pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
พระราชินีแอนน์ทรงพระอุปนิสัยเหมือนพระเจ้าเจมส์พระราชสวามีตรงที่โปรดความฟุ้งเฟ้อ แม้ว่าจะต้องทรงใช้เวลาเป็นหลายปีก่อนที่จะทรงใช้พระราชทรัพย์จำนวนมหาศาลจากสินสอดทองหมั้นหมด พระราชินีแอนน์โปรดการเต้นรำและงานเลี้ยงต่างๆ ซึ่งมักจะทำความไม่ค่อยพอใจให้แก่กลุ่มเพรสไบทีเรียน (Presbyterian) ในสกอตแลนด์เท่าใดนัก แต่ทรงพบว่าเป็นสิ่งที่ยอมรับกันในวงจาโคเบียนในลอนดอน และทรงใช้ในการสร้างบรรยากาศอันเต็มไปด้วยวัฒนธรรมในราชสำนัก พระองค์ทรงมีความสนพระทัยในการละครเป็นอย่างยิ่งและทรงเป็นเจ้าภาพงานละครสวมหน้ากาก (Masque) ซึ่งเป็นงานใหญ่โตประจำปีแทบทุกปี เมื่อเซอร์วอลเตอร์ โคพได้รับคำสั่งจากโรเบิร์ต เซซิลให้เลือกบทละครสำหรับพระราชินีเนื่องในพระราชวโรกาสของการมาเยือนของพระอนุชาดยุกอุลริชแห่งฮ็อลชไตน์ วอลเตอร์ โคพก็บันทึกว่า “เบอร์เบจกลับมาบอกว่าไม่มีบทละครใหม่สำหรับพระราชินีและมีบทละครเก่าที่นำมาฟื้นฟูชื่อ “Love's Labour's Lost” ที่มีทั้งปฏิภาณและไหวพริบที่เบอร์เบจกล่าวว่าจะทำให้ทรงพอพระทัยเป็นอันมาก” งานละครสวมหน้ากากของพระราชินีแอนน์เป็นงานที่หรูหราน่าดูทั้งทางด้านฉากและการเต้นรำอย่างที่ไม่เคยทำกันมาก่อน ที่ผู้เข้าร่วมมีทั้งราชทูตต่างประเทศและบุคคลสำคัญๆ ที่แสดงให้เห็นถึงความสำคัญของอังกฤษในยุโรป ซอร์ซิ จุยติเนียนราชทูตเวนิสบันทึกถึงงานเมื่อคริสต์มาสปี ค.ศ. 1604 ว่า “ในความคิดเห็นของทุกคนไม่มีราชสำนักใดที่สามารถจัดงานละครสวมหน้ากากที่หรูหราโอ่อ่าได้เท่านี้”
งานละครสวมหน้ากากของพระราชินีแอนน์ในยี่สิบปีแรกของคริสต์ศตวรรษที่ 17 เป็นงานที่เปิดโอกาสให้นักแสดงสตรีเข้าร่วมเป็นครั้งแรก ซึ่งทำให้มีความสำคัญต่อประวัติศาสตร์ของนักแสดงสตรี บางครั้งพระราชินีแอนน์ก็จะทรงร่วมแสดงกับสตรีในละครด้วยพระองค์เอง และบางครั้งระหว่างการแสดงก็จะทรงถูกกระทบกระเทียบจากผู้ชมบางคน เช่นในละคร “The Vision of the Twelve Goddesses” เมื่อทรงแสดงเป็นอธีนา โดยทรงทูนิคที่ผู้ชมบางคนติว่าฉลองพระองค์สั้นเกินไป และในละครเรื่อง “The Masque of Blackness” ในปี ค.ศ. 1605 เมื่อพระราชินีแอนน์ทรงร่วมแสดงเมื่อทรงครรภ์ได้หกเดือน หรือเมื่อทรงก่อความอื้อฉาวเมื่อพระองค์และนักแสดงสตรีทาสีตนเองในการแสดงเป็นคนผิวดำแทนที่จะใช้หน้ากากตามธรรมเนียม นักเขียนจดหมายดัดลีย์ คาร์ลตันรายงานว่าหลังจากการแสดงแล้วพระราชินีแอนน์ทรงเต้นรำกับราชทูตสเปนผู้จำใจต้องจูบพระหัตถ์ “แม้จะกลัวว่าสีจะติดปากจากพระหัตถ์” ในการสร้างงานละครสวมหน้ากากแต่ละครั้งพระราชินีแอนน์ก็ทรงจ้างศิลปินคนสำคัญๆ ในยุคนั้นในการออกแบบและสร้างฉากที่รวมทั้ง เบ็น จอนสัน และอินิโก โจนส์
อินิโก โจนส์ผู้เป็นสถาปนิกผู้มีพรสวรรค์ผู้มีความเข้าใจอย่างลึกซึ้งในรสนิยมล่าสุดของยุโรปเป็นผู้ออกแบบตำหนักพระราชินีที่กรีนิชสำหรับพระองค์ ซึ่งเป็นสถาปัตยกรรมพาเลเดียน ที่แท้จริงชิ้นแรกที่สร้างในอังกฤษ และนักประดิษฐ์ชาวดัทช์ซาโลมอน เดอ คอสเป็นผู้ออกแบบสวนที่กรีนิชและคฤหาสน์ซัมเมอร์เซ็ท นอกจากนั้นพระราชินีแอนน์ก็ยังโปรดดนตรีและทรงอุปถัมภ์นักเล่นลูทและคีตกวีจอห์น เดาว์แลนด์ ผู้ก่อนหน้านั้นเป็นข้าราชสำนักในพระอนุชาของพระองค์ในเดนมาร์ก และทรงอุปถัมภ์นักดนตรีฝรั่งเศสอีกหลายคน
นอกจากนั้นพระราชินีแอนน์ก็ยังทรงจ้างศิลปินเช่นพอล ฟอน ซอมเมอร์ที่ 1, ไอแซ็ค โอลิเวอร์ และ แดนเนียล ไมเต็นส์ ผู้มามีอิทธิพลต่อรสนิยมของทัศนศิลป์ในอังกฤษต่อมา ภายใต้พระราชินีแอนน์งานสะสมก็เริ่มเพิ่มมากขึ้น นโยบายที่ทำต่อมาโดยพระราชโอรสพระเจ้าชาร์ลส์ นักประวัติศาสตร์แอเลน สจวตเสนอว่าลักษณะต่างๆ ที่เป็นเอกลักษณ์ของสมัยจาโคเบียนมาจากพระราชินีแอนน์มากกว่าที่จะมาจากพระเจ้าเจมส์ผู้มักจะ “บรรทมขณะที่ละครที่สำคัญๆ ที่สุดของอังกฤษกำลังแสดงอยู่”
ในปลายปี ค.ศ. 1617 การประชวรของพระราชินีก็ยิ่งถี่ขึ้นจนไม่ทรงสามารถปฏิบัติกิจอันใดได้ ในเดือนมกราคมปี ค.ศ. 1619 นายแพทย์ประจำพระองค์ทีโอดอร์เดอเมเยิร์นถวายคำแนะนำแก่พระราชินีแอนน์ให้ทรงเลื่อยไม้เพื่อช่วยทำให้เลือดลมดีขึ้น แต่การออกพระกำลังกลับทำไห้ประชวรหนักยิ่งขึ้น พระเจ้าเจมส์เสด็จไปเยี่ยมพระราชินีแอนน์เพียงสามครั้งเมื่อประชวรครั้งสุดท้าย เจ้าชายชาร์ลส์พระราชโอรสมักจะบรรทมในห้องติดกับห้องพระมารดาที่พระราชวังแฮมพ์ตัน และประทับข้างพระแท่นในชั่วโมงสุดท้ายของพระชนม์ชีพของแอนน์เมื่อทรงสูญเสียพระเนตร อันนา รูสผู้เดินทางมากับพระราชินีแอนน์จากเดนมาร์กใน ค.ศ. 1590 ก็เป็นอีกผู้หนึ่งที่อยู่กับพระองค์จนวาระสุดท้าย พระราชินีแอนน์เสด็จสวรรคตเมื่อพระชนมายุได้ 44 พรรษาเมื่อวันที่ 2 มีนาคม ค.ศ. 1619 ด้วยพระอาการบวมน้ำ (dropsy)
แม้ว่าจะไม่ทรงสนพระทัยในตัวพระราชินีแอนน์ในระยะหลังแต่การสวรรคตของพระองค์ก็อดที่จะสร้างความสะเทือนพระทัยให้กับพระเจ้าเจมส์ไม่ได้ พระองค์มิได้ทรงไปเยี่ยมแอนน์ก่อนหน้าที่จะสวรรคตและมิได้ทรงร่วมในพระราชพิธีศพเพราะพระองค์เองก็ทรงล้มประชวรด้วยอาการที่นายแพทย์ทีโอดอร์เดอเมเยิร์นบรรยายว่า “เป็นลม, ถอนหายใจ, มีความรู้สึกสิ้นหวัง, มีความรู้สึกเศร้า...”. จากการตรวจพระบรมศพพบว่าพระราชินีแอนน์ “พระอวัยวะภายในเสียหมดแล้ว, โดยเฉพาะพระยกนะ(ตับ)” หลังจากที่ทิ้งพระบรมศพไว้เป็นระยะเวลานาน พระองค์ก็ได้รับการบรรจุในชาเปลพระแม่มารีในพระเจ้าเฮนรีที่ 7 ภายในแอบบีเวสต์มินสเตอร์ เมื่อวันที่ 13 พฤษภาคม ค.ศ. 1619
แอนแห่งเดนมาร์กทรงให้กำเนิดพระโอรส-ธิดาจำนวนทั้งสิ้น 7 พระองค์ผู้ซึ่งมีพระชนม์พ้นวัยเด็ก ซึ่งมีสี่พระองค์ซึ่งสิ้นพระชนม์ในวัยทารกหรือในวัยเด็กตอนต้น; นอกจากนี้พระนางยังทรงตกพระโลหิตพระโอรส-ธิดาถึงสามครั้ง พระโอรสพระองค์ที่สองเป็นพระมหากษัตริย์สืบต่อจากสมเด็จพระเจ้าเจมส์ คือ สมเด็จพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 1 พระธิดา เอลิซาเบธ ทรงเป็นอัยยิกาในสมเด็จพระเจ้าจอร์จที่ 1 แห่งบริเตนใหญ่
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเขจรจิรประดิษฐ
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเขจรจิรประดิษฐ (23 กรกฎาคม พ.ศ. 2431 – 7 ตุลาคม พ.ศ. 2431) เป็นพระราชโอรสพระองค์ที่ 58 ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาแส
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเขจรจิรประดิษฐ เป็นพระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาแส (ธิดาพระยาอัพภันตริกามาตย์ (ดิศ โรจนดิศ)) เมื่อวันจันทร์ เดือน 8 อุตราษาฒ ขึ้น 15 ค่ำ ปีชวด สัมฤทธิศก จ.ศ. 1250 ตรงกับวันที่ 23 กรกฎาคม พ.ศ. 2431 พระองค์ได้รับพระราชทานพระนามและสมโภชเดือนในวันที่ 24 กรกฎาคม พ.ศ. 2431 สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ สยามมกุฎราชกุมารทรงบันทึกไว้ในจดหมายเหตุรายวันของพระองค์ว่า
"วันพฤหัสบดีที่ ๒๔ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๔๓๑... กลับมาเกือบทุ่ม แล้วตามเสด็จไปสมโภชลูกแม่แส ชื่อเขจรจิรประดิษฐ กลับตำหนักเล่นต่อกับป้าโสม นอนห้าทุ่ม"
พระองค์มีพระโสทรขนิษฐา 2 พระองค์ คือ
พระเจ้าลูกยาเธอ พระองค์เจ้าเขจรจิรประดิษฐ สิ้นพระชนม์เมื่อวันอาทิตย์ เดือน 11 ขึ้น 2 ค่ำ ปีชวด สัมฤทธิศก จ.ศ. 1250 ตรงกับวันที่ 7 ตุลาคม พ.ศ. 2431 สิริพระชันษา 3 เดือน พระสรีรางคารบรรจุไว้ที่อนุสาววรีย์เจ้าจอมมารดาแส สุสานหลวง วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร
เจ้าคุณจอมมารดาเอม ในพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว
เจ้าคุณจอมมารดาเอม เป็นบาทบริจาริกาในพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว ตั้งแต่ครั้งดำรงพระยศเป็นเจ้าฟ้าน้อย ตามประวัติที่เล่าสืบกันมา ครั้งที่เจ้าฟ้าน้อยเสด็จผนวชตามพระราชประเพณีและจำพรรษาอยู่วัดระฆัง โปรดที่จะพายเรือออกบิณฑบาตโดยเรือพระที่นั่งลำเล็ก เข้าคลองบางกอกน้อย ซึ่งมีบ้านขุนนางคหบดีท่านหนึ่งตั้งโต๊ะใส่บาตรพระอยู่หน้าท่าน้ำเป็นประจำ และปรากฏบุตรีของเจ้าของบ้านเป็นผู้ลงมาตักบาตรเองเสมอ ๆ วันหนึ่งขณะที่เธอกำลังตักข้าวใส่บาตรพระภิกษุหนุ่มรูปงาม ท่าทางดูจะมิใช่สามัญชนทั่วไป พระภิกษุองค์นั้นก็ปิดฝาบาตรงับมือเธอโดยเจตนา เธอตกใจปล่อยมือจับทัพพีจนตกน้ำ แล้วรีบวิ่งหนีขึ้นเรือนไป ส่วนพระภิกษุหนุ่มดูจะพึงใจมาก บ่ายวันนั้นได้มีขบวนเชิญเครื่องทำขวัญและทัพพีอันใหม่มายังบ้านนั้น เจ้าสัวบุญมีเจ้าของบ้านเห็นวัสดุและลวดลายของทัพพีก็ทราบได้ทันทีว่าเจ้าของทัพพีเป็นใคร จึงเฝ้าถนอมรักษาบุตรีของตนไว้อย่างดีและมิให้ลงไปใส่บาตรพระอีก
ครั้นพระภิกษุเจ้าฟ้าน้อยลาผนวชแล้ว ทรงสู่ขอบุตรีของเจ้าสัวบุญมีนั้นไปเป็นหม่อมห้าม ชื่อแต่แรกว่าหม่อมเอม และได้เป็นเจ้าจอมมารดาเอมเมื่อพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติและทรงสถาปนาสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าจุฑามณี กรมขุนอิศเรศรังสรรค์ ให้ดำรงพระอิสสริยยศเสมอกษัตริย์ เฉลิมพระนามว่าพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งเป็นผู้เจียมพระองค์อย่างยิ่ง ระมัดระวังที่จะไม่ตีพระองค์เสมอสมเด็จพระเชษฐา โดยเฉพาะมิได้ทรงสถาปนาเจ้าจอมคนใดขึ้นเป็นพระชายา เช่นเดียวกับพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่ทรงมีพระราชประสงค์มิให้พระราชโอรสและพระราชธิดามีพระฐานันดรศักดิ์เกินชั้นพระองค์เจ้า ดังนั้นเจ้าจอมมารดาเอมจึงเพียงแต่ได้เลื่อนเป็นเจ้าคุณจอมมารดาในรัชกาลต่อมา เมื่อพระราชโอรสพระองค์ใหญ่ได้ขึ้นเป็นกรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ อุปราชวังหน้า โดยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯให้ขนานนามท่านอย่างเป็นทางการว่า “เจ้าคุณพระชนนี“ คนทั่วไปยังคงเรียกว่าเจ้าคุณจอมมารดาเอม
เจ้าคุณจอมมารดาเอมมีพระราชโอรสและพระราชธิดารวม 5 พระองค์คือ
บรรพบุรุษของเจ้าคุณจอมมารดาเอมนั้น มีประวัติว่า เป็นนายสำเภาจีนแซ่อ๋อง ชื่ออ๋องเฮงฉ่วนเข้ามาพึ่งพระบรมโพธิสมภารตั้งแต่รับสมัยสมเด็จพระสรรเพชญ์ที่ 9 แห่งอาณาจักรอยุธยา ได้รับราชการมีความดีความชอบหลายครั้ง จนถึงรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ พระเจ้าแผ่นดินพระองค์ต่อมาได้โปรดเกล้าฯให้เป็น เจ้าพระยาพระคลัง คนทั่วไปจะเรียกว่าเจ้าพระยาพระคลังจีน ตั้งบ้านเรือนอยู่บ้านถนนตาล หลังวัดพนัญเชิง มีภรรยาและบุตรธิดาหลายคน คนหนึ่งชื่อเจ้าสัวอ๋องไซ ยังคงสืบต่อทำการเดินเรือสำเภาค้าขายระหว่างเมืองไทยกับเมืองจีน ก่อนกรุงแตกได้คุมขบวนเรือข้าว 32 ลำ ตั้งใจว่าจะไปขายที่กำปงโสมเมืองเขมรเพราะได้ข่าวว่าปีนั้นเกิดทุพภิกขภัยรุนแรง ขณะจอดเทียบท่าเมืองตราดได้ข่าวว่า ในเขมรเกิดการจลาจลบ้านเมืองไม่ปลอดภัยทั้งทางบกและทางทะเล และกรุงศรีอยุธยาเองถูกพม่าข้าศึกมาล้อมไว้ตั้งแต่ตนออกเดินทางมาแล้ว จึงถอนเรือกลับมาดูเหตุการณ์อยู่ที่จันทบุรี จังหวะเวลาเดียวกับที่สมเด็จพระเจ้าตากสินทรงนำกองกำลังเข้าตีเมืองจันทบุรีได้สำเร็จ เจ้าสัวอ๋องไซได้ข่าวดังนั้นจึงนำเรือเข้าเทียบท่าถวายข้าวทั้งสิ้นให้พระเจ้าตาก ซึ่งทรงใช้เป็นยุทธปัจจัยในการรวบรวมผู้คนขึ้นจนเป็นกองทัพ สามารถกอบกู้เอกราชของชาติไทยได้ในที่สุด เจ้าสัวอ๋องไซมีความดีความชอบมาก จึงโปรดเกล้าฯให้เป็นที่พระยารัตนราชเศรษฐี รับราชการว่าที่กรมท่าซ้ายและเป็นเจ้าท่าเปิดระวางเรือสำเภาที่เข้าเทียบท่ากรุงธนบุรีทุกลำแต่ผู้เดียว กับทั้งได้พระราชทานที่ดินตำบลหนึ่งใกล้วัดสามเพ็ง(วัดปทุมคงคา) ให้สร้างบ้านเรือนอยู่เป็นหมู่ใหญ่ในบริเวณนั้น ซึ่งภายหลังต่อมาได้กลายเป็นศาลเจ้าปุนเถ้ากงไปในทุกวันนี้
บุตรหลานของพระยารัตนราชเศรษฐี(อ๋องไซ)สามารถปักหลักค้าขายในกรุงธนบุรีและบางกอกสืบต่อกันอย่างมั่นคง บุตรคนหนึ่งชื่อเจ้าสัวบุญมาก มีบุตรคนหนึ่งชื่อเจ้าสัวบุญมี ผู้เป็นบิดาท่านเจ้าคุณจอมมารดาเอม
เจ้าคุณจอมมารดาเอมเป็นต้นราชสกุลฝ่ายหญิง โดยชั้นพระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว มี 1 ราชสกุลคือ ราชสกุลนวรัตน และชั้นพระราชนัดดา ในกรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ มี 9 ราชสกุลคือ ราชสกุลวิไลยวงศ์ ราชสกุลกาญจนะวิชัย ราชสกุลสุทัศนีย์ ราชสกุลวรวุฒิ ราชสกุลรุจวิชัย ราชสกุลวิบูลยพรรณ ราชสกุลรัชนี และราชสกุลวิสุทธิ
สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าวิจิตรจิรประภา อดุลยาดิเรกรัตน ขัตติยราชกุมารี
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโกมลเสาวมาล
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโกมลเสาวมาล หรือ พระองค์เจ้าโกมลเสาวมาลย์ (19 กันยายน พ.ศ. 2430 — 19 เมษายน พ.ศ. 2433) พระราชธิดาพระองค์ที่ 55 ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาวง
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโกมลเสาวมาล ประสูติเมื่อวันที่ 19 กันยายน พ.ศ. 2430 เป็นพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาวง พระองค์ทรงได้รับพระราชทานพระนามและสมโภชน์เดือนในวันพฤหัสบดีที่ 20 ตุลาคม พ.ศ. 2430 โดยในเวลาเช้าได้ทรงเลี้ยงพระ และทรงเครื่องไว้พระเกษา เวลาเย็นทรงตั้งบายศรีทองเงินสมโภชตามธรรมเนียม พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระราชทานพระนามว่า "พระเจ้าลูกเธอ พระองค์เจ้าหญิงโกมลเสาวมาล"
สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ สยามมกุฎราชกุมารทรงบันทึกไว้ในจดหมายเหตุรายวันของพระองค์ว่า
"...วันพฤหัสบดีที่ ๒๐ ตุลาคม พ.ศ. ๒๔๓๐... ค่ำเราได้เชิญหีบพระมหาสังข์ตามเสด็จลงไปสมโภชน์เดือนลูกแม่วงประทานพระนามว่าพระองค์เจ้าหญิงโกมลเสาวมาล เสด็จขึ้น เรากลับมาเรือน..."
ต่อมาในวันที่ 25 มีนาคม พ.ศ. 2433 พระองค์เริ่มประชวร เดิมคณะแพทย์หลวงวินิจฉัยว่าเป็นโรคหัด ภายหลังจึงเปลี่ยนเป็นโรคซาง มีพระอาการซึมและหอบ จนกระทั่งวันที่ 16 เมษายน ประชวรหนักและมีพระอาการอ่อนเพลีย จนสิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 19 เมษายน พ.ศ. 2433 พระชันษา 3 ปี เวลาบ่าย 4 โมง พระบรมวงศานุวงศ์ได้ไปสรงน้ำพระศพ เจ้าพนักงานทรงเครื่อง เชิญลงในพระลอง แห่ออกมาทางประตูพรหมศรีสวัสดิ เชิญไปประดิษฐาน ณ หอธรรมสังเวช พระศพทรงกระโกศมณฑป สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจาตุรนต์รัศมี กรมพระจักรพรรดิพงษ์เสด็จทอดผ้าไตร 30 ไตร ผ้าขาว 60 พับ หม่อมเจ้าพระพิริยสถาพรพรต และพระราชาคณะสดัปกรณ์ตามธรรมเนียม วันที่ 5 มิถุนายน สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าสมมติวงศ์วโรทัย กรมขุนศรีธรรมราชธำรงฤทธิ์เสด็จไปในการพระราชกุศล 50 วัน
พระราชทานเพลิงพระศพ ณ พระเมรุ วัดสระเกศราชวรมหาวิหาร เมื่อวันที่ 18 ตุลาคม พ.ศ. 2433 พระสรีรังคารของพระองค์ถูกบรรจุในอนุสาวรีย์พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโกมลเสาวมาล ในสุสานหลวง วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประไพพรรณพิลาส
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประไพพรรณพิลาส ประสูติวันที่ 13 สิงหาคม พ.ศ. 2428 เป็นพระราชธิดาพระองค์ที่ 57 ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และเจ้าจอมมารดาพร้อม ธิดาในพระยาพิษณุโลกาธิบดี (บัว) เป็นพระกนิษฐาแฝดของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประภาพรรณพิไลย สิ้นพระชนม์วันที่ 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2429 พระชันษา 1 ปี 3 เดือน
พระองค์เจ้าประภาพรรณพิไลย และพระองค์เจ้าประไพพรรณพิลาส เป็นพระราชธิดาแฝดคู่เดียวในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว คู่ที่สี่และเป็นคู่ล่าสุดในพระบรมราชวงศ์จักรี ก่อนหน้าพระองค์ มีเจ้านายแฝดเพียงสามคู่ที่มีพระประสูติกาลก่อนหน้า คือ
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดปรานพระราชธิดาแฝด และโปรดเกล้าฯ ให้พี่เลี้ยงเชิญตามเสด็จด้วยอยู่เสมอ จนกระทั่งพระองค์เจ้าประไพพรรณพิลาสทรงเริ่มประชวรเมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2429 และสิ้นพระชนม์ในสองวันถัดมา พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงทุกข์โทมนัสจนถึงกับมิได้เสด็จออกราชการตามปกติ โปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ กรมพระภาณุพันธุวงศ์วรเดช ทรงเป็นแม่กองสร้างพระเมรุเป็นการเฉพาะ ที่สุสานหลวงวัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร เรียกว่า "พระเมรุบรรพต" พระราชทานเพลิงพระศพเมื่อวันที่ 29 ธันวาคม พ.ศ. 2429
พระอัฐิของพระองค์เจ้าประไพพรรณพิลาส บรรจุอยู่ ณ วัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราชวรวิหาร มีแผ่นศิลาจารึกภุชงคประยาตฉันท์ และโคลงสี่สุภาพ พระนิพนธ์โดยพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงพิชิตปรีชากร
ภาษาอาหรับฆูเซสถาน
ภาษาอาหรับฆูเซสถาน เป็นสำเนียงภาษาอาหรับเมโสโปเตเมียที่พูดโดยชาวอาหรับเชื้อสายอิหร่านในจังหวัดฆูเซสถาน ประเทศอิหร่าน ถึงแม้ว่าจะเป็นภาษาอาหรับสำเนียงเมโสโปเตเมียใต้ แต่มีความคล้ายคลึงกับภาษาอาหรับอ่าวในประเทศคูเวต เนื่องจากมีประวัติการติดต่อกับภาษาเปอร์เซียมาอย่างยาวนาน ทำให้มีการเปลี่ยนแปลงภาษาบางส่วน
มีการใช้งานภาษาอาหรับฆูเซสถานเฉพาะในระดับไม่ทางการเท่านั้น โดยไม่มีการสอนสำเนียงนี้ในโรงเรียน หรือแม้แต่ในคอร์สเสริม ถึงแม้ว่าจะมีการสอนภาษาอาหรับมาตรฐานสมัยใหม่ในระดับพื้นฐานสำหรับจุดประสงค์ทางศาสนาก็ตาม ผู้พูดภาษาอาหรับฆูเซสถานเกือบทั้งหมดสามารถพูดได้ทั้งภาษาาอาหรับและเปอร์เซีย ผู้พูดภาษาอาหรับฆูเซสถานกำลังเปลี่ยนไปพูดภาษาเปอร์เซียอย่างเดียว โดย Bahrani กับ Gavami รายงานใน "Journal of the International Phonetic Association" ไว้ว่า ถ้าการเปลี่ยนผ่านภาษายังคงมีอยู่ในรุ่นต่อไป ในอนาคตสำเนียงนี้ก็จะเกือบสูญหายถาวร
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประภาพรรณพิไลย
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประภาพรรณพิไลย (13 สิงหาคม พ.ศ. 2428 - 8 กันยายน พ.ศ. 2491) เป็นพระราชธิดาพระองค์ที่ 56 ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาพร้อม
พระองค์เจ้าประภาพรรณพิไลย เป็นพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาพร้อม ธิดาของพระยาพิษณุโลกาธิบดี (บัว) เมื่อวันที่ 13 สิงหาคม พ.ศ. 2428 เป็นพระราชธิดาแฝดคู่กับพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประไพพรรณพิลาส โดยพระองค์เป็นพระเชษฐภคินี และเป็นพระราชธิดาแฝดคู่เดียวในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นคู่ที่สี่และคู่ล่าสุดในราชวงศ์จักรี ซึ่งก่อนหน้านั้นมีพระราชวงศ์แฝดสามคู่ ได้แก่
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดปรานพระราชธิดาแฝด และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระพี่เลี้ยงเชิญตามเสด็จด้วยอยู่เสมอ จนกระทั่งพระองค์เจ้าประไพพรรณพิลาส พระขนิษฐาแฝดประชวร และสิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2429 สิริพระชันษา 1 ปี 3 เดือน
หลังจากเจ้าจอมมารดาพร้อม ถึงแก่อนิจกรรม สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้าทรงทูลขอพระราชทาน พระเจ้าลูกเธอ พระองค์เจ้าประภาพรรณพิไลย มาอภิบาลเป็นพระราชธิดาบุญธรรม พร้อมกับ พระเจ้าลูกเธอ พระองค์เจ้าเยาวภาพงศ์สนิท พระเจ้าลูกยาเธอ พระองค์เจ้ารังสิตประยูรศักดิ์ และพระเจ้าลูกเธอ พระองค์เจ้าวาปีบุษบากร
พระองค์เจ้าประภาพรรณพิไลยสิ้นพระชนม์ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เมื่อวันที่ 8 กันยายน พ.ศ. 2491 สิริพระชันษา 63 ปี จัดพระราชพิธีพระราชทานเพลิงพระศพ ณ ท้องสนามหลวง เมื่อวันที่ 23 เมษายน พ.ศ. 2493 โดยใช้พระเมรุมาศองค์เดียวกับพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอรองค์อรรคยุพา
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอรองค์อรรคยุพา พระราชธิดาพระองค์ที่ 42 ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาโหมด
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอรองค์อรรคยุพาประสูติเมื่อวันศุกร์ที่ 27 ตุลาคม พ.ศ. 2424 เป็นพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาโหมด
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอรองค์อรรคยุพาสิ้นพระชนม์วันอังคารที่ 20 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2425 พระชันษา 4 เดือน พระสรีรังคารของพระองค์ถูกบรรจุในอนุสาวรีย์พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอรองค์อรรคยุพา ในสุสานหลวง วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร
ภาษาอาหรับยิวอิรัก
ภาษาอาหรับยิวอิรัก  เป็นสำเนียงของภาษาอาหรับที่ใช้พูดโดยชาวอิรักเชื้อสายยิวทั้งอาศัยและเคยอาศัยอยู่ในอิรัก มีการประมาณการว่ามีผู้พูดในอิสราเอล 100,000 ถึง 120,000 คน (ณ ค.ศ. 1994) และมีผู้พูดที่เป็นผู้สูงอายุที่ยังอาศัยอยู่ในประเทศอิรักประมาณ 100 ถึง 150 คน (ณ ค.ศ. 1992) รูปแบบของภาษานี้ที่เป็นที่รู้จักดีคือภาษาอาหรับยิวแบกแดด ซึ่งมีความแตกต่างกันในโมซูลและที่อื่น ๆ
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพิสมัยพิมลสัตย์
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพิสมัยพิมลสัตย์ (20 ธันวาคม พ.ศ. 2424 – 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2479) เป็นพระราชธิดาพระองค์ที่ 37 ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาเรือน (สกุลเดิม สุนทรศารทูล)
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพิสมัยพิมลสัตย์ ประสูติในปีมะเส็ง ร่วมสหชาติกับพระราชโอรสธิดาในรัชกาลที่ 5 ที่เป็นพระพี่น้องต่างพระมารดาจำนวน 4 พระองค์ มีพระนามเรียงตามพระชันษาดังนี้
ในสมัยรัชกาลที่ 6 เมื่อตำหนักต่าง ๆ ในวังสวนสุนันทาสร้างแล้วเสร็จในปี พ.ศ. 2462 พระองค์ได้เสด็จมาประทับที่วังสวนสุนันทา ตัวตำหนักอยู่ระหว่างตำหนักพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุฑารัตนราชกุมารีกับตำหนักพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองศ์เจ้าศศิพงศ์ประไพ พระองค์โปรดประทับในพระบรมมหาราชวัง จะเสด็จไปประทับในวังสวนสุนันทาเป็นครั้งคราว เมื่อมีพระประสงค์จะไปเยี่ยมเยียนพระเชษฐภคินีหรือพระชนิษฐภคินีที่ประทับอยู่ในวังสวนสุนันทาเท่านั้น
ในปี พ.ศ. 2472 พระองค์เจ้าพิสมัยพิมลสัตย์พร้อมด้วยเจ้านายทั้ง 3 พระองค์ที่ประสูติในปีมะเส็ง พ.ศ. 2424 ได้ร่วมกันจัดงานใหญ่ขึ้นที่วังบางขุนพรหม และร่วมกันบริจาคทรัพย์ส่วนพระองค์สมทบกับเงินบริจาคของพระญาติ มิตรสหาย และผู้ที่มาร่วมงาน บริจาคให้เป็นทุนเริ่มแรกของสภากาชาดสยาม และก่อสร้างตึก 4 มะเส็ง ซึ่งจะใช้เป็นสถานที่สำหรับเลี้ยงงูพิษ ปลามีพิษ สัตว์และแมลงมีพิษต่าง ๆ ณ สถานเสาวภา สภากาชาดไทย
ภายหลังการปฏิวัติสยาม พ.ศ. 2475 พระองค์เจ้าพิสมัยพิมลสัตย์ได้เสด็จไปประทับที่สวนนอก ระหว่างคลองสามเสนและถนนสุโขทัยพร้อมด้วยเจ้าจอมมารดาเรือน พระมารดา และต่อมาทรงย้ายไปประทับที่วังริมถนนวิทยุ
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพิสมัยพิมลสัตย์ สิ้นพระชนม์ในสมัยรัชกาลที่ 8 เมื่อวันที่ 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2479 สิริพระชันษา 54 ปี บำเพ็ญพระราชกุศล 7 วัน ที่หอนิเพธพิทยา ในพระบรมมหาราชวัง โดยคณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ เมื่อวันที่ 12 และ 13 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2479 พระราชทานเพลิงพระศพ ณ วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร เมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2481 โดยประธานคณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุฑารัตนราชกุมารี
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุฑารัตนราชกุมารี (17 ธันวาคม พ.ศ. 2415 – 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2473) เป็นพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดามรกฎ ในรัชกาลที่ 5
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุฑารัตนราชกุมารี เป็นพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดามรกฎ ในรัชกาลที่ 5 เมื่อวันที่ 17 ธันวาคม พ.ศ. 2415
พระปรีชาสามารถในด้านหนึ่งของพระองค์ คือ ทรงเชี่ยวชาญในทางกวีนิพนธ์ เช่น ทรงร้อยเรียงนิราศหัวหินที่งดงามทั้งวรรณศิลป์และมีความไพเราะจับใจยิ่งนัก ภายหลังได้โปรดให้มีการจัดพิมพ์ลงในหนังสืองานพระศพของพระองค์ ซึ่งเป็นที่ยกย่องในแวดวงวรรณกรรม หลังจากตำหนักต่าง ๆ ได้สร้างแล้วเสร็จ ได้ย้ายที่ประทับมาประทับที่ตำหนักภายในสวนสุนันทา พระราชวังดุสิต ในตอนกลางรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ปัจจุบัน ตำหนักยังคงสภาพเดิมและใช้เป็นอาคารของภาควิชาดนตรี คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุฑารัตนราชกุมารี ประชวรพระโรคพระอันตะ (ลำไส้ใหญ่) และพระวักกะ (ไต) สิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2473 สิริพระชันษา 57 ปี พระราชทานเพลิงพระศพเมื่อวันที่ 20 มีนาคม พ.ศ. 2476 ณ พระเมรุ วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร
ภาษาอาหรับยิวเยเมน
ภาษาอาหรับยิวเยเมน (Judeo-Yemeni Arabic) เป็นสำเนียงของภาษาอาหรับที่ใช้พูดโดยชาวยิวที่อยู่ในเยเมน 98% ของผู้พูดปัจจุบันอยู่ในประเทศอิสราเอล ภาษานี้มีความแตกต่างจากภาษาอาหรับสำเนียงอื่นๆในเยเมนที่ใช้โดยคนกลุ่มอื่นที่ไม่ใช่ชาวยิว แบ่งย่อยได้อีกสามสำเนียงคือ ซานอา อาเดน และฮับบัน
พระองค์เจ้าประไพพรรณพิลาส
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเขจรจิรประดิษฐ์
พระองค์เจ้าอนุสรสิริประสาธน์
พรรคแรงงานเคอร์ดิสถาน
พรรคแรงงานเคอร์ดิสถาน (; ; , หรือ KADEK , Kongra-Gel และ KCK) ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2517 เป็นกลุ่มนิยมลัทธิมาร์ก สมาชิกในยุคก่อตั้งส่วนใหญ่เป็นชาวเคิร์ดในตุรกี เป้าหมายหลักคือต้องการตั้งรัฐเคอร์ดิสถานที่เป็นเอกราช โดยการแยกดินแดนทางตะวันออกเฉียงใต้ของตุรกีที่มีชาวเคิร์ดอยู่หนาแน่น ตั้งแต่ พ.ศ. 2533 ทางพรรคได้ใช้การก่อการร้ายในการต่อสู้กับรัฐบาลตุรกี ต่อมา ต้นปี พ.ศ. 2542 อับดุลลอหฺ โอคาแลน ประธานกลุ่มถูกรัฐบาลตุรกีจับตัวได้ และในเดือนสิงหาคม โอคาแลนออกมาเรียกร้องให้พรรคหยุดใช้ความรุนแรง และเรียกร้องให้มีการจัดการเจรจากับรัฐบาลตุรกี
ส่วนใหญ่เป็นการโจมตีเจ้าที่ของรัฐบาลตุรกี และเริ่มลอบวางระเบิดตามสถานที่ท่องเที่ยวและโรงแรมตั้งแต่ พ.ศ. 2533
มีประมาณ 4,000 – 5,000 คน ส่วนใหญ่อยู่ในภาคเหนือของอิรักและในตุรกี แต่จะเน้นการโจมตีในตุรกีเป็นหลัก
คาดว่าได้รับความช่วยเหลือจากซีเรีย อิรัก และอิหร่าน แต่รัฐบาลซีเรียได้ออกมาประกาศสนับสนุนการต่อต้านการรุกรานชาวเคิร์ดของตุรกีและรับประกันจะไม่สนับสนุนพรรคแรงงานเคอร์ดิสถาน
กองทัพแห่งโมฮัมเหม็ด
กองทัพแห่งโมฮัมเหม็ด (;) เป็นขบวนการก่อการร้ายในประเทศปากีสถาน ก่อตั้งโดยมาสูด อัซฮาร์ ซึ่งถูกปล่อยตัวจากคุกในอินเดียเมื่อ พ.ศ. 2543 เพื่อแลกเปลี่ยนกับตัวประกัน 155 คนที่ถูกจี้จากสายการบินแอร์อินเดีย จุดประสงค์ของกลุ่มคือต้องการรวมกัษมีระทั้งหมดไว้กับปากีสถาน
กลุ่มนี้ออกมาอ้างความรับผิดชอบต่อการโจมตีอาคารรัฐสภาในเมืองศรีนครเมื่อ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2544 มีผู้เสียชีวิต 31 คนรัฐบาลอินเดียเชื่อว่ากลุ่มนี้อยู่เบื้องหลังการวางระเบิดอาคารรัฐสภา ประเทศอินเดียเมื่อ 13 ตุลาคม พ.ศ. 2544 ที่มีผู้เสียชีวิต 18 คน
สมาชิกติดอาวุธของขบวนการมีราว 100 คน อยู่ในอะซัด กัษมีระของปากีสถาน กัษมีระและโคดาในอินเดีย ฐานที่มั่นอยู่ที่เปชาวาร์และมูซาฟฟาราบาด แต่จะออกก่อการร้ายในกัษมีระของอินเดีย สมาชิกส่วนใหญ่เป็นชาวปากีสถานในกัษมีระ บางส่วนเป็นชาวอาหรับและชาวอัฟกัน
กลุ่มนี้ได้รับความช่วยเหลือจากกลุ่มมุญาฮิดีน มีความผูกพันกับกลุ่มตาลีบันและมุญาฮิดีนในอัฟกานิสถาน อาจจะได้ความช่วยเหลือจากอัลกออิดะห์ด้วย
อาปูร์ตูเกซา
อาปูร์ตูเกซา  เป็นชื่อของเพลงชาติแห่งสาธารณรัฐโปรตุเกส ประพันธ์บทร้องโดยเองรีกี ลอปิช ดี เมงดงซา (Henrique Lopes de Mendonça) ทำนองโดยอัลเฟรดู ไกล์ (Alfredo Keil) เริ่มใช้ในฐานะเพลงประจำกลุ่มการเมืองนิยมสาธารณรัฐในโปรตุเกส และนับเป็นเพลงชาติของสาธารณรัฐโปรตุเกสมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2454 แทนที่เพลง "อูอีนูดาการ์ตา"  อันเป็นเพลงชาติเพลงสุดท้ายของราชอาณาจักรโปรตุเกสสมัยราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญในโปรตุเกส
เนื้อร้องของเพลงอาปูร์ตูเกซา ใช้เนื้อร้องบทแรกจากบทกวีชื่อเดียวกันของเมงดงซา ตามด้วยท่อนแยกหรือบทร้องรับประสานเสียง สำหรับบทที่สองและบทที่สามจากบทกวีของเมงดงซานั้นไม่ได้รวมไว้ในเนื้อสำหรับใช้เป็นเพลงชาติด้วย
ในวรรคที่ห้าของบทร้องประสานเสียงซึ่งมีความว่า "Contra os canhões marchar, marchar" (ประจัญหน้าปืนใหญ่ บุกเข้าไป บุกเข้าไป !) ในบทกวีเดิมใช้ว่า "Contra os bretões marchar, marchar" (ประจัญหน้าพวกบริเตน บุกเข้าไป บุกเข้าไป !) ซึ่งอ้างถึงความขัดแย้งระหว่างสหราชอาณาจักรกับโปรตุเกสในการครอบครองสิทธิในดินแดนแองโกลาและโมซัมบิก เอกสารเกี่ยวกับเรื่องนี้มีชื่อเรียกเฉพาะว่า แผนที่สีชมพู
เพลงชาติโปรตุเกส
กองทัพแห่งความชอบธรรม
กองทัพแห่งความชอบธรรม (, ลัชกาเรตัยบา, LeT; , ) เป็นองค์กรทหารอิสลามที่ปฏิบัติการในอินเดียและปากีสถาน ก่อตั้งโดย Hafiz Saeed, Abdullah Azzam และมุญาฮิดีนบางส่วน ซึ่งได้รับเงินทุนจากอุซามะฮ์ บิน ลาดินในช่วงสงครามโซเวียต–อัฟกานิสถาน
กลุ่มนี้เริ่มโจมตีชาวอินเดียในกัษมีระตั้งแต่ พ.ศ. 2536 โดยทางกลุ่มออกมาประกาศความรับผิดชอบในการโจมตีสนามบินเมืองศรีนครเมื่อ พ.ศ. 2544 และการโจมตีทหารอินเดียตามแนวชายแดน
กรมขุนพิจิตรเจษฎ์จันทร์
กรมพระเทพนารีรัตน์
รำไพศรีสอางค์ รพีพัฒน์
สมเด็จกรมพระกำแพงเพชรอัครโยธิน
จักรพรรดิซ่งไท่จู่
ซ่งไท่จู่ ตามสำเนียงมาตรฐาน หรือ ซ้องไทโจ๊ว ตามสำเนียงฮกเกี้ยน (; 21 มีนาคม ค.ศ. 927 – 14 พฤศจิกายน ค.ศ. 976) ชื่อตัวว่า จ้าว ควงอิ้น ตามสำเนียงมาตรฐาน หรือ เตียคังเอี๋ยน ตามสำเนียงฮกเกี้ยน  เป็นขุนศึกคนสำคัญของราชวงศ์โจวยุคหลัง (后周朝) แห่งจีนโบราณ ภายหลังบีบให้ไฉ จงซฺวิ่น (柴宗訓) จักรพรรดิราชวงศ์โจว สละราชบัลลังก์ให้แก่ตน จึงได้ก่อตั้งราชวงศ์ใหม่ คือ ราชวงศ์ซ่ง (宋朝) และขึ้นเป็นปฐมจักรพรรดิตั้งแต่ ค.ศ. 960 จนสิ้นชีวิตเมื่อ ค.ศ. 976
ขณะอยู่ในราชสมบัติ จ้าว ควงอิ้น ปราบปรามรัฐจิงหนาน (荆南), ฉู่ยุคหลัง (後蜀), ถังใต้ (南唐), และฮั่นใต้ (南漢) เป็นผลสำเร็จ จึงสามารถผนวกแผ่นดินเมืองจีน (中國本土) นำไปสู่การสิ้นสุดของยุคห้าวงศ์สิบรัฐ (五代十國) อันวุ่นวาย แต่เพื่อสร้างฐานอำนาจของตนให้แข็งแรง จ้าว ควงอิ้น ลดทอนอำนาจแม่ทัพนายกอง และหันไปพึ่งพาขุนนางพลเรือนในการบริหารราชกิจแทน เมื่อสิ้นเขาแล้ว น้องชายของเขา จ้าว ควงอี้ (趙匡義) ขึ้นสืบบัลลังก์ต่อในนาม ซ่งไท่จง (宋太宗)
หม่อมเจ้าหญิงรำไพศรีสอางค์ รพีพัฒน์
สบายดีหลวงพระบาง
สบายดี หลวงพระบาง
ในทางวิทยาการระบาด โรคระบาด (epidemic; มาจากรากศัพท์ภาษากรีก "epi-" หมายถึง บน, ระหว่าง "demos" หมายถึง ประชาชน) เป็นการจำแนกโรคอย่างหนึ่งซึ่งปรากฏกรณีใหม่ขึ้นในประชากรกลุ่มหนึ่งในระยะเวลาหนึ่ง ในอัตราที่สูงขึ้นมากกว่าที่คาดการณ์ไว้ โดยเทียบกับประวัติการเกิดโรคในอดีต (จำนวนของกรณีใหม่ในประชากรในระหว่างช่วงเวลาหนึ่ง ๆ เรียกว่า "อัตราอุบัติการณ์") โรคนั้นอาจเป็นโรคติดต่อทางสัมผัสหรือไม่ก็ได้