pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
ทุ่ม ทับ จับ หัก ในมวยคาดเชือกนั้นเป็นกลมวยชั้นสูง ที่ผู้ฝึกจะต้องเรียนรู้พื้นฐาน การบริหารร่างกายเพื่อพาหุยุทธ์พร้อมฝึกฝนท่าย่างสามขุมตามแบบของแต่ละครู เรียก'ท่าครู'รวมทั้งแม่ไม้ต่าง ๆ เช่นการออกอาวุธ ป้องปัดปิดเปิด ป้องกัน ตอบโต้ให้เชี่ยวชาญดีแล้ว จึงจะสามารถแตกแม่ไม้กล ลูกไม้ กลรับ กลรุก ล่อหลอก หลบหลีก ทั้งยังต้องฝึกซ้ำแล้วซ้ำอีกเพื่อให้ใช้ออกไป จึงจะเกิดความคม
เด็ดขาด รุนแรง ท่วงท่าลีลางดงาม เข้มแข็งดังใจ
เช่นท่าครูมวยไชยา(ท่าย่างสามขุมคลุมแดนยักษ์)นั้นได้ชื่อว่ามีความรัดกุมเฉียบคม จนสามารถชนะการแข่งหน้าพระที่นั่งสมัย ร.5 เมื่อคราวจัดให้มีงาน ณ ทุ่งพระเมรุ ป้อมเผด็จดัสกร กรุงเทพฯ คือ นายปล่อง จำนงทอง ที่สามารถใช้ 'ท่าเสือลากหาง' โจนเข้าจับ ทุ่มทับจับหักปรปักษ์จนมีชัย ได้รับการแต่งตั้งให้เป็น 'หมื่นมวยมีชื่อ' ท่าที่ใช้จับทุ่มรับการจู่โจมด้วย เตะ ถีบ เข่า อย่าง 'ถอนยวง' นั้น สามารถทุ่มโยนปรปักษ์ออกไป หรีบจับกดหัวให้ปักพื้นแล้วทับด้วยก้นหรือเข่าได้ หากเป็นการรุกด้วยหมัดนั้นให้แก้ด้วย 'ขุนยักษ์พานาง' หรือ 'ขุนยักษ์จับลิง' ศอกแก้ด้วย 'พระรามหักศร' และยังมีท่าอื่น ๆ อีกมาก ที่ครูบาอาจารย์แต่โบราณท่านมิได้กำหนดชื่อเอาไว้ ทั้งหมดนี้ผู้ใช้จำต้องรู้เคล็ดป้องปัดปิดเปิด และกลประกบประกับจับรั้ง เป็นท่าร่วมเพื่อเข้าจับหักด้วยมือ หรือเกี้ยวกวัดด้วยท่อนแขน ฯลฯ
เวทีชกมวย.
การชกมวยไชยา ในยุคแรกชกที่ศาลาเก้าห้อง โดยที่ศาลาเก้าห้องมีบริเวณที่ชกมวยก็คือสนามหน้าศาลา จะมีเจ้าหน้าที่ปักหลักสี่หลักแล้วใช้เชือกป่านขนาดใหญ่ (เชือกพวน) ขึงกับหลักสามสี่สาย โดยในศาลาจะมีเจ้านาย และเจ้าหน้าที่ฝ่ายต่างๆของเมืองไชยาจะพักอยู่ในศาลาเพื่อชมการชกมวยทุกครั้งไป
เวทีมวยวัดพระบรมธาตุไชยา.
เมื่อการชกมวยที่ศาลาเก้าห้องต้องมีอันล้มเลิก เนื่องมาจากศาลากลางถูกย้ายไปอยู่ที่บ้านดอน พระยาไชยาก็ไปเป็นเจ้าเมืองที่บ้านดอนดังที่กล่าวมาแล้วในตอนต้นรวมทั้งได้ย้ายที่ว่าการอำเภอมาไว้ที่อำเภอไชยาในปัจจุบันก็เกิดสนามมวยแห่งใหม่ขึ้นที่บริเวณสนามวัดพระบรมธาตุ เพราะในสมัยนั้นวัดพระบรมธาตุมีงานประจำปีในเดือน 6 ของทุกปี การจัดให้มีการชกมวยก็ขึ้นที่สนามแห่งนี้ด้วย โดยครั้งแรกชกบนลานดินเหมือนที่ศาลาเก้าห้อง ที่ตั้งสนามอยู่ระหว่างพระเวียนกับถนนที่ตัดผ่านหน้าวัด ซึ่งถนนที่ผ่านทุกวันนี้แต่สมัยนั้นยังไม่มีกำแพงแก้วเหมือนปัจจุบัน การชกและกติกาก็เหมือนที่ศาลาเก้าห้องทุกประการ จะต่างกันที่สนามวัดพระบรมธาตุมีการเก็บเงิน โดยใช้ปีกเหยี่ยว (ใบตาลโตนดผ่าซีกแล้วแล้วโน้มมาผูกติดกับก้านใบ) กั้นเป็นบริเวณสนามและเนื่องจากกีฬามวยเป็นที่สนใจของประชาชนโดยทั่วไป พระครุโสภณเจตสิการา (เอี่ยม) เห็นว่ามีหนทางที่จะเก็บเงินเป็นรายได้บำรุงวัด จึงดำริคิดสร้างเวทีมวยถาวรขึ้นที่สนามมวยแห่งนี้ โดยให้นายภักดิ์ ลำดับวงค์ เป็นผู้ออกแบบก่อสร้าง นายจอน แสงสิทธิ์ เป็นนายช่าง นายร่วง เชิงสมอ เป็นลูกมือช่าง และสร้างเสร็จในปี 2474 โดยท่านพระครูโสภณเจตสิการามเป็นผู้ออกค่าใช้จ่าย ทั้งสิ้น ประมาณ 500 บาท
เวที่ใหม่แห่งนี้ใช้ทางเหนือของสถานที่เดิมไปเล็กน้อย โดยเลื่อนใกล้ถนนเข้าไปอีก ลักษณะของเวที เป็นเสาปูนซีเมนต์เสริมเหล็กหน้า 8 นิ้ว จำนวน 4 ต้นกว้างและยาวด้านละ 4 วา เทคอนกรีตเท่าหน้าเสาทั้ง 4 ด้าน สูงจากพื้นดินประมาณ 1 เมตร ตรงกลางถมดิน เสาสูง 6 ศอก หลังคามุงสังกะสี ไม้ที่ใช้เป็นไม้หลุมพอโดยตลอดเฉพาะเครื่องทำหลังคา
สมัยสิ้นสุด.
หลังจากพ้นยุคแรกมาการชกก็มีการเปลี่ยนแปลงจนเข้ารูปแบบของปัจจุบันทุกประการ แต่เมื่อสิ้นสมัยของพระครูโสภณเจตสิการาม (เอี่ยม) ท่านเจ้าคุณพุทธทาส (ในสมัยนั้น) ก็ให้ยกเลิกงานมหรสพและงานประจำปี คงรักษาไว้แต่พิธีทางศาสนา แต่ก็มีผู้คิดเปลี่ยนสถานที่ชกและสถานที่จัดงานไปไว้ที่สนามหน้าที่ว่าการอำเภอไชยา แต่จัดได้ไม่กี่ปีก็ต้องมีอันล้มเลิกการจัดงานนั้นไป ซึ่งหลังจากนั้นก็มีการชกมวยในงานต่างๆจนกระทั่งถึงทุกวันนี้
นักมวยฝีมือเอกของไทยที่เคยผ่านการชกที่เวทีแห่งนี้มีหลายราย อาทิ จำเริญ ทรงกิตรัตน์, โกต๊อง แก้วอำไพ, กลยุทธ ลูกสุรินทร์, บุญธรรม แสงสุเทพ, ไสว แสงจันทร์ และ เชิด จุฑาเพชร
การรื้อถอนเวที่แห่งนี้.
สาเหตุที่ต้องทำการรื้อถอนเวทีแห่งนี้ ก็เพื่อที่จะเตรียมสถานที่เพื่อรับเสด็จ สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช ในคราวยกพระสุวรรณฉัตรพระบรมธาตุไชยา เมื่อวันที่ 4 กันยายน 2525 โดยทำการรื้อถอนเมื่อวันที่ 12 ตุลาคม 2524 ผู้ควบคุมการรื้อถอนได้แก่ นายนุกูล บุญรักษา ครูใหญ่โรงเรียนวัดพระบรมธาตุ ซึ่งอดีตเคยเป็นนักมวยฝีมือดีที่เคยผ่านการชกที่เวทีแห่งนี้มาก่อน ท่านบอกว่าเสียดายของเก่าแต่จำเป็นที่ต้องรื้อถอน
ในการชกสมัยนั้น เป็นการชกเพื่อสมโภชพระที่แห่ทางบกเป็นประจำทุกปี แต่ฝ่ายผู้จัดให้มีมวยในครั้งนั้นซึ่งทุกคนจะกล่าวเช่นเดียวกันว่าเงินรางวัลที่ได้จะได้จากพระยาไชยา เพราะในสมัยนั้นการชกมวยไม่มีการเก็บเงิน ดังนั้นรางวัลที่ได้จะมีไม่มากนัก คนละบาทสองบาทหรือมากกว่านั้นก็ต้องแล้วแต่ฝีมือหรือการต่อสู้แต่ละคู่หรือความพอใจของเจ้านาย แต่ส่วนใหญ่จะได้เท่ากัน
ครั้นเมืองไชยาถูกรวมกับเมืองกาญจนดิษฐ์และย้ายศาลากลางไปไว้ที่บ้านดอน พระยาไชยาได้รับการโปรดเกล้าให้เป็นเจ้าเมืองที่บ้านดอน เมืองไชยาจึงไม่มีเจ้าเมืองตั้งแต่นั้นมา การชกมวยที่ศาลาเก้าห้องก็ต้องมีอันล้มเลิกไป แต่เนื่องจากไชยาเป็นเมืองมวย ก็ย่อมจะมีการชกมวยเกิดขึ้นที่แห่งใหม่ และสถานที่แห่งนั้นได้แก่สนามมวยวัดพระบรมธาตุไชยา
กองมวย.
ตั้งแต่ที่มีการชกมวยที่ศาลาเก้าห้องแล้วนั้นเมืองไชยาได้เกิดมีกองมวยที่สำคัญเกิดขึ้น 4 กอง คือกองมวยบ้านเวียง กองมวยปากท่อ กองมวยบ้านทุ่ง กองมวยพุมเรียง แต่ละกองจะมีนายกอง 1 คน ถ้าเป็นปัจจุบันก็ได้แก่หัวหน้าคณะมวย และนายกองมีหน้าที่รับผิดชอบนักมวยในกอง เพราะนักมวยในกองจะได้รับสิทธิ์พิเศษต่างๆตามความสำคัญ ดังนี้
จะเห็นได้ว่านักมวยมีค่าและมีความหมายมากในสมัยนั้น เป็นบุคคลที่มีเกียรติ ดังนั้นในการเข้ากองมวย นายกองจะเป็นผู้พิจารณาจากรูปร่างของผู้ที่มาสมัครว่าพอจะเป็นนักมวยได้หรือไม่ และก็มีมากเหมือนกันที่เข้ากองมวยโดยหวังสิทธิ์พิเศษ แต่มีข้อแม้ที่น่าสังเกตคือบุคคลที่จะเข้ากองมวยได้ต้องซ้อมจริง ใครหลบหลีกนายกองมีสิทธิ์คัดชื่อออกทันที การคัดชื่อออกทำให้เสียสิทธิ์ที่กล่าวมาแล้วนั้นด้วย
ค่ายมวยที่สำคัญของไชยาและนักมวยเอกของค่าย.
นอกจากคณะที่กล่าวมาแล้วก็มีคณะมวยอื่นอีก เช่น ชัยประดิษฐ์ ศ.ยอดใจเพชร แต่ในปัจจุบันนี้นักมวยที่ขึ้นชกที่เป็นนักมวยไชยาแล้วจะใช้คณะอื่นเกือบทั้งหมด เพราะในช่วงนี้ใครที่เคยชกมวยชนะสักครั้งหรือสองครั้งก็สามารถตั้งคณะมวยได้ ซึ่งเป็นการยากที่จะค้นคว้า จึงมีเพียงแต่เฉพาะค่ายมวยที่มีมาแต่เดิม และมีชื่อเสียงมาก่อนมวยไชยายุคปัจจุบัน
หลังจากเวทีที่มวยวัดพระบรมธาตุสิ้นสุดลงวงการมวยไชยาก็เริ่มเสื่อมลงจนถึงทุกวันนี้ จนแทบได้กล่าวว่า มวยดังของไชยากำลังจะหมดไป เพราะขาดผู้สนับสนุนที่แท้จริง ทั้งๆที่คนไชยายังคงมีสายเลือดนักสู้อยู่เต็มตัว ความเป็นเมืองมวยกำลังสูญไปเพราะขาดผู้นำที่จริงจัง รวมทั้งปัญหาที่สำคัญที่ทำให้วงการมวยเสื่อมลงทุกวันนี้ที่เห็นได้เด่นชัดคือการพนันการต่อสู้ผลปรากฏจะอยู่ที่การพนันเป็นส่วนใหญ่ ไม่ได้อยู่ที่ฝีมือนักมวย มวยไชยาจึงเสื่อมถอยลง จึงมีผู้ปรารถนาที่จะปลุกวิญญาณของความเป็นนักสู้ของเมืองมวยในอดีตออกมาแสดงให้เห็นเป็นที่ประจักษ์ เพื่อที่จะได้นำชื่อเสียงมาสู่เมืองมวยเช่นในอดีต เหมือนที่ “หมื่นมวยมีชื่อ” เคยทำไว้แต่ก่อน
อดีตมวยฝีมือเยี่ยมเมืองไชยา.
อดีตมวยฝีมือเยี่ยมเมืองไชยา ที่เป็นที่รู้จักกันดีได้แก่
นอกจากนักชกที่ได้กล่าวมาแล้ว ยังมีนักมวยฝีมือเยี่ยมและได้รับการกล่าวขวัญถึงอีกหลายคน เช่น
นอกจากนั้นยังมี นายเนิ่น คุ้มรักษ์, นายเวียง, นายนิตย์, นายจอน, นายจัน, นายทอง, นายกล่ำ, คนตำบลบ้านเลม็ด ลูกศิษย์หมื่นมวยมีชื่อ นายเหื้อย, นายหยอย, มวยตำบลบ้านเวียง ลูกศิษย์ นายนุช เทพพิมล และนักมวยที่กล่าวถึงนี้เป็นนักมวยที่เคยเดินทางเข้าเมืองกรุงเพื่อเก็บเงินซื้อปืนให้กองเสือป่าและถ้าใครได้รับชัยชนะก็จะได้ “หน้าเสือ” เป็นเครื่องหมายเชิดชูเกียรติทุกคน
ปัจจุบันมีนักชกที่มีสายเลือด “กัณหา” เต็มตัวได้แก่ จรรยา ลูกกัณหา ซึ่งเป็นหลานชาย นายคล่องและนายเต็ม และได้กลายมาเป็นนักมวยมีชื่อเสียงของพุมเรียงมาระยะหนึ่ง
นักมวยไชยาในยุคปัจจุบัน.
หลังจากผ่านยุคยกเลิกการคาดเชือก นักมวยไชยาก็มีการขึ้นแข่งขันในเวทีต่างๆไม่มากนัก ทำให้คนในปัจจุบันมองว่า มวยไชยาเป็นเพียงมวยแสดง ใข้งานจริงไม่ได้ ในปัจจุบันก็มีนักมวยไชยา จากหลายๆสำนักขึ้นแข่งขันในรายการต่อสู้นอกเหนือจากเวทีมวยไทย เช่นการแข่งขัน MMA (Mixed Martial Art) รายการ Naksu, รายการ War in the cage, รายการ DARE, รายการ Cage War, รายการ Full Metal Dojo เป็นต้น
ไจติกะ
นิกายเจติยวาท หรือ นิกายไจติกะ เป็นนิกายฝ่ายอาจริยวาท ตั้งขึ้นโดยอาจารย์มหาเทวะ แยกมาจากนิกายมหาสางฆิกะ หลักธรรมส่วนใหญ่เหมือนนิกายมหาสังฆิกะ ที่ต่างไปคือถือว่าการสร้างและการตกแต่งสถูปเจดีย์ได้บุญมาก พระนิพพานเป็นสภาวะที่มีอยู่ เป็นอมตธาตุ
เสาตรานติกะ
เสาตรานติกะ หรือสุตตวาท เป็นพระพุทธศาสนานิกายหนึ่ง คัมภีร์ฝ่ายสันสกฤตระบุว่าแยกมาจากนิกายสรวาสติวาท ส่วนฝ่ายบาลีว่าแยกมาจากนิกายสังกันติกะ เหตุที่แยกออกมาเพราะเมื่อคณาจารย์ฝ่ายสรวาสติวาทหันไปนับถือพระอภิธรรมปิฎกมากขึ้น แต่มีบางส่วนเห็นแย้งว่าพระสุตตันตปิฎกสำคัญกว่า กลุ่มนี้จึงแยกมาตั้งนิกายใหม่ นิกายทั้ง 2 นี้ขัดแย้งกันอย่างรุนแรง จนมีกล่าวโต้แย้งปรัชญาซึ่งกันและกัน นิกายนี้แพร่หลายอยู่ทางตอนเหนือของอินเดีย
เชื่อว่าผู้ก่อตั้งนิกายนี้คือพระกุมารลาตะ ไม่มีคัมภีร์ของนิกายนี้เหลืออยู่ คงมีแต่ที่กล่าวพาดพิงถึงในคัมภีร์ของนิกายสรวาสติวาทเท่านั้น ปรัชญาของนิกายนี้เชื่อว่าความจริงมีสองอย่างคือวัตถุกับจิตใจ เน้นเรื่องอนิจจัง ทุกอย่างไม่เที่ยงทั้งภาวะและอภาวะ ชีวิตเป็นเพียงลำดับของเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น ความรู้ทั้งหลายจะรู้ได้เฉพาะอนุมานประมาณเท่านั้น เพราะจิตไม่อาจยึดความจริงที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลาได้ นิกายนี้ถือว่าเฉพาะวิญญาณขันธ์ในขันธ์ห้าเท่านั้นที่ไปเกิดใหม่ได้ ซึ่งขัดแย้งกับนิกายสางมิตียะ เชื่อว่าทุกคนมีธาตุแห่งพุทธะอยู่ในตัวเช่นเดียวกับความเชื่อของฝ่ายมหายาน
นิกายนี้เมื่อแพร่หลายไปที่ญี่ปุ่นเรียกว่านิกายโจจิตสุ
นิกายสังกันติกวาท
กิตติ กาญจนสถิตย์
กิตติ กาญจนสถิตย์ เจ้าของฉายา กิตติ กีตาร์ปืน นักกีตาร์ร็อก อดีตหัวหน้าวงคาไลโดสโคป ซึ่งมีเอกลักษณ์คือ ใช้กีตาร์ไฟฟ้าที่สั่งผลิตพิเศษเป็นรูปปืน
กิตติเป็นนักกีต้าร์แนวร็อคเคยมีผลงานโซโลอัลบั้มของตนเอง นอกจากนี้ยังได้ก่อตั้งโรงเรียนสอนดนตรีโดยมีเพื่อนฝูงในวงการให้การสนับสนุน กิตติยังคงเล่นดนตรีแนวร็อคที่ตนเองชอบอยู่ที่พัทยาใต้
ปี 2521 กิตติ และวงคาไลโดสโคป ตัดสินใจเตรียมเดินทางไปผจญภัยยังต่างแดน แต่ก่อนจะไปได้ออกผลงานเพลงในรูปแผ่นสียงชุดหนึ่งกับค่าย EMI ในสมัยที่ระย้า หรือ ประเสริฐ พงศ์ธนานิกร เป็นผู้จัดการบริษัทและเป็นโปรดิวเซอร์เพลงชุดนี้ด้วย
ปี 2522 เดินทางไปเล่นดนตรีที่ประเทศนิวซีแลนด์ เมือง Wellington โดยมีสัญญาเล่นที่คลับแห่งหนึ่ง ชื่อ Spat’s เป็นเวลา 1 ปี
หลังจากนั้นไม่นาน กิตติ กับ มือเบสวง V.I.P แป๋ง-นิวัติ กองแก้วได้รวบรวมตัวนักดนตรีขึ้นใหม่ในนาม
วง ‘ นิวเวฟ ’ (New wave) พร้อมด้วยสมาชิกอีก 3 คน คือ ชูชาติ หนูด้วง หรือ โก้ คาราบาว กลอง ,
สมโชค เล้าเปี่ยมทอง กีต้าร์ ส่วนนักร้องนำชื่อ จี๊ด-จรัส บุญกลิ่น อดีตนักร้องวงเฮฟวี่ เมาท์เทน รวมเป็นสมาชิก 5 คน
แสดงดนตรีตามสถานที่ต่างๆในกรุงเทพฯและต่างจังหวัด และยังได้ข้ามน้ำข้ามทะเลไปไกลถึงประเทศเยอรมนี
กิตติ กาญจนสถิตย์ ได้สร้างปรากฏการณ์แปลกใหม่ ในวงการดนตรีเมืองไทยนั่นคือ การสร้างกีต้าร์ไฟฟ้ารูปทรงปืน
ทำให้ชื่อเสียงโด่งดัง จนได้รับสมญานามว่า กิตติ กีต้าร์ปืน จากนักจัดรายการสุดฮิตในเวลานั้นนาม วิฑูร วทัญญู
ปี 2523 กิตติ กีต้าร์ปืน กลับมารวมตัวกันใหม่กับ วงคาไลโดสโคป และได้ออกผลงานชุด Medley Smoke ในนามค่ายนิธิทัศน์ซึ่งเป็นค่ายเพลงใหญ่ในเวลานั้นพร้อมกับมีกา รตระเวนแสดงดนตรีไปทั่วประเทศขณะเดียวกันทางทีวีก็มีการโปรโมทเทปชุดนี้จนทำให้ชื่อเสียงของกิตติ กีต้าร์ปืนกับวงคาไลโดสโคป ได้รับความนิยมจากผู้ที่ชื่นชอบเพลงในสไตล์ Rock และ Heavy เป็นอย่างมาก
ปี 2524 ได้ออกผลงานชุด Medley Rod Stewart สังกัดค่ายนิธิทัศน์โปรโมชั่น
ปี 2525 กิตติ กีต้าร์ปืน กับวงคาไลโดสโคปเป็นพรีเซ็นเตอร์โฆษณาให้กับเครื่องดื่มเป็ปซี่
ปี 2526 เป็นมือกีต้าร์รับเชิญให้กับวงร็อคเคสตร้า ชุดวิทยาศาสตร์ สังกัดค่ายนิธิทัศน์โปรโมชั่น
ปี 2527 ออกผลงานคู่กับ แหลม มอริสัน ชุด King Of Rock ‘n Roll
กลางปี 2528 กิตติ กีต้าร์ปืน ประกาศเลิกเล่นดนตรีตามผับตามบาร์โดยสิ้นเชิง เพื่อเปิดสอนกีต้าร์ไฟฟ้าด้วยตนเอง
ปี 2529 สถาบันสอนดนตรีชื่อ " บ้านประชาชน " ในย่านแฮปปี้แลนด์ บางกะปิ กรุงเทพฯ จึงเกิดขึ้น และถูกยกระดับการเรียนการสอนให้เป็นโรงเรียนที่ได้รับการอนุมัติ หลักสูตรโดยกระทรวงศึกษาธิการ เมื่อเรียนจบแล้วลูกศิษย์ลูกหาจะได้มีใบประกาศนียบัตรรับรองอย่ างเป็นทางการ และเวลาต่อมาได้เปลี่ยนชื่อจากบ้านประชาชน เป็น โรงเรียนดนตรี กิตติ กีต้าร์ปืน
ผ่านมากระทั่งทุกวันนิ้ สถาบันดนตรีแห่งนี้ได้ก้าวขึ้น ปีที่ 20 มอบวิชาความรู้ด้านดนตรีแก่ เยาชน และผู้สนใจทั่วไปนับได้เป็นพันคน ทั้งกีต้าร์ไฟฟ้า แนวร็อค เฮฟวี่ บลูส์ ป๊อป รวมถึงกีต้าร์คลาสสิค , เบส , กลอง , เปียโน
เรียบเรียงเสียงประสาน , วิชาขับร้อง - ฝึกร้องเพลง และคอร์สพิเศษ Sound Engineer เรียนรู้เกี่ยวกับการบันทึกเสียง
นอกจากนี้ยังได้จัดกิจกรรมทางดนตรีอีกมากมาย เช่น การประกวดแข่งขันวงดนตรีในชื่อ Battle of Bands รวมถึงการจัดเวิร์คชอปทางดนตรี ให้กับสถาบันต่างๆอีกด้วย
ปี 2530 เมื่อวันที่ 27 ธันวาคม 2530 คาราบาว ได้เชิญไปแสดงคอนเสิร์ต ‘ อีสานเขียว ’ โครงการโดยกองทัพบก ณ สนามกีฬากองทัพบก ถนนวิภาวดีรังสิต
ปี 2531 คอนเสิร์ต เวลคัม ทู อีสาน เขียว ที่อเมริกา ซานฟรานซิสโก กับวงคาราบาว และเพื่อนศิลปิน
ปี 2532 ออกอัลบั้มชื่อว่า ‘ สายธารใต้ขุนเขา ’ ซึ่งอำนวยการผลิตโดย ระย้า ในนามค่ายรถไฟดนตรี
รายชื่อนักดนตรี
กิตติ กาญจนสถิตย์ - กีตาร์, ร้องนำ
นำพล ขจรพิมานมาศ (โต) - กีตาร์ (ต่อมาไปตั้งวงหินเหล็กไฟ)
จรัสกาญจน์ แสงจันทร์ (เอ้) - คีย์บอร์ด (อดีดวงเมาเทน)
เกียรติชัย แซ่โอ้ว (หมู) - เบส (ต่อมาไปอยู่วงพิสุทธิ์ ทรัพย์วิจิตร)
ชูชาติ หนูด้วง (โก้) - กลอง (ต่อมาไปอยู่วงคาราบาว)
ปี 2534 ออกอัลบั้ม ร่วมกับ เล็ก คาราบาว ในชุด เราคนไทย
ปี 2536 คอนเสิร์ต กระทิง คอนเสิร์ต เขาใหญ่ มหกรรมคอนเสิร์ตเพลงเพื่อชีวิต ที่เขาใหญ่
ปี 2538 ออกอัลบั้มชุด ‘ สูงสุดสู่อัศจรรย์ ’( เพลงบรรเลงทั้งชุด ) สังกัด ‘ คิท เมททัล มิวสิก จำกัด ’
ปี 2540 กิตติออกอัลบั้มชุด กีต้าร์ปืนและได้นักร้องเสียงดีคือ โจ ร็อค หรือ อภิสิทธ์ ถิระวัฒน์ มาเป็นนักร้องนำชุดนี้สังกัด เอ็มสแควร์เอ็นเตอร์เทนเม้นท์ บันทึกเสียงที่ Kit Metal Studio
จุดเด่นของอัลบั้ม จิมมี่ วอลโด (Jimmy Waldo) อดีตมือคีย์บอร์ดวง Quiet Riot และวง Alcatrazz เป็นผู้มิกซ์เสียงให้ที่ห้องอัด Media Sonix Ca. สหรัฐอเมริกา
ทุกวันนี้ กิตติ กีต้าร์ปืน เปิดโรงเรียนสอนดนตรีที่แฮปปี้แลนด์เป็นหลัก นอกนั้นยังมีผลิตภัณฑ์ เครื่องดนตรี ซึ่งเป็นยี่ห้อของตนเอง ในนาม Guitar Gun อีกทั้งจำหน่ายเครื่องดนตรียี่ห้ออื่นๆ และห้องซ้อมดนตรี
รวมทั้ง ‘ โครงการพิเศษ ’ อื่นๆ อีกมากมาย และเป็นผู้จัดคอนเสิร์ตร็อคหลายครั้งด้วยกัน รวมถึงคอนเสิร์ตที่ร่วมกับ
แกรี่ บาร์เด้น (Gary Barden) อดีตนักร้องนำวงไมเคิล เชงเกอร์ กร..๊ป (M.S.G.) ตระเวนจัดทัวร์คอนเสิร์ต
ในนาม Kitti guitar gun Production ใช้ชื่อว่าคอนเสิร์ต ‘ ร็อค โลก ร็อค ไทย ’
ครั้งล่าสุดที่ผลักดันให้เกิดคือ ‘The Legend of Rock Star Concert’ คอนเสิร์ตแห่งตำนานร็อค
เมื่อวันที่ 20 มิถุนายน 2546 ที่อิมแพ็ค เมืองทองธานี โดยไอทีวี เป็นผู้จัด
ปี 2552 แสดงคอนเสิร์ต เสก โลโซ 12 ปี ใจสั่งมา ที่อิมแพค อารีน่า เมืองทองธานี
ปี 2552 แสดงคอนเสิร์ต โมเดิร์นด็อก 5-3-15 ที่อินดอร์ สเตเดียม หัวหมาก
ปี 2553 แสดงคอนเสิร์ต 40 ปี the legend of the guitar ที่ริมทะเลสาบ เมืองทองธานี
ปี 2553 ร่วมแสดงภาพยนตร์เรื่อง กองพันครึกครื้น ท.ทหารคึกคัก
ปี 2555 แสดงคอนเสิร์ต True AF8 ร้ายกาจ Concert คอนเสิร์ตแบบ Live ร้าย ที่อิมแพค อารีน่า เมืองทองธานี
ปี 2556 แสดงคอนเสิร์ต กินลม ชมบาว ที่บ้านไร่สัตหีบ (บ้านของ แอ๊ด คาราบาว)
ปี 2557 แสดงคอนเสิร์ต Pattaya Music Festival 2014 ที่บริเวณพัทยากลาง
ปี 2557 แสดงคอนเสิร์ต 70 ปี แหลม มอริสัน เปิดกรุตำนานร็อค ที่ศูนย์ประชุมธรรมศาสตร์รังสิต
ปี 2562 แสดงคอนเสิร์ต ชีวิตสัมพันธ์ Rock On The Beach ที่บริเวณพัทยากลาง จังหวัดชลบุรี
ปี 253 แสดงหนังเรื่องกองพันครึกครี้นทหารเกรฑ์ครึกครัก
กิตติ กีตาร์ปืน
บาบิลอนโร้กส์
บาบิลอนโร้กส์  เป็นกลุ่มตัวละครสมมุติจากเกมโซนิคไรเดอร์ส พวกเขาเป็นกลุ่มโจรในตำนาน ซึ่งได้เข้าร่วมการแข่งขันเอ็กทรีมเกียร์ที่จัดขึ้นโดยดร.เอ็กแมน สมาชิกของบาบิลอนโร้กส์ทั้งหมดเป็นนก มีสมาชิกปัจจุบัน 3 คน คือ เจ็ท, เวฟและสตอร์ม พวกเขามีเรือเหาะที่มีหัวเป็นรูปนกขนาดยักษ์และใช้เอ็กซ์ทรีมเกียร์ใช้ในการเดินทาง
บาบิลอนโร้กส์เป็นกลุ่มโจรชาวบาบิลอนเนียนซึ่งถือกำเนิดขึ้นมาหลายร้อยปีมาแล้ว พวกเขาเคยอาศัยอยู่ในสวนลอยฟ้าบาบิลอน จนกระทั่งพวกเขาทำให้เทพเจ้าโกรธ จึงถูกลงโทษโดยให้สวนบาบิลอนถูกฝังไว้ใต้ทะเลทราย
บาบิลอนโร้กส์มีความสามารถในการใช้เอ็กซ์ทรีมเกียร์เป็นอย่างมาก พวกเขาใช้ในการเดินทางและขโมยสิ่งของต่างๆ ซึ่งอาจจะพูดได้ว่าชาวบาบิลอนเนียนเป็นผู้แรกที่สร้างเอ็กซ์ทรีมเกียร์ขึ้นมา โดยมี "พรมวิเศษ" ซึ่งเชื่อว่าเป็นเกียร์ชนิดแรกที่ถูกสร้างขึ้นมา และถูกผนึกไว้ในป้อมบาบิลอน
จนกระทั่งเวลาดำเนินมาถึงปัจจุบัน พวกบาบิลอนโร้กส์กลุ่มปัจจุบันได้รับลูกบาศก์ที่มีพลังที่สามารถฟื้นฟูสวนบาบิลอนให้กลับมาดังเดิมได้ เพียงแต่พวกเขาต่างไม่รู้วิธีเท่านั้น จนกระทั่งดร.เอ็กแมนมาเสนอความคิดให้ใช้พลังของเคออสเอเมอรัลด์ซึ่งสามารถสร้างพลังงานที่ไม่สิ้นสุดได้ ใช้ในการปลุกสวนบาบิลอนขึ้นมา นั่นทำให้พวกบาบิลอนโร้กส์เข้าร่วมแข่งขันเอ็กซ์ทรีมเกียร์
ในตอนท้ายของเกมหลังจากที่พวกเขาร่วมมือกับทีมโซนิคในการเอาชนะจินนี่ได้ พวกเขาพบว่าบาบิลอนเนียนนั้นเป็นลูกหลานของชนเผ่าจินนี่ และพบว่าในอดีตบาบิลอนเนียนได้ใช้เกียร์ "พรมวิเศษ" ในการเดินทางและขโมยทรัพย์สมบัติไปทั่วโลก ทั้งสามจึงตัดสินใจออกเดินทางตามรอยของกลุ่มบาบิลอนโร้กส์ต่อไป
เจ็ท เดอะฮอคว์.
เจ็ท เดอะฮอคว์  เป็นหัวหน้าของกลุ่มบาบิลอนโร้กส์ชุดปัจจุบัน เขามีชื่อเล่นว่า "จ้าวแห่งลมในตำนาน" ด้วยเพราะความสามารถในการใช้เกียร์ "ไทป์ J" ของเขา เขาเป็นเจ้าของเรือเหาะ(เป็นกัปตัน)และยังครอบครองลูกบาศก์ใสที่เป็นกุญแจที่จะปลุกสวนบาบิลอนซึ่งเขาได้นับสืบทอดมาจากพ่อ เขาได้รับการติดต่อจากดร.เอ็กแมนโดยดร.เอ็กแมนบอกว่าให้ปะทะกับโซนิค สิ่งมีชีวิตที่เร็วที่สุดในโลก เจ็ทเชื่อว่าเอ็กซ์ทรีมเกียร์ของตนเร็วที่สุด จึงตกลงจะร่วมทำงาน เมื่อเขาสามารถแข่งเอ็กซ์ทรีมเกียร์ชนะโซนิคได้ เขาก็ดูถูกโซนิคว่า "นี่หรือ สิ่งมีชีวิตที่เร็วที่สุดในโลก"
โดยพื้นฐานแล้วเจ็ทเป็นคนใจเย็น แต่บางครั้งก็เย็นมากเกินไปจนเหมือนไม่ทำงานทำการเวฟจึงต้องบ่นที่เจ็ททำตัวไม่สมเป็นหัวหน้า เจ็ทเองนั้นชอบการแข่งขันและท้าทาย แต่ก็เป็นคนอารมณ์ร้อนและสติแตกได้ง่ายๆ โดยเฉพาะเวลาที่สตอร์มกับเวฟทะเลาะกันจนหนวกหู เขามีความมั่นใจในตัวเองสูงในเรื่องความเร็วโดยเฉพาะบนเอ็กซ์ทรีมเกียร์ ซึ่งหลังจากที่เขาชนะโซนิคได้โดยการโกงในฉากแซนด์รูอิน เขาได้ดูถูกโซนิคว่า "หน้านายดูดีมากเวลาหน้าทิ่มดินนะ"
หลังจากที่โซนิคเอาชนะเจ็ทได้ในฉากบาบิลอนการ์เดนและเอาชนะดร.เอ็กแมนได้ เขาได้คืนกุญแจให้เจ็ท แต่เจ็ทไม่ต้องการเสียหน้าจึงปฏิเสธที่จะรับ เวฟจึงขอรับไปแทนและเมื่อพวกเขาเปิดประตูสู่ป้อมบาบิลอนและได้พบกับจินนี่ ซึ่งเขาต้องต่อสู้โดยได้รับความร่วมมือกับพวกโซนิค (โดยผู้เล่นจะได้เล่นเป็นโซนิค) เมื่อชนะแล้วเขาก็ได้พบกับเกียร์ในตำนาน "พรมวิเศษ"
ในตอนท้ายของเกมหลังจากแยกจากกับพวกโซนิคแล้วเจ็ทก็ยอมรับว่าโซนิคนั้นเร็วกว่าตน แต่เขาเองนั้นก็ไม่เคยคิดจะยอมแพ้ถ้าได้เจอกันอีก ทำให้เจ็ทเองก็ได้กลายเป็นคู่แข่งกับโซนิค (หลังจากที่นัคเคิลส์กลายเป็น "เพื่อน" กับโซนิคไปแล้ว)
แฟนเกมบางคนเชื่อว่าเจ็ทนั้นมีโครงร่างและต้นแบบมาจากบีน เดอะไดนาไมท์ จากเกมโซนิคเดอะไฟท์เตอร์ส หลายครั้งที่บางคนเข้าใจผิดระหว่างเจ็ทกับบีน ซึ่งนิตยสาร Nintendo Power เคยลงมุขตลกเกี่ยวกับเรื่องนี้โดยให้คำบรรยายเจ็ทว่า "บีน? นั่นนายใช่มั้ย, บีน? โอ! เราคิดถึงนายเหลือเกิน" ("Bean? Is that you, Bean? Oh! How we've missed you!".)
เวฟ เดอะสวอลโล่ว์.
เวฟ เดอะสวอลโล่ว์ (Wave the Swallow)  เป็นสมาชิกหญิงคนเดียวของบาบิลอนโร้กส์ เธอมีความชำนาญด้านเครื่องจักรโดยเฉพาะเอ็กซ์ทรีมเกียร์ ซึ่งเธอมั่นใจในงานสร้างของเธอมาก ถึงขนาดต่อว่าสตอร์มที่ต่อว่าผลงานของเธอ และมักบ่นในสิ่งที่เธอเท่านั้นที่เข้าใจ นอกจากนั้นแล้วเธอมักจะทำการทดลองแปลกๆเกี่ยวกับของที่เธอค้นพบ (ซึ่งสตอร์มได้พูดถึงเรื่องนี้ตอนได้เห็นกุญแจสู่บาบิลอนการ์เดนครั้งแรกว่า "ถ้าฉันให้เธอไป เธอจะเอาไปทำการทดลองแปลกๆอีกล่ะสิ")
สร้อยคอที่อกของเวฟเป็นเครื่องส่งสัญญาณและคอมพิวเตอร์ที่สามารถใช้อ่านข้อมูลต่างๆได้ เธอเคยใช้ให้เจ็ทตื่นจากฝันกลางวันก่อนเริ่มสนามดาร์คเดเสิร์ท
เวฟได้พบกับพวกโซนิคก่อนเริ่มฉากสแปลชแคนยอน ซึ่งเธอได้เอาเกียร์ของโซนิคมาดูและพบว่าทำได้ไม่เลวสำหรับพวกมือใหม่ (หมายถึงเทลส์) เธอได้แอบติดตั้งระเบิดไว้แล้วดูถูกเทลส์ว่าเกียร์แบบนี้เป็นขยะ แล้วเรียกเทลส์ว่า "นายเตี้ย" จากนั้นเธอก็จุดระเบิดในตอนท้ายของฉากแซนด์รูอินและทำให้เจ็ทชนะไป
ในคู่มืออย่างเป็นทางการของเกมโซนิคไรเดอร์สภาษาญี่ปุ่นบอกว่าเธอเองก็เป็นคู่แข่งกับรู้จ เดอะแบท แต่ในตัวเกมได้แสดงให้เห็นว่าเธอเองก็มองเทลส์และดร.เอ็กแมน ในฐานะคู่แข่งด้านความฉลาด และเพราะเธอไม่ชอบคนหัวทึบและคนโง่ เธอจึงมักจะทะเลาะกับสตอร์มบ่อยครั้ง (เพราะเขามีทั้งสองอย่าง)
สตอร์ม ดิอัลบาทรอส.
สตอร์ม ดิอัลบาทรอส (Storm the Albatross)  เป็นหนึ่งในสมาชิกของบาบิลอนโร้กส์ เขาเป็นนกที่ตัวใหญ่มากและมีปัญญาที่ค่อนข้างน้อย เขาเป็นคู่แข่งกับนัคเคิลส์ ดิอีคิดนา
ระหว่างการแข่งขันหลังกจากที่สตอร์มแพ้ให้กับนัคเคิลส์ เขาได้รับมอบหมายภารกิจใหม่ให้ไปชิงข้อมูลของดร.เอ็กแมนมา ซึ่งเปิดเผยถึงเป้าหมายที่แท้จริงของดร.เอ็กแมนและทำให้พวกบาบิลอนโร้กส์ได้รู้ว่าสมบัติในตำนานที่แท้จริงของชาวชาบิลอนเนียนนั้นไม่ใช่เงินทอง
สตอร์มเป็นคนที่ภักดีต่อเจ็ทมากและพร้อมเชื่อฟังคำสั่งและรับภารกิจทุกอย่างเสมอ หลายๆครั้งในเกมที่เขาต้องพยายามชิงเด่นกับเวฟเพื่อให้เจ็ทรู้ว่าเขาภักดีต่อเจ็ท (โดยเฉพาะในตอนท้ายเกมที่เวฟพูดว่า "ไปกันได้รึยัง" สตอร์มตบหัวเวฟและบอกว่า "ฉันก็อยากพูดคำนี้บ้าง")
สมาชิกก่อนหน้า.
สโตลเลน (Stolen).
เขาเป็นหัวหน้าบาบิลอนโร้กส์คนที่ 13 ซึ่งเป็นผู้สร้างเกียร์ "พรมวิเศษ" ชื่อของเขาถูกเอ่ยขึ้นในโน้ตที่วางไว้ที่พรมวิเศษตอนที่ดร.เอ็กแมนกางพรมออก
พ่อของเจ็ท.
เชื่อว่าน่าจะเป็นหัวหน้าคนก่อนของบาบิลอนโร้กส์ เขาเป็นผู้ส่งต่อเรือเหาะและลูกบาศ์กใสให้กับเจ็ท ตัวของเขาปรากฏตัวในภาพเขียนที่อยู่ในห้องของเจ็ท (แต่เห็นไม่ชัด)
พ่อของเวฟ.
เป็นช่างเครื่องให้บาบิลอนโร้กส์ ถูกเอ่ยถึงในคู่มือของเกม
การปรากฏตัวอื่นๆ.
นอกเหนือจากโซนิคไรเดอร์สแล้ว ทั้งสามก็ปรากฏตัวในโซนิคริวัลส์ ในรูปแบบการ์ดสะสมคนละใบ และในโซนิคแอนเดอะซีเครทริงส์ เจ็ทก็ปรากฏตัวมาในฉากหลังในมินิเกมเกมหนึ่ง
"บาบิลอนโร้กส์" มีเพลงประจำตัวในเกม"โซนิคไรเดอร์ส"ในชื่อ "Catch Me If You Can" เล่นโดยวง Runblebee
อย่างไม่เป็นทางการ.
&lt;br clear="all /"&gt;
โทษประหารชีวิต  หรือ อุกฤษฏ์โทษ  เป็นกระบวนการทางกฎหมายซึ่งรัฐลงโทษอาชญากรรมของบุคคลด้วยการทำให้ตาย คำสั่งของศาลที่ให้ลงโทษบุคคลในลักษณะนี้ เรียก การลงโทษประหารชีวิต ขณะที่การบังคับใช้โทษนี้ เรียก การประหารชีวิต อาชญากรรมที่มีโทษประหารชีวิต เรียก "ความผิดอาญาขั้นอุกฤษฏ์โทษ" คำว่า "capital" มาจากคำภาษาละตินว่า "capitalis" ความหมายตามตัวอักษร คือ "เกี่ยวกับหัว" (หมายถึงการประหารชีวิตโดยการตัดหัว)
สังคมอดีตส่วนมากนั้นมีโทษประหารชีวิตโดยเป็นการลงโทษอาชญากร และผู้ไม่เห็นด้วยทางการเมืองหรือศาสนา ในประวัติศาสตร์ การลงโทษประหารชีวิตมักสัมพันธ์กับการทรมาน และมักประหารชีวิตในที่สาธารณะ
ปัจจุบันมีประเทศที่ยังคงโทษประหารชีวิต 53 ประเทศ ประเทศที่ยกเลิกโทษประหารชีวิตสำหรับอาชญากรรมทุกรูปแบบโดยนิตินัย 110 ประเทศ ประเทศที่ยกเลิกโทษประหารชีวิตเฉพาะอาชญากรรมปรกติ 7 ประเทศ (โดยคงไว้สำหรับพฤติการณ์พิเศษ เช่น อาชญากรรมสงคราม) และประเทศที่ยกเลิกโทษประหารชีวิตโดยพฤตินัย (คือ ไม่ได้ใช้โทษประหารชีวิตอย่างน้อยสิบปี และอยู่ระหว่างงดใช้โทษ หรืออย่างใดอย่างหนึ่ง) องค์การนิรโทษกรรมสากลมองว่าประเทศส่วนใหญ่เป็นผู้ยกเลิก (abolitionist) โดยองค์การฯ พิจารณาว่า 140 ประเทศเป็นผู้ยกเลิกในทางกฎหมายหรือทางปฏิบัติ การประหารชีวิตเกือบ 90% ทั่วโลกเกิดในทวีปเอเชีย
แทบทุกประเทศในโลกห้ามการประหารชีวิตบุคคลอายุต่ำกว่า 18 ปีขณะก่อเหตุ นับแต่ปี 2552 มีเพียงประเทศอิหร่าน ซาอุดิอาระเบียและซูดานที่ยังประหารชีวิตลักษณะนี้ กฎหมายระหว่างประเทศห้ามการประหารชีวิตประเภทนี้
โทษประหารชีวิตกำลังเป็นประเด็นการถกเถียงอยู่ในหลายประเทศ และจุดยืนอาจมีได้หลากหลายในอุดมการณ์ทางการเมืองหรือภูมิภาคทางวัฒนธรรมหนึ่ง ๆ ในรัฐสมาชิกสหภาพยุโรป ข้อ 2 แห่งกฎบัตรสิทธิมูลฐานแห่งสหภาพยุโรปห้ามการใช้โทษประหารชีวิต สภายุโรปซึ่งมีรัฐสมาชิก 47 ประเทศ ยังห้ามสมาชิกใช้โทษประหารชีวิต
สมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติลงมติรับข้อมติไม่ผูกพันในปี 2550, 2551 และ 2553 เรียกร้องให้มีการผ่อนเวลาการประหารชีวิตทั่วโลก ซึ่งมุ่งให้ยกเลิกในที่สุด แม้หลายชาติยกเลิกโทษประหารชีวิตแล้ว แต่ประชากรโลกกว่า 60% อาศัยอยู่ในประเทศซึ่งเกิดการประหารชีวิต เช่น สี่ประเทศที่มีประชากรมากที่สุดในโลก คือ จีน อินเดีย สหรัฐอเมริกาและอินโดนีเซีย ซึ่งยังใช้บังคับโทษประหารชีวิต ทั้งสี่ประเทศออกเสียงคัดค้านข้อมติสมัชชาใหญ่ดังกล่าว
การดำเนินการเกี่ยวกับอาชญากรรมและศัตรูทางการเมืองได้ถูกนำมาใช้โดยในเกือบทุกสังคมทั้งกับการลงโทษความผิดทางอาญาและความขัดแย้งทางการเมือง ในบรรดาประเทศส่วนใหญ่ที่โทษประหารในทางปฏิบัติได้ถูกสงวนไว้สำหรับคดีการฆาตกรรม (การฆ่าคน), การจารกรรม, การก่อกบฏ หรือเป็นส่วนหนึ่งของกระทรวงยุติธรรม ในบางประเทศอาชญากรรมทางเพศเช่น การข่มขืนกระทำชำเรา, คบชู้, การร่วมประเวณีกับญาติสนิทและการสังวาสที่ผิดธรรมชาติ ถูกดำเนินการประหารชีวิตเช่นเดียวกับการก่ออาชญากรรมทางศาสนาเช่น การละทิ้งศาสนาในประเทศอิสลาม (สละอย่างเป็นทางการในศาสนาประจำชาติ) ในหลายประเทศที่มีการใช้โทษประหารชีวิตนั้น, การค้ายาเสพติดยังคงเป็นความผิดทางกฎหมาย ในประเทศจีน การค้ามนุษย์และกรณีที่ร้ายแรงของการทุจริตทางการเมืองจะต้องถูกลงโทษโดยการประหารชีวิต ในกองทัพทั่วโลก ศาลทหารได้กำหนดโทษประหารสำหรับความผิดเช่น ขี้ขลาด, ละทิ้งหน้าที่, ไม่เชื่อฟัง และกบฏ
การใช้การประหารชีวิตอย่างเป็นทางการได้แพร่ขยายไปสู่จุดเริ่มต้นของบันทึกในหน้าประวัติศาสตร์ บันทึกทางประวัติศาสตร์ส่วนใหญ่และวิธีการปฏิบัติต่างๆ ของชนเผ่าโบราณระบุว่าโทษประหารชีวิตเป็นส่วนหนึ่งของระบบยุติธรรมของพวกเขา การลงโทษสำหรับการกระทำผิดกฎหมายของประชาชนโดยทั่วไปรวมถึงการจ่ายค่าชดเชยโดยผู้กระทำความผิด, การลงโทษทางกาย, การต่อต้าน, การเนรเทศและการประหารชีวิต โดยปกติ, ค่าชดเชยและการหลบหนีก็เพียงพอแล้วต่อรูปแบบของความยุติธรรมที่มีอยู่ การตอบสนองกับอาชญากรรมที่กระทำโดยชนเผ่าที่อยู่ใกล้เคียงหรือชุมชนนั้นรวมไปถึงการขอโทษอย่างเป็นทางการ เบี้ยทำขวัญ หรือ ความอาฆาตกันทั้งตระกูล (blood feud)
ความอาฆาตกันทั้งตระกูลหรือความพยาบาทอันยาวนาน (blood feud, vendetta) เกิดขึ้นเมื่อการอนุญาโตตุลาการระหว่างครอบครัวหรือชนเผ่าล้มเหลวหรือระบบอนุญาโตตุลาการเป็นสิ่งที่ไม่มีอยู่จริง รูปแบบของความยุติธรรมนี้เป็นเรื่องปกติธรรมดาก่อนที่จะมีการเกิดขึ้นของระบบอนุญาโตตุลาการที่ขึ้นอยู่กับรัฐหรือการจัดระเบียบทางศาสนา มันอาจจะเป็นผลมาจากความผิดทางอาญา, ข้อพิพาทดินแดน หรือหลักปฏิบัติคุณธรรม (code of honour) "การกระทำแห่งการตอบโต้นั้นได้เน้นย้ำขีดความสามารถของกลุ่มทางสังคมเพื่อให้เกิดการปกป้องต่อตัวเองและแสดงให้เห็นเป็นที่ประจักษ์ต่อศัตรู (เช่นเดียวกับชาติพันธมิตรที่มีศักยภาพ) ซึ่งการล่วงละเมิดที่จะมีต่อทรัพย์สิน, ต่อสิทธิ, หรือต่อบุคคล ในอันที่จะกระทำไปโดยที่ไม่มีใครขัดขวางนั้น จะมิอาจเกิดมีขึ้นได้โดยง่าย"
ขบวนการสู่การประหารชีวิต "อย่างมีมนุษยธรรม".
มีแนวโน้มส่วนใหญ่ของโลกที่ได้มีปฏิบัติกันมานานแล้วสำหรับในการที่จะทำให้การประหารชีวิตนั้น ได้ใช้วิธีการในการที่จะทำให้ได้รับความเจ็บปวดน้อยลงหรือมีความเป็นมนุษยธรรมมากขึ้นต่อการประหารชีวิต
การใช้ร่วมสมัย.
โทษประหารชีวิตสำหรับผู้ที่กระทำผิดที่เป็นเด็กและเยาวชน (อาชญากรอายุต่ำกว่า 18 ปี ในความผิดทางอาญา) ได้กลายเป็นที่พบเห็นได้ยากมากขึ้นเรื่อย ๆ
การโต้เถียงและการอภิปราย.