pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
หลังจากจบมหาสงครามไปไม่นานเกิดความวุ่นวายขึ้นในโลกใหม่เพราะฝีมือของกลุ่มยุคสมัยที่เลวร้ายที่สุดเข้าไป 9 กลุ่ม (ยกเว้นกลุ่มหมวกฟาง) กับการแย่งชิงอำนาจที่ปราศจากหนวดขาว โดยหนวดดำนำหน้าก้าวหนึ่งจัดการบอนนี่ได้อย่างง่ายดาย กับไปยึดอาณาเขตของหนวดขาวมาเป็นของตน กับไล่ล่าผู้มีพลังพิเศษเพื่อชิงพลังมา ส่วนพวกที่หลงไปอาณาเขตบิ๊กมัมคือ คิด อาพู แพ้ผู้บัญาการสวีตจนบาดเจ็บจึงถูกพาตัวออกจากอาณาเขต มีแต่เบจจ์เพียงคนเดียวที่ยอมเข้าร่วม ส่วนอูรูจจัดการสแนคที่เป็น 1 ใน 4 ผู้บัญชาการสวีตกับหนีออกได้เพราะแพ้แครกเกอร์จนบาดเจ็บ ทางเดรคไปอาณาเขตของไคโดสู้กับผู้เฝ้าเกาะจนไคโดมาแล้วสู้กันผลคือเดรคยอมเข้าร่วมกับไคโด ส่วนโฮคินส์ไม่ทราบ ทางรัฐบาลโลกมีการหาเจ็ดเทพโจรสลัดคนใหม่แทนตำแหน่งที่ว่างอยู่ 3 คน ทางกองทัพเรือมีการหาจอมพลคนใหม่ โดยจอมพลเรือเซนโงคุเสนอ กับพลเรือเอกอาโอคิยิ (คุซัน) แต่ทางรัฐบาลโลกสนับสนุนพลเรือเอกอาคาอินุ (ซากาสุกิ) ทั้ง 2 ที่ถูกเลือกนั้นความเห็นไม่ตรงกัน จึงเกิดการดวลเพื่อหาผู้ชนะเป็นจอมพลเรือคนใหม่ ทั้งคู่ดวลตัดสินกันที่เกาะพังค์ฮาซาร์ดเป็นเวลา 10 วัน ทั้งคู่บาดเจ็บสาหัสปางตาย ผลออกมาซากาสุกิชนะได้เป็นพลเรือเอกคนใหม่ คุซันขอลาออก กองทัพเรือได้มีความเปลี่ยนแปลงคือเป็นรูปแบบเผด็จการ กับมีการเกณฑ์ทหารเรือจากทั่วโลก จนได้ทหารที่มีคุณภาพเพิ่มขึ้น โดย 2 พลเรือเอกใหม่ที่เข้ามาได้แก่ ฟูจิโทระ (อิชโช) กับเรียวคุเกียว (ยังไม่ทราบชื่อจริง) ทางรัฐบาลโลกเลือกคนมาเป็นเจ็ดเทพโจรสลัดรุ่นใหม่ 3 คน คือบากี้ จากประวัติถูกแฉ กับลอว์ที่นำหัวใจโจรสลัด 100 ดวงมาต่อรอง โดย 1 ปีผ่านไป วีเบิ้ลชายผู้อ้างว่าเป็นลูกชายแท้ ๆ ของหนวดขาวมาเป็นเจ็ดเทพโจรสลัดคนสุดท้าย จนตำแหน่งเจ็ดเทพโจรสลัดครบ ทางมัลโก้ได้นำกลุ่มหนวดขาวไปล้างแค้นกับกลุ่มหนวดดำ จึงเกิดสงครามขึ้นจนผลออกมาคือแพ้อย่างราบคาบ หลังจากนั้นหนวดดำได้เป็นที่ยอมรับจากทั่วโลกว่าเป็น 1 ใน 4 จักรพรรดิคนใหม่
ข้อตั้ง.
ซีรีส์มุ่งสนใจมังกี้ ดี. ลูฟี่ ชายหนุ่มผู้ได้รับแรงบันดาลใจจากไอดอลวัยเด็กและโจรสลัดทรงพลัง "ผมแดง" แชงคูส ออกเดินทางจากทะเลอีสบลูไปค้นหาสมบัติขึ้นชื่อ วันพีซ แล้วประกาศตนเป็นราชาโจรสลัด ลูฟี่พยายามจัดตั้งลูกเรือของตน คือ โจรสลัดหมวกฟาง  ช่วยและผูกมิตรกับนักดาบชื่อ โรโรโนอา โซโร แล้วมุ่งหน้าออกค้นหาวันพีซ ต่อมา นามิ ต้นหนและโจร, อุซป พลแม่นปืนและคนหลอกลวง , และวินสโมค ซันจิ เชฟผู้ซึ่งยังเป็นเจ้าชายจากครอบครัวนักฆ่า ก็เข้าร่วมด้วย ทั้งหมดได้เรือมาลำหนึ่งชื่อ โกอิ้งแมรีและผชิญหน้ากับโจรสลัดฉาวโฉ่แห่งอีสบลู เมื่อลูฟี่และลูกเรือของเขาล่องเรือผจญภัย มีผู้เข้าร่วมลูกเรือในภายหลัง รวมทั้งโทนี่ โทนี่ ช็อปเปอร์ หมอและเรนเดียร์, นิโค โรบิน นักโบราณคดีและอดีตนักฆ่า, แฟรงกี ช่างต่อเรือไซบอร์ก นักดนตรีโครงกระดูก บรุค และนายท้ายเรือ จินเบและยังได้เรือลำใหม่ชื่อ เธาซันด์ ซันนี่ ปัจจุบันมี 999 ตอน
โลกของ"วันพีซ"มีมนุษย์และเผ่าพันธุ์อื่นจำนวนมากอาศัยอยู่ เช่น "มนุษย์เงือก" คนแคระ เผ่ามิงค์ (เผ่าพันธุ์สัตว์คล้ายมนุษย์) ชาวเกาะท้องฟ้า และยักษ์ กินอาณาเขตสองมหาสมุทร ซึ่งคั่นด้วยเทือกเขาขนาดยักษ์เรียก เรดไลน์ ( Reddo Rain) ซึ่งเป็นทวีปเดียวในโลก แกรนด์ไลน์  ทะเลซึ่งทอดตั้งฉากกับแกรนด์ไลน์ แบ่งมหาสมุทรออกเป็นสี่ทะเล ได้แก่ นอร์ทบลู  อีสบลู  เวสต์บลู  และเซาท์บลู  มีทะเลสองสายล้อมรอบแกรนด์ไลน์ เรียก คามเบลท์  คล้ายกับละติจูดม้า ซึ่งแทบไม่มีลมหรือกระแสน้ำมหาสมุทร และเป็นที่เพาะพันธุ์สัตว์ทะเลขนาดใหญ่มาก เรียก ด้วยเหตุนี้ คามเบลท์จึงเป็นปราการอย่างดีแก่ผู้ที่พยายามเข้าแกรนด์ไลน์ ทว่า เรือกองทัพเรือ สมาชิกองค์การระหว่างรัฐบาลที่เรียก รัฐบาลโลก สามารถใช้ เพื่ออำพรางตนจากเจ้าทะเลและสามารถผ่านคามเบลท์ได้ เรืออื่นถูกบีบให้ใช้เส้นทางอันตรายกว่า ผ่านภูเขาที่แยกแรกของแกรนด์ไลน์กับเรดไลน์ เป็นระบบคลองที่เรียก น้ำทะเลจากมหาสมุทรทั้งสี่ไหลขึ้นภูเขานั้นและรวมกันบนยอดไหลลงมาเป็นคลองที่ห้าเข้าสู่ครึ่งแรกของแกรนด์ไลน์ ครึ่งหลังของแกรนด์ไลน์ซึ่งอยู่เลยแยกสองกับเรดไลน์ เรียกว่า
กระแสน้ำและลมฟ้าอากาศของทะเลเปิดของแกรนด์ไลน์เอาแน่เอานอนไม่ได้อย่างยิ่ง ส่วนใกล้เกาะต่าง ๆ ภูมิอากาศจะคงที่ สนามแม่เหล็กในแกรนด์ไลน์ทำให้เข็มทิศปกติทำงานไม่ได้ ทำให้เดินเรือได้ยากขึ้น และต้องใช้เข็มทิศพิเศษที่เรียก ล็อกโพสทำงานโดยล็อกปลายด้านหนึ่งกับสนามแม่เหล็กของเกาะ แล้วล็อกกับสนามแม่เหล็กของอีกเกาะหนึ่ง เวลาสำหรับตั้งขึ้นอยู่กับเกาะ กระบวนการนี้สามารถข้ามได้โดยมี ล็อกโพสแบบนี้ที่ตั้งกับเกาะใดเกาะหนึ่งอย่างถาวรและไม่เปลี่ยน
โลกของ"วันพีซ"ยังมีการผิดกาละ อย่าง สัตว์คล้ายหอยทากที่ติดกับอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์และทำหน้าที่เหมือนโทรศัพท์หมุน เครื่องโทรสาร กล้องสอดแนมและอุปกรณ์คล้ายกัน เปลือกของสัตว์ที่อาศัยอยู่บนท้องฟ้าบางชนิด สามารถใช้บรรจุพลังงานจลน์ ลม เสียง ภาพ ความร้อนและคล้ายกัน และมีการใช้ประโยชน์หลากหลาย
ผลปีศาจ.
ผลไม้ลายก้นหอยให้พลังพิเศษแก่ผู้กิน 1 คน(เฉพาะใครที่กินคำแรกเท่านั้น)ตำนานกล่าวว่าคือร่างแปลงของปีศาจ หรือความเป็นไปได้ในวิวัฒการนาการของมนุษย์ ที่ใครเคยใฝ่ฝันอย่างแรงกล้า มีหลายคนใช้เวลาทั้งชีวิตออกหาแค่ 1 ผล(ราคาสูงถึง 100 ล้าน ถ้ารู้พลังก่อนกินจะแพงขึ้น)แต่พลาด(หายากกว่าสมบัติ)ในโลกมีหลายผลที่ไม่เคยถูกระบุ ทางเดียวที่จะรู้พลังคือกินเท่านั้น พลังขึ้นอยู่กับผู้ใช้ ถ้าใครใช้เป็นจะเก่งขึ้น แต่ถ้าผลถูกกินไปแล้วแค่ 1 คำ(ใครกินเร็วกว่าได้พลัง คนช้าอดได้พลัง)เหลือแค่ผลที่รสห่วยใครกินต่อ(มีพลังหรือไม่)ก็ไร้พลัง กับใครมีพลังอยู่แล้วร่างไม่ระเบิด ไม่รับความเสี่ยง ขายก็ไร้ราคา ผลปีศาจพัฒนาไปถึงขั้นที่เรียกว่า "ตื่น" ซึ่งส่งผลถึงสภาพแวดล้อม นอกจากร่างผู้ใช้ โดยหลัก มี 3 ชนิด
ผลปีศาจเทียม.
มนุษย์สร้าง จุดอ่อนคือใครกินว่ายน้ำไม่ได้ แต่ถ้าผู้ใช้ตายหรือผลถูกทำลายจะไม่เกิดใหม่
เวก้าพังค์.
นำเลือดกับDNAของผู้ใช้พลังที่มีชีวิตอยู่เท่านั้น กับตื่นเหมือนของจริงไม่ได้
SMILE.
ผลงานซีซาร์ นำSAD(สารเคมีองค์ประกอบทางสายเลือดสัตว์ที่มีตัวตนอยู่หลายชนิด)ให้พืชดูดซึมจนออกผลแอปเปิ้ลลายจุด มีความเสี่ยงกว่าของจริงคือ สำเร็จแค่ 1 ใน 10 เท่านั้น 9 ผลที่พลาดใครกินต่อจะไร้พลัง ว่ายน้ำไม่ได้กับขำไปตลอดชีวิต ส่งผลต่อใครกินผลเหลือต่ออีกที ส่วนผลสำเร็จมีพลังสัตว์ 1 ชนิดกับไร้ความเสถียรติดในร่างครึ่งสัตว์นั้นตลอด บางรายคืนร่างได้(เป็นได้แค่ร่างคนกับครึ่งสัตว์ไร้เถียรเท่านั้น)กับพลังไม่มีรูปแบบตื่นเหมือนของจริง ไคโดซื้อไปสร้างทัพ มี gifter 500 คน(สำเร็จ)
สิ่งของกินผลปีศาจ.
เทคโนโลยีใหม่ของแกรนไลน์ ที่วัตถุหรือสารเคมีกินผลปีศาจได้ ถูกคิดค้นโดยเวก้าพังค์ แต่ทำได้เฉพาะผลปีศาจสายโซออนเท่านั้น จึงทำให้มีชีวิตได้ แต่จะมีชีวิตกับนิสัยตามสัตว์ชนิดนั้น ถ้าวัตถุนั้นอยู่กับผลปีศาจ 2 ผล จะไร้ผล(แม้จะมีสายโซออนในนั้นหรือไม่)เพราะวัตถุ 1 ชิ้นรองรับได้แค่ 1 ผล
เพลงประกอบภาพยนตร์การ์ตูนวันพีซ จำนวนมากได้ถูกสร้างสรรค์ขึ้นสำหรับผู้ถือลิขสิทธิ์ในมังงะเรื่อง วันพีซ ของ เออิชิโร โอะดะ เพลงธีมและตัวละครต่าง ๆ ในปัจจุบันมีอยู่ทั้งหมด 49 อัลบั้มเดี่ยว ซึ่งบางส่วนในจำนวนนั้นถูกปล่อยตัวมาในรูปแบบอัลบั้มรวมเพลง 6 อัลบั้ม หรือ 16 ซีดีเพลงประกอบภาพยนตร์
มังงะชุดนี้ เข้ารอบสุดท้ายในรายการ รางวัลวัฒนธรรมเท็ตสึกะ โอซามุ สามสมัย ช่วงปี ค.ศ. 2000-2002 ด้วยยอดจำนวนแฟนที่เสนอเข้าชิงรางวัลมากที่สุดในช่วงสองปีแรก
ใน ค.ศ. 2008 จากผลการสำรวจโดย โอริคอน พบว่าเหล่าวัยรุ่นชาวญี่ปุ่นเลือกให้เป็นมังงะที่มีความน่าสนใจมากที่สุดอีกด้วย
แมรี คูรี
แม่น้ำ  เป็นทางน้ำธรรมชาติที่มีขนาดใหญ่ เป็นคำศัพท์ทั่วไปที่ในทางวิทยาศาสตร์หมายถึงกระแสน้ำตามธรรมชาติทั้งหลาย รวมทั้งกระแสน้ำขนาดเล็ก เช่น ลำธาร คลอง เป็นต้น
น้ำฝนที่ตกลงบนพื้นดินจะไหลไปยังแม่น้ำแล้วออกสู่มหาสมุทรหรือแอ่งน้ำขนาดใหญ่อื่น ๆ เช่น ทะเลสาบ แม่น้ำมีส่วนประกอบโดยพื้นฐานหลายส่วน อาจมีแหล่งกำเนิดจากต้นน้ำหรือน้ำซับ แล้วไหลสู่กระแสน้ำหลัก ลำธารสายเล็กที่ไหลลงสู่แม่น้ำเรียกว่าแคว โดยปกติกระแสน้ำจะไหลไปตามร่องน้ำที่ขนาบข้างด้วยตลิ่ง ที่จุดสิ้นสุดของแม่น้ำหรือปากแม่น้ำ มักมีลักษณะแผ่ขยายออก เรียกพื้นที่บริเวณนี้ว่าดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำ (Delta) หรือชะวากทะเล (Estuary)
การจำแนกประเภทข้อมูล
เกาะ
เกาะ  เป็นพื้นดินที่ล้อมรอบด้วยน้ำ มีขนาดเล็กกว่าทวีป อาจอยู่ในมหาสมุทร ทะเล ทะเลสาบ หรือแม่น้ำ เกาะขนาดเล็กเรียกว่า เกาะเล็ก (isle) ซึ่งรวมถึงอะทอลล์ (atoll) หรือ เกาะปะการังวงแหวน และ เกาะปริ่มน้ำ (key หรือ cay) ที่เป็นเกาะขนาดเล็กโผล่ขึ้นมาเหนือพื้นน้ำ เกาะหลายเกาะที่อยู่รวมกันเป็นกลุ่ม เรียกว่า กลุ่มเกาะ (archipelago)
อาจแบ่งเกาะในทะเลได้เป็น 4 ประเภท คือ เกาะริมทวีป (continental island), เกาะกลางสมุทร (oceanic island), เกาะปะการัง (atoll) และเกาะภูเขาไฟ (volcanic island) และเกาะภายในทวีปคือ เกาะแม่น้ำ (river island) นอกจากนี้ยังมีเกาะเทียม (artificial island) ที่สร้างขึ้นโดยมนุษย์
เกาะ หมายถึง แผ่นดิน หรือบริเวณพื้นดิน หิน หรือทรายที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ ล้อมรอบด้วยน้ำและอยู่เหนือน้ำตลอดเวลา (คงพื้นผิวที่ก่อตัวขึ้นตามธรรมชาติเหนือน้ำได้ในเวลาน้ำขึ้น) ทั้งนี้เกาะอาจอยู่ในทะเล แม่น้ำ หรือที่ลุ่มน้ำขัง เช่น บึง หรือทะเลสาบ
ปฏิทินจันทรคติไทย (อังกฤษ: Thai lunar calendar) คือ ปฏิทินที่นับตามคติการโคจรของดวงจันทร์ โดยหมายดูจากปรากฏการณ์ข้างขึ้นข้างแรม สำหรับปฏิทินจันทรคติ ของไทย จะมีด้วยกัน 2 แบบ ดังนี้
การนับช่วงเวลา.
การนับช่วงเวลาในปฏิทินจันทรคติไทย เป็นการนับโดยถือเอาการเปลี่ยนแปลงของดวงจันทร์เป็นหลัก ดังนี้
การอ่านวันตามแบบจันทรคติจะอ่านเป็นตัวเลขโดยเริ่มที่วันอาทิตย์เป็นหนึ่ง และนับต่อไปตามลำดับจนถึงวันเสาร์นับเป็นเจ็ด และมีการกำหนดดิถีดวงจันทร์และตัวเลขเดือนกำกับอย่างย่อ โดยใช้สัญลักษณ์เป็นตัวเลข ดังตัวอย่าง อ่านว่า วันศุกร์ ขึ้น 3 ค่ำ เดือน 3
การนับวันทางจันทรคติตามหลักของปฏิทินราชการ (ซึ่งแตกต่างจากหลักของปฏิทินจันทรคติปักขคณนา) ได้กำหนดให้ เริ่มนับวันขึ้น 1 ค่ำ จนถึงขึ้น 15 ค่ำ แล้วจึงขึ้นวันแรม 1 ค่ำ ถึงวันแรม 14 ค่ำ ในเดือนคี่ และวันแรม 15 ค่ำ ในเดือนคู่ จึงทำให้เดือนคี่มี 29 วัน เดือนคู่มี 30 วัน
การนับเดือนทางจันทรคติ เริ่มต้นนับเดือนธันวาคมเป็นเดือน 1 เรียกว่าเดือนอ้าย มกราคมเป็นเดือนที่ 2 เรียกว่า เดือนยี่ และนับเดือน 3 เดือน 4 ไปจนถึงเดือน 12 ยกเว้นเขตภาคเหนือตอนบน หรือดินแดนล้านนาเดิม ที่มีการนับเดือนเร็วกว่า 2 เดือน กล่าวคือ ในวันลอยกระทง ตรงกับเดือน 12 ใต้ และตรงกับเดือน 2 เหนือ (12, 1, 2) ส่วนวันมาฆบูชา ตรงกับเดือน 3 ใต้ และ เดือน 5 เหนือ
การนับปีทางจันทรคติ นับตามเวลาการโคจรของดวงจันทร์รอบโลก 1 รอบ ใช้เวลา 29 วันครึ่งในเวลา 1 เดือน ถ้านับ 29 วัน เวลาจะขาดไป 12 ชั่วโมง แต่ถ้านับ 30 วัน เวลาจะเกินไป 12 ชั่วโมง จึงต้องนับ 59 วัน เป็น 2 เดือน โดยให้นับเดือนคี่มี 29 วัน และเดือนคู่มี 30 วัน โดยเดือนคี่เป็นเดือนต้น เดือนคู่เป็นเดือนรองถัดไป สลับจนครบ 12 เดือน แล้วเริ่มต้นใหม่
ถ้านับวันปีทางจันทรคติจะมีเพียง 354 วัน ซึ่งมีวันน้อยกว่าปีทางสุริยคติถึง 11 วันต่อปี เมื่อรวม 3 ปี จะได้ 33 วัน ดังนั้นในทุกๆ 3 ปีทางจันทรคติ จะมีเดือน 8 สองหน คือจะมี 13 เดือน เรียกปีนั้นว่า ปีอธิกมาส
ปีปฏิทินไทย.
แบ่งเป็น ๓ แบบ คือ
วิธีหาปีอธิกมาส.
๑ ปีมี ๓๖๕.๒๕๖๓๖๓/๒๙.๕๓๐๕๘๘ = ๑๒.๓๖๘๗๔๖๗๐ เดือน
จึงต้องแทรก ๑ เดือนทุกๆ ๑/๐.๓๖๘๗๔๖๗๐ = ๒.๗๑๑๘๘๘ ปี
๑๙ ปี แทรก ๗ ครั้ง
๑๖๐ ปี แทรก ๕๙ ครั้ง
๑๖๑๙ ปี แทรก ๕๙๗ ครั้ง
ลอย ชุนพงษ์ทอง ได้คิดค้นสูตรหาอธิกมาส โดยปีมหาศักราชนั้น จะเป็นปีอธิกมาสก็ต่อเมื่อ
และ formula_2
โดย x คือ ม.ศ.
formula_3 เป็นเศษเหลือจากการหาร a ด้วย b
๐.๔๕๒๒๒ เป็นค่าคงที่ซึ่งสอดคล้องกับปฏิทินไทยในประวัติศาสตร์ช่วง ๕๐๐ ปีที่ผ่านมา
ตัวอย่างเช่น ม.ศ.๑๗๙๓(พ.ศ. ๒๔๑๕,ค.ศ.๑๘๗๒)
formula_5 จึงไม่เป็นปีอธิกมาส
วิธีหาเดือนอธิกมาส.
ลอย ชุนพงษ์ทอง คิดสูตรคำนวณเดือนอธิกมาส แบบพระราชประสงค์ของ ร.๔ ดังนี้
เช่น ม.ศ. ๑๗๙๔, F=0.9894 เป็นปีอธิกมาส
แทรกเดือน ๐.๕ เรียกว่า เดือน ๑ หนแรก (เดือน ๑ หนที่สอง คือเดือน ๑ จริง)
อีกวิธีหนึ่งคือหาช่วงที่พระอาทิตย์อยู่ราศีใดราศีหนึ่งมีจันทร์ดับสองครั้ง เดือนนั้นเป็นอธิกมาส
ความแตกต่างระหว่างการบอกเฟสของดวงจันทร์ในปฏิทินจันทรคติไทยกับการสังเกตดวงจันทร์จริง.
เฟสของดวงจันทร์ที่ใช้เพื่อใช้จัดทำปฏิทินจันทรคติไทย ใช้เวลาเที่ยงคืน ในการคำนวณหาเฟสของดวงจันทร์เสมือน ที่ถือว่าโคจรรอบโลกด้วยอัตราเร็วคงที่ ซึ่งอาจจะไม่ตรงกับการสังเกตเห็นเฟสดวงจันทร์ในท้องฟ้าจริง (อาจคลาดเคลื่อนไปจากดวงจันทร์ได้ถึง 0.65 วัน)
ปฏิทินจันทรคติไทยพบว่ามีความคลาดเคลื่อนจากการสังเกตดวงจันทร์ในท้องฟ้าจริง ซึ่งอาจจะเกิดจากความคลาดเคลื่อนในการคำนวณเฟสของดวงจันทร์ในปฏิทินจันทรคติไทย 2 ส่วน คือ ส่วนการทดวัน (ทางปฏิทิน) ซึ่งมีค่าได้ถึง 0.5วัน โดยเฉพาะในเดือน 6 ของปีอธิกวารเป็นช่วงที่รอทดวัน กับส่วนความเป็นวงรีของ วงโคจรของดวงจันทร์รอบโลก (ทางดาราศาสตร์) ซึ่งมีค่าได้ถึง 0.65 วัน อีกส่วนหนึ่ง
การสังเกตดวงจันทร์อย่างง่าย.
วันจันทร์เพ็ญ
วันจันทร์เพ็ญควรเป็นวันขึ้น 15 ค่ำเท่านั้น แต่เนื่องจากความคลาดเคลื่อนของปฏิทินจันทรคติจึงอาจเป็นวันขึ้น 15 ค่ำ หรือแรม 1 ค่ำก็ได้ ผู้ที่เคยสังเกตดวงจันทร์เป็นประจำจะสามารถจำแนกดวงจันทร์วันเพ็ญกับดวงจันทร์ในวันขึ้น 14 ค่ำ หรือวันแรม 1 ค่ำได้
การดูจันทร์เพ็ญอย่างง่าย (วิธีหนึ่ง) ในเขตร้อน เช่นประเทศไทย ให้ดูเวลาที่ดวงอาทิตย์ตกดังนี้
1.ถ้าคืนนั้นเป็นจันทร์เพ็ญ จะเห็นดวงจันทร์กำลังขึ้นพอดี อยู่ฝั่งตรงข้ามกับดวงอาทิตย์
2.ถ้าดวงจันทร์อยู่สูงเกิน 7 องศา แสดงว่ายังไม่ถึงวันจันทร์เพ็ญ ถ้าสังเกตดีๆ จะเห็นว่าดวงจันทร์ด้านล่างยังแหว่งอยู่ เป็นข้างขึ้น เช่น ขึ้น 14 ค่ำ (หรืออาจเป็นขึ้น 15 ค่ำก็ได้ในบางเดือน)
3.ถ้าดวงอาทิตย์ลับขอบฟ้าไปแล้วราว 1/2 ชั่วโมง แต่ดวงจันทร์ยังไม่ขึ้นเลย และเมื่อดวงจันทร์ขึ้นแล้วให้สังเกตว่า ดวงจันทร์ด้านบนจะแหว่งไปเล็กน้อย กรณีนี้เป็นแรม 1 - 2 ค่ำ
วันจันทร์ดับอย่างง่าย
วันจันทร์ดับควรเป็นวันแรม 14-15 ค่ำเท่านั้น แต่เนื่องจากความคลาดเคลื่อนของปฏิทินจันทรคติวันจันทร์ดับอาจเป็นวันขึ้น 1 ค่ำได้ (มีโอกาส ราว 50%) การดูจันทร์ดับอย่างง่ายในเขตร้อน เช่นประเทศไทย ให้ดูเวลาที่ดวงอาทิตย์ตกดังนี้
1.ถ้าคืนนั้นดวงจันทร์ยังไม่ดับ จะไม่เห็นดวงจันทร์เลย เพราะดวงจันทร์ตกขอบฟ้าไปก่อนดวงอาทิตย์ เช่น วันแรม 13-14-15 ค่ำ
2.ถ้าคืนนั้นเป็นคืนจันทร์ดับพอดี อาจไม่เห็นดวงจันทร์ก็ได้ เพราะดวงจันทร์จะตกไล่เลี่ยกับดวงอาทิตย์ คือตกก่อนหรือหลังดวงอาทิตย์ไม่เกิน ครึ่งชั่วโมง เช่น แรม 14-15 ค่ำ ขึ้น 1 ค่ำ
3.ถ้าคืนนั้นเป็นคืนอมาวสี(จันทร์ดับ) คือ คืนถัดจากคืนจันทร์ดับ จะเห็นดวงจันทร์เป็นเสี้ยวบางๆ หงายท้อง และตกตามหลังดวงอาทิตย์ไป ราว 1/2 ชั่วโมง เช่น ขึ้น 2 ค่ำ อาจเป็นขึ้น 1 ค่ำก็ได้ ในบางเดือน)
วันจันทร์กึ่งดวง
รูปร่างดวงจันทร์ครึ่งดวงสังเกตได้ไม่ยาก อย่างไรก็ตามหากต้องดูให้ละเอียดขึ้น ให้สังเกตดังนี้
1.การสังเกตดวงจันทร์ครึ่งดวงข้างขึ้น ให้ดูตอนที่ดวงอาทิตย์ตก ดวงจันทร์จะอยู่กลางฟ้า (ทางทิศใต้) พอดี ส่วนมากเป็นวันขึ้น 8 ค่ำ แต่อาจเป็นขึ้น 7 ค่ำก็ได้
2.การสังเกตดวงจันทร์ครึ่งดวงข้างแรม ให้ดูในตอนที่ดวงอาทิตย์ขึ้น ดวงจันทร์จะอยู่กลางฟ้า (ทางทิศใต้) พอดี ส่วนมากตรงกับวันแรม 8 ค่ำ แต่อาจเป็นแรม 7 ค่ำก็ได้
การดูจันทร์ดับ/เพ็ญจากอุปราคา
จันทรุปราคา จะเกิดในคืนจันทร์เพ็ญเท่านั้น มักเป็นวันขึ้น 15 ค่ำและมีโอกาสเกิดในวันขึ้น 14 ค่ำได้ด้วย แต่มีโอกาสน้อยมาก แต่บางครั้งอาจเป็นแรม 1 ค่ำก็ได้ โดยเฉพาะถ้าขึ้นจันทรุปราคาในช่วงหัวค่ำ
ส่วนสุริยุปราคา มักจะเกิดในวันจันทร์ดับ แต่ในบางครั้งเกิดในวันถัดไปก็ได้ โดยเฉพาะหากเกิดช่วงเช้า วันเกิดสุริยุปราคามักตรงกับวันขึ้น 1 ค่ำ หรือวันแรมสุดท้ายของเดือน
รูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส  เป็นรูปทรงเรขาคณิตสองมิติ จัดอยู่ในหมวดหมู่รูปสี่เหลี่ยม ในขณะเดียวกัน รูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสก็มีคุณสมบัติเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า รูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน รูปสี่เหลี่ยมรูปว่าว และรูปสี่เหลี่ยมด้านขนานด้วยเช่นกัน
พื้นที่และความยาวรอบรูป.
พื้นที่รูปสี่เหลี่ยมจตุรัส มีสูตรการคำนวณหาพื้นที่สองสูตรด้วยกัน สูตรแรกคำนวณจากการนำความยาวด้านยกกำลังสอง หรือมาจากความกว้างรูปคูณด้วยความสูงรูป (ซึ่งสำหรับรูปสี่เหลี่ยมจตุรัสมีด้านเท่ากัน) หรือสูตรที่สองคำนวณด้วยความยาวเส้นทแยงมุม ด้วยการนำความยาวเส้นทแยงมุมยกกำลังสอง จะได้สี่เหลี่ยมที่มีพื้นที่เป็นสองเท่าของรูปที่สนใจ แล้วจึงหารด้วยสอง เขียนเป็นสูตรทางคณิตศาสตร์ได้ว่า
สูตรแรก หาจากความยาวด้าน.
เมื่อ formula_3 (ด้าน) formula_4
ดังนั้นพื้นที่ของสี่เหลี่ยมจัตุรัสคือ formula_7 ตารางหน่วย
สูตรที่สอง หาจากความยาวเส้นทแยงมุม.
เมื่อ formula_9 (เส้นทแยงมุม) formula_10
ดังนั้นพื้นที่ของสี่เหลี่ยมจัตุรัสคือ formula_12 ตารางหน่วย
ความยาวรอบรูป.
ความยาวรอบรูปสี่เหลี่ยมจตุรัส คำนวณจากผลรวมของความยาวด้านทั้ง 4 ด้าน ซึ่งเท่ากันทุกด้าน จึงเท่ากับความยาวด้านคูณด้วย 4 เขียนเป็นสูตรทางคณิตศาสตร์ได้ว่า
เมื่อ formula_3 (ด้าน) formula_15
ดังนั้นความยาวรอบรูปของสี่เหลี่ยมจัตุรัสคือ formula_17 หน่วย
ปฏิทินปักขคณนา
ปักขคณนา หรือ ปักษคณนา เป็นปฏิทินจันทรคติไทยประเภทหนึ่ง ซึ่งใช้วิธีการคำนวณหาวันขึ้นแรมให้แม่นยำตรงตามการโคจรของดวงจันทร์เป็นสำคัญ โดยไม่ได้นับวันตามการขึ้นตกของดวงอาทิตย์ แต่ใช้วิธีการนับโดยการยึดหาวันเพ็ญ และ วันดับ แทน สำหรับการคำนวณวันที่จะใช้กระดานปักขคณนา ในการช่วยคำนวณ ซึ่งจะซับซ้อนกว่าการนับปกติ สำหรับระบบปฏิทินจันทรคติแบบปักขคณนานี้ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงค้นคิดวิธีคำนวณขึ้นใช้ในพระสงฆ์คณะธรรมยุติ เพื่อใช้ในการทำศาสนกิจต่อไป
ปักขคณนา เป็นคำที่เกิดคำว่า "ปักขะ" ซึ่งเป็นภาษาบาลี ที่แปลว่า ปักษ์ ("ปักษฺ" ใน ภาษาสันสกฤต) หรือครึ่งรอบเดือน ในความหมายอีกแง่หนึ่ง หมายถึง "ปีกข้างใดข้างหนึ่ง" ซึ่งก็คือ ข้าง ในแง่ ข้างขึ้น หรือข้างแรม มารวมกับคำว่า "คณนา" ซึ่งแปลว่า การคำนวณ ดังนั้น ปักขคณนา จึงแปลว่า การนับปักษ์ หรือ วิธีคำนวณดิถีตามปักษ์ ใช้กำหนดวันธรรมสวนะของพระสงฆ์คณะธรรมยุติ
ปฏิทินปักขคณนา เป็นปฏิทินจันทรคติที่แบ่งเดือนเป็นสองส่วน ส่วนละครึ่งเดือน (ก่อน-หลังคืนเดือนเพ็ญ) อุปมาได้กับการบอกเวลาแบบนาฬิกาสิบสองชั่วโมง (AM-PM) (ซึ่งแบ่งวันเป็นสองส่วน ก่อน-หลังเที่ยง) มีใช้ในหมู่พระธรรมยุติกนิกาย เป็นคนละแบบกับปฏิทินหลวง ซึ่งเป็นรอบ 1 เดือน
ระบบปฏิทินปักขคณนานี้เป็นระบบปฏิทินจันทรคติ ที่มีความเที่ยงตรงต่อปรากฏการณ์บนท้องฟ้ากว่าปฏิทินหลวง ด้วยเหตุที่เป็นรอบครึ่งเดือน อีกทั้งสามารถเลือกทดวัน ได้ทุกเดือน
มีข้อน่าสังเกตที่สำคัญมากประการหนึ่ง คือ ตัวเลขในระบบปฏิทินปักขคณนา โดยเฉลี่ยแล้ว มีค่าน้อยกว่า ตัวเลขค่ำในปฏิทินหลวงอยู่ 0.5 ในช่วงข้างขึ้น และน้อยกว่า 0.265 ในช่วงข้างแรม ดังเช่น วันเพ็ญในปฏิทินหลวงมีค่าเฉลี่ยเป็น 15.265 ค่ำ หรือ ขึ้น 15 ค่ำ ค่อนข้างไปทางแรม 1 ค่ำ ขณะที่วันเพ็ญในปฏิทินปักขคณนา มีค่าเฉลี่ยเป็น ปักข์ 14.765 หรือที่ขึ้น 15 ค่ำ ค่อนข้างมาทางขึ้น 14 ค่ำ
การคำนวณข้างขึ้นข้างแรม.
ตามพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เรื่อง "วิธีปักขคณนา" จากหนังสือ "ความรู้เรื่องปักขคณนา", มหามกุฏราชวิทยาลัย, หน้า 42 (ตัวสะกดรักษาตามต้นฉบับเดิม) ได้กล่าวถึงที่มาและวิธีการคำนวณไว้ว่า
"จะว่าด้วยกาลนับปักข์ตามมัชฌิมะคติให้ปริสัช ที่ไม่รู้ภาษามคธได้เข้าใจ ก็คำที่เรียกว่าปักข์นั้น คือแปลว่าปีกแห่งเดือน คือนับแต่พระจันทร์เพ็ญจนดับ ดับจนเพ็ญเรียกว่าปักข์หนึ่ง ๆ ก็ในปักข์หนึ่งนั้นบางทีมีวัน 14 15 ก็ในปักข์ 15 นั้น เรียกว่า ปักข์ถ้วน ในปักข์ 14 นั้น เรียกว่า ปักข์ขาด ก็ปักข์ถ้วนสาม ปักข์ขาดหนึ่งเรียกว่า จุละวัคค์ ปักข์ถ้วนสี่ ปักข์ขาดหนึ่ง เรียกว่า มหาวัคค์ จุละวัคค์สองที มหาวัคค์ทีหนึ่ง เรียกว่า จุลละสะมุหะ จุละวัคค์สามที มหาวัคค์ทีหนึ่ง เรียกว่ามหาสะมุหะ ในชั้นนี้ใช้มหาสะมุหะเป็นพื้น มหาสมุหะหกครั้ง จุลสะมุหะทีหนึ่ง เรียกมหาพยุหะ มหาสะมุหะห้าครั้ง จุละสะมุหะทีหนึ่ง เรียกว่า จุละพยุหะ ในชั้นนี้ใช้จุละพยุหะเป็นพื้น ฯ จุละพยุหะเก้าที มหาพยุหะทีหนึ่ง เรียก จุลสัมพยุหะ จุลพยุหะสิบที มหาพยุหะทีหนึ่ง เรียกว่า มหาสัมพยุหะ ในชั้นนี้ใช้มหาสัมพยุหะเป็นพื้น มหาสัมพยุหะมาได้สิบเจ็ดที จุละสัมพยุหะมาทีหนึ่ง เมื่อเป็นไปได้เท่านี้ คะติพระ 1, 2 ว่าจะได้เป็นเหมือน โดยมัชฌิมะคะติครั้งหนึ่ง ฯ"
วัตถุประสงค์ของปักขคณนาก็เพื่อหาวันจันทร์เพ็ญ หรือ วันจันทร์ดับ และ วันจันทร์ครึ่งดวง ให้ใกล้เคียงกับปรากฏการณ์บนท้องฟ้า ซึ่งแต่ละปักข์จะมี 14-15 วัน ต้องตรวจดูเป็นปักษ์ๆ ไป สำหรับปักข์ที่มี 15 วัน ใช้คำ "ปักษ์ถ้วน" หรือ "ปักษ์เต็ม" และ สำหรับปักข์ที่มี 14 วัน ใช้คำว่า "ปักษ์ขาด"
กระดานปักขคณนา.
กระดานปักขคณนา เป็นอุปกรณ์ที่ใช้ช่วยคำนวณปฏิทินจันทรคติแบบปักขคณนาวิธี โดยมีเป็นแผ่นกระดานรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า และใช้หมุดไม้ในการช่วยเดินปักษ์ โดยกระดานปักขคณนานี้ เชื่อกันว่าพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงคิดค้นขึ้นในขณะที่ผนวชอยู่ โดยอาศัยหลักตำราสารัมภ์มอญ ซึ่งใช้หลักการทดดิถีไปทีละวันๆ จึงเกิดเป็นรูปแบบกระดานปักขคณนาวิธีขึ้นมา ด้วยค่าระยะ 1 มาสที่ ทรงเลือกใช้ มีค่าเฉลี่ยปักข์ละ 14.7652967570875วัน (หรือ 289577÷294180 x15) หรือ เดือนละ 29.530593514175วัน ซึ่งใกล้เคียงกับค่า สมการของ Chapront-Touze and Chapront ได้คำนวณไว้ที่ราว 29.530589 สำหรับคริตศตวรรษที่ 21
การเดินหมุดในกระดานปักขคณนา.
กระดานปักขคณนา ปกติมีอยู่ 5 แถว ได้แก่ สัมพยุหะ พยุหะ สมุหะ วรรค ปักข์ โดยชั้นสัมพยุหะมีแถวเดียว นอกเหนือจากนั้นจะมีแถวย่อย 2 แถว แยกเป็นมหาและจุล กระดานของจริงไม่มีช่องวัน แต่ที่ใส่นี้ก็เพื่อให้เข้าใจง่ายขึ้น
กระดานปักขคณนามักใช้อักษรขอม "ម" แทน "มหา" และ "ច" แทน "จุล"
เมื่อเริ่มนับปักขคณนา เราจะเริ่มวางหมุดลงให้จัดตัวในตำแหน่งที่เหมาะสม โดยเริ่มวางหมุดลงตรงแถวแรกคือสัมพยุหะ หากหมุดอยู่ตรง 'มหา' นั่นคือ ชั้นถัดลงไปก็ต้องวางที่แถว 'มหา' (แถวย่อยบน) หากหมุดอยู่ตรง 'จุล' นั่นคือ ชั้นถัดลงไปต้องวางที่แถว 'จุล' (แถวย่อยล่าง) แล้วก็ทำในทำนองเดียวกันจนวางหมุดตรงตำแหน่งแรกของวันได้ การวางตำแหน่งหมุดในแต่ละแถว ต้องพิจารณาตัวอักษรที่วางลงไป แล้วแถวถัดลงไปจะมีแถวย่อยตามที่แถวบนได้กำหนด
เมื่อวางตำแหน่งแรกถูกต้องจะเป็นดังนี้คือ มหาสัมพยุหะ 1 จุลพยุหะ 1 มหาสมุหะ 1 จุลวรรค 1 มหาปักข์ 1 แรม 1 ค่ำ ซึ่งตำแหน่งนี้เป็นตำแหน่งปักขคณนาของวันเสาร์ที่ 28 มกราคม พ.ศ.ISO 2279 (ตรงกับ พ.ศ.ราชการ 2278 หรือ ค.ศ.1736) ซึ่งเป็นวันเริ่มต้นปักขคณนา ตรงกับรัชสมัยของสมเด็จพระนารายณ์มหาราช (ให้ถือว่าเป็นวันปักข์ที่ 1 และเป็นปักข์ที่ 1 ซึ่งตรงกับข้างแรม)
จากนั้น จึงทำการเดินหมุดไปทุก ๆ วัน ทีละช่อง จนสุดแถวของวัน แล้วก็เลื่อนปักข์ไปหนึ่งช่องทุกครั้งที่สุดแถววัน พร้อมนับวันใหม่ ในขณะเดียวกันก็อย่าลืมพิจารณาว่า ในแถวปักข์มีหมุดตรงกับตัวจุลหรือมหา พอทำเช่นนี้ไปเรื่อย ๆ จนสุดแถวปักข์ ก็ทำการเลื่อนวรรคไปหนึ่งช่อง พร้อมตั้งต้นปักข์ใหม่, พอสุดวรรค ก็ทำการเลื่อนสมุหะไปได้หนึ่งช่อง, พอสุดสมุหะ ก็ทำการเลื่อนพยุหะไปได้หนึ่งช่อง, พอสุดพยุหะ ก็เลื่อนสัมพยุหะไปได้หนึ่งช่อง, พอสุดสัมพยุหะ ก็ให้เริ่มปักขคณนาใหม่อีกรอบ (บันทึกว่าปักขคณนาผ่านไปแล้ว 1 รอบ)
เดือนในปฏิทินปักขคณนา จะมี 2 ปักข์คือ ปักข์ขาด (14 วัน) กับ ปักข์ถ้วน (15 วัน) ในแต่ละเดือนอาจเป็น ปักข์ถ้วน-ปักข์ถ้วน (30 วัน) หรือ ปักข์ถ้วน-ปักข์ขาด (29 วัน) ก็เป็นได้ขึ้นอยู่กับการนับรอบปักข์นั้น , ปฏิทินปักขคณนาไม่มีกฎเรื่องเดือนคี่มี 29 วัน หรือ เดือนคู่มี 30 วัน แบบปฏิทินจันทรคติไทย ดังนั้นเดือนคี่อาจมี 30 วันได้ถ้าเป็นปักข์ถ้วนทั้ง 2 ครั้งติดต่อกัน
ปฏิทินปักขคณนาไม่มีการใช้ อธิกวาร เพราะใช้ปักข์กำหนดจำนวนวันเป็นเดือนปฏิทินปักขคณนาที่วาง อธิกมาส ตามพระราชาธิบายเรื่องอธิกมาส ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 โดยทุก ๆ 19 ปี จะมีเดือน อธิกมาส 7 ครั้ง วางอธิกมาสทุก ๆ 33 , 33 , 32 , 33 , 32 , 33 และ 32 เดือนตามลำดับ จะวางหลังเดือน ๘ เรียกเดือนแปดสองหน หรือ เดือนแปดหลัง (๘๘) จำนวนวันในเดือนที่เพิ่มเข้ามา อาจไม่เท่ากับ 30 วัน หรือจำนวนวันในเดือนอธิกมาสตามปฏิทินจันทรคติไทย อาจเพิ่ม 29 วันก็เป็นได้ ขึ้นอยู่กับรอบปักข์นั้น ๆ ว่า ปักข์ถ้วน หรือ ปักข์ขาด
เลขใช้บอกปักข์.
เลขใช้บอก สัมพยุหะ พยุหะ สมุหะ วรรค ปักข์ เช่น
มหาสัมพยุหะ 7 จุลพยุหะ 6 มหาสมุหะ 1 จุลวรรค 2 มหาปักข์ 2 เป็น ๗ฉ๑ข๒
มหาสัมพยุหะ 8 จุลพยุหะ 7 มหาสมุหะ 2 มหาวรรค 4 มหาปักข์ 2 เป็น ๘ษ๒๔๒
วิธีคำนวณแบบเจ้าคุณลอย.
พระราชภัทราจารย์ (ลอย สิริคุตโต) แห่งวัดโสมนัสวิหาร (พ.ศ. 2514) จึงเสนอวิธีคำนวณ ดังต่อไปนี้
เมื่อคำนวณได้แล้ว ก็ให้วางหมุดตามตำแหน่งที่คำนวณได้จากบนลงล่าง โดยพิจารณาตำแหน่ง ว่าตำหน่งของหมุดในแถวบนจะมีผลต่อตำแหน่งของหมุดในแถวย่อยที่อยู่ถัดลงไป เช่น ถ้าวรรคตรงกับ ม ก็แสดงว่าปักษ์จะตรงกับมหาปักษ์ เป็นต้น
เลขปักข์ของวันใด ๆ และการหาข้างขึ้นหรือข้างแรม จากหลักเลขคณิตได้ดังนี้
อาจเขียนโดยย่อว่า 7-2-4-2-4:8 หรือ 1:7-2-4-2-4:8 เมื่อหมายถึงกระดานที่ 1
หาข้างขึ้นข้างแรมดังนี้
วันสุดท้ายของปักข์ (ปักข์เต็มตรงกับ15 หรือปักข์ขาดตรงกับ14) จะตรงวันจันเพ็ญหรือจันทร์ดับ วันปักข์ที่ 7 ตรงกับวันจันทร์ครึ่งดวง
วันข้างต้นทั้ง4วัน เป็นวันออกอุโบสถของพระสงฆ์ในธรรมยุตินิกาย
การแทนความรู้
การแทนความรู้  เป็นสาขาหลักที่สำคัญที่สุด สาขาหนึ่งของปัญญาประดิษฐ์. ถึงแม้ว่าเราไม่สามารถนิยามคำว่า ความรู้ และ ความฉลาด ได้อย่างรัดกุมหรือสมบูรณ์ แต่มนุษย์เราโดยส่วนใหญ่ ตระหนักเป็นอย่างดีว่า ความรู้กับความฉลาด เป็นสองสิ่ง ที่มีความสัมพันธ์ และความขึ้นต่อกัน สูงมาก. การพัฒนาสร้างสติปัญญาเทียม ให้ฉลาดเทียบเคียงได้กับมนุษย์ จึงมีความจำเป็นอย่างมาก ที่จะต้องออกแบบความรู้ของเครื่องจักรให้ ดีและมีประสิทธิภาพ
ความหมายของการแทนความรู้.
การแทนความรู้ คือ การนำเสนอความรู้ ให้อยู่ในรูปที่เครื่องจักรสามารถนำไปใช้ได้. เนื่องจากมนุษย์แทนความรู้โดยใช้ภาษา (language) นักวิจัยสาขาปัญญาประดิษฐ์ จึงได้สร้างภาษาสำหรับแทนความรู้ขึ้นมาเช่นเดียวกัน. ภาษาที่ใช้แทนความรู้มีมากมายหลายวิธีในปัญญาประดิษฐ์ ซึ่งโดยปกติแล้วคำว่าภาษาที่แทนความรู้ได้ดี ประกอบไปด้วยลักษณะที่พอสรุปได้ดังนี้
ไม่มีภาษาใดในปัจจุบัน ที่นักวิจัยทุกคนยอมรับว่า ดีที่สุดในวงการวิจัยปัญญาประดิษฐ์ โดยภาษาที่ใช้ในการแทนความรู้แต่ละภาษา จะมี “ศักยภาพในการแทนความรู้” หรือ “ความสามารถในการแสดงความรู้ของภาษา” (expressiveness) ได้ในระดับที่ต่างกัน นั่นคือความรู้บางประเภทที่มีความซับซ้อน จะไม่สามารถนำเสนอสู่เครื่องจักรที่ใช้ภาษาง่ายเกินไปได้ แต่การแทนความรู้ที่ซับซ้อนเกินไป ก็จะถูกนำไปใช้งาน และเรียนรู้ได้ยาก. นั่นคือในสถานการณ์ทั่วไป ผู้ใช้งานต้องเผชิญกับทางเลือก (dilemma/tradeoff) ว่า ต้องการนำเสนอความรู้ ในรูปแบบที่ซับซ้อนได้ดี [1. และ 2.] หรือว่าต้องการใช้งานความรู้นั้นได้อย่างสะดวก [3. และ 4.]. ในบทความนี้ จะนำเสนอเฉพาะประเด็น 1. และ 2. เท่านั้น ส่วนรายละเอียดของประเด็น 3. และ 4. สามารถดูได้ที่หัวข้อ การให้เหตุผลของเครื่อง และ การเรียนรู้ของเครื่อง
ชนิดของการแทนความรู้.
ในการอ่านหัวข้อนี้ถ้าผู้อ่านมีความรู้เรื่องโมเดลเชิงวัตถุ (object-oriented model) จะสามารถเข้าใจได้ดี เพราะเราสามารถมองความรู้ให้อยู่ในรูปของวัตถุและความสัมพันธ์ระหว่างวัตถุได้
ศักยภาพในการแทนความรู้ที่ซับซ้อนของภาษามีสองประเด็นหลักที่ต้องพิจารณาดังนี้
ความสามารถในการแทนความรู้เกี่ยวกับวัตถุและความสัมพันธ์ประเภทเดียวกัน.
โดยประเด็นแรกคือ "ภาษานั้นแสดงความรู้เกี่ยวกับคุณสมบัติต่างๆ ของวัตถุและความสัมพันธ์ระหว่างวัตถุได้ดีแค่ไหน" โดยภาษาที่ดีควรจะความรู้ประเภทเดียวกันของวัตถุหรือความสัมพันธ์ประเภทเดียวกันได้อย่างประหยัด โดยเฉพาะกรณีที่เราพิจารณาโดเมนของวัตถุที่เป็นอนันต์(infinitely many objects) เช่น ความรู้เกี่ยวกับคณิตศาสตร์ที่มีวัตถุคือตัวเลขนั้น บางภาษาสามารถใช้ตัวอักขระจำนวนจำกัด (finite) เพื่อแทนความรู้ที่เป็นอนันต์ได้ ตัวอย่างของความรู้ประเภทนี้คือกฎการสลับที่ของการบวกของตัวเลขซึ่งเราสามารถเขียนให้อยู่ในรูปภาษาพีชคณิตอย่างง่ายได้สั้นๆ ดังนี้
นั่นคือเราสามารถแทน formula_2 และ formula_3 ด้วยตัวเลขใดๆในโดเมนที่พิจารณาก็ได้ ซึ่งตัวเลขทั้งหมด ในโดเมนจะมีคุณสมบัติการสลับที่นี้ทั้งหมด โดยไม่ว่าเราจะพิจารณาโดเมนของจำนวนจริง จำนวนเต็ม หรือจำนวนเชิงซ้อนก็ตามจะมีคุณสมบัติการสลับที่ที่ว่านี้ จะเห็นว่าในที่นี้เราใช้เพียง 7 อักขระแทนความรู้มากมายมหาศาล แทนที่จะเป็น
ความสามารถในการแทนความรู้ที่ไม่แน่นอน.
ประเด็นนี้พิจารณาว่า "ภาษานั้นสามารถแสดงความรู้ที่ไม่แน่นอน (uncertainty in knowledge) ได้หรือไม่" โดยความรู้ที่ไม่แน่นอนอาจเกิดได้จากหลายสาเหตุ (Ruhla, 1992) เช่น
ประเภทของการแทนความรู้ในงานวิจัยปัจจุบัน.