pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
รพินทร์ เชษฐา ไชยยันต์ พยายามต่อรองกับมันตรัยในการแลกเปลี่ยนตัวดารินกับคัมภีร์มหามายาวิน โดยรพินทร์จะเป็นผู้นำคัมภีร์ไปวางไว้ที่บริเวณซากปรักหักพังของปราสาทพันธุมวดีในวันรุ่งขึ้นก่อนตะวันตกดิน เพื่อเป็นการแลกเปลี่ยนตามข้อตกลงของมันตรัย ที่ได้คัมภีร์คืนไปไปแล้วจะปล่อยตัวดารินกลับคืนมา วันรุ่งขึ้นในขณะที่รพินทร์ เชษฐาและไชยยันต์ รอคอยการมาของมันตรัยเพื่อแลกเปลี่ยนคัมภีร์กับตัวดาริน วิญญาณของขุนพลวรมันต์ในร่างแงซาย ก็ช่วยเหลือและนำตัวดารินกลับคืนสู่ปางพักในตอนบ่าย ทำให้แผนการที่วางไว้กลับตาลปัตร ไชยยันต์เปลี่ยนแผนการโจมตีมันตรัย ด้วยการนำเอาระเบิดไนโตรกลีเซอรีนไปผูกที่คอของเสือโคร่งดำที่เป็นหิน ซึ่งเป็นอีกร่างของมันตรัยภายในถ้ำ ถ้าวิญญาณของมันตรัยย้ายมายังร่างของเสือโคร่งดำและมีการขยับตัว ระเบิดที่ผูกคอไว้จะระเบิดทันที
ตกดึกของคืนนั้น มันตรัยหวนกลับมาเอาคัมภีร์มหามายาวินตามที่ได้ตกลงกับรพินทร์ จึงเกิดการต่อสู้กันขึ้นระหว่างฝ่ายรพินทร์ เชษฐา ไชยยันต์ พรานบุญคำและคะหยิ่น กับฝ่ายมันตรัย รพินทร์และคะหยิ่นติดตามมันตรัยที่หลบหนีขึ้นไปยังผาหินสูงรูปเจดีย์ ปลุกปล้ำไล่ต่อสู้กันชุลมุนวุ่นวาย ในขณะที่รพินทร์กำลังจะเสียท่านั้น มันตรัยก็ถูกกระสุนปืนอาคมของเชษฐาที่อยู่ด้านล่างยิงสวนขึ้นมา ทำให้ร่างคนของมันตรัยถูกทำลายจากอาถรรพณ์ของเลือดประจำเดือน วิญญาณของมันตรัยต้องหลบหนีไปสิงยังร่างเสือโคร่งดำแทน เมื่อวิญญาณมันตรัยเข้าสิงเสือโคร่งดำที่เป็นหินและขยับตัวก็เกิดระเบิดทันที
อาถรรพณ์นิทรานคร เล่ม 2.
รพินทร์ทำลายร่างของมันตรัย กริชสีดำและคัมภีร์มหามายาวินด้วยการเผาไฟ แต่ไม่สามารถทำลายได้ พรานบุญคำจึงนำผ้าเปื้อนเลือดประจำเดือนของมาเรียโยนเข้าไปในกองไฟ จึงสามารถทำลายกริชและคำภีร์ได้สำเร็จ คืนนั้นดารินฝันเห็นขุนพลวรมันต์และประวัติอาณาจักรนิทรานครก่อนล่มสลายด้วยฝีมือของมันตรัย วิญญาณทุกดวงในอาณาจักรนิทรานครถูกจองจำกักขังด้วยกริชที่ปักตรึงกับคัมภีร์มหามายาวิน เมื่อกริชและคัมภีร์ถูกทำลายวิญาณทุกดวงจึงเป็นอิสระและขอคืนร่างแงซายให้ที่โคนต้นไม้แห่งหนึ่ง ใกล้รุ่งสาง ดารินเล่าความฝันตามที่ได้รับทราบจากวิญญาณของขุนพลวรมันต์ให้รพินทร์และเชษฐาได้รับรู้ และเร่งเร้าให้ออกติดตามค้นหาตัวแงซายให้พบ แต่รพินทร์และคนอื่น ๆ ในคณะเดินทางไม่เห็นด้วยกับการออกติดตามค้นหาแงซายทันทีตามที่ดารินต้องการ เนื่องจากอันตรายเกินไปที่จะออกตามหาในตอนที่ยังมืดๆเช่นนั้น
เมื่อเช้าเต็มที่ รพินทร์และคณะนายจ้างพร้อมด้วยพรานพื้นเมืองและคะหยิ่น ออกติดตามค้นหาแงซายตามความฝันของดาริน พบนั่งหลับพิงโคนต้นไม้ใหญ่อยู่ภายในป่า รพินทร์พบแงซายอยู่ในสภาพสลบ ชีพจรเต้นอ่อนเนื่องจากถูกแมงมุมหกขากัดที่แข้งข้างขวาเหนือข้อเท้า โดยนั่งขวางทางเข้าออกรูของแมงมุมหกขา ดารินโกรธจัดและโวยวายใส่รพินทร์ที่ไม่ยอมออกติดตามค้นหาตัวแงซาย จนกระทั่งถูกแมงมุมหกขากัดเกือบเสียชีวิต รพินทร์นึกถึงส่างปาซึ่งเป็นหมอถอนพิษที่มีวิชาสืบทอดกันมาแต่บรรพบุรุษ และเคยช่วยชีวิตของไชยยันต์ที่ถูกตะขาบดงกัดจนหายเป็นปกติ จึงนำตัวแงซายที่มีสภาพหายใจรวยรินกลับปางพักเพื่อให้ส่างปาช่วยชีวิตด้วยแท่งยาดูดพิษและพิษจากแมงมุมหกขาที่กัดแงซาย
ส่างปาช่วยชีวิตแงซายจากความตายได้สำเร็จ รพินทร์และคณะนายจ้างจึงหยุดพักการเดินทางชั่วคราว เพื่อให้แงซายได้พักฟื้นจนหายเป็นปกติ ตกตอนเย็นคะหยิ่นและส่างปารับหน้าที่ออกหาอาหารและไปขโมยเนื้อสมันได้จากเสือ แต่นำกลับมาไม่ได้เนื่องจากเนื้อมีขนาดใหญ่ พรานบุญคำจึงตามไปช่วยขนเนื้อกลับมายังปางพัก ระหว่างเดินทางเกิดยิงปะทะกับไดโนโทเรี่ยม ซึ่งเป็นช้างโบราณที่มีงางอกจากปากบนลงล่าง แทนที่จะงอกเสยขึ้นบนเช่นเดียวกับช้างปกติทั่วไป คะหยิ่นและพรานบุญคำหนีรอดมาได้แต่ทิ้งส่างปาไว้ในฝูงไดโนโทเรี่ยม เชษฐา รพินทร์และมาเรียออกติดตามเพื่อช่วยเหลือส่างปาทันทีที่ทราบข่าว ก่อนยิงถล่มโขลงช้างโบราณจนซากกองเกลื่อนกลาดไปทั่วบริเวณ และช่วยเหลือส่างปาที่หนีเอาตัวรอดจากโขลงช้างไดโนโทเรี่ยมเข้าไปในดงไผ่ได้สำเร็จ
เชษฐาอธิบายเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น รวมทั้งลักษณะของช้างโบราณให้ดารินและไชยยันต์ได้รับรู้ มาเรียและดารินวิเคราะห์ถึงลักษณะของช้างแปลกประหลาดตามคำบอกเล่าของส่างปาและคะหยิ่น พบว่าเป็นสัตว์ในยุคดึกดำบรรพ์ที่น่าจะสูญพันธุ์ไปจากโลกนี้แล้ว ทำให้เป็นที่อัศจรรย์ใจกันยิ่ง หลังจากนั้นเชษฐาสอบถามถึงวันเวลาในการเดินทาง ไชยยันต์ยืนยันด้วยวันที่ในไดอารี่คือวันอาทิตย์ที่ 11 ตุลาคม (ขึ้น11 ค่ำ เดือน 11) และวันขึ้น 5 ค่ำ เดือน 12 ซึ่งเป็นวันท่ลายแทงกำหนดปริศนาไว้ว่าจะเกิดปรากฏการณ์ "ปิ่นพระศิวะจะฉายแสงเรืองรอง และถันพระอุมาจะปรากฏ" คือวันอังคารที่ 3 พฤศจิกายน พร้อมกับการยืนยันตำแหน่งในการเดินทางของคณะนายจ้างที่ผ่านเขตเหนือสุดของรัฐว้าจากรพินทร์
รพินทร์รับหน้าที่ยามเฝ้าดูแลปางพักในช่วงค่ำ และนำลายแทงขุมทรัพย์เพชรพระอุมาของมังมหานรธาออกมาพิจารณา ตกดึกแงซายที่หายจากการบาดเจ็บออกมาพูดคุยด้วยพร้อมกับใช้ดุ้นฟืนที่ติดไฟกลายเป็นถ่าน วาดภาพพระศิวะและปิ่น ทำให้รพินทร์โกรธจัดเนื่องจากคิดว่าดารินเล่าเรื่องแผนที่ลายแทงให้แงซายได้รับรู้ รุ่งขึ้นจึงอารมณ์เสียใส่ดารินก่อนจะปรับความเข้าใจกันภายหลัง เชษฐา ดาริน ไชยยันต์ชวนรพินทร์และแงซายไปตรวจสอบยังซากช้างไดโนเทเรี่ยมที่ถูกยิงเสียชีวิตในการปะทะกับคะหยิ่นและส่างปา แต่พบปัญหาใหญ่ที่เกิดขึ้นเนื่องจากซากของไดโนเทเรี่ยมถูกสัตว์ที่มีขนาดใหญ่โตกว่ามากินซาก และทิ้งรอยเท้าขนาดมโหฬารเอาไว้ทั่วบริเวณ รพินทร์สังหรณ์ใจถึงภัยอันตรายที่จะตามภายหลัง จึงให้แงซายเตรียมธนูติดระเบิดทีเอ็นทีไว้ให้พร้อม
อาถรรพณ์นิทรานคร เล่ม 3.
รุ่งเช้ารพินทร์ คณะนายจ้างและพรานพื้นเมือง ต่างพากันตกใจเสียงร้องคำรามกึกก้องราวกับฟ้าผ่าที่ลอยมากับสายลม มาเรียพิจารณาเหตุการณ์ทั้งหมดแล้วบอกว่า ทั้งคณธอาจต้องเผชิญกับไดโนเสาร์ แต่จะเป็นพันธุ์ใดไม่แน่ใจ
อุณหภูมิลดลงเหลือ 6 องศาและหมอกลงหนาจัดจนมองไม่เห็นเส้นทาง พอหมอกเริ่มจางรพินทร์ก็นำคณะนายจ้างออกเดินทางต่อโดยมุ่งหน้าเขาเกือกหน้าเป็นจุดแรกของการเดินทางซึ่งอยู่ทางตะวันออกของนิทรานคร ระหว่างทางพบรอยก้อนหินขนาดเท่ารถยนต์พลิกกลิ้ง และซากไดโนเสาร์ขนาดใหญ่ถูกกินทิ้งไว้เป็นกองมหึมา ต่อมพบแรดอาสินอยด์สายตาสั้นและอารมณ์ร้อน ที่ต้องจบชีวิตด้วยปืน .600 ไนโตรเอกซ์เพรส ของไชยยันต์ และรพินทร์ยิงกวางดาว ด้วยปืน .30-06 ไว้สำหรับเป็นสเบียงในการเดินทาง ก่อนนำคณะนายจ้างมุ่งหน้าสู่ป่าหินในบริเวณเขาเกือกม้า ภายในป่าหินรพินทร์พบใบกระบองเพชรถูกรอยมีดเฉือน ซึ่งเป็นร่องรอยของพรานชดที่ทำทิ้งไว้
ระหว่างค้นหาร่องรอยของพรานชดในบริเวณนั้น แงซายได้ช่วยชีวิตของส่างปาจากเสือเขี้ยวดาบที่แอบซุ่มโจมตีหวังได้ส่างปาเป็นเหยื่อด้วยปืน .375 จำนวน 2 นัด และพบร่องรอยกระสุนปืนของพรานชดในกะโหลกของเสือเขี้ยวดาบอีกหัวหนึ่งใกล้ๆกัน มาเรียพบปลอกกระสุน .450 ไนโตรเอกซ์เพรสตกหล่นอยู่ พรานเส่ยและพรานเกิดพบปลอกกระสุนในบริเวณใกล้เคียงเช่นเดียวกัน เป็นปลอกกระสุนปืนลูกซองเบอร์ 12 สองปลอก ซึ่งเป็นแบบกรังด์ปรีซ์ ทำด้วยกระดาษ เป็นรุ่นเก่าของอีลีย์ รพินทร์นำคณะนายจ้างออกจากป่าหินมุ่งหน้าทะเลสาบมรณะ ระหว่างทางเกิดพลัดหลงเข้าไปในดงเถาวัลย์กินคน ที่เต็มไปด้วยเถาวัลย์ขนาดใหญ่และเคลื่อนไหวได้ราวกับสัตว์มีชีวิต
ในระหว่างที่รพินทร์พยายามดิ้นรนเอาตัวรอดและช่วยเหลือทุกคน เกิดมีการลองเชิงซึ่งกันและกันระหว่างรพินทร์และแงซายในการกำจัดเถาวัลย์กินคนด้วยไฟ เป็นเหตุให้เมื่อหลุดรอดมาได้อย่างปลอดภัย แงซายก็โดนดารินตบหน้าเป็นการลงโทษ ฐานที่ลองเชิงกับรพินทร์โดยไม่ดูสถานการณ์ หลังจากผ่านดงเถาวัลย์กินคนมาได้ รพินทร์นำคณะนายจ้างออกเดินทางต่อก่อนหาที่หยุดพักแรมในช่วงเย็น ช่วงเวลาหัวค่ำเกิดเหตุการณ์ไม่คาดฝันขึ้นเมื่อส่างปาทำปืนของจันลั่นขึ้น เป็นเหตุให้ทั้งหมดเกิดการประทะกันอย่างซึ่งหน้ากับไทรันโนซอรัส เร็กซ์ ไดโนเสาร์กินเนื้อที่ดุร้ายที่สุดในยุคดึกดำบรรพ์ ซึ่งเป็นตัวเดียวกันที่ไปกินซากของช้างโบราณไดโนโทเรี่ยมที่ถูกมาเรีย เชษฐาและรพินทร์ยิงตาย และกินซากไดโนเสาร์ที่พบระหว่างทาง
อาถรรพณ์นิทรานคร เล่ม 4.
รพินทร์และคณะนายจ้างพากันแยกย้ายหลบหนีไทรันโนซอรัส เร็กซ์ โดยไชยยันต์หลบหนีไปกับมาเรีย เชษฐากับพรานบุญคำและคะหยิ่น เส่ยไปกับส่างปา และแงซายพลัดหลงไปคนเดียว ส่วนดารินหลบหนีเข้าไปซ่อนตัวในซอกหินพร้อมกับรพินทร์ที่สลบจากการปะทำระหว่างมนุษย์และไดโนเสาร์ โดยมีพรานจันและพรานเกิดติดตามไปด้วย ไชยยันต์ยิง .600 ไนโตรเอกซ์เพรสใส่หางไทรันโนซอรัส เร็กซ์เพื่อช่วยชีวิตส่างปากับเส่ยที่ทะเล่อทะล่าเข้าไปในบริเวณที่มันซุ่มอยู่ ไทรันโนซอรัส เร็กซ์อาละวาดจนป่าหินสะเทือน ดารินที่เข้าไปหลบซ่อนในซอกหินออกมาดูสถานการณ์ได้รพินทร์ส่องไฟให้และได้โอกาสยิงด้วยปืน .300 เข้าที่ดวงตาด้านซ้ายของไทรันโนซอรัส เร็กซ์ บอดสนิททันที สร้างความเจ็บปวดและโกรธแค้นให้แก่มันมากยิ่งขึ้นก่อนหลบหนีไป ไชยยันต์และมาเรียที่หลบหนีไทรันโนซอรัส เร็กซ์ ไปด้วยกันเมื่อคืน ต่างเผยความรู้สึกในใจและตกลงใช้ชีวิตเป็นสามีภรรยาร่วมกัน เช่นเดียวกับดารินและรพินทร์ที่เผยใจต่อกันเป็นครั้งแรก
รุ่งขึ้นหลังจากหลบซ่อนจากไทรันโนซอรัส เร็กซ์ รพินทร์นำคณะนายจ้างออกเดินทางต่อเพื่อค้นหาหาแหล่งน้ำ แต่กลับพบไทรันโนซอรัส เร็กซ์ ที่หวนย้อนกลับมาอีกครั้ง มาเรียบันดาลโทสะจนควบคุมสติไม่ได้ วิ่งเข้าใส่ไทรันโนซอรัส เร็กซ์ เป็นเหตุให้รพินทร์ออกติดตามมาเพื่อช่วยเหลือมาเรีย ในระหว่างที่ไทรันโนซอรัส เร็กซ์ ไล่กวดมาเรียและจวนเจียนที่จะพลาดท่าถูกจับได้ ขณะนั้นเอง ก็เกิดแผ่นดินไหวอย่างรุนแรงทำให้รพินทร์และมาเรียหลุดเข้าไปในถ้ำ
รุ่งเช้ารพินทร์พยายามหาทางออกจากถ้ำด้วยการปีนขึ้นไปจนพบรังนกโกลเด้น อีเกิล เกิดการต่อสู้ระหว่างรพินทร์และนกโกลเด้น อีเกิล แต่ได้แงซายตามมาช่วยเหลือพร้อมกับตอกทอยขึ้นไปรับตัวรพินทร์และมาเรียลงสู่พื้นดิน รุ่งขึ้นก่อนออกเดินทาง สภาพแวดล้อมก็เปลี่ยนไปจากเดิม มีน้ำพุเกิดใหม่หลายจุดและแผ่นดินแยก ซึ่งต้องใช้สะพานเชือกแบบคอมมานโดเดี่ยวชักรอกข้ามกันไป รพินทร์นำคณะนายจ้างผ่านโอเอซิสและหยุกพักแรม ซึ่งเป็นจุดเดียวกับที่พรานชดเคยมาพักค้างแรมพร้อมกับหนามอิน
ตกดึกไทรันโนซอรัส เร็กซ์ แอบหวนย้อนกลับมาอีกครั้ง แต่ไม่กล้าเข้ามาใกล้เนื่องจากกลัวกองไฟที่ก่อไว้รอบปางพัก รพินทร์กับแงซายจะออกไปยิงไทรันโนซอรัส เร็กซ์ด้วธนูติดระเบิด แต่รพินทร์เกิดไข้จับสั่นขึ้นเสียก่อน จึงเสียโอกาสไป เช้ามืดของวันรุ่งขึ้น แงซายยิงกวางด้วยธนูสำหรับเป็นเสบียงในการเดินทาง รพินทร์ซึ่งหายไข้ดีแล้วและคณะนายจ้างต่างเตรียมตัวและเสบียงให้พร้อมก่อนออกเดินทาง คะหยิ่นแอบหลบไปปลดทุกข์บริเวณใกล้กับปางพัก และได้พบเจอร่องรอยของพรานชดที่บริเวณซากเก่าแก่ของต้นปาล์ม เป็นร่องรอยของมีดที่สลักข้อความว่า "เกาะแห่งชีวิต-อนุชา วราฤทธิ์-หนานอิน 30/9/25..." สร้างความตื่นเต้นและดีใจให้แก่คณะนายจ้างเป็นอย่างยิ่ง ที่พบว่าบุคคลที่ออกติดตามค้นหายังมีชีวิตอยู่ ภายหลังจากตรวจสอบ พบร่องรอยการเดินทางและการพักแรมของพรานชดและหนานอิน รพินทร์นำคณะนายจ้างออกเดินทางต่อโดยมุ่งหน้าสู่ช่องเขาขาด
ระหว่างทางมาเรียสังเกตเห็นนกแร้งตัวหนึ่งบินวนอยู่บนท้องฟ้าอย่างผิดสังเกต จนกระทั่งเกือบโพล้เพล้ รพินทร์จึงนำคณะนายจ้างเดินทางถึงบริเวณป่าหินใกล้ ๆ ช่องเขาขาด และสามารถมองเห็นช่องเขาขาดได้ในระยะทางไม่เกิน 3 กิโลเมตรอยู่เบื้องหน้า มาเรียมองเห็นนกแร้งบินวนบนท้องฟ้าในลักษณะเฝ้าติดตามการเดินทางของตนเองและทุกคนในคณะเดินทางตลอดเวลา นกแร้งเฝ้าติดตามคณะเดินทางอยู่สามวัน ก่อนจะผละหายไป และมาบินวนเวียนนำหน้าอยู่บริเวณช่องเขาขาด รพินทร์นำคณะนายจ้างมาหยุดพักที่บริเวณป่าหิน ก่อนสงสัยในพฤติกรรมการบินที่แปลกประหลาดของนกแร้ง จึงใช้กล้องส่องทางไกลส่องมองดูยังบริเวณช่องเขาหัวขาด ภาพจากกล้องส่องทางไกลที่มองเห็นคือไทรันโนซอรัส เร็กซ์ นอนเอาลำตัวขวางทางอยู่ที่ช่องเขาขาดซึ่งอยู่ห่างออกไปราว 2.5 - 3 กิโลเมตร
ป่าโลกล้านปี
ป่าโลกล้านปี เป็นตอนที่ห้าของเพชรพระอุมาจำนวน 4 เล่ม ได้แก่ป่าโลกล้านปี เล่ม 1 - 4
ป่าโลกล้านปี เล่มที่ 1.
มาเรียมองเห็นนกแร้งบินวนบนท้องฟ้าในลักษณะเฝ้าติดตามการเดินทางของทุกคนในคณะเดินทางตลอดเวลา นกแร้งเฝ้าติดตามคณะเดินทางอยู่สามวัน ก่อนจะผละหายไป และกลับมาบินวนเวียนนำหน้าอยู่บริเวณช่องเขาขาด รพินทร์นำคณะนายจ้างมาหยุดพักที่บริเวณป่าหิน ก่อนสงสัยในพฤติกรรมการบินที่แปลกประหลาดของนกแร้ง จึงใช้กล้องส่องทางไกลส่องมองดูยังบริเวณช่องเขาขาด ภาพจากกล้องส่องทางไกลที่รพินทร์มองเห็นคือไทรันโนซอรัส เร็กซ์ ตัวที่ถูกดารินยิงเข้าที่ดวงตาด้านซ้ายจนบอดสนิท นอนเอาลำตัวขวางทางอยู่ที่ช่องเขาขาดซึ่งอยู่ห่างออกไปราว 2.5 - 3 กิโลเมตร ก่อนนำคณะนายจ้างและแงซายไปยังบริเวณทุ่งโล่ง ไต่ขึ้นไปยังหมู่หินและใช้กล้องส่องทางไกลสำรวจไทรันฯ ยังบริเวณช่องเขาขาด
เชษฐาสอบถามเส้นทางอื่นเพื่อหาทางหลีกเลี่ยง แต่รพินทร์ยืนยันเส้นทางเดิมเพื่อมุ่งหน้าสู่ทะเลสาบมรณะตามกำหนดการเดินทาง ก่อนสั่งการให้พรานพื้นเมืองสร้างปางพักที่บริเวณป่าหินแทนการพักแรมที่ช่องเขาขาด กลางคืนเกิดฝนตกอย่างหนัก ทั้งหมดพากันแอบหลบฝนบริเวณชะง่อนผาหินจนกระทั่งฝนเริ่มซา พรานเกิดและส่างปามีอาการจับไข้ ดารินช่วยปฐมพยาบาลพร้อมกับแจกจ่ายยาให้แก่ทุกคนเพื่อป้องกันการเจ็บป่วย ทั้งหมดต่างหลับพักผ่อนเอาแรงก่อนจะถูกปลุกให้ตื่นด้วยเสียงการเคลื่อนไหวของสัตว์ใหญ่ชนิดหนึ่ง รพินทร์นำคณะนายจ้างและแงซายออกติดตามไดโนเสาร์ปากเป็ดคู่หนึ่งที่ออกหากินภายหลังฝนตกที่มุ่งหน้าไปยังบริเวณช่องเขาขาดและถูกไทรันฯ ขย้ำกินเป็นอาหาร
รุ่งเช้าเชษฐาเตรียมหารือกับรพินทร์ ไชยยันต์และแงซาย ในการกำจัดไทรันฯ และเสนอแผนการสังหารด้วยการแบ่งกำลังออกเป็นสองฝ่าย ฝ่ายหนึ่งทำหน้าที่ล่ออีกฝ่ายหนึ่งทำหน้าที่ซุ่มโจมตี ดาริน ไชยยันต์ พรานเกิด พรานเส่ย มาเรีย พรานบุญคำ ส่างปาและคะหยิ่น ทำหน้าที่หลอกล่อและยั่วโทสะไทรันฯ เชษฐา รพินทร์ และแงซาย ทำหน้าที่คอยดักซุ่มยิงเมื่อไทรันฯเข้ามาใกล้ หลังจากยั่วโทสะได้สำเร็จ มาเรียเกิดพลัดหลงแตกจากทิศทางที่ทุกคนวิ่งหนีออกมาจากการโจมตีของไทรัน และพลาดท่าเสียทีจนสลบ รพินทร์จึงยิงด้วย .458 วินเชสเตอร์ แม็กนั่มแอฟริกัน เข้าที่ดวงตาข้างขวาของไทรันฯ บอดสนิททันที เชษฐาเป็นผู้สังหารด้วยธนูติดระเบิดทีเอ็นทีจำนวน 2 ดอก ดอกแรกพุ่งเข้าปักติดแน่นที่ซอกรักแร้บริเวณขาหน้า และดอกที่สองที่ปักติดแน่นบริเวณก้านคอก่อนระเบิดอย่างรุนแรง
มาเรียได้รับบาดเจ็บจากการกระแทกกับแง่หิน รพินทร์จึงออกเดินทางต่อในเช้าวันรุ่งขึ้น คืนนั้นแงซายมานั่งเป็นเพื่อนคุยกับรพินทร์พร้อมเล่าเรื่องราวของมรกตนครและขุมทรัพย์เพชรพระอุมาให้ฟัง รุ่งเช้ามาเรียหายเป็นปกติพร้อมออกเดินทาง รพินทร์นำคณะนายจ้างบ่ายหน้าสู่ช่องเขาขาดมุ่งสู่ทะเลสาบมรณะทางด้านทิศใต้ ระหว่างทางพบกับบรอนโตเซารัส ช่วงบ่ายจึงถึงทะเลสาบมรณะ ในขณะเตรียมตัวออกเดินทาง เกิดการปะทะกับเทราโนดอนจำนวนมากริมฝั่งทะเลสาบมรณะ เกิดความชุลมุนวุ่นวายชั่วขณะ เสียงไรเฟิลและลูกซองดังไปทั่วบริเวณ หลังจากปะทะกันทราโนดอนถูกยิงตายเกือบหมดฝูง มีเพียง 2-3 ตัวเท่านั้นที่หนีรอดไปได้
มาเรียตั้งข้อสังเกตฝูงค้างคาวจำนวนหนึ่งที่สงสัยจะเป็นค้างคาวดูดเลือด ระหว่างทางรพินทร์และดารินยิงค้างคาวที่ห้อยหัวตามกิ่งไม้ลงมาตรวจสอบ พบเป็นเทอโรซอร์หรือค้างคาวดูดเลือดจริงอย่างที่มาเรียสันนิษฐานไว้ รพินทร์นำคณะนายจ้างลัดเลาะเลียบขอบทะเลสาบไปทางทิศตะวันออก เพื่อตัดอ้อมระยะทางไปยังทิวเขาปีกครุฑ และหลบค้างคาวดูดเลือดเหล่านั้นด้วย ระหว่างทางพบแรดอาสินอยด์จำนวน 2 ตัว แต่หลบหลีกมาได้โดยไม่เกิดการปะทะกัน เวลาประมาณบ่ายโมงคณะเดินทางจึงถึงด้านตะวันออกเฉียงใต้ของขอบทะเลสาบมรณะ ภายในทะเลสาบมีใบบัวประหลาด ใบใหญ่เหมือนบัววิกตอเรีย แกนกลางกลวงบานอยู่ใต้น้ำ รพินทร์ให้แงซายลุยน้ำไปยังอีกฝั่งเพื่อเป็นการหยั่งระดับความลึกของทะเลสาบ ก่อนนำทุกคนเดินตามร่องน้ำที่แงซายเดินนำหน้าไว้ โดยพยายามหลีกเลี่ยงใบบัวจนถึงฝั่งโดยปลอดภัย รพินทร์ให้แงซายทดสอบใบบัวประหลาดด้วยการทุ่มขอนไม้ลงไปกลางใบ ซึ่งหุบใบม้วนเข้าหากันทันทีก่อนรูดตัวจมหายลงไปใต้น้ำ
รพินทร์พยายามดึงใบบัวประหลาดขึ้นมาและพบโครงกระดูกมนุษย์จำนวน 2 โครงอยู่ภายใน ดารินพิสูจน์ลักษณะของกะโหลก เป็นของชนเผ่าเอเชียตะวันออก กะโหลกหนึ่งอายุประมาณ 30 ปี และอีกกะโหลกอายุประมาณ 55-60 ปี เสียชีวิตมาแล้วเกือบ 2 ปี และพบปลอกกระสุนปืน .450 ของพรานชด ปลอกกระสุน .450 และปลอกลูกซองของหนานอินตกอยู่ ทำให้เชษฐาและไชยยันต์ลงความเห็นว่าพรานชดและหนานอินคือเจ้าของโครงกระดูก แต่แงซายช่วยพิสูจน์ร่องรอยของฟันที่หายไป พร้อมกับเล่าเหตุการณ์ที่ทำให้หนานอินต้องถอนฟันทิ้ง ซึ่งช่วยพิสูจน์ให้เห็นว่ากะโหลกที่ค้นพบไม่ใช่พรานชดและหนานอิน ก่อนเดินทางต่อโดยตัดขึ้นทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ และหยุดพักแรมที่เนินเขาเตี้ย ๆ ทางด้านตะวันออกของทะเลสาบมรณะ พร้อมสั่งการให้สร้างปางพักที่สามารถคุ้มกันฝนพร้อมตัดไม้หนามจำนวนมากมุงรอบปางพัก เพื่อป้องกันอันตรายจากเทอโรซอร์
พรานพื้นเมือง คะหยิ่นและส่างปายังไม่กลับปางพัก รพินทร์จึงออกติดตาม พบทั้งหมดเดินลากกิ่งไม้หนามที่มัดไว้วนรอบโคนต้นไม้ใหญ่จากการสะกดของลิงใหญ่มหึมาที่พรานบุญคำเชื่อว่าคือโป่งค่าง จึงช่วยเหลือและนำตัวทั้งหมดกลับปางพัก ระหว่างทางพบเจอคณะนายจ้างและแงซายที่ออกติดตามมาเนื่องจากได้ยินเสียงปืน แต่เมื่อกลับไปถึงปางพักก็พบว่าสัมภาระและอุปกรณ์ในการเดินทาง รวมทั้งปืนและเครื่องกระสุนภายในปางพักหายไป และมีรอยเท้าลิงใหญ่มากมายย่ำอยู่เต็มบริเวณ คงเหลือแต่ปืนไรเฟิล จำนวน 6 กระบอก และปืนสั้นติดตัวเชษฐา ไชยยันต์ ดาริน ที่คล้องติดสายคาดเอว จำนวน 3 กระบอก ซึ่งเมื่อรวมกระสุนจากปืนสั้นทั้ง 3 กระบอกแล้ว มีกระสุนปืนเหลืออยู่ประมาณ 90 นัด เท่านั้น
ป่าโลกล้านปี เล่มที่ 2.
ระหว่างสำรวจสัมภาระ ปางพักถูกล้อมรอบโดยฝูงลิงขนาดใหญ่จำนวนมาก ตกดึกฝูงเทอโรซอร์เข้าโจมตีปางพักตามที่รพินทร์คาดการณ์ไว้ แต่ได้ฝูงลิงช่วยเหลือขับไล่เทอโรซอร์ก่อนควบคุมตัวทุกคนในคณะเดินทางไว้เป็นเชลย รุ่งขึ้นฝูงลิงต่างช่วยกันรื้อปางพักและกวาดต้อนคณะเดินทางให้ติดตามพวกมันไป ระหว่างทางแงซายและรพินทร์ค่อย ๆ หลบเลี่ยงออกจากการควบคุมของฝูงลิงได้สำเร็จ พร้อมกับพยายามหาหนทางช่วยเหลือคณะนายจ้าง รพินทร์ย้อนกลับไปรวมกลุ่มอีกครั้งและให้แงซายติดตามฝูงลิงไปห่าง ๆ ประมาณบ่ายโมงกว่า ๆ ฝูงลิงจึงนำคณะเดินทางที่ตกเป็นเชลยมายังหุบเขานิลกาญจน์ โดยมีแงซายตามมาสมทบภายหลัง
ฝูงลิงนำตัวคณะเดินทางไปยังถ้ำใหญ่ภายในหุบเขา เพื่อให้ช่วยรักษาอาการบาดเจ็บของวายา หัวหน้าฝูงลิงที่ได้รับบาดเจ็บจนไส้ไหล จากการต่อสู้กับไดโนเสาร์สามเขาเมื่อสองวันก่อน ดารินช่วยเย็บบาดแผลและปฐมพยาบาลให้แก่วายา ทั้งหมดพบกองสัมภาระ อาวุธปืนและเครื่องกระสุนที่สูญหายไป แงซายพบฤๅษีโกฑัญญะโดยบังเอิญ ในขณะสำรวจรอบ ๆ บริเวณถ้ำของวายา ก่อนพารพินทร์และทุกคนในคณะไปนมัสการและฝากตัวเป็นศิษย์ ฤๅษีโกฑัญญะช่วยทำให้มนุษย์และลิงสามารถสื่อสารกันได้รู้เรื่อง คณะเดินทางจึงได้ทราบเรื่องราวของวายาและไดโนเสาร์สามเขาหรือไทรเซราทอปส์ ที่บุกเข้าทำร้ายและต่อสู้จนได้รับบาดเจ็บ วายาสังหารไดโนเสาร์สามเขาตายไปหนึ่งตัวแต่ต้องสูญเสียลิงบริวารไปถึง 7 ตัว
นอกจากนี้ยังมีข่าวคราวการเดินทางของพรานชดและหนานอิน ที่ได้รับการช่วยเหลือหลังจากจากวายา และพักฟื้นที่หุบเขานิลกาญจน์เป็นเวลา 10 วัน ก่อนมอบมีดโบวี่ ขนาด 12 นิ้ว แก่วายาเพื่อเก็บไว้เป็นที่ระลึก รพินทร์รับปากวายาในการจะกำจัดไดโนเสาร์สามเขาที่เป็นศัตรูของวายา ตกดึกรพินทร์ ดารินและแงซาย ออกตามล่าไดโนเสาร์สามเขาตามสัญญา รพินทร์ให้แงซายล่วงหน้าไปก่อนและติดตามไปภายหลังพร้อมกับดารินหลังจากได้ยินเสียงร้องของแงซาย เมื่อไปถึงรพินทร์และดารินกลับถูกไดโนเสาร์สามเขาพุ่งเข้าโจมตีก่อนกำจัดไดโนเสาร์สามเขาได้สำเร็จ และพบพานท้ายปืนไรเฟิล .375 เบราว์นิ่งและผ้าโพกหัวสีดำของแงซายตกอยู่ จึงเข้าใจว่าแงซายถูกหินใหญ่ทับเสียชีวิต คณะนายจ้างและพรานพื้นเมืองออกติดตามมาสมทบภายหลังจากได้ยินเสียงปืน และตื่นตกใจเมือทราบข่าวการเสียชีวิตของแงซาย
รพินทร์นำคณะนายจ้างกลับถ้ำที่พักของวายาก่อนหมดสติไป ดารินช่วยปฐมพยาบาลรพินทร์สุดความสามารถแต่อาการกลับไม่ดีขึ้น ระหว่างที่ทุกคนในคณะเดินทางกำลังสิ้นหวัง แงซายปรากฏตัวขึ้นหน้าถ้ำ พร้อมกับแมงมุมหกขาและสร้อยเครื่องรางของรพินทร์ที่ทำตกไว้ขณะปะทะไดโนเสาร์สามเขา ก่อนให้ส่างปาใช้พิษของแมงมุมหกขาเพื่อช่วยชีวิตรพินทร์
ป่าโลกล้านปี เล่มที่ 3.
ระหว่างที่ส่างปาช่วยชีวิตรพินทร์ แงซายเล่าเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นกับตนเองจนกระทั่งสามารถเอาตัวรอดจากก้อนหินใหญ่ที่ทับอยู่ ด้วยการมุดออกทางรูตัวตุ่น และได้ทราบจากฤๅษีโกฑัญญะ ให้ติดตามไปช่วยเหลือรพินทร์ที่ถูกแมงมุมหกขากัดให้ทุกคนในคณะเดินทางฟัง รุ่งเช้าอาการของรพิทร์ดีขึ้นตามลำดับ ก่อนจะตื่นขึ้นมาประมาณบ่ายโมงเศษพร้อมรับทราบเรื่องราวทั้งหมดก่อนหลับอีกครั้ง รุ่งเช้ารพินทร์และคณะนายจ้างพร้อมด้วยพรานพื้นเมือง แงซาย คะหยิ่นและส่างปา พากันไปกราบลาฤๅษีโกฑัญญะบนยอดเขา โดยถือฤกษ์เดินทางคือเวลา 9.00 น. ดารินมอบกระจกเงาให้วายาเป็นที่ระลึก ก่อนออกเดินทางเลียบทิวเขาปีกครุฑ มุ่งหน้าสู่หลุมอุกกาบาตที่ 1 ตามแผนที่โดยมีจุดหมายแรกที่แอ่งการะเวก
รพินทร์นำคณะนายจ้างออกเดินทางประมาณ 4 ชั่วโมงจึงถึงแอ่งการเวก พบเจอกับพายุลูกเห็บจนไม่สามารถเดินทางต่อได้ต้องหลบพักภายในโพรงหมาป่า และทราบภายหลังว่าทุ่งโล่งแห่งนี้คือทุ่งลมกรด คืนนั้นพรานเส่ยและส่างปาเป็นตะคริวเนื่องจากสภาพอากาศหนาวจัด พรานบุญคำนำยาร้อนมาต้มเพื่อช่วยชีวิตพรานเส่ยและส่างปา รุ่งเช้าจึงออกเดินทางต่อ พบโอเอซิสที่เป็นป่าเกิดใหม่อายุไม่เกิน 300 ปี
ระหว่างทางแงซายบอกแก่รพินทร์ว่าสามารถอ่านภาษาพม่าโบราณออก ทำให้ทั้งหมดรู้ว่าลายแทงที่ล่ามขี้เมาชาวพม่าแปลนั้นตกหล่นเกือบทั้งหมด ก่อนหยุดพักแรมที่ถ้ำแห่งหนึ่งในตอนเย็น คืนนั้นมาเรียเริ่มแสดงอาการแพ้ท้องเป็นครั้งแรก รพินทร์กลายเป็นผู้ต้องสงสัยในสายตาดารินแต่ไชยยันต์รับสารภาพว่าตนเองเป็นพ่อของเด็กเอง มาเรียโกรธไชยยันต์เป็นอันมากและคิดว่าเด็กในท้องจะเป็นอุปสรรคต่อการเดินทางต่อไป ในคืนนั้นรพินทร์นำแผนที่ลายแทงออกมาหารือกับแงซายในการค้นหาหลุมอุกกาบาตที่หนึ่ง ซึ่งต้องเริ่มต้นในการค้นหาที่ช่องประตูผา รุ่งขึ้นรพินทร์นำคณะนายจ้างออกค้นหาช่องประตูผา จนกระทั่งเที่ยงก็ยังไม่สามารถหาช่องประตูผาพบ ซึ่งช่องประตูผา ตามลายแทงขุมทรัพย์เพชรพระอุมา มีความสำคัญคือเป็นจุดเริ่มต้นในการหาหลุมอุกกาบาตที่หนึ่ง โดยเดินไปทางด้านทิศตะวันตกเฉียงเหนือ เป็นระยะทางประมาณ 5-6 ชั่วโมง รพินทร์จึงมอบลายแทงแผนที่จริงให้แงซายเป็นผู้ถือชั่วคราว ก่อนออกอุบายทดสอบแงซายด้วยการแยกตัวออกไปค้นหาช่องประตูผาตามลำพัง
จนกระทั่งเย็นรพินทร์ก็ยังไม่กลับมายังจุดที่คณะเดินทางรอคอย เชษฐาและแงซายจึงออกติดตามค้นหาทันที รุ่งเช้ารพินทร์กลับมาตามลำพังโดยปราศจากเชษฐาและแงซาย และเมื่อทราบเรื่องราวจากดารินและไชยยันต์ รพินทร์จึงหวนย้อนกลับไปช่องประตูผาอีกครั้ง ก่อนพบว่าแงซายและเชษฐาไม่ได้รับอันตรายจากดงว่านพิษที่ตนประสบมา อันเป็นเหตุที่ทำให้สลบไปและไม่ได้กลับมที่แค้มป์พักตามกำหนด และสามารถนำพาเชษฐาล่วงหน้าไปหลุมอุกกาบาตที่หนึ่งได้อย่างปลอดภัย
ป่าโลกล้านปี เล่มที่ 4.
ประมาณบ่ายโมง รพินทร์จึงนำคณะนายจ้างเดินทางถึงหลุมอุกกาบาตที่หนึ่ง เชษฐาอธิบายให้รพินทร์เข้าใจว่าแงซายไม่ได้ทรยศแต่ตนเองเป็นคนสั่งให้ล่วงหน้านำมาก่อน ทั้งที่จริงแล้วแงซายพยายามทักท้วงให้อยู่รอตามคำสั่ง รพินทร์จึงมอบลายแทงให้แงซายเป็นผู้ถือตลอดไป บ่ายสองโมงกว่า ๆ ฝนตั้งเค้ามาแต่ไกลและทำท่าจะตก รพินทร์จึงนำคณะเดินทางมาหลบพักภายในโพรงถ้ำที่อยู่ใต้ขอบเหวลงมา คืนนั้นคณะเดินทางพบเหมืองทองคำโดยบังเอิญ แต่กลับไม่มีใครต้องการเก็บทองคำเอาไว้แม้แต่ผู้เดียว ตกดึกมาเรียออกอุบายหลอกล่อขอยาร้อนจากพรานบุญคำ แต่รพินทร์เข้าขัดขวางและพยายามเกลี้ยกล่อมมาเรียให้เก็บรักษาลูกในท้องไว้
มาเรียใจอ่อนยอมเก็บรักษาลูกในท้องไว้และยอมรับไชยันต์เป็นพ่อของเด็ก หลังจากเกลี้ยกล่อมมาเรียสำเร็จ แงซายยอมเปิดปากเล่าเรื่องราวของตนเองทั้งหมดให้ฟัง รวมทั้งการที่ต้องแยกตัวจากคณะเดินทางเมื่อถึงเนินพระจันทร์เพื่อกลับไปทำหน้าที่ "ทศพิธราชธรรม" รุ่งเช้ารพินทร์นำคณะนายจ้างออกเดินทางต่อ ก่อนพบหลุมอุกกาบาตที่สองในเวลาก่อนค่ำ เสบียงอาหารจากหุบเขานิลกาญจน์ที่นำมาด้วยใกล้หมดเต็มที ตลอดเส้นทางไม่พบสัตว์ที่สามารถนำมาเป็นอาหารได้แม้แต่ตัวเดียว รพินทร์ยิงสัตว์ชนิดหนึ่งรูปลักษณะคล้ายแกะหรือแพะมาเป็นอาหาร ใกล้ค่ำรพินทร์นำคณะนายจ้างมาถึงป่าหินและภูเขาเตี้ย ๆ
คืนนั้นเกิดฝนตกหนัก แงซายใช้ธนูติดระเบิดยิงเพื่อเปิดโพรงถ้ำสำหรับใช้อาศัยพักผ่อนและหลบพายุฝน สภาพอากาศหนาวเย็นตามลำดับทำให้ทุกคนในคณะเดินทางยกเว้นมาเรีย ต้องพึ่งยาร้อนของบุญคำเพื่อป้องกันเลือดแข็งตาย รุ่งเช้าออกเดินทางต่อและพบหลุมอุกกาบาตที่สามและบ่ายหน้าสู่เทือกเขาพระศิวะ ไชยยันต์บอกแก่ทุกคนในคณะเดินทางว่าวันนี้คือวันศุกร์ที่ 30 ตุลาคม ขึ้นหนึ่งค่ำ วันขึ้น 5 ค่ำ เดือนพฤศจิกายน ตรงกับวันอังคารที่ 3 นับจากวันนี้ไปก็เหลืออยู่อีก 4 วันครึ่งเท่านั้น รพินทร์นำคณะนายจ้างออกเดินทางต่อ คะหยิ่นพบถ้ำแห่งหนึ่งที่มีบ่อน้ำร้อนอยู่ภายใน
ท่ามกลางอากาศหนาวเย็น เกิดหิมะตกทั่วบริเวณเขาพระศิวะ รพินทร์ยิงหมีขนาดใหญ่ได้ตัวหนึ่งและเอาหนังกับไขมันมาใช้ประโยชน์ รุ่งเช้า รพินทร์และคณะนายจ้างต่างชื่นชมกับธรรมชาติที่สวยงามของเทือกเขาพระศิวะ ก่อนออกเดินทางต่อในช่วงสาย ๆ ระหว่างทางดารินสะดุดล้มและปวดข้อเข่าซึ่งเกิดจากโรครูมาตอยด์ที่เป็นโรคเก่าเรื้อรัง รพินทร์จึงสั่งหยุดพัก ก่อนค้นพบร่องรอยการพักแรมของพรานชดและหนานอิน พบปลอกกระสุน .450 ของพราชดและปลอกกระสุนลูกซองของหนานอิน ซึ่งเมื่อรวมปลอกกระสุนที่เก็บได้ .450 ทั้งหมด 5 ปลอกและลูกซอง 4 ปลอก
แงซายยิงสัตว์ประเภทเลียงผาที่ลักษณะคล้ายผสมแกะภูเขา เพื่อใช้น้ำมันผสมกับรากไม้บางชนิด เคี่ยวให้เข้ากันแล้วใช้ชโลมร่างกาย ซึ่งสามารถรักษาโรคอันเกิดจากไขข้อทุกชนิดตามคำสอนของครูอาจารย์ที่ให้วิชาความรู้ ช่วงหัวค่ำมาเรียเป็นผู้ชโลมน้ำมันและนวดเฟ้นให้ดารินจนอาการดีขึ้นตามลำดับ และหายเป็นปกติในเช้าวันรุ่งขึ้น พร้อมออกเดินทางมุ่งหน้าสู่เนินพระจันทร์
แงซายจอมจักรา
นิว7วันเดอส์ออฟเดอะเวิลด์
นิว7วันเดอส์ออฟเดอะเวิลด์  เป็นการริเริ่มตั้งแต่ปี 2543 โดยเป็นส่วนหนึ่งของโครงการรอบสหัสวรรษในการเลือกสิ่งมหัศจรรย์ของโลกจากการคัดเลือกอนุสรณ์สถานที่มีอยู่ 200 แห่ง การสำรวจความเห็นของประชาชนนี้มี Bernard Weber เป็นผู้นำ และมูลนิธิ New7Wonders เป็นผู้จัดระเบียบ ซึ่งเป็นองค์การตั้งอยู่ในซูริก ประเทศสวิสเซอร์แลนด์ ประกาศผลเมื่อวันที่ 7 กรกฎาคม 2550 ที่กรุงลิสบอน
รายชื่อสิ่งมหัศจรรย์ใหม่ที่ถูกเสนอชื่อ.
สิ่งมหัศจรรย์อีก 13 แห่งที่ได้รับคัดเลือกในรอบสุดท้าย
อาโครโปลิสแห่งเอเธนส์
แม่น้ำมูล
แม่น้ำมูล เป็นแม่น้ำสายหลักในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย มีความยาวประมาณ 640 กิโลเมตร ขนาดพื้นที่ลุ่มน้ำประมาณ 69,701 ตร.กม. ทำให้เป็นแม่น้ำที่มีปริมาณน้ำมากที่สุดของภาคอีสาน ไหลจากต้นน้ำจากบริเวณเขื่อนมูลบน อำเภอครบุรี จังหวัดนครราชสีมา ไปสู่ จังหวัดบุรีรัมย์ จังหวัดสุรินทร์ จังหวัดศรีสะเกษ และไปบรรจบกับแม่น้ำโขงที่จังหวัดอุบลราชธานี
ปัจจุบัน ชื่อของแม่น้ำสายนี้ สะกด "มูล" แต่เดิมนั้น ชาวบ้านในท้องถิ่นใช้คำสะกด "มูน" ซึ่งเป็นภาษาถิ่น หมายถึง สิ่งมีค่าน่าหวงแหน เป็นมรดกของบรรพบุรุษสั่งสมเก็บไว้ให้ลูกหลาน แต่ทางราชการได้กำหนดภาษาราชการตามเสียงเรียก โดยสะกด "มูล" ด้วย ล
เส้นทางแม่น้ำ.
แม่น้ำมูล มีต้นกำเนิดจากทิวเขาสันกำแพง บริเวณเขื่อนมูลบน อำเภอครบุรี จังหวัดนครราชสีมา ไหลผ่านอำเภอครบุรี อำเภอโชคชัย อำเภอเฉลิมพระเกียรติ อำเภอโนนสูง อำเภอพิมาย อำเภอชุมพวง (จังหวัดนครราชสีมา), อำเภอพุทไธสง อำเภอคูเมือง อำเภอสตึก (จังหวัดบุรีรัมย์), อำเภอชุมพลบุรี อำเภอท่าตูม อำเภอรัตนบุรี (จังหวัดสุรินทร์), อำเภอสุวรรณภูมิ อำเภอโพนทราย (จังหวัดร้อยเอ็ด), อำเภอราษีไศล อำเภอบึงบูรพ์ อำเภอเมืองศรีสะเกษ อำเภอยางชุมน้อย และอำเภอกันทรารมย์ (จังหวัดศรีสะเกษ) บรรจบกันกับแม่น้ำชีบริเวณรอยต่อบ้านขอนไม้ยูง ตำบลห้วยขะยูง อำเภอวารินชำราบ (จังหวัดอุบลราชธานี) และบ้านหนองแวง ตำบลหนองแวง อำเภอกันทรารมย์ (จังหวัดศรีสะเกษ)แล้วไหลผ่านอำเภอเมืองอุบลราชธานี อำเภอสว่างวีรวงศ์ อำเภอดอนมดแดง อำเภอตาลสุม อำเภอพิบูลมังสาหาร และไหลลงสู่ แม่น้ำโขง ที่ตำบลบ้านด่าน อำเภอโขงเจียม จังหวัดอุบลราชธานี โดย มีความยาวทั้งหมดประมาณ 640 กิโลเมตร ลำน้ำสาขาที่สำคัญได้แก่ ห้วยทับทัน (ลำทับทันหรือคลองทับทัน) ลำตะคอง ลำพระเพลิง ลำเชียงไกร ลำปลายมาศ ลำสะแทด ลำโดมใหญ่ ลำโดมน้อย ลำน้ำเสียว ลำชี ลำเซบาย ลำเซบก ลำมูลน้อย ห้วยขะยูง และห้วยตุงลุงเป็นต้น ซึ่งใช้ประโยชน์เพื่อการเกษตรเป็นส่วนใหญ่
สองฝั่งเป็นที่ราบน้ำท่วมถึงลุ่มน้ำมูลมีพื้นที่ลุ่มน้ำ 69,701 ตร.กม. หรือคิดเป็นร้อยละ 13.6 ของพื้นที่ลุ่มน้ำทั้งประเทศครอบคลุมพื้นที่ 10 จังหวัด ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่างและบางส่วนของภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนกลาง ปริมาณน้ำไหลลงสู่แม่น้ำโขงเฉลี่ยประมาณ 26,655 ล้าน ลูกบาศก์เมตรปี
หนึ่งจุดที่บริเวณแม่น้ำมูลไหลลงสู่แม่น้ำโขง จุดดังกล่าวเรียกว่า แม่น้ำสองสี หรือ โขงสีปูน มูลสีคราม
เดอะซิมส์ 2 มหาลัยวัยฝัน