pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
อัลฟ่า อินดัสตรีย์ คือผู้ผลิตเสื้อผ้า ก่อตั้งเมื่อปี ค.ศ. 1959 โดย Knoxville, Tennessee บริษัทได้ทำเสื้อแจ๊คเก็ตการบิน และเสื้อยืด และเคยทำเสื้อแจ๊คเก็ตสำหับกองทัพสหรัฐ เอ็ม-65 และมี 2 แบบ เช่น เอ็มเอ-1 และซีดับเบิ้ลยูยู-45/P แจ๊คเก็ตการบิน
การล้อมกรุงเวียนนา
การปิดล้อมกรุงเวียนนา (; 27 กันยายน-14 ตุลาคม ค.ศ. 1529) การปิดล้อมกรุงเวียนนาในปี ค.ศ. 1529 เป็นความพยายามครั้งแรกโดยจักรวรรดิออตโตมันที่นำโดยสุลต่านสุลัยมาน เพื่อที่จะยึดกรุงเวียนนาในออสเตรีย การปิดล้อมเมืองครั้งนี้ถือเป็นสัญญาณบ่งบอกถึงอำนาจของจักรวรรดิออตโตมันซึ่งกำลังขยายถึงจุดสูงสุด ซึ่งมีอาณาเขตขยายมาจนถึงบริเวณยุโรปกลาง หลังจากนั้นความเป็นปฏิปักษ์ต่อกันก็ยืดเยื้อยาวนานออกไปกว่า 150 ปี และในที่สุดจึงกลายเป็นยุทธการเวียนนาใน ค.ศ. 1683 ซึ่งเป็นการเริ่มมหาสงครามตุรกี (Great Turkish War) โดยมหาอำนาจยุโรปในการพยายามกำจัดออตโตมันออกจากยุโรปกลาง การล้อมครั้งนี้จบลงด้วยความล้มเหลวของฝ่ายออตโตมันในการพยายามยึดที่มั่นสำคัญของจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ในขณะนั้น และเป็นจุดเปลี่ยนทิศทางของชัยชนะในยุโรปตะวันออกและยุโรปกลางของจักรวรรดิออตโตมันที่ได้รับชัยชนะมาตลอดก่อนหน้านั้น ซึ่งรวมถึงการได้ฮังการีตะวันออกเฉียงใต้ มาเป็นอาณาจักรในบริวารในยุทธการโมเฮ็คส์ (Battle of Mohács)
เหตุการณ์ครั้งนี้มักกล่าวกันว่าเป็นจุดที่เริ่มนำความตกต่ำมาสู่จักรวรรดิออตโตมันที่ครั้งหนึ่งเคยเป็นมหาอำนาจทางการทหารทั้งในยุโรปและเอเชีย และเป็นการพ่ายแพ้ทำความอัปยศให้แก่ออตโตมันในการมาพ่ายแพ้ต่อกองกำลังที่เล็กกว่าและมีประสิทธิภาพด้อยกว่า
นักประวัติศาสตร์บางท่านสันนิษฐานว่าจุดประสงค์หลักของสุลต่านสุลัยมานในการล้อมกรุงเวียนนาในปี ค.ศ. 1529 เป็นการแสดงอำนาจเหนือฮังการี เพราะด้านตะวันตกของฮังการีที่เรียกว่ารอยัลฮังการีที่ยังดำรงความเป็นอิสระจากออตโตมันอยู่ นอกจากนั้นการตัดสินใจเข้าโจมตีเวียนนาหลังจากการยุติการรณรงค์ในยุโรปของออตโตมันไปเป็นเวลานานทำให้คาดกันว่าเป็นการโจมตีแบบฉวยโอกาสหลังจากที่ได้รับชัยชนะอย่างเด็ดขาดในฮังการี ส่วนนักวิชาการผู้อื่นก็ตั้งทฤษฎีว่าการปราบปรามฮังการีเป็นเพียงบทนำของการเริ่มการเข้ามารุกรานยุโรปตามที่ได้วางแผนไว้ก่อนหน้านั้นแล้ว
Siege of Vienna
ถนนราชดำเนิน (แก้ความกำกวม)
ถนนราชดำเนิน อาจหมายถึง
สงครามออตโตมันในยุโรป
สงครามออตโตมันในยุโรป  เป็นสงครามของจักรวรรดิออตโตมันที่ต่อสู้ในยุโรปที่บางครั้งก็เรียกว่า “สงครามออตโตมัน” หรือ “สงครามตุรกี” โดยเฉพาะในตำราที่เขียนในยุโรปในสมัยโบราณ
“สงครามออตโตมันในยุโรป” แบ่งออกเป็นห้าสมัยที่รวมทั้ง:
Ottoman wars in Europe
Turkish wars
Ottoman wars
สงครามออตโตมัน
สงครามตุรกี
ยุทธการที่โมฮาช
ยุทธการที่โมฮาช (, , ) เป็นยุทธการที่เกิดขึ้นที่เมืองโมฮาช  ทางภาคใต้ของประเทศฮังการีในปัจจุบัน โดยยุทธการนี้เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 29 สิงหาคม ค.ศ. 1526 ระหว่างฝ่ายจักรวรรดิออตโตมันที่นำโดยสุลต่านสุลัยมาน และฝ่ายราชอาณาจักรฮังการีที่นำโดยพระเจ้าหลุยส์ที่ 2 แห่งฮังการี, โครเอเชีย, ราชอาณาจักรโบฮีเมีย, จักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์, อาณาจักรพระสันตะปาปา และ ราชอาณาจักรโปแลนด์ โดยสงครามจบลงด้วยชัยชนะอย่างสมบูรณ์ของจักรวรรดิออตโตมัน นำมาซึ่งความสิ้นสุดของสงครามออตโตมัน-ฮังการี แต่เป็นการเริ่มสงครามออตโตมัน-ฮับส์บูร์ก ชัยชนะครั้งนี้ทำให้ฮังการีถูกแบ่งแยกระหว่างจักรวรรดิออตโตมัน, ราชวงศ์ฮับส์บูร์กแห่งออสเตรีย และราชรัฐทรานสซิลเวเนีย อยู่มากกว่าร้อยปิ การสวรรคตของพระเจ้าหลุยส์ที่ 2 แห่งฮังการีขณะที่กำลังพยายามหลบหนีจากสนามรบเป็นการสิ้นสุดของราชวงศ์ยากิลโลน  และสิทธิในราชบัลลังก์ฮังการีนั้น ได้ถูกผนวกเข้ากับราชวงศ์ฮับส์บวร์กโดยการเสกสมรสของพระขนิษฐาของพระเจ้าหลุยส์ที่ 2
Battle of Mohács
ฮารตส์เดลส์ (Heartsdales) เป็นวงดนตรีฮิปฮอปจากญี่ปุ่น ประกอบด้วยสมาชิก สองพี่น้อง เอมิ และ ยูมิ ชูงิยามะ ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี 2001 โดยมีเพลงดังอย่าง candy pop เป็นต้น
รายพระนามจักรพรรดิแห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์
ลูเปอร์คาเลีย
ลูเปอร์คาเลีย (Lupercalia) เป็นประเพณีของชาวโรมันซึ่งจัดขึ้นเพื่อบูชาเทพเจ้าแห่งความรัก จัดขึ้นระหว่าง วันที่ 13-15 กุมภาพันธ์ โดยในวันก่อนมีเทศกาลหนึ่งวัน จะมีการจับฉลากของหนุ่มสาว ใครได้ชื่อ ใครจะได้คนคนนั้นเป็นเพื่อนร่วมเที่ยวตลอดช่วงเทศกาล ซึ่งเป็นที่มาของการพบปะของหนุ่มสาวและเกิดรักกัน
ภายหลังคริสเตียนได้เข้ามามีบทบาทมากขึ้น จึงจัดการเปลี่ยนเทศกาลนอกรีดนี้ให้มาอยู่ในศาสนา ชื่อจึงถูกเปลี่ยนเป็น วันวาเลนไทน์ (Valentine's Day) และจัดในวันที่ 14 กุมภาพันธ์ เรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน
พระเจ้าลอโยชที่ 2 แห่งฮังการี
พระเจ้าลอโยชที่ 2 แห่งฮังการี (; ; ; ; 1 กรกฎาคม ค.ศ. 1506 – 29 สิงหาคม ค.ศ. 1526) เป็นพระมหากษัตริย์แห่งราชอาณาจักรฮังการีผู้ครองราชย์ระหว่าง ค.ศ. 1516 จนเสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 29 สิงหาคม ค.ศ. 1526 ในยุทธการที่โมฮาช
ลอโยชเป็นพระราชโอรสของพระเจ้าวลาดิสเลาส์ที่ 2 แห่งฮังการี (Vladislas II of Bohemia and Hungary) และพระอัครมเหสีองค์ที่สามอานแห่งฟัว-คานเดล หลังจากที่พระราชบิดาเสด็จสวรรคตในปี ค.ศ. 1516 แล้วลอโยชก็เสด็จขึ้นครองราชย์เป็นกษัตริย์แห่งโบฮีเมียและฮังการี พระองค์ทรงได้รับการอุปถัมภ์เป็นพระราชโอรสบุญธรรมของจักรพรรดิมัคซีมีลีอานที่ 1 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ในปี ค.ศ. 1515 เมื่อจักรพรรดิมัคซีมีลีอานเสด็จสวรรคตในปี ค.ศ. 1519 เกออร์ค ฟ็อน โฮเอินท์ซ็อลเลิร์น มาร์คกราฟแห่งบรันเดินบวร์ค-อันส์บัคผู้เป็นผู้พิทักษ์ตามกฎหมายก็รับเลี้ยงลอโยชต่อ
Louis II of Hungary
หลุยส์ที่ 2 แห่งฮังการี
Louis II of Hungary and Bohemia
สมเด็จพระเจ้าหลุยส์ที่ 2 แห่งฮังการีและโบฮีเมีย
เต็มเหนี่ยว
เอ็กซ์ วาย แซด
กลุ่มธุรกิจสหกรณ์
กลุ่มธุรกิจสหกรณ์ หมายถึง การรวมกลุ่มธุรกิจอย่างเป็นระบบของสหกรณ์ วิสาหกิจชุมชน หรือผู้ประกอบการ ซึ่งมีความเชื่อมั่น ศรัทธา และมีเป้าหมายในการดำเนินธุรกิจในทิศทางของการเป็นองค์การธุรกิจฐานสังคม  การเข้ามาเป็นสมาชิกของกลุ่ม อยู่บนพื้นฐานของความเชื่อถือไว้วางใจ และพึ่งพาร่วมมือกัน อันจะนำไปสุ่การรวมชื้อ การรวมขาย การร่วมมือกันทำการตลาด และคิดค้นนวัตกรรมในการทำงานร่วมกันอย่างต่อเนื่องเพื่อบรรลุประโยชน์ร่วมกันของสมาชิกและชุมชน กลุ่มธุรกิจสหกรรณ์ ควรมีองค์ประกอบที่จะทำให้การขับเคลื่อนการทำงานของกลุ่มเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ และเกิดประโยชน์ ได้แก่ การมีระบบการบริหารจัดการของกลุ่มธุรกิจ การมีเงื่อนไขสำหรับการทำงาน เพื่อการนำมาซึ่งประโยชน์ร่วมกัน มีบรรยากาศของการเป็นสังคมเรียนรู้ รวมถึงสมาชิกกลุ่มมีอุดมการณ์ และเป้าหมายของการดำเนินธุรกิจไปในทิศทางเดียวกันกับกลุ่มธุรกิจ
แผนธุรกิจ  แผนธุรกิจในที่นี้เป็นเอกสารที่จัดทำขึ้นเพื่อใช้เป็น แนวทางการทำแผนงานขององค์กร หน่วยงานธุรกิจ ซึ่งปรียบเสมือน พิมพ์เขียวที่ผู้เกี่ยวข้องกับองค์กรจะได้นำมาใช้ในการปฏิบัติภารกิจของตนเพื่อการบรรลุเป้าหมายร่วม อีกทั้งยังเป็นประโยชน์ในการสนับสนุนของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องโดยมีองค์ประกอบของแผนธุรกิจคือ
ลุบนา ฮุสเซน
ลุบนา อะห์เหม็ด อัล-ฮุสเซน  เป็นนักข่าวหญิงชาวซูดาน ที่ทำงานด้านสื่อสารมวลชนให้กับปฏิบัติการขององค์การสหประชาชาติในประเทศซูดาน เป็นที่รู้จักจากเขียนคอลัมน์ "Men Talk" วิพากษ์วิจารณ์รัฐบาลซูดาน เรื่องสิทธิสตรีและการเลือกปฏิบัติไม่เท่าเทียมกันต่อเพศหญิง เมื่อเปรียบเทียบกับเพศชาย ตีพิมพ์ในหนังสือพิมพ์ฉบับภาษาอาหรับ อัล-ซาฮาฟา
ชื่อของลุบนา ฮุสเซนถูกกล่าวถึงในระดับนานาชาติ หลังจากเธอถูกตำรวจซูดานจับกุมเมื่อวันที่ 3 กรกฎาคม พ.ศ. 2552 ที่ Kawkab Elsharq Hall กลางกรุงคาร์ทูม พร้อมกับหญิงอื่นอีก 12 คน ด้วยข้อหาละเมิดชารีอะห์ และรัฐธรรมนูญของซูดาน มาตราที่ 152 เนื่องจาก "ประพฤติผิดศีลธรรม หรือแต่งกายไม่เหมาะสมในที่สาธารณะ" โดยขณะถูกจับกุม หญิงทั้ง 13 คนสวมใส่กางเกง
ตามกฎหมายซูดาน ผู้ประพฤติผิดจะต้องถูกลงโทษโดยการเฆี่ยนเป็นจำนวน 40 ครั้งพร้อมกับเสียค่าปรับ โดยสตรีที่ถูกจับกุมในครั้งนี้จำนวน 10 คน ยอมรับสารภาพฟิด และรับโทษเฆี่ยนคนละ 10 ครั้ง แต่ลุบนา ฮุสเซนและสตรีอีกสองคนไม่ยอมรับผิด และต้องการให้เรื่องเข้าพิจารณาคดีในศาล เธอได้ปฏิเสธข้อเสนอของศาลที่จะยกฟ้องคดีนี้ โดยต้องการให้เรื่องขึ้นสู่ศาลรัฐธรรมนูญของซูดาน เพื่อให้พิจารณาถึงการปฏิบัติต่อสตรีไม่เท่าเทียมกับบุรุษ ในการพิจารณาคดีของศาล เมื่อวันที่ 4 สิงหาคม พ.ศ. 2552 ได้มีสตรีชาวซูดานชุมนุมประท้วงบริเวณหน้าที่ทำการของศาล และเจ้าหน้าที่ได้ยิงแกสน้ำตาเพื่อสลายการชุมนุม นอกจากนี้เธอยังปฏิเสธการยกเว้นการพิจารณาคดี ในฐานะเจ้าหน้าที่บรรเทาทุกข์ขององค์การสหประชาชาติ
แกสน้ำตา
Lubna al-Hussein
วงปี่พาทย์เครื่องห้า
แม่ชีวิมุตติยา
มูลนิธิดำรงชัยธรรม
ภาษาอราเมอิกใหม่กลาง
ภาษาอราเมอิกใหม่ตอนกลาง (Central Neo-Aramaic) เป็นคำที่มีความหมายต่างกันในกลุ่มของนักเซมิติกวิทยา ความหมายอย่างกว้างหมายถึงภาษากลุ่มอราเมอิกใหม่ทั้งหมด ยกเว้นภาษาอราเมอิกใหม่ตะวันตกและภาษามันดาอิกใหม่ ความหมายที่แคบกว่า หมายถึง เฉพาะภาษาตูโรโยและภาษามลาโซรวมทั้งภาษาใกล้เคียงที่ยังค้นไม่พบ ความหมายที่เคยใช้มาก่อนหน้านี้หมายถึงภาษาอราเมอิกใหม่ตะวันออกเฉียงเหนือ เพื่อป้องกันความสับสน บางครั้งเรียกกลุ่มที่เล็กกว่าว่าภาษาอราเมอิกใหม่ตะวันตกเฉียงเหนือ เมื่อรวมกับภาษาอราเมอิกใหม่ตะวันออกเฉียงเหนือจึงเรียกว่าภาษาอราเมอิกใหม่เหนือ
ภาษาอราเมอิกใหม่ตอนกลางหรือภาษาอราเมอิกใหม่ตะวันตกเฉียงเหนือใช้พูดโดยชาวคริสต์ที่อยู่ในบริเวณตูร์ อับดิน ของตุรกีตะวันออกเฉียงใต้ และบริเวณรอบๆ ภาษาตูโรโยเองเป็นสำเนียงที่ใกล้เคียงกับสำเนียงที่ใช้พูดในตูร์ อับดิน ในขณะที่ภาษามลาโซเป็นภาษาที่ตายแล้ว เคยใช้พูดทางเหนือของจังหวัดดียาร์บากึร ภาษาใกล้เคียงอื่นๆเป็นภาษาที่ตายแล้วและไม่มีบันทึกไว้ ผู้พูดภาษาเหล่านี้ส่วนใหญ่ได้อพยพสู่อัล-ยาซีราในซีเรีย มีผู้พูดภาษาตูโรโยบางส่วนอพยพไปอยู่สวีเดน
ภาษาอราเมอิกใหม่ตอนกลางมีลูกหลานแยกออกไปสองทาง ส่วนใหญ่แยกไปเป็นภาษาอราเมอิกตะวันออกที่มีผู้พูดในตูร์อับดินและบริเวณรอบๆเป็นเวลานับพันปี และได้รับอิทธิพลจากภาษาซีเรียคคลาสสิก ซึ่งเป็นภาษาอราเมอิกตะวันออกที่ขยายไปทางตะวันตกจนถึงเอเดสซา วิวัฒนาการที่แยกออกจากกันเห็นได้ชัดเจนในภาษาตูโรโยและภาษามลาโซ ภาษามลาโซมีไวยากรณ์ใกล้เคียงกับภาษาคลาสสิกและยังใช้ระบบกาลใกล้เคียงกัน ภาษาตูโรโยมีลักษณะใกล้เคียงกับภาษาซีเรียคคลาสสิก มีการพัฒนาไวยากรณ์ที่ต่างไป มีลักษณะบางส่วนใกล้เคียงกับภาษาอราเมอิกใหม่ตะวันออกเฉียงเหนือ
ทั้งสองภาษาเรียกภาษาของตนเองว่าภาษาซีเรียค (ܣܘܪܝܝܐ Sūryoyo) และเรียกภาษาซีเรียคคลาสสิกว่า Edessan (ܐܘܪܗܝܐ Ūrhoyo) หรือภาษาเขียน (ܟܬܒܢܝܐ Kthobonoyo)
กะหรี่พัพฟ์
บริษัท นามิกิ พรีซิชั่น จูเอิล จำกัด
ภาษามลาห์โซ
พระปีย์
พระปีย์ (Pra Py), ออกพระปีย์ (Ophra Py), หม่อมปีย์ (Monpit), หม่อมเตี้ย (คำให้การขุนหลวงหาวัด), พระปิย หรือ พระปิยะ (ไม่ทราบวันเกิด – 18 พฤษภาคม พ.ศ. 2231) เป็นพระราชโอรสบุญธรรมในสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ภายหลังได้ถูกสำเร็จโทษโดยพระเพทราชาในช่วงปลายรัชกาลสมเด็จพระนารายณ์ด้วยเหตุผลทางการเมือง
พระปีย์ อันมีความหมายว่า "ผู้เป็นที่รัก" ไม่ปรากฏประวัติส่วนตัวมากนัก ปรากฏเพียงว่าเป็นบุตรของขุนไกรสิทธิศักดิ์ ชาวบ้านแก่ง ขุนนางชั้นผู้น้อยในเมืองพิษณุโลก โดยในช่วงเวลาที่พระปีย์เกิดนั้น สมเด็จพระนารายณ์ทรงรับเลี้ยงดูเด็กเล็กมาอุปถัมภ์ในพระราชวังหลายคนโดยเลี้ยงดุจลูกหลวง แต่หากเด็กคนใดร้องไห้อยากกลับไปหาพ่อแม่เดิมก็ทรงอนุญาตส่งตัวคืน แต่ลาลูแบร์ได้อธิบายเพิ่มเติมว่า "...พระองค์ทรงพอพระทัยที่จะเลี้ยงไว้จนกระทั่งเด็กนั้นมีอายุได้ 7 ถึง 8 ขวบ พ้นนั้นไปเมื่อเด็กสิ้นความเป็นทารกแล้วก็จะไม่โปรดอีกต่อไป..." พระปีย์จึงถวายตัวแด่สมเด็จพระนารายณ์มหาราชตั้งแต่ยังเล็ก แต่ด้วยมีรูปพรรณต่ำเตี้ยพิการค่อมแคระ สมเด็จพระนารายณ์จึงทรงพระกรุณาเรียกว่า อ้ายเตี้ย และเป็นที่โปรดปรานด้วยมีโวหารดี พูดจาไพเราะอ่อนหวาน พระปีย์จะแสดงความสวามิภักดิ์ต่อสมเด็จพระนารายณ์มหาราชอยู่เสมอ นอนเฝ้าอยู่ปลายพระบาท และคอยปฏิบัติพยุงพระองค์ลุกนั่งเป็นต้น มีการโจษจันกันว่าพระปีย์อาจเป็นพระโอรสลับของสมเด็จพระนารายณ์ และสมเด็จพระนารายณ์เองก็ทรงวางเฉยกับเรื่องพระปีย์เป็นโอรสลับเสียด้วย สมเด็จพระนารายณ์โปรดปรานพระปีย์มากจนมีพระราชประสงค์ที่จะยกพระปีย์เป็นผู้สืบราชสมบัติ แต่ภายหลังทรงยกเลิกพระราชประสงค์ดังกล่าวไป
สมเด็จพระนารายณ์เองก็มีพระราชประสงค์ให้พระปีย์อภิเษกสมรสกับสมเด็จเจ้าฟ้าสุดาวดี กรมหลวงโยธาเทพ พระราชธิดา แต่กรมหลวงโยธาเทพไม่ทรงยินยอมพร้อมพระทัยด้วยและขัดขืนพระราชหฤทัยพระราชบิดา เพราะพระปีย์มีพื้นฐานชาติตระกูลต่ำต้อย หรืออาจเป็นเพราะเจ้าหญิงทรงมีจิตปฏิพัทธ์ผูกพันกับเจ้าฟ้าน้อยอยู่ก่อนแล้วก็ได้ ตามที่บันทึกของบาทหลวง เดอะ แบสระบุว่า
"ฝ่ายเจ้าฟ้าหญิงนั้น ครั้นทรงได้รับแจ้งพระราชดำริ ก็ทรงไม่ยินยอมพร้อมพระทัยด้วย ชะรอยจะทรงมีความหยิ่งในราชสมภพ ดังที่เธอทรงแสดงอยู่ให้ประจักษ์ จึงไม่อาจลดพระองค์ลงมาอภิเษกกับบุคคลในชั้นไพร่ได้ หรือชะรอยจะเป็นดังที่คนทั้งหลายเข้าใจกันอยู่ กล่าวคือเธอมีน้ำพระทัยโน้มน้าวและผูกพันในทางอภิเษกสมรสมาแต่ก่อนกับพระปิตุลา [สมเด็จเจ้าฟ้าน้อย] อยู่แล้ว ...เธอก็ยังทรงยึดมั่นในพระราชดำริดั้งเดิมของในหลวงที่จะอภิเษกเธอให้แก่เจ้าชายองค์นั้นอยู่เสมอ แต่เรื่องได้ดำเนินไปอย่างลับ ๆ ดังที่กระผม [บาทหลวงโกลด เดอ แบซ] ได้ยินเขาพูดกันมา ว่าแม้ในหลวงหรือ นายกงส์ต็องส์ [เจ้าพระยาวิชเยนทร์] ก็มิได้ล่วงรู้ระแคะระคายเลย ในหลวงทรงขัดพระทัยเป็นอันมาก ในการที่พระราชธิดาทรงขัดขืนพระราชประสงค์อย่างหนักแน่น ไม่ทรงยินยอมอภิเษกสมรสกับพระปีย์..."
ทั้งนี้พระปีย์มักตกเป็นหุ่นเชิดทางการเมืองอยู่บ่อยครั้ง โดยเขาได้รับการสนับสนุนจากเจ้าพระยาวิชเยนทร์ (คอนสแตนติน ฟอลคอน) ให้เป็นรัชทายาทสืบราชสันตติวงศ์ ด้วยเขามองว่าพระปีย์ไม่มีพิษภัย มีใจโอนอ่อนทางคริสต์ศาสนา ด้วยเหตุนี้เจ้าพระยาวิชเยนทร์จึงหวังผลที่จะให้พระปีย์เป็นกษัตริย์เพื่อรักษาอำนาจและอิทธิพลของตน และหวังใจให้เป็นกษัตริย์สยามพระองค์แรกที่นับถือคริสต์ศาสนา โดยมีบาทหลวงฝรั่งเศสคอยให้การสนับสนุนด้วย โดยหากเจ้าพระยาวิชเยนทร์สามารถยึดกรุงศรีอยุธยาไว้ได้ เขาอาจจะยกพระปีย์เป็นเจ้าปกครอง เพื่อดูแลผลประโยชน์ของฝรั่งเศสและศาสนาคริสต์ในสยาม จากเอกสารของพันตรีโบชองได้ระบุว่า เจ้าพระยาวิชเยนทร์เข้าร่วมกับพระปีย์เพื่อยึดพระราชวังหลวงในช่วงที่สมเด็จพระนารายณ์มหาราชทรงพระประชวร แต่นายพลเดฟาร์ฌกล่าวว่าอย่าผลีผลามให้ระงับไว้ก่อน นอกจากนี้พระปีย์ยังมีส่วนร่วมในการก่อกบฏเมื่อครากบฏมักกะสันซึ่งเป็นชาวมุสลิม นีกอลา แฌร์แวสเป็นผู้เดียวที่ระบุว่า แขกมักกะสันจะลอบปลงพระชนม์สมเด็จพระนารายณ์แล้วเลือกพวกเดียวกันขึ้นครองบัลลังก์ "หรือมิเช่นนั้นถ้าชาวสยามยังไม่คุ้นชินกับเจ้าต่างชาติ ก็จะยกบัลลังก์ให้พระราชโอรสบุญธรรมของพระองค์ ซึ่งเห็นได้ชัดว่าถูกซื้อได้ไม่ยาก โดยทรงยอมเข้าพิธีสุหนัต..."
ปลายรัชสมัยของสมเด็จพระนารายณ์มหาราช พระปีย์ได้อยู่รับใช้สนองพระยุคลบาทพระเจ้าอยู่หัวที่ทรงพระประชวรหนัก พระปีย์รู้ตัวว่ามีผู้ประสงค์ร้าย จึงอยู่แต่ในห้องบรรทมของพระเจ้าแผ่นดิน จะออกมาข้างนอกก็เฉพาะกิจที่เกี่ยวข้องกับพระอาการประชวรเท่านั้น แม้พระปีย์จะมีไพร่พลของตนเองที่เมืองพิษณุโลก แต่ก็ไม่ทันท่วงต่อการปฏิวัติผลัดแผ่นดินได้ เพราะพระปีย์เองเข้าไปพัวพันกับพระราโชบายของสมเด็จพระนารายณ์ วันหนึ่งขณะที่พระปีย์กำลังล้างหน้าริมหน้าต่างยามเช้า ก็ถูกขุนพิพิธรักษา สมุนของหลวงสรศักดิ์ผลักจนพลัดตกลงจากประตูกำแพงแก้ว พระปีย์จึงร้องเรียกสมเด็จพระนารายณ์ว่า "ทูลกระหม่อมแก้วช่วยด้วย" ก่อนถูกพระเพทราชาจับไปสำเร็จโทษเมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม พ.ศ. 2231 และทิ้งศพไว้ที่วัดซาก โดยในพระราชพงศาวดาร ฉบับสมเด็จพระพนรัตน์ วัดพระเชตุพนระบุว่า เมื่อสมเด็จพระนารายณ์ได้ยินเสียงพระปีย์ร้องเรียกดังนั้น ก็ทรงตกพระทัย อาลัยในพระปีย์ จึงมีพระดำรัสว่า "ใครทำอะไรกับไอ้เตี้ยเล่า" แล้วเสด็จสวรรคต ส่วนเอกสารของพันตรีโบชองระบุไว้ว่าพระปีย์ถูกสำเร็จโทษด้วยการผ่าร่างออกเป็นสามส่วน
ส่วนสาเหตุที่กำจัดพระปีย์ก็เพราะพระปีย์เป็นผู้หนึ่งที่มีสิทธิในการสืบราชบัลลังก์ มีขุนนางสองคนถูกบังคับให้สารภาพว่าเข้าฝ่ายพระปีย์ กล่าวหาว่าเจ้าพระยาวิชเยนทร์ยักยอกทรัพย์และนำเงินในท้องพระคลังออกนอกพระราชอาณาจักร ส่งผลให้เจ้าพระยาวิชเยนทร์ถูกประหารชีวิตด้วยการตัดเป็นท่อน ๆ เช่นกัน
กรณีหลุมฝังศพ.
วันที่ 8 ตุลาคม พ.ศ. 2557 กรมศิลปากรทำการขุดสำรวจบริเวณที่ดินเอกชนผืนหนึ่งตรงข้ามวัดสันเปาโล และพบโครงกระดูกมนุษย์สองโครงห่างกัน 5 เมตร โครงกระดูกโครงแรกมีรูปพรรณเตี้ย สูงเพียง 140 เซนติเมตร สวมแหวนหินที่นิ้วมือ กระดูกหน้าแข้งหัก และไม่มีศีรษะ ส่วนอีกโครงหนึ่งมีรูปกายสูงใหญ่ จารึก วิไลแก้ว ผู้อำนวยการสำนักศิลปากรที่ 4 ลพบุรี สันนิษฐานว่าโครงกระดูกทั้งสองอาจเป็นของพระปีย์และเจ้าพระยาวิชเยนทร์ (คอนสแตนติน ฟอลคอน) โดยสันนิษฐานว่าอาจมีผู้นำศพของทั้งสองมาฝังตามธรรมเนียมคริสต์ศาสนา ณ บริเวณดังกล่าว ต่อมาในวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2561 เจตน์กมล วงศ์ท้าว นักโบราณคดีชำนาญการประจำสำนักศิลปากรที่ 4 ลพบุรี ได้อธิบายว่าโครงกระดูกที่พบไม่ใช่ทั้งพระปีย์และเจ้าพระยาวิชเยนทร์ แต่เป็นโครงกระดูกมนุษย์ยุคก่อนประวัติศาสตร์ ส่วนหัวกะโหลกที่หายไปนั้นเข้าใจว่าน่าจะเกิดขึ้นจากการรบกวนชั้นดินเมื่อครั้งสร้างโบสถ์วัดสันเปาโลเพราะบริเวณดังกล่าวถูกทับด้วยโครงสร้างโบสถ์
ลีดส์ ยูไนเต็ด
มหาวิหารเวลส์
สถานีรถไฟลำปลายมาศ
โรคระบาดยุสตินิอานุส
โรคระบาดยุสตินิอานุส (; ค.ศ. 541–549) เป็นการระบาดครั้งใหญ่ครั้งแรกของโรคระบาดทั่วครั้งแรก และโรคระบาดทั่วของกาฬโรคในโลกเก่าครั้งแรก โรคติดต่อนี้มีที่มาจากแบคทีเรียสายพันธุ์ "Yersinia pestis" โรคนี้แพร่เชื้อไปทั่วบริเวณเมดิเตอร์เรเนียน, ยุโรป และตะวันออกใกล้ ส่งผลกระทบอย่างหนักต่อจักรวรรดิซาเซเนียนและจักรวรรดิไบแซนไทน์ โดยเฉพาะเมืองหลวงคอนสแตนติโนเปิล กาฬโรคนี้ตั้งชื่อตามจักรพรรดิยุสตินิอานุสที่ 1 (ครองราชย์ ค.ศ. 527–565) จักรพรรดิไบแซนไทน์ในคอนสแตนติโนเปิลที่Procopius นักประวัติศาสตร์ในราชสำนักรายงานว่าพระองค์ติดเชื้อและหายจากโรคนี้ใน ค.ศ. 542 ซึ่งอยู่ในช่วงสูงสุดที่ฆ่าประชากรในเมืองหลวงประมาณหนึ่งส่วนห้า โรคติดต่อเดินทางมาถึงอียิปต์ของโรมันใน ค.ศ. 541 แล้วแพร่ไปทั่วทะเลเมดิเตอร์เรเนียนจนถึง ค.ศ. 544 และยังคงมีอยู่ในยุโรปเหนือและคาบสมุทรอาหรับจนถึง ค.ศ. 549
ใน ค.ศ. 2013 นักวิจัยยืนยันความคิดแรกที่ว่าสาเหตุของโรคระบาดยุสตินิอานุสมาจาก "Yersinia pestis" แบคทีเรียเดียวกันที่มีส่วนเกี่ยวข้องในกาฬมรณะ (ค.ศ. 1347–1351) สายพันธุ์ "Yersinia pestis" ในสมัยโบราณและสมัยใหม่มีความคล้ายกับบรรพบุรุษของสายพันธุ์โรคระบาดยุสตินิอานุสที่พบในเทียนชาน เทือกเขาในชายแดนประเทศคีร์กีซสถาน, คาซัคสถาน และจีน ซึ่งกล่าวแนะว่าโรคระบาดยุสตินิอานุสมีต้นกำเนิดในหรือใกล้บริเวณนี้
Justinian plague
ลัทธิเอเรียนิสม์
ราชวงศ์ออตโตมัน
ราชวงศ์ออตโตมัน หรือ ราชวงศ์ออสมัน  เป็นราชวงศ์ที่ปกครองจักรวรรดิออตโตมันระหว่าง ค.ศ. 1299 ถึง ค.ศ. 1922 โดยมี สุลต่านออสมันที่ 1 แห่งจักรวรรดิออตโตมันเป็นปฐมสุลต่าน (ไม่รวมพระราชบิดา Ertuğrul) แม้ว่าจะมิได้ประกาศว่าเป็นราชวงศ์อย่างเป็นทางการมาจนกระทั่งถึงรัชสมัยของพระราชโอรสของพระองค์--สุลต่านออร์ฮันที่ 1 (Orhan I) ผู้ประกาศพระองค์เป็นสุลต่าน ก่อนหน้านั้นราชวงศ์หรือเผ่าชนกลุ่มนี้ก็อาจจรู้จักกันว่า Söğüt แต่ได้รับการเปลี่ยนชื่อเป็น “ออสมันลิ” (Osmanlı) เพื่อเป็นเกียรติแก่สุลต่านออสมัน (หรือ “Ottoman” ในภาษาอังกฤษ)
สุลต่านเป็นตำแหน่งเดียวและเป็นตำแหน่งที่มีอำนาจเด็ดขาด เป็นประมุขของรัฐและของรัฐบาลของจักรวรรดิอย่างน้อยก็อย่างเป็นทางการ แต่บางครั้งอำนาจก็อาจจะตกไปอยู่ในมือของข้าราชสำนักอื่น (ซึ่งโดยระบบมีตำแหน่งที่ขึ้นกับสุลต่าน) โดยเฉพาะของอัครเสนาบดี (Grand Vizier) ผู้ที่มีวังที่เรียกกันในรัฐบาลออตโตมันว่า “ประตูหลัก” (High Porte) ส่วนพระราชวังทอปคาปึ (Topkapı Palace) ของสุลต่านเป็นเพียงที่ประทับอาศัยของพระราชฐานฝ่ายใน (Seraglio) หรือ ฮาเร็ม
Ottoman Dynasty
ราชวงศ์ออสมัน
กาลานุกรมต้นไม้
กาลานุกรมต้นไม้ หรือ รุกขกาลวิทยา ( มาจากภาษากรีกว่า , "dendron", "ต้นไม้"; , "khronos", "เวลา"; และ , "-logia") หรือ tree-ring dating เป็นวิธีการวัดหาอายุทางวิทยาศาสตร์โดยการวิเคราะห์รูปแบบวงเติบโตของต้นไม้ เทคนิคนี้ได้รับการพัฒนาขึ้นมาครั้งแรกระหว่างช่วงครึ่งแรกของศตวรรษที่ 20 จากความคิดแรกเริ่มของ A. E. Douglass นักดาราศาสตร์ผู้ก่อตั้งห้องปฏิบัติการวิจัยวงเติบโตของต้นไม้ที่มหาวิทยาลัยแอริโซนา Douglass ได้ค้นหาความเข้าใจในรอบของจุดดับบนดวงอาทิตย์และให้เหตุผลเอาไว้ได้อย่างถูกต้องว่าการเปลี่ยนแปลงในพฤติกรรมของดวงอาทิตย์จะมีผลต่อรูปแบบภูมิอากาศบนโลกซึ่งได้ถูกบันทึกไว้ในรูปแบบของวงเติบโตของต้นไม้ (กล่าวคือ จุดดับบนดวงอาทิตย์ → ภูมิอากาศ → วงเติบโตของต้นไม้) เทคนิคทางกาลานุกรมต้นไม้นี้สามารถหาอายุของวงเติบโตต้นไม้จากไม้หลายชนิดเป็นปีปฏิทินได้อย่างแม่นยำของปีที่วงเติบโตเกิดขึ้น
วงเติบโต.
วงเติบโต (growth rings หรือ tree rings หรือ annual rings) สามารถสังเกตเห็นได้ในแนวระดับที่ตัดขวางกับลำต้นของต้นไม้ วงเติบโตเป็นผลมาจากการเติบโตใหม่ของวาสคิวล่าแคมเบียม (vascular cambium) เซลล์เนื้อไม้เมอริสเตมด้านข้างซึ่งเป็นการเติบโตทุติยภูมิ วงที่เห็นนั้นเป็นผลมาจากการเปลี่ยนแปลงความเร็วของการเติบโตตามฤดูกาลในปีหนึ่ง ๆ ดังนั้นวงเติบโตหนึ่ง ๆ ปรกติจะมีอายุหนึ่งปีของต้นไม้ วงเติบโตนี้จะสังเกตได้ชัดเจนกว่าในเขตอบอุ่น (temperate zone) เนื่องจากเป็นเขตที่มีความแตกต่างระหว่างฤดูกาลที่ชัดเจนกว่า
ส่วนทางด้านในของวงเติบโตจะเกิดขึ้นในช่วงต้นฤดูซึ่งจะมีอัตราการเจริญเติบโตที่สูงกว่าทำให้เนื้อไม้มีความหนาแน่นน้อยกว่าที่เรียกว่าเนื้อไม้ต้นฤดู (early wood หรือ spring wood หรือ late-spring wood) ส่วนทางด้านนอกของวงเติบโตจะเป็นเนื้อไม้ปลายฤดู (late wood หรือบางทีก็เรียกว่า summer wood) ซึ่งเนื้อไม้จะมีความหนาแน่นมากกว่า คำว่า early wood ดูจะมีความเหมาะสมกว่าคำว่า "spring wood" ด้วยศัพท์คำหลังอาจจะไม่สอดคล้องกับช่วงเวลาของปีในเขตภูมิอากาศที่เนื้อไม้ต้นฤดูเกิดขึ้นในช่วงฤดูร้อน (อย่างเช่นในแคนาดา) หรือฤดูใบไม้ร่วงในพืชบางชนิดในแถบเมดิเตอเรเนียน
ต้นไม้ในเขตอบอุ่นจำนวนมากมีการสร้างวงเติบโตใหม่ล่าสุดหนึ่งวงในแต่ละปีอยู่ทางด้านนอกติดกับเปลือกไม้ สำหรับตลอดช่วงอายุขัยทั้งหมดของต้นไม้ต้นหนึ่ง ๆ นั้นจะมีรูปแบบการบันทึกเป็นวงเติบโตอย่างต่อเนื่องปีต่อปีที่จะสะท้อนถึงสภาพของภูมิอากาศของการเจริญเติบโต ความชุ่มชื้นที่เหมาะสมและมีช่วงของการเติบโตที่ยาวนานเพียงพอจะทำให้วงเติบโตมีขนาดที่กว้าง ขณะที่ในปีที่แห้งแล้งจะส่งผลให้วงเติบโตแคบมาก ๆ สภาพที่เหมาะสมที่ถูกแทรกสลับด้วยสภาพที่แย่อาจยังผลทำให้เกิดวงเติบโตหลายวงในปีหนึ่ง ๆ ก็ได้ มีการพบวงเติบโตที่ผิดพลาดในต้นโอ๊คและต้นเอล์มได้น้อยมาก โดยมีการพบการเติบโตที่ผิดพลาดในต้นโอ๊คในปี 1816 ซึ่งรู้จักกันว่า ปีที่ปราศจากฤดูร้อน
ต้นไม้ในแถบภูมิภาคเดียวกันมีแนวโน้มที่จะเติบโตพัฒนารูปแบบของวงเติบโตในช่วงเวลาหนึ่ง ๆ ไปในลักษณะเดียวกัน ลักษณะรูปแบบวงเติบโตดังกล่าวสามารถนำไปเปรียบเทียบและทับซ้อนจากวงสู่วงของต้นไม้ที่เจริญเติบโตในแถบภูมิภาคเดียวกันและอยู่ภายใต้สภาพภูมิอากาศแบบเดียวกันได้ การเปรียบเทียบและการทับซ้อนในรูปแบบของวงเติบโตจากต้นไม้ที่มีชีวิตอยู่ในปัจจุบันย้อนหลังกลับไปในอดีตทำให้เราสามารถสร้างกาลานุกรมขึ้นมาสำหรับภูมิภาคต่าง ๆ ของโลกได้ ดังนั้นโครงสร้างไม้ในอดีตสามารถนำไปทับซ้อนเพื่อให้รู้กาลานุกรม ซึ่งเป็นเทคนิคที่เรียกว่าการเปรียบเทียบลักษณะโดยการเชื่อมโยง (cross-dating) และสามารถหาอายุของต้นไม้ได้อย่างแม่นยำ ในช่วงแรก ๆ ของการเปรียบเทียบลักษณะโดยการเชื่อมโยงนั้นถูกนำมาใช้โดยการนำวงเติบโตไปเปรียบเทียบทับซ้อนด้วยสายตาซึ่งต่อมาได้มีการใช้คอมพิวเตอร์ทำการทับซ้อนด้วยวิธีการทางสถิติ
เพื่อที่จะกำจัดความแปรผันโดด ๆ ที่ผิดปรกติในวงเติบโตของต้นไม้ นักกาลานุกรมต้นไม้จะทำการหาค่าเฉลี่ยในความกว้างของวงเติบโตต้นไม้จากหลาย ๆ ตัวอย่างเพื่อที่จะสร้างประวัติของวงเติบโต กระบวนการนี้เรียกว่าการสร้างจำลอง (replication) ประวัติของวงเติบโตหนึ่ง ๆ ที่ไม่ทราบเวลาเริ่มต้นและเวลาสิ้นสุดจะเรียกว่ากาลานุกรมลอย (floating chronology) ซึ่งสามารถยึดโยงได้ด้วยการเปรียบเทียบลักษณะโดยการเชื่อมโยงรูปแบบกับกาลานุกรมอื่น ๆ ที่รู้ช่วงเวลา ได้มีการยึดโยงในกาลานุกรมอย่างเต็มรูปแบบย้อนหลังกลับไปได้มากกว่า 10,000 ปีสำหรับต้นโอ๊คแม่น้ำ (river oak) ในเยอรมนีใต้ (จากแม่น้ำเมนและแม่น้ำไรน์) ได้มีการยึดโยงในกาลานุกรมอย่างเต็มรูปแบบอีกตัวอย่างหนึ่งซึ่งย้อนหลังกลับไปได้ถึง 8,500 ปีสำหรับสนไพน์บริสเทิลโคนทางตะวันตกเฉียงใต้ของสหรัฐอเมริกา (ไวต์เมาเทนส์ แคลิฟอร์เนีย). นอกจากนี้ลำดับกาลานุกรมจากการศึกษากาลานุกรมต้นไม้ทั้งสองแห่งนี้ได้รับการศึกษาเปรียบเทียบยืนยันกับการหาอายุโดยวิธีเรดิโอคาร์บอนแล้ว
ในปี 2004 ได้มีการสร้างเส้นกราฟปรับชดเชยค่าอายุ (calibration curve) "INTCAL04" ขึ้นมาใหม่ ที่ถูกนำไปใช้ปรับชดเชยค่าอย่างเป็นสากลย้อนหลังกลับไปได้ถึง 26,000 ปีก่อนปัจจุบันจากค่าที่ได้รับการยอมรับทั่วโลกของชุดข้อมูลวงเติบโตต้นไม้และตะกอนทะเล
การเก็บตัวอย่างและการหาอายุ.
ตัวอย่างแท่งเจาะเนื้อไม้สำหรับวัดขนาดความกว้างของวงเติบโต โดยการนำตัวอย่างไม้จากต่างสถานที่กันและต่างลำดับชั้นตะกอนในพื้นที่ย่านเดียวกันทำให้นักวิจัยสามารถสร้างลำดับประวัติคร่าว ๆ ที่กลายเป็นส่วนหนึ่งของบันทึกทางวิทยาศาสตร์ ตัวอย่างเช่น ไม้โบราณจากอาคารสามารถหาอายุและระบุได้ว่ามันเคยมีชีวิตอยู่เมื่อไรและทราบอายุแก่ที่สุดของมันได้ ต้นไม้บางสกุลมีความเหมาะสมในการวิเคราะห์ดังกล่าวได้ดีกว่าต้นไม้บางสกุล ในลักษณะเดียวกันต้นไม้ที่พบเติบโตอยู่ในขอบพื้นที่เช่นในขอบพื้นที่แห้งแล้งหรือกึ่งแห้งแล้งจะวิเคราะห์ได้ผลดีกว่าในพื้นที่ชุ่มชื้น เทคนิคนี้มีความสำคัญในการหาอายุไม้ทางโบราณคดีที่เกิดเติบโตบริเวณหน้าผาของไม้พื้นเมืองอเมริกาในพื้นที่แห้งแล้งทางตะวันตกเฉียงใต้
ประโยชน์ของกาลานุกรมต้นไม้คือเป็นวัตถุที่ครั้งหนึ่งเคยมีชีวิตที่สามารถหาอายุได้อย่างแม่นยำที่จะบอกได้ถึงปีปฏิทินที่จะถูกใช้ในการปรับค่าชดเชยค่าอายุจากเรดิโอคาร์บอนจากการประมาณช่วงค่าอายุที่เกิดจากจุดตัดของเรดิโอคาร์บอนเป็นปีก่อนปัจจุบันหรือ'B'efore 'P'resent, เมื่อปัจจุบันเป็น 1950-01-01) และปีปฏิทิน สนไพน์บริสเติลโคนซึ่งมีอายุยืนมากและเจริญเติบโตช้าจะถูกนำมาใช้ในวัตถุประสงค์นี้ ด้วยการใช้ต้นที่ยังมีชีวิตอยู่และตัวอย่างไม้ที่ตายแล้วเพื่อให้ทราบถึงรูปแบบวงเติบโตย้อนหลังกลับไปนับเป็นพัน ๆ ปี ในบางพื้นที่สามารถหาค่าอายุย้อนหลังกลับไปได้มากกว่า 10,000 ปีทีเดียว
นักกาลานุกรมต้นไม้ต้องเผชิญกับอุปสรรคมากมาย ซึ่งรวมถึงมดบางชนิดที่อาศัยต้นไม้เป็นที่อยู่อาศัยและเข้าไปถึงเนื้อไม้ซึ่งไปทำลายโครงสร้างวงเติบโตของไม้ได้
รูปแบบการแปรผันเป็นฤดูกาลที่คล้ายกันนี้ก็พบได้ในแท่งตัวอย่างน้ำแข็งและชั้นตะกอนที่สะสมตัวในทะเลสาบ แม่น้ำ หรือท้องทะเล รูปแบบการสะสมตัวจากแท่งตัวอย่างจะแปรผันจากทะเลสาบที่น้ำแข็งตัวกลายเป็นน้ำแข็งกับที่ไม่แข็งตัวเป็นน้ำแข็งและรวมถึงลักษณะความละเอียดของตะกอน เหล่านี้จะถูกนำไปใช้หาอายุในลักษณะที่คล้ายกับวิธีการทางกาลานุกรมต้นไม้ และเทคนิคเหล่านี้จะถูกนำมาผสมผสานกันกับกาลานุกรมต้นไม้เพื่ออุดช่องว่างและขยายช่วงของข้อมูลฤดูกาลให้กับนักโบราณคดีได้
ขณะที่นักโบราณคดีก็อาจประสบความล้มเหลวในการนำตัวอย่างชิ้นไม้ไปหาอายุ มันอาจเป็นการยากที่จะหาอายุที่แท้จริงของอาคารหรือโครงสร้างที่มีไม้อยู่ ไม้เหล่านี้อาจถูกนำกลับมาใช้อีกครั้งจากโครงสร้างเก่าดั้งเดิม หรือมันอาจตกหล่นและถูกทิ้งร้างไว้นานหลายปีก่อนที่จะถูกนำมาใช้ หรืออาจจะถูกนำมาซ่อมแซมทดแทนชิ้นไม้ส่วนที่ผุพังเสียหายก็ได้
กฎของกาลานุกรมต้นไม้.
เป็นกฎพื้นฐานในการศึกษาใด ๆ ที่เกี่ยวข้องกับอดีต คือ Principle of uniformity in the order of nature ที่เสนอขึ้นเป็นครั้งแรกโดย James Hutton ในปี 1785 และเป็นที่กล่าวกันโดยทั่วไปว่า “ปัจจุบันเป็นกุญแจไขไปสู่อดีต” เมื่อประยุกต์กฎข้อนี้ในทางกาลานุกรมต้นไม้แล้วกล่าวได้ว่า สภาวะต่าง ๆ ที่แปรผันในปัจจุบันสามารถนำไปทดแทนในอดีตได้ ซึ่งไม่ใช่หมายความว่าจะเหมือนกันไปเสียทุกอย่าง เพียงแต่สิ่งกระทบในลักษณะเดียวกันจะส่งผลในกระบวนการในลักษณะเดียวกัน กฎของกาลานุกรมต้นไม้ประกอบด้วยกฎย่อย ๆ ดังนี้
กระบวนการทางกายภาพและชีวภาพที่เกี่ยวเนื่องกับกระบวนการทางสิ่งแวดล้อมในปัจจุบันกับรูปแบบการเติบโตของต้นไม้ในปัจจุบันต้องเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นในอดีต (after Fritts, 1976) อย่างไรก็ตามกาลานุกรมต้นไม้ได้เพิ่มเติมกฎข้อนี้ก็คือ “อดีตเป็นกุญแจไขไปสู่อนาคต” หรือกล่าวได้ว่า เมื่อรู้สภาพแวดล้อมในอดีต เราก็สามารถที่จะทำนายและจัดการสภาพแวดล้อมในอนาคตได้