pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
อาการปวดขาเหตุประสาท
ประชาธิปไตยแบบอภิปราย
โฮโมแฮบิลิส
โฮโมแฮบิลิส  เป็นมนุษย์เผ่า Hominini มีชีวิตอยู่ในระหว่างช่วงอายุหิน Gelasian และ Calabrian คือครึ่งแรกของสมัยไพลสโตซีนประมาณ 2.3–1.65 ล้านปีก่อน
โดยอาจวิวัฒนาการมาจากบรรพบุรุษสาย australopithecine
ต่อมาในปี 2507 จึงได้จัดเป็นสปีชีส์ต่างหากคือ "H. habilis" (แปลว่า มือชำนาญหรือคล่องแคล่ว )
เพราะซากดึกดำบรรพ์มักจะพบพร้อมกับเครื่องมือหินแบบ Oldowan และเชื่อว่า มนุษย์พวกนี้สามารถแปลงหินธรรมชาติให้เป็นเครื่องมือหินได้
มีการพบส่วนหนึ่งของกระดูกขากรรไกร (หมายเลข LD 350-1) ในปี 2556 ซึ่งหาอายุได้ และอ้างว่า เป็นซากดึกดำบรรพ์ในระหว่างสกุล "Australopithecus" และสปีชีส์ "H. habilis"
การจัดเข้าในสกุล "Homo".
ขนาดที่เล็กและลักษณะล้าหลังของมนุษย์กลุ่มนี้สร้างความขัดแย้งระหว่างนักวิชาการว่า ควรจะจัดเข้าในสกุล "Homo" หรือ "Australopithecus" ได้เหมาะสมกว่า
โดยนักวิชาการบางท่าน (รวมทั้ง ริชาร์ด ลีกคีเอง) เสนอว่าควรกัน "H. habilis" ออกจากสกุล "Homo" แล้วใส่ไว้ในกลุ่ม "Australopithecus" โดยเป็น "Australopithecus habilis"
"H. habilis" เตี้ยและมีแขนยาวอย่างไม่สมส่วนโดยเทียบกับมนุษย์ปัจจุบัน
แต่ก็ยังมีใบหน้าที่ยื่นออกน้อยกว่า australopithecine ที่เชื่อว่าเป็นบรรพบุรุษ
มีปริมาตรกะโหลกศีรษะที่น้อยกว่าครึ่งของมนุษย์ปัจจุบันเล็กน้อย
และแม้ว่าจะมีสัณฐานและกายที่คล้ายเอป แต่ซากของ "H. habilis" บ่อยครั้งอยู่ร่วมกับเครื่องมือหินแบบง่าย ๆ เช่นที่ โบราณสถาน Olduvai Gorge ประเทศแทนซาเนีย และโบราณสถาน Lake Turkana ประเทศเคนยา
"H. habilis" มักพิจารณาว่าเป็นบรรพบุรุษของ "H. ergaster" ที่ผอมงามกว่า (gracile) และฉลาดซับซ้อนมากกว่า ซึ่งเป็นบรรพบุรุษของสปีชีส์ที่เหมือนมนุษย์ยิ่งขึ้น คือ "H. erectus"
ข้อถกเถียงว่า ซากดึกดำบรรพ์ที่พบแล้วทั้งหมดได้จัดเข้ากับสปีชีส์นี้อย่างถูกต้องแล้วหรือไม่ ก็ยังดำเนินต่อไป โดยมีนักบรรพมานุษยวิทยาที่มองหน่วยอนุกรมวิธานนี้ว่า เป็นโมฆะ เพราะประกอบด้วยตัวอย่างซากดึกดำบรรพ์ของทั้งสกุล "Australopithecus" และ "Homo"
งานศึกษาปี 2550 ก็ดูจะยืนยันมุมมองว่า "H. habilis" และ "H. erectus" มีชีวิตอยู่ในช่วงเวลาเดียวกัน โดยเป็นสายพันธุ์ที่สืบต่อจากบรรพบุรุษเดียวกัน แทนที่ "H. erectus" จะสืบสายพันธุ์มาจาก "H. habilis"
แต่คำอธิบายที่เป็นไปได้อีกอย่างก็คือ ความสัมพันธ์ระหว่าง "H. habilis" กับ "H. erectus" เป็นแบบแยกสาย (cladogenetic) ไม่ใช่แบบสายตรง (anagenetic) คือ กลุ่มย่อยของ "H. habilis" เป็นบรรพบุรุษของ "H. erectus" และดังนั้น กลุ่มอื่น ๆ ก็ยังดำรงเป็น "H. habilis" จนกระทั่งสูญพันธุ์
ขนาดสมองเฉลี่ยของมนุษย์กลุ่มนี้อยู่ที่ 610 ซม3
โดยมีขนาดระหว่าง 550-687 ซม3
ส่วนงานสร้างใหม่เสมือนที่ตีพิมพ์ในปี 2558 ประมาณปริมาตรของภายในกะโหลกระหว่าง 729-824 มล ซึ่งใหญ่กว่าขนาดที่เคยรายงานมาทั้งหมด
ขนาดสมองของ "H. habilis" ที่ 640 ซม³ จะใหญ่กว่าของ australopithecine ประมาณ 50% โดยเฉลี่ย แต่ก็ยังเล็กกว่าสมองมนุษย์ปัจจุบันที่ 1,330 ซม³ พอสมควร
และตัวเตี้ยกว่ามนุษยปัจจุบัน โดยผู้ชายสูงเฉลี่ยที่ 1.3 เมตร
งานปี 2556 รายงานส่วนหนึ่งของกระดูกขากรรไกรที่มีอายุราว พบในโบราณสถาน Ledi-Geraru ในบริเวณอะฟาร์ของเอธิโอเปีย
โดยพิจารณาว่า เป็นหลักฐานเก่าแก่ที่สุดของสกุล "Homo" ที่พบจนถึงปีนั้น และดูเหมือนจะเป็นซากดึกดำบรรพ์ในระหว่าง "Australopithecus" และ "H. habilis"
OH 62.
ชุดซากดึกดำบรรพ์ชุดหนึ่ง คือ OH 62 หรือ "Olduvai Hominid specimen 62" ที่ขุดพบใน Olduvai Gorge ในปี 2529 มีทั้งร่างส่วนบนส่วนล่างที่สำคัญ โดยเฉพาะ กระดูกต้นแขนและกระดูกต้นขา
ซึ่งเป็นการค้นพบที่สร้างความขัดแย้งพอสมควรในช่วงนั้น
การเคลื่อนที่ของ OH 62 ประเมินอาศัยสัดส่วนของแขนขา ซึ่งสัมพันธ์กับการเคลื่อนที่ของไพรเมตที่ยังมีอยู่
โดยงานวิเคราะห์แรก ๆ มุ่งเปรียบเทียบกับ "Australopithecus afarensis" หมายเลข A.L. 288-1 (ที่รู้จักว่า ลูซี่)
และในค่าโดยมาก ไม่ว่าจะวัดหรือประเมิน แขนของ OH 62 จะเท่าหรือเกินของ A.L. 288-1 ในขณะที่ขา (หลัก ๆ ก็คือกระดูกต้นขา) ดูเหมือนจะเล็ก/สั้นกว่า
โดยเฉพาะก็คือ เมื่อประมาณความยาวของกระดูกต้นแขนว่าอยู่ที่ 264 มม. และของกระดูกต้นขาซึ่งสมบูรณ์น้อยกว่าว่า "ไม่มากกว่าของ A.L. 288-1 คือ 280 มม."
ดัชนีกระดูกต้นแขน-กระดูกต้นขาก็จะอยู่ที่ 95% ซึ่งเหมือนกับชิมแปนซีปัจจุบัน (โดยมีดัชนีเฉลี่ยที่ 1.00) มากกว่ามนุษย์ปัจจุบัน (ดัชนีเฉลี่ยที่ 0.72)
ในด้านนี้ กระดูกจึง "ดั้งเดิม (primitive)" กว่า A.L. 288-1 ซึ่งมีดัชนีที่ 0.85
KNM ER 1813.
KNM ER 1813 เป็นกระดูกหุ้มสมองค่อนข้างสมบูรณ์ มีอายุ ค้นพบที่ Koobi Fora ในเคนยาปี 2516
มีขนาดสมองที่ 510 ซม³ ซึ่งไม่น่าทึ่งเท่ากับตัวอย่าง "H. habilis" อื่น ๆ ที่พบ
OH 24.
OH 24 ("Twiggy") เป็นกระดูกหุ้มสมองที่พิกลพิการมาก มีอายุประมาณ พบในปี 2511 ที่ Olduvai Gorge แทนซาเนีย
ปริมาตรสมองน้อยกว่า 600 ซม³ เล็กน้อย
อนึ่ง หน้ายื่นออกไปน้อยกว่าเมื่อเทียบกับสมาชิกของ australopithecine ที่เก่าแก่กว่า
OH 7.
OH 7 มีอายุ พบโดยแมรี่และหลุยส์ ลีกคีในปี 2503 ที่ Olduvai Gorge แทนซาเนีย
เป็นกระดูกขากรรไกรส่วนล่างพร้อมกับฟัน
เนื่องจากขนาดฟันเล็ก นักวิจัยประมาณว่า เด็กชายผู้นี้มีปริมาตรสมองที่ 363 ซม³
ขากรรไกรนี้พร้อมกับชิ้นส่วนกว่า 20 ชิ้นจากมือซ้ายที่พบด้วยกัน
ต่อมาได้ใช้เป็นซากดึกดำบรรพ์ต้นแบบ
มือของ OH 7 บวกกับลักษณะต่าง ๆ ที่สัมพันธ์กับการจับที่แม่นยำ และกับการปรับตัวเนื่องกับการปีน
เข้ากันได้ดีกับสัดส่วนขาคล้ายมนุษย์ที่ค่อนข้างยาว และอัตราแขน-ขาที่คล้ายกับชิมแปนซีมากกว่า
KNM ER 1805.
KNM ER 1805 เป็นตัวอย่างของ "H. habilis" ผู้หใญ่ประกอบด้วยชิ้นส่วนกระดูกหุ้มสมอง 3 ชิ้นมีอายุ พบที่ Koobi Fora เคนยา
ข้อสมมุติอื่น ๆ ที่เคยมีกับตัวอย่างนี้ก็คือมันเป็นของ "H. erectus"
อาศัยความยื่นของคางและรูปร่างกระดูกหุ้มสมองโดยทั่วไป
ตามการวิเคราะห์การสึกหรอของเนื้อฟันระดับไมโคร (microwear-texture analysis) "Homo habilis" (รวมมนุษย์สกุล "Homo" ต้น ๆ ทั้งหมด) ไม่น่าจะเจาะจงทานอาหารที่เหนียวหรือแข็งมาก
ความสึกหรอที่พบโดยเฉลี่ยอยู่ระหว่างสัตว์ที่กินอาหารเหนียวแข็งและที่กินใบพืชเป็นอาหาร
ค่าเหล่านี้มาจากการวิเคราะห์เปอร์เซ็นต์ของผิวฟันที่มีหลุมรูเล็ก ๆ (คือความถี่และความลึกจากความเสียหายต่อฟันเพราะทานอาหารบางอย่าง)
เป็นวิธีการที่ใช้บ่อย และดังนั้นจึงได้การยอมรับอย่างกว้างขวางว่า เป็นตัวบ่งชี้การทานอาหารบางชนิด
ค่าชี้ว่า "Homo habilis" เป็นมนุษย์ที่ทานอาหารทั่วไปเพิ่มขึ้น โดยทั่วไปเป็นอาหารของสัตว์กินทั้งพืชและสัตว์
"H. habilis" เชื่อว่าเป็นผู้ใช้เทคโนโลยีเครื่องมือหินแบบ Olduwan
เป็นเครื่องมือที่ล้ำหน้ากว่าเครื่องมืออื่น ๆ ที่เคยใช้มาทั้งหมด ทำให้ได้เปรียบในการอยู่ในสิ่งแวดล้อมที่ก่อนหน้านี้ยากเกินสำหรับสัตว์อันดับวานร
"H. habilis" จะเป็นสายพันธุ์มนุษย์แรกที่สามารถใช้เครื่องมือหินหรือไม่ ยังเป็นเรื่องไม่ชัดเจนเพราะแม้แต่ "Australopithecus garhi" ซึ่งมีอายุประมาณ 2.6 ล้านปีก่อน ก็ยังพบพร้อมกับเครื่องมือหินด้วย
ขนาดข้อต่อของแขนขาของมนุษย์จำพวกนี้คล้ายกับ "A. afarensis" มากกว่ามนุษย์พวกอื่น ๆ
ซึ่งอาจแสดงนัยว่า บางที "H. sapiens" อาจไม่คล้ายกับมนุษย์พวกนี้จริง ๆ ตามที่เสนอ
สัดส่วนร่างกายของมนุษย์พวกนี้สมกับกะโหลกศีรษะและฟัน และแสดงความสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับ "H. erectus"
ผู้ชำนาญการโดยมากสมมุติว่า ทั้งเชาว์ปัญญาและโครงสร้างทางสังคมของมนุษย์กลุ่มนี้ ซับซ้อนกว่าของ australopithecine หรือลิงชิมแปนซีโดยทั่วไป
อย่างไรก็ดี แม้ว่าจะใช้เครื่องมือ มนุษย์กลุ่มนี้ก็ยังไม่ชำนาญการล่าสัตว์เหมือนกับมนุษย์กลุ่มอื่น ๆ เพราะหลักฐานดึกดำบรรพ์จำนวนมากแสดงว่า มนุษย์กลุ่มนี้เป็นอาหารของสัตว์ล่าเหยื่อขนาดใหญ่ เช่น เสือเขี้ยวดาบสกุล "Dinofelis" ซึ่งมีขนาดพอ ๆ กับเสือจากัวร์ (ใหญ่ที่สุด 135 กก. ยาวจากจมูกถึงปลายหาง 2.7 เมตร)
แต่อาจเป็นเพราะนวัตกรรมทางเทคโนโลยีและการทานอาหารที่เฉพาะเจาะจงน้อยกว่า "H. habilis" จึงได้กลายเป็นบรรพบุรุษของมนุษย์สปีชีส์ต่าง ๆ จำนวนหนึ่ง เทียบกับ "P. boisei" และ robust australopithecine ที่หายไปจากบันทึกซากดึกดำบรรพ์
และยังอาจอยู่ร่วมกัน "H. erectus" ในแอฟริกาเป็นเวลากว่า 500,000 ปี
H. habilis
Habilis
สโมสรวอลเลย์บอลนครนนท์ 3BB–สวนดุสิต
สโมสรวอลเลย์บอลเทศบาลเมืองแม่โจ้
เจ้าพระยาชำนาญภักดี (สมบุญ)
เจ้าพระยาชำนาญภักดี (สมบุญ) สมุหนายกในรัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราชและสมเด็จพระเพทราชา และเป็นหลานของเจ้าพระยาบวรราชนายก (เฉกอะหมัด) จุฬาราชมนตรีคนแรกในสมัยอยุธยา
เจ้าพระยาชำนาญภักดี (สมบุญ) เป็นบุตรชายคนที่ 2 เจ้าพระยาอภัยราชา (ชื่น) บุตรคนโตของเจ้าพระยาบวรราชนายก (เฉกอะหมัด) สมบุญ ได้ถวายตัวเป็นมหาดเล็กหลวง แล้วเลื่อนเป็นจมื่นจงภักดีองค์ขวา ต่อมาได้เป็นพระยาบำเรอภักดิ์ เมื่อเจ้าพระยาอภัยราชา (ชื่น) ถึงอสัญกรรม พระยาบำเรอภักดี (สมบุญ) ผู้บุตรมีอายุได้ 40 ปี สมเด็จพระนารายณ์โปรดเกล้าฯ เลื่อนบรรดาศักดิ์ให้เป็นเจ้าพระยาชำนาญภักดี ที่สมุหนายก อัครมหาเสนาบดีฝ่ายเหนือ
เจ้าพระยาชำนาญภักดี (สมบุญ) มีบุตรกับภรรยาชื่อ สมบุญ 2 คนได้แก่
ฟุจิวะระ โนะ จุนชิ (จักรพรรดินิมเมียว)
ฟุจิวะระ โนะ จุนชิ ( ; 1352 – 14 พฤศจิกายน 1414) หรือ ฟูจิวาระ โนะ โนบูโกะ พระสนมและพระราชมารดาในจักรพรรดิญี่ปุ่นโดยเป็นพระสนมใน จักรพรรดินิมเมียว จักรพรรดิองค์ที่ 54 และเป็นพระราชมารดาใน จักรพรรดิมนโตะกุ จักรพรรดิองค์ที่ 55
พระพรหมสุรินทร์ (จิตร)
พระพรหมสุรินทร์ (จิตร) เจ้ากรมพระตำรวจฝ่ายพระราชวังบวรในแผ่นดินสมเด็จพระเพทราชา บุตรของเจ้าพระยาชำนาญภักดี (สมบุญ) สมุหนายกในรัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราชและสมเด็จพระเพทราชา สืบเชื้อสายมาจากเจ้าพระยาบวรราชนายก (เฉกอะหมัด) จุฬาราชมนตรีคนแรกในสมัยอยุธยา
พระพรหมสุรินทร์ (จิตร) เป็นบุตรชายคนที่ 2 เจ้าพระยาชำนาญภักดี (สมบุญ) สืบเชื้อสายมาจากเจ้าพระยาบวรราชนายก (เฉกอะหมัด) เมื่อโตขึ้นเจ้าพระยาชำนาญภักดี (สมบุญ) บิดาได้นำถวายตัวเป็นมหาดเล็กหลวง ในสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ต่อมาสมเด็จพระนารายณ์สวรรคต พระเพทราชา จางวางกรมพระคชบาล ได้เป็นพระมหากษัตริย์ ได้โปรดเกล้าตั้งให้นายจิตร บุตรเจ้าพระยาชำนาญภักดี (สมบุญ) เป็นที่พระพรหมสุรินทร์ เจ้ากรมพระตำรวจฝ่ายพระราชวังบวร ด้วยท่านจิตรนั้นชอบพอรักใคร่กับขุนหลวงสรศักดิ์ มหาอุปราชเป็นอันมาก แต่ท่านถึงแก่อนิจกรรมก่อนที่ขุนหลวงสรศักดิ์จะขึ้นเป็นพระเจ้าแผ่นดิน ในต้นแผ่นดินสมเด็จพระเพทราชา
Pierolapithecus
ไรช์
ไรช์  เป็นคำในภาษาเยอรมัน โดยทั่วไปมีความหมายว่า "ประเทศ" หรือ "อาณาจักร" แต่คำว่าไรช์ในฉบับดั้งเดิมนั้นถูกใช้เพื่อสื่อถึงประเทศของชาวโรมัน โดยเฉพาะจักรวรรดิโรมัน นอกจากนี้ยังมีการใช้คำว่า "ไกเซอร์ไรช์" (ประเทศของไกเซอร์) สื่อถึงจักรวรรดิ และ "เคอนิจไรช์" (ประเทศของกษัตริย์) สื่อถึงราชอาณาจักร
คำว่า "ไรช์" ในแง่ประวัติศาสตร์ อาจหมายถึง:
ระหว่างยุคจักรวรรดิเยอรมันจนถึงนาซีเยอรมนี รัฐชาติเยอรมันใช้ชื่อประเทศอย่างเป็นทางการว่า "ไรช์เยอรมัน" ทำให้พวกนาซีประดิษฐ์คำว่า "ไรช์ที่สาม" ขึ้นมาเพื่อการโฆษณาชวนเชื่อว่ารัฐบาลนาซีเยอรมนีนั้น เป็น "ผู้สืบทอด" ของ "ไรช์ที่หนึ่ง" และ "ไรช์ที่สอง" ซึ่งคำว่า "ไรช์ที่หนึ่ง" และ "ไรช์ที่สอง" นี้เอง ไม่เคยถูกใช้โดยนักประวัติศาสตร์คนใดมาก่อน ในขณะที่คำว่า "ไรช์ที่สี่" ถูกใช้ในงานประพันธ์หรือคำพูดเสียดสีทางการเมืองเท่านั้น
"ไรช์" เป็นคำนามที่หมายความว่า "ประเทศ" หรือ "อาณาจักร" ในตัวมันเองอยู่แล้ว ดังนั้นกรณีที่มักพบการใช้คำว่า "จักรวรรดิไรช์" หรือ "อาณาจักรไรช์" จึงเป็นการใช้งานอย่างผิดๆ
ประเทศออสเตรียมีชื่อในภาษาเยอรมันว่า "Österreich" ซึ่งมีความหมายว่า "ไรช์ตะวันออก"
โอฮะระโนะ โนะ นิชิ โนะ มิเนะโนะเอะ
โอฮะระโนะ โนะ นิชิ โนะ มิเนะโนะเอะ  พระราชสุสานหลวงที่ตั้งอยู่ในย่าน นิชิเคียว ใน เมืองเคียวโตะ เป็นที่ฝังพระบรมศพของ จักรพรรดิจุนนะ จักรพรรดิองค์ที่ 54
เจ้าพระยาเพ็ชร์พิไชย (ใจ)
เจ้าพระยาเพ็ชร์พิไชย (ใจ) เป็นสมุหนายกในสมัยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ เป็นบุตรคนโตของเจ้าพระยาชำนาญภักดี (สมบุญ) สมุหนายกในรัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราชและสมเด็จพระเพทราชา สืบเชื้อสายมาจากของเจ้าพระยาบวรราชนายก (เฉกอะหมัด) จุฬาราชมนตรีคนแรกในสมัยอยุธยา
เจ้าพระยาเพ็ชร์พิไชย (ใจ) เป็นบุตรคนโตของเจ้าพระยาชำนาญภักดี (สมบุญ) สืบเชื้อสายมาจากเจ้าพระยาบวรราชนายก (เฉกอะหมัด) เมื่อโตขึ้นเจ้าพระยาชำนาญภักดี (สมบุญ) บิดาได้นำถวายตัวเป็นมหาดเล็กหลวง ในสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ต่อมาสมเด็จพระนารายณ์สวรรคต พระเพทราชา จางวางกรมพระคชบาล ได้เป็นพระมหากษัตริย์ ได้โปรดเกล้าตั้งให้นายจิตร บุตรเจ้าพระยาชำนาญภักดี (สมบุญ) เป็นที่พระพรหมสุรินทร์ เจ้ากรมพระตำรวจฝ่ายพระราชวังบวร และได้ถึงแก่กรรมในต้นแผ่นดินพระเพทราชา ส่วนนายใจ พี่ชายหาได้มีบรรดาศักดิ์ในสมัยนั้นไม่
จนต่อมาครั้งแผ่นดินสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ จึงโปรดเกล้าตั้งนายใจ บุตรเจ้าพระยาชำนาญภักดี (สมบุญ) เป็นพระยาเพชรพิไชย จางวางกรมล้อมพระราชวังหลวง ต่อมาพระยาเพชรพิไชย (ใจ) ได้เลื่อนขึ้นเป็นเจ้าพระยาในนามเดิม ส่วนตำแหน่งราชการได้เป็นสมุหนายก อรรคมหาเสนาบดีกรมมหาดไทย
เจ้าพระยาเพ็ชร์พิไชย (ใจ) สมรสกับ แฉ่ง บุตรีเจ้าพระยารัตนาธิเบศ (ขุนเณร) สมุหพระกลาโหมในสมัยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวท้ายสระมีบุตรธิดา 3 คนได้แก่
และมีบุตรกับ นาก เป็นภรรยาพระราชทานอีก 1 คนคือ
สีดาราม ศึกรักมหาลงกา
เจ้าหญิงโคซู
เจ้าหญิงโคซู ( ; ? – 11 พฤษภาคม 1384) เจ้าหญิงและเจ้าหญิงพระชายาในจักรพรรดิญี่ปุ่นโดยพระองค์เป็นพระราชธิดาองค์ที่ 12 ใน จักรพรรดิคัมมุ จักรพรรดิองค์ที่ 50 และเป็นเจ้าหญิงพระชายาใน จักรพรรดิซะงะ จักรพรรดิองค์ที่ 52 ซึ่งพระองค์มีพระโอรส-ธิดากับจักรพรรดิซะงะทั้งสิ้น 2 พระองค์
สมเด็จพระสังฆราชยอดแก้วพุทธชิโนรส
สมเด็จพระสังฆราชยอดแก้วพุทธชิโนรส  พระนามเดิมว่า บุญทัน บุปผรัตน์  (พ.ศ. 2434 — 24 มิถุนายน พ.ศ. 2524) ทรงเป็นสมเด็จพระสังฆราชพระองค์แรกและพระองค์เดียวในยุคพระราชอาณาจักรลาว
สมเด็จพระสังฆราชยอดแก้วพุทธชิโนรส ประสูติในปี พ.ศ. 2434 ตรงกับรัชสมัยของพระเจ้าสักรินทรฤทธิ์ ทรงพระนามเดิมว่า บุญทัน บุปผรัตน์ พระชนกชื่อ เซียงผุย พระชนนีชื่อ ป้อม พระองค์เป็นบุตรคนที่ 4 จากพี่น้อง 5 คน ต่อมาพระองค์ได้ทรงบรรพชาเป็นสามเณรเมื่อ 22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2447 โดยมีอาชญาครูหลวงเหล็กเป็นพระอุปัชฌาย์ ทรงพระผนวชเมื่อ 20 เมษายน พ.ศ. 2455 โดยมีพระอัครราชราชครูพุทธรักขิตโตเป็นพระอุปัชฌาย์ ได้ฉายาว่า ธมมฺญาโณ ต่อมาได้ฮดสรงในตำแหน่งพระสำเร็จ ในปี พ.ศ. 2455 เป็นอาชญาซาในปี พ.ศ. 2458 เป็นอาชญาครูในปี พ.ศ. 2462 และเป็นหลักคำธรรมญาณวิสุทธิคุณในปี พ.ศ. 2465 และได้เป็น พระยอดแก้วพุทธชิโนรส สกลมหาสังฆปาโมกข์ ธรรมญาณมหาเถระ ในปี พ.ศ. 2480 จนกระทั่งปี พ.ศ. 2496 เมื่อลาวรวมเป็นหนึ่งเดียวได้แล้ว พระองค์จึงได้รับการสถาปนาขึ้นเป็นสมเด็จพระสังฆราชแห่งพระราชอาณาจักรลาว
สมณกิจอันสำคัญ.
สมเด็จพระสังฆราชยอดแก้วพุทธชิโนรส เสด็จเยือนนานาประเทศเพื่อเจริญสัมพันธไมตรีทางศาสนา เช่น ไทย พม่า อินเดีย ศรีลังกา และนานาประเทศในยุโรป เช่น ทรงเจริญสัมพันธไมตรีกับสมเด็จพระสันตะปาปาปอลที่ 6 ที่นครรัฐวาติกัน และเสด็จเยือนสถานที่สำคัญของทางพระพุทธศาสนาในประเทศอินเดีย และยังได้เสด็จเยือนประเทศพม่าและได้รับถวายสมณศักดิ์ที่ "อภิธชนมหารัฐคุรุ" เมื่อปี พ.ศ. 2500 นอกจากนี้ยังได้ทรงจัดทำพระไตรปิฎกภาษาลาวขึ้นมาเป็นครั้งแรกในปี พ.ศ. 2515 แต่ไม่ได้จัดทำสำเร็จลุล่วงเนื่องจากเหตุการณ์ความไม่สงบของบ้านเมืองในประเทศลาวในเวลานั้น
ความขัดแย้งทางการเมืองและคณะสงฆ์.
เมื่อเจ้าเพชรราชสิ้นพระชนม์ในปี พ.ศ. 2502 ความวุ่นวายทางการเมืองลาวได้ทวีความรุนแรงขึ้น โดยได้แบ่งออกเป็น 3 ฝ่าย คือ ฝ่ายเจ้าสุวรรณภูมา อันเป็นฝ่ายกลาง ฝ่ายเจ้าบุญอุ้ม ณ จำปาศักดิ์ อันเป็นฝ่ายขวา และฝ่ายเจ้าสุภานุวงศ์ อันเป็นฝ่ายซ้าย โดยฝ่ายกลางและขวาได้รับการสนับสนุนจากโลกเสรีคือสหรัฐและประเทศฝรั่งเศส ส่วนฝ่ายซ้ายได้รับการสนับสนุนจากโลกคอมมิวนิสต์คือ สหภาพโซเวียต, จีน และเวียดนามเหนือ โดยรัฐบาลฝ่ายขวาได้กดดันให้สมเด็จพระสังฆราชนำพระสงฆ์จากภาคอีสานมาเทศนาต่อต้านฝ่ายซ้าย แต่ปรากฏว่าพระสงฆ์จากอีสานล้วนเป็นพระธรรมยุต ขณะที่พระสงฆ์ในลาวส่วนใหญ่เป็นพระมหานิกาย โดยความขัดแย้งดังกล่าวส่งผลให้พระสงฆ์ลาวได้เข้าสนับสนุนทั้งฝ่ายซ้ายและขวา โดยพระสงฆ์มหานิกายเข้าสนับสนุนฝ่ายซ้าย ส่วนพระสงฆ์ธรรมยุตและมหานิกายบางส่วนยังสนับสนุนฝ่ายขวา นอกจากนี้ การออกพระราชบัญญัติลำดับที่ 160 ซึ่งสามารถก้ายก่าวอำนาจของคณะสงฆ์ ข้าราชการสามารถใช้สิทธิยับยั้งอำนาจแต่งตั้งสงฆ์ ทำให้พระสงฆ์ส่วนหนึ่ง ไม่พอใจและเข้าร่วมกับกลุ่มฝ่ายซ้าย
เสด็จลี้ภัยสู่ประเทศไทย.
ต่อมาเมื่อพรรคประชาชนปฏิวัติลาว ได้ทำการปฏิวัติได้สำเร็จในปี พ.ศ. 2518 ในระยะแรก ได้ทำการใช้พระสงฆ์เป็นสื่อโฆษณาต่อประชาชนเพื่อเชื่อมต่อระหว่างกลุ่มผู้นำและประชาชน แต่ในเวลาต่อมากลับใช้คำสอนของพระพุทธศาสนาดัดแปลงจากคำสอนของ คาร์ล มาร์กซ์ และ วลาดีมีร์ เลนิน กลายเป็นคำสอนแบบใหม่เพื่อปลุกระดมและโฆษณาประชาชนแทน โดยในระยะต่อมา ได้มีการนำพระสงฆ์ไปสัมมนาทั้งการอบรมและใช้แรงงาน และถึงกับถูกทำร้ายหรือสังหารแบบเดียว​กับ​เขมรแดง​และอาจจะต้องถูกวิพากษ์วิจารณ์ในวิทยุของรัฐบาลระบอบใหม่
ต่อมา พรรคประชาชนปฏิวัติลาวได้ทำการยกเลิกตำแหน่งสงฆ์และจัดระเบียบสถาบันสงฆ์ใหม่ในปี พ.ศ. 2519 โดยมีองค์กรพุทธศาสนาสัมพันธ์ลาว เป็นองค์กรหลักของคณะสงฆ์ลาวและได้ยุบรวมคณะมหานิกายและธรรมยุต กลายเป็นคณะสงฆ์ลาว โดยหลังจากการยกเลิกตำแหน่งทางระบอบเก่า สมเด็จพระสังฆราชยอดแก้วพุทธชิโนรสได้ทรงดำรงตำแหน่งประธานที่ปรึกษาขององค์กรพุทธศาสนาสัมพันธ์ลาว
โดยสาเหตุสำคัญที่ได้ทรงลี้ภัยมาที่ประเทศไทยก็คือ การที่มีการเดินขบวนประท้วงพระองค์ให้สิ้นอำนาจในคณะสงฆ์และการรื้อถอนทำลายศาลาพันห้อง ณ กรุงเวียงจันทน์ โดยต่อมา พระหลักคำสุวรรณบุรีศรีคณาจารย์ เจ้าคณะแขวงหลวงพระบางและเลขาธิการส่วนพระองค์ ได้คิดให้พระองค์ลี้ภัยไปยังประเทศไทยโดยประทับแพยางรถยนต์ข้ามแม่น้ำโขง ในวันที่ 5 มีนาคม พ.ศ. 2522 โดยทรงได้ประทับที่วัดหายโศก หนองคาย ก่อนเสด็จประทับที่วัดมัชฌิมาวาส อุดรธานี ก่อนเสด็จไปทรงรักษาพระองค์ ณ โรงพยาบาลสงฆ์
สมเด็จพระสังฆราชยอดแก้วพุทธชิโนรส สิ้นพระชนม์เมื่อเวลา 19.30 น. ในวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2524 รวมเวลารักษาพระองค์ ณ โรงพยาบาลสงฆ์ เป็นเวลา 4 เดือน 26 วัน สิริพระชนมายุ 90 พรรษา พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชพระราชทานโกศไม้สิบสองแก่สมเด็จพระสังฆราชยอดแก้วฯ และต่อมาโปรดให้ พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว (สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร ในขณะนั้น) ถวายพระเพลิงพระศพ ณ เมรุวัดเทพศิรินทร์ เมื่อวันที่ 12 มีนาคม พ.ศ. 2528
เพลิงบุญ (ละครโทรทัศน์)
เจ้าหญิงบัสมาห์ บินต์ เฏาะลาล
เจ้าหญิงบัสมาห์ บิน เฏาะลาล พระวรราชกุมารีแห่งจอร์แดน  พระราชธิดาพระองค์เดียวใน สมเด็จพระเจ้าเฏาะลาลแห่งจอร์แดน กับ สมเด็จพระราชินีไซน์ อัล-ชาราฟ เฏาะลาลแห่งจอร์แดน เป็นพระราชขนิษฐาใน สมเด็จพระราชาธิบดีฮุสเซนแห่งจอร์แดน เป็นพระราชปิตุจฉา (อาหญิง) ใน สมเด็จพระราชาธิบดีอับดุลลอฮ์ที่ 2 แห่งจอร์แดน ทรงเสกสมรสกับ พันเอก ทัมเมอร์ ดาร์กติวาร์กานาร์ มีพระบุตร 3 คน พระองค์ทรงดำรงพระราชอิสริยยศที่ เจ้าหญิงพระราชกุมารีแห่งฮัชไมต์จอร์แดน เนื่องด้วยพระองค์เป็นพระราชธิดาพระองค์เดียวของสมเด็จพระบรมชนกนาถและสมเด็จพระราชมารดา
กีฬาวอลเลย์บอลในซีเกมส์ 2017
การแข่งขันกีฬาวอลเลย์บอลในซีเกมส์ 2017 จะจัดขึ้นที่ศูนย์แสดงสินค้าและการค้าระหว่างประเทศมาเลเซีย, กัวลาลัมเปอร์, ประเทศมาเลเซีย
รวมทั้งสิ้น 16 ทีมจาก 9 ประเทศในการแข่งขันวอลเลย์บอลในซีเกมส์ 2017:
การจับสลากแบ่งกลุ่มจัดขึ้นที่เมืองกัวลาลัมเปอร์ ประเทศมาเลเซีย เมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม ค.ศ. 2017
วอลเลย์บอลในซีเกมส์ 2015
วอลเลย์บอลหญิงในซีเกมส์ 2015
วอลเลย์บอลชายในซีเกมส์ 2015
ปูแมงมุมญี่ปุ่น
ปูแมงมุมญี่ปุ่น  มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า"Macrocheira kaempferi", เป็นสายพันธุ์ปูทะเลที่สามารถพบได้ทั่วไปในน่านน้ำของประเทศญี่ปุ่น มันถูกจับเพื่อนำมาทำอาหารเนื่องจากเนื้อมีรสชาติดีและถือว่าเป็นอาหารอันโอชะของญี่ปุ่น
ชื่อของมันในภาษาญี่ปุ่นแปลว่าปูขายาวซึ่งเป็นชื่อที่ตั้งตามลักษณะขาของมัน โดยปูแมงมุมญี่ปุ่นนี้มีขายาวที่สุดในสัตว์จำพวกสัตว์ขาปล้องโดยมีขนาดประมาณ5.5เมตร ลำตัวของมันจะมีลักษณะกลมคล้ายหัวใจซึ่งจะกว้างประมาณ 30-40 ซ.ม.และยาวประมาณ 20 ซ.ม. นำหนักเฉลี่ยของพวกมันคือประมาณ 15-20 กิโลกรัมปูตัวเมียนั้นจะมีขาและก้ามสั้นกว่าปูตัวผู้ ลำตัวของมันจะมีสีส้มและมีจุดสีขาวๆแต้มเป็นจุดหรือลายตามลำตัวพวกมันมีรูปร่างที่ดุดันน่ากลัวแต่มีนิสัยอ่อนโยนและไม่เป็นอันตรายต่อมนุษย์กระดองของมันสามารถใช้ในการป้องกันตัวจากนักล่าจำพวกหมึกยักษ์ได้ดีอีกทั้งกระดองของพวกมันมีปุ่มมีหนามและบางครั้งก็ถูกปกคลุมด้วยฟองน้ำหรือสาหร่ายทำให้นักล่าไม่ทันสังเกต
ปูแมงมุมญี่ปุ่นสามารถพบได้บริเวณชายฝั่งทางตอนใต้ของ เกาะฮนชู, อ่าวโตเกียวไล่ลงไปทางใต้จนถึงประเทศไต้หวันตัวเต็มวัยนั้นจะพบได้ที่ความลึก 50-600เมตร พวกมันชอบทะเลลึกที่เป็นพื้นทรายหรือดินโคลนโดยปกติพวกมันจะอยู่ในน้ำที่มีอุณหภูมิ 10-13 องศา
วอลเลย์บอลหญิงชิงแชมป์โลก 2014 รอบคัดเลือก (เอวีซี)
วอลเลย์บอลหญิงชิงแชมป์โลก 2014 รอบคัดเลือก (ซีเอวีบี)
วอลเลย์บอลหญิงชิงแชมป์โลก 2014 รอบคัดเลือก (ซีอีวี)
วอลเลย์บอลหญิงชิงแชมป์โลก 2014 รอบคัดเลือก (ซีเอสวี)
วอลเลย์บอลหญิงชิงแชมป์โลก 2014 รอบคัดเลือก (นอร์เซกา)
วอลเลย์บอลหญิงชิงแชมป์โลก 2018 รอบคัดเลือก (เอวีซี)
วอลเลย์บอลหญิงชิงแชมป์โลก 2018 รอบคัดเลือก (ซีเอวีบี)
วอลเลย์บอลหญิงชิงแชมป์โลก 2018 รอบคัดเลือก (ซีอีวี)
วอลเลย์บอลหญิงชิงแชมป์โลก 2018 รอบคัดเลือก (นอร์เซกา)
สถานีโทรทัศน์สีช่อง 3
ท. ท. บ.
ท. ท. บ. 5
ท ท บ 5
ททบ 5
ปลาคิเมียรา
ปลาคิเมียรา  หรือมีอีกชื่อที่เป็นที่รู้จักคือ ฉลามผี เป็นปลากระดูกอ่อนในลำดับ Chimaeriformes ปลาคิเมียรานั้นเป็นญาติห่าง ๆ ของปลาฉลามเนื่องจากการวิวัฒนการของพวกมันนั้นแยกตัวออกมาจากฉลามตั้งแต่ 400 ล้านปีที่แล้วในปัจจุบันนี้สามารถพบได้ตามทะเลลึก
ลักษณะและอุปนิสัย.
ปลาคิเมียราอาศัยอยู่ในทะเลลึกโดยอยู่ที่ระดับความลึกประมาณ 2,600 เมตร ยกเว้นสกุล Callorhinchus ที่จะอาศัยอยู่บริเวณน้ำลึก 200 เมตร จึงทำให้พวกมันสามารถถูกจับมาแสดงโชว์ที่พิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำ
พวกมันมีลำตัวยาวและมีหัวขนาดใหญ่และมีช่องปิดเหงือกช่องเดียวเมื่อโดเต็มวัยอาจมีความยาวถึง 150 ซ.ม.พวกมันเป็นปลากระดูกอ่อนมีผิวหนังที่เรียบเนียนมีสีน้ำตาลถึงเทาและมีครีบหลังเป็นกระดูกอ่อน
พวกมันมีลักษณะบางประการคล้ายปลาฉลามเช่นการปฏิสนธิภายในของเพศเมีย, การวางไข่แบบมีถุงหุ้มไข่และยังมีการใช้ประสาทสัมผัสทางไฟฟ้าในการหาเหยื่อเหมือนกัน
ถึงจะมีลักษณะคล้ายปลาฉลามแต่มันมีสิ่งทีแตกต่างและแปลงออกไปคือปลาคิเมียราเพศผู้นั้นจะมีอวัยวะสืบพันธุ์ที่สามารถยืดหดได้อยู่บนหน้าผาก และมีครีบเอว
และยังมีสิ่งที่แตกต่างจากฉลามอีกเช่นขากรรไกรรวมกับกระโหลกศีรษะ, มีการแยกกันระหว่างทวารหนักและอวัยวะเพศ, ไม่มีฟันที่แหลมคมและมีแผ่นปิดเหงือกเหมือนปลากระดูกแข็ง
ในการจัดหมวดหมู่ของปลาคิเมียรานั้นถือว่าเป็นปลากระดูกอ่อนแต่พวกมันก็มีลักษณะบางประการเหมือนปลากระดูกแข็งอยู่ในกลุ่ม "Holocephali"
จากการสำรวจทะเลลึกนั้นทำให้มีการวิเคราะห์และจัดอนุกรมวิธานใหม่ ๆ ขึ้นเนื่องจากมีการค้นพบสิ่งมีชีวิตชนิดใหม่ๆ พวกมันมี 50 สายพันธุ์ใน 6 สกุล 3 อันดับ (รวมสกุล "Ischyodus" ที่สูญพันธุ์ไปแล้วและอีกสองอันดับที่เป็นแค่ฟอสซิล)
อาโยชริดาร์ ข่าน
หยวนเจาจง (; 23 มกราคม ค.ศ. 1340 – 10 พฤษภาคม ค.ศ. 1378) หรือ อาโยชริดาร์ ข่าน (Аюушридар хаан) หรือ ปี้หลี่เค่อถูฮ่าน อ้ายโหยวสือหลี่ต๋าล่า  เป็นจักรพรรดิองค์ที่ 2 แห่ง ราชวงศ์หยวนเหนือ
จักรพรรดิหยวนเจาจงประสูติเมื่อวันที่ 23 มกราคม ค.ศ. 1340 มีพระนามเดิมว่า อ้ายโหยวสือหลี่ต๋าล่า เป็นพระราชโอรสองค์ใหญ่ใน จักรพรรดิยฺเหวียนฮุ่ยจง จักรพรรดิองค์สุดท้ายแห่ง ราชวงศ์หยวน (ยฺเหวียน) ที่ประสูติแต่ จักรพรรดินีคี จักรพรรดินีชาวเกาหลี
เมื่อจักรพรรดิหยวนฮุ่ยจงเสด็จสวรรคตในวันที่ 23 พฤษภาคม ค.ศ. 1370 เจ้าชายอ้ายโหยวสือหลี่ต๋าล่าพระราชโอรสองค์ใหญ่ที่รัชทายาทพระชนมายุ 30 พรรษาขึ้นสืบราชบัลลังก์ต่อมาโดยมีการถวายพระนามเป็นภาษามองโกลว่า ปี้หลี่เค่อถูฮ่าน จากนั้นจึงได้มีการประกอบพระราชพิธีราชาภิเษกขึ้นเมื่อวันที่ 27 พฤษภาคมหรืออีก 4 วันต่อมาโดยตลอด 8 ปีในรัชสมัยกองทัพมองโกลสามารถเข้ายึดครองดินแดนหลายแห่งของ ราชวงศ์หมิง ไว้ได้จนกระทั่งจักรพรรดิเจาจงเสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 10 พฤษภาคม 1378 ขณะพระชนมายุเพียง 38 พรรษาโดยมี เจ้าชายทัวกู่ซือเทียมู่เอ๋อร์  พระอนุชาต่างพระมารดาขึ้นสืบราชบัลลังก์ต่อมา
เจ้าชายกาห์ซี บิน มูฮัมหมัด
เจ้าชายกาห์ซี บิน มูฮัมหมัด  พระโอรสพระองค์เล็กใน เจ้าชายมูฮัมหมัด บิน เฏาะลาล กับ เจ้าหญิงฟาร์ยา อัล-มูฮัมหมัด เป็นพระราชนัดดาใน สมเด็จพระเจ้าเฏาะลาลแห่งจอร์แดน เป็นพระราชภาติยะใน สมเด็จพระราชาธิบดีฮุสเซนแห่งจอร์แดน เป็นพระอนุชาใน เจ้าชายเฏาะลาล บิน มูฮัมหมัด ทรงเสกสมรสกับ นางสาว อีรีต่อมาได้รับการสถาปนาเป็น เจ้าหญิงอีรี อัล กาห์ซี มีพระบุตร 4 พระองค์
ทรงอยู่ในลำดับที่ 15 ในการสืบราชบัลลังก์จอร์แดน
เจ้าหญิงกีดา อัล-เฏาะลาล
เจ้าหญิงกีดา อัล เฏาะลาล  เป็นบุตรของนาย แฮรี ซาเลม กับ นางราจิรา อารีบา ประสูติ ณ ประเทศเลบานอน ต่อมาได้เสกสมรสกับ เจ้าชายเฏาะลาล บิน มูฮัมหมัด พระโอรสใน เจ้าชายมูฮัมหมัด บิน เฏาะลาล รับพระราชทานพระอิสริยยศเป็น เจ้าหญิงกีดา อัล เฏาะลาล เจ้าหญิงแห่งฮัชไมต์จอร์แดน มีพระบุตร 3 พระองค์
เจ้าหญิงกีดา ประสูติเมื่อวันที่ 11 กรกฎาคม พ.ศ. 2506 ณ กรุงเบรุต เลบานอน เป็นธิดาคนโตในบรรดาพี่น้องทั้ง 4 ของ แฮรี ซาเลม และ ราจิรา อารีบา โดยครอบครัวของพระองค์เป็นนักการเมืองท้องถิ่นของเลบานอนด้วย โดยพระอัยยกา(ปู่)ในพระองค์เป็นนักการเมืองที่เป็นที่รู้จักเป็นอย่างมาก ทั้งนี้ญาติของพระองค์หลายคนเป็นนักวิชาการที่มีความรู้และมีชื่อเสียงเป็นอย่างมาก
พระองค์ทรงศึกษา ณ โรงเรียนในกรุงเบรุตที่วิทยาลัยโปรเตสแตนต์ฟรองซ์ และจบการศึกษาจากบัณฑิตวิทยาลัยฝรั่งเศสและเลบานอน หลังจากนั้นพระองค์ได้เสด็จไปศึกษาต่อ ณ สหรัฐอเมริกา ทรงจบการศึกษาระดับอุมศึกษา ณ มหาวิทยาลัยจอร์จทาวน์ ณ กรุงวอชิงตัน พระองค์สามารถรับสั่ง ภาษาอาหรับ ภาษาสเปน ภาษาฝรั่งเศส และ ภาษาอังกฤษ
พระองค์เข้าพิธีสมรสกับ เจ้าชายเฏาะลาล บิน มูฮัมหมัด ทรงได้รับพระอิสริยยศเป็น เจ้าหญิงกีดา อัล เฏาะลาล พระชายา โดยมีพระบุตร 3 พระองค์
หลังจากเป็นเจ้าหญิงแล้ว พระองค์ได้เล่นเฟซบุ๊ก โดยตั้งเป็นส่วนพระองค์โดยทรงโพสต์ให้ประชาชนที่ติดตามเฝ้าตระหนึกถึงความสำคัญของโรคมะเร็ง ในปีพ.ศ. 2545 สมเด็จพระราชาธิบดีอับดุลลอฮ์ที่ 2 บิน อัลฮุซัยน์แห่งจอร์แดน ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมแต่งตั้งพระองค์เป็น เป็นประธานมูลนิธิคณะรัฐมนตรีมูลนิธิคิงฮุสเซน พระกรณียากิจต่างประเทศของพระองค์ก็ปฏิบัติเคียงคู่พระสวามี ดังนี้
หนานเยฺว่
หนานเยฺว่  หรือ นามเหวียต  เป็นอาณาจักรโบราณที่ปกครองโดยตระกูลเจ้าของจีน มีอาณาเขตปกคลุมบริเวณมณฑลทางตอนใต้ของจีน อันได้แก่ กวางตุ้ง, กว่างซี, ไหหลำ, ฮ่องกง, มาเก๊า, ฝูเจี้ยนตอนใต้ ไปจนถึงเวียดนามตอนเหนือและกลางในปัจจุบัน หนานเยฺว่ได้รับการก่อตั้งในช่วง 204 ปีก่อนคริสต์ศักราช ในช่วงการล่มสลายของราชวงศ์ฉินของจีน หนานเยฺว่ได้ถูกก่อตั้งโดย จ้าว ถัว ผู้ปกครองดินแดนทะเลจีนใต้ อาณาเขตของหนานเยฺว่ในช่วงแรกประกอบด้วยหนานไฮ่, กุ้ยหลิน และ เซียง