pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
เอกภพทางกายภาพได้รับการนิยามให้เป็นอวกาศและเวลาทั้งหมด (รวมเรียกว่าปริภูมิ-เวลา) และสิ่งที่อยู่ภายใน ประกอบด้วยพลังงานทั้งหมดในรูปแบบต่าง ๆ รวมถึง รังสีแม่เหล็กไฟฟ้าและสสาร เช่นเดียวกับ ดาวเคราะห์, ดวงจันทร์, ดวงดาว, ดาราจักรและสิ่งที่อยู่ภายในอวกาศระหว่างดาราจักร เอกภพยังรวมถึง กฎแห่งวิทยาศาสตร์ ที่มีอิทธิพลต่อพลังงานและสสาร เช่น กฎการอนุรักษ์, กลศาสตร์ดั้งเดิมและทฤษฎีสัมพัทธภาพ
เอกภพมักได้รับการนิยามให้เป็น "ทั้งหมดของการดำรงอยู่" หรือทุกสิ่งที่มีอยู่, ทุกสิ่งทุกอย่างที่เคยมีอยู่และทุกสิ่งทุกอย่างจะมีอยู่ ในความเป็นจริง นักปรัชญาและนักวิทยาศาสตร์บางคนสนับสนุนการรวมความคิดและแนวคิดเชิงนามธรรม—เช่น คณิตศาสตร์และตรรกะ—ในนิยามของเอกภพ คำว่า "เอกภพ" อาจหมายถึงแนวคิด เช่น "จักรวาล", "โลก" และ "ธรรมชาติ"
คำว่า "เอกภพ" (อ่านว่า เอก-กะ-พบ) มาจากคำในภาษาบาลีสันสกฤตว่า "เอก" (อ่าน เอ-กะ) แปลว่า หนึ่ง รวมกับ "ภว" (อ่าน พะ-วะ) ซึ่งภาษาไทยใช้ว่า "ภพ" แปลว่า ที่เกิดหรือโลก "เอกภพ" เป็นคำศัพท์ในวิชาดาราศาสตร์ แต่คนทั่วไปนิยมเรียกเอกภพว่า "จักรวาล" โดยมีความหมายเท่ากับ "เอกภพ" แต่มีนัยถึงเอกภพที่เป็นระเบียบ มีความเป็นไปสอดคล้องราบรื่นและเป็นเอกภพเท่าที่เรารู้จัก
ลำดับเหตุการณ์และบิกแบง.
แบบจำลองที่มีอยู่ทั่วไปสำหรับวิวัฒนาการของจักรวาลคือทฤษฎีบิกแบง แบบจำลองบิกแบงระบุว่า สภาวะแรกสุดของเอกภพเป็นสภาวะที่ร้อนและหนาแน่นอย่างยิ่ง และต่อมาเอกภพก็ขยายตัวและเย็นตัวลง แบบจำลองนี้ใช้ทฤษฎีสัมพัทธภาพทั่วไปและสมมติฐานที่ทำให้เข้าใจง่ายขึ้น เช่น ความเป็นเนื้อเดียวกันและไอโซโทรปีของอวกาศ แบบจำลองที่มีค่าคงที่ของเอกภพ (แลมบ์ดา) และ สสารมืดเย็น หรือที่รู้จักในชื่อ แบบจำลองแลมบ์ดา-ซีดีเอ็ม เป็นแบบจำลองที่ง่ายที่สุดที่ให้คำอธิบายที่ดีพอสมควรในการสังเกตต่าง ๆ เกี่ยวกับเอกภพ แบบจำลองบิกแบงกล่าวถึงการสังเกตการณ์ต่าง ๆ เช่น ความสัมพันธ์ของระยะทางและการเลื่อนไปทางแดงของดาราจักร, อัตราส่วนของจำนวนไฮโดรเจนต่ออะตอมของฮีเลียมและพื้นหลังของการแผ่รังสีไมโครเวฟ
จักรวาล (แก้ความกำกวม)
จักรวาล หมายถึง
พระเจ้านิโคลัสที่ 2 แห่งรัสเซีย
ท่าเรือ เป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา เดิมชื่อ อำเภอนครน้อย ต่อมาในปี พ.ศ. 2460 ได้เปลี่ยนชื่อมาเป็นชื่ออำเภอดังเช่นปัจจุบัน
อำเภอท่าเรือตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
อำเภอท่าเรือแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 10 ตำบล 84 หมู่บ้าน
ท้องที่อำเภอท่าเรือประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 11 แห่ง ได้แก่
อำเภอท่าเรือแต่เดิมเป็นเขตเกษตรกรรมมีการเพาะปลูกข้าวและการเพาะเลี้ยงพันธุ์ปลาจากสายน้ำแห่งแม่น้ำป่าสัก มีเขื่อนพระราม 6 ซึ่งเป็นแหล่งดึงดูดนักท่องเที่ยว
อำเภอท่าเรือมีสถานที่ท่องเที่ยวที่น่าสนใจและเป็นที่ดึงดูดนักท่องเที่ยวได้แก่
อำเภอท่าเรือ มีสถานีรถไฟ จำนวน 2 แห่ง ป้ายหยุดรถ 1แห่ง คือ
1. สถานีรถไฟท่าเรือ เป็นสถานีรถไฟระดับ ชั้น 1 อยู่ห่างจากสถานีรถไฟกรุงเทพเป็นระยะทาง 102 กม.
2. สถานีรถไฟหนองวิวัฒน์ เป็นสถานีรถไฟระดับ ชั้น 3 อยู่ห่างจากสถานีรถไฟกรุงเทพเป็นระยะทาง 96 กม.
1.ป้ายหยุดรถบ้านปลักแรด
ขนมขึ้นชื่อประจำอำเภอ.
ขนมบ้าบิ่น เป็นขนมที่มีชื่อเสียงชนิดหนึ่งของจังหวัดพระนครศรีอยุธยา ขนมบ้าบิ่นที่ขึ้นชื่อนั้นเป็นขนมบ้าบิ่นของอำเภอท่าเรือ ซึ่งเป็นขนมที่มีรสชาติหวานมันหอม ในปัจจุบันนี้ผู้ผลิตได้พัฒนาให้มีถึง 3 ชนิด คือ ชนิดสีขาวทำจากมะพร้าวอ่อน ชนิดสีเขียวทำมาจากใบเตย ชนิดสีดำหรือสีม่วงทำมาจากข้าวเหนียวดำ ชาวบ้าน ทำไว้สำหรับบริโภคภายในครัวเรือนและแลกเปลี่ยนกับเพื่อนบ้าน และเป็นอาชีพที่ ทำรายได้แก่ประชาชนชาวอำเภอท่าเรือ อีกอย่างหนึ่งด้วย
สถานที่ราชการและสถานที่สำคัญ.
บริษัทประกันภัย
ในวันอาทิตย์ที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2508 ขณะนั้นเป็นเวลาประมาณ 16.20 น. เกิดเหตุการณ์คนร้ายจำนวน 17 คน ได้เข้ายึดตลาดเทศบาลตำบลท่าเรือ เพื่อทำการปล้นและชิงทรัพย์ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิต4คน ภายหลังเกิดเหตุคนร้าย6คนถูกวิสามัญฆาตกรรม หลบหนี2คนและถูกจับกุม8คน โดยถูกประหารด้วยการยิงเป้าชีวิต6คนตามมาตรา 17 ของรัฐบาลจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ที่สนามโรงเรียนท่าเรือนิตยานุกุล จำคุกตลอดชีวิต1คน ส่วนอีกคนถูกจับกุมได้ในภายหลังเเละถูกประหารชีวิตด้วยการยิงเป้าที่เรือนจำกลางบางขวาง เป็นเหตุการณ์หนึ่งที่ชาวท่าเรือไม่เคยลืมเลือน
พระเจ้าซาร์นิโคลัสที่ 2 แห่งรัสเซีย
ซาร์นิโคลัสที่ 2
พระเจ้าซาร์นิโคลัสที่ 2
พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาวชิราวุธ ฯ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
ประเสริฐ ผลิตผลการพิมพ์
นายแพทย์ ประเสริฐ ผลิตผลการพิมพ์ เป็นจิตแพทย์และนักเขียน นอกจากความเชี่ยวชาญด้านจิตเวชแล้ว ยังเป็นนักเขียนและคอลัมนิสต์ให้สิ่งพิมพ์และเว็บไซต์หลายแห่ง มีผลงานตีพิมพ์ทั้งในหนังสือพิมพ์รายวัน นิตยสาร พ็อกเก็ตบุ๊ค และเว็บไซต์ต่าง ๆ ทั้งผลงานด้านวิชาการ จิตเวช พัฒนาการวัยเด็กและวัยรุ่น ระบบสุขภาพ และสังคม โดยเฉพาะอย่างยิ่งงานวิจารณ์การ์ตูน
นายแพทย์ประเสริฐ เกิดเมื่อ พ.ศ. 2502 ที่กรุงเทพมหานคร
จิตแพทย์ โรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์ จังหวัดเชียงราย พ.ศ. 2532-2560
รวมทั้งงานเขียนคำนิยมและคำนำเสนอให้แก่หนังสือ สารคดี นวนิยาย วรรณกรรมคลาสสิก นิทานประกอบภาพสำหรับเด็กจำนวนมาก
อำเภอบ้านด่านลานหอย
บ้านด่านลานหอย เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดสุโขทัย
อำเภอบ้านด่านลานหอย มีประวัติความเป็นมาตั้งแต่สมัยกรุงสุโขทัยซึ่งกล่าวขาดกันว่าบริเวณเนินด้านทิศตะวันตกของกรุงสุโขทัย ได้มีกองทหารตั้งด่านป้องกันการรุกรานของศัตรูที่จะเดินทัพเข้ามาโจมตีกรุงสุโขทัย เรียกว่า "หน้าด่าน" และได้จัดหน่วยตรวจตระเวนคอยเหตุก่อนถึงหน้าด่านโดยการแฝ้วถางป่าให้เป็นลานกว้าง เพื่อเฝ้าระวังศัตรูที่จะเข้ามารุกรานซึ่งเรียกว่า "ลานคอย" ต่อมาได้มีประชาชนอพยพเข้ามาอย่อาศัยประกอบกับครอบครัวทหารเพิ่มจำนวนมากขึ้น กระทั่งขยายกลายเป็นหย่อมบ้าน หรือหมู่บ้าน 2 แห่ง คือ บริเวณหน้าด่านเรียกว่า "บ้านหน้าด่าน" หนึ่งแห่ง และบริเวณลานคอย เรียกว่า "บ้านลานคอย" อีกหนึ่งแห่ง ซึ่งภายหลังได้เพี้ยนชื่อเป็น "บ้านด่าน" และ "บ้านลานหอย"
ในปี  พ.ศ. 2452 กระทรวงมหาดไทยได้ประกาศจัดตั้งกิ่งอำเภอแยกออกจากอำเภอเมืองสุโขทัยขึ้น โดยการรวมและใช้ชื่อหมู่บ้าน "บ้านด่าน" และ "บ้านลานหอย" มารวมกันเป็นกิ่งอำเภอบ้านด่าน เริ่มแรกได้มีสถานที่ตั้งกิ่งอำเภอที่ตำบลบ้านด่าน และต่อมาในปี พ.ศ. 2459 ได้ย้ายที่ว่าการกิ่งอำเภอบ้านด่านลานหอย มาตั้งอย่ที่หมู่ที่ 1 ตำบลลานหอย
อำเภอบ้านด่านลานหอยตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
อำเภอบ้านด่านลานหอยแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 7 ตำบล 71 หมู่บ้าน ได้แก่
ท้องที่อำเภอบ้านด่านลานหอยประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 8 แห่ง ได้แก่
อำเภอคีรีมาศ
คีรีมาศ เป็น 1 ใน 9 อำเภอของจังหวัดสุโขทัย ตั้งอยู่ทางทิศใต้ของจังหวัด มีเนื้อที่ 521.9 ตารางกิโลเมตร
อำเภอคีรีมาศตั้งอยู่ทางใต้สุดของจังหวัดสุโขทัย มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังนี้
อำเภอคีรีมาศแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 10 ตำบล 100 หมู่บ้าน ได้แก่
ท้องที่อำเภอคีรีมาศประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 11 แห่ง ได้แก่
อำเภอคีรีมาศมีถนนสายสำคัญดังต่อไปนี้
อำเภอกงไกรลาศ
กงไกรลาศ เป็น 1 ใน 9 อำเภอของจังหวัดสุโขทัย
กงไกรลาศเดิมเป็นแขวงหนึ่งของเมืองสุโขทัย ปรากฏหลักฐานการตั้งเป็นอำเภอกงไกรลาศเมื่อ พ.ศ. 2437 โดยมีพระกงไกรลาศดำรงตำแหน่งนายอำเภอคนแรก ที่ว่าการอำเภอตั้งอยู่บนเกาะเล็ก ๆ ชื่อ "เกาะกง" ต่อมาใน พ.ศ. 2460 ทางราชการได้เปลี่ยนชื่ออำเภอกงไกรลาศเป็นอำเภอบ้านไกร เนื่องจากเกาะกงมีน้ำท่วมถึงในฤดูน้ำหลาก ไม่สะดวกในการติดต่อราชการของประชาชน ในปีเดียวกันนั้นจึงได้ย้ายที่ว่าการอำเภอไปตั้งบนฝั่งตะวันออกของแม่น้ำยม ห่างจากที่ว่าการอำเภอเดิมประมาณ 15 เส้น
ต่อมาใน พ.ศ. 2482 ทางราชการได้เปลี่ยนชื่ออำเภอบ้านไกรเป็นอำเภอกงไกรลาศดังเดิม เนื่องจากชื่อกงไกรลาศ ปรากฏในประวัติศาสตร์ไทยมายาวนาน และใน พ.ศ. 2505 เอื้อน รงค์ทอง นายอำเภอ ได้พิจารณาเห็นว่าบริเวณที่ว่าการอำเภอเดิมคับแคบขยายไม่ได้ ทั้งยังมีน้ำท่วมถึง ประกอบกับอาคารที่ว่าการอำเภอเริ่มชำรุดทรุดโทรม จึงให้ขออนุญาตย้ายไปสร้างที่แห่งใหม่ กระทรวงมหาดไทยได้อนุญาตให้ย้ายไปสร้างที่แห่งใหม่บริเวณริมถนนสิงหวัฒน์ หลักกิโลเมตรที่ 21 หมู่ที่ 2 ตำบลบ้านกร่าง เนื้อที่ 25 ไร่ ห่างจากที่ว่าการอำเภอเดิม 3 กิโลเมตร เมื่อวันที่ 16 ตุลาคม พ.ศ. 2505 จนถึงปัจจุบัน ส่วนสถานที่เดิมใช้เป็นที่ตั้งสถานีอนามัยตำบลกง
อำเภอกงไกรลาศตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของจังหวัดสุโขทัย อยู่ในเขตพื้นที่ราบลุ่มน้ำยมตอนล่าง ไม่มีภูเขา มีแม่น้ำยมไหลผ่านเป็นสายหลักของอำเภอ แม่น้ำยมที่ไหลผ่านบริเวณอำเภอกงไกรลาศมีความคดเคี้ยว จึงทำให้บริเวณนี้เกิดน้ำท่วมซ้ำซากบ่อยครั้ง บริเวณตอนใต้ของอำเภอ คือ ตำบลหนองตูม มีป่าสงวนแห่งชาติอยู่ 1 แห่ง คือ ป่าสงวนแห่งชาติหนองตูม
อำเภอกงไกรลาศมีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังนี้
อำเภอกงไกรลาศแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 11 ตำบล 109 หมู่บ้าน ได้แก่
ท้องที่อำเภอกงไกรลาศประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 11 แห่ง ได้แก่
อำเภอกงไกรลาศมีถนนสายสำคัญดังนี้
นอกจากนี้ยังมีแผนพัฒนาถนนสายเศรษฐกิจตะวันออก-ตะวันตก ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของโครงการพัฒนาความร่วมมือทางเศรษฐกิจในอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง
อำเภอศรีสำโรง
ศรีสำโรง เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดสุโขทัย
อำเภอศรีสำโรงตั้งอยู่ทางตอนกลางของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังนี้
อำเภอศรีสำโรงแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 13 ตำบล 118 หมู่บ้าน ได้แก่
ท้องที่อำเภอศรีสำโรงประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 13 แห่ง ได้แก่
อำเภอศรีสำโรงมีสถานศึกษาที่สำคัญดังนี้
อำเภอศรีนคร
ศรีนคร เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดสุโขทัย โดยถือเป็นอำเภอเก่าแก่ เคยเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอสวรรคโลก
ศรีนครมีอายุทางโบราณคดีสมัยยุคประวัติศาสตร์ตอนปลาย ปรากฏหลักฐานชัดเจนว่ามีการตั้งชุมชนอยู่บริเวณเขาเขน เขากา ชุมชนบ้านบึงเหนือ เมื่อประมาณ 2,000-2,500 ปีล่วงมาแล้ว พื้นที่ดังกล่าวได้มีการส่งผ่านอารยธรรมของอินเดียซึ่งรุ่งเรืองมากในสมัยนั้น
จากหลักฐานทางโบราณคดีดังกล่าว ย่อมเป็นสิ่งแสดงว่าพื้นที่ที่เป็นอำเภอศรีนครได้ดำรงอยู่อย่างสงบ ร่วมกาลสมัยท่ามกลางนครหรือเมืองที่เลื่องชื่ออันเป็นที่รู้จักทั่วไป เช่น กลุ่มเมืองโบราณ เมืองศรีสัชนาลัย เมืองบางขลัง เมืองพิชัย เป็นต้น "ศรีนคร" แห่งนี้นั้นย่อมได้พ้นผ่านความรุ่งเรือง พานพบความล่มสลาย และแปรเปลี่ยนเวียนผันไปตามกาลสมัย จากนาม "นครเดิฐ" สู่นาม "คลองมะพลับ" และมาเป็นนาม "ศรีนคร" ในที่สุด
เดิมศรีนครเป็นเพียงหมู่บ้านแห่งหนึ่งของตำบลนครเดิฐซึ่งขึ้นตรงกับอำเภอสวรรคโลก และต่อมาในปี พ.ศ. 2501 ได้แบ่งพื้นที่ตำบลนครเดิฐตั้งเป็น ตำบลศรีนคร การขอตั้งอำเภอศรีนครเริ่มเมื่อวันที่ 20 มกราคม พ.ศ. 2519 โดยนายธวัช ชุนนะวรรณ์ซึ่งขณะนั้นดำรงตำแหน่งกำนันตำบลศรีนคร ได้ขอที่ดินนิคมสวรรคโลก 25 ไร่ จัดสร้างบริเวณที่ว่าการอำเภอศรีนครจำนวน 10 ไร่ สถานีตำรวจภูธรอำเภอศรีนครจำนวน 10 ไร่ และสถานที่ราชการอื่น ๆ อีกจำนวน 5 ไร่ อำเภอศรีนครได้แยกตัวออกจากอำเภอสวรรคโลก แต่แรกมีเพียง 2 ตำบล คือ ตำบลศรีนครและตำบลนครเดิฐ โดยมีลำดับการก่อตั้งดังนี้
จากคำบอกเล่าของนายธวัช ชุนนะวรรณ์ (อดีตนายกเทศมนตรีตำบลศรีนคร) ถึงที่มาของคำว่า "ศรีนคร" ว่าได้นำมาจากพยางค์แรกของคำว่า "นครเดิฐ" และเติมคำว่า "ศรี" เข้าไปข้างหน้าได้ชื่อใหม่ที่เป็นมงคล
อำเภอศรีนครตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
อำเภอศรีนครแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 5 ตำบล 49 หมู่บ้าน
ท้องที่อำเภอศรีนครประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 6 แห่ง ได้แก่
การขนส่งทางถนน มีทางหลวงแผ่นดินสายสำคัญ ได้แก่ หมายเลข 1180, 1255 และ 1318 ส่วนการขนส่งทางราง มีทางรถไฟสายสวรรคโลกซึ่งเป็นสายแยกจากสายเหนือ พาดผ่าน มีสถานีรถไฟประจำอำเภอคือ สถานีรถไฟคลองมะพลับ และการขนส่งทางอากาศ มีท่าอากาศยานสุโขทัยซึ่งอยู่ห่างจากตัวอำเภอประมาณ 22 กิโลเมตร
อำเภอทุ่งเสลี่ยม
ทุ่งเสลี่ยม  เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดสุโขทัย เดิมเป็นส่วนหนึ่งของตำบลนาทุ่ง อำเภอสวรรคโลก ซึ่งจัดตั้งเป็นตำบลทุ่งเสลี่ยมในปี พ.ศ. 2479 และจัดตั้งขึ้นเป็นกิ่งอำเภอทุ่งเสลี่ยมใน พ.ศ. 2500 และยกฐานะเป็นอำเภอทุ่งเสลี่ยม ในปี พ.ศ. 2502 เป็นประตูสู่อารยธรรมล้านนา โดย "ทุ่งเสลี่ยม" เป็นภาษาล้านนา หมายถึง ทุ่งสะเดา
อำเภอทุ่งเสลี่ยมมีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังนี้
ทุ่งเสลี่ยม  คนพื้นบ้านออกเสียงว่า โต้ง – สะ – เหลี่ยม “โต้ง” คือ “ทุ่ง” “เสลี่ยม” มาจากคำว่า “สะเลียม” สะเลียมเป็นพันธุ์ไม้ที่ขึ้นอยู่ทั่วไป  มีรสขม ดอกและใบรับประทานได้ ก็คือสะเดานั่นเอง อำเภอทุ่งเสลี่ยมเคยมีต้นสะเดามากมาย ต่อมามีคนเขียนผิดจากสะเลียม เป็น “เสลียม” จึงต้องอ่านว่า สะ – เหลียม ซึ่งเป็นวิธีอ่านอักษรนำ บ้านโต้งสะเลียมจึงเป็นบ้านโต้งเสลียม (สะเหลียม) ทุ่งเสลี่ยมขณะนั้นอยู่ในเขตการปกครองของตำบลนาทุ่ง   อำเภอสวรรคโลก จังหวัดสวรรคโลก คนบ้านทุ่งสะเหลี่ยมส่วนใหญ่มาจากอำเภอเถิน จังหวัดลำปาง ใช้ภาษาล้านนา เมื่ออยู่ในปกครองของสุโขทัยจึงพยายามพูดเหมือนคนสุโขทัย เมื่อเขียนตามคำบอกออกเสียง สะ – เหลี่ยม จึงเขียนว่า “เสลี่ยม” ตามสำเนียงของชาวสุโขทัย เมื่อเป็นทุ่งเสลี่ยมชาวสุโขทัยก็ออกเสียงว่า  “ทุ่งซะเหลียม”
อำเภอทุ่งเสลี่ยมแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 5 ตำบล 59 หมู่บ้าน ได้แก่
ท้องที่อำเภอทุ่งเสลี่ยมประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 6 แห่ง ได้แก่
อำเภอเด่นชัย
เด่นชัย  เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดแพร่ เป็นศูนย์กลางการคมนาคมของจังหวัดแพร่ ทั้งทางถนน และ ทางรถไฟ มีสถานีรถไฟเด่นชัยเป็นสถานีประจำจังหวัดแพร่ และ ถนนที่เชื่อมไปยังจังหวัดต่างๆ ทั้งทางภาคเหนือตอนบนและกรุงเทพมหานคร
โดยแต่เดิมนั้น อำเภอเด่นชัย เป็นส่วนหนึ่งของอำเภอสูงเม่น จังหวัดแพร่ โดยได้แยกพื้นที่ตำบลเด่นชัย และตำบลแม่จั๊วะ ออกมาตั้งเป็น กิ่งอำเภอเด่นชัย เมื่อวันที่ 5 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2506 และได้ยกฐานะขึ้นเป็นอำเภอเด่นชัยเมื่อวันที่ 27 กรกฎาคม พ.ศ. 2508
อำเภอเด่นชัยตั้งอยู่ทางทิศใต้ของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงต่อไปนี้
อำเภอเด่นชัยแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 5 ตำบล 52 หมู่บ้าน ได้แก่
ท้องที่อำเภอเด่นชัยประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 7 แห่ง ได้แก่
อาริเอส มู
อาริเอส มู  ตัวละครจากการ์ตูนเรื่องเซนต์เซย่า เป็นโกลด์เซนต์ประจำราศีเมษ ผู้ดูแลปราสาทแกะขาว 1 ใน 12 ปราสาทแห่งแซงทัวรี่ มีความสามารถในการซ่อมแซมชุดคล็อธและมีพลังจิตเคลื่อนย้ายวัตถุ (Psychokinesis) ที่สูงที่สุดในเหล่าโกลด์เซนต์ นอกจากนี้ มูยังมีศิษย์อีก 1 คน ได้แก่ กิกิ
มูไม่ได้ปรากฏตัวครั้งแรกในฐานะโกลด์เซนต์ แต่ปรากฏในฐานะผู้ซ่อมแซมชุดคล็อธให้กับดราก้อน ชิริว และ เพกาซัส เซย่า ภายหลังจากที่ชิริวและเซย่าต่อสู้กันอย่างดุเดือด ทำให้ชุดคล็อธทั้งสองไม่สามารถซ่อมแซมตัวเองได้ ชิริวจึงได้เดินทางไปหา "มูแห่งจามิล" ซึ่งระหว่างทางได้พบอุปสรรคมากมายจนกระทั่งได้พบกับมูและกิกิ ซึ่งชิริวได้สละเลือดของตัวเองจนเกือบตายเพื่อชุบชีวิตคล็อธทั้งสอง หลังจากที่มูกล่าวว่าถ้าไม่ใช้เลือดจะชุบชีวิตคล็อธไม่ได้
หลักจากที่มูได้ซ่อมแซมชุดคล็อธเปกาซัสและดราก้อนแล้ว มูยังได้เดินทางมาที่ภูเขาฟูจิ ซึ่งเป็นที่ต่อสู่ระหว่างพวกเซย่าและเหล่าแบล็คเซนต์ โดยได้ช่วยเหลือเซย่า ชิริว ซิกนัส เฮียวกะ และอันโดรเมดร้า ชุน ให้ออกจากภูเขาฟูจิด้วยการเทเลโพเทชั่น (teleportation) อีกด้วย
ผู้ดูแลปราสาทแกะขาว.
มูปรากฏตัวอีกครั้งในฐานะโกลด์เซนต์ที่เทือกเขาโกโรโฮ ประเทศจีน เพื่อมาแจ้งข่าวให้กับท่านผู้เฒ่าว่าอาธีน่าได้ตัดสินใจไปแซงค์ทัวรี่เพื่อต่อสู่กับเคียวโกแล้ว
หลังจากนั้น มูเดินทางไปยังแซงค์ทัวรี่ในฐานะผู้ดูแลปราสาทแกะขาว ปราสาทหลังที่ 1 จาก 12 ปราสาทแห่งแซงค์ทัวรี่ เมื่อเซย่า ชิริว เฮียวกะ และชุน เดินทางมาถึงปราสาทแกะขาว มูบอกให้ทุกคนถอดชุดคล็อธออก เนื่องจากพลังการซ่อมแซมตัวเองของชุดคล็อธไม่เพียงพอที่จะซ่อมชุดคล็อธที่พังขนาดนี้ได้ มูจึงได้ช่วยซ่อมแซมชุดคล็อธให้พวกเซย่า และได้เตือนถึงพลังและความสามารถของเหล่าโกลด์เซนต์ นอกจากนี้ ยังได้กล่าวถึงความหมายที่แท้จริงของพลังคอสโมที่ทำให้เหล่าโกลด์เซนต์ไร้คู่ต่อสู้ นั่นคือ "เซเว่นเซนต์" (Seventh sense)
ในระหว่างการต่อสู้ระหว่างเซย่ากับเจมินี่ ซากะนั้น เวอร์โก้ ชากะ ซึ่งติดอยู่ในช่องว่างของเวลาอวกาศได้ขอร้องให้มูช่วยเปิดทางออกจากช่องว่างนั้นเพื่อนำฟินิกส์ อิคคิกลับมายังแซงค์ทัวรี่ โดยมูได้ใช้พลังจิตเคลื่อนย้ายวัตถุช่วยเหลือให้ทั้ง 2 คน ออกมาจากช่องว่างของเวลาอวกาศไปยังปราสาทสาวพรหมจรรย์ และได้คุยกับเหล่าโกลด์เซนต์ที่ยังเหลืออยู่เกี่ยวกับตัวจริงของเคียวโก ซึ่งแท้ที่จริงก็คือ เจมินี่ ซากะ โกลด์เซนต์แห่งราศีเมถุนนั่นเอง
ในระหว่างที่อาธีน่ายอมเสียสละตนเองเข้าไปอยู่ในเสาเมนเบรดวินเนอร์ซึ่งเป็นเสาหลักค้ำปราสาทโปเซดอน เพื่อรองรับฝนที่ตกอย่างหนักบนโลกให้มาตกที่เสาแห่งนี้แทน เนื่องจากอาธีนาต้องการชะลอไม่ให้น้ำท่วมโลกตามที่โปเซดอนหวังไว้ ในระหว่างนั้น มูได้ทำการซ่อมแซมชุดคล็อธให้กับพวกเซย่าอีกครั้ง หลังจากชุดคล็อธได้แหลกไปแล้วในการต่อสู้ในศึก 12 ปราสาท โดยเหล่าโกลเซนต์ได้เสียสละเลือดในการซ่อมแซมชุดคล็อธในครั้งนี้
อย่างไรก็ตาม มูได้บอกเลโอ ไอโอเรียว่า ผู้เฒ่าในฐานะผู้นำสูงสุดของเหล่าโกลด์เซนต์ห้ามไม่ให้เหล่าโกลด์เซนต์เคลื่อนไหวในศึกครั้งนี้ และห้ามออกจากแซงค์ทัวรี่เด็ดขาด และถ้าผู้ใดขัดขืนจะถูกสังหารในฐานะผู้ทรยศต่ออาธีน่า ดังนั้น เหล่าโกลด์เซนต์ที่เหลืออยู่จึงไม่มีใครสามารถออกจากแซงค์ทัวรี่ได้
ในระหว่างที่อยู่ในปราสาทแกะขาว มูสามารถสัมผัสถึงพลังคอสโมลึกลับซึ่งปรากฏกายต่อหน้ามูด้วยชุดคลุมสีดำ เมื่อมูเห็นหน้าของคนที่อยู่ภายใต้ชุดคลุมสีดำ มูได้คุกเข่าลงต่อชายผู้นั้น ซึ่งก็คือ อาริเอส ชิออน เคียวโกคนก่อนและอาจารย์ของมูนั่นเอง ชิออนได้ออกคำสั่งให้มูไปเด็ดศีรษะของอาธีน่าภายใน 12 ชั่วโมง แต่มูปฏิเสธ ในขณะนั้นเอง แคนเซอร์ เดธมาสก์และพิสเซส อโฟรดิเต้ ซึ่งฟื้นคืนชีพอีกครั้งด้วยพลังของฮาเดสเช่นเดียวกับชิออน ก็ปรากฏกายขึ้นโดยสวมชุดเซอร์พรีส ซึ่งเป็นเครื่องหมายของสเป็คเตอร์ ทั้ง 2 คนพยายามที่จะผ่านปราสาทแกะขาวให้ได้ แต่มูก็พยายามต่อสู้เพื่อปกป้องปราสาทไว้ ในที่สุด มูก็สามารถกำจัดเดธมาสก์และอโฟรดิเต้ลงด้วยท่าสตาร์ไลท์เอกซ์ทิงชั่น
อย่างไรก็ตาม ไม่ได้มีเพียงเดธมาสก์และอโฟรดิเต้เท่านั้นที่ต้องการผ่านปราสาทแกะขาวไปยังที่พำนักของอาธีน่า แล้วพวกของเจมินี่ ซากะ แคปริคอร์น ชูร่า และอควอเรียส คามิว ก็ปรากฏกายขึ้น แต่มูก็ไม่สามารถรับมือโกลด์เซนต์ทั้ง 3 คนได้เพียงลำพัง ในขณะที่ซากะกำลังจะลงมือสังหารมูนั้น ชิออนก็บอกว่าจะเป็นคนกำจัดมูเองโดยได้ตรึงร่างของมูไว้ไม่ให้ขยับได้ แล้วจึงสั่งให้พวกซากะรีบไปยังปราสาทต่อไป แต่ท่านผู้เฒ่าก็เข้ามาช่วยคลายการสะกดให้มู และบอกให้มูรีบตามพวกซากะไป และขัดขวางพวกสเป็คเตอร์ให้ได้
เมื่อมาถึงปราสาทวัวทอง มูพบว่าทอรัส อัลเดบารันได้ถูกสังหารแล้วโดยดีฟ นีโอเบ แห่งกลุ่มดาวจิอัน 1 ในสเป็คเตอร์ นีโอเบได้ใช้ท่าไอพิษมรณะโจมตีใส่มู แต่มูได้ใช้คริสตัลวอลล์สกัดเอาไว้ แล้วบอกนีโอเบว่าในขณะที่นีโอเบโจมตีอัลเดบารันด้วยท่าไอพิษมรณะนั้น อัลเดบารันก็โจมตีคืนด้วยเกรทฮอร์น ดังนั้น จึงเป็นการเสียเวลาเปล่า ๆ ที่จะต่อสู้กับคนที่ตายแล้ว มูจึงรีบเดินทางไปยังปราสาทต่อไป
ในขณะที่มูเดินทางมาถึงปราสาทปูยักษ์ มูได้เผชิญหน้ากับเหล่าสเป็คเตอร์ และโดนพลังไซโคไคเนซิสของปาปิญอง มิว แห่งดาวจิโยทำให้ขยับตัวไม่ได้ มูต่อสู้กับปาปิญองและสามารถเอาชนะได้ด้วยท่าสตาร์ไลท์เอกซ์ทิงชั่น
ณ ปราสาทสาวพรหมจรรย์ มูได้ห้ามไม่ให้ไอโอเรียเข้าไปยังสวนรังคู่ สถานที่ต่อสู้ระหว่างพวกซากะและชากะ เนื่องจากต้องการทำตามความปรารถนาของชากะที่ต้องการจะตายนั่นเอง หลังจากนั้น มู ไอโอเรีย และมิโร ได้ร่วมกันใช้ท่าอาธีน่าเอกซ์คลาเมชั่น (Athena Exclamation) ต่อสู้กับพวกซากะ คามิว และชูร่าที่ใช้ท่าเดียวกันนี้ต่อสู้กัน ต่อมา อาธีน่าได้มีคำสั่งให้พวกมูนำพวกซากะมาหาที่เทวสถานอาธีน่า
มู ไอโอเรีย และมิโร เดินทางมายังปราสาทฮาเดส และได้ต่อสู้กับราดาแมนทีส แต่ไม่สามารถสู้ได้เนื่องจากผู้ที่เข้ามาในปราสาทฮาเดสนั้นจะเหลือพลังเพียง 1 ใน 10 เท่านั้น ดังนั้น มู ไอโอเรีย และมิโร จึงถูกราดาแมนทีสส่งไปยังยมโลกทั้งที่ยังมีชีวิตอยู่
ในยมโลกมูได้รับพลังของอาธีน่าจึงคืนชีพอีกครั้ง และได้ร่วมมือกับเหล่าโกลด์เซนต์ทั้ง 11 คน ในการทำลายกำแพงวิปโยค เพื่อให้พวกเซย่าเดินทางไปช่วยอาธีนา ณ เอริเชี่ยน
มู ตื่นขึ้นที่ แอสการ์ดเหมือนโกล์ดเซนต์คนอื่นๆ และเป็นคนแรกที่ เลโอ ไอโอเลีย พบ มูได้เข้าค่อสู้กับ ฟาฟเนอร์ จนเกือบเสียท่าให้ แต่ ไอโอเลีย ได้เข้ามาช่วยไว้ จากนั้นจึงเดินทางต่อกับ ไอโอเลียไปซักระยะ แล้วจึงปลีกตัวไปหา ชากะ ชากะจึงให้มีดทองคำที่อาเธน่า ปลิดชีพตัวเองเข้าสู่ ยมโลก และได้เดินทางไปที่ต้นอิกดราชิล และจึงอธิบายการพัฒนาคลอธ จากโกล์ดคลอธ เป็นก็อดคล็อธ แต่ว่า เมื่อมูเดินทางมาถึงต้นอิกดราชิล จึงพบกับมีดทองคำที่ตน เทเลพอธมาให้มิโร วางอยู่ข้างๆ รากไม้ที่พันตัวมิโร ก็ทราบว่า มิโรได้ใช้พลังเกินขีดจำกัดจนเสียชีวิต ต่อมาตัวเองต้องต่อสู้กับฟาฟเนอร์อีกครั้ง แต่ได้ เดธมาสค์ มาต่อสู้แทน เมื่อมูมาถึงห้องศูนย์กลางที่อันเดรียสอยู่ จึงเร่งคอสโม่ให้ถึงขีดจำกัด พร้อมกับ ไลบร้า โดโก เจมินิ ซากะ จนเปลี่ยนเป็น ก็อดคล็อธ และใช้ท่า อาเธน่า เอ็กแคลเมชั่นใส่ อันเดรียส จนตัวเอง พร้อมกับโดโก และซากะ แต่ทว่าอันเดรัยสที่กลายเป็นเทพชั่วร้ายโลกิโดยสมบูรณ์ก็ไม่อาจเป็นอะไรจากท่าไม้ตายดังกล่าวได้ เขาจึงถูกต้นอิกดราซิลดูดกลืนพร้อมกับโกลด์เซนต์ที่เหลือ หลังจากคืนชีพกลับมาจากหอกของโลกิได้พน้อมกับโกลด์เซนต์ทุกคน มูก็ได้ร่วมต่อสู้ใช้ก๊อดคลอสกับทุกคนสู้กับโลกิจนชนะ หลังจากนั้นก็บอกลาทุกคนที่แอสการ์ดก่อนสูญสลายไปพร้อมกับเหล่าโกลด์เซนต์ทุกคน
นอกจากความสามารถทางการซ่อมแซมชุดคล็อธแล้ว มูยังมีความสามารถในการต่อสู้ไม่แพ้โกลด์เซนต์คนอื่น พลังไซโคคิเนซิสของมูสูงส่งที่สุดในบรรดาโกลด์เซนต์ทุกคน นอกจากเคลื่อนย้ายสิ่งของแล้วยังทำการเทเลพอร์เทชั่นได้ ซึ่งมูใช้หลบหลีกวิชาของศัตรูในการต่อสู้ต่างๆ อย่างไรก็ตาม มูไม่สามารถเทเลพอร์ตข้ามปราสาทสิบสองราศีได้ เพราะมีคอสโม่ของอาเธน่าคุ้มครองอยู่
โดยมูได้แสดงความสามารถในการต่อสู้ในภาคฮาเดสเป็นครั้งแรก โดยได้ใช้ท่าคริสตัลวอลล์ (Crystal wall) ในการรับมือกับเดธมาสก์และอโฟรดิเต้ ซึ่งท่าคริสตัลวอลล์เปรียบเสมือนกำแพงผลึกแก้วที่กั้นระหว่างมูและคู่ต่อสู้และจะสะท้อนพลังของคู่ต่อสู้ให้กลับไปทำร้ายตนเอง อย่างไรก็ตาม ท่าคริสตัลวอลล์นั้นก็ถูกทำลายลงได้อย่างง่ายดายโดยอาริเอส ชิออน ผู้เป็นอาจารย์ของมูนั่นเอง
มูยังมีท่าที่ใช้ในการตั้งรับอีกท่า ได้แก่ คริสตัลเนท (Crystal net) ซึ่งใช้ในการต่อสู้กับปาปิญอง สเป็คเตอร์ของฮาเดส โดยท่านี้มีลักษณะคล้ายใยแมงมุมที่ใช้ดักผีเสื้อ ทำให้คู่ต่อสู้ไม่สามารถเคลื่อนไหวได้
นอกจากท่าที่ใช้ในการตั้งรับ มูยังมีท่าที่ใช้ในการโจมตี ได้แก่ ท่าสตาร์ไลท์เอกซ์ทิงชั่น (Starlight Extinction) และท่าสตาร์ดัสต์เรฟโวลูชั่น (Stardust Revolution) สำหรับท่าสตาร์ไลท์เอกซ์ทิงชั่นนั้น คู่ต่อสู้จะถูกวงแสงจำนวนมากห่อหุ้มตัว หลังจากนั้น ร่างของคู่ต่อสู้จะเหมือนถูกแสงละลายหายไป มูใช้ท่านี้เป็นครั้งแรกเพื่อส่งเซย่าไปยังที่อื่นในระหว่างการต่อสู้กับเดธมาสก์และอโฟรดิเต้ที่ปราสาทแกะขาว และได้ใช้ท่าเดียวกันนี้กำจัดเดธมาสก์และอโฟรดิเต้
ส่วนท่าสตาร์ดัสต์เรฟโวลูชั่นนั้นเป็นท่าไม้ตายของอาริเอส ชิออนที่ถ่ายทอดให้กับมู โดยท่านี้มีลักษณะคล้ายละอองดาวที่พุ่งเข้าโจมตีศัตรู โดยศัตรูไม่มีทางหลบรอดได้
อำเภอสอง
สอง  เป็นอำเภอที่มีพื้นที่มากที่สุดของจังหวัดแพร่
พงศาวดารโยนก กล่าวถึง เมืองสองว่า จุลศักราช 914 ปีชวด จัตวาศก เดือน 9 ขึ้น 10 ค่ำ เจ้าฟ้าเมืองนายกับเจ้าฟ้าเชียงทอง สองพี่น้อง ได้ยกรี้พลมาตีเมืองต่างๆ ในอาณาจักร ล้านนาไทย ได้เมืองเชียงราย เชียงแสน เมืองลอ พะเยา ลุถึงเดือน 11 ขึ้น 2 ค่ำ ปีเดียวกัน ยกทัพจากเมืองพะเยา ระยะทางแปดพันวาไปแรมยางดุมสะเอียบ จากยางดุมสะเอียบไปแรมป่าเลาระยะทางสองพันวายกจากป่าเลาไปแรมเมืองสองระยะทางหมื่นวายกจาก เมืองสองไปแรมป่าเสี้ยว ยกจาก ป่าเสี้ยวไปแรมเมืองแพร่ ฯลฯ
พงศาวดารเมืองน่าน กล่าวถึงเมืองสองว่า จุลศักราช 889 ตรงกับ พ.ศ. 2070 พญาน่าน ตนชื่น อุ่นเฮือน ได้ยกไพร่พลทหารลงมาตีเมืองเทิง เมืองสอง ได้ชัยชนะจึงกวาดต้อนผู้คนไปเป็นจำนวนมาก จุลศักราช 893 ตรงกับ พ.ศ. 2074 พญาแพร่ได้รวบรวมไพร่พลยกขึ้นไปตีเมืองคืนจาก พญาน่าน แต่ไม่สามารถตีหักเอาเมืองน่านได้จึงยกทัพกลับแต่เจ้าเมืองแพร่ได้แต่งตั้งตัวแทน ให้ไปปกครองเมืองสองสืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคน กล่าวกันว่าเดิมบ้านเจ้าเมืองสองตั้งที่บ้านหนุน ต่อมาภายหลังได้ย้ายไปตั้งที่บ้านกลาง
การปกครองในอดีต.
ผู้ปกครองอำเภอสอง จัดเป็นกลุ่มขุนนางนอกเวียง หมายถึงกลุ่มขุนนาง ผู้ดูแลภารกิจในท้องที่ต่างๆ ภายในเขตเมืองแพร่โดยปฏิบัติงานตามที่ เค้าสนามกำหนด ได้แก่ กลุ่มเจ้าเมืองขึ้น คำว่าเมืองขึ้นภาษาเค้าสนาม เรียกว่า ลูกเมือง ซึ่งเมืองแพร่มีเมืองขึ้นเพียงเมืองเดียวคือ เมืองสอง ผู้ที่เป็นเจ้าเมืองสองจะได้รับตำแหน่ง พระเมืองสอง ซึ่งเจ้าเมืองสององค์สุดท้ายชื่อ พระทุติยรัฐบุรินทร์ (เจ้าน้อยมหาเทพ)
พ.ศ. 2434 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงเปลี่ยนแปลงรูปแบบการปกครองส่วนภูมิภาค โดยจัดให้มีการปกครองแบบ เทศาภิบาล แบ่งเขตการปกครองออกเป็น มณฑล จังหวัด อำเภอ ตำบล และหมู่บ้าน เทศาภิบาลมณฑลมีข้าหลวงเทศาภิบาลเป็นผู้สำเร็จราชการมณฑล เมืองแพร่ขึ้นกับมณฑลลาวเฉียง ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็นมณฑลพายัพ ที่ว่าการมณฑลอยู่ที่เมืองเชียงใหม่
พ.ศ. 2440 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดให้จัดการปกครอง หัวเมืองฝ่ายเหนือแบบมณฑลเทศาภิบาล เมืองสองจึงถูกลดฐานะลงเป็นอำเภอ เรียกว่า อำเภอยมเหนือ พระราชบัญญัติการปกครองมณฑลพายัพในปี พ.ศ. ๒๔๔๒ ได้แบ่ง เมืองแพร่ออกเป็นสองเขตการปกครองเรียกว่า แขวง คือ แขวงเมืองแพร่ และ แขวงแม่ยมเหนือ โดยมีข้าราชการคนไทยขึ้นมาเป็นผู้ปกครองเรียกว่า นายแขวง แล้วนำบ้านหลายๆบ้านรวมกันเรียกว่า แคว่น หรือ แคว้น ผู้ปกครองเรียกว่า นายแคว่น หรือ นายแคว้น มีตำแหน่งเป็น พระยา ตามชื่อแคว้นเช่น พระยาป่าแดงหลวง, พระยาถิ่นหลวง, พระยาไชยยามาตร์ เป็นต้น ส่วนบ้านแต่ละบ้านเรียกใหม่ว่า หลัก ผู้ปกครองเรียกว่า นายหลัก หรือ แก่บ้าน มีตำแหน่งเป็น ท้าว เหมือนเดิม
ปี พ.ศ. 2449 ทางราชการได้เปลี่ยนชื่อจาก อำเภอยมเหนือ เป็นอำเภอสอง ตามความนิยมของชาวบ้านใกล้ไกล
ปี พ.ศ. 2470 ทางราชการได้เปลี่ยนชื่อจาก อำเภอสอง เป็นอำเภอบ้านกลาง แต่ไม่มีใครเรียกและไม่เป็นที่รู้จัก
ปี พ.ศ. 2480 ทางราชการจึงได้เปลี่ยนชื่อกลับไปใช้ชื่อตามเมืองโบราณ คือ เมืองสอง ดังนั้นจึงเปลี่ยนจากอำเภอบ้านกลางเป็นอำเภอสอง มาจนถึงปัจจุบัน
อำเภอสองตั้งอยู่ทางทิศเหนือสุดและมีพื้นที่มากที่สุดของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
อำเภอสองเป็นภูมิประเทศที่เป็นภูเขาและป่าไม้ประมาณร้อยละ70 ของพื้นที่ ตัวอำเภอมีความสูงประมาณ 180 เมตร จากระดับน้ำทะเลปานกลาง โดยจุดสูงที่สุดอยู่ที่บริเวณดอยหลวง(อยู่ในตำบลสะเอียบ จุดแบ่งเขตแดนระหว่างจังหวัดแพร่และจังหวัดน่าน)สูงประมาณ 1,300 เมตร จากระดับน้ำทะเลปานกลาง
เนื่องจากอำเภอสองตั้งอยู่ในภูมิประเทศที่มีภูเขาล้อมรอบทำให้ฤดูร้อนจะมีอากาศร้อนอบอ้าว อุณหภูมิสูงสุดเฉลี่ยประมาณ 35-40 องศาเซลเซียส และฤดูหนาวจะมีอากาศหนาวถึงหนาวจัด อุณหภูมิต่ำสุดในแต่ละปีประมาณ 5-10 องศาเซลเซียส ส่วนฤดูฝนจะมีฝนเฉลี่ยต่อปี ประมาณ 1,000 - 1,500 มิลลิเมตร
อำเภอสองแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 8 ตำบล 85 หมู่บ้าน ได้แก่
ท้องที่อำเภอสองประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 9 แห่ง ได้แก่
ทำการเกษตร (ปลูกข้าวนาปี ข้าวโพด มะขามหวาน มะม่วง ถั่วเหลือง ลำไย ถั่วลิสง ถั่วเขียว อ้อย) เลี้ยงสัตว์ คือ ไก่ สุกร โค กระบือ ม้า ห่าน ช้าง
อาชีพเสริม.
ธุรกิจอุตสาหกรรมขนาดย่อม คือ สุรากลั่นชุมชน ผลิตสุราแช่ ผลิตภัณฑ์จากกระดาษสา ผลิตภัณฑ์ไม้ไผ่ ทอผ้าพื้นเมือง ขนม แหนม ปลาร้าอบ น้ำพริก
มีธนาคารจำนวนสองแห่ง ได้แก่ ธนาคารออมสินและ ธกส.
มีโรงพยาบาลจำนวนหนึ่งแห่ง ได้แก่ โรงพยาบาลสอง
ทางบก ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 103, 1120, 1154
อำเภอร้องกวาง
ร้องกวาง  เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดแพร่ ในปัจจุบันอำเภอร้องกวางมีอายุในการจัดตั้งเป็นอำเภอครบ 113 ปี (พ.ศ. 2452 - 2565)
อำเภอร้องกวางเป็นหมู่บ้านเล็กๆ ในท้องที่อำเภอเมืองสอง ตั้งอยู่ในป่าเรียกว่า "บ้านร้องกวาง" คำว่า "ร้อง" เป็นภาษาท้องถิ่นหมายความว่าทางน้ำเดินหรือร่องที่มีน้ำขังส่วนคำว่า "กวาง" หมายความถึงสัตว์ป่าสี่เท้าชนิดหนึ่งโดยที่หมู่บ้านแห่งนี้มีร่องน้ำหรือลำห้วยไหลผ่านโดยตลอด จึงอุดมไปด้วยต้นไม้นานาชนิดมีสภาพเป็นป่าทึบ เป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่าหลายชนิด โดยเฉพาะมีกวางเป็นฝูง ๆ ลงมากินน้ำ เล่นน้ำในลำห้วยนี้เป็นประจำ ลำห้วยนี้จึงได้ชื่อว่า "ลำห้วยร้องกวาง"