pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
007 พยัคฆ์ร้ายเหนือเมฆ  เป็นภาพยนตร์แนวสายลับฉายเมื่อปี ค.ศ. 1979 เป็นภาพยนตร์เรื่องที่สิบเอ็ดใน ภาพยนตร์ชุด "เจมส์ บอนด์" ที่สร้างโดย อีออนโปรดักชันส์ แสดงนำโดย โรเจอร์ มัวร์ รับบทเป็น เจมส์ บอนด์ สายลับเอ็มไอ6 ครั้งที่สี่ ร่วมกับ โลอิส ไชล์ส, ไมเคิล ลอนสเดล, ริชาร์ด คีลและกูริน คลีรี เป็นการกำกับภาพยนตร์บอนด์ครั้งที่สามและครั้งสุดท้ายของ ลูอิส กิลเบิร์ต ในภาพยนตร์ บอนด์สืบสวนการขโมยกระสวยอวกาศ เขาได้ไปพบกับฮิวโก แดรกซ์ เจ้าของบริษัทผลิตกระสวยอวกาศ และ ดร. ฮอลลี กูดเฮด นักวิทยาศาสตร์อวกาศ บอนด์ติดตามเบาะแสจากแคลิฟอร์เนียไปถึงเวนิซ, รีโอเดจาเนโร, ป่าดิบชื้นแอมะซอนและในอวกาศ ที่นั่นบอนด์ได้หยุดยั้งแผนที่จะกวาดล้างประชากรโลกและสร้างมนุษยชาติขึ้นมาใหม่ด้วยชนชาติปกครอง
เจมส์ บอนด์ (Roger Moore) จะถูกส่งไปสืบสวนเรื่องโจรขโมยลึกลับที่ขโมยกระสวยอวกาศ ทำให้บอนด์สืบสาวตัวไปถึงฮิวโก้ แดร็กซ์ (Michael Lonsdale) เจ้าของกิจการผลิตชิ้นส่วนกระสวยอวกาศ และพบกับ ดร.หญิง ฮอลลี่ กู๊ดเฮด (Lois Chiles) นักวิทยาศาสตร์วิจัยด้านอวกาศ ซึ่งเธอก็เป็น CIA มาสืบเรื่องราวของแดร็กซ์ด้วยเช่นกัน บอนด์ได้แกะรอยไปตามสถานที่ต่างๆ ได้แก่ รัฐแคลิฟอร์เนีย เวนิส อิตาลี รีโอเดจาเนโร และป่าอะเมซอน และท้ายที่สุดในอวกาศ ซึ่งเป็นที่ๆ อยู่ของเผ่าพันธุ์มนุษย์รุ่นใหม่ก่อนที่แดร็กซ์จะฆ่าล้างเผ่าพันธุ์มนุษย์บนโลก
เอ็ดเวิร์ดที่ 7 แห่งสหราชอาณาจักร
สังหารหมู่นานจิง
ท่าอากาศยานนานาชาติกลาสโกว์
ท่าอากาศยานนานาชาติกลาสโกว์ (Glasgow International Airport) ตั้งอยู่ใกล้กับเมืองเพรสลีย์ และเรนฟริว ในเรนฟริวไชร์ รองรับการจราจรทางอากาศของเมืองกลาสโกว์ โดยอยู่ห่างจากตัวเมืองไปทางตะวันตกประมาณ 13 กิโลเมตร (8 ไมล์) เป็นท่าอากาศยานที่ใหญ่ที่สุดของสก็อตแลนด์ และเป็นท่าอากาศยานหลักของโลแกนแอร์
อเมริกันไอดอล
อเมริกันไอดอล (American Idol) เป็นรายการโทรทัศน์ประเภทเรียลลิตี้โชว์ ที่แข่งขันการร้องเพลง เริ่มซีซั่นแรกเมื่อ 11 มิถุนายน ค.ศ. 2002 โดยใช้ชื่อว่า American Idol: The Search for a Superstar ออกอากาศทางช่องฟอกซ์ โดยมีต้นแบบมาจากรายการป็อป ไอดอลทางฝั่งอังกฤษ เป็นรายการค้นหานักร้องวงการเพลงป็อปคนใหม่ทั่วอเมริกา โดยผู้ชมมีส่วนร่วมในการโหวดผู้เข้าแข่งขันที่ชื่นชอบ ผ่านทางโทรศัพท์พื้นฐาน หรือโทรศัพท์มือถือ ผู้เข้าแข่งขันที่ได้รับผลโหวตน้อยที่สุดหนึ่งคนจะตกรอบไป
ตั้งแต่ซีซั่นที่ 8 และ 9 คณะกรรมการสามารถใช้สิทธิ์ "เซฟ(Save)" เพื่อช่วยผู้เข้าแข่งขันคนที่ได้คะแนนน้อยที่สุด ไม่ให้ตกรอบ หากคณะกรรมการคิดว่า ผู้แข่งขันคนนั้นไม่สมควรตกรอบจากผลโหวต ในหนึ่งซีซั่นคณะกรรมการสามารถใช้สิทธิ์นี้ ได้เพียงครั้งเดียวเท่านั้น และเมื่อใช้สิทธิ์ในสัปดาห์ไหน ในสัปดาห์ต่อไปจะต้องมีคนตกรอบ 2 คน หากการแข่งขันดำเนินมาถึงรอบ 5 คนสุดท้าย และคณะกรรมการยังไม่ได้ใช้สิทธิ์ จะไม่สามารถใช้สิทธิ์นี้ได้จนจบซีซั่น
เทย์เลอร์ ฮิกส์ นักร้องหนุ่มวัย 29 จากเมืองเบอร์มิงแฮม รัฐแอละแบมา สามารถคว้าชัยบนเวทีล่าฝันอย่าง อเมริกันไอดอลครั้งที่ 5 ได้สำเร็จ โดยการได้รับเสียงโหวตมากกว่าคู่แข่งแสนสวยอย่าง "McPheever" แคเธอรีน แม็คฟี สาวสวยวัย 22 จากลอสแอนเจลิส ในการโหวตที่มีมาอย่างมหาศาลเป็นประวัติการณ์ถึง 63 ล้านเสียง จนไรอัน ซีเครสท์ พีธีกรของรายการกล่าวอย่างสะใจว่า "เป็นคะแนนเสียงของคนดูที่มากกว่าประธานาธิบดีคนไหนๆ ในประเทศนี้เคยได้รับมาเลยทีเดียว" รายการปีนี้ถือได้ว่ามีเรตติงดีที่สุดในรอบ 5 ปี โดยมีผู้ชมเฉลี่ยต่อสัปดาห์สูงถึง 30.3 ล้านคน มากกว่าฤดูกาลที่แล้วถึง 14 เปอร์เซ็นต์ นับเป็นตัวเลขที่งดงามสำหรับรายการที่ประสบความสำเร็จในระดับที่อยู่ตัวแล้ว ซึ่งยังไม่นับการเผยแพร่ซ้ำและการถ่ายทอดไปยังอีก 150 ประเทศทั่วโลก
จอร์ดิน สปาร์คส (อายุ 17 ปี) เป็นผู้ชนะเลิศการประกวดอเมริกันไอดอลปี 2007 เธอก็ร้องเพลง This Is My Now เพลงที่ชนะการประกวด songwriting contest ซึ่งเป็นครั้งแรกที่รายการเปิดโอกาสให้แฟนเพลงแต่งเพลงเข้าประกวดทางเว็บไซต์ของรายการเพื่อนำไปใช้ในการประกวด
และทาง FOX ได้ประกาศให้กับชาวอเมริกาไว้ ว่า American Idol Season 15 ในปี 2016 จะเป็นซีซั่นสุดท้ายของรายการนี้ ไรอัน ซีเครสยังรับหน้าที่เป็นพิธีกร ส่วนคณะกรรมการก็ชุดเชิมทั้ง แฮร์รี่ คอนนิกค์ จูเนียร์, คีธ เออร์บัน และเจนนิเฟอร์ โลเปซ ซึ่งในซีซั่น 15 จะเป็นการรวมความทรงจำครั้งก่อนตั้งแต่ผู้แข่งขันจนถึงกรรมการที่เคยสร้างนักร้องกันมา ถือว่าเป็นข่าวที่ทำให้ทั้งประเทศและผู้ชมทั่วโลกถึงกับช็อกกับรายการต้ยตำรับการเฟ้นหานักร้องเพลงยุคใหม่ ที่รายการยอดฮิตมา 8 ปีซ้อนจะต้องปิดตัวลง เนื่องจาก เรตติ้งผู้ชมดิ่งลงมาเยอะมากซึ่งในซีซั่น 14 ที่ผานมาในรอบ Finale ผู้ชมสูงสุดมีเพียงแค่ 10 ล้านคน จากที่เคยทำสถิติสูงสุดถึงง 36 ล้านคนในซีซั่น 8 เพราะเหตุนี้ทาง FOX Tv จึงประกาศถอดรายการออกจากโปรแกรมฉาย
ผู้ชมสามารถโหวตให้ผู้แข่งขันที่ชื่นชอบ โดยระหว่างการแสดงของผู้แข่งขันแต่ละคน จะมีหมายเลขโทรศัพท์ประจำตัวแสดงที่หน้าจอ สายโทรศัพท์จะเปิดให้โหวต หลังจากจบรายการแต่ละตอนเป็นเวลา 2 ชั่วโมง
คณะกรรมการและพิธีกร.
ตั้งแต่ซีซั่นที่ 1-7 มีคณะกรรมการ 3 คนคือ ไซมอน คาวเวลล์, พอลลา อับดุล และ แรนดี แจ็คสัน ทำหน้าที่คัดเลือกผู้เข้าแข่งขัน และวิจารณ์การแสดงบนเวที
ในซีซั่นที่ 8 ทางรายการได้เพิ่มคณะกรรมการเป็น 4 คน โดยกรรมการผู้ที่เพิ่มเข้ามาคือ คารา ดิโอกวาร์ดี้ นักแต่งเพลงชื่อดัง
ในซีซั่นที่ 9 เอลเลน เดอเจนเนอเรส พิธีกรทอล์คโชว์ชื่อดัง ตกลงรับเป็นกรรมการแทนที่พอลลา อับดุล ที่ลาออกจากคณะกรรมการ
วันที่ 11 มกราคม 2553 ไซมอน คาวเวลล์ ประกาศว่าจะออกจากรายการหลังจบซีซั่นที่ 9 เพื่อไปทำรายการ ดิเอ็กซ์แฟคเตอร์ ยูเอสเอ ซึ่งเป็นรายการประเภทเรียลลิตี้โชว์แข่งขันร้องเพลง ที่ตัวเขาเป็นผู้ผลิต
วันที่ 29 กรกฎาคม 2553 เอลเลน เดอเจนเนอเรส ประกาศว่าจะออกจากรายการเช่นกัน หลังจากเป็นกรรมการเพียงแค่ปีเดียว
ไรอัน ซีเครสท์ ทำหน้าที่พิธีกรตั้งแต่ซีซั่นแรกจนถึงปัจจุบัน ในเฉพาะซีซั่นที่ 1 เขาเป็นพิธีกรร่วม คู่กับไบรอัน ดังเคิลแมน
American idol
ท่าอากาศยานเอดินบะระ
ท่าอากาศยานเอดินบะระ (t) หรือเรียกโดยทั่วไปว่า เทิร์นเฮาส์ (Turnhouse) ตั้งอยู่ที่เมืองเอดินบะระ สกอตแลนด์ ห่างจากตัวเมืองไปทางตะวันตกประมาณ 13 กิโลเมตร (8 ไมล์) เป็นท่าอากาศยานที่มีขนาดใหญ่เป็นอันดับที่ 8 ของสหราชอาณาจักร
ตำบลบ่อผุด
มหาเถรสมาคม
มหาเถรสมาคม  เป็นองค์กรสูงสุดในการปกครองคณะสงฆ์ไทยตามพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. 2505 และที่แก้ไขเพิ่มเติม ทำหน้าที่คล้ายกับคณะรัฐมนตรี โดยมีสมเด็จพระสังฆราชหรือผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราชเป็นประธานกรรมการโดยตำแหน่ง และกรรมการอื่นอีกไม่เกิน 20 รูปซึ่งพระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้งจากสมเด็จพระราชาคณะ พระราชาคณะ หรือภิกษุซึ่งมีพรรษาอันสมควรและมีจริยวัตรในพระธรรมวินัยที่เหมาะสมแก่การปกครองคณะสงฆ์
การจัดตั้งมหาเถรสมาคมครั้งแรก.
มหาเถรสมาคมเป็นถ้อยคำที่ใช้ครั้งแรกใน "พระราชบัญญัติลักษณะปกครองคณะสงฆ์" (ร.ศ. 121) อันตราขึ้นในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว คำว่า "เถระ" หมายถึง "พระผู้ใหญ่, ตามพระวินัยกำหนดว่า พระมีพรรษาตั้งแต่สิบขึ้นไป เรียกว่า พระเถระ" โดยตาม"พระราชบัญญัติลักษณะปกครองคณะสงฆ์" (ร.ศ. 121) มาตรา 4 ให้เรียกสมเด็จเจ้าคณะใหญ่ และพระสงฆ์ชั้นผู้ใหญ่ตำแหน่งต่าง ๆ ว่า "มหาเถระ" และมหาเถระเหล่านี้จะประชุมกันเพื่อถวายความเห็นแก่พระมหากษัตริย์ในเรื่องพุทธศาสนาตามที่ทรงปรึกษา ที่ประชุมนี้เรียกว่า "มหาเถรสมาคม" โดยต้องมีมหาเถระอย่างน้อยห้ารูปมาประชุม จึงจะเป็นองค์ประชุม "พระราชบัญญัติลักษณะปกครองคณะสงฆ์" (ร.ศ. 121) ไม่ได้ใช้บังคับทันที แต่จะมีประกาศให้ใช้บังคับในมณฑลต่าง ๆ เป็นรายมณฑลเรื่อยไปจนทั่วประเทศสยาม (ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็น ประเทศไทย)
ยุคสังฆสภา.
ต่อมาใน พ.ศ. 2484 สภาผู้แทนราษฎรไทย ชุดที่ 3 ยกเลิก "พระราชบัญญัติลักษณะปกครองคณะสงฆ์" (ร.ศ. 121) แล้วตรา "พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พุทธศักราช 2484" ขึ้นใช้แทน โดยมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 14 ตุลาคม 2484 พระราชบัญญัติใหม่นี้เปลี่ยนชื่อ "มหาเถรสมาคม" เป็น "สังฆสภา" โดยให้ประกอบด้วยกรรมการที่เรียก "สังฆสภาสมาชิก" จำนวนไม่เกินสี่สิบห้ารูป และประธานสังฆสภานั้นมาจากการแต่งตั้งของสมเด็จพระสังฆราชตามคำแนะนำของสังฆสภา
"พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พุทธศักราช 2484" เป็นแนวคิดของจอมพลแปลก พิบูลสงคราม ที่จะเลียนการปกครองฝ่ายอาณาจักรมาใช้แก่ฝ่ายศาสนจักร โดยเรียก "สังฆสภา" ให้เป็นทำนองเดียวกับ "รัฐสภา" และมีอำนาจหน้าที่ทำนองเดียวกันด้วย คือ ตราสังฆาณัติ แล้วถวายให้สมเด็จพระสังฆราชลงพระนาม จะเห็นได้ว่าบทบัญญัติหลาย ๆ บทเลียนมาจากกฎหมายฝ่ายอาณาจักรหมวดหมู่กฎหมายปกครองและกฎหมายรัฐธรรมนูญ อาทิ ให้สังฆสภามีอำนาจตราสังฆาณัติได้ ถ้าสมเด็จพระสังฆราชไม่ทรงเห็นด้วยหรือไม่ทรงลงพระนามตามกำหนด และสังฆสภาลงมติเห็นชอบตามเดิม ทำนองเดียวกับรัฐสภามีอำนาจตราพระราชบัญญัติที่พระมหากษัตริย์ไม่ทรงเห็นด้วยหรือไม่ทรงลงพระปรมาภิไธยตามกำหนด และรัฐสภามีมติเห็นชอบตามเดิม
พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2560.
เมื่อวันที่ 6 มกราคม 2560 ราชกิจจานุเบกษาได้เผยแพร่พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๖๐ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมมาตรา 7 ว่าด้วยการแต่งตั้งสมเด็จพระสังฆราช จากเดิมเป็น "พระมหากษัตริย์ทรงสถาปนาสมเด็จพระสังฆราชองค์หนึ่ง และให้นายกรัฐมนตรีลงนามรับสนองพระบรมราชโองการ" โดยให้เหตุผลว่า โดยที่ตามโบราณราชประเพณีที่ได้ปฏิบัติสืบทอดกันมาเป็นเวลาช้านานนั้น เป็นพระราชอำนาจของพระมหากษัตริย์ในการสถาปนาสมเด็จพระสังฆราช ซึ่งต่อมาได้เริ่มมีบัญญัติเป็นลายลักษณ์อักษรไว้ในมาตรา ๕ แห่งพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พุทธศักราช ๒๔๘๔ เป็นต้นมา สมควรบัญญัติกฎหมายให้สอดคล้องเพื่อเป็นการสืบทอดและธำรงรักษาไว้ซึ่งโบราณราชประเพณีดังกล่าวโดยให้นายกรัฐมนตรีเป็นผู้ลงนามรับสนองพระบรมราชโองการ
พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2561.
เมื่อวันที่ 17 กรกฎาคม 2561 ราชกิจจานุเบกษาได้เผยแพร่พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๖๑ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยส่วนใหญ่เป็นการมอบพระราชอำนาจให้พระมหากษัตริย์เกี่ยวกับการแต่งตั้งกรรมการมหาเถรสมาคมโดยทรงไว้ซึ่งพระราชอำนาจในการแต่งตั้งหรือให้ออก โดยจะทรงปรึกษาหารือกับสมเด็จพระสังฆราชก่อนก็ได้ เกี่ยวกับการแต่งตั้งผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราชโดยทรงไว้ซึ่งพระราชอำนาจในการที่จะทรงพระกรุณาโปรดหรือมีพระราชวินิจฉัยให้ปฏิบัติเป็นประการอื่นได้ตามพระราชอัธยาศัย โดยทั้งหมดให้นายกรัฐมนตรีเป็นผู้ลงนามรับสนองพระบรมราชโองการ การกำหนดวาระของกรรมการมหาเถรสมาคม การแต่งตั้งกรรมการขึ้นแทนตำแหน่งที่ว่างลง การแต่งตั้งเจ้าคณะใหญ่หรือเจ้าคณะภาคและตำแหน่งอื่นตามพระราชดำริ
กรรมการมหาเถรสมาคมชุดปัจจุบัน.
กรรมการมหาเถรสมาคม.
ทั้งนี้ ตั้งแต่วันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2564
หน่วยงานเผยแผ่พระธรรมทูตในต่างประเทศ.
ผู้รักษาการแทนประธานสำนักงานกำกับดูแลพระธรรมทูตไปต่างประเทศ
สมเด็จพระมหาธีราจารย์ (ประสิทธิ์ เขมงฺกโร) วัดยานนาวา
ประธานสมัชชาสงฆ์ไทยในสหรัฐอเมริกา
พระเทพพุทธิวิเทศ (ประชัน ชุตินฺธโร) วัดพุทธาวาส สหรัฐอเมริกา
หัวหน้าพระธรรมทูตไทยในอินเดีย-เนปาล
พระธรรมโพธิวงศ์ (วีรยุทธ์ วีรยุทฺโธ)
วัดไทยพุทธคยา อินเดีย
ประธานสหภาพพระธรรมทูตไทยในทวีปยุโรป
พระธรรมพุทธิวงศ์ (สวัสดิ์ อตฺถโชโต
วัดพุทธาราม เนเธอร์แลนด์
ประธานองค์กรพระธรรมทูตไทยในสหราชอาณาจักรและไอร์แลนด์ และตำแหน่งหัวหน้าพระธรรมทูตสายสหราชอาณาจักร
พระเทพภาวนามงคล (ธีรวัฒน์ อมโร)
วัดพุทธปทีป สหราชอาณาจักร
ประธานสมัชชาสงฆ์ไทยในสิงคโปร์
พระเทพสิทธิวิเทศ (สุจินต์ โชติปญฺโญ)
วัดอานันทเมตยาราม สิงคโปร์
หัวหน้าพระธรรมทูตไทยสายโอเชียเนีย
พระกิตติโสภณวิเทศ (เศรษฐกิจ สมาหิโต) วัดนาคปรก กรุงเทพมหานคร
เจ้าอาวาส
เจ้าอาวาส คือพระภิกษุซึ่งได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งผู้ปกครองวัด มีหน้าที่ปกครองดูแลอำนวยกิจการทุกอย่างเกี่ยวกับวัด กฎหมายกำหนดให้วัดหนึ่งมีเจ้าอาวาสรูปหนึ่ง แต่จะมีรองเจ้าอาวาส ผู้ช่วยเจ้าอาวาสได้หลายรูปตามควรแก่ฐานะของวัด เจ้าอาวาสเป็น
พระสังฆาธิการ และเป็นเจ้าพนักงานตามประมวลกฎหมายอาญา
เจ้าอาวาสมีหน้าที่ดังนี้
เจ้าอาวาสมีอำนาจดังนี้
บ้านเฉวง
บ้านเฉวง อาจหมายถึง
เจ้าคณะภาค
เจ้าคณะภาค เป็นพระสังฆาธิการที่ได้รับพระบัญชาแต่งตั้งจากสมเด็จพระสังฆราช โดยผ่านมติการเห็นชอบของมหาเถรสมาคม มีอำนาจหน้าที่การปกครองตามพระราชบัญญัติคณะสงฆ์และกฎมหาเถรสมาคม ในเขตจังหวัดของตน
เจ้าคณะภาค คือพระสังฆาธิการผู้ปกครองคณะสงฆ์ระดับภาค
ข้อ 10 แห่งกฎมหาเถรสมาคม ฉบับที่ 23 (พ.ศ. 2541) ว่าด้วยระเบียบการปกครองคณะสงฆ์ กำหนดให้เจ้าคณะภาคมีอำนาจหน้าที่การปกครองคณะสงฆ์ในเขตภาคของตน ดังนี้
ข้อ 6 แห่งกฎมหาเถรสมาคม ฉบับที่ 24 (พ.ศ. 2541) ว่าด้วยการแต่งตั้งถอดถอนพระสังฆาธิการ กำหนดให้พระภิกษุผู้จะดำรงตำแหน่งปกครองคณะสงฆ์ต้องมีคุณสมบัติทั่วไป ดังต่อไปนี้
และในข้อ 10 ได้กำหนดให้พระภิกษุผู้จะดำรงตำแหน่งเจ้าคณะภาค ต้องมีคุณสมบัติโดยเฉพาะอีกส่วนหนึ่ง ดังนี้
เขตปกครอง.
การแบ่งเขตปกครองภาค.
ตามข้อ 4 แห่งกฎมหาเถรสมาคม ฉบับที่ 14 (พ.ศ. 2535) ว่าด้วยอำนาจและเขตปกครองคณะสงฆ์ส่วนภูมิภาค กำหนดให้มีจำนวนภาค 18 ภาค และให้รวมเขตปกครองจังหวัดต่าง ๆ เป็นเขตปกครองภาค ดังต่อไปนี้
การรวมเขตภาคในคณะธรรมยุต.
ในคณะธรรมยุตกำหนดให้เขตภาคบางเขตอยู่ใต้การปกครองของเจ้าคณะภาครูปเดียวกัน ดังนี้
การถอดถอน.
ดูรายละเอียดที่ พระสังฆาธิการ
พระราชาคณะ หมายถึงพระภิกษุที่ได้รับสถาปนาให้มีสมณศักดิ์ตั้งแต่ชั้นสามัญจนถึงชั้นสมเด็จพระราชาคณะ ในสมัยกรุงศรีอยุธยาเรียกว่าพระสังฆราชาคณะ หมายความว่าเจ้าคณะผู้ปกครองสงฆ์ ต่อมาในสมักรุงรัตนโกสินทร์เปลี่ยนเป็นพระราชาคณะ ความหมายยังคงเดิม มีคำนำหน้าราชทินนามว่าพระ แต่ภาษาชาวบ้านเรียกกันว่าเจ้าคุณหรือท่านเจ้าคุณ ถ้าเป็นสมเด็จพระราชาคณะเรียกว่าท่านเจ้าประคุณ แยกเป็นลำดับดังนี้
พระราชาคณะสามารถแต่งตั้งฐานานุกรมได้ ตามจำนวนที่ระบุไว้ในสัญญาบัตร
อยู่ ญาโณทยมหาเถระ
หอก
หอก เป็นอาวุธชนิดหนึ่ง ซึ่งใช้มาแต่โบราณในหลายพื้นที่ของโลก
หอกในยุคโบราณ.
ในยุคแรก ๆ พบหอกเป็นเพียงไม้แหลม ต่อมา พบหอกส่วนมากเป็นหินปลายแหลมนำมาผูกติดกับท่อนไม้ ซึ่งจะพบในยุคหินเก่า ในขณะที่ในยุคหินใหม่นั้นจะมีการเหลาปลายหอกให้แหลมขึ้น ใช้ในการล่าสัตว์ต่าง ๆ เป็นส่วนใหญ่
หอกในสงครามมีหลายแบบ และใช้กันมากอย่างแพร่หลาย มีลักษณะคล้ายกับทวนแต่หอกจะมีความยาวด้ามจับสั้นกว่า และใช้ต่อสู้กันบนภาคพื้นดิน หอกนั้นมีหลายแบบ เช่น หัวหอกแบบกางเขน หัวหอกแบบ L
หัวหอกแบบกางเขน เรียกกันแบบสั้น ๆ ว่า หอกกางเขน มีลักษณะหัวหอกคล้ายสัญลักษณ์กางเขน เป็นอาวุธที่มีอณุภาพสูงกว่าหัวหอกแบบธรรมดามาก ทำให้มีประโยชน์มากในการรบ เพราะจุดเสียเปรียบของอาวุธประเภทหอกก็คือ หากใช้การโจมตีโดยการแทง จะสร้างบาดแผลกับคู่ต่อสู้ได้น้อยมาก หรือเพียงคู่ต่อสู้ปัดเบี่ยงการโจมตีได้เพียงเล็กน้อยก็ไม่สามารถทำอันตรายใดๆได้แล้ว จึงมีการพัฒนาหัวหอกแบบใหม่โดยการทำหัวหอกให้เป็นรูปสัญลักษณ์กางเขน ซึ่งทำให้สามารถสร้างบาดแผลหรือความเสียหายได้มาก เพราะส่วนที่เพิ่มเติมเข้ามานั้นมีความคมพอๆกับมีด ทำให้สามารถแทงและสร้างบาดแผลได้มากมาย เช่นการแทงโดยใช้หอก การแทงโดยใช้คมหอกกางเขน (ส่วนที่เพิ่มเข้ามา) หรือแม้แต่การใช้คมหอกกางเขนเชือดเฉือนศัตรู รับคมดาบของศัตรู เป็นต้น
ส่วนหัวหอกแบบ L มีลักษณะใกล้เคียงกับหอกกางเขน เพียงแต่ตัดส่วนคมด้านหนึ่งออกเท่านั้น แต่ส่วนเรื่องการใช้งานนั้นก็ไม่ต่างกันเท่าไหร่นัก
นักธรรมชั้นเอก
นักธรรมชั้นเอก (ชื่อย่อ น.ธ.เอก; ) เป็นระดับการศึกษา พุทธศาสนาในประเทศไทย แผนกธรรม โดยเป็นชั้นสูงสุดของการศึกษาพระสงฆ์ สามเณรในประเทศไทย แบ่งชั้นเรียนออกเป็น 3 ชั้น คือ นักธรรมชั้นตรี นักธรรมชั้นโท และ นักธรรมชั้นเอก ทั้ง ๓ ชั้นนี้เป็นการศึกษาสำหรับฝ่าย พระภิกษุสามเณรโดยเฉพาะ
เปรียญธรรม
เปรียญธรรม หรือ ประโยค หมายถึงระดับชั้นการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลีของคณะสงฆ์ไทย มี 9 ชั้น 8 ระดับ แบ่งเป็นชั้นประโยค 1-2 (ระดับที่ 1 ใช้เวลาเรียน 1-2 ปี) และระดับเปรียญ (ป.ธ. 3-9) (7 ระดับ) รวม 8 ระดับ
เปรียญตรี.
มี 3 ชั้น คือ ประโยค 1-2, ป.ธ.3 ผู้ที่สอบได้ตั้งแต่ชั้น ป.ธ.3 ขึ้นไป ถ้าเป็นพระภิกษุจะมีคำนำหน้าชื่อว่า พระมหา ถ้าเป็นสามเณรจะมีคำว่า เปรียญ ต่อท้ายนามสกุล
เปรียญโท.
มี 3 ชั้น คือ ป.ธ.4, ป.ธ.5, ป.ธ.6
เปรียญเอก.
มี 3 ชั้น คือ ป.ธ.7, ป.ธ.8, ป.ธ.9
การเทียบวุฒิกับทางโลก.
น.ธ.ตรี, น.ธ.โท, น.ธ.เอก เทียบเท่า ประถมศึกษาปีที่ 6 (ป.6)
ประโยค 1-2 เทียบเท่า มัธยมศึกษาตอนต้น, ป.ธ.3 พร้อมจบการศึกษาขั้นพื้นฐาน เทียบเท่า มัธยมศึกษาตอนปลาย (ม.6)
ป.ธ.4, ป.ธ.5 เทียบเท่า มัธยมศึกษาตอนปลาย (ม.6)
ป.ธ.6 เทียบเท่า ระดับอุดมศึกษา ปริญญาตรี (สาขาวิชาภาษาบาลี)
ป.ธ.7, ป.ธ.8 เทียบเท่า ระดับปริญญาโท (สาขาวิชาภาษาบาลี)
ป.ธ.9 เทียบเท่า ระดับปริญญาเอก (สาขาวิชาภาษาบาลี)
ระดับปริญญาตามที่กล่าวมา คือ ปริญญาตรี ปริญญาโท และปริญญาเอก นั้นยังไม่มีกฎหมายรองรับ
สิ่งที่แสดงเบื้องต้นเกี่ยวกับ "การเทียบวุฒิกับทางโลก" นั้น จำเป็นต้องมีกฎหมายของไทยรองรับ
ตามกฎหมาย พระราชบัญญัติ กำหนดวิทยฐานะผู้สำเร็จวิชาการพระพุทธศาสนา พ.ศ. 2527
กำหนดวิทยฐานะผู้สำเร็จวิชาการพระพุทธศาสนา
ภูมิพลอดุลยเดช ป.ร.
ให้ไว้ ณ วันที่ 27 กันยายน พ.ศ. 2527
เป็นปีที่ 39 ในรัชกาลปัจจุบัน
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราช โองการโปรดเกล้า ฯ ให้ประกาศว่า โดยที่เป็นการสมควรมีกฎหมายว่าด้วยการกำหนดวิทยฐานะผู้สำเร็จ วิชาการพระพุทธศาสนา จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดย คำแนะนำและยินยอมของรัฐสภา ดังต่อไปนี้
มาตรา 1 พระราชบัญญัตินี้เรียกว่า "พระราชบัญญัติกำหนดวิทยฐานะ ผู้สำเร็จวิชาการพระพุทธศาสนา พ.ศ. 2527" มาตรา 2* พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศใน ราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป *[รก.2527/140/4พ/8 ตุลาคม 2537]
อ้างอิง http://www.baanjomyut.com/library/law/37.html
มาตรา 3* วิชาการพระพุทธศาสนา หมายความว่า วิชาการ ซึ่งจัดให้พระภิกษุสามเณรศึกษาตามหลักสูตรพระปริยัติธรรมแผนกธรรมและ แผนกบาลีสนามหลวง *[มาตรา 3 แก้ไขโดยพระราชบัญญัติฯ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2540]
มาตรา 4* ให้ผู้สำเร็จวิชาการพระพุทธศาสนาตามหลักสูตร พระปริยัติธรรมแผนกธรรมและแผนกบาลีสนามหลวงเปรียญธรรมเก้าประโยค มีวิทยฐานะชั้นปริญญาตรี เรียกว่า "เปรียญธรรมเก้าประโยค" ใช้อักษรย่อว่า "ป.ธ.9" *[มาตรา 4 แก้ไขโดยพระราชบัญญัติฯ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2540] มาตรา 5 นอกจากปริญญาตามมาตรา 4 พระภิกษุสามเณรซึ่งได้ ศึกษาวิชาการพระพุทธศาสนาอาจได้รับประกาศนียบัตรรับรองความรู้ตาม หลักสูตรที่คณะกรรมการการศึกษาของคณะสงฆ์ให้ความเห็นชอบ มาตรา 6* ให้มีคณะกรรมการการศึกษาของคณะสงฆ์คณะหนึ่ง ประกอบด้วย สมเด็จพระสังฆราชทรงเป็นประธานกรรมการ แม่กองบาลี สนามหลวง แม่กองธรรมสนามหลวง อธิการบดีมหาวิทยาลัยมหามกุฎ ราชวิทยาลัย อธิการบดีมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ ปลัดทบวงมหาวิทยาลัย เลขาธิการสภาสถาบันราชภัฏ อธิบดีกรมการศาสนา อธิบดีกรมการศึกษานอกโรงเรียน อธิบดีกรมวิชาการ เลขาธิการคณะกรรมการ การศึกษาแห่งชาติ และกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิอีกไม่เกินเจ็ดคน ซึ่งสมเด็จพระ สังฆราชทรงแต่งตั้งโดยความเห็นชอบของมหาเถรสมาคม เป็นกรรมการ ให้คณะกรรมการการศึกษาของคณะสงฆ์เลือกกรรมการผู้หนึ่งเป็น รองประธานกรรมการ
ให้อธิบดีกรมการศาสนาเป็นเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาของ คณะสงฆ์ และให้กรมการศาสนาทำหน้าที่สำนักงานคณะกรรมการการศึกษา ของคณะสงฆ์ *[มาตรา 6 แก้ไขโดยพระราชบัญญัติฯ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2540]
มาตรา 7 กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิอยู่ในตำแหน่งคราวละสองปี กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิซึ่งพ้นจากตำแหน่งอาจได้รับแต่งตั้งอีกได้ ในกรณีที่สมเด็จพระสังฆราชทรงแต่งตั้งกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิเพิ่มขึ้น ในระหว่างที่กรรมการซึ่งทรงแต่งตั้งไว้แล้วยังมีวาระอยู่ในตำแหน่ง ให้ผู้ซึ่ง ได้รับแต่งตั้งให้เป็นกรรมการเพิ่มขึ้นอยู่ในตำแหน่งเท่ากับวาระที่เหลืออยู่ของ กรรมการซึ่งได้รับแต่งตั้งไว้แล้ว มาตรา 8 นอกจากการพ้นจากตำแหน่งตามวาระตามมาตรา 7 กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิพ้นจากตำแหน่ง เมื่อ (1) ตาย (2) ลาออก หรือ (3) สมเด็จพระสังฆราชมีพระบัญชาให้ออก ในกรณีที่กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิพ้นจากตำแหน่งก่อนวาระ สมเด็จ พระสังฆราชอาจทรงแต่งตั้งผู้อื่นเป็นกรรมการแทนโดยความเห็นชอบของ มหาเถรสมาคมได้ และให้ผู้ซึ่งได้รับแต่งตั้งอยู่ในตำแหน่งเท่ากับวาระที่ เหลืออยู่ของกรรมการซึ่งตนแทน มาตรา 9 การประชุมของคณะกรรมการการศึกษาของคณะสงฆ์ ต้องมีกรรมการมาประชุมไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งของจำนวนกรรมการทั้งหมดที่ ดำรงตำแหน่งอยู่ในขณะนั้น จึงจะเป็นองค์ประชุม
ถ้าประธานกรรมการไม่มาประชุมหรือไม่อยู่ในที่ประชุม ให้รอง ประธานกรรมการเป็นประธานในที่ประชุม ถ้าประธานกรรมการและรอง ประธานกรรมการไม่มาประชุมหรือไม่อยู่ในที่ประชุม ให้ที่ประชุมเลือก กรรมการผู้หนึ่งเป็นประธานในที่ประชุม การวินิจฉัยชี้ขาดของที่ประชุมให้ถือเสียงข้างมาก กรรมการผู้หนึ่ง มีเสียงหนึ่งในการลงคะแนน ถ้าคะแนนเสียงเท่ากัน ให้ประธานในที่ประชุม ออกเสียงเพิ่มขึ้นอีกเสียงหนึ่งเป็นเสียงชี้ขาด
มาตรา 10 คณะกรรมการการศึกษาของคณะสงฆ์มีอำนาจหน้าที่ ดังต่อไปนี้ (1) กำหนดนโยบายและแผนการจัดการศึกษาวิชาการพระพุทธศาสนา ให้เจริญก้าวหน้ายิ่งขึ้น (2) กำหนดมาตรฐานและให้ความเห็นชอบหลักสูตรวิชาการ พระพุทธศาสนา (3) กำหนดพื้นความรู้ คุณสมบัติ หลักเกณฑ์การเข้าศึกษา ระยะเวลา การศึกษา การสอบและเงื่อนไขในการรับปริญญา หรือประกาศนียบัตร (4) ควบคุมดูแลการจัดการศึกษาวิชาการพระพุทธศาสนาให้มีการ ศึกษาพระปริยัติธรรมเป็นหลัก และป้องกันมิให้มีการเปลี่ยนแปลงพระธรรมวินัย ให้ผิดไปจากพระบาลีในพระไตรปิฎก (5) วินิจฉัยสั่งการเพื่อยับยั้งหรือยุติการดำเนินกิจการที่ขัดต่อ พระธรรมวินัยหรือขัดต่อกฎหมาย ระเบียบข้อบังคับ หรือคำสั่งของสถานศึกษา วิชาการพระพุทธศาสนาตามพระราชบัญญัตินี้ (6) วางระเบียบ และออกข้อบังคับหรือคำสั่งเพื่อปฏิบัติการตาม พระราชบัญญัตินี้
มาตรา 11 ผู้ใดไม่มีสิทธิใช้ปริญญาหรือประกาศนียบัตร หรืออักษรย่อ ปริญญาตามพระราชบัญญัตินี้ กระทำการเพื่อให้บุคคลอื่นเชื่อว่าตนมีสิทธิดังกล่าว ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรือทั้งจำ ทั้งปรับ
มาตรา 12 ให้ผู้สำเร็จวิชาการพระพุทธศาสนาตามหลักสูตรพระปริยัติธรรม แผนกธรรมและแผนกบาลีสนามหลวง เปรียญธรรมเก้าประโยค ปริญญาศาสนศาสตรบัณฑิตจากสภาการศึกษามหามกุฎราชวิทยาลัยในพระบรม ราชูปถัมภ์ หรือปริญญาพุทธศาสตรบัณฑิตจากมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยใน พระบรมราชูปถัมภ์ก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ มีวิทยฐานะชั้นปริญญาตรี ตามมาตรา 4 มาตรา 13 ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการรักษาการตาม พระราชบัญญัตินี้
พลเอก ประจวบ สุนทรางกูร
หมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ โดยที่พระภิกษุ สามเณรซึ่งได้ศึกษาและสอบไล่ได้เปรียญเก้าประโยคตามหลักสูตรพระปริยัติธรรม แผนกธรรมและแผนกบาลีสนามหลวงของคณะสงฆ์ ปริญญาศาสนศาสตรบัณฑิต ตามหลักสูตรปริญญาศาสนศาสตรบัณฑิตของสภาการศึกษามหามกุฎราชวิทยาลัย ในพระบรมราชูปถัมภ์ หรือปริญญาพุทธศาสตรบัณฑิตตามหลักสูตรปริญญาพุทธศาสตร บัณฑิตของมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยในพระบรมราชูปถัมภ์ มีความรู้ความ สามารถและประสบการณ์เทียบขั้นบัณฑิตด้านสังคมศาสตร์ของมหาวิทยาลัย ฝ่ายอาณาจักร สมควรกำหนดวิทยฐานะผู้สำเร็จการศึกษาจากหลักสูตร ทั้งสามนี้ให้สูงเท่ากับปริญญาตรีของมหาวิทยาลัยฝ่ายอาณาจักร จึงจำเป็น ต้องตราพระราชบัญญัตินี้
พระราชบัญญัติกำหนดวิทยฐานะผู้สำเร็จวิชาการพระพุทธศาสนา (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2540
หมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ เนื่องจาก ได้มีการตราพระราชบัญญัติจัดตั้งมหาวิทยาลัยมหามกุฎราชวิทยาลัยและ พระราชบัญญัติจัดตั้งมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เพื่อดำเนินงาน ด้านการศึกษาวิชาการพระพุทธศาสนาตามหลักสูตรปริญญาศาสนศาสตร์บัณฑิต และพุทธศาสตรบัณฑิตขึ้นโดยเฉพาะแล้ว สมควรแก้ไขเพิ่มเติมบทบัญญัติใน พระราชบัญญัติกำหนดวิทยฐานะผู้สำเร็จวิชาการพระพุทธศาสนา พ.ศ. 2527 ในส่วนที่เกี่ยวกับการศึกษาวิชาการพระพุทธศาสนาตามหลักสูตรปริญญา ศาสนศาสตรบัณฑิตและพระพุทธศาสตรบัณฑิต ตลอดจนองค์ประกอบของ คณะกรรมการการศึกษาของคณะสงฆ์ ให้เหมาะสมและสอดคล้องกับหลักการ ในการจัดตั้งมหาวิทยาลัยดังกล่าว จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้ [รก.2541/51ก/1/1 ตุลาคม 2540]
เนื่องจากมีการตรา พระราชบัญญัติการศึกษาพระปริยัติธรรม พ.ศ. ๒๕๖๒
มาตรา ๓ ให้ยกเลิก
(๑) พระราชบัญญัติกำหนดวิทยฐานะผู้สำเร็จวิชาการพระพุทธศาสนา  พ.ศ.  ๒๕๒๗
(๒) พระราชบัญญัติกำหนดวิทยฐานะผู้สำเร็จวิชาการพระพุทธศาสนา  (ฉบับที่  ๒)  พ.ศ.  ๒๕๔๐
มาตรา ๒๒ ให้ผู้เรียนที่พ้นการศึกษาภาคบังคับซึ่งได้สำเร็จการศึกษาพระปริยัติธรรม  แผนกธรรมสนามหลวง  และแผนกบาลีสนามหลวง  มีวิทยฐานะ  ดังต่อไปนี้
(๑) แผนกธรรมสนามหลวง  ชั้นนักธรรมเอก  มีวิทยฐานะระดับมัธยมศึกษาตอนต้น
(๒) แผนกบาลีสนามหลวง  ชั้นเปรียญธรรมสามประโยค  มีวิทยฐานะระดับมัธยมศึกษา ตอนปลาย
มาตรา ๒๔ ให้ผู้สำเร็จการศึกษาตามหลักสูตรพระปริยัติธรรม  แผนกธรรมและแผนกบาลี สนามหลวง  ชั้นเปรียญธรรมเก้าประโยค  มีวิทยฐานะระดับปริญญาตรี  เรียกว่า  “เปรียญธรรมเก้าประโยค”  ใช้อักษรย่อว่า  “ป.ธ. ๙” ในกรณีที่ผู้ส าเร็จการศึกษาพระปริยัติธรรม  แผนกบาลีสนามหลวงชั้นใด  ได้ทำการศึกษาเพิ่มเติม ตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการกำหนด  ให้ผู้นั้นมีวิทยฐานะระดับใด ๆ  โดยความเห็นชอบของมหาเถรสมาคม และตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการการอุดมศึกษาตามกฎหมายว่าด้วยการศึกษาแห่งชาติกำหนด
เปรียญธรรม 3 ประโยค
เปรียญธรรม 3 ประโยค " (ชื่อย่อ ป.ธ.3) " เป็นระดับชั้นการศึกษาแผนกบาลีของคณะสงฆ์ไทย เรียกพระภิกษุผู้สอบไล่ได้ในชั้นนี้ว่า "พระมหา" และสามเณรว่า "สามเณรเปรียญ" กระทรวงศึกษาธิการเทียบวุฒิผู้สอบได้ในชั้นนี้ให้เทียบเท่ามัธยมศึกษาตอนต้น คณะสงฆ์ เคยมีการขอให้ปรับวุฒิผู้สอบไล่ได้ชั้นนี้ ให้เทียบเท่าระดับอุดมศึกษา แต่ไม่ได้รับการตอบรับจากผู้เกี่ยวข้อง แต่เปรียญธรรม 3 ประโยค ก็ยังเป็นที่นับถือกันโดยพฤตินัยในวงการคณะสงฆ์ไทยว่าผู้สอบได้ในชั้นนี้เป็น "ปริญญาตรี" ของฝ่ายคณะสงฆ์ หรือเปรียบได้กับคฤหัสถ์ผู้สอบไล่ได้ปริญญาบัณฑิตของฝ่ายฆราวาส โดยผู้สอบได้ในชั้นนี้จะได้รับพระมหากรุณาธิคุณ จากพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชฯ โปรดฯ ทรงตั้งให้เป็นเปรียญ ได้รับพระราชทานประกาศนียบัตร พัดเปรียญธรรม 3 ประโยค
การศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลีในชั้น "เปรียญธรรม 3 ประโยค" นั้น แบ่ง
รายวิชาที่สำนักงานแม่กองบาลีสนามหลวงกำหนดให้พระภิกษุสามเณรสอบไล่เพื่อผ่านในชั้นนี้ได้เป็น 4 วิชา คือ วิชาไวยากรณ์, วิชาแปลมคธเป็นไทย, วิชาสัมพันธ์ไทย และวิชาบุรพภาค
หลักสูตรการศึกษาพระปริยัติธรรมบาลีในชั้นเปรียญธรรม 3 ประโยค.
ในชั้นนี้ แม่กองบาลีสนามหลวง กำหนดวิชาในการศึกษาไว้ 4 วิชา คือ
วิชาบาลีไวยากรณ์.
ใช้หนังสือบาลีไวยากรณ์ 4 เล่ม ในชั้นประโยค 1 - 2
การสอบไล่ประเภทสอบถามความจำและความเข้าใจประกอบกัน 7 ข้อ
วิชาแปลมคธเป็นไทย.
วิชาแปลมคธเป็นไทย คือ วิชาแปลภาษาบาลีเป็นภาษาไทย โดยในชั้นนี้กำหนดเป็น แปลโดยพยัญชนะและอรรถ ให้ฝึกการแปลภาษาบาลีจากหนังสือ อรรถกถาธรรมบท (ธมฺมปทฏกถา)
การศึกษาวิชาแปลมคธเป็นไทย.
ใช้หนังสืออรรถกถาธรรมบท 4 เล่ม คือ
การสอบไล่วิชาแปลมคธเป็นไทย.
แบ่งข้อสอบในวิชานี้ออกเป็น 2 ชั้นคือ
การตรวจข้อสอบ กำหนดจากเกณฑ์การทำข้อสอบผิด หากผิดมากกว่า 12 คะแนนขึ้นไป ถือว่าตกในวิชานี้
วิชาสัมพันธ์ไทย.
การศึกษาวิชาสัมพันธ์ไทย.
ใช้หนังสือธัมมปทัฏกถา 4 เล่ม เหมือนวิชาแปลมคธเป็นไทย
การสอบไล่วิชาสัมพันธ์ไทย.
วิชาสัมพันธ์ไทยมีข้อสอบข้อเดียว ให้ผู้สอบเชื่อมโยงความสัมพันธ์ของแต่ละศัพท์ในประโยค
การตรวจข้อสอบ ใช้เกณฑ์เดียวกับการสอบวิชาแปลมคธเป็นไทย
วิชาบุรพภาค.
ไม่มีหนังสือใช้เป็นหลักสูตรที่แน่นอน ส่วนมากจะเป็นข้อเขียนภาษาไทย ให้เรียงรูปแบบการเขียนจดหมายราชการ หรือประกาศ และให้สะกดศัพท์ภาษาไทยให้ถูกต้อง
หลักเกณฑ์ของผู้มีสิทธิ์สอบไล่ในชั้นเปรียญธรรม 3 ประโยค.
พระภิกษุสามเณรที่มีสิทธิ์สอบไล่ในชั้นเปรียญธรรม 3 ประโยคนี้ ต้องสอบไล่ได้ ประโยค 1-2 และต้องสอบไล่ได้ นักธรรมตรี ก่อนจึงจะมีสิทธิ์สอบไล่ในชั้นนี้ได้
ผู้สอบไล่ได้เปรียญธรรม 3 ประโยค.
พระภิกษุสามเณรผู้สอบไล่ได้ในชั้นนี้จะได้รับประกาศนียบัตร พระราชทานพัดยศเปรียญธรรม ทรงตั้งเป็น "เปรียญ" เมื่อผ่านการทรงตั้งแล้วถ้าเป็นพระภิกษุจะมีสิทธิ์ใช้คำนำหน้าชื่อว่า "พระมหา" ถ้าเป็นสามเณร สามารถใช้คำต่อท้ายนามสกุลว่า "เปรียญ."
การตั้งเปรียญเป็นสมณศักดิ์เกี่ยวกับความรู้ สมณศักดิ์ประเภทนี้ทรงตั้งถวายเฉพาะพระภิกษุสามเณรที่สอบได้เปรียญธรรมตั้งแต่ 3-9 ประโยค เรียกว่า ‘ทรงตั้งเปรียญ’ แต่ละประโยคมีเลขพัดยศกำกับ พระภิกษุสามเณรผู้สอบได้เปรียญธรรม 3 ประโยคขึ้นไปจะทรงพระกรุณาโปรดฯ ให้สมเด็จพระสังฆราชทรงตั้ง โดยประทานประกาศนียบัตร พัดยศ ชื่อว่า ทรงตั้งแล้ว ส่วนผู้สอบได้ประโยค ป.ธ. 6 ถึงประโยค ป.ธ. 9 จะเสด็จพระราชดำเนินไปพระราชทานประกาศนียบัตรพัดยศ และไตรจีวรด้วยพระองค์เอง ณ พระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม