pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
ต่อมา เมื่อปี พ.ศ. 2419 สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ามหามาลา กรมพระยาบำราบปรปักษ์ ได้เสด็จไปทอดพระเนตรการคล้องช้างที่พระนครศรีอยุธยา ทรงเห็นว่าเป็นวัดที่ชำรุดทรุดโทรม จึงทรงบริจาคเงินบูรณปฏิสังขรณ์โบสถ์ วิหารของวัดใหม่ทั้งหมด ในลักษณะสร้างวัดขึ้นมาใหม่ในที่วัดร้างเพราะศิลปกรรมภายในพระอุโบสถ วิหาร เจดีย์ รูปศิลปะต่างๆ เป็นลายเครือวัลย์ล้อมพระมหามาลา อาจเป็นตราประจำองค์พระผู้สถาปนาวันนี้ ล้วนเป็นศิลปกรรมสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ทั้งสิ้น แล้วทรงถวายเป็นพระอารามหลวง พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวพระราชทานชื่อใหม่ว่า "วัดบรมวงศ์อิศรวราราม" พร้อมทั้งเสด็จพระราชดำเนินตัดลูกพัทธสีมา พระองค์เสด็จพระราชดำเนินมายังวัดบรมวงศ์อิศรวรารามวรวิหารถึง 8 ครั้ง
ใน พ.ศ. 2444 หลังจากสมเด็จฯ เจ้าฟ้ากรมพระยาบำราชปรปักษ์สิ้นพระชนมแล้ว 15 ปี ปรากฏว่า ผนังอุโบสถด้านทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ได้ทรุด พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงพระราชทานความช่วยเหลือซ่อมแซม ส่วนเสนาสนะอื่น ๆ นั้น พระยาปริยัติวงศาจารย์ได้บูรณปฏิสังขรณ์เรื่อยมา
สิ่งศักดิ์สิทธิ์และสิริมงคลสำคัญของวัด คือ ประวัติศาสตร์ของวัดกับรัชกาลที่ 5 มีรูปหล่อเคารพพระองค์ในวิหาร นอกจากนี้ยังมีพระตำหนักของพระองค์เป็นที่เก็บรูปภาพโบราณและพระราชประวัติตั้งแต่ประสูติจนถึงสวรรคต ส่วนเจดีย์ทรงกลมที่ตั้งอยู่ระหว่างพระอุโบสถกับวิหาร สร้างบนเนินเจดีย์โบราณของวัดเพื่อเป็นที่บรรจุพระบรมสารีริกธาตุ และพระอัฐิกับพระสรีรางคาร ของสมเด็จฯ เจ้าฟ้ากรมพระยาบำราบปรปักษ์
วัดพระญาติการาม
วัดพระญาติการาม หรือที่เรียกกันทั่วไปว่า วัดพระญาติ เดิมเรียก วัดพบญาติ เป็นวัดที่สร้างขึ้นตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา ตั้งอยู่ใน ตำบลไผ่ลิง อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา วัดพระญาติการามเป็นที่รู้จักของคนทั่วไป เนื่องจากมีพระเกจิอาจารย์หลายองค์ เช่น หลวงพ่อกลั่น หลวงพ่ออั้น หลวงพ่อเภา และสิ่งศักดิ์สิทธิ์ของวัดนี้ คือ พระพุทธรูปหินทรายปางมารวิชัยที่ประดิษฐานอยู่ในพระอุโบสถซึ่งสร้างขึ้นในสมัยกรุงศรีอยุธยา นอกจากนี้ยังมีเจ้าแม่กวนอิมปางเสวยสุข อยู่ในวัดนี้ด้วย
ประวัติวัดพระญาติการามและพระเกจิอาจารย์.
วัดพระญาติการาม เดิมเรียกว่า วัดพบญาติ โดยมีตำนานเล่าว่า มีหมู่บ้านหนึ่งที่หญิงสาวจะมีผิวพรรณหน้าตาดี เมื่อความทราบถึงพระเจ้าแผ่นดิน พระองค์จึงเสด็จมาหมู่บ้านแห่งนี้และได้ขอรับบุตรสาวของชาวบ้านไปอุปถัมภ์ เมื่อหญิงสาวผู้นั้นจะเข้าไปยังพระราชวัง พวกญาติของหญิงสาวได้ไปรอพบเพื่อร่ำลา จนเมื่อหญิงสาวผู้นั้นได้เป็นมเหสีแล้ว จึงเสด็จฯ มาเยี่ยมญาติในหมู่บ้านเดิมและโปรดฯ ให้สร้างวัดขึ้นบริเวณที่ญาติ ๆ มารอพบ และตั้งชื่อว่า "วัดพบญาติ" และเปลี่ยนเป็น "วัดพระญาติการาม" ในเวลาต่อมา
หลวงพ่อกลั่น ได้ฉายาว่า ธมฺมโชติ ซึ่งหมายความว่า เป็นผู้สร้างในทางธรรมหรือเจริญรุ่งเรืองในธรรม พระคณาจารย์ดังผู้ทรงคุณในอดีต มีลูกศิษย์ลูกหามาก ตลอดจนบุคคลทั่วไปให้ความเคารพศรัทธา ความเขมขลังศักดิ์สิทธิ์ พระเวทย์พุทธาคมขลัง ได้รับการกล่าวขานเป็นตำนานมาถึงปัจจุบัน แม้ท่านจะมรณภาพไปนานแล้วก็ตาม เห็นได้จากวัตถุมงคลต่างๆที่ท่านได้ปลุกเสกไว้ ล้วนเป็นที่แสวงหามีราคาแพง เฉพาะอย่างยิ่งเหรียญรุ่นแรก ปี 2469 จัดเป็นเหรียญหลักยอดนิยมของวงการนานมาแล้ว
ท่านเกิดเมื่อปี พ.ศ. 2390 ตรงกับปีมะแม ณ ตำบลอรัญญิก อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ในครอบครัวที่มีฐานะยากจน เป็นบุตรของ นายอินและนางชั้น เป็นบุตรคนโตในจำนวนทั้งหมด 3 คน ในวัยเด็กชีวิตความเป็นอยู่ค่อนข้างลำบาก ทำให้ท่านเป็นคนมี่บุคลิคเข้งแข็งเด็ดเดียว
ประมาณปี พ.ศ. 2417 อายุ 27 ปี ได้บรรพชาอุปสมบท ณ พัทธสีมาวัดประดู่ทรงธรรม มีพระญาณไตรโลก(สะอาด) เจ้าคณะใหญ่อยุธยา เป็นพระอุปัชฌาย์ พระครูกุศลธรรมธาดา วัดขุนญวน และพระอธิการชื่น วัดพระญาติ เป็นพระกรรมวาจาจารย์และพระอนุสาวนาจารย์ตามลำดับ พำนักจำพรรษาที่วัดประดู่ทรงธรรม ศึกษาพระธรรมวินัย และเล่าเรียนสรรพวิทยาการหลายแขนง วัดประดู่ทรงธรรม เป็นวัดเก่าแก่มีมาแต่โบราณ และครั้งอดีตเป็นสำนักตักศิลาสำคัญแห่งหนึ่ง ต่อมายังเป็นวัดที่เก็บรวบรวมตำรับตำรา สรรพวิทยาการต่างๆเอาไว้มากมาย เห็นได้จากประวัติพระคณาจารย์ดังในพื้นที่ภาคกลางล้วนมีประวัติกล่าวอ้างถึง ได้ศึกษาวิชาจากตำราของวัดประดู่ทรงธรรมที่ตกทอดมา
กล่าวได้ว่าวัดแห่งนี้เป็นตักศิลาแห่งวิชาการแขนงต่างๆอย่างแท้จริง ท่านได้ศึกษาจากตำรับตำราต่างๆเหล่านั้น ทั้งได้รับคำแนะนำสั่งสอนเพิ่มเติมจากครูบาอาจารย์ จนเชี่ยวชาญในสรรพศาสตร์ สามารถดูแลรักษาตนได้ เริ่มออกธุดงค์ปฏิบัติธรรมไปตามสถานที่ต่างๆ เพื่อเป็นการฝึกจิตเจริญภาวนา ป่าเขาลำเนาไพรในยุคนั้นเต็มไปด้วยภยันตรายต่างๆนานา ทั้งโรคร้าย สัตว์ร้าย ผู้รอดปลอดภัยกลับมาถือว่าไม่ธรรมดา
คราหนึ่งหลังจากท่านกลับจากธุดงค์ ผ่านมาถึงบริเวณวัดพระญาติเป็นเวลาพลบค่ำ พิจารณาเห็นว่าเป็นสถานที่สงบเหมาะแก่การปฏิบัตธรรมจึงได้ปักกลด รุ่งเช้าศรัทธาชาวบ้านมาทำบุญตักบาตร เห็นท่านเป็นผู้มีวัตรปฏิบัติงดงาม เกิดความเลื่อมใสศรัทธา พร้อมใจกันอาราธนานิมนต์ให้ท่านพำนักจำพรรษายังพระอารามแห่งนี้ เรื่อยมากระทั่งมรณภาพ
หลวงพ่อกลั่น วัดพระญาติ ท่านเป็นพระสงฆ์ผู้ครองตนด้วยความสมถะ ชอบสันโดด มีเมตตาต่อเหล่าสรรพสัตว์ และญาติโยมพุทธศาสนิกชนทุกหมู่เหล่า จึงเป็นที่เคารพศรัทธาของสาธุชนทั่วไป ท่านได้ถึงแก่มรณภาพ เมื่อวันที่ 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2477 รวมสิริอายุ 87 ปี 60 พรรษา
วัตถุมงคลที่มีชื่อของวัดพระญาติการาม.
ตะกรุด ผ้ายันต์ และเหรียญ
ด้วยในปี พ.ศ. 2464-2465 หลวงพ่อกลั่นเห็นว่าพระอุโบสถหลังเก่าชำรุดทรุดโทรมและคับแคบ จึงรื้อและสร้างใหม่จนแล้วเสร็จ แต่ไม่นานพระอุโบสถเกิดการทรุด แตกร้าวทั้งหลัง หลวงพ่ออั้น วัดพระญาติการาม ได้ปรึกษาพระภิกษุภายในวัด เพื่อหาทุนทรัพย์มาบูรณปฏิสังขรณ์ เห็นควรสร้างเหรียญขึ้นมาเพื่อมอบเป็นที่ระลึกแก่ผู้บริจาคทรัพย์ นำความไปเรียนต่อหลวงพ่อกลั่น ท่านไม่อนุญาต
เหรียญรุ่นแรก สร้างเมื่อปี พ.ศ. 2469 เพื่อมอบแก่ผู้บริจาคปัจจัยสมทบทุนในการบูรณปฏิสังขรณ์พระอุโบสถ
กระทั่งปี พ.ศ. 2469 จึงตัดสินใจสร้างเหรียญขึ้นมารุ่นหนึ่ง ถือเป็นเหรียญรุ่นแรกของหลวงพ่อกลั่น เพื่อหาทุนทรัพย์ในการบูรณะพระอุโบสถ ปัจจุบันเป็นเหรียญที่ได้รับความนิยมสูง เป็นหนึ่งในชุดเบญจภาคีเหรียญยอดนิยม
ในการสร้างปี พ.ศ. 2469 เหรียญหลวงพ่อกลั่นเนื้อพิเศษ
ในสมัยนั้นมีการจัดให้ทำบุญให้เช่าและแจกตามจำนวนเงินที่มีผู้ร่วมทอดกฐิน คือ
สำหรับจำนวนการสร้างเหรียญแต่ละชนิดนั้น มีอยู่ในบันทึกวัดพระญาติการาม โดยหลวงพ่ออั้น เจ้าอาวาสองค์ถัดมา ซึ่งหลวงพ่ออั้นเป็น ผู้ดำเนินการจัดสร้างให้หลวงพ่อกลั่นปลุกเสก ประกอบด้วย
สมถะ
สมถะ เป็นภาษาบาลี แปลว่า สงบ ในคัมภีร์มีใช้ใน 3 แบบ ดังนี้ :
สมถกรรมฐาน.
สมถกรรมฐาน หมายถึง กรรมฐานอันเป็นอุบายสงบใจ ซึ่งคู่กับวิปัสสนากรรมฐานอันเป็นอุบายเรืองปัญญา
สมถกรรมฐาน คือ วิธีการในอันที่จะเพิ่มพูนสมาธิ คู่กับ วิปัสสนากรรมฐาน คือวิธีการในอันที่จะเพิ่มพูลสติ
สมถกรรมฐาน อารมณ์กรรมฐานที่ทำให้บรรลุอุปจารสมาธิขึ้นไป มีอยู่ 40 อย่าง คือ
พุทธานุสสติ ธัมมานุสสติ สังฆานุสสติ สีลานุสสติ จาคานุสสติ เทวตานุสสติ มรณานุสสติ อุปสมานุสสติ จตุธาตุววัฏฐาน อาหาเรปฏิกูลสัญญา เป็นอารมณ์ให้สำเร็จอุปจารสมาธิ (หมายถึงทำได้สูงสุดที่อุปจารสมาธิ)
อสุภ 10 และกายคตาสติ เป็นอารมณ์ให้สำเร็จปฐมฌาน
เมตตา กรุณา มุทิตา เป็นอารมณ์ให้สำเร็จตติยฌาน
อุเบกขา ปฐวีกสิณ อาโปกสิณ วาโยกสิณ เตโชกสิณ โลหิตกสิณ นีลกสิณ ปีตกสิณ โอทาตกสิณ อาโลกกสิณ และอานาปานสติ เป็นอารมณ์ให้สำเร็จจตุตถฌาน
อากาสกสิณ เป็นอารมณ์ให้สำเร็จ อากาสานัญจายตนะ,
วิญญาณัญจายตนะ เป็นอารมณ์ให้สำเร็จ วิญญาณัญจายตนะ,
อากิญจัญญายตนะ เป็นอารมณ์ให้สำเร็จ อากิญจัญญายตนะ,
เนวสัญญานาสัญญายตนะ เป็นอารมณ์ให้สำเร็จ เนวสัญญานาสัญญายตนะ
กสิณ 10 และอัปปมัญญา 4 ควรขยายอารมณ์กรรมฐาน
อรูปกรรมฐาน ก้าวล่วง รูป, เนวสัญญานาสัญญายตนะ ก้าวล่วง เวทนาและสัญญา
กสิณ 10 เป็นปัจจัยแห่งอภิญญา5 และกรรมฐานที่เหลือไม่เป็นปัจจัยแห่งอภิญญา5
เนวสัญญานาสัญญายตนะ ไม่เป็นเหตุแห่งวิปัสสนา
กสิณ 10 อสุภ 10 กายคตาสติ และอานาปานสติ มีนิมิตเป็นอารมณ์กรรมฐาน
วิญญาณัญจายตนะ เนวสัญญานาสัญญายตนะ พุทธานุสสติ ธัมมานุสสติ สังฆานุสสติ สีลานุสสติ จาคานุสสติ เทวตานุสสติ มรณานุสสติ อุปสมานุสสติ จตุธาตุววัฏฐาน อาหาเรปฏิกูลสัญญา มีสภาวธรรมเป็นอารมณ์กรรมฐาน
อัปปมัญญา 4 อากาสานัญจายตนะและอากิญจัญญายตนะ เป็นอารมณ์ที่พูดไม่ถูก ไม่มีทั้งนิมิตและสภาวธรรมเป็นอารมณ์กรรมฐาน
อสุภ 10 ปฐวีกสิณ อาโปกสิณ วาโยกสิณ เตโชกสิณ โลหิตกสิณ นีลกสิณ ปีตกสิณ โอทาตกสิณ อาโลกกสิณ กำหนดนิมิตโดยการเห็น
อานาปานสติ กำหนดนิมิตโดยการถูกกระทบ
วาโยกสิณ กำหนดนิมิตโดยการเห็นและการถูกกระทบ
พุทธานุสสติ ธัมมานุสสติ สังฆานุสสติ สีลานุสสติ จาคานุสสติ เทวตานุสสติ มรณานุสสติ อุปสมานุสสติ จตุธาตุววัฏฐาน อาหาเรปฏิกูลสัญญา เมตตา กรุณา มุทิตา กำหนดนิมิตโดยการฟังหรือคิดพิจารณา
กายคตาสติ กำหนดนิมิตโดยการเห็นและการฟังหรือคิดพิจารณา
อุเบกขาเป็นบาทฐานต่อจากตติยฌานของผู้เจริญเมตตา กรุณา มุทิตา, อากาสกสิณเป็นบาทฐานต่อจากปฐมฌานของผู้เจริญกสิณทั้ง9(เว้นอากาสกสิณ) อรูปกรรมฐานเป็นบาทฐานต่อจากจตุตถฌานของผู้เจริญอากาสกสิณ, อรูปกรรมฐานบทต่ำกว่าย่อมเป็นปัจจัยเกื้อหนุนแก่อรูปกรรมฐานบทที่สูงกว่าโดยลำดับ คือ อากาสกสิณย่อมเป็นปัจจัยเกื้อหนุนแก่อากาสานัญจายตนะ อากาสานัญจายตนะย่อมเป็นปัจจัยเกื้อหนุนแก่วิญญาณัญจายตนะ วิญญาณัญจายตนะย่อมเป็นปัจจัยเกื้อหนุนแก่อากิญจัญญายตนะ อากิญจัญญายตนะย่อมเป็นปัจจัยเกื้อหนุนแก่เนวสัญญานาสัญญายตนะ, อุเบกขา อากาสกสิณ อรูปกรรมฐาน ผู้ใหม่ไม่พึงปฏิบัติก่อนเพราะเป็นอารมณ์ที่ลึกซึ้ง,
อสุภ 10 กายคตาสติ อานาปานสติ จตุธาตุววัฏฐาน เป็นทั้งสมถกรรมฐานและวิปัสสนากรรมฐาน เพราะมีรูปนามเป็นอารมณ์ , กสิณ 10 อัปปมัญญา 4 อรูปฌาน 4 พุทธานุสสติ ธัมมานุสสติ สังฆานุสสติ สีลานุสสติ จาคานุสสติ เทวตานุสสติ มรณานุสสติ อุปสมานุสสติ อาหาเรปฏิกูลสัญญา จัดเป็นสมถกรรมฐานอย่างเดียว เพราะไม่มีรูปนามเป็นอารมณ์
ศุภกิจ ตังทัตสวัสดิ์ (ชื่อเล่น: แมน) เกิดเมื่อวันที่ 1 มีนาคม พ.ศ. 2517 เป็นนักแสดง พิธีกร นักร้องชาวไทย เป็นบุตรของนายแพทย์กิจจา และนางสุกัญญา ตังทัตสวัสดิ์ จบการศึกษาจากโรงเรียนเซนต์คาเบรียล ปริญญาตรี คณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพ สาขาโฆษณา มีน้องชายที่เป็นดารานักแสดงด้วยกัน คือ พนมกร ตังทัตสวัสดิ์ (แซน)
เริ่มเข้าสู่วงการบันเทิงจากเวทีประกวดหนุ่มสาวแพรว หลังจากได้ตำแหน่งติด 1 ใน 5 ก็เริ่มต้นจากงานถ่ายแฟชั่นเป็นอย่างแรก หลังจากนั้นมีผลงานโฆษณาเช่น โฆษณาโกดักชุดที่แสดงคู่กับอ้อม สุนิสา, หมากฝรั่ง บับบาลูนคู่กับ คลาวเดีย จักรพันธุ์ ต่อมามีผลงานละครเรื่อง บอกแล้วไงวัยสะรุ่น จนมาโด่งดังกับละครเรื่อง อรุณสวัสดิ์ ทางช่อง 7
แล้วจึงผันตัวมาเป็นนักร้อง มีผลงานอัลบั้มชุด "แมนกวนเมือง" ภายใต้การดูแลของบริษัทเอ็มสแควร์ และมีผลงานละครอื่นๆ อย่าง คุณนายโอซาก้า, ใต้ฟ้าสีคราม, เยาวราชในพายุฝน, รอยอดีต, เลือดขัตติยา, มังกรเดียวดาย, อังกอร์, ขุมทรัพย์อมตะนคร ส่วนทางด้านงานพิธีกร เคยเป็นพิธีกรรับเชิญให้กับรายการบ้านเลขที่ 5 เป็นพิธีกรรายการ มิติลี้ลับ
ผลงานภาพยนตร์อย่างเช่น "เดอะเลตเตอร์ เขียนเป็นส่งตาย" (2549), "สุริโยไท" (2544) เป็นต้น ส่วนงานประจำ เป็นผู้จัดการฝ่ายการตลาดสนามซ้อมกอล์ฟ PAR 3 Masters
เคยร่วมแสดงเป็นตัวละครหลักในละครเวทีเรื่องบัลลังก์เมฆเมื่อปี 2544-2545 ในบท "ปานเทพ"
ศุภกิจ ตังทัตสวัสดิ์ ได้ผ่านการสมรสกับ อโณมา ศรัณย์ศิขริน นักแสดงลูกครึ่งไทย-ญี่ปุ่น ต่อมาในปี 2553 ได้ออกมาแถลงข่าวว่าได้เลิกรากันแล้ว
แมน ศุภกิจ
ม่อจื๊อ
ม่อจื๊อ  (พ.ศ. 74 — พ.ศ. 153) เป็นนักปรัชญาชาวจีน คู่แข่งของขงจื๊อ หลักคำสอนของม่อจื๊ออยู่ในหนังสือที่มีชื่อเดียวกับชื่อของเขา คือ "ม่อจื๊อ" ประกอบด้วยข้อเขียน 53 บท เป็นทั้งข้อเขียนของเขาเองและที่สานุศิษย์ช่วยกันเรียบเรียงต่อเติม และมามีอิทธิพลต่อชาวจีนหลังจากที่เขาเสียชีวิตไปแล้วประมาณ 500 ปี
ม่อจื๊อ มีชื่อจริงว่า มั่ว ตี๋ (墨翟) สถานที่เกิดไม่แน่นอน บ้างก็ว่ามาจากแคว้นสุ้ง (ปัจจุบันอยูระหว่างมณฑลเหอหนานและมณฑลซานตง) บ้างก็ว่ามาจากแคว้นเดียวกับขงจื๊อ คือมาจากแคว้นหลู่
แนวความคิดของม่อจื๊อเป็นปฏิปักษ์อย่างรุนแรงต่อแนวความคิดของขงจื๊ออย่างเห็นได้ชัด ถึงแม้ว่าความต้องการที่เหมือนกันคือ เพื่อปรับปรุงให้สังคมดีขึ้น แต่ม่อจื๊อไม่นิยมวิธีการของขงจื๊อ โดยโจมตีว่า "เป็นวิธีการที่ไม่ได้ผลและเสียเวลา" ม่อจื๊อเน้นถึง ประโยชน์และความใช้ได้ของขนบธรรมเนียมประเพณีมากกว่าจะต้องยึดถือตามขงจื๊อทั้งหมด เชื่อในความเป็นไปของโลกหน้า สนับสนุนให้มนุษย์มีความรักซึ่งกันและกัน เขาเชื่อว่าความรักโดยไม่จำกัดเชื้อชาติ วรรณะ ชนชั้น หรือความยากดีมีจน ประณามการทำสงคราม
ความแตกต่างระหว่างแนวความคิดของขงจื๊อกับม่อจื๊อนี้ ทำให้ขงจื๊อได้รับขนานนามว่า "เป็นนักประมวลขนบธรรมเนียมประเพณีที่ดีมาใช้" แต่ม่อจื๊อเป็น "นักวิจารณ์ นักติชม" นอกจากนี้ม่อจื๊อยังได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้นำความรู้ทางด้านตรรกศาสตร์เข้ามาใช้ในจีนเป็นคนแรก เกี่ยวกับตำแหน่งผู้ปกครองม่อจื๊อมีความเห็นว่า "ผู้ปกครองควรได้ตำแหน่งเพราะความดีและความสามารถส่วนตัวมากกว่าได้มาโดยการสืบตำแหน่ง ถ้าผู้ปกครองไม่มีความสามารถก็ควรจะยกตำแหน่งนี้ให้ที่ปรึกษาจะดีกว่า"
ฏีกา
ฎีกา
ฎีกา อาจหมายถึง
ฏีกา (คัมภีร์)
กีปู
กีปู  เป็นวิธีการเก็บบันทึกข้อมูลตัวเลขของวัฒนธรรมโบราณในแถบเทือกเขาแอนดีส กีปูจะประกอบด้วยเชือกหลักหนึ่งเส้นที่ถูกผูกไว้ด้วยเชือกหลากสีที่มีปมลักษณะแตกต่างกัน ตัวเลขจะถูกบันทึกเป็นเลขฐานสิบ คำว่ากีปูในภาษาเกชัวแปลว่า "ปม" ชาวอินคาไม่มีตัวอักษรและตัวเลข ดังนั้นจึงใช้เชือกหลากสีและการมัดปมเชือกเพื่อแสดงจำนวน สำหรับการนับตัวเลขจะใช้เลขฐานสิบเช่นกัน ตัวอย่าง หากเชือกหลักหน่วย มี 6 ปม เชือกหลักสิบมี 6 ปม ก็หมายถึงจำนวน 66
ในสมัยของอาณาจักรอินคา กีปูถูกใช้อย่างกว้างขวาง เช่นการสำรวจประชากร การนับฝูงสัตว์ของกษัตริย์ การเก็บภาษี การวัดขนาดที่ดิน และการบันทึกข้อมูลปฏิทิน ผู้เก็บรักษากีปูที่เรียกว่า กีปูกามายุค (Quipu-kamayuq) จะมีหน้าที่สร้างกีปูขึ้นพร้อมกับจดจำคำอธิบายของกีปูนั้น ๆ ตำแหน่งนี้มักสืบทอดจากพ่อสู่ลูกไปพร้อมกับคำอธิบายกีปูแต่ละอัน
ปัจจุบันมีกีปูหลงเหลืออยู่เพียงประมาณ 600 อันทั่วโลก เพราะถูกชาวสเปนที่เข้ายึดครองอาณาจักรอินคานำไปเผาทิ้งเนื่องจากคิดว่าเชือกเหล่านั้นเกี่ยวข้องกับความชั่วร้าย
Terence N. D'Altroy, "The Incas", Blackwell Publishing, 2002, หน้า 15-19.
ชนาพัทธ์ ณ นคร
นายชนาพัทธ์ ณ นคร หรือ "เตมูจิน" อดีตที่ปรึกษารัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคม สมัยรัฐบาล พล.อ. ชวลิต ยงใจยุทธ
นายชนาพัทธ์ เกิดเมื่อวันที่ 10 กันยายน พ.ศ. 2514 ที่จังหวัดนครศรีธรรมราช มีชื่อเสียงขึ้นมาจากการเป็นผู้ที่ตอบกระทู้ต่าง ๆ ในเว็บไซต์พันทิปดอตคอม โดยเฉพาะประเด็นที่เกี่ยวกับการเมือง โดยใช้นามแฝงว่า เตมูจิน
ต่อมานายชนาพัทธ์ เป็นผู้นำของขบวนการภาคประชาชนที่ใช้ชื่อว่า กลุ่มประชาชนผู้รักประชาธิปไตย ที่มีการเคลื่อนไหวในลักษณะที่สนับสนุน พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร และพรรคไทยรักไทย และต่อต้านผู้ที่ต่อต้าน พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร
ภายหลังการรัฐประหารในวันที่ 19 กันยายน พ.ศ. 2549 นายชนาพัทธ์เริ่มมีท่าทีที่เปลี่ยนไป โดยเริ่มเป็นผู้เปิดประเด็นเปิดโปงขบวนการต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการเคลื่อนไหวของฝ่ายรัฐบาล พ.ต.ท.ทักษิณ ที่ต่อต้านฝ่ายที่กระทำการรัฐประหาร เช่น เป็นผู้ออกมาเปิดโปงว่า นายเนวิน ชิดชอบ เป็นผู้จ้างวานให้มีการชุมนุมเพื่อต่อต้านรัฐบาลหลังการรัฐประหารและคณะมนตรีความมั่นคงแห่งชาติ (คมช.) หรือกล่าวหากลุ่มเครือข่าย 19 กันยา ต้านรัฐประหาร เป็นต้น
วันที่ 9 กรกฎาคม พ.ศ. 2551 ศาลอาญาพิพากษาคดีที่นายชนาพัทธ์ ให้สัมภาษณ์สื่อมวลชน เมื่อวันที่ 1 ธ.ค. 2549 ว่า นายเนวิน ชิดชอบ อดีตรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ว่า สนับสนุนเงินจำนวน 10 ล้านบาท ให้กับ นายสุดชาย บุญไชย ในการเคลื่อนไหวทางการเมืองเพื่อต่อต้านรัฐบาลพลเอกสุรยุทธ จุลานนท์ รวมถึงคณะมนตรีความมั่นคงแห่งชาติ (คมช.) ว่าไม่มีมูลความจริง และทำให้นายเนวินได้รับความเสียหาย ศาลพิพากษาลงโทษจำคุกนายชนาพัทธ์ 6 เดือน พร้อมทั้งปรับ 10,000 บาท ความผิดฐานหมิ่นประมาทด้วยการโฆษณา แต่ให้รอลงอาญา 2 ปี และล่าสุดถูกตัดสินจำคุก 2 เดือน ฐานหมิ่นประมาทนายนพดล
โรงเรียนเชียงใหม่คริสเตียน
โรงเรียนเชียงใหม่คริสเตียน เป็นโรงเรียนเอกชนในสังกัดมูลนิธิแห่งสภาคริสจักรในประเทศไทย ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2505 ตั้งอยู่บริเวณเชิงสะพานนวรัฐ เปิดสอนในระดับอนุบาล ถึงมัธยมศึกษา
ในปี พ.ศ. 2410 ศาสนาจารย์ดาเนียล แมคกิลวารีและครอบครัว เดินทางมาประกาศเผยแพร่คริสต์ศาสนาในจังหวัดเชียงใหม่ ต่อในวันที่ 18 เมษายน พ.ศ. 2411 จึงมีการสถาปนาคริสตจักรแห่งแรกในจังหวัดเชียงใหม่ขึ้น บนพื้นที่ริมแม่น้ำปิงฝั่งตะวันออก เรียกว่า "คริสตจักรที่ 1 เชียงใหม่"
ต่อมาในปี พ.ศ. 2430 ได้มีการก่อสร้างโบสถ์ของคริสตจักร เป็นสถาปัตยกรรมแบบตะวันตกแห่งแรกในจังหวัดเชียงใหม่ มีคริสเตียนผู้เลื่อมใสคือ หนานนันทา ได้ยกที่ดินมรดกให้เพื่อสร้างโบสถ์คริสตจักรเชียงใหม่ บริเวณริมฝั่งแม่น้ำปิง ทิศตะวันออก โดยมี ดร.มาเรียน เอ ชีค มิชชันนารีชาวอเมริกันซึ่งทำงานอยู่กับศาสนาจารย์ดาเนียล แมคกิลวารี เป็นผู้ออกแบบและก่อสร้าง โดยใช้งบประมาณในการก่อสร้าง 7,000 เหรียญสหรัฐ และคนท้องถิ่นสมทบอีก 1,800 บาท ดังบันทึกของ ศาสนาจารย์ดาเนียล แมคกิลวารี ที่ว่า “...ป้าก้อน ซึ่งเป็นทาสเก่าแก่ของเจ้าหลวงบริจาคเหรียญเงินหนึ่งรูปี ซึ่งเป็นเงินจำนวนแรกที่ได้รับในการสร้างโบสถ์...” หลังจากที่สร้างโบสถ์แล้วเสร็จ ได้ทำพิธีฉลอง ในวันที่ 9 สิงหาคม พ.ศ. 2434 และมีพิธีนมัสการมอบถวายพระวิหารของพระเจ้า โดยมี ศาสนาจารย์ดาเนียล แมคกิลวารี เป็นผู้เทศนา และ ดร.วิลเลียม คลิ๊ฟตัน ดอด์ เป็นผู้อธิษฐานมอบถวายโบสถ์แด่องค์พระผู้เป็นเจ้า อาคารหลังนี้จึงเป็นสถาปัตยกรรมตะวันตกแห่งแรกในจังหวัดเชียงใหม่ สร้างด้วย “ไม้สักทอง” ทั้งหลัง ศิลปกรรมโกธิค แบบอเมริกันคันทรี่สไตล์ โบสถ์โรงเรียนเชียงใหม่คริสเตียน เป็นอาคารต้นแบบในการสร้างสรรค์สถาปัตยกรรมโบสถ์คริสต์ในภาคเหนือ และชุมชนอันห่างไกลในแผ่นดินล้านนา
ต่อมาในปี พ.ศ. 2500 อาจารย์พิษณุ อรรฆภิญญ์ รักษาการแทนศิษยาภิบาล คริสจักรที่ 1 เชียงใหม่ เห็นว่าโต๊ะเก้าอี้ของคริสตจักรที่มีอยู่จำนวนมากใช้ประโยชน์เฉพาะในวันอาทิตย์ ส่วนวันอื่นๆ ไม่ได้ใช้ทำกิจกรรมใดๆ จึงมีแนวคิดที่จะตั้งโรงเรียนขึ้นในคริสตจักร แต่เนื่องจากติดปัญหาหลายประการ จึงเปลี่ยนความคิดเป็นตั้งโรงเลี้ยงเด็กของคริสตจักรแทน โดยให้อยู่ในความดูแลของคณะสตรีคริสตจักร ซึ่งมีนางบุญปั๋น สิงหเนตร เป็นประธาน
ในปี พ.ศ. 2505 คณะธรรมกิจคริสตจักรที่ 1 ได้แต่งตั้งคณะกรรมการขึ้นมาชุดหนึ่งเพื่อดำเนินการก่อตั้งโรงเรียนเพื่อรองรับเด็กเล็กจากโรงเลี้ยงเด็กของคริสตจักรที่มีอายุกรมเกณฑ์ ประกอบด้วย นายแพทย์จินดา สิงหเนตร นายศิวิไล สิงหเนตร นายคำรบ บุญศิริ นายอำนวย ทะพิงค์แก นายธวัช เบญจวรรณ นางสมทรง แก้ววรรณรัตน์ และ ศจ.เจย์ จีน จอห์นสัน โดยมีนโยบายในการจัดตั้งโรงเรียนดังนี้
มูลนิธิแห่งสภาคริสตจักรในประเทศไทย ได้มอบหมายให้ นางเสงี่ยม ช.สิงหเนตร เป็นผู้แทนผู้รับใบอนุญาต ดำเนินการขออนุญาตจากกระทรวงศึกษาธิการ จัดตั้งโรงเรียนโดยใช้ชื่อว่า "โรงเรียนเชียงใหม่คริสเตียน" (The Chiangmai Christian School) อักษรย่อ ช.ค. สีประจำโรงเรียน คือ สีชมพู-สีขาว ในวันที่ 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2505 โดยได้รับอนุญาตให้เปิดระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-4 มีนายธวัช เบญจวรรณ เป็นผู้จัดการ และนางสมทรง แก้ววรรณรัตน์ เป็นครูใหญ่ โดยใช้สถานที่ของคริสตจักรที่ 1 เชียงใหม่ เป็นที่ตั้งของโรงเรียน ต่อมาสมาชิกคริสตจักรที่ 1 เชียงใหม่มีจำนวนเพิ่มมากขึ้น ทำให้โบสถ์ซึ่งใช้เป็นสถานที่นมัสการพระเจ้าในวันอาทิตย์คับแคบ คณะธรรมกิจคริสตจักรที่ 1 เชียงใหม่ จึงได้สร้างโบสถ์ใหม่ ณ คริสตจักรที่ 1 เชียงใหม่ หลังปัจจุบัน และมีพิธีเปิดโบสถ์หลังใหม่เมื่อวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2511 สำหรับโบสถ์คริสตจักรที่ 1 เชียงใหม่ หลังเดิม ใช้เป็นสถานที่อบรมจริยธรรมแก่นักเรียน ที่ทำการศาสนกิจ เป็นห้องประชุมของโรงเรียนเชียงใหม่คริสเตียน และเป็นสัญลักษณ์ ของโรงเรียนจนถึงปัจจุบัน
โรงเรียนเชียงใหม่คิสเตียน ได้รับการอนุญาตให้ขยายการเรียนการสอนเพิ่มขึ้นในปี พ.ศ. 2509 จนถึงระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 และขยายขึ้นเรื่อยมาจนถึงระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ในปี พ.ศ. 2514 และได้รับอนุญาตให้เปิดทำการเรียนการสอนในระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ในปี พ.ศ. 2551
โบสถ์เก่า และต้นดอกแก้ว (ดอกพิกุล)
นับถือศาสนาคริสต์.
นิกายโปรเตสแตนท์ สังกัดสภาคริสตจักรแห่งประเทศไทย
3 ไร่ 3 งาน
โรงเรียนเชียงใหม่คริสเตียน มีอาคารใช้ประกอบการเรียนการสอน จำนวน 4 อาคาร และอาคารหอประชุม (โบสถ์เก่า) จำนวน 1 หลัง
วิทยามะเร็ง
วิทยามะเร็ง หรือ วิทยาเนื้องอก  เป็นสาขาหนึ่งของวิชาแพทยศาสตร์ที่ศึกษาเกี่ยวกับเนื้องอกหรือมะเร็ง และเพื่อให้เกิดความเข้าใจในการเจริญ, การวินิจฉัย, การรักษา และการป้องกันมะเร็ง รากศัพท์ของคำว่า oncology มาจากภาษากรีก "onkos" (ογκος) หมายถึงก้อนหรือเนื้องอก และ "-ology" ซึ่งหมายถึง การศึกษาเกี่ยวกับ
แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านวิทยามะเร็งนั้นจะเกี่ยวข้องกับการดูแลผู้ป่วยในหลากหลายด้าน ไม่ว่าจะเป็นกายภาพบำบัด, จิตบำบัดหรือการให้คำปรึกษา, พันธุศาสตร์คลินิก ในทางกลับกันแพทย์นั้นต้องประสานงานกับพยาธิแพทย์เพื่อให้เข้าใจถึงธรรมชาติของเนื้องอกเพื่อช่วยในการรักษา
วิทยามะเร็งเกี่ยวข้องกับ
วิทยาเนื้องอก
Cancerology
Cancrology
ภาวะสมองเสื่อม หรือ โรคสมองเสื่อม
มาจากภาษาละตินว่า "de-" "ออกไป" และ "mens" "จิตใจ")
เป็นชื่อรวมของโรคสมองต่าง ๆ ที่เป็นในระยะยาว มักทำให้เสียความคิดและความจำอย่างรุนแรงจนมีผลต่อชีวิตประจำวัน
อาการสามัญอื่น ๆ รวมปัญหาทางอารมณ์ ปัญหาทางภาษา และการไร้แรงจูงใจที่จะทำอะไร ๆ
ปกติไม่มีผลต่อความรู้สึกตัว
เพื่อวินิจฉัยคนไข้ว่าสมองเสื่อม การทำงานของสมองต้องผิดแปลกไปหรือเสื่อมไปเกินกว่าที่คาดหวังได้เพราะความชรา
โรคนี้มีผลสำคัญต่อผู้ดูแลรักษา
โรคสมองเสื่อมที่สามัญสุดก็คือ โรคอัลไซเมอร์ ซึ่งเกิดเป็นอัตรา
โรคสามัญอื่น ๆ รวมภาวะสมองเสื่อมเหตุหลอดเลือด (vascular dementia) ที่ 25%, ภาวะสมองเสื่อมเหตุลิวอี้บอดี้ (Lewy body dementia หรือ LBD) ที่ 15% และ ภาวะสมองเสื่อมเหตุสมองกลีบหน้าและกลีบขมับ (frontotemporal dementia หรือ FTD)
โรคที่สามัญน้อยกว่ารวมภาวะโพรงสมองคั่งน้ำโดยมีความดันปกติ  ภาวะสมองเสื่อมเหตุโรคพาร์คินสัน  ซิฟิลิส ภาวะสมองเสื่อมเหตุเอชไอวี และโรคครอยตส์เฟลดต์-จาค็อบ
คนไข้หนึ่ง ๆ อาจมีภาวะสมองเสื่อมหลายอย่าง
มีส่วนหนึ่งที่เกิดภายในครอบครัว
ในคู่มือการวินิจฉัยและสถิติสำหรับความผิดปกติทางจิตรุ่น 5 (DSM-5) ภาวะสมองเสื่อมได้จัดใหม่ว่าเป็นความผิดปกติทางประสาทปริชาน (neurocognitive disorder) โดยมีระดับความรุนแรงต่าง ๆ
การวินิจฉัยปกติจะอาศัยประวัติคนไข้และการทดสอบการทำงานทางประชาน (cognitive testing) ประกอบกับการสร้างภาพทางสมองและการตรวจเลือดเพื่อกันเหตุอื่น ๆ ออก
วิธีการตรวจทางประชานที่ใช้อย่างสามัญอย่างหนึ่งก็คือ mini mental state examination (MMSE)
วิธีที่พยายามใช้ป้องกันโรครวมทั้งลดปัจจัยเสี่ยงเช่น ความดันสูง การสูบบุหรี่ เบาหวาน และโรคอ้วน
การตรวจคัดกรองโรคในคนทั่วไปไม่แนะนำ
ไม่มีวิธีการรักษาโรค
สารยับยั้งโคลิเนสเทอเรส (cholinesterase inhibitors) เช่น โดเนพีซิลมักใช้รักษาและอาจมีประโยชน์ต่อโรคในระดับอ่อนจนถึงปานกลาง
แต่ประโยชน์โดยรวมอาจเพียงแค่เล็กน้อย
มีวิธีเพิ่มคุณภาพชีวิตของคนไข้และผู้ดูแลหลายอย่าง
การบำบัดทางความคิดและพฤติกรรมอาจสมควร
การให้ความรู้และกำลังใจแก่ผู้ดูแลเป็นเรื่องสำคัญ
การออกกำลังกายอาจมีประโยชน์ในการใช้ชีวิตและอาจทำให้ได้ผลลัพธ์ดีขึ้น
การแก้ปัญหาทางพฤติกรรมด้วยยาระงับอาการทางจิตแม้จะทำอย่างสามัญแต่ก็ไม่แนะนำ เพราะประโยชน์ที่จำกัดและผลข้างเคียง รวมทั้งเพิ่มความเสี่ยงตาย
มีคนไข้ภาวะสมองเสื่อม ทั่วโลกในปี 2015
คน จะเกิดโรคในช่วงชีวิต
โดยจะสามัญขึ้นเมื่ออายุมากขึ้น
คนอายุระหว่าง มีภาวะสมองเสื่อม, และอายุมากกว่า เกือบครึ่ง
ในปี 2013 มีคนตายเพราะโรค เพิ่มจาก ในปี 1990
เพราะคนอายุยืนขึ้น ภาวะสมองเสื่อมก็เลยสามัญยิ่งขึ้น
แต่สำหรับคนในกลุ่มอายุโดยเฉพาะ ๆ อาจจะเกิดน้อยกว่าสมัยก่อนอย่างน้อยก็ในประเทศพัฒนาแล้วเพราะปัจจัยเสี่ยงได้ลดลง
มันเป็นเหตุพิการสามัญที่สุดอย่างหนึ่งในคนชรา
เชื่อว่า เป็นภาระทางเศรษฐกิจถึง ต่อปี (ประมาณ )
ผู้มีภาวะสมองเสื่อมบ่อยครั้งถูกกักตัวไว้หรือถูกให้ยาระงับประสาทเกินความจำเป็น ซึ่งเป็นประเด็นทางสิทธิมนุษยชน
มลทินทางสังคมเป็นเรื่องสามัญ
อาการภาวะสมองเสื่อมจะต่างกันขึ้นอยู่กับประเภทและระยะของโรค
ปัญหาที่มักมีรวมความจำ ภาษา ความใส่ใจ การแก้ปัญหา และปัญหาการจินตนาการทางปริภูมิ (visual-spatial ability)
ภาวะสมองเสื่อมชนิดต่าง ๆ โดยมากจะลุกลามอย่างช้า ๆ
เมื่อปรากฏอาการ ความจริงสมองได้เสื่อมมานานแล้ว
อาการทางประสาท-จิตเวชที่ปรากฏมีชื่อเรียกเฉพาะว่า อาการทางพฤติกรรมและทางจิตของภาวะสมองเสื่อม (Behavioural and psychological symptoms of dementia ตัวย่อ BPSD) ซึ่งรวมปัญหาต่าง ๆ คือ
อาการทางพฤติกรรมและทางจิตเช่นที่ว่าจะเกิดในภาวะสมองเสื่อมแทบทุกชนิด อาจมีอาการอื่น ๆ อีกรวมทั้ง
เมื่อบุคคลที่สมองเสื่อมอยู่ในสถานการณ์ที่ตนรับมือไม่ได้ ก็อาจเกิดร้องไห้หรือโกรธอย่างบังคับไม่ได้ ("catastrophic reaction")
อาการโรคจิต (มักหลงผิดว่า คนอื่นมุ่งร้ายต่อตน) และความไม่สงบกายใจหรือความดุร้ายมักจะมาพร้อมกับภาวะสมองเสื่อม
ความพิการทางประชานแบบอ่อน ๆ (MCI).
ในระยะแรกของภาวะสมองเสื่อม อาการอาจเห็นได้ยาก
ต้องมองกลับไปในอดีตจึงจะเห็นอาการต้น ๆ ได้ชัด
ระยะแรกสุดก็คือ ความพิการทางประชานแบบอ่อน (mild cognitive impairment หรือ MCI)
ผู้ที่วินิจฉัยว่ามีอาการนี้ จะลุกลามเป็นภาวะสมองเสื่อมต่อไป
เมื่อถึงระยะนี้ สมองได้เสื่อมมานานแล้ว แต่อาการเพียงเพิ่งเริ่มปรากฏ
แต่ยังไม่สร้างปัญหาต่อชีวิตประจำวัน
เพราะถ้าสร้างแล้ว ก็จะวินิจฉัยว่ามีภาวะสมองเสื่อม
ผู้มีอาการนี้จะได้คะแนน เมื่อทดสอบด้วย ซึ่งอยู่ในพิสัยปกติ
อาจมีปัญหาความจำและปัญหาเลือกคำพูด แต่สามารถแก้ปัญหาธรรมดา ๆ และดำเนินชีวิตตามปกติได้
เมื่อถึงภาวะสมองเสื่อมระยะต้น อาการจะเริ่มปรากฏต่อผู้อื่น
และเริ่มเป็นปัญหาต่อชีวิตประจำวัน
คะแนนของ จะอยู่
อาการจะขึ้นอยู่กับชนิดของภาวะสมองเสื่อม
งานบ้านหรืองานอื่น ๆ ที่ซับซ้อนจะกลายเป็นเรื่องยาก
คนไข้ยังสามารถดูแลตัวเอง แต่อาจลืมบางเรื่อง เช่น กินยา และอาจต้องเตือนให้ทำ
อาการเบื้องต้นของภาวะสมองเสื่อมปกติรวมปัญหาความจำ แต่อาจรวมภาวะเสียการใช้คำ (anomia) ปัญหาในการวางแผนและบริหารจัดการ (คือ executive functions)
วิธีการประเมินความพิการที่ดีอย่างหนึ่งก็คือถามว่า ยังจัดแจงเรื่องเงินทองเองได้หรือไม่
เพราะนี่มักเป็นเรื่องแรกที่มีปัญหา
อาการอื่นอาจรวมการหลงทางในที่ใหม่ ๆ การทำอะไรซ้ำ ๆ บุคลิกภาพเปลี่ยนแปลง
การไม่เข้าสังคมและปัญหาในการงาน
เมื่อประเมินภาวะ จะต้องพิจารณาว่าบุคคลทำการได้เช่นไรเมื่อ
ต้องพิจารณาระดับการศึกษา
ยกตัวอย่างเช่น นักบัญชีที่ไม่สามารถคิดงบดุลบัญชีธนาคารน่าเป็นห่วงกว่าบุคคลที่ไม่สำเร็จการศึกษามัธยมปลายหรือไม่เคยดูแลเรื่องการเงินของตนเอง
ในภาวะสมองเสื่อมเหตุโรคอัลไซเมอร์ อาการเบื้องต้นที่เด่นสุดคือปัญหาความจำ
ปัญหาอื่น ๆ รวมทั้งเสียการใช้คำและหลงทาง
ภาวะสมองเสื่อมชนิดอื่น ๆ เช่น ภาวะสมองเสื่อมเหตุลิวอี้บอดี้  และเหตุสมองกลีบหน้าและกลีบขมับ  อาการแรก ๆ สุดอาจเป็นบุคลิกภาพเปลี่ยนแปลง บวกปัญหาการวางแผนและบริหารจัดการ
เมื่อภาวะลุกลาม อาการต้น ๆ จะแย่ลง
อัตราความเสื่อมจะต่างกันในแต่ละบุคคล
คะแนน ระบุว่าภาวะอยู่ในระยะกลาง
ยกตัวอย่างเช่น ภาวะสมองเสื่อมเหตุโรคอัลไซเมอร์ระยะกลางจะจำอะไรใหม่ ๆ เกือบไม่ได้
คนไข้พิการอย่างรุนแรงเพราะแก้ปัญหาไม่ได้ และความเข้าใจทางสังคมก็อาจพิการด้วย
ปกติจะไปนอกบ้านไม่ได้ และไม่ควรให้อยู่ตัวคนเดียว
อาจสามารถทำงานบ้านง่าย ๆ ได้แต่นอกเหนือจากนั้นก็จะทำไม่ได้ และต้องให้คนช่วยดูแลทำความสะอาดตนเองมากขึ้นโดยเตือนเฉย ๆ ไม่ได้
คนไข้ภาวะสมองเสื่อมระยะสุดท้ายปกติจะเงียบเฉยมากขึ้น และต้องได้ความช่วยเหลือดูแลตนเองทั้งหมดหรือเกือบทั้งหมด
ปกติต้องมีคนดูแล 24 ชม. เพื่อให้ปลอดภัย และให้ได้สิ่งที่จำเป็นพื้นฐานต่อชีวิต
ถ้าไม่ดูแล อาจจะเที่ยวไปไม่มีจุดหมายหรือหกล้ม อาจไม่รู้จักอันตรายธรรมดา ๆ เช่น เตาร้อน หรือไม่รู้จักว่าควรเข้าห้องน้ำ
อาจกลั้นปัสสาวะไม่ได้
การกินก็มักจะเปลี่ยนไป
มักต้องกินอาหารบด หรืออาหารเหลวทำให้ข้น ต้องช่วยให้กิน ไม่ว่าจะเพื่อยืดชีวิต คงน้ำหนัก หรือลดโอกาสติดคอโดยทำให้กลืนง่ายขึ้น
ความอยากอาหารอาจลดจนไม่ต้องการกินเลย
อาจไม่ต้องการลุกจากเตียง หรืออาจต้องช่วยให้ลุกจากเตียง
จำคนรอบ ๆ ตัวไม่ได้
อาจมีปัญหาการนอนหรือไม่นอนเลย
ที่ฟื้นสภาพได้.
เหตุของภาวะสมองเสื่อมที่ฟื้นสภาพได้รวมภาวะขาดไทรอยด์ การขาดวิตามินบี โรคไลม์ และซิฟิลิสระบบประสาท (neurosyphilis)
ผู้ที่มีปัญหาความจำทั้งหมดควรตรวจว่าขาดไทรอยด์หรือวิตามินบีหรือไม่