pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
จาโกโม ตัลเดการ์โด ฟรันเชสโก ดี ซาเลส ซาเวรีโอ ปีเอโตร เลโอปาร์ดี (; 29 มิถุนายน ค.ศ. 1798 - 14 มิถุนายน ค.ศ. 1837) เป็นกวี นักเขียน นักปรัชญา และนักภาษาศาสตร์ชาวอิตาลี ผลงานของเขามีแนวคิดทางด้านประวัติศาสตร์และความเป็นจักรวาล ขณะเดียวกันก็มีความสวยงาม เมื่ออายุเพียง 17 ปีเขาได้เขียนเรื่อง "L'appressamento della morte" ซึ่งเป็นบทกวีเกี่ยวกับประสบการณ์แห่งความตาย อันเป็นสิ่งที่เลโอปาร์ดีเห็นว่าเป็นความสงบสบาย ยุคของผลงานสำคัญของเขาเริ่มตั้งแต่ ค.ศ. 1818 จากผลงานเรื่อง "All'Italia and Sopra il monumento di Dante" ซึ่งโดดเด่นในแง่มุมเกี่ยวกับชีวิต
ลิโอปารดี
ต้นไม้ไม่ผลัดใบ
วัดเจดีย์เจ็ดแถว
วัดเจดีย์เจ็ดแถว เป็นหนึ่งในโบราณสถานที่สำคัญของอุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย ตั้งอยู่ในอำเภอศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย โดยตัววัดตั้งอยู่ด้านหน้าวัดช้างล้อม หันหน้าไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ วัดนี้ มีเอกลักษณ์โดดเด่นกว่าวัดอื่นๆ ในเมืองศรีสัชนาลัย เพราะมีเจดีย์แบบต่างๆ กันมากมาย เช่น เจดีย์ประธานรูปดอกบัวตูมด้านหลังพระวิหารซึ่งเป็นศิลปะแบบสุโขทัยแท้ เจดีย์ราย 26 องค์
สาเหตุความเป็นมาที่วัดนี้ชื่อว่า "วัดเจดีย์เจ็ดแถว" นั้น ชื่อนี้เป็นชื่อที่เรียกขึ้นภายหลังโดยราษฎรในท้องถิ่น สาเหตุที่เรียกเนื่องจากพบเจดีย์จำนวนมากมายหลายแถวภายในวัด
วัดเจดีย์เจ็ดแถวนี้น่าจะเป็นวัดที่มีความสำคัญมากแห่งหนึ่งในเมืองศรีสัชนาลัย เนื่องจากเป็นวัดที่ตั้งอยู่ในแนวแกนหลักของเมือง โดยดูได้จากแผนที่เมือง อีกทั้งยังมีขนาดใหญ่เกินกว่าที่ราษฎรธรรมดาจะเป็นผู้สร้างขึ้น ดังปรากฏในพระราชวินิจฉัยของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวในหนังสือ เที่ยวเมืองพระร่วง ว่า "วัดเจดีย์เจ็ดแถวนี้เป็นวัดใหญ่ เพราะฉะนั้นจำจะต้องลองสันนิษฐานดูว่าเป็นของใคร นายเทียนกล่าวว่า วัดนี้เดิมเขาเรียกว่า วัดกัลยานิมิต เพราะว่านางพญาธิดาแห่งพระมหาธรรมราชา (บาธรรมราช) เป็นผู้สร้างขึ้น นายเทียนอ้างหนังสือที่ไฟไหม้นั้นเป็นพยานอีก" ส่วน สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ มีพระวินิจฉัยว่าวัดนี้เป็นวัดที่มีความสวยงามกว่าวัดอื่นๆ อาจเป็นวัดของกษัตริย์ที่ครองเมืองนี้ และเจดีย์รายอื่นๆ คงเป็นที่บรรจุพระอัฐิของเจ้านายในราชวงศ์สุโขทัยลาวได้ปกครองแผ่นดินนาน20ปีเลยทีเดียว
เจดีย์รายที่วัดเจดีย์เจ็ดแถวมีรูปแบบที่ได้รับอิทธิพลศิลปะจากที่ต่าง ๆหลายแห่ง เช่น ลังกา และพุกามด้านหลังเจดีย์ประธานมีเจดีย์รายที่มีลักษณะเด่น คือฐานเป็นเจดีย์สี่เหลี่ยมจัตุรัส ยอดเป็นทรงกลม ภายในเจดีย์มีซุ้มโถงส่วนซุ้มโถงเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปยืนปูนปั้นมีภาพจิตรกรรมเป็นภาพอดีตพระพุทธเจ้า และเหล่าเทวดากษัตริย์
เจดีย์รายที่มีลักษณะเด่นองค์หนึ่งเรียกว่า เจดีย์ทรงปราสาท คือซุ้มจรนัมด้านหลังของเรือนธาตุ ทำเป็นซุ้มมณฑปมีเรือนยอดข้างบนสูงเป็นซุ้มทางทิศตะวันตกมีพระพุทธรูปปางนาคปรกประดิษฐานอยู่ เป็นพระพุทธรูปปางนาคปรกสมัยสุโขทัยที่สวยงามยิ่ง รวมทั้งหมดแล้ววัดเจดีย์เจ็ดแถวมีเจดีย์รายและอาคารขนาดเล็กแบบต่างๆ กันถึงเกินกว่า 30 องค์ สมกับที่ได้ชื่อว่าวัดเจดีย์เจ็ดแถว นอกจากนั้นยังมีกำแพงแก้วล้อมรอบอีกชั้นหนึ่ง ภายนอกกำแพงมีโบสถ์และบ่อน้ำ ซึ่งเดิมมีคูน้ำล้อมรอบ ทั้งนี้ภายในบริเวณวัดมีต้นไม้ศักดิ์สิทธิ์ที่ชาวบ้านให้ความเคารพ นำผ้าสีมาพันไว้รอบต้นไม้
แผนผังของวัด.
ยุคสมัย : พุทธศตวรรษที่ 19
รุ้ง : 99' 47' 23' ตะวันออก
แวง : 17' 25' 46' เหนือ
แผนที่ทหาร : UTM 47 5 83 858 ตะวันออก 19 27 065 เหนือ
แผนผังของวัดเจดีย์เจ็ดแถวเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ประกอบไปด้วยวิหารประธาน 1 หลัง , อุโบสถ 1 หลัง , มณฑป 5 หลัง , อาคารศาลา 2 หลัง , เจดีย์ประธาน 1 องค์ และเจดีย์ราย 26 องค์ ส่วนวิหารประธานเป็นอาคารโถงขนาด 7 ห้อง ก่อด้วยศิลาแลงหลังคาเป็นเครื่องไม้มุงกระเบื้องดินเผา
สถาปัตยกรรมของเจดีย์ในวัดเจดีย์เจ็ดแถวนี้มีความหลากหลายและสวยงามเป็นอย่างมาก แสดงออกถึงศิลปะสุโขทัยอย่างแท้จริง โดยสามารถแบ่งรูปแบบของเจดีย์ออกได้เป็น 3 กลุ่ม คือ
ปลาตะกรับ
ปลาตะกรับ  เป็นปลาน้ำเค็มชนิดหนึ่ง ในวงศ์ปลาตะกรับ (Scatophagidae) มีรูปร่างสั้น ด้านข้างแบนและกว้างมาก หัวทู่ ปากเล็ก หางมน เกล็ดเป็นแบบสากขนาดเล็ก สีพื้นลำตัวมีสีแตกต่างกันมากอาจเป็นสีเขียว สีเทา หรือสีน้ำตาล ครึ่งบนของลำตัวสีเข้มกว่าและมีแถบสีเทาเข้มหรือดำพาดขวางหลายแนวและแตกเป็นจุดที่ด้านล่างหรือเป็นแต้มเป็นจุดทั่วตัวดูคล้ายเสือดาว ครีบต่าง ๆ มีสีเหลืองอ่อนอมเทา
ปลาตัวผู้จะมีหน้าผากโหนกนูนกว่าตัวเมียแต่ขนาดลำตัวจะเล็กกว่าเล็กน้อย เส้นก้านครีบหลังชิ้นที่ 4 จะยาวที่สุด ขณะที่ตัวเมียเส้นก้านครีบหลังเส้นที่ 3 จะยาวที่สุด ก้านครีบแข็งที่หลังรวมถึงที่ท้องมีความแข็งและมีพิษแบบอ่อน ๆ เป็นอันตรายได้เมื่อไปสัมผัสถูกก่อให้เกิดความเจ็บปวด บริเวณส่วนหัวของตัวเมียบางตัวจะเป็นสีแดง โดยลักษณะดังกล่าวจะเห็นได้ชัดเจนเมื่อปลามีความยาวมากกว่า 4 นิ้วขึ้นไป ขนาดเมื่อโตเต็มที่ยาวได้ถึง 38 เซนติเมตร
ปลาตะกรับเป็นปลาทะเลที่สามารถปรับตัวให้อาศัยอยู่ในน้ำกร่อยหรือน้ำจืดสนิทได้ โดยปกติจะอาศัยอยู่ตามชายฝั่งทะเลใกล้ปากแม่น้ำหรือป่าชายเลน มีการกระจายพันธุ์กว้างขวางตั้งแต่ตะวันออกกลาง เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เอเชียตะวันออก ไปจนถึงเขตโอเชียเนีย
สำหรับปลาในบางพื้นที่มีความหลากหลายทางสีมาก เช่น ปลาบางกลุ่มจะมีลายพาดสีดำเห็นชัดเจนตั้งแต่ส่วนหัว และลำตัวมีสีแดงเข้มจนเห็นได้ชัด ถูกจัดให้เป็นชนิดย่อยที่มีชื่อเรียกว่า "ปลาตะกรับหน้าแดง" ("S. a." var. rubifrons)
เป็นปลาที่อาศัยอยู่เป็นกลุ่ม กินอาหารได้ทั้งพืชน้ำและสัตว์น้ำขนาดเล็ก นิยมตกเป็นเกมกีฬาและใช้รับประทานเป็นอาหารเป็นที่นิยมอย่างมากโดยเฉพาะในภาคใต้ สามารถนำไปปรุงเป็นแกงส้มแต่เมื่อรับประทานต้องระวังก้านครีบ นอกจากนี้ยังนิยมเลี้ยงเป็นปลาตู้สวยงามอีกด้วย โดยในที่เลี้ยง ปลาตะกรับเป็นปลาที่สามารถทำความสะอาดตู้ได้เป็นอย่างดี เพราะสามารถกินตะไคร่น้ำและสาหร่ายบางชนิดได้ แต่เป็นปลาที่มีนิสัยก้าวร้าวพอสมควร ปัจจุบันกรมประมงสามารถเพาะขยายพันธุ์ได้แล้วด้วยวิธีการผสมเทียม โดยฤดูผสมพันธุ์มีตั้งแต่เดือนสิงหาคมถึงพฤษภาคมของปีถัดไป
ชื่ออื่น ๆ เรียกว่า "ปลากระทะ" หรือ "ปลาแปบลาย" ในภาษาใต้เรียกว่า "ปลาขี้ตัง" และชื่อในแวดวงปลาสวยงามจะเรียกว่า "ปลาเสือดาว" ตามลักษณะลวดลายบนลำตัว แต่ปลาตะกรับมีครีบหลังและครีบก้นที่มีหนามแหลมซึ่งอาจแทงถูกมือมนุษย์ได้ โดยมักจะเกิดขึ้นเมื่อปลดปลาออกจากเครื่องมือประมง แต่ก่อให้เกิดพิษน้อยมาก
เซ็ชโชและคัมปากุ
ในประวัติศาสตร์ญี่ปุ่น เซ็ชโช  เป็นยศของผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ สำหรับจักรพรรดิที่ยังทรงพระเยาว์เกินกว่าจะปกครองก่อนที่พระองค์จะเจริญพรรษาพอที่จะปกครองประเทศ เซ็ชโชจะว่าราชการแทน และ คัมปากุ  เป็นตำแหน่งผู้สำเร็จราชการสำหรับจักรพรรดิที่ทรงเจริญพระชนพรรษาแล้ว โดยอ้างว่าพระจักรพรรดิทรงไม่รู้เรื่องงานบริหารประเทศ จึงต้องให้คัมปากุ คอยช่วยบริหารจัดการ ตลอดสมัยเฮอัง อำนาจการบริหารประเทศอยู่ในสองตำแหน่งนี้ คือ เซ็ชโช และคัมปากุตลอด 500 ปี ผูกขาดโดยคนของตระกูลฟูจิวาระ และสายย่อยของตระกูลนี้ตลอด โดยเราจะเรียกตระกูลเหล่านี้ว่าเซ็กกัง หรือตระกูลผู้สำเร็จราชการนั่นเอง ภายหลังจากสมัยเฮอังอำนาจอยู่ในมือของรัฐบาลทหาร โดยโชกุนปกครองประเทศแทน โดยผู้สำเร็จราชการของโชกุนจะเรียกว่า "ชิกเก็ง"
ที่มาและความสำคัญในประวัติศาสตร์.
ในอดีตนั้นสมาชิกของพระราชวงศ์ จะเป็นผู้ดำรงตำแหน่งเซ็ชโชเอง เช่น จักรพรรดิโอจิน เมื่อทรงพระเยาว์พระราชมารดาของพระองค์จักรพรรดินีจินกู เป็นปกครองประเทศแทน แต่ก็ยังไม่เป็นที่แน่ชัด โดยเซ็ชโชคนแรกของญี่ปุ่นคือ เจ้าชายโชโตกุ ผู้สำเร็จราชการใน จักรพรรดินีซูอิโกะ
ตระกูลฟูจิวาระเป็นตระกูลหลักที่ผูกขาดตำแหน่งเซ็ชโชและคัมปากุ โดยส่วนมากจะถูกผูกขาดโดยฟูจิวาระสายฮอกเกะ(สายเหนือ) โดยคนแรกคือ ฟูจิวาระ โนะ โยชิฟูซะ
ในปี ค.ศ. 858 ฟูจิวาระ โนะ โยชิฟูซะ ได้เป็นเซ็ชโชคนแรกที่ไม่ได้มาจากราชวงศ์ ในปี ค.ศ. 876 ฟูจิวาระ โนะ โมโตซูเนะ หลานชายและบุตรบุญธรรมของโยชิฟูซะ ได้สถาปนาตนเองเป็นคัมปากุคนแรก
หลังจากฟูจิวาระ โนะ มิจินางะ และ ฟูจิวาระ โนะ โยริมิจิ นั้นในศตวรรษที่ 12 ได้มีตระกูลใหม่ๆซึ่งเป็นเชื้อสายของตระกูลฟูจิวาระ เข้ามาครองสองตำแหน่งนี้แทนหลังจากการเสียชีวิตของ ฟูจิวาระ โนะ โยริมิจิคือ ตระกูลโคโนเอะ ตระกูลคูโจ ตระกูลอิจิโจ ตระกูลทากัตสึกาซะ และ ตระกูลนิโจ โดยตระกูลโคโนเอะและตระกูลคูโจได้สืบเชื้อสายจากฟูจิวาระ โนะ ทาดามิจิ ส่วนตระกูลอื่น ๆ ทั้งสามนั้นแยกออกมาจากสองตระกูลนี้ และผูกขาดสองตำแหน่งนี้กันจนถึงสมัยเมจิ
สำนักคัมปากุได้ล่มสลายลงหลังจากการมีนายกรัฐมนตรี คนแรกในสมัยเมจิ จักรพรรดิเมจิได้สั่งปิดสำนักคัมปากุลง ในปัจจุบันภายใต้กฎของราชสำนักพระจักรพรรดิตำแหน่งเซ็ชโช ต้องจำกัดให้เฉพาะบุคคลในราชวงศ์เท่านั้น เช่น สมเด็จพระจักรพรรดิโชวะในสมัยที่ยังทรงเป็น เจ้าชายฮิโรฮิโตะ ทรงเป็นผู้สำเร็จราชการแทน สมเด็จพระจักรพรรดิไทโช พระบิดาที่ประชวร ส่งผลให้เหล่าตระกูลเซ็สกังทั้งหลายหมดความสำคัญลงไป
เซ็สโซ
คัมปะกุ
สุวัจนี ไชยมุกสิก
ทอฟฟี
ทอฟฟี  หรือ ลูกกวาด เกิดจากการเดือดของกากน้ำตาลหรือน้ำตาล ควบคู่ไปกับเนย และในบางครั้งอาจมีแป้งด้วย โดยจะต้องมีอุณหภูมิความร้อนประมาณ 150-160 องศาเซลเซียส (302-310 องศาฟาเรนไฮต์) ในการเตรียมอาหารบางครั้งทอฟฟีถูกจัดไว้ควบคู่กับมะพร้าวหรือลูกเกด
รายชื่อประเทศเรียงตามการผลิตกาแฟ
การปลูกกาแฟในประเทศไทย.
สำหรับประเทศไทยปลูกกาแฟโรบัสตาร้อยละ 98 โดยมากปลูกทางภาคใต้ เช่น ระนอง สุราษฎร์ธานี และชุมพร อีกประมาณร้อยละ 2 เป็นกาแฟอะแรบิกาซึ่งปลูกมากตามดอยต่าง ๆ ทางภาคเหนือ กาแฟที่มีชื่อเสียงของไทยได้แก่ กาแฟดอยช้าง ซึ่งปลูกบนดอยช้าง จังหวัดเชียงราย ถือว่าเป็นกาแฟได้จากกระบวนการผลิตที่ได้มาตรฐานระดับสากล และรสชาติดีเทียบเคียงกับกาแฟที่มีชื่อเสียงของโลก ส่วนแหล่งปลูกอื่นๆ ในภาคเหนือได้แก่ บ้านแม่กำปอง อำเภอแม่ออน, บ้านแม่ตอนหลวง อำเภอดอยสะเก็ด, บ้านแม่หลอด อำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่ และ สวนยาหลวง บ้านสันเจริญ อำเภอท่าวังผา, บ้านมณีพฤกษ์ อำเภอทุ่งช้าง, บ้านห้วยโทน อำเภอบ่อเกลือ จังหวัดน่าน เป็นต้น
ผู้ส่งออกหลักเรียงตามประเทศ.
จากข้อมูลของ World Atlas ผู้ส่งออกเมล็ดกาแฟหลักในปี 2019 ได้แก่
สถานีโทรทัศน์ทีเอ็นเอ็น 24
ทอฟฟี่
วัดเขาสุวรรณคีรี
วัดเขาสุวรรณคีรี เป็นหนึ่งในโบราณสถานสำคัญตั้งอยู่ใน อุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย อำเภอศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย
วัดเขาสุวรรณคีรีตั้งอยู่บนเนินเขาอีกยอดหนึ่งในเทือกเขาเดียวกันแต่อยู่คนละยอดกับวัดเขาพนมเพลิง โดยอยู่ทางทิศตะวันตก หรือหากเดินเท้าขึ้นมาจากด้านวัดเขาพนมเพลิง วัดนี้จะอยู่ด้านหลังเขาพนมเพลิงไปทางทิศตะวันตกโดยมีทางเดินเชื่อมถึงกันห่างออกไปประมาณ 200 เมตร ทางขึ้นเป็นบันไดจำนวนหลายสิบขั้นทำจากศิลาแลงขนาดกว้างประมาณ 6 เมตร
วัดเขาสุวรรณคีรีสามารถมองเห็นยอดเจดีย์ที่สูงเด่นเป็นสง่าได้จากทางเข้าจุดขายบัตรเข้าชมอุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัยเนื่องจากตั้งอยู่บนเนินเขา โดยมีกลุ่มโบราณสถานที่สำคัญ คือ เจดีย์ประธานทรงระฆังขนาดใหญ่ก่อด้วยศิลาแลง ฐานของเจดีย์ทำสูงขึ้นไปถึง 5 ชั้นและยังมีความสมบูรณ์ค่อนข้างมากเมื่อขึ้นเป็นยังชั้นสูงสุดของฐานเจดีย์ประธานมองไปด้านหลัง สามารถเห็นทิวทัศน์ที่สวยงามของอุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัยได้ สำหรับลานชั้นต่างๆ ของเจดีย์ประธานมีขนาดกว้างขวางพอสมควรสันนิษฐานว่าใช้สำหรับเป็นลานประทักษิณ โดยมีซุ้มพระทั้ง 4 ด้าน ตรงก้านฉัตรมีพระพุทธรูปปูนปั้นปางลีลารอบก้านฉัตรเช่นเดียวกับวัดช้างล้อมตั้งอยู่บนฐานสี่เหลี่ยมจัตุรัสซ้อนกันสามชั้น ด้านหน้าเจดีย์ เป็นวิหารขนาด 7 ห้อง ฐานวิหารและเจดีย์รายก่อด้วยศิลาแลง ปัจจุบันเหลือเพียงเสาและฐานวิหาร สำหรับด้านหลังเจดีย์ประธานมีเจดีย์ขนาดปานกลางรูปร่างทรงกลมล้อมรอบด้วยแนวศิลาแลง ตรงกำแพงแก้วชั้นในทิศตะวันตกเฉียงใต้ มีรูปยักษ์ปูนปั้นขนาดใหญ่และรูปสัตว์ รูปปูนปั้นเหล่านี้ชำรุดและล้มลงอยู่บนพื้นดิน ลักษณะของรูปยักษ์คล้ายกับรูปสัตว์ที่มีอยู่วัดช้างล้อมมาก สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นในสมัยใกล้เคียงกัน เจดีย์ทรงลังกาซึ่งเป็นโบราณสถานหลักของวัด
เมื่อลงจากวัดเขาสุวรรณคีรีจะมีทางแยกลงมาทางด้านขวา ไม่ต้องเดินย้อนกลับไปยังวัดเขาพนมเพลิง ก็สามารถลงมายังด้านล่างซึ่งมีทางเดินเชื่อมไปยังทางขึ้นวัดเขาพนมเพลิงได้เช่นเดียวกันและวัดเขาสุวรรณคีรีถัดจากวัดเขาพนมเพลิงไปทางทิศตะวันออก
ภาษาอ็อบเจกทีฟ-เจ
ภาษาอ็อบเจกทีฟ-เจ  พัฒนาขึ้นเพื่อใช้ใน Cappuccino สำหรับใช้ทำ web application ภาษาอ็อบเจกทีฟ-เจ มีลักษณะวากยสัมพันธ์คล้ายคลึงกับภาษาอ็อบเจกทีฟ-ซี แต่ใช้ ECMAScript หรือ JavaScript แทนส่วนที่เป็นภาษาซี ภาษาอ็อบเจกทีฟ-เจ ในแบบที่ใช้บนเว็บจะใช้ runtime ที่พัฒนาเลียนแบบ Objective-C runtime โดยตัวโปรแกรมจะใช้ชุดคำสั่งภาษา ECMAScript คอมไพล์ชุดคำสั่งภาษาอ็อบเจกทีฟ-เจ เป็น ECMAScript ก่อน ทั้งนี้ นอกจากใช้ในการทำเว็บแอปพลิเคชันแล้ว ยังมีการเริ่มใช้ภาษาอ็อบเจกทีฟ-เจเพื่องาน application scripting ด้วย
ตัวอ่อน
ตัวอ่อน  เป็นระยะที่ยังเจริญไม่เต็มวัยระยะหนึ่งของสัตว์ ซึ่งต้องผ่านกระบวนการเมตามอร์โฟซิสก่อนเป็นตัวเต็มวัย สัตว์ที่มีพัฒนาการแบบอ้อม (indirect development) เช่น แมลง สัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ หรือไนดาเรียนมักมีระยะตัวอ่อนอยู่ในวงจรชีวิตด้วย
ลักษณะของตัวอ่อนมักจะต่างจากตัวเต็มวัยมาก (ดังเช่นหนอนผีเสื้อกับผีเสื้อ) อีกทั้งมีโครงสร้างและอวัยวะที่ต่างออกไป ซึ่งไม่ปรากฏในตัวเต็มวัย อาหารการกินก็อาจต่างกันด้วย
ตัวอ่อนมักมีการปรับเปลี่ยนเพื่ออยู่ในสิ่งแวดล้อมที่ต่างจากของตัวเต็มวัย ตัวอ่อนบางชนิดเช่นลูกอ๊อดอาศัยอยู่ในแหล่งน้ำแทบจะตลอด แต่สามารถอาศัยอยู่นอกแหล่งน้ำได้เมื่อเจริญเป็นกบตัวเต็มวัย ตัวอ่อนจะได้รับที่หลบภัยจากผู้ล่าและลดการแข่งขันแย่งทรัพยากรกับประชากรตัวเต็มวัย จากการที่อาศัยในสิ่งแวดล้อมที่ต่างกัน
สัตว์ในระยะตัวอ่อนจะกินอาหารเพื่อเตรียมพร้อมสำหรับการเปลี่ยนผ่านไปสู่ตัวเต็มวัย สิ่งมีชีวิตบางชนิดเช่นโพลีคีตและเพรียงมีตัวเต็มวัยที่ไม่สามารถเคลื่อนที่แต่มีตัวอ่อนที่เคลื่อนที่ได้ และใช้ระยะตัวอ่อนเพื่อแพร่กระจายตัว
ตัวอ่อนบางชนิดต้องอาศัยตัวเต็มวัยคอยป้อนอาหารให้ แมลงพวก Hymenoptera ที่มีกลุ่มสังคมแท้หลายชนิดมีตัวอ่อนที่ตัวเมียวรรณะคนงาน (worker) คอยป้อนอาหารให้ ต่อกระดาษ ("Ropalidia marginata") ตัวผู้สามารถทำหน้าที่ป้อนอาหารตัวอ่อนได้แต่ประสิทธิภาพด้อยกว่า โดยใช้เวลามากกว่าในการให้อาหารแต่ตัวอ่อนกลับได้อาหารปริมาณน้อยกว่า
มิจฉาวาณิชา
คือ การค้าขายที่ผิด หรือไม่ชอบธรรม หมายถึง บุคคลไม่ควรค้าขาย สิ่งเหล่านี้ ซึ่งถือว่าเป็นอันตรายต่อเพื่อนมนุษย์ต่อสัตว์และต่อสภาพแวดล้อม ประกอบด้วย
บิกแบนด์
บิ๊กแบนด์  เป็นลักษณะการรวมกันของการเล่นดนตรีในดนตรีแจ๊ส ได้รับความนิยมในยุคสวิง ต้นทศวรรษ 1930 จนถึงปลายยุค 1940 บิ๊กแบนด์โดยทั่วไปมักประกอบด้วยนักดนตรีประมาณ 12 ถึง 25 คน เล่นเครื่องดนตรีแซกโซโฟน, ทรัมเป็ต, ทรอมโบน และเครื่องให้จังหวะ
คำว่า แจ๊สแบนด์, สเตจแบนด์, แจ๊สออร์เคสตร้า, โซไซตีแบนด์ และแด๊นสแบนด์ อาจมีใช้อธิบายถึงบิ๊กแบนด์ก็ได้
วงศ์ปลาตะกรับ
วงศ์ปลาตะกรับ  เป็นวงศ์ปลาน้ำเค็มในอันดับ Perciformes ใช้ชื่อวงศ์ว่า Scatophagidae (/สแคท-โต-ฟา-กิ-ดี้/)
มีรูปร่างทั่วไปแบนข้างมาก เกล็ดละเอียดเป็นแบบสากมือ และติดแน่นกับลำตัว ครีบหลังตอนแรกเป็นครีบแข็ง ครีบหลังตอนหลังจะอ่อนนุ่ม ก้านครีบหลังก้านแรกเป็นครีบแข็งและชี้ไปด้านหน้า ครีบหางตัดตรงและมีก้านครีบจำนวนมาก ตามลำตัวจะมีจุดสีดำหรือลวดลายกระจายไปทั่วต่างกันไปตามสกุลและสายพันธุ์ มีฟันที่เพดานปากและขากรรไกร ไม่มีหนามบนกระดูกโอเปอร์คัลและกระดูกพรีโอเปอร์คัล มีเส้นข้างลำตัวโค้งและสมบูรณ์
เป็นปลาที่อาศัยอยู่ตามแนวชายฝั่งทะเลเขตอบอุ่น พบตั้งแต่ทวีปแอฟริกา, ทะเลแดง, เอเชียใต้, เอเชียตะวันออกเฉียงใต้, ซูลาเวซี, อินโดนีเซีย ตลอดจนถึงโซนโอเชียเนีย พบในประเทศไทยเพียงชนิดเดียว คือ ปลาตะกรับ ("Scatophagus argus") โดยปกติแล้วปลาในวงศ์นี้จะสามารถปรับตัวให้อยู่ในน้ำกร่อยหรือน้ำจืดสนิทได้ แต่จะวางไข่ในที่น้ำเค็มแบบน้ำทะเล มีความยาวโดยเฉลี่ยประมาณ 30-40 เซนติเมตร
มีทั้งหมด 4 ชนิด ใน 2 สกุล ซึ่งทั้งหมดนิยมเลี้ยงเป็นปลาตู้สวยงาม หรือตกเป็นเกมกีฬาและรับประทานเป็นอาหารในบางประเทศ โดยแบ่งออกเป็น
สกุล "Scatophagus"
สกุล "Selenotoca"
ไพรม์เมอริเดียน
เส้นเมอริเดียนสากล
เส้นเมอริเดียนกรีนิช
MCS 51
MCS-51
ม้า (แก้ความกำกวม)
ม้า สามารถหมายถึง
คลุ้ม วัชโรบล
ศาสตราจารย์ ดร.คลุ้ม วัชโรบล เป็นราชบัณทิตในสำนักวิทยาศาสตร์รุ่นแรกที่ได้รับพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯแต่งตั้งเป็นราชบัณทิต ในวิชาวิทยาศาสตร์ชีวภาพ เมื่อวันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2485 ตั้งแต่วัยหนุ่ม เป็นอาจารย์ประจำคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ท่านเป็นผู้มีความรู้ทางด้านชีววิทยาเป็นอย่างดียิ่งคนหนึ่ง ได้เขียนตำราทางชีววิทยาสำหรับนักเรียนในระดับมัธยมศึกษาไว้มาก นับว่าเป็นผู้บุกเบิกในการเขียนตำราเรียนทางด้านชีววิทยาในประเทศไทย ซึ่งสมัยนั้นยังไม่มีศัพท์บัญญัติทางวิทยาศาสตร์หรือชีววิทยาเหมือนในปัจจุบันนี้ จึงนับว่าเป็นงานเขียนตำราที่ยากยิ่งสำหรับในยุคนั้น เพราะต้องคิดสร้างศัพท์ขึ้นมาใช้เองด้วย แต่ศาสตราจารย์ ดร.คลุ้ม วัชโรบล ก็ได้ใช้ความวิริยะอุตสาหะ เขียนตำราเรียนทางด้านชีววิทยาให้เป็นประโยชน์แก่การศึกษาของชาติเป็นอย่างมาก
นอกจากนี้แล้ว ศ.ดร.คลุ้ม วัชโรบล ยังถือได้ว่าเป็นนักวิชาการไทยคนแรก ๆ ที่สนใจศึกษาศาสตร์ที่วิทยาศาสตร์ปัจจุบันไม่สามารถอธิบายได้ เช่น วิญญาณหรือผี, การระลึกชาติได้ และพลังจิต โดยศึกษาร่วมกับนักวิชาการชาวแคนาดา เอียน สตีเวนสัน
พ.ศ. 2457 โรงเรียนวัดมหาธาตุ จังหวัดเพชรบุรี
พ.ศ. 2458 โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย และโรงเรียนพรานหลวง หัดโขน
พ.ศ. 2462 โรงเรียนกล่อมพิทยากร วัดพระเชตุพน
พ.ศ. 2464 โรงเรียนวัดบวรนิเวศชั้น ม.4
พ.ศ. 2465 โรงเรียนมัธยมวัดเทพศิรินทร์
พ.ศ. 2468 คณะแพทย์ศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
พ.ศ. 2471 B.Se. Honours และ A.R.C.S. จาก Royal College of Science,Imperial College of Science and Technology, University of London
พ.ศ. 2475 Ph.D.
- ได้กลับจากประเทศอังกฤษและมาเป็นอาจารย์ในแผนกชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ตั้งแต่วันที่ 14 กันยายน พ.ศ. 2478 เป็นต้นมา
- เป็นศาสตราจารย์ หัวหน้าแผนกชีววิทยา และหัวหน้าแผนกวิชาวิทยาศาสตร์ทั่วไป คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
- เป็นอาจารย์สอนวิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์การแพทย์ มหาวิทยาลัยแพทศาสตร์ ให้แก่แผนกเตรียมการแพทย์ วิทยาศาสตร์ เภสัชศาสตร์ ทันตแพทย์ศาสตร์ และกายภาพบำบัด
- เป็นอาจารย์สอนวิชาวิทยาศาสตร์ ให้แก่สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าหญิงอุบลรัตน์ราชกัญญาฯ โรงเรียนจิตรลดา
- ในการฉลอง 50 ปี ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในวันที่ 26 มีนาคม 2510 ได้รับพระราชทานปริญญาวิทยาศาสตร์ดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ เพื่อเป็นเกียรติในการที่สอนวิชาชีววิทยา ในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยมานาน
- ออกจากราชการวันที่ 1 ตุลาคม 2510 แล้วรักษาการในตำแหน่ง หัวหน้าแผนกวิชาชีววิทยา และดำรงตำแหน่งหัวหน้าแผนกวิชาชีววิทยาจนถึงวันที่ 30 กันยายน 2512
- 31 กรกฎาคม 2515 ดำรงตำแหน่ง ศาสตราจารย์อุปการะคุณ
1) The Alimentary Canal of the larva of Ptinus tectus (Boield) Coleoptera, Ptinidae, with special reference ti silk production.
2) The excretion of Guanine by Arachnids.
3) ได้ศึกษาและแต่งตำราเรียนเกี่ยวกับสัตว์ในเมืองไทย คือ Macrobrachiun carcinus, Pheretima peguana และ Rana tigrina.
4) เขียนบทความเรื่อง "หญิงก็ได้ ชายก็ดี" และ "ยุง" ลงใน "สมุดที่ระลึกวันราชบัณฑิตตยสถาน 31 มีนาคม 2486" และ "สมุดที่ระลึกวันราชบัณฑิตยสถาน 31 มีนาคม 2487"
กระบวนการผลิตกาแฟ
กระบวนการผลิตกาแฟ คือ กระบวนการเปลี่ยนเมล็ดกาแฟให้กลายเป็นกาแฟพร้อมดื่ม
การบ่ม.
ในการผลิตกาแฟ วิธีที่ยังไม่เป็นที่รู้จักกันดีนักวิธีหนึ่งได้แก่การบ่ม (Aging) กาแฟหลายๆ ประเภทจะมีคุณภาพดีขึ้นเมื่อผ่านการบ่ม รสเปรี้ยวของมันจะลดลง ในขณะที่ความกลมกลืนของรสชาติโดยรวมก็จะเพิ่มขึ้น ผู้ผลิตหลายๆ รายมักจะขายเมล็ดกาแฟออกไปหลังจากได้บ่มเอาไว้แล้วถึง 3 ปี และร้านที่ขึ้นชื่อเป็นพิเศษบางร้าน (เช่น "Toko Aroma" ในเมืองบันดุง ประเทศอินโดนีเซีย) ถึงกับบ่มเมล็ดที่ยังไม่ได้คั่วไว้ถึง 8 ปีทีเดียว
การบด.
ความละเอียดของกากที่ได้จากการบดมีผลอย่างมากต่อรสชาติ ยิ่งบดกาแฟละเอียดเท่าไร ก็จะยิ่งได้รสชาติที่เข้มข้นและครบบริบูรณ์มากขึ้นเท่านั้น เหตุผลหลักที่บางคนไม่บดละเอียดมากนัก คือเพื่อไม่ให้กากสามารถผ่านตัวกรองชนิดหยาบๆ ออกไปได้ (เช่น cafetière) การผลิตกากกาแฟพร้อมชงมีสามวิธีด้วยกัน
การคั่วเมล็ดกาแฟ
กระบวนการคั่วเป็นขั้นตอนที่ขาดไม่ได้ในการที่จะได้กาแฟรสชาติดีสักถ้วยหนึ่ง. เมื่อถูกคั่ว เมล็ดกาแฟสีเขียวก็จะพองออกจนเกือบจะมีขนาดเป็นสองเท่าของของเดิม พร้อมทั้งเปลี่ยนสีและความหนาแน่นไป เมื่อเมล็ดได้รับความร้อน มันจะค่อยๆ เปลี่ยนเป็นสีเหลืองและในที่สุดก็จะกลายเป็นสีน้ำตาลอ่อนๆ แบบสีของผลอบเชย (cinnamon) และมันก็จะมีสีเข้มขึ้นเรื่อยๆ จนกว่าจะถูกยกออกจากความร้อน พร้อมกันนี้ เราก็จะเห็นน้ำมันออกมาตามผิวของเมล็ด ในการคั่วแบบอ่อนๆ กาแฟจะเก็บรสชาติดั้งเดิมไว้ได้ดีกว่า รสชาติดั้งเดิมนี้จะขึ้นอยู่กับดินและสภาพอากาศในที่ที่ต้นกาแฟได้เติบโตขึ้นมา. เมล็ดกาแฟจากพื้นที่ที่มีชื่อเสียง เช่น เกาะชวา และประเทศเคนยา จะถูกคั่วเพียงอ่อนๆ เท่านั้นเพื่อให้ยังคงรสชาติอันเป็นเอกลักษณ์อยู่ให้มากที่สุด
ยิ่งเมล็ดกาแฟถูกคั่วให้เข้มมากขึ้นเท่าไหร่ รสชาติดั้งเดิมของมันก็จะยิ่งถูกบดบังด้วยรสที่เกิดจากการคั่วมากขึ้นเท่านั้น กาแฟบางประเภทที่ถูกคั่ว จนรสชาติแทบจะไม่ได้บ่งบอกถึงสถานที่ปลูกเลย จะถูกขายโดยใช้ระดับของการคั่วเป็นหลัก โดยเริ่มตั้งแต่ "อบเชยคั่วอ่อนๆ (Light Cinnamon Roast) " ไปจนถึง "การคั่วแบบเวียนนา (Vienna Roast) " และ "การคั่วแบบฝรั่งเศส (French Roast) " และอื่นๆ
ในศตวรรษที่ 19 เมล็ดกาแฟมักจะถูกซื้อขายขณะที่ยังเป็นเมล็ดเขียวๆ อยู่ และก็มักจะนำไปคั่วในกระทะสำหรับทอด การคั่วในลักษณะนี้ต้องใช้ความชำนาญสูงมาก สำหรับการสูญเสียรสชาติของเมล็ดที่ยังไม่ได้คั่วนั้น สามารถป้องกันได้โดยการบรรจุในห่อสุญญากาศ แต่ปัญหาก็คือการที่เมล็ดกาแฟจะปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์เป็นวันๆ หลังจากที่ถูกคั่วเสร็จใหม่ๆ ผู้ผลิตจึงต้องปล่อยให้กาแฟที่คั่วแล้วค้างไว้ก่อนที่จะนำไปบรรจุลงห่อสุญญากาศได้ ด้วยเหตุนี้เทคโนโลยีสองชนิดจึงได้ถูกพัฒนาขึ้นมา บริษัทอิลลี (Illy) ได้ใช้กระป๋องอัดความดัน (pressurized can) ส่วนผู้ผลิตกาแฟคั่วรายอื่นๆ ใช้วิธีการบรรจุเมล็ดทั้งอันลงในถุงทันทีที่คั่วเสร็จโดยใช้วาล์วปล่อยความดัน (pressure release valves).
วัดเขาพนมเพลิง
วัดเขาพนมเพลิง เป็นโบราณสถานที่ตั้งอยู่ใน อุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย อำเภอศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย ตั้งอยู่บนเขาพนมเพลิง สูงประมาณ 25 เมตร ใกล้กำแพงเมือง ด้านตะวันออกเฉียงเหนือ ทางขึ้นวัดมีสองทาง คือ ทางด้านหน้าวัด และข้างวัดซึ่งทำเป็นบันไดศิลาแลงขนาดกว้างขวางประมาณ 6 เมตร
เขาพนมเพลิงปรากฏในพงศาวดารเหนือตอนที่เกี่ยวกับการสร้างเมืองสวรรคโลก (ศรีสัชนาลัย) โดยกำหนดให้เขาพนมเพลิงอยู่กลางเมืองและได้สร้างวัดไว้บนเขาพนมเพลิง ดังกล่าวอ้างไว้ดังนี้
"กล่าวสำหรับเขาพนมเพลิงนั้นเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ สำหรับประกอบพิธีบูชาไฟดังปรากฏข้อความในพงศาวดารเหนือ กล่าวถึงฤๅษีสัชนาลัยสั่งสอนบาธรรมราชว่า "สูเจ้าจงเอาพนมเพลิงเข้าไว้ในเมือง เป็นที่สร้างพรตบูชากูณฑ์ผู้เฒ่าจะสั่งสอน จงทำตามคำ"
จากประวัติในพงศาวดาวดังกล่าวหมายถึงเคยมีการใช้เขาพนมเพลิงเป็นแหล่งประกอบพิธีบำเพ็ญพรต แล้วจุดอัคคีบูชาเทวะเป็นเจ้า โดยกำหนดให้วัดเขาพนมเพลิงตั้งอยู่กลางเมืองศรีสัชนาลัย เป็นชัยภูมิของการสร้างเมืองให้โดดเด่นนั่นคือเป็นการสร้างมืองศรีสัชนาลัยที่โอบล้อมภูเขานี้ไว้ใจกลางเมือง เพื่อให้เป็นชัยภูมิอันเหมาะสมยิ่งในการประกอบพิธีดังกล่าว
โบราณสถานที่อยู่บนเนินเขานี้ประกอบด้วย เจดีย์ประธานทรงลังกา ก่อด้วยศิลาแลง ตั้งแต่ก้านฉัตรขึ้นไปพังทลายหมด และมีวิหารประดิษฐานพระพุทธรูปที่ยังมีความสมบูรณ์อยู่พอสมควร ส่วนด้านหลังเจดีย์ประธานเมีเจดีย์ราย 3 องค์ และมีทางเดินลงมายังลานกว้างซึ่งมีมณฑปก่อด้วยศิลาแลง ฐานสี่เหลี่ยมจัตุรัสยกพื้นสูง หลังคาโค้งแหลมขนาดใหญ่พอสมควรที่ชาวบ้านเรียกว่า ศาลเจ้าแม่ละอองสำลี ลักษณะของศาลนี้มีความคล้ายคลึงกับมณฑปที่พบที่วัดบริเวณทางเข้า อุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย
การเตรียมกาแฟ
การชง.
การชงกาแฟมีหลากหลายวิธี ซึ่งสามารถแบ่งเป็นประเภทตามการให้น้ำกับกากกาแฟ ได้สี่ประเภทหลักๆ ดังนี้
กาแฟทุกแบบที่ได้กล่าวมานี้ต่างใช้กากกาแฟชงกับน้ำร้อน กาแฟอาจถูกปล่อยค้างอยู่หรือไม่ก็ถูกกรองออกไป แต่ละวิธีต่างต้องการความละเอียดของการบดแตกต่างกันไป เครื่องทำกาแฟแบบไฟฟ้าสามารถต้มน้ำและชงผงที่ละลายได้ โดยไม่ต้องพึ่งคนมากนัก และบางประเภทก็มีตัวตั้งเวลาด้วย พวกที่ดื่มกาแฟอย่างจริงจังมักจะรังเกียจวิธีการที่สะดวกสบายแบบนี้ ซึ่งมักจะทำให้สูญเสียรสชาติและกลิ่นที่ดีไป คนกลุ่มนี้มักจะโปรดปรานกาแฟที่เพิ่งบดใหม่ๆ และวิธีการชงแบบดั้งเดิมมากกว่า
ประเภทของกาแฟ
บทความนี้เกี่ยวกับประเภทของกาแฟที่มีชื่อเสียง
โมคา.
โมคา เป็นการดัดแปลงของลาตเท มีอัตราส่วนของเอสเปรสโซและนมเป็นอัตรา 1:3 เหมือนกับลาตเท แต่มีการใส่ช็อกโกแลตเพิ่มลงไป โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การใช้น้ำเชื่อมช็อกโกแลตแทนช็อกโกแลตผงในเครื่องขายอัตโนมัติ ช็อกโกแลตที่ใช้อาจจะเป็นช็อกโกแลตดำหรือช็อกโกแลตนมก็ได้
คำว่า มอกคาชีโน  เป็นคำที่ใช้ในบางภูมิภาคของยุโรปและตะวันออกกลาง หมายถึงกาแฟลาตเท กับโคคาหรือช็อกโกแลต ส่วนในอเมริกา โดยทั่วไปหมายถึงคาปูชิโนใส่ช็อกโกแลต
แฟรปปูชิโน.
เป็นกาแฟที่ถูกตั้งชื่อและจดทะเบียนการค้าโดยสตาร์บัคส์ เป็นกาแฟผสมเครื่องดื่มชนิดเย็นกับกาแฟขวด
กอร์ตาโด.
คือเอสเปรสโซที่ผสมนมอุ่นลงไปเล็กน้อยเพื่อลดความเป็นกรด อัตราส่วนของนมต่อกาแฟอยู่ที่ 1:1-1:2 และนมจะถูกใส่หลังเอสเปรสโซ ถึงแม้นมที่ถูกอุ่นด้วยไอน้ำจะไม่มีฟองมากนัก แต่คนชงกาแฟ  หลายคนก็ทำฟองขนาดเล็ก ๆ เพื่อทำศิลปะกาแฟนม กาแฟชนิดนี้เป็นที่นิยมในสเปน โปรตุเกส และลาตินอเมริกา โดยมากแล้วพวกเขาจะดื่มกาแฟชนิดนี้ในเวลาบ่าย
มัคคียาโต.
มัคคียาโต มาจากภาษาอิตาลีหมายถึง "ถูกทำสัญลักษณ์" หรือ "ถูกกรอง" มักจะหมายถึง
อัฟโฟกาโต.
อัฟโฟกาโต ในภาษาอิตาลีแปลว่า "ถูกทำให้จม" คือของหวานที่ใช้กาแฟเป็นฐานการปรุง สำหรับ "แบบอย่างอัฟโฟกาโต" (Affogato style) หมายถึงการราดหน้าเครื่องดื่มหรือของหวานด้วยเอสเปรสโซ และอาจราดตามด้วยซอสน้ำตาลเคี่ยวหรือซอสช็อกโกแลต
คัฟแฟะอาเมรีคาโน.
คัฟแฟะอาเมรีคาโน คือรูปแบบของกาแฟที่มาจากการเติมเอสเปรสโซลงในน้ำร้อน ทำให้มีรสเข้มเหมือนกาแฟจุ่มแต่มีรสชาติที่ต่างออกไป ความเข้มของคัฟแฟะอาเมรีคาโนมีหลายแบบ ขึ้นอยู่กับจำนวนช็อตที่ใส่ลงไป ก็เป็นคัฟแฟะอาเมรีคาโนจำพวกหนึ่ง
แฟลตไวต์.
แฟลตไวต์  คือกาแฟที่ได้จากการเทนมที่ผ่านการอุ่นด้วยไอน้ำและมีลักษณะเป็นครีม จากก้นเหยือกลงบนเอสเปรสโซหนึ่งช็อต
แฟลตไวต์นิยมเสริฟในถ้วยเซรามิกดอกทิวลิป
วัดพระศรีรัตนมหาธาตุเชลียง
วัดพระศรีรัตนมหาธาตุเชลียง เป็นโบราณสถานที่อยู่ในอุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย อำเภอศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย เป็นพระอารามหลวงชั้นเอก ชนิดราชวรวิหาร เป็นวัดที่มีความสำคัญมาแต่โบราณกาล สร้างขึ้นเมื่อประมาณพุทธศตวรรษที่ 17 - 18 โดยวัดนี้เป็นวัดสำคัญในเขตเมืองเชลียงมาแต่เดิม ปรากฏหลักฐานในศิลาจารึกหลักที่ 1 และในสมัยกรุงธนบุรี เมื่อสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชเสด็จไปปราบชุมชนพระฝางเมืองสวางคบุรี แล้วได้เสด็จสมโภชพระบรมธาตุเมืองเชลียงนี้ด้วย และวัดนี้ยังเป็นที่สรงน้ำมูรธาภิเษก สำหรับพระเจ้าแผ่นดินใหม่ที่จะขึ้นเสวยราชสมบัติมาแต่ครั้งโบราณกาล
วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ ได้ขึ้นทะเบียนโบราณสถานแห่งชาติ เมื่อ พ.ศ. 2478 ได้โอนมาขึ้นในปกครองคณะสงฆ์ เมื่อ พ.ศ. 2479 ได้รับสถาปนาเป็นพระอารามหลวง เมื่อ พ.ศ. 2501
วัดพระศรีรัตนมหาธาตุเชลียงตั้งอยู่นอกกำแพงเมืองศรีสัชนาลัย ตรงช่วงแหลมโค้งข้อศอกของแม่น้ำยม หันหน้าวัดไปทางทิศตะวันออก และตั้งอยู่นอกกำแพงด้านใต้ของเมืองศรีสัชนาลัยระยะทาง 1.9 กิโลเมตร
วัดพระศรีรัตนมหาธาตุเชลียงเป็นกลุ่มโบราณสถานขนาดใหญ่ประกอบด้วย
เส้นทางเข้าสู่วัด.
จากตัวเมืองสุโขทัยไปทางทิศเหนือตามทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 101 ประมาณ 55 กิโลเมตร ปัจจุบันนักท่องเที่ยวและผู้สนใจเข้าชมสามารถนั่งรถ บขส. มาลงได้โดยถ้ามาจากสถานีขนส่ง ที่อ.เมือง สุโขทัย ให้แจ้งว่ามาลงที่ "พระปรางค์" ซึ่งเป็นชื่อที่ชาวบ้านใช้เรียกขานวัดนี้ เมื่อลงจากรถ บขส. จะเป็นซุ้มประตูทางเข้าวัดโดยผ่านชุมชน นักท่องเที่ยวสามารถขี่จักรยานชมรอบๆ อุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย โดยเช่าจักรยานได้ ณ ร้านค้าที่จุดลงจากรถ บขส.นี้และฝากกระเป๋าสัมภาระไว้ที่ร้านค้าได้ เมื่อผ่านซุ้มประตูเข้ามาจะผ่านชุมชนประมาณ 100 เมตร จะพบสะพานแขวนไม้ข้ามแม่น้ำยม เพื่อไปยังวัดพระปรางค์ซึ่งอยู่ฝั่งตรงข้าม นักท่องเที่ยวชาวไทยเสียค่าธรรมเนียมบำรุงอุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัยเฉพาะจุดนี้ก่อน 10 บาท และจะได้แผนที่นำชมอุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัยด้วย
แซนดีเอโก ชาร์จเจอรส์