pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
ดัมเบิลดอร์กับการเถลิงอำนาจของโวลเดอมอร์.
ภารกิจอย่างที่ดัมเบิลดอร์เคยได้รับมอบหมายในฐานะอาจารย์ของฮอกวอตส์คือตามหาเด็กหนุ่มชื่อ ทอม มาร์โวโล่ ริดเดิ้ลให้มาเรียนที่ฮอกวอตส์ ในขณะที่ดัมเบิลดอร์รู้สึกประทับใจกับพรสวรรค์ของริดเดิ้ล เขาก็รู้สึกหนักใจที่ริดเดิ้ลชอบทำให้ผู้อื่นเจ็บปวดถ้าเขาต้องการทำให้ดัมเบิลดอร์ไม่เชื่อใจเขา หลายปีต่อมา ริดเดิ้ลขอรับตำแหน่งเป็นอาจารย์ในฮอกวอตส์แต่ดัมเบิลดอร์จูงใจให้อาจารย์ใหญ่ อาร์มันโด ดิพพิต ปฏิเสธคำขอของริดเดิ้ล และเมื่อดัมเบิลดอร์ได้เป็นอาจารย์ใหญ่ เขาก็ปฏิเสธคำขอเดิมของริดเดิ้ลอีกหนในหลายปีต่อมา ในเวลานี้ริดเดิ้ลประกาศตนเป็นศัตรูกับดัมเบิลดอร์และใช้ชื่อแทนตัวที่ทำให้คนทั้งโลกผู้วิเศษเกรงกลัวเกินกว่าจะกล่าว คือชื่อ "ลอร์ดโวลเดอมอร์"
เมื่อเกิดเหตุการณ์เช่นนี้ ดัมเบิลดอร์จึงก่อตั้งภาคีนกฟีนิกซ์ เพื่อต่อต้านโวลเดอมอร์ซึ่งมีกองกำลังผู้เสพความตายและผู้ภักดีอีกจำนวนมาก ภาคีสูญเสียสมาชิกไปจำนวนมาก รวมถึงการตายของเจมส์และลิลี่ พอตเตอร์ด้วย ก่อนพวกพอตเตอร์จะตาย ดัมเบิลดอร์ได้ขอยืมผ้าคลุมล่องหนซึ่งเป็นหนึ่งในเครื่องรางยมทูตของเจมส์มา เมื่อเจมส์ตายไป ดัมเบิลดอร์จึงเก็บผ้าไว้และส่งต่อให้แฮร์รี่ พอตเตอร์ลูกชายของเจมส์ได้ครอบครองต่อจากผู้เป็นพ่อของเขา
เมื่อพ่อแม่แฮร์รี่ถูกสังหารและโวลเดอมอร์หมดอำนาจ ดัมเบิลดอร์จึงพาแฮร์รี่ไปอยู่บ้านของเวอร์นอนและเพ็ตทูเนีย เดอร์สลีย์ซึ่งเป็นลุงกับป้าของแฮร์รี่ เขารู้ว่าแฮร์รี่จะได้รับการคุ้มครองจากเวทมนตร์โบราณที่เกิดจากการที่ลิลี่สละชีวิตเพื่อปกป้องลูกชาย และดัมเบิลดอร์ได้ร่ายคาถาคุ้มกันทำให้สายสัมพันธ์ในเลือดของแฮร์รี่คือเพ็ตทูเนียรับเขาไว้ในบ้านทำให้สามารถคุ้มครองแฮร์รี่ได้ ด้วยเวทมนตร์นี้ผูกมัดไว้ด้วยความรักทำให้เป็นที่น่าสะพรึงกลัวสำหรับโวลเดอมอร์
การปรากฏตัวในหนังสือ.
สามเล่มแรก.
ดัมเบิลดอร์ปรากฏตัวครั้งแรกในแฮร์รี่ พอตเตอร์กับศิลาอาถรรพ์ ดัมเบิลดอร์มาถึงบ้านเลขที่สี่ ซอยพรีเว็ต เพื่อนำทารกน้อยแฮร์รี่ พอตเตอร์ไปวางไว้บันไดหน้าบ้านเดอร์สลีย์ พร้อมกับทิ้งจดหมายที่อธิบายเรื่องราวทุกอย่างพร้อมกับพูดทิ้งท้ายไว้ว่า "โชคดี แฮร์รี่ พอตเตอร์"
เมื่อแฮร์รี่มาเข้าเรียนที่ฮอกวอตส์ ดัมเบิลดอร์ได้บอกความลับของกระจกเงาแห่งเอริเซดให้กับแฮร์รี่ เขาบอกว่าเขามองเห็นตัวเองถือถุงเท้าขนสัตว์หนา ๆ คู่หนึ่ง แต่จริง ๆ แล้วเขาก็เห็นเหมือนแฮร์รี่คือได้เห็นครอบครัวที่ยังอยู่และผูกพันกัน เขาคิดว่าควรใช้กระจกในการซ่อนศิลาอาถรรพ์ โดยที่คนที่จะนำมันออกมาได้คือ "คนที่ต้องการหาศิลา...แต่ไม่ใช้มัน" จึงควรค่าแก่การครอบครอง ดัมเบิลดอร์ได้รับจดหมายลวงจากศาสตราจารย์ควิรินัส ควีเรลล์ให้ไปที่กระทรวงเวทมนตร์ ในขณะที่แฮร์รี่ รอนและเฮอร์ไมโอนี่ ลงไปเพื่อปกป้องศิลาอาถรรพ์ ดัมเบิลดอร์รู้ในระหว่างทางว่าเขาต้องกลับไปช่วยแฮร์รี่จากควีเรลล์และโวลเดอมอร์ เขาสนทนากับแฮร์รี่หลังจากเหตุการณ์นี้และบอกเขาว่าแฮร์รี่ยังเด็กเกินกว่าจะรู้ว่าทำไมโวลเดอมอร์ถึงพยายามจะฆ่าแฮร์รี่
ในเล่มสอง ดัมเบิลดอร์สงสัยว่าทอม ริดเดิ้ลมีส่วนในการทำร้ายเด็กนักเรียนลูกมักเกิ้ล อย่างที่เขาถามว่าใครเป็นตัวการ "ไม่ใช่ใคร แต่ทำอย่างไร" แฮร์รี่ได้พบดัมเบิลดอร์ในความทรงจำที่อยู่ในสมุดบันทึกของริดเดิ้ลและถามทอม ริดเดิ้ลเกี่ยวกับบางอย่างที่เขารู้ในเรื่องการทำร้ายนักเรียน ในครึ่งหลังของเล่มนี้ลูเซียส มัลฟอยข่มขู่ในคณะกรรมการโรงเรียนสิบเอ็ดคนให้ออกคำสั่งพักงานดัมเบิลดอร์ในฐานะอาจารย์ใหญ่เพราะห้องแห่งความลับถูกเปิดออกแต่ดัมเบิลดอร์หยุดยั้งการทำร้ายลูกมักเกิ้ลไม่ได้ แต่ดัมเบิลดอร์ได้คืนตำแหน่งเมื่อคณะกรรมการรู้ว่าจินนี่ วีสลีย์ถูกพาตัวลงไปในห้องแห่งความลับ และลูเซียสถูกจับได้ว่าใช้กำลังข่มขู่คณะกรรมการให้พักงานดัมเบิลดอร์
ในเล่มสาม ดัมเบิลดอร์โดนขอร้องแกมบังคับให้รับผู้คุมวิญญาณมาเฝ้าประตูทางเข้าฮอกวอตส์เพื่อคุ้มกันนักเรียนจากซิเรียส แบล็ก ฆาตกรที่แหกคุกอัซคาบันออกมาได้ เมื่อแบล็กลอบเข้ามาในฮอกวอตส์ได้ดัมเบิลดอร์จึงออกคำสังให้ปิดทางเข้าออกโรงเรียนทุกทาง เมื่อแฮร์รี่ตกจากไม้กวาดขณะแข่งควิดดิชเพราะผู้คุมวิญญาณ ดัมเบิลดอร์โกรธมากและใช้ไม้กายสิทธิ์ช่วยรับแฮร์รี่ไว้ ต่อมาดัมเบิลดอร์บอกให้เฮอร์ไมโอนี่ เกรนเจอร์ใช้เครื่องย้อนเวลากลับไปสามชั่วโมงเพื่อช่วยฮิปโปกริฟฟ์บัคบีคและซิเรียสจากการถูกประหารชีวิต
เล่มสี่และเล่มห้า.
ในเล่มสี่ ดัมเบิลดอร์ได้จัดการแข่งขันประลองเวทไตรภาคีขึ้น แล้วเขาก็เป็นกรรมการตัดสินตลอดการแข่งขัน เมื่อชื่อของแฮร์รี่ออกมาจากถ้วยอัคนี ดัมเบิลดอร์ไม่ได้โกรธแต่ยังคงสงบถามแฮร์รี่ว่าเขาใส่ชื่อลงไปหรือเปล่า เมื่อแฮร์รี่ตอบปฏิเสธดัมเบิลดอร์ก็เชื่อเขา (แต่ในภาพยนตร์ดัมเบิลดอร์โกรธมากตอนซักถามแฮร์รี่)
ความกลัวของดัมเบิลดอร์เป็นจริงเมื่อแฮร์รี่กลับมาหลังจากเผชิญหน้ากับโวลเดอมอร์พร้อมกับแบกร่างไร้ชีวิตของเซดริก ดิกกอรี่มาด้วย และเมื่อศาสตราจารย์อลาสเตอร์ มู้ดดี้ (บาร์ตี้ เคร้าช์ จูเนียร์ปลอมตัวมาโดยน้ำยาสรรพรส) พาแฮร์รี่ไปจากดัมเบิลดอร์ไปที่ห้องทำงานของเขาในปราสาท ดัมเบิลดอร์รีบตรงมาที่ห้องทำงานของมู้ดดี้พร้อมกับมิเนอร์ว่า มักกอนนากัลและเซเวอรัส สเนปเพื่อช่วยแฮร์รี่และทำการสอบสวนเคร้าช์ จูเนียร์ หลังจากนั้นก็ฟังแฮร์รี่เล่าถึงการกลับมาของโวลเดอมอร์ แฮร์รี่นอนอยู่ในห้องพยาบาลเมื่อรัฐมนตรีกระทรวงเวทมนตร์คอร์นีเลียส ฟัดจ์เข้ามาเถียงกับดัมเบิลดอร์กับมักกอนนากัล ผลคือฟัดจ์ซึ่งดื้อดึงหัวชนฝาไม่ยอมเชื่อว่าโวลเดอมอร์กลับมาแล้วแยกทางเดินกับดัมเบิลดอร์
ในเล่มห้า ดัมเบิลดอร์เป็นผู้รักษาความลับของภาคีนกฟีนิกซ์ และเป็นพยานให้แฮร์รี่ ในวันที่เขาไปฟังการพิจารณาคดี เรื่องที่เขาใช้เวทมนตร์ต่อหน้าพวกมักเกิ้ล ดัมเบิลดอร์เป็นผู้ช่วยแฮร์รี่ไว้จากการถูก ลอร์ดโวลเดอมอร์ฆ่าที่กระทรวงเวทมนตร์
เล่มหก.
ในเล่มหก แฮร์รี่ก็ได้รู้อดีตของโวลเดอมอร์จากดัมเบิลดอร์ และเดินทางไปกับดัมเบิลดอร์เพื่อทำลายฮอร์ครักซ์ ประดิษฐกรรมเวทมนตร์ที่เป็นการแบ่งวิญญาณของตนเองไว้ในวัตถุต่าง หรือสิ่งมีชีวิตได้ โดยการฆ่าคน 1 คน เพื่อทำฮอร์ครักซ์ 1 ชิ้น แฮร์รี่ได้เดินทางไปกับดัมเบิลดอร์เพื่อทำลายฮอร์ครักซ์ของโวลเดอมอร์ที่ซ่อนอยู่ในถ้ำ ดัมเบิลดอร์ได้ดื่มน้ำยาอันตรายเพื่อให้ได้ฮอร์ครักซ์ ทำให้ตนเองอ่อนแอลง ขณะเดินทางกลับ ดัมเบิลดอร์และแฮร์รี่ได้รู้จากมาดามโรสเมอร์ทา เจ้าของร้านไม้กวาดสามอันในฮอกส์มี้ดว่ามีตรามาร สัญลักษณ์ของโวลเดอมอร์ฉายอยู่เหนือปราสาทฮอกวอตส์ ดัมเบิลดอร์จึงรีบไปที่ฮอกวอตส์และพบว่ากำลังเผชิญหน้าอยู่กับเดรโก มัลฟอยที่ขู่ว่าจะฆ่าดัมเบิลดอร์ แต่ดัมเบิลดอร์เกลี้ยกล่อมให้เลิก มัลฟอยกำลังจะทำตามเมื่อเซเวอร์รัส สเนป อาจารย์วิชาปรุงยาพุ่งเข้ามา และร่ายคาถาสังหารดัมเบิลดอร์ต่อหน้าแฮร์รี่ ที่ถูกดัมเบิลดอร์สะกดนิ่งและคลุมผ้าคลุมล่องหนอยู่ก่อนจะหนีไป
เล่มสุดท้าย.
หลังจากที่ดัมเบิลดอร์จากไป ความลับทั้งหมดของเขาตั้งแต่วัยเยาว์จนวาระสุดท้ายก็ถูกเปิดเผยโดยริต้า สกีตเตอร์ ผู้กระหายอยากเขียนหนังสือชีวประวัติของดัมเบิลดอร์มาก เธอเค้นความลับมาจากบาธิลด้า แบ็กช็อต เพื่อนบ้านที่ยังมีชีวิตอยู่ของดัมเบิลดอร์โดยใช้คาถาล้วงความลับและสัจจะเซรุ่ม เมื่อแฮร์รี่ได้รู้ความจริง เขาเกือบหมดศรัทธาในตัวของดัมเบิลดอร์ แต่เฮอร์ไมโอนี่ยั้งเขาไว้ และสานต่อภารกิจลับต่อไป
เมื่อแฮร์รี่ได้ดูความทรงจำของสเนป จึงได้รู้ว่า สเนปไม่ใช่อย่างที่หลาย ๆ คนเข้าใจ เขาทำงานให้ดัมเบิลดอร์ อยู่ข้างฝ่ายภาคีมาโดยตลอด ตั้งแต่สเนปรู้ว่า โวลเดอมอร์ตามล่าตัวลิลี่ สเนปก็ไม่เคยภักดีต่อเขาเลย สเนปไม่ได้ฆ่าดัมเบิลดอร์ ตามคำสั่งโวลเดอมอร์แต่ฆ่าตามคำสั่งดัมเบิลดอร์ แม้สเนปไม่ฆ่าดัมเบิลดอร์ตัวดัมเบิลดอร์ก็ต้องตายด้วยเวทมนตร์ในแหวนที่เป็นฮอร์ครักซ์ ที่เขาทำลายมันด้วยดาบของกริฟฟินดอร์
ในขณะที่แฮร์รี่ติดอยู่ในช่องว่างระหว่างความตายกับการกลับไปมีชีวิต เขาได้พบกับดัมเบิลดอร์ในความฝัน แฮร์รี่ถามความจริงจากเขา ตั้งแต่เรื่องเหตุที่เขา (แฮร์รี่) ยังไม่ตาย จนถึงเรื่องของเครื่องรางยมทูต ในที่สุดเขาก็เข้าใจดัมเบิลดอร์ และกลับไปมีชีวิตอีกครั้ง เพื่อทำภารกิจให้เสร็จสิ้น เมื่อโวลเดอมอร์สิ้นชีวิต แฮร์รี่ได้พูดคุยกับภาพเหมือนของดัมเบิลดอร์ ว่าเขาจะนำไม้เอลเดอร์กลับไปที่หลุมศพ คืนมันให้แก่เจ้าของเดิม
สมบัติส่วนตัว.
ไม้กายสิทธิ์เอลเดอร์ ชิงมาได้จากการสู้รบกับ เกลเลิร์ต กรินเดลวัลด์ ตอนหลังถูกโวลเดอมอร์นำไปใช้แต่แฮร์รี่ก็สามารถยึดกลับมาและนำไปคืนเจ้าของได้สำเร็จ (แต่ในภาพยนตร์ปรากฏให้เห็นว่า แฮร์รี่หักไม้เอลเดอร์เป็นสองส่วนแล้วโยนไม้เอลเดอร์ลงใต้สะพานของฮอกวอตส์)
ฟอกส์ นกฟีนิกซ์สีแดงสลับเหลืองทอง สัตว์เลี้ยงของดัมเบิ้ลดอร์ เป็นผู้นำหมวกคัดสรรไปให้แฮร์รี่ตอน แฮร์รี่พอตเตอร์ กับ ห้องแห่งความลับ
เมื่อดัมเบิ้ลดอร์เสียชีวิตลง ฟอกส์ก็หายตัวไป
อ่างเพนซิฟ อ่างที่สามารถทำให้เปิดดูความทรงจำได้ โดยพ่อมดจะดึงเส้นความทรงจำจากหัว ลักษณะเป็นเส้นสีเงิน แล้วใส่ลงไปในอ่างเพนซิฟ
ไทยแลนด์เน็กซ์ ท๊อปโมเดล
มัคส์ พลังค์
มัคส์ คาร์ล แอนสท์ ลูทวิช พลังค์  เป็นนักฟิสิกส์ชาวเยอรมัน ผู้บุกเบิกการศึกษาทฤษฎีควอนตัม อันเป็นส่วนสำคัญในการศึกษาฟิสิกส์สมัยใหม่ แม้ในชีวิตตอนแรกของเขาจะดูราบรื่น โดยเขามีความสามารถทั้งทางดนตรีและฟิสิกส์ แต่เขากลับเดินไปในเส้นทางแห่งนักฟิสิกส์ทฤษฎี จนเขาได้ตั้งทฤษฎีทางฟิสิกส์ที่สำคัญต่อฟิสิกส์สมัยใหม่ นั่นคือ กฎการแผ่รังสีของวัตถุดำของพลังค์ รวมถึงค่าคงตัวของพลังค์ ซึ่งนับว่าขาดไม่ได้เลยสำหรับการศึกษากลศาสตร์ควอนตัม ทว่าบั้นปลายกลับเต็มไปด้วยความสิ้นหวังจากภัยสงคราม เขาต้องสูญเสียภรรยาคนแรก และบุตรที่เกิดกับภรรยาคนแรกไปทั้งหมด จนเหลือเพียงตัวเขา ภรรยาคนที่สอง และบุตรชายที่เกิดกับภรรยาคนที่สองเพียงคนเดียว ถึงกระนั้น พลังค์ก็ยังไม่ออกจากประเทศเยอรมนีอันเป็นบ้านเกิดของเขาไปยังดินแดนอื่น
พลังค์ได้รับรางวัลโนเบล สาขาฟิสิกส์ ประจำปี พ.ศ. 2461 (มอบให้เมื่อปี พ.ศ. 2462) นอกจากนี้ สมาคมฟิสิกส์เยอรมันได้นำชื่อเขาไปตั้งชื่อรางวัล "เหรียญมัคส์ พลังค์" (Max Planck Medal) ซึ่งเขาเป็นผู้ได้รับในปีแรกร่วมกับ อัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ เมื่อปี พ.ศ. 2471
พลังค์เกิดในตระกูลปัญญาชน โดยที่ทวดและปู่ของเขาเป็นศาสตราจารย์ด้านเทววิทยา สอนที่เมืองเกิททิงเงิน บิดาของเขาเป็นศาสตราจารย์ด้านนิติศาสตร์ในเมืองคีล และมิวนิก และลุงฝ่ายพ่อของเขาก็เป็นผู้พิพากษา
มัคส์เป็นบุตรคนที่ 6 ของ โยฮันน์ ยูเลียส วิลเฮล์ม พลังค์ (Johann Julius Wilhelm Planck) ที่เกิดกับภรรยาคนที่สองชื่อ เอมมา พัตซิก (Emma Patzig) โดยก่อนหน้านี้โยฮันน์มีบุตรกับภรรยาคนก่อนมาแล้วสองคน ต่อมาเมื่อมัคส์อายุได้ 9 ปี ครอบครัวพลังค์ได้ย้ายไปอาศัยอยู่ที่มิวนิก และมัคส์เริ่มเข้าโรงเรียนที่นี่
ต่อมา แฮร์มันน์ มึลเลอร์ (Hermann Müller) อาจารย์ของมัคส์ ได้สอนวิชาดาราศาสตร์ กลศาสตร์ และคณิตศาสตร์ ให้แก่มัคส์ โดยมัคส์ก็ได้เรียนเรื่องกฎการอนุรักษ์พลังงานจากอาจารย์ของเขาเป็นเรื่องแรก จนสนใจในวิชาฟิสิกส์มาก มัคส์จบการศึกษาเมื่ออายุได้เพียง 16 ปี
แม้ว่าพลังค์จะมีความสามารถด้านดนตรี ถึงขนาดร้องเพลง เล่นเปียโน, ออร์แกน, เชลโล หรือแม้กระทั่งแต่งเพลงได้ แต่เขากลับเลือกที่จะเรียนฟิสิกส์ แทนที่จะเป็นดนตรี พลังค์เข้าศึกษาต่อด้านฟิสิกส์ในมหาวิทยาลัยลูทวิช-มัคซีมีลีอานแห่งมิวนิก ต่อมาเมื่ออายุได้ 19 ปี เขาเดินทางไปกรุงเบอร์ลิน เพื่อศึกษากับนักฟิสิกส์ที่มีชื่อเสียงชื่อ แฮร์มันน์ ฟอน เฮล์มโฮลทซ์ กับกุสทาฟ คีร์ชฮอฟฟ์ และนักคณิตศาสตร์ชื่อ คาร์ล ไวแยร์สตราสส์ มัคส์เคยบันทึกไว้ว่า แฮร์มันน์เป็นคนที่ไม่ค่อยเตรียมตัว มักคำนวณเลขผิดอยู่เสมอ พูดจาเชื่องช้า แต่กุสตาฟเป็นคนที่ชอบวางแผนและมีบุคลิกเคร่งขรึม แต่ต่อมาพลังค์กลับได้เป็นเพื่อนสนิทกับแฮร์มันน์ นอกจากนี้พลังค์ยังศึกษางานเขียนของ รูดอล์ฟ เคลาซิอุส นักฟิสิกส์ชาวเยอรมัน จนทำให้เขาสนใจศึกษาในด้านทฤษฎีความร้อน
เดือนตุลาคม พ.ศ. 2421 พลังค์ผ่านการสอบวิชาที่เรียน ต่อมาในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2422 พลังค์ผ่านการป้องกันวิทยานิพนธ์เรื่อง "ว่าด้วยหลักพื้นฐานข้อที่สองของทฤษฎีกลความร้อน" ทำให้เขาได้รับปริญญาเอกในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2422 ด้วยวัยเพียง 21 ปี หลังจากนั้นพลังค์กลับไปสอนวิชาคณิตศาสตร์และฟิสิกส์ที่มหาวิทยาลัยเก่าของเขาในเมืองมิวนิกเป็นเวลาสั้น ๆ
ต่อมาในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2423 พลังค์ได้เสนอวิทยานิพนธ์ฉบับที่ 2 เรื่อง "ภาวะสมดุลของวัตถุชนิดเดียวกัน ณ อุณหภูมิที่ต่างกัน" ซึ่งทำให้เขามีสิทธิเป็นอาจารย์สอนในมหาวิทยาลัย
ครั้นต่อมา พลังค์ได้เข้าเป็นอาจารย์ในมหาวิทยาลัย ในตอนแรกเขาก็ยังไม่เป็นที่เด่นชัดในแวดวงวิชาการ แต่เขาก็ดำเนินการวิจัยด้านทฤษฎีความร้อน โดยมีแนวคิดเอนโทรปีของรูดอล์ฟ คลอเซียสเป็นหลักในการวิจัย
ในเดือนเมษายน พ.ศ. 2428 พลังค์ได้เป็นผู้ช่วยศาสตราจารย์สาขาฟิสิกส์ทฤษฎีในมหาวิทยาลัยคีล ต่อมาเขาก็มีผลงานในด้าน
เอนโทรปีกับการประยุกต์ในเคมีฟิสิกส์ นอกเหนือจากนี้ เขายังได้เสนอหลักอุณหพลศาสตร์ที่เป็นพื้นฐาน
ของทฤษฎีว่าด้วยการแตกตัวของสารอิเล็กโทรไลต์ของสวานเต อาร์เรเนียส นักเคมีชาวสวีเดน
ในช่วงสี่ปีต่อมา พลังค์ได้รับตำแหน่งทางวิชาการต่อจากกุสตาฟ คีคฮอฟฟ์ ในมหาวิทยาลัยเบอร์ลิน และในปี พ.ศ. 2435 เขาก็ได้เลื่อนตำแหน่งเป็นศาสตราจารย์ ในอีก 15 ปีต่อมา เขาถูกเสนอให้ไปอยู่ที่กรุงเวียนนา เพื่อสืบทอดตำแหน่งทางวิชาการของลุดวิก โบลทซ์มันน์ นักฟิสิกส์ชาวออสเตรีย ที่ได้ฆ่าตัวตายไปเมื่อวันที่ 15 กันยายน พ.ศ. 2449 แต่พลังค์กลับไม่สนใจ ช่วงระหว่างปี 2452 เขาได้รับตำแหน่งศาสตราจารย์ผู้บรรยายในมหาวิทยาลัยโคลัมเบีย สหรัฐอเมริกา จวบจนกระทั่งวันที่ 10 มกราคม พ.ศ. 2469 เขาก็ลาออกจากตำแหน่งศาสตราจารย์ และเออร์วิน ชเรอดิงเงอร์ นักฟิสิกส์ชาวออสเตรีย ก็เข้ามารับตำแหน่งแทน
ครั้งหนึ่งที่พลังค์อาศัยอยู่ที่เบอร์ลิน พลังค์ได้เข้าร่วมเป็นสมาชิกสมาคมฟิสิกส์ท้องถิ่น ต่อมาเขาได้เขียนถึงช่วงเวลานั้นว่า
ในเวลาต่อมา สมาคมฟิสิกส์ท้องถิ่นในเยอรมันก็ได้รวมกันเป็นสมาคมฟิสิกส์เยอรมัน และพลังค์ก็ได้เป็นนายกสมาคมช่วงปี พ.ศ. 2448 ถึง พ.ศ. 2452
ชีวิตครอบครัว และชีวิตบั้นปลาย.
ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2430 พลังค์ได้สมรสกับมารี เมอร์ค (Marie Merck, พ.ศ. 2404 - 2452) มีบุตรธิดาด้วยกัน 4 คน อาศัยด้วยกันในห้องเช่าแห่งหนึ่งในเมืองคีล ต่อมาเมื่อเขาได้ย้ายไปอยู่กรุงเบอร์ลิน ครอบครัวพลังค์ได้อาศัยอยู่ในบ้านพักตากอากาศในเขตกรึนเนอวาลด์ ชานกรุงเบอร์ลิน ซึ่งมีศาสตราจารย์มหาวิทยาลัยเบอร์ลินหลายคนอาศัยอยู่แถบนั้น ไม่ช้า บ้านของเขาก็มีแขกมาเยือนตลอด ในจำนวนนั้นได้แก่ อัลเบิร์ต ไอน์สไตน์, ออทโท ฮาน นักเคมีชาวเยอรมัน, และลีเซอ ไมท์เนอร์ นักฟิสิกส์ลูกครึ่งออสเตรีย-สวีเดน
หลังจากที่พลังค์มีความสุขกับชีวิตครอบครัวมาสักระยะเวลาหนึ่งแล้ว เรื่องน่าเศร้าก็เกิดขึ้น มารี พลังค์ ภรรยาคนแรกของเขาถึงแก่กรรมด้วยวัณโรคในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2452
พลังค์จึงสมรสกับมาร์กา ฟอน เฮิสสลิน (Marga von Hoesslin, พ.ศ. 2425 - 2491) มีบุตรชายหนึ่งคน ในเดือนธันวาคม ปีเดียวกับที่มารี ภรรยาคนแรกถึงแก่กรรม
ไม่ช้าไม่นาน สงครามโลกครั้งที่ 1 ก็ปะทุขึ้น บุตรชายคนโตของพลังค์ ชื่อ คาร์ล พลังค์ (Karl Planck) ถูกสังหารในสนามรบ เออร์วิน พลังค์ (Erwin Planck) ถูกฝรั่งเศสจับตัวไปจองจำเมื่อ พ.ศ. 2457 เกรต พลังค์ (Grete Planck) ถึงแก่กรรมขณะคลอดบุตร และเอมมา พลังค์ (Emma Planck) บุตรสาวที่เหลืออยู่ของเขาก็ถึงแก่กรรมด้วยสาเหตุเดียวกับเกรต
ต่อมา เออร์วิน พลังค์ ถูกสังหารโดยพวกนาซี โทษฐานสมรู้ร่วมคิดในการพยายามสังหารอดอล์ฟ ฮิตเลอร์ ที่ไม่สำเร็จ และระหว่างสงครามโลกครั้งที่สอง บ้านของพลังค์ถูกถล่มด้วยระเบิดจนเสียหายหมด ทำให้พลังค์เหลือเพียงภรรยาคนที่สองกับบุตรอีกหนึ่งคน เขารู้สึกสิ้นหวังมาก และก็ได้ย้ายไปอาศัยยังเมืองเกิททิงเงิน และถึงแก่กรรมที่นั่น รวมอายุได้ 89 ปีเศษ
การศึกษาการแผ่รังสีของวัตถุดำ.
ในปี พ.ศ. 2437 พลังค์เริ่มให้ความสนใจปัญหาการแผ่รังสีของวัตถุดำ โดยในตอนแรก กุสตาฟ คีร์คฮอฟฟ์ ได้ตั้งคำถามว่า
"ความเข้มของการแผ่รังสีของคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าโดยวัตถุดำ ขึ้นอยู่กับความถี่ของการแผ่รังสีกับอุณหภูมิของวัตถุอย่างไร?"
พลังค์ได้ศึกษากฎของเรย์เล-จีน (ซึ่งอธิบายได้ดีที่ความถี่ต่ำ ๆ) และกฎของเวียน (ซึ่งอธิบายได้ดีที่ความถี่สูง ๆ) จากนั้น เขาจึงนำข้อดีของกฎทั้งสองมาสรุปเป็นกฎการแผ่รังสีของวัตถุดำของพลังค์ (Planck black-body radiation law) โดยใช้แนวคิดว่า พลังงานคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าต้องถูกปลดปล่อยในรูปของอนุภาคเล็ก ๆ เรียกว่า ควอนตา (มาจากภาษาละตินแปลว่า "เท่าไร?") มิได้ถูกปลดปล่อยเป็น"ก้อน"พลังงานใหญ่ ๆ เลย (สังเกตได้จากการเผาลวดโลหะ จะพบว่าโลหะนั้นเปล่งแสงไม่เท่ากัน และการที่เป็นเช่นนี้เองทำให้มีพลังงานไม่เท่ากันด้วย) และมีพลังงานอยู่ค่าหนึ่ง ขึ้นอยู่กับความถี่ของการแผ่รังสี และหาได้จากสมการอันเลื่องชื่อ E (พลังงาน) = h (ค่าคงตัวของพลังค์) × ν (ความถี่คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า) ต่อมาพลังค์ได้เสนอกฎของเขาในที่ประชุมสมาคมฟิสิกส์เยอรมัน เมื่อวันที่ 19 ตุลาคม พ.ศ. 2443 และในปีถัดมางานของเขาก็ถูกตีพิมพ์ จากผลงานนี้เองทำให้พลังค์ได้รับรางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ นอกเหนือจากนี้ งานของเขาเป็นพื้นฐานของแบบจำลองอะตอมของนีลส์ บอร์ เมื่อปี พ.ศ. 2448 และการอธิบายปรากฏการณ์โฟโตอิเล็กทริกของอัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ เมื่อปี พ.ศ. 2456 แม้ว่าพลังค์จะเคยปรารภเกี่ยวกับการแบ่งส่วนพลังงานออกเป็นควอนตาว่า
แต่ต่อมา สิ่งที่เขา "สมมุติ" ได้กลายเป็นจุดกำเนิดของฟิสิกส์ควอนตัม ที่มีแนวคิดแผกไปจากฟิสิกส์ดั้งเดิม
การถกเถียงเรื่องทฤษฎีควอนตัม.
ช่วงท้ายทศวรรษที่ 1920 โวล์ฟกัง เพาลี นักฟิสิกส์ชาวออสเตรีย แวร์เนอร์ ไฮเซนแบร์ก นักฟิสิกส์ชาวเยอรมัน และนีลส์ บอร์ นักฟิสิกส์ชาวเดนมาร์ก ได้ร่วมกันเสนอแนวคิดเกี่ยวกับการแปลความหมายของกลศาสตร์ควอนตัม แต่ถูกมัคส์ พลังค์ คัดค้าน เช่นเดียวกับเออร์วิน ชเรอดิงเงอร์ แม้แต่อัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ก็ยังค้านแนวคิดในเบื้องต้น พลังค์ได้กล่าววิจารณ์ไว้ว่า กลศาสตร์เมทริกซ์ของไฮเซนเบิร์ก "น่าเกลียดมาก" และกล่าวว่าสมการของชเรอดิงเงอร์ "พอรับได้" พลังค์ยังหวังอีกด้วยว่า กลศาสตร์คลื่นจะช่วยอธิบายทฤษฎีควอนตัมให้กระจ่างกว่านี้ แต่ด้วยความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์ในปัจจุบัน จึงตัดความกังวลข้อนี้ของเขาออกไปได้ ครั้งหนึ่งพลังค์เคยกล่าวว่า
ไอน์สไตน์กับทฤษฎีสัมพัทธภาพ.
ในปี พ.ศ. 2448 อัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ กล่าวถึงทฤษฎีสัมพัทธภาพพิเศษในนิตยสาร "Annalen der Physik" โดยที่ไอน์สไตน์ได้ให้ข้อสมมติฐานว่าแสงมีส่วนย่อย ๆ เรียกว่า "ควอนตา" (โฟตอน) โดยยึดหลักจากการค้นพบปรากฏการณ์โฟโตอิเล็กทริกของฟิลลิป เลนาร์ด ซึ่งพลังค์ก็ไม่ยอมรับในตอนแรก เพราะเขาไม่ต้องการทิ้งทฤษฎีพลศาสตร์ไฟฟ้าของแมกซ์เวลล์ไป เขากล่าวอีกด้วยว่า
ในปี พ.ศ. 2453 ไอน์สไตน์ได้ชี้พฤติกรรมที่ผิดปกติของความร้อนจำเพาะ ณ อุณหภูมิที่ต่ำมาก ๆ ซึ่งนับว่าเป็นผลการทดลองที่ท้าทายฟิสิกส์แผนเดิมเป็นอย่างยิ่ง พลังค์จึงได้จัดให้มีการประชุมโซลเวย์ครั้งที่ 1 ที่กรุงบรัสเซลส์ เมื่อปี พ.ศ. 2454 เพื่อไขความกระจ่างของข้อโต้แย้ง ณ ที่นี่ไอน์สไตน์ได้โน้มน้าวมัคส์ พลังค์ ได้เป็นผลสำเร็จ
ในขณะเดียวกัน พลังค์ได้ดำรงตำแหน่งอธิการบดีมหาวิทยาลัยเบอร์ลิน เป็นที่คาดกันว่าเขาน่าจะเชิญตัวไอน์สไตน์มาเป็นศาสตราจารย์ในสองปีต่อมา จนกระทั่งทั้งสองคนกลายเป็นเพื่อนสนิทกันในที่สุด
มัคส์ พลังค์ ได้รับรางวัลและการเชิดชูเกียรติดังต่อไปนี้
อเล็กซองเดรอะ กุสตาฟ แอฟแฟล
มรดกของโลก
เพลงเพื่อชีวิต
เพลงเพื่อชีวิต แต่แรกเริ่มหมายถึงเพลงที่มีเนื้อหากล่าวถึงชีวิตของคน โดยเฉพาะคนชนชั้นล่าง กล่าวถึงความยากลำบากในการใช้ชีวิต การถูกเอารัดเอาเปรียบ เพลงในแนวเพื่อชีวิตในยุคนี้โดยมากจะเป็นเพลงลูกทุ่ง เช่น เพลง "กลิ่นโคลนสาบควาย" ของชาญ เย็นแข, "จักรยานคนจน" ของยอดรัก สลักใจ, "น้ำมันแพง" ของสรวง สันติ, "น้ำตาอีสาน" แต่งโดยชลธี ธารทอง และขับร้องโดยสายัณห์ สัญญา เป็นต้น
เพลงเพื่อชีวิตในประเทศไทยเริ่มเฟื่องฟูเป็นที่รู้จักและได้รับความนิยมอย่างกว้างขวางโดยแพร่หลายช่วงหลังเหตุการณ์ 14 ตุลาคม พ.ศ. 2516 โดยเนื้อหาของเพลงไม่จำกัดเฉพาะชีวิตของคนชั้นล่างอย่างเดียว แต่ยังรวมถึงการเรียกร้องประชาธิปไตยและการเหน็บแนมการเมืองอีกด้วย และแนวดนตรีได้เปิดกว้างขึ้นเป็นแนวอคูสสติกหรือร็อก โดยได้รับอิทธิพลและแรงบันดาลใจจากศิลปินต่างประเทศ เช่น บ็อบ ดิลลัน, บ็อบ มาร์เลย์, นีล ยัง, ไซมอน แอนด์ การ์ฟังเกล เป็นต้น เทียบได้กับ เพลงประท้วง (Protest song) ของสหรัฐอเมริกา โดยคำว่า "เพลงเพื่อชีวิต" นั้น มาจากคำว่าศิลปะเพื่อชีวิต หรือวรรณกรรมเพื่อชีวิต ซึ่งเป็นวรรณกรรมที่ว่าถึงชีวิตและการต่อสู้ของมนุษย์ในสังคม ในยุคนี้เพลงเพื่อชีวิตเฟื่องฟูมาก จนอาจกล่าวได้ว่าเป็น "เพชรเม็ดงามของวรรณกรรมเพื่อชีวิต"
เพลงเพื่อชีวิตมักจะรวมเอาองค์ประกอบของดนตรีตะวันตกเหมือนกันเช่นเพลงบัลลาด และเพิ่มเป็นจังหวะของดนตรีไทย เช่น สามช่า หมอลำ และลูกทุ่ง และมีองค์ประกอบของดนตรีคลาสสิกไทยบ้างเช่นกัน เพลงเพื่อชีวิตในยุคแรกจะเป็นดนตรีโฟล์กตะวันตกพร้อมกับการใช้เครื่องดนตรีอคูสติก ซึ่งต่อมาได้เพิ่มดนตรีร็อกพร้อมกับกีตาร์ไฟฟ้า เบส และกลองชุด บางศิลปินยังได้รับอิทธิพลของเร้กเก้ สกา และเพลงละตินบ้างและบางศิลปินยังใช้เครื่องดนตรีไทยเซ่น พิณ ขลุ่ย และซออู้
โดยวงดนตรีเพื่อชีวิตที่มีชื่อเสียง ได้แก่ คาราวาน, แฮมเมอร์, โคมฉาย เป็นต้น ความนิยมในเพลงเพื่อชีวิตไม่ได้เป็นเพียงกระแสในห้วงเวลานั้น หากแต่ยังได้รับความนิยมเรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน โดยมีวงดนตรีและนักร้องเพลงเพื่อชีวิตที่มีชื่อเสียงในปัจจุบัน เช่น คาราบาว, พงษ์สิทธิ์ คำภีร์, พงษ์เทพ กระโดนชำนาญ, อินโดจีน, คนด่านเกวียน, ศุ บุญเลี้ยง, ฤทธิพร อินสว่าง, โฮป, ซูซู, ตีฆอลาซู เป็นต้น อีกทั้งยังมีศิลปินบางคนหรือบางกลุ่มที่ไม่ได้เป็นเพื่อชีวิตอย่างเต็มตัว แต่เนื้อหาของเพลงหลายเพลงมีเนื้อหาที่คล้ายคลึงกับเพื่อชีวิตหรือจัดให้อยู่ประเภทเพื่อชีวิตได้ เช่น จรัล มโนเพ็ชร, เสกสรร ทองวัฒนา, ธนพล อินทฤทธิ์, หนู มิเตอร์, นิค นิรนาม, พลพล พลกองเส็ง, กะท้อน, สิบล้อ, สลา คุณวุฒิ เป็นต้น
แต่เริ่มเดิมทีในช่วงก่อนการเปลี่ยนแปลงการปกครองนั้น ยังไม่มีการบัญญัติคำว่า “เพลงเพื่อชีวิต”แยกออกมาจากเพลงไทยสากลอย่างชัดเจนนัก โดยในยุคนั้น "ครูนารถ ถาวรบุตร​" บรมครูนักแต่งเพลงได้แบ่งเพลงไทยออกเป็น 3 ประเภท ตามเนื้อหาของเพลง ได้แก่
กลุ่มเพลงปลุกใจให้รักชาติ รักความเป็นไทย
กลุ่มเพลงรัก หรือที่เรียกว่า เพลงประโลมโลกย์
กลุ่มเพลงชีวิต ที่หยิบยกเอารายละเอียดชีวิตของคนในอาชีพต่างๆ โดยเฉพาะชนชั้นล่างที่ถูกเอารัดเอาเปรียบ ต้องใช้ชีวิตอย่างยากลำบาก มาบอกเล่าผ่านคำร้องที่เรียบง่ายและกินใจ
ซึ่งกลุ่มเพลงชีวิตนั้นก็ได้กลายมาเป็นรากฐานให้กับ เพลงลูกทุ่ง และเพื่อชีวิตในเวลาต่อมา
แนวดนตรีเพื่อชีวิตถูกแยกออกมาอย่างชัดเจนในปีพ.ศ. 2516 หลัง เหตุการณ์ 14 ตุลาคม นำโดย "แสงนภา บุญราศรี" โดยเนื้อหานั้นนอกจากจะกล่าวถึงชีวิตที่ลำบากยากเข็ญของประชนหาเช้ากินค่ำแล้ว ยังมีการเพิ่มเนื้อหาเสียดสี ยั่วล้อสังคม รวมไปถึงการโกงกินของผู้แทนและนักการเมืองอีกด้วย
แหล่งกำเนิดของเพลงเพื่อชีวิตสามารถแบ่งได้ออกเป็น 2 ประเภท ได้แก่
แหล่งกำเนิดทางรูปแบบ คือ ดนตรีโฟล์คตะวันตก ร็อค เพลงลูกทุ่ง ดนตรีพื้นเมืองไทย คันทรี
แหล่งกำเนิดทางวัฒนธรรม คือ หลัง เหตุการณ์ 14 ตุลาคม พ.ศ. 2516
โดยเครื่องดนตรีหลักๆจะมี นักร้อง กีตาร์ กีตาร์เบส กลองชุด และอาจมีเครื่องดนตรีอื่นๆเพิ่มเติมขึ้นมาเช่น คีย์บอร์ด ฮาร์โมนิก้า เพอร์คัชชัน ไวโอลิน เปียโน และ เครื่องดนตรีไทย เป็นต้น
ที่มาของคำว่าเพลงเพื่อชีวิต.
เพลงเพื่อชีวิตคือประวัติศาสตร์ในทุกช่วงเวลาที่ต่างกัน ซึ่งความหมายของคำว่าเพลงเพื่อชีวิตเองก็แตกต่างกันไปในแต่ละยุค แต่กระนั้นก็ยังคงไว้ซึ่งแกนแห่งการสร้างสรรค์ซึ่งมีเนื้อเพลงที่โดดเด่นในรูปแบบที่เรียบง่ายฟังสบาย
โดยก่อนที่จะมาเป็นคำว่าเพลงเพื่อชีวิตนั้น เพลงเหล่านี้ถูกเรียกว่า "“เพลงชีวิต”" มาก่อน จากนั้นจึงได้มีการบัญญัติชื่อใหม่ในปีพ.ศ. 2480 ซึ่งหมายถึง "“เพื่อชีวิตที่ดีกว่าของประชาชน”" จนกระทั่งเข้าสู่ทศวรรษ 2500 เพลงเพื่อชีวิตซบเซาจนถึงขีดสุด ต่อมานักเขียนนาม จิตร ภูมิศักดิ์ ก็ได้ให้กำเนิดเพลงเพื่อชีวิตอีกแนวหนึ่งภายในกำแพงคุกในฐานะของนักโทษทางการเมืองและได้กลายมาเป็นต้นแบบของเพลงเพื่อชีวิต ภายใต้แนวคิดเรื่อง "“ศิลปะเพื่อชีวิต”" ซึ่งกลายมาเป็นแรงบันดาลใจในยุคต่อๆมา และในช่วงปี พ.ศ. 2516 เพลงเพื่อชีวิตก็แบ่งตัวออกมาเป็นเอกเทศอย่างชัดเจน จึงกล่าวได้ว่าเพลงเพื่อชีวิตคือเพชรเม็ดงามทางด้านวัฒนธรรมอันเกิดจากเหตุการณ์ 14 ตุลาคม พ.ศ. 2516 นั่นเอง
เพลงเพื่อชีวิตในยุคก่อน 14 ตุลาคม พ.ศ. 2516.
เส้นทางของเพลงเพื่อชีวิตนั้น ได้เริ่มต้นขึ้นตั้งแต่ก่อน เหตุการณ์ 14 ตุลาคม พ.ศ. 2516 ซึ่งเป็นยุคแห่งการสั่งสมความกดดันของการเมืองไทยภายใต้ระบบเผด็จการของ จอมพลถนอม จอมพลสฤษดิ์ และ จอมพลประภาส สิทธิเสรีภาพของประชนถูกจำกัด เกิดปัญหาทางเศรษฐกิจตามมา
และผู้ที่ก้าวเข้ามามีบทบาทในหน้าประวัติศาสตร์ของเพลงเพื่อชีวิตก็คือ "แสงนภา บุญราศรี" อดีตราชาละครร้องในยุคเปลี่ยนแปลงการปกครอง ช่วงปีพ.ศ. 2475 เขาได้บุกเบิกการแต่ง เพลงไทยสากล ที่สะท้อนชีวิตชนชั้นล่างของสังคมเป็นครั้งแรกในช่วงทศวรรษ 2480 โดยเรียกว่าเป็น "เพลงชีวิต” อาทิ เช่น "คนปาดตาล" "คนลากขยะ" และอื่นๆ ต่อมาในช่วงก่อนปี พ.ศ. 2490 เรื่องราวการซื้อเสียงของ ส.ส. และการคอร์รัปชั่นโกงกินกระทั่งจอบและเสียมของเสนาบดีผู้ฉ้อฉลก็ได้ปรากฏขึ้นในเนื้อหาเพลง “"เป๊ะเจี๊ยะ"” และ “"พรานกระแช่"” แต่เนื้อหาของเพลงยังไม่ได้เสียดสีนักการเมืองไทยอย่างตรงไปตรงมานัก ทำให้ผู้คนยอมรับเพลง “"มนต์การเมือง"” ที่ "ครูสุเทพ โชคสกุล" ประพันธ์ให้ คำรณ สัมบุณณานนท์ ขับร้อง ในราวปีพ.ศ. 2490 เป็นเพลงเสียดสีนักการเมืองไทยอย่างตรงไปตรงมาเป็นเพลงแรกเสียมากกว่า
ไม่เพียงขับร้องและประพันธ์เพลงเองเท่านั้น แสงนภา บุญราศรี ยังนำเอาประสบการณ์จากการที่เคยเป็นนักแสดงมาใช้ประกอบกับบทเพลงอีกด้วย เช่น เมื่อร้องเพลงคนปาดตาลก็จะแต่งกายชุดคนปาดตาลอย่างสมจริงสมจัง หรือเมื่อร้องเพลงคนลากขยะก็จะนำรถขยะขึ้นมาประกอบการแสดงบนเวที ซึ่งกลายมาเป็นต้นแบบให้กับศิลปินรุ่นหลังเช่น เสน่ห์ โกมารชุน และ คำรณ สัมบุณณานนท์ เป็นต้น
เพลงเพื่อชีวิตในยุค 14 ตุลาคม พ.ศ. 2516 ยุคประชาธิปไตยเบ่งบาน.
เหตุการณ์ 14 ตุลาคม พ.ศ. 2516 เป็นวันที่เกิดเหตุการณ์ประวัติศาสตร์ การเรียกร้องประชาธิปไตยของมวลชนนักศึกษาและประชาชน เหตุการณ์ในครั้งนั้นได้ส่งผลให้เพลงเพื่อชีวิตพัฒนาขึ้นมาอย่างถึงขีดสุด โดยหลังจากที่นายจิตร ภูมิศักดิ์ผู้ถูกคุมขังในฐานะนักโทษทางการเมืองได้เผยแพร่ผลงานของเขาแล้ว คนก็เริ่มเขียนกลอน กวี ภายใต้อุดมการณ์ของจิตร ภูมิศักดิ์ ทำให้เพลงเพื่อชีวิตในรูปแบบของปัญญาชนถือกำเนิดขึ้น อีกทั้งกวีของเขาต่อมาได้ถูกนำไปใส่ทำนอง ได้แก่ "แสงดาวแห่งศรัทธา" และ "เปิบข้าว" เป็นต้น
จากเหตุการณ์ทุ่งใหญ่ที่จังหวัดกาญจนบุรีที่มีข้าราชการชั้นผู้ใหญ่พาดาราสาวไปเที่ยวป่าล่าสัตว์ในป่าทุ่งใหญ่นเรศวรและเกิดเหตุเครื่องบินตก เป็นผลให้พบซากสัตว์ป่าที่ถูกล่ามากมายนั้น สื่อมวลชนและนักศึกษาได้นำเหตุการณ์ดังกล่าวไปเผยแพร่และได้รับความสนใจจากประชาชนอย่างมาก ส่งผลกระทบถึงภาพลักษณ์ของรัฐบาล จากเหตุการณ์ดังกล่าว ได้มีนักศึกษามหาวิทยาลัยรามคำแหงกลุ่มหนึ่งออกหนังสือในนาม "ชมรมคนรุ่นใหม่" ชื่อว่า มหาวิทยาลัยยังไม่มีคำตอบ ตีพิมพ์ข้อความเกี่ยวกับปัญหาการต่ออายุราชการของจอมพลประภาส จารุเสถียร ที่กล่าวว่าสถานการณ์ต่างประเทศไม่น่าไว้วางใจ หนังสือดังกล่าวมีถ้อยคำเสียดสี สภาสัตว์ป่าแห่งทุ่งใหญ่มีมติให้ต่ออายุสัตว์ป่าอีกหนึ่งปี จากการกระทำนี้ ส่งผลให้นักศึกษาทั้ง 15 คนถูกตั้งกรรมการสอบสวน และ9 คน ถูกลบชื่อออกจากมหาวิทยาลัย นักศึกษาและประชาชานจึงรวมตัวกันประท้วงที่บริเวณอนุสาวรีย์ประชาธิปไตย นับเป็นครั้งแรกที่มีการชุมนุมประท้วงข้ามวันข้ามคืน
ในยุคนั้นได้ให้กำเนิดศิลปินเพลงเพื่อชีวิตขึ้นมาอย่างมากมายผ่านเวทีทางการเมือง มีการแต่งบทเพลง "สู้ไม่ถอย" โดยเสกสรรค์ ประเสริฐกุล และได้รับการยอมรับว่าเป็นเพลงเพื่อชีวิตเพลงแรก ลักษณะเป็นเพลงมาร์ชที่ปลุกเร้าสร้างขวัญกำลังใจให้ประชาชนที่มาชุมนุม นอกจากนี้ยังมีศิลปินเพลงเพื่อชีวิตผู้ยิ่งใหญ่ ถือกำเนิดบทบาทขึ้นมา นั่นก็คือ สุรชัย จันทิมาธร หรือ หงา คาราวาน เขาเป็นผู้ที่อยู่ร่วมในการประท้วง คอยแต่งบทกลอนต่างๆให้โฆษกบนเวทีอ่านเพื่อปลุกเร้ากำลังใจและรวบรวมความคิดให้เป็นหนึ่งเดียว เขาได้แต่งเพลง "สานสีทอง" โดยนำทำนองมาจากเพลง "Find The Cost Of Freedom" ของวง "Crosby Still Nash &amp; Young" เพลงนี้เกิดขึ้นมาในเวลาไล่เลี่ยกันกับเพลงสู้ไม่ถอย ทำให้เพลงเพื่อชีวิตกลายเป็นบทเพลงทางวัฒนธรรมที่ขับขานเพื่อเล่าเรื่องราวของสังคมในสมัยนั้น ทั้งยังให้กำเนิดวงดนตรีเพื่อชีวิตวงแรกที่สร้างความประทับใจให้แก่คนรุ่นนั้นเป็นอย่างมาก คือวง คาราวาน