pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
ภัยพิบัติทางธรรมชาติเกิดขึ้นอีกครั้งหนึ่งราว 1,600 ปีก่อนคริสต์ศักราช ซึ่งอาจเป็นการปะทุของภูเขาไฟธีรา ชาวมิโนอันก็ได้สร้างพระราชวังขึ้นใหม่โดยมีความแตกต่างที่สำคัญหลายประการในการสร้าง จากนั้นประมาณ 1450 ปีก่อนคริสต์ศักราช วัฒนธรรมมิโนอันก็ได้ถึงจุดเปลี่ยนที่สำคัญเนื่องจากภัยธรรมชาติ แม้ว่าการปะทุของภูเขาไฟธีราอีกครั้งจะเชื่อมโยงกับการล่มสลายนี้ แต่ช่วงเวลาในการระเบิดของภูเขาไฟนั้นยังเป็นที่ถกเถียงกันอยู่ ถึงอย่างไรพระราชวังที่สำคัญหลายแห่ง เช่น มาลิอา , Tylissos , ไฟสทอส และ Hagia Triada และพระราชวังคนอสซอสก็ถูกทำลายลง แต่พระราชวังคนอสซอสดูเหมือนว่าส่วนใหญ่จะไม่พังทลายลงไป ส่งผลให้ราชวงศ์สามารถที่จะแผ่อิทธิพลไปทั่วพื้นที่ส่วนใหญ่ของเกาะครีตจนกระทั่งถูกรุกรานโดยชาวกรีกไมซีเนียน หลังจากผ่านไปประมาณหนึ่งศตวรรษของการฟื้นฟูบางส่วน เมืองและพระราชวังของครีตส่วนใหญ่ก็สูญหายไปในช่วงศตวรรษที่ 13 ก่อนคริสต์ศักราช (LHIIIB-LMIIIB) โดยครีตยังคงเป็นศูนย์กลางการปกครองจนถึงช่วง 1200 ปีก่อนคริสต์ศักราช จนในที่สุดที่มั่นสุดท้ายของมิโนอันคือที่แนวป้องกันที่ภูเขาคาร์ฟี ที่หลบภัยซึ่งมีร่องรอยของอารยธรรมมิโนอันที่เกือบจะได้เข้าสู่ยุคเหล็กอยู่
= อิทธิพลจากต่างประเทศ =
อิทธิพลของอารยธรรมมิโนอันมีให้เห็นในงานศิลปะและสิ่งประดิษฐ์ของชาวมิโนอันบนแผ่นดินใหญ่ของกรีก มีการนำเข้าสุสานปล้องของชาวไมซีเนียนจากชาวครีตหลายครั้ง ซึ่งแสดงให้เห็นบทบาทของสัญลักษณ์ของมิโนอัน โดยความเชื่อมโยงระหว่างอียิปต์กับเกาะครีตค่อนข้างมีความชัดเจน เพราะมีการค้นพบเซรามิกของชาวมิโนอันได้ในเมืองของอียิปต์ และสินค้านำเข้าที่สำคัญของชาวมิโนอันก็มีหลายอย่างที่นำเข้ามาจากอียิปต์ เช่น แอตติกา งาช้าง และกระดาษปาปิรัส  แนวคิดทางสถาปัตยกรรมและศิลปะจากอียิปต์ ซึ่งอักษรอียิปต์โบราณอาจเป็นแบบต้นอแบบของอักษรอียิปต์โบราณของครีต ซึ่งต่อมาก็อาจจะพัฒนาขึ้นเป็นระบบการเขียนแบบ Linear A และ Linear B นอกจากนี้นักโบราณคดีเฮอร์มานน์ เบงต์สันยังพบอิทธิพลของชาวมิโนอันในสิ่งประดิษฐ์ของชาวคานาอันอีกด้วย
พระราชวังมิโนอันถูกยึดครองโดยชาวไมซีเนียนประมาณปี 1420 – 1375 ก่อนคริสต์ศักราช โดยชาวไมซีเนียนมีแนวโน้มที่จะปรับตัว (แทนที่จะเป็นการแทนที่) วัฒนธรรม ศาสนา ศิลปะ ระบบเศรษฐกิจและระบบราชการของชาวมิโนอัน นอกจากนี้ภาษาไมซีนีกรีกยังเป็นรูปแบบภาษาของกรีกโบราณที่ถูกเขียนในระบบการเขียนแบบ Linear B ซึ่งเป็นการดัดแปลงจากระบบการเขียนแบบ Linear A อีกด้วย
= ภูมิศาสตร์                   =
ครีตเป็นเกาะที่มีภูเขาและมีท่าเรือตามธรรมชาติ มีสัญญาณของความเสียหายจากแผ่นดินไหวในหลายพื้นที่ของมิโนอันและสัญญาณที่ชัดเจนคือการยกตัวของดินและการจมน้ำของพื้นที่ชายฝั่งอันเนื่องมาจากกระบวนการแปรสัณฐานตามแนวชายฝั่ง
ตามที่โฮเมอร์ได้บันทึกไว้ เกาะครีตมี 90 เมือง เมื่อพิจารณาจากที่ตั้งของพระราชวังแล้ว เกาะนี้อาจถูกแบ่งออกเป็นเมืองอย่างน้อยแปดเมืองในช่วงสูงสุดของยุคมิโนอัน พื้นที่ส่วนใหญ่ของมิโนอันพบได้ในภาคกลางและตะวันออกของเกาะครีต โดยมีเพียงไม่กี่แห่งทางตะวันตกของเกาะ โดยเฉพาะทางใต้ ดูเหมือนว่าจะมีพระราชวังหลักสี่แห่งบนเกาะ: Knossos, Phaistos, Malia และ Kato Zakros อย่างน้อยก่อนการรวมชาติภายใต้ Knossos คิดว่าเกาะครีตตอนกลางและตอนเหนือถูกปกครองโดย Knossos ทางใต้โดย Phaistos ภาคกลางตะวันออกโดย Malia ปลายด้านตะวันออกโดย Kato Zakros ทางตะวันตกโดย Kydonia และยังพบพระราชวังขนาดเล็กที่อื่นบนเกาะอีกด้วย
นอกเหนือจากเกาะครีต.
พ่อค้าชาวมิโนอันได้มีการเดินทางติดต่อค้าขายและเผยแพร่วัฒนธรรมไปจนถึงอาณาจักรเก่าของอียิปต์ , ทองแดงจากไซปรัส , คานาอัน , ชายฝั่งเลวานไทน์ และอนาโตเลีย ในช่วงปลายปีคริสต์ศักราช 2009 จิตรกรรมฝาผนังสไตล์มิโนอันและสิ่งประดิษฐ์อื่น ๆ ถูกค้นพบระหว่างการขุดค้นพระราชวังคานาอันที่ Tel Kabri ประเทศอิสราเอล ซึ่งทำให้นักโบราณคดีสรุปได้ว่าอิทธิพลของมิโนอันมีอิทธิพลมากที่สุดในรัฐคานาอัน สิ่งประดิษฐ์เหล่านี้ของชาวมิโนอันถูกค้นพบที่อิสราเอล
งานหัตถกรรมของชาวมิโนอันและรูปแบบของเซรามิกมีอิทธิพลต่อกรีกสมัยเฮลลาดิคในระดับต่าง ๆ ร่วมกับซานโตรินี พบการตั้งถิ่นฐานของมิโนอันที่ Kastri, Kythera ซึ่งเป็นเกาะใกล้แผ่นดินใหญ่ของกรีกที่ได้รับอิทธิพลจากชาวมิโนอันตั้งแต่กลางสหัสวรรษที่สามก่อนคริสต์ศักราช (EMII) จนถึงการยึดครองของไมซีเนียนในศตวรรษที่ 13 ก่อนคริสต์ศักราช
หมู่เกาะคิคลาดีสอยู่นั้นรอบ ๆ อารยธรรมมิโนอัน และใกล้กับเกาะครีต หมู่เกาะคาร์พาทอส ซาเรียและคาซอสนอกจากนี้ยังมีอาณานิคมหรือการตั้งถิ่นฐานของพ่อค้าชาวมิโนอันในยุคสำริดกลาง และส่วนใหญ่ก็จะถูกละทิ้งใน LMI แต่คาร์พาทอสยังสามารถที่จะฟื้นตัวและสานต่อวัฒนธรรมมิโนอันไปได้จนสิ้นสุดยุคสำริด
อิทธิพลทางวัฒนธรรมของมิโนอันนั้นได้แผ่ขยายไปทั่วหมู่เกาะคิคลาดีสไปจนถึงอียิปต์และไซปรัส ภาพวาดในศตวรรษที่ 15 ก่อนคริสต์ศักราชในเมืองธีบส์ ประเทศอียิปต์ พรรณนาถึงชาวมิโนอันที่ปรากฏตัวมาพร้อมกับของขวัญ คำจารึกที่อธิบายว่ามาจาก เกาะเคฟติอู ("เกาะกลางทะเล") อาจหมายถึงพ่อค้าหรือเจ้าหน้าที่ที่นำของขวัญมาจากเกาะครีต
= การเกษตรและอาหาร =
ชาวมิโนอันนั้นทำทั้งการเกษตรและปศุสัตว์ โดยในด้านปศุสัตว์ก็มีการเลี้ยงโค แกะ สุกรและแพะ ส่วนในด้านการเกษตรชาวมิโนอันก็มีการปลูกพืชหลายอย่าง เช่น ข้าวสาลี ข้าวบาร์เลย์ หญ้าแฝก ถั่วชิกพี องุ่น  มะเดื่อและมะกอก และดอกป๊อปปี้ ส่วนผักต่าง ๆ รวมทั้งผักกาดหอม ขึ้นฉ่าย หน่อไม้ฝรั่ง และแครอท เติบโตในป่าบนเกาะครีต โดยในด้านของต้นแพร์ มะตูม และมะกอกเป็นพืชพื้นเมือง ส่วนต้นอินทผลัมและต้นแมวก็มีการนำเข้ามาจากอียิปต์ และชาวมิโนอันก็มีการนำเอาผลทับทิมจากทางฝั่งตะวันออกใกล้มาเข้ามาปลูก แต่ไม่ได้รับมะนาวและส้มเข้ามา นอกจากนี้ชาวมิโนอันยังมีการเลี้ยงผึ้งอีกด้วย
ชาวมิโนอันอาจเคยปลูกพืชผักแบบผสมผสานและอาหารเพื่อสุขภาพที่หลากหลายและดีต่อสุขภาพของพวกเขา ส่งผลทำให้มีประชากรเพิ่มขึ้น โดยสวนผลไม้ (มะเดื่อ มะกอก และองุ่น) นั้นมีความสำคัญในการแปรรูปพืชผลสำหรับ "ผลิตภัณฑ์รอง" และการหมักไวน์จากองุ่นน่าจะเป็นปัจจัยหนึ่งในระบบเศรษฐกิจแบบพระราชวัง โดยไวน์จะเป็นสินค้าเพื่อการอุปโภคและบริโภคภายในประเทศ
อาหารทะเลก็มีความสำคัญในอาหารของชาวครีตเช่นกัน เห็นได้จากความชุกของหอยที่สามารถหาได้ในบริเวณเกาะและศิลปะที่เกี่ยวข้องกับปลาและสัตว์ทะเล (รวมถึงเครื่องปั้นดินเผาสไตล์มารีนที่โดดเด่น เช่น โถโกลน ปลาหมึก ในยุค LM IIIC) บ่งบอกถึงความเคารพในสัตว์ทะเล อย่างไรก็ตามนักวิชาการเชื่อว่าทรัพยากรเหล่านี้ไม่สำคัญเท่ากับธัญพืช มะกอก และผลผลิตจากสัตว์ และกิจกรรมทางการเกษตรที่เยอะขึ้นแสดงให้เห็นจากการที่มีการก่อสร้างระเบียงและเขื่อนที่ Pseira ในช่วงปลายยุคมิโนอัน
พืชและไม้ดอกบางชนิดไม่ได้มีประโยชน์เพื่อใช้สอยเพียงอย่างเดียว และภาพศิลปะก็แสดงให้เห็นถึงภาพของการรวมตัวของดอกลิลลี่ในทุ่งหญ้าสีเขียว โดยภาพปูนเปียกที่รู้จักกันในชื่อ Sacred Grove ที่คนอสซอสแสดงให้เห็นผู้หญิงที่หันหน้าไปทางซ้าย ขนาบข้างด้วยต้นไม้ ซึ่งอาจจะเป็นเทศกาลเก็บเกี่ยวหรือพิธีเพื่อเป็นเกียรติแก่ความอุดมสมบูรณ์ของดิน นอกจากนี้ภาพ "แจกันเก็บเกี่ยว" (รีตันรูปไข่) ซึ่งชาย 27 คนนำโดยอีกคนหนึ่งถือกิ่งไม้เพื่อทุบมะกอกสุกจากต้นไม้ ยังปรากฏในสมัยพระราชวังที่สองอีกด้วย
= สังคม การเมือง และวัฒนธรรม =
นอกเหนือจากเกษตรกรรมในท้องถิ่นที่อุดมสมบูรณ์แล้ว ชาวมิโนอันยังเป็นพ่อค้าที่ค้าขายกับต่างประเทศอย่างมีนัยสำคัญ และในยุครุ่งเรือง พวกเขาอาจจะมีอิทธิพลที่สูงในการค้าแถบทะเลเมดิเตอร์เรเนียน โดยตั้งแต่หลังช่วง 1700 ปีก่อนคริสต์ศักราชขึ้นไป วัฒนธรรมของพวกเขาแสดงได้ถึงอารยธรรมระดับสูง สินค้าที่ผลิตขึ้นจากมิโนอันชี้ให้เห็นถึงเครือข่ายการค้ากับกรีซแผ่นดินใหญ่ (โดยเฉพาะเมืองไมซีนี) ไซปรัส ซีเรีย อนาโตเลีย อียิปต์ เมโสโปเตเมีย และทางตะวันตกไปจนถึงคาบสมุทรไอบีเรีย เห็นได้ชัดว่าศาสนามิโนอันนั้นเน้นที่เทพสตรี โดยมีสตรีเป็นพิธี ในขณะที่นักประวัติศาสตร์และนักโบราณคดีไม่เชื่อเรื่องการปกครองแบบมีครอบครัว (การปกครองแบบฉันแม่ลูก) มาช้านานแล้ว แต่การที่ผู้หญิงมีบทบาทหรืออำนาจที่เหนือกว่าผู้ชายดูเหมือนจะเป็นตัวบ่งชี้ว่าสังคมมิโนอันนั้นมีการปกครองแบบมีครอบครัว
สังคมและการเมือง.
ด้านสังคม สังคมจะเป็นแบบกลุ่ม พรรคพวก พี่น้อง มีหัวหน้าครอบครัวเป็นผู้นำอาศัยอยู่เป็นหมู่บ้านหรืออยู่ในบ้านใหญ่รวมกัน เมื่อสมาชิกในกลุ่มเสียชีวิตก็จะฝังในที่ฝังศพแบบครึ่งวงกลมร่วมกันพร้อมกับอาวุธ แจกัน เครื่องประดับ แม้ว่าภายหลังจะแยกหลุมศพเป็นของแต่ละคนแบบในปัจจุบัน แต่ก็ยังมีโอ่งใหญ่ใช้เป็นที่เก็บศพเด็กๆ ฝังรวมกันอยู่ หลังสุดจึงเกิดสุสานขึ้นที่เมืองซาเฟอร์-ปาปูรา (Zafer-papoura)
ทางด้านการเมือง ราว 2000 ปีก่อนคริสต์ศักราช มีลักษณะอยู่กันเป็นแบบ”สังคมวัง” หรือคือ รอบพระราชวังเป็นเมืองเล็กบ้างใหญ่บ้าง อาจเป็นของเจ้าของที่ดินหรือพ่อค้าที่ร่ำรวย โดยมีลักษณะการสร้างที่แปลกกว่าที่อื่น คือบ้านเหล่านี้สร้างติดกับรั้วพระราชวังเลย บางเมืองไม่มีพระราชวังอยู่ในบริเวณ ที่อยู่อาศัยของคนจะเป็นลักษณะแคบ ปลูกติด ๆ กันตามริมฝั่งถนนที่ปูด้วยแผ่นหิน หรือริมถนนแคบๆ ที่มีบันไดเป็นระยะไป และทั้งพระราชวังและเมืองของอารยธรรมครีตจะไม่มีกำแพงเมือง ซึ่งตรงข้ามกับเมืองของไมเซเนียนและเมืองทางเอเชีย อาจเป็นเพราะว่าคนในแถบนี้มุ่งมั่นทำแต่การค้าระหว่างกัน โดยไม่ปรากฏว่ามีการทำสงครามกัน และครีตเองก็มีอำนาจทางทะเลมาก ความร่ำรวยของครีตบ่งบอกถึงอารยธรรมมิโนเอียน คือรสนิยมในเรื่องความสุขสบาย ความสวยงามและความหรูหรา  เมื่อราชวงศ์เอเจียนเริ่มปกครองครีต จึงมีการรวมอำนาจมาไว้ที่ส่วนกลาง รวมทั้งด้านการเงินและผลิตผลต้องมารวมอยู่ในพระราชวัง โดยที่คนอสซอสจะมีกลุ่มคนที่ทำหน้าที่ช่วยพระราชาบริหารประเทศ ซึ่งก็คือพวกสคริป (Scribes) ทำหน้าที่ทางด้านการจดบันทึกและทำบัญชีผลิตผลของพระราชวังโดยจดลงบนแผ่นดินเหนียว ภายในพระราชฐานจะมีอาคารสำหรับเก็บผลิตผล สร้างเป็นอาคารใหญ่มีทางเดินอยู่ตรงกลาง สองข้างเป็นช่องหินสำหรับใส่โลหะมีค่าหรือของมีค่า บางแห่งก็วางโถใหญ่สำหรับบรรจุเมล็ดพืชหรืออาหาร เช่น ถั่วหรือผลไม้ตากแห้ง เป็นต้น  โดยของพวกนี้จะใช้สำหรับเลี้ยงดูข้าราชสำนัก และใช้จ่ายแทนเงินในพิธีทางศาสนาหรือใช้จ่ายเป็นเงินเดือน นอกจากนี้ของจากพระราชวังที่ทำด้วยเซรามิก กระเบื้อง เครื่องเงินทองหรือหินมีค่า ผลิตภัณฑ์ของช่างเหล่านี้จะถูกประทับตราพระราชวงศ์ และส่งออกไปขายยังอาณาจักรอื่น ๆ และอีกอย่างหนึ่ง กองทัพครีตมีพระราชาเป็นผู้นำทัพ และใช้ทหารจ้างผิวดำมาเป็นทหาร ซึ่งจะสังเกตได้ว่ามีการบริหารบ้านเมืองคล้ายแบบอียิปต์
ขนแกะเป็นเส้นใยหลักที่ใช้ในสิ่งทอ ซึ่งอาจเป็นสินค้าส่งออกที่สำคัญ แต่ผ้าลินินจากต้นแฟลกซ์นั้นมีน้อยมาก จึงอาจจะมีการนำเข้ามาจากอียิปต์หรือปลูกในท้องถิ่นเอา ตามศิลปะมิโนอัน ผู้ชายชาวมิโนอันมักจะสวมผ้าเตี่ยว (ถ้ายากจน) หรือเสื้อคลุมหรือกระโปรงสั้นพับจีบที่มักจะยาว ส่วนผู้หญิงสวมเดรสยาวแขนสั้นและกระโปรงเป็นชั้น ๆ สำหรับทั้งสองเพศ เอวตัวต่อขนาดเล็กมีความสำคัญอย่างมากในงานศิลปะ และทั้งสองเพศมักมีเข็มขัดคาดหรือคาดเอวค่อนข้างหนา ผู้หญิงยังสามารถสวมเสื้อท่อนบนที่ไม่มีสายหนังเข้ารูป และรูปแบบเสื้อผ้ามีการออกแบบทางเรขาคณิตที่สมมาตร ผู้ชายถูกมองว่าเป็นคนโกนเกลี้ยงเกลา และผมของผู้ชายนั้นสั้น ในรูปแบบที่เป็นเรื่องปกติในปัจจุบัน ยกเว้นปอยผมยาวบางที่ด้านหลัง บางทีสำหรับผู้ชายที่อายุน้อย โดยทั่วไปแล้วผมผู้หญิงจะแสดงด้วยปอยผมยาวที่ด้านหลัง เช่นเดียวกับในภาพปูนเปียกที่รู้จักกันในชื่อ La Parisienne สิ่งนี้ได้ชื่อมาเพราะเมื่อมีการค้นพบในช่วงต้นศตวรรษที่ 20 นักประวัติศาสตร์ศิลปะชาวฝรั่งเศสคิดว่ามันคล้ายกับผู้หญิงชาวปารีสในสมัยนั้น ในส่วนเด็ก ๆ ในงานศิลปะภาพวาดปูนเปียกจะมีการโกนหัว (มักเป็นสีน้ำเงินในงานศิลปะ) ยกเว้นผมที่ยาวมาก ๆ สองสามเส้น ผมที่เหลือจะได้รับอนุญาตให้เติบโตเมื่อพวกเขาเข้าสู่วัยแรกรุ่น ซึ่งสามารถเห็นได้จากภาพวาดปูนเปียก Akrotiri Boxer
เมืองมิโนอันเชื่อมต่อกันด้วยถนนแคบ ๆ ที่ปูด้วยท่อนไม้ที่ตัดด้วยเลื่อยทองสัมฤทธิ์ ถนนถูกระบายออก และสิ่งอำนวยความสะดวกด้านน้ำและสิ่งปฏิกูลมีให้สำหรับชนชั้นสูงผ่านท่อดินเหนียว อาคารมิโนอันมักมีหลังคาเรียบและกระเบื้อง ปูนปลาสเตอร์ ไม้หรือพื้นกระเบื้อง และมีความสูงสองถึงสามชั้น ผนังด้านล่างมักจะสร้างด้วยหินและเศษหินหรืออิฐ และผนังด้านบนเป็นอิฐโคลน ไม้เพดานยกหลังคาขึ้น วัสดุก่อสร้างสำหรับวิลล่าและพระราชวังแตกต่างกันไป รวมถึงหินทราย ยิปซั่ม และหินปูน เทคนิคการก่อสร้างก็หลากหลายเช่นกัน โดยพระราชวังบางแห่งใช้อิฐแอชลาร์และส่วนอื่น ๆ ที่สกัดด้วยหินขนาดใหญ่ ในภาคเหนือตอนกลางของครีต blue-greenschist ถูกใช้เพื่อปูพื้นถนนและสนามหญ้าระหว่าง 1650 ถึง 1600 ปีก่อนคริสต์ศักราช หินเหล่านี้น่าจะถูกขุดขึ้นมาใน Agia Pelagia บนชายฝั่งทางเหนือของตอนกลางของเกาะครีต
ในช่วงยุคมิโนอัน มีการสร้างทางน้ำที่กว้างขวางเพื่อเลี้ยงประชากรที่เพิ่มมากขึ้น ระบบนี้มีหน้าที่หลักสองประการ ประการแรกคือการจัดหาและการจ่ายน้ำ และประการที่สองคือการย้ายสิ่งปฏิกูลและน้ำฝน การกำหนดลักษณะอย่างหนึ่งของยุคมิโนอันคือความสำเร็จทางสถาปัตยกรรมของการจัดการสิ่งปฏิกูล ชาวมิโนอันใช้เทคโนโลยีต่าง ๆ เช่น บ่อน้ำ อ่างเก็บน้ำ และท่อระบายน้ำเพื่อจัดการแหล่งน้ำ นอกจากนี้ลักษณะโครงสร้างของอาคารก็มีส่วนด้วย หลังคาที่เรียบและลานเปิดโล่งจำนวนมากใช้สำหรับเก็บน้ำเพื่อเก็บไว้ในถังเก็บน้ำ ที่สำคัญชาวมิโนอันมีอุปกรณ์บำบัดน้ำ อุปกรณ์ดังกล่าวชิ้นหนึ่งดูเหมือนจะเป็นท่อดินเหนียวที่มีรูพรุนซึ่งอนุญาตให้น้ำไหลผ่านจนสะอาด
เครื่องถ้วยชามที่มีรูปแบบและเทคนิคการผลิตที่หลากหลายสามารถพบเห็นได้ตลอดประวัติศาสตร์ของเกาะครีต เซรามิกมิโนอันในยุคแรกมีลักษณะเฉพาะด้วยลวดลายเกลียว สามเหลี่ยม เส้นโค้ง กากบาท กระดูกปลา และปากนก อย่างไรก็ตาม แม้ว่าลวดลายทางศิลปะจำนวนมากจะคล้ายคลึงกันในสมัยมิโนอันตอนต้น แต่ก็มีความแตกต่างในกระบวนการวิธีทำเครื่องปั้นดินเผาซึ่งแสดงถึงการเปลี่ยนแปลงที่หลากหลายในด้านรสนิยมและโครงสร้างทางอำนาจ นอกจากนี้ยังมีรูปปั้นดินเผาขนาดเล็กจำนวนมาก
ในช่วงยุคกลางของมิโนอัน การออกแบบที่เป็นธรรมชาติ (เช่น ปลา ปลาหมึก นก และดอกลิลลี่) เป็นเรื่องปกติ ในช่วงปลายยุคมิโนอัน ดอกไม้และสัตว์ยังคงมีลักษณะเฉพาะแต่มีความหลากหลายมากขึ้น แต่ก็ตรงกันข้ามกับภาพวาดบนแจกันกรีกโบราณในยุคหลัง ภาพวาดของมนุษย์นั้นหายากมาก และภาพวาดของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมบนบกนั้นไม่ธรรมดาจนกระทั่งถึงช่วงปลาย รูปทรงและเครื่องประดับมักถูกยืมมาจากเครื่องใช้บนโต๊ะอาหารที่ทำจากโลหะซึ่งส่วนใหญ่ใช้ไม่ได้ ในขณะที่การตกแต่งที่ทาสีน่าจะมาจากจิตรกรรมฝาผนังเป็นส่วนใหญ่
ทางด้านศาสนา เกี่ยวกับพระราชวังอีกลักษณะพิเศษของครีตอีกอย่างก็คือ บนเกาะครีตไม่มีวัด เวลามีพิธีทางศาสนาจะทำ กันตามถ้ำในภูเขาสูงหรือในห้องพิธีทางศาสนาของราชวัง ที่เป็นห้องขนาดย่อม พระราชาผู้เป็นทั้งพระและกษัตริย์ก็จะเสด็จมาทำพิธี ดังที่กล่าวมาข้างต้นว่าชาวทะเลเอเจียนนับถือรูปปั้นผู้หญิงมาแต่ดั้งเดิม ครีตก็เช่นกัน แต่สมัยนั้นเป็นรูปปั้นผู้หญิงคนเดียว เรียกกันว่า เจ้าแม่ ส่วนมากรูปปั้นเจ้าแม่จะอยู่ในลักษณะเปลือย คาดว่าคงเป็นธรรมเนียมทางศาสนา เพราะคนธรรมดาแต่งตัวอย่างสง่างามด้วยเสื้อที่ปกปิดมิดชิด การที่คนนับถือเจ้าแม่ทำให้สังคมยกย่องสตรี สตรีจึงมีเสรีภาพในการที่จะไปไหนมาไหนได้ตามต้องการ มีบทบาทสำคัญ ในพิธีทางศาสนา ต่อมาผู้ชายสร้างพระเจ้าขึ้นมา แต่ก็ยังเป็นรองเจ้าแม่ เพราะจะออกมาในฐานะเป็นลูกชายของเจ้าแม่และมีวัวกระทิงเป็นสัญลักษณ์
= การล่มสลายของอารยธรรมมิโนอัน =
ระหว่างปี 1935 และ 1939 นักโบราณคดีชาวกรีก ศ.สปิริโดน นิโคเลา มารีนาโตส ได้เสนอทฤษฎีการปะทุของมิโนอัน การปะทุบนเกาะธีรา  (ปัจจุบันคือซานโตรินี) ห่างจากเกาะครีตประมาณ 100 กิโลเมตร เกิดขึ้นในช่วงระยะเวลา LM IA (1550–1500 ปีก่อนคริสต์ศักราช) การระเบิดของภูเขาไฟครั้งใหญ่ที่สุดครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์ที่เคยบันทึกไว้ มันปล่อยควันออกมาประมาณ 60 ถึง 100 ลูกบาศก์กิโลเมตร มีความรุนแรงระดับที่ 7 ตามดัชนีการระเบิดของภูเขาไฟ การปะทุได้ทำลายล้างนิคมมิโนอันที่อยู่ใกล้เคียงที่ Akrotiri บนซานโตรินี ซึ่งถูกฝังอยู่ในชั้นหินภูเขาไฟ แม้ว่าจะเชื่อกันว่าส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อวัฒนธรรมมิโนอันของเกาะครีต แต่ก็ยังมีการถกเถียงถึงผลกระทบของมัน  ทฤษฎีแรก ๆ เสนอว่าเถ้าภูเขาไฟจากภูเขาไฟธีราได้ทำลายสรรพชีวิตในทางตะวันออกของเกาะ ครีต ทำให้ประชากรในท้องถิ่นอดอยาก อย่างไรก็ตาม จากการตรวจสอบอย่างละเอียดยิ่งขึ้น ระบุว่ามีเถ้าถ่านจากการระเบิดของภูเขาไฟที่ตกลงบนเกาะครีตนั้นหนาไม่เกิน 5 มิลลิเมตร
จากหลักฐานทางโบราณคดี การศึกษาระบุว่าสึนามิขนาดมหึมาที่เกิดจากการระเบิดของธีราได้ทำลายชายฝั่งของเกาะครีตและทำลายแหล่งที่อยู่อาศัยของชาวมิโนอันจำนวนมาก ถึงแม้ว่ายุค LM IIIA (ปลายมิโนอัน) อารยธรรมมิโนอันจะมีฐานะที่มั่งคั่งและมีอิทธิพลสูง แต่ในช่วง LM IIIB (หลายศตวรรษหลังจากการปะทุ)ความร่ำรวยและอิทธิพลของมิโนอันก็ได้ลดลง และยังได้มีการพบหลักฐานชิ้นสำคัญเหนือชั้นเถ้าถ่านเถ้าถ่านของมิโนอันช่วงปลาย นั่นหมายความว่าการปะทุของธีราไม่ได้ทำให้เกิดการล่มสลายของอารยธรรมมิโนอันในทันที อย่างไรก็ตามการปะทุของธีราอาจทำใหัเศรษฐกิจตกต่ำเป็นอย่างมาก โดยในช่วงปลายยุคมิโนอันที่ 2 ชาวไมซีเนียนสามารถพิชิตชาวมิโนอันได้ และพบอาวุธของชาวไมซีเนียนในการฝังศพบนเกาะครีตไม่นานหลังจากการปะทุ นักโบราณคดีหลายคนเชื่อว่าการปะทุดังกล่าวก่อให้เกิดวิกฤต ทำให้มิโนอันเสี่ยงที่จะถูกโจมตีโดยไมซีเนียน แม้ว่าการล่มสลายของอารยธรรมจะได้รับมีแรงสนับสนุนจากการปะทุของภูเขาไฟธีรา แต่จุดจบของอารยธรรมมิโนอันก็น่าจะมาจากการถูกพิชิต หลักฐานทางโบราณคดีชี้ให้เห็นว่าเกาะนี้ถูกทำลายด้วยการถูกเผาโดยพระราชวังที่คนอสซอสได้รับความเสียหายน้อยกว่าสถานที่อื่นๆบนเกาะครีต เนื่องจากภัยพิบัติทางธรรมชาติไม่ได้ส่งผลกระทบต่อมันมากนัก จึงอาจเกิดจากที่ผู้บุกรุกที่อาจยึดพระราชวังเช่นคนอสซอสไว้ใช้เอง
นอกจากนี้นักโบราณคดีหลายคนได้พบว่าที่ตั้งของอารยธรรมมิโนอันนั้นเกินขีดความสามารถในการรับรองสิ่งแวดล้อม (ค่าสูงสุดของกิจกรรมที่พื้นที่นั้นจะสามารถรองรับได้ โดยที่สิ่งแวดล้อมหรือระบบนิเวศยังไม่เสื่อมโทรม)และจากการสำรวจทางโบราณคดีที่คนอสซอสแสดงถึงการตัดไม้ทำลายป่าในพื้นที่ในระยะหลังของอารยธรรม
Minoan civilisation
Minoan empire
Minoa
Late Minoan
จักรวรรดิมิโนอัน
มิโนอัน
มิโนอันครีต
จักรพรรดิลูทวิชที่ 2 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์
จักรพรรดิลูทวิชที่ 2 แห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ หรือ หลุยส์ที่ 2 แห่งอิตาลี หรือ หลุยส์ผู้เยาว์วัย  (ค.ศ. 825 - 12 สิงหาคม ค.ศ. 875) ทรงเป็นสมเด็จพระจักรพรรดิแห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์แห่งราชวงศ์การอแล็งเฌียงผู้ทรงครองราชบัลลังก์ระหว่างปี ค.ศ. 850 จนเสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 12 สิงหาคม ค.ศ. 875
ลูทวิชเป็นพระราชโอรสองค์โตในจักรพรรดิโลทาร์ที่ 1 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ พระองค์ทรงได้เป็นพระมหากษัตริย์แห่งอิตาลีในปี ค.ศ. 839 และทรงย้ายไปประทับในอิตาลีและได้รับการสวมมงกุฎในกรุงโรมโดยสมเด็จพระสันตะปาปาเซอร์จิอุสที่ 2 เมื่อวันที่ 15 มิถุนายน ค.ศ. 844 ในโอกาสนั้นก็ทรงประกาศพระองค์เป็นพระจักรพรรดิแต่ไม่เป็นที่ยอมรับ แต่ในปี ค.ศ. 850 ลูทวิชก็ได้รับการสวมมงกุฎเป็นจักรพรรดิร่วมกับพระราชบิดาโดยสมเด็จพระสันตะปาปาลีโอที่ 4
Louis II of Italy
จักรพรรดิลุดวิกที่ 2 แห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์
ลุดวิกที่ 2 แห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์
สมเด็จพระจักรพรรดิหลุยส์ที่ 2 แห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์
จักรพรรดิหลุยส์ที่ 2 แห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์
หลุยส์ที่ 2 แห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์
Emperor Louis II
จักรพรรดิลุดวิกที่ 2
Louis II, Holy Roman Emperor
จักรพรรดิคาร์ลที่ 2 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์
สมเด็จพระจักรพรรดิคาร์ลที่ 2 แห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ หรือ พระเจ้าชาร์ลส์ผู้ไร้พระเกศา  (13 มิถุนายน ค.ศ. 823 - 6 ตุลาคม ค.ศ. 877) ทรงเป็นสมเด็จพระจักรพรรดิแห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์แห่งราชวงศ์คาโรแล็งเชียง ผู้ทรงครองราชบัลลังก์ระหว่างปี ค.ศ. 875 จนเสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 6 ตุลาคม ค.ศ. 877 พระองค์เป็นพระราชโอรสในสมเด็จพระจักรพรรดิลุดวิกที่ 1 แห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ และ จูดิธแห่งบาวาเรีย พระอัครมเหสีองค์ที่สอง
ชาร์ลส์ (หรือคาร์ล) เป็นพระราชโอรสคนเล็กของจักรพรรดิหลุยส์ผู้ศรัทธา (พระราชโอรสของจักรพรรดิชาร์เลอมาญ) ที่เกิดจากพระนางจูดิธผู้เป็นพระมเหสีคนที่สอง โดยทรงเสด็จพระราชสมภพเมื่อวันที่ 13 มิถุนายน ค.ศ. 823 ที่เมืองแฟรงก์เฟิร์ต ในตอนนั้นจักรพรรดิหลุยส์ พระราชบิดาของพระองค์มีพระราชโอรสที่กำลังโตเป็นหนุ่มอยู่แล้วสามคน คือ เปแป็ง โลธาร์ และลุดวิจชาวเยอรมัน ทั้งสามเกิดจากพระมเหสีคนแรกจึงเป็นพระเชษฐาต่างมารดาของชาร์ลส์
การมีชาร์ลส์ได้นำพาความตึงเครียดเข้ามาสู่ครอบครัวทันทีเมื่อจักรพรรดิหลุยด์ได้ทำการแบ่งราชอาณาจักรใหม่ในปี ค.ศ. 829 เพื่อให้พระราชโอรสคนเล็กได้รับส่วนแบ่งด้วย การกระทำดังกล่าวนำไปสู่สงครามกลางเมืองเมื่อพระราชโอรสอีกสามคนอยากให้คงการแบ่งดินแดนแบบเดิม สงครามสิ้นสุดลงในปี ค.ศ. 838 ในปีเดียวกันนั้นเปแป็งสิ้นพระชนม์ เมื่อจักรพรรดิหลุยส์สวรรคตในปี ค.ศ. 840 สงครามในราชวงศ์การอแล็งเฌียงก็อุบัติขึ้นอีกครั้ง โลธาร์ พระราชโอรสที่ได้รับส่วนแบ่งมากที่สุดในการแบ่งจักรวรรดิได้ครองตำแหน่งจักรพรรดิคนต่อไป พระองค์ได้อ้างสิทธิ์ในราชบัลลังก์อากีแตนโดยมีเปแป็งที่ 2 พระภาติยะซึ่งเป็นบุตรชายของเปแป็งที่ 1 (พระเชษฐาที่สวรรคตไปก่อนหน้า) ให้การสนับสนุน แต่ลุดวิจชาวเยอรมันและชาร์ลส์ผู้ศีรษะล้าน พี่น้องทั้งสองคนของพระองค์ไม่เห็นด้วยจึงประกาศสงครามกับพระองค์ หลังการทำสงครามกลางเมืองอันนองเลือด สองพี่น้องร่วมกันกดดันจนจักรพรรดิโลธาร์ยอมลงนามในสนธิสัญญาแวร์เดิงในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 843
สนธิสัญญาแวร์เดิงกำหนดให้แบ่งจักรวรรดิการอแล็งเฌียงออกเป็นสามส่วน โดยจักรพรรดิโลธาร์ยังคงเป็นจักรพรรดิต่อไปและได้ครองพื้นที่ตอนกลางของจักรวรรดิหรือราชอาณาจักรแฟรงก์กลาง ลุดวิจได้ครอบพื้นที่ทางตะวันออกหรือราชอาณาจักรแฟรงก์ตะวันออก ส่วนชาร์ลส์ได้ครองพื้นที่ส่วนตะวันตกของจักรวรรดิหรือราชอาณาจักรแฟรงก์ตะวันตก เปแป็งที่ 2 ได้ครองราชอาณาจักรอากีแตนภายใต้การปกครองที่เหนือกว่าของพระเจ้าชาร์ลส์
พระเจ้าชาร์ลส์ต้องเผชิญกับความยากลำบากในการรักษาดินแดนในควบคุมไว้ สถานการณ์ทางการเมืองของพระองค์ไม่มั่นคงนักเนื่องจากมีข้าราชสำนักเพียงไม่กี่คนที่จงรักภักดีต่อพระองค์ ทั้งอาณาเขตของพระองค์ยังตกเป็นเป้าในการรุกรานของชาวไวกิงจากดินแดนทางเหนือ พระองค์ต้องส่งสินบนเป็นเครื่องบรรณาการให้ชาวเหนือเพื่อให้พวกเขาหยุดการรุกราน เพื่อที่พระองค์จะได้มีสมาธิกับการรับมือการรุกรานของพระเจ้าลุดวิจชาวเยอรมันในช่วงปี ค.ศ. 858 พระเจ้าชาร์ลส์สามารถผนึกความเป็นปึกแผ่นในดินแดนที่ครอบครองได้ ในปี ค.ศ.864 พระองค์ได้อากีแตนมาอยู่ในการควบคุมหลังทำการจับกุมตัวเปแป็งที่ 2 หลายปีต่อมาพระองค์ได้ดินแดนลอแรนตะวันตกมาจากการลงนามในสนธิสัญญาเมียร์เซินกับพระเจ้าลุดวิจชาวเยอรมันในปี ค.ศ. 870
ในปี ค.ศ. 875 เมื่อจักรพรรดิโลธาร์ที่ 2 พระราชโอรสที่ครองตำแหน่งจักรพรรดิต่อจากจักรพรรดิโลธาร์สวรรคต สมเด็จพระสันตะปาปาจอห์นที่ 8 ได้สวมมงกุฎให้พระเจ้าชาร์ลส์เป็นจักรพรรดิปกครองจักรวรรดิการอแล็งเฌียงในวันที่ 25 ธันวาคมที่อิตาลี เมื่อพระเจ้าลุดวิจชาวเยอรมันสวรรคตในปี ค.ศ. 876 จักรพรรดิชาร์ลส์ได้เข้ายึดดินแดนของพระองค์แต่การรุกรานไม่ประสบผลสำเร็จ พระเจ้าลุดวิจที่ 3 พระราชโอรสของพระเจ้าลุดวิจ (และเป็นพระภาติยะของจักรพรรดิชาร์ลส์) สามารถปราบพระองค์ได้
การเคลื่อนไหวในยุโรปของจักรพรรดิชาร์ลส์ผู้ศีรษะล้านกับพี่น้องของพระองค์ยังคงหลงเหลือร่องรอยมาจนถึงทุกวันนี้ ส่วนแบ่งทั้งสามของจักรวรรดิการอแล็งเฌียงภายหลังได้แตกออกจากกัน ราชอาณาจักรแฟรงก์ตะวันตกพัฒนาเป็นประเทศฝรั่งเศส ส่วนราชอาณาจักรแฟรงก์ตะวันออกพัฒนาเป็นประเทศเยอรมนี พื้นที่ตรงกลางที่เดิมเป็นราชอาณาจักรของจักรพรรดิโลธาร์ พระเชษฐาต่างมารดาของจักรพรรดิชาร์ลส์ ซึ่งกินพื้นที่ตั้งแต่เทือกเขาแอลป์จนถึงกลุ่มเบเนลักซ์ได้แตกออกจากกันเป็นรัฐเล็กรัฐน้อยและปัจจุบันได้กลายเป็นพื้นที่ส่วนหนึ่งของประเทศต่างๆ ได้แก่ อิตาลี สวิตเซอร์แลนด์ โครเอเชีย โมนาโก เบลเยียม และประเทศอื่นๆ ตั้งแต่ทะเลเมดิเตอร์เรเนียนจรดทะเลเหนือ
การเป็นน้องชายคนเล็กในสี่พี่น้องและการต้องตอสู้เพื่อแย่งชิงดินแดนขนาดเล็กๆ ทำให้จักรพรรดิชาร์ลส์แทบไม่มีโอกาสได้พิสูจน์ตัวเอง พระองค์เอาชนะสงครามครั้งต่างๆ ด้วยการจับมือเป็นพันธมิตรชั่วคราวกับพระเชษฐาคนอื่นๆ ซึ่งโดยส่วนใหญ่แล้วมักจะเป็นพระเจ้าลุดวิจชาวเยอรมัน แต่ความเป็นพันธมิตรไม่เคยอยู่ได้นานและมักเกิดการต่อสู้กันเองระหว่างญาติร่วมสายเลือดจากรุ่นสู่รุ่น กระทั่งพระราชโอรสของพระเจ้าลุดวิจชาวเยอรมันปราบจักรพรรดิชาร์ลส์ได้ที่อันเดอนักในวันที่ 8 ตุลาคม ค.ศ. 876
หลังความพ่ายแพ้ยับเยินต่อพระภาติยะที่อันเดอนัก จักรพรรดิชาร์ลส์ได้ล้มป่วย อาการของพระองค์ทรุดหนักในระหว่างที่กำลังเดินทางกลับกอล การสวรรคตของพระองค์ถูกบันทึกไว้ว่าเกิดขึ้นในวันที่ 6 ตุลาคม ค.ศ. 877 ในระหว่างที่กำลังเดินทางข้ามเทือกเขามงเซอนีในเขตบรีเดอเลแบงซึ่งอยู่ไม่ไกลจากสถานที่เกิดของพระองค์ ร่างของพระองค์ถูกฝังในวิหารน็องตัว ทว่าต่อมาอาจถูกเคลื่อนย้ายไปที่มหาวิหารแซ็งเดอนีอันเป็นสถานที่พักผ่อนตลอดกาลที่พระองค์ต้องการ จักรพรรดิหลุยส์ผู้ติดอ่าง พระราชโอรสคนโตของจักรพรรดิชาร์ลส์เป็นทายาทที่ได้สืบทอดบัลลังก์ราชอาณาจักรแฟรงก์ตะวันตกต่อจากพระองค์
จักรพรรดิคาร์ลที่ 2 แห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์
คาร์ลที่ 2 แห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์
สมเด็จพระจักรพรรดิชาร์ลส์ที่ 2 แห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์
จักรพรรดิชาร์ลส์ที่ 2 แห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์
ชาร์ลส์ที่ 2 แห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์
ชาร์ลส์เดอะบอลด์
จังหวัดฝาง
จังหวัดฝาง  เป็นโครงการจัดตั้งที่มีแนวคิดจะยกฐานะอำเภอฝาง อำเภอแม่อาย และอำเภอไชยปราการ จังหวัดเชียงใหม่ เป็นจังหวัดฝาง ได้รับการเสนอเมื่อปี พ.ศ. 2552 เพื่อให้สภาผู้แทนราษฎรพิจารณา ต่อมาในปี พ.ศ. 2557 สภาผู้แทนราษฎรสิ้นสุดลงก่อนจะผ่านความเห็นชอบร่างพระราชบัญญัติดังกล่าว จึงส่งผลให้การเสนอเรื่องตกไป
การเสนอจัดตั้งจังหวัด.
ในปี พ.ศ. 2552 นายบดินทร์ กินาวงค์ ประธานคณะกรรมการจัดตั้งจังหวัดฝาง ยื่นรายชื่อประชาชนเพื่อประกอบการเข้าชื่อเสนอกฎหมาย จำนวน 10,756 รายชื่อ ต่อประธานรัฐสภา เพื่อให้รัฐสภาพิจารณาตามบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญ ต่อมาในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2553 ได้มีแนวความคิดในการสนับสนุนการจัดตั้งจังหวัดฝาง โดยการรวมเอาอำเภอฝาง อำเภอแม่อาย อำเภอไชยปราการ จังหวัดเชียงใหม่และพื้นที่ดอยวาวี จังหวัดเชียงราย ซึ่งจะมีจำนวนประชากรประมาณ 300,000 คน
ในเดือนมกราคม พ.ศ. 2554 ได้ผ่านการพิจารณาลงนามโดยนายกรัฐมนตรีเพื่อเสนอต่อสภาผู้แทนราษฎร ต่อมาได้มีการยุบสภาผู้แทนราษฎร ส่งผลให้ร่างพระราชบัญญัติดังกล่าวต้องชะลอไป จากนั้นประธานสภาผู้แทนราษฎรได้อนุญาตบรรจุระเบียบวาระการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ชุดที่ 24 เป็นเรื่องด่วน รอการพิจารณาในวาระที่ 1 แต่ในสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (พ.ศ. 2557 - 2562) ไม่ได้มีการพิจารณาเรื่องดังกล่าว
โครงการจัดตั้งจังหวัดฝาง ตั้งอยู่ทางตอนเหนือของจังหวัดเชียงใหม่ มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังนี้
การจัดตั้งจังหวัดฝาง ประกอบด้วยพื้นที่การปกครองของ 3 อำเภอ ได้แก่
ดิเกร์ ฮูลู
ดิเกร์ ฮูลู  เป็นการละเล่นพื้นบ้านของชาวไทยมุสลิมใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ ดิเกร์มาจากภาษาอาหรับว่า ดิเกร์อาวัล หรือดิเกร์อาวา ซึ่งหมายถึงการสวดหรือการร้องเพลง คำว่าฮูลู เป็นภาษามลายู หมายถึง ยุคก่อนหรือจุดเริ่มต้นพัฒนามาจากพิธีกรรมประกอบดนตรีเพื่อรักษาผู้ป่วยที่เชื่อว่าเกิดจากการกระทำของภูตผี ตั้งแต่สมัยที่ผู้คนในบริเวณนี้ยังนับถือศาสนาพุทธนิกายมหายานหรือศาสนาฮินดู ซึ่งได้รับอิทธิพลจากชวา ภายหลังเปลี่ยนไปนับถือศาสนาอิสลามจึงได้นำการกล่าวสรรเสริญพระเจ้าในศาสนาอิสลามแทน
พัฒนาการของดิเกร์ ฮูลู.
ดิเกร์ ฮูลูเริ่มมาจากเพลงพื้นบ้านที่ใช้ประกอบพิธีกรรม ในสมัยที่นับถือศาสนาฮินดู-พุทธ และได้พัฒนาเป็นการละเล่นเพื่อความสนุกสนานเมื่อเปลี่ยนไปนับถือศาสนาอิสลาม โดยนำการสวดหรือกล่าวสรรเสริญศาสดาในศาสนาอิสลามเข้าผสมในการประกอบพิธีกรรม แล้วตั้งเป็นวงหรือคณะขึ้น นำดนตรีมาประกอบ นิยมละเล่นในงานแก้บน สะเดาะเคราะห์ งานแต่งงานและงานเข้าสุหนัต เรียกการละเล่นที่พัฒนาขึ้นใหม่นี้ว่าดิเกร์ฮูลู