pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
อำเภออาจสามารถตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2440 ในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) มีนายอำเภอท่านแรกคือ ขุนมัณฑลานุการ(ชม) อำเภออาจสามารถ แต่เดิมนั้นชื่อ อำเภอสระบุศย์ ซึ่งตั้งตามชื่อลักษณะของหนองน้ำ ที่อยู่หลังที่ว่าการอำเภอ (ปัจจุบันหนองน้ำนี้มีชื่อว่า หนองหูลิง) แต่ก่อนนั้นหนองน้ำแห่งนี้ มีดอกบัวสีแดงขึ้นอยู่เต็ม เมื่อตั้งอำเภอครั้งแรกจึงขนานนามว่า อำเภอสระบุศย์ ต่อมาในปี พ.ศ. 2456 ร.ต.ท.อุ่ม ภมรสูตร นายอำเภอสมัยนั้นเห็นว่าราษฏรส่วนใหญ่ขาดความรู้ ความสามารถในด้านต่างๆ เนื่องจากขาดการศึกษาไม่กระตือรือร้นในกิจกรรมต่างๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งขาดความร่วมมือ ร่วมใจในการพัฒนาทั้งต่อกิจการของราษฏรด้วยกันเองและกับทางราชการจะประกอบการสิ่งสดก็ไม่สำเร็จ ดังนั้น เพื่อเป็นการกระตุ้นเตือนให้ราษฏรตื่นตัว และมีความกระตือรือร้นในการพัฒนากิจกรรมต่างๆ ให้สำเร็จลุล่วงไปด้วยดี จึงเปลี่ยนชื่อมาเป็นอำเภออาจสามารถในปัจจุบัน
อำเภออาจสามารถตั้งอยู่ทางตอนกลางของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังนี้
อำเภออาจสามารถแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 10 ตำบล 139 หมู่บ้าน ได้แก่
ท้องที่อำเภออาจสามารถประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 11 แห่ง ได้แก่
อาจสามารถมีสภาพพื้นที่โดยทั่วไปเป็นที่ราบสูง ป่าไม้เป็นป่าโปร่ง ลักษณะดินปนทราย และมีฝนตกน้อย ป่าสงวนในเขตอำเภอมีสองแห่ง ได้แก่ ป่าคำใหญ่-คำขวาง มีพื้นที่ 17,431 ไร่ และป่าดงหนองกล้า มีพื้นที่ 6,562 ไร่ เป็นป่าโปร่ง ส่วนแหล่งน้ำสำคัญของอำเภอนี้ คือ แม่น้ำชี ลำห้วยยางเฌอ และลำห้วยไส้ไก่
ประชากรทั้งสิ้น 75,463 คน เป็นชาย 37,667 คน และหญิง 37,796 คน มีครัวเรือนทั้งหมด 15,968 ครัวเรือน ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรมและหัตถกรรม
ไอที สแควร์
ไอที สแควร์  เป็นศูนย์การค้าเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ และเทคโนโลยีสารสนเทศ เหมือนกับพันธุ์ทิพย์พลาซ่า ,เซียร์ รังสิต
ตั้งอยู่ที่แยกหลักสี่ บนถนนแจ้งวัฒนะ ตัดกับ ถนนกำแพงเพชร 6 ถนนวิภาวดีรังสิต แขวงตลาดบางเขน เขตหลักสี่ และริมทางรถไฟสายเหนือ ใกล้กับสถานีรถไฟหลักสี่
เปิดทำการเมื่อวันที่ 23 ธันวาคม พ.ศ. 2548 โดยมุ่งเน้นในการขายสินค้าเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ และ เทคโนโลยีสารสนเทศ แต่ยังคงมีส่วนบันเทิงเพื่อคนทั่วไปอยู่ด้วยเช่นกัน โดยได้รับการสนับสนุนและให้คำปรึกษาการดำเนินโครงการจากเขตอุตสาหกรรมซอฟต์แวร์ประเทศไทย
ก่อนหน้านี้ ไอที สแควร์ เคยเป็นศูนย์การค้าที่มีชื่อว่า "หลักสี่ พลาซ่า" โดยเคยเกิดเหตุการณ์เพลิงไหม้ในปี พ.ศ. 2536 ทำให้ปิดตัวลงชั่วคราวและได้กลับมาให้บริการใหม่
IT Square
มืออสูรล่าปิศาจ
มืออสูรล่าปีศาจ เป็นการ์ตูนญี่ปุ่นที่แต่งโดย โช มาคุระ และวาดโดย ทาเคชิ โอกาโนะ เริ่มลงตีพิมพ์ในนิตยสารโชเน็นจัมป์รายสัปดาห์ ตั้งแต่ฉบับที่ 38 พ.ศ. 2536 จนถึงฉบับที่ 26 พ.ศ. 2542 เนื้อเรื่องเป็นแนวตลกขบขัน เกี่ยวกับ คุณครูนูเบ ผู้ใช้ "มืออสูร" ปกป้องเหล่านักเรียนให้พ้นจากเงื้อมมือของวิญญาณร้ายและภูตผีปีศาจ ซึ่งได้รับความนิยมอย่างมากจนมีการสร้างเป็นอนิเมะ โดยเริ่มออกอากาศที่ประเทศญี่ปุ่น ทางสถานีทีวีอาซาฮี ตั้งแต่วันที่ 13 เมษายน พ.ศ. 2539 จนถึงวันที่ 21 มิถุนายน พ.ศ. 2540 มีความยาวทั้งสิ้น 48 ตอน ส่วนตอนที่ 49 "เรื่องราวของมืออสูรนูเบ" ซึ่งเป็นตอนพิเศษ ได้ออกอากาศในวันที่ 7 สิงหาคม พ.ศ. 2540 นอกจากนี้ยังมีตอนพิเศษที่ฉายในโรงภาพยนตร์ 3 ตอน และจัดจำหน่ายในรูปแบบ OVA อีก 3 ตอนด้วย
ในประเทศไทย มืออสูรล่าปีศาจ ได้ลงตีพิมพ์ในนิตยสารซีคิดส์ ของสำนักพิมพ์สยามอินเตอร์คอมิกส์ ส่วนฉบับอนิเมะ ออกวางจำหน่ายในรูปแบบวีซีดีลิขสิทธิ์โดย TIGA
ฮิโรชิ นักเรียนระดับชั้น ป.5 ย้ายเข้ามาเรียนที่โรงเรียนประถมโดโมริ เนื่องจากปัญหาทางด้านนิสัยส่วนตัว ฮิโรชิได้อยู่ในห้อง ป.5/3 ซึ่งมีครูประจำชั้นชื่อ "นูเอโนะ เมสุเกะ" ซึ่งมีข่าวลือว่าเป็นอาจารย์ที่มีพลังวิญญาณ ทีแรกฮิโรชิก็ไม่เชื่อคิดว่าเป็นเรื่องงมงาย แต่ครูนูเอโนะ หรือที่เหล่านักเรียนในชั้นเรียกว่า "นูเบ" ก็พิสูจน์ให้เห็นว่าสิ่งที่เหล่านักเรียนลือกันนั้นเป็นเรื่องจริง นูเบ ใช้มืออสูรที่อยู่ข้างซ้ายช่วยกำจัดปีศาจที่สิงอยู่ในตัวฮิโรชิซึ่งเป็นสาเหตุที่ทำให้ฮิโรชิเป็นเด็กก้าวร้าวได้สำเร็จ จึงทำให้ฮิโรชินับถือในตัวของนูเบเป็นอย่างมาก
สิ่งที่นูเบใช้เป็นเครื่องมือในการจัดการเหล่าภูติผีปีศาจนั่นก็คือ "มืออสูร" ซึ่งมืออสูรนี้ก็คือปีศาจที่แข็งแกร่ง แต่ถูกสะกดจากอาจารย์มินาโกะ อาจารย์ของนูเบสมัยประถม ซึ่งนูเบมีความหวังที่ต้องการจะช่วยให้วิญญาณของอาจารย์มินาโกะออกจากมืออสูร เพื่อที่จะได้ไปสู่สุคติ นูเบได้เจอกับคู่ต่อสู้ที่แข็งแกร่งสูสีกับตนคือปีศาจจิ้งจอกทามาโมะ ซึ่งต้องการหัวกะโหลกของฮิโรชิเพื่อให้วิชาแปลงร่างของเขาบรรลุผลสำเร็จ แม้ว่าทามาโมะจะแข็งแกร่ง แต่เขาก็แพ้ให้กับนูเบ ทำให้ทามาโมะเปลี่ยนจุดประสงค์มาเป็นศึกษาความลับของความแข็งแกร่งของพลังที่นูเบใช้ปกป้องนักเรียน และจากศัตรูก็เปลี่ยนมาเป็นคู่แข่ง หลายครั้งที่ทั้งคู่ร่วมมือกันกำจัดปีศาจ
นอกจากทามาโมะแล้ว นูเบยังต้องผจญกับเจ้าหญิงหิมะชื่อยูคิเมะ ที่ตามตื๊ออยู่ตลอดเวลาด้วย แต่ทั้งคู่ก็เป็นคู่หูที่เข้าขากันเป็นอย่างดี ยูคิเมะนั้นรักนูเบอย่างสุดหัวใจ แต่นูเบยังไม่ยอมรับยูคิเมะเสียที วันหนึ่ง ปีศาจบากิที่อยู่ในมืออสูรของนูเบได้ออกมาจากมือของนูเบ ปีศาจร้ายที่แข็งแกร่งที่สุด นูเบร่วมมือกับทามาโมะแล้วก็ยูคิเมะเข้าต่อสู้แต่ก็ไม่อาจต้านทานความแข็งแกร่งของบากิได้เลยแม้แต่น้อย แต่เนื่องจากว่านูเบได้ความช่วยเหลือจากมิงกิ ซึ่งเป็นน้องสาวของบากิ ทำให้บากิซึ่งแม้เป็นปีศาจแต่ก็ไม่อยากจะทำร้ายน้องสาวตัวเองยอมสงบลง และกลับไปเป็นมืออสูรของนูเบอีกครั้ง
เวลาผ่านไป 1 ปี มีจดหมายมาจากโรงเรียนอื่นมาขอให้นูเบย้ายไปสอนที่นั่น เนื่องจากมีผีร้ายมากมาย เพื่อปกป้องเด็กนักเรียน นูเบจึงจำใจต้องอำลาจากเด็กนักเรียนที่เขารักและผูกพัน โดยเขาย้ายไปพร้อมกับยูคิเมะ ซึ่งทั้งคู่ได้แต่งงานกัน และการผจญภัยครั้งใหม่ของนูเบก็จะเริ่มต้นอีกครั้งที่โรงเรียนใหม่แห่งนั้น
"ดูรายละเอียดเพิ่มเติมในตัวละครในเรื่องมืออสูรล่าปีศาจ"
สมาธิ (ศาสนาพุทธ)
สมาธิ (meditation) แปลตามบาลีว่า ความตั้งใจมั่น สมาธิในความหมายของพจนานุกรม แปลว่า ที่ตั้งมั่นแห่งจิต การทำสมาธิในทางพุทธศาสนาเรียกว่าสมถะ
ซูเฟนทานิล
ซูเฟนทานิล  เป็นยาที่ถูกจัดอยู่ในกลุ่มยาบรรเทาปวดประเภทโอปิออยด์ ในหลายประเทศใช้ชื่อว่า Sufentanyl
ซูเฟนทานิลถูกทำตลาดในชื่อทางการค้าที่แตกต่างกันหลายชื่อเช่น ซูเฟนตา (Sufenta) ข้อบ่งใช้หลักของยาตัวนี้คือ ใช้บรรเทาอาการปวดในคนไข้วิกฤตบริบาลและคนไข้ผ่าตัดโดยใช้ในช่วงเวลาสั้นๆ มันมีคุณสมบัติในการทำให้สงบช่วยบรรเทาปวด และระงับความรู้สึกในระหว่างการผ่าตักได้ดี
ช่องทางการให้ยา.
โดยการฉีดเข้าเส้นภายใต้การดูแลของแพทย์อย่างใกล้ชิดเพราะยาตัวนี้มีผลข้างเคียงกดการหายใจ และอาจเป็นสาเหตุให้หยุดการหายใจได้
ธรรมกาย  คือพระกายหนึ่งของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าปรากฏอยู่ในทั้งนิกายเถรวาทและมหายาน
ในทางนิกายเถรวาท.
เถรวาท หมายถึง คณะสงฆ์กลุ่มที่ยึดคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ทั้งถ้อยคำ และเนื้อความที่ท่านสังคายนาไว้โดยเคร่งครัด ตลอดจนรักษาแม้แต่ตัวภาษาดั้งเดิมคือภาษาบาลี คำว่าธรรมกายในนิกายเถรวาทนั้น มีผู้ให้คำจำกัดความไว้หลายนัยยะ เช่น สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ประยุทธ์ ปยุตฺโต) กล่าวว่าธรรมกายหมายถึง
หลักฐานคัมภีร์เถรวาท.
พระไตรปิฎกเถรวาท.
ในพระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย (2525) ซึ่งจัดพิมพ์โดยมหามกุฏราชวิทยาลัย มีปรากฏคำว่า "ธรรมกาย" อยู่ 4 แห่ง โดยส่วนใหญ่อยู่ในพระสูตร ดังนี้
"1. ที.ปา. อัคคัญญสูตร 11/55/91-92 "
ในทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค หน้า 92 ฉบับบาลี ปี พ.ศ. 2525 ได้กล่าวถึง "ธรรมกาย" ว่า
"ดูก่อนวาเสฏฐะ อันว่า คำว่า "ธรรมกาย" ก็ดี "พรหมกาย" ก็ดี "ธรรมภูต" ก็ดี ผู้ที่เป็นธรรมก็ดี หรือ "พรหมภูตะ" ผู้ที่เป็นพรหมก็ดี นี้แหละเป็นชื่อของเราตถาคต"
"2. ขุ.อป. อัตถสันทัสสกเถราปทาน อปทาน 32/139/243 "
ในขุททกนิกาย อปทาน เล่มที่ 32 ข้อ 139 หน้า 243 บรรทัดที่ 1 ฉบับบาลี ปี 2525 ได้กล่าวถึง "ธรรมกาย" ว่า
"บุคคลใดยัง "ธรรมกาย"ให้สว่างแล้วทั้งสิ้น อันเป็นบ่อเกิดแห่งรัตนะทั้งหลาย อันบุคคลทั้งหลายไม่มีผู้ใดจะทำร้ายได้ ใครเล่าเมื่อเห็นแล้วจะไม่ปลาบปลื้มยินดีนั้น ไม่มี"
"3. ขุ.อป. ปัจเจกพุทธาปทาน 32/2/20 "
ในขุททกนิกาย อปทาน เล่มที่ 32 ข้อ 2 หน้า 20 บรรทัดที่ 9 ฉบับบาลี ปี 2525 ได้กล่าวถึงว่า
"พระปัจเจกพุทธเจ้าทั้งหลาย ผู้สยมภู ทรงเป็นผู้มีธรรมอันใหญ่ มี "ธรรมกาย" มาก"
"4. ขุ.อป. มหาปชาบดีโคตรมีเถรีอปทาน 33/157/284 "
ในขุททกนิกาย อปทาน เล่มที่ 33 ข้อ 157 หน้า 284 บรรทัดที่ 12 ฉบับบาลี ปี 2525 ได้กล่าวถึง "ธรรมกาย" ไว้ว่า
"ข้าแต่พระสุคต รูปกายของพระองค์นี้ อันหม่อมฉันยังให้เติบโตแล้ว แต่ "ธรรมกาย" อันน่ารื่นรมย์ของหม่อมฉัน พระองค์ให้เติบโตแล้ว"
และในพระไตรปิฎกฉบับหลวง (2514) เล่มที่ 26 หน้า 334 มีปรากฏคำว่า "ธรรมกาย" ดังนี้
"5. พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย สรภังคเถรคาถา ข้อ 365"
คัมภีร์อื่น ๆ.
"หนังสือมิลินทปัญหา (ฉบับแปลในมหามกุฏราชวิทยาลัย) สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช (จวน อุฏฐายี) มีความข้อความเกี่ยวกับ ธรรมกาย ดังนี้"
ในทางนิกายมหายานและนิกายอื่น ๆ.
มหายาน แต่เดิมคือนิกายมหาสังฆิกะแยกออกจากเถรวาทเมื่อครั้งสังคายนาครั้งที่ 2 (พ.ศ. 100)และพัฒนามาเป็นมหายานในสมัยต่อมา โดยยึดตามคำสอนของครูอาจารย์รุ่นหลัง พัฒนากายอีกหนึ่งกาย ขึ้นจากกายในเถรวาทที่มีเพียงสองกาย เพิ่มขึ้นมาอีกหนึ่งกายคือสัมโภคกาย เป็นแนวคิดตรีกายเป็น นิรมาณกาย สัมโภคกาย และธรรมกาย
ธรรมกาย ในมหายานกล่าวว่าธรรมกายเป็น กายที่แท้จริงของพระพุทธเจ้า เป็นแก่นแท้ เป็นสัจจธรรม ที่ดำรงอยู่ไม่มีวันสลาย เป็นกายหนึ่งในสามของพระพุทธเจ้าและมีความสำคัญอย่างสูงสุด ไม่สามารถองเห็นได้ ไร้ลักษณะ เป็นอจินไตย(ไม่สามารถนึกหรือคาดเดาได้) มีความเป็นเช่นนั้นเอง(ตถตา) เป็นอมลวิญญาณ(จิตเดิมจิตแท้ของสรรพชีวิต) ทั้งนี้เพราะเป็นอสังขตธรรม พ้นแล้วจากเหตุปัจจัย จึงไม่เกิด และเมื่อไม่มีการเกิดจึงไม่มีการตาย ไม่สะอาด ไม่สกปรก เสมอภาค ไม่เพิ่มลด ไม่ใช่รูปและนามแบบในภพสามที่ยังเป็นอนัตตา ด้วยเหตุนี้ แม้มี (อมลวิญญาณ) ก็เหมือนไม่มี แม้จะว่าไม่มีแต่ก็มี เป็นศูนยตา คือว่างจากกิเลสทั้งปวงอย่างแท้จริง มีความเป็นหนึ่งเดียวไม่มีสอง ไม่มีการแบ่งแยก พระพุทธเจ้า พระโพธิสัตว์ และสรรพสัตว์ทั้งหลายนั้น ล้วนเป็นสิ่งสมมุติ และธรรมกายยังสัมพันธ์กับเรื่องราวของ ตถาคตครรภ์, พุทธภาวะ, นิรวาณ(นิพพาน),ธรรมธาตุ ซึ่งระบุชัดเจนว่า ธรรมกายนั้นเป็นอัตตาที่บริสุทธิ์ และเป็นอัตตาในระดับโลกุตระ
ไวพจน์ของคำว่าธรรมกาย.
ไวพจน์หรือคำที่ต่างรูปแต่มีความหมายคล้ายคลึงกัน สำหรับคำว่าธรรมกายนั้น มีไวพจน์ เช่น ศูนยตา(สุญญตา) ,ตถาคตา,ยถาภูตตา, นิรวาณ(นิพพาน) ,สัสสตา,สทิสตา,สัจจตา,นิโรธ, ธรรมธาตุ , พุทธกาย , ตถาคตกาย, พุทธตา, ธัมมตาพุทธ,ตถาคตคัพภ์ ,จิต และ อาลยวิญญาณ(จิตเดิมแท้) เป็นต้น
ในทางพุทธศาสนามหายานมีแนวคิดเรื่องกายของพระพุทธเจ้านั้นแบ่งได้เป็น 3 ประเภทคือ
พระธรรมกายพุทธเจ้า.
พระธรรมกายพุทธเจ้า(法身佛) คือพระนามหนึ่งของพระไวโรจนพุทธะ ผู้เป็นอาทิพุทธะ หรือพระปฐมพุทธเจ้าตามความเชื่อของพุทธศาสนานิกายมหายานและวัชรยาน หรือในอีกหลายพระนามเช่น พระมหาไวโรจนะประภาพุทธเจ้า(大毘盧遮那遍照佛) พระมหาสูรยตถาคต(大日如來) มีความหมายโดยรวมว่า พระพุทธเจ้าทรงมีกายธรรม (ธรรมกาย) ที่ส่องสว่างด้วยรัศมีแห่งปัญญาญาณ ฉายส่องไปทั่วธรรมธาตุโดยไร้สิ่งกีดขวาง และพระไวปุลยกายพุทธเจ้า (廣博身佛) หมายถึง พระพุทธเจ้าซึ่งมีพระวรกายกว้างขวางไพบูลย์ (ครอบคลุมซึ่งสรรพสิ่ง)
พระธรรมกายพุทธเจ้ามีความเป็นเอกภาพเท่านั้นและพ้นจากสิ่งที่ปรุงแต่งเป็นสภาพไม่ปรุงแต่งอันแท้จริง พ้นจากรูปลักษณะตัวตนในภพสาม(อัตตาในระดับโลกียะ) เพราะธรรมกายเป็นอัตตาในระดับโลกุตระ ซึ่งตรงกับสภาวะแห่งนิพพานในคัมภีร์มหาปรินิรวาณของจีนที่กล่าวว่า นิพพานมีสภาวะแห่งความเป็นนิจจัง สุขขัง อัตตา และบริสุทธิ์ ส่วนพระไตรปิฎกและอรรถกถาแปล ฉบับมหามกุฏราชวิทยาลัย ขุททกนิกาย จริยาปิฎก (ปกิณฺณกกถา) ปรมัตถทีปนี เล่ม 51 หน้า 324 กล่าว่า ธรรมกายเป็นอัตตา นอกจากนี้ ธรรมกายยังมีความเกี่ยวเนื่องด้วยศูนยตา สามารถแทรกซึมไปได้ทุกส่วนในจักรวาล และเป็นกายที่แท้จริงของทุกสรรพสัตว์ทั้งหลาย
พระธยานิพุทธะ.
ความเชื่อในพระพุทธเจ้าของฝ่ายมหายานและฝ่ายเถรวาทมีเนื้อหาสรุปย่อๆ ได้ดังนี้ ฝ่ายมหายานเชื่อว่า อาทิพุทธ (ชื่อพระพุทธเจ้า) เป็นพระพุทธเจ้าที่อุบัติขึ้นพร้อมกับโลก หรือเรียกว่า ธรรมกาย เป็นต้นกำเนิดแห่งพระพุทธเจ้าทั้งหลายทั้งจักรวาลที่เรียกว่า พระธยานิพุทธะ
พุทธศาสนตามแบบนิกายวัชรยาน พระธยานิพุทธะ จะประกอบด้วยพระพุทธเจ้าที่สำคัญ 5 พระองค์คือ
พุทธศาสนาแบบมหายาน(แบบจีน, ญี่ปุ่น และ เกาหลี) จะประกอบด้วยพระธยานิพุทธะคือ พระอมิตาภพุทธะ หรือบางแห่งอาจจะนับถือ พระไวโรจนพุทธะ โดยถือว่าเป็นพระพุทธเจ้าสูงสุด ไม่เหมือนอย่างในนิกายวัชรยาน ของเนปาลและธิเบตที่ถือว่าพระธยานิพุทธเจ้าที่สำคัญนั้นมี 5 พระองค์
พระปฏิมาของพระไวโรจนะพุทธเจ้า.
ธรรมกาย ในที่นี้หมายถึง ตัวแทนของความจริงสากล เป็นตัวแทนของอากาศธาตุ ธรรมกายนั้นมีความหมายอีกประการหนึ่งก็คือ พระพุทธเจ้านั้นมีกายคือ ธรรมะ คือความจริงในฝ่ายมหายานนั้น กำหนดพุทธศิลป์รูปแบบของพระไวโรจนะ(พระธรรมกาย)ในความหมายของความจริงแท้ ซึ่งสะท้อนว่า ธรรมกายไม่ใช่ตัวตนในระดับโลกียะ แต่เป็นตัวตนในระดับโลกุตระ ที่มีสีขาวเป็นสัญลักษณ์ รัศมีธรรมเป็นสีน้ำเงินอ่อน ประทับอยู่ในท่าธรรมจักรพุทธาที่แสดงโดยนิ้วพระหัตถ์มาวงล้อมกัน อันหมายถึงกงล้อธัมมจักกัปปวัตนสูตรหรือความจริงแท้ ที่ยังคงหมุนอยู่ตลอดเวลาท่านั่งขัดสมาธิทรงเครื่องจักรพรรดิ เป็นสัญลักษณ์ของอำนาจและความกล้าหาญ มีความหมายถึงความจริงแท้ (ต่อมาฝ่ายเถรวาทถอดมาเป็นพระพุทธรูปทรงเครื่องจักรพรรดิ)
เสียงประจำพระองค์คือ โอม เสียงที่หมายถึง ความจริงแท้ ความสัมบูรณ์ หรือ ความเป็นอมตะนิรันดร
คำสอนเรื่องธรรมกายของคณาจารย์นิกายเซน.
เว่ยหล่าง(พระสังฆปริณายกแห่งนิกายเซนองค์ที่ 6).
“….อาตมาก็จะได้กล่าวแก่ท่านทั้งหลายถึงเรื่องตรีกายของพระพุทธเจ้าแห่งจิตเดิมแท้สืบไป เพื่อท่านทั้งหลายจะสามารถเห็นกายทั้งสามนี้ และจะเห็นแจ้งในจิตเดิมแท้อย่างชัดเจน จงตั้งใจฟังให้ดี และว่าตามดังๆ พร้อมกันทุกคนเหมือนที่อาตมาจะว่านำ “ด้วยกายเนื้อของเรานี้ เราขอถือที่พึ่งในธรรมกายอันบริสุทธิ์ (คือกายแก่น)ของพระพุทธเจ้า…”
ท่านผู้คงแก่เรียนทั้งหลาย กายเนื้อของเรานี้ อาจเปรียบได้กับโรงพักแรม, ดังนั้นเราจึงไม่สามารถยึดเอาเป็นที่พึ่ง, ในภายในจิตเดิมแท้ของเรา เราอาจหาพบกายทั้งสามนี้ และเป็นของสาธารณะทั่วไปสำหรับทุกคน แต่เนืองจากใจ (ของคนธรรมดาสามัญ) ทำกิจอยู่ด้วยความรู้ผิด เขาจึงไม่ทราบถึงธรรมชาติแท้ในภายในกายของเขา ผลจึงเกิดขึ้นมีว่าเขาไม่รู้จักตรีกายภายในตัวของเขาเอง (มิหนำซ้ำยังเชื่อผิด) ว่าตรีกายนั้น เป็นสิ่งที่แสวงหาจากภายนอก, ท่านจงตั้งใจฟังเถิด อาตมาจะแสดงให้เห็นว่าตัวท่านเอง ท่านจะพบกายเป็นปรากฏการณ์ อันแสดงออกของจิตเดิมแท้ อันเป็นสิ่งไม่อาจพบได้จากภายนอก…”
“จิตเดิมแท้ของเราเป็นของบริสุทธิ์ ทุกสิ่งทุกอย่างเป็นเพียงการแสดงออกของจิตนี้ กรรมดีกรรมชั่วเป็นเพียงผลของความคิดดีและคิดชั่วตามลำดับฉะนั้น ภายในจิตเดิมแท้ สิ่งทุกสิ่ง (ย่อมบริสุทธิ์จริงแท้) เหมือนกับสีของท้องฟ้ากับดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ ซึ่งเมื่อเมฆผ่านมาบัง ความแจ่งนั้นดูประหนึ่งว่า ถูกทำให้มัวไป แต่เมื่อเมฆเคลื่อนไปแล้ว ความแจ่มแจ้งกลับมาปรากฏอีก และสิ่งต่างๆ ก็ได้รับแสงมาส่องมาเต็มอย่างเดิม. ….จิตชั่วเปรียบกับเมฆ ความรู้แจ้งแทงตลอดและปัญญาของเราเปรียบเหมือนดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ตามลำดับ เมื่เราพัวพันอยู่กับอารมณ์ภายนอก จิตเดิมแท้ของเรา ก็ถูกบดบังไว้ ด้วยความรู้สึกที่ติดรสของอารมณ์ ซึ่งย่อมจะปิดกั้นความรู้แจ้งแทงตลอดและปัญญาของเราไว้มิให้ส่องแสงออกมาภายนอกได้
แต่เผอิญเป็นโชคดีแก่เราอย่างเพียงพอที่ได้พบกับครูผู้รอบรู้ละอารีที่ได้นำธรรมะอันถูกต้องตามธรรมาให้เราทราบ จึงสามารถกำจัดอวิชชาและความรู้ผิดเสียได้ด้วยน้ำพักน้ำแรงของเรา จนถึงกับเราเป็นผู้รู้แจ้งสว่างไสวทั้งภายในและภายนอก และธรรมชาติแท้ของสิ่งทั้งปวงปรากฏตัวมันเออยู่ในภายในจิตเดิมของเรา นี่แหละคือสิงที่บังเกิดขึ้นแก่บุคคลผู้ได้เผชิญหน้ากันกับจิตเดิมแท้ และนี่แหละคือสิ่งซึ่งเรียก ธรรมกายอันบริสุทธิ์ของพระพุทธเจ้า…”
ฮวงโป.
“ธรรมกายที่แท้จริงของพุทธะ ย้อมเหมือนความว่าง เป็นวิธีกล่าวอีกอย่างหนึ่งที่จะกล่าวว่า ธรรมกายคือความว่าง หรือความว่างคือธรรมกาย ก็ตาม คนทั้งหลายมักอวดอ้างว่า ธรรมกาย มีอยู่ในความว่าง และ ความว่าง บรรจุไว้ซึ่ง ธรรมกาย นี้เป็นเพราะเขาไม่รู้แจ้งเห็นจริงว่า สิ่งทั้งสองนั้นเป็นเพียงสิ่งเดียวและอันเดียวกัน แต่ถ้าพวกเธอจำกัดความลงไปว่า ธรรมกายนั้น เป็นสิ่งใดสิ่งหนึ่งที่ตั้งอยู่ ถ้าเป็นเช่นนั้น ถ้าเป็นเช่นนั้นก็ไม่ใช่ความว่าง ...”
“คำทั้งสองนี้ ไม่แตกต่างจากกันและกันเลย หรือนัยหนึ่งก็คือไม่มีความแตกต่างใดๆ ในระหว่างสามัญสัตว์ทั้งปวงกับพระพุทธเจ้าทั้งหลาย หรือระหว่างสังสารวัฏกับพระนิพพาน หรือระหว่างโมหะกับโพธิ…”
“พุทธะองค์หนึ่งๆ มี 3 กาย โดยคำว่า ธรรมกาย ย่อมหมายถึง ธรรมะ(ธรรมดา)ของธรรมกายนั้น ไม่อาจจะแสวงหาได้โดยทางการพูดหรือโดยทางการฟัง หรือโดยทางหนังสือ ไม่มีอะไรที่อาจจะพูด หรือทำให้เป็นลายลักษณ์อัหษรเป็นรูปเป็นร่างขึ้นมาได้ มีอยู่ก็แต่ความว่างแห่งสภาวะธรรมดาที่แท้จริงของทุกสิ่งทุกสิ่ง ซึ่งเป็นอยู่เองอันมีอยู่ในทุกที่ทุกหนทุกแห่ง และไม่มีอะไรไปมากกว่านั้นอีก…”
ธรรมกายในนิกายชินงอน.
นิกายชินงอนหรือชินกอนเป็นนิกายหนึ่งในประเทศญี่ปุ่นตามแบบพุทธศาสนาลัทธิตันตระและได้รวมเอาความเชื่อของลัทธิชินโตเข้าไว้ด้วย โดยนิกายชินงอน เห็นว่า ธรรมกายเป็นตัวตน(อัตตา) เป็นการแสดงตัวของสงสาร และเป็นเครื่องป้องกัน มนุษย์จากการกระทำชั่ว โดยการชอบธรรมให้ ธรรมกายไม่ใช่การปราศจากตัวตนและเหนือธรรมชาติ ธรรมกายไม่ใช่ไร้รูป แต่เป็นแก่นสารที่แท้จริง เป็นความจริงและเที่ยงแท้ ธรรมกายเป็นศูนย์รวมของจักรวาล ธรรมกายแสดงออกเป็นตัวตนได้ในโลกนี้และโลกอื่นๆ ธรรมกายเป็นการตรัสรู้ภายในร่างกายของพระพุทธเจ้า สำหรับคนที่เต็มไปด้วยอวิชชาธรรมกายจะปราศจากรูป แต่สำหรับคนที่เข้าใจและมีปัญญาธรรมกายจะมีตัวตน
หลักฐานคัมภีร์มหายาน.
พระไตรปิฎกภาษาจีน.
มัญชุศรีปรัชญาปารมิตาสูตร (文殊師利所說般若波羅蜜經).
爾時世尊告文殊師利：「汝今真實見如來乎？」文殊師利白佛言：「世尊！如來法身本不可見，我為眾生故來見佛。佛法身者不可思議，無相無形，不來不去，非有非無，非見非不見，如如實際，不去不來，非無非非無，非處非非處，非一非二，非淨非垢，不生不滅。我見如來亦復如是。」
พระผู้มีพระภาคตรัสกะพระมัญชุศรีว่า “บัดนี้ เธอได้เห็นตถาคตอย่างแท้จริงหรือไม่?” พระมัญชุศรีทูลว่า “พระผู้มีพระภาค! ธรรมกายแห่งพระตถาคตแต่เดิมมาก็ไม่อาจเห็นได้ เพื่อสรรพสัตว์เป็นเหตุข้าพระองค์จึงมาทัศนาพระพุทธองค์ ธรรมกายของพระองค์นั้นเป็นอจินไตย(นึกคิดเอาไม่ได้) ไร้ลักษณะ ไร้รูปร่าง มิได้มาแลมิได้ไป มิใช่มีแลมิใช่ไม่มี มิใช่เห็นแลมิใช่ไม่เห็น ดั่งตถตา (ความเป็นไปอย่างนั้นเอง) ที่ไม่ได้มาและไม่ได้ไป มิใช่การปราศจาก และมิใช่การไม่ปราศจาก มิใช่สถานที่แลมิใช่การไม่ใช่สถานที่ มิใช่การเป็นหนึ่ง มิใช่การเป็นสอง มิใช่ความบริสุทธิ์ มิใช่มลทิน ไม่เกิดไม่ดับ ข้าพระองค์ทัศนาพระตถาคตอยู่อย่างนี้พระเจ้าข้า
พระวิศวภัทร เสี่ยเกี๊ยก.มัญชุศรีปรัชญาปารมิตาสูตร,2553
ธรมธาตุปรกฤตยอวตารสูตร (入法界體性經).
文殊師利。所言佛者。即是法界。於彼諸力無畏。亦是法界。文殊師利。我不
見法界有其分數。我於法界中。不見此是凡夫法。此是阿羅漢法。辟支佛法。及諸佛
法。其法界無有勝異。亦無壞亂。文殊師利。譬如恒河。若閻摩那。若可羅跋提河。
如是等大河入於大海。其水不可別異。如是文殊師利。如是種種名字諸法。入於法界
中無有名字差別。
มัญชุศรี อันคำว่า พุทธะก็คือ ธรรมธาตุ ในบรรดาพละ เวสารัชชะทั้งหลาย ก็คือธรรมธาตุ
มัญชุศรี ตถาคตไม่เห็นธรรมธาตุว่ามีการแบ่งคำนวณนับ ท่ามกลางธรรมธาตุ ตถาคตไม่
เห็นว่าสิ่งนี้คือบุถุชนธรรม ว่านี้คืออรหันตธรรม ว่าสิ่งนี้คือปัจเจกพุทธธรรมและว่าคือพุทธธรรมทั้ง
ปวง ธรรมธาตุนั้นไร้ซึ่งความดีเลิศหรือแตกต่าง จึงไม่มีการเสื่อมสลายแปรปรวน
มัญชุศรี อุปมาแม่น้ำาคงคา หรือแม่น้ำยมนา หรือแม่น้ำาอิราวตี อันมหานทีเหล่านี้ที่ไหลสู่
มหาสมุทร ชลวารีนั้นก็ไม่อาจจำแนกความต่าง
อย่างนี้แหละมัญชุศรี บรรดานามอักษรนานาของธรรมทั้งปวง ก็ไหลสู่ธรรมธาตุ ปราศจาก
ซึ่งความต่างของนามอักษร อย่างนี้
文殊師利。譬如種種諸穀聚中不可說別。是法界中亦無別名。有此有彼。是染
是淨。凡夫聖人及諸佛法。如是名字不可示現。如是法界如我今說。如是法界無違逆
如是信樂。何以故。文殊師利。其逆順界法界無二相故。無來無去。不可見故。無其
起處。
มัญชุศรี อุปมาบรรดาธัญญาพืชนานาที่รวมกันอยู่ก็ไม่อาจกล่าวว่าต่างกัน ท่ามกลางธรรม
ธาตุจึงไร้ซึ่งนามที่ต่างกัน ว่ามีสิ่งนี้ มีสิ่งนั้น เป็นสิ่งสกปรก เป็นสิ่งสะอาด บุถุชน อริยบุคคล และ
พุทธธรรมทั้งปวง ก็ไม่อาจปรากฏนามอักษรอย่างนี้ ธรรมธาตุก็ดั่งที่ตถาคตกล่าวอยู่บัดนี้อย่างนี้
ธรรมธาตุปราศจากความขัดแย้งอยู่อย่างนี้ เป็นอัธยาศัยอยู่อย่างนี้ เหตุไฉนนั้นฤๅ มัญชุศรี เพราะ
ธาตุคือความเป็นสิ่งที่ขัดแย้งหรือ อนุโลมตามธรรมธาตุนั้น ปราศจากทวิลักษณะ ไร้การมา ไร้การไป เหตุที่ไม่อาจพบเห็น จึงปราศจากสถานที่เกิดขึ้นของสิ่งนั้น
พระวิศวภัทร เสี่ยเกี๊ยก.ธรฺม-ธาตุ -ปรกฺฤตย-อวตาร-สูตฺร,2554
คัมภีร์วิมลเกียรตินิทเทสสูตร.
ได้กล่าวถึงพระธรรมกายของพระพุทธเจ้าว่า “ก็คือกายแห่งอากาศ มิเกิดขึ้นและมิได้มิเกิด ไร้รูปลักษณ์และมิได้ไร้รูปลักษณ์ ก้าวล่วงการเปรียบเทียบของภพทั้งสาม
และหาคำพรรณนาสรรเสริญใดมาเทียบเท่าเห็นไม่มี… ฯลฯ”
พระพุทธเจ้าทั้งปวง ด้วยจากการแสดงของปัจจัยแห่งการเกิดและดับของสรรพสิ่ง จึงให้รู้แจ้งว่า “ปัจจัยนั้นล้วนเกิดขึ้นแต่ความอนัตตา” อันเมื่อสัตยธรรมจริงแท้เป็นเช่นนี้ ก็ย่อมวางเฉยในรูปร่างที่โป้ปดหรือคือสิ่งที่หลอกลวงได้ แล้วเข้าสู่ศูนยตาภาววิสัยอันมิเกิดขึ้นและมิดับสูญ อาศัยธรรมภาวะหรือธรรมธาตุว่าคือกาย ที่ไร้รูปและไร้ลักษณ์(ของขันธ์ห้า)
พระวิศวภัทร เสี่ยเกี๊ยก. พระพุทธเจ้าฝ่ายมหายาน.พิมพ์ครั้งที่ 1 .2549
คัมภีร์อวตังสกะสูตร.
“อันธรรมธาตุแต่เดิมนั้นว่างเปล่า มิอาจยึดถือแลมิอาจพบเห็น
สภาวะที่ว่างเปล่านั้นแลคือพระพุทธะ ซึ่งมิอาจตรึกคิดคาดประมาณ”
คัมภีร์มหาปรัชญาปารมิตาศาสตร์.
“ครั้งหนึ่งเมื่อพระศากยมุนีพุทธเจ้าประทับยังดาวดึงส์เทวโลกแล้วประทานพระธรรมเทศนาเสร็จสิ้นแล้ว คราที่พระองค์เสด็จนิวัติสู่โลกมนุษย์นั้น บรรดามหาชนทั้งปวงล้วนเฝ้ารอรับเสด็จ มีเพียงแต่พระสุภูติเถรเจ้าเท่านั้นที่เร้นกายในพนาวาส นั่งพิจารณาสรรพพุทธธรรมทั้งปวงว่าล้วนแต่มีความศูนย์โดยสภาพ พระศากยมุนีทรงทราบด้วยพระญาณแล้วจึงตรัสกับผู้ที่มาเฝ้ารับเสด็จว่า สุภูติเป็นผู้ได้อภิวาทเราตถาคตเป็นคนแรก เหตุเพราะว่าสุภูตินั้นได้พิจารณาธรรมทั้งปวงว่าเป็นศูนยตา นี่แหละจึงเรียกว่าได้พบธรรมกายของพระพุทธเจ้า ได้ถวายสักการะอย่างแท้จริง อันเป็นการบูชาที่ประเสริฐสุดแล”
“หากเพ่งพิศพระพุทธะด้วยรูปลักษณ์ นั้นคือพบเพียงลักษณะมายา หากพิจารณา
พระพุทธะด้วยธรรม ย่อมได้ประสบพระพุทธะที่แท้จริง”
คัมภีร์มหายานสูตราลังการสูตร.
ธรรมกาย สัมโภคกาย นิรมาณกาย เหล่านี้คือกายของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย ธรรมกายเป็นมูลฐานของสัมโภคกายและนิรมาณกาย สัมโภคกายในโลกทั้งปงและจักรวาลนั้น แตกต่างกันไปตามภูมิภาค แตกต่างกันในชื่อ รูปร่าง และประสบการณ์ในปรากฏการณ์ แต่ธรรมกายที่เป็นเอกรูปและสุขุมนั้นมีอยู่ในสัมโภคกาย และโดยอาศัยธรรมกายนี้ สัมโภคกายก็สามารถควบคุมของตนได้ ในเมื่อธรรมกายสำแดงตนให้ปรากฏได้ตามประสงค์ นิรมาณกายย่อมเปิดเผยด้วยการเกิดที่ชำนาญ ด้วยการตรัสรู้พระนิพพาน เพราะนิรมาณกายมีอำนาจลึกลับที่จะนำมนุษย์ไปสู่การตรัสรู้อยู่มาก กายของพระพุทธเจ้าทั้งหลายประกอบด้วยสามกายนี้
พระมหาไสว โชติโก . การศึกษาวิเคราะห์ธรรมกายในพุทธศาสนา . วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต . มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย,2542
ลังกาวตารสูตร.
ครั้งนั้นท่านมหามติโพธิสัตว์มหาสัตว์ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ พระองค์ได้ตรัสถึงสิ่งที่เรียกว่าตถาคตครรภะเสมอในพระสูตรทั้งหลาย พระองค์ทรงอธิบายว่า สิ่งที่เรียกว่าตถาคตครรภะนั้นบริสุทธิ์ผ่องใสโดยธรรมชาติ ตถาคตครรภะนี้เดิมทีนั้นไร้มลทินประกอบด้วยมหาปุริสลักษณะ 32 ประการ ซ่อนอยู่ในร่างกายของสรรพสัตว์ อุปมาดังรัตนชาติมูลค่ามหาศาลที่ถูกห่อหุ้มด้วยผ้าสกปรก ตถาคตครรภะนี้ก็ฉันนั้น ถูกห่อหุ้มด้วยผ้าคือขันธ์ ธาตุและอายตนะ ถูกทำให้สกปรกด้วยธุลี คือ ความโลภ ความโกรธ ความหลง และความนึกคิดที่ผิดๆพระองค์ยังทรงบรรยายลักษณะของตถาคตครรภะนี้ว่า เป็นสิ่งนิรันดร์ ยั่งยืนถาวร และมาสามารถเปลี่ยแปลงได้
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ !หากคถาคตครรภะเป็นดังที่พระองค์ตรัสมานี้ ตถาคตครรภะจะต่างจากอาตมันที่นักปราชญ์ทั้งหลาย พูดกันอย่างไร อาตมันที่สอนกันในสำนักปรัชญาเหล่านั้นคือ ผู้สร้างนิรันดร์ เป็นอมตะ หาสิ่งใดเทียบได้ แทรกอยู่ในสรรพสิ่ง และไม่มีใครทำลาย
พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ไม่หรอกมหามติ ! สิ่งที่เราเรียกว่าตถาคตครรภะเป็นคนละอย่างกับอาตมัน ที่นักปรัชญาทั้งหลายพูดถึง มหามติ ! พระพุทธเจ้าทั้งหลายย่อมสอนว่า สิ่งที่เรียกว่าตถาคตครรภะนี้คือสุญญตา (ความว่าง) นิพพาน (ความดับเย็น) เป็นสิ่งที่ไม่เกิด ไม่สามารถระบุคุณสมบัติได้… มหามติ ! เราหวังว่า ปวงโพธิสัตว์มหาสัตว์ทั้งในปัจจุบันและอนาคตไม่ยึดถือความคิดว่าเป็นอาตมัน
คัมภีร์อื่นๆ.
ธรรมกายเป็นสิ่งที่เต็มเปี่ยมและสงบ ตัวแท้และการทำหน้าที่ของธรรมกายย่อมอยู่ใน “ภาวะคงที่เสมอ” ขันธ์ทั้งห้าเป็นของว่างโดยแท้จริง และอายตนะภายนอกทั้งหก เป็นของไม่มีอยู่ในสมาธิไม่มีการเข้า ไม่มีทั้งการออก ไม่มีทั้งความเงียบ ไม่มีทั้งความวุ่นวาย
หลักฐานในศิลาจารึก.
ส่วนใหญ่หลักฐานที่พบบนศิลาจารึกนั้นมักเป็นความเชื่อทางมหายานโดยการสังเกตว่าศิลาจารึกของมหายานจะจารึกด้วยภาษาสันสกฤษและฝ่ายเถรวาทนั้นจะจารึกด้วยภาษาบาลี
1. ศิลาจารึก พ.ศ. 2092 ภาษาไทย-บาลี อักษร ขอมสุโขทัย บัญชี/ทะเบียนวัตถุ/พล.2 พบที่พระเจดีย์วัดเสือ อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก ปัจจุบันอยู่ที่พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติพระนคร กรุงเทพฯ กล่าวว่า
...สพฺพญฺญูตญาณปวรสีลํ นิพานรมฺมณํ ปวรวิลสิ ตเกส จตูถชานาปวร ลลาต วชฺชิรสมาปตฺติ ปวรอุ... ...อิมํ ธมฺมกายพุทฺธลกฺขณํ โยคาวจรกุลปุตฺเตน ติกฺขญาเณน สพฺพญฺญุพุทฺธภาวํ ปตฺเถนฺเตน ปุนปฺปุนํ อนุสฺสริตพฺพํฯ
คำแปล "พระพุทธลักษณะคือ ธรรมกาย มีพระเศียรอันเประเสริฐคือ พระนิพพาน อันเป็นอารมณ์แห่งผลสมาบัติ มีพระนลาฏอันเประเสริฐ คือจตุตถฌาน มีพระอุณาโลมอันประเสริฐ ประกอบด้วยพระรัศมี คือพระปัญญาในมหาวชิรสมาบัติ...
พระพุทธลักษณะ คือ "ธรรมกาย" นี้ อันโยคาวจรกุลบุตรผู้มีญานอันกล้า เมื่อปรารถนาซึ่งภาวะแห่งตน เป็นสัพพัญญูพุทธเจ้า พึงระลึกเนืองๆ ฯ"
2. ศิลาจารึกเมืองพิมาย เป็นศิลาจารึกภาษาสันสกฤต อักษรขอม มีอายุอยู่ในราวพุทธศตวรรษที่ 18 พบที่อำเภอพิมาย จังหวัดนครราชสีมา ได้มีการถอดความและแปลแล้ว จัดพิมพ์ขึ้นเป็นตัวหนังสือเรื่อง "จารึกพระเจ้าชัยวรมันที่ 7" ปัจจุบันอยู่ที่หอสมุดวชิรญาณ (หอสมุดแห่งชาติกรุงเทพฯ) กล่าวว่า
นโมวุทฺธายนิรฺมมาณ (ธรฺมสามฺโภคมูรฺตฺตเย) ภาวาภาวทฺวยาตีโต (ทฺวยาตฺมาโยนิราตฺมก:)
คำแปล "ขอความนอบน้อม จงมีแด่พระพุทธเจ้า ผู้มีนิรมาณกาย ธรรมกาย และสัมโภคกาย ผู้ล่วงพ้นภาวะและอภาวะทั้งสองผู้มีอาตมันเป็นสอง และหาอาตมันมิได้
3. ศิลาจารึกที่ปราสาทพระขรรค์ เป็นจารึกภาษาสันสกฤต กล่าวว่า
"สมฺภารวิสฺตรวิภาวิตธรฺมกาย สมฺโภคนิรฺมฺมิติวปุรฺภควานฺวิภกฺต:"
คำแปล "พระผู้มีพระภาค ผู้ประกอบด้วย ธรรมกาย อันพระองค์ยังให้เกิดขึ้นแล้วอย่างเลิศ ด้วยการสั่งสม (บุญบารมี) ทั้งสัมโภคกายและนิรมาณกาย"
ฟรีแวร์
ฟรีแวร์ (freeware) หมายถึงซอฟต์แวร์ที่สร้างขึ้นและสามารถนำไปใช้ได้ในทุกจุดประสงค์โดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่าย (เช่นราคาขายหรือค่าลิขสิทธิ์) ฟรีแวร์เป็นลักษณะก้ำกึ่งระหว่างซอฟต์แวร์พาณิชย์และซอฟต์แวร์โอเพนซอร์ซ คืออนุญาตให้กลุ่มผู้พัฒนามีส่วนร่วมในการสร้างซอฟต์แวร์ แต่ก็ไม่เผยแพร่รหัสต้นฉบับสู่สาธารณชนเพื่อรักษาความลับทางการค้า
ฟรีแวร์นั้นคล้ายกับแชร์แวร์ (shareware) คือสามารถใช้ได้ทุกจุดประสงค์เหมือนกัน แต่แชร์แวร์อาจมีระยะเวลาทดลองใช้และต้องเสียค่าใช้จ่ายเพิ่มเพื่อต่ออายุ หรือเปิดฟังก์ชันการใช้งานที่สมบูรณ์ และฟรีแวร์ต่างจากซอฟต์แวร์เสรี (free software) คือ ซอฟต์แวร์เสรีอนุญาตให้เปิดเผยรหัสต้นฉบับและอนุญาตให้ผู้อื่นนำไปพัฒนาต่อได้ ในขณะที่ฟรีแวร์ไม่อนุญาต
การสมรส
การสมรส เป็นการรวมกันทางสังคมหรือสัญญาตามกฎหมายระหว่างคู่สมรสที่สร้างสิทธิและข้อผูกพันระหว่างคู่สมรสด้วยกัน ระหว่งคู่สมรสและบุตร และระหว่างคู่สมรสกับญาติโดยการสมรส นิยามของการสมรสแตกต่างกันไปในแต่ละวัฒนธรรม แต่โดยหลักแล้วเป็นสถาบันซึ่งความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล ซึ่งมักเป็นความสัมพันธ์แบบใกล้ชิดหรือความสัมพันธ์ทางเพศ ได้รับการรับรอง เมื่อนิยามอย่างกว้าง การสมรสถูกพิจารณาว่าเป็นวัฒนธรรมสากล ในหลายวัฒนธรรม การสมรสถูกทำให้เป็นทางการผ่านพิธีแต่งงาน ในแง่ของการรับรองตามกฎหมาย รัฐเอกราชและเขตอำนาจอื่นส่วนมากจำกัดการสมรสไว้เฉพาะระหว่างคู่สมรสต่างเพศหรือสองบุคคลที่มีเพศภาวะตรงข้ามกันในสองเพศภาวะ (gender binary) และบางรัฐเอกราชและเขตอำนาจอื่นอนุญาตการสมรสที่มีภรรยาหลายคนได้ นับแต่ปี 2543 หลายประเทศและบางเขตอำนาจอื่นอนุญาตให้การสมรสเพศเดียวกันชอบด้วยกฎหมาย ในบางวัฒนธรรม แนะนำหรือบังคับให้มีการสมรสก่อนมีกิจกรรมทางเพศใด ๆ