pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
ในเวลาต่อมา ฌ็อง-ฟร็องซัว ช็องปอลียง (Jean-François Champollion) นักภาษาศาสตร์ชาวฝรั่งเศสทำการปริวรรตได้สำเร็จ โทมัสเมื่อทราบเรื่องก็พยายามแก้ข่าวว่า ฌ็องได้ใช้ผลงานของเขาช่วยในการปริวรรต และจะขอเป็นส่วนหนึ่งของผลงานด้วย แต่ฌ็องไม่ยอม จนเกิดการแบ่งฝักฝ่ายทางความคิดระหว่างอังกฤษกับฝรั่งเศส ในที่สุดฌ็องได้ใช้ความรู้ด้านอักษรเฮียโรกลิฟฟิกที่เหนือกว่าของโทมัส อธิบายว่า โทมัสแปลผิดหลักไวยากรณ์หลายจุด ในที่สุดผลงานจึงตกเป็นของฌ็องคนเดียว
อย่างไรก็ดี ฌ็องได้ให้โทมัสมาค้นคว้าเกี่ยวกับเรื่องนี้ที่พิพิธภัณฑ์ลูฟ (Musée du Louvre) ซึ่งตัวฌ็องเองก็เป็นภัณฑารักษ์อยู่ที่นี่
Fifarank
อ. สัตหีบ
วิหคเพลิงฮิโนโตริ
101 (หนึ่งร้อยเอ็ด) เป็นจำนวนธรรมชาติที่อยู่ถัดจาก 100 และอยู่ก่อนหน้า 102
การปฏิญาณตนเป็นมุสลิม
การค้าขาย หรือ การค้า  หมายถึง การตกลงแลกเปลี่ยนสินค้าหรือบริการ หรือทั้งสองอย่าง การค้าขายสามารถเรียกได้อีกชื่อหนึ่งคือ การค้าขายเชิงพาณิชย์ (commerce) กลไกหรือสถานที่ที่สามารถมีการค้าขายเรียกว่าตลาด รูปแบบเริ่มต้นของการค้าขายคือ การยื่นหมูยื่นแมว ซึ่งหมายถึงการแลกเปลี่ยนสินค้าหรือบริการโดยตรงระหว่างผู้ค้า ปัจจุบันนี้ โดยทั่วไปผู้ค้าสมัยใหม่ใช้การเจรจาต่อรองด้วยสิ่งแลกเปลี่ยน ซึ่งนั่นก็คือเงินตรา
พัฒนาการของเงินตรา.
การใช้เงินตราเป็นสื่อกลางในการแลกเปลี่ยน ในยุคสมัยแรก ๆ นั้นคือการแลกเปลี่ยนด้วยสินค้าที่มีค่า เช่น หมู, เปลือกหอย, วัว ในประเทศอิรัก มีหลักฐานว่าขนมปังถูกนำมาใช้แทนเงินตรา และในประเทศเม็กซิโกก็ใช้ถั่วแทนเงินตรา เมื่อการค้าแพร่หลายมากขึ้นมนุษย์ก็เริ่มใช้โลหะแทนเงินตรา
ทงบังชินกี
ทงบังชินกี  หรือชื่อจีนว่า ตงฟังเฉินฉี่  และชื่อญี่ปุ่นว่า โทโฮชิงกิ  เป็นบอยแบนด์จากเกาหลีใต้ ก่อตั้งเมื่อ ค.ศ. 2003 ในสังกัดเอสเอ็มเอ็นเตอร์เทนเมนต์ ชื่อวงแปลว่า "เหล่าเทวาผู้เจิดจรัสแห่งบุรพทิศ" (The Rising Gods of the East)
แรกก่อตั้ง วงประกอบด้วยสมาชิก 5 คน คือ ยู-โนว์ ยุนโฮ หัวหน้าวง, แมกซ์ ชางมิน, ฮีโร แจจุง, มิกกี ยูชอน และเซีย จุนซู กระทั่งเดือนกรกฎาคม 2009 แจจุง ยูชอน และจุนซู ฟ้องร้องตันสังกัด กิจกรรมต่าง ๆ ของวงจึงหยุดเป็นเวลา 2 ปี 3 เดือน ภายหลัง สมาชิกทั้งสามลาออกไปตั้งวงใหม่ชื่อ "เจวายเจ" (JYJ) สังกัดซีเจสเอนเตอร์เทนเมนต์ (C-JeS Entertainment) ทงบังชินกีจึงกลายเป็นกลุ่มนักร้องคู่โดยเหลือสมาชิกคือ ยุนโฮ และ ชางมิน โดยวางจำหน่ายอัลบั้มภาษาเกาหลีที่ห้าในชื่อ "Keep Your Head Down" เมื่อมกราคม ค.ศ. 2011
ด้วยยอดขายอัลบั้มมากกว่า 12 ล้านชุดตั้งแต่ปี 2004 ทำให้วงทงบังชินกีเป็นวงที่ประสบความสำเร็จสูงสุดวงหนึ่งในเอเชีย โดยมักถูกเรียกว่า "ดาวแห่งเอเชีย" และ "ราชาแห่งเค-ป๊อป" สำหรับความสำเร็จอย่างกว้างขวางและคุณูปการต่อวงการเพลงป๊อปเกาหลี ทงบังชินกีเป็นวงคนตรีต่างประเทศวงแรกที่มี ซิงเกิลติดอันดับหนึ่งจำนวน 13 ซิงเกิลในโอริกอนชาร์ต ประเทศญี่ปุ่น และทัวร์คอนเสิร์ต ในญี่ปุ่นนั้น เป็นหนึ่งในทัวร์คอนเสิร์ตที่ทำเงินได้มากที่สุดในปี 2013 เป็นวงดูโอต่างประเทศวงแรกที่แสดงโดมทั่วประเทศจำนวนห้าโดมและแสดงที่ Nissan Stadium "บิลบอร์ด" ได้เรียกวงทงบังชินกีว่าเป็น "K-pop royalty"
2003-2005: เปิดตัวครั้งแรก, อัลบั้ม "Tri-angle" และ "Rising Sun".
ก่อนจะเดบิวนั้นทางวง ลังเลว่าจะตัดสินใจใช้ชื่อวงว่าอะไรดี ซึ่งได้แก่ O Jang Yukbu ( lit. The Five Visceras), Jeonseoleul Meokgo Saneun Gorae ( lit. A Whale That Eats Legends), และ Dong Bang Bul Pae (, the Korean title of Invincible East) จนตัดสินใจเลือกชื่อ Dong Bang Bul Pae แต่ก็ถูกปฏิเสธเนื่องจากตัวอักษรฮันจาดูไม่สวยงาม สุดท้ายตัดสินใช้ชื่อ Dong Bang Shin Gi ซึ่งแนะนำโดยคนรู้จักของ Lee Soo Man
ทงบังชินกีได้เปิดตัวครั้งแรกเมื่อวันที่ 26 ธันวาคม ค.ศ. 2003 ในโชว์เคสของโบอา และบริทนีย์ สเปียรส์ แสดงโชว์ด้วยเพลงเดบิว "Hug" และเพลงอะคัพเพลล่า "O Holy Night" พร้อมกับโบอา
ทางวงได้วางจำหน่ายซิงเกิลแรก "Hug" เมื่อวันที่ 14 มกราคม ค.ศ. 2004 โดยติดอันดับที่ 4 ในชาร์ตประจำเดือนและมียอดจำหน่าย 169,532 ชุดและยังติดอันดับที่ 14 ในชาร์ตประจำปีด้วย ซิงเกิลที่สอง "The Way U Are" วางจำหน่ายเมื่อวันที่ 24 มิถุนายน ค.ศ. 2004 มียอดจำหน่าย 214,069 ชุดติดอันดับที่ 2 ในชาร์ตและอันดับที่ 9 ในชาร์ตประจำปี
และอัลบั้มแรก "Tri-Angle" วางจำหน่ายเมื่อ 13 ตุลาคม ค.ศ. 2004 ติดชาร์ตอันดับสูงสุดด้วยยอดจำหน่าย 242,580 ชุดและอันดับที่ 8 ในชาร์ตประจำปี
เมื่อเดือนเมษายน ปี 2005 วงทงบังชินกีก็ได้เปิดตัวครั้งแรกที่ประเทศญี่ปุ่น โดยในอยู่สังกัด Avex ในเครือของ Rhythm Zone ด้วยซิงเกิลภาษาญี่ปุ่น "Stay with Me Tonight". ต่อมา ก็ได้วางจำหน่ายซิงเกิลภาษาญี่ปุ่น ซิงเกิลที่สองคือ "Somebody to Love" ก่อนที่กลับไปที่เกาหลีเพื่อวางจำหน่ายอัลบั้ม "Rising Sun" โดยติดอันดับสูงสุดในชาร์ตและอยู่ในอันดับที่ 4 ของยอดจำหน่ายประจำปี 2005 ด้วยจำนวน 222,472 ชุด ในปลายปี ทางวงจำหน่ายซิงเกิลภาษาญี่ปุ่น ซิงเกิลที่สาม "My Destiny" และซิงเกิลภาษาเกาหลี โดยร่วมกับวง Super Junior ในชื่อซิงเกิล "Show Me Your Love" โดยมียอดจำหน่าย 49,945 ชุด ติดอันดับที่ 35 ในยอดจำหน่ายประจำปี อีกทั้งทางวงยังได้รับรางวัล Best Music Video award ด้วยเพลง "Rising Sun" และยังได้รับรางวัล People's Choice Award จากงาน Mnet KM Music Video Festival
2006-2007: อัลบั้ม "Heart, Mind and Soul" และ ""O"-Jung.Ban.Hap.".
ในต้นปี 2006 วงทงบังชินกีได้เปิดทัวร์คอนเสิร์ตครั้งแรกในชื่อ "Rising Sun 1st Asia Tour" โดยเริ่มที่ประเทศเกาหลีใต้ ก่อนที่จะไปยัง ประเทศจีน, ไทยและมาเลเซีย โดยถือเป็นวงเกาหลีวงแรกที่มาเปิดคอนเสิร์ตในมาเลเซีย ในเดือนมีนาคม ได้มีการวางจำหน่ายซิงเกิลภาษาญี่ปุ่นที่สี่ในชื่อ "Asu wa Kuru Kara"  และอัลบั้มภาษาญี่ปุ่นอัลบั้มแรกในชื่อ "Heart, Mind and Soul"
โดยอัลบั้มติดอันดับที่ 25 ในชาร์ตโอริกอน ด้วยยอดจำหน่าย 9,554 ชุด ต่อมาก็ได้วางจำหน่ายซิงเกิลภาษาญี่ปุ่นที่ห้าในชื่อ "Rising Sun/Heart, Mind and Soul" ติดอันดับที่ 22 ในชาร์ตโอริกอน เพื่อเป็นการส่งเสริมยอดจำหน่ายอัลบั้ม ทางวงก็จัดทัวร์คอนเสิร์ตที่ประเทศญี่ปุ่นในชื่อ "1st Live Tour 2006: Heart, Mind and Soul" ตั้งแต่เดือนพฤษภาคมถึงมิถุนายน และได้วางจำหน่ายซิงเกิลภาษาญี่ปุ่นอีกสองชุดในชื่อ "Begin" และ "Sky" โดยเป็นซิงเกิลแรกที่ติด 10 อันดับแรกอีกด้วย ในฤดูร้อนนั้น ทางวงไปแสดงในงานประจำปีของ Avex ชื่อ A-Nation
หลังจากนั้นก็ได้กลับมาที่เกาหลีเพื่อที่ทำการวางจำหน่ายอัลบั้มที่สามในชื่อ ""O"-Jung.Ban.Hap." ("O"-正.反.合. lit. "O"-Thesis.Antithesis.Synthesis) ในเดือนกันยายน 2006 ก็เป็นเหมือนอย่างที่เคยอัลบั้มของพวกเขาติดอันดับสูงสุดในชาร์ตด้วยยอดจำหน่าย 349,317 ชุดและยังได้อันดับสูงสุดในยอดจำหน่ายประจำปีอีกด้วย หลังจากนั้น สองเดือนต่อมาก็ได้วางจำหน่าซิงเกิลญี่ปุ่นในชื่อ "Miss You/"O" - Sei-Han-Gō"  เปิดตัวด้วยการติดอันดับที่ 3 ในชาร์ตและเป็นซิงเกิลแรกที่ติด 5 อันดับแรก ในงาน MKMF Music Festival ประจำปี 2006 ทางวงได้รับรางวัลถึงสี่รางวัลได้แก่ "Best Artist of the Year", "Best Group", "Mnet.com" และ "Mnet Plus Mobile People's Choice Award" และยังได้รับรางวัล "Daesang" และ "Bonsang" จากงาน 16th Music Seoul Festival (เฉพาะ "Daesang"), 21st Golden Disk Awards 2006 และ SBS Gayo Awards 2006
2011: การกลับมาเป็นวงดูโอ, อัลบั้ม "Keep Your Head Down" และ "TONE".
อัลบั้มแรกหลังจากกลายเป็นวงดูโอคือ "Keep Your Head Down" วางจำหน่ายที่เกาหลีใต้เมื่อวันที่ 5 มกราคม 2011 โดยได้อันดับสูงสุดในชาร์ต Gaon เป็นเวลาสองสัปดาห์หลังวางจำหน่าย และยังได้อันดับสูงสุดในชาร์ตครึ่งปีแรกของ Gaon โดยมียอดจำหน่าย 230,922 ชุด และอัลบั้มรีแพคเกจ ยังได้อันดับที่ 9 ในชาร์ตเดียวกัน มียอดจำหน่ายอีก 55,243 ชุด รวมทั้งสิ้น 286,185 ชุด
ซิงเกิลแรกหลังจากกลายเป็นวงดูโอคือ "Why? (Keep Your Head Down)" วางจำหน่ายที่ญี่ปุ่นเมื่อวันที่ 26 มกราคม 2011 โดยAvex Trax มียอดจำหน่าย 231,000 ชุดในสัปดาห์แรกและยังได้อันดับสูงสุดในชาร์ตโอริกอนประจำวัน, สัปดาห์และเดือน ต่อมาในวันที่ 20 กรกฎาคมได้วางจำหน่ายซิงเกิล "Superstar" มียอดจำหน่าย 184,000 ชุด ได้รับการพิจารณาจาก RIAJ ได้อยู่ในระดับ Gold
2014-ปัจจุบัน: อัลบั้ม "Tense", "Tree", "With", ทัวร์ครบรอบสิบปีและการรับใช้ชาติ.
วงทงบังชินกี ได้ประกาศชื่ออัลบั้มภาษาเกาหลีลำดับที่ 7 ใหม่เมื่อเดือนพฤศจิกายน 2013 ในชื่อ "Tense" โดยเป็นอัลบั้มฉลองครบรอบ 10 ปีก่อตั้งวงทงบังชินกี วางจำหน่ายเมื่อวันที่ 6 มกราคม 2014 โดยมียอดขายขึ้นอันดับ 1 ใน Gaon Albums Chart และ Hanteo Albums Chart อยู่ที่ 73,100 ชุด และมียอดขาย 194,198 ชุดในเดือนแรกที่วางจำหน่าย ทำให้กลายเป็นอัลบั้มที่ขายดีที่สุดในเดือนมกราคม 2014 ในเกาหลีใต้ โดยมีนักวิจารณ์เพลงจัดอัลบั้ม "Tense" อยู่ในเกณฑ์ดี โดยมีความเห็นตรงกันว่าเป็นอัลบั้มดูโอที่ดีที่สุด ในด้านดนตรี มีส่วนผสมของ นีโอโซล และเพลงป๊อปสมัยก่อน และมีเนื้อเพลงที่มีความเป็นผู้ใหญ่มากขึ้น ในส่วนซิงเกิลนำนั้นคือเพลง "Something" เป็นแนว ป๊อปสวิงแจ๊ซ โดยเปิดตัวติดชาร์ตอันดับที่ 4 ใน Gaon Singles Chart และอันดับ 7 ใน "Billboard" Korea K-Pop Hot 100, ในญี่ปุ่นได้วางจำหน่ายเพลง "Something" รูปแบบภาษาญี่ปุ่นพร้อมกับซิงเกิล "Hide &amp; Seek" เมื่อ 5 กุมภาพันธ์ 2014 ต่อมาทงบังชินกี ได้วางจำหน่ายซิงเกิลและอัลบั้มชื่อ "Spellbound" ซึ่งเป็นอัลบั้มรีแพคเกจของ "Tense" เมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2014 โดยติดอันดับ 2 ใน Gaon Albums Chart และมียอดขาย 61,405 ชุดภายใน 2 วัน
อัลบั้มภาษาญี่ปุ่นอับดับที่ 7 ชื่อ "Tree" วางจำหน่ายเมื่อวันที่ 5 มีนาคม 2014 เปิดตัวอันดับ 1 ใน Oricon Albums Chart โดยมียอดขาย 225,00 ชุดในสัปดาห์แรก ทำให้ทงบังชินกีกลายเป็นวงดนตรีที่เป็นคนต่างประเทศที่ทำยอดขายในสัปดาห์แรกมากกว่า 200,000 ชุด ติดต่อกันสามอัลบั้ม ทำลายสถิติของ บองโจวี เมื่อสิบสามปีที่แล้ว
วงทงบังชินกีได้ยุติกิจกรรมวงแบบชั่วคราว หลังยุนโฮได้รายงานตัวเป็นทหารในสังกัดของกองทัพสาธารณรัฐเกาหลี เมื่อวันที่ 21 กรกฎาคม 2015 โดยก่อนหน้านั้น 1 วันได้ออกอัลบั้มภาษาเกาหลีอันดับที่ 8 "Rise as God" ต่อมาชางมินก็ได้สมัครเป็นตำรวจเมื่อวันที่ 21 พฤศจิกายน 2015 โดยทั้งคู่คาดว่าจะปลดประจำการแล้วกลับมาในช่วงปลายปี 2017
อัลเลน ไอเวอร์สัน
อัลเลน ไอเวอร์ซัน
เลขอาระบิก
วัดไลย์
วัดไลย์  เป็นวัดตั้งอยู่ริมน้ำบางขาม ตำบลเขาสมอคอน อำเภอท่าวุ้ง จังหวัดลพบุรี เป็นวัดเก่าตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาตอนต้น รัชกาลสมเด็จพระเจ้าบรมโกศทรงปฏิสังขรณ์ มีพระวิหาร ซึ่งเป็นสถาปัตยกรรมแบบอยุธยาตอนต้น คือ มีลักษณะเจาะช่องผนังแทนหน้าต่าง ๆ ภายในมีพระประธานขนาดใหญ่ปางมารวิชัย ลงรักปิดทอง มีซุ้มเรือนแก้วแบบพระพุทธชินราช จังหวัดพิษณุโลก ด้านหน้าและด้านหลังของพระวิหารมีลายปูนปั้นเรื่องทศชาติ และเรื่องปฐมสมโพธิงามน่าดูนัก ซึ่งนับว่าเป็นภาพประติมากรรมฝาผนังขนาดใหญ่ที่มีความสำคัญยิ่งชิ้นหนึ่งของชาติ นอกจากนี้วัดไลย์ยังมีรูปพระศรีอาริย์เป็นของสำคัญอีกอย่างหนึ่งซึ่งผู้คนนับถือกันมาแต่โบราณ ในรัชกาลที่ 5 ไฟป่าไหม้วิหารรูปพระศรีอาริย์ชำรุดไป พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดฯให้อัญเชิญลงมาปฏิสังขรณ์ในกรุงเทพฯ แล้วคืนกลับไปประดิษฐานอย่างเดิม ถึงเทศกาลราษฎรยังเชิญออกแห่เป็นประเพณีทุกปี ปัจจุบันทางวัดได้ก่อสร้างวิหารสำหรับประดิษฐานพระศรีอาริย์ขึ้นใหม่ ด้านหน้าเป็นรูปมณฑลจตุรมุขแลดูสง่างามมาก พระศรีอาริยเมตไตรยหรือหลวงพ่อพระศรีอาริย์ ซึ่งชาวบ้านนับถือกันมาแต่ครั้งโบราณ มีงานนมัสการที่ยิ่งใหญ่เป็นประจำทุกปี ศิลปะชิ้นเอกที่ไม่ควรพลาดชมคือ ปูนปั้นที่ผนังด้านนอกวิหารเรื่องพุทธประวัติและทศชาติชาดก นอกจากนี้ยังมีพิพิธภัณฑ์จัดแสดงโบราณวัตถุและข้าวของเครื่องใช้ที่ชาวบ้านนำมาถวายให้ชมด้วย
ตำนานเกี่ยวกับวัดไลย์.
ที่วัดนี้มีพระพุทธรูปอยู่องค์หนึ่ง ประชาชนเลื่อมใสศรัทธามาก คือพระศรีอาริย์ โดยมีตำนานเล่าเกี่ยวกับพระศรีอาริย์นี้ว่า ชายแก่คนหนึ่งชื่อว่ามณฑา หมั่นทำบุญรักษาศีลภาวนาอยู่เป็นนิจ เพื่อจะได้มีอายุยืนให้ถึงสมัยพระศรีอาริย์มาโปรดโลกมนุษย์ ก่อนจะตายแกได้สั่งญาติไว้ว่าให้เอาศพแกไว้7วันแล้วค่อยเผา เมื่อเฒ่ามณฑาตายไป ด้วยบุญกุศลที่แกสร้างสมไว้ พระอินทร์จึงเป็นผู้มารับวิญญาณและแจ้งแกว่าพระศรีอาริย์มาเกิดเป็นมนุษย์แล้วและบวชเป็นพระอยู่วัดไลย์ แต่ไม่รู้ว่าหน้าตาเป็นอย่างไร พระอินทร์จึงมอบดอกบัวหนึ่งดอกแก่เฒ่ามณฑา เพื่อนำไปกราบพระศรีอาริย์ แล้วส่งวิญญาณแกกลับสู่ร่าง เฒ่ามณฑาฟื้นขึ้นมาแล้วเล่าเรื่องไปพบพระอินทร์ให้ญาติพี่น้องฟัง และรีบไปวัดไลย์ เมื่อไปถึงพระกำลังสวดปาฏิโมกข์อยู่ในโบสถ์ แกจึงนั่งรออยู่ที่บันไดโบสถ์พร้อมกับพนมมือชูดอกบัวขึ้นถวาย พระได้เดินออกจากโบสถ์ทีละรูป แต่ไม่มีพระองค์ใดรับดอกบัวเลย เนื่องจากพระมองไม่เห็นดอกบัว เห็นเพียงเฒ่ามณฑานั่งพนมมืออยู่ เมื่อพระออกจากโบสถ์จนหมดแล้ว เฒ่ามณฑาจึงถามเณรว่า พระวัดนี้หมดแล้วหรือ เณรบอกว่ายังมีอีกรูปหนึ่งชื่อพระศรี วันนี้อาพาธไม่ได้ลงโบสถ์ แกจึงรีบไปหาพระศรีที่กุฏิเพื่อถวายดอกบัว พระศรีเห็นดอกบัวก็รีบลุกขึ้นรับ เฒ่ามนฑารู้ทันทีว่าเป็นพระศรีอาริย์ยังความปลาบปลื้มปิติให้แก่เฒ่ามณฑาเป็นอย่างยิ่ง จึงขออยู่รับใช้พระศรีอาริย์ โดยพระศรีอาริย์ไม่ให้แกเล่าเรื่องที่พระศรีอาริย์ลงมาเกิดในโลกมนุษย์และบวชเป็นพระอยู่วัดไลย์ให้แกรู้ อยู่ต่อมาพระศรีย์ก็ถึงแก่มรณภาพ พระภิกษุสามเณรและประชาชนผู้มีจิตศรัทธาจึงร่วมกันหล่อรูปพระศรีอาริย์แต่ทำอย่างไรก็ไม่เสร็จ พระอินทร์จึงแอบมาหล่อให้ในเวลาเพลที่ภิษุสามเณรไปฉันเพล เมื่อกลับจากฉันเพลก็เห็นรูปหล่อพระศรีอาริย์เสร็จเรียบร้อยแล้วเป็นที่อัศจรรย์
พระศรีอริยเมตไตร.
พระศรีอาพระศรีอริยเมตไตร หรือพระศรีอาริย์ เป็นปูชนียวัตถุสำคัญของวัดไลย์ จังหวัดลพบุรี สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นตั้งแต่แรกตั้งกรุงศรีอยุธยา หรือในสมัยสุโขทัย เป็นการหล่อแบบพุทธสาวก ศีรษะโล้น ไม่มีเปลวรัศมี ลักษณะคล้ายมนุษย์สามัญ นั่งขัดสมาธิคล้ายปางมารวิชัย ศิลปะรัตนโกสินทร์ ทำจากสำริด ลงรักปิดทอง ตามตำนานว่าหล่อขึ้นแทนองค์พระศรีอาริยเมตไตรองค์เดิมซึ่งสร้างขึ้นในสมัยพระเจ้าปราสาททอง
ที่อยู่ในวิหารที่ถูกไฟใหม้ ต่อมาในรัชกาลที่ 5 จึงโปรดฯ ให้พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประดิษฐวรการ ซ่อมสร้างขึ้นใหม่
พิพิธภัณฑ์สถาน.
ความงดงามของวัดเก่าแก่ของวัดไลย์แห่งนี้ นับเป็นเส้นทางแห่งการสืบสานศิลปวัฒนธรรมประเพณีอันดีงามของผู้คนในสังคมละแวกนี้ และนี้คืออาคารพิพิธภัณฑ์สถานของวัดไลย์ ที่รวบรวมโบราณวัตถุมาเก็บรักษาไว้ตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2530 เป็นต้นมา
บรรดาโบราณวัตถุและปูชนียวัตถุในวัดไลย์ก็ย่อมมีความเป็นไปฉันท์นั้น หลายสิ่งหลายอย่างสูญหายไปกับกาลเวลา แต่อาคารจัตุรมุขอันทรงคุณค่าของศิลปกรรมแห่งนี้ ทั้งหน้าบันทั้งสี่ด้านประดิษฐ์ด้วยไม้แกะสลักรูปพระนารายณ์ทรงครุฑ ที่วิจิตรบรรจงสวยงาม ยากจะหาแห่งใดมาเสมอเหมือน นับเป็นศิลปกรรมที่ประมาณค่าไม่ได้
พระวิหารเก้าห้อง.
บริเวณของพระวิหารเก้าห้อง เป็นวิหารที่ประกอบไปด้วยงานศิลปกรรมอันล้ำค่า ทอดถึงภูมิปัญญาไทย ตัววิหารกว้าง 13 เมตร ยาว 29 เมตร มีประตูเข้าออก 4 ประตู นับเป็นวิหารที่มีขนาดใหญ่ มีภาพปูนปั้นเรื่องทศชาติ และปฐมสมโพธิที่ผนังด้านหน้าและด้านหลัง สวยงาม สมบูรณ์ ชนิดเป็นข้อสันนิษฐานว่าพระวิหารหลังนี้สร้างขึ้นในสมัยสุโขทัย มีอายุอยู่ในราว 800-900 ปีเศษ ภายในประดิษฐานพระพุทธรูป สมัยกรุงศรีอยุธยาตอนต้นหน้าตักขนาด 3.8 เมตร
ถาวรวัตถุที่สำคัญ.
วิหารเก่า.
เป็นวิหารทรงยาว ฐานรับตัวอาคารทำเป็นบัวคว่ำชั้นเดียว ไม่มีหน้าต่าง แต่เจาะช่องลมที่ผนังทั้งสองข้าง ข้างละห้าช่อง อันเป็นความนิยมของสถาปัตยกรรมก่อนสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช มีสิ่งน่าชมได้แก่
ลายปูนปั้น.
ประดับอยู่ที่ผนังนอกวิหารทั้งด้านหน้าและด้านหลัง และมุขตอนในวิหาร เป็นลายปูนปั้นเต็มพื้นผนัง มีความงดงามและสภาพค่อนข้างสมบูรณ์ ที่ผนังด้านหน้าเป็นเรื่องพุทธประวัติและทศชาติชาดก ส่วนด้านหลังยังเป็นที่ถกเถียงกันอยู่ บ้างว่าเป็นพุทธประวัติตอนมารผจญ บ้างก็ว่าเป็นตอนแบ่งพระบรมสารีริกธาตุแต่บางคนก็ว่าเป็นเรื่องมโหสถชาดก ที่ผนังมุขตอนในเป็นเรื่องพุทธประวัติตอนเจ้าชายสิทธัตถะเสด็จออกผนวช
เป็นพระปางสมาธิในซุ้มเรือนแก้วคล้ายพระพุทธชินราช ศิลปะอู่ทองสังเกตได้จากพระพักตร์เป็นรูปไข่ แต่ดูเข้มแข็งบึกบึน มีไรพระศก และชายสังฆาฏิตัดตรง เดิมองค์พระเป็นหินทรายแดง แต่ปัจจุบันมีการพอกปูนและลงรักปิดทอง
ประเพณีชักพระศรีอาริย์จะมีในวันขึ้น 14 ค่ำเดือน 6 ของทุกปี โดยทางวัดไลย์จะอัญเชิญรูปหล่อพระศรีอาริย์ประดิษฐานบนแท่นตะเฆ่ แล้วประชาชนร่วมกันชักลากตะเฆ่ ตลอดทางที่ชักพระผ่านจะมีประชาชนตั้งโรงทาน และมีจุดหยุดเพื่อให้ประชาชนได้สรงน้ำ ซึ่งเป็นประเพณีที่มีผู้หลั่งไหลเข้าร่วมเป็นจำนวนมากทุกปี พุทธศาสนิกชนจะอัญเชิญรูปหล่อพระศรีอาริย์ประดิษฐานบนตระเข้ชนิดไม่มีล้อ จัดขบวนแห่ด้วยการให้ประชาชนมาร่วมฉุดลากไปตามที่เส้นทางกำหนด เปิดโอกาสให้ประชาชนได้สรงน้ำและกราบนมัสการปิดทองพระศรีอาริย์อย่างทั่วถึง
สุรัตน์ พุกกะเวส
คณะวิทยาศาสตร์การแพทย์ มหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์
มหาวิทยาลัยรัตนบัณฑิตวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
มหาวิทยาลัยรัตนบัณฑิต
มหาวิทยาลัยรัตนบัณฑิต เดิมชื่อ วิทยาลัยรัตนบัณฑิต ก่อตั้งขึ้นโดยนายประชุม รัตนเพียร อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เมื่อปี พ.ศ. 2540
มหาวิทยาลัยรัตนบัณฑิต ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งขึ้นเป็นสถาบันอุดมศึกษาเมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2540 และเริ่มดำเนินการเปิดการเรียนการสอนตั้งแต่ปีการศึกษา 2542 ในนามของวิทยาลัยรัตนบัณฑิต ต่อมาเมื่อวันที่ 24 มิถุนายน 2546 ทบวงมหาวิทยาลัย ได้อนุมัติให้จัดตั้งมหาวิทยาลัยรัตนบัณฑิตวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ขึ้นอีกแห่งหนึ่ง และในปีเดียวกันก็ได้ให้ความเห็นชอบในการรวมกิจการเข้ากับวิทยาลัยรัตนบัณฑิต ส่งผลให้ มหาวิทยาลัยรัตนบัณฑิต เป็นสถาบันอุดมศึกษาเอกชนที่มีความมั่นคงเป็นปึกแผ่น ในการพัฒนาด้านจัดการศึกษา สู่ระดับมาตรฐานสากล ในปัจจุบันมหาวิทยาลัยรัตนบัณฑิตจัดการศึกษาทั้งในระดับปริญญาตรี ปริญญาโท และปริญญาเอก รวมทั้งได้ผ่านการประเมินคุณภาพการศึกษาจากหน่วยงานประเมินของภาครัฐ
ท่านอาจารย์ทั้งสอง ได้เริ่มก่อตั้งโรงเรียนดุสิตพณิชยการ ในปี พ.ศ. 2505 ในย่านอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ โรงเรียนพณิชยการสีลม ในปี พ.ศ. 2508 บนถนนสีลม โรงเรียนรัตนพณิชยการ ในปี พ.ศ. 2523 ที่ถนนลาดพร้าว ซอย 107 โรงเรียนนันทนวรวิทย์ ในปี พ.ศ. 2532 และโรงเรียนดุสิตพณิชยการนนทบุรี ในปี พ.ศ. 2537 ดังนั้นในวันที่ 18 ธันวาคม 2540 การได้รับอนุญาตจัดวิทยาลัยรัตนบัณฑิต จากทบวงมหาวิทยาลัย นอกจากนี้ในวันที่ 24 มิถุนายน 2546 ทบวงมหาวิทยาลัย ได้อนุมัติให้จัดตั้งมหาวิทยาลัยรัตนบัณฑิต และให้ความเห็นชอบในการรวมกิจการเข้ากับวิทยาลัยรัตนบัณฑิต ส่งผลให้มหาวิทยาลัยรัตนบัณฑิต เป็นสถาบันการศึกษาที่มีความมั่นคงเป็นปึกแผ่นใน การจัดการศึกษาให้ได้ระดับมาตรฐานสากล จึงเป็นความ ภาคภูมิใจของผู้ก่อตั้ง ผู้บริหาร และคณาจารย์ อย่างสูงสุดในการมีโอกาสจัดการศึกษา อย่างครบถ้วนตั้งแต่ระดับอนุบาลถึงระดับอุดมศึกษา
ภายใต้รูปโล่จะเป็นฐานรองรับ ซึ่งมีอักษร RATTANA BUNDIT UNIVERSITY
ค.ศ.1877
ค.ศ.1950
ค.ศ.1956
วัดกำแพงแลง
วัดกำแพงแลง หรือ วัดเทพปราสาทศิลาแลง ตั้งอยู่ในเขตตำบลท่าราบ อำเภอเมือง จังหวัดเพชรบุรี อยู่ห่างแม่น้ำเพชรบุรีมาทางตะวันออกประมาณ 1 กิโลเมตร ชื่อดั้งเดิมไม่มีผู้ใดทราบแน่ชัด สำหรับชื่อที่เรียกกันว่า “กำแพงแลง” นั้นคงเป็นชื่อที่ผู้คนในสมัยหลังเรียกกันตามลักษณะที่พบเห็น เนื่องจากภายในวัดมีปราสาทเขมรก่อด้วยศิลาแลงและมีกำแพงศิลาแลงล้อมรอบ จากลักษณะดังกล่าวจึงเป็นที่มาของชื่อวัดนี้ว่า "กำแพงแลง" หมายถึงกำแพงวัดที่ก่อด้วยศิลาแลงนั่นเอง
ลักษณะทางกายภาพวัดแห่งนี้แบ่งออกเป็น 2 พื้นที่ คือ พื้นที่สำหรับการปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐาน และพื้นที่สำหรับการทำสังฆกรรมโดยทั่วไป ส่วนของโบราณสถานจะอยู่ในพื้นที่สำหรับการปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐาน โดยมีเขตของกำแพงศิลาแลงกั้น ส่วนพื้นที่ทำสังฆกรรมอยู่นอกเขตกำแพงศิลาแลง
แต่เดิมวัดกำแพงแลงเป็นวัดร้าง มีชาวจีนเข้ามาอาศัยอยู่โดยเช่าที่ดินจากกรมการศาสนาเพื่อใช้ทำสวน ต่อมาเมื่อตั้งเป็นวัดมีพระสงฆ์จำพรรษาผู้ที่อาศัยอยู่จึงอพยพออกไป และพระภิกษุในวัดได้ทำหน้าที่ดูแลรักษาวัดและโบราณสถาน ซึ่งต่อมากรมศิลปากรได้ขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 52 ตอนที่ 75 หน้า 3692 วันที่ 7 มีนาคม พ.ศ. 2478 ภายหลังวัดกำแพงแลงได้ตั้งเป็นสำนักปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐาน เมื่อ พ.ศ. 2497 และเปลี่ยนชื่อเป็น วัดเทพปราสาทศิลาแลง
ปราสาทวัดกำแพงแลงมีผังพื้นล้อมรอบด้วยกำแพงศิลาแลงเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส หันหน้าไปทางทิศตะวันออก ภายในกำแพงศิลาแลงเป็นที่ตั้งของปราสาทศิลาแลงแบบศิลปะเขมรทั้งหมด 4 องค์ ปราสาท 3 องค์ทางด้านหน้าวางตัวเรียงกันในแนวเหนือ-ใต้ โดยปราสาทประธานมีขนาดสูงใหญ่กว่าอีก 2 องค์ ส่วนปราสาทองค์ที่ 4 ตั้งอยู่ด้านหลังของปราสาทประธานด้านทิศตะวันออก และมีโคปุระ (ซุ้มประตูทางเข้า) 1 หลังที่มียอดเป็นปราสาท ภายในกำแพงศิลาแลงยังพบสระน้ำอยู่ชิดขอบกำแพงทางทิศตะวันออกด้วย[]
โคปุระ หรือซุ้มประตูทางเข้าก่อด้วยศิลาแลง ตั้งอยู่ทางด้านทิศตะวันออกของปราสาทประธาน ลักษณะเป็นปราสาทเขมร ศิขระหรือส่วนยอดยังคงสภาพของแต่ละส่วนไว้อย่างสมบูรณ์ ตัวเรือนธาตุของปราสาทเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสย่อมุม มีมุขยื่นออกมาจากเรือนธาตุทั้ง 4 ด้านเป็นจตุรมุขลดหลั่นกัน 2 ชั้น สันหลังคามุขประดับด้วยบราลี มุขแต่ละด้านมีหน้าต่างหลอกเป็นลูกกรงมะหวดที่ผนังด้านข้างด้านละ 1 แห่ง ประตูทางเข้ามีเพียงทางด้านทิศตะวันออกและทิศตะวันตกเท่านั้นที่สามารถเดินเข้าไปได้ ส่วนประตูทางด้านทิศเหนือและทิศใต้เป็นประตูหลอกปิดทึบ รอบโคปุระพบบัวเชิงผนัง ส่วนฐานโคปุระ มีผังเป็นรูปกากบาทตัดกัน เนื่องจากเป็นซุ้มประตูทางเข้าจึงทำเป็นฐานทรงเตี้ยสำหรับเดินเข้าได้อย่างสะดวก ปัจจุบันที่โคปุระไม่พบลวดลายปูนปั้นหลงเหลืออยู่แล้ว คงเหลือแต่ร่องรอยของปูนที่ฉาบอยู่ด้านนอกเท่านั้น[]
ก่อด้วยศิลาแลงตั้งอยู่บนฐานที่ซ้อนกันอย่างน้อย 2 ชั้น ศิขระหรือส่วนยอดของปราสาทได้หักพังลงมาแล้ว แต่ยังคงเหลือชั้นรัดประคดและชั้นอัสดงอยู่ รวมทั้งมีนาคปักและกลีบขนุนตามอยู่ตามส่วนยอดอยู่บ้าง เรือนธาตุของปราสาทประธานเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสย่อมุม ตั้งบนฐานสี่เหลี่ยมจัตุรัสย่อมุม มีประตูทางเข้าทั้ง 4 ทิศ ซุ้มหน้าบันเหนือประตูทางเข้าด้านทิศเหนือและทิศตะวันออกของปราสาทยังมีลวดลายปูนปั้นหลงเหลืออยู่เช่นเดียวกับบริเวณฐาน[]
ก่อด้วยศิลาแลง ตั้งอยู่ทางทิศเหนือของปราสาทประธาน ปัจจุบันหักพังลงเหลือเพียงส่วนด้านทิศเหนือและทิศตะวันตกเท่านั้น ลักษณะคงเป็นเช่นเดียวกับปราสาทประธานแต่มีขนาดเล็กกว่า มีประตูทางเข้าทางด้านทิศตะวันออกและตะวันตก ส่วนด้านทิศเหนือและใต้เป็นประตูหลอกสลักปิดทึบไว้ 2 ชั้น[]
ก่อด้วยศิลาแลง อยู่ทางทิศใต้ของปราสาทประธาน มีลักษณะเช่นเดียวกับปราสาทองค์อื่นและคงมีขนาดสูงใหญ่เช่นเดียวกับปราสาททิศเหนือ โดยยังคงไว้ซึ่งองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมของส่วนยอดหรือศิขระ ได้ค่อนข้างสมบูรณ์ ส่วนเรือนธาตุและฐานบางส่วนได้รับการบูรณะซ่อมแซมขึ้นใหม่ในสมัยหลัง มีประตูเข้าทางด้านทิศตะวันออกและตะวันตก ด้านทิศเหนือและใต้เป็นประตูหลอกปิดทึบ ที่สันของประตูหลอกปั้นปูนเป็นพระพุทธรูปปางประทานอภัยทั้งสองด้าน ปัจจุบันชำรุดไปมากเหลือเพียงส่วนโกลนของศิลาแลง[]
ตั้งอยู่ด้านหลังของปราสาทประธานทางด้านทิศตะวันตก ปัจจุบันอยู่ในสภาพพังทลายลงมาเกือบหมด เหลือเพียงผนังทางด้านทิศเหนือและส่วนฐานซึ่งมีความสูงกว่าปราสาททุกองค์เท่านั้น ลักษณะคล้ายกับปราสาททางด้านทิศเหนือและทิศใต้ มีประตูทางเข้าอยู่ทางด้านทิศตะวันออกและตะวันตก ส่วนด้านทิศเหนือและใต้เป็นประตูหลอก[]
ก่อด้วยศิลาแลง ล้อมรอบกลุ่มปราสาทและสระน้ำไว้ภายใน ที่กึ่งกลางของกำแพงศิลาแลงทั้ง 4 ด้านมีประตูทางเข้าด้านละ 1 ประตู สันกำแพงประดับด้วยบราลีศิลาแลง[]
ตั้งอยู่ทางด้านทิศตะวันออกเฉียงเหนือของกลุ่มปราสาทภายในเขตของกำแพงแก้ว เป็นสระน้ำกรุด้วยศิลาแลง ปัจจุบันถูกถมไปแล้ว
ลวดลายปูนปั้น.
เนื่องจากปราสาทวัดกำแพงแลงก่อสร้างด้วยศิลาแลง ซึ่งคุณสมบัติของศิลาแลงจะมีความแข็ง แต่มีรูพรุนไม่สามารถจะนำแกะสลักได้ ดังนั้นเมื่อมีการสร้างเสร็จจะมีการฉาบปูนทั่วทั้งปราสาทประมาณสองรอบเมื่อฉาบปูนเสร็จก็จะมีการทำลวดลายต่างๆ ด้วยปูนปั้นประดับตามตัวปราสาท ซึ่งจากการศึกษาของเหล่านักวิชาการนั้นพบว่าร่องรอยลวดลายที่ปรากฏอยู่บนตัวปราสาทนั้นเป็นลวดลายคล้ายกับศิลปะเขมรแบบบายน (พ.ศ. 1720 - 1733) ลวดลายปูนปั้นนั้น พบที่ปราสาทองค์กลางมากที่สุดและยังมีหลงเหลือที่ปราสาททิศใต้อีกเล็กน้อย ลักษณะลวดลายมีดังต่อไปนี้
พบอยู่บริเวณด้านหลังของปราสาท ลวดลายที่เหลืออยู่ คือ บริเวณหน้าบัน บริเวณลายลวดบัวหัวเสา บัวผนังเชิง และกลีบขนุน จากลวดลายข้างต้นสามารถนำมาเปรียบเทียบกับลวดลายจากปราสาทบายน ซึ่งเป็นปราสาทสมัยบายน สร้างโดยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 (มีอายุเวลาในช่วง พ.ศ. 1720-1773) โดยสามารถนำมาเปรียบเทียบลวดลายได้ดังนี้
ลวดลายตกแต่งบริเวณหัวเสาที่พบ[]
การเปรียบเทียบลวดลายบริเวณหน้าบันจากปราสาทบายน และปราสาทวัดกำแพงแลง ซึ่งจะเห็นได้ว่าองค์ประกอบของลวดลายนั้น เหมือนกับที่พบที่ปราสาทบายน เห็นได้ชัดจากส่วนของใบระกา ลักษณะเป็นปลายแหลมสอบขึ้น แต่เนื่องจากฝีมือช่างของปราสาทแห่งนี้ เป็นฝีมือช่างพื้นบ้านจึงอาจมีลักษณะที่ต่างออกไป นอกจากนี้ ปลายหน้าบันยังเป็นรูปพญานาค 5 เศียร สวมกระบังหน้า ซึ่งเป็นอิทธิพลในช่วงปลายศิลปะสมัยนครวัด ที่ยังคงส่งอิทธิพลต่อศิลปะสมัยบายน แต่ที่ปราสาทกำแพงแลงแห่งนี้ ฝีมือช่างอาจต่างกันเนื่องจากเป็นฝีมือช่างพื้นบ้าน
พบเป็นลวดลายปูนปั้นรูปพระพุทธรูปในประตูหลอกด้านทิศใต้และทิศเหนือของปราสาท จากการสันนิษฐานเชื่อว่าพระพุทธรูปปูนปั้นดังกล่าว สร้างขึ้นในสมัยหลังจากการสร้างตัวปราสาทหลังนี้ ลวดลายปูนปั้นได้แก่
ปูนปั้นพระพุทธรูปด้านทิศใต้ของปราสาท ปางประทานพรพระหัตถ์ขวา ส่วนพระหัตถ์ซ้ายถือชายจีวร เป็นพระพุทธรูปปูนปั้นที่ปั้นอยู่บนแกนประตูหลอกแสดงให้เห็นว่าปราสาททั้งสามหลังนี้ ไม่เชื่อมต่อกัน[]
ปูนปั้นพระพุทธรูปด้านทิศเหนือของปราสาท ลวดลายหลุดออกไปมาก ไม่สามารถกำหนดได้ว่าเป็นปางใด แต่ก็ยังเป็นพระพุทธรูปปูนปั้นที่ปั้นอยู่บนแกนประตูหลอกแสดงให้เห็นว่าปราสาททั้งสามหลังนี้ ไม่เชื่อมต่อกัน[]
ประติมากรรมที่พบ.
โบราณวัตถุสำคัญที่พบ พบทั้งหมด 5 ชิ้น ได้แก่
พบตรงบริเวณปราสาททิศตะวันตก ลักษณะประติมากรรมรูปพระโพธิสัตว์โลเกศวรเปล่งรัศมีที่พบ ทำจากวัสดุศิลาทรายขาว วรกายชำรุดหักพังในส่วนศีรษะ แขน และขา แต่ยังคงพบศีรษะในบริเวณใกล้เคียงอยู่ ลวดลายบริเวณพระวรกายท่อนบนตรงบริเวณพระอุระปรากฏพระพุทธรูปปางสมาธิองค์เล็กประดับเรียงเป็นแถว ถ้าสมบูรณ์ จะมี 8 พระกร มีพระพุทธรูปปางสมาธิประดับเหนือกระบังหน้า สวมพระธำมรงค์ที่มีหัวเป็นพระพุทธรูปปางสมาธิที่นิ้วพระบาททั้งสิบ อันแสดงถึงภาวะเหนือพระพุทธเจ้าทั้งปวง[][]
พบในสภาพชำรุดเหลือเพียงส่วนพระวรกายและท่อนแขน 4 ท่อน ทรงภูษาสมพตในศิลปะเขมรแบบบายน ถ้าสมบูรณ์ จะมี 4 กร กรซ้ายหน้าถือดอกบัว กรขวาหน้าถือหม้อน้ำ กรซ้ายหลังถือประคำ กรขวาหลังถือคัมภีร์[]
เป็นพระพุทธรูปนาคปรกทรงเครื่อง ลักษณะที่พบเหลือเพียงส่วนของพระพักตร์และพระอุระ ด้านหลังมีแผ่นหินสลักติดเป็นตัวนาคแผ่พังพาน ถ้าสมบูรณ์จะเป็นพระพุทธรูปนาคปรก บนฐานพญานาคขด ปางสมาธิ เป็นพระวัชรสัตว์ในลัทธิวัชรยานของกัมพูชา คำว่า วัชรสัตว์ เป็นพระนามที่เขมรใช้เรียกพระอาทิพุทธะหรือพระมหาไวโรจนะ พระพุทธเจ้าองค์ที่ 6 ของพุทธศาสนาลัทธิวัชรยาน ซึ่งศิลปเขมรนิยมสร้างออกมาในรูปแบบพระพุทธรูปนาคปรก[]
พบเพียงส่วนเศียรเท่านั้น ปัจจุบันเป็นสมบัติเอกชน ถ้าสมบูรณ์จะพบอยู่ในรูปพระโพธิสัตว์เพศหญิง มี 2 กร กรซ้ายถือดอกบัว ภายในมีคัมภีร์ปรัชญาปารมิตา กรขวาแสดงปางประทานพร
หัวสะพานนี้ไม่ได้พบภายในวัดกำแพงแลง แต่พบว่าได้จัดเก็บไว้ที่วัดมหาธาตุ จังหวัดเพชรบุรี โดยลักษณะเป็นหัวบันไดครุฑยุดนาค แต่ที่พบนี้ ชำรุดไปมาก เหลือเพียงส่วนของขาครุฑ และหัวพญานาค 3 เศียรเท่านั้น ซึ่งลักษณะของหัวสะพานเช่นนี้ เป็นที่นิยมมาในศิลปะเขมรสมัยบายน ดังตัวอย่างจากหัวสะพานรูปครุฑยุคนาด ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพระนคร[]
ความหมายของประติมากรรมที่พบ.