ. 1000 - 1300 และยุคกลางตอนปลายตั้งแต่ ค.ศ. 1300 - 1453 ในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ตลอดช่วงสมัยกลางทั้งหมดมักถูกกล่าวถึงว่าเป็นยุคมืด แต่ด้วยการจำแนกช่วงเวลาของปิเยนน์และเฮอร์ซิงกานี้ ยุคมืดจะหมายถึงยุคกลางตอนต้นเท่านั้น อย่างน้อยก็ในหมู่นักประวัติศาสตร์
การล่มสลายของจักรวรรดิโรมัน.
จักรวรรดิโรมันแผ่ขยายอาณาเขตรอบทะเลเมดิเตอร์ราเนียนจนมีอาณาเขตสูงสุดในศตวรรษที่ 2 แต่อาณาจักรโรมันที่ใหญ่เกินไปทำให้ยากแก่การปกครอง ทำให้ต้องแบ่งจักรวรรดิออกเป็นตะวันออกและตะวันตก ในค.ศ. 330 จักรพรรดิคอนสแตนตินมหาราชตั้งเมืองไบแซนติอุม (Byzantium) เป็นเมืองหลวงใหม่แทนที่โรม ตั้งชื่อใหม่เป็นโรมใหม่ (Nova Roma) แต่ผู้คนมักจะเรียกว่า เมืองของพระเจ้าคอนสแตนติน คอนสแตนติโนเปิล (Constantinople) สงครามกับชนเผ่าเยอรมัน ในยุโรปกลางและตะวันออกในปัจจุบัน ทำให้ชาวโรมันเหนื่อยล้า ในศตวรรษที่ 4 พวกชนฮั่น (Huns) จากเอเชียบุกเข้ามาในยุโรปสังหารเผ่าเยอรมันอย่างโหดเหี้ยม ทำให้เผ่าเยอรมันต่าง ๆ มาขออาศัยในจักรวรรดิ แลกเปลี่ยนกับการถูกเกณฑ์ไปรบ ใน ค.ศ. 378 ในการรบที่อเดรียโนเปิล (Adrianople) เผ่าวิสิโกธ เอาชนะทัพโรมันและยึดแคว้นดาเชีย (Dacia โรมาเนียในปัจจุบัน) เป็นที่มั่น
ในค.ศ. 391 จักรพรรดิธีโอโดซิอุสออกกฎหมายให้คริสต์ศาสนาเป็นศาสนาเพียงหนึ่งเดียวของจักรวรรดิโรมัน ความเชื่อตามหลักของคริสต์ศาสนานั้นบรรเทาความกระหายสงครามของชาวโรมันจนเกือบหมด ทำให้ต้องจ้างทหารเผ่าเยอรมันเพื่อให้สู้กับพวกเยอรมันเอง กองทัพโรมันจึงอ่อนแอลง
พระเจ้าธีโอโดซิอุสทรงแบ่งอาณาจักรโรมันออกเป็นตะวันออกและตะวันตก การแบ่งจักรวรรดิเป็นการตัดเนื้อร้ายของจักรวรรดิ คือ ฝั่งตะวันตกที่ย่อยยับด้วยการรุกรานของเผ่าอนารยชน ทำให้จักรวรรดิฝั่งตะวันออก ที่รุ่งเรืองด้วยการค้ากับเส้นทางสายไหม ยังคงอยู่รอดเป็นจักรวรรดิไบแซนไทน์ไปอีกพันปี
ใน ค.ศ. 409 เผ่าแวนดัล (Vandals) ทนการโจมตีของชาวฮันไม่ไหว จึงข้ามแม่น้ำไรน์ที่เป็นน้ำแข็งมาในแคว้นโกล (Gaul) ปล้นสะดมไปตามทางและตั้งรกรากที่คาบสมุทรไอบีเรีย ในค.ศ. 410 พระเจ้าอลาริค (Alaric) แห่งชาววิซิกอททำทัพบุกยึดกรุงโรม เผาทำลายเมืองจนพินาศ จนจักรพรรดิโฮโนริอุสแห่งจักรวรรดิตะวันตกยกแคว้นอากีแตนในฝรั่งเศสปัจจุบันให้กับพวกวิซิกอท พวกวิซิกอทจากอากีแตนก็บุกไอบีเรียขับพวกแวนดัลไปแอฟริกาเหนือในค.ศ. 429 พวกแวนดัลจากแอฟริกายกทัพเรือกลับมาโจมตีทำลายกรุงโรมใน ค.ศ. 455
ใน ค.ศ. 476 โอโดอาเซอร์ (Odoacer) จากเผ่าเยอรมันโจมตีกรุงโรม และปลดจักรพรรดิองค์สุดท้ายแห่งฝั่งตะวันตก คือ จักรพรรดิโรมุลุส ออกุสตุส (Romulus Augustus) ทำให้จักรพรรดิฝั่งตะวันออกส่งพระเจ้าธีโอโดริค (Theodoric) แห่งชาวออสโตรกอท (Ostrogoths) มายึดโรมคืน แต่ธีโอโดริคก็ตั้งอาณาจักรในอิตาลีเสียเอง
ยุคมืด.
ชนเผ่าเยอรมันต่าง ๆ เข้ามาแทนที่จักรวรรดิโรมัน ได้แก่ ชาวแองเกิลส์และชาวแซกซันในอังกฤษ ชาวแฟรงก์ในฝรั่งเศส ชาววิซิกอธในสเปน ชาวแวนดัลในแอฟริกา ชาวออสโตรกอธในอิตาลี แต่จักรวรรดิโรมันตะวันออกนั้นยังอยู่ยั้งยืนยง แต่ในยุโรปตะวันตกนั้น อารยธรรมโรมันค่อย ๆ สูญสลาย เมื่อบ้านเมืองไม่มีขื่อแป การค้าขายและคุณภาพชีวิตจึงเสื่อมลง มีเพียงคริสตจักรที่ยังคงประดิษฐานมั่นคงเป็นที่พึ่งของประชาชน สมัยนี้จึงเรียกว่ายุคมืดซึ่งไม่เกี่ยวกับความมืดมนแต่อย่างใดแต่เป็นสมัยที่บันทึกและหลักฐานทางประวัติศาสตร์ไม่มีหรือครุมเครือ
จักรพรรดิจัสติเนียนแห่งโรมันตะวันออกทรงต้องการจะรื้อฟื้นจักรวรรดิโรมันที่ยิ่งใหญ่ เลยทรงทำมหาสงครามยึดดินแดนต่าง ๆ คืน โดยทรงทำลายอาณาจักรพวกแวนดัลในค.ศ. 533 และพวกออสโตรกอธใน ค.ศ. 552 แต่ดินแดนที่พระองค์ยึดมาได้นั้นจะหลุดมือไปอย่างรวดเร็ว ด้วยการรุกรานของชาวมุสลิมในศตวรรษที่ 7 และ 8 ชาวอาหรับยึดได้แอฟริกาเหนือทั้งหมด และทำลายอาณาจักรชาววิซิกอธและยึดสเปนในค.ศ. 711 รวมทั้งบุกอิตาลีด้วย
แต่การรุกรานของชาวมุสลิมก็สามารถต้านท้านไว้ได้โดยชาวแฟรงก์ พวกแฟรงก์เรืองอำนาจในศตวรรษที่ 9 ภายใต้ราชวงศ์การอแล็งเฌียง ปราบปรามเผ่าเยอรมันอื่น ๆ และพิชิตเยอรมนี แผ่ขยายอิทธิพลของคริสต์ศาสนา จักรวรรดิไบแซนไทน์ที่อ่อนแอลงทำให้ควบคุมอิตาลีไม่ได้ ชาวลอมบาร์ด (Lombards เผ่าเยอรมันอีกเผ่า) จึงเข้ารุกรานอิตาลี พระสันตะปาปาทรงขอให้พระเจ้าชาร์เลอมาญ (Charlemagne) แห่งชาวแฟรงก์ช่วยเหลือ พระเจ้าชาร์เลอมาญทรงสามารถขับชาวลอมบาร์ดได้ และได้รับราชาภิเษกเป็นจักรพรรดิโรมันใน ค.ศ. 800 เป็นจุดเริ่มต้นของจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์
จักรวรรดิของพระเจ้าชาร์เลอมาญถูกแบ่งเป็นสามส่วนตามสนธิสัญญาแวร์เดิง (Verdun) ในค.ศ. 843 เป็นอาณาจักรแฟรงก์ตะวันออก ตะวันตก และกลาง แต่อิทธิพลของราชวงศ์คาโรแลงเจียนก็เสื่อมลง ประจวบกับการรุกรานของชาวไวกิง (Vikings) จากสแกนดีเนเวีย บุกปล้นสะดมเมืองชายฝั่งต่าง ๆ ทั่วยุโรป ทำให้การค้าล่มสลาย กษัตริย์ทรงมิอาจจะต้านการรุกรานได้ ประชาชนจึงต้องพึ่งขุนนางท้องถิ่น ทำให้ขุนนางท้องที่มีอำนาจขึ้นมา เกิดระบบเจ้าขุนมูลนายที่ทำให้อำนาจเป็นของขุนนาง ขณะที่สถาบันกษัตริย์นั้นอ่อนแอลงเรื่อย ๆ
สมัยกลางเรืองอำนาจ.