pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
อุปโภค
อุปโภคบริโภค
บีอีซีเทโรศาสน
มูเกิล
ฤๅษี
ฤๅษี หรือ ฤษี (สันสกฤต: ṛṣi; เทวนาครี: ऋषि) ภาษาสันสกฤตอ่านว่า ฤษิ หมายความว่า ผู้แต่งพระเวท หรือผู้เห็น ฤๅษีเป็นนักบวชพวกหนึ่ง มีมาก่อนพุทธกาล สละบ้านเรือนออกไปบำเพ็ญพรตแสวงหาความสงบ ตามสถานที่สงัดต่างๆ ในป่าเขาหรือถ้ำ และเดิมมักเป็นหญิง ซึ่งเรียก "ฤษิก" (rishika) ตามความในคัมภีร์สารวานุกรมนี (Sarvanukramani) ในบรรดาผู้แต่งฤคเวทนั้น เป็นฤษีหญิงถึงยี่สิบคน
ฤษี อาจหมายถึงมุนี  ฤษี อีกความหมายหนึ่งคือ ฤษีเพศชาย ส่วน "ฤษิณี" หมายถึง ฤษีเพศหญิง ฤษีที่มีชื่อเสียงชื่อ ฤษี วยาส ผู้สร้างโศลกเรื่องมหากาพย์ภารตะ ซึ่งเป็นมหากาพย์ที่มีจำนวนโศลกมากจำนวนประมาณถึง 1 แสนโศลก ตำนานเล่าว่า ฤๅษีเวทวฺยาส หรือ กฤษฺณ ไทฺวปายน เป็นปู่ของสองพี่น้องตระกูลเการพและปาณฑพ และเป็นเหลนใหญ่ของท้าวภรต คัมภีร์โบราณของฮินดูระบุไว้ว่า ท้าวภรต (ภะ-ระ-ตะ) ผู้นี้เป็นโอรสท้าวทุษยันต์ อันเกิดจากนางศกุนตลา
ฤษี
ฤาษี
ตำบลคุ้งตะเภา
ตำบลคุ้งตะเภา เป็นตำบลหนึ่งในอำเภอเมืองอุตรดิตถ์ จังหวัดอุตรดิตถ์ ตำบลคุ้งตะเภาเป็นตำบลขนาดใหญ่ที่มีประวัติความเป็นมายาวนานกว่าสองร้อยปี เดิมการปกครองของตำบลคุ้งตะเภาขึ้นอยู่กับตำบลท่าเสา อำเภอบางโพ (อำเภอเมืองอุตรดิตถ์ในปัจจุบัน) ต่อมาในปี พ.ศ. 2490 จึงได้แยกการปกครองจากตำบลท่าเสามาตั้งเป็นตำบลใหม่ ปัจจุบันแบ่งหน่วยการปกครองเป็นหมู่บ้าน 6 หมู่บ้าน มีประชากร 8,735 คน เป็นชาย 4,265 คน หญิง 4,470 คน ประชากรตำบลคุ้งตะเภาส่วนใหญ่นับถือพระพุทธศาสนานิกายเถรวาท มีศาสนสถานในเขตตำบล 7 แห่ง สถานีอนามัยประจำตำบล 1 แห่ง และ โรงเรียนระดับพื้นฐาน 6 โรง มีแหล่งน้ำอุปโภคบริโภคที่สำคัญคือ แม่น้ำน่าน เส้นทางคมนาคมหลักคือ ถนนสายเอเชีย (ทางหลวงหมายเลข 11) ด้านเศรษฐกิจ ชาวบ้านประกอบอาชีพเกษตรกรรมเป็นส่วนใหญ่ ปัจจุบัน นายสมชาย สำเภาทอง เป็นกำนันตำบลคุ้งตะเภา ซึ่งในปัจจุบันตำบลคุ้งตะเภามีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นระดับ เทศบาลตำบล มีพื้นที่ตลอดทั้งตำบลคุ้งตะเภา
คุ้งตะเภา มีความหมายว่า "คุ้งเรือสำเภา" มาจากศัพท์ "คุ้ง" ส่วนเว้าโค้งเข้าไปของฝั่งน้ำฯ และ "ตะเภา" แผลงมาจากศัพท์เดิมคือ "สำเภา" (เรือชนิดหนึ่ง)
ความเป็นมาชื่อคุ้งตะเภา มีที่มาจากคำบอกเล่าที่กล่าวกันมาว่า เคยมีเรือสำเภาล่มบริเวณโค้งแม่น้ำน่านหน้าวัด (วัดคุ้งตะเภา) ชาวสวนที่อาศัยทำไร่นาอยู่แถบนั้นจึงเรียกบริเวณนั้นว่า โค้งสำเภาล่ม ต่อมามีคนมาอาศัยอยู่มากขึ้นและเพื่อความสะดวกปาก จึงกลายเป็น คุ้งสำเภา มาตลอดสมัยอยุธยาตอนปลาย
ต่อมา เมื่อปีขาล โทศก จุลศักราช 1132 (พ.ศ. 2313) ในสมัยสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช พระองค์เสด็จขึ้นมาปราบปรามชุมนุมเจ้าพระฝางเมืองสวางคบุรี และประทับชำระคณะสงฆ์จัดการหัวเมืองฝ่ายเหนือใหม่ตลอดฤดูน้ำ ดังปรากฏหลักฐานในพระราชพงศาวดารฉบับพระราชหัตถเลขา ระหว่างจลาจล พระองค์ได้มีพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ผู้คนในแถบคุ้งสำเภาที่อพยพลี้ภัยสงคราม ได้ย้ายกลับมาตั้งครัวเรือนเหมือนดังเดิม ทรงสร้างวัดและศาลาการเปรียญขึ้นใหม่ ณ ริมคุ้งสำเภาล่ม พร้อมทั้งตรัสเรียกชื่อวัดที่ตั้งขึ้นใหม่นี้ว่า "วัดคุ้งตะเภา" ปัจจุบันทางราชการได้นำชื่อวัดคุ้งตะเภาไปใช้ตั้งเป็นชื่อหมู่บ้านและชื่อตำบลคุ้งตะเภาสืบมาจนปัจจุบัน
จากข้อมูลคำประพันธ์ในขุนช้างขุนแผน พบหลักฐานว่า คนทั่วไปยอมรับนามวัด ที่ได้รับพระราชทานเมื่อคราวตั้งวัดคุ้งตะเภา เมื่อ จุลศักราช 1132 มาเรียกหมู่บ้านนี้ว่า คุ้งตะเภา มาตั้งแต่สมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์แล้ว ดังปรากฏในเสภาตอนหนึ่งใน ขุนช้าง–ขุนแผน ดังนี้
ซึ่งตอนนี้เป็นตอนที่สมเด็จพระพันวษา พระราชทานนักโทษฉกาจให้แก่ขุนแผนเพื่อนำร่วมทัพไปรบกับเมืองเชียงใหม่ ซึ่งมี "อ้ายกุ้ง (ชาว) คุ้งตะเภา" ปรากฏตัวในรายชื่อ 35 นักโทษด้วย และเนื่องจากข้อความในขุนช้างขุนแผนดังกล่าว เป็นวรรณคดีที่ พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย รัชกาลที่ 2 โปรดเกล้าฯ ให้แต่งขึ้นในสมัยของพระองค์ โดยมีเค้าโครงเรื่องเดิมจากสมัยอยุธยา
เขตตำบลที่ตั้งของแถบคุ้งตะเภานั้นตั้งอยู่ทิศตะวันออกของแม่น้ำน่าน ตรงข้ามกับตำบลท่าเสา อันเป็นย่านชุมชนการค้าขนาดใหญ่ที่สำคัญของภาคเหนือ แต่ในฝั่งคุ้งตะเภานั้นนับว่ายังไม่มีความเจริญนัก เพราะที่ริมฝั่งแม่น้ำน่านจะมีสภาพเป็นเป็นที่ราบลุ่มมีน้ำท่วมในช่วงน้ำหลากเสมอ ประกอบกับแถบนี้ยังมีป่าไม้เป็นส่วนใหญ่ และมีเพียงหมู่บ้านขนาดเล็กเป็นกลุ่มย่อม ๆ เรียงกันไปตามฝั่งแม่น้ำน่านทิศตะวันออก โดยในแถบหมู่บ้านตรงข้ามบ้านท่าเสาเมื่อวัดจากเส้นทางคมนาคมทางน้ำระหว่างหมู่บ้านที่ตั้งอยู่แถบริมฝั่งแม่น้ำน่านทิศตะวันออกในเขตตำบลท่าเสาในสมัยนั้น จะมีทุ่งบ้านคุ้งตะเภา ตั้งอยู่เกือบกึ่งกลางในแถบตำบลนี้และหมู่บ้านคุ้งตะเภานับเป็นหมู่บ้านที่เก่าแก่ที่สุดที่ตั้งมาตั้งแต่สมัยอยุธยาและมีประชากรมากที่สุดกว่าบ้านอื่นที่ตั้งอยู่ในแถบแม่น้ำน่านฝั่งตะวันออกในอดีต
และด้วยเหตุที่หมู่บ้านคุ้งตะเภาตั้งมานานกว่า ประกอบกับในสมัยก่อนยังไม่มีหมู่บ้านอื่นในแถบนี้ คนทั่วไปจึงได้ใช้ชื่อคุ้งตะเภาเรียกขานย่านบริเวณตำบลแม่น้ำน่านฝั่งตะวันออกว่าย่านตำบลคุ้งตะเภามาตั้งแต่อดีต ดังปรากฏหลักฐานว่ามีการเรียกแถบตำบลนี้ว่า "ตำบลคุ้งตะเภา" มาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 5 แล้ว โดยในสมัยนั้นตำบลคุ้งตะเภา อยู่ในเขตการปกครองของอำเภออุตรดิฐ แขวงเมืองพิชัย มณฑลพิษณุโลก
จนต่อมาช่วงหลัง ทางการได้รวมเขตปกครองตำบลคุ้งตะเภาเข้ากับตำบลท่าเสา อำเภอบางโพ อำเภออุตตรดิตถ์ เป็นระยะเวลาหนึ่ง เพราะเดิมหมู่บ้านในแถบนี้ยังไม่เจริญนัก และตำบลท่าเสานั้นนับเป็นย่านการค้าและชุมชนที่มีความเจริญมาตั้งแต่โบราณเหมาะแก่การเป็นศูนย์กลางในการดูแลหมู่บ้านในเขตปกครอง จนมาในปี พ.ศ. 2490 ทางกระทรวงมหาดไทยจึงได้แบ่งเขตการปกครองในแถบนี้แยกออกจากตำบลท่าเสากลับมาตั้งเป็นตำบลคุ้งตะเภาเหมือนเดิม และได้ใช้ชื่อ คุ้งตะเภา มาตั้งเป็นชื่อตำบลเช่นเดิมสืบมาจนปัจจุบัน
ตำบลคุ้งตะเภาตั้งอยู่ห่างจากศาลากลางจังหวัดอุตรดิตถ์ประมาณ 10 กิโลเมตร ตำบลคุ้งตะเภามีสภาพเป็นที่ราบ มีแม่น้ำน่านไหลผ่านพื้นที่ มีหมู่บ้านจำนวน 8 หมู่บ้าน ย่านเจริญอยู่ทางทิศตะวันตกของตำบลติดกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 11 ส่วนด้านทิศตะวันออกเป็นแหล่งเกษตรกรรมหลักของตำบล
ตำบลคุ้งตะเภา มีอาณาเขตติดต่อกับพื้นที่ใกล้เคียง ดังนี้
ตรา.
สัญลักษณ์ประจำตำบลคุ้งตะเภาคือ รูปเรือสำเภาทอง โดยมีที่มาจากประวัติของชื่อคุ้งตะเภาที่กล่าวถึงเรือสำเภา และอนุโลมจากพระนามของหลวงพ่อสุวรรณเภตรา ที่แปลว่า หลวงพ่อสำเภาทอง พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ของชาวตำบลคุ้งตะเภา
สัญลักษณ์นี้ปรากฏในตราสัญลักษณ์ของหน่วยงานสำคัญในตำบลคุ้งตะเภา เช่น ตราสัญลักษณ์ของวัดคุ้งตะเภา องค์การบริหารส่วนตำบลคุ้งตะเภา ที่แม้ต่อมาเปลี่ยนฐานะเป็นเทศบาลตำบลคุ้งตะเภา ก็ยังนำสัญลักษณ์นี้มาใช้ด้วย
คำขวัญดังกล่าว แสดงถึงจุดเด่นสำคัญของแหล่งท่องเที่ยวและสถานที่สำคัญที่เป็นเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมของตำบลคุ้งตะเภา
โดยคำว่า "ลูกหลานชาวท่าเหนือ" แสดงถึง การที่ตำบลคุ้งตะเภามีประวัติความเป็นมายาวนานนับ 300 ปี ในที่ตั้งทางผ่านสำคัญของย่านการค้าขายของหัวเมืองฝ่ายเหนือ ที่ทำให้มีผู้มาตั้งรกรากในแถบย่านตำบลนี้จนกลายมาเป็นชาวบ้านลูกหลานชาวตำบลคุ้งตะเภาในปัจจุบัน
คำว่า "ลือเลื่องภูมิปัญญา" หมายถึง ตำบลคุ้งตะเภาเป็นชุมชนที่มีทุนทางภูมิปัญญาที่เข้มแข็งในหลายด้าน เช่น ด้านบุคคล มีปราชญ์ภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านการอนุรักษ์ภูมิปัญญาโบราณ ด้านแพทย์แผนไทยโบราณ, ด้านดนตรีและการละเล่นไทย, และนักภูมิปัญญาประดิษฐ์ในพิธีสำคัญทางศาสนาในแต่ละหมู่บ้าน เป็นต้น ซึ่งรวมถึงในด้านสถานที่ด้วย เช่น มีศูนย์การเรียนรู้สมุนไพรไทยวัดคุ้งตะเภา ที่มีการอนุรักษ์สมุนไพรไทยหายากไว้กว่า 400 ชนิด แสดงให้เห็นถึงความเข้มแข็งทางภูมิปัญญาโบราณของตำบลคุ้งตะเภาเป็นอย่างดี
คำว่า "สองพระปฏิมาคู่บ้าน" สื่อความหมายถึง องค์หลวงพ่อสุวรรณเภตรา และ หลวงพ่อสุโขทัยสัมฤทธิ์ พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์โบราณอายุกว่า 800 ปี ที่เป็นพระพุทธรูปสำคัญศูนย์รวมจิตใจของชาวตำบลคุ้งตะเภา และชาวจังหวัดอุตรดิตถ์มาช้านาน
คำว่า "หาดน้ำน่านงามตา" หมายถึง สถานที่ท่องเที่ยวพักผ่อนหย่อนใจสำคัญของตำบลคุ้งตะเภา คือสวนสาธารณะหาดริมน้ำน่านบ้านคุ้งตะเภา แหล่งท่องเที่ยวพักผ่อนสำคัญที่เป็นที่นิยมแห่งหนึ่งของอำเภอเมืองอุตรดิตถ์
คำว่า "พิพิธภัณฑ์วัดคุ้งตะเภาล้ำค่า" หมายถึง ตำบลคุ้งตะเภามีทุนทางประวัติศาสตร์วัฒนธรรมความเป็นมาที่ยาวนาน มีพิพิธภัณฑ์ชุมชนเป็นของตนเองในวัดคุ้งตะเภา เป็นแหล่งศูนย์กลางรูปธรรมที่แสดงออกซึ่งความเป็นมาและความเจริญทางวัตถุรวมถึงความเจริญทางจิตใจในอดีตของชาวตำบลคุ้งตะเภา
คำว่า "เลิศล้ำประเพณีงาม ๙ เดือน" หมายความถึง การอนุรักษ์ประเพณีวัฒนธรรมดังเดิมที่เป็นเอกลักษณ์ของชาวหมู่บ้านคุ้งตะเภาที่มีประเพณีสำคัญในแต่ละเดือนถึง 9 เดือน ตั้งแต่เดือน 3 ถึงเดือน 12 แสดงออกถึงความเจริญทางจิตใจและความผูกพันกับพระพุทธศาสนาของชาวตำบลคุ้งตะเภา และยังเป็นสิ่งที่แสดงออกถึงทุนวัฒนธรรมที่เข้มแข็งของชาวตำบลคุ้งตะเภาอีกด้วย
เพลงประจำตำบลคือ "คุ้งตะเภารำลึก"
ชาวคุ้งตะเภาได้มีการจัดทำเพลงประจำตำบลขึ้น โดยมี นายวิเชียร ครุฑทอง ปราชญ์ชุมชนของตำบลคุ้งตะเภา เป็นผู้แต่งบทเพลง - ทำนองเพลง รวมทั้งเป็นผู้ขับร้อง ซึ่งได้มีการบันทึกเสียงดนตรีที่ห้องบันทึกเสียงคณะดนตรีวง "ไทไท" ในปี พ.ศ. 2547
เพลงที่นายวิเชียร ครุฑทอง แต่งขึ้นมี 2 บทเพลง ทั้งสองเพลงเป็นเพลงขับร้องแบบลูกทุ่ง โดยมีชื่อตามลำดับดังนี้
ปัจจุบันทั้งสองเพลงได้มีการเปิดบรรเลงตาม "เสียงตามสาย" ของหมู่บ้านคุ้งตะเภา ก่อนการประชาสัมพันธ์กิจกรรมของหมู่บ้าน เป็นเพลงที่คุ้นหู และเป็นเอกลักษณ์ที่สำคัญยิ่งอย่างหนึ่งของหมู่บ้านคุ้งตะเภามาจนปัจจุบัน
จำนวนประชากรรวม 8,735 คน แบ่งเป็น ชาย 4,265 คน หญิง 4,470 คน
ตำบลคุ้งตะเภา แบ่งการปกครองตามรูปแบบหมู่บ้านออกเป็น 8 หมู่ คือ
กำนัน.
ทำเนียบรายนามกำนันตำบลคุ้งตะเภา นับแต่สมัยระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์จนถึงปัจจุบัน มีดังนี้
เทศบาลตำบลคุ้งตะเภา เป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น กินพื้นที่ตลอดตำบลคุ้งตะเภา เทศบาลตำบลคุ้งตะเภาได้เปลี่ยนแปลงฐานะจากองค์การบริหารส่วนตำบล เป็นเทศบาลตำบล ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เมื่อวันที่ 17 เมษายน พ.ศ. 2551 ปัจจุบันมี นายรุ่งศักดิ์ เลี้ยงประเสริฐ เป็นนายกเทศมนตรี
เนื่องจากตำบลคุ้งตะเภาอยู่ไม่ไกลจากตัวเมืองอุตรดิตถ์ ทำให้การเข้ารับรักษาพยาบาลของคนในตำบลสามารถเดินทางไปได้โดยสะดวก อย่างไรก็ตาม เทศบาลตำบลคุ้งตะเภา มีโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ 1 แห่ง คือ
นอกจากนี้ เทศบาลตำบลคุ้งตะเภา ยังมีอาสาสมัครสาธารณสุขชุมชน เพื่อช่วยในการดูแลรักษาคนในชุมชนอีกด้วย โดยกระจายไปยังหมู่บ้านต่าง ๆ และมีลูกบ้านนั้น ๆ เป็นอาสาสมัคร
เนื่องจากประชากรส่วนใหญ่ในตำบลคุ้งตะเภา นับถือพระพุทธศาสนานิกายเถรวาท จึงปรากฏวัดในพระพุทธศาสนาอยู่ในทุกหมู่บ้าน (ไม่ปรากฏศาสนสถานของศาสนาอื่น) ซึ่งวัดโดยส่วนใหญ่ตั้งตามชื่อของหมู่บ้านดังนี้
ประชาชนส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธเถรวาท ประเพณีต่าง ๆ ยึดถือปฏิบัติเหมือนกันกับาวพุทธเถรวาทในแถบภาคกลางตอนบน เช่น บวชพระ ประเพณีแต่งงาน งานศพ ฯลฯ
หลวงพ่อสุวรรณเภตรา วัดคุ้งตะเภา.
หลวงพ่อสุวรรณเภตรา เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย พุทธลักษณะสมัยสุโขทัย ประดิษฐานอยู่ ณ อุโบสถวัดคุ้งตะเภา มีพุทธลักษณะงดงามยิ่ง สร้างโดยหลวงพ่อพระครูธรรมกิจจาภิบาล (กลม) เกจิอาจารย์รูปสำคัญของเมืองอุตรดิตถ์ (ยุคก่อนหลวงปู่ทองดำ) ในปี พ.ศ. 2489 ชาวบ้านคุ้งตะเภานับถือกันว่ามีความศักดิ์สิทธิ์มาก
หลวงพ่อสุโขสัมฤทธิ์ วัดคุ้งตะเภา.
หลวงพ่อสุโขสัมฤทธิ์ เป็นพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ปางมารวิชัย หล่อด้วยทองสัมฤทธิ์บริสุทธิ์ สร้างในสมัยกรุงสุโขทัยเป็นราชธานี สกุลช่างสุโขทัยยุคต้น-เชียงแสนปลาย มีอายุประมาณ 800 ปี เป็น 1 ใน 9 พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์สำคัญแห่งเมืองอุตรดิตถ์
สวนสาธารณะหาดน้ำน่าน.
สวนสาธารณะหาดน้ำน่าน หรือ ลานเอนกประสงค์หาดน้ำน่าน ตั้งอยู่ที่หมู่บ้านคุ้งตะเภาริมแม่น้ำน่านทางด้านเหนือสุดของตำบล ติดกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 11 เดิมบริเวณที่แห่งนี้เป็นหาดแม่น้ำกว้างสวยงาม เป็นที่พักผ่อนหย่อนใจของชุมชนมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2533 ในปี พ.ศ. 2545 องค์การบริหารส่วนตำบลคุ้งตะเภา โดยการนำของนายเอกสิทธิ์ พรหมน้อย นายกองค์การบริหารส่วนตำบลคุ้งตะเภา ได้ขอรับเงินอุดหนุนจากรัฐบาลในการปรับปรุงภูมิทัศน์และก่อสร้างสาธารณูปโภคต่าง ๆ มีการจัดระเบียบร้านค้า จัดสร้างกำแพงกั้นและมีการจัดเก็บเงินค้าบำรุงสำหรับประชาชนที่มาพักผ่อนในช่วงเทศกาลสำคัญ รวมทั้งมีการฟื้นฟูกิจกรรมประเพณีต่าง ๆ เช่น ประเพณีลอยกระทง ประเพณีสงกรานต์ รดน้ำดำหัวผู้สูงอายุ ประเพณีเทศน์มหาชาติ เป็นต้น
ด้วยความสวยงามของภูมิทัศน์และความสะดวกสะบายในการเดินทาง ปัจจุบัน สวนสาธารณะหาดน้ำน่านได้รับความสนใจจากประชาชนมาพักผ่อนหย่อนใจและออกกำลังกายเป็นจำนวนมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงเทศกาลสำคัญ ๆ ต่าง ๆ เช่น เทศกาลสงกรานต์ เทศกาลลอยกระทง
พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นวัดคุ้งตะเภา หรือ พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านวัดคุ้งตะเภา ตั้งอยู่ที่ กุฏิปั้นหยา วัดคุ้งตะเภา เป็นสถานที่จัดแสดงเอกสารและวัตถุโบราณของชุมชนคนบ้านคุ้งตะเภา เพื่อให้คนในท้องถิ่นได้ศึกษาขนบวัฒนธรรมวิถีชีวิตความเป็นอยู่ในอดีตของบรรพบุรุษ และเพื่อให้คนในท้องถิ่นได้รับรู้และเกิดความภาคภูมิใจในมรดกและความเป็นมาของชุมชนบ้านคุ้งตะเภาที่มีอายุความเป็นมายาวนานมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย
ปัจจุบันพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นวัดคุ้งตะเภา ตั้งอยู่ที่อาคารอสีติวัสสายุมงคลมหาศาลาการเปรียญ ภายในวัดคุ้งตะเภา ใกล้กับจุดตัดสี่แยกคุ้งตะเภา ติดทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 11 ทางผ่านสำคัญก่อนขึ้นสู่จังหวัดแพร่ เปิดให้ประชาชนได้เข้าชมทุกวันธรรมสวนะ ตั้งแต่เวลา 8.20 - 17.30 น. โดยไม่เก็บค่าเข้าชม
พุทธมณฑลจังหวัดอุตรดิตถ์.
หลวงพ่อฤาษีลิงดำ
ฤา
ฦา
โรงเรียนนายร้อยทหารบก
กรมทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์
วงศ์กก
พืชวงศ์กก  เป็นวงศ์ที่มีจำนวนสปีชีส์ที่เป็นที่รู้จัก 5,500 ชนิดในประมาณ 90 สกุล
สปีชีส์นี้แพร่กระจายพันธุ์ทั่วโลก โดยมีศูนย์กลางความหลากหลายที่แถบเขตร้อนในเอเชียและอเมริกาใต้ ในขณะที่บางส่วนพบในเกือบทุกสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะในพื้นที่ชุ่มน้ำหรือบริเวณที่มีดินแย่ ใน 46 ประเทศจัดพืชวงศ์กกเป็นวัชพืช มีหลายชนิดใช้เป็นอาหารเช่น "Eleocharis toberosa" และ "Scirpus toberosus" และหลายชนิดนำมาทำเครื่องจักสานได้อย่าง เสื่อ กระจาด กระเช้า หมวก เช่นกกชนิด "Scirpus mucronatus", "Lepironia mucronata", "Carex brizoides" เป็นต้น
กกมีรูปร่างลักษณะและนิเวศวิทยาเหมือนหญ้ามาก มีลักษณะที่แตกต่างจากหญ้าคือ กกมักมีลำต้นตัน และเป็นสามเหลี่ยมหรือสามมุม บางชนิดมีผนังกั้นแบ่งเป็นห้องๆ มีกาบใบอยู่ชิดกันมาก และที่สำคัญคือเกือบไม่มีลิ้นใบ บางชนิดไม่มีเลย ลักษณะสำคัญอีกประการหนึ่งของกกคือ ดอกแต่ละดอกจะมีกาบช่อย่อยห่อหุ้มหรือรองรับเพียงอันเดียว กกมีไหลเลื้อยไปใต้ดินและจากไหลก็จะแตกเป็นลำต้นที่ตัน โผล่พ้นขึ้นมาเหนือดิน และเมื่อผ่าลำต้นดูตามขวาง จะมีลักษณะเป็นสามเหลี่ยมหรือสามมุมดังได้กล่าวมาแล้ว ลำต้นกกจะไม่แตกกิ่งเหมือนพืชชนิดอื่น ใบของกกเหมือนกับใบของหญ้า แต่จะเรียงตัวอัดกันแน่นเป็นสามมุมหรือสามตำแหน่งรอบโคนต้นและมีกาบห่อหุ้มลำต้นและไม่มีลิ้นใบ
ช่อดอกกกจะเกิดที่ปลายลำต้นเป็นหลายแบบ เช่น ช่อแยกแขนง, ช่อซี่ร่ม หรือ ช่อเชิงลด และมีดอกขนาดเล็กเป็นทั้งดอกที่สมบูรณ์และไม่สมบูรณ์เพศ โดยมีดอกรวมเรียกว่าช่อดอกย่อย ซึ่งประกอบด้วยดอกย่อยหนึ่งหรือหลายดอก แต่ละดอกมีริ้วประดับรองรับ ส่วนกลีบดอกนั้นไม่มีหรืออาจมีแต่เปลี่ยนรูปร่างไปเป็นเกล็ด หรือขนแข็งเล็ก ๆ ในดอกกกจะมีเกสรเพศผู้แยกกันอยู่ ส่วนเกสรเพศเมียจะมีก้านแยกเป็นสอง-สามแฉก หรือบางครั้งแยกเป็นสอง-สามเส้น และมีรังไข่อยู่เหนือกลีบดอก ภายในมีห้องเดียวและมีหนึ่งเมล็ด
Plants of the World Online ของสวนพฤกษศาสตร์คิวยอมรับเพียง 88 สกุล:
โจอิชิโร่ ทัตสุโยชิ
สุข ปราสาทหินพิมาย
สุข ปราสาทหินพิมาย มีชื่อจริงว่า สุข จาดพิมาย แต่ต่อมาเมื่อเลิกมวยแล้วเปลี่ยนนามสกุลเป็น ปราสาทหินพิมาย ตามชื่อสมัยยังชกมวยอยู่ เกิดเมื่อ พ.ศ. 2452 ที่อำเภอพิมาย จังหวัดนครราชสีมา หัดมวยไทยเมื่อถูกเกณฑ์ทหาร และได้รับคัดเลือกให้เป็นพลตำรวจ ครูมวยคนแรกคือ ส.ต.ต.บุญ ชูรัตน์ ขึ้นชกมวยไทยครั้งแรกที่ เวทีมวยชั่วคราว แถวอำเภอพิมาย เมื่อ พ.ศ. 2474 ด้วยวัย 22 ปี ชนะคู่ต่อสู้คือ นายเบา ในยกที่ 2
พ้นโทษมาเป็นนักมวยที่มีชื่อเสียง.
เมื่อพ้นโทษ พัศดีช่วยพามาฝากฝังกับนายสนามเวทีราชดำเนิน สุขจึงได้ขึ้นชกมวยไทยอีกครั้ง ด้วยวัย 34 ปี ปราบคู่ชกคนแล้วคนเล่า ไฟต์ที่สร้างชื่อคือ ชนะคะแนน สมาน ดิลกวิลาศ และ ชนะน็อค สมพงศ์ เวชสิทธิ์ ยก 3 จนหาคู่ชกไม่ได้ ต้องเลิกชกไปถึง 3 ปี
จนกระทั่ง นักมวยรุ่นน้อง สุรชัย ลูกสุรินทร์ โด่งดัง ขึ้นมา เวทีราชดำเนินจึงติดต่อสุขให้มาชกกับ สุรชัย ชกครั้งแรก สุขแพ้คะแนนเพราะเรื้อเวทีไปนาน แต่ก็ตามแก้มือได้ภายหลัง สุขชกครั้งสุดท้ายเมื่อ 2 สิงหาคม พ.ศ. 2496 ยอมแพ้ ลิงลม ฉวีวงษ์ เพราะสังขารไม่ไหว
เมื่อเลิกชก สุขกลับไปอยู่ที่นครราชสีมา เป็นผู้ใหญ่บ้านจนเกษียณ เมื่ออายุ 60 ปี เสียชีวิตด้วยโรคชรา เมื่อ 8 มกราคม พ.ศ. 2543 รวมอายุได้ 91 ปี ลูกหลานของสุข ที่มีชื่อเสียงทางหมัดมวยมีหลายคนได้แก่ สรศักดิ์ ส.ลูกบุคคโล แชมป์รุ่น จูเนียร์เวลเตอร์เวท ของ ลุมพีนี สกัด เพชรยินดี แชมป์ OPBF รุ่น ไลต์เวท สุริยา ปราสาทหินพิมาย เหรียญทองแดงกีฬาโอลิมปิกที่กรีซ
ถูกศาลพิพากษาจำคุก
ถูกเบิกตัวออกมาชก 1 ครั้ง
แขวนนวม
วัดเทพศิรินทราวาส
วิชาญน้อย พรทวี
วิชาญน้อย พรทวี นักมวยไทยชาวไทย เกิดเมื่อ 31 ตุลาคม พ.ศ. 2491 ที่อำเภอบางกรวย จังหวัดนนทบุรี เริ่มฝึกมวยไทยโดย "เฉลียว ทินโมราห์" เริ่มชกมวยครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ. 2503 ใช้ชื่อ "วิชาญน้อย ศรีเมืองนนท์" เคยเป็นนักมวยค่าย ศรีเมืองนนท์ ต่อมาเปลี่ยนมาอยู่ค่าย พรทวี และสุดท้ายมาอยู่กับค่าย เพชรยินดี จนจบอาชีพ
เคยเป็นแชมป์ฟลายเวท ของสนามมวยเวทีลุมพินี และเวทีมวยราชดำเนิน ต่อมาข้ามมาชกในรุ่นจูเนียร์ไลท์เวท เวทีราชดำเนิน และสามารถรักษาตำแหน่งแชมป์ต่อเนื่องนาน 5 ปี จนได้รับการขนานนามว่า เป็น "ยอดมวยอมตะ" เนื่องจากมีประสบการณ์สูง วิชาญน้อยแขวนนวมอย่างถาวรในปี พ.ศ. 2524 เมื่ออายุ 34 ปี
วิชาญน้อย เป็นอดีตสมาชิกสมาคมเทศบาลเมือง จังหวัดนนทบุรี เขามีกิจการเป็นของตัวเองเป็นตัวแทนจำหน่ายเครื่องดื่มในชื่อ "วิชาญน้อยสโตร์"
วิชาญน้อย พรทวี เสียชีวิตเมื่อ 31 มกราคม พ.ศ. 2565 ด้วยโรคไตวายฉับพลัน หลังจากเข้ารับการรักษาอาการปัสสาวะไม่ออกเมื่อ 23 มกราคม พ.ศ. 2565
ซัลบาดอร์ ซันเชซ
ซัลบาดอร์ ซันเชซ นาร์บาเอซ (Salvador Sánchez Narváez) อดีตแชมป์โลก WBC , เดอะริงและไลเนียลรุ่นเฟเธอร์เวทชาวเม็กซิโก เกิดเมื่อวันที่ 26 มกราคม พ.ศ. 2502 ที่ซันติอาโกเตียนกุสเตงโก (Santiago Tianguistenco) ประเทศเม็กซิโกซัลบาดอร์ ซันเชซ เป็นนักมวยหน้าตาดี ชกได้สนุก และมีพลังหมัดที่หนักหน่วง เขาได้รับการยกย่องว่าเป็นนักมวยที่ดีที่สุดตลอดกาลของรุ่นเฟเธอร์เวท และเป็นนักมวยที่ยิ่งใหญ่ที่สุดคนหนึ่งของประเทศเม็กซิโก
นักมวยดาวรุ่ง.
เมื่อเข้าสู่วัยรุ่น ซันเชซได้เข้าสู่วงการมวย โดยผู้จัดการคนแรกของเขาคือ เอากุสติน ปาราซีโอส เริ่มชกมวยสากลอาชีพเมื่อ พ.ศ. 2518 ชนะน็อค อัล การ์เดโน ยก 3 และได้ขึ้นชกทั้งหมด 6 ไฟต์ โดย 5 ไฟต์แรกชนะน็อกรวด ต่อมาขึ้นชกอีก 9 ไฟต์ ชนะน็อกรวด
แพ้ครั้งแรก.
จากนั้นในปี พ.ศ. 2520 ซันเชซได้สิทธิ์ขึ้นชิงแชมป์ประเทศเม็กซิโกที่ว่าง รุ่นแบนตัมเวท กับอันโตนิโอ เบเซร์รา ไฟต์นั้นชกที่ถิ่นของอันโตนิโอ เบเซร์รา ผลการชกในวันนั้น ซันเชซซึ่งอยู่ในวัย 18 ปี เป็นฝ่ายแพ้คะแนน 12 ยกไปอย่างไม่เป็นเอกฉันท์ และเป็นการแพ้ครั้งแรกและครั้งเดียว ของซันเชซ ตลอดชีวิตการชกมวย
ไฟต์ต่อมาซันเชซได้ไปชกกับ ฆวน เอสโกบา เพื่อนร่วมชาติ ไฟต์นี้เป็นครั้งแรกที่เขาได้ไปชกที่สหรัฐอเมริกา ผลการชกออกมาคือเสมอกัน จากนั้น ซันเชซได้เจอกับเฟลิกซ์ ตรินิดัด เซนิโยร์ ซึ่งซันเชซก็เอาชนะไปได้
ครองแชมป์โลก.
มาถึงปี พ.ศ. 2523 ซันเชซได้ขึ้นชิงแชมป์โลกกับ แดนนี โลเปซ แชมป์โลก WBC เฟเธอร์เวท เจ้าของฉายา "อินเดียนแดงน้อย" และซันเชซก็ชนะทีเคโอ​ไปในยกที่ 13 ซันเชซขึ้นป้องกัน ตำแหน่งครั้งแรกกับผู้ท้าชิงชาวอเมริกา รูเบน คัสติโญ และชนะคะแนนไปอย่างเอกฉันท์ การป้องกันแชมป์ครั้งที่ 2 คราวนี้ แดนนี โลเปซ ขอแก้มือ และซันเชซก็ตอกย้ำความแค้นด้วยการชนะทีเคโอ​โลเปซในยกที่ 14
การป้องกันครั้งที่ 6 นั้น ซันเชซต้องพบกับสุดยอดนักชกในรุ่นซูเปอร์แบนตั้มเวท คือ วิลเฟรโด โกเมซ ยอดนักชกชาวปวยร์โตรีโกที่ข้ามรุ่นมาชิง ซึ่งถือว่าเป็นพิสูจน์ว่าใครจะเป็นราชาน็อกเอาท์ตัวจริงแห่งยุคนั้น ผลออกมา ซันเชซเอาชนะทีเคโอ​ไปในยกที่ 8 อย่างสุดมัน และซันเชซได้ขึ้นป้องกันอีก 3 ไฟท์ โดยหนึ่งในนั้นเป็นการป้องกันแชมป์โลกกับยอดมวยจากประเทศกานา อซูม่าห์ เนลสัน และซันเชซก็ชนะทีเคโอไปในยกที่ 15 โดยที่การชกในวันนั้น เนลสันเป็นฝ่ายคุมการชกไว้ได้และทำคะแนนนำ ซันเชซตัดสินใจฮึดสู้ในยกสุดท้ายและปล่อยหมัดเด็ดน็อกเนลสันได้ในยกสุดท้าย
เสียชีวิตก่อนวัยอันควร.
จากนั้นในวันที่ 12 สิงหาคม พ.ศ. 2525 เกิดเหตุไม่คาดฝันขึ้น เมื่อซัลบาดอร์ ซันเชซ ได้เสียชีวิตจากการประสบอุบัติเหตุทางรถยนต์โดยโดยรถที่ซันเชซขับเกิดอุบัติเหตุพลิกคว่ำ ขณะที่มีอายุแค่ 23 ปี นับว่าเป็นการสูญเสียครั้งใหญ่ของวงการมวย
เมื่อ 12 สิงหาคม พ.ศ. 2550 ที่ผ่านมา ได้มีการจัดงานไว้อาลัยเนื่องในโอกาสครบรอบ 25 ปีของการเสียชีวิตของซันเชซที่ ซานติอาโกฯ ประเทศเม็กซิโก โดยมีนักมวยชื่อดังในยุคเดียวกันไปร่วมงานมากมาย เช่น ฆวน ลาโปร์เต , วิลเฟรโด โกเมซ​, ลูเป ปินตอร์​ , การ์โลส ซาราเต , ราฟาเอล ลิมอน เป็นต้น
สุทธิศักดิ์ สมัครสมาน
จ่าสิบเอก สุทธิศักดิ์ สมัครสมาน แชมป์มวยรอบอีซุซุคัพครั้งที่ 7 นักมวยไทยยอดเยี่ยมสมาคมผู้สื่อข่าวกีฬาแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2540 อดีตแชมป์ PABA รุ่นซูเปอร์เฟเธอร์เวท มีสถิติการชกทั้งหมด 7 ครั้ง ชนะ 6 แพ้ 1
สุทธิศักดิ์ ก่อนมาชกมวยสากลสมัครเล่นและมวยสากลอาชีพ เคยชกมวยไทยมาก่อนและเป็นนักมวยไทยชื่อดังใช้ชื่อว่า อนันตศักดิ์ พันธ์ยุทธภูมิ เป็นนักมวยในสังกัดของทรงชัย รัตนสุบรรณ มีฉายาว่า ไอ้ศอกขวานบิน เคยถูกไล่ลงในการชกกับเมืองฟ้าเล็ก เกียรติวิเชียร ในรายการวันสถาปนาสนามมวยเวทีราชดำเนินเมื่อปี พ.ศ. 2541 จากนั้นได้หันมาชกมวยสากลสมัครเล่น ด้วยการเข้าร่วมการแข่งขันมวยสากลสมัครเล่นชิงแชมป์ประเทศไทย ครั้งที่ 60 ในรุ่น 60 กก.คว้าเหรียญเงินจากการชนะสมชาย นักบาลี หลังจากนั้น ลดรุ่นมาชกในรุ่น 57 กก. ปรากฏว่าชกเพียงไม่กี่ครั้งก็ได้ติดทีมทีมชาติ และได้แชมป์ชีเกมส์ติดต่อกันถึง 2 สมัย และส่วนมากจะเป็นการชนะน็อกเสียด้วย เนื่องจากเป็นมวยหมัดหนัก แต่ไม่อาจจะสามารถขึ้นถึงขั้นเป็นทีมชาติชุด A ได้ เนื่องจากทีมชาติชุด A ในรุ่นเฟเธอร์เวท มีสมรักษ์ คำสิงห์ เป็นตัวยืนอยู่ ซึ่งเมื่อชกพิสูจน์ฝีมือกับสมรักษ์ทีไร สุทธิศักดิ์เป็นฝ่ายแพ้ไปถึง 2 ครั้ง 2 ครา เนื่องจากประสบการณ์การชกมวยสากลสมัครเล่นน้อยกว่าและเสียเปรียบด้านความรวดเร็ว
จึงหันมาชกมวยสากลอาชีพกับ ทรงชัยบ็อกซี่งโปรโมชั่น ขึ้นชกครั้งแรก ชนะคะแนนคาร์โล เดลิเกล ที่สงขลา หลังจากนั้นชกชนะคะแนน 4 ครั้งรวด ชึ่งในจำนวนนี้มีมวยอย่างรุดเค คาเคฟเซ่ก่อนจะได้ชิงแชมป์พาบากับจูน พาเดอร์นา ฟิลิปปินส์ ถึงแม้จะถูกนับ 3 ครั้ง แต่สุทธิศักดิ์ใช้ฝีมือที่เหนือกว่าเอาชนะคะแนนไปอย่างหวาดเสียวเล็กน้อย ก่อนที่จะให้จูนพาเดอร์น่าแก้มืออีกครั้ง แต่ด้วยความไม่พร้อมบวกกับสภาพร่างกายไม่สมบูรณ์ ทำให้พ่ายน็อกไปเพียงแค่ยกแรก และแขวนนวมไปเนื่องจากอายุที่มากแล้ว
หลังแขวนนวม สุทธิศักดิ์ได้เป็นหนึ่งในผู้ฝึกสอนของนักมวยสากลสมัครเล่นทีมชาติไทยทั้งชุดชายและหญิง รวมถึงเป็นผู้ฝึกสอนให้แก่เรือหลวง นาวีอันดามัน รองแชมป์มวยรอบแม็กซ์-ซีซูเปอร์ไฟต์ เวทีมวยสยามอ้อมน้อย พ.ศ. 2560
มายากล
มายากล คือ ศิลปะการแสดง มีลักษณะการแสดงการลวงตาต่อผู้ชมโดยแสดงเหตุการณ์ที่เป็นไปไม่ได้ให้เกิดขึ้น ราวกับว่าผู้แสดงมีเวทมนตร์ การแสดงมายากลนี้มีการแสดงหลากหลาย ไม่ว่าแสดงตามโรงละคร โรงภาพยนตร์ หรือแม้แต่การแสดงตามท้องถนน ผู้แสดงมายากลจะถูกเรียกว่า นักมายากล หรือ มายากร
จุดมุ่งหมายของการแสดงมายากลนั้นใช้เพื่อความบันเทิงและการตื่นตาต่อผู้ชมเป็นหลัก
ลักษณะของมายากล.
กลแต่ละชนิดอาจจำแนกได้ในหลายหมวดหมู่ ซึ่งโดยทั่วไปลักษณะของมายากล เช่น การเรียกของจากความว่างเปล่า โดยนักมายากลเสกของบางอย่างมาจากเหตุการณ์ที่ไม่น่าเกิดขึ้นจริง เช่น การดึงกระต่ายออกมาจากหมวก หรือการเสกเหรียญมาจากกล่องที่ว่างเปล่า การทำสิ่งของให้หาย เช่น นักมายากลเสกของที่มีอยู่ให้หายไปจากสายตาของผู้ชม ซึ่งมีลักษณะตรงข้ามกับการสร้าง ตัวอย่างเช่นการทำให้ไพ่ในมือที่ถืออยู่หายไป หรือการเสกของใหญ่เช่นเสกเครื่องบินที่อยู่ต่อหน้าผู้ชมให้หายไป โดยนอกจากนี้ก็ยังมีการทำนายจิตใจ หรือการแสดงการเคลื่อนไหวในลักษณะที่แปลก เช่นการลอยกลางอากาศ
มายากลสามารถแบ่งออกได้เป็นประเภทใหญ่ ๆ ได้ 2 ประเภท คือมายากลระยะใกล้ และมายากลระยะไกล
ราชวงศ์โชซอน (ลี)
ซือจื่อ
ซือจื่อ (; ; ; นิยมเรียกกันว่า ชิสุ) หรือเรียกชื่อเป็นภาษาอังกฤษว่า ชิสุห์ เป็นชื่อของสุนัขพันธุ์หนึ่ง แปลว่า "สุนัขสิงโต" เป็นสุนัขในสามสายพันธุ์ชั้นสูง พวกเดียวกับปักกิ่งและปั๊ก เป็นสุนัขที่หรูหราที่สุดจากจักรพรรดิจีน โดยกล่าวว่าพระทิเบตมอบสุนัขพันธุ์ชิสีให้จักรพรรดิจีนเป็นของกำนัล สุนัขพันธุ์นี้เป็นที่รู้จักนอกอาณาจักรจีนตั้งแต่ปี ค.ศ. 1903 เริ่มจากอังกฤษ ฝรั่งเศส ซือจื่อเป็นสุนัขตัวเล็กขนยาว เจ้าเสน่ห์มีหางไม่ยาวนักยกสูงขึ้นเหนือหลัง ขนที่หัวมักจะโดนรวบขึ้นแล้วผูกโบว์สีแดงดูสะดุดตามาก มีท่วงทำนองการเดินสูงศักดิ์แบบขุนนาง แต่ลักษณะการเห่าหอนของซือจื่อจะมีความเป็นเฉพาะตัวอย่างมาก เนื่องจากส่วนใหญ่มันจะเห่าคนแปลกหน้า หรือแขก หรือคนต่างถิ่นที่เข้ามาในบ้านเจ้าของบ้านที่เลี้ยงหมาซือจื่อไว้ในบ้าน เห่าทักทายด้วยเสียงใหญ่ดังน่ากลัวมากตลอดเวลาจนกว่าเจ้าของจะปรามถ้าเป็นแบบทีคัพก็จะยังดังอยู่มากด้วย
ซือจื่อมีอายุค่อนข้างยืนยาวคือประมาณ 10-18 ปี ตามแต่ปัจจัยต่างๆเช่น อาหาร และการเลี้ยงดู โรคที่มักเกิดขึ้นกับซือจื่อคือโรคตาแห้ง โรคหูน้ำหนวก หูอักเสบ โดยเจ้าของควรหมั่นทำความสะอาดตาและหูของมันอย่างสม่ำเสมอด้วยผลิตภัณฑ์ทำ ความสะอาดของมันโดยเฉพาะ โรคอื่นๆที่อาจเกิดขึ้นได้ เช่น โรคนิ่ว โรคไต และไส้เลื่อน
ปกติซือจื่อหรือชิสุห์จะมีนิสัยตามสัญชาตญาณ ดุ เห่าเก่ง หอนเก่งมากและเสียงดังมากจนหนวกหู ในบริเวรบ้านที่ใกล้เคียง และสร้างความรำคาญต่อผู้คนอย่างมาก มีขนานนามว่า "เจ้าซือจื่อ คือหมาที่เห่าเก่ง คือหมาว้อ หมาบ้า ใครเข้าไปแหย่แล้วกัด" ดูจะเป็นสุนัขอารมณ์ศิลปินซะด้วย หลายครั้งที่พบว่ามันจะไม่เชื่อฟังเราถ้ามันไม่อยากทำซะอย่าง แต่อย่างไรก็ตามมันก็ชอบวิ่งและรักความสนุกซึ่งเจ้าของจำเป็นจะต้องพามันออกไปวิ่งออกกำลังกายบ้าง
วิธีการเลี้ยงดูซือจื่อ.
หมาท้อง
อาหารที่เลี้ยงหมาที่กำลังตั้งท้องนั้นจะต้องมีคุณภาพสูง โปรตีนมาก ไขมันน้อย ขนาดและปริมาณที่ให้ในระยะ 6 อาทิตย์แรกของการตั้งท้องพอ ๆ กับใช้เลี้ยงดูหมาใหญ่ หรือหมาโตเต็มวัย ในประจำวัน แต่เราจะเพิ่มปริมาณอาหารให้มากขึ้นตามน้ำหนักตัวหมาในระยะ 3 อาทิตย์สุดท้ายก่อนคลอดคือ เพิ่มอาหารให้ปริมาณ 15-20 % ของน้ำหนักตัวแม่หมา
ก่อนคลอด 1 – 2 วัน แม่หมาบางตัวมักไม่ค่อยกินอาหารหรือไม่กินเลย เพราะมัวแต่หาสถานที่คลอดลูก โดยเฉพาะแม่หมาสาวท้องแรก ฉะนั้นอย่าตกใจจนเกินไป หลังคลอดแล้วก็จะกินอาหารเอง ข้อพึงระวัง อย่าขุนหมจนอ้วนเกินไปจนไม่มีแรงในการเบ่งคลอดลูก
หมาแม่ลูกอ่อน
อาหารที่ใช้เลี้ยงหมาแม่ลูกอ่อนไม่ได้มีให้เฉพาะแม่หมาเท่านั้น มันต้องถ่ายทอดไปยังลูกหมาด้วย โดยการเปลี่ยนเป็นนม ฉะนั้นปริมาณอาหารที่แม่หมาจะกินต้องเพิ่มขึ้นโดยอาทิตย์แรกเพิ่มเท่าครึ่ง จากปกติ อาทิตย์ที่ 2 เป็น 2เท่า และอาทิตย์ที่ 3 เป็น 3 เท่า
สิ่งที่ต้องเสริมเพิ่มเติมแก่แม่หมาได้แก่ แร่ธาตุ คือ แคลเซียม และฟอสฟอรัส เพราะสิ่งเหล่านี้จะถูกแตกออกไปนมแม่สู่ลูก ๆ ของมันในขณะเดียวกัน แม่หมาจึงมีปริมาณแคลเซียมที่ลดลงด้วย จนถึงระดับที่เกิดขาดแร่ธาตุที่เราเรียกว่า ภาวะแคลเซียมต่ำ แม่หมาแสดงอาการชัก เกร็ง น้ำลายไหลยืด ตัวร้อนจัด ฝรั่งเรียกว่า Milk Fever หรือไข้น้ำนม เมื่อเจ้าของพาไปหาหมอ หมอจึงฉีดแคลเซียมให้ อาการจะทุเลาลงอย่างเห็นได้ชัด แต่ทางที่ดีควรมีการป้องกันไว้โดยการเพิ่มเติมแคลเซียมลงไปในอาหารแม่ลูก อ่อนตามคำแนะนำของหมอ พร้อมกับให้จากแหล่งอาหารธรรมชาติ คือ นม ซึ่งจะเป็นการป้องกันปัญหาดังกล่าวได้ดี
การเลี้ยงดูสุนัขขณะที่เป็นลูกสุนัข