pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
ในปี พ.ศ. 2546 ได้เป็นผู้กำกับและผู้อำนวยการสร้างภาพยนตร์เป็นเรื่องแรกในชีวิต คือเรื่อง "จังหวัด 77" โดยที่เจ้าตัวเองเล่นเองด้วย ประกบคู่กับ เมทินี กิ่งโพยม เป็นเรื่องราวของกลุ่มคนไทยที่อาศัยอยู่ในสหรัฐอเมริกา โดยได้นำเสนอให้คนไทยได้รู้ว่าชีวิตที่ต่างแดนสำหรับคนไทย ไม่ได้ง่ายและสวยงาม แต่ผลปรากฏว่าไม่ประสบความสำเร็จทั้งรายได้และคำวิจารณ์
ในปี 2553 พีท ทองเจือ กลับเข้าสู่วงการละครอีกครั้งในรอบ 7 ปี กับละครเรื่อง เธอกับเขาและรักของเรา ทางช่อง 7 สี ซึ่งเรื่องนี้ ส่งผลให้ พีท ทองเจือ กลับมาได้รับความนิยมอีกครั้ง จนมีละคร ตามมา อีกเรื่อง คือ หมูแดง เล่น คู่ ก้อย รัชวิน ทางช่อง 3
ชีวิตส่วนตัว พีทสมรสกับ วิไลลักษณ์ ตระการรุ่งโรจน์ (เจ็ง) มีบุตรสาว 2 คน คือ น้องเซย่า น้องมิย่า และบุตรชายคนสุดท้องอีก 1 คน คือ น้องโรเตอร์
การได้ยิน
การได้ยิน หรือ การฟัง หมายถึงการรับรู้เสียงได้ เป็นการรับรู้การสื่อสารจากการพูด และเป็นหนึ่งในสัมผัสทั้งห้า อวัยวะที่ใช้ในการฟังเราเรียกว่าหู การได้ยินเป็นหนึ่งในสัมผัสสามอย่างที่ไม่สามารถปิดกั้นได้(ได้แก่ การได้ยิน การดม และกายสัมผัส)
อุปสรรคในการฟัง.
อุปสรรคในการฟังแบ่งได้สองประการคือ
การฟัง
เรฟ
เรฟ  เป็นงานสังสรรค์ใหญ่หรืองานเทศกาลที่เล่นโดยดีเจและบางครั้งก็มีผู้เล่น เปิดเพลงอิเล็กทรอนิกส์โดยเฉพาะดนตรีอิเล็กทรอนิกส์แดนซ์ แนวเพลงที่เล่นได้แก่ เฮาส์ แทรนซ์ เทคโน ดรัมแอนด์เบส ฮาร์ดคอร์ และอื่นๆ อีกมากมาย มีการควบคุมด้วย การแสดงแสงเลเซอร์ เครื่องฉายภาพ สีแท่งเรืองแสง และเครื่องทำหมอก
วัฒนธรรมเรฟ ส่วนใหญ่เริ่มจากงานสังสรรค์ดนตรีแอซิดเฮาส์ ในช่วงกลางถึงปลายยุค 1980 ในเขตชิคาโกในสหรัฐอเมริกา หลังจากศิลปินชิคาโกเฮาส์เริ่มประสบความสำเร็จในต่างประเทศ แพร่กระจายอย่างรวดเร็วไปยังสหราชอาณาจักร แผ่นดินใหญ่ยุโรป ออสเตรเลียและส่วนที่เหลือของประเทศสหรัฐอเมริกา
การอ่าน
การอ่านเป็นกระบวนการรู้การถอดรหัสสัญลักษณ์ที่ซับซ้อนเพื่อสร้างหรือเอาความหมาย (ความเข้าใจซึ่งการอ่าน) การอ่านเป็นวิธีการได้มาซึ่งภาษา การสื่อสารและแบ่งปันสารสนเทศและความคิด เช่นเดียวกับทุกภาษา การอ่านเป็นอันตรกิริยาซับซ้อนระหว่างข้อความและผู้อ่านซึ่งเกิดขึ้นโดยความรู้ ประสบการณ์ เจตคติและชุมชนภาษาเดิมของผู้อ่านซึ่งวัฒนธรรมและสังคมกำหนด กระบวนการการอ่านต้องอาศัยการฝึกฝน การพัฒนาและการขัดเกลาอย่างต่อเนื่อง นอกเหนือจากนี้ การอ่านยังต้องการความคิดสร้างสรรค์และการวิเคราะห์วิจารณ์ (critical analysis)
การอ่านได้เกิดขึ้นบนโลกพร้อมกับการเขียน คือสหัสวรรษที่ 4 ก่อนคริสต์ศักราช ในอดีตคนทั่วไปไม่สามารถเสพข้อมูลจากการอ่านสิ่งตีพิมพ์เหมือนกับปัจจุบัน ก่อนสมัยการปฏิวัติอุตสาหกรรม มีไม่กี่คนเท่านั้นในแต่ละประเทศที่รู้หนังสือ และก่อนสมัยปัจจุบัน อารยธรรมที่โดยรวมมีอัตราส่วนการรู้หนังสือสูง ได้แก่ เอเธนส์ยุคคลาสสิกและรัฐเคาะลีฟะฮ์
นักวิชาการสันนิษฐานว่าคนโบราณทั่วไปมักอ่านข้อความด้วยการอ่านออกเสียง (ละติน: "clare legere") และการอ่านในใจ ("legere tacite" หรือ "legere sibi") ถือเป็นเรื่องผิดธรรมดา ในอัตชีวประวัติจากศตวรรษที่ 4 ชื่อ "คำสารภาพ" (ละติน: "Confessions") ของนักบุญออกัสติน นักบุญออกัสตินได้กล่าวถึงการอ่านหนังสือแบบเงียบ ๆ ของนักบุญแอมโบรสซึ่งเขามองว่าเป็นนิสัยที่ประหลาด
ในยุคเรืองปัญญา อภิชนมักส่งเสริมการอ่านแบบอกัมมันต์ ไม่ใช่แบบสร้างสรรค์ โดยเชื่อว่า การอ่านไม่มีกฎเกณฑ์ที่เป็นรูปธรรม แต่สามารถทำให้ผู้อ่านหลบหนีไปสร้างผลงานของตนเองได้โดยอาศัยอันตรวินิจ ซึ่งเป็นการส่งเสริมการสำรวจข้อความต่าง ๆ อย่างลึกซึ้งขณะที่ตีความข้อความนั้นอยู่ นักคิดบางคนในยุคนั้นยังเชื่ออีกว่าการสร้างผลงานเขียนแสดงให้เห็นถึงการมีส่วนร่วมในสังคมแบบกัมมันต์และสร้างสรรค์ และเชื่อว่าการเสพผลงานเขียนของผู้อื่นเป็นเพียงแต่การรับรู้สิ่งประดิษฐ์ของผู้อื่นเท่านั้น และในยุคนั้น การเขียนถือว่ามีค่าในสังคมมากกว่าการอ่าน โดยถือว่าผู้อ่านสมัยนั้นเป็นประชาชนที่ไม่มีบทบาทในสังคมเพราะไม่ได้สร้างผลงานใด ๆ มิเชลเดอแซกโต นักวิชาการและสมาชิกคณะเยซูอิตชาวฝรั่งเศส ได้ให้เหตุผลว่าอภิชนในยุคเรืองปัญญาเป็นผู้ที่ทำให้ความเชื่อแบบนี้เกิดขึ้นในสังคม แต่มิเชลเดอแซกโตเองเชื่อว่าการอ่านต้องอาศัยการผจญภัยไปสู่ดินแดนของผู้เขียน แต่ต้องอาศัยการขจัดสิ่งจำเพาะที่ผู้อ่านประสงค์ มุมมองนี้ถือว่าการเขียนเป็นศิลปะที่เหนือกว่าการอ่านภายใต้เงื่อนไขบังคับของระบบการเรียงลำดับชนชั้นในยุคนั้น
ในระยะสั้นของศตวรรษที่ 18 ชาวยุโรปถือว่าการอ่านหนังสือบนเตียงเป็นการเสี่ยงอันตรายและผิดศีลธรรม ทัศนคติแบบนี้เกิดขึ้นเมื่อการอ่านออกเสียงเริ่มไม่ได้เป็นกิจกรรมร่วมเพราะคนนิยมเริ่มอ่านหนังสือแบบเงียบ ๆ และตามลำพัง ซึ่งเป็นการกระทำที่เกิดขึ้นพร้อมกับการที่คนเริ่มไม่ได้นอนร่วมห้องกันหลายคนเพราะการนอนแยกห้องเริ่มแพร่หลายขึ้น สิ่งแปลกใหม่เหล่านี้ทำให้ชาวยุโรปคิดว่าการอ่านบนเตียงจะทำให้เกิดไฟไหม้ขึ้น โดยจะเริ่มจากเทียนที่วางไว้ข้างเตียง อย่างไรก็ตาม นักวิจารณ์ปัจจุบันคาดว่าความกลัวเช่นนี้ อาจเกิดขึ้นจากความเชื่อที่ว่า การอ่านหนังสือแบบเดี่ยว ๆ โดยเฉพาะโดยผู้หญิง เป็นการหลีกเลี่ยงภาระทางครอบครัวและสังคม และเป็นการละเมิดกฎหมายทางศีลธรรมอันเกิดขึ้นจากการท่องโลกในจินตนาการต่าง ๆ จากหนังสือ
พระวรสาร
พระวรสาร (โรมันคาทอลิก) หรือพระกิตติคุณ (โปรเตสแตนต์)  เป็นหนังสือหมวดแรกในคัมภีร์ไบเบิลภาคพันธสัญญาใหม่ รู้จักในอีกนามหนึ่งว่า พระวรสารในสารบบ (Canonical gospels) เพราะเป็นพระวรสารที่ได้รับการยอมรับอย่างเป็นทางการจากคริสตจักรให้รวมในสารบบคัมภีร์ไบเบิลได้
คำว่า “gospel” มาจากภาษาอังกฤษเก่า แปลว่า “ข่าวดี” (คัมภีร์ไบเบิลฉบับภาษาไทยของชาวโปรเตสแตนต์แปลว่า "ข่าวประเสริฐ") มีนัยความหมายในคติของศาสนาคริสต์ถึง
"การประกาศข่าวดี" ว่าบัดนี้ พระยาห์เวห์ได้ทรงประทานพระบุตรของพระองค์มารับสภาพมนุษย์เป็นพระเยซูแล้ว เพื่อประทานความรอดแก่มวลมนุษย์ ให้พ้นจากบาปและความทุกข์ และกลับเข้าสนิทกับพระเจ้าเช่นเดิม สู่แผ่นดินสวรรค์ ตามคำพยากรณ์ของผู้เผยพระวจนะในพันธสัญญาเดิม
พระวรสารในสารบบมีอยู่ 4 เล่ม ในคัมภีร์ภาคพันธสัญญาใหม่ที่มีเนื้อหาโดยตรงเกี่ยวกับพระเยซู บรรยายถึงกำเนิด คำเทศนา การตรึงกางเขน และการคืนพระชนม์ ทั้ง 4 เล่มถูกตั้งชื่อตามชื่อผู้ที่เชื่อกันว่าเป็นผู้เขียน โดยเขียนขึ้นเมื่อระหว่าง ค.ศ. 65 ถึง ค.ศ. 100 ได้แก่
สามเล่มแรกเรียกว่าพระวรสารสหทรรศน์ เนื่องจากมีมุมมองในชีวิตของพระคริสต์ที่คล้ายกัน ขณะที่พระวรสารนักบุญยอห์น มีแง่มุมทางเทววิทยาและจิตวิญญาณที่ต่างออกไป
พระวรสารในสารบบ.
แม้ว่าจะมีการเขียนพระวรสารขึ้นหลายฉบับมาตั้งแต่ศาสนาคริสต์ยุคแรก แต่มีพระวรสารเพียง 4 ฉบับเท่านั้นที่คริสตจักรยอมรับเข้าในสารบบคัมภีร์ไบเบิลภาคพันธสัญญาใหม่ นักบุญอีเรเนอุสเป็นคนแรกที่กำหนดว่าพระวรสารในสารบบต้องมี 4 ฉบับ เขากล่าวว่าพระวรสารเป็นเสาหลักของคริสตจักร จึงต้องมี 4 ฉบับ ไม่ควรมีมากหรือน้อยไปกว่านี้ และยังสอดคล้องกับความเชื่อเรื่องสิ่งมีชีวิตสี่ชนิดที่อาศัยอยู่ใกล้พระที่นั่งของพระเจ้าตามหนังสือวิวรณ์ว่า "บริเวณรอบพระที่นั่งทั้งสองข้างนั้น มีสิ่งมีชีวิตสี่ตนที่มีตาเต็มทั้งข้างหน้าและข้างหลัง สิ่งมีชีวิตที่หนึ่งนั้นเหมือนสิงโต สิ่งมีชีวิตที่สองนั้นเหมือนโค สิ่งมีชีวิตที่สามนั้นมีหน้าเหมือนอย่างมนุษย์ และสิ่งมีชีวิตที่สี่เหมือนนกอินทรีที่บินอยู่" สิ่งมีชีวิตทั้งสี่นี้จึงกลายมาเป็นสัญลักษณ์ของพระวรสารในสารบบทั้งสี่เล่ม
ราวคริสต์ศตวรรษที่ 5 คริสตจักรโรมันคาทอลิกในสมณสมัยสมเด็จพระสันตะปาปาอินโนเซนต์ที่ 1 ได้ยอมรับพระวรสาร 4 เล่มอย่างเป็นทางการ คือ พระวรสารนักบุญมัทธิว พระวรสารนักบุญมาระโก พระวรสารนักบุญลูกา และพระวรสารนักบุญยอห์น
อำเภอทุ่งศรีอุดม
ทุ่งศรีอุดม เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดอุบลราชธานี
อำเภอทุ่งศรีอุดมเดิมเป็นท้องที่การปกครองของอำเภอเดชอุดม ต่อมาเมื่อมีความเจริญทางเศรษฐกิจสังคมมากขึ้น จึงได้แยกตำบลทุ่งเทิง ตำบลหนองอ้ม ตำบลนาเกษม ตำบลกุดเรือ และตำบลโคกชำแระออกมาจัดตั้งเป็น กิ่งอำเภอทุ่งศรีอุดม เมื่อวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2535 และในวันที่ 30 กันยายน ปีเดียวกัน ทางราชการได้แยกท้องที่บางส่วนของตำบลทุ่งเทิงมาจัดตั้งเป็นตำบลใหม่คือตำบลนาห่อม แต่ในวันที่ 1 มิถุนายนของปีถัดมา ตำบลทุ่งเทิงก็ถูกโอนกลับไปขึ้นกับอำเภอเดชอุดม เนื่องจากราษฎรในพื้นที่เดินทางไปติดต่อราชการได้สะดวกกว่ามาที่กิ่งอำเภอ
กิ่งอำเภอทุ่งศรีอุดมได้รับการยกฐานะเป็น อำเภอทุ่งศรีอุดม เมื่อวันที่ 10 ตุลาคม พ.ศ. 2540 โดยแบ่งพื้นที่ปกครองออกเป็น 5 ตำบล ประกอบด้วยตำบลหนองอ้ม ตำบลนาเกษม ตำบลกุดเรือ ตำบลโคกชำแระ และตำบลนาห่อม
คำว่า "ทุ่งศรีอุดม" หมายถึง พื้นที่ราบโล่ง อุดมสมบูรณ์ และมีความเจริญรุ่งเรืองอย่างยิ่ง"
ปราสาทบ้านเบญจ์ ตั้งอยู่ที่บ้านเบญจ์ หมู่ที่ 4 ตำบลหนองอ้ม ปราสาทบ้านเบญจ์ เป็นศาสนสถานขอมขนาดย่อมประกอบด้วยปรางค์อิฐ 3 หลังตั้งอยู่บนฐาน ศิลาแลง ที่สร้างแยกกัน กรมศิลปากรได้ทำการขุดแต่งในปี พ.ศ. 2533 ได้พบทับหลังรูปเทพนพเคราะห์ หรือเทวดาประจำทิศทั้ง 9 องค์ และรูปพระอินทร์ทรงช้างเอราวัณจากลักษณะแผนผังทางสถาปัตยกรรมและภาพสลักบนทับหลังที่พบอาจกำหนดอายุปราสาทหลังนี้ได้ประมาณ ปลายพุทธศตวรรษที่ 15 ถึงต้นพุทธศตวรรษที่ 16 เวลาเปิดทำการ: 08.30 - 16.30
อำเภอทุ่งศรีอุดมตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้
อำเภอทุ่งศรีอุดมแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 5 ตำบล 52 หมู่บ้าน ได้แก่
ท้องที่อำเภอทุ่งศรีอุดมประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 5 แห่ง ได้แก่
Groove Adventure Rave
เครื่องหมายจราจรเป็นสัญลักษณ์ทางจราจรที่ใช้ในการควบคุมการจราจร มักเป็นสัญญาณแสงหรือป้าย มักมีจุดประสงค์เพื่อ กำหนดบังคับการเคลื่อนตัวของจราจร การจอด หรืออาจเป็นการเตือน หรือแนะนำทางจราจร เป็นอาทิ
สัญญาณไฟจราจร.
สัญญาณไฟจราจรโดยทั่วไปประกอบด้วยสัญญาณไฟสามสี ติดตั้งตามทางแยกต่างเพื่อควบคุมการจราจรตามทางแยก โดยทั้งสามสี ได้แก่ สีแดงให้รถหยุด สีเหลืองให้รถระวัง เตรียมหยุด และสีเขียวคือให้รถไปได้
สำหรับสัญญาณไฟจราจรพิเศษอาจมีสีเหลืองเพียงสีเดียวจะกะพริบอยู่ ใช้สำหรับทางแยกที่ไม่พลุกพล่านหมายถึง ให้ระมัดระวังว่ามีทางแยก และดูความเหมาะสมในการออกรถได้เอง หรือ สัญญาณไฟจราจรสำหรับการข้ามถนน หรือ สัญญาณไฟจราจรไว้สำหรับเปลี่ยนเลน เป็นต้น
ป้ายจราจร.
ป้ายจราจรเป็นป้ายทางการควบคุมการจราจร แบ่งออกเป็นสามประเภท
เครื่องหมายจราจรอื่น ๆ.
เครื่องหมายบนพื้นทางและขอบทางเท้า
ป้ายจราจร
สำโรง เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดอุบลราชธานี เดิมเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอวารินชำราบ เมื่อปี พ.ศ.2528 ได้มีการแบ่งเขตการปกครองออกมาตั้งเป็น กิ่งอำเภอสำโรง ซึ่งประกอบไปด้วย 6 ตำบล ได้แก่ ตำบลสำโรง ตำบลโคกก่อง ตำบลหนองไฮ ตำบลค้อน้อย ตำบลโคกสว่าง และตำบลโนนกาเล็น และต่อมาปี 2535 ได้รับการยกฐานะเป็น อำเภอสำโรง และได้มีการแยกตำบลออกมาอีก3 ตำบล คือ ตำบลขามป้อม แยกออกจากตำบลสำโรง ตำบลโนนกลาง แยกออกจากตำบลหนองไฮ และตำบลบอน แยกออกจากตำบลโนนกาเล็น
อำเภอสำโรงตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้
อำเภอสำโรงแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 9 ตำบล 108 หมู่บ้าน ได้แก่
ท้องที่อำเภอสำโรงประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 9 แห่ง ได้แก่
ตาลสุม เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดอุบลราชธานี
อำเภอตาลสุมตั้งอยุ่ทางตอนกลางของจังหวัด ทางทิศตะวันออกของตัวจังหวัดอุบลราชธานี ห่างจากตัวจังหวัด 34 กิโลเมตร และห่างจากกรุงเทพมหานคร 662 กิโลเมตรมีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้
อำเภอตาลสุมแยกออกจากอำเภอพิบูลมังสาหารเมื่อวันที่ 18 กันยายน พ.ศ. 2521 เป็นกิ่งอำเภอตาลสุม และยกฐานะเป็นอำเภอเมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2531 เนื่องจากมีต้นตาลจำนวนมาก ที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติติดริมฝั่งน้ำมูล จึงเรียกบริเวณนี้ว่า "ตาลซุม" ต่อมาได้มีการเรียกชื่อเพี้ยนจาก “ตาลซุม” เป็น "ตาลสุม" ในปัจจุบัน
อำเภอตาลสุมแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 6 ตำบล 59 หมู่บ้าน ได้แก่
ท้องที่อำเภอตาลสุมประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 7 แห่ง ได้แก่
พิบูลมังสาหาร เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดอุบลราชธานี อยู่ห่างจากอำเภอเมืองอุบลราชธานี ประมาณ 45 กิโลเมตร เดินทางไปตามทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 217
อำเภอพิบูลมังสาหาร เดิมชื่อ บ้านกว้างลำชะโด "พระพรหมราชวงศา (กุทอง)" เจ้าเมืองอุบลราชธานีศรีวะนาไลประเทษราช ได้ขอตั้งขึ้นเป็นเมิอง "เจ้าพระยากำแหงสงคราม" จึงนำความกราบบังคมทูลพระกรุณา พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ยก บ้านกว้างลำชะโด เป็น เมืองพิมูลมังษาหาร เมื่อวันอาทิตย์ แรม 11 ค่ำ เดือน 12 ปีกุน เบญจศกจุลศักราช 1225 ตรงกับวันที่ 6 ธันวาคม พ.ศ. 2406 และโปรดเกล้าตั้ง "ท้าวธรรมกิติกา (จูมมณี)" เป็น พระบำรุงราษฎร์ (จูมมณี) เป็นเจ้าเมืองคนแรก ต่อมาเมื่อปี พ.ศ. 2443 ลดฐานะเป็นอำเภอ ขึ้นกับเมืองอุบลราชธานี และในปี พ.ศ. 2482 ได้เปลี่ยนชื่อ อำเภอพิมูลมังษาหาร เป็น อำเภอพิบูลมังสาหาร ในปัจจุบัน
มูลเหตุการตั้งเมืองพิบูลมังสาหาร.
ปี พ.ศ. 2402 "พระพรหมราชวงศา (กุทอง)" เจ้าเมืองอุบลราชธานี คนที่ 3 เห็นว่า ในจำนวนบุตรทั้งหมดมีหลายคนซึ่งพอจะเป็น เจ้าเมือง อุปฮาด (อุปราช) ราชวงศ์ ราชบุตร ทำราชการให้แก่บ้านเมืองได้ จึงได้หมอบหมายให้ "ท้าวธรรมกิติกา (จูมมณี)", "ท้าวโพธิสาราช (เสือ)", "ท้าวสีฐาน (สาง)" ซึ่งทั้ง 3 คนนี้เป็นบุตรที่เกิดจากหม่อมหมาแพงภรรยาคนที่ 2 ของพระพรหมราชวงศา (กุทอง) และ "ท้าวขัติยะ (ผู)" ซึ่งเป็นน้องต่างมารดาของ "ท้าวธรรมกิติกา (จูมมณี)" ปรึกษาราชการงานเมือง เมื่อเป็นที่ตกลงกันแล้ว จึงสั่งให้จัดเรือและคนชำนาญร่องน้ำเพื่อหาสถานที่สร้างเมืองใหม่ โดยล่องเรือไปทางทิศตะวันออกตามลำแม่น้ำมูล จนถึง "แก่งสะพือ" ได้จอดเรือและข้ามไปสำรวจภูมิประเทศฝั่งขวาแม่น้ำมูล ทิศตะวันตกของแก่งสะพือ เมื่อเห็นว่าภูมิสถานเหมาะแก่การตั้งเมืองได้ จึงทำการบุกเบิกป่าตั้งแต่แก่งสะพือไปถึงห้วยบุ่งโง้ง ให้พอที่จะตั้งบ้านเรือนได้ 30-80 ครอบครัว "พระพรหมราชวงศา" เจ้าเมืองอุบลราชธานี จึงได้จัดราษฎรเข้าไปอยู่หลายครอบครัว พร้อมทั้งให้ "ท้าวไชยมงคล" และ "ท้าวอุทุมพร" ผู้เป็นญาติลงไปอยู่ด้วย แล้วตั้งชื่อว่า บ้านกว้างลำชะโด เนื่องจากอาณาบริเวณตั้งอยู่ใจกลางของ 2 ลำห้วย คือ "ห้วยกว้าง" อยู่ทางทิศตะวันออกและ "ห้วยชะโด" อยู่ทางทิศตะวันตก
ปัจจัยที่เอื้อต่อการตั้งเมืองพิบูลมังสาหาร.
1.1 "พระราโชบายของพระมหากษัตริย์สยาม" หลังจากพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก รัชกาลที่ 1 เสด็จขึ้นครองราชย์ ทรงเห็นว่าบ้านเมืองอยู่ในสภาพแตกกระจายเป็นก๊กเป็นเหล่า จึงมีพระราชประสงค์จะรวบรวมไพล่พลให้เป็นกลุ่มก้อนหรือเป็นเมือง จึงมีพระราโชบายให้จัดตั้งเมืองขึ้นและได้ถือเป็นแนวปฏิบัติของพระมหากษัตริย์ในรัชกาลต่อๆมา ดังนั้น เมื่อมีเจ้าเมืองใดขอตั้งเมืองใหม่จึงโปรดเกล้าฯ ให้ตั้งเมืองได้ตามประสงค์
1.2 "การปกครอง" "พระพรหมวงศา (กุทอง)" เจ้าเมืองอุบลราชธานี คนที่ 3 (พ.ศ. 2388-2409) มีบุตรหลายคน และเห็นว่า "ท้าวธรรมกิติกา (จูมมณี)" เป็นบุตรคนหนึ่งที่มีความรู้ความสามารถ มีสติปัญญาเฉียบแหลมและกล้าหาญ เมื่อตั้งเป็นเจ้าเมืองแล้ว ย่อมปกครองอาณาประชาราษฎร์ให้มีความร่มเย็นสงบสุขได้ และเป็นการขยายเขตการปกครองเพิ่มขึ้นด้วย
1.3 "แหล่งอาหารอุดมสมบูรณ์" บริเวณที่ตั้งเมืองเป็นที่ราบลุ่มแม่น้ำมูลที่อุดมสมบูรณ์ ดินดีเหมาะแก่การเพาะปลูก มีแหล่งน้ำสาขาหลายสายไหลลงสู่แม่น้ำมูล จึงทำให้บริเวณนี้อุดมไปด้วยพืชพันธุ์ธัญญาหารและสัตว์น้ำนานาชนิด เหมาะแก่การทำไร่ไถนาปลูกข้าว ซึ่งสามารถเป็นแหล่งเสบียงอาหารทั้งในยามสงบและเมื่อมีศึกสงคราม
1.4 "เมืองหน้าด่าน" ในขณะนั้นประเทศฝรั่งเศสได้แผ่ขยายล่าอาณานิคมเพื่อหาเมืองขึ้นในประเทศเวียดนามและเขมร ได้ขยายเข้ามาในลุ่มแม่น้ำโขงตอนบนและมีทีท่าว่าจะรุกล้ำเข้ามาตามลุ่มแม่น้ำมูล ซึ่งหากมีการรุกล้ำดินแดนเกิดขึ้นจริง เมืองพิบูลมังสาหารจะเป็นเมืองหน้าด่านที่สามารถต่อต้านข้าศึกสกัดกั้นไม่ให้ศัตรูเข้ามาถึงเมืองอุบลราชธานีโดยง่าย
โปรดเกล้าฯ ตั้งเมืองพิบูลมังสาหาร.
ปี พ.ศ. 2406 เมื่อ "ท้าวธรรมกิติกา (จูมมณี)" ได้ตั้ง "บ้านกว้างลำชะโด" ขึ้นแล้ว ต่อมามีราษฎรเข้ามาอาศัยอยู่หนาแน่นขึ้นพอที่จะตั้งเป็นเมืองได้ จึงจัดสร้างศาลาว่าการขึ้นที่ริมฝั่งแม่น้ำมูลแล้วรายงานไปยัง "พระพรหมราชวงศา (กุทอง)" เจ้าเมืองอุบลราชธานีศรีวะนาไลประเทษราช ซึ่งเจ้าเมืองอุบลราชธานีก็เห็นชอบด้วย จึงมีใบบอกกราบเรียนไปยัง "เจ้าพระยากำแหงสงคราม" เจ้าเมืองนครราชสีมา เพื่อนำความกราบบังคมทูลพระกรุณา พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ยก "บ้านกว้างลำชะโด" เป็น เมืองพิมูลมังษาหาร เมื่อวันอาทิตย์ แรม 11 ค่ำ เดือน 12 ปีกุน เบญจศกจุลศักราช 1225 ตรงกับวันที่ 6 ธันวาคม พ.ศ. 2406 และโปรดเกล้าตั้ง "ท้าวธรรมกิติกา (จูมมณี)" เป็น พระบำรุงราษฎร์ (จูมมณี) เป็นเจ้าเมืองคนแรก, ให้ "ท้าวโพธิสาราช (เสือ)" เป็นอุปฮาด (อุปราช), ให้ "ท้าวสีฐาน (สาง)" เป็นราชวงศ์, ให้ "ท้าวขัติยะ (ผู)" เป็นราชบุตร ขึ้นกับเมืองอุบลราชธานีศรีวะนาไลประเทษราช
ตามที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ยก "บ้านกว้างลำชะโด" เป็น "เมืองพิมูลมังษาหาร" นั้น เห็นจะให้ตรงกับชื่อแม่น้ำซึ่งแต่เดิมเรียกว่า "ลำน้ำมูล" และเพื่อให้ "เมืองพิมูลฯ" เป็นคู่กับ "เมืองพิมาย" ซึ่งตั้งอยู่เหนือลำน้ำมูลขึ้นไป และตามพระราชประเพณีที่เคยปฏิบัติมาในการตั้งเมืองขึ้นใหม่ พระมหากษัตริย์จะทรงโปรดเกล้าฯ พระราชทานนามเมือง นามเจ้าเมือง พร้อมบรรดาศักดิ์และพระราชทานเครื่องยศส่วนเจ้าเมืองตามฐานะเมืองนั้นๆด้วย
เจ้าเมืองและคณะอาญาสี่เมืองพิบูลมังสาหาร.
พระมหากษัตริย์แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งเป็นเจ้าเมืองและคณะอาญาสี่ หรือคณะอาชญาสี่ ที่ปกครองเมืองก่อนการปฏิรูปการปกครอง ดังนี้
อุปฮาด "ท้าวโพธิสาราช (เสือ)"
ราชวงศ์ "ท้าวสีฐาน (สาง)"
ราชบุตร "ท้าวขัติยะ (ผู)"
อุปฮาด "ท้าวลอด" เป็นบุตรของพระบำรุงราษฎร์ (จูมมณี)
ราชวงศ์ "ท้าวมิน" เป็นบุตรของพระบำรุงราษฎร์ (จูมมณี)
ราชบุตร "ท้าวแสง" เป็นบุตรของพระบำรุงราษฎร์ (ผู)
ลำดับความเป็นมาของอำเภอพิบูลมังสาหาร.
ปี พ.ศ. 2443 หลังจากพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ทรงโปรดเกล้าฯ ตราพระราชบัญญัติการปกครองท้องที่ ร.ศ. 116 (พ.ศ. 2440) ขึ้น ทางราชการจึงได้ลดฐานะ "เมืองพิมูลมังษาหาร" เป็น "อำเภอพิมูลมังษาหาร" ให้พระบำรุงราษฎร์ (ผู) เจ้าเมืองคนที่ 2 เป็นนายอำเภอพิบูลมังสาหาร มีอาณาเขตกว้างใหญ่ครอบคลุมพื้นที่ 3,646.24 ตารางกิโลเมตร
ปี พ.ศ. 2482 ทางราชการได้เปลี่ยนชื่อ "อำเภอพิมูลมังษาหาร" เป็น อำเภอพิบูลมังสาหาร
ปี พ.ศ. 2502 "กิ่งอำเภอด่านปากมูล" สังกัดอำเภอพิบูลมังสาหาร ประกอบด้วย ด่านปากมูล สุวรรณวารี บ้านด่านและโขงเจียม ได้ยกฐานะเป็น "อำเภอบ้านด่าน" ต่อมาปี พ.ศ. 2514 จึงเปลี่ยนชื่อเป็นอำเภอโขงเจียม และอำเภอโขงเจียมเดิมได้รับพระราชทานเปลี่ยนนามเป็นอำเภอศรีเมืองใหม่ ในปัจจุบัน
ปี พ.ศ. 2521 ทางราชการได้แยกพื้นที่ตำบลตาลสุม ตำบลจิกเทิง ตำบลสำโรง ออกจากอำเภอพิบูลมังสาหาร และตั้งตำบลขึ้นใหม่อีก 3 ตำบล ได้แก่ ตำบลหนองกุง ตำบลนาคาย ตำบลคำหว้า แยกออกจากอำเภอพิบูลมังสาหาร เมื่อวันที่ 18 กันยายน พ.ศ. 2521 ยกฐานะเป็น "กิ่งอำเภอตาลสุม" และเมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2531 ได้ยกฐานะเป็น อำเภอตาลสุม ในปัจจุบัน
ปี พ.ศ. 2534 จังหวัดอุบลราชธานีได้ขอให้กระทรวงมหาดไทยจัดตั้ง "อำเภอสิรินธร" เป็นกรณีพิเศษ เพื่อเฉลิมพระเกียรติแด่สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในวโรกาสที่มีพระชนมายุครบ 36 พรรษาในปี พ.ศ. 2534 ทางราชการจึงได้แยกตำบลคำเขื่อนแก้ว ของอำเภอโขงเจียม และตำบลคันไร่ ตำบลช่องเม็ก ตำบลโนนก่อ ตำบลนิคมลำโดมน้อย ตำบลฝางคำ ของอำเภอพิบูลมังสาหาร จัดตั้งขึ้นเป็นอำเภอมีชื่อว่า อำเภอสิรินธร ตาม อันมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2535
อำเภอพิบูลมังสาหารตั้งอยู่ทางตอนกลาง ค่อนไปทางทิศตะวันออกของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้
อาณาจักรและโบราณคดีที่เกี่ยวข้อง.
นักประวัติศาสตร์เชื่อว่า ราวพุทธศตวรรษที่ 11 อาณาจักรฟูนันเสื่อมสลาย อาณาจักรเจนละได้เข้ามาครอบครองแทนที่ โดยที่กษัตริย์ทรงพระนามว่า "พระเจ้าภวรมันที่ 1" เป็นปฐมกษัตริย์ที่มีอำนาจและได้ปกครองดินแดนบริเวณนี้ อาณาจักรเจนละมีอิทธิพลระหว่างพุทธศตวรรษที่ 11-14 มีจุดศูนย์กลางอยู่ที่วัดภู แขวงจำปาศักดิ์ สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวและแผ่ขยายอำนาจในลุ่มแม่น้ำโขงตอนกลางถึงตอนล่าง ลุ่มแม่น้ำมูลและลุ่มแม่น้ำชีในภาคอีสานของประเทศไทยในปัจจุบัน จึงแสดงให้เห็นได้ว่าบริเวณที่เป็นอำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี เป็นพื้นที่ของอาณาจักรเจนละมาก่อนนั่นเอง กษัตริย์องค์สำคัญของอาณาจักรเจนละ คือ "พระเจ้าจิตรเสน" ซึ่งได้เฉลิมพระนามว่า "ศรีมเหนทรวรมัน" และโอรสของพระเจ้าจิตรเสนคือ "อีสานวรมัน" ทรงเป็นกษัตริย์ที่ยิ่งใหญ่อีกพระองค์หนึ่ง ทรงตั้งเมือง "อีสานปุระ" เป็นเมืองหลวง เชื่อว่าตั้งอยู่ทางเหนือของนครธม ประเทศกัมพูชาในปัจจุบัน อาณาจักรเจนละมีความสัมพันธ์ทางวัฒนธรรมกับดินแดนภาคอีสานและสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวค่อนข้างมาก เพราะได้พบร่องรอยหลักฐานทางศิลปะและโบราณวัตถุมากมาย เช่น ปราสาทวัดภู แขวงจำปาศักดิ์ อันเป็นที่ประดิษฐาน "เทพเจ้าภัทเรศวร" หลักศิลาจารึกอักษรปัลลวะบริเวณปากมูล เป็นต้น ส่วนในพื้นที่อำเภอพิบูลมังสาหารนั้น ได้พบซากโบราณวัตถุหินทรายบริเวณแก่งสะพือ พบสระน้ำโบราณที่วัดสระแก้ว (วัดใต้) พบซากปราสาทหินและฐานศิวลึงค์บริเวณวัดสระแก้วและโรงเรียนบ้านสะพือใต้ พบ"จารึกวัดสระแก้ว" อายุราวพุทธศตวรรษที่ 13 -14 พบ "ทับหลัง" ที่อยู่ในสภาพที่สมบูรณ์และเก็บไว้ที่โบสถ์วัดสระแก้วในขณะนี้
แหล่งอารยธรรมลุ่มแม่น้ำมูลเป็นส่วนหนึ่งของที่ราบสูงชายขอบแอ่งโคราชที่มีความสูงกว่าระดับน้ำทะเลราว 500 เมตรได้มีชนเผ่าโบราณอาศัยอยู่มานานประมาณยุคโลหะ อายุเฉลี่ยราว 2,700 – 1,500 ปี มีการดำรงชีวิตอยู่ตามถ้ำและเนินเขาได้เทียบเคียงกับการขุดค้นพบเครื่องมือ อาวุธ และเครื่องดำรงชีวิตที่ "บ้านก้านเหลือง" จังหวัดอุบลราชธานี เมื่อ ปี พ.ศ. 2548 และที่บริเวณ "บ้านสะพือใต้" อำเภอพิบูลมังสาหาร ได้มีการขุดพบวัตถุโบราณที่เป็นหม้อ ไห ถ้วย ชามดินเผา กำไล และเครื่องมือสำริด ซึ่งพอสรุปได้ว่าในแถบลุ่มน้ำมูลตอนล่างบริเวณ "แก่งสะพือ" เคยมีมนุษย์โบราณอาศัยอยู่มานานแล้ว เคยเป็นแหล่งอารยธรรมมาก่อนดังปรากฏที่เป็นอยู่ในปัจจุบันนี้
ในบริบทของบริเวณ แก่งสะพือ ได้ปรากฏว่าเป็นแหล่งอารยธรรมที่เห็นได้ชัดเจนสืบต่อกันมานานหลายชั่วอายุคน มีตำนานเล่าขานของแหล่งงูใหญ่ในเกาะแก่งแห่งแม่น้ำมูล ซึ่งคำว่า "สะพือ" สันนิษฐานว่าเป็นภาษาส่วยหรือกวยหรือเขมรป่าดง มาจากคำว่า "กะไซพรืด" ("กะไซ" แปลว่า "งู" , "พรืด" แปลว่า "ใหญ่") ต่อมาเพี้ยนเป็น "ซำพรืด" จนในที่สุดเพี้ยนมาเป็น "สะพือ" ดังนั้น "แก่งสะพือ" จึงมีความหมายในภาษาไทยว่า "แก่งงูใหญ่" ซึ่งสอดคล้องกับความเชื่อของคนในท้องถิ่นที่เชื่อกันว่ามีงูใหญ่อาศัยอยู่บริเวณนี้เพื่อปกปักรักษาทรัพย์สมบัติอันทรงคุณค่า บ้างก็ว่าเป็นพญานาคเจ้าเมืองโบราณคอยปกปักรักษาบ้านเมือง บ้างก็ว่าเป็นทหารที่มารักษาเทวาลัยในวัดสระแก้วและศาลเจ้าพ่อพละงุม อย่างไรก็ตาม บริเวณแก่งสะพือได้มีวัตถุโบราณล้ำค่าปรากฏให้เห็นดังนี้
1. ซากปราสาทหิน โดยสร้างขึ้นตามความเชื่อเพื่อใช้เป็นสถานที่ประดิษฐาน "เทวรูป" ด้วยความเชื่อตามคติพราหมณ์ที่ว่า เมื่อตายแล้วก็จะกลับเข้าสู่พรหม ปัจจุบันองค์ปราสาทได้ถูกทำลายลงไปด้วยกาลเวลา ซึ่งในราวปี พ.ศ. 2490 ยังคงเหลือแต่พื้นศิลา ปรากฏที่ใต้ร่มศรีมหาโพธิ์ของวัดสระแก้ว ซึ่งเชื่อว่ามีการสร้างคู่กันกับปราสาทหินอีกฟากของแก่งสะพือมีแม่น้ำมูลคั่นกลางที่ปรากฏในบริเวณโรงเรียนบ้านสะพือใต้ อำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี และมีโบราณสถานรายล้อมรอบอาณาบริเวณ มีตั้งแต่บ่อน้ำ สระน้ำโบราณ ตามหลักสถาปัตยกรรมในการปลูกสร้างตามรูปแบบความเชื่อเรื่องศูนย์กลางของจักรวาล อันมีเขาพระสุเมรุเป็นศูนย์กลาง ยิ่งเน้นย้ำถึงความสำคัญของสถานดังกล่าวมากยิ่งขึ้น
2. ใบเสมา เป็นหินทรายสีแดงที่บ่งบอกถึงความเจริญทางอารยธรรมของชนเผ่าที่แสดงถึงขอบเขตการขยายตัวทางความเชื่อและศาสนา ได้เก็บรักษาไว้ที่วัดสระแก้ว อำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี มีหลักฐานทางประวัติศาสตร์ของใบเสมาในเขตของภาคอีสานยังมีอีกมากมาย เช่น เสมาหินบ้านบุ่งผักก้าม ถูกค้นพบที่วัดพัทธสีมาราม บ้านบุ่งผักก้าม ตำบลวังสะพุง จังหวัดเลย เป็นเสมาหินที่มีการกำหนดอายุโดยวิธีทางโบราณคดี โดยใช้วิธีเปรียบเทียบทางประวัติศาสตร์และศิลปะ โดยศึกษาจากศิลปะโบราณวัตถุ สถานที่ที่มีลักษณะรูปแบบลวดลายใกล้เคียงกันและเปรียบเทียบกับศิลปะโบราณวัตถุจากประเทศใกล้เคียง และคัมภีร์ที่ให้อิทธิพลการกำหนดรูปแบบสลักบนใบเสมา จึงกำหนดอายุได้ว่า สร้างขึ้นในพุทธศตวรรษที่ 13 - 16 มีอายุไม่ต่ำกว่า 900 – 1,200 ปี เป็นแบบศิลปะทวาราวดี เสมาหินที่พบมีทั้งสภาพสมบูรณ์และชำรุดปักรวมกันอยู่ในบริเวณวัดพัทธสีมาราม ส่วนใหญ่เป็นหินทรายสีขาว บางใบเป็นหินทรายสีแดงมีขนาดใหญ่เล็กปะปนกันตรงกลางมีลวดลายรูปสถูปเจดีย์ประดับอยู่เกือบทุกใบ บางใบเป็นหม้อ "ปูรณฆฏะ" ประกอบลายพันธุ์พฤกษา ซึ่งเป็นสัญลักษณ์แสดงถึงความอุดมสมบูรณ์
3. ฐานศิวลึงค์ อุโรจนะเป็นฐานที่ตั้งศิวลึงค์ที่รอบ ๆ ฐานมีภาพจำหลักที่มีลักษณะคล้าย เต้านมหญิงสาว ประติมากรรมนี้สร้างขึ้นมาเพื่อตามคตินิยมให้เป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์เป็นสัญลักษณ์ของความอุดมสมบูรณ์ หล่อเลี้ยงชาวโลกให้มีชีวิตที่บริบูรณ์ เป็นหินทรายสีแดงอมชมพู ได้เก็บรักษาไว้ที่วัดสระแก้ว อำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี
4. แผ่นศิลาอักษรปัลลวะ เป็นศิลาประเภทหินทราย ขนาดกว้าง 45 เซนติเมตร สูง 63 เซนติเมตร หนา 16.5 เซนติเมตร เรียกกันว่า "“จารึกวัดสระแก้ว”" ได้เก็บรักษาไว้ที่วัดสระแก้ว อำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี จารึกมีจำนวน 1 ด้าน 3 บรรทัด แต่ชำรุดเกือบทั้งด้าน เหลืออ่านได้เพียง 2 บรรทัดเท่านั้น ซึ่งไม่ครบบรรทัดและที่อ่านได้ปรากฏชื่อของ "มหิปติวรมัน" เท่านั้น ชื่อนี้ ไม่ปรากฏในทำเนียบพระมหากษัตริย์ของเมืองพระนคร ดังนั้น จึงสันนิษฐานว่า "มหิปติวรมัน" นี้น่าจะเป็นผู้ปกครองท้องถิ่น ซึ่งอาจจะได้รับอำนาจการปกครองมาจากเมืองพระนครให้ปกครองแว่นแคว้นแห่งนี้
5. ทับหลังวัดสระแก้ว โดยเดิมทีได้มีการขุดค้นพบทับหลัง จำนวน 2 แผ่น ซึ่งในแต่ละแผ่นนั้นมีลวดลาย เรื่องราวที่มีความแตกต่างกัน และอาจเป็นคนละสมัยก็เป็นได้ ซึ่งลักษณะของทับหลังนั้นจะอยู่ในตำแหน่งของส่วนบนของกรอบประตู แบ่งเป็น 2 ชนิด ได้แก่ ทับหลังจริงทำหน้าที่รับและถ่ายน้ำหนักของส่วนบนของอาคารให้น้ำหนักนั้นเฉลี่ยและถ่ายลงบนทั้งสองข้างของกรอบประตูซึ่งมีเสารองรับอยู่ ส่วนทับหลังประดับนั้นวางอยู่เป็นส่วนหนึ่งของทับหลังจริง ใช้ประดับซุ้มประตูโดยมีการสลักลวดลายต่างๆโดยไม่มีหน้าที่รับนำหนักอาคารปลายทั้งสองด้าน
- "ทับหลังแผ่นที่ 1" ได้เก็บรักษาไว้ที่วัดสระแก้ว อำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี จัดอยู่ในศิลปะเขมรแบบไพรกเมง มีลักษณะเป็นหินทรายสีแดงอมชมพู เป็นลายพฤกษาวกกลับเข้าด้านใน ที่วงโค้งนี้มีวงกลมรูปไข่คั่นอยู่ 3 วง ภายในวงกลมรูปไข่ไม่มีการสลักรูปใด ๆ ไว้ ใต้วงโค้งทำเป็นลักษณะลวดลายพวงมาลัยสลับกับลายพวงดอกไม้ ดังนั้น รูปแบบนี้คงอยู่ในศิลปะเขมรแบบไพรกเม็ง อายุราวพุทธศตวรรษที่ 12 - 13 รูปร่างตอนกลางสลักลายสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูนแทนลายวงโค้ง มีลายอุบะดอกไม้ห้อยลงด้านล่าง และลายช่อดอกไม้ด้านบน ที่กรวยด้านข้างสลักลายดอกไม้อยู่ในกรอบสี่เหลี่ยมมีความงดงามเป็นอย่างยิ่ง
- "ทับหลังแผ่นที่ 2" เป็นศิลปะเขมรแบบถาราบริวัตร ได้นำไปเก็บไว้ที่โบสถ์วัดสุปัฏนารามวรวิหาร อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี ของวงโค้งสลักเป็นลายพฤกษาวกกลับเข้าด้านใน ที่วงโค้งนี้มี วงกลมรูปไข่คั่นอยู่ 3 วง ภายในวงกลมรูปไข่ไม่มีการสลักรูปใด ๆ ไว้ ใต้วงโค้งทำเป็นลายพวงมาลัยสลับกับลายพวงดอกไม้ ลักษณะลวดลาย คลี่คลายมาจากลวดลาย แบบสมโบร์ไพรกุก
6. พระพือ เป็นแผ่นหินทรายที่จารเป็นลายเส้นลักษณะของ "เทวรูป" ในท่าประทับนั่ง หัตถ์ขวาทรง "จักร" และหัตถ์ซ้ายทรง "ดอกบัว" เป็นหินทรายสีแดงอมชมพู ค้นพบที่ร่องน้ำลึกกลางแก่งสะพือบริเวณที่เรียกว่า "แปวเดือนห้า" ในลำแม่น้ำมูล ซึ่ง "เทวรูป" นี้เป็นความเชื่อในคติพราหมณ์ อันแสดงถึงความอุดมสมบูรณ์ คนโบราณได้เคารพนับถือสืบกันมาจนปัจจุบัน และในช่วงเทศกาลวันสงกรานต์ทุกปี ได้มีการนำออกมาให้ประชาชนชาวอำเภอพิบูลมังสาหารเคารพสักการะและสรงน้ำ เพื่อเป็นสิริมงคลแก่ตนเองและครอบครัว แล้วจึงนำไปเก็บรักษาไว้ในอุโบสถของวัดสระแก้ว อำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี