pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
ขอบเขตภายนอกกล่อง.
เมื่อพิจารณาบริเวณนอกกล่อง ซึ่งมี 2 บริเวณ คือ บริเวณที่ 1 และ 3 โดย V(x)= V0 เขียนสมการชเรอดิงเงอร์ได้เป็น
การพิจารณาแบ่งเป็น 2 กรณี คือ
1.  เมื่ออนุภาคมีพลังงานมากกว่าพลังงานศักย์ (E&gt;V0) จะไม่ถูกกักไว้ในบ่อ แต่จะถูกกระเจิงออกไปโดยพลังงานศักย์ของบ่อ เรียกว่า การกระเจิง (The Scattering)
2.  เมื่ออนุภาคมีพลังงานน้อยกว่าพลังงานศักย์ (E&lt;V0) จะถูกกักไว้ในบ่อศักย์ เรียกกรณีนี้ว่า สถานะจำกัดขอบเขต (Bound state)
ในกรณีนี้จะพิจารณา กรณีที่ 2 Bound state (E&lt; V0) ดังนั้นเขียนสมการใหม่ได้เป็น
เมื่อ formula_15
คำตอบทั่วไปของสมการเชิงอนุพันธ์ (4) คือ  formula_16
และคล้ายกันในบริเวณที่ 3 จะได้ formula_17
การหาฟังก์ชันคลื่นสำหรับกรณี bound state.
โดยในส่วนก่อนหน้า เราหาฟังก์ชันคลื่นแต่ละบริเวณได้เป็น
เมื่อพิจารณาที่ formula_21 จะเห็นว่าเทอม formula_22 มีค่าไม่จำกัด
และเช่นเดียวกัน เมื่อพิจารณาที่ formula_23  เทอม formula_24 จะมีจำกัด
ซึ่งฟังก์ชันคลื่นจะต้องลู่เข้าสู่ศูนย์ นั่นคือต้องให้ F = I = 0 เขียนฟังก์ชันคลื่นใหม่ได้ว่า
ในการคำนวณหา eigenvalue นั้น คำตอบของสมการชเรอดิงเงอร์หรือฟังก์ชันคลื่นทั้ง 3 บริเวณจะต้องมีความต่อเนื่องของฟังก์ชันคลื่นและอนุพันธ์อันดับ 1 ที่บริเวณรอยต่อที่ x= -L/2 และ L/2
ตามสมการ
คำตอบของสมการเหล่านี้จะเป็นจริงได้ 2 กรณี
1.     กรณีสมมาตร (symmetric case)           เมื่อ A = 0 และ G = H    เป็นคำตอบฟังก์ชันคี่ (Odd function)
2.     กรณีปฏิสมมาตร (antisymmetric case)  เมื่อ B = 0 และ G = -H    เป็นคำตอบฟังก์ชันคู่ (Even function)
ในกรณีเป็นแบบสมมาตร (ฟังก์ชันคี่) (A = 0 , B formula_25  0) บริเวณรอยต่อที่ x = L/2 จะได้
แก้สมการ โดย (6)/(5) จะได้  formula_28.
และเช่นเดียวกันในกรณีไม่สมมาตร (ฟังก์ชันคู่)  จะได้  formula_29.
จากสมการ (7) และ (8) Eigenvalue ไม่สามารถหาค่าได้โดยตรง เนื่องจากทำได้ยาก ต้องหาค่าโดยใช้กราฟหรือตัวเลข
สมเด็จพระราชินีนาซลีแห่งอียิปต์
โรงเรียนสุมเส้าพิทยาคาร
โรงเรียนสุมเส้าพิทยาคาร  เป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาในตำบลสุมเส้า อำเภอเพ็ญ จังหวัด อุดรธานี ซึ่งเป็นโรงเรียนประจำอำเภออันดับ 2 รองจากโรงเรียนเพ็ญพิทยาคม โดยเปิดสอนในระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น (ม.1-3) และตอนปลาย (ม.4-6) แผนการเรียนในระดับชั้นมัธยมปลายมีทั้งหมด 2 แผนการเรียน ได้แก่ แผน 1 แผนการเรียนวิทยาศาสตร์ - คณิตศาสตร์ และแผน 2 แผนการเรียนทั่วไป รวมทั้งเปิดสอนภาษาจีนในระดับชั้น ม.1 และชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย โรงเรียนตั้งอยู่บนถนน เพ็ญ - หนองหาน ห่างจากอำเภอเพ็ญ ประมาณ 15 กิโลเมตร บ้านสุมเส้า ตำบลสุมเส้า อำเภอเพ็ญ จังหวัดอุดรธานี ส่วนใหญ่นิยมเรียกชื่อสั้นๆ ว่า “สุมเส้าพิทย์”
โรงเรียนสุมเส้าพิทยาคาร ก่อตั้งเมื่อ ปีการศึกษา 2535 เปิดทำการสอนวันแรก เมื่อวันที่ 11 พฤษภาคม 2534 โดยรับสมัครนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ได้ 2 ห้องเรียน จำนวนนักเรียน 70 คน โรงเรียนเพ็ญพิทยาคมได้แต่งตั้งนายเฉลียว พุทธรักษา ผู้ช่วยผู้อำนวยการฝ่ายธุรการโรงเรียนเพ็ญพิทยาคมเป็นผู้ประสานงานคนแรก ได้รับการสนับสนุนจากครู อาจารย์ โรงเรียนเพ็ญพิทยาคม ทำการเดินสอนจำนวน 20 คน โดยใช้ศาลาประชาคมของหมู่บ้านสุมเส้าเป็นสถานที่เรียน ต่อมาในภาคเรียนที่ 2 เมื่อ เดือนพฤศจิกายน 2535 ได้ย้ายมาเรียนในสถานที่ปัจจุบันคือ ที่สามแยกสุมเส้า-อำเภอบ้านดุง และเส้นทาง อำเภอเพ็ญ - หนองหาน ก.ม. ที่ 16 โดยสภาตำบลสุมเส้า - นาบัว ผู้ปกครองนักเรียนร่วมกันสร้างอาคาร มุงหญ้า 1 หลัง ส้วม 2 หลัง ต่อมาสมาชิกตำบลสุมเส้า ได้ยกพื้นที่ให้กับกรมสามัญศึกษาเพื่อเป็นสถานที่ก่อสร้างโรงเรียนเนื้อที่จำนวน 49 ไร่ ครอบคลุมพื้นที่สระน้ำขนาดใหญ่ของ ก.ส.ช.
สมเด็จพระอัครมเหสีมหากษัตรี นโรดม กาญจนวิมาน นรลักขณ์เทวี
การหลั่งนอกช่องคลอด
การหลั่งนอกช่องคลอด หรือ การหลั่งนอก  เป็น วิธีการคุมกำเนิด โดยการที่ฝ่ายชายถอนอวัยวะเพศออกจากช่องคลอดขณะกำลังร่วมเพศ ก่อนที่จะถึงจุดสุดยอด และก่อนหลั่งน้ำอสุจิ จากนั้นจึงหลั่งน้ำอสุจินอกช่องคลอดเพื่อหลีกเลี่ยงการผสมเชื้อ
วิธีการคุมกำเนิดนี้ถูกใช้อย่างกว้างขวางมาเป็นเวลาไม่ต่ำกว่าสองพันปี และยังถูกใช้อยู่ในปัจจุบัน ในปีพ.ศ. 2534 มีคู่รักประมาณ 38 ล้านคู่ที่ใช้วิธีนี้เพื่อคุมกำเนิด การหลั่งนอกช่องคลอดนั้นไม่สามารถป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์  (STIs/STDs) ได้
เป็นไปได้ว่าเอกสารที่เก่าแก่ที่สุดเกี่ยวกับการหลั่งนอกเพื่อป้องกันการตั้งครรภ์ ถูกบันทึกอยู่ในเรื่องของโอนาน  (Onan) ในชุดคัมภีร์โทราห์ โดยคาดว่าข้อความนี้ถูกเขียนขึ้นเป็นเวลามากกว่า 2,500 ปีแล้ว สังคมในอารยธรรมและกรีซโบราณและจักรวรรดิโรมัน นิยมมีครอบครัวขนาดเล็ก และเป็นที่รู้จักในการใช้วิธีการคุมกำเนิดหลากหลายวิธี มีหลายเอกสารอ้างอิงที่ทำให้นักประวัติศาสตร์เชื่อว่าบางครั้งการหลั่งนอกถูกใช้เพื่อคุมกำเนิด อย่างไรก็ตาม สังคมเหล่านี้เห็นว่าการคุมกำเนิดเป็นความรับผิดชอบของผู้หญิง และเอกสารเกี่ยวกับการคุมกำเนิดที่ถูกบันทึกส่วนใหญ่ล้วนเป็นวิธีที่ควบคุมโดยผู้หญิง (ทั้งแบบที่อาจได้ผล เช่น วงแหวนพยุงในช่องคลอด  (pessaries) และแบบที่ไม่ได้ผล เช่น เครื่องราง)
หลังการล่มสลายของจักรวรรดิโรมันในช่วงศตวรรษที่ 5 หลักปฏิบัติด้านการคุมกำเนิดไม่ได้ถูกใช้ในยุโรป ยกตัวอย่างเช่น การใช้วงแหวนพยุงในช่องคลอดไม่ได้อยู่ในบันทึกจนศตวรรษที่ 15 หากการหลั่งนอกถูกใช้ในจักรวรรดิโรมัน ความรู้เกี่ยวกับหลักปฏิบัติอาจสูญหายไปเมื่อจักรวรรดิล่มสลาย
ตั้งแต่ศตวรรษที่ 18 จนถึงการพัฒนาของวิธีการสมัยใหม่ การหลั่งนอกเป็นวิธีทีการคุมกำเนิดที่ได้รับความนิยมที่สุดในทวีปยุโรป ทวีปอเมริกาเหนือ รวมถึงที่อื่น ๆ
เช่นเดียวกับการคุมกำเนิดรูปแบบอื่น การหลั่งนอกจะให้ผลที่เชื่อถือได้ต่อเมื่อถูกใช้อย่างถูกต้องและสม่ำเสมอเท่านั้น อัตราการล้มเหลวของวิธีแปรผันตามประชากรที่ถูกศึกษา โดยผลวิจัยพบว่าอัตราความล้มเหลวเมื่อใช้จริงอยู่ที่ 15–28% ต่อปี. เทียบกับยาเม็ดคุมกำเนิด ซึ่งมีอัตราล้มเหลวเมื่อใช้จริงที่ 2–8% ขณะที่ห่วงอนามัยคุมกำเนิด (Intrauterine device หรือ IUD) มีอัตราการล้มเหลวอยู่ที่ 0.8% ถุงยางอนามัยมีอัตราการล้มเหลวอยู่ที่10–18 อย่างไรก็ตาม นักวิจัยบางคนกล่าวว่าการหลั่งนอกอาจให้ประสิทธิผลใกล้เคียงกับการใช้ถุงยางอนามัย และเรื่องนี้ต้องการการวิจัยเพิ่มเติม
สำหรับคู่รักที่ใช้การหลั่งนอกอย่างถูกต้องทุกครั้งในการมีเพศสัมพันธ์ อัตราการล้มเหลวอยู่ที่ 4% ต่อปี ขณะที่ยาเม็ดคุมกำเนิดมีอัตราอยู่ที่ 0.3% และห่วงอนามัยคุมกำเนิดที่ 0.6% ส่วนถุงยางอนามัยอยู่ที่ 2%
แม้น้ำหล่อลื่น  (pre-ejaculate หรือ Cowper's fluid) ซึ่งออกมาจากอวัยวะเพศก่อนการหลั่งน้ำอสุจิจะถูกเสนอว่า โดยทั่วไปแล้วมีตัวอสุจิ (spermatozoa) ผสมอยู่ ซึ่งส่งผลกระทบต่อประสิทธิผลของวิธีการนี้ ทว่างานวิจัยเล็ก ๆ หลายงาน รายงานผลว่าไม่พบตัวอสุจิในน้ำหล่อลื่น ขณะนี้ยังไม่มีผลการศึกษาที่ชัดเจนเรื่องนี้ ทว่าหลายคนเชื่อว่า ต้นเหตุของการล้มเหลวจากการปฏิบัติตามวิธีอย่างถูกต้องเกิดจาก ตัวอสุจิที่ค้างอยู่จากการหลั่งน้ำครั้งก่อน ซึ่งออกมากลับน้ำหล่อลื่น ด้วยเหตุผลนี้ ฝ่ายชายจึงถูกแนะนำให้ถ่ายปัสสาวะหลังหลั่งน้ำอสุจิ เพื่อกำจัดอสุจิที่อาจติดอยู่ในท่อปัสสาวะ นอกจากนี้ยังควรล้างสิ่งที่อาจต้องนำไปใกล้ช่องคลอด เช่น มือและอวัยวะเพศ
อย่างไรก็ตาม งานวิจัยเมื่อไม่นานมานี้เสนอว่าสิ่งนี้อาจไม่ถูกต้อง งานวิจัยในทางตรงกันข้ามซึ่งยังไม่อาจวางนัยทั่วไปได้ พบหลักฐานที่ผสมกัน รวมไปถึงบางกรณีซึ่งพบอสุจิจำนวนมาก ถูกตีพิมพ์เมื่อเดือนมีนาคม พ.ศ. 2554 มีการกล่าวถึงข้อจำกัดของงานวิจัยก่อนหน้านี้ว่า น้ำหล่อลื่นที่ถูกตรวจสอบหลังเวลาสองนาที โดยการมองหาตัวอสุจิที่ยังเคลื่อนไหวในน้ำหล่อลื่นจำนวนไม่มากบนกล้องจุลทรรศน์หลังผ่านไปสองนาที ขณะที่ตัวอย่างส่วนใหญ่อาจแห้งแล้ว ทำให้การตรวจสอบและการวัดผล เป็นไปได้ยากมาก ดังนั้น ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2554 กลุ่มนักวิจัยรวมรวมอาสาสมัครชายจำนวน 27 คน และวัดตัวอย่างน้ำหล่อลื่นของพวกเขาภายในเวลาสองนาทีหลังการหลั่ง นักวิจัยพบว่าชาย 11 คนจากทั้งหมด 27 คน (41%) หลั่งน้ำหล่อลื่นซึ่งมีส่วนผสมของตัวอสุจิ และในนี้มี 10 ตัวอย่าง (37%) ซึ่งมีจำนวนอสุจิที่เคลื่อนที่ได้อยู่มากพอสำควร (ตั้งแต่ 1 ล้านถึง 35 ล้านตัว) งานวิจัยนี้จึงแนะนำให้ใช้ถุงยางอนามัยขณะมีเพศสัมพันธเพื่อลดโอกาสการตั้งครรภ์โดยไม่ตั้งใจและการติดโรค เพื่อเป็นการเปรียบเทียบ งานวิจัยเผยว่าในหมู่คู่สามีภรรยาซึ่งตั้งครรภ์ภายในปีแรกที่พยายาม มีเพียง 2.5% เท่านั้นที่มีจำนวนตัวอสุจิน้อยกว่า 23 ล้านตัว ต่อการหลั่ง ทว่าข้อมูลตัวเลขหลายแห่งเผยว่า จำนวนตัวอสุจิ (รวมไปถึงรูปแบบการระบุลักษณะของตัวอสุจิอื่น ๆ)  ไม่อาจทำนายการตั้งครรภ์ของคู่รักได้อย่างแม่นยำ
หลายคนเชื่อว่าการถ่ายปัสสาวะหลังการหลั่งน้ำอสุจิสามารถล้างตัวอสุจิที่ค้างอยู่ออกจากท่อปัสวะได้ ผู้รับการทดลองในงานวิจัยที่เกิดขึ้นเมื่อเดือนมีนาคม พ.ศ. 2554 บางคนซึ่งได้ทำการปัสสาวะ (บางคนมากกว่าหนึ่งครั้ง) ก่อนการหลั่งน้ำหล่อลื่น ทว่ายังคงพบตัวอสุจิในตัวอย่าง ดังนั้น ผู้ชายบางคนสามารถหลั่งน้ำหล่อลื่นซึ่งมีส่วนผสมของตัวอสุจิได้ โดยไม่ได้หลั่งน้ำอสุจิมาก่อนหน้า
ข้อดีของการหลั่งนอกอยู่ที่การที่คนซึ่งคัดค้าน หรือไม่อาจเข้าถึงการคุมกำเนิดแบบอื่น สามารถใช้ได้ บางคนให้ความนิยมกับวิธีนี้เนื่องจากไม่มีผลกระทบกับฮอร์โมน และยังสามารถทำให้ได้รับประสบการณ์ที่เต็มที่ และ "รู้สึก" ถึงคู่นอนได้มากกว่า อีกเหตุผลที่วิธีนี้ได้รับความนิยมได้แก่ การที่เป็นวิธีที่ไม่มีค่าใช้จ่าย ไม่ต้องการอุปกรณ์เพิ่มเติม ไม่มีผลทางกายภาพ และสามารถทำได้โดยปราศจากใบสั่งหรือคำแนะนำทางการแพทย์ และยังไม่กีดขวางการกระตุ้น
การหลั่งนอกมีประสิทธิผลน้อยกว่า เมื่อเทียบกับวิธีการคุมกำเนิดที่ย้อนกลับได้แบบทั่วไป เช่น ห่วงอนามัยคุมกำเนิด ยาเม็ดคุมกำเนิด และถุงยางอนามัย ดังนั้น วิธีนี้จึงอาจมีความคุ้นค่าน้อยกว่าวิธีอื่น แม้วิธีนี้จะไม่มีค่าใช้จ่าย ผู้ใช้อาจมีโอกาสมีลูก หรือต้องจ่ายค่าทำแท้งแทน มีเพียงแบบจำลองซึ่งสมมุติว่าคู่รักทุกคู่ปฏิบัติตามวิธีอย่างสมบูรณ์แบบเท่านั้น ที่ชี้ว่าการใช้วิธีหลั่งนอกเพื่อคุมกำเนิด ช่วยประหยัดค่าใช้จ่าย
การหลั่งนอกไม่ช่วยป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์  (STIs/STDs) เช่น เอชไอวี ด้วยความที่น้ำหล่อลื่น อาจมีส่วนผสมของไวรัสหรือแบ็กทีเรียที่อาจเป็นตัวแพร่เชื้อ หากได้สัมผัสกับเยื่อบุผิว อย่างไรก็ตาม การลดปริมาณของการแลกเปลี่ยนสารน้ำในร่างกายระหว่างการร่วมเพศอาจลดความเสี่ยงของการแพร่เชื้อ เมื่อเทียบกับการหลั่งใน ด้วยความที่จำนวนเชื้อโรคมีน้อยกว่า
ข้อมูลจากแบบสำรวจในช่วงก่อนปีพ.ศ. 2543 3% สตรีในวัยที่มีบุตรได้ทั่วโลกใช้วิธีการหลั่งนอกเป็นวิธีหลักในการคุมกำเนิด ความนิยมมีความแตกต่างในแต่ละพื้นที่ตั้งแต่ 1% ในทวีปแอฟริกา ไปจนถึง 16% ในแถบเอเชียตะวันตก
ในสหรัฐ งานวิจัยชี้ว่า 56% ของผู้หญิงในวัยเจริญพันธุ์ เคยมีคู่นอนที่ใช้การหลั่งนอก ในพ.ศ. 2545 มีเพียง 2.5% เท่านั้นที่ใช้การหลั่งนอกเป็นวิธีหลักในการคุมกำเนิด
แกรน เมทาลีก
นาซลี ศับรี
ฮูโต๋
สวี่ชาง
Hsuchang
การขาดแอนโดรเจน
หรือ ภาวะแอนโดรเจนทำงานพร่อง
เป็นภาวะทางการแพทย์ที่กำหนดโดยมีการทำงานเนื่องกับฮอร์โมนแอนโดรเจนในร่างกายไม่เพียงพอ
อาการในชายรวมทั้งการเสียความต้องการทางเพศ, ภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศ, เป็นหมัน, อัณฑะ องคชาต และต่อมลูกหมากฝ่อ,
ภาวะเพศชายลดลง (เช่น ขนหน้าและขนตัวลดลง),
กล้ามเนื้อฝ่อ, วิตกกังวล, ซึมเศร้า, ล้า, อาการหลอดเลือดหดขยาย (vasomotor symptom) เช่น ร้อนเนื้อร้อนตัว,
นอนไม่หลับ, ปวดศีรษะ, และภาวะกระดูกพรุน
นอกจากนั้นแล้ว อาการของภาวะเอสโทรเจนทำงานเกิน (hyperestrogenism) เช่น เต้านมชายโตขึ้น (gynecomastia) และภาวะเพศหญิงเพิ่มขึ้น อาจปรากฏพร้อม ๆ กันในชาย
ส่วนหญิงจะมีอาการเสียความต้องการทางเพศ, ขนลดลง, ซึมเศร้า, ล้า, หลอดเลือดตีบในช่องคลอด (vaginal vasocongestion) ซึ่งทำให้เกิดตะคริว, อาการหลอดเลือดหดขยาย (vasomotor symptom) เช่น ร้อนเนื้อร้อนตัว ใจสั่น, นอนไม่หลับ, ปวดศีรษะ, ภาวะกระดูกพรุน, และกล้ามเนื้อฝ่อ
อาการของภาวะเอสโทรเจนทำงานพร่อง (hypoestrogenism) อาจมีได้ทั้งในสองเพศในกรณีที่ภาวะนี้รุนแรง เพราะว่า เอสโทรเจนสังเคราะห์มาจากแอนโดรเจน
ภาวะแอนโดรเจนทำงานพร่องเกิดจากการทำงานผิดปกติ หรือการไม่ทำงาน หรือการไม่มีต่อมบ่งเพศ ("hypergonadotropic hypogonadism"),
หรือความพิการของไฮโปทาลามัสหรือต่อมใต้สมอง ("hypogonadotropic hypogonadism")
ซึ่งอาจมีสาเหตุต่าง ๆ มากมาย
รวมทั้งสภาพทางพันธุกรรม (เช่น gonadotropin-releasing hormone/gonadotropin insensitivity และเอนไซม์สังเคราะห์สเตอรอยด์บกพร่อง ),
เนื้องอก, การบาดเจ็บ (trauma), การผ่าตัด, ภาวะภูมิต้านตนเอง, การฉายรังสี (radiation therapy), การติดเชื้อ,
พิษ, ยา, และเหตุอื่น ๆ อีกมาก
นอกจากนั้นแล้ว ยังอาจเป็นอาการของ androgen insensitivity syndrome หรือภาวะเอสโทรเจนทำงานเกิน (hyperestrogenism)
และอายุที่มากขึ้นก็อาจเป็นปัจจัยของภาวะนี้ เพราะว่า ระดับแอนโดรเจนจะลดลงตามอายุ
ภาวะนี้ปกติจะไม่เช็คในหญิงที่มีสุขภาพดี
การรักษาอาจรวมการให้ฮอร์โมนแอนโดรเจนแทน (hormone replacement therapy) ทั้งในหญิงชาย
หรือว่า อาจให้ gonadotropin-releasing hormone (GnRH) หรือ gonadotropin-releasing hormone agonist (GnRH agonist) หรือ gonadotropin ในกรณีที่เป็น "hypogonadotropic" hypoandrogenism
องค์การอาหารและยาสหรัฐ (FDA) รายงานในปี 2558 ว่า ทั้งประโยชน์และความปลอดภัยในการรักษาด้วยฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนสำหรับผู้ที่มีระดับฮอร์โมนต่ำเนื่องจากอายุยังไม่ชัดเจน
และ FDA ก็บังคับบริษัทจำหน่ายเทสโทสเตอโรนให้พิมพ์คำเตือนว่า ยามีโอกาสเพิ่มความเสี่ยงกล้ามเนื้อหัวใจตายเหตุขาดเลือดและโรคหลอดเลือดสมอง
Androgen deficiency
Hypoandrogenism
Androgen deficiency syndrome
Hypogonadotropic hypogonadism
Hypogonadotropic hypoandrogenism
การพร่องแอนโดรเจ่น
ภาวะแอนโดรเจนทำงานพร่อง
อาการพร่องแอนโดรเจ่น
อาการแอนโดรเจนทำงานพร่อง
อาการขาดแอนโดรเจน
โรคนอนชักนำโดยกาเฟอีน
หรือ โรคนอนเหตุกาเฟอีน
เป็นโรคทางจิตเวชที่เป็นผลของการรบริโภคกาเฟอีน (เช่นจากกาแฟ) ที่เป็นสารกระตุ้นมากเกินไป
"ถ้าบริโภคกาเฟอีนก่อนนอนหรือตลอดวัน อาจหลับได้ช้า ลำดับการนอนปกติอาจเปลี่ยนไป และคุณภาพการนอนอาจลดลง"
กาเฟอีนจะลดระยะการนอน slow-wave sleep (ระยะ 3 และ 4) ในวงจรการนอนหลับในเบื้องต้น และลดระยะ rapid eye movement sleep (REM sleep) ในวงจรภายหลัง
กาเฟอีนจะเพิ่มจำนวนคราวที่ตื่น และระดับที่บริโภคสูงตอนเย็นจะเพิ่มความล่าช้าในการหลับ
ในผู้สูงอายุ การใช้ยาที่มีกาเฟอีนสัมพันธ์กับความลำบากในการนอนหลับ
เกณฑ์วินิจฉัยสำหรับโรคนี้ในคู่มือการวินิจฉัยและสถิติสำหรับความผิดปกติทางจิต (DSM-IV) รวมทั้งการนอนไม่หลับอย่างมีนัยสำคัญ ซึ่งต้องเกิดจากผลทางกายของกาเฟอีนเท่านั้นโดยยืนยันด้วยการตรวจ
ถ้าปัญหาการนอนอธิบายได้เพราะเหตุโรคนอนเนื่องจากการหายใจ, ภาวะง่วงเกิน, โรคนอนเหตุจังหวะรอบวัน (circadian rhythm sleep disorder), หรือความผิดปกติทางจิตอื่น ๆ ก็จะไม่วินิจฉัยว่าเป็นโรคนี้
โรคนี้ทำให้เกิดความพิการในการใช้ชีวิตอย่างสังเกตได้ในคนไข้
การบริโภคกาเฟอีนมากเกินอาจทำให้เกิดภาวะพิษ
ซึ่งกำหนดด้วยอาการอยู่ไม่สุข กายใจไม่สงบ ตื่นเต้น คำพูดหรือความคิดวนเวียน และการนอนไม่หลับ
แม้แต่กาเฟอีนขนาดเท่ากับกาแฟแก้วเดียว ก็สามารถทำให้นอนหลับช้าและลดคุณภาพการนอนโดยเฉพาะระยะหลับลึกที่ไม่ใช่ REM sleep
กาเฟอีนขนาดเดียวกันในตอนเช้าก็ยังสามารถมีผลเช่นนี้ในคืนนั้น ดังนั้น หลักอนามัยในการนอนอย่างหนึ่งที่ทำได้ก็คือหยุดบริโภคกาเฟอีน
ชีววิทยาเกี่ยวกับกาเฟอีน.
กาเฟอีนเข้าสู่เลือดผ่านกระเพาะและลำไส้เล็ก และสามารถมีผลกระตุ้นเพียงแค่ 15 นาทีหลังจากบริโภค
เมื่ออยู่ในร่างแล้ว จะสามารถคงอยู่ได้หลาย ชม. ร่างกายจะกำจัดครึ่งหนึ่งที่บริโภคในประมาณ 6 ชม.
เมื่อกาเฟอีนไปถึงสมอง มันจะเพิ่มการหลั่งนอร์เอพิเนฟริน ซึ่งเป็นสารสื่อประสาทที่เกี่ยวข้องกับการตอบสนองโดยสู้หรือหนี
และเพิ่มทั้งการทำงานของนิวรอนและอาการที่คล้ายกับเมื่อเกิดคราวตื่นตระหนก (panic attack)
แม้ว่า กาเฟอีนจะมีหลักฐานว่าลดคุณภาพการนอน แต่ก็ไม่มีหลักฐานว่ามีผลอย่างเดียวกันต่อทุกคน
และบางคนก็รายงานว่าไม่มีปัญหาการนอนแม้ว่าจะบริโภคกาเฟอีนเป็นปกติ
การทานกาเฟอีนเป็นปกติอาจจะธรรมดาสำหรับบางคน ดังนั้น จึงเข้าใจได้ว่ายังสามารถนอนพอได้อย่างไร
หลักฐานนี้แสดงว่า กาเฟอีนขัดขวางกลไกการปรับ (modulatory) ระบบควบคุมการนอนหลับแทนการขัดขวางวงจรประสาทควบคุมการนอนที่เป็นพื้นฐาน
โดยที่สุดแล้ว นิสัยการหลับนอนที่สม่ำเสมอเป็นเรื่องสำคัญในคุณภาพทั่วไปและเวลาการนอน
งานศึกษา.
งานศึกษาปี 2556 ประเมินความสัมพันธ์ระหว่างการพัฒนาของเปลือกสมองกับการนอนหลับ และดูว่าสิ่งเหล่านี้ได้รับอิทธิพลจากการบริโภคกาเฟอีนเช่นไร
โดยวัดทั้งการนอนหลับและการพัฒนาของสมองทางสรีรวิทยาไฟฟ้า และข้อมูลเกี่ยวกับพฤติกรรมและโครงสร้างอื่น ๆ ของลูกหนู
แล้วพบผลที่คล้ายกับมนุษย์คือกาเฟอีนมีผลกระตุ้นชั่วคราวและเปลี่ยนการดำเนินของคลื่น slow wave ในช่วงนอนหลับ
นอกจากจะมีผลต่อการนอนแล้ว ยังมีผลต่อการเจริญเติบโต
โดยที่สุดแล้ว งานศึกษาแสดงว่าการบริโภคกาเฟอีนในช่วงพัฒนาการวิกฤต (critical developmental period) มีผลระยะยาวต่อการนอนและพัฒนาการของสมอง
โรคนอนเหตุกาเฟอีน
Caffeine-induced sleep disorder
สุขศาสตร์การหลับ
หรือ สุขอนามัยการนอนหลับ
เป็นการปรับพฤติกรรมและสิ่งแวดล้อมที่แนะนำเพื่อให้ได้คุณภาพการนอนที่ดี
ข้อแนะนำเหล่านี้ได้พัฒนาขึ้นใน เพื่อช่วยคนไข้โรคนอนไม่หลับระดับอ่อนและระดับกลาง
แต่แม้จนถึงปี2014 หลักฐานว่าข้อแนะนำแต่ละอย่างมีประสิทธิผลจริงๆ ก็ยัง "จำกัดและไม่ชัดเจน"
ผู้รักษาอาจประเมินอนามัยการนอนหลับของผู้ที่มีปัญหาในเรื่องการนอนหรือผู้มีภาวะอื่นๆ เช่น ความซึมเศร้า แล้วให้คำแนะนำตามการประเมิน
รวมทั้งให้ไม่ออกกำลังกายหรือใช้หัวคิดเมื่อใกล้เวลานอน, ให้จำกัดความกังวล, ให้จำกัดอยู่ในที่สว่างหลาย ชม. ก่อนนอน,
ให้ลุกจากที่นอนถ้าไม่หลับ, ไม่ใช้ที่นอนเว้นแต่เมื่อนอนหรือเมื่อมีเพศสัมพันธ์,
ให้งดแอลกอฮอล์ นิโคติน กาเฟอีน และสารกระตุ้นอื่นๆ หลาย ชม. ก่อนนอน และมีที่นอนอันสงบสบายและมืด
สุขอนามัยในการนอนและความรู้เกี่ยวกับมันสามารถประเมินด้วยแบบวัด เช่น Sleep Hygiene Index,
Sleep Hygiene Awareness and Practice Scale หรือ Sleep Hygiene Self-Test
สำหรับเยาวชน สามารถใช้แบบวัด Adolescent Sleep Hygiene Scale หรือ Children's Sleep Hygiene Scale
ผู้รักษาจะเลือกข้อแนะนำต่างๆ เพื่อปรับปรุงคุณภาพการนอนของแต่ละบุคคล แล้วให้ความรู้กับคนไข้
นอนเป็นเวลา.
ข้อแนะนำชุดหนึ่งเกี่ยวกับกำหนดเวลาการนอน
สำหรับผู้ใหญ่ การนอนน้อยกว่า สัมพันธ์กับความบกพร่องทางสุขภาพทางกายใจบางอย่าง
และดังนั้น ข้อแนะนำยอดสุดก็คือการมีเวลานอนพอ
ผู้รักษามักแนะนำว่า ให้นอนช่วงกลางคืนแทนที่จะงีบหลับ เพราะว่าแม้การงีบหลับจะมีประโยชน์เมื่อขาดนอน แต่ว่าโดยปกติแล้ว อาจมีผลเสียต่อการนอนกลางคืน
ผลลบของการงีบต่อการนอนและประสิทธิภาพในการทำงาน พบว่าขึ้นอยู่กับระยะและเวลาที่นอน โดยการงีบสั้นๆ ช่วงเที่ยงวันมีผลลบน้อยที่สุด
การตื่นในช่วงเวลาเดียวกันทุกเช้า และการนอนหลับเป็นเวลาก็เป็นเรื่องสำคัญด้วย
การออกกำลังกายสามารถทั้งอำนวยและขัดขวางการนอนที่มีคุณภาพ
บุคคลที่ออกกำลังกายมีคุณภาพการนอนที่ดีกว่า
แต่การออกำลังกายดึกเกินไปอาจทำให้กระชุ่มกระชวยและหลับได้ช้า
การได้รับแสงสว่างธรรมชาติในช่วงกลางวัน และการหลีกเลี่ยงแสงสว่างก่อนนอนอาจช่วยประสานวงจรการนอน-ตื่นของร่างกาย ให้เข้ากับวงจรกลางคืน-กลางวันได้
กิจกรรมที่ลดความตื่นตัวทางสรีรภาพและการรู้คิดจะช่วยให้นอนหลับ ดังนั้น จึงแนะนำให้ทำกิจกรรมสบายๆ ก่อนนอน
โดยนัยตรงข้าม การทำงานหรือการวางแผนสำคัญก่อนนอนหรือในที่นอนมีหลักฐานว่าทำให้หลับได้ช้า
โดยนัยเดียวกัน การลดการคิดถึงข้อกังวลหรืออะไรที่ทำให้อารมณ์เสียก่อนนอนก็เป็นสุขอนามัยที่ดี
การตั้งใจพยายามหลับอาจทำให้กระสับกระส่ายทำให้นอนไม่หลับ
ดังนั้น ในสถานการณ์เช่นนี้ ก็จะแนะนำให้ลุกจากที่นอนและทำอะไรสักพักหนึ่งก่อน
โดยทั่วไปแล้ว สำหรับผู้ที่มีปัญหาการนอน การอยู่ในที่นอนน้อยกว่าจะทำให้หลับได้ลึกและต่อเนื่องกว่า
ดังนั้น ผู้รักษามักจะแนะนำไม่ให้ใช้เตียงทำอะไรอย่างอื่นนอกจากนอนและมีเพศสัมพันธ์
อาหารและสารอื่นๆ.
มีอาหารและสารจำนวนหนึ่งที่พบว่ารบกวนการนอน เนื่องจากผลกระตุ้นหรือย่อยยาก
ดังนั้น ผู้เชี่ยวชาญจึงแนะนำให้หลีกเลี่ยงนิโคติน กาเฟอีน (รวมทั้งกาแฟ เครื่องดื่มชูกำลัง น้ำอัดลม ชา ช็อกโกแลต และยาบรรเทาปวดบางอย่าง) และสารกระตุ้นอื่นๆ หลาย ชม. ก่อนนอน
เพราะว่าสารเหล่านี้ออกฤทธิ์ต่อระบบประสาทเพื่อธำรงการตื่นตัว
ผู้รักษาพยาบาลก็มักแนะนำไม่ให้ดื่มแอลกอฮอล์ก่อนนอนด้วย เพราะว่า แม้อาจทำให้รู้สึกง่วงนอนตอนแรก แต่ความตื่นตัวที่เกิดจากเมแทบอลิซึมของแอลกอฮอล์สามารถรบกวนการนอนและทำให้นอนอย่างไม่ปะติดปะต่อ
การสูบยาสูบก่อนนอนเชื่อว่า ลดคุณภาพการนอนโดยลดระยะเวลาที่หลับลึก ทำให้นอนอย่างไม่ปะติดปะต่อ และนอนไม่เป็นสุข
ทั้งการทานอาหารหนักก่อนนอน ซึ่งต้องย่อย และความหิวก็ล้วนแต่รบกวนการนอน
ดังนั้น ผู้เชี่ยวชาญอาจแนะนำให้ทานอาหารเบาๆ ก่อนนอน
อย่างสุดท้ายก็คือ การจำกัดการดื่มน้ำก่อนนอนช่วยลดการตื่นเพื่อปัสสาวะ
ที่นอน.
การจัดที่นอนในที่เงียบ มืด และเย็นสบาย ก็แนะนำด้วย
เพราะเสียง แสงสว่าง และอุณหภูมิที่ไม่สบายล้วนขัดจังหวะการนอน
คำแนะนำอย่างอื่นที่ยังไม่ค่อยมีงานศึกษารวมทั้งการมีฟูก ผ้าปูนอน แหละหมอนที่สบาย
และจัดไม่ให้เห็นนาฬิกา เพื่อป้องกันการสนใจเวลาที่ผ่านไปเมื่อพยายามหลับ
งานปริทัศน์เป็นระบบปี2558 ในเรื่องฟูกสรุปว่า ฟูกที่แข็งแบบกลางๆ โดยแข็งตามชอบ ดีที่สุดสำหรับความเจ็บปวดและการจัดแนวกระดูกสันหลังที่ถูกสุขภาพ
มีงานศึกษาสุขอนามัยการนอนหลับในเรื่องข้อแนะนำต่างๆ
แต่ว่า โดยปี2557 หลักฐานว่ามันปรับปรุงคุณภาพการนอนหลับก็ยังอ่อนและไม่ชัดเจน
งานวิจัยโดยมากทำในสถานรักษาพยาบาล โดยยังจำเป็นต้องมีงานในกลุ่มประชากรทั่วไป
หลักฐานสำหรับข้อแนะนำก็เข้มแข็งต่างๆ กัน
ข้อแนะนำที่มีหลักฐานดีกว่ารวมทั้งผลลบของที่นอนที่หนวกหู ของการดื่มแอลกอฮอล์ในชม.ๆ ก่อนนอน การใช้หัวคิดก่อนนอน และตั้งใจพยายามหลับมากเกินไป
มีหลักฐานน้อยกว่าในบางเรื่อง รวมทั้งมีฟูกที่สบาย ไม่ให้เห็นนาฬิกา ไม่กังวล และจำกัดการดื่มน้ำ
ส่วนข้อแนะนำอื่นๆ เช่นผลการงีบหลับและการออกกำลังกาย มีหลักฐานที่ซับซ้อนกว่า
ยกตัวอย่างเช่น ผลการงีบหลับขึ้นอยู่กับระยะและเวลาที่งีบ บวกกับเวลานอนทั้งหมดที่บุคคลมีในคืนที่พึ่งผ่านๆ มา
มีหลักฐานว่าการทำตามคำแนะนำมากกว่าอย่างหนึ่งมีผลดี
แม้ว่าหลักฐานจะไม่ชัดเจนว่า สุขอนามัยการนอนหลับอย่างเดียวมีประสิทธิผลในการรักษาโรคนอนไม่หลับ งานวิจัยบางงานก็แสดงอาการที่ดีขึ้นของคนไข้ที่ได้ศึกษาสุขอนามัยการนอนหลับบวกกับวิธีปฏิบัติของการบำบัดโดยการปรับเปลี่ยนความคิดและพฤติกรรม (CBT)
สุขอนามัยการนอนเป็นหลักสำคัญในการบำบัดโดยการปรับเปลี่ยนความคิดและพฤติกรรมสำหรับโรคนอนไม่หลับ
เพราะมีหลักฐานว่าช่วยลดหรือกำจัดอาการของโรค
ส่วนโรคการนอน (sleep disorder) อื่นๆ อาจต้องใช้วิธีรักษาเพิ่มขึ้น และปัญหาการนอนอาจต้องอาศัยความช่วยเหลืออื่นๆ จากแพทย์พยาบาล
นักศึกษามหาวิทยาลัยเสี่ยงในการมีสุขอนามัยในการนอนที่ไม่ดี และไม่สำนึกรู้ถึงผลที่มีจากการขาดนอน
เพราะว่า ตารางเรียนที่ไม่สม่ำเสมอและสิ่งแวดล้อมในวิทยาเขต นักศึกษามีโอกาสตื่นและนอนอย่างไม่สม่ำเสมอตลอดสัปดาห์หนึ่งๆ งีบหลับ ดื่มกาเฟอีนหรือแอลกอฮอล์ใกล้เวลานอน และนอนในสิ่งแวดล้อมที่ไม่อำนวยมากกว่า
และเพราะเหตุนี้ การให้การศึกษาในเรื่องสุขอนามัยการนอนต่อนิสิตนักศึกษา จึงสำคัญ
โดยนัยเดียวกัน ผู้ทำงานเป็นกะมีปัญหาธำรงการตื่นการหลับที่ถูกสุขภาพเนื่องจากต้องทำงานตอนกลางคืนหรือในเวลาที่ไม่แน่นอน
ดังนั้นผู้ทำงานเป็นกะต้องรู้จักเวลางีบหลับและการดื่มกาเฟอีน เพราะว่า แม้สิ่งเหล่านี้อาจจำเป็นต่อประสิทธิภาพและความปลอดภัยการทำงาน แต่ก็ควรกะเวลาทำให้ดี
เพราะว่าผู้ทำงานเป็นกะอาจต้องนอนเวลาคนอื่นตื่น จึงควรเปลี่ยนสิ่งแวดล้อมอื่นๆ เพื่อไม่ให้รบกวนรวมทั้งปิดโทรศัพท์ และติดป้ายหน้าห้องนอนว่ากำลังนอนอยู่
สำหรับผู้มีโรคซึมเศร้าผู้มักจะซึมและไม่มีแรง คนไข้อาจมีพฤติกรรมการนอนที่ไม่ถูกสุขอนามัย เช่น งีบหลับช่วงกลางวัน ดื่มแอลกอฮอล์ใกล้เวลานอน และดื่มกาแฟเป็นจำนวนมากเวลากลางวัน
นอกจากความเข้าใจเรื่องสุขอนามัยการนอนแล้ว การรักษาด้วยแสงสว่าง (light therapy) อาจมีประโยชน์ต่อคนไข้ซึมเศร้า
เพราะว่า การรักษาด้วยแสงสว่างในเวลาเช้าไม่เพียงแต่ช่วยสร้างให้มีวงจรตื่น-หลับที่ดีกว่า แต่ยังมีหลักฐานว่ามีประสิทธิผลในการบำบัดความซึมเศร้าโดยตรง โดยเฉพาะเมื่อเป็นความผิดปกติทางอารมณ์ตามฤดูกาล (seasonal affective disorder)
คนไข้ผู้หายใจลำบากเพราะโรคหืดหรือภูมิแพ้ อาจมีอุปสรรคนอนหลับให้มีคุณภาพ และดังนั้น จึงอาจใช้ข้อแนะนำต่างๆ จากสุขศาสตร์การนอนหลับได้
ปัญหาการหายใจสามารถขัดจังหวะการนอน ทำให้พักผ่อนไม่พอ
สำหรับคนไข้โรคทั้งสอง ต้องพิจารณาว่ามีอะไรในห้องนอนที่จะจุดชนวนอาการโรคหรือเปล่า
ยาที่ช่วยให้หายใจสะดวกเวลานอนอาจสร้างปัญหาการนอนอย่างอื่น ดังนั้น ต้องบริหารการใช้ยาลดน้ำมูก ยาบรรเทาหอบหืด และสารต้านฮิสตามีน (ยาแก้แพ้) อย่างระมัดระวัง
สุขอนามัยการนอนรวมทั้งการกำหนดเวลาการนอน การทานอาหาร โดยสัมพันธ์กับการออกกำลังกายและที่นอน
ข้อแนะนำจะขึ้นอยู่กับสถานการณ์เฉพาะบุคคล
โดยการให้คำปรึกษาจะเป็นในรูปแบบให้การศึกษา
เนื่องจากความสนใจในบทบาทของสุขศาสตร์การนอนเพื่อเสริมสุขภาพของประชาชนกำลังเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ จึงมีแหล่งข้อมูลมากขึ้นทั้งในวรรณกรรมและทางอินเทอร์เน็ต
ในสหรัฐอเมริกา มีองค์กรที่ทำงานริเริ่มเกี่ยวกับศาสตร์นี้ รวมทั้งมูลนิธิการนอนหลับแห่งชาติ (National Sleep Foundation) และแผนกแพทยศาสตร์การนอนหลับ (Sleep Medicine) ที่มหาวิทยาลัยแพทย์ฮาร์วาร์ด ซึ่งทั้งสองได้สร้างเว็บไซต์เข้าถึงได้ฟรีที่มีข้อมูลเกี่ยวกับสุขอนามัยการนอน รวมทั้งคำแนะนำ วิดีโอข้อมูล แบบวัดสุขอนามัยการนอนแบบทำเอง สถิติประชามติในเรื่องสุขอนามัยการนอน และเครื่องมือช่วยหาผู้เชี่ยวชาญในเรื่องนี้
ในปี 2556ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคสหรัฐ (CDC) ร่วมกับบัณฑิตยสถานการแพทย์การนอนหลับอเมริกัน (American Academy of Sleep Medicine) จัดตั้งโปรเจ็กต์สำนึกถึงการนอนหลับที่ถูกสุขภาพแห่งชาติ (National Healthy Sleep Awareness Project)
เพื่อให้สำนึกรู้ถึงสุขอนามัยในการนอนโดยเป็นเป้าหมายอย่างหนึ่ง
แม้คำว่า sleep hygiene จะใช้ครั้งแรกในปี2482 แต่ก็เป็นหนังสือของนักจิตวิทยาคนหนึ่ง (Peter Hauri) ในปี2520 ที่ได้ใช้คำนี้โดยความหมายที่เข้ากับคำปัจจุบัน
เป็นหนังสือที่เขาแสดงรายการพฤติกรรมเพื่อให้นอนหลับได้ดีขึ้น
แต่ก็ยังมีหนังสือปี2407 ที่ผู้เขียน (Paolo Mantegazza) เขียนเรื่องทำนองเดียวกันด้วย
คู่มือปี2533 "การจำแนกโรคนอนหลับระหว่างประเทศ" (International Classification of Sleep Disorders, ICSD) เสนอเกณฑ์วินิจฉัย Inadequate Sleep Hygiene (สุขอนามัยการนอนไม่ดี)
ส่วน ICSD-II ปี2548 จัดสุขอนามัยการนอนไม่ดี ว่าเป็นส่วนย่อยของ Chronic Insomnia Disorder (โรคนอนไม่หลับเรื้อรัง)
แต่ว่า ICSD-III ปี2557 ลบเกณฑ์นี้ออกพร้อมกับอีก 2อย่างอื่นๆ เพราะว่า "โรค (ที่ว่า) ทำซ้ำไม่ได้อย่างน่าเชื่อถือในการรักษาจริงๆ"
มีคำแนะนำที่ได้เปลี่ยนไปตามกาลเวลา
ยกตัวอย่างเช่น คำแนะนำให้หลีกเลี่ยงยานอนหลับอยู่ในการแนะนำชุดแรกๆ แต่เพราะมียาใหม่ๆ ที่ช่วยให้นอนมากขึ้น ข้อแนะนำเกี่ยวกับการใช้ยาจึงกลายเป็นเรื่องที่ซับซ้อนขึ้น
อนามัยในการนอน
อนามัยในการหลับ
อนามัยในการนอนหลับ
อนามัยการนอน
อนามัยการหลับ
อนามัยการนอนหลับ
ลีอินอิม
ลีอินอิม ( ? — มิถุนายน 1388) ขุนนางผู้ทรงอำนาจในช่วงปลายยุค ราชวงศ์โครยอ ซึ่งมีนโยบายสนับสนุนฝ่าย ราชวงศ์หยวน ของมองโกล
เมื่อ พระเจ้าคงมิน ซึ่งมีนโยบายสนับสนุน ราชวงศ์หมิง และต่อต้านราชวงศ์หยวนถูกปลงพระชนม์โดยฝีมือทหารของพระองค์เองขณะบรรทมเมื่อ ค.ศ. 1371 และยกเจ้าชายวังอูพระโอรสของพระเจ้าคงมินขึ้นสืบราชบัลลังก์เป็นกษัตริย์หุ่นเชิดโดยลีอินอิมชักใยกุมอำนาจเหนือพระองค์และตั้งตนเองเป็นพระบิดาบุญธรรมของพระเจ้าอูทำให้มีขุนนางในราชสำนักที่สนับสนุนราชวงศ์หยวนอย่าง ชเว ย็อง และนายพลที่สนับสนุนราชวงศ์หมิงอย่าง อี ซองกเย ไม่พอใจตัดสินใจร่วมมือกันโค่นอำนาจของลีอินอิมลงได้สำเร็จพร้อมกับเนรเทศกลับไปอยู่ที่บ้านเกิดและชอยยังก็ได้ครองอำนาจในราชสำนักแทน
ลีอินอิมถึงแก่อสัญกรรมเมื่อ ค.ศ. 1388 ด้วยการรับโทษให้ดื่มยาพิษที่ประทานมา
สุขศาสตร์ในการหลับ
สุขศาสตร์ในการนอนหลับ
สุขศาสตร์การนอน
สุขศาสตร์การนอนหลับ
สุขศาสตร์ในการนอน
สุขอนามัยในการหลับ
สุขอนามัยในการนอนหลับ
สุขอนามัยการหลับ
สุขอนามัยการนอนหลับ
จิตพยาธิวิทยาสัตว์
เป็นการศึกษาโรคจิตและพฤติกรรมในสัตว์ที่ไม่ใช่มนุษย์
โดยประวัติแล้ว ศาสตร์มักจะเอามนุษย์เป็นศูนย์ (มานุษยประมาณนิยม)
เมื่อศึกษาจิตพยาธิวิทยาในสัตว์เพื่อใช้เป็นแบบจำลองสำหรับโรคจิตในมนุษย์