pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
ต่อมาประกาศตั้งกรมศึกษาธิการขึ้น เมื่อวันที่ 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2430 เพื่อให้ดูแลจัดการการศึกษาโดยเฉพาะ และเมื่อมีโรงเรียนเพิ่มมากยิ่งขึ้น จึงฐานะกรมศึกษาธิการเป็นกระทรวงธรรมการ เมื่อวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2435 และทรงมีพระราชปรารภว่ายังสามารถให้การศึกษาแก่ราษฎรได้อย่างทั่วถึง จึงโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศตั้ง “โรงเรียนมูลสามัญศึกษา” ขึ้นเมื่อวันที่ 20 มิถุนายน พ.ศ. 2435 ครูผู้สอนในสมัยนั้น ได้แก่พระภิกษุที่อยู่ในวัดและจัดสอนตามหลักสูตรสามัญ แบ่งออกเป็น 2 ชั้น คือ โรงเรียนมูลสามัญชั้นต่ำ โรงเรียนมูลสามัญชั้นสูง
โดยส่วนหนึ่งในประกาศระบุว่า “บรรดาโรงเรียนซึ่งตั้งในพระอารามแลวัดต่าง ๆ ประกาศนี้ ถ้าสอนตามแบบเรียนหลวงแล้ว ให้นับเป็นโรงเรียนหลวงทั้งสิ้น” จากประกาศฉบับนี้มีผลทำการตั้งโรงเรียนขึ้นตามวัดต่างๆ ทั่วราชอาณาจักร รวมทั้งจังหวัดฉะเชิงเทราด้วย จึงนับว่าการประกาศตั้งโรงเรียนมูลสามัญศึกษาเมื่อวันที่ 20 มิถุนายน 2435 หมายรวมถึงที่วัดสายชล ณ รังษี (แหลมบน) จึงได้รับการยกฐานะขึ้นเป็ฯโรงเรียนมูลสามัญศึกษาโรงเรียนหนึ่งของเมืองฉะเชิงเทรา โดยใช้ชื่อโรงเรียนตามชื่อวัด ใช้ศาลาการเปรียญของวัดเป็นสถานศึกษาเล่าเรียนเปิดสอนทั้งชั้นมูลและชั้นประถม โรงเรียนวัดสายชล ณ รังษี (แหลมบน) จึงเป็นโรงเรียนหลวงของเมืองฉะเชิงเทรา ซึ่งขณะนั้นเจ้าคณะจังหวัด คือ ครูญาณรังษีมุนีวงษ์ (พระครูมี) ดำรงตำแหน่งเป็นเจ้าอาวาส ต่อมามีประชาชนส่งบุตรหลานมาเรียนมากขึ้น จึงใช้โรงทึมที่หลวงอาณัติจีนประชาสร้างขึ้นเพื่อบำเพ็ญกุศลศพของพระวิสูตรจีนชาติแล้วถวายให้วัดเมื่อ พ.ศ. 2438
ต่อมา พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ทรงปฏิรูปการปกครองพร้อมกันไปด้วย โดยจัดแบ่งหัวเมืองออกเป็นมณฑล (มณฑลเทศาภิบาล) และได้จัดตั้งมณฑลปราจีนขึ้นในปี พ.ศ. 2437 ต่อมามีพระราชปรารภว่า “เมืองฉะเชิงเทรามีราชการมากกว่าเมืองอื่นๆ ทั้งยังมีทางรถไฟ และเป็นเมืองท่ามกลางมณฑล สมควรย้ายที่ว่าการมณฑลมาตั้งที่เมืองฉะเชิงเทราจะเป็นการสะดวกแก่การปกครองและการบังคับบัญชา” จึงโปรดเกล้าฯ ให้ย้ายที่ว่าการมณฑลมาตั้งทีเมืองฉะเชิงเทราตั้งแต่วันที่ 8 มกราคม พ.ศ. 2445
จากนั้นทรงมีพระราชประสงค์ที่จะจัดการการศึกษาให้เป็นแบบแผนเดียวกันทั่วทั้งประเทศ จึงทรงมอบให้กระทรวงธรรมการดำเนินการให้เป็นไปตามพระราชประสงค์ โดยให้มีการศึกษาตาม "“โครงการจัดการการศึกษาตามแบบอย่างอังกฤษ พ.ศ. 2441”" กล่าวคือแบ่งการศึกษาเป็น 4 ระดับ ได้แก่ ชั้นมูล ชั้นประถม ชั้นมัธยม และอุดมศึกษา และจัดให้การศึกษาในโรงเรียนเพื่อให้เป็นแบบอย่างเฉพาะในเมืองที่เป็นที่ตั้งมณฑลขึ้นก่อน กระทรวงธรรมการจึงได้ส่ง ขุนวิธานดรุณกิจ ออกมาจัดการการศึกษาในมณฑลปราจีนบุรี ฉะเชิงเทราเป็นคนแรก โดยมีท่านเจ้าคุณทักษิณคณิศร แม่กองการศึกษาและแม่กองสอบไล่มาเป็นประธานร่วมด้วย เมื่อร่วมกันพิจารณากันว่าเห็นพ้องกันว่า “โรงเรียนวัดสายชล ณ รังษี (แหลมบน)” มีความเหมาะสมที่จะเป็นตัวอย่างมากกว่าโรงเรียนวัดอื่น ๆ ในละแวกเดียวกัน จึงแจ้งให้กระทรวงธรรมการทราบ และได้รับเลือกและยกฐานะขึ้นเป็นโรงเรียนรัฐบาลตัวอย่างประจำมณฑลปราจีน เมื่อปี พ.ศ. 2446 แบ่งนักเรียนตามประเภทความรู้ได้ 2 ระดับ คือชั้นมูลและชั้นประถม จากนั้นกระทรวงธรรมการส่งครูมาให้ 2 คน คือ ครูมั่ง พระปัญญา และครูต่ำ (ไม่ทราบนามสกุล) จึงได้แยกนักเรียนชั้นประถมลงมาที่โรงทึม และตั้งชื่อใหม่เป็น “โรงเรียนอณัตยาคม” โดยชื่อสกุลของพระวิสูตรจีนชาติ เพื่อเป็นอนุสรณ์แก่เจ้าสกุลสืบนับว่า "โรงเรียนวัดสายชล ณ รังษี (แหลมบน)" เป็นโรงเรียนที่เป็นรากฐานอันสำคัญในด้านการศึกษาของเมืองฉะเชิงเทรา
หลังจากเปิดทำการสอนได้ 2 ปี "โรงเรียนอาณัตยาคม" กลายเป็นสนามสอบไล่ตามคำสั่งของท่านเจ้าคุณทักษิณคณิศร เจ้าอาวาสวัดบางยี่เรือใต้ คลองบางกอกใหญ่ ธนบุรี ซึ่งเป็นเจ้าคณะมณฑลปราจีนบุรีด้วย ได้มีคำสั่งให้ครูโรงเรียนต่างในจังหวัดฉะเชิงเทรา มาสมทบสอบไล่ที่โรงเรียนอาณัตยาคม และท่านเจ้าคุณทักษิณคณิศรได้พาข้าหลวงและพนักงานสอบไล่มาทำการสอบเมื่อเดือนพฤษภาคมพ.ศ. 2488 โดยมีหลวงบำนาญวรญาณเป็นหัวหน้าคณะสอบ โรงเรียนที่มาสอบไล่ ประกอบไปด้วย
แม้จะเปิดทำการสอน แต่อยู่ได้ไม่นานนักก็จำเป็นต้องย้ายด้วยอุปสรรคทางด้านการคมนาคม
พ.ศ. 2450–2480: เบญจมราชูทิศ.
ในปี พ.ศ. 2449 ได้มีการสร้างทางรถไฟจากกรุงเทพมาถึงจังหวัดฉะเชิงเทรา ทำให้มีการวางผังเมืองใหม่ให้สอดรับกับการพัฒนาที่จะตามมา ทำให้กระทรวงธรรมการได้มีคำสั่งย้ายโรงเรียนประจำมณฑลปราจีน มาตั้งที่วัดปิตุลาธิราชรังสฤษฎิ์ (วัดเมือง) ในปี พ.ศ. 2450 โดยใช้ศาลาการเปรียญเป็นสถานที่เรียน รวมถึงย้ายครูที่กระทรวงได้ส่งมาประจำก่อนหน้านี้มาประจำที่วัดปิตุลาธิราชรังสฤษฎิ์ด้วย ซึ่งนักเรียนบางส่วนได้ย้ายตามมาเรียนยังที่ตั้งแห่งใหม่ แต่บางส่วนยังคงเรียนอยู่ที่ตั้งเดิม จนมีนักเรียนมากขึ้น หลวงพ่อแก้วหรือพระอธิการแก้วซึ่งดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสขณะนั้นได้ให้ใช้เงินของท่านสร้างเรือนไม้ทรงปั้นหยา 2 ชั้น เพื่อเป็นที่สำหรับเรียนเพิ่มเติม ชั้นบนเป็นของนักเรียนมัธยม ชั้นล่างเป็นของนักเรียนประถม 2 และ 3 ส่วนศาลาการเปรียญเป็นที่เรียนของชั้นมูลและชั้นประถม 1 โรงเรียนได้รับการตั้งชื่อตามวัดคือโรงเรียนปิตุลาธิราชรังสฤษฎิ์ มีครูใหญ่คนแรกที่กระทรวงธรรมการส่งมาชื่อว่าแปลก
ต่อมา พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนมรุพงษ์ศิริพัฒน์ ดำรงตำแหน่งสมุหเทศาภิบาลมณฑล มีความคิดที่จะหาพื้นที่สำหรับจัดตั้งโรงเรียนที่กว้างขวางและมั่นคงให้เหมาะกับการเรียนการสอนของประชาชน จึงได้มอบหมายให้ขุนวิธานดรุณกิจ เป็นผู้หาเงินสร้างโรงเรียนใหม่ ด้วยการรับบริจาคและเรี่ยไรจากข้าราชการ พ่อค้าและประชาชน จนกระทั่งเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2453 รวบรวมเงินได้ 1,433.66 บาท ก็ยังไม่พอต่อการก่อสร้าง พอดีกับขุนวิธานดรุณกิจ ได้ย้ายไปรับราชการที่อื่น จึงได้มอบหมายให้ขุนบรรหารวรอรรถ มาดำรงตำแหน่งแทน จนถึงเดือนธันวาคม พ.ศ. 2455 รวบรวมเงินได้เพิ่มอีก 2,205.43 บาท รวมกับเงินก้อนแรกเป็นจำนวน 3,639.09 บาท ก็ยังไม่พอเพียงแก่การสร้างอาคารเรียน กรมขุนมรุพงษ์ศิริพัฒน์ สมุหเทศาภิบาลมณฑลในขณะนั้นจึงได้โปรดอนุญาตประทานเงินที่เหลือจากการทำสังเค็ด (ของที่ถวายแก่พระสงฆ์เมื่อเวลาปลงศพ) เพื่ออุทิศพระราชกุศลถวายพระบาทสมเด็จพระปิยมหาราช เป็นเงิน 2,930.32 บาท กับเงินของพระอธิการแก้ว เจ้าอาวาสวัดปิตุลาธิราชรังสฤษฎิ์ (เวลามรณภาพแล้ว) ซึ่งเป็นเงินสงฆ์อีก 2,888.82 บาท และได้ประทานกระแสรับสั่งว่ายินดีจะสละทรัพย์ส่วนพระองค์เข้าร่วมสมทบกับเงินที่เหลืออยู่เพื่อให้การก่อสร้างสำเร็จ
ธรรมการมณฑล (ขุนบรรหารวรอรรถ) จึงได้เริ่มประกวดราคาการก่อสร้างในวงเงิน 9,458.23 บาท ซึ่งมีผู้เสนอราคา 9,000 บาท จึงได้เซ็นสัญญาและเริ่มก่อสร้างโรงเรียนแห่งใหม่ขึ้นในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2455 ในพื้นที่ที่ได้จัดหาไว้ (ปัจจุบันคือพื้นที่ของสระว่ายน้ำของโรงเรียน) โดยก่อสร้างเป็นเรือนไม้ชั้นเดียวใต้ถุนเตี้ย ระหว่างก่อสร้างเกิดพายุหนักทำให้โครงสร้างถล่มลงมาทั้งหลัง การก่อสร้างจึงล่าช้า และแล้วเสร็จในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2456 เสด็จในกรม (กรมขุนมรุพงษ์ฯ) จึงได้แจ้งไปทางกระทรวงธรรมการเพื่อนำความกราบขึ้นบังคมทูลพระราชกรุณาขอพระราชทานนามโรงเรียนหลังนี้ และในวันที่ 30 ธันวาคม พ.ศ. 2456 กระทรวงธรรมการแจ้งกลับมาว่า ได้นำความกราบขึ้งบังคมทูลแล้ว พระองค์ทรงกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานนามโรงเรียนว่า “เบญจมราชูทิศ”
ต่อมา ขุนบรรหารวรอรรถ ซึ่งเป็นหนึ่งในผู้ผลักดันให้เกิดโรงเรียน เบญจมราชูทิศ ขึ้นมาต้องย้ายไปรับราชการตำแหน่งข้าหลวงตรวจการศึกษาภาคตะวันออกในช่วงต้นปี พ.ศ. 2460 ธรรมการจังหวัด คือ หลวงอำนวยศิลปศาสตร์ จึงได้ขึ้นมารับตำแหน่งธรรมการมณฑล ซึ่งท่านเป็นผู้สนใจงานในด้านการศึกษาเช่นกัน จึงได้พัฒนาการศึกษาในจังหวัดฉะเชิงเทราจนเจริญขึ้นตามลำดับ เป็นเหตุให้โรงเรียนเบญจมราชูทิศที่มีอยู่เดิมไม่เพียงพอ ถึงแม้จะมีโรงเรียนปิตุลาธิราชรังสฤษฎิ์อยู่เดิมแล้วเช่นกัน ธรรมการมณฑลจึงมีความคิดที่จะสร้างโรงเรียนเพิ่มขึ้นอีกแห่งเพื่อไม่ให้นักเรียนเกิดอุปสรรค์จากการเรียนเนื่องจากพื้นที่ไม่เพียงพอ จึงนำความขึ้นทูล หม่อมเจ้าธำรงสิริ ศรีธวัช (สมุหเทศาภิบาล) และได้รับความเห็นชอบ และประมูลการรับเหมาก่อสร้างโรงเรียนแห่งใหม่ได้ในราคา 20,000 บาท ดำเนินการก่อสร้างในด้านตะวันออกของโรงเรียนเบญจมราชูทิศ เมื่อเดือนมกราคม พ.ศ. 2462 (บริเวณสนามฟุตบอลของโรงเรียนในปัจจุบัน) และเปิดอาคารเรียนในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2463 เป็นอาคารเป็นเรือนไม้ชั้นเดียวมีมุขกลางใต้ถุนสูงโปร่ง มีบันไดขึ้นลงสองข้างมุข หม่อมเจ้าธำรงสิริ ศรีธวัช จึงแจ้งไปยังกระทรวงธรรมการเพื่อนำความกราบขึ้นบังคมทูลขอพระทานนามโรงเรียน ได้รับพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าฯ พระราชทานนามว่า “ฉะเชิงเทรารังสฤษฎิ์” และได้ฉลองการเปิดโรงเรียนใหม่ โดยพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต เสด็จมาชักแพรเปิดป้าย
ในปี พ.ศ. 2478 หลวงอาจวิชาสรร ดำรงตำแหน่งครูใหญ่ และข้าหลวงตรวจการศึกษาธิการ ได้ปรึกษากับนายสุบิน พิมพยะจันทร์ ธรรมการจังหวัด ว่าโรงเรียนทั้งสอง คือ "โรงเรียนเบญจมราชูทิศ"และ"โรงเรียนฉะเชิงเทรารังสฤษฎิ์" ก่อตั้งมานานพอสมควร ตัวอาคารมีการชำรุดทรุดโทรม ประกอบกับนักเรียนที่มากขึ้นทั้งสองโรงเรียน สมควรจที่จะยุบรวมโรงเรียนทั้งสองและสร้างใหม่ในที่ดินของทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ และรวมชื่อโรงเรียนทั้งสองหลังเป็นตั้งใหม่เป็น “เบญจมฉะเชิงเทรา” โดยใช้ชื่อเก่าจากโรงเรียนทั้งสองมารวมกัน
พ.ศ. 2480–ปัจจุบัน: เบญจมราชรังสฤษฎิ์.
ในวันที่ 22 ตุลาคม พ.ศ. 2479 หลวงอาจวิชาสรร ได้ย้ายไปดำรงตำแหน่งเลขานุการกรมการศาสนา จึงได้มีการแต่งตั้งนายศิริพล (ย้อย) วรสินธุ์ มาดำรงตำแหน่งครูใหญ่แทน จึงได้สานงานต่อกับที่ได้ปรึกษากับนายสุบิน พิมพยะจันทร์ ธรรมการจังหวัด ได้รื้อโรงเรียนทั้งสองหลังลงมาเมื่อ พ.ศ. 2480 เพื่อนำวัสดุต่าง ๆ ไปก่อสร้างร่วมกับตัวโรงเรียนหลังใหม่
ระหว่างนั้นที่ตัวโรงเรียนไม่มีอาคารเรียน โรงเรียนประกอบไปด้วยครูจำนวน 13 คน นักเรียนจำนวน 310 คน โรงเรียนได้รับความเมตตาจาก ร้อยเอกหลวงกำจัดไพริน ผู้บังคับกองพันทหารช่างที่ 2 (ค่ายศรีโสธร) ให้ใช้เรือนนอนทหารจำนวน 1 หลัง เป็นสถานที่สำหรับการเรียนการสอนตลอดปีการศึกษา พ.ศ. 2481 โดยตัวอาคารเริ่มเป็นรูปเป็นร่าง และสามารถย้ายกลับมาเรียนในอาคารเรียนหลังใหม่ได้ในช่วงเดือนกรกฎาคม – สิงหาคม พ.ศ. 2481 จากนั้นนายสุบิน พิมพยะจันทร์ ธรรมการจังหวัดได้ทำสัญญากับนายสุวรรณ แสงส่งเมื่อวันที่ 10 ตุลาคม พ.ศ. 2481 เพื่อกั้นฝาผนังอาคารชั้นล่างด้วยเงินการจรอีก 1,895.00 บาท รวมถึงทาสีอาคารทั้งอาคาร โดยว่าจ้างนายเค็งคุน แซ่อุ๊ย ด้วยเงินการจรอีก 2,650.00 บาท จนกระทั่งตัวอาคารนั้นเสร็จสมบูรณ์ โรงเรียนประกอบไปด้วยอาคารเรียนที่มี 2 ชั้น จำนวน 20 ห้อง มีห้องประชุมอยู่กลางอาคาร
โดยในวันที่ 22 มิถุนายน พ.ศ. 2482 หลวงสินธุสงครามชัย (สินธุ์ กมลนาวิน) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงธรรมการได้มาเป็นประธานพิธีชักแพรเปิดป้ายนามโรงเรียน โดยใช้ชื่อเต็มว่า โรงเรียนประจำจังหวัดฉะเชิงเทรา “เบญจมราชรังสฤษฎิ์” จากนั้นในวันที่ 20 มิถุนายน พ.ศ. 2494 ได้เปลี่ยนชื่อเป็น โรงเรียนประจำจังหวัดฉะเชิงเทรา “เบญจมราชรังสฤษฎิ์” จังหวัดฉะเชิงเทรา
ในปี พ.ศ. 2496 โรงเรียนเป็นส่วนหนึ่งในเครือข่ายปรับปรุงขององค์การส่งเสริมการศึกษาจังหวัดฉะเชิงเทรา ประกอบไปด้วยวิชาเลือกสำหรับแยกเรียน 4 แผนก ประกอบไปด้วย แผนกวิสามัญ (แผนกหนังสือ) แผนกช่าง แผนกพาณิชย์ และแผนกเกษตร โดยมีผู้เชี่ยวชาญจากต่างประเทศซึ่งประจำองค์การสหประชาชาติ ชื่อว่า ดร.ออสเซี่ยน ฟล้อค (Dr. Ossian Flock) คอยให้คำแนะนำและให้คำปรึกษาตลอดระยะเวลาการดำเนินโครงการดังกล่าว โดยมีชื่อเรียกในยุคนั้นว่า โรงเรียนมัธยมวิสามัญแบบประสม (Comprehensive High School) เป็นโรงเรียนแรกของประเทศไทยที่ได้รับการปรับปรุงทางด้านการศึกษา
จากนั้นในปี พ.ศ. 2501 ได้เปิดให้มีการเรียนการสอนในระดับเตรียมอุดมศึกษา แผนกวิทยาศาสตร์ในรูปแบบสหศึกษา กระทรวงศึกษาธิการจึงได้เปลี่ยนชื่อโรงเรียนจากเดิม เป็น "โรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฎิ์" และใช้งานมาจนถึงปัจจุบัน
ในปี พ.ศ. 2511 โรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฎิ์ได้เข้าร่วมโครงการโรงเรียนมัธยมแบบประสม (ค.ม.ส.) รุ่นที่ 2 เป็นโรงเรียนที่ 7 ของโครงการที่ใช้หลักสูตร ค.ม.ศ. ในระดับ มศ.ต้น และในปี พ.ศ. 2515 เริ่มใช้งานหลักสูตร ค.ม.ส. ในระดับ มศ.ปลาย แผนกทั่วไป รวมถึงเริ่มต้นรับนักเรียนในรูปแบบสหศึกษาตั้งแต่ระดับชั้น มศ.1 เป็นต้นมา
ต่อมาในปี พ.ศ. 2518 โรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฎิ์ได้เริ่มใช้งาน "หลักสูตรมัธยมศึกษาตอลปลาย พ.ศ. 2518" ในชั้น ม.ศ.4 ปี พ.ศ. 2521 เริ่มใช้งาน "หลักสูตรมัธยมศึกษาตอนต้น พ.ศ. 2521" ปี พ.ศ. 2524 "เริ่มใช้หลักสูตรมัธยมศึกษาตอนปลาย พ.ศ. 2524" ในชั้น ม.4 และปรับเปลี่ยนหลักสูตรตามที่กระทรวงศึกษาธิการได้ใช้งานจนถึงปัจจุบัน
ตราสัญลักษณ์ประจำโรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฎิ์ ประกอบไปด้วย ตราพระเกี้ยวเปล่งรัศมีด้านบน ด้านล่างเป็นวงกลมภายในมีอักษรย่อ บ.ฉ. 5 ด้านล่างมีแพรแถบข้อความชื่อโรงเรียน มีความหมายดังนี้
แต่เดิมโรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฎิ์ ใช้อักษรย่อว่า ฉ.ช.1 เนื่องจากเป็นโรงเรียนประจำจังหวัด ตามในประกาศของกระทรวงศึกษาธิการเกี่ยวกับเครื่องแบบนักเรียนเมื่อปี พ.ศ. 2486 ก่อนจะปรับมาใช้ บ.ฉ. ซึ่งย่อมาจากเบญจมราชรังสฤษฎิ์ ฉะเชิงเทรา และใช้มาจนถึงปัจจุบัน
โรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฎิ์ ประกอบไปด้วยเครื่องแบบหลัก 2 รูปแบบด้วยกันคือ ชุดนักเรียน และชุดพลศึกษา โดยแบ่งเป็น 2 ระดับชั้น คือ ระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น และมัธยมศึกษาตอนปลาย
ชุดนักเรียน ปัก ชื่อ – นามสกุล ที่หน้าอกด้านซ้ายด้วยไหมสีน้ำเงิน เหนือชื่อ - นามสกุลปักจุดบอกระดับชั้น 1 - 3 บ่งบอกถึง ม.1 - 3 ตามลำดับ หน้าอกด้านขวาปักอักษรย่อ บ.ฉ. ด้านบน และปักรหัสประจำตัวนักเรียนด้านล่างด้วยไหมสีน้ำเงินเช่นกัน โดยนักเรียนชายใช้เสื้อเชิ้ตคอตั้งแขนสั้นสีขาว กางเกงสีกากีแบบนักเรียนขาสั้น นักเรียนหญิงใช้เสื้อแขนสั้นสีขาวคอปกกะลาสีแบบนักเรียน กระโปรงมีจีบสีกากี
ชุดพลศึกษา เป็นชุดวอร์มเฉพาะของโรงเรียน ประกอบด้วยเสื้อสีเหลือง ปัก ชื่อ - นามสกุล ที่หน้าอกด้านซ้ายด้วยไหมสีน้ำเงิน เหนือชื่อ - นามสกุล ปักจุดบอกระดับชั้น 1 - 3 บ่งบอกถึง ม.1 - 3 ตามลำดับ และกางเกงวอร์มขายาวสีน้ำเงิน ทั้งนักเรียนชายและนักเรียนหญิง
ชุดนักเรียน ปัก ชื่อ – นามสกุล ที่หน้าอกด้านซ้ายด้วยไหมสีน้ำเงิน ปกเสื้อด้านซ้ายปักจุดบอกระดับชั้น 1 - 3 บ่งบอกถึง ม.4 - 6 ตามลำดับ หน้าอกด้านขวาปักตราพระเกี้ยวสัญลักษณ์โรงเรียนด้านบน ด้านล่างปักอักษรย่อ บ.ฉ. ด้วยไหมสีน้ำเงินเช่นกัน โดยนักเรียนชายใช้เสื้อเชิ้ตคอตั้งแขนสั้นสีขาว กางเกงสีกากีแบบนักเรียนขาสั้น นักเรียนหญิงใช้เสื้อสีขาวคอปกแบบนักเรียน กระโปรงมีจีบสีกากี และเก็บชายเสื้อไว้ในกระโปรง
ชุดพลศึกษา เป็นชุดวอร์มเฉพาะของโรงเรียน ประกอบด้วยเสื้อสีน้ำเงน ปัก ชื่อ - นามสกุล ที่หน้าอกด้านซ้ายด้วยไหมสีเหลือง เหนือชื่อ - นามสกุล ปักจุดบอกระดับชั้น 1 - 3 บ่งบอกถึง ม.4 - 6 ตามลำดับ และกางเกงวอร์มขายาวสีน้ำเงิน ทั้งนักเรียนชายและนักเรียนหญิง
สำหรับนักเรียนที่ทำหน้าที่เป็นคณะกรรมการนักเรียน จะประดับเข็มสัญลักษณ์ประจำโรงเรียน
โรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฎิ์ ประกอบด้วยการเรียนการสอนระดับมัธยมศึกษาตอนต้น (ม.1 - ม.3) และมัธยมศึกษาตอนปลาย (ม.4 - ม.6) โดยแบ่งเป็นห้องเรียนพิเศษ และห้องเรียนปกติทั้งสองระดับชั้น
ในการมาเรียนในแต่ละวัน จะใช้ระบบเช็คการมาเข้าเรียนด้วยการสแกนลายนิ้วมือ และมีการเปิดเพลง "เบญจมราชรังสฤษฎิ์" (เพลงกฤษณ์กังวาน) ระยะเวลาประมาณ 5 นาที พร้อมเสียงบอกระยะเวลาที่เหลือก่อนจะจบเพลง เพื่อเป็นสัญญาณในการเตรียมรวมแถวเพื่อทำกิจกรรมหน้าเสาธง เริ่มใช้งานมาตั้งแต่ประมาณปี พ.ศ. 2537 เป็นต้นมา
ปัจจุบันระเบียบเกี่ยวกับทรงผม โรงเรียนอนุญาตให้นักเรียนสามารถไว้ผมยาวได้ตามความเหมาะสม โดยนักเรียนหญิงที่ไว้ผมยาวจะต้องใช้โบว์ในการผูกรวบผม
โรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฎิ์มีนักเรียนได้รับรางวัลจากการแข่งขันทางวิชาการ จากโอลิมปิกวิชาการ ทั้งในระดับประเทศ และในระดับนานาชาติ ทั้งเหรียญทองเหรียญเงิน และเหรียญทองแดง นอกจากนี้โรงเรียนยังได้รับคัดเลือกให้เป็นศูนย์ สอวน. วิชาดาราศาสตร์ ซึ่งเป็น 1 ใน 12 แห่งทั่วประเทศ และศูนย์โรงเรียนขยายผล สอวน. กลุ่ม 7 ภาคตะวันออก ศูนย์ สอวน. มหาวิทยาลัยบูรพา ในวิชาฟิสิกส์ ร่วมกับโรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ชลบุรี
ชมรมและกิจกรรมชุมนุม.
ลูกเสือกองเกียรติยศ โรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฎิ์ หรือที่รู้จักกันในชื่อ ลูกเสือกองร้อยพิเศษเบญจมราชรังสฤษฎิ์ มีคำขวัญว่า "เกียรติ วินัย หน้าที่ สามัคคี กล้าหาญ มั่นคง ตรงต่อเวลา" เป็นกิจกรรมเพื่อพัฒนาตนเองให้มีความพร้อมในการเป็นผู้นำในการปฏิบัติงานด้านลูกเสือ มีอักษรย่อว่า BRR SCout โดยผู้เข้ารับการฝึกจะได้รับการฝึกทักษะในด้านต่าง ๆ ตามหลักสูตรทางลูกเสือซึ่งจะได้รับเครื่องหมายวิชาพิเศษ โดยจะมีเครื่องหมายแสดงคุณวุฒิทางลูกเสือแสดงถึงความสามารถตามลำดับ อีกทั้งยังมีหน้าที่ปฏิบัติงานจิตอาสาต่าง ๆ ของโรงเรียน และเป็นวิทยากรในการฝึกอบรมลูกเสือ โดยลูกเสือกองร้อยพิเศษเบญจมราชรังสฤษฎิ์ ได้แข่งขันชนะการประกวดระเบียบแถวลูกเสือ เนตรนารี ระดับจังหวัด ได้รับคัดเลือกไปร่วมแข่งขันระดับประเทศ ในการเดินสวนสนามในพิธีทบทวนคำปฏิญาณและสวนสนามของลูกเสือ เนื่องในวันคล้ายวันสถาปนาคณะลูกเสือแห่งชาติทุกปี
วงดนตรีโรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฎิ์ ฉะเชิงเทรา (BRR Band) มีความโด่ดเด่นในการแสดงศักยภาพทางด้านดนตรีของนักเรียน โดยได้ร่วมแสดงในกิจกรรมทั้งระดับจังหวัด ในงานนมัสการหลวงพ่อโสธร และงานประจำปี จังหวัดฉะเชิงเทราทุก ๆ ปี และได้ร่วมการแข่งขันทั้งในระดับประเทศ และระดับนานาชาติจนได้รับรางวัล อาทิ ชนะเลิศ DRUM BATTLE ในการแข่งขัน 2019 Marching In Okayama ชนะเลิศการแข่งขัน DRUM BATTLE การประกวดวงโยธวาทิตนักเรียน ประจำปี 2563 ชิงถ้วยพระราชทานสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
ทีมกีฬาชักกะเย่อเบญจมราชรังสฤษฎิ์ (ชมรม TUG OF WAR จังหวัดฉะเชิงเทรา) เป็นทีมชักกะเย่อระดับทีมชาติไทย ผ่านการแข่งขันรายการต่าง ๆ ในประเทศไทย และได้รับการคัดเลือกให้ไปแข่งขันระดับนานาชาติในรายการต่าง ๆ อาทิ การแข่งขัน Tug of War World Indoor Championships, Netherlands 2016 ได้รับรางวัลอันดับ 4 ของทวีปเอเชีย และอันดับ 3 ของโลก, การแข่งขัน 2022 TWIF WORLD Outdoor Senior, Junior &amp; U23 Outdoor Championship HOLTEN ณ ประเทศเนเธอร์แลนด์
โรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฎิ์ มีเนื้อที่ทั้งหมด 33 ไร่ 3 งาน 93 ตารางวา ประกอบด้วยกลุ่มอาคารเรียน ลานกิจกรรม สนามกีฬา และสวนหย่อมสำหรับพักผ่อนหย่อนใจ มีอาณาเขตติดต่อกับถนนชุมพล ถนนมหาจักรพรรดิ์ และถนนนรกิจ
ปัจจุบันโรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฎิ์ มีอาคารหลักภายในโรงเรียนจำนวนทั้งสิ้น 10 อาคาร ประกอบไปด้วย
โรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฎิ์ มีพื้นที่กิจกรรมและสนามกีฬาที่หลากหลาย อาทิ
พื้นที่พักผ่อนหย่อนใจภายในโรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฎิ์ มีกระจายอยู่ทั่วไปโดยรอบบริเวณโรงเรียน โดยพื้นที่หลักประกอบไปด้วย
โรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฎิ์ ประกอบด้วยครูใหญ่และผู้อำนวยการรายนามดังนี้
เบญจมราชรังสฤษฎิ์ ศูนย์บางเตย.
เบญจมราชรังสฤษฎิ์ ศูนย์บางเตย ตั้งอยู่ที่ ตำบลบางเตย อำเภอเมืองฉะเชิงเทรา จังหวัดฉะเชิงเทรา
เดิมเบญจมราชรังสฤษฎิ์ ศูนย์บางเตย คือโรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฎิ์ 4 ก่อตั้งเมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2536 บนที่ดินของวัดราษฎร์บำรุงวนาราม (วัดเกาะ) เนื้อที่ประมาณ 34 ไร่ 82 ตารางวา ซึ่งเจ้าอาวาสได้อนุญาตให้ใช้เพื่อเป็นสถานศึกษาของเด็กในพื้นที่ตำบลบางเตย และตำบลใกล้เคียง เพื่อแบ่งเบาค่าใช้จ่ายในการส่งเด็กในพื้นที่เข้าไปเรียนในตัวเมือง ซึ่งห่างจากพื้นที่ประมาณ 13 กิโลเมตร
ต่อมาโรงเรียนเบญจมราชรังสฤษ 4 ได้ถูกยุบเลิกตามมติที่ประชุมของกรรมการเขตพื้นที่การศึกษามัธยม เขต 6 ครั้งที่ 3/2556 ลงวันที่ 23 ธันวาคม พ.ศ. 2556 เนื่องจากไม่มีนักเรียนเพียงพอที่จะจัดการเรียนการสอนได้ จึงโอนการดูแลทุกอย่างไปอยู่กับโรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฎิ์ โดยคณะกรรมการสภานักเรียน ปีการศึกษา 2555 - 2556 และศิษย์เก่าสภานักเรียน ได้ดำเนินการเข้าปรับปรุงพื้นที่และเตรียมความพร้อมพื้นที่ เพื่อเปิดการเรียนการสอนในภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2556 ในระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น ระดับชั้นละ 2 ห้องเรียน และพัฒนาพื้นที่สำหรับใช้ดำเนินกิจกรรมนอกห้องเรียน อาทิ ค่ายลูกเสือและเนตรนารี ศูนย์การเรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง โดยได้ดำเนินกาารับมอบพื้นที่ ทรัพย์สิน และเอกสารสำคัญอย่างเป็นทางการในวันที่ 8 มกราคม พ.ศ. 2557
อาคารสถานที่ของโรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฎิ์ ศูนย์บางเตย มีเนื้อที่ประมาณ 34 ไร่ 82 ตารางวา ประกอบด้วยอาคารเดิมจากโรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฎิ์ 4 ที่ได้รับมอบมาอยู่ในการดูแล และอาคารสถานที่ที่ได้รับการปรับปรุงและสร้างขึ้นมาใหม่ ประกอบไปด้วย
ศูนย์ฝึกอบรมลูกเสือ เบญจมธรรมวาที.
ศูนย์ฝึกอบรมลูกเสือ เนตรนารี และยุวกาชาด "เบญจมธรรมวาที" เป็นพื้นที่ค่ายฝึกลูกเสือภายในพื้นที่ของโรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฎิ์ ศูนย์บางเตย ซึ่งมีพื้นที่ใช้สอยกว้างขวาง เหมาะกับการทำกิจกรรมต่าง ๆ ในกิจการลูกเสือ โดยเปิดฝึกอบรมให้ทั้งนักเรียนของของโรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฎิ์เอง และสถานศึกษาอื่น ๆ
สมาคมศิษย์เก่าเบญจมราชรังสฤษฎิ์ ฉะเชิงเทรา.
สมาคมศิษย์เก่าเบญจมราชรังสฤษฎิ์ ฉะเชิงเทรา เป็นสมาคมที่จัดตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2503 ซึ่งเกิดจากการปรึกษาหารือกันของศิษย์เก่าในขณะนั้นที่ต้องการรวมตัวกันให้เป็นปึกแผ่น โดยได้ปรึกษากันตั้งแต่ช่วงปี พ.ศ. 2502 เป็นต้นมา แต่ก็ยังไม่เป็นรูปร่างสักที จนกระทั่งครูกฤษณ์ มุสิกุล ได้ยื่นขอจดทะเบียนเป็นสมาคมต่อทางราชการเมื่อวันที่ 16 สิงหาคม พ.ศ. 2503 โดยมีนายจุมพล พรหมเจริญ (ครูผิน) เป็นผู้ร่างข้อบังคับต่าง ๆ ของสมาคมขึ้นมา โดยมีอาจารย์สุบิน พิมพยะจันทร์ เป็นนายกสมาคมคนแรกในการจดทะเบียน
จากนั้นได้มีการชุมนุมศิษย์เก่าขึ้นในปี พ.ศ. 2504 และได้มีการประชุมสมาคมใหญ่สามัญประจำปี พ.ศ. 2503 โดยคณะกรรมการชุดแรกได้ลาออก เพื่อให้ที่ประชุมได้ลงคะแนนเลือกตั้งคณะกรรมการชุดใหม่ โดยมีมติเลือก พลตรี ศิริ สิริโยธิน เป็นนายกสมาคมศิษย์เก่า และอาจารย์สุบิน พิมพยะจันทร์ เป็นนายกกิตติมศักดิ์ชุดแรกจากการเลือกตั้ง
สมาชิกของสมาคมศิษย์เก่า.
สำหรัสมาชิกของสมาคมตามข้อบังคับนั้น ประกอบไปด้วยผู้ที่เคยศึกษาในโรงเรียนซึ่งเป็นชื่อของโรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฎิ์ในอดีตที่เคยมีการเรียนการสอนมา มีสถานะเป็นสมาชิกสามัญ ประกอบไปด้วย
นอกจากนี้ยังรวมไปถึงคนที่เคยเป็นครู อาจารย์ ผู้บริหาร หรือบุคลากรที่ปฏิบัติงานตาม 7 ข้อที่กล่าวไปข้างต้น
สมาคมผู้ปกครองและครูเบญจมราชรังสฤษฎิ์.
สมาคมผู้ปกครองและครูเบญจมราชรังสฤษฎิ์ เป็นสมาคมที่จัดตั้งขึ้นเพื่อใช้ในการประสานงานระหว่างครูและผู้ปกครองในการดูแลนักเรียนที่เข้าศึกษาในโรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฎิ์ ทั้งในส่วนของการแลกเปลี่ยนประสบการณ์และการแก้ไขปัญหาระหว่างครูและผู้ปกครอง การดูแลสวัสดิภาพและความช่วยเหลือต่าง ๆ ทุนการศึกษาแก่นักเรียนที่เรียนดีแต่ไม่มีคุณทรัพย์ การต่อต้านยาเสพติดทั้งในและนอกสถานศึกษา และกิจการอื่น ๆ ที่เกี่ยวกับการสังคมสงเคราะห์ตามที่กรรมการเห็นชอบ
สมาชิกของสมาคมผู้ปกครองและครู.
สำหรับสมาชิกของสมาคมตามข้อบังคับนั้น มี 2 รูปแบบ คือ
การจัดสร้างพระพุทธโสธร.
เนื่องจากโรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฎิ์ เป็นโรงเรียนประจำจังหวัดฉะเชิงเทรา ทำให้มีความผูกพันกับหลวงพ่อโสธร (พระพุทธโสธร) ซึ่งเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมืองประจำจังหวัดเช่นกัน จึงได้มีการจัดทำวัตถุมงคลซึ่งเป็นพระพุทธโสธรในวาระโอกาสต่าง ๆ ของโรงเรียน ดำเนินการโดยสมาคมศิษย์เก่าเบญจมราชรังสฤษฎิ์ ฉะเชิงเทรา และสมาคมผู้ปกครองและครูเบญจมราชรังสฤษฎิ์ เพื่อเป็นอนุสรณ์ที่ระลึกในโอกาสนั้น ๆ และเพื่อนำปัจจัยดังกล่าวมาทนุบำรุงการศึกษาของโรงเรียน อาทิ
โรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฎิ์มีเพลงมาร์ชประจำโรงเรียนคือ "มาร์ชเบญจมราชรังสฤษฎิ์" และเพลงที่ใช้สำหรับการรวมแถวเคารพธงชาติ คือ "เบญจมราชรังสฤษฎิ์" (เพลงกฤษณ์กังวาน) นอกจากนี้ยังมีบทเพลงที่แต่งขึ้น เพื่อใช้ในกิจกรรมต่าง ๆ ประกอบไปด้วย
โรงเรียนในเครือเบญจมราชรังสฤษฎิ์.
โรงเรียนในจังหวัดฉะเชิงเทราที่ใช้ชื่อเบญจมราชรังสฤษฎิ์เช่นเดียวกัน ตามนโยบายของอธิบดีกรมสามัญศึกษาในสมัยนั้น คือ นายโกวิท วรพิพัฒน์ ประกอบไปด้วย
โรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฎิ์ 2.
โรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฎิ์ 2 ตั้งอยู่เลขที่ 111 หมู่ 12 ตำบลบางตีนเป็ด อำเภอเมืองฉะเชิงเทรา จังหวัดฉะเชิงเทรา
โรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฎิ์ 3 ชนะสงสารวิทยา.
โรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฎิ์ 3 ชนะสงสารวิทยา ตั้งอยู่เลขที่ 64/8 หมู่ 7 ตำบลคลองนครเนื่องเขต อำเภอเมืองฉะเชิงเทรา จังหวัดฉะเชิงเทรา
โรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฎิ์ 4.
โรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฎิ์ 4 ตั้งอยู่ที่ ตำบลบางเตย อำเภอเมืองฉะเชิงเทรา จังหวัดฉะเชิงเทรา ปัจจุบันคือ "เบญจมราชรังสฤษฎิ์ ศูนย์บางเตย"
โรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฎิ์ 5.
โรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฎิ์ 5 ตั้งอยู่เลขที่ 19/1 หมู่ 2 ตำบลบางขวัญ อำเภอเมืองฉะเชิงเทรา จังหวัดฉะเชิงเทรา
มิกจ้อซือไถ้
สถานีรถไฟนาสาร
สาวก
สาวก แปลว่า "ผู้ฟัง" คือผู้ฟังตามครูบาอาจารย์ผู้สั่งสอนหลักธรรม ใช้สำหรับบุรุษ ถ้าเป็นสตรีใช้ว่า สาวิกา
สาวก ในคำวัดใช้หมายถึงผู้ฟังโอวาทนุสาสนี หรือคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าโดยเคารพ ใช้เรียกทั้งที่เป็นบรรพชิตและคฤหัสถ์ เช่นใช้ว่า พระอรหันตสาวก พระสงฆ์สาวก ภิกษุสาวก ภิกษุณีสาวิกาและใช้หมายถึงลูกศิษย์ของศาสดาอื่นๆ ด้วย เช่นวสาวกของนิครนถ์นาฏบุตร สาวกของพราหมณ์พาวรี
สาวก ในคำไทยใช้หมายรวมไปถึงลูกศิษย์ ลูกน้อง ผู้ติดตามนักบวชนักบุญผู้มีชื่อเสียงตลอดถึงผู้มีอำนาจ เช่นใช้ว่า
สถานีรถไฟห้วยมุด
ซัลวาโตเร บูร์รูนี
ซัลวาโตเร บูร์รูนี นักมวยสากลชาวอิตาลี เกิดเมื่อ 11 เมษายน พ.ศ. 2476 เสียชีวิตเมื่อ 30 มีนาคม พ.ศ. 2547 รวมอายุได้ 70 ปี สถิติการชก 109 ครั้ง ชนะ 99 (น็อค 32) เสมอ 1 แพ้ 9
ซัลวาโตเร บูร์รูนี เป็นอดีตแชมป์โลกรุ่นฟลายเวทของอิตาลี เคยชกมวยสากลสมัครเล่นติดทีมชาติอิตาลีในรุ่นฟลายเวทไปแข่งขันกีฬาโอลิมปิก พ.ศ. 2499 ที่ เมลเบิร์น ได้บายในรอบแรก และตกรอบสองแพ้นักมวยจากสหภาพโซเวียต จากนั้นจึงหันมาชกมวยสากลอาชีพ ได้ครองแชมป์ยุโรปรุ่นฟลายเวท จากนั้นขึ้นชิงแชมป์โลกรุ่นฟลายเวท ชนะคะแนน โผน กิ่งเพชร ป้องกันตำแหน่งได้ 1 ครั้ง จึงเสียแชมป์ให้วอลเตอร์ แมคโกแวน แต่ก่อนจะป้องกันแชมป์กับแมคโกแวน สมาคมมวยโลกได้ประกาศปลดบูร์รูนี ออกจากตำแหน่งแชมป์เพราะไม่ยอมชกป้องกันตำแหน่งกับโอราเซียว เอนรีเก อักกาบาโย แมคโกแวนที่ชิงแชมป์ได้ไปจากบูร์รูนี จึงเป็นแชมป์ของสภามวยโลกเท่านั้น
หลังจากเสียแชมป์ บูร์รูนี ได้ขยับขึ้นไปชกในรุ่นแบนตัมเวท ได้ครองแชมป์ยุโรป ใน พ.ศ. 2511 เขาได้พยายามขึ้นชิงแชมป์โลกรุ่นแบนตัมเวทแต่ไม่ได้ชิง จึงแขวนนวมไป
สถานีรถไฟบ้านนา
สถานีรถไฟคลองยา
ภาษาฉัตตีสครห์
ภาษาฉัตตีสครห์ (; छत्तीसगढ़ी ("อักษรเทวนาครี"), ଛତିଶଗଡ଼ି ("อักษรโอริยา") เป็นภาษาอินโด-อารยันที่มีผู้พูดประมาณ 16 ล้านคน [1.6 โกฏิใน "ระบบเลขอินเดีย"] ในรัฐฉัตตีสครห์กับรัฐอื่น ๆ ส่วนใหญ่อยู่ในรัฐฉัตตีสครห์ และบริเวณใกล้เคียงในรัฐโอริศา รัฐมัธยประเทศ และรัฐพิหาร ใกล้เคียงกับภาษาบาเฆลและภาษาอวาธิ อยู่ในตระกูลอินโด-ยูโรเปียน สาขาตะวันออกตอนกลาง เขียนด้วยอักษรเทวนาครี
ที่หยุดรถไฟคลองยา
ภาษาอวัธ
ภาษาอวัธ (, ; अवधी; ) หรือโอธี (Oudhi/औधी/𑂌𑂡𑂲) เป็นภาษาโซนกลางในสาขาอินโด-อารยันที่มีผู้พูดในอินเดียเหนือ ส่วนใหญ่พูดกันในภูมิภาคอวัธ รัฐอุตตรประเทศ ประเทศอินเดีย คำว่า "อวัธ" มีความเชื่อมโยงกับอโยธยา เมืองโบราณที่ถือเป็นบ้านเกิดของพระราม ซึ่งเคยมีผู้พูดเป็นจำนวนมากก่อนที่จะเปลี่ยนไปใช้ภาษาฮินดูสตานีในคริสต์ศตวรรษที่ 19
ในเชิงภาษาศาสตร์ อวัธเป็นภาษาเทียบเท่ากับภาษาฮินดูสตานี อย่างไรก็ตาม ภาครัฐจัดให้เป็นสำเนียงของภาษาฮินดี ทำให้มีการเรียนการสอน การเขียนเอกสารทางการและการปกครองด้วยภาษาฮินดีแทนที่จะเป็นภาษาอวัธ และวรรณกรรมภาษานี้จะอยู่ในกลุ่มของวรรณกรรมฮินดี
ชื่ออื่นของภาษาอวัธได้แก่ "Baiswāri" (ตามเขตการปกครองย่อยของBaiswara), "Pūrbī" (แปลว่า "ตะวันออก") และ "Kōsalī" (ตามอาณาจักรโกศล)
ขื่อของภาษา.
ภาษาอวัธ (หรือ อวธีภาษา) เป็นสำเนียงหลักของภาษาฮินดีสำเนียงตะวันออก ซึ่งเป็นภาษากลุ่มอินโด-อารยันที่ใช้พูดทางภาคเหนือของอินเดีย และแพร่กระจายไปทั่วโลก คำว่า "อวธี" หมายถึงภาษาของดินแดนอวัธหรือโอธ แต่มีการใช้พูดแพร่หลายในดินแดนอื่นด้วย เช่น กันปูร์ อัลลอฮาบาด และบางส่วนของเนปาล ฟีจี มอริเชียส ซูรินาม ตรินิแดด มาเลเซีย กายอานา นอกจากนั้นยังมีผู้พูดภาษานี้ในมหาราษฏระ หรยาณา พิหาร ฌารขัณฑ์ อุตตราขัณฑ์ มัธยประเทศ
ส่วนใหญ่ผู้พูดภาษาอวัธอยู่ในรัฐอุตรประเทศ อุตตรขัณฑ์ และพิหาร และพื้นที่ใกล้เคียงในเนปาล มีผู้พูดภาษาอวัธประมาณ 45 ล้านคนทั่วโลก นอกจากในประเทศอินเดียแล้วจะพบผู้พูดภาษานี้ในเนปาล ฟีจี กายอานา มาเลเซียและมอริเชียส ส่วนใหญ่พูดภาษานี้เป็นภาษาแม่ ภาษานี้เขียนด้วยอักษรเทวนาครีหรืออักษรไกถี มุสลิมที่พูดภาษานี้ใช้อักษรอาหรับแบบเปอร์เซีย
วรรณกรรมพื้นบ้าน.