pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
ตูปัก ยูปันกี พระราชโอรสของปาชากูตีเริ่มบุกขึ้นทางเหนือใน 1463 และขยายอำนาจต่อเมื่อขึ้นดำรงตำแหน่งกษัตริย์หลังปาชากูตี ชัยชนะที่สำคัญที่สุดของพระองค์คือการเอาชนะราชอาณาจักรชีมอร์ ซึ่งเป็นศัตรูที่สำคัญของอินคาในเขตชายฝั่งเปรู ในสมัยของตูปัก จักรวรรดิขยายไปทางเหนือถึงบริเวณที่ในปัจจุบันคือประเทศเอกวาดอร์และโคลอมเบีย อวยนา กาปักซึ่งเป็นพระราชโอรสของตูปักสามารถขยายดินแดนส่วนเล็ก ๆ บริเวณเอกวาดอร์และบางส่วนของเปรู
ในช่วงที่รุ่งเรืองที่สุด จักรวรรดิตาวันตินซูยูครอบคลุมบริเวณเปรูและโบลิเวีย เกือบทั้งหมดของประเทศเอกวาดอร์ และดินแดนของชิลีจนถึงตอนเหนือของแม่น้ำเมาเล ซึ่งพวกอินคาโดนต่อต้านจากเผ่ามาปูเช นอกจากนี้ยังกินบริเวณไปถึงอาร์เจนตินาและโคลอมเบียอีกด้วย แต่เขตกูยาซูยูทางใต้พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นทะเลทรายที่ใช้ประโยชน์ไม่ได้
การเข้ายึดครองของสเปน.
กลุ่มนักสำรวจดินแดนชาวสเปนนำโดย ฟรันซิสโก ปีซาร์โร ได้เดินทางจากปานามาเพื่อสำรวจดินแดนทางใต้และค้นพบจักรวรรดิอินคาในปี ค.ศ. 1526 พวกเขาเห็นโอกาสที่จะได้ค้นพบมหาสมบัติในดินแดนแห่งนี้ จึงกลับมาสำรวจอีกครั้งในปี ค.ศ. 1529 และเดินทางกลับไปสเปนเพื่อขอพระราชานุญาตและกำลังสนับสนุนเพื่อยึดครองดินแดนอินคา เมื่อพวกเขากลับมายังเปรูในปี ค.ศ. 1532 บ้านเมืองอินคากำลังวุ่นวายและอ่อนแอเนื่องจากสงครามแย่งชิงบัลลังก์ระหว่างอวสการ์กับอาตาอวลปาเพิ่งจบลง และเกิดโรคฝีดาษที่แพร่ระบาดมาจากอเมริกากลาง นับเป็นโชคร้ายของชาวอินคาที่มีข้าศึกบุกมาในช่วงเวลานี้
ปีซาร์โรมีกำลังทหารเพียง 168 คน ปืนใหญ่ 1 กระบอก และม้า 27 ตัว แต่เมื่อเปรียบเทียบกับชาวพื้นเมืองแล้ว นับว่าเขามีอาวุธและยุทธวิธีในการรบที่เหนือกว่ามาก กองทัพสเปนปะทะกับพวกอินคาที่เมืองกาคามาร์กา ในวันที่ 16 พฤศจิกายน ค.ศ. 1532 และสามารถจับตัวอาตาอวลปาไว้เป็นตัวประกัน อาตาอวลปาเห็นว่าชาวสเปนสนใจทองคำและเงินมาก จึงเสนอค่าไถ่เป็นทองปริมาณมากพอที่จะเติมห้องขนาดกว้าง 4.8 เมตร ยาว 6.2 เมตร ให้สูงถึง 2.5 เมตร และเงินปริมาณสองเท่าของห้องนั้น แต่เมื่อชาวอินคาสามารถหาค่าไถ่มาได้ ปีซาร์โรกลับไม่ยอมปล่อยตัวประกันตามสัญญา ระหว่างที่อาตาอวลปาถูกกักขัง อวสการ์ถูกลอบสังหารโดยที่ชาวสเปนอ้างว่าเป็นคำสั่งของอาตาอวลปา และพวกสเปนก็ใช้เหตุนี้มาเป็นข้อกล่าวหาในการประหารอาตาอวลปาในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1533
มาชู ปิคชู
ภาษาไอนุ
ภาษาไอนุ หรือ ไอนู (ไอนุ: アイヌ イタㇰ "ไอนู อีตัก"; "ไอนูโงะ") เป็นภาษาของชาวไอนุ ชนกลุ่มน้อยในเกาะฮกไกโด ครั้งหนึ่งเคยใช้พูดในหมู่เกาะคูริล ทางภาคเหนือของเกาะฮนชูและภาคใต้ของเกาะซาฮาลิน คำหลายคำของภาษาไอนุก็ได้กลายเป็นคำในภาษาญี่ปุ่นเลยด้วย เช่นชื่อเมืองซัปโปโระบนเกาะฮกไกโด และคำว่ารักโกะ ที่แปลว่าแมวน้ำ
แยก "ภาษาย่อย" ไอนุได้ ดังนี้:
ภาษาไอนุเรียงประโยคแบบประธาน - กรรม - กริยา ใช้ปรบท ประธานและกรรมระบุด้วยปรบทคำนามสามารถจับกลุ่มกันเพื่อขยายกันเอง คำหลักอยู่ข้างท้าย ลักษณะทางไวยากรณ์ทั่วไปใกล้เคียงกับภาษาญี่ปุ่นและภาษาเกาหลี
ภาษาไอนุถือเป็นภาษาใกล้ตายหรือใกล้สูญพันธุ์อย่างวิกฤต ในปี ค.ศ. 1960 ชาวไอนุในญี่ปุ่นกว่า 15,000 คน ใช้ภาษาญี่ปุ่นเป็นภาษาแม่เพียงภาษาเดียว ปี ค.ศ. 1980 ในเมืองนิบูตานิยังเหลือผู้ใช้ภาษาไอนุกว่าร้อยคนแต่มีเพียง 15 คนเท่านั้นที่ใช้พูดกันในชีวิตประจำวัน และในปี พ.ศ. 2550 มีผู้พูดเหลืออยู่เพียง 10 คน ซึ่งผู้พูดมีอายุมากกว่า 80 ปี และผู้ใช้ที่พูดเป็นภาษารองหรือพอพูดได้บ้างก็มีอายุกว่า 60 ปี
ทือโก ปราเออ
ทือโก ปราเออ  เป็นนักดาราศาสตร์ผู้หนึ่งที่มีบทบาทสำคัญในการแสดงว่าดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลางของระบบสุริยะ เป็นอาจารย์ของโยฮันเนส เคปเลอร์ ผู้สร้างกฎของเคปเลอร์ และได้จดบันทึกข้อมูลสำคัญ ๆ ทางดาราศาสตร์เอาไว้มากมาย เช่น มหานวดารา ตำแหน่งดาวเคราะห์เป็นต้น ซึ่งข้อมูลส่วนหนึ่งนั้นเองที่เป็นรากฐานสำคัญให้เคปเลอร์สร้างกฎของเคปเลอร์ต่อไป
ทือโก ปราเออ เดิมชื่อ ทือเยอ ออเตอเซิน ปราเออ  เกิดที่ปราสาทคนูดสโตรป เดนมาร์ก–นอร์เวย์ บิดาชื่อโอเตอ ปราเออ มารดาชื่อปีเอเตอ ปีเลอ มีพี่ชายฝาแฝดอีกคนหนึ่งซึ่งเสียชีวิตลงขณะอายุยังน้อย มีพี่สาวหนึ่งคนชื่อเคียร์สตีเนอ ปราเออ และน้องสาวอีกหนึ่งคนชื่อ โซฟีเออ ปราเออ ราชตระกูลปราเออเป็นราชตระกูลสำคัญราชตระกูลหนึ่งในราชวงศ์เดนมาร์ก ตอนเด็ก ๆ ปราเออได้อาศัยอยู่กับลุงและป้าของเขาและศึกษาเล่าเรียนภาษาละติน
ในปี พ.ศ. 2102 เขาได้เรียนต่อในมหาวิทยาลัยโคเปนเฮเกนทางด้านกฎหมายและได้ศึกษาความรู้ด้านอื่น ๆ อีกด้วย ณ จุดนี้เองเขาก็เริ่มสนใจทางด้านดาราศาสตร์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเกิดเหตุการณ์สุริยุปราคาในวันที่ 21 สิงหาคม พ.ศ. 2103 ซึ่งทำให้เขาประทับใจในปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์มาก
เขาเริ่มสนใจในเทหวัตถุต่าง ๆ เช่น จักรราศี และพบว่าการเก็บข้อมูลทางดาราศาสตร์ในสมัยนั้นยังไม่ละเอียดพอ ทือโก ปราเออ ได้สนใจการเก็บข้อมูลทางดาราศาสตร์ อาทิ การหาใช้เทคนิคความเหลื่อมล้ำในการหาระยะห่างระหว่างดาว การใช้กล้องโทรทรรศน์แบบหักเหแสงของ กาลิเลโอ เป็นต้น และเก็บข้อมูลดาราศาสตร์อย่างมากมายที่ปราสาทคนูดสโตรป โดยมีโยฮันเนส เคปเลอร์เป็นลูกมือนั้นเอง
ในปี พ.ศ. 2115 ทือโก ปราเออ ได้แต่งงานกับเคียร์สเติน เยอร์เอินส์แตตอร์ (Kirsten Jørgensdatter) มีลูกด้วยกันแปดคน และย้ายไปอยู่ที่โคเปนเฮเกน และเสียชีวิตลงที่นั่นในวันที่ 24 ตุลาคม พ.ศ. 2144 เนื่องจากพิษของสารเคมีซึ่งเขาทดลอง ศพของเขาได้ถูกฝังไว้ที่เมืองปราก
ปีเตอร์ ชาน
ปีเตอร์ ชาน  ผู้กำกับภาพยนตร์ชาวฮ่องกง-ไทย มีผลงานเด่นคือ "เถียน มี มี่ 3650 วันรักเธอคนเดียว" (Tian Mi Mi, Almost a Love Story) ในปี 1996 ได้รับการยกย่องว่าเป็นภาพยนตร์ที่สามารถจับใจชาวจีนทั้งในฮ่องกง ไต้หวันและแผ่นดินใหญ่ และได้รางวัลตุ๊กตาทองในเทศกาลภาพยนตร์ฮ่องกง (Hongkong Directors Guild) ครั้งที่ 16 ถึง 9 รางวัล โดยเขาเองได้รางวัลผู้กำกับการแสดงยอดเยี่ยม และเคยร่วมงานกับภาพยนตร์ไทยเรื่อง จัน ดารา ด้วย
ปีเตอร์ ชาน เกิดที่ฮ่องกงของบริเตน เมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน พ.ศ. 2505 มีบิดามารดาเป็นชาวไทยชื่อ "ชาน ทงหมั่น" และ "อารี ทงหมั่น" บิดาของ ปีเตอร์ ชาน เป็นอดีตหัวหน้าแผนกโฆษณาของบริษัทหนังยักษ์ใหญ่ของ ชอว์ บราเธอร์ส และเคยสร้างหนังไทยเรื่อง “รสสวาท” เมื่อ 30 ปีก่อน นำโดย ไพโรจน์ ใจสิงห์ กับ ปริม ประภาพร ปัจจุบันคุณพ่อและคุณแม่ของ ปีเตอร์ ชาน อาศัยอยู่ที่กรุงเทพฯ
เมื่อ ปีเตอร์ ชาน อายุ 12 ขวบเขาติดตามครอบครัวมาอยู่ที่ประเทศไทย อายุ 18 ปีก็ไปเรียนวิชาภาพยนตร์ที่สหรัฐอเมริกา แล้วเข้าสู่วงการภาพยนตร์ในฮ่องกง
ภาษาโอกินาวะ
ภาษาโอกินาวะ ( "อูจินางูจิ") เป็นภาษากลุ่มรีวกีว ที่พูดในทางใต้ของเกาะโอกินาวะ และเกาะข้างเคียงเช่น เกาะเกรามะ คูมิจิมะ โทนากิ อากูนิ และเกาะเล็ก ๆ ทางตะวันออกของเกาะโอกินาวะ
ภาษานี้แบ่งเป็นสองสำเนียง คือ สำเนียงกลาง Central (ซูริ-นาฮะ) และสำเนียงใต้ สำเนียงซูริเป็นสำเนียงมาตรฐานในสมัยอาณาจักรรีวกีว สมัยกษัตริย์โซ ซิน (พ.ศ. 2020 – 2069) ซึ่งเป็นภาษาราชการใช้โดยหมู่ราชวงศ์ และใช้เขียนบทกวี สำเนียงทางเหนือของเกาะโอกินาวะ จัดเป็นภาษาใหม่ เรียก ภาษาคูนิกามิ
ภาษาโอกินาวะยังคงมีไวยากรณ์แบบโบราณ เช่นการแบ่งแยกระหว่างรูปท้ายประโยค (終止形) และรูปเชื่อมต่อคำนาม (連体形) การเป็นรูปแสดงวามเป็นเจ้าของของ が ga (ไม่พบในสำเนียงซูริ, การทำงานเป็นประธานของ ぬ nu (ภาษาญี่ปุ่น: の no) เช่นเดียวกับการใช้ ga และ nu ในรูปประธาน
ภาษาฉุ่ย
ภาษาฉุ่ย (ภาษาจีน: 水語/水语; ภาษาอังกฤษ: Sui) หรือ ภาษาไอซุย (ai33 sui33) พูดโดยชาวฉุ่ยในมณฑลกุ้ยโจว ประเทศจีน มีผู้พูดในจีนประมาณ 300,000 คน (พ.ศ. 2550) จัดอยู่ในตระกูลภาษาขร้า-ไท กลุ่มกัม-ฉุ่ย ภาษานี้มีระบบพยัญชนะซับซ้อน สำเนียงซานต้ง (三洞) มีเสียงพยัญชนะถึง 70 เสียง มีอักษรเป็นของตนเองเรียก ฉุ่ยชู (水書/水书) สำหรับใช้ในทางพิธีกรรม ในชีวิตประจำวันจะเขียนด้วยอักษรละตินหรืออักษรจีน
ภาษาสวี
อะนิวเดย์แฮสคัม (เพลง)
"อัลบั้มในชื่อเดียวกันนี้ ดูบทความที่ อะนิวเดย์แฮสคัม"
"อะนิวเดย์แฮสคัม"  คือซิงเกิลแรกจากอัลบั้มการกลับมาของเซลีน ดิออน จากอัลบั้ม "อะนิวเดย์แฮสคัม" ออกจำหน่ายเมื่อวันที่ 6 มีนาคม พ.ศ. 2545
เพลงนี้เป็นผลงานการประพันธ์ของ Aldo Nova และ Stephan Moccio เพลงนี้บรรจุอยู่ในอัลบั้มถึง 2 แบบ คือแบบบัลลาร์ด และ แบบเรดิโอรีมิกซ์ซึ่งแบบเรดิโอรีมิกซ์ได้วางจำหน่ายในฐานะเป็นเพลงหลัก
มิวสิกวิดีโอเพลง "อะนิวเดย์แฮสคัม" (ปี พ.ศ. 2545) อำนวยการสร้าง โดย Dave Meyers และ premiere ในวันที่ 25 มีนาคม พ.ศ. 2545
ซิงเกิลนี้ประสพความสำเร็จอย่างมาก ด้วยการขึ้นสู่อันดับ 1 เป็นเวลา 1 สัปดาห์ในชาร์ตโลก และชาร์ตเพลงร่วมสมัยของสหรัฐอเมริกา เพลงนี้ได้ทำลายสถิติขึ้นสู่อันดับ 1 ในชาร์ตนี้ เป็นเวลาถึง 21 สัปดาห์ ซึ่งสถิติเดิมเป็นเพลงของ ฟิล โคลิน ในเพลง "ยูล์บีอินมายฮาร์ต" และเพลงเก่าของเธอเอง "บีคอสยูเลิฟด์มี" ทั้งสองครองอันดับ 1 เป็นเวลา 19 สัปดาห์ อย่างไรก็ตาม สถิตินี้ได้ถูกทำลายแล้วในเพลง "ดริฟท์อะเวย์"  ของอังเคิล แครกเกอร์ ซึ่งครองที่ 1 ถึง 28 สัปดาห์ในปี พ.ศ. 2547 และเนื่องจากที่ประเทศสหรัฐอเมริกา ไม่ได้วางจำหน่ายซิงเกิล "อะนิวเดย์แฮสคัม" อย่างเป็นทางการ ทำให้เพลงนี้ขึ้นสู่ชาร์ตบิลบอร์ด 100 เพียงอันดับที่ 22 เท่านั้น โดยอาศัยกระแสทางสถานีวิทยุเท่านั้น
ซิงเกิลรูปแบบดีวีดีจำหน่าย 4 เดือนหลังจากซิงเกิลแบบปกติวางแผง ขึ้นสู่อันดับที่ 16 ในชาร์ต Hot 100 Singles Sales และขึ้นชาร์ต Top Music Video อันดับที่ 11 ได้โกลด์ (42,000 แผ่น) "อะนิวเดย์แฮสคัม" ซีดีซิงเกิลได้รับโกลด์ในออสเตรเลีย (35,000 แผ่น), กรีซ (30,000 แผ่น) และนอร์เวย์ (10,000 แผ่น) และในสหราชอาณาจักรสามารถทำยอดขายได้ถึง 110,000 แผ่น
รูปแบบจำหน่ายและรายชื่อเพลง.
ซิงเกิลซีดีสามเพลง- (สหราชอาณาจักร, ไทย)
ซิงเกิลซีดีสี่เพลง - (สหราชอาณาจักร)
ซิงเกิลเทปสองเพลง - (สหราชอาณาจักร) / ซิงเกิลซีดีสองเพลง - (ยุโรป)
ซิงเกิลเทปสี่เพลง - (ไทย)/ซิงเกิลซีดีสี่เพลง - (ยุโรป, ออสเตรเลีย)
ซิงเกิลซีดีสองเพลง - (ญี่ปุ่น)
ซิงเกิลแผ่นเสียงสองเพลง - (สหรัฐอเมริกา)
ซิงเกิลดีวีดี - (สหรัฐอเมริกา)
ภาษาสุย
Samurai Deeper Kyo
XXXHOLiC
3 อหังการ์ เจ้าสุริยา
3 อหังการ์ เจ้าสุริยา  เป็นภาพยนตร์จีน ที่พูดถึง ความรักและเกียรติยศ นำแสดงโดย เจ็ต ลี, หลิวเต๋อหัว, ทาเคชิ คาเนชิโร่ และ สวี่ จิงเล่ย ผลงานกำกับโดยปีเตอร์ ชานและลงทุนสร้าง 1360 ล้านบาท
The Warlords เป็นผลงานรีเมกภาพยนตร์อมตะ ชอว์บราเธอร์สและผู้กำกับ จางเชอะ เรื่อง The Blood Brothers ที่ต้นฉบับนำแสดงโดย เดวิด เจียง, ตี้หลุง, เฉินกวนไท่ ซึ่ง จอห์น วู เคยนำแรงบันดาลใจไปสร้างเป็นภาพยนตร์เรื่อง Bullet in the Head (กอดคอไว้อย่าให้ใครเจาะกะโหลก) ที่กลายเป็นผลงานที่ยอดเยี่ยมเรื่องหนึ่งของ จอห์น วู ภาพยนตร์นำแสดงโดย จาง เซี๊ยะโหย่ว, เหลียง เฉาเหว่ย
ในปี ค.ศ. 1850 ประเทศจีนแตกแยกเป็นก๊กเป็นเผ่าต่างสู้รบเพื่อแย่งชิงความเป็นใหญ่ ประชาชนทั่วประเทศกว่า 430 ล้านคน ถูกปกครองภายใต้ฮ่องเต้แห่งราชวงศ์ชิง ท่ามกลางความยากจน กลุ่มกบฏไท่ผิงได้รวมตัวกันเพื่อต่อต้านทรราช เป็น การต่อสู้ที่ยาวนานนับ 20 ปีและได้คร่าชีวิตพลเมืองไปกว่า 50 ล้านคน
ในปี ค.ศ. 1870 เบื้องหลังยุคแห่งกบฏไท่ผิง แผ่นดินจีนก้าวสู่ยุคแห่งการปลดปล่อย จอมพลหม่าซิงอี่ (เจทลี) คือ 1 ในผู้นำกองทัพชิง ที่ตั้งปณิธานอันแรงกล้าที่จะรวมประเทศจีนให้เป็นหนึ่งเดียว หม่าซิงอี่ เป็นจอมทัพที่เหล่าทหารกล้านับถือมากที่สุด เขาออกเดินทางไปทั่วประเทศจีนเพื่อรวบรวมกองทัพและมองหาขุนศึกคู่ใจ การเดินทางทำให้ หม่าซิงอี่ ได้พบกับ เฉาอี้หู (หลิวเต๋อหัว) หัวหน้าหมู่บ้านกองโจร ที่คอยดักปล้นสะดมศัตรูและดูแลหมู่บ้านให้รอดพ้นจากรุกรานของสงคราม เฉาอี้หู มีน้องชายร่วมสาบาน จังเหวินเฉียง (ทาเคชิ คาเนชิโร่) เป็นนักรบคู่ใจ จังเหวินเฉียง คือชายหนุ่มหน้าตาหมดจดที่มีหัวใจของนักฆ่าที่เลือดเย็น เขาไม่เคยปล่อยให้ศัตรูคนใดรอดชีวิตไปได้จากสมรภูมิ แต่เหนือกว่าความเลือดเย็น คือความภักดีที่เขามีต่อพี่ชายร่วมสาบาน
หม่าซิงอี่ ติดใจในฝีมือการรบของ จังเหวินเฉียงและเฉาอี้หู จึงได้ชักชวนพวกเขาและทหารกองโจรเข้าร่วมกองทัพต่อต้านกบฏไท่ผิง และเพื่อรวบรวมแผ่นดินจีนให้เป็นหนึ่งเดียว ด้วยศรัทธาที่มีต่อกัน หม่าซิงอี่ , เฉาอี้หู และ จังเหวินเฉียง ได้หลั่งเลือดให้คำมั่นร่วมเป็นพี่น้องร่วมสาบานที่จะร่วมเป็นและพลีชีวิตเพื่อกันและกันตลอดไป
ครั้งหนึ่งในการรบที่ชายแดน หม่าซิงอี่ ตกอยู่ในวงล้อมของพวกกบฏ เฉาอี้หู และ จังเหวินเฉียง ได้บุกฝ่าวงล้อมเข้าไปเพียงลำพังเพื่อช่วยพี่ชายร่วมสาบานของพวกเขา ในศึกครั้งนั้น เฉาอี้หู ต้องฆ่าศัตรูกว่า 4,000 คนเพื่อพาหม่าซิงอี่ ตีฝ่าวงล้อมออกมา ภายหลังชัยชนะ หม่าซิงอี่ได้กลายเป็นจอมทัพที่มีอำนาจมากที่สุดในแผ่นดินจีน แต่แทนที่จะยึดถือคำมั่นที่จะนำสันติสุขมาแก่แผ่นดิน หม่าซิงอี่ ได้วางแผนสังหาร เฉาอี้หู อย่างเลือดเย็น เพื่อแย่งชิง อาเหลียน (ซู จิง เล่ย) ภรรยาแสนสวยของเฉาอี้หูมาเป็นของเขา
ด้วยหัวใจที่แหลกสลายที่เห็นพี่ชายถูกคนที่พวกเขาภักดีที่สุดฆ่าตายต่อหน้า และบาดแผลจากการลอบทำร้ายทำให้ จังเหวิน เฉียง ได้หลบหนีออกจากกองทัพและรอวันที่จะกลับมาแก้แค้นต่อ หม่าซิงอี่ พี่ชายผู้ทรยศต่อเลือดแห่งคำมั่นที่พวกเขาหลั่งร่วมกัน
สปอยหมดเลย
ภาษาเมห์รี
ภาษาเมห์รี หรือ มะฮ์รีต  เป็นภาษากลุ่มเซมิติกใช้พูดโดยชนกลุ่มน้อยทางตะวันออกของเยเมนและทางตะวันตกของโอมาน และเป็นภาษาที่เคยใช้พูดในคาบสมุทรอาระเบียก่อนการแพร่กระจายของภาษาอาหรับที่มาพร้อมกับศาสนาอิสลาม เมื่อพุทธศตวรรษที่ 12 มีผู้พูดในคูเวตซึ่งเป็นกลุ่มผู้ใช้แรงงานที่อพยพเข้าไป เป็นภาษาที่ใกล้ตาย ไม่มีการใช้เป็นภาษาเขียน จัดอยู่ในภาษากลุ่มเซมิติกใต้สาขาอาระเบียใต้ มีความสัมพันธ์กับภาษาอัมฮาราในเอธิโอเปีย มีผู้พูดในเยเมน 70,643 คน ในโอมาน 50,763 คนและในคูเวต 14,358 คน เมื่อ พ.ศ. 2543
ภาษาบัชกอร์ต
ภาษาบัชกอร์ต (, , ) เป็นภาษากลุ่มเตอร์กิก มีผู้พูดเป็นภาษาแม่ในรัสเซียมากกว่า 1,047,000 คน เมื่อ พ.ศ. 2532 มีผู้พูดเป็นภาษาที่สอง 26,737 คน โดยมีชาวบัชกอร์ตราว 300,000 กล่าวว่าพวกตนใช้ภาษาตาตาร์เป็นภาษาแม่ ผู้พูดส่วนใหญ่อยู่ในสาธารณรัฐบัชคอร์โตสตานของรัสเซีย รวมทั้งในสาธารณรัฐข้างเคียงคือสาธารณรัฐตาตาร์สตานและสาธารณรัฐอุดมูร์ต และมีที่เป็นชนกลุ่มน้อยในคาซัคสถานและอุซเบกิสถาน
ตัวอักษรและสำเนียง.
เริ่มแรกชาวบัชกอร์ตเป็นชนเผ่าอูกริกหรือฟินนิก ใช้ภาษาโบลการ์ หลังการรุกรานของชาวมองโกล ภาษาคิปชากกลายเป็นภาษาที่มีอิทธิพลในบริเวณนี้ไป ภาษาบัชกอร์ตในปัจจุบันมีรากฐานมาจากภาษาคิปชากมากเช่นเดียวกับภาษาตาตาร์ ภาษานี้ใกล้เคียงกับภาษาตาตาร์ ในอดีตชาวบัชกีร์ใช้ภาษาตาตาร์เป็นภาษาเขียน จนถูกแทนที่ด้วยภาษาชะกะไตเมื่อพุทธศตวรรษที่ 20 และใช้มาจนถึง พ.ศ. 2466 ทั้งภาษาตาตาร์และภาษาชะกะไตเขียนด้วยอักษรอาหรับ
พ.ศ. 2466 มีการออกแบบระบบการเขียนสำหรับภาษาบัชกอร์ต มีการเขียนวรรณคดีด้วยภาษาบัชกอร์ต เริ่มแรกภาษานี้เขียนด้วยอักษรอาหรับดัดแปลง พ.ศ. 2473 เปลี่ยนมาเขียนด้วยอักษรละติน และเปลี่ยนเป็นอักษรซีริลลิก เมื่อ พ.ศ. 2481 อักษรซีริลลิกที่ใช้เป็นแบบเดียวกับภาษารัสเซีย มีอักษรเพิ่มเติมคือ: Ә ә [æ], Ө ө [œ], Ү ү [y], Ғ ғ [ɣ], Ҡ ҡ [q], Ң ң [ŋ], Ҙ ҙ [ð], Ҫ ҫ [θ], Һ һ [h]
ณัฐพล ลียะวานิช
ปีบทอง
ปีบทอง, อ้อยช้าง หรือ กาซะลองคำ (; ชื่ออื่น: กากี, สำเภาหลามต้น, จางจืด, สะเภา) เป็นไม้ต้นผลัดใบในวงศ์แคหางค่าง (Bignoniaceae) สูงประมาณ 10 เมตร เรือนยอดเป็นพุ่มทึบ ใบเป็นประเภทใบประกอบแบบ 2-3 ชิ้น ใบย่อยรูปไข่ปลายใบแหลม ขึ้นตามธรรมชาติบนเทือกเขาหินปูนที่ค่อนข้างชื้น พบตั้งแต่พม่าตอนใต้ไปจนถึงเกาะไหหลำ
ดอกมีสีเหลืองอมส้มหรือสีส้ม ออกเป็นกระจุกตามกิ่งและลำต้น กระจุกละ 5-10 ดอก บานไม่พร้อมกัน กลีบเลี้ยงรูปถ้วยสีม่วงแดง กลีบดอกเชื่อมกันเป็นหลอด ยาว 4-7 เซนติเมตร ปลายเป็นแฉกสั้น ๆ 5 แฉก ผลเป็นฝัก ยาว 26-40 เซนติเมตร เมื่อแก่จะแตกเป็น 2 ซีก
ปีบทองเป็นพรรณไม้พระราชทานเพื่อปลูกเป็นมงคลประจำจังหวัดเชียงราย และเป็นเป็นพรรณไม้ประจำมหาวิทยาลัยสองแห่ง คือ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย (เรียกว่า "กาซะลองคำ") และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี (เรียกว่า "ปีบทอง") อนึ่งปีบทองเป็นพรรณไม้คนละชนิดกับต้นกอกกัน ที่มีอีกชื่อหนึ่งว่าต้นอ้อยช้างเหมือนกัน
สำเภาหลามต้น
จางจืด
แอมอะไลฟ์
"แอมอะไลฟ์"  คือซิงเกิลทางการค้าที่ 2 ของอัลบั้ม "อะนิวเดย์แฮสคัม" ของเซลีน ดิออน วางจำหน่ายเมื่อ 12 สิงหาคม พ.ศ. 2545
เพลง "แอมอะไลฟ์" เป็นผลงานการประพันธ์และอำนวยการสร้างโดย Kristian Lundin และ Andreas Carlsson ผู้ทำงานให้กับเซลีนมาแล้วในปี พ.ศ. 2542 ในเพลง "แดทส์เดอะเวย์อิทอิส" เพลงนี้เป็นเพลงประกอบภาพยนตร์เรื่อง "Stuart Little 2"
มิวสิกวิดีโอเพลง "แอมอะไลฟ์" อำนวยการสร้างโดย Dave Meyers ระหว่างวันที่ 24-25 พฤษภาคม พ.ศ. 2545 แพร่ภาพเมื่อ 10 มิถุนายน พ.ศ. 2545 ซึ่งมี 2 แบบ คือ มี/ไม่มีภาพจากภาพยนตร์เรื่อง Stuart Little 2
"แอมอะไลฟ์" กลายเป็นเพลงนิยมระดับโลก คว้าอันดับ 1 ในโปแลนด์ (5 สัปดาห์), ฮ่องกง และ แคนาดาชาร์ตเพลงผู้ใหญ่ร่วมสมัยเบลเยี่ยม 50,000 แผ่น (สถานะ:พลาตตินัม) แผ่นและฝรั่งเศส 250,000 แผ่น (สถานะ:โกลด์)
เซลีน เคยแสดงสดเพลงนี้ในมหรสพชุด "อะนิวเดย์..." ณ โรงอุปรากรเดอะโคลอสเซียม โรงแรมซีซาส์พาเลซ ต่อมาได้บรรจุในอัลบั้มบันทึกการแสดงสด "อะนิวเดย์... ไลฟ์อินลาสเวกัส" และในดีวีดีบันทึกการแสดงสด "ไลฟ์อินลาสเวกัส - อะนิวเดย์..." นอกจากนี้เพลงนี้ยังได้นำมาแสดงใน "คอนเสิร์ตทัวร์เทกกิงแชนเซส" ฉบับรีมิกซ์ และบรรจุในอัลบั้ม "" อัลบั้มเพลงฮิตในปี พ.ศ. 2551 อีกด้วย
ซิงเกิลซีดี 3 เพลง - (สหราชอาณาจักร)
ซิงเกิลซีดี 4 เพลง - (สหราชอาณาจักร)
ซิงเกิลเทป 3 เพลง - (สหราชอาณาจักร)
ซิงเกิลซีดี 2 เพลง - (ยุโรป)
ซิงเกิลซีดี 5 เพลง - (ยุโรป)
ซิงเกิลซีดี 4 เพลง - (ออสเตรเลีย)
ต้นปีบทอง
Violinist of Hameln
Hunter x Hunter
Idolmaster Xenoglossia
I&quot;s
Detective School Clamp
SUKI
เดอะคอลเลกชัน 1982-1988
ภาษาบาสเกียร์
ทฤษฎี สหวงษ์ (23 มกราคม พ.ศ. 2523 – 18 มกราคม พ.ศ. 2559) ชื่อเล่น ปอ เป็นนักแสดง นายแบบ พิธีกรชาวไทย มีผลงานสร้างชื่อจากละครเรื่อง "ผู้ใหญ่ลีกับนางมา"
ทฤษฎีสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีจากคณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏจันทรเกษม แล้วทำงานธนาคารก่อนเข้าวงการบันเทิงโดยเริ่มจากเป็นนายแบบ ได้แสดงละครเรื่อง "ลิขสิทธิ์หัวใจ" เป็นเรื่องแรก จากนั้นมีผลงานในวงการบันเทิงต่าง ๆ ด้านชีวิตส่วนตัว สมรสกับแวนดา มุททาสุวรรณในปี 2556 มีบุตรหนึ่งคน
เดือนสิงหาคม 2558 ทฤษฎีรับการรักษาในโรงพยาบาลด้วยเรื่องไข้เลือดออก แต่มีภาวะแทรกซ้อนมากมาย สุดท้ายเสียชีวิตเมื่อวันที่ 18 มกราคม 2559 เนื่องจากการติดเชื้อในปอดลุกลาม
ทฤษฎี สหวงษ์เกิดเมื่อวันที่ 23 มกราคม พ.ศ. 2523 ที่จังหวัดบุรีรัมย์ เป็นบุตรคนโตของผู้ช่วยศาสตราจารย์สงวน และพิศมัย สหวงษ์ มีน้องชายสองคน บิดาเป็นอาจารย์มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์ มารดารับราชการครู
ทฤษฎีสำเร็จการศึกษาระดับมัธยมศึกษาจากโรงเรียนบุรีรัมย์พิทยาคม เขาสอบเทียบการศึกษานอกระบบจนสามารถสอบเข้าเรียนระดับอุดมศึกษาได้ขณะอยู่ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ภายหลังสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี คณะวิทยาการจัดการ สาขาบริหารทรัพยากรมนุษย์ มหาวิทยาลัยราชภัฏจันทรเกษม
ครั้นสำเร็จการศึกษาเขาทำงานที่ธนาคารไทยพาณิชย์ ระหว่างนั้นเขาก้าวเข้าสู่วงการบันเทิงด้วยการเป็นนายแบบ จากนั้นก็มีข้อเสนองานมากมาย ต่อมาได้รับรางวัลสุดยอดหนุ่มคลีโอ ปี 2004 และตัดสินใจลาออกเพื่อรับงานแสดงเต็มตัว ทางบางกอกดราม่าเห็นแววจึงเรียกเข้าไปแคสต์งาน หลังจากผ่านการทดสอบหน้ากล้องได้เข้าเรียนการแสดงกับช่อง 3 ได้เล่นละครเรื่อง "ลิขสิทธิ์หัวใจ" เป็นเรื่องแรก
ทฤษฎี สหวงษ์จดทะเบียนสมรสกับแวนดา มุททาสุวรรณ หรือแวนดา สหวงษ์ (สกุลเดิม: ฉิ่งเล็ก; ชื่อเล่น โบว์ หรือ ด้า) อดีตผู้ประกาศข่าวช่องทรูวิชั่นส์ และอดีตนักกีฬาเทควันโด เมื่อปี 2556 หลังคบหากันมากว่า 10 ปี ทั้งนี้แวนดาเคยสมรสและมีบุตรแล้ว ทฤษฎีและแวนดามีบุตรหนึ่งคนคือ พาขวัญ สหวงษ์ (ชื่อเล่น มะลิ, เกิด 24 ตุลาคม 2556) ซึ่งก่อนหน้านี้ทฤษฎีปฏิเสธเรื่องมีภรรยาและบุตรมาตลอด
ทฤษฎีมีความเห็นทางการเมืองตรงกับ กปปส. โดยเคยเข้าร่วมชุมนุมกับกลุ่มในปี 2557
เดือนสิงหาคม 2558 ทฤษฎีเข้ารับรักษาอาการป่วยไม่ทราบสาเหตุในโรงพยาบาลเอกชนแห่งหนึ่งหลังกลับจากจังหวัดบุรีรัมย์บ้านเกิด ตรวจพบว่าติดเชื้อไข้เลือดออก แพทย์จึงให้เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล แต่ต่อมาอาการไม่ดีขึ้น จึงส่งต่อไปรักษาที่คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล ตั้งแต่วันที่ 9 พฤศจิกายน 2558 โดยหลังจากเข้ารับการรักษาได้หนึ่งวัน อาการของทฤษฎีก็ทรุดหนักเข้าขั้นวิกฤติ เกิดภาวะตับวายและไตวายเฉียบพลัน มีภาวะตกเลือดอย่างมากในโพรงเยื่อหุ้มปอดข้างซ้าย มีอาการหายใจผิดปกติ หัวใจเต้นผิดจังหวะ แพทย์จึงใช้เครื่องมือฟอกไต และเครื่องมือพยุงการหายใจนับตั้งแต่นั้น รวมถึงผ่าตัดเพื่อหยุดเลือดในโพรงเยื่อหุ้มปอดซ้าย
ต่อมาคณะแพทย์โรงพยาบาลรามาธิบดีแถลงว่าเชื้อไข้เลือดออกที่พบเป็นเชื้อไข้เลือดออกชนิดที่ 2 ซึ่งมีประวัติผู้ป่วยที่ติดเชื้อน้อยมาก มีอาการรุนแรงกว่าเชื้อไข้เลือดออกชนิดปกติที่พบเจอ และพบว่าเม็ดเลือดขาวต่อต้านเชื้อนี้อย่างรุนแรงจนทำให้เกิดภาวะช็อกจนต้องเข้ารับการรักษาในห้องปลอดเชื้อโดยด่วน ต่อมาแพทย์พบว่ามีหลอดเลือดแดงอุดตันที่ขาซ้าย และเลือดไปเลี้ยงเท้าไม่เพียงพอ แพทย์จึงลงความเห็นในการตัดขาเหนือข้อเท้าข้างซ้ายออกเพื่อพยุงอาการเมื่อวันที่ 23 พฤศจิกายน 2558 และต่อมาพบว่ามีอาการปอดติดเชื้อและมีถุงลมรั่วที่ปอดข้างซ้าย แพทย์จึงลงความเห็นในการตัดปอดซ้ายออกเพื่อพยุงอาการเมื่อวันที่ 23 ธันวาคม 2558 อาการของทฤษฎีนับตั้งแต่ผ่าตัดปอดซ้ายค่อย ๆ ดีขึ้น
ต่อมา แพทย์ตรวจพบว่ามีอาการเลือดออกในกระเพาะอาหารและลำไส้ใหญ่ซ้ำ ๆ จึงต้องเข้ารับการส่องกล้องเพื่อหยุดเลือดเป็นระยะ แต่ต่อมาอาการของทฤษฎีก็ทรุดลงอย่างหนักเนื่องจากการติดเชื้อที่ปอดข้างขวาลุกลาม จนสุดท้ายร่างกายไม่ตอบสนองต่อการรักษา และเสียชีวิต ณ โรงพยาบาลรามาธิบดีเมื่อวันที่ 18 มกราคม 2559 เมื่อเวลา 11.50 น.
ปอ ทฤษฎี
พระอมิตาภะ
แซปูร์วีฟวร์
แซปูร์วีฟวร์  เป็นอัลบั้มรวมเพลงยุคแรก ๆ ของเซลีน ดิออน วางแผงเมื่อ 27 มกราคม พ.ศ. 2540 ในบางประเทศ
การรวบรวมเพลงครั้งนี้วางจำหน่ายโดยไม่มีการโปรโมทใด ๆ มีหลากหลายชื่ออัลบั้มและหน้าปก และจำหน่ายโดยค่ายเพลงต่าง ๆ มากมาย
ชื่ออื่น ๆ :
C'est pour vivre ขึ้นชาร์ทสูงสุดในสหราชอาณาจักรได้อันดับที่ 49 แม้ว่าอัลบั้มนี้ไม่ได้โปรโมทใด ๆ และอันดับที่ 32 ในเบลเยียม ยอดขายกว่า 200,000 แผ่นทั่วโลก
ฟรีดริช เอ็งเงิลส์
ฟรีดริช เอ็งเงิลส์  เป็นนักคิดนักเขียนชาวเยอรมัน และนักทฤษฎีสังคมนิยมวิทยาศาสตร์ เป็นเพื่อนร่วมงานและคู่คิดที่ใกล้ชิดของคาร์ล มากซ์ โดยร่วมกันวางรากฐานของอุดมการณ์คอมมิวนิสต์และลัทธิมากซ์ และมีบทบาทสำคัญในการปรับปรุงหลักการของลัทธิมากซ์ว่าด้วยวัตถุนิยมทางประวัติศาสตร์และวัตถุนิยมวิภาษวิธีให้ก้าวหน้าจนเป็นที่ยอมรับทั่วไปในขบวนการสังคมนิยม
เกิดวันที่ 28 พฤศจิกายน พ.ศ. 2363 ที่เมืองบาร์เมิน (ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของเมืองวุพเพอร์ทาล) เป็นบุตรของนักธุรกิจสิ่งทอที่มั่งคั่ง เขาเข้าศึกษาในวิทยาลัยแต่เรียนไม่สำเร็จเพราะปฏิเสธที่จะเข้าสอบและลาออกมาช่วยบิดาทำธุรกิจ ใน พ.ศ. 2384 เขาถูกเกณฑ์เป็นทหารและไปประจำการอยู่ที่นครเบอร์ลินเป็นเวลาปีเศษ เขาสนใจศึกษาเกี่ยวกับกองทหารและยุทธศาสตร์การรบ
ซึ่งในเวลาต่อมาเขาก็ได้ถ่ายทอดความรู้ทางทหารดังกล่าวให้มากซ์นำมาเขียนทฤษฏีการเมืองว่าด้วยอำนาจรัฐ โดยเขามีโอกาสพบและรู้จักมากซ์เป็นครั้งแรกที่เมืองโคโลญ ใน พ.ศ. 2385 ในขณะนั้นมากซ์เป็นบรรณาธิการหนังสือพิมพ์ "ไรนิชเชอไซทุง" ได้ชักชวนเอ็งเงิลส์ให้ช่วยเขียนบทความเพื่อตีพิมพ์ มิตรภาพที่เริ่มต้นด้วยตัวอักษรทำให้มากซ์และเอ็งเงิลส์เริ่มใกล้ชิดกันทางความคิด และระหว่าง พ.ศ. 2385–2387 เอ็งเงิลส์ได้ส่งข้อเขียนและทัศนะความคิดเห็นที่แหลมคมทางการเมืองและสังคมให้กับหนังสือต่าง ๆ ที่มากซ์จัดทำอยู่ไม่ขาดระยะ
ในปลายปี พ.ศ. 2385 เขาได้ย้ายไปอยู่อังกฤษและทำงานที่โรงงานสิ่งทอของบิดาสาขาเมืองแมนเชสเตอร์ เขาเชื่อว่า ระบบอุตสาหกรรมของอังกฤษที่กำลังพัฒนาและขยายตัวอย่างรวดเร็ว จะทำให้ชนชั้นกรรมกรมีบทบาทและความสำคัญมากขึ้นทั้งกรรมกรจะเป็นพลังหลักของการปฏิวัติเพื่อสร้างสังคมใหม่ เขาจึงเข้าสังกัดกลุ่มปัญญาชนสังคมนิยม และสนับสนุนการเคลื่อนไหวของขบวนการชาร์ทิสต์ (Chartism) ขณะเดียวกันเขาก็ศึกษาค้นคว้าเกี่ยวกับสภาวะความเป็นอยู่ของกรรมกรและผลกระทบของชุมชนที่สืบเนื่องจากระบบอุตสาหกรรมใน พ.ศ. 2387 เขาเรียบเรียงผลงานการค้นคว้าเป็นหนังสือสำคัญชื่อ ("The Condition of the Working Class in England") โดยเขียนเป็นภาษาเยอรมันและพิมพ์เผยแพร่ครั้งแรกในดินแดนเยอรมันและนับเป็นงานเขียนคลาสสิกที่บุกเบิกแนวความคิดสังคมนิยมว่าด้วยชีวิตของกรรมกรอย่างละเอียด มากซ์ชื่นชมหนังสือเล่มนี้มาก เพราะทำให้เขาได้ข้อมูลว่าด้วยลักษณะและวิธีการทำงานของระบบทุนนิยมและบทบาทของอังกฤษในระบอบทุนนิยม
ในกลางปี พ.ศ. 2387 เมื่อเขาเดินทางมาฝรั่งเศสและมีโอกาสพบกับมากซ์ซึ่งขณะนั้นพำนักอยู่ที่ปารีส บุคคลทั้งสองถูกคอกันและในเวลาอันสั้นก็ได้กลายเป็นเพื่อนสนิทและคู่คิดทางปัญญาของกันและกัน และต่อมาเขาก็ได้ถอนตัวออกจากธุรกิจที่รับผิดชอบโดยมาช่วยมากซ์ทำงานค้นคว้าที่บรัสเซลส์และในดินแดนเยอรมัน งานเขียนร่วมกันชิ้นแรกของทั้งสองคือ "The German Ideology" งานเขียนเรื่องนี้ถือเป็นตำราแบบฉบับที่สำคัญเล่มหนึ่งของสำนักเศรษฐศาสตร์มากซ์
ในต้นปี พ.ศ. 2390 เขาและมากซ์เข้าเป็นสมาชิกกลุ่มสังคมนิยมที่รู้จักกันในชื่อ "สันนิบาตของผู้รักความเป็นธรรม" (League of the Just) ทั้งเขาและมากซ์ต่างมีบทบาทสำคัญในการชี้แนะทางความคิดและจัดทำโครงการปฏิบัติงานของสันนิบาตฯ ในการประชุมครั้งที่ 2 ของสันนิบาตฯ ในวันที่ 28 พฤศจิกายน ถึงวันที่ 8 ธันวาคม พ.ศ. 2390 ที่ประชุมมีมติให้เขาและมากซ์ร่วมเขียนร่างโครงการที่กำหนดสถานภาพและบทบาท ตลอดจนหลักนโยบายและการดำเนินงานของสันนิบาตเพื่อพิจารณา เขาเป็นผู้ยกร่างโครงการและมากซ์แก้ไขปรับปรุงให้ชื่อว่า "หลักการลัทธิคอมมิวนิสต์" ("Principles of Communism") แต่ที่ประชุมให้นำออกประกาศในชื่อ "แถลงการณ์พรรคคอมมิวนิสต์" ("Communist Manifesto") ซึ่งพิมพ์เผยแพร่ในต้นเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2391 ก่อนหน้าการปฏิวัติเดือนกุมภาพันธ์ในฝรั่งเศส 1 สัปดาห์ พร้อมกันนี้สันนิบาตของผู้รักความเป็นธรรมก็เปลี่ยนชื่อเป็น "สันนิบาตคอมมิวนิสต์" (Leagues of the Communist)
เมื่อเกิดการปฏิวัติ พ.ศ. 2391 ทั่วยุโรป เขาได้เดินทางกลับไปบาร์เมนเพื่อเคลื่อนไหวปฏิวัติ แต่ในเวลาอันสั้นก็ต้องลี้ภัยกลับมาอังกฤษอีกครั้งหนึ่งเนื่องจากการปฏิวัติในดินแดนเยอรมันล้มเหลว
พ.ศ. 2393 เขากลับไปทำธุรกิจโรงงานสิ่งทอที่เมืองแมนเชสเตอร์อีกครั้ง เพราะตระหนักว่าเขาต้องมีรายได้ประจำเพื่อเลี้ยงดูครอบครัว และจุนเจือมากซ์ที่กำลังศึกษาค้นคว้าเพื่อเขียนหนังสือเรื่อง "ทุน"
พ.ศ. 2407 เขาเป็นผู้แทนสันนิบาตคอมมิวนิสต์เข้าร่วมประชุมใหญ่ครั้งแรกของสมาคมกรรมกรสากล (International Workingmen's Association) ซึ่งต่อมามีชื่อเป็นที่รู้จักกันว่า "องค์การคอมมิวนิสต์สากลที่ 1" เขาได้รับเลือกเป็นกรรมการในคณะมนตรีทั่วไป
ในปลายปี พ.ศ. 2412 บิดาของเขาก็เสียชีวิต เขาจึงขายกิจการโรงงานสิ่งทอทั้งหมดและใน พ.ศ. 2413 ก็อพยพไปลอนดอนเพื่อใช้ชีวิตอิสระและเพื่อดูแลมากซ์ให้มีเวลาเขียนหนังสือเรื่อง "ทุน" ให้สำเร็จ ภายหลังการมรณกรรมของมากซ์ ใน พ.ศ. 2426 เขาได้ใช้ชีวิตในบั้นปลายของเขาเกือบ 12 ปี ในการรวบรวมงานเขียนต่าง ๆ ของมากซ์มาเรียบเรียงโดยเฉพาะหนังสือเรื่อง "ทุน" เล่มที่ 2 และเล่มที่ 3 ซึ่งมากซ์ทำค้างไว้ออกเผยแพร่
นอกจากการรวบรวมงานของมากซ์แล้ว เอ็งเงิลส์เองก็มีงานค้นคว้าเรื่องสำคัญของเขาเองออกเผยแพร่หลายเล่ม งานเขียนที่เด่นเลื่องชื่อ เช่น
ผลงานสองเล่มนี้ วลาดีมีร์ เลนิน ผู้นำพรรคบอลเชวิค กล่าวยกย่องว่ามีความสำคัญระดับเดียวกับ "แถลงการณ์พรรคคอมมิวนิสต์"
และงานค้นคว้าชิ้นสุดท้ายที่ไม่เสร็จสมบูรณ์คือ "Dialectic of Nature" ซึ่งต่อมาจัดพิมพืเผยแพร่ในปี พ.ศ. 2468
1 ปีหลังจากหนังสือ "ทุน" เล่มที่ 3 ออกเผยแพร่ เขาก็ถึงแก่กรรมในวันที่ 5 สิงหาคม พ.ศ. 2438 ขณะอายุ 75 ปี
นิโคล คิดแมน