pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
ธารน้ำแข็ง  ธารน้ำแข็งเกิดจากการที่หิมะตกลงมาแล้วสะสมกันจนหนา 45-60 เมตร แล้วเกิดการเคลื่อนตัวลงมาอย่างช้า ๆ ซึ่งมักจะเกิดบริเวณที่ลาดชันหรือตามไหล่เขา การเคลื่อนตัวลงมาตามไหล่เขาอย่างช้า ๆ ทำให้เกิดการสึกกร่อนลึกลงไปเพราะความหนักของหิมะที่สะสมกันจนเป็นน้ำแข็ง ธารน้ำแข็งที่เคลื่อนตัวไปในหุบเขาจะทำให้พื้นดินที่รองรับเกิดร่องลึกและกว้างเพราะมีน้ำหนักของน้ำแข็งกดทับ ธารน้ำแข็งจะค่อย ๆ ครูดบริเวณที่รองรับจนเกิดหุบเขาตัดขวางรูปตัวยู เมื่อธารน้ำแข็งไหลไปถึงตอนล่างธารน้ำแข็งก็จะค่อย ๆ แตกออกแล้วก็จะค่อย ๆ ละลายกลายเป็นลำธาร ธารน้ำแข็งที่ถูกตัดขาดและแตกออกไหลลงทะเลเรียกว่าภูเขาน้ำแข็ง สีของธารน้ำแข็งมักจะมีสีเขียวแกมม่วง หรือ แกมน้ำเงิน รูปร่างของธารน้ำแข็งบนบกมักจะยกตัวสูงและมีความแตกต่างจากน้ำแข็งในทะเล (sea ice) ที่มีขนาดบางมากและน้ำแข็งในทะเลสาบซึ่งรูปทรงของมันจะอยู่บนพื้นผิวของแผ่นน้ำ
บนโลก 99% ของเกล็ดน้ำแข็งจะอยู่ภายในพืดน้ำแข็งขนาดใหญ่ในบริเวณดินแดนขั้วโลก, แต่ธารน้ำแข็งอาจจะพบได้ในแถบเทือกเขาของทุก ๆ ทวีป, และในไม่กี่ละติจูดสูงของเกาะในมหาสมุทร ระหว่าง 35 องศาเหนือ และ 35 องศาใต้, ธารน้ำแข็งเกิดขึ้นเฉพาะในเทือกเขาหิมาลัย, เทือกเขาแอนดีส, ภูเขาสูงไม่กี่ลูกในแอฟริกาตะวันออก, เม็กซิโก, นิวกินี และซาร์ด คู (Zard Kuh) ในอิหร่าน
นิรุกติศาสตร์และคำที่เกี่ยวข้อง.
คำว่า ธารน้ำแข็ง (glacier) เป็นคำที่มาจากภาษาฝรั่งเศส มีที่มาจากคำหยาบคายภาษาละติน (Vulgar Latin) ว่า "glacia" และท้ายที่สุดจากภาษาละตินมาเป็น "glacies" ที่หมายถึง น้ำแข็ง (ice) กระบวนการและคุณลักษณะที่เกิดจากธารน้ำแข็งและสิ่งที่เกี่ยวข้องกันนั้นจะถูกเรียกว่า ธารน้ำแข็ง ส่วนกระบวนการของการก่อตัว การขยายตัว และการไหลตัว จะถูกเรียกว่า การเกิดธารน้ำแข็ง
การเกิดธารน้ำแข็ง  ธารน้ำแข็ง คือ มวลของน้ำแข็งที่ก่อตัวขึ้นจากหิมะทับถมกันจนเป็นแผ่นหนาและกลายเป็นธารน้ำแข็ง แหล่งกำเนิดหิมะของธารน้ำแข็งคือ น้ำในมหาสมุทรจะระเหยกลายเป็นไอ และตกลงสู่พื้นดินในรูปหิมะ
ทุ่งหิมะ (Snowfields) คือ บริเวณที่หิมะตกอยู่ตลอดปีมีลักษณะต่างจากธารน้ำแข็ง คือ ไม่มีการเคลื่อนที่ เกิดขึ้นในเขตหนาวซึ่งมีหิมะตกมาก และอุณภูมิเฉลี่ยตลอดปีต่ำกว่าจุดเยือกแข็ง ขอบเขตที่ต่ำที่สุดของทุ่มหิมะ เรียกว่าเส้นสมดุลหิมะ (snow line) บริเวณที่อยู่เหนือแนวหิมะก็มีการสะสมของน้ำแข็งอยู่ ตำแหน่งของแนวหิมะเปลี่ยนแปลงตามสภาพภูมิอากาศในบริเวณต่างๆกัน เช่น ที่บริเวณขั้วโลกแนวหิมะอยู่ที่ระดับน้ำทะเลแต่บริเวณใกล้ศูนย์สูตรของโลกแนวหิมะอาจอยู่บนยอดเขาที่สูง แนวหิมะที่สูงที่สุดในโลกคือ บริเวณละติจูดม้า (horse latitudes) อยู่ระหว่างละติจูดที่ 20ํ-30ํเหนือและใต้ ซึ่งแนวหิมะระดับสูงกว่า 6,000 เมตรจากระดับน้ำทะเล
ชนิดของธารน้ำแข็ง.
ธารน้ำแข็งมีการแบ่งประเภทในหลาย ๆ ด้าน รวมถึงสัณฐานวิทยา, คุณลักษณะทางอุณหภูมิ หรือพฤติกรรมของมัน "ธารน้ำแข็งอัลไพน์" นั้นเป็นที่รู้จักกันว่าเป็น "ธารน้ำแข็งภูเขา" หรือ "ธารน้ำแข็งวงแหวน"
ธารน้ำแข็งหุบเขา.
เขตภูเขาที่มีการสะสมตัวของหิมะมากๆ จนกลายเป็นธารน้ำแข็ง จะเคลื่อนที่ลงมากที่ต่ำธาร น้ำแข็งจึงแบ่งออกเป็น2เขต คือ เขตของการสะสม (Accumulation zone) และเขตของการละลาย (Ablation zone) แนวติดต่อระหว่างเขตทั้งสองจะอยู่ต่ำกว่าเส้นหิมะเล็กน้อย ในเขตการละลายน้ำแข็งจะละลายเร็วกว่าปริมาณหิมะหรือน้ำแข็งที่ได้รับ
เนื่องจากธารน้ำแข็งค่อยๆเคลื่อนตัวอย่างช้า ๆ (ประมาณ 2 ถึง 3 เมตรต่อวัน) เมื่อผ่านพื้นที่ลาดชันจะทำให้ช่วงบนของธารน้ำแข็งซึ่งไม่ได้รับน้ำหนักมากเกินไปจะเปราะ และแตกเป็นร่องลึกเรียกว่าเหวน้ำแข็งที่อาจก่อให้เกิดอันตรายต่อการเดินทางบนผิวของธารน้ำแข็งเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งถ้าปากของเหวน้ำแข็งถูกปิดด้วยสะพานหิมะ (Snow bridge) เพราะจะมองไม่เห็นรอยแยกได้เลย
ธารน้ำแข็งทวีป.
ปัจจุบันพืดน้ำแข็งจำนวนมหึมาปกคลุมอยู่แถบขั้วโลกอยู่ 2 แห่ง คือเกาะกรีนแลนด์และทวีปแอนตาร์กติก ที่เกาะกรีนแลนด์มีพื้นที่ 17.4 ล้านตารางกิโลเมตร ถูกน้ำแข็งปกคลุม 7 ส่วน 8 ของพื้นที่เกาะและทวีปแอนตาร์กติกพื้นที่ 14 ล้านตารางกิโลเมตร มีน้ำแข็งสะสมหนากว่า 4000 เมตร และบางส่วนขยายลงไปในอ่าวรอบๆคลุมพื้นที่ประมาณ 520,000 ตารางกิโลเมตร
นอกจากนี้ฤดูหนาวอันยาวนาน ทำให้ผิวน้ำทะเลแถบขั้วโลกแข็งตัว กลายเป็นน้ำแข็งทะเล (Sea ice) น้ำแข็งทะเลเหล่านี้อาจกระจัดกระจายเป็นกลุ่มๆ (pack ice) แผ่ขยายลงมาถึงประมาณละติจูด 60องศา
กลุ่มก้อนน้ำแข็งที่ลอยในทะเลอีกพวกหนึ่งคือภูเขาน้ำแข็งซึ่งเป็นชิ้นส่วนที่หลุดออกจากตอนปลายของธารน้ำแข็งที่ไหลลงทะเล ภูเขาน้ำแข็งแต่ละก้อนมหึมา หนาหลายร้อยเมตร แต่ส่วนที่พ้นน้ำขึ้นมามีประมาณ 1ส่วน6 ของภูเขาน้ำแข็งเท่านั้น จึงมีอันตรายต่อการเดินเรือเป็นอย่างยิ่ง
ลักษณะภูมิประเทศที่เกิดจากการทับถมโดยธารน้ำแข็ง.
การเคลื่อนที่ของธารน้ำแข็งจะเกิดการสึกกร่อนของวัตถุขนาดต่างๆไหลไปด้วย วัตถุที่ถูกธารน้ำแข็งพามาเรียกว่า แพเศษหินธารน้ำแข็ง (Moraine) เมื่อธารน้ำแข็งไหลลงสู่ที่ต่ำก็จะพาเอาเศษหินลอยเป็นแพยาวอยู่ข้างธาร เรียกว่า แพเศษหินธารน้ำแข็งข้างธาร (Lateral moraine) หากธารน้ำแข็งสองธารไหลมาบรรจบกันก็จะเกิดการรวมเข้ากันกับอีกธารกลายเป็น แพเศษหินธารน้ำแข็งกลางธาร (Medial moraine) แพเศษหินธารน้ำแข็งที่ตกจมอยู่บริเวณปลายธารน้ำแข็งที่ละลายแล้วเรียกว่า สิ่งตกจมปลายธารน้ำ (Terminal moraine) แต่ธารน้ำแข็งจะค่อยๆละลายตัวขึ้นไปยังต้นธาร เมื่อใดที่ปลายธารน้ำแข็งคงอยู่เป็นเวลานานพอสมควร สิ่งตกจมปลายธารก็จะเกิดการสะสมตัวเป็นเนินสูงขึ้นและเมื่อธารน้ำแข็งถอยตัวไปตั้งปลายอยู่ที่ใหม่ก็จะเกิดการสะสมเป็นเนินของสิ่งตกจมไปเรื่อยๆ เรียกว่า สิ่งตกจมพื้นธารน้ำแข็งถอยตัว (Recession moraine) แพเศษหินธารน้ำแข็งประเภทต่างๆจะจมลงเมื่อธารน้ำแข็งละลายหรือหยุดการเคลื่อนที่จึงทำให้การทับถมมีลักษณะที่แตกต่างกัน
กุน
กุน เป็นชื่อปีที่ 12 ซึ่งเป็นปีสุดท้ายของรอบปีนักษัตร มีสัญลักษณ์เป็นหมู พุทธศักราชที่ตรงกับปีกุน เช่น พ.ศ. 2514 พ.ศ. 2526 พ.ศ. 2538 พ.ศ. 2550 พ.ศ. 2562 พ.ศ. 2574 พ.ศ. 2586 และ พ.ศ. 2598 เป็นต้น โดยวันที่เริ่มต้นและสิ้นสุดรอบปีนักษัตรไม่แน่นอนเมื่อเทียบกับปฏิทินสากล และนับต่างกันระหว่างแบบจีนกับแบบไทย แต่ในทางความเชื่อของชาวล้านนา ปีกุนคือปีช้าง (กุน = กุญชร)
ประวัติศาสตร์กัมพูชา เริ่มตั้งแต่ยุคของอาณาจักรฟูนัน อาณาจักรเจนละ พัฒนามาสู่ยุคเมืองพระนคร ซึ่งมีความยิ่งใหญ่จนสามารถสร้างนครวัด นครธม เป็นศูนย์กลางของอาณาจักร จนกระทั่งพ่ายแพ้แก่อยุธยากลายเป็นรัฐบรรณาการของอยุธยา จนเมื่อฝรั่งเศสเข้ามามีอำนาจในอินโดจีน กัมพูชากลายเป็นรัฐในอารักขาของฝรั่งเศส และเป็นรัฐในอารักขาของญี่ปุ่นช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 เมื่อสิ้นสุดสงครามโลก กัมพูชาได้เป็นประเทศเอกราช แต่เกิดความสับสนวุ่นวายภายในประเทศเนื่องจากความขัดแย้งภายใน ประเทศตกอยู่ภายใต้การปกครองของเขมรแดงอยู่ระยะหนึ่ง จนกองกำลังของเฮงสัมรินที่มีเวียดนามหนุนหลังเข้ามาขับไล่เขมรแดงออกไป และการเข้ามาไกล่เกลี่ยของสหประชาชาติ เพื่อยุติสงครามกลางเมือง
ยุคก่อนประวัติศาสตร์ของกัมพูชา.
อาณาจักรเจนละ.
ในระหว่าง พ.ศ. 1170-1250 นั้นอาณาจักรขอมมีกษัตริย์ครองราชย์คือ พระเจ้าภววรมันที่ 2 พระโอรสของพระเจ้าอีศานวรมันที่ 2 และพระเจ้าชัยวรมันที่ 1 โอรสของพระเจ้าภววรมันที่ 2 ยุคนี้ได้สร้างศิลปขอมแบบไพรกเมง ขึ้นระหว่างพ.ศ. 1180-1250สมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 1 นั้นอาณาจักรเจนฬา (เจนละ) นั้นได้แตกแยกเป็นพวกเจนละบกคืออยู่ลุ่มน้ำโขงตอนใต้ และพวกเจนละน้ำ อยู่ในดินแดนลาวตอนกลาง พ.ศ. 1250-1350 ยุคนี้ได้มีการสร้างศิลปขอมแบบกำพงพระขึ้น
อาณาจักรขอมนั้นล่มสลายมาจนถึงรัชสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 2 หรือพระเจ้าปรเมศวรพ.ศ. 1345-1393 พระองค์ได้รวบรวมพวกเจนละบกและพวกเจนละน้ำเป็นอาณาจักรใหม่โดยรับเอาลัทธไศเลนทร์หรือ เทวราชาเข้ามาทำการสถานปนาอาณาจักรใหม่ขึ้น โดยทำการสร้างราชธานีขึ้นใหม่หลายแห่งและสร้างปราสาทหินหรือเทวาลัยเป็นการใหญ่ ซึ่งมีเหตุการณ์ย้ายราชธานีขึ้นหลายครั้งจนกว่าจะลงตัวที่เมืองหริหราลัยราชธานีแห่งแรกของอาณาจักรขอม ต่อมาคือ เมืองยโศธรปุระ และ เมืองนครธมในที่สุด ด้วยเหตุนี้อาณาจักรขอมสมัยนี้จึงรุ่งเรืองด้วยการสร้างราชธานีขึ้นหลายแห่งและมีปราสาทหินที่เป็นศิลปขอมเกิดขึ้นหลายแบบ กล่าวคือ สมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 2 นั้นพระองค์ได้ทำการสร้างเมืองอินทรปุระเป็นราชธานี ขึ้นที่บริเวณใกล้เมืองกำแพงจาม สร้างเมืองหริหราลัยหรือร่อลวย เป็นราชธานี สร้างเมืองอมเรนทรปุระ เป็นราชธานี และสร้างเมืองมเหนทรบรรพต หรือ พนมกุเลนเป็นราชธานี ยุคนี้ได้สร้างศิลปขอมแบบกุเลนขึ้นระหว่างพ.ศ. 1370-1420
เมื่อสิ้นรัชกาลพระเจ้าชัยวรมันที่ 2 พระโอรสได้ครองราชย์ทรงพระนามว่าพระเจ้าชัยวรมันที่ 3 หรือ พระเจ้าวิษณุโลก ครองราชย์ พ.ศ. 1393-1420 พระองค์ได้กลับมาใช้เมืองหริหราลัยหรือร่อลอย เป็นราชธานี ต่อมาจนถึงรัชกาลพระเจ้าอินทรวรมันที่ 1 หรือ พระเจ้าอิศวรโลก ครองราชย์พ.ศ. 1420-1432 ยุคนี้ได้สร้างศิลปขอมแบบพระโคขึ้นในพ.ศ. 1420-1440
ในสมัยพระเจ้ายโศวรมันที่ 1 หรือ พระเจ้าบรมศิวโลก พระโอรสของพระเจ้าอินทรวรมันที่ 1 ซึ่งครองราชย์เป็นกษัตริย์ขอมในพ.ศ. 1432-1443 นั้น พระองค์ได้สร้างเมืองยโศธรปุระหรือเมืองพระนครแห่งแรกขึ้นที่เขาพนมบาเค็ง เมื่อพ.ศ. 1436 ซึ่งอยู่ทางตอนเหนือทะเลสาบเมืองเสียมราฐ เมืองนี้คนไทยเรียก เสียมราฐ การสร้างปราสาทหินขึ้นบนเขาพนมบาเค็งนั้น เป็นอิทธิพลของศาสนาพราหมณ์หรือฮินดูที่แผ่อิทธิพลเข้ามายังดินแดนแถบนี้ ซึ่งถูกสมมติขึ้นเป็นศูนย์กลางของจักรวาลตามความเชื่อนั้น นับเป็นศิลปขอมแบบบาเค็ง
เมืองยโศธรปุระ ราชธานีแห่งนี้มีกษัตริย์ครองราชย์ต่อมาคือ พระเจ้าหรรษวรมันที่ 1 หรือ พระเจ้ารุทรโลก พระโอรสของพระเจ้ายโศวรมันที่ 1 ครองราชย์ พ.ศ. 1443-1456 และพระเจ้าอีศานวรมันที่ 2 หรือพระเจ้าบรมรุทรโลก พระอนุชาของพระเจ้าหรรษวรมันที่ 1 ครองราชย์ พ.ศ. 1 456-1468 จึงเกิดเหตุการณ์เปลี่ยนแผ่นดิน
ในที่สุดพระเจ้าชัยวรมันที่ 4 หรือพระเจ้าบรมศิวบท ซึ่งเป็นน้องเขยของพระเจ้ายโศวรมันที่ 1 ได้ขึ้นครองราชย์เป็นกษัตริย์อาณาจักรขอมในพ.ศ. 1471-1485 พระองค์ได้สร้างราชธานีขึ้นที่เมืองโฉกการยกยาร์หรือเกาะแกร์ และพระเจ้าหรรษวรมันที่ 2หรือพระเจ้าพรหมโลก พระโอรสขององค์ได้ครองราชย์ต่อมาระหว่างพ.ศ. 1485-1487 ยุคนี้ได้สร้างศิลปขอมแบบเกาะแกร์ พ.ศ. 1465-1490 ต่อมาพระเจ้าราเชนทรวรมัน หรือพระเจ้าศิวโลก พระนัดดาของพระเจ้ายโศวรมันที่ 1 ได้ครองราชย์ในพ.ศ. 1487-1511 ได้ย้ายราชธานีมาที่เมืองยโศธรปุระ หรือเมืองพระนครแห่งแรก ยุคนี้ได้สร้างศิลปขอมแบบแปรรูป พ.ศ. 1490-1510
- พระเจ้าชัยวรมันที่ 5 หรือพระบรมวีรโลก ซึ่งเป็นพระนัดดาของพระเจ้าราเชนทรวรมัน ครองราชย์พ.ศ. 1511-1544 สมัยนี้สร้างศิลปขอมแบบบันทายศรี พ.ศ. 1510-1550 ขึ้น
- พระเจ้าอุทัยทิตยวรมันที่ 2 พระนัดดาของพระเจ้าชัยวรมันที่ 5 ครองราชย์ พ.ศ. 1544 สร้างศิลปขอมแบบคลังขึ้นพ.ศ. 1510-1560
- พระเจ้าชัยวีรวรมัน ครองราชย์พ.ศ. 1545 (สวรรคตพ.ศ. 1553)
- พระเจ้าสุริยวรมันที่ 1 ครองราชย์ พ.ศ. 1545-1593สมัยนี้พระองค์ได้ทำการสถาปนาราชวงศ์ขึ้นใหม่ และน่าจะมีการสร้างเมืองพระนครขึ้นใหม่เป็นแห่งที่สองเป็นยุคที่สร้างศิลปแบบปาบวนขึ้นใช้ในพ.ศ. 1560-1630 เมืองพระนครแห่งที่สองนี้ ยังไม่มีรายละเอียด จึงสรุปไม่ได้ว่าอยู่ที่ใด
ในดินแดนพายัพนั้น เดิมหัวเมืองฝ่ายเหนือทั้งหมดเป็นถิ่นที่อยู่ของชนชาติลาว ครั้นเมื่อขอมมีอำนาจขยายอาณาจักรมาสู่ดินแดนพายัพ จึงตั้งเมืองละโว้ให้เจ้านครขอมคอยดูแล และพระนางจามเทวีพระธิดาของเจ้าผู้ครองเมืองละโว้ได้ขึ้นไปครองเมืองหริภุญชัย (เมืองลำพูน) ซึ่งเป็นเมืองลูกหลวงของขอมละโว้ พระธิดาเจ้าผู้ครองเมืองนี้จึงได้ปกครองพวกลาวทั้งปวงในมณฑลพายัพ เมืองหริภุญชัย (เมืองลำพูน) จึงเป็นเมืองลูกหลวงของขอมละโว้ ที่ตั้งขึ้นเพื่อใช้ดูแลดินแดนพายัพ ต่อมาได้ตั้งเมืองนครเขลางค์ (เมืองลำปาง) ขึ้นและปกครองร่วมกัน
อาณาจักรขอมสืบทอดอำนาจจากอาณาจักรเจนฬา มีสงครามผลัดกันแพ้ผลัดกันชนะกับอาณาจักรข้างเคียง เช่น อาณาจักรล้านช้าง อาณาจักรอยุธยา และอาณาจักรจามปา มรดกที่สำคัญที่สุดของอาณาจักรขอมคือ นครวัด และ นครธม ซึ่งเคยเป็นนครหลวงเมื่อครั้งอาณาจักรแห่งนี้มีความเจริญรุ่งเรืองที่สุด และยังมีลัทธิความเชื่อต่าง ๆ อย่างหลากหลาย ศาสนาหลักของอาณาจักรนี้ได้แก่ ศาสนาฮินดู พุทธศาสนามหายาน และพุทธศาสนาเถรวาทซึ่งได้รับจากศรีลังกา เมื่อคริสต์ศตวรรษที่ 13
กัมพูชาในฐานะอาณานิคมของฝรั่งเศส.
การปกครองยุคแรกของสีหนุ.
กัมพูชาประชาธิปไตย (ฝรั่งเศส: Kampuchea démocratique, เขมร: កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ก็อมปูเจียประเจียทิปะเต็ย ) คือชื่อของประเทศกัมพูชาระหว่างปี พ.ศ. 2519 - พ.ศ. 2522 ซึ่งเกิดจากการโค่นล้มรัฐบาลสาธารณรัฐเขมรของนายพลลอลนอล และได้จัดปกครองในรูปแบบรัฐคอมมิวนิสต์โดยพรรคคอมมิวนิสต์กัมพูชาหรือเขมรแดง ในสมัยนี้องค์กรของรัฐบาลจะถูกอ้างถึงในชื่อ "อังการ์เลอ" (องฺคการเลี - องค์การบน หรือ หน่วยเหนือ)[1] ส่วนพรรคคอมมิวนิสต์กัมพูชานั้น แกนนำของพรรคให้เรียกชื่อว่า "อังการ์ปะเดะวัด" (องฺคการปฏิวัตฺติ - องค์การปฏิวัติ)[2] โดยผู้นำสูงสุดของประเทศที่ครองอำนาจยาวนานที่สุดคือนายพล พต ซึ่งเป็นผู้นำสูงสุดของเขมรแดงด้วย
สาธารณรัฐประชาชนกัมพูชา (อังกฤษ: People's Republic of Kampuchea; PRK; ภาษาเขมร:សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា สาธารณรฏฺฐปฺรชามานิตฺกมฺพูชา) เป็นรัฐบาลที่จัดตั้งในกัมพูชาโดยแนวร่วมสามัคคีประชาชาติกู้ชาติกัมพูชา ซึ่งเป็นกลุ่มของกัมพูชาฝ่ายซ้ายที่อยู่ตรงข้ามกับกลุ่มของเขมรแดง ล้มล้างรัฐบาลกัมพูชาประชาธิปไตยของพล พต โดยร่วมมือกับกองทัพของเวียดนาม ทำให้เกิดการรุกรานเวียดนามของกัมพูชา เพื่อผลักดันกองทัพเขมรแดงออกไปจากพนมเปญ มีเวียดนามและสหภาพโซเวียตเป็นพันธมิตรที่สำคัญ
สาธารณรัฐประชาชนกัมพูชาเปลี่ยนชื่อเป็นรัฐกัมพูชา (State of Cambodia; SOC; ภาษาเขมร:រដ្ឋកម្ពុជា) ในช่วงสี่ปีสุดท้าย เพื่อให้เกิดการยอมรับในระดับนานาชาติ ในขณะเดียวกันได้เริ่มมีการเปลี่ยนแปลงระบบจากระบบรัฐเดียวไปสู่การฟื้นฟูราชอาณาจักรกัมพูชา สาธารณรัฐประชาชนกัมพูชาเป็นรัฐคอมมิวนิสต์ ในช่วง พ.ศ. 2522 - 2534 โดยนิยมลัทธิมากซ์-เลนินแบบสหภาพโซเวียต การก่อตั้งสาธารณรัฐประชาชนกัมพูชาเกิดขึ้นในช่วงที่ประเทศกำลังอ่อนแอ จากการทำลายล้างของระบอบเขมรแดง และเป็นรัฐหุ่นเชิดของเวียดนามที่เข้ามาแทรกแซงทางเศรษฐกิจ จนรัฐบาลของสาธารณรัฐประชาชนกัมพูชาเข้มแข็ง อย่างไรก็ตาม แม้ว่าเป็นรัฐที่ต้องอยู่อย่างโดดเดี่ยวแต่ก็ฟื้นฟูและสร้างชาติกัมพูชาได้ใหม่
เกาะฮิสปันโยลา
ฮิสปันโยลา  หรือ ลาเอสปัญโญลา  เป็นเกาะที่ใหญ่เป็นอันดับ 2 ในทะเลแคริบเบียนรองจากเกาะคิวบา มีความยาวประมาณ 640 กิโลเมตร ความกว้าง 250 กิโลเมตร มีเนื้อที่ประมาณ 76,500 ตารางกิโลเมตร เนื้อที่ส่วนใหญ่เป็นป่าและภูเขาสูง ทิศตะวันตกอยู่ใกล้ประเทศจาเมกาและประเทศคิวบา ทิศตะวันออกอยู่ใกล้กับปวยร์โตรีโก บนเกาะฮิสปันโยลาประกอบด้วย 2 ประเทศ คือ ประเทศเฮติทางซีกตะวันตก และสาธารณรัฐโดมินิกันทางซีกตะวันออก มียอดเขาสูงที่สุดบนเกาะชื่อว่า ปิโกดัวร์เต (Pico Duarte) สูงถึง 3,087 เมตร อยู่ในสาธารณรัฐโดมินิกัน บนเกาะมีประชากรรวมกันประมาณ 17,000,000 เป็นประชากรในเฮติประมาณ 8,500,000 คน ประชากรในสาธารณรัฐโดมินิกันประมาณ 8,800,000 โดยทั่วไปบนเกาะมีภูมิอากาศแบบป่าฝนเมืองร้อน มีเนื้อที่ป่าประมาณร้อยละ 50 ของเกาะ ชาวยุโรปคนแรกที่รู้จักเกาะฮิสปันโยลา คือคริสโตเฟอร์ โคลัมบัส ในวันที่ 5 ธันวาคม ค.ศ. 1492
ดาราศาสตร์ฟิสิกส์
การกลับมาของเจได
ก่อนยุทธการยาวิน
วันที่ในจักรวาลสตาร์ วอร์ส
ผู้ติดตามเรื่องราวของสตาร์ วอร์ส ยึดถือการลำดับวันที่โดยใช้เหตุการณ์อ้างอิงคือยุทธการยาวินที่ปรากฏใน โดยในระบบนี้ เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นก่อนหน้ายุทธการยาวินจะอยู่ในยุคก่อนยุทธการยาวิน และเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นภายหลังจะอยู่ในยุคหลังยุทธการยาวิน ตัวอย่างเช่นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในปีที่ 50 ก่อนยุทธการยาวิน จะเกิดก่อนเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในปีที่ 45 ก่อนยุทธการยาวิน เป็นต้น ลักษณะการกำหนดวันที่เช่นนี้คล้ายคลึงกับระบบก่อนคริสตกาลและหลังคริสตกาล
ในบางครั้งก็มีการใช้เหตุการณ์การสิ้นสุดของจักรวรรดิคือยุทธการเอนดอร์ (ปีที่ 4 หลังยุทธการยาวิน) เป็นปีฐาน แต่ก็ไม่เป็นที่ยอมรับเท่าเนื่องจากความเคยชินกับระบบเดิม ในตอนที่สำนักพิมพ์ แบนทัม สเปคตร้า ถือลิขสิทธิ์นิยายสตาร์ วอร์สอยู่นั้น ทางสำนักพิมพ์ได้เลือกใช้ระบบปีที่ยึดยุทธการเอนดอร์เป็นฐาน แต่ปัจจุบัน สำนักพิมพ์ เดล เรย์ ซึ่งเป็นผู้ถือลิขสิทธิ์นิยายสตาร์ วอร์สได้เลือกใช้ระบบปีที่ยึดเอายุทธการยาวินเป็นฐาน
เวลามาตรฐานในเรื่องแต่งชุดสตาร์ วอร์ส กำหนดว่ายึดเอาตามเวลาของดาวคอรัสซานท์ซึ่งเป็นเมืองหลวง
หลังยุทธการยาวิน
อิงริช
อิงริช  เป็นชื่อเรียกของการใช้ภาษาอังกฤษที่ไม่บริบูรณ์ ในแถบเอเชียตะวันออกโดยเฉพาะภาษาญี่ปุ่น ภาษาเกาหลี และภาษาจีน โดยรวมถึงการใช้คำ การสะกด การออกเสียง และไวยากรณ์
คำว่า "อิงลิช" มีที่มาจากการที่ภาษาญี่ปุ่นใช้เสียง R และเสียง L แทนด้วยตัวอักษรเสียงเดียวกันคือ "แถวระ" ซึ่งทำให้คำที่ใช้ตัวอักษร L ถูกแทนด้วยเสียง R หมด เช่นคำว่า English จะถูกอ่านเหมือน Engrish เป็นต้น ซึ่งการออกเสียง R และ L นั้นเป็นปัญหาในหลายประเทศในเอเชียตะวันออกรวมถึงจีน หรือแม้แต่ในไทยเองที่ออกเสียง R และ L ไม่ได้ ถึงแม้ว่าการแทนเสียงเหล่านี้จะแยกกันต่างหากก็ตาม (ในภาพยนตร์เรื่อง คนมหากาฬ (Lethal Weapon) มีการล้อเลียนการสั่งข้าวผัด (fried rice) ว่า "flied lice") และนอกจากนี้ในภาษาจีนและไทยจะไม่มีคำที่ลงท้ายด้วยเสียง L (เว้นจากคำยืมจากภาษาอื่น) ทำให้การออกเสียงถูกเปลี่ยนเป็นเสียงอื่น เช่น ball ถูกอ่านว่า บอน, Brazil ถูกอ่านว่า บรา-ซิน, หรือ email ถูกอ่านว่า อี-เมว ส่วนภาษาเกาหลีจะไม่มีคำที่ลงท้ายด้วยเสียง R ซึ่งชาวเกาหลีมักจะออกเสียงผิดเป็นเสียง L แทน
ไควกอน
เจษฎา สุขทรามร
เจษฎา สุขทรามร (JESSADA SOOKDHRAMORN)
เกิดที่ ตำบลบางอ้อ อำเภอบ้านนา จังหวัดนครนายก (พฤศจิกายน 2512/November 1969)
เรียนหนังสือชั้นประถมที่ โรงเรียนวัดเลขธรรมกิตติ์(กรีเมธอุทิศ)
เริ่มเล่นดนตรีจากคีย์บอร์ด VL1 ของ CASIO และกลองชุดที่สร้างเองจากถังพลาสติกและกล่องคุกกี้(2525)
หลังจบ ม.3 จากโรงเรียนบ้านนา"นายกพิทยากร" อำเภอบ้านนา จังหวัดนครนายก
ย้ายมาเรียนต่อ ม.4 ที่โรงเรียนบดินทรเดชา(สิงห์ สิงหเสนี) เริ่มเล่นกีตาร์โดยเรียนจากเพื่อนร่วมห้องชื่อ ธนาบดี ธรรมสิทธิ์ (2527)
จบ ม.ปลาย สอบเข้าเรียนต่อที่คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้า เจ้าคุณทหาร ลาดกระบัง (2530)
ถูกรีไทร์ ย้ายมาเรียนคณะมนุษยศาสตร์ เอกภาษาอังกฤษ และเริ่มเรียนดนตรีแบบจริงจังทั้งทฤษฎีและปฏิบัติ (2531)
เรียน Classical Guitar กับอาจารย์บุปผวรรณ ธีระวรรณวิไล และอาจารย์พงษ์ศักดิ์ ภูววีรานนท์
เรียน Ear Training กับอาจารย์สีส้ม เอี่ยมสรรพางค์ และทฤษฎีดนตรีกับอาจารย์ศักดิ์ชาย เล็กวงษ์เดิม
แล้วได้สอบเข้าศึกษาต่อที่คณะครุศาสตร์(ดนตรีสากล) จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย (2532)
ที่นี่ เขาได้เรียน Classical Guitar กับอาจารย์สุกัญญา ธงนำชัยมา และเรียน Cello กับอาจารย์ Andrew Healey
ระหว่างเรียนได้ทำกิจกรรมดนตรีต่างๆมากมาย เช่น เรียบเรียงดนตรีให้กับ Orchestra เล่นเบสไฟฟ้าในวง Bigband Jazz (CU Band)
ร้องประสานเสียง และเล่น Cello ในวง Orchestra ของคณะและวง Orchestra ของมหาวิยาลัย
ศึกษาการเรียบเรียงเสียงประสาน จากอาจารย์พันเอกพิเศษ ชูชาติ พิทักษ์สาคร อาจารย์ดนู ฮันตระกูล อาจารย์ศักดิ์ชาย เล็กวงษ์เดิม
อาจารย์นงลักษณ์ ประสพสุข อาจารย์ Bruce Gaston และอาจารย์ธนวัฒน์ สืบสุวรรณ
ช่วงใกล้จบการศึกษา เขาเรียน Jazz Guitar กับอาจารย์อานนท์ ศิริสมบัติวัฒนา
ก่อตั้งวงซีเปีย (พ.ศ. 2537).
โอ๋แต่งเพลง"เกลียดตุ๊ด"จากความโกรธที่ถูกกลุ่มนักเต้นแย่งคิวแสดงบนเวทีในงาน Gift Festival อัดด้วยเครื่องอัด 4 TRACK ของ FOSTEX
เพลงนี้ดังขึ้นด้วยความบังเอิญ โอ๋จึงชวนลูกครึ่งอินเดียที่เล่น Bass เก่งมาก ชื่อ ปาเดย์ ภาณุ กันตะบุตร(ปัจจุบันเปลี่ยนชื่อเป็น ภาวัช ศิวะนันท์)
รุ่นน้องจากมหาวิทยาลัยเดียวกัน ออกผลงานเพลงภายใต้ชื่อวง "ซีเปีย" (SEPIA) กับ E.P. "เกลียดตุ๊ด" กับค่าย UNDERGROUND ชื่อ ROXX RECORDS
ด้วยความโด่งดังจาก เกลียดตุ๊ด ส่งผลให้พวกเขาได้ออก Full Album ตามมาในชื่อ "Two Eggs"
โดยเพิ่มสมาชิก คือ เอกพงศ์ เชิดธรรม (Drums) และ ทวิพล สุดารา (Lead Vocal)
ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2539 เป็นต้นมา โอ๋ ได้เป็น Producer ให้กับค่ายเพลงและศิลปินต่างๆ มากมาย เช่น ธงไชย แมคอินไตย์, โลโซ, อุดม แต้พานิช, มอส ปฏิภาณ, ฟลาย ,
เจสัน ยัง , ลีโอ พุฒ, กบ ทรงสิทธิ์, อิงค์ อชิตะ
ผลงานโดดเด่น คือ เพลงกล่อมเด็กชุด "เพลงพระจันทร์ลัลลาบาย" ของ GMM Grammy (2543)
งานของ ซีเปีย ชุด "ไม่ต้องใส่ถุง" กับค่าย Indy Cafe (2544)
และเปิดค่ายเพลงอิสระมีผลงานชุดเดียว คือ O Modeling 1 (พ.ศ. 2545)
เป็น MUSIC DIRECTOR ให้กับ CONCERT ต่างๆ (พ.ศ. 2546 - ปัจจุบัน).
ตั้งแต่ ปี พ.ศ. 2546 งานหลักของเขาคือ เป็น Music director ผลิต CONCERT ให้กับศิลปินต่างๆ
เช่น ฟอร์ด, พลพล , โบ สุนิตา, Peacemaker, เบิร์ด กะ ฮาร์ท, อีโบลา, โก้ มิสเตอร์แซกแมน, โมเดิร์นด็อก, Bigass,
เอบีนอร์มอล, บอดี้แสลม, แบล็กเฮด, ธีร์ ไชยเดช, โปเตโต้, โซคูล ไมโคร นูโว กะลา
แคลช โจอี้ บอย บางแก้ว ซิลลี่ฟูลส์ ซีล พาราด็อกซ์ ธงไชย แม็คอินไตย์
นอกจากนี้ โอ๋ยังมีผลงาน​เพลงประกอบ​โฆษณา เป็นเบื้องหลังงานเพลงต่างๆ อีกมากมาย
เขาได้เรียน Jazz Guitar เพิ่มเติมกับอาจารย์วุฒิชัย เลิศสถากิจ และเริ่มมีความคิดอยากทำเพลงไทยในรูปแบบ Swing Jazz
ในงานเบื้องหน้าเขาเข้าร่วมกับนักร้องหญิงเสียงดี "ลูกหว้า"-พิจิกา จิตตะปุตตะ ตั้งวง Jazz Duo ในชื่อ ดูบาดู (DOObaDOO)
มีผลงานโดดเด่น คือ เพลง "ไม่ใช่ผู้ชาย" "เก็บกระเป๋า" และ "วินาที"
หลังจากนั้นได้เป็นมิวสิกไดเร็กเตอร์ ให้กับค่ายเพลง"สนามหลวง" ของ GMM Grammy
ในช่วงที่ทำงานที่ค่ายสนามหลวง เขาได้ Produce งานเพลง Cover 2 ชุด คือ Bossa Blossom II และ Marsha Selection (2549)
คุณภาพเสียงดีคือสิ่งที่นักดนตรีและผู้ฟังต้องการ.
โอ๋พยายามพัฒนาคุณภาพเสียงของงานบันทึกเสียงและแสดงสดในทุกๆงานที่เขาทำ
พิสูจน์ได้จาก บันทึกการแสดงสด "เพลงแบบประภาส ครั้งที่ 1"
"Another by คุณโอ๋" (งาน cover เพลงเก่าของ GMM Grammy) ที่เขาเองทั้ง Miking Mixing และ Mastering
บันทึกการแสดงสด "เดี่ยวไมโครโฟน 9" ของ อุดม แต้พานิช ที่เขาใช้ 24 ไมค์เก็บเสียงผู้ชม เราจะได้ยินเสียงผู้ชมจากทุกตำแหน่งเก้าอี้
ช่วงหลายปีมานี้ เขาพยายามค้นหาความลับของการบันทึกเสียงพร้อมกันทั้งวง ให้ได้เสียงที่ดี เป็นธรรมชาติ
เช่น แผ่นเสียงชุด "50ปี ไม่ลืมสุรพล สมบัติเจริญ" ที่เขาตั้งใจตั้งแต่การคัดเลือกเพลง คัดเลือกนักร้อง
การเรียบเรียงดนตรีให้ได้ยินชัดได้อารมรณ์เพลง การจัดวางตำแหน่งเครื่องดนตรี การเลือกใช้ไมโครโฟน และอื่นๆทุกขั้นตอน
เขาคือนักบันทึกเสียงนอกสถานที่ฝีมือดี ตัวอย่างที่ชัดเจนมาก คือ เพลง "แสงของดวงตะวัน เวอร์ชันทะเล" (ธงไชย แมคอินไตย์)
ที่ทั้งเสียงร้องทั้งหมด เสียงเครื่องดนตรีทั้งหมด รวมทั้งเสียงเคาะช้อน ตีฝาหม้อ ทุบเรือ เสียงคลื่น และเสียงลมทะเล
ทั้งหมดถูกบันทึกสดๆ กลางแจ้ง ที่หมู่บ้านชาวประมงริมทะเลจังหวัดชุมพร
เจ้าหญิงเลอา
จาเซน โซโล
จาเซน โซโล หรือ ดาร์ธ เคดัส  เป็นตัวละครในจักรวาลขยายของเรื่องแต่งชุด"สตาร์ วอร์ส" มีบทบาทเป็นตัวละครหลักในนิยายหลายเล่ม โดยเฉพาะนิยายชุด "Jedi Academy", "New Jedi Order" และ "Legacy of the Force"
เขาเป็นบุตรชายของฮัน โซโล และเลอา ออร์กานา โซโล เป็นน้องชายฝาแฝดของไจนา และพี่ชายของอนาคิน ลุค สกายวอล์คเกอร์ ผู้เป็นลุงของจาเซน สัมผัสถึงพลังที่สถิตแรงกล้าในตัวของเขาและพี่สาวฝาแฝดได้ตั้งแต่ก่อนที่ทั้งสองจะถือกำเนิด ด้วยว่าทั้งสองถูกเชื่อมกันด้วยพันธะอันมิอาจแยก ต่อมาเขาได้กลายเป็นผู้ฝึกสอนของเบน สกายวอล์คเกอร์ ผู้เป็นลูกพี่ลูกของเขา และได้เป็นบิดาของทารกหญิง อัลลานา หลังจากสมรสกับเทเนล คา
จาเซนได้แสดงอำนาจของพลังที่แฝงเร้นอยู่ในตัวตั้งแต่ยังเป็นทารก เมื่อเขาได้ช่วยลุงของเขาพร้อมศิษย์ในการปราบวิญญาณของเอกซาร์ คุน ลงเป็นผลสำเร็จ เขาเริ่มการฝึกฝนเป็นเจไดอย่างเป็นทางการในไม่กี่ปีต่อมาบนเจไดพราเซียมของลุคบนดวงจันทร์ยาวิน 4 และแสดงพรสวรรค์ในฐานะของนักเรียนที่เก่งกาจที่สุดคนหนึ่งด้วยการเข้าร่วมการผจญภัยกับโลวแบคคา, เทเนล คา และไจนานับครั้งไม่ถ้วน ภายหลังในช่วงสงครามยูซาน วอง เขาเริ่มมีมุมมองต่อพลังที่แตกต่างจากวิถีดั้งเดิม แม้จะเป็นอัศวินเจไดที่เก่งกาจที่สุดคนหนึ่งในนิกายเจไดใหม่ก็ตาม
หลังจากถูกพวกยูซาน วองจับตัวไป เขาก็เริ่มคบค้าสมาคมกับเวอร์เกียร์ ผู้ซึ่งได้เปลี่ยนวิธีคิดของเขาไปเป็นอย่างมาก จาเซนเป็นผู้ที่หนักแน่นในคำพูดและการกระทำอยู่เสมอ และมักสร้างความสัมพันธ์ลึกซึ้งกับทั้งมนุษย์และสัตว์ โดยได้พัฒนาความผูกพันและสัมผัสในพลังธรรมชาติและพลังชีวิตตั้งแต่ครั้งยังเด็ก อย่างไรก็ดี ความผูกพันกับสิ่งมีชีวิตนี้ก็ถูกทำลายย่อยยับหลังจากที่เขาพบกับเวอร์เกียร์ในปีที่ 40 หลังยุทธการยาวิน เห็นได้จากการทรมานและเข่นฆ่าผู้ต้องสงสัยว่าเป็นผู้ทรยศโดยไม่รู้สึกผิดบาป
ต่อมาในปีเดียวกัน จาเซนลอบเข้าเป็นศิษย์ต่อลูมิยา ซึ่งเขาจะได้เป็นศิษย์คนที่สามและคนสุดท้ายของเธอ หลังจากมารา เจด สกายวอล์คเกอร์ล้มเหลวในการลอบสังหารจาเซน และลุค สกายวอล์คเกอร์ได้สังหารลูมิยาลง จาเซนก็ได้สถาปนาตนเองขึ้นเป็นดาร์ธ เคดัส ลอร์ดมืดแห่งซิธ นำตระกูลสกายวอล์คเกอร์เข้าสู่วัฏจักรเดิมอีกครั้ง และได้รับตาฮิรี เวย์ลาเข้าเป็นศิษย์แทนเบน สกายวอล์คเกอร์หลังยุทธการฟอนดอร์ที่สองซึ่งตาฮิรีได้สังหารกิลาด เพลเลออนลง
ในปีที่ 40 หลังยุทธการยาวิน ดาร์ธ เคดัสเข้าประลองกระบี่แสงกับไจนา โซโล และได้ส่งเสียงกรีดร้องผ่านพลัง เตือนเทเนล คาให้ดูแลอัลลานาบุตรสาวก่อนที่ตนเองจะถูกไจนาสังหาร หลังจากดาร์ธ เคดัสเสียชีวิตลงแล้ว ไจนาตระหนักว่าจาเซนได้ปฏิบัติภารกิจของตนเองสำเร็จ เขาได้นำสันติมาสู่กาแลกซีโดยแลกกับชีวิตของตัวเอง นอกจากนั้นแล้วไจนายังเชื่ออีกด้วยว่าดาร์ธ เคดัส ได้กลับคืนมาเป็นจาเซน โซโลอีกครั้ง ก่อนที่จะเสียชีวิตลง
ในตอนแรก ทิโมธี ซาห์น (Timothy Zahn) ผู้แต่งนิยาย"สตาร์ วอร์ส" ตั้งใจจะให้เขียนชื่อจาเซนว่า "Jasen" แทนที่จะเป็น "Jacen" แต่บรรณาธิการในสำนักพิมพ์ Bantam Spectra คือเบตซี มิตเชล (Betsy Mitchell) แนะนำให้เปลี่ยนจากตัว "s" เป็นตัว "c" เพื่อให้ชื่อของจาเซนดูใกล้เคียงกับชื่อของคนทั่วไปน้อยลง
คำว่า "Jacen" ยังเป็นวิธีสะกดอีกแบบหนึ่งของชื่อกรีก Jason (เจสัน) ซึ่งหมายถึง 'ผู้รักษา'
ศิลปินเดฟ ดอร์แมน (Dave Dorman) ผู้วาดปกนิยายชุด "Young Jedi Knights" ใช้คาลวิน เอนเกล (Calvin Engel) ลูกชายของนักวาดการ์ตูนชื่อจิม เอนเกล (Jim Engel) เป็นแบบของตัวละครจาเซน แต่ก็ไม่ได้ออกแบบให้เหมือนกับตัวคาลวินเสียทีเดียวโดยคงให้มีความแตกต่างอย่างเช่นสีผมเป็นต้น
บทบาทคู่ขนาน.
บทบาทของตัวละครจาเซนในไตรภาค "Dark Nest" ถูกมองว่ามีความคล้ายคลึงกับบทบาทของตัวละครอนาคิน สกายวอล์คเกอร์ในช่วงท้ายของสงครามโคลน ความพยายามอย่างสุดขั้วของจาเซนในการปกป้องเทเนล คา และอัลลานา (อย่างเช่นการทรมานทาอา ชูเม (Ta'a Chume) และความไม่ไยดีเมื่อเรยนาร์ ธูล (Raynar Thul) ถูกสังหาร) ถูกมองว่าใกล้เคียงกับบทบาทของอนาคินในการปกป้องแพดเม่และบุตรที่ยังไม่ถือกำเนิดทั้งสองคน
การกระทำเหล่านี้ควบคู่กับการที่จาเซนปฏิเสธด้านมืดของพลัง ทำให้ผู้อ่านหลายคนเชื่อว่าจาเซนจะต้องพลัดเข้าสู่ด้านมืดในนิยายชุด "Legacy of the Force" ซึ่งก็เป็นจริง น่าขันที่ว่าแม้จาเซนจะเชื่อว่าเขาสามารถฝึกฝนด้านมืดจนเก่งกาจได้โดยไม่ทำผิดพลาดเหมือนอย่างที่อนาคินเคยทำ แต่กลับไม่รู้เลยว่าความต้องการของตนที่จะปกป้องครอบครัวนั้นเหมือนกับความต้องการของอนาคินไม่มีผิด
อย่างไรก็ดีมีข้อแตกต่างอันหนึ่งเกี่ยวกับแรงจูงใจให้เดินไปในทางซิธของอนาคินและจาเซน คือความกลัวของอนาคินต่อการตายของแพดเม่นั้นไม่มีเหตุผลรองรับมากนัก เพราะอนาคินมีเพียงนิมิตไม่กี่อันเกี่ยวกับการตาย ในขณะที่ความกลัวของจาเซนต่อลูกสาวคืออัลลานานั้นมีเหตุผลรองรับชัดเจนกว่าเพราะอัลลานานั้นอาศัยอยู่กับ Hapes Consortium จริงๆ ซึ่งมีพวกขุนนางหลายคนที่ไม่ลังเลที่จะฆ่าอัลลานาเพื่อยกระดับฐานะของตัวเองขึ้น เพราะฉะนั้นสงครามสหพันธ์-พันธมิตรกาแลกติกจึงเป็นอันตรายใหญ่หลวงอย่างแท้จริงต่อความปลอดภัยของอัลลานา
ชื่อซิธ.