pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
ตลอดประวัติศาสตร์ของกาแลกติก ผู้ที่ทรงพลังในด้านมืดที่สุดก็คือซิธ ด้วยความสามารถที่มากมายเกินกว่าที่เจไดทำได้ เจไดปฏิเสธด้านมืดและทุกอย่างที่เกี่ยวข้องกับมัน เชื่อว่ามันนำไปสู่หายนะและความวุ่นวาย ซิธยึดมั่นในด้านมืด ใช้มันเพื่อหลอกลวง, ควบคุม, และทำลาย การแสดงตนของด้านมืดดูเหมือนเป็นสิ่งที่ดึงดูดและทำให้เสื่อม เป็นศาสตร์ด้านพลังอย่างหนึ่งแต่ไม่มีผู้ตาม ดูเหมือนจะหายไปในไม่กี่พันปี
จักรวรรดิซิธ.
เผ่าพันธุ์ซิธถูกปราบและผู้ครอบครองพวกมันก็นำชื่อไปใช้สร้างจักรวรรดิซิธ จักรวรรดิใหม่นี้ มันใหญ่โตแต่ก็กระจัดกระจายไปทั่วกาแลกซี่จนกระทั่งมหาสงครามไฮเปอร์สเปซ มันคงอยู่หลายศตวรรษจนถึงสงครามซิธเก่า เมื่อพวกเขาถูกทำลาย จักรวรรดิซิธต่อๆ มามากมายสร้างขึ้นในไม่กี่พันปีต่อมา แต่ก็พ่ายแพ้ในสงคราม ทำให้เจไดเชื่อซิธได้หมดสิ้นไปแล้ว แต่ต่อมาก็ได้รู้ว่าซิธได้ใช้ชีวิตแบบลึกลับมากขึ้น
ผลของจักรวรรดิซิธสามารถพบในคอริบานและซิออซ ที่ซึ่งเติมเต็มด้วยพลังงานจากด้านมืดของพลัง สัตว์อย่างเทเรนทาเทค ถูกทำให้เปลี่ยนรูปร่างโดยด้านมืด ท่องเที่ยวไปตามถ้ำและอุโมงค์เพื่อหาแหล่งพลังที่มาจากข้างใน รวมทั้งยังมีหุบเขาแห่งลอร์ดมืด สุสานที่สะท้อนให้เห็นถึงด้านมืดที่ออกมาจากอุโมงค์และถ้ำมากมายซึ่งครั้งหนึ่งมีวัตถุของซิธอยู่ ที่นั่นซิธจะปรากฏตัวเป็นวิญญาณพลัง อย่าง อาจุนทา พอล สิงสถิตในสุสานของเขาในรูปแบบวิญญาณจนกระทั่งเขาไปสู่สุขคติเมื่อดาบของเขาได้ไปอยู่ในที่ใหม่
กฎแห่งสอง.
ในช่วง 990 ก่อนยุทธการยาวิน ซิธลอร์ดนามว่าดาร์ธ เบนได้ค้นพบโฮโลครอนของซิธที่ทำโดยดาร์ธ เรแวน ลอร์ดมืดที่ตายไปนานและผู้สร้างจักรวรรดิซิธที่สอง จากสิ่งที่มันบรรจุไว้ เขาเชื่อว่าซิธไม่สามารถร่วมกับพันธมิตรใดๆ ได้และได้สร้างกฎแห่งสองขึ้น ทำให้มีลอร์ดมืดพร้อมกันทีเดียวสองคน เขาเลิกการที่มีซิธลอร์ดมากเกินไปในเวลาเดียวและมุ่งเน้นไปที่บุคคลเพียงสองคน: อาจารย์และศิษย์ หากลูกศิษย์มีความแข็งแกร่งกว่าอาจารย์ก็จะต้องสังหารอาจารย์ของตนเสียแล้วตั้งตนเป็นอาจารย์และหาลูกศิษย์ที่แข็งแกร่งกว่าต่อไปอย่างเรื่อยๆ แต่หากลูกศิษย์อ่อนแอไร้ความสามารถก็จะต้องสอนต่อไปหรือไม่ก็ต้องสังหารเสียทิ้งเพื่อหาลูกศิษย์คนใหม่ที่มีความแข็งแกร่งกว่าตนให้ได้
ซิธชำระแค้น.
หลายพันปีก่อนที่จักรวรรดิกาแลกติกจะถือกำเนิด ซิธได้หายไปจากกาแลกซี่จนกระทั่งเกิดการรุกรานนาบู เมื่อศิษย์ซิธนามว่าดาร์ธ มอลได้สังหารอาจารย์เจไดไควกอน จิน ด้วยระยะห่างของอาจารย์ของดาร์ธ มอล ดาร์ธ ซีเดียส ทำให้เขาอยู่ในตำแหน่งที่ปลอดภัย ด้วยวิธีนั้เขาก็ค่อยๆ เปลี่ยนสาธารณรัฐให้กลายเป็นจักรวรรดิกาแลกติก ด้วยข้อได้เปรียบนี้ เจไดจึงต้องเล่นไปตามสงครามที่ซิธก่อขึ้นและเพียง 13 ปี ซิธก็ครองกาแลกซี่อีกครั้ง
การกลับมาของเจได.
ซิธได้กลับมาครอบครองกาแลกซี่อีกครั้งได้ 25 ปีและแน่ใจว่าด้านมืดได้ชนะแล้ว อย่างไรก็ตาม เจไดที่รอดชีวิตได้ฝึกเจไดคนหนึ่งเพื่อทำลายซิธที่ปกครองจักรวรรดิ ภายใน 6-10 ปี การปกครองของซิธก็สิ้นสุดลงและนิกายก็ถูกทำลาย อย่างไรก็ดี ศิษย์ซิธหลายคนหลบหนีไปได้เพื่อให้นิกายยังคงอยู่รอดต่อไป
กฎแห่งหนึ่งเดียว.
ประมาณ 30 ปีหลังยุทธการยาวิน ดาร์ธ ไครต์ได้สถาปนาตนเองขึ้นเป็นลอร์ดมืดแห่งซิธและเริ่มสร้างนิกายซิธใหม่บนคอริบาน หลายปีต่อมา จากบทสรุปของสงครามจักรวรรดิของซิธเมื่อ 130 ปีหลังยุทธการยาวิน นิกายของไครต์ได้ผงาดถึงจุดสูงสุด แทนที่นิกายของดาร์ธ เบนและผู้ที่ดำเนินรอยตาม ไม่เหมือนกับนิกายของเบน ซิธใหม่นี้ปฏิบัติภายใต้กฎแห่งหนึ่งเดียว คนๆ เดียวคือซิธทั้งนิกาย ไครต์ทรยศต่อพันธมิตรของเขา จักรพรรดิโรอัน เฟล ผู้ที่ได้ช่วยทำลายพันธมิตรกาแลกติกและกลายเป็นจักรพรรดิคนใหม่ อีกครั้งที่ลอร์ดมืดแห่งซิธได้ครองกาแลกซี่ อย่างที่ดาร์ธ ซีเดียสทำไว้เมื่อ 150 ปีก่อน การเกิดของจักรพรรดิซิธคนใหม่นี้เปรียบได้กับว่านิกายซิธใหม่นี้ได้ทำลายนิกายเจไดใหม่ทั้งหมด ผู้ที่รอดก็กระจัดกระจายไปทั่งกาแลกซี่ แม้ว่าเจไดจะมีการต่อต้าน แต่จักรพรรดิไครต์ก็ยังมีอำนาจอยู่ในช่วง 137 ปีหลังยุทธการยาวิน
ธรรมชาติของด้านมืด.
ด้านมืดของพลังถูกวางบนความรู้สึกอย่าง ความกลัว, ความเกลียดชัง, ความละโมบ, ความต้องการ, และความโกรธ ด้วยเหตุนี้บ้างครั้งมีความเชื่อที่ว่าด้านสว่างนั้นคือการนิ่งเฉย, ดังการไตร่ตรองและการกระทำที่ระมัดระวัง, ผู้ที่ตามด้านมืดมักทำอะไรที่รวดเร็วและประมาทในเรื่องอารมณ์และแรงกระตุ้น
บางครั้งด้านมืดถูกใช้เพื่อประโยชน์ส่วนตัว, แม้ว่าผู้อยู่ด้านมืดหลายคนที่ซึ่งทำบางอย่างเพื่อพิสูจน์ตนเอง, ซึ่งกลายเป็นความโง่เขลา ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคืออนาคินสกายวอล์คเกอร์, ผู้ซึ่งคล้าเอาด้านมืดเอาไว้ด้วยความมุ่งมั่นที่จะช่วยภรรยาของเขา, เมื่อสละออกจากนิกายเจได หลายคนพบว่าด้านมืดนั้นช่างดึงดูด, ไม่สามารถที่จะต้านทานความเย้ายวนของมันได้ ผู้ใช้ด้านมืดจะยิ่งทรงพลังขึ้นเมื่อร่างกายของพวกเขาเริ่มเน่าเปื่อยอย่างช้า อย่างไรก็ตาม, ผู้ใช้ด้านมืดอย่างมาร่า เจดได้กล่าวว่าการใช้ด้านมืดของพลังนั้นต้องรู้กจักปฏิบัติ, เมื่อพลังที่มันเพิ่มพูนเริ่มมีประสิทธิภาพมากขึ้นในการทำลายเหมือนกับพลังจิต เหมือนกับด้านสว่าง, ด้านมืดนั้นมักมีการดัดแปลงเพื่อประโยชน์ใช้สอยที่แตกต่างออกไป
มันได้ถูกตั้งทฤษฎีโดยบางคนว่าด้านมืดนั้นไม่มีอยู่จริงแต่เป็นแค่เพียงความคิดมุ่งร้ายของผู้ใช้เท่านั้น, ตั้งแต่ผู้ใช้ด้านมืดส่วนมากได้มีความมุ่งร้ายอยู่แล้วในศัตรูหรือเหยื่อของพวกเขาเพื่อที่ล่อลวงมาให้ดูดซับพลังและเข้าครอบงำ ทฤษฎีโพเทนเชี่ยมนี้มีคนไม่เชื่ออย่างแรงกล้าคืออาจารย์โยดา, ขณะที่ลุค สกายวอล์คเกอร์เริ่มเข้าใจมันหลังจากสงครามยูซาน วอง
หลักเกณฑ์ของซิธ.
ความหมายหลังหลักเกณฑ์ของซิธส่วนมากนั้นเห็นได้อย่างชัดเจน คำกล่าวของพวกเขานั้นสื่อถึงการใช้อารมณ์ที่รุนแรงซึ่งซิธสามารถนำมันมาเป็นพลังได้ พลังนี้ทำให้พวกเขามีพลังที่เป็นแม้กระทั่งรูปร่าง, อย่างการปกครองและความมั่งคั่ง ด้วยอิสรภาพของจากควบคุมอารมณ์ของพวกเขา, พลังอำนาจกับพลังและอำนาจที่ไม่สลายรวมตัวกัน, ท้ายสุดพวกเขาสามารถบรรลุจุดมุ่งหมายสูงสุดได้: "เมื่อผ่านชัยชนะ พัธนาการของข้าจะแตกสลาย พลังจะปลดปล่อยข้า" แสดงถึงภาพลักษณ์ของซิธลอร์ด, ซึ่งมีเสรีในทุกๆ ข้อจำกัด—เป็นผู้ที่บรรลุความแข็งแกร่ง, พลังอำนาจ, และชะตาที่สมบูรณ์แบบ
ความน่ากลัวแห่งด้านมืดของพลัง.
เจไดไม่ยอมรับจุดประสงค์ของด้านมืดของพลังซึ่งพวกเขาละทิ้งทุกสิ่งที่อาจเชื่อมโยงกับด้านมืด หลังจากการรวมตัวของรูซาน, มีคำสั่งมากมายที่บังคับให้เจไดคอยดูแลไม่ให้สมาชิกถูกความยั่วยวนโดยอิทธิพลของด้านมืด เจไดได้ต้องห้ามสมาชิกจากความรัก, ความสัมพันธ์กับครอบครัวของพวกเขา, และการกระทำใดๆ ก็ตามที่มีพื้นฐานมาจากความโกรธ ข้อจำกัดเหล่านี้มีเหตุผล; เจไดผู้ใดก็ตามที่มีความรักอย่างลึกซึ้งมีแนวโน้มที่จะใช้พลังไปในทางที่เห็นแก่ตัวเพื่อปกป้อง, ความร่ำรวย, หรือเพิ่มอำนาจให้แก่ตนเอง อนาคิน สกายวอล์คเกอร์นั้นได้เดินสู่ด้านมืดก็เนื่องมาจากพัลพาทีนรู้เรื่องการแต่งงานอย่างลับๆ ของเขากับแพดเม่ ทำให้พัลพาทีนสามารถเสนอทางที่เห็นแก่ตัวแก่อนาคินได้
สมาชิกที่มีอิสระมากกว่าในนิกายตัดสินที่จะออกห่างจากนิกายเมื่อกำจัดความรู้สึกส่วนตัวได้แล้ว เมื่อลุค สกายวอล์คเกอร์สร้างนิกายเจไดใหม่, เข้าเลิกใช้กฎที่มีข้อจำกัดหลายกฎ, รวมทั้งกฎห้ามการแต่งงานและการจำกัดอายุ สำคัญที่สุดคือเขาได้อนุญาตให้เจไดหน้าใหม่, โดยเฉพาะพาดาวันให้ยังคงรู้จักและไปมาหาสู่ครอบครัวของเขาได้ การตัดสินใจของสกายวอล์คเกอร์แสดงให้เห็นถึงการกลับมาของเจไดแบบเก่าก่อนที่จะถึงการรวมตัวของรูซาน, เมื่อเจไดสามารถแสดงความเป็นตัวตนออกมาได้เมื่อต้องต้องสู้กับด้านมืด
การเน่าเปื่อยแห่งด้านมืดของพลัง.
หาทางสู่ด้านมืดนั้นเป็นการเสื่อมลงทั้งด้านกายและจิตใจ ยิ่งผู้ใช้จมลึกสู่ด้านมืดเท่าไหร่, ด้านร้ายของพลังก็จะยิ่งส่งผลต่อผู้ใช้มากเท่านั้น สิ่งที่เห็นได้ชัดก็คือการที่เม็ดสีในดวงตาเปลี่ยนเป็นสีซัลเฟอร์ ในกรณีที่รุนแรง, ร่างกายก็อาจกลายเป็นรอยด่างจนคล้ายซากศพ อย่างที่เห็นได้กับพัลพาทีนและดาร์ธ ไซออน อย่างไรก็ดี, มันเป็นไปได้ที่ผู้ใช้ด้านมืดที่ทรงพลังจะสามารถสับเปลี่ยนร่างที่แท้จริงกับร่างที่เน่าเปื่อยได้ แม้ว่ามันอาจเป็นเทคนิคในการใช้พลังก็ตาม
ในขณะเดียวกัน, การเน่าเปื่อยของพลังก็อาจมากเสียจนทำลายความสามารถของร่างกายได้ กษัตริย์ออมมินแห่งออนเดอรอนเป็นตัวอย่างที่เห็นได้ชัด; เขาเป็นผู้ที่เชี่ยวชาญในการเป็นซิธผู้วิเศษมาเกือบตลอดชีวิตและท้ายสุดด้านมืดก็กัดกินเขาก็ทำให้ไม่สามารถเดินได้และต้องใช้เครื่องมือในการช่วยให้อยู่รอด รอยด่างพร้อยยังได้ยินได้จากเสียงของผู้ที่ใช้ด้านมืด บางครั้งก็ทำให้เสียงต่ำลง ในกรณีที่แย่ที่สุดก็เห็นจะเป็นของดาร์ธ นิฮิลัสผู้ที่ซึ่งไม่ใช่แค่ถูกครอบงำทั้งจิตใจโดยด้านมืด แต่ยังรวมทั้งร่างกายของเขาด้วย ทำให้เขากลายเป็นครึ่งเป็นครึ่งตาย ซิธลอร์ดผู้นี้ไม่สนใจในชีวิตทุกชีวิต แม้กระทั่งซิธก็ตาม เขาปรารถนาที่จะครอบครองทุกอย่างเพื่อเติมเต็มความกระหายในพลังของเขา
ซิธนักปราชญ์ไม่ต้องการเหตุผลและการเสียใจสำหรับการที่พลังด้านมืดนำไปสู่ความขัดแย้งและการทำลายล้างที่มันนำไปสู่; พวกเขาเชื่อว่าการใช้พลังด้านมืดมห้พลังแก่พวกเขาเพียงพอต่อการเอาสิ่งทุกอย่างที่พวกเขาเชื่อว่ามันถูกต้อง ซิธส่วนใหญ่, อย่างอูธาร์ วีนน์และศิษย์ของเขายูธูร่า แบน, เชื่อว่าพวกเขาสามารถควบคุมด้านมืดได้, แต่ในตอนจบก็กลายเป็นด้านมืดที่ควบคุมพวกเขาแทน ลุค สกายวอล์คเกอร์ร่วมมือกับพัลพาทีนในช่วง 10 ปีหลังยุทธการยาวินเพื่อเข้าใจอย่างถ่องแท้ในด้านมืดของพลัง แต่ไม่เหมือนกับเจไดคนอื่นๆ ก่อนหน้าเขาที่พยายามในสิ่งเดียวกัน เขาสามารถรักษาตัวได้อย่างสมบูรณ์
เสน่ห์แห่งด้านมืดของพลัง.
ซิธเรื่องมันว่าสิ่งที่ทำให้รู้แจ้ง แต่ไม่มีการบันทึกใดแสดงอย่างชัดเจนว่าด้านมืดปรากฏตัวอย่างไร ด้านมืดนั้นยั่วยวนอย่างมากและแทบจะปฏิเสธไม่ได้ เมื่อใดก็ตามที่ผู้นั้นถูกเรียกหาโดยด้านมืดของพลัง พวกเขาก็จะยิ่งหลงใหลในด้านมืดมากขึ้นๆ การเน่าเปื่อยของด้านมืดก็อาจส่งอิทธิพลได้ในตอนนั้น พร้อมไปกับการเน่าเปื่อยด้านร่างกาย, จิตใจของผู้อยู่ด้านมืดส่วนใหญ่สนใจแต่การครอบครองกาแลกติกด้วยอำนาจและจะทำสิ่งที่ร้ายกาจเพื่อเห็นแก่ประโยชน์ส่วนตน
อย่างไรก็ตาม, ผู้ใช้ด้านมืดบางคนไม่ได้แสดงอาการทั้งหมดของพวกเขา ดาร์ธ เคดัส, ดาร์ธ เรแวน, และดาร์ธ เทรย่าดูเหมือนไม่ได้ถูกควบคุมโดยด้านมืดของพลัง ไม่ว่าอะไรก็ตามที่เปลี่ยนแปลงพวกเขาผ่านไปโดยเห็นได้จากการที่พวกเขารอดมาได้
บ่อยครั้งที่เจไดจมลงสู่การเน่าเปื่อยแห่งด้านมืดของพลัง เอกซาร์ คุน, ดาร์ธ มาลัก, เคาท์ดูกู, อนาคิน สกายวอล์คเกอร์, จาเซน โซโล, และเอทริสเป็นที่รู้กันดีว่าถูกครอบงำโดยด้านมืดของพลังและเป็นพันธมิตรกับซิธแม้ว่าหรืออาจเป็นเพราะพวกเขาฝึกแบบอัศวินเจได การผสมที่ไม่เข้ากันนี้สำหรับบางการเปลี่ยนแปลงเป็นการค้นพบของซิธโฮโลครอน, สิ่งที่บรรจุทุกอย่างที่เป็นความลับเกี่ยวกับซิธ
สี่ขั้นตอนสู่ด้านมืด.
สี่ขั้นตอนสู่ด้านมืดเป็นทฎษฎีที่ตังขึ้นโดยอาจารย์ทอลาริส ชิมซึ่งเป็นความเชื่อของเธอในการเข้าสู่ด้านมืด ตั้งบนเหตุการจมดิ่งของอุลลิค เคลโดรม่า อาจารย์ชิมได้เรียนรู้จากประวัติศาสตร์ถึงเหตุผลที่เจไดร่วงลงสู่ด้านมืด ในช่วงมหาสงครามซิธ อาจารย์ชิมได้แสดงถึงการตามหาการเข้ารวมของเจได การค้นหานี้ได้ยำพาเธอไปพบกับสัญลักษณ์ผู้ที่ถูกกลืนกินโดยด้านมืด
ขั้นที่ 1 : การล่อใจ.
ชิมเชื่อว่าเป็นเพราะเจไดมองเห็นหนทางมากมายในการใช้พลัง สถานการณ์ที่ทำให้เจไดเริ่มอยากใช้มันเพื่อประโยชน์ส่วนตน เพื่อช่วยสหาย, เผชิญกับอันตรายซึ่งๆ หน้า, และการทะเลาะ ทั้งหมดนี้จะนำไปสู่ด้านมืด ด้วยการกระทำของตัวบุคคล
อัศวินอย่างเอกซาร์ คุนไม่ค่อยสนเรื่องเกียรติยศนัก เขาสนใจในเรื่องเล่าของด้านมืดที่เล่าโดยอาจารย์วูดู ไซออสค์ บาส คุนถูกชักชวนอย่างง่ายดายโดยพลังที่เขาไม่เคยรู้—พลังที่ซึ่งเขาต้องการ พลังนี้เป็นด้านมืดและมันไม่ลังเลที่จะเข้าครอบงำเจไดหนุ่ม
ขั้นที่ 2: ตกอยู่ในอันตราย.
ตามที่อาจารย์ชิมกล่าว เดที่ลังเลใจอาจก่อหายนะแก่ตนเองได้ รวมทั้งเจไดที่คิดว่าการใช้"ทางลัด"สู่ด้านมืดจะทำให้พวกเขากลับมาสู่แสงสว่างได้นั้น ก็เป็นแค่การหลอกลวง ชิมรู้สึกว่าเจไดจะไม่มืดบอดหากทำในสิ่งที่ตนเองคิดว่าถูก โดยความจำเป็น เธอยังเชื่ออีกด้วยว่าหากผู้ใดยอมรับด้านมืดโดยที่เขาถูกห้อมล้อมด้วยสิ่งที่เชื่อว่ามันเป็นเพียงพลัง การผ่านขั้นต่อไปก็ไม่จำเป็นต้องกังวลเลย อัศวินเจไดอนาคิน สกายวอล์คเกอร์ถูกขัดแย้งโดยวิธีนี้ เพื่อช่วยชีวิตภรรยาของเขาจากความตาย สกายวอล์คเกอร์เชื่อว่าพลังแห่งด้านมืดสามารถทำเรื่องนั้นได้ โดยที่จะไม่ถูกมันครอบงำ เพราะว่าเขายอมรับว่าพลังด้านมืดในครั้งนี้นำมาใช้ในทางที่ดี เขาเลยถูกมันครอบงำ เช่นเดียวกับเอกซาร์ คุนและอุลลิค เคลโดรม่า ท้ายสุดเขาก็ตกอยู่ในการล่อลวงของด้านมืด
ขั้นที่ 3: การยอมจำนน.
อาจารย์ชิมเชื่อว่าเมื่อเจไดยอมรับในทางแห่งความืด จะตัดสินจุดจบด้วยการเลิกสนใจในสิ่งต่างๆ สถานการณ์เหมือนพยายามที่จะทำลายซิธผ่านการแทรกซึมหรือพยายามรักษาคนรักจากความตายเป็นเหตุผลที่เจไดมากมายใช้เพื่อบอกในสิ่งที่พวกเขาทำลงไป ในจุดนี้ การเข้าสู่ด้านมืดของเขาใกล้สมบูรณ์
เจไดที่ออกนอกทางแห่งแสงสว่างจะเริ่มระวังในการตัดสินใจที่ไม่เที่ยงของพวกเขา ตามที่อาจารย์ชิมกล่าว เจไดเหล่านี้ยังไม่สายเกินไปในการพ้นจากด้านมืด อาจารย์เจไดเอทริส ได้ถูกครอบงำโดยด้านมืดที่มากจากอิทธิพลของโฮโลครอนของซิธที่เธอครอบครอง ได้กลับสู่แสงสว่างด้วยการเผชิญหน้ากับเจไดผู้ถูกเนรเทศ เจไดบางคนอย่างเอกซาร์ คุนได้พบพลังแห่งด้านมืดนั้นทำให้มัวเมาและยอมจำนนต่อมัน ตามหลักของอาจารย์ชิม สภาพแบบนี้ไม่ใช่เจไดแบบปกติอีกต่อไปแต่เป็นการถูกแยกตัวตน นี่เป็นเหตุผลของการที่เจไดจะช่วยให้พวกเขากลับมาสู่แสงสว่างหรือกำจัดพวกเขาเสีย
ขั้นที่ 4: การชดเชยและไถ่บาป.
ทอลาริสเชื่อว่าเจไดที่เปื้อนมลทินเล็กน้อยจากด้านมืดสามารถชดเชยได้ด้วยการนั่งสมาธิ, การสะท้อนกลับ, และการล้างบาป เธอยังเชื่อว่าเจไดมืดนั้นอยู่นอกเหนือการชดเชยและสมควรได้รับการไถ่บาป ตามที่อาจารย์ชิมกล่าว เจไดที่ไถ่บาปแล้วนั้นจะต้องผ่านการเสียสละโดนปราศจากการใช้พลังด้านมืด อย่างการช่วยชีวิตของผู้อื่นโดยไม่นึกถึงตัวเอง (อย่างที่ดาร์ธ เวเดอร์ช่วยชีวิตลูกชายของเขาไว้จากน้ำมือของจักรพรรดิพัลพาทีน) หรือช่วยคนที่ทำผิดให้กลายเป็นถูก (อย่างที่อุลลิค เคลโดรม่าเอาชนะเอกซาร์ คุน) แต่บางครั้งเจไดมืดบางคนก็เกินที่จะเยี่ยวยา บ้างก็ปฏิเสธที่จะได้รับการฟื้นฟู อาจารย์ชิมได้กล่าวเอาไว้
เรื่องราวเพิ่มเติม.
นอกเหนือจากความคิดเห็นของอาจารย์ทอลาริส ชิมแล้ว ทิออนเน โซลุซาร์สนใจว่าทอลาริสจะคิดยังไงกับเจไดในยุคปัจจุบัน เจไดที่ถูกครอบงำ, ฟื้นฟู, และไถ่บาปโดยสหาย ทิออนเนค้นหาความคล้ายคลึงกันในด้านมืดของอนาคิน สกายวอล์คเกอร์, ลุค สกายวอล์คเกอร์, และไคป ดูรอน แต่ทอลาริสได้สรุปไว้ในโฮโลครอนเอาไว้แล้ว:
อาจารย์โซลุซาร์ไปไกลขึ้นเพื่อจะกล่าวได้ว่า ขณะที่ผู้อื่นกระลงไปในสิ่งที่ไม่สามารถให้อภัยได้ ข้อแม้ในการไถ่บาปนั้นก็ขึ้นอยู่กับการมองของผู้ไถ่บาปเอง
วิชาแปรธาตุของซิธ.
ตัวอย่างอื่นๆ ของการนำไปในทางเสื่อมของด้านมืดก็คือพวกแมซซาสซิ ผู้ที่ใช้วิชาแปรธาตุของซิธ นี่คือเหตุผลของการกลายพันธุ์ของกอร์คและพิค รวมทั้งการเกิดใหม่ของดาร์ธ มอลโดยกลุ่มเจไดมืด ตัวอย่างที่สำหรับวิชาแปรธาตุของซิธที่เห็นได้ชัดก็คือดาร์ธ ซีเดียส ซึ่งเขาใช้วิชาโบราณที่สามารถสับไปมาระหว่างร่างจริงกับร่างเทียมของเขาได้ อย่างไรก็ตาม การใช้ด้านมืดเพื่อเปลี่ยนวัตถุนั้นหาได้ยากมาก ส่วนมากแล้วจะใช้เพื่อเปลี่ยนอาวุธเสียมากกว่า ทำให้พวกมันแข็งแกร่งขึ้นหรือง่ายต่อการควบคุมมากขึ้น อาวุธที่อาบด้วยพลังจากวิชาแปรธาตุของซิธจะสามารถต่อกรได้แม้แต่กับกระบี่แสง
ความคล้ายคลึงกับเจได.
บ้างก็ว่าซิธนั้นสะท้อนให้เห็นถึงเจได ตัวอย่างเช่น การมีความสัมพันธ์ระหว่างอาจารย์และพาดาวันของเจได ซิธก็นำไปใช้ในแบบที่ผิด ดังนั้นทั้งศิษย์และอาจารย์จะห่ำหั่นกันเองในตอนจบเพื่อทดสอบตน จักรวรรดิกาแลกติกก็ไม่มีการยกเว้น: หากไม่มีศัตรู "(เจไดเป็นหลัก)" ให้ลอร์ดมืดหรือเจไดมืดได้ต่อกร ผู้ใช้ด้านมืดก็ต้องทำลายกันเอง และหลายองค์กรที่สร้างขึ้นโดยซิธจะแย่งชิงอำนาจกันเอง นี่เป็นจริงโดยเฉพาะเมื่อซิธมีอำนาจสูงสุด อย่างไรก็ตาม ซิธและผู้อยู่ด้านมืดอื่นๆ อาจใช้ความอดทนและไหวพริบเพื่อบรรลุผล เหตุผลเบื้องหลังการกระทำนี้คือการสาธิตว่าใครแข็งแกร่งที่สุดและมีเพียงผู้ที่แข็งแกร่งที่สุดเท่านั้นที่มีสิทธิในการปกครอง
ซิธบางคนไม่ใช้กระบี่แสง เช่นเดียวกับเจได ที่เชื่อว่าเขามีพลังมากเกินกว่าที่จะต้องใช้อาวุธ จักรพรรดิพัลพาทีนพบว่าสายฟ้าของซิธเท่านั้นก็เพียงพอต่อการต่อกรกับศัตรูที่ทรงพลังอย่างโยดา ซิธยังมีกฎที่ตรงข้ามกับเจได "ความสงบนั้นหลอกลวง, มีเพียงกิเลสเท่านั้น" ขณะที่กฎของเจไดคือ "ไม่มีการใช้อารมณ์, มีเพียงความสงบ"
โฮโลครอนของซิธเป็นอีกการสะท้อนให้นึกถึงเจได ซึ่งถูกเปลี่ยนจากเครื่องมือของการสอนมาเป็นวัตถุที่ทำให้เสื่อม คำสอนของซิธในโฮโลครอนหลายอย่างนั้นตรงกันข้ามกับเจได อย่างการใช้อารมณ์และโหยหาพลังอำนาจ ซึ่งแตกต่างจากคำสอนของเจไดโดยสิ้นเชิง
ความแตกต่างนี้ไม่ได้หยุดประชาชนของสาธารณรัฐให้คิดว่าซิธกับเจไดคืออย่างเดียวกัน เจไดมากมายถูกมองว่าหยิ่งยะโสเนื่องจากการใช้พลังของพวกเขา และการฝึกของเจไดนั้นต้อง"ขโมย"เด็กมาจากผู้ปกครองของพวกเขา ซึ่งในบางครั้งทำให้ผู้คนไม่พอใจ ในขณะเดียวกัน ซิธมากมายถูกมองว่าอุทิศความภักดีต่อนายของตน จำนวนประชากรกว่าครึ่งของกาแลกติกเห็นความแตกต่างที่น้อยนิดระหว่าง "ความมืด" กับ "แสงสว่าง" และพวกเขาก็ขาดความเชื่อใจในพลัง
โฮโลครอนของซิธ.
โฮโลครอนของซิธจะมีรูปทรงพีระมิดซึ่งจะรวบรวมทุกความรู้ของซิธเอาไว้ มันอาจมีทั้งแผนที่ดวงดาว, รายละเอียดของวัตถุ, ประวัติศาสตร์, หรือการสอนของด้านมืด โฮโลครอนอาจถูกเปิดได้โดยพลังโดยผู้ที่อยากจะเปิดมันได้เท่านั้น การเปิดเพียงเล็กน้อยจะสั่นสะเทือนพลัง ไม่เหมือนโฮโลครอนของเจได โฮโลครอนของซิธนั้นมีข้อมูลที่ไม่จำกัด; แม้แต่ผู้ที่นักบวชธรรมดาก็สามารถรับรู้ถึงความรู้ที่มืดมนที่สุดได้ ด้วยเหตุผลนี้ ซิธโฮโลครอนจึงเป็นสิ่งอันตรายสำหรับเจไดตั้งแต่มันสามารถให้ข้อมูลทุกอย่างได้ ซึ่งอาจนำไปสู่ด้านมืด เอกซาร์ คุนและดาร์ธ เบนสามารถขมขู่ทั้งกาแลกซี่ด้วยข้อมูลที่ได้จากโฮโลครอน และเจไดคนอื่นๆ อย่างเอทริสก็ถูกเปลี่ยนโดยมัน โฮโลครอน โฮโลครอนจะมีเสียงกระซิบจากบทสวดมนต์ และถูกเคลือบด้วยด้านมืดซึ่งสามารถครอบงำผู้ที่อยู่ใกล้ๆ ได้
โพเทนเชี่ยม.
ตามมุมมองของโพเทนเชี่ยม ซึ่งมองว่ามันไม่มีทั้งด้านมืดหรือด้านสว่างของพลังอยู่เลย แทนที่จะเป็นเช่นนั้น พลังกลับมีเพียงด้านเดียว และมืดหรือสว่างนั้นมันก็มาจากผู้ที่ใช้มันมากกว่า ด้วยมุมมองนี้ พลังอำนาจหรือการกระทำใดก็ตามที่ดูเหมือนเป็นด้านมืดนั้นสามารถสรุปได้หรือมีเหตุผล ผู้ตามโพเทนเชี่ยมได้ตัดสินความหมายของมันเอง ด้วยความกลัวที่ว่าความคิดนี้จะนำเจไดไปสู่ด้านมืด โยดาเหล่าโพเทนเชี่ยมออกจากนิกายเจได จนกระทั่งจาเซน โซโลได้พบเข้าสู่ด้านมืดเนื่องจากเชื่อในโพเทนเชี่ยม 40 ปีหลังยุทธการยาวิน คล้ายคลึงกัน เจไดบางคนไม่เชื่อในด้านมืด ซึ่งจะนำพวกเขาไปสู่การเป็นเจไดมืดหรือซิธเอง ลุค สกายวอล์คเกอร์ ปรมาจารย์เจไดแห่งนิกายเจไดใหม่ ได้เปลี่ยนศาสตร์นี้หลังจากที่หลานของเขาจาเซน โซโลได้บอกเขาถึงการสอนของเวอร์เกอร์ในช่วงสงครามยูซาน วอง อย่างไรก็ตาม หลังจากใส่ใจในการกระทำของทั้งเขาและเจไดคนอื่นๆ สกายวอล์คเกอร์ได้ทิ้งมุมมองนี้อย่างเป็นทางการในช่วงสงครามสวาร์ม
ความแข็งแกร่งของด้านมืด.
เจไดมืดและโดยเฉพาะซิธสามารถพัฒนาความสามารถได้รวดเร็วกว่าเจได ด้านมืดนั้นง่ายกว่าที่จะเรียนรู้และใช้ แต่ก็หลอกลวงมากกว่า ขณะที่พลังอันแท้จริงอยู่ที่ด้านสว่าง อย่างไรก็ตาม ซิธลอร์ดบางคนเท่านั้นที่ทรงพลังกว่าเจได เอกซาร์ คุนนั้นไร้เทียมทานจนกระทั่งเขาเผชิญหน้ากับเจไดทั้งกองทัพ; พลังที่เหนือกว่าของดาร์ธ มาลัคเป็นก็ที่ยอมรับแม้แต่กับเจได (นั่นคือ แบสติล่า ชาน ผู้ซึ่งบอกว่าเธอและสหายเจไดไม่สามารถรับมือลอร์ดมืดผู้นี้ได้); เขาสามารถบีบเจไดไว้พร้อมกันถึงสองคนก่อนที่จะสังหารพวกเขา; ดาร์ธ นิฮิลัสทำลายเจไดทั้งสภา (พร้อมกับคนอื่นๆ บนคาทาร์) โดยใช้เพียงเสียงจาก'คำพูด'ของเขาเท่านั้น; เครีย (ดาร์ธ เทรย่า) เกือบจะฆ่าเจไดทั้งหมดในสภาบนแดนทูอิน ในช่วงที่สาธารณรัฐล่มสลาย ดาร์ธซีเดียสสังหารเจไดสามคนพร้อมกันก่อนที่จะเผชิญหน้ากับเมซ วินดู นอกเหนือจากนั้น การต่อสู้กับโยดา—"เจ้าแห่ง"อาจารย์เจไดในตอนนั้น —ดูเหมือนว่าจะเสมอกัน จนกระทั่งโยดาถูกบังคับให้ต้องหนีไป อย่างไรก็ตาม ผู้อยู่ด้านมืดส่วนมาก ทั้งซิธและเจไดมืด ท้ายสุดก็มักจะพ่ายแพ้ต่อผู้ใช้แสงสว่างเสียส่วนใหญ่ มากไปกว่านั้น สามคนในที่กล่าวมานี้ (เอกซาร์ คุน, ดาร์ธ มาลัค, เครีย) มีพลังที่มากกว่าตอนที่เข้าสู่ด้านมืด
มีหลายครั้งที่ผู้ใช้แสงสว่างเอาชนะผู้อยู่ด้านมืดที่ทรงพลังได้ ที่เด่นชัดที่สุดก็คือ: การต่อสู้ระหว่างลุค สกายวอล์คเกอร์กับดาร์ธ เวเดอร์บนดาวมรณะดวงที่สอง; การต่อสู้ระหว่างโอบีวัน เคโนบีกับดาร์ธ มอล; เรแวนเอาชนะมาลัคพร้อมกับทหารซิธเป็นโหล (มาลัดกล่าวเองว่าเรแวนนั้นทรงพลังในตอนเป็นเจไดมากกว่าตอนที่เป็นซิธ); เจไดผู้ถูกเนรเทศเอาชนะเครีย; ไคล์ คาทาร์นเอาชนะเจเรคแม้ว่าต่อมาต้องหลบหนีเพราะพลังที่ทะลักออกมาจากหุบเขาแห่งเจได; การต่อสู้ของอนาคิน สกายวอล์คเกอร์กับเคาท์ดูกู; และการต่อสู้ระหว่างลุค สกายวอล์คเกอร์กับดาร์ธ เคดัสบนยานพิฆาตดารา ในบางกรณีดังกล่าว ปัจจัยภายนอกก็มีส่วนในผลที่ออกมา เคาท์ดูกูพ่ายแพ้ต่อเจไดที่โด่งดังที่สุดในตอนนั้น ผู้ซึ่งถูกครอบงำโดยด้านมืดเรียบร้อย ดาร์ธ มอลก็ประมาทเกินไป และดาร์ธ เวเดอร์ก็ติดขัดตรงสถานะพ่อลูกกับลุค:
มีจุดอ่อนจุดหนึ่งของด้านมืด ซึ่งทำให้เจไดถือไพ่เหนือกว่า คือความอลหม่านนั่นเอง ซิธลอร์ด แม้ว่าจะเหนือกว่าเจไดแบบตัวต่อตัว ก็ไม่สามารถทำลายศัตรูของพวกเขาได้อย่างสิ้นซาก เนื่องจากไม่ช้าพวกเขาก็จะต่อสู้กันเอง ซึ่งอีกคนที่ชนะก็จะได้พลังที่มากกว่าจากอีกคน และมองหาที่จะครอบครองทุกสิ่งรอบตัวของเขา กฎแห่งสอง ที่สร้างโดยดาร์ธ เบน ซึ่งทำให้มีซิธจริงๆ น้อยลงเพื่อเปลี่ยนจุดอ่อนนี้กลายเป็นข้อได้เปรียบ ซึ่งศิษย์จะเข้าแทนที่อาจารย์ได้ ปัญหาก็คือไม่มีการเตือนหรือบอกว่าหนึ่งในสองคนจะกลับสู่แสงสว่างได้ อย่างที่เวเดอร์ทำขณะฆ่าอาจารย์ของเขา และกลับสู่แสงสว่างก่อนที่เขาจะเสียชีวิต
จุดอ่อนสำคัญอีกอย่างคือภาพลวงตาที่ทำให้เกิดการเน้นพลังที่ไม่แน่นอนซึ่งเกิดจากอารมณ์อย่าง ทรนง, โกรธ, และกลัว ซึ่งทำให้พลังสูงขึ้นแต่ก็นำไปสู่การตัดสินที่มืดมน แม้ผู้อยู่ด้านมืดพ่ายแพ้หลายครั้งโดยคู่ต่อสู้ที่มีทักษะน้อยกว่า: โอบีวัน เคโนบีเอาชนะทั้งดาร์ธ มอลและดาร์ธ เวเดอร์ แม้ว่าจะมีทักษะการต่อสู้ที่น้อยกว่าในทั้งสองการต่อสู้ ดาร์ธ มาลัคก็พ่ายแพ้ต่อเรแวน แม้ว่าจะมีพลังมากกว่าจากเตาหลอมดาว ดาร์ธ ไทรานนัสทรนงในพลังของตนจะทำให้เขามืดบอดและเจอกับพลังอันแท้จริงของอนาคิน สกายวอล์คเกอร์ แม้ว่าดูเหมือนด้านมืดจะมีพลังจากสิ่งที่จำต้องได้: โดยตรงและเป็นกายภาพ ขณะที่ด้านสว่างสร้างพลังบางๆ มาจากการตั้งสมาธิและเข้าใจ ซึ่งผู้อยู่ด้านมืดมักล้มเหลวและประมาทเกินไปจนผิดพลาด
การตายของผู้ใช้ด้านมืด.
ผู้ใช้ด้านมืดอย่างพัลพาทีนตอนตายเมื่อถูกโยนลงไปในปล่องของดาวมรณะดวงที่สอง ก็ระเบิดพลังงานมืดเป็นสีฟ้าออกมา 9 ปีหลังยุทธการยาวิน โจรัส คบอทก็ระเบิดออกเป็นสีฟ้าด้วยการแทงของมาร่า เจดด้วยกระบี่แสง เจไดมืดคนอื่น อย่างดาร์ธ นิฮิลัสและเจเรคไม่ระเบิดออก แต่ค่อยๆ หายไปเป็นพลังงานด้านมืด ไม่เหลือร่างเอาไว้เลย ไม่มีการอธิบายอย่างชัดเจนว่าทำไมขณะที่ผู้ใช้ด้านมืดคนอื่นๆ ตายแบบนี้ แต่เคาท์ดูกูกลับตายแบบธรรมดา
พลังของด้านมืด.
ผู้ที่ใช้ด้านมืดนั้นจะพบความสามารถมากมายในการใช้พลังที่ง่ายกว่า ด้วยบางพลังที่มีเฉพาะในเจไดมืดเท่านั้น เจไดฝ่ายสว่างอาจใช้พลังด้านมืดบางพลัง แต่ส่วนใหญ่ไม่ใช้มัน เมื่อมันเกรี้ยวกราด, ทำลายล้าง, หรือเป็นสิ่งที่ดูประหลาด ลุค สกายวอล์คเกอร์ใช้พลังบีบคอในวังของแจ๊บบ้า ซึ่งเป็นพลังที่ห้ามใช้โดยเจได นอกเสียจากจะไร้อาวุธ พลังดังกล่าวเกี่ยวข้องกับรายชื่อพลังดังต่อไปนี้:
ไม่ใช่ว่าพลังด้านมืดนั้นจะเลวร้ายเสียหมด; ดาร์ธ เพลกัสมีความสามารถในการสร้างชีวิต ดาร์ธ ไซออน, ดาร์ธ เบนและดาร์ธ เวเดอร์ใช้พลังบ้าคลั่งเพื่อรักษาบาดแผล
ฮะเทงโคยูงิ
อิคคิว โซจุน
กองส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยนเรศวร
กองส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยนเรศวร หรือเดิมเป็น สถานอารยธรรมศึกษาโขง-สาละวิน มหาวิทยาลัยนเรศวร จัดตั้งขึ้นเพื่อสืบค้น รวบรวม วิจัย พัฒนาและเผยแพร่องค์ความรู้ รวมทั้งการประสานงานเครือข่ายวิชาการ การประชุมวิชาการ และการจัดนิทรรศการ ในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ที่เกี่ยวข้องกับวิถีชีวิตคนในภูมิภาคลุ่มน้ำโขง-สาละวิน โดยรวมศูนย์ศิลปวัฒนธรรมและพิพิธภัณฑ์ผ้าของมหาวิทยาลัยเข้าเป็นหน่วยงานเดียวกันเมื่อวันที่ 9 กรกฎาคม พ.ศ. 2552
สำนักงานตั้งอยู่ที่อาคารสถานบริการเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร ชั้น 2 ปัจจุบันได้ย้ายอยู่ในอาคารวิสุทธิกษัตริย์ หอศิลป์ ภายในมหาวิทยาลัยนเรศวร ตำบลท่าโพธิ์ อำเภอเมืองพิษณุโลก จังหวัดพิษณุโลก มีพื้นที่ดำเนินงาน 2 ส่วน คือมหาวิทยาลัยนเรศวร ส่วนหนองอ้อ และมหาวิทยาลัยนเรศวร ส่วนสนามบิน (หรือในปัจจุบันคือโรงเรียนมัธยมสาธิตมหาวิทยาลัยนเรศวร)
เดิมหอศิลปะและวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยนเรศวรจัดตั้งขึ้นอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 4 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2540 ณ บริเวณมหาวิทยาลัยนเรศวร (ส่วนสนามบิน) ตำบลในเมือง อำเภอเมืองพิษณุโลก จังหวัดพิษณุโลก ซึ่งเป็นที่ตั้งเดิมของมหาวิทยาลัย โดยมีหน้าที่ในการประสานงานจัดแสดงนิทรรศการงานศิลปกรรม ดนตรี นาฏศิลป์ จิตรกรรม ประติมากรรม และสถาปัตยกรรมไทยเพื่อเผยแพร่สู่ชุมชน และได้ปรับปรุงอาคารบริเวณชั้นบนเพื่อเป็นพิพิธภัณฑ์และห้องอบรมทางด้านศิลปวัฒนธรรม ต่อมาทางหอศิลปะและวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยนเรศวร ได้รับความเห็นชอบจากมหาวิทยาลัยให้เปลี่ยนชื่อเป็น "ศูนย์ศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยนเรศวร" เมื่อวันที่ 13 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2545 โดยภายในประกอบไปด้วยหอศิลป์ พิพิธภัณฑ์สมเด็จพระนเรศวรมหาราช และหอประวัติมหาวิทยาลัยนเรศวร
พิพิธภัณฑ์ผ้า เกิดขึ้นจากมหาวิทยาลัยได้เล็งเห็นว่า ทรัพยากรอย่างหนึ่งของประเทศ คือ “ฝ้าย” ซึ่งเป็นผลผลิตของประเทศที่สมควรได้รับการศึกษาและส่งเสริม จึงได้ร่วมกับองค์กรภายนอก คือ “ร้านจิตรลดา” อันเป็นโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริในสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ซึ่งรับสนองพระราชเสาวนีย์ โดยท่านผู้หญิงมณีรัตน์ บุนนาค ทำให้ร้านจิตรลดาได้ถือกำเนิดขึ้น และเป็นองค์กรที่ได้สนับสนุนให้เกิดโครงการพิพิธภัณฑ์ผ้า จาก
กองทุนสนับสนุนของร้านจิตรลดาในรูปแบบของพิพิธภัณฑ์ผ้า เป็นการจัดแสดงชุดฉลองพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถที่พระราชทานแก่มหาวิทยาลัยนเรศวร จำนวน 6 องค์ พร้อมผลิตภัณฑ์จากร้านจิตรลดา และห้องนิทรรศการซึ่งจัดแสดงผ้าทอมือจากแหล่งต่างๆ ของประเทศในลักษณะหมุนเวียน โดยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดพิพิธภัณฑ์ผ้า เมื่อวันที่ 1
ธันวาคม 2542
ต่อมาปี 2543 มหาวิทยาลัยนเรศวรได้รับการสนับสนุนจากการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) เนื่องจากได้พิจารณาถึงศักยภาพ และความสำคัญของโครงการพิพิธภัณฑ์ผ้าแล้วเห็นว่าเป็นโครงการที่ก่อให้เกิดกิจกรรมทางการท่องเที่ยว และเป็นโครงการพัฒนาการท่องเที่ยวใหม่ เพื่อเชื่อมโยงแหล่งท่องเที่ยวเดิมภายในตัวเมืองพิษณุโลก รวมทั้งเป็นการขยายเครือข่ายโครงการจิตรลดาอีกทางหนึ่งจึงได้สนับสนุนงบประมาณ เพื่อดำเนินการพัฒนาปรับปรุงอาคารพิพิธภัณฑ์ผ้า และก่อสร้างอาคารพิพิธภัณฑ์ชีวิต จำนวน 9 หลัง เพื่อเป็นศูนย์กลางการสาธิต และจัดแสดงกระบวนการผลิตผ้าแบบครบวงจร เพื่อเปิดโอกาสให้นิสิต อาจารย์ บุคลากรและประชาชนทั่วไป ได้เกิดการเรียนรู้และซาบซึ้งในภูมิปัญญาไทยเป็นแหล่งข้อมูลข่าวสาร และแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมที่สำคัญอีกแห่งหนึ่งในภาคเหนือตอนล่าง และในปี 2544 มหาวิทยาลัยนเรศวรได้สนับสนุนงบประมาณเพิ่มเติม เพื่อทำการตกแต่ง
ภายในอาคารพิพิธภัณฑ์ชีวิต อุปกรณ์ทอผ้าต่างๆ ตกแต่งภูมิทัศน์รอบๆ อาคารพิพิธภัณฑ์ชีวิต และจัดสร้างห้องพิพิธภัณฑ์ผ้าไทครั่ง
ต่อมาในวันที่ 9 กรกฎาคม พ.ศ. 2552 สภามหาวิทยาลัยนเรศวรได้มีมติให้รวมศูนย์ศิลปวัฒนธรรมและพิพิธภัณฑ์ผ้า มหาวิทยาลัยนเรศวรเข้าด้วยกัน โดยให้จัดตั้งเป็นหน่วยงานขึ้นใหม่ ในช่วงแรกให้ใช้ชื่อว่า "สถาบันอารยธรรมศึกษาโขง-สาละวิน" ต่อมาได้เปลี่ยนชื่ออีกครั้งเป็น "สถานอารยธรรมศึกษาโขง-สาละวิน" โดยเป็นหน่วยงานในสังกัดสำนักงานอธิการบดีมหาวิทยาลัยนเรศวร ตามประกาศมหาวิทยาลัยนเรศวร เรื่อง จัดตั้งและปรับปรุงโครงสร้างของส่วนราชการและหน่วยงานภายในสำนักงานอธิการบดี (เพิ่มเติม) โดยประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๕๒ ให้เปลี่ยนสถานภาพ และชื่อคำเรียกหน่วยงาน จากสถาบันอารยธรรมศึกษาโขง – สาละวิน เป็นสถานอารยธรรมศึกษาโขง–สาละวิน และให้ย้ายไปสังกัดสำนักงานอธิการบดี โดยมีฐานะเทียบเท่ากองและให้แบ่งหน่วยงานภายในเป็น ๔ งาน ประกอบด้วย ๑. งานธุรการ ๒.งานวิจัยและสารสนเทศ ๓. งานส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม ๔. งานพิพิธภัณฑ์