pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
ในปี พ.ศ. 1642 สมเด็จพระสันตะปาปาปาสคาลที่ 2 โปรดให้สร้างวิหารเพื่อสักการะแด่พระแม่มารีขึ้นเหนือสุสานของตระกูล Domitia ด้วยเหตุที่ประชาชนชาวโรมได้บริจาคเงินสมทบทุนก่อสร้างวิหาร จึงได้ชื่อว่า "เดล โปโปโล (del Popolo : แห่งประชาชน) " แต่แหล่งข้อมูลบางแหล่งระบุว่า ชื่อ "โปโปโล" นั้นมีที่มาจากคำในภาษาละตินคำว่า "populus" ซึ่งหมายถึง ต้นสน (Poplor) และอาจอ้างอิงถึงต้นไม้ที่ยืนต้นอยู่ในบริเวณใกล้เคียงนั้น ต่อมาช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 13 สมเด็จพระสันตะปาปาเกรกอรีที่ 9 ทรงยกฐานะของวิหารแห่งนี้ให้เป็นโบสถ์ และประทานให้แก่คณะออกัสติเนียน ซึ่งเป็นคณะผู้ดูแลโบสถ์มาจนถึงปัจจุบัน
ช่วงปี พ.ศ. 2015-2020 Baccio Pontelli และ Andrea Bregno ได้รับมอบหมายจากสมาคม Lombards of Rome ให้บูรณะโบสถ์ซันตามาเรียเดลโปโปโลขึ้นใหม่ ผลจากการบูรณะครั้งนี้ส่งผลให้โบสถ์แห่งนี้เป็นตัวอย่างสำคัญของสถาปัตยกรรมยุคเรอเนสซองค์แบบอิตาลี ต่อมาในปี พ.ศ. 2198-พ.ศ. 2203 สมเด็จพระสันตะปาปาอเล็กซานเดอร์ที่ 7 โปรดให้จานลอเรนโซ เบร์นินีปรับปรุงส่วนด้านหน้าของโบสถ์ เพื่อปรับเปลี่ยนจากโบสถ์เรอเนสซองค์ให้เป็นโบสถ์แบบบารอคที่มีความทันสมัยมากขึ้น
ภายในโบสถ์เป็นที่ตั้งของวิหาร Cerasi ซึ่งเป็นบริเวณที่เก็บรักษาภาพเขียน 2 ภาพของคาราวัจโจ คือ "Cruxifixion of St. Peter" และ "Conversion on the Way to Damascus" รวมทั้งภาพ Assumption of the Virgin ของ Annibale Carracci และในบริเวณอื่นๆยังเป็นที่เก็บรักษาภาพเขียนปูนเปียกของ Pinturicchio รูปสลักของ Andrea Bregno และจานลอเรนโซ เบร์นีนี ("Habakkuk and the Angel" และ "Daniel and the Lion") และยังเป็นที่ตั้งของวิหารชิจิ ซึ่งเป็นวิหารส่วนตัวของนายธนาคาร อะกอสติโน ชิจ ออกแบบโดยราฟาเอล ซานตี ส่วนโดมเป็นภาพโมเสกประดับโดยราฟาเอลเป็นภาพของการสร้างโลก
หลังจากการปรับปรุงของเบร์นีนี โบสถ์แห่งนี้ได้กลายเป็นสถานที่ฝังศพที่เป็นที่นิยมในบรรดาคนรวยของกรุงโรม ในจำนวนนั้นมีสุสานของนายธนาคาร อะกอสติโน ชิจิ และพระคาร์ดินัล Savo Millini รวมอยู่ด้วย
รณภพ รากะรินทร์
รณภพ รากะรินทร์ (เกิด: 27 มิถุนายน พ.ศ. 2529) เคยเป็นผู้ประกาศข่าวสำนักข่าวไทย ทางสถานีโทรทัศน์โมเดิร์นไนน์ นายแบบนิตยสาร พิธีกรรายการโทรทัศน์หรือกิจกรรมต่างๆ และอดีตนักร้อง จบการศึกษาระดับปริญญาตรีจากคณะศึกษาศาสตร์ (จิตวิทยา) มหาวิทยาลัยศิลปากร และคณะมนุษยศาสตร์ (สื่อสารมวลชน) มหาวิทยาลัยรามคำแหง // ปัจจุบัน แมกซ์ เป็นพนักงานต้อนรับบนเครื่องบิน
อ.สังขะ
อ.เมืองสุรินทร์
อ.ศีขรภูมิ
อ.สำโรงทาบ
อ.ปราสาท
อ.สนม
อ.รัตนบุรี
อ.กาบเชิง
อ.จอมพระ
อ.ท่าตูม
อ.ชุมพลบุรี
รึธึ่มแอนด์บลูส์
ภาษายูการิต
ภาษายูการิต เป็นภาษาที่พบหลักฐานในจารึกที่พบในบริเวณนครรัฐยูการิต ที่ขุดค้นพบในประเทศซีเรีย เป็นภาษาที่มีความสัมพันธ์กับภาษาฮีบรู และมีความเกี่ยวข้องกับศาสนายูดายและศาสนาโบราณอื่น ๆ ในบริเวณนั้น เป็นภาษากลุ่มเซมิติก เขียนด้วยอักษรรูปลิ่มที่ต่างจากอักษรรูปลิ่มอื่นเพราะใช้แทนเสียงพยัญชนะ โดยมีพยัญชนะ 22 ตัว พบจารึกอักษรนี้ในช่วง 857–657 ปีก่อนพุทธศักราช นครรัฐยูการิตถูกทำลายเมื่อราว 637–627 ปีก่อนพุทธศักราช
ลักษณะทางไวยากรณ์ของภาษายูการิตใกล้เคียงกับภาษาในกลุ่มภาษาเซมิติกมากโดยฉพาะในภาษาอาหรับคลาสสิก และภาษาอัคคาเดียน มีเพศทางไวยากรณ์สองเพศคือเพศชายและเพศหญิง นามและคุณศัพท์มี 3 การกคือ ประธาน กรรมและแสดงความเป็นเจ้าของ มีจำนวน 3 แบบคือ เอกพจน์ ทวิพจน์ และพหูพจน์ ลักษณะของคำกริยาเป็นเช่นเดียวกับภาษากลุ่มเซมิติกตะวันตกเฉียงเหนืออื่น ๆ การเรียงประโยคเป็นแบบกริยา-ประธาน-กรรม คำแสดงความเป็นเจ้าของมาก่อน และคำนามมาก่อนคำคุณศัพท์ จัดเป็นภาษากลุ่มเซมิติกที่มีลักษณะอนุรักษนิยม มีระบบของการกและการเรียงคำตามแบบภาษาเซมิติกดั้งเดิม
อักษรยูการิตเป็นอักษรรูปลิ่มที่เป็นอักษรไร้สระ ใช้เมื่อราว 1,000 ปีก่อนพุทธศักราช อักษรนี้มีลักษณะคล้ายอักษรรูปลิ่มในเมโสโปเตเมีย แต่ไม่มีความเกี่ยวข้องกัน จัดเป็นตัวอย่างที่เก่าที่สุดของอักษรในกลุ่มเซมิติกตะวันตกที่ใชกับภาษาฟินิเชีย ภาษาแอราเมอิก และภาษาฮีบรู มีอักษร 22–31 ตัว ใช้เฉพาะบริเวณยูการิต ไม่พบที่อื่น
แผ่นดินเหนียวที่จารึกอักษรยูการิตเป็นหลักฐานรุ่นแรก ๆ ของการเรียงลำดับอักษรในเขตลิแวนต์และเซมิติกใต้ รวมทั้งของอักษรฮีบรู อักษรกรีก และอักษรละติน อักษรชนิดนี้เขียนจากซ้ายไปขวา
ภาษายูการิตมีเสียงพยัญชนะ 28 เสียง โดยมีเสียงกึ่งสระ 2 เสียงและมีสระ 8 เสียง (สั้น 3 ยาว 5) ลักษณะทางสัทวิทยาใกล้เคียงกับภาษาคานาอันไนต์ ต่างกันที่ว่า ภาษายูการิตไม่มีการยกเสียงสระจาก ā → ō
ตารางต่อไปนี้แสดงหน่วยเสียงในภาษาเซมิติกดั้งเดิมและเสียงที่เกี่ยวข้องในภาษายูการิต ภาษาอาหรับ และภาษาฮีบรูติเบอเรีย:
ภาษายูราร์เทีย
ภาษายูราร์เทีย เป็นภาษาที่ใช้พูดในราชอาณาจักรยูราร์ตู ทางตะวันออกเฉียงใต้ของอนาโตเลีย (ปัจจุบันคือประเทศตุรกี) เป็นภาษารูปคำติดต่อซึ่งไม่อยู่ในภาษาตระกูลอินโด-ยุโรเปียนและภาษากลุ่มเซมิติก แต่ถือว่าอยู่ในกลุ่มฮูร์โร-ยูราร์เทีย พบในจารึกจำนวนมากในบริเวณราชอาณาจักรยูราร์ตู เขียนด้วยอักษรรูปลิ่มของอัสซีเรีย มีรูปแบบที่เขียนด้วยไฮโรกลิฟด้วยซึ่งใช้ในทางศาสนา
ภาษายูร์ราเทียเป็นภาษารูปคำติดต่อและใช้การกเกี่ยวพันซึ่งไม่อยู่ในตระกูลภาษาเซมิติกหรือตระกูลภาษาอินโด-ยุโรเปียนแต่อยู่ในตระกูลภาษาฮูร์โร-อูราเทีย ภาษานี้เหลือรอดในรูปของจารึกจำนวนมากที่พบในบริเวณอาณาจักรอูราตู เขียนด้วยอักษรรูปลิ่มอัสซีเรียแต่นักวิชาการบางกลุ่มจัดว่าภาษานี้อักษรภาพเป็นของตัวเองเรียกว่าเฮียโรกลิฟแบบยูร์ราเทีย
ภาษายูร์ราเทียใกล้เคียงกับภาษาฮูร์เรียซึ่งเป็นภาษาที่ใช้ในยุคก่อนหน้าและไม่คาบเกี่ยวกัน ในช่วง 1,457 ปี ถึง 657 ปีก่อนพุทธศักราช โดยเขียนด้วยผู้ที่พูดภาษานี้เป็นภาษาแม่ถึงประมาณ 807 ปีก่อนพุทธศักราช ทั้งสองภาษาพัฒนาอย่างเป็นอิสระแก่กัน จนถึงประมาณ 1,457 ปีก่อนพุทธศักราช แม้ว่าภาษายูราร์เทียไม่ได้เป็นสำเนียงของภาษาฮูร์เรีย แต่มีลักษณะบางอย่างที่พัฒนาการร่วมกับภาษาฮูร์เรีย ความใกล้ชิดนี้เป็นไปได้ว่าเกิดจากการมีผู้รู้ภาษายูราร์เทียและภาษาฮูร์เรียทั้งสองภาษา
การถอดความ.
นักวิชาการชาวเยอรมัน F. E. Schulz ผู้ค้นพบจารึกทะเลสาบวานและจารึกอูราร์ตูใน พ.ศ. 2369 ได้ทำสำเนาจารึกจำนวนมาก แต่ไม่ได้พยายามถอดความ หลังจากที่ถอดความอักษรรูปลิ่มอัสซีเรียได้ในราว พ.ศ. 2393 สำเนาของ Schulz กลายเป็นพื้นฐานสำหรับการถอดความภาษายูราร์เทีย ปัจจุบันเป็นที่แน่นอนว่าภาษานี้ไม่มีความเกี่ยวข้องกับภาษาที่รู้จักกันอยู่ และการพยายามถอดความโดยใช้ภาษาที่เป็นที่รู้จักกันแล้วในบริเวณนั้น ประสบความล้มเหลว จารึกเหล่านี้ถอดความได้ใน พ.ศ. 2425 โดย A. H. Sayce จารึกที่เก่าที่สุดมีอายุราวสมัยซาร์ดูรีที่ 1 แห่งอูราร์ตู
การถอดความได้ก้าวหน้ามากขึ้นหลังสงครามโลกครั้งที่ 1 เมื่อมีการพบจารึกภาษายูราร์เทีย-อัสซีเรียที่ Kelišin และ Topzawä ใน พ.ศ. 2509 มีการตีพิมพ์ไวยากรณ์ภาษายูราร์เทียเขียนโดย G. A. Melikishvili ในรัสเซียและแปลเป็นภาษาเยอรมันใน พ.ศ. 2514 และในเวลาเดียวกันนี้มีการตีพิมพ์เกี่ยวกับความคล้ายคลึงกับภาษาฮูร์เรียโดย I. M. Diakonoff
จารึกที่เก่าที่สุดพบในสมัยซาร์ดูรีที่ 1 มีอายุราว 357 ปีก่อนพุทธศักราชและมีจารึกต่อเนื่องมาจนถึงการล่มสลายของอาณาจักรอูราร์ตูในอีก 200 ปีต่อมา มีจารึกที่เขียนด้วยภาษายูราร์เทียมากกว่าสองพันชิ้นที่เขียนด้วยอักษรรูปลิ่มดัดแปลง
อักษรรูปลิ่ม.
อักษรรูปลิ่มของภาษายูราร์เทียมีมาตรฐานเช่นเดียวกับอักษรรูปลิ่มอัสซีเรียใหม่ แต่ที่ต่างจากของอัสซีเรียคือสัญลักษณ์ 1 ตัวแทนเสียงเดียว เช่น u-gi-iš-ti หมายถึง Uīšdi
เฮียโรกลิฟ.
ภาษายูราร์เทียบางส่วนเขียนด้วยเฮียโรกกลิฟแบบอนาโตเลียที่ใช้กับภาษาลูเวีย นอกจากนั้นยังมีเฮียโรกลิฟเป็นของตัวเองด้วย
ภาษาโรฮีนจา
ภาษาโรฮีนจา (โรฮีนจา: , ) เป็นภาษาที่พูดโดยชาวมุสลิมโรฮีนจา มีผู้พูดทั้งหมด 1,500,000 คน พบในพม่า 1,000,000 คน (พ.ศ. 2549) ในรัฐยะไข่ ประเทศพม่า พบในบังกลาเทศ 200,000 คน (พ.ศ. 2549) และอาจจะมีในมาเลเซีย ซาอุดีอาระเบีย และไทย จัดอยู่ในตระกูลภาษาอินโด-ยูโรเปียน กลุ่มภาษาอินโด-อารยัน สาขาอินโด-อารยันตะวันออก สาขาย่อยเบงกอล-อัสสัม ใกล้เคียงกับภาษาจิตตะกองในบังกลาเทศ โดยผู้พูดของทั้งสองภาษาสามารถพูดคุยสื่อสารเข้าใจกันได้มาก มีคำยืมจากภาษาอูรดู ภาษาเบงกอล ภาษาเปอร์เซีย ภาษาอาหรับ ภาษาพม่า และภาษาอังกฤษมาก เดิมชาวโรฮีนจาอพยพจากบังกลาเทศเข้าไปอยู่ในพม่า และปัจจุบันมีผู้อพยพส่วนหนึ่งอพยพกลับไปสู่บังกลาเทศ แต่ถูกผลักดันให้กลับไปสู่พม่า
มีระบบการเขียนที่หลากหลาย ซึ่งมีทั้งอักษรอาหรับ อักษรอูรดู อักษรฮานิฟ อักษรพม่า และล่าสุดคืออักษรโรมัน
การเขียนด้วยอักษรอาหรับเกิดขึ้นเมื่อ 300 ปีที่ผ่านมา เมื่อยะไข่อยู่ภายใต้การปกครองของอังกฤษ ชาวโรฮีนจาใช้ภาษาอังกฤษและอูรดูในการสื่อสารด้วยการเขียน หลังจากที่พม่าได้รับเอกราชและใช้ภาษาพม่าเป็นภาษาราชการ ชาวโรฮีนจาเริ่มพยายามพัฒนาระบบการเขียนเป็นของตนเอง ใน พ.ศ. 2518 ได้พัฒนาระบบการเขียนโดยนำอักษรอูรดูมาดัดแปลง แต่การเขียนแบบนี้ยังยากสำหรับชาวโรฮีนจา และต้องมีการเพิ่มสัญลักษณ์แทนเสียงวรรณยุกต์
อักษรฮานิฟ.
(Maolana) Mohammad Hanif ได้ประดิษฐ์อักษรแบบใหม่ ซึ่งเขียนจากขวาไปซ้ายโดยใช้อักษรที่มีลักษณะคล้ายอักษรอาหรับ และได้ยืมอักษรบางตัวจากอักษรโรมันและอักษรพม่า อักษรฮานิฟได้รับการบรรจุในยูนิโคดตั้งแต่รุ่น 11.0 เมื่อปี พ.ศ. 2561 คำว่า "ฮานิฟ" นั้น (ภาษาอังกฤษผันเป็น Hanifi ฮานีฟี) ตั้งชื่อตามผู้ประดิษฐ์
อักษรโรมัน.
E.M. Siddique Basu ได้พัฒนาระบบการเขียนที่ใช้อักษรละตินเพียงอย่างเดียว โดยใช้อักษร 26 ตัว เครื่องหมายการออกเสียงสระ 5 ตัว และอักษรเพิ่ม 2 ตัวเพื่อแสดงเสียงม้วนลิ้นและเสียงนาสิก ซึ่งสระจะมีรูปที่เน้น (á é í ó ú) สำหรับ c ในภาษาโรฮีนจาแทนเสียง /ช/ หรือ /sh/, ç แทนเสียง r ม้วนลิ้น และ ñ ใช้แทนเสียงนาสิก โดย Q, V และ X ใช้เฉพาะกับคำยืมภาษาอื่นเท่านั้น
ภาษาโรฮีนจามีหน่วยเสียงพยัญชนะ 25 หน่วยเสียง มีเสียงที่ยืมมาจากภาษาอาหรับ ภาษาเบงกอล ภาษาพม่า และภาษา
คำนำหน้านามแบบชี้เฉพาะสำหรับนามที่ลงท้ายด้วยสระเป็น án หรือ wá สำหรับเอกพจน์ และ ún สำหรับพหูพจน์หรือนับไม่ได้ โดยทั่วไป wá ใช้กับวัตถุทรงกลม ส่วน án ใช้กับวัตถุทรงแบน เช่น Fata wá ใบไม้ใบเดียว Fata ún ใบไม้หลายใบ ถ้าคำนามลงท้ายด้วยตัวสะกด จะนำเสียงตัวสะกดมารวมกับคำนำหน้าด้วย เช่น Kitap pwá หนังสือเล่มเดียว Kitap pún หนังสือหลายเล่ม ถ้าตัวสะกดเป็น r ใช้เสียง g รวมกับคำนำหน้านาม เช่น Kuñir gwá สุนัขตัวเดียว Kuñir gún หมาหลายตัว คำนำหน้านามแบบไม่ชี้เฉพาะจะวางไว้หลังหรือหน้านามก็ได้ โดย Uggwá ใช้กับวัตถุทรงกลม ekkán ใช้กับวัตถุทรงแบน เช่น Uggwá fata หรือ fata uggwá ใบไม้ใบหนึ่ง Hodún fata หรือ fata hodún ใบไม้บางใบ
การเรียงประโยคเป็นแบบประธาน-กรรม-กริยา เช่น Aiñ (ฉัน), bát (ข้าว), hái (กิน)
ภาษาโรฮีนจามี 12 กาลกริยาช่วย félai แสดง perfect tense félaat แสดง perfect continuous tense คำว่า táki และ táikki เทียบได้กับ be และ been ในภาษาอังกฤษ มีปัจจัยแสดงบุคคลและกาล ปัจจัย -ir, -yi, -lám, -youm ใช้สำหรับบุรุษที่หนึ่ง -or, -yó, -lá, -bá ใช้สำหรับบุรุษที่สอง -ar, -ye, -l, -bou ใช้สำหรับบุรุษที่สาม -ir, -or, -ar แสดงการกระทำที่ต่อเนื่อง -yi, -yó, -ye แสดง present perfect tense, -lám, -lá, -l แสดงอดีต และ -youm, -bá, -bou แสดงอนาคต
นกแอ่นพง  มีรูปร่างคล้ายคลึงกับนกนางแอ่น แต่ชอบอยู่ตามป่า เป็นนกขนาดเล็ก ยาวประมาณ 18 ซม. ปีกเป็นรูปสามเหลี่ยม
ตัวเต็มวัย สีเทาเข้ม แต่บริเวณอก และ ท้องสีจะจางกว่า ขนคลุมโคนขนหางด้านล่างสีขาว มีลายพาดแคบๆ สีขาว ที่ขนคลุมโคนขนหางด้านบน และ ลายพาดสีขาว หรือ เทาที่ปลายหาง ปากสีน้ำเงินอ่อน หรือ เทา บริเวณหัวตาสีดำ , ลำตัว ส่วนอื่นๆ สีน้ำตาล โดยด้านบนจะเข้มกว่าด้านล่าง หางสีออกดำ
ตัวไม่เต็มวัย ลักษณะคล้ายตัวเต็มวัย แต่จะมีลายแต้มสีน้ำตาล แดง และ มีลายเกล็ดสีขาวบริเวณหลัง
นกแอ่นพงชอบเกาะรวมกันเป็นฝูงเล็กๆ บนกิ่งไม้แห้งเด่นๆ ของต้นไม้สูง เวลาที่เกาะกิ่งอยู่นั้น ลำตัวตั้งตรง ปลายปีกยาวเลยปลายหางออกไป และ มักชอบกระดกหาง ขึ้นๆลงๆ หรือแกว่งหางไปทางซ้ายทีขวาที ในเวลาหลับนอนตอนกลางคืน นกแอ่นพงจะเกาะนอน เบียดกันแน่น มาก ฝูงหนึ่งจะมีนกราว 15 - 20 ตัว
นกแอ่นพงกินแมลง และ ชอบกินน้ำหวาน และ เกสรดอกไม้ ด้วย เพราะลิ้นของมัน มีลักษณะ คล้ายแปรง ใช้ในการดูดซับน้ำหวาน และ เกสรดอกไม้ได้
ทำรังราวเดือน มีนาคม ถึง มิถุนายน วางไข่ครอกละ 2 - 3 ฟอง เปลือกไข่สีขาว หรือ เขียวอ่อน มีจุกกระเล็กๆ สีน้ำตาลอ่อน กระจายทั่วทั้งฟอง แต่จะหนาแน่นทางด้านป้าน
ภาษามารี
ภาษามารี  เป็นภาษากลุ่มฟินโน-อูกริก สาขาวอลกานิก มีผู้พูดราว 600,000 คนในประเทศรัสเซีย ส่วนใหญ่อยู่ในสาธารณรัฐมารีเอล และบริเวณที่ราบลุ่มแม่น้ำโวลกาซึ่งอยู่ทางตะวันออกของเทือกเขายูรัลและในตาตาร์สถาน อุดมูร์ต และเปียร์ม มีสำเนียงหลักสองสำเนียงคือ สำเนียงมารีตะวันตกหรือฮิลกับสำเนียงตะวันออกหรือเมียดาว มีความแตกต่างกันมากและสำเนียงตะวันออกใช้แพร่หลายกว่า เป็นภาษาราชการคู่กับภาษารัสเซียในสาธารณรัฐมารีเอล
ภาษามารีและกลุ่มชนที่พูดภาษานี้มีชื่อเรียกว่าเชเรมิส (ภาษารัสเซีย: черемисы, черемисский язык) ส่วนเอกสารในสมัยกลางมีชื่อเรียกที่ต่างกันออกไปคือ เชเรมิส ซัรเมียส ทซัรเมียส (ภาษารัสเซีย: черемись, сармыс, цармис) คำว่ามารีนั้นเป็นชื่อที่ชาวมารีใช้เรียกตนเองมาจากกลุ่มภาษาอินโด-อารยัน หมายถึงคน
ชาวมารีส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในเขตชนบท มีเพียงส่วนหนึ่งที่อาศัยในเขตเมือง เมื่อ พ.ศ. 2532 ชาวมารี 80% ยังใช้ภาษามารีเป็นภาษาแรกและ 18.8% ไม่พูดภาษามารี โดยในสาธารณรัฐมารีนั้นมี 11.6% กล่าวว่าไม่ได้ใช้ภาษามารีเป็นภาษาแรก การลดลงของการใช้ภาษามารี เกิดขึ้นในช่วงที่มีการปกครองแบบคอมมิวนิสต์
ในสมัยจักรวรรดิรัสเซีย ไม่มีการสนับสนุนการใช้ภาษามารีจากรัฐ ในคริสตจักรรัสเซียนออร์ธอดอกซ์ใช้ภาษารัสเซีย ไม่มีการใช้ภาษามารีในการศึกษา หลังการปฏิวัติรัสเซีย มีการสนับสนุนภาษาของชนเผ่าต่างๆเล็กน้อย แต่ไม่นานก็มีการทำให้เป็นรัสเซียอีก ในสมัยสหภาพโซเวียต มีการสอนภาษามารีในโรงเรียนประถม การใช้ภาษามารีเปิดกว้างมากยิ่งขึ้นหลังนโยบายเปเรสตรอยกา ต่อมาได้เป็นภาษาราชการคู่กับภาษารัสเซีย ในปัจจุบัน ภาควิชาประวัติศาสตร์และปรัชญา มหาวิทยาลัยรัฐมารีและวิทยาลัยฝึกหัดครูกรุปสกายา สอนรายวิชาเกือบครึ่งหนึ่งเป็นภาษามารี
แต่เดิม สำเนียงในภาษามารีได้แก่ สำเนียงมารีเขา ใช้พูดทางฝั่งเหนือของแม่น้ำโวลกา และสำเนียงเมียดาวมารีใช้พูดทางฝั่งล่างของแม่น้ำและในเมืองหลวงของสาธารณรัฐ ในปัจจุบัน แยกภาษามารีเป็น 4 สำเนียงคือ สำเนียงเขา สำเนียงเมียดาว สำเนียงตะวันออก สำเนียงตะวันตกเฉียงเหนือ ชาวมารีบางคนพูดภาษาตาตาร์ได้
ภาษามารีเป็นภาษารูปคำติดต่อ ไม่มีเพศทางไวยากรณ์ ไม่มีคำนำหน้านาม การเน้นเสียงไม่มีความสำคัญในภาษามารีแต่มีการเปลี่ยนเสียงสระ การเรียงประโยคเป็นแบบประธาน-กรรม-กริยา
ภาษามาราเนา
ภาษามาราเนา เป็นภาษาตระกูลออสโตรนีเซียน ใช้พูดในจังหวัดลาเนา เดล นอริเต และ ลาเนา เดล ซุร ในฟิลิปปินส์
อักษรไทใหญ่
อักษรไทใหญ่ (ไทใหญ่ː တူဝ်လိၵ်ႈတႆး "ตัวลิกไต" [โต๋ลิกไต๊], สัทอักษร: /tǒ.lḭk.táj/) พัฒนามาจากอักษรไทใต้คงเก่า ซึ่งเป็นอักษรที่ใช่ในหมู่ชาวไทใหญ่ทั้งหมด โดยยังคงมีลักษณะกลม เนื่องจากไม่ได้เปลี่ยนไปเขียนด้วยพู่กันเหมือนอักษรไทใต้คง (อักษรถั่วงอก) เมื่อรัฐฉานตกเป็นเมืองขึ้นของอังกฤษเมื่อ พ.ศ. 2428 ทางอังกฤษได้ส่งเสริมให้ชาวไทใหญ่พัฒนาอักษรของตนขึ้นใหม่ และจัดให้มีการพิมพ์ ทำให้รูปอักษรที่เกิดจากการหล่อตัวพิมพ์มีลักษณะป้อม กลมคล้ายอักษรพม่ามากขึ้น
พยัญชนะในภาษาไทใหญ่มีทั้งหมด 18 ตัว แต่มีการเพิ่มอีก 5 เสียงจัตวา ไม่มีรูปวรรณยุกต์
ชาวไทใหญ่มีอักษรใช้ 2 ชนิดคือ ลิ่กถั่วงอกใช้เขียนเอกสารทั่วไปกับลิ่กยวนใช้เขียนเอกสารทางศาสนา อักษรไทใหญ่ที่ใช้กันอยู่ทุกวันนี้ นักประวัติศาสตร์พม่าเชื่อว่ารับมาจากพม่า ในขณะที่ชาวไทใหญ่เชื่อว่าพัฒนามาจากอักษรเทวนาครี และอักษรมอญ โดยอักษร "อ" ของอักษรไทใหญ่ มีลักษณะเฉพาะไม่เหมือนอักษรชนิดใดเลย แต่คล้ายกับตัว"อ" ของอักษรมอญในจารึกภาษามอญที่เจดีย์ปีชเวชานดอ อายุราวพุทธศตวรรษที่ 16 โดยทั่วไป ทฤษฎีที่อธิบายที่มาของอักษรไทใหญ่เป็นดังนี้
อักษรของชาวไทเหนือในเขตใต้คงเป็นตัวเหลี่ยมหรือลิ่กถั่วงอก มีหลักฐานว่าในสมัยราชวงศ์หมิง มีการตั้งสำนักงานหยีสี่เป้าเพื่อแปลเอกสารที่เขียนด้วยภาษาไทเหนือ แสดงว่าชาวไทใหญ่มีอักษรเป็นของตนเองมานาน
อักษรไทใหญ่มีพยัญชนะไม่ครบสำหรับเขียนภาษาบาลี ทำให้เป็นไปได้ว่าชาวไทใหญ่มีอักษรใช้ก่อนพุทธศาสนาจะเข้ามาถึง เมื่อได้รับอิทธิพลจากพุทธศาสนา ชาวไทใหญ่จึงรับอักษรพม่าเข้ามาใช้เขียนแทนเสียงที่อักษรไทใหญ่ไม่มี
เอกสารภาษาไทใหญ่ที่เก่าแก่และเขียนด้วยลิ่กถั่วงอกคือ พื้นศาสนาแสน ลิ่กถั่วงอกนี้ผอม รูปเหลี่ยม เอนซ้าย จากนั้นจึงพัฒนาการเขียนมาสู่ระบบกำเยน อักษรกลมมากขึ้น และเริ่มนำอักษรพม่ามาใช้ และเพิ่มสัญลักษณ์เครื่องหมายต่าง ๆ ต่อมาจึงพัฒนาเป็นระบบตัวมน ซึ่งพบในชาวไทใหญ่ในรัฐฉาน ส่วนชาวไทมาวยังใช้อักษรแบบเดิม
เมื่อเข้าสู่พุทธศตวรรษที่ 24 วรรณกรรมภาษาไทใหญ่ได้รับอิทธิพลจากภาษาพม่ามากขึ้น มีการใช้ภาษาพม่าปะปนกับภาษาไทใหญ่มากขึ้น เมื่อมีการพิมพ์ไบเบิลภาษาไทใหญ่เมื่อ พ.ศ. 2428 ตัวพิมพ์ของอักษรไทใหญ่มีลักษณะกลมมนคล้ายอักษรพม่ามากขึ้น และมีเครื่องหมายเฉพาะที่ต่างไปจากอักษรไทใหญ่ในคัมภีร์
ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2492 รัฐบาลของสมาพันธรัฐไทใหญ่ได้ตั้งคณะกรรมการปฏิรูปอักษรไทใหญ่ที่เมืองตองจี และได้ปรับปรุงอักษรไทใหญ่ใหม่เรียกว่าใหม่สูงลิ่กไทย ต่อมาใน พ.ศ. 2512 สภาไทใหญ่ได้ปรับปรุงตัวอักษรใหม่อีก และใน พ.ศ. 2517 ก็มีการปรับปรุงอักษรไทใหญ่อีกชุดหนึ่งที่เมืองสีป้อ ทำให้มีประเด็นถกเถียงเกี่ยวกับอักษรไทใหญ่มากและยังหาข้อสรุปไม่ได้
อักษรไทใหญ่กับภาษาบาลี.
แต่เดิม ชาวไทใหญ่ใช้ลิ่กยวนเขียนภาษาบาลี ต่อมาพยายามเปลี่ยนมาใช้ลิ่กถั่วงอกและลิ่กตัวมน แต่อักษรไม่พอ ทำให้ไม่มีระบบการเขียนเป็นมาตรฐาน ต่อมาจึงมีการนำอักษรพม่ามาใช้เขียนภาษาบาลี ในปัจจุบัน ได้มีความพยายามที่จะเขียนภาษาบาลีด้วยอักษรไทใหญ่อีกครั้ง มีการจัดประชุมระหว่างพระสงฆ์ไทใหญ่และชาวไทใหญ่หลายครั้งเริ่มตั้งแต่ พ.ศ. 2499 ใน พ.ศ. 2500 ที่ประชุมเสนอให้เขียนพระไตรปิฎกด้วยอักษรพม่าแล้วแปลเป็นภาษาไทใหญ่ที่เขียนด้วยอักษรไทใหญ่ แต่พระสงฆ์ไทใหญ่ก็ยังไม่พอใจ ใน พ.ศ. 2518 มีการจัดประชุมพระสงฆ์ไทใหญ่ที่เชียงใหม่ และได้มีการประดิษฐ์อักษรไทใหญ่สำหรับเขียนภาษาบาลี แต่ยังไม่มีระบบใดได้รับการยอมรับอย่างเป็นทางการ
สระเสียงหลัก มี 12 รูป
วรรณยุกต์ในภาษาไทใหญ่มี 5 รูป 6 เสียง
อักษรไทใหญ่ในยูนิโคด ใช้รหัสช่วงเดียวกันกับอักษรพม่า เพียงแต่มีส่วนขยายของอักษรไทใหญ่เพิ่มขึ้นมาจากอักษรพม่าตามปกติ
ฮีโรส์ (ภาพยนตร์ชุดทางโทรทัศน์)
ฮีโรส์  เป็นรายการซีรีส์อเมริกันที่แต่งขึ้นในแนววิทยาศาสตร์ ดรามา สร้างโดย ทิม คริง เริ่มออกฉายครั้งแรกเมื่อวันที่ 25 กันยายน พ.ศ. 2549 ทางช่องเอ็นบีซี ในสหรัฐอเมริกา ซึ่งกล่าวถึงกลุ่มคนที่มีพลังความสามารถพิเศษเหนือคนอื่นที่กระจัดกระจายอยู่ทั่วโลก ซึ่งพัฒนาความสามารถเหนือมนุษย์ของตัวเองอย่างอธิบายไม่ได้ และแสดงบทบาทของตัวเองเพื่อปกป้องจากหายนะและช่วยหมู่มวลมนุษยชาติ ซีรีส์เรื่องนี้มีลักษณะการเล่าเรื่องแบบการ์ตูนอเมริกัน ใช้เรื่องสั้นหลายตอนปะติดปะต่อจนเป็นเรื่องราวเดียวกัน ซีรีส์ผลิตโดยยูนิเวอร์ซัลมีเดียสตูดิโอส์ร่วมกับเทลวินด์โปรดักชันส์ มีสถานที่ถ่ายทำหลักในลอสแอนเจลิส รัฐแคลิฟอร์เนีย ผู้อำนวยการสร้างคือ อัลลัน อาร์คุช, เดนนิส แฮมเมอร์, เกร็ก บีแมน และ ทิม คริง
ในฤดูกาลแรกของ "ฮีโรส์" ออกฉายด้วยจำนวน 23 ตอนมีผู้ชมเฉลี่ย 14.3 ล้านคน ในสหรัฐอเมริกา ยังสามารถครองอันดับเรตติ้งสูงสุดในรอบ 5 ปีของละครดราม่า ทางช่องเอ็นบีซี ในฤดูกาลที่ 2 มีผู้ชมเฉลี่ย 13.1 ล้านคนในสหรัฐอเมริกา ในฤดูกาลที่ 2 นี้ยังติดอันดับ 1 ของซีรีส์ทางช่องเอ็นบีซีในกลุ่มอายุ 18-49 ปี และยังติดอันดับ 1 ของรายการซีรีส์ในวันจันทร์ในทุกสถานีจากกลุ่มผู้ชมอายุ 18–49 ปี และยังติดอันดับ 1 รายการซีรีส์แบบมีบทในทุกเครือข่ายสถานีในกลุ่มอายุ 18-34 ปี นอกจากนี้ในฤดูกาลที่ 2 ยังเป็นรายการเดียวของทางเอ็นบีซีที่ติดอันดับ 20 อันดับแรกของรายการในทุกกลุ่มผู้ชมสำหรับซีรีส์ปี 2007-2008 จากการสำรวจของนีลเซนมีเดียรีเสิร์ช มีการเตรียมการว่าจะฉายฤดูกาลที่ 2 เป็นจำนวน 24 ตอน แต่ออกฉายจริงเพียง 11 ตอนเท่านี้น เนื่องจากการประท้วง 100 วันของสมาคมนักเขียนแห่งอเมริกา ความคัดแย้งนี้เองนำไปสู่การเลื่อนฉายจนในที่สุดก็ยกเลิกการฉาย 6 ตอน ที่มีชื่อตอนว่า "Heroes: Origins" ฮีโรส์ กลับมาฉายอีกครั้งในฤดูกาลที่ 3 เมื่อวันที่ 22 กันยายน ค.ศ. 2008 และในปี 2015-2016 ได้มีมินิซี่รี่ส์ภาคต่อจากฮีโรส์คือ ฮีโรส์ รีบอร์น (Heroes : Reborn) โดยการนำเอาตัวละครใหม่มาเป็นตัวหลัก และตัวละครเก่ามาเป็นตัวเสริมโดยจะเล่าหลังเหตุการณ์ที่พวกปีเตอร์ขัดขวางแผนการของซัลลิแวน โดยมีจำนวน 13 ตอน และได้มีการปล่อยมินิซีรีส์ใหม่เรื่อง Heroes Reborn : dark matter เป็นช่วงก่อนเหตุการณ์ในภาครีบอร์นโดยมีตัวละครหลักคือ เควนติน และ ฟีบี้ ว่าก่อนที่ฟีบี้จะเข้าด้านมืดมันเกิดอะไรขึ้น ตอนพิเศษอีกหนึ่งตอนคือ Damen peak โดยเล่าเรื่องเกี่ยวกับ ลุค กับ โจแอน โดยไม่มีการสร้างซีซั่นสองต่อ
บทที่ 1: "Genesis".
ในฤดูกาลแรกมีอยู่ 23 ตอนที่ออกอากาศทุกคืนวันจันทร์เวลา 21.00 น. ในสหรัฐอเมริกา เริ่มออกอากาศเมื่อวันที่ 23 กันยายน ค.ศ. 2006 ในฤดูกาลนี้เป็นบทที่มีชื่อเรียกว่า "Genesis" (แปลว่า ต้นกำเนิด) โดยมีการชะงักการฉาย 2 ครั้งคือจากวันที่ 4 ธันวาคม ค.ศ. 2006 ถึง 22 มกราคม ค.ศ. 2007, และอีกครั้งจากวันที่ 5 มีนาคม ถึง 23 เมษายน ค.ศ. 2007 จนฉายจบในฤดูกาลแรกเมื่อ 21 พฤษภาคม ค.ศ. 2007
ในบทนี้ได้กล่าวถึงการค้นพบพลังพิเศษเฉพาะในแต่ละบุคคล ซึ่งได้อธิบายการได้มาและการใช้พลังพิเศษของแต่ละบุคคล การเกิดเหตุการณ์ต่างในที่แสดงออกในรูปแบบภาพเขียนถึงพลังพวกเขา และการค้นพบที่ส่งผลต่อชีวิตพวกเขา ในขณะเดียวกันก็มีบางคนที่ค้นหาความจริงถึงการเกิดขึ้นและขอบเขตของพลังความสามารถของตน โดยที่เนื่อเรื่องเริ่มจากที่ศาสตราจารย์เซอร์เรช นักพันธุกรรมศาสตร์ได้พยายามสืบหาร่องรอยการเสียชีวิตของพ่อของเขาจากการฆาตกรรมอันลึกลับซึ่งนั่นเองคือจุดเริ่มต้นที่ทำให้ศาสตราจารย์เซอร์เรชได้เข้ามาพัวพันกับกลุ่มคนที่มีพลังพิเศษเหนือมนุษย์ทั่วไป
ขณะที่โนอาห์ เบนเนท ที่อยู่ในองค์กรลับที่เรียกว่า "เดอะคอมปานี" ที่ตามล่าพวกที่มีความสามารถพิเศษ ซึ่งก็มีบางคนได้เข้ามาสู่องค์กรทั้งยินยอมและไม่ยินยอม เพื่อควบคุมพวกเหนือมนุษย์นี้ และแข่งกับเวลาที่จะหยุดการทำลายล้างของนิวยอร์กซิตี
บทที่ 2: "Generations".
ในฤดูกาลที่ 2 มีอยู่ 13 ตอน จากที่เคยวางแผนว่าจะออกฉาย 24 ตอน โดยเริ่มออกอากาศในคืนวันจันทร์เวลา 21.00 น. ในสหรัฐอเมริกา เริ่มเมื่อวันที่ 24 กันยายน ค.ศ. 2007 อีก 11 ตอนไม่ได้ออกอากาศเพราะการประท้วงของกลุ่มนักเขียน ในฤดูกาลที่สองประกอบด้วย 2 ส่วนของภาค 2 ของซีรีส์ที่ชื่อว่า "Generations" โดยตอนสุดท้ายของฤดูกาลที่ 2 ออกฉายเมื่อ 3 ธันวาคม ค.ศ. 2007 ภาค 2 เริ่มต้นที่เหตุการณ์ที่เคอร์บี้ พลาซ่า 4 เดือน โดยมีเนื้อเรื่องเกี่ยวกับผู้มีความสามารถพิเศษได้เข้ามาข้องเกี่ยวกับเดอะคอมปานีและการศึกษาเกี่ยวกับไวรัสชานติ ผลของการวิจัยนี้ค้นพบโดยผู้ร่วมก่อตั้งเดอะคอมปานีที่ได้ล่วงรู้ความสามารถพิเศษของแต่ละคน และยังรู้ผลของสายพันธุ์ไวรัส กลุ่มฮีโร่นี้ได้พยายามร่วมกันที่จะหยุดการแพร่กระจายของไวรัสและความหายนะที่อาจจะเกิดขึ้นในอนาคต
ในฤดูกาลที่ 2 เดิมทีจะมี 3 ภาคในนั้น แต่เนื่องจากการประท้วงของกลุ่มนักเขียนจึงทำให้ปรับเปลี่ยนเหลือแค่ภาคเดียวที่ชื่อว่า "Generations" ภาค 3 จะเรียกว่า "Exodus" และภาค 4 จะเรียกว่า "Villains" และจากผลจากการประท้วงทำให้ภาค 3 เปลี่ยนไปเป็น "Villains" แทนและย้ายไปอยู่ในฤดูกาลที่ 3 โดยในภาค "Exodus" จะเป็นเรื่องราวเกี่ยวกับผลกระทบหลังการแพร่สเตรน 135 ของไวรัสแชนติ แต่ก็ยกเลิกไป ฉากสุดท้ายของภาค 2 คือตอน "Powerless" ที่ถ่ายทำใหม่เพื่อบ่งบอกการยกเลิกของภาค "Exodus" และเพื่อให้สอดคล้องกับโครงเรื่องของ "Generations"
บทที่ 3: "Villains".
ไซลาร์ได้ถูกไวรัสของชานติยับยั้งความสามารถไว้ แต่พลังของเขาก็กลับคืนมาเช่นเดิมหลังจากที่ใช้ยารักษาของศาสตราจารย์เซอร์เรช
ในฤดูกาลที่ 3 ออกอากาศครั้งแรกด้วยจำนวน 2 ตอนรวด ออกอากาศวันจันทร์ที่ 22 กันยายน ค.ศ. 2008 ในสหรัฐอเมริกา ตอนปฐมทัศน์บทที่ 3 ที่ชื่อว่า "Villains" (ตัวร้าย) โดยเริ่มออกอากาศภาพบนพรมแดงก่อน 1 ชั่วโมง และคลิปตอนเก่า ๆ รวมถึงภาพบางส่วนของตอนที่จะฉายในฤดูกาล และบทสัมภาษณ์ทั้งนักแสดงและทีมงาน บทที่ 3 เริ่มต้นด้วยการพยายามลอบสังหารเนธาน เพเทรลลี่ และผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นในอนาคต นอกจากนี้ตัวร้ายหลายตัวก็หลุดออกมาจากที่กักขังของเลเวล 5 และเดอะคอมปานีพยายามหาหนทางที่จะตามจับพวกที่หลุดหนีกลับมา อาเธอร์ เพเทรลลี่ฟื้นมาจากอาการโคม่า จากพลังความสามารถของอดัม มอนโร และในที่สุดตัวร้ายก็เพิ่มขึ้น (ฟลินธ์ กอร์ดอน จูเนียร์, น็อกซ์ และแดฟเน่ มิลบรู๊ก) ขณะที่ก็ยังหลอกล่อโมฮินเดอร์ ซูเรช, เนธาน, เทรซี สเตราส์, แอลล์ บิช็อป และไซลาร์ ให้เป็นพวก โดยจุดหมายของพวกเขาคือการสร้างสูตรให้คนสามารถมีความสามารถพิเศษ แต่หลังจากความล้มเหลวหลายครั้ง พวกเขาก็พบว่าต้องมีตัวเร่ง ซึ่งก็คือแคลร์ ซึ่งแคลร์และฮิโระย้อนเวลากลับไปในอดีต ที่เขาได้รับตัวเร่งจากแม่ของเขา แต่หลังจากนั้นไม่นานอาร์เธอร์ก็ตามมาและเอาตัวเร่งไปได้ หลังจากนั้นปีเตอร์ เพเทรลลี่ ชาวไฮเทียน ได้ประชันหน้ากับอาร์เธอร์ที่ไพน์เฮิร์สต และต่อสู้กัน แต่ท้ายสุดอาร์เธอร์ก็ถูกยิงโดยกระสุนของปีเตอร์ผ่านพลังของไซลา ซึ่งได้บอกกับเขาว่าคนที่ฆ่าเป็นเขาไม่ใช่ปีเตอร์ ปีเตอร์ดีดตัวออกมาพร้อมกับเนธานที่หลังเกิดเพลิงไหม้ในตึก โดยเนธานเป็นฝั่งพ่อของเขา อันโดะได้มีความสามารถพิเศษขึ้นมา (ได้ช่วยฮิโระจากในอดีตโดยได้รับความช่วยเหลือจากพลังซุเปอร์ความเร็วของแด็ปเน่) แคลร์ ,โนอาร์ เบนเน็ตต์ และแองเจลา เพเทรลลี่ต่อสู้กับไซลาร์ที่ไพรมาเทค ซึ่งที่นั่นพลังของเมเรดิธได้ประทุเกินควบคุมจนทำให้เผาไหม้อาคารเป็นหน้ากอง โดยไซลาร์สันนิษฐานว่าตายแล้ว
บท "Villains" เดิมทีจะอยู่ในฤดูกาลที่ 2 แต่เนื่องจากการประท้วงของนักเขียนบท ทำให้บทนี้อยู่ในฤดูกาลที่ 3 แทน โดยที่ซานดิเอโกคอมิก-คอน 2008 คริงได้นำส่วนแรกของฤดูกาลที่ 3 นี้นำมาฉายครั้งแรก กับตอน "Villains" ที่ชื่อ "The Second Coming" ที่ได้รับเสียงตอบรับที่ดีจากแฟน ๆ แต่ถึงแม้ว่าในทั้งสองฤดูกาลแรกจะประสบความสำเร็จเป็นอย่างดี แต่ใน "Villains" ความนิยมเรื่องเรตติ้งก็ลดลง รวมถึงเสียงตอบรับด้านบวกก็น้อยลงไปด้วย
บทที่ 4: "Fugitives".
ในบทที่ 4 นี้เริ่มต้นด้วยการที่เนธาน เพเทรลลี รายงานต่อประธานาธิบดี ว่าผู้มีพลังนั้นเป็นภัยคุกคามต่อความมั่นคงของประเทศ และขอไห้มีคำสั่งควบคุมตัวพวกเขา ซึ่งประธานาธิบดีเห็นด้วย เป็นผลทำไห้เหล่าผู้มีพลังต้องออกต่อสู้เพื่ออิสรภาพของพวกเขาเอง
บทที่ 5: "Redemtion".
ในบทที่ 5 เรื่องเริ่มต้นที่กลุ่มของ แซมมวล ซัลลิแวน ผู้นำของเหล่าพวกมีพลังพิเศษอีกกลุ่มหนึ่งมีฉากหน้าเป็นเจ้าของงานสวนสนุกตระเวนโชว์รอบประเทศมีเป้าหมายคือต้องการรวบรวมคนที่มีพลังพิเศษมาไว้ในที่เดียวกัน โดยที่เจ้าตัวมีเป้าหมายที่จะทำให้เหล่าผู้ที่มีพลังมีที่อยู่อาศัยไม่ต้องหลบซ่อนจากผู้คน สัญลักษณ์ของกลุ่ม แซมมวล คือ เข็มทิศ ที่ถ้าอยู่กับคนธรรมดาจะไม่เกิดอะไรขึ้น แต่ถ้าอยู่กับคนที่มีพลังพิเศษเข็มจะหมุนไปหาที่ตั้งสวนสนุกของแซมมวลเสมอ
ด้าน เนธาน เพเทรลลี่ ซึ่งตายจากภาคที่แล้ว แต่ แองเจล่า โนอาฮ์ และ แมท ได้จับตัว ไซล่าร์ และเปลี่ยนความทรงจำ ให้คิดว่าตนเป็น เนธาน เกิดความสับสนในตัวเองเพราะอาจเป็นเพราะพลังที่แมทสะกดไว้เสื่อมลง จึงต้องสืบว่ามีอะไรเกิดขึ้นกับตน
ด้าน ไซล่าร์ กลายเป็นจิตใต้สำนึกอยู่ในหัวของ แมท ต้องการร่างกายของตนคืนจึงพยายามก่อกวน แมท เพื่อหาร่างของตน หลังจากที่ได้ร่างของตนกลับมา ไซล่าร์ เริ่มสับสนตัวเองว่าจะฆ่าผู้ที่พลังพิเศษไปทำไมจึงต้องที่หยุดตัวเองอีกครั้งโดยให้ แมท สะกดจิต แต่ แมท ได้ขัง ไซล่าร์ ให้อยู่ในฝันร้ายตลอดกาล จนกระทั่ง ปีเตอร์มาช่วยจึงสามารถหลุดออกจากฝันร้ายนี้ได้
ในตอนท้ายของบทที่ 5 แผนการของ แซมมวล ถูกขัดขวาง โดย พวกของปีเตอร์ทำให้ แซมมวลถูกจับในที่สุด ส่วนแคลร์ ได้รับความจริงต่างๆจาก โนอาห์ เลยตัดสินทำบางอย่างโดยการเปิดเผยความสามารถของตนให้สื่อมวลชนดู และเป็นของการเริ่มต้น บทที่ 6: Brave new world
ฮีโรส์ รีบอร์น.
บทที่ : 6 "brave new world".
มินิซี่รี่ส์ภาคต่อจากฮีโรส์