pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
ชินกาลมาลีปกรณ์ กล่าวว่า ท้าวมหาพรหม เจ้าเมืองเชียงราย อนุชาของพญากือนา อัญเชิญพระสีหลปฏิมาจากกำแพงเพชรมายังเมืองเชียงใหม่ เมื่อพญากือนาปรารภจะสร้างซุ้มจระนำขึ้นใหม่ให้เป็นที่ประดิษฐานของพระสีหลปฏิมา ท้าวมหาพรหมจึงอัญเชิญพระสีหลปฏิมาไปยังเมืองเชียงราย เพื่อนำมาเป็นแบบสร้างอีกองค์หนึ่งด้วยทองสำริดให้เหมือนองค์ต้นแบบ ทำการหล่อและสวดเบิกที่เกาะดอนแท่น เมืองเชียงแสน แล้วอัญเชิญมาประดิษฐานในวิหารหลวงเมืองเชียงราย คือวัดพระสิงห์ในปัจจุบัน เมื่อพญากือนาสวรรคต พญาแสนเมืองมา โอรสได้ขึ้นครองราชย์สืบแทน ท้าวมหาพรหมไม่พอใจจึงยกทัพมาตีเมืองเชียงใหม่แต่ไม่สำเร็จ ภายหลังพญาแสนเมืองมานำกองทัพสู้รบจับท้าวมหาพรหมได้ แล้วอัญเชิญพระสีหลปฏิมามายังเมืองเชียงใหม่
วัดพระสิงห์คงมีสถานะเป็นวัดสำคัญมาตลอดทุกสมัย ช่วงสงครามขับไล่พม่าออกจากล้านนาทำให้เมืองเชียงรายกลายเป็นเมืองร้างตั้งแต่ พ.ศ. 2347 จนเมื่อฟื้นฟูเมืองเชียงราย พ.ศ. 2386 จึงมีการบูรณะวัดสำคัญต่างๆ อย่างค่อยเป็นค่อยไปตามจำนวนไพร่พลและสถานะทางสังคมยุคนั้น
พ.ศ. 2433 มีการสร้างวิหารวัดพระสิงห์ขึ้นใหม่ สันนิษฐานว่าสร้างบนฐานเดิมของวิหารในยุคล้านนา ซึ่งมีรูปแบบและสถาปัตยกรรมคล้ายกับวิหารของวัดงามเมือง (หลังเก่า) และวัดพระแก้ว สันนิษฐานว่าช่างผู้ออกแบบและก่อสร้างคือช่างคณะเดียวกัน จดหมายเหตุเมืองเชียงราย ยุคฟื้นฟูเมืองเชียงรายกล่าวว่า
พ.ศ. 2436 พระธัมมมปัญญา (ป๊อก ธมฺมปญฺโญ ภายหลังเป็นพระครูเมธังกรญาณ) เจ้าอาวาสวัดพระสิงห์พร้อมเจ้านายทั้งหลาย ได้สร้างพระพุทธรูป 2 องค์ พระปัจเจกพุทธเจ้า 1 องค์ พระมหากัจจายนะ 1 องค์ พระอรหันต์ 8 องค์ ประดิษฐานในพระอุโบสถ ถึง พ.ศ. 2437 พระประธานวัดพระสิงห์มีเหงื่อออก จดหมายเหตุเมืองเชียงราย ยุคฟื้นฟูเมืองเชียงรายกล่าวว่า
"สกราช 1255 ตัว ปีกล่าไส้ ธุเจ้าธัมมปัญญา เจ้าอธิการวัดพระสิงห์เปนเคล้า พายนอกเจ้านายสัทธาทั้งหลายได้สร้างก่อพระเจ้าสององค์ พระปัจเจก 1 พระมหากจาย 1 องค์ อรหันตา 8 องค์ เถิงสกราช 1256 ตัว ปีกาบสง้า วัน 5 ฅ่ำ แล้วบรมวล เดือน 8 ลง 2 ค่ำ เหื่อพระเจ้าหลวงวัดพระสิงห์ออก"
พ.ศ. 2438 เดือนมีนาคม ขึ้น 1 ค่ำ ได้ของที่ฝังอยู่ในดินเหนือวิหารวัดพระสิงห์ออก มีพระธาตุ 11 ดวง พระพุทธรูปทอง 4 องค์ พระพุทธรูปเงิน 1 องค์ พระพุทธรูปทอง 2 องค์ แก้ว 3 ลูก ขึ้น 3 ค่ำ ได้ธาตุ 58 ดวง พระพุทธรูปเงิน 1 องค์ พระพุทธรูปแก้ว 2 องค์ โกศเงิน 1 โกศทอง 1 โกศแก้ว 1 โกศนาก 1 แก้ว 4 ลูก ถึงเดือนเมษายน ขึ้น 15 ค่ำ ได้ฉลองวิหาร จดหมายเหตุเมืองเชียงราย ยุคฟื้นฟูเมืองเชียงรายกล่าวว่า
"เดือน 6 ขึ้น 1 ฅ่ำ ได้ของฝังอยู่ในดินเหนือวิหารวัดพระสิงห์ออก คือ ธาตุ 11 ดวง พระเจ้าฅำ 4 องค์ พระเจ้าเงิน 1 องค์ พระเจ้าฅำ 2 องค์ แก้ว 3 ลูก เดือนเดียวนั้น ขึ้น 3 ค่ำซ้ำได้ธาตุ 58 ดวง พระเจ้าเงิน 1 องค์ พระเจ้าแก้ว 2 องค์ โขดเงิน 1 โขดฅำ 1 โขดแก้ว โขดนาค 1 แก้ว 4 ลูก เถิงเดือน 7 เพง ค็จหลองวิหารกินทานเหล้นม่วน"
พ.ศ. 2449 พระธัมมปัญญา ยังอนุญาตให้หมอบริกส์ (Dr. William Albert Briggs) มิชชันนารี ให้ใช้พื้นที่วิหารวัดพระสิงห์เป็นสถานที่เผยแพร่ศาสนาคริสต์ได้ บันทึกว่า
"ในเมืองเชียงรายทุกวันอาทิตย์ตอนบ่าย มีพวกชาวคริสต์ที่เผยแพร่ศาสนาในตลาด บางครั้งมีผู้ชายหลายคนจากหมู่บ้านต่างๆ ที่เข้าในเมืองเพื่อเสียภาษี หรือถูกเกณฑ์มาทำงานตามโครงการของรัฐบาล พวกผู้ชายเขานอนวัดทุกคืน และพวกชาวคริสต์เข้าในวัดเพื่อการสอนหรือเผยแพร่คำสอนของพระเยซูคริสต์ ท่านเจ้าอาวาสของวัดประธาน (วัดพระสิงห์) เข้าไปฟังคำสอนของชาวคริสต์บ่อยๆ และชวนเขาเผยแพร่คริสต์ศาสนาในวัดของท่าน ตามคำชวนของท่านเจ้าอาวาส ชาวคริสต์ก็ขึงจอหนังตรงหน้าพระประธานลงทองเลย (สำริดปิดทอง) และชาวคริสต์ใช้เครื่องฉายภาพนิ่งเพื่อแสดงชีวิตของพระเยซูทุกคืน"
พระสิงห์หลวง.
พระสิงห์หลวง เป็นพระประธานในพระอุโบสถ ศิลปะล้านนา พุทธศตวรรษที่ 21 ปางมารวิชัย สำริดปิดทอง หน้าตักกว้าง 2.04 เมตร สูงทั้งฐาน 2.84 เมตร ประดิษฐานอยู่ในพระอุโบสถมีพุทธลักษณะสง่างาม ประณีต ที่ฐานมีจารึกอักษรธรรมล้านนาว่า “กุลลา ธมฺมา อกุสลา ธมฺมา อพยากตา ธมฺมา” อันหมายถึง ปริศนาธรรมระดับปรมัตถ์ในทางพระพุทธศาสนาที่ระบุว่า สภาวะธรรมทั้งปวงมี 3 ประเภท คือ
พระอุโบสถ สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2433 สันนิษฐานว่าสร้างบนฐานเดิมของวิหารในยุคล้านนา ซึ่งมีรูปแบบและสถาปัตยกรรมคล้ายกับวิหารของวัดงามเมือง (หลังเก่า) และวัดพระแก้ว สันนิษฐานว่าช่างผู้ออกแบบและก่อสร้างคือช่างคณะเดียวกัน โดยดำริของพระธัมมปัญญา ดังคร่าวร่ำวิหารวัดพระสิงห์ แต่งโดยพ่อหนานนันทาพิทธาจารย์ บ้านโป่งฮึ้ง กล่าวว่า
รูปทรงเป็นสถาปัตยกรรมแบบล้านนา โครงสร้างเดิมเป็นไม้เนื้อแข็ง และได้รับการบูรณปฏิสังขรณ์ให้มีสภาพสมบูรณ์ และสวยงามยิ่งขึ้นครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2504 และครั้งที่ 2 เมื่อ พ.ศ. 2533 โดยพระเทพสิทธินายก (ชื่น ปญฺญาธโร) เมื่อยังดำรงตำแหน่งเป็นพระราชสิทธินายก
บานประตูหลวง.
บานประตูหลวง ทำด้วยไม้แกะสลักจิตกรรมอย่างประณีตวิจิตรบรรจง เป็นปริศนาธรรมระดับปรมัตถ์ ออกแบบโดยศิลปินเอกผู้มีผลงานเป็นที่กล่าวขานในระดับโลก นามว่า อ.ถวัลย์ ดัชนี เป็นเรื่องราวของ ดิน น้ำ ลม ไฟ อันหมายถึง ธาตุทั้ง 4 ที่มีอยู่ในร่างกาย คนเราทุกคน
แนวคิดของ อ.ถวัลย์ ดัชนี ถ่ายทอดธาตุทั้ง 4 ออกเป็นสัญลักษณ์รูปสัตว์ 4 ชนิด เพื่อการสื่อความหมายโดยให้
ผสมผสานกันโดยมีลวดลายไทยเป็นส่วนประกอบ ทำให้มีลีลาเฉพาะแบบของ อ.ถวัลย์ ดัชนี งานแกะสลักบานประตูวิหารนี้ พระเทพสิทธินายก (ชื่น ปญฺญาธโร) เมื่อยังดำรงตำแหน่งเป็นพระราชสิทธินายก ได้มอบความไว้วางใจให้สล่าอำนวย บัวงาม หรือ สล่านวย และลูกมืออีกหลายท่านเป็นผู้แกะสลัก ใช้เวลาในการแกะสลักเกือบหนึ่งปี ได้บานประตูมีขนาด กว้าง 2 เมตร 40 เซนติเมตร ยาว 3 เมตร 50 เซนติเมตร และหนา 20 เซนติเมตร ด้วยลวดลายและลีลาการออกแบบและฝีมือการแกะสลักเสลาอย่างประณีตบรรจง นับว่าบานประตูนี้ได้ช่วยส่งเสริมความงดงามของพระวิหารได้โดดเด่นมากขึ้น
พระสิงห์น้อย.
พระพุทธสิหิงค์ หรือพระสิงห์น้อย เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย ศิลปะล้านนา หน้าตักกว้าง 37 เซนติเมตร สูงทั้งฐาน 66 เซนติเมตร สำริดปิดทอง ปัจจุบันประดิษฐานอยู่บนบุษบกภายในวิหารแก้ว พระสิงห์น้อยองค์นี้ พ.ศ. 2386 ครูบาปวรปัญญาได้นำมาจากเมืองเชียงใหม่ หามนำหน้าขบวนราษฎรที่ถูกเกณฑ์มาฟื้นฟูเมืองเชียงราย จดหมายเหตุเมืองเชียงราย ยุคฟื้นฟูเมืองเชียงรายกล่าวว่า
"อันนี้เป็นประวัติเกินมาตั้งเมืองเชียงรายแถม ที่ลุงหนานขัตได้จดจำเอากับผู้เถ้าผู้แก่ต่อมาแต่เดิม เจ้านายเมืองเชียงใหม่ได้จัดเอาเจ้านายนำราสดอรขึ้นมา พายในได้จัดเอาครูบาปวร ได้เอาพระสิงห์องค์หน้อยนี้หามนำราสดอรทังหลาย เข้ามาตั้งวัดพระสิงห์ก่อน"
วิหารแก้ว.
เดิมเป็นที่ตั้งของหอพระสิงห์น้อย สร้างเมื่อ พ.ศ. 2434 โดยพญาอาทิตย์ ต้นตระกูล "บุญทนุวัง" เป็นวิหารไม้แบบไม่มีผนังปิดรอบ มีผนังเฉพาะหลังพระประธาน หลังคาทรงมะนิลาแบบมีจั่วเข้าด้านหน้าสร้างคลุมบันไดทางขึ้น เพื่อเป็นที่ประดิษฐานพระสิงห์น้อย บันทึกของพญาอาทิตย์กล่าวว่า
"สกราชได้ 1253 ตัว สวาธุธัมมปญา แต่งหื้อหนานขัตสล่าตนเคล้ามาส้างแปลงหรอพระสิงห์หน้อยแถม คันว่าแม่นภยาอินทาเจ้าเอาแปลงผาสาทฅำอยู่ ค็หื้อพระสิงห์หน้อยนี้ได้หมั้นได้เพิงว่าสันนี้แท้แล้ว ภยาอาทิตค็ได้ถวายไม้ปลีกไม้ตงกทำมล้างทานสร้างแปลงดีชุเยื้องแล้ว หรอพระสิงห์หน้อย ลวงแปได้ 4 วา ลวงขื่อได้ 2 วาปลาย คันว่าจับไม้บ่ดีงามนั้นค็อย่าได้เอามาเทอะ บ่ดีว่าอั้น อย่าได้ยกทำทานแปลงหรอแปงส้าง ลูนนั้นสธาวัดสิงหรามได้กทำแปลงหอกลอง กุฏิ ขุดน้ำบ่อ ก่อกำแพงแก้วผากซ้วยใต้หื้อแล้ว มีชุเยื้องนี้ ทานกินม่วนเหล้น 3 วัน"
ภายหลังหอพระสิงห์น้อยถูกรื้อออก พ.ศ. 2551 พระเทพสิทธินายก (ชื่น ปญฺญาธโร) เมื่อยังดำรงตำแหน่งเป็นพระราชสิทธินายก ได้ก่อสร้างวิหารแก้วเพื่อประดิษฐานพระสิงห์น้อยใหม่ ตรงตำแหน่งหอพระสิงห์น้อยเก่า เริ่มก่อสร้างวางศิลาฤกษ์เมื่อวันที่ 25 ธันวาคม เป็นวิหารฐานปูน ตัววิหารเป็นไม้ตะเคียนทองทั้งหลัง ภายในมีจิตรกรรมฝาหนังเรื่องตำนานพระพุทธสิหิงค์
พระเจดีย์ เป็นพุทธศิลป์แบบล้านนา สร้างเมื่อ พ.ศ. 2492 โดยพระครูสิกขาลังการ (ทองอินทร์ ปภาโส) เจ้าอาวาสในขณะนั้น และได้รับการบูรณะอีกหลายครั้งในสมัยต่อมา โดยพระเทพสิทธินายก (ชื่น ปญฺญาธโร)
พระพุทธบาทจำลอง.
พระพุทธบาทจำลองบนแผ่นศิลาทราย มีขนาดกว้าง 60 เซนติเมตร ยาว 150 เซนติเมตร มีจารึกว่า “กุสลา ธมฺมา อกุสลา ธมฺมา อพยากตา ธมฺมา” เดิมอยู่วัดงามเมือง โฮลต์ ซามูเอล ฮาลเล็ตต์ (Holt Samuel Hallett) ได้กล่าวถึงในบันทึกการเดินทาง เดินทางหนึ่งพันไมล์บนหลังช้างในรัฐฉาน (A Thousand Miles on an Elephant in the Shan States) ว่า
"หลังจากเจ้าเมืองกลับไปแล้วเราจึงไปชมโบราณสถานกัน วัดที่สำคัญก็มีวัดพระสิงห์และวัดงามเมือง (The beautiful temple of the city) ซึ่งในอดีตเรียกว่าพระบาท เพราะมีรอยพระบาทยาว 6 1/2 ฟุต กว้าง 3 ฟุต ลึก 4 นิ้ว ประทับบนแผ่นหิน ปิดทองทึบ ในวัดยังมีรูปพระมหากัจจายนะของจีนตั้งอยู่ท่ามกลางพระพุทธรูปด้วย"
ต่อมาเมื่อวัดงามเมืองร้าง พระครูเมธังกรญาณ (ป๊อก ธมฺมปญฺโญ) ได้เชิญมาประดิษฐานยังวัดพระสิงห์จวบจนปัจจุบัน
เป็นสถาปัตยกรรมร่วมสมัยแบบล้านนาประยุกต์ มีระฆังเป็นแบบใบระกาหล่อด้วยทองเหลืองทั้งแท่ง ซึ่งหาดูได้ยากมากในปัจจุบัน ขนาดความสูง 25 นิ้ว ยาว 39 นิ้ว หนา 1 นิ้ว ขุดพบบริเวณวัดพระสิงห์ เมื่อ พ.ศ. 2438 ปัจจุบันชั้นล่างใช้เป็นหอกลอง
ต้นพระศรีมหาโพธิ์จากพุทธคยา.
พลโทอัมพร จิตกานนท์ นำมาจากพุทธคยา ประเทศอินเดีย โดยความอนุเคราะห์จากท่านเอกอัครราชทูตอินเดียและอาศรมวัฒนธรรมไทย-ภารตะ เมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2506 และปลูกเมื่อวันที่ 23 สิงหาคม พ.ศ. 2506 ต้นพระศรีมหาโพธิ์ เป็นต้นไม้มงคลเนื่องในพระพุทธศาสนา ในฐานที่เป็นต้นไม้ซึ่ง พระโพธิสัตว์ลาดบัลลังก์ประทับในคืนก่อนตรัสรู้ เดิมเรียกกันว่าต้น “อัสสัตถพฤกษ์” ที่ได้ชื่อว่า “ต้นพระศรีมหาโพธิ์” ก็เพราะเป็นต้นไม้ อันเป็นสถานที่ตรัสรู้ “โพธิธรรม” ของพระโพธิสัตว์สิทธัตถะ ซึ่งต่อมาก็คือ พระโคตมพุทธเจ้า
ต้นสาละลังกา.
ต้นสาละลังกา สมเด็จพระพุทธชินวงศ์ (สุวรรณ สุวณฺณโชโต) เจ้าคณะใหญ่หนเหนือ วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามราชวรวิหาร กรุงเทพฯ ขณะดำรงสมณศักดิ์ที่พระธรรมกิตติโสภณ นำมาจากประเทศศรีลังกา และนำมาปลูกไว้ที่วัดพระสิงห์เมื่อ พ.ศ. 2512
เจ้าอาวาสวัดพระสิงห์.
วัดพระสิงห์ มีเจ้าอาวาสที่บริหารวัดสืบต่อกันมานับแต่ปีที่สร้างวัด จนปัจจุบันจำนวน 8 รูป คือ
โรคฝีดาษ
ฝีดาษ, ไข้ทรพิษ หรือ ไข้หัว  เป็นโรคติดเชื้อที่เกิดขึ้นมาจากเชื้อไวรัสหนึ่งในสองสายพันธ์ุ ได้แก่ "Variola major" และ "Variola minor" ตัวแทนของ variola virus (VARV) อยู่ในกลุ่ม Orthopoxvirus กรณีที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติครั้งสุดท้ายได้รับการวินิจฉัยในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1977 และองค์การอนามัยโลก(WHO) ได้ให้การรับรองในการกำจัดโรคนี้ไปทั่วโลกใน ค.ศ. 1980 ทำให้เป็นโรคของมนุษย์เพียงโรคเดียวที่ถูกกำจัดจนหมดไป
อาการเริ่มแรกของโรคนี้ ได้แก่ มีไข้และอาเจียน ตามมาด้วยการเกิดแผลในปากและผื่นที่ผิวหนัง เป็นเวลาหลายวัน ผื่นที่ผิวหนังจะหลายเป็นตุ่มพองที่มีลักษณะเฉพาะและมีรอยบุ๋มอยู่ตรงกลาง หลังจากนั้นตุ่มก็จะเกิดการตกสะเก็ดและหลุดลอกออกมา ทิ้งรอยแผลเป็นเอาไว้ โรคนี้สามารถแพร่กระจายระหว่างคนหรือผ่านทางวัตถุที่ปนเปื้อนเชื้อ การป้องกันนั้นสามารถทำได้โดยการฉีดวัคซีนไข้ทรพิษเป็นหลัก เมื่อโรคนี้ได้ถูกพัฒนาขึ้นแล้ว ยาต้านไวรัสบางชนิดอาจจะช่วยได้ ความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตประมาณ 30% โดยมีอัตราที่สูงขึ้นในหมู่เด็กทารก บ่อยครั้ง, ผู้รอดชีวิตจะมีรอยแผลเป็นมากมายและบางคนก็ถึงขั้นตาบอด
ต้นกำเนิดของไข้ทรพิษไม่อาจระบุได้ อย่างไรก็ตาม หลักฐานแรกสุดของโรคนี้เกิดขึ้นมานับตั้งแต่ศตวรรษที่ 3 ก่อนคริสตศักราชในมัมมี่ที่อียิปต์ ตามช่วงประวัติศาสตร์ โรคได้เกิดขึ้นในช่วงการประทุ ในยุโรปในช่วงศตวรรษที่ 18 คาดประเมินว่ามีผู้เสียชิวิตจากโรคนี้ 400,000 คนต่อปีและหนึ่งในสามของกรณีทั้งหมดของตาบอดที่เกิดขึ้นจากไข้ทรพิษ ไข้ทรพิษได้คาดประเมินว่าได้คร่าชีวิตผู้คนไปแล้วถึง 300 ล้านคนในศตวรรษที่ 20 และประมาณ 500 ล้านคนในช่วง 100 ปีล่าสุดของการดำรงอยู่ การเสียชีวิตในช่วงแรกรวมถึงพระมหากษัตริย์ยุโรปหกพระองค์ ล่าสุดในปี ค.ศ. 1967 มีเคสที่เกิดขึ้นประมาณ 15 ล้านเคสต่อปี
การปลูกฝีสำหรับไข้ทรพิษปรากฎให้เห็นว่าจะมีการเริ่มต้นขึ้นในประเทศจีน ราวปี ค.ศ. 1500 ยุโรปได้นำแนวปฏิบัตินี้มาจากเอเชียในช่วงครึ่งแรกของศตวรรษที่ 18 ใน ค.ศ. 1796 เอดเวิร์ด เจนเนอร์ได้แนะนำวัคซีนไข้ทรพิษสมัยใหม่ ใน ค.ศ. 1967 องค์การอนามัยโลกได้เพิ่มความพยายามในการกำจัดโรคนี้ ไข้ทรพิษเป็นหนึ่งในสองโรคติดเชื้อที่จะต้องถูกกำจัดให้หมดไป อีกโรคหนึ่งคือโรครินเดอร์เปสต์ใน ค.ศ. 2011 คำว่า "ไข้ทรพิษ" ถูกใช้เป็นครั้งแรกในอังกฤษในช่วงต้นศตวรรษที่ 16 เพื่อแบ่งแยกโรคออกจากโรคซิฟิลิส ซึ่งในช่วงขณะนั้นเป็นที่รู้จักกันคือ "โรคฝีดาษ". ชื่ออื่น ๆ ในประวัติศาสตร์สำหรับโรคนี้ ได้แก่ โรคฝี สัตว์ประหลาดที่มีรอยจุดเล็ก และกาฬโรคแดง
ประวัติการระบาด.
ในสมัยศตวรรษที่ 16 เมื่อคนผิวขาวจากตะวันตกเดินทางไปยังโลกใหม่ในเมโสอเมริกา ได้นำโรคฝีดาษไปแพร่ระบาดแก่คนพื้นเมืองชาวอินเดียนในอเมริกาใต้อย่างรุนแรง เมื่อนายพล Cortez นำทหารบุกเข้ายึดอาณาจักร Aztec ทหารที่เป็นโรคฝีดาษได้แพร่ระบาดโรคฝีดาษ ไปสู่ชนพื้นเมืองทำให้ชนพื้นเมืองที่ไม่มีภูมิคุ้มกันโรคเลยต้องตายเป็นจำนวนนับแสนคน การสูญเสียผู้คนจำนวนมากเช่นนี้มีส่วนทำให้อาณาจักร Aztec ล่มสลายในเวลาต่อมา
ฝีดาษมีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า variola major คำว่า variola มาจากคำในภาษาละตินว่า varus ซึ่งแปลว่า ตุ่มตามตัว เนื่องจากเมื่อ 200 ปีก่อน เวลาใครเป็นโรคชนิดนี้ 20-40% ของผู้ป่วยจะเสียชีวิต ส่วนคนที่หายป่วยจะมีแผลเป็นตามตัวและใบหน้า
ประวัติศาสตร์ของสหรัฐอเมริกา ได้บันทึกว่า George Washington ประธานาธิบดีคนแรกของสหรัฐฯ ในวัยหนุ่มเคยเป็นโรคฝีดาษ เขาจึงต้องต่อสู้กับโรคร้ายและทหารอังกฤษไปพร้อมกัน และเมื่อรู้ตัวว่าเป็นโรคเขาก็สั่งให้ทหารทุกคนในกองทัพเข้ารับการปลูกฝีทันที ซึ่งมีผลทำให้กองทัพของเขารบชนะข้าศึกในที่สุด ส่วน Thomas Jefferson ได้บันทึกว่า ทาสของเขาที่หลบหนีไปเข้ากับกองทัพอังกฤษ หลายคนเป็นโรคฝีดาษ และในปี พ.ศ. 2306 กองทัพอังกฤษได้ให้ผ้าห่มของคนที่เป็นฝีดาษแก่ชาวอินเดียนแดงที่ Fort Pitt เป็นครั้งแรกที่มีการใช้ฝีดาษเป็นอาวุธสงคราม
ประเทศจีนในสมัยก่อน ผู้ป่วยด้วยโรคฝีดาษจะถูกกักบริเวณไม่ให้ออกนอกพื้นที่ แพทย์จะให้ผู้ป่วยสูดดมควันที่ได้จากการเผาสะเก็ดแผลของคนที่หายจากฝีดาษแล้ว ในตะวันออกกลางและแอฟริกา หมอผีจะเอาหนองสด ๆ จากคนที่กำลังเป็นฝีดาษ มาทาตามผิวที่มีรอยขีดข่วนของคนที่ยังไม่เป็น และพบว่าวิธีนี้ทำให้คนบางคนตายด้วยโรคฝีดาษ ในเวลาต่อมา
เกิดจากดีเอ็นเอไวรัส (DNA virus) เชื้อไวรัสที่ทำให้เกิดโรคฝีดาษมี 2 ชนิดคือ variolar major ทำให้เกิดโรคฝีดาษซึ่งมีอาการรุนแรงและมีอัตราการตายสูงประมาณ 1 ใน 3 และ variolar minor ทำให้เกิดโรค alastrim ซึ่งอาการไม่รุนแรงเท่า และอัตราการตายต่ำ เชื้ออยู่ในสะเก็ดได้เป็นปี เชื้อถูกฆ่าตายที่อุณหภูมิ 60 องศาเซลเซียส นาน 10 นาที
เชื้อไวรัสฝีดาษ (Variolar) นี้สามารถแพร่กระจายไปในอากาศ จากละอองสิ่งคัดหลั่งจากคนที่เป็นโรค เช่น น้ำมูก, น้ำลาย หรือจากการสัมผัสกับผิวหนังที่มีแผลฝีดาษ เชื้อนี้มีความคงทนต่อสภาพอากาศ สามารถแพร่ได้ไม่ว่าจะอากาศร้อนหรือหนาว และสามารถติดต่อจากคนไปสู่คนได้โดยง่าย
ระยะฟักตัวและอาการของโรค.
ระยะฟักตัว.
ระยะฟักตัวค่อนข้างจะคงที่ จากการติดเชื้อจนมีอาการกินเวลา 5-17 วันและเริ่มมีผื่นขึ้น 14 วัน แต่อาจจะเร็วถึง 9 วันหรือนานถึง 21 วันหลังจากระยะฟักตัวก็จะเกิดอาการที่เห็นชัดเจน
ความเสี่ยงของโรค.
โรคฝีดาษ หรือไข้ทรพิษ มีอัตราการตายสูงประมาณ 30% และต้องทำการแยกผู้ป่วยจากคนอื่น เนื่องจากสามารถติดต่อแพร่เชื้อให้แก่คนอื่นได้ง่ายมาก และเสื้อผ้าของใช้ของผู้ป่วยจะต้องได้รับการทำความสะอาดให้ปลอดเชื้อโดยการใช้น้ำยาฆ่าเชื้อ หรือการต้มนึ่งด้วยความร้อน เนื่องจากอาจเป็นตัวกลางของการแพร่เชื้อให้แก่ผู้อื่นได้
การปลูกฝี.
วัคซีนทำจากไวรัสชื่อ vaccinia เป็นไวรัสที่ทำให้เกิดโรคในวัวที่ยังมีชีวิตแต่ทำให้อ่อนแรง เชื้ออาจจะกระจายจากตำแหน่งที่ฉีดวัคซีนไปยังตำแหน่งอื่นได้ ต้องระวังการรักษาความสะอาด การปลูกฝีสามารถป้องกันโรคฝีดาษและค่อนข้างปลอดภัย แต่อาจจะมีผลข้างเคียงตั้งแต่น้อยจนมาก หลังการฉีดวัคซีนจะมีภูมิคุ้มกันอยู่ได้ 3-5 ปี หากได้รับการกระตุ้นภูมิคุ้มกันจะอยู่นานขึ้น การปลูกฝีจะใช้เข็มซึ่งมีเชื้อโรคอยู่ ทำให้ผิวหนังเกิดแผลเชื้อจะเข้าสู่แผล
การสร้างวัคซีน.
ในปี พ.ศ. 2339 (ค.ศ. 1796) เอดเวิร์ด เจนเนอร์ (Edward Jenner) ได้คิดค้นวิธีการสร้างภูมิต้านทาน (vaccination) และใช้ป้องกันการติดเชื้อโรคฝีดาษ ทำให้ทั่วโลกต่อสู้กับโรคร้ายนี้ได้ ที่ประเทศรัสเซีย ได้ตั้งชื่อเด็กคนแรกที่ได้รับการปลูกฝีว่าแวคซีนอฟ หลังจากต่อสู้กับโรคนี้ด้วยการปลูกฝีจนกระทั่งในปี พ.ศ. 2513 องค์การอนามัยโลกก็ประกาศให้ยกเลิกการฉีดวัคซีนปลูกฝีลง เป็นนัยว่าชนะโรคร้ายนี้อย่างราบคาบแล้ว แต่ปัจจุบันก็ยังมีความกังวลว่าจะมีเชื้อนี้กลับมาระบาดอีก แต่ไม่ใช่วิธีการทางธรรมชาติ แต่ในอยู่ในรูปแบบของสงครามอาวุธชีวภาพ
เอดเวิร์ด เจนเนอร์ คือแพทย์ชาวอังกฤษผู้คิดวัคซีนป้องกันโรคฝีดาษได้เป็นคนแรก เขาเกิดเมื่อปีพ.ศ. 2292 ที่เมือง Berkeley ใน Gloucestershire ประเทศอังกฤษ การได้ไปฝึกงานกับศัลยแพทย์ตอนอายุ 12 ปี ทำให้เขามีความรู้สึกอยากเป็นแพทย์ ด้วยเหตุนี้เขาจึงได้เข้าเรียนวิชาแพทยศาสตร์ที่มหาวิทยาลัย St. Andrew และเรียนสำเร็จเป็นแพทย์ขณะมีอายุ 43 ปี ในสมัยนั้นยุโรปทั้งทวีปกำลังถูกฝีดาษคุกคามหนัก 10-20% ของผู้ป่วยเสียชีวิต และ 10-15% ของผู้รอดชีวิตมีรอยแผลเป็นเต็มตัว เจนเนอร์ จึงคิดหาวิธีป้องกันฝีดาษ และเขาก็ประสบความสำเร็จหลังจากที่ได้พยายามนานถึง 16 ปี เมื่อ เจนเนอร์ สังเกตเห็นว่า ตามมือและแขนของหญิงรีดนมวัวมักมีแผลที่เกิดจากฝีดาษวัว (cowpox) ที่ไม่รุนแรง และหญิงที่มีอาชีพนี้ไม่มีใครป่วยเป็นฝีดาษเลยสักคน เขาจึงคิดว่าฝีดาษวัวคงสามารถป้องกันคนมิให้เป็นโรคฝีดาษได้ เจนเนอร์ คิดทดสอบการคาดการณ์นี้ ดังนั้นในวันที่ 14 พฤษภาคม พ.ศ. 2339 เจนเนอร์ ก็ได้เอาหนองที่แผลของ ซาร่าห์ เนมห์เมส (Sarah Nelmes) อันเกิดจากฝีดาษวัว ไปป้ายบนแผลที่เกิดจากการถูกมีดกรีดเล็กน้อยของ เจมส์ ฟิปล์ (James Phipps) ซึ่งเป็นเด็กอายุ 8 ปี เจนเนอร์ พบว่า ฟิปล์ ล้มป่วยเป็นโรคฝีดาษวัว แต่ก็หายในเวลาไม่นาน จากนั้นอีกหลายสัปดาห์ต่อมา เจนเนอร์ ได้เอาเชื้อฝีดาษป้ายบนแผลของ ฟิปล์ ผลปรากฏว่า ฟิปล์ ไม่แสดงอาการว่าเป็นฝีดาษเลย
วันที่ 14 พฤษภาคม จึงเป็นวันสำคัญวันหนึ่งในประวัติของวิทยาศาสตร์การแพทย์ เพราะในวันนั้นโลกมีวัคซีนใช้เป็นครั้งแรก และเป็นวันแรกที่มนุษย์รู้จักการปลูกฝี หลังจากที่ได้ทดสอบวัคซีนจนมั่นใจแล้ว ในปี พ.ศ. 2341 เจนเนอร์ ได้เรียบเรียงตำราชื่อ An Inquiry into the Causes and Effects of the Variola Vaccinae ถึงแม้แพทย์ส่วนใหญ่จะไม่เชื่อในวิธีป้องกันโรคด้วยวิธีนี้ แต่เมื่อผู้คนจำนวนมากพากันมาหา เจนเนอร์ เพื่อรับการปลูกฝี และคนเหล่านั้นไม่มีใครล้มป่วยเป็นฝีดาษ ผลงานของ เจนเนอร์ จึงได้รับการยอมรับจากบรรดาแพทย์อื่น ๆ จากนั้นรัฐบาลอังกฤษก็ได้จัดสรรงบประมาณให้ เจนเนอร์ ผลิตวัคซีนสำหรับฉีดป้องกันฝีดาษให้คนอังกฤษทั่วประเทศ
การพบวัคซีนฝีดาษทำให้ชื่อเสียงของ เจนเนอร์ แพร่กระจายไปทั่วโลก แม้แต่จักรพรรดินโปเลียน (Napoleon) เมื่อพระองค์ทรงทราบว่า เจนเนอร์ ทูลขออภัยโทษให้แก่เชลยอังกฤษที่ฝรั่งเศสจับได้ในสงคราม พระองค์ก็ทรงปล่อยเชลยเหล่านั้นทันที
เจนเนอร์ ซึ่งได้ใช้สติปัญญาและความอุตสาหะในการค้นคว้าจนพบวัคซีนที่สามารถป้องกันชีวิตของคนนับล้านให้ปลอดภัยจากโรคฝีดาษ โดยไม่ได้ร่ำรวยจากการอ้างสิทธิ์ทางปัญญาใด ๆ ได้ถึงแก่กรรมที่เมือง เบิกลีย์ (Berkeley) ขณะมีอายุ 73 ปี
หลังจากที่ เจนเนอร์ พบวัคซีนฝีดาษแล้ว สถิติการระบาดและการเสียชีวิตของผู้คนด้วยโรคฝีดาษก็ลดลง ๆ เช่นในปี พ.ศ. 2510 มีผู้ป่วยด้วยโรคฝีดาษใน 29 ประเทศ ในปี พ.ศ. 2515 พบคนเป็นโรคฝีดาษใน 14 ประเทศ ในปี 2517-2518 ประเทศปากีสถาน อินเดีย และเนปาล ได้ประกาศว่าประเทศทั้งสามเป็นดินแดนปลอดฝีดาษ 100% และเมื่อวันที่ 17 เมษายน 2521 โลกได้รับรายงานว่ามีคนป่วยด้วยโรคฝีดาษเป็นคนสุดท้ายคือ Ali Maow Moalin เขาเป็นพ่อครัวในเมือง Merca ในโซมาเลีย และก็ได้รับการรักษาจนหาย นับถึงวันนี้ไม่มีใครป่วยเป็นโรคฝีดาษอีกเลย จนเราอาจกล่าวได้ว่า โลกไม่ถูกฝีดาษรบกวนในระยะกว่า 40 ปีที่ผ่านมา
ปัญญาไทย
กนูพลอต
จีเอ็นยูพลอด
วงศ์ปลาหลังเขียว
วงศ์ปลาหลังเขียว (วงศ์: Clupeidae) เป็นปลากระดูกแข็งในอันดับปลาหลังเขียว (Clupeiformes) โดยมากปลาในวงศ์นี้ เป็นปลาทะเล นิยมทำเป็นปลากระป๋อง เช่น ปลาซาร์ดีน ("Sardina pilchardus") เป็นต้น
แต่ก็มีหลายชนิดที่เป็นปลาน้ำจืด เช่น ปลาซิวแก้ว ("Clupeichthys aesarnensis"), ปลาหมากผาง หรือ ปลามงโกรยน้ำจืด ("Tenualosa thibaudeaui") เป็นต้น ปลาวงศ์นี้มีลักษณะสำคัญคือ ลำตัวค่อนข้างแบนข้าง ริมฝีปากบนเป็นแผ่นกระดูกบาง ๆ มีฟันซี่เล็กละเอียด หรืออาจไม่มีเลยในบางชนิด มีเกล็ดบางแบบขอบเรียบ ปกคลุมทั่วตัว ครีบมีขนาดเล็กไม่มีก้านครีบแข็ง ครีบหางมักเว้าลึก ส่วนมากมักมีเกล็ดที่ด้านท้องเป็นสันคม ลำตัวมักเป็นสีเงินแวววาว และด้านหลังเป็นสีเขียวเรื่อ จึงเป็นที่มาของชื่อสามัญในภาษาไทย โดยมากกินแพลงก์ตอนเป็นอาหาร
แบ่งออกเป็นวงศ์ย่อย ๆ ได้อีก 5 วงศ์ (ดูในตาราง)
ในขณะที่ภาษาอังกฤษจะเรียกปลาในวงศ์นี้รวม ๆ กันว่า ปลาเฮร์ริง, ปลาแชด หรือปลาซาร์ดีน เป็นต้น ขณะที่ในภาษาไทยจะเรียกรวม ๆ กันว่า ปลากุแล, ปลากุแลกล้วย, ปลาอกแล, ปลาหมากผาง, ปลาตะลุมพุก, ปลามงโกรย หรือปลาหลังเขียว เป็นต้น
แมคคาทรอนิกส์
ฉันทนา ธาราจันทร์
ฉันทนา ธาราจันทร์ เกิดเมื่อวันที่ เป็น นักพากย์ การ์ตูนและอดีตนักแสดงชาวไทย ทำงานด้านการพากย์เสียงมานานกว่า 30 ปี ผลงานการพากย์เรื่องแรกคือ "ไทรตัน ลูกทะเล" แต่บทที่ทำให้ชื่อเสียงของเธอเป็นที่รู้จักมากที่สุด คือ โดราเอมอน ปัจจุบันป้าติ๋มพากย์การ์ตูนให้กับทาง ช่อง 9 อ.ส.ม.ท. , โรส มีเดีย แอนด์ เอ็นเตอร์เทนเมนท์ , ไรท์บียอนด์ เป็นต้น
กูกูกัมโม่ (ช่อง 9) พากย์เสียง กัมโม่
ธันเดอร์แคทส์ (ช่อง 9) พากย์เสียง ชีทาร่า
กันดั้มวิง (ช่อง 9) พากย์เสียง รีลิน่า พีซคราฟท์, แซลลี่
คอบร้า เห่าไฟสายฟ้า (ช่อง 9) พากย์เสียง เจน รอยัล, แซนดร้า
คู่ซ่าฮาคูณสอง (ช่อง 9) พากย์เสียง อาคาซากะ ริโกะ
คินนิคุแมน (ช่อง 9) พากย์เสียง อเล็กซานเดรีย มีต, มารี
ซิตี้ฮันเตอร์ (ช่อง 9) พากย์เสียง มาคิมูระ คาโอริ
เทพธิดาอลเวง (ช่อง 9) พากย์เสียง อุร์ด
เจ้าชายอภินิหาร (ช่อง 9) พากย์เสียง เคิร์ธ
เซเลอร์มูน รอบฉายรีรัน (ช่อง 9) พากย์เสียง คิโนะ มาโกโตะ (เซเลอร์จูปิเตอร์)
เซเลอร์มูน (ไรท์บียอนด์) พากย์เสียง ฮิโนะ เร (เซเลอร์มาร์ส)
เซนต์เซย์ย่า ภาค The Lost Canvas จ้าวนรกฮาเดส]] (ช่อง 9) รับบทเป็น ซาช่า, แพนโดร่า
เซนต์เซย์ย่า ภาค Omega (ช่อง 9) รับบทเป็น ดราก้อน ริวโฮ, ฮอร์เน็ต โซเนีย
ดราก้อนบอล (ช่อง 9) พากย์เสียง ซุนโกคู, ซุนโกฮัง, ซุนโกเท็น ช่วงวัยเด็ก
ดร.สลัมป์กับหนูน้อยอาราเล่ พากย์เสียง ยามาบุกิ มิโดริ
ดิจิมอนแอดเวนเจอร์ พากย์เสียง ยางามิ ไทจิ
ดิจิมอนแอดเวนเจอร์ 02 พากย์เสียง โมโตมิยะ ไดสุเกะ
ดิจิมอนเทมเมอร์ส รับบทเป็น มัตสึดะ ทาคาโตะ
ดิจิมอนฟรอนเทียร์ รับบทเป็น คัมบาระ ทาคุยะ
ดิจิมอนเซฟเวอร์ส (ช่อง 9) พากย์เสียง โนงุจิ อิคุโตะ,ไดมง ซายูริ, คุดามอน, ปิโยมอน, นานามิ / ไบโอโคลท์มอน / ไบโอโลตัสมอน
ดิจิมอนครอสวอร์ส (ช่อง 9) รับบทเป็น เชาท์มอน, ลิริสมอน
โดราเอมอน (ช่อง 9) พากย์เสียง โดราเอมอน
โดราเอมอน (Rose) พากย์เสียง โดราเอมอน
โดราเอมอน (Right Beyond) พากย์เสียง โดราเอมอน
โดราเอมอน (Video Square) พากย์เสียง โดราเอมอน, มินาโมโตะ ชิซุกะ, โนบิ ทามาโกะ
ไดตะลุยแดนเวทมนตร์ (ช่อง 9) รับบทเป็น ได
ตำรวจสาวจอมซ่า (ช่อง 9) รับบทเป็น สึจิโมโต้ นัตสึมิ
แผนปราบผีไม่มีอั้น (ช่อง 9) รับบทเป็น แอนดรอยด์มาเรีย, เมดูซ่า
ผ่ามิติ เดวิลชิล (ช่อง 9) รับบทเป็น คานาเมะ มิไร
มิรุโม่ ภูตจิ๋วจอมป่วน (ช่อง 9) รับบทเป็น ฮิดากะ อาซึมิ, ซาสุเกะ
มุชิคิง (ช่อง 9) รับบทเป็น โป๊ะโปะ
แม่มดน้อยโดเรมี (ช่อง 9) พากย์เสียง อาสึกะ โมโมโกะ
ยอดนักสืบจิ๋วโคนัน (ช่อง 9) รับบทเป็น โมริ รัน, ไฮบาระ ไอ หรือ มิยาโนะ ชิโฮะ
มหัศจรรย์สาวน้อยพริตตี้เคียว แมกซ์ฮาร์ต พากย์เสียง ยูกิชิโระ โฮโนกะ (เคียวไวท์)
Yes! พรีเคียว 5 / Yes! พรีเคียว 5 GoGo! พากย์เสียง มินาสึกิ คาเรน (เคียวอควา), โคโค่
เฟรชพรีเคียว! พากย์เสียง อาโอโนะ มิกิ (เคียวเบอร์รี่)
ฮาร์ตแคชพรีเคียว! พากย์เสียง ฮานาซากิ คาโอรุโกะ (เคียวฟลาวเวอร์), โพพุริ, ซาโซรีน่า
สวีตพรีเคียว พากย์เสียง คุโรคาวะ เอเลน (เคียวบีท) หรือ เซเรน
สไมล์พรีเคียว! พากย์เสียง มิโดริคาวะ นาโอะ (เคียวมาร์ช)
ยูอิ มือปราบสาวไซเบอร์ (ช่อง 9) พากย์เสียง คิซารางิ ฮารุนะ, แอนตี้
บาคุกัน มอนสเตอร์บอลทะลุมิติ (ช่อง 9) พากย์เสียง จูลี่ เฮย์วาร์ด, ฟีนิกซ์
บาคุกัน แบทเทิลบรอว์เลอรส์ นิวเวสโทรเอีย (ช่อง 9) พากย์เสียง จูลี่ เฮย์วาร์ด, มิเลน ฟาโรห์, ลาซลีออน
ร็อคแมนเอ็กเซ่ (ช่อง 9) พากย์เสียง ฮิคาริ เน็ตโตะ
เจ้าหนูนักซิ่งสิงห์ภูเขา (Rose) พากย์เสียง ยามาโตะ โช
เจ้าหนูนักซิ่งสิงห์ภูเขา (ช่อง 9) พากย์เป็น ยูกิ
คิเตเร็จสึ เจ้าหนูนักประดิษฐ์ ( ช่อง31) พากย์เป็น โคโรสึเกะ
ปาร์แมน (ช่อง 9, Rose) รับบทเป็น สึวะ มิตสึโอะ / ปาร์แมน
นักเตะแข้งสายฟ้า (ช่อง 9, Rose) รับบทเป็น เอนโด มาโมรุ
นักเตะแข้งสายฟ้า GO (Rose) รับบทเป็น มัตสึคาเซะ เทนมะ
3 ตาปาฏิหาริย์ (Rose) รับบทเป็น ชาราคุ โฮสึเกะ
แบล็กแจ็ก หมอปีศาจ (Rose) รับบทเป็น ชาราคุ โฮสุเกะ
โซนิค เอ็กซ์ (Rose) รับบทเป็น คริส ธอร์นไดค์
นินจาคาถาโอ้โฮเฮะ (Rose) รับบทเป็น อุซึมากิ นารุโตะ, เทมาริ
ครูพิเศษจอมป่วน รีบอร์น (Rose) รับบทเป็น ซาวาดะ สึนะโยชิ
เคโรโระ ขบวนการอ๊บอ๊บป่วนโลก (Rose) รับบทเป็น ฮินาตะ ฟูยูกิ, ราบี้, ยูเรจัง
เทพมรณะ (Rose) รับบทเป็น อาริซาว่า ทัตสึกิ, ฮานาคาริ จินตะ, คุโรซากิ มาซามิ, ฮิซึกายะ โทชิโร่, มัตสึโมโตะ รันงิคุ, ชิโฮอิน โยรุอิจิ
โซลอีทเตอร์ (Rose) รับบทเป็น แบล็คสตาร์
โปเกมอน (ช่อง 9, Right Beyond) พากย์เสียง ซาโตชิ
คนเก่งทะลุโลก (Right Beyond) พากย์เสียง ยูกิมุระ เคโกะ, โคเอ็นม่า (มัจจุราชน้อย), ปรมาจารย์เก็นไค
รันม่า ½ (Right Beyond) รับบทเป็น รันม่าหญิง, เท็นโด้ นาบิกิ
ไทชิ อภินิหารอักขระพยัคฆ์มังกร (Right Beyond) รับบทเป็น เกอร์บา ไร
ซามูไรดีปเปอร์ เคียว (DEX) รับบทเป็น อิสึโมะ โนะ โอคุนิ, ซารุโทบิ ซาสึเกะ
เทวดาป่วนสวรรค์แตก (โรส) รับบทเป็น โคเทนโคะ, มาเทนโคะ
หุ่นจิ๋วประจัญบาณ (โรส) รับบทเป็น ยามาโนะ บัน
หุ่นจิ๋วประจัญบาณ W (Double) (Rose) พากย์เสียง ยามาโนะ บัน
แอกเซลเวิลด์ (Rose) พากย์เสียง อาริตะ ฮารุยูกิ / ซิลเวอร์โครว์
การ์ดไฟท์ แวนการ์ด (ช่อง 9) พากย์เสียง โควริน, เซ็นโด เอมิ
เซเลอร์มูน คริสตัล พากย์เสียง คิโนะ มาโกโตะ (เซเลอร์จูปิเตอร์)
เกมล่าแม่มดทมิฬ (Rose) รับบทเป็น คาสึมิ เชียร์เลนเซอร์
นินจาฮัตโตริ (Rose) รับบทเป็น มิตซึเบะ เคนอิจิ
โดราเอมอน ตอน สงครามอวกาศจิ๋วของโนบิตะ 2021 รับบทเป็น โดราเอมอน
มายลิตเติ้ลโพนี่ มิตรภาพอันแสนวิเศษ (เอ็มคอตแฟมิลี) รับบทเป็น แอปเปิ้ลแจ็ค
สมเด็จพระนครินทราชาธิราช
Tenualosa toli
ศรีอาภา เรือนนาค (สกุลเดิม: บางนารถ) หรือ เป็นอดีตนักแสดงและนักพากย์ชาวไทย อดีตผู้ประกาศข่าวไทยทีวีสีช่อง 9 อ.ส.ม.ท โมเดิร์นไนน์ทีวี ในปัจจุบัน ปัจจุบันพากย์เสียงให้กับ โมเดิร์นไนน์ทีวี โรส มีเดีย ที่ผ่านมาเคยพากย์ให้กับ ทีไอจีเอ ผลงานที่มีชื่อเสียงคือพากย์เป็นชิซูกะ ในโดราเอม่อน และผลงานการพากย์เรื่องแรกคือเรื่องครีมมี่มามี่ โดยรับบทเป็นแมวตัวเล็กๆ หนึ่งใน 2 คู่หูของนางเอก
นอกจากงานพากย์การ์ตูนแล้ว เธอเป็นผู้พากย์เสียงสติกเกอร์ของ ปตท. ชุดก๊อตจิ สำหรับโปรแกรมส่งข้อความไลน์
ศรีอาภา เกิดวันที่ 14 ธันวาคม พ.ศ. 2499 ที่อำเภอบางกรวย จังหวัดนนทบุรี จบการศึกษาจากวิทยาลัยครูสวนดุสิต ในปี พ.ศ. 2520 ช่วงที่เป็นนักศึกษาปีสุดท้าย ได้มาฝึกงานอยู่ที่ช่อง 9 บางขุนพรหม เมื่อเรียนจบก็สมัครเข้าทำงานที่ช่อง 9 เลย ในระหว่างที่รอประกาศผลรับสมัคร ได้รับจ้างเป็นครูสอนพิเศษตามบ้าน แต่ไม่นานก็ได้เข้าทำงานพิเศษที่ราชกรีฑาสโมสร จากนั้นประมาณ 5-6 เดือน ทางช่อง 9 ก็เรียกตัวให้เข้าทำงานในตำแหน่งพนักงานฝ่ายผลิตรายการ ต่อมาได้ถูกทาบทามให้แสดงละครของทางสถานีหลายเรื่อง เช่น ชื่นจิตพเนจร, เงาะป่า, นางสาวทองสร้อย, วิมานไฟ และภูตพิศวาส โดยได้รับบทเป็นนางเอก ซึ่งเรื่องภูตพิศวาสนี้ ได้สร้างชื่อเสียงให้แก่ศรีอาภาเป็นอย่างมาก หลังจากที่เลิกแสดงละคร ก็หันไปเป็นผู้ประกาศข่าว จากนั้นจึงได้มาเริ่มทำงานด้านการพากย์การ์ตูน ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2529 เป็นต้นมา
เคยได้รับรางวัลนักพากย์จาก สยช. สำนักนายกรัฐมนตรีฯ ในปี พ.ศ. 2529 และ 2530 นอกจากนี้ยังได้รับรางวัลนักพากย์หญิงดีเด่นประจำปี พ.ศ. 2537 จากการพากย์หนังเรื่อง เชลยกรรม และการ์ตูนญี่ปุ่นเรื่อง ปริศนาปลาทอง
พระไชยเชษฐา
แดนซ์แดนซ์เรโวลูชัน เธิร์ดมิกซ์