pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
หุ่นพยนต์ หรือ รูปสัญลักษณ์ผู้ตาย หรือ  คือรูปสัญลักษณ์ที่ใช้แทนผู้ตายซึ่งมักจะเป็นรูปปั้นหรือรูปสลักจากหินหรือไม้ รูปสัญลักษณ์มักจะเป็นรูปเต็มตัวของผู้ตายที่มักจะตั้งอยู่ภายในวัดคริสต์ศาสนา อนุสรณ์ผู้ตายแตกต่างจาก “อนุสรณ์ที่เก็บศพ” ตรงที่อนุสรณ์ผู้ตายจะเป็นเพียงสิ่งที่สร้างแทนผู้ตายโดยไม่มีร่างของผู้ตายฝังอยู่ด้วยเช่นอนุสรณ์ที่เก็บศพ โดยทั่วไปรูปสัญลักษณ์ที่ทำจะเป็นร่างนอนหงายพนมมือ หรือบางครั้งอาจจะคุกเข่าหรือยืนสวดมนต์ ในบางครั้งอนุสรณ์ผู้ตายจะเป็นเพียงครึ่งตัว เช่นเหรียญที่มีภาพอับราฮัม ลิงคอล์นครึ่งตัว
รูปสัญลักษณ์ผู้ตายอาจจะใช้ในพิธีทางศาสนาเพื่อแทนผู้ที่ไม่เป็นที่นิยม เช่นการเผารูปเพื่อแสดงถึงการกำจัดผู้ตาย เช่นในอังกฤษจะมีการเผารูปสัญลักษณ์ที่ทำจากฟางหรือเศษวัสดุเป็นรูปกาย ฟอคส์ (Guy Fawkes) ทุกวันที่ 5 พฤศจิกายนของทุกปี เพี่อเป็นการระลึกถึงกาย ฟอคส์ผู้มีส่วนในการวางการคบคิดระเบิดรัฐสภาอังกฤษ (Gunpowder Plot) โดยผู้นับถือนิกายโรมันคาทอลิกเพื่อจะพยายามกำจัดพระเจ้าเจมส์ที่ 1 แห่งอังกฤษ เมื่อปี ค.ศ. 1605 แต่ไม่สำเร็จ
ในทางไสยศาสตร์ หุ่นพยนต์คือ​เครื่องรางชนิดหนึ่งที่ถูกปลุกเสกมาด้วยอำนาจจิต​ของผู้ปลุกเสก
Nilpotent
รูปสัญลักษณ์ผู้ตาย
รูปสัญลักษณ์แทนบุคคล
สมาชิกนิรพล
นิจพล
นิจพล  คือสมบัติอย่างหนึ่งของการดำเนินการทางคณิตศาสตร์และวิทยาการคอมพิวเตอร์ ซึ่งจะให้ผลลัพธ์เป็นค่าเดิมเสมอแม้ว่าจะกระทำการดำเนินการดังกล่าวกี่ครั้งก็ตาม
มีนิยามสองอย่างเกี่ยวกับนิจพลดังนี้
นิยามแบบรูปนัย.
การดำเนินการทวิภาค.
ถ้าให้ "S" เป็นเซตเซตหนึ่ง ที่มีการดำเนินการทวิภาค * บนเซตนั้น สมาชิก "s" ที่อยู่ในเซต "S" จะเรียกว่าเป็นสมาชิกนิจพลภายใต้การดำเนินการ * ถ้า
ในกรณีพิเศษ สมาชิกเอกลักษณ์ทุกตัวเป็นสมาชิกนิจพล และถ้าหากทุกๆ สมาชิกใน "S" เป็นสมาชิกนิจพลแล้ว จะกล่าวได้ว่าการดำเนินการทวิภาค * เป็นนิจพล เช่น การดำเนินการยูเนียนและอินเตอร์เซกชันของเซต ล้วนเป็นนิจพล
การดำเนินการเอกภาค.
ถ้าให้ "f" เป็นการดำเนินการเอกภาคอันหนึ่ง "f" จะเรียกว่าเป็นนิจพลสำหรับสมาชิก "x" ทุกตัวของเซต "X" ถ้า
ซึ่งเงื่อนไขดังกล่าวสามารถเขียนในรูปแบบของการประกอบฟังก์ชัน (function composition) ได้เป็น "f o f = f"
ในกรณีพิเศษ ฟังก์ชันเอกลักษณ์ formula_3 ก็เป็นนิจพล และฟังก์ชันคงตัว formula_4 ก็เป็นนิจพลเช่นกัน
สมาชิกนิจพล
มนัส ปิติสานต์
พันจ่าอากาศเอก มนัส ปิติสานต์ (1 กรกฎาคม พ.ศ. 2471 - ) เป็นนักดนตรี และนักแต่งเพลง ที่มีชื่อเสียง เกิดที่อำเภอบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี เป็นบุตรของนายมูล และนางจำเริญ ปิติสานต์ บิดารับราชการจึงติดตามบิดามาเรียนหนังสือที่อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ แล้วย้ายมาเรียนต่อชั้นมัธยมที่โรงเรียนเนติศึกษา ย่านราชวัตร จนกระทั่งเกิดสงครามโลกครั้งที่สอง ได้ย้ายไปเรียนที่กองดุริยางค์ทหารอากาศ เป็นลูกศิษย์ของพระเจนดุริยางค์ รุ่นเดียวกับสง่า อารัมภีร ปรีชา เมตไตรย์ และชลหมู่ ชลานุเคราะห์ และเข้ารับราชการ เป็นนักดนตรีของกองดุริยางค์ทหารอากาศ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2486 จนเกษียณอายุราชการ
มนัส ปิติสานต์ มีโอกาสได้ร่วมงานกับสง่า อารัมภีร และปรีชา เมตไตรย์ เล่นดนตรี และแต่งเพลงร้อง เพลงละครเวที ให้กับคณะศิวารมณ์ของหม่อมหลวงทรงสอางค์ ฑิฆัมพร ต่อมาทั้งสามท่านได้ร่วมกันก่อตั้งวงดนตรีกระชับมิตร ในปี พ.ศ. 2520
ครูมนัส ปิติสานต์ มีผลงานแต่งเพลงที่มีชื่อเสียงเช่น เพลง "เสน่หา" (แต่งเมื่อ พ.ศ. 2507 ขับร้องโดยสุเทพ วงศ์กำแหง เมื่อ พ.ศ. 2509) "เหมือนคนละฟากฟ้า" (แต่งเมื่อ พ.ศ. 2503 คำร้องโดย จงรัก จันทร์คณา ขับร้องโดยธานินทร์ อินทรเทพ เมื่อ พ.ศ. 2506) "ระฆังใจ" "คืนนั้น" "ไม่มีเสียงเรียกจากใจ" "เพื่อเธอที่รัก" "เปลวไฟรัก"
ผลงานเพลงของครูมนัส ที่เป็นเพลงประกอบละครโทรทัศน์ ที่มีชื่อเสียง ได้แก่เพลง "พิภพมัจจุราช" (ชับร้องโดย วิเชียร ภู่โชติ ) "คืนคำรัก" "หุ่นไล่กา" "เพื่อเธอที่รัก" "ปอบผีฟ้า" "แม่นาคพระโขนง" "สิงหไกรภพ" "สี่ยอดกุมาร" "เสน่หาอาลัย" "ฝนรักฝนเศร้า" "เธอก็รู้" "ดาวพระศุกร์"
ผลงานเพลง "เหมือนคนละฟากฟ้า" ที่ครูมนัสแต่งทำนอง (คำร้องโดย จงรัก จันทร์คณา) ขับร้องโดยธานินทร์ อินทรเทพ ได้รับรางวัลแผ่นเสียงทองคำพระราชทาน ครั้งที่ 1 ประเภทนักร้องชายชนะเลิศ เพลงไทยสากล ประเภท ก ประจำปี พ.ศ. 2507
หยาดน้ำฟ้า
ในทางอุตุนิยมวิทยา หยาดน้ำฟ้า  เป็นปรากฏการณ์ของน้ำในอากาศ (hydrometeor) ประเภทหนึ่ง ซึ่งหมายความถึงผลิตภัณฑ์ใด ๆ อันเกิดจากการควบแน่นของไอน้ำในบรรยากาศและตกลงมาด้วยอิทธิพลของแรงโน้มถ่วง รูปแบบหลักของหยาดน้ำฟ้าประกอบด้วยฝนละออง (drizzle), ฝน, ฝนน้ำแข็ง (sleet), หิมะ, ลูกปรายหิมะ (graupel) และลูกเห็บ (hail) หยาดน้ำฟ้าเกิดขึ้นเมื่อบรรยากาศเหนือพื้นดินบริเวณหนึ่งอิ่มตัวด้วยไอน้ำ จากนั้นน้ำเกิดการควบแน่นและตกลงมา หมอก (fog) และหมอกน้ำค้าง (mist) จึงไม่จัดเป็นหยาดน้ำฟ้า มีอยู่สองกระบวนการที่อากาศอิ่มตัวได้ คือ อากาศได้รับความเย็นหรือเพิ่มไอน้ำเข้าไปในอากาศ ซึ่งสองกระบวนการนี้อาจเกิดร่วมกันได้ โดยทั่วไปหยาดน้ำฟ้าจะตกกลับคืนสู่พื้นดิน แต่ยกเว้นน้ำโปรยฐานเมฆ (virga) ซึ่งระเหยไปหมดก่อนตกถึงพื้น หยาดน้ำฟ้าก่อตัวขึ้นเป็นหยาดเล็กที่รวมกันโดยชนกับหยดฝนหรือผลึกน้ำแข็งอื่นภายในเมฆ หยดฝนที่ตกลงมามีขนาดแตกต่างกันตั้งแต่รูปทรงคล้ายแพนเค้กกลมแป้นสำหรับหยดขนาดใหญ่ ถึงทรงกลมเล็กสำหรับหยดขนาดเล็ก เกล็ดหิมะ (snowflake) มีหลายรูปทรงและแบบ ขึ้นอยู่กับอุณหภูมิและความชื้นของอากาศที่เกล็ดหิมะเคลื่อนผ่านก่อนตกสู่พื้น หิมะและลูกปรายหิมะจะเกิดเฉพาะเมื่ออุณหภูมิใกล้ผิวดินใกล้หรือต่ำกว่าจุดเยือกแข็งของน้ำ ส่วนลูกเห็บสามารถเกิดขึ้นในเขตอุณหภูมิอบอุ่นได้จากกระบวนการก่อตัว
โดยรวมหยาดน้ำฟ้าเกิดจากความชื้นเหนือแนวปะทะ (weather front) เป็นหลัก หากมีความชื้นเพียงพอและมีการเคลื่อนที่ขึ้น หยาดน้ำฟ้าจะตกจากมวลอากาศร้อนขึ้นทางแนวดิ่ง (convective cloud) เช่น คิวมูโลนิมบัส และสามารถก่อตัวเป็นบริเวณแถบฝนแคบ ๆ ได้
ถนนอุดมสุข
ถนนอุดมสุข  เป็นถนนสายหนึ่งในเขตบางนาและเขตประเวศ กรุงเทพมหานคร เดิมคือ ซอยสุขุมวิท 103 มีระยะทางประมาณ 4 กิโลเมตร เป็นถนนแบบ 4 ช่องทางจราจรไม่มีเกาะกลาง แยกจากถนนสุขุมวิทที่ทางแยกอุดมสุขในพื้นที่แขวงบางนาเหนือ เขตบางนา ตรงไปทางทิศตะวันออก เมื่อถึงซอยอุดมสุข 29 (พุทธวิถี 1) เป็นเส้นแบ่งพื้นที่การปกครองระหว่างเขตบางนากับเขตพระโขนง จนกระทั่งข้ามคลองเคล็ดจึงเข้าพื้นที่แขวงหนองบอน เขตประเวศ แนวเส้นทางยังคงมุ่งไปทางทิศตะวันออกจนไปสิ้นสุดที่ทางแยกศรีอุดมซึ่งเป็นจุดตัดกับถนนศรีนครินทร์ โดยมีแนวถนนที่ตรงต่อเนื่องไปคือ ถนนเฉลิมพระเกียรติ ร.9
ถนนอุดมสุขเป็นถนนที่มีตลาดตลอดทั้งวัน โดยในตอนเช้าจะมีตลาดสด ส่วนตอนบ่ายจนถึงเย็นจะเริ่มแปรเป็นตลาดอาหารสำเร็จรูป ตลอดเส้นทางของถนนอุดมสุขมีสิ่งอำนวยความสะดวกหลายอย่าง เช่น ร้านบริการอัดรูป ธนาคาร สนามกอล์ฟ สนามเทนนิส ศูนย์พยาบาลสำหรับประชาชน ร้านตัดผม ร้านรับทำกุญแจ เป็นต้น
ถนนเฉลิมพระเกียรติ รัชกาลที่ 9
ถนนเฉลิมพระเกียรติ ร.9
ถนนเฉลิมพระเกียรติ ร.9  เป็นถนนสายสำคัญของเขตประเวศ กรุงเทพมหานคร เดิมมีชื่อเรียกว่าซอยสุขุมวิท 103 (อุดมสุข) และถนนสุขาภิบาล 1 แต่ทางกรุงเทพมหานครได้เปลี่ยนชื่อเพื่อเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 5 รอบ 5 ธันวาคม 2530 ประกอบกับมีสวนหลวง ร.9 ตั้งอยู่บริเวณถนนสายนี้
ถนนเฉลิมพระเกียรติ ร.9 มีระยะทางประมาณ 9.8 กิโลเมตร เป็นถนนขนาด 2-6 ช่องทางจราจร (ระยะทางส่วนใหญ่เป็นถนนขนาด 4 ช่องทางจราจรไม่มีเกาะกลางถนน) เริ่มตั้งแต่แยกศรีอุดม (จุดตัดระหว่างถนนศรีนครินทร์กับถนนอุดมสุข) ในพื้นที่แขวงหนองบอน ไปทางทิศตะวันออก เมื่อถึงปากซอยเฉลิมพระเกียรติ ร.9 ซอย 18 จึงวกขึ้นไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ผ่านสวนหลวง ร.9 จากนั้นข้ามคลองปลัดเปรียงเข้าพื้นที่แขวงดอกไม้ ตัดกับถนนพัฒนาการแล้วโค้งไปทางทิศตะวันออกและทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ข้ามคลองสองห้องเข้าพื้นที่แขวงประเวศ ไปทางทิศเดิม จนกระทั่งถึงปากซอยเฉลิมพระเกียรติ ร.9 ซอย 81 จึงตรงไปทางทิศเหนือ ตัดกับถนนอ่อนนุชที่แยกประเวศ และตรงไปทางทิศเดิมจนสุดถนนที่ทางรถไฟสายตะวันออก
หมอประเวศ
นารถ ถาวรบุตร
นารถ ถาวรบุตร (16 ตุลาคม พ.ศ. 2448 - 26 มกราคม พ.ศ. 2524) นักดนตรี และนักแต่งเพลงที่มีชื่อเสียง โดยเฉพาะเพลงที่แต่งคู่กับครูแก้ว อัจฉริยกุล
เกิดที่จังหวัดราชบุรี เป็นบุตรของนายจู และนางเอี่ยม ถาวรบุตร เข้าเป็นนักเรียนประจำที่โรงเรียนกรุงเทพคริสเตียนจนถึงชั้นมัธยม 8 ในระหว่างนั้นได้เรียนเปียโนและอ่านโน้ตเพลง จากครูชาวต่างชาติชื่อ มิสแอนนาเบล คอลส์ (แหม่มกอ) เมื่ออายุ 18 ปี ได้ออกจากโรงเรียนไปเป็นนักดนตรีตามบาร์ฝรั่งแถบถนนเจริญกรุง ถนนสีลม ถนนสาทร
พ.ศ. 2468 เมื่ออายุ 20 ปี ได้เข้าเป็นนักดนตรีวงเครื่องสายฝรั่งหลวงของพระเจนดุริยางค์ แล้วสมัครเข้าทำงานที่โรงเรียนพลตำรวจ พร้อมกับเล่นดนตรีตอนกลางคืน และแต่งเพลงให้กับละครร้อง คณะละครปรีดาลัย ของพระนางเธอลักษมีลาวัณ
พ.ศ. 2478 ได้เป็นหัวหน้าวงดนตรีของภาพยนตร์เสียงศรีกรุง กับแต่งเพลงประกอบหนังพูดไว้จำนวนมาก เช่น ""ข้างบ้านเรือนเคียง" "เพลินเพลงรัก" "ฉันฝันไป" "เธอกับฉันคือเพลง" "ใจสนองใจ" "หนึ่งทิวา" "เธอใกล้หรือไกล"" เพลงหนึ่งที่มีชื่อเสียง คือ "สยามานุสติ" นำพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว มาใส่ทำนองประกอบเรื่อง "ค่ายบางระจัน " ของศรีกรุง พ.ศ. 2482
ต่อมา สมัครเข้ารับราชการกรมโฆษณาการในปี พ.ศ. 2484 เป็นนักแต่งเพลงให้กับวงดนตรีกรมโฆษณาการ ที่มีครูเอื้อ สุนทรสนานเป็นหัวหน้าวง แต่เกิดข้อขัดแย้งกันจึงลาออกไปเป็นหัวหน้าวงดนตรีของสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์
วัยเกษียน.
พ.ศ. 2495 เป็นหัวหน้าวงดนตรีของโรงงานยาสูบ จนเกษียณอายุราชการในปี พ.ศ. 2508 จากนั้นเป็นครูสอนดนตรี และแต่งเพลงให้กับโรงเรียนเซนต์จอห์น จนเสียชีวิต เมื่อวันที่ 26 มกราคม พ.ศ. 2524
แก้ว อัจฉริยกุล
คลองประเวศ
ประเวศน์
กรดกระเพาะอาหาร
กรดกระเพาะ  คือ สิ่งคัดหลั่งจากกระเพาะอาหาร โดยมีองค์ประกอบส่วนใหญ่ คือ กรดไฮโดรคลอริก นอกจากนี้ ยังพบโปแตสเซียมคลอไรด์และโซเดียมคลอไรด์อีกบ้างเล็กน้อย
วงดนตรีกรมโฆษณาการ
เดสทินีกันดั้ม
ZGMF-X42S เดสทินีกันดั้ม  เป็นหนึ่งในโมบิลสูทตัวเอกของการ์ตูนญี่ปุ่น อะนิเมะ โมบิลสูทกันดั้มซี้ดเดสทินี ออกแบบโดยคุนิโอะ โอคาวาระ
เดสทินีกันดั้มเป็นโมบิลสูทรุ่นต้นแบบของซาฟท์ซึ่งกิลเบิร์ต ดูแลนดัลได้พัฒนาเพื่อให้ชิน อาสึกะใช้งานโดยเฉพาะ ระบบของเดสทินีกันดั้มได้ถูกทดสอบด้วย ZGMF-X56S/θ เดสทินีอิมพัลส์ เพื่อแก้ปัญหาของเดสทินีอิมพัลส์ที่มีระยะเวลาในการปฏิบัติการที่สั้นเกินไปจึงใช้เตาปฏิกรณ์ไฮเปอร์ดิวเทอเรียนเป็นแหล่งพลังงาน
เดสทินีกันดั้มมีพลังในการต่อสู้เทียบได้กับอิมพัลส์กันดั้มที่ใช้ซิลลูเอ็ตแพ็คแบบมาตรฐานทั้งสามรวมกัน โดยใช้ระบบขับเคลื่อน "ปีกแห่งแสง" ซึ่งทำให้เดสทินีกันดั้มเป็นโมบิลสูทที่มีความเร็วสูงสุดและยังใช้มิราจคอลลอยด์สร้างภาพลวงตาเป็นร่างแยกของเดสทินีอิมพัลส์เพื่อหลอกให้ศัตรูสับสนได้ อาวุธหลักของเดสทินีกันดั้มคือบีมแคนน่อนกำลังสูงและดาบต่อต้านยานรบ"อารอนไดท์"ที่พับเก็บไว้ด้านหลัง บูมเมอแรงบีม "แฟลชเอดจ์ 2" ที่อยู่ที่ไหล่สามารถใช้เป็นบีมเซเบอร์ได้ และที่ฝ่ามือทั้งสองข้างจะมีบีมแคนน่อน "ปาล์มาฟิโอคินา" ที่ได้รับการออกแบบไว้ใช้ในระยะประชิด
ชินได้รับเดสทินีกันดั้มจากกิลเบิร์ตหลังจากที่สามารถทำลายฟรีด้อมกันดั้มได้และใช้เป็นโมบิลสูทประจำตัวในการสู้รบครั้งสำคัญหลายครั้ง เดสทินีกันดั้มมีข้อต่อสีเงิน แต่ไม่มีคำอธิบายว่ามาจากอะไร
อะซึมิ คะวะชิมะ
ภาพยนตร์เอวี
วิตามิน C
กิจการร่วมค้า
กิจการร่วมค้า (Joint Venture) คือ กิจการที่ดำเนินการร่วมกันเป็นทางการค้าหรือหากำไรระหว่างบริษัทกับบริษัท บริษัทกับห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล ห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลกับห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล หรือระหว่างบริษัทและ /หรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลกับบุคคลธรรมดา คณะบุคคลที่มิใช่นิติบุคคล ห้างหุ้นส่วนสามัญหรือนิติบุคคลอื่น ที่บรรยายไว้ในมาตรา 39 แห่งประมวลรัษฏากร
ในทางปฏิบัติกรมสรรพากรได้วางบรรทัดฐานในการพิจารณาเพิ่มเติม โดยกำหนดว่ากิจการร่วมค้า จะต้องมีคุณสมบัติเข้าลักษณะใดลักษณะหนึ่งดังต่อไปนี้ด้วย
เปอร์เซโฟเน
มลภาวะทางแสง
มลภาวะทางแสง  หมายถึง แสงประดิษฐ์ที่เกิดจากการกระทำกิจวัตรของมนุษย์ในเวลากลางคืน รวมถึงมลภาวะของแสงที่สว่างจ่าจนเกินความจำเป็นหรือแสงประดิษฐ์ที่ใช้ผิดวัตถุประสงค์ด้วย ซึ่งส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศการอยู่ร่วมกันของสิ่งมีชีวิตอื่นๆ เช่น สุนัข แมว นก สัตว์เลื้อยคลานและสัตว์อื่นๆอีกมากมาย โดยที่สำคัญยังส่งผลกระทบสิ่งแวดล้อมและต่อกิจกรรมดาราศาสตร์ของนักดาราศาสตร์ด้วย และการออกแบบหลอดไฟประดิษฐ์ที่ไม่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมโดยที่สำคัญยังส่งผลกระทบต่อกิจกรรมดาราศาสตร์ของนักดาราศาสตร์ด้วย และการออกแบบหลอดไฟประดิษฐ์ที่ไม่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมหรือการติดตั้งหลอดไฟฟ้าที่ไม่ได้มาตรฐาน ย่อมก่อให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมหรือการติดตั้งหลอดไฟฟ้าที่ไม่ได้มาตรฐาน ย่อมก่อให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม
1. การติดตั้งอุปกรณ์ที่ไม่เหมาะสมกับการใช้งาน
2. การเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ที่ไม่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม
3. ขาดการควบคุมและจัดการระบบไฟฟ้าที่ไม่ดีพอ
4. การใช้งานแสงสว่างเกินความจำเป็น
มลภาวะทางแสงที่อาจส่งผลกระทบต่อความเป็นอยู่ของมนุษย์และสิ่งแวดล้อมในลักษณะต่างๆมี 3 ประเภทหลักด้วยกัน
1. แสงบาดตา (Glare) คือ แสงหรือความสว่างความสว่างที่ส่องเข้ามาในดวงตาของผู้มองเห็นโดยตรงซึ่งแสงหรือความสว่างนั้นอาจทำให้เกิดการระคาย
เคืองต่อดวงตาหรือทำให้เกิดอุปสรรคต่อการมองเห็นของผู้มองเห็น เช่น แสงบาดตา ที่ส่องมาจากโคมไฟหน้ารถยนต์ที่อาจทำ ให้ผู้ใช้รถยนต์คันอื่นๆหรือผู้ที่เดินถนน เกิดอาการระคายเคืองตา หรือสูญเสียความสามารถในการมองเห็นชั่วขณะ (Momentary Blindness) ในบางกรณีอาจก่อให้เกิด อาการบาดเจ็บจากการหดตัวของกล้ามเนื้อควบคุมม่านตา (Iris)
2. แสงเรืองไปยังท้องฟ้า (Sky Glow) คือ แสงหรือความสว่างบนท้องฟ้าที่เกิดจากการกระทำของมนุษย์ที่ส่องแสงสว่างด้วยหลอดไฟหรือแสงประดิษฐ์ต่างๆขึ้นไปบนท้องฟ้า เช่น เกิดผลกระทบต่อความงามบนท้องฟ้าและการศึกษาด้านดาราศาสตร์ (Astronomical Observation) ด้วยเหตุว่าแสงที่เรืองขึ้นไปบนท้องฟ้าเวลากลางคืนย่อมบดบังทัศนียภาพในการมอง เห็นดวงดาวด้วยตาเปล่าและสังเกตดวงดาวต่างๆด้วยตาเปล่า
3. แสงรุกล้ำไปในเคหสถานของผู้อื่น การรุกล้ำโดยแสง (Light Trespass) คือ แสงหรือความสว่างที่รุกล้ำเข้าไปในบริเวณของผู้อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต ซึ่งอาจเกิดจากหลายปัจจัย ได้แก่ การออกแบบโครงสร้างของหลอดไฟหรือการออกแบบส่วนประกอบของแสงประดิษฐ์ที่ไม่ควบคุมบริเวณให้แสงสว่างได้ แต่ในทางกลับกันก็มีประโยชน์ของแสงที่รุกล้ำ คือ การออกแบบหลอดไฟฟ้า ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมเพื่อไม่ให้แสงรุกล้ำไปยังทรัพย์สินหรือรบกวน ความเป็นอยู่ในชีวิตประจำวันของเพื่อนบ้าน เช่น รัฐบาลอังกฤษได้กำหนดมาตรการในการควบคุมไม่ให้ มีการจำหน่ายหลอดไฟฟ้าขนาด 500 วัตต์ เพื่อวัตถุประสงค์ในการใช้เป็นหลอดไฟรักษาความปลอดภัย
4. แสงสับสน (Light Cutter) คือ แสงที่ทำให้เกิดความสับสนในการขับขี่ หรือการลงจอดของเครื่องบิน มักพบในเมืองที่ขาดการควบคุมแสง
1.มลภาวะทางแสงที่เกี่ยวกับดาราศาสตร์ เมื่อ ค.ศ.1970 มีนักดาราศาสตร์กลุ่มหนึ่งได้ตระหนัก ทางด้านมลภาวะทางแสง ที่มีผลกระทบต่อดวงดาว จึงได้ทำการศึกษามลภาวะที่เกี่ยวข้องกับดาราศาสตร์ แสงสว่างที่มาจากดวงดาว ส่งผลให้การมองเห็นของดวงตาของเราที่มองอาจไม่ชัดเจน ทางนักดาราศาสตร์จึงศึกษา และอาศัยเครื่องมือทางดาราศาสตร์ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการมองเห็นดวงดาวอย่างชัดเจน ซึ่งการใช้เครื่องมือ ทำให้แสงที่ได้รับส่งผลกระทบต่อดวงตาของเรา นักดาราศาสตร์จึงมีการคิดค้นประสิทธิภาพในการสังเกตดวงดาว เช่น การส่องกล้องจาก กล้องจุลทรรศน์ เป็นต้น
2. มลภาวะทางแสงที่เกี่ยวข้องกับระบบนิเวศ ของการใช้งานปริมาณหลอดไฟ ที่เกิดจากการใช้งานในโรงงานที่กำลังขยายตัวพื้นที่ อุตสาหกรรมและการควบคุม การขยายตัวผังเมือง ปราศจากมาตรการทางกฎหมายสิ่งแวดล้อม จึงก่อให้เกิดมลภาวะต่อแสง ที่มีผลกระทบต่อวัฏจักรของความเป็นอยู่ของมนุษย์และระบบนิเวศ รวมไปถึงการดำรงชีวิตของสัตว์และพืช
3. มลภาวะทางแสงที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพมนุษย์ แสงที่ส่องในเวลาการคืน ส่งผลกระทบต่อมนุษย์ นั้นมีหลายประการ เช่น มลภาวะทางแสงที่ส่งผลต่อต่อมไพเนียล (Pineal) ในเวลากลางคืนร่างกายของมนุษย์จะหลั่งสารที่ เรียกว่า เมลาโทนิน (Melatonin) ซึ่งส่งผลต่อการนอนหลับ (Sleep Disorder) และก่อให้เกิดโรคมะเร็งเต้านม เป็นต้น
4. มลภาวะทางแสงที่เกี่ยวข้องกับการก่ออาชญากรรม หลอดไฟที่ส่องสว่างตามถนน (Street Light) และหลอดไฟที่ให้ความปลอดภัย (Security Light) เพื่อประโยชน์แก่ผู้สัญจรทางเท้าให้มีความปลอดภัยในการมองเห็นในเวลากลางคืนได้อย่างชัดเจน และช่วยลดการเกิดอุบัติเหตุการสัญจรบนถนน รวมถึงความปลอดภัยจากอาชญากรรมจากการเดินทางบนถนนมากยิ่งขึ้น แสงสว่างจ้า (glare) ที่ส่องมาเข้าดวงตาของแกนนำการชุมนุมหรือประชาชนที่เข้าร่วมชุมนุมโดยตรง การใช้เทคโนโลยีแสงสว่างหรือไฟส่องสว่างในบริเวณพื้นที่ชุมนุมที่มีทิศทางส่องรุกล้ำไปยังที่อยู่อาศัยหรือพื้นที่ส่วนตัวของประชาชนที่อยู่อาศัยโดยรอบ (trespassing lights) รวมไปถึงการส่องแสงสว่างจากการออกแบบหรือติดตั้งหลอดไฟฟ้าหรือโคมไฟในบริเวณพื้นที่ที่มีการชุมนุมทางการเมืองในลักษณะที่ไม่เหมาะสม จนทำให้เกิดทิศทางของแสงส่องเรืองขึ้นไปยังท้องฟ้าในเวลากลางคืน (sky glow) ซึ่งไม่เพียงจะทำให้เป็นการสิ้นเปลืองพลังงานโดยใช้เหตุแล้ว แสงส่องเรืองขึ้นไปยังท้องฟ้าในเวลากลางคืนยังอาจทำลายธรรมชาติและความมืดมิดในยามค่ำคืนในบริเวณโดยรอบพื้นที่
มาตรการควบคุม.
1. มาตรการให้อนุญาตก่อสร้าง ดัดแปลงหรือค่อเติมอาคารหรือสิ่งปลูกสร้างอื่น
2. มาตรการกำหนดพื้นที่เพื่อควบคุมมลภาวะทางแสง
3. มาตรการกำหนดเวลาใช้งานหลอดไฟฟ้าหรือโคมไฟนอกอาคาร
4. มาตรการควบคุมการออกแบบและติดตั้งหลอดไฟฟ้าหรือโคมไฟให้เหมาะสม
5. มาตรการป้องกันการก่อให้ผู้อื่นเดือดร้อนรำคาญจากมลภาวะทางแสง
หลักกฎหมายและป้องกันปัญหามลภาวะทางแสง.
ในหลายประเทศได้กำหนดมาตรการทางกฎหมายในการควบคุมและป้องกันมลภาวะทางแสงโดยอาศัยแนวคิดพื้นฐานทางกฎหมาย หลายประการ
1. หลักการพัฒนาอย่างยั่งยืน (Sustainable Development) กล่าวคือการแสวงหาแนวทางและวิธีการในการควบคุมและป้องกันมลภาวะทางแสงจำเป็นต้องคำนึงควบคู่ไปกับการขยายตัวทางเศรษฐกิจและการพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อม เช่น การกำหนดมาตรการในการควบคุมการขยายตัวของชุมชนเมืองเพื่อป้องกันปัญหามลภาวะทางแสง
2. หลักการระวังไว้ก่อน (Precautionary Principle) กล่าวคือการระวังถึงภัยของมลภาวะทางแสงโดยอาศัยแนวทางของการขจัดและการป้องกันไม่ให้มนุษย์และระบบนิเวศได้รับผลกระทบจากมลภาวะทางแสงในลักษณะต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นภาครัฐองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และผู้มีส่วน ด้เสียอื่นจำเป็นต้องตระหนักและระมัดระวังภัยที่จะเกิดขึ้น เช่น สมาคมไฟฟ้าแสงสว่างแห่งสหรัฐอเมริกา (Illuminating Engineering Society—IES)
3. หลักการป้องกันล่วงหน้า (Prevention Principle)กล่าวคือภาครัฐควรร่วมมือกับภาคเอกชนในการกำหนดแนวทางและวิธีการลดความเสี่ยงที่อาจก่อให้เกิดความเสียหายทาง ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอันเนื่องมาจากมลภาวะทางแสง เช่น การระบุพื้นที่กำหนดความเสี่ยงจากภัยมลภาวะทางแสงและการกำหนดพื้นที่ในการควบคุมมลภาวะทางแสงในระดับต่าง ๆ
4. หลักความร่วมมือจากทุกภาคส่วน (Cooperation Principle) กล่าวคือไม่ว่าจะเป็นภาครัฐองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ภาคเอกชนและภาคประชาชนต้องมีส่วนร่วมหรือมีความร่วมมือ กันในการเสริมสร้างองค์ความรู้ด้านมลภาวะทางแสงและร่วมกันปฏิบัติตามแนวทางระเบียบและกฎหมายที่ภาครัฐและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นได้บัญญัติไว้
ศรีสุดา รัชตะวรรณ
ศรีสุดา จุลละบุษปะ (นามสกุลเดิม: รัชตะวรรณ) (12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2473 - 1 สิงหาคม พ.ศ. 2548) เป็นอดีตหัวหน้างานบันเทิงวงดนตรีกรมประชาสัมพันธ์ และนักร้องวงดนตรีสุนทราภรณ์ เจ้าของฉายา มะดันดอง ดุเหว่าเสียงใส ราชินีรำวง ราชินีลีลาศ
ศรีสุดา รัชตะวรรณ เกิดที่จังหวัดยะลา เป็นบุตรของหลวงอรรถจารีวรานุวัตร​บุญมาก รัชตะวรรณ​(2444-2513) รับราชการตำแหน่งอัยการจังหวัด และนางบุญทวน รัชตะวรรณ(2447-2524) มีพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน 6 คน ได้แก่
บิดามารดามีพื้นเพเป็นชาวมอญ อยู่ที่จังหวัดปทุมธานี คุณพ่ออาศัยอยู่บริเวณวัดสำแล ต้นคลองประปา คุณแม่อาศัยอยู่ใกล้วัดไก่เตี้ย แต่ศรีสุดาเกิดที่ยะลาเพราะบิดารับราชการเป็นอัยการ ย้ายไปอยู่ที่นั่น เริ่มศึกษาชั้นประถมศึกษาปีที่1-2ที่โรงเรียนดัดรุนี จังหวัดฉะเชิงเทรา ชั้นประถมศึกษาปีที่3-4ที่โรงเรียนอาจศึกษา และศึกษาระดับมัธยมศึกษาโรงเรียนจอมสุรางค์อุปถัมภ์ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา แล้วต่อที่โรงเรียนสตรีวัดระฆัง ถนนอรุณอมรินทร์ แขวงศิริราช เขตบางกอกน้อย กรุงเทพมหานคร
ศรีสุดาชอบร้องเพลงมาตั้งแต่เด็กแต่คุณพ่อของศรีสุดาไม่ชอบดนตรี และไม่สนับสนุนให้ลูกๆเอาดีทางด้านนี้เลย ต่างจากคุณปู่ หลวงชำนาญรักษาราษฎร์ ซึ่งรับราชการเป็นนายอำเภอที่รักชอบดนตรี จนถึงมีวงดนตรีไทยเป็นของตนเอง ในวัยเด็กศรีสุดาจะหาเพลงฟังได้ยากมากเนื่องจากอยู่นอกเมือง โดยส่วนมากจะฟังจากวิทยุกรมโฆษณาการเธอจะนั่งจดเนื้อเพลงจากวิทยุ บางครั้งกินข้าวอยู่ก็ทิ้งจานข้าวมาจดเพลง เมื่อคราวศึกษาอยู่ตนจะเป็นผู้นำเต้นและร้องเพลงยั่วสีอื่นเมื่อคราวแข่งกีฬาสีจนชนะ
ในปีพ.ศ. 2489-2490 ศรีสุดาได้ย้ายมาอยู่สี่แยกพรานนก โดยตั้งใจมาเรียที่วัดระฆัง แต่ใจรักการร้องเพลงจึงได้ไปสมัครเป็นนักร้องวงดนตรีกรมโฆษณาการหรือวงดนตรีสุนทราภรณ์จากการชักชวนของครูแก้ว อัจฉริยะกุลเมื่อปีพ.ศ. 2491 แต่อัตรานักร้องหญิงเต็ม จึงไปสมัครงานเป็นเสมียนที่กรมไปรษณีย์กลาง และได้พบกับครูพจน์ จารุวณิช เจ้าของคณะละครวิทยุ และวงดนตรีจารุกนก และได้มีโอกาสเล่นละครและร้องเพลงร่วมกับวง ระหว่าง พ.ศ. 2491 - 2495 ผลงานในช่วงนี้ เช่น อาวรณ์รัก พบกันด้วยเพลง ความรักที่ไม่แน่นอน น้ำตาลน้ำตา ครวญถึงคู่ รักอะไรดี เป็นต้น
ในปี พ.ศ. 2495 ช่วงเปลี่ยนจากกรมโฆษณาการเป็นกรมประชาสัมพันธ์ ตำแหน่งนักร้องหญิงของวงดนตรีกรมประชาสัมพันธ์ว่างลง เนื่องจากมัณฑนา โมรากุล,เพ็ญศรี พุ่มชูศรี และจันทนา โอบายวาทย์ ลาออก ศรีสุดา รัชตะวรรณจึงไปสมัครเป็นนักร้องอีกครั้ง โดยใช้เพลงทดสอบคือ ดอกไม้ใกล้มือ คนึงครวญ และ คลื่นกระทบฝั่ง ในครั้งนั้น มีผู้สอบผ่านเข้าเป็นนักร้องในคราวเดียวกัน 3 คน โดยวรนุช อารีย์สอบได้ที่ 1 ศรีสุดาได้ที่2 และ พูลศรี เจริญพงษ์ได้ที่3
เมื่อมาอยู่วงดนตรีสุนทราภรณ์ได้บันทึกเสียงเพลงกามฤทธิ์เป็นเพลงแรก ตามด้วยเพลงอื่นๆอีกมากมาก ซึ่งลักษณะพิเศษของศรีสุดา รัชตะวรรณ คือ เป็นผู้มีพรสวรรค์ด้านน้ำเสียงที่เป็นอมตะเป็นสัญลักษณ์ของความสดชื่นในด้านเสียงเพลง เพราะเมื่อใดก็ตามถ้ามีงานหรือมีการแสดงหรือขับร้องเพลงในแนวของเพลงที่ให้ความสนุกสนานสดชื่นหรือเพลงปลุกใจชื่อของศรีสุดา รัชตะวรรณ จะโดดเด่นขึ้นมาทันทีอีกทั้งยังสะกดท่านผู้ฟังและผู้ชมให้สนุกสนานไปด้วยจากท่วงทำนองของเพลงในจังหวะร่าเริง ที่ใช้นำมาขับร้องประกอบการเต้นรำในจังหวะต่างๆ แม้กระทั่งในวันประเพณีสำคัญ เช่น ปีใหม่ สงกรานต์ ลอยกระทง เป็นต้น
ศรีสุดาโด่งดังเป็นอย่างมากเมื่อได้ขับร้องเพลงสนุกๆคู่กับคู่ขวัญ คือเลิศ ประสมทรัพย์ โดยทั้งคู่มีผลงานร้องร่วมกันทั้งเพลงคู่ เพลงรำวง เพลงตลุง จนมีคนคิดว่าทั้งสองเป็นคู่ชีวิตกัน
ศรีสุดานับว่าเป็นนักร้องแม่เหล็กของวงดนตรีสุนทราภรณ์อีกคนนึง ซึ่งหากจะบอกว่า"ใครฟังเพลงสุนทราภรณ์แต่ไม่รู้จักศรีสุดาเป็นไปไม่ได้"ก็เห็นจะจริง ศรีสุดาได้รับความไว้วางใจจากครูเอื้อ สุนทรสนานให้ปกครองน้องๆในวงดนตรีจนเป็นที่เคารพรักของน้องๆทุกคนในวงดนตรี
ที่วงดนตรีกรมประชาสัมพันธ์ ได้พบกับ วินัย จุลละบุษปะ และใช้ชีวิตคู่กันมาตั้งแต่ ปี พ.ศ. 2499 โดยไม่มีบุตร (ทั้งคู่เพิ่งจดทะเบียนสมรสกันเมื่อ พ.ศ. 2533)
เกษียณอายุราชการ.
ศรีสุดา รัชตะวรรณ รับราชการที่กรมประชาสัมพันธ์เป็นเวลา 39 ปี จึงได้รับตำแหน่งเป็นหัวหน้างานบันเทิง คนที่ 5 ต่อจาก เอื้อ สุนทรสนาน, ระวี พงษ์ประภาส, วินัย จุลละบุษปะ และใหญ่ นภายน นับว่าเป็นหัวหน้างานบันเทิงหญิงคนแรก จนกระทั่งเกษียณอายุราชการเมื่อวันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2534
หลังวินัย จุลละบุษปะ เกษียณอายุราชการ เมื่อวันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2526 ทั้งคู่ร่วมกันตั้งวงดนตรีชื่อว่า "วงดนตรีสังคีตสัมพันธ์" โดยมีเสถียร ปานคง อดีตข้าราชการกรมประชาสัมพันธ์ เป็นผู้ควบคุมวง และได้ฝึกหัดลูกศิษย์มากมาย อาทิ สุภาภรณ์ ชำนิราชกิจ ชลาธิป ปิ่นสุวรรณ กฤติยาพร กลพิสุทธิ์ โสมรัศมิ์ เกาวนันท์ ภรพรรณ เอี่ยมวุฒิ กอบศักดิ์ ชมวัน เป็นต้น
พากย์เสียงละครวิทยุของคณะจารุกนก และคณะอื่นๆ จากนั้นก็แสดงเป็นตัวประกอบละครเวทีหลายเรื่อง จากนั้นได้แสดงเป็นตัวประกอบละครที่ช่อง 4 บางขุนพรหมหลายเรื่อง อาทิ ไซซี นุสรา เรือมนุษย์ ขุนศึก เป็นต้น และเคยแสดงเป็นตัวนำในภาพยนตร์เรื่อง พล นิกร กิมหงวน ในปีพ.ศ. 2502 รับเชิญแสดงภาพยนตร์เรื่องอกธรณี พ.ศ. 2511 ผลงานการแสดงในช่วงหลังๆ เช่น ละครเรื่องมายา พ.ศ. 2524 ได้รับบทเป็น ศุภลักษณ์ น้องสาวของอินทนิน เรื่องพรหมไม่ได้ลิขิตพ.ศ. 2525 เรื่องอีสา พ.ศ. 2525 เป็นต้น
ที่มาฉายา.
ศรีสุดาได้รับฉายาจากเลิศ ประสมทรัพย์คู่ขวัญของตัวเองว่ามะดันดองซึ่งมาจากน้ำเสียงและลีลาการร้องที่เปรี้ยวๆ ฉายาที่สองคือดุเหว่าเสียงใสมาจากเสียงสดใสร่าเริง และฉายาราชินีรำวง มาจากการร้องเพลงรำวงไว้มาก นอกจากนี้ยังมีฉายาอื่นๆอีก เช่น ราชินีลีลาศ,ราชินีเพลงสนุก เป็นต้น
อาการเจ็บป่วย และบั้นปลายชีวิต.
วันที่ 29 พฤษภาคม พ.ศ. 2543 ได้รับการผ่าตัดทำการฉีดสี เพื่อทำบอลลูนหัวใจ แต่เธอเองก็มีความกลัวเพราะเคยแพ้ยาสลบ ในขณะที่กำลังผ่าตัดได้เกิดไฟดับขึ้น ทำให้เธอมีอาการสมองขาดเลือด ไม่รู้สึกตัวอยู่ห้องICU 2 เดือน
ต่อมาพี่น้องของศรีสุดานำมารักษาที่โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ มีอาการดีขึ้นทานอาหารได้พูดได้พยุงเดินได้ แต่ไม่สามารถลืมตาเองได้ สามารถมองเห็นได้ชัดเมื่อเปิดหนังตาข้างหนึ่งแล้วปิดข้างหนึ่งไว้
ต่อมาก็มาพักรักษาตัวที่บ้านพูดได้ไม่กี่คำ ลืมตาไม่ได้ ทำตามคำสั่งพอได้ นอนอยู่กับเตียงให้อาหารทางสายยาง อุจจาระปัสสาวะโดยใช้ผ้าอ้อม ไม่สามารถรักษาให้หายเป็นปกติเช่นคนธรรมดาได้ อีกทั้งไม่สามารถประกอบกิจการงานใด ๆ ด้วยตนเองได้ โดยได้เข้ารับการรักษาตัวครั้งสุดท้ายที่วชิรพยาบาล จนถึงแก่กรรม เมื่อวันที่ 1 สิงหาคม พ.ศ. 2548 สิริอายุ 75 ปี
ขณะที่ศรีสุดา รัชตะวรรณ เจ็บป่วยอยู่นั้น นางสุมล ฤชุพันธุ์ นาวาโท รัชต รัชตะวรรณ ผู้ซึ่งเป็นน้องสาวและน้องชายร่วมบิดามารดาเดียวของศรีสุดา รัชตะวรรณ และนางประไพ รัชตะวรรณ ผู้เป็นพี่สะใภ้ ได้ยื่นคำร้องต่อศาลขอให้ศาลมีคำสั่งให้ศรีสุดา รัชตะวรรณ เป็นคนเหมือนไร้ความสามารถ ศาลได้ไต่สวนพยานหลักฐานของบรรดาน้องชายน้องสาวและพี่สะใภ้แล้ว มีคำสั่งให้ศรีสุดา รัชตะวรรณ เป็นคนเสมือนไร้ความสามารถและให้อยู่ในความพิทักษ์ของน้องสาวน้องชายและพี่สะใภ้ดังกล่าว เมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2543
บทเพลงที่ได้รับความนิยม.
บทเพลงขับร้องเดี่ยว.
พบกันด้วยเพลง ,กบใต้กอบัว ,แมวกะหนู ,กิเลสคน ,กีฬาหัวใจ ,ช้าช้า ,ทะเลรัก ,เงิน ,เพลงอภินันท์ ,เมื่อมาอย่ากลัว ,รักเอ๋ยรัก ,สวรรค์สวิง ,อารมณ์หวัง ,ยิ้ม ,ช่างร้ายนัก ,รักฉันสักคน ,รักจริงไหม ,สวรรค์อุรา ,งานเงิน ,เปล่า ,ช้ำช้ำช้ำ ,ชายไร้เชิง ,อย่ามัวมอง ,อาวรณ์รัก ,เริงเพลงสวิง ,บาปบุญมีจริง เป็นต้น
ขับร้องนำหมู่.
สุขกันเถอะเรา,ชื่นชีวิต (นำหมู่ร่วมกับวินัย จุลละบุษปะ) ,เพลงฟ้า ,โลกอลวน ,ชะชะช่าพาเพลิน ,ชะชะช่ากล่อมใจ,เพลงพาสุข,กามฤทธิ์,นี่แหละสวรรค์ ,จะเป็นอย่างไรถ้าหญิงชายไม่รักกัน(นำหมู่ร่วมกับวรนุช อารีย์) ,ศรรัก ,ป่วยการรัก ,เพลงเนรมิตร ,ภัยพ่ายน้ำใจไทย ,เพลงพาชื่น(นำหมู่คู่วรนุช อารีย์) ,คนอลเวง เป็นต้น
บทเพลงขับร้องคู่.
ไพรพิศดาร (คู่เลิศ ประสมทรัพย์) ,นกเขาไพร (คู่เลิศ ประสมทรัพย์ ), รักจำร้าง(คู่วินัย จุลละบุษปะ) ,ไม่รักใครเลย (ร่วมกับวินัย จุลบุษปะ, เลิศ ประสมทรัพย์,สมศักดิ์ เทพานนท์) ,จุดไต้ตำตอ (ร่วมกับเลิศ ประสมทรัพย์ ,สมศักดิ์ เทพานนท์) ,หนีไม่พ้น (ร่วมกับเลิศ ประสมทรัพย์,สมศักดิ์ เทพานนท์) , รื่นเริงใจ (ร่วมกับ วรนุช อารีย์ ,มาริษา อมาตยกุล) ,สามนัด (ร่วมกับเลิศ ประสมทรัพย์,วรนุช อารีย์ ,มาริษา อมาตยกุล ) ,ตามทุย( คู่ชวลี ช่วงวิทย์,เลิศ ประสมทรัพย์,สมศักดิ์ เทพานนท์ ,คู่รักคู่ขอ(คู่เลิศ ประสมทรัพย์) ,พนาโศก(คู่เลิศ ประสมทรัพย์) ,สัญญารัก(คู่เลิศ ประสมทรัพย์) ,หนุ่มง้อสาวงอน(คู่เลิศ ประสมทรัพย์) ,รักแท้(คู่สมศักดิ์ เทพานนท์) ,อย่าลืมฉัน(คู่สมศักดิ์ เทพานนท์) เป็นต้น
รำวง/ตลุง.
รำวงสาวบ้านแต้,รำวงหนุ่มบ้านแต้,รำวงปูจ๋า,รำวงลีลารัก,รำวงหมองู,เริงตลุง,ตลุงจำลา,ตลุงถ้ารักจริง,ตลุงแมลงแฝงดอกไม้,รำวงดาวพระศุกร์,ระบำบ้านนา,ยายกะตา,รับขวัญปีใหม่,ตลุงมอญซ่อนผ้า,เริงสงกรานต์,ตลุงดับเพลิงรัก,ตลุงขำจริง,รำวงสงกรานต์หวานใจ,ตลุงสุขสงกรานต์,รำวงฝนตกฟ้าร้อง,รำวงฝนมาทุยหาย,รำวงมาลัยรจนา,รำวงชมสวรรค์,เฮฮาวาตูซี่,สวรรค์สลูปี้,ขวัญข้าว เป็นต้น
ผลงานนำมาบันทึกเสียงใหม่.