pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
ชาวอาร์มีเนีย  เป็นกลุ่มชาติพันธุ์ที่เป็นประชากรหลักในประเทศอาร์มีเนีย และยังมีชุมชนชาวอาร์มีเนียในประเทศเพื่อนบ้าน เช่น ประเทศจอร์เจีย ประเทศอิหร่าน ประเทศรัสเซีย ประเทศยูเครน ฯลฯ เหตุการณ์การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวอาร์มีเนียทำให้ชาวอาร์มีเนียอพยพไปยังหลายประเทศทั่วโลก เช่น ประเทศฝรั่งเศส สหรัฐ ประเทศอาร์เจนตินา ฯลฯ
ชาวอาร์มีเนียเป็นชนชาติแรก ๆ ในโลกที่นับถือศาสนาคริสต์ และเป็นประเทศแรกในโลกที่นับถือศาสนาคริสต์เป็นศาสนาประจำชาติ โดยที่ศาสนจักรของอาร์มีเนียไม่ได้ขึ้นตรงหรือมีความเกี่ยวข้องกับคริสตจักรโรมันคาทอลิกแต่อย่างใด
สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตอาร์มีเนีย
สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตอาร์มีเนีย  เป็นหนึ่งใน 15 สาธารณรัฐองค์ประกอบ (constituent republic) ของสหภาพโซเวียต ตั้งอยู่ในภูมิภาคคอเคซัสใต้ของทวีปยูเรเซีย สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตอาร์มีเนียก่อตั้งขึ้นในเดือนพฤศจิกายน 1920 หลังจากที่สหภาพโซเวียตเข้ายึดครองสาธารณรัฐอาร์มีเนียที่ 1 ได้ และได้รับเอกราชอีกครั้งในปี 1991 เมื่อสหภาพโซเวียตล่มสลาย บางครั้งเรียกว่าสาธารณรัฐอาร์มีเนียที่ 2 หลังจากสาธารณรัฐอาร์มีเนียที่ 1 ถูกยึดครอง
ในฐานะที่เป็นส่วนหนึ่งของสหภาพโซเวียต สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตอาร์มีเนียเปลี่ยนจากเขตอุตสาหกรรมเกษตรกรรมที่สำคัญเป็นศูนย์กลางการผลิตที่สำคัญในขณะที่ประชากรเกือบสี่เท่าจาก 880,000 คนในปี 1926 เพื่มขึ่นเป็น 3.3 ล้านคนในปี 1989 เนื่องจากการเติบโตตามธรรมชาติและการหลั่งไหลของผู้รอดชีวิตจากการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวอาร์เมเนียจำนวนมากและลูกหลานของพวกเขา ในวันที่ 23 สิงหาคม 1990 สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตอาร์มีเนียถูกเปลี่ยนชื่อสาธารณรัฐอาร์เมเนียหลังจากประกาศอธิปไตยเหนือกฎหมายของสหภาพโซเวียต แต่ยังคงอยู่ในสหภาพโซเวียตจนกระทั่งประกาศอิสรภาพอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 21 กันยายน 1991 การประกาศเอกราชจากสหภาพโซเวียตได้รับการยอมรับเมื่อวันที่ 26 ธันวาคม 1991 เมื่อสหภาพโซเวียตล่มสลาย หลังจากการล่มสลายของสหภาพโซเวียตรัฐยุคหลังโซเวียตของอาร์มีเนียยังคงมีอยู่จนกระทั่งมีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ของอาร์มีเนียในปี 1995
การรักษาประทัง
ดับเบิ้ลดับเบิ้ลยูอี แชมเปิ้ยนชิพ
ดิอันเดอร์เทคเกอร์
อนุสาวรีย์หลวงเสนาณรงค์
คริสตี้ กิ๊บสัน  เป็นนักร้องเพลงลูกทุ่ง-หมอลำชาวดัตช์ ในประเทศไทย โดยมีชื่อเสียงจากการขับร้องเพลงลูกทุ่งและหมอลำและโดดเด่น ในฐานะชาวต่างชาติ (ฝรั่ง) ที่ขับร้องเพลงไทย เพราะย้ายมาอยู่ในประเทศไทยและหัดร้องเพลงลูกทุ่งตั้งแต่เล็ก โดยแจ้งเกิดและมักร่วมงานดนตรีกับคณะนักแสดงและวงดนตรีของ โจนัส แอนเดอร์สัน
คริสตี้ กิ๊บสัน เกิดเมื่อวันเสาร์ 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2521 (ค.ศ. 1978) ที่เนเธอร์แลนด์ มีเชื้อสายอังกฤษ-ดัตช์
ครอบครัวได้ย้ายมาพำนักที่จังหวัดนครราชสีมา ประเทศไทย เมื่ออายุเพียง 6 ปี และมีโอกาสเรียนรู้วัฒนธรรมดนตรีลูกทุ่งและหมอลำของไทย
ก่อนจะย้ายมากรุงเทพฯ เช่าบ้านอยู่แถวสุขุมวิท โดยครอบครัวแต่เดิมนั้นทำธุรกิจเกี่ยวกับโรงเรียนอนุบาลนานาชาติ
ช่วงนั้นบิดามารดามีแผนที่จะเปิดโรงเรียนอนุบาลนานาชาติแถบเอเชีย โดยศึกษาศึกษาข้อมูลในหลายประเทศด้วยกัน เช่น อินโดนีเซีย และมาตกลงใจที่ประเทศไทย เพราะชื่นชอบกับบ้านเมืองและวัฒนธรรมของไทยเป็นอย่างมาก
ทำให้คริสตี้ต้องมาเรียนหนังสือที่ประเทศไทย โดยมีคุณครูมาสอนที่บ้าน เป็นหลักสูตรจากสหรัฐอเมริกา
ช่วงอายุ 14-15 ปี เพราะชอบร้องเพลงมาตลอด บิดามารดาจึงส่งเสริมให้ไปเรียนการแสดง การเต้น และการร้องเพลง โดยได้รับฝึกจาก ไมเคิล เครสเวล นักดนตรีอาชีพชาวออสเตรเลีย
ซึ่งมี โจนัส แอนเดอร์สัน ในชั้นเรียนอยู่ด้วย
ต่อมา ได้มาเรียนการแสดงกับ ภัทราวดี มีชูธน เพื่อเพิ่มศักยภาพให้กับตนเอง
คริสตี้เริ่มแสดงออกด้านดนตรีตั้งแต่ย่างเข้าวัยรุ่น เดิมทีเริ่มร้องเพลงลูกทุ่งเพื่อช่วยเหลือการกุศลต่างๆ (ซึ่งยังทำต่อเนื่องเรื่อยมา) แต่กลับเป็นที่มาให้เข้าสู่วงการบันเทิงเต็มตัวภายหลัง
เมื่อผ่านประสบการณ์ครั้งแรกในงานด้านการบันทึกเสียง ร่วมกับ คณะนักแสดงของโจนัสและเพื่อน
ในที่สุดเธอร่วมกลุ่มกับคณะนักแสดงเล็กๆ ซึ่งเธอกับเพื่อน ตั้งขึ้น โดยมีส่วนร่วมแสดงในงานที่กรุงเทพฯ และต่างจังหวัด เป็นครั้งคราว
ต่อมา เพื่อนคนหนึ่งของโจนัสและคริสตี้ ขอให้ทั้งคู่ขับร้องเพลงลูกทุ่งเพื่อการแสดงชุมชน ซึ่งทั้งคู่ไม่เคยร้องมาก่อน เนื่องจากการเล่นลูกคอและลูกเอื้อนในเพลงลูกทุ่งนั้นยากมากสำหรับฝรั่งหัดได้
โจนัสจึงซื้ออัลบั้มเพลงประกอบละครเรื่อง "มนต์รักลูกทุ่ง" ที่มีเพลง "สัญญาก่อนลา" และทั้งคู่หัดร้องเพลงนี้ ด้วยการฟังเพลงซ้ำแล้วซ้ำอีก
คริสตี้กล่าวถึงช่วงที่ฝึกร้องว่า "คริสตี้ไม่คิดว่าเราร้องดีเท่าไร อาจจะน่าขันมากกว่า เพราะตอนนั้นเรายังไม่เคยหัดเทคนิคใดๆเกี่ยวกับการร้องเพลงลูกทุ่ง แต่ผู้ชมมีน้ำใจอย่างยิ่ง และต้อนรับเราอย่างอบอุ่น คริสตี้คิดว่าผู้ชมคงซาบซึ้งใจที่ว่าถึงแม้เพลงลูกทุ่งจะร้องยากสำหรับเราที่เป็นฝรั่ง แต่เราก็พยายามสุดความสามารถ"
เสียงและลักษณะการร้องเพลงลูกทุ่งและหมอลำของเธอเป็นที่นิยม มีคนเริ่มขอเพลงลูกทุ่งมากขึ้นเรื่อยๆ ในแต่ละการแสดง คริสตี้จึงหัดร้องเพลงลูกทุ่งต่อไป และตอนนั้นเธอเริ่มหลงใหลและชื่นชอบเพลงลูกทุ่งมากขึ้น โดยได้เข้าฝึกเพิ่มจากครูเพลงไทย เช่น วิไล พนม และ ดอย อินทนนทด์
ไม่เพียงแต่หัดร้องเพลงลูกทุ่งภาคกลาง แต่ยังหัดร้องเพลงหมอลำด้วย ซึ่งมีทั้งภาษาลาว (ภาษาอิสาน) และภาษาเขมร
จนกระทั่ง ผลงานอัลบั้มชุดแรก คริสตี้ เด้อค่ะ... เด้อ ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2544 ซึ่งเป็นเพลงหมอลำล้วน
อัลบั้มต่อมา จำกันบ่ได้ก๋า ซึ่งเป็นเพลงลูกทุ่งภาคกลาง เป็นผลงานสร้างชื่อเสียง ได้รับความนิยมเป็นที่รู้จักมากขึ้น
เธอได้รับเชิญ ให้มีส่วนร่วมในโครงการด้านวัฒนธรรม ฝรั่งรักไทย ใจลูกทุ่ง
ซึ่งเปิดโอกาสให้ได้ปรากฏตัวในรายการทีวียอดนิยม เวทีไท ทำให้เป็นที่รู้จักมีแฟนเพลงทั่วประเทศ ในฐานะ “ฝรั่งที่ร้องหมอลำ”
ความนิยมทำให้ได้รับเชิญไปร่วมรายการทีวีชั้นนำ สัญญามหาชน และอีกหลายรายการ
มีผลงานเพลง รวม 5 อัลบั้ม (รวมถึงอัลบั้มที่ขับร้องร่วมกับโจนัสด้วย) ในสังกัด บมจ.ป่องทรัพย์ ก่อนย้ายมาสังกัด จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ ขณะที่ โจนัส ย้ายไปสังกัด เวคอัพ มิวสิคคอมมูนิตี้
คริสตี้ เป็นหนึ่งในผู้ก่อตั้ง มูลนิธิไอแคร์ประเทศไทย ซึ่งมุ่งให้ความช่วยเหลือแก่ผู้ด้อยโอกาส มอบความหวังและความรักให้แก่ผู้ที่ขัดสน จากทุกภูมิหลัง วัฒนธรรม หรือศาสนา และเป็น ทูตสันถวไมตรีและตัวแทน ไอแคร์ ในกิจกรรมการกุศลต่างๆ
และมักจัดคอนเสิร์ตการกุศลร่วมกับเพื่อนของเธอ เพื่อมอบโอกาสให้ผู้ขาดแคลน และให้แรงจูงใจในกิจกรรมป้องกันและต่อต้านยาเสพติดอีกด้วย
29 กรกฎาคม พ.ศ. 2553 ได้รับ รางวัลผู้ใช้ภาษาไทยดีเด่น เนื่องในวันภาษาไทยแห่งชาติ พุทธศักราช 2553
18 มีนาคม พ.ศ. 2555 ได้รับ รางวัลพิเศษศิลปินส่งเสริมสังคมและวัฒนธรรมดีเด่น จากมหานครอวอร์ดส ครั้งที่ 8 ประจำปี 2554 โดยคลื่น ลูกทุ่งมหานคร FM 95 ร่วมกับ กรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม
20 มิถุนายน พ.ศ. 2555 ได้รับ รางวัลเพลงลูกทุ่งยอดเยี่ยม ในเพลง อย่ายอมแพ้ (ประพันธ์โดย ชลธี ธารทอง) จากสยามดารา สตาร์ส อวอร์ดส์ 2012 โดยได้รับการเสนอชื่อ 2 รางวัล อีกรางวัลคือ นักร้องลูกทุ่งหญิงยอดนิยม
25 กรกฎาคม พ.ศ. 2555 ได้รับ รางวัลระฆังทอง (บุคคลแห่งปี) ประจำปี 2555 สาขาสร้างสรรค์สนับสนุนมวลชนและสังคมดีเด่น ประเภทศิลปิน ดารานักแสดง นักร้อง จากสมัชชานักจัดรายการข่าววิทยุโทรทัศน์และหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย ซึ่งมอบให้แก่ศิลปิน ดารา นักแสดง และผู้มีชื่อเสียงทั่วประเทศ
คริสตี้มีโอกาสขับร้องเพลงถวาย สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ๔ ครั้ง รวมถึงได้เข้าเฝ้าและขับร้องเพลงถวายพระบรมวงศานุวงศ์หลายพระองค์ อาทิ สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี และสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ทั้งยังได้รับเกียรติจากคณะผู้จัดทำอัลบั้ม ร้องบรรเลงเพลงของพ่อ HM Blues ให้ขับร้องเพลงพระราชนิพนธ์ ใกล้รุ่ง ร่วมกับศิลปินมีชื่อเสียงมากมาย
หมายเหตุ: เครื่องหมาย * คือ เพลงที่โปรโมท และ/หรือ ที่ได้รับความนิยม และ/หรือ ที่ได้รางวัล
วางจำหน่าย มกราคม พ.ศ. 2544 (2001)
คู่กับ โจนัส แอนเดอร์สัน บางเพลง
คู่กับ โจนัส แอนเดอร์สัน, วางจำหน่าย พ.ศ. 2548 (2005)
คู่กับ โจนัส แอนเดอร์สัน, วางจำหน่าย 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2549 (2006)
ร่วมกับ โจนัส แอนเดอร์สัน, ย้ายค่าย GMM Grammy, วางจำหน่าย พ.ศ. 2552 (2009)
วางจำหน่าย พ.ศ. 2554 (2011)
เผยแพร่ พ.ศ. 2558 (2015)
เผยแพร่ พ.ศ. 2559 (2016)
เทศบาลนครสมุทรปราการ เป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นประเภทเทศบาลนคร ตั้งอยู่ในเขตอำเภอเมืองสมุทรปราการ จังหวัดสมุทรปราการ จัดตั้งเป็นเทศบาลนครเมื่อปี พ.ศ. 2542
ตราเครื่องหมายประจำเทศบาลนครสมุทรปราการคือ องค์พระสมุทรเจดีย์กลางน้ำ ซึ่งเป็นปูชนียสถานในวัดพระสมุทรเจดีย์
เทศบาลนครสมุทรปราการจัดตั้งขึ้นเป็น สุขาภิบาลเมืองสมุทรปราการ ในปี พ.ศ. 2460 ต่อมาได้รับการยกฐานะเป็น เทศบาลเมืองสมุทรปราการ ในปี พ.ศ. 2478 โดยมีพื้นที่ 1.48 ตารางกิโลเมตร ในปี พ.ศ. 2505 ได้มีการขยายเขตเทศบาลออกไปยังตำบลปากน้ำ รวมพื้นที่ทั้งหมด 7.33 ตารางกิโลเมตร
ในปี พ.ศ. 2542 ได้ยกฐานะเป็นเทศบาลนครสมุทรปราการตามประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 166 ตอนที่ 19 ก ลงวันที่ 23 มีนาคม พ.ศ. 2542
เขตเทศบาลนครสมุทรปราการตั้งอยู่ในอำเภอเมืองสมุทรปราการ จังหวัดสมุทรปราการ มีพื้นที่ 7.332 ตารางกิโลเมตร มีระยะทางห่างจากกรุงเทพมหานครประมาณ 29 กิโลเมตร มีอาณาเขตติดต่อดังนี้
วงศ์ม้า
วงศ์ม้า เป็นวงศ์ของม้าและสัตว์ที่เกี่ยวข้องในระบบอนุกรมวิธาน ใช้ชื่อวงศ์ว่า Equidae
ในวงศ์นี้ประกอบไปด้วยม้า, ลา และม้าลาย ส่วนสปีชีส์ที่เหลือเป็นซากดึกดำบรรพ์ สปีชีส์ที่ยังมีอยู่ในปัจจุบันล้วนอยู่ในสกุล "Equus" วงศ์ม้าจัดอยู่ในอันดับ Perissodactyla ร่วมกับสมเสร็จและแรด
เทศบาลนครนครปฐม เป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นประเภทเทศบาลนคร ตั้งอยู่ในเขตอำเภอเมืองนครปฐม จังหวัดนครปฐม มีประชากร 7,2753 คน ในปี พ.ศ. 2563
เทศบาลนครนครปฐมเดิมมีฐานะเป็นสุขาภิบาลนครปฐม จัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติจัดการสุขาภิบาลตามหัวเมือง ร.ศ. 127 เมื่อปี พ.ศ. 2453 ต่อมาเมื่อมีการตราพระราชบัญญัติจัดระเบียบเทศบาล พ.ศ. 2476 จึงมีพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลเมืองนครปฐม พ.ศ. 2478 ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 52 หน้า 1666 ลงวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2478 มีพื้นที่ในความรับผิดชอบ 5.28 ตารางกิโลเมตร ครอบคลุมพื้นที่ในตำบลพระปฐมเจดีย์ทั้งตำบล
ในปี พ.ศ. 2542 ได้รับการยกฐานะเป็นเทศบาลนครนครปฐมเมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2542 ปัจจุบันมีพื้นที่ 19.85 ตารางกิโลเมตร มีพื้นที่ครอบคลุมตำบลพระปฐมเจดีย์ทั้งตำบล และบางส่วนของตำบลนครปฐม ตำบลบ่อพลับ ตำบลพระประโทน ตำบลห้วยจรเข้ ตำบลสนามจันทร์ ตำบลบางแขม ตำบลลำพยา และตำบลหนองปากโลง
สมเสร็จอเมริกากลาง
สมเสร็จอเมริกากลาง  เป็นสมเสร็จที่มีถิ่นกำเนิดในอเมริกากลางและทางตอนเหนือของทวีปอเมริกาใต้ เป็นสมเสร็จหนึ่งในสามชนิดของลาตินอเมริกา
สมเสร็จอเมริกากลางมีรอยแต้มสีครีมเด่นชัดบริเวณใบหน้าและช่วงลำคอ มีจุดสีเข้มที่แก้มแต่ละด้าน หลัง และใต้ตา มีขนสีน้ำตาลเข้มหรือสีน้ำตาลปนเทา มีขนาดใหญ่ที่สุดในสมเสร็จลาตินอเมริกา เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมใหญ่ที่สุดในป่าจากประเทศเม็กซิโกถึงอเมริกาใต้ สมเสร็จอเมริกากลางยาว 2 ม.สูง 1.2 ม.เมื่อโตเต็มที่หนัก 240-400 กก. มีหางอวบหนา งวงคู้งอ ยาว เท้าหน้ามี 4 กีบ เท้าหลังมี 3 กีบ
สมเสร็จอเมริกากลางอาศัยอยู่ในป่าทึบของอเมริกากลาง ตั้งแต่ตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศเม็กซิโก, ประเทศเบลีซ, ประเทศกัวเตมาลา, ประเทศฮอนดูรัส, ประเทศคอสตาริกา, ประเทศนิการากัว, ประเทศปานามา, ประเทศโคลอมเบีย, และ ประเทศเอกวาดอร์ พบที่ระดับความสูง 3350 ม.
สมเสร็จอเมริกาใต้
สมเสร็จอเมริกาใต้ หรือ สมเสร็จบราซิลเลียน หรือ สมเสร็จป่าต่ำ (; โปรตุเกส: Anta) เป็นสมเสร็จชนิดหนึ่ง เป็นสัตว์ป่าที่ใหญ่ที่สุดในทวีปอเมริกาใต้
มันมีสีน้ำตาลเข้มและมีแพงคอตั้งตรงสั้นๆจากกระหม่อมไปจรดด้านหลังคอ สมเสร็จอเมริกาใต้ยาว 1.8-2.5 ม. หางอวบสั้นยาว 5-10 ซม. หนัก 270 กก. เมื่อยืนสูง 77-108 ซม.จรดหัวไหล่
สมเสร็จอเมริกาใต้สามารถพบได้ใกล้กับแหล่งน้ำในป่าดิบชื้นแอมะซอนและแม่น้าและบริเวณลุ่มน้ำในอเมริกาใต้, ทางตะวันออกของเทือกเขาแอนดีส กระจายพันธุ์จากประเทศเวเนซุเอลา, ประเทศโคลอมเบีย, และประเทศกายอานาในตอนเหนือถึงประเทศบราซิล, ประเทศอาร์เจนตินา, และประเทศปารากวัย, ในตอนใต้ถึงประเทศโบลิเวีย, ประเทศเปรู, และประเทศเอกวาดอร์ในทางตะวันตก
สมเสร็จภูเขา
สมเสร็จภูเขา  เป็นสมเสร็จที่มีขนาดเล็กที่สุด เป็นเป็นเพียงชนิดเดียวที่ไม่ได้อาศัยอยู่ในป่าดิบชื้น
ชื่อวิทยาศาสตร์มาจากคำว่า "La Pinchaque" ซึ่งเป็นสัตว์ร้ายในจินตนาการที่มีถิ่นอาศัยบริเวณเดียวกันกับสมเสร็จภูเขา
สมเสร็จภูเขาสามารถจดจำได้ง่ายจากขนยาวที่ปกคลุมตัว (บางครั้งจึงเรียกว่า "wooly tapir") และริมฝีปากล่างสีขาว สมเสร็จภูเขามีขนสีน้ำตาลปนเทาหรือสีน้ำตาล ขึ้นกับถิ่นอาศัย ปกติขนบริเวณแก้มมีสีอ่อนกว่าส่วนอื่น
เมื่อโตเต็มที่ยาว 1.8 ม.สูง 0.75-1 ม. หนัก 150-225 กก. เพศเมียมักใหญ่กว่าเพศผู้แต่สังเกตเห็นได้ยาก มีหางอวบสั้น งวงงุ้ม ยาว ขาหน้ามี 4 กีบ ขาหลังมี 3 กีบในแต่ละข้าง
สมเสร็จภูเขาพบได้ในป่าเมฆและระบบนิเวศแบบนีโอทรอปิคของเทือกเขาแอนดีสในโคลอมเบีย เอกวาดอร์ และทางเหนือของเปรู อาศัยอยู่ที่ความสูง 1950-4400 ม.
ในฤดูฝนสมเสร็จภูเขาจะอาศัยอยู่ในป่าในเทือกเขาแอนดีส ในฤดูแห้งมันจะย้ายถิ่นไปอยู่ในระบบนิเวศแบบนีโอทรอปิคแทน
แม่คุณ...ทูนหัว
แม่คุณ...ทูนหัว เป็นละครโทรทัศน์ไทยแนวโรแมนติก-ดราม่า-คอมเมดี้ ที่ออกอากาศทาง สถานีโทรทัศน์สีกองทัพบกช่อง 7 ทุกวันศุกร์ เสาร์ อาทิตย์ เวลา 20.30 น. บทประพันธ์โดย สฤณี อาชวานันทกุล
บทโทรทัศน์โดย คนหลังม่าน กำกับโดย เอกภพ ตันหยงมาศกุล ออกอากาศครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ. 2548
พระบาทสมเด็จพระบรมนาถ นโรดม สีหนุ
พันธ์ศักดิ์ ศิริรัชตพงษ์
พันธ์ศักดิ์ ศิริรัชตพงษ์ กรรมการผู้ช่วยรัฐมนตรี ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม อดีตกรรมการผู้ช่วยรัฐมนตรี ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร อดีตผู้อำนวยการศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ อดีตอาจารย์ประจำคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
พันธ์ศักดิ์ ศิริรัชตพงษ์ หรือ ดร.พันธ์ศักดิ์ ศิริรัชตพงษ์ สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีสาขาวิศวกรรมไฟฟ้า (เกียรตินิยมอันดับสอง) และปริญญาโท สาขาวิศวกรรมอิเล็กทรอนิกส์ จากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ,สำเร็จการศึกษา DEA. (Electronics) และ D. Ing จาก Institut National Polytechniquede Grenoble (INPG) ประเทศฝรั่งเศส
ดร.พันธ์ศักดิ์ ศิริรัชตพงษ์ เริ่มต้นการทำงานเป็นอาจารย์ประจำภาควิชาวิศวกรรมไฟฟ้า คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ (พ.ศ. 2540-พ.ศ. 2535) รับตำแหน่งรองผู้อำนวยการศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และ คอมพิวเตอร์แห่งชาติ ปี พ.ศ. 2536 และปี พ.ศ. 2545 มีตำแหน่งเป็นผู้อำนวยการสำนักบริการเทคโนโลยีสารสนเทศภาครัฐ (สบทร.) รักษาการผู้อำนวยการศูนย์เทคโนโลยีไมโครอิเล็กทรอนิกส์ (TMEC) และ นายกสมาคมคนแรกของสมาคมสมองกลฝังตัวไทย (TESA)
ปัจจุบัน ดร.พันธ์ศักดิ์ ศิริรัชตพงษ์ ดำรงตำแหน่งผู้ช่วยรัฐมนตรี ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร หลังจากดำรงตำแหน่งเป็นผู้อำนวยการศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (นับแต่ปี พ.ศ. 2549-2557) ต่อจาก ศาสตราจารย์ ดร.ไพรัช ธัชยพงษ์ (ก่อตั้ง-พ.ศ. 2541) และ ดร.ทวีศักดิ์ กออนันตกูล (พ.ศ. 2541-พ.ศ. 2549)
ดร.พันธ์ศักดิ์ ศิริรัชตพงษ์ เป็นผู้มีส่วนสำคัญในการร่วมวางนโยบายและ แผนการจัดตั้งและการพัฒนาเกี่ยวกับเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารจากการเป็นกรรมการ คณะทำงาน และที่ปรึกษาในหลายโครงการ อาทิเช่น แผนแม่บทเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ฉบับที่ 2) ของประเทศไทย พ.ศ. 2552-2556, โครงการพัฒนากำลังคน ด้านไฟฟ้าอิเล็กทรอนิกส์ คอมพิวเตอร์และซอฟต์แวร์ ในมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลและสถาบันเทคโนโลยีปทุมวัน, โครงการจัดทำกรอบนโยบายเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารของประเทศไทย ระยะ พ.ศ. 2554-2563 (National ICT Policy Framework 2011-2020: ICT 2020), โครงการแม่ฮ่องสอนไอทีวัลเล่ย์ เป็นต้น
ในปี 2553 ดร.พันธ์ศักดิ์ ศิริรัชตพงษ์ ทำหน้าที่เป็นคณะกรรมการกลางในการทดสอบประสิทธิภาพเครื่องตรวจหาวัตถุระเบิด GT200 เพื่อดำเนินการทดสอบประสิทธิภาพเครื่องตรวจหาวัตถุระเบิด GT200 ตามการมอบหมายของนายกรัฐมนตรี และคณะรัฐมนตรี เพื่อดำเนินการจัดการทดสอบประสิทธิภาพเครื่องตรวจหาวัตถุระเบิดดังกล่าวให้เป็นไปตามหลักสากลที่เป็นที่ยอมรับ
มีความสนใจและเชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์ เทคโนโลยีสารสนเทศ เทคโนโลยียานยนต์และชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ และเทคโนโลยีสมองกลฝังตัว (Embedded technology)
พ.ศ. 2533 ได้รับรางวัลที่ 2 จากการประกวดสิ่งประดิษฐ์ บริษัท โตชิบา ประเทศไทยจำกัด จากผลงาน "เครื่องตัดโลหะด้วยเส้นลวด" และ รางวัลชมเชย การประกวดสิ่งประดิษฐ์ สภาวิจัยแห่งชาติ จากผลงาน "เครื่องไมโครคอมพิวเตอร์ 32 บิท" รวมถึงรางวัลนักวิจัยดีเด่น ศูนย์เทคโนโลยี อิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ เมื่อปีพ.ศ. 2535
ศักดิ์ เสนาณรงค์
สมัยอุดง
อาณาจักรเขมรอุดง มีศูนย์กลางอยู่ที่เมืองอุดงมีชัย หรือ อุดงฦาไชย ตั้งแต่ พ.ศ. 2161 ในสมัยนี้เรียกอีกอย่างหนึ่งว่าเป็น "ยุคมืดของเขมร" เพราะเป็นสมัยที่อาณาจักรเขมรเสื่อมอำนาจมีการแย่งชิงราชสมบัติกันตลอดเวลาแทบทุกรัชกาล เรียกได้ว่ามีกษัตริย์เขมรน้อยพระองค์นักในสมัยนี้ที่จะสวรรคตอย่างสมพระเกียรติ และยังมีการดึงญวนและกรุงศรีอยุธยา (ในเวลาต่อมาธนบุรีและรัตนโกสินทร์) เข้ามาร่วมในศึกแย่งราชสมบัติด้วยทำให้อาณาจักรเขมรต้องตกเป็นประเทศราชของทั้งสองประเทศ
ความรุ่งเรืองในระยะแรก.
สมเด็จพระบรมราชาฯ พระศรีสุริโยพรรณ ทรงสละราชสมบัติคืนแก่พระโอรสทั้งสองพระองค์ใน พ.ศ. 2161 พระไชยเชษฐามหาอุปราชขึ้นครองราชสมบัติเป็น สมเด็จพระไชยเชษฐาธิราชฯ และพระอุไทยมหาอุปราชอีกองค์เป็น สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 9 ใน พ.ศ. 2164 สมเด็จพระเจ้าทรงธรรมแห่งกรุงศรีอยุธยาทรงกรีฑาทัพสยามบุกเข้ามาในเมืองกัมพูชา ด้วยเหตุที่ทางฝ่ายสยามเห็นว่าเมืองกัมพูชากระด้างกระเดื่องไม่ยอมอ่อนน้อมเหมือนในรัชสมัยสมเด็จพระนเรศวรมหาราช แต่กระนั้นสมเด็จพระไชยเชษฐาฯก็ทรงเอาชนะสยามได้ที่พนมจังกาง ใน พ.ศ. 2165 ทัพสยามก็บุกเข้ามาอีกครั้งนำโดยพระศรีศิลป์มหาอุปราช ก็ยกมาอีกแล้วฝ่ายสยามก็ต้องถอยกลับอีก สมเด็จพระไชยเชษฐาธิราชฯ ทรงมีอัครมเหสีเป็นคนญวน คือ สมเด็จพระภัควดีพระบวรกษัตรี เป็นธิดาของเจ้าญวนใต้ (ขณะนั้นญวนแบ่งเป็นฝ่ายเหนือและฝ่ายใต้ ฝ่ายใต้ปกครองโดยขุนนางตระกูลเหงียน) เหงียนฟุกเหงียน (Nguyễn Phúc Nguyên) จึงพระราชทานเมืองไซ่ง่อนให้พวกญวน (เวียดนาม) อพยพเข้ามาอยู่อาศัย เพื่อเป็นการผูกสัมพันธไมตรี
ความขัดแย้งระหว่างพระราชวงศ์สองสาย.
สมเด็จพระไชยเชษฐาธิราชฯแห่งนครกัมพูชาสวรรคตใน พ.ศ. 2170 สมเด็จพระศรีธรรมราชาพระโอรสซึ่งผนวชอยู่นั้นได้ราชสมบัติไป แต่พระศรีธรรมราชาประสงค์จะอยู่ในสมณเพศต่อไป จึงให้พระมาตุลาคือ สมเด็จพระบรมราชาฯที่ 9 ดำรงพระยศเป็นพระมหาอุปยุวราชสำเร็จราชการแทนพระศรีธรรมราชา ใน พ.ศ. 2173 (จังหวะที่กรุงสยามกำลังเกิดเหตุจลาจลคราวออกญากลาโหมช่วงชิงราชสมบัติจากสมเด็จพระไชยเชษฐาธิราชและสมเด็จพระอาทิตยวงศ์) พระมหาอุปยุวราชทรงบัญชาการทัพเขมรในการบุกตีเมืองนครราชสีมากวาดต้อนผู้คนมาบ้าง ใน พ.ศ. 2175 พระศรีธรรมราชาทรงลาสิกขาบทกลับสู่ราชสมบัติ ปรากฏว่าเกิดทรงวิวาทกับพระมหาอุปราชจนนำทัพเข้าห้ำหั่นกัน จนพระศรีธรรมราชาสวรรคตในสงคราม พ.ศ. 2177
เมื่อเป็นดั่งนี้แล้ว พระมหาอุปยุวราชจึงทรงยกเอาเจ้าพระยาหนู พระอนุชาต่างพระราชมารดากับพระศรีธรรมราชา (พระโอรสในสมเด็จพระไชยเชษฐาฯกับพระสนม) ขึ้นเป็น สมเด็จพระองค์ทองฯ ในรัชกาลนี้ พ.ศ. 2180 เมืองฮอลันดาส่งราชทูตมาเข้าเฝ้า ทำให้อาณาจักรเขมรได้ติดต่อค้าขายกับฮอลันดา สมเด็จพระองค์ทองฯอยู่ในราชสมบัติถึง พ.ศ. 2182 ก็สวรรคต คราวนี้พระมหาอุปยุวราชโปรดฯให้พระโอรสของพระองค์เองคือ นักนอน ได้ขึ้นครองราชสมบัติเป็นสมเด็จพระปทุมราชาธิราชที่ 1 แต่อยู่ในราชสมบัติได้เพียง 3 ปี เจ้าพระยาจันทร์ พระโอรสในสมเด็จพระไชยเชษฐาฯกับพระสนมอีกนาง ได้จ้างวารมือสังหารมาลอบปลงพระชนม์สมเด็จพระปทุมราชาฯและพระมหาอุปยุวราชสวรรคตทั้งสองพระองค์ใน พ.ศ. 2184
เจ้าพระยาจันทร์ ขึ้นครองราชสมเด็จเป็นสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1 สมเด็จพระรามาธิบดีฯ ทรงรักใคร่ชอบพอกับนางแขกมลายูนางหนึ่งเป็นอย่างมาก และประสงค์จะให้เป็นชายา จึงทรงเข้ารีตศาสนาพระมหะหมัด (ศาสนาอิสลาม) และได้รับพระนามใหม่คือ มูหะหมัด อิบราฮิม (Muhammad Ibrahim) เป็นที่สะทกสะท้านต่อทั้งพระราชวงศ์ พระวงศานุวงศ์ทั้งหลายจึงคิดอ่านหาทางโค่นสมเด็จพระรามาธิบดีฯกษัตริย์นอกพระศาสนานี้ให้จงได้ ใน พ.ศ. 2202 ปรากฏว่าสมเด็จพระบวรรกษัตรีย์ พระพันปีหลวง มเหสีของสมเด็จพระไชยเชษฐาธิราชฯ ที่เป็นคนญวนนั้น ได้ขอให้เจ้าเหงียนฟุกต่าน (Nguyễn Phúc Tần) แห่งญวนใต้ส่งทัพเข้ามาบุกกัมพูชา จับองค์สมเด็จพระรามาธิบดีใส่กรงทองกลับเมืองญวน สวรรคตที่เมืองญวน
แต่ปรากฏว่า นักโส พระโอรสในสมเด็จพระบรมราชาธิราชมหาอุปยุวราชที่ถูกปลงพระชนม์ไปนั้น ได้ถือโอกาสเข้ายึดอำนาจในสถานการณ์บ้านเมืองที่สับสน และขับทัพญวนกลับออกไปได้ในพ.ศ. 2203 ขึ้นครองราชสมบัติเป็นสมเด็จพระบรมราชาฯที่ 10 แต่ก็ทรงถูกสมเด็จพระศรีไชยเชษฐ พระนัดดาและพระราชบุตรเขย (พระโอรสในสมเด็จพระปทุมราชาที่ 1 นักนอน อภิเษกกับพระธิดาในนักโส) ลอบปลงพระชนม์ใน พ.ศ. 2215 สมเด็จพระศรีไชยเชษฐขึ้นครองราชสมบัติเป็น สมเด็จพระไชยเชษฐาธิราชที่ 3
การแทรกแทรงจากญวนฝ่ายใต้และสยาม.
สมเด็จพระไชยเชษฐาฯ ทรงตั้งพระรามาธิบดีพระอนุชาเป็นพระมหาอุปราช แต่ในปีเดียวกันนั้นพระรามาธิบดีกลับเสด็จไปเมืองญวน เพื่อขอให้เหงียนฟุกต่านเจ้าญวนใต้ส่งทัพมาบุกกัมพูชาอีกครั้งเพื่อยึดราชบัลลังก์ให้องค์พระรามาธิบดีเอง สมเด็จพระไชยเชษฐาฯจึงทรงแก้เผ็ดโดยการนำพระท้าวกษัตรีชายาของพระรามาธิบดีมาเป็นชายาของพระองค์เอง พระท้าวกษัตรีพิโรธโกรธแค้นจึงให้ทหารแขกจามและมลายูมาลอบปลงพระชนม์สมเด็จพระไชยเชษฐาฯในพ.ศ. 2216 นักชี พระโอรสในสมเด็จพระบรมราชาฯนักโส จึงเข้าปกครองเขมรเป็นสมเด็จพระแก้วฟ้าฯ แต่ยังไม่ทันจะผ่านพิธีบรมราชาภิเษก พระรามาธิบดีก็ทรงยกทัพญวนเข้ามารบพระแก้วฟ้าฯ พระแก้วฟ้าทรงถอยไปทางตะวันตก ขณะที่พระรามาธิบดียึดได้เขมรฝากตะวันออกใน พ.ศ. 2217 สมเด็จพระรามาธิบดีสวรรคต นักโนน พระโอรสขึ้นมาเป็นผู้นำฝ่ายญวนแทน
ในพ.ศ. 2219 สมเด็จพระแก้วฟ้าสิ้นพระชนม์ พระอนุชาสมเด็จพระศรีไชยเชษฐาฯขึ้นครองราชสมบัติต่อ สมเด็จพระศรีไชยเชษฐาฯได้ขอความช่วยเหลือจากกรุงศรีอยุธยา สมเด็จพระนารายณ์มหาราชจึงทรงส่งทัพมาช่วยนำโดยคอนสแตนติน ฟอลคอน (Constantine Phaulkon) จึงสามารถขับไล่ทัพญวนของนักโนนกลับไปเมืองญวนได้สำเร็จในพ.ศ. 2222 นักโนน มีพระชายาเป็นคนจีน จึงได้ปลุกระดมเอาคนจีนในเมืองญวนนั้นมาเข้าพวกพระองค์แล้วยกมาบุกเมืองกัมพูชาอีกในพ.ศ. 2225 บุกมาถึงเมืองอุดง สมเด็จพระศรีไชยเชษฐาฯเสด็จหนีออกนอกเมืองแลเวเกณฑ์ทัพกลับมาขับไล่นักโนนออกไปได้ในพ.ศ. 2226 เมื่อพ.ศ. 2227 นักโนนยกทัพมาอีกคราวนี้ตั้งอยู่ที่เมืองศรีสุนทร ทั้งสองฝ่ายต่างคุมเชิงกันจนกระทั่งทัพจีนจากศรีสุนทรก็ยกเข้ามาในพ.ศ. 2231 แต่ถูกสมเด็จพระศรีไชยเชษฐาฯตีแตกไป
เมื่อพ.ศ. 2232 เมื่อพ่ายแพ้แล้วนักโนนจึงไปขอเจ้าญวนใต้ให้ส่งทัพมาช่วยอีก ปรากฏว่าก็พ่ายแพ้อีกและต้องเสด็จหนีไปอยู่เวียดนามเป็นการถาวร สมเด็จพระศรีไชยเชษฐาฯประกอบพิธีบรมราชาภิเษกเมื่อพ.ศ. 2233 เมื่อพ.ศ. 2238 สมเด็จพระศรีไชยเชษฐาฯก็ทรงสละราชสมบัติให้แก่พระอนุชา เป็นสมเด็จพระรามาธิบดีฯที่ 2 ส่วนสมเด็จพระศรีไชยเชษฐาฯก็ทรงออกผนวช สมเด็จพระรามาธิบดีอยู่ในราชสมบัติได้เพียงหนึ่งปีก็สวรรคตในพ.ศ. 2239 สมเด็จพระศรีไชยเชษฐาฯทรงเอาราชสมบัติคืนกลับขึ้นเป็นกษัตริย์เขมร แล้วให้ไปรับตัวนักอิ่ม พระราชบุตรของนักโนนจากเมืองญวนกลับมาตั้งเป็นสมเด็จพระแก้วฟ้า เพื่อขจัดความขัดแย้งในพระราชวงศ์จะได้ไม่ต้องไปพึ่งญวนอีก แล้วให้พระแก้วฟ้าอภิเษกกับพระราชธิดา
ในพ.ศ. 2244 สมเด็จพระศรีไชยเชษฐาฯยกราชสมบัติให้สมเด็จพระแก้วฟ้าแล้วทรงออกผนวช แต่ผ่านไปสามวันสมเด็จพระแก้วฟ้าก็ถวายราชสมบัติคืน คล้ายกับว่าสมเด็จพระศรีไชยเชษฐาฯจะทรงสละราชสมบัติให้ได้ ในพ.ศ. 2245 ก็ทรงสละให้พระศรีธรรมราชาพระราชโอรส ขึ้นเป็นกษัตริย์เขมร แต่พระศรีธรรมราชาครองราชสมบัติอยู๋ได้ 3 ปี ก็ทรงเวนคืนราชสมบัติให้พระบิดาอีกในพ.ศ. 2247 บังเอิญเป็นช่วงเวลาเดียวกับที่อาณาจักรล้านช้างระส่ำระสายแตกเป็นสามอาณาจักร สงครามทำให้ชาวลาวจำนวนมากอพยพลงมาเมืองกัมพูชา พระศรีไชยเชษฐาฯก็โปรดฯให้รับไว้ ในพ.ศ. 2250 ก็มอบราชสมบัติให้พระโอรสอีก พระศรีธณรมราชามีพระราชโองการให้พวกคนลาวอพยพย้ายไปอยู่ที่เกาะราม ปรากฏพวกลาวไม่ยอม ไปเข้าพวกกับพระแก้วฟ้า พระศรีธรรมราชาและพระแก้วฟ้าสองกษัตริย์เขมรจึงทำสงครามกัน ฝ่ายพระแก้วฟ้าขอให้เจ้าญวนใต้ เหงียนฟุกชู (Nguyễn Phúc Chu) รวมทั้งพวกคนป่าชาวเขาทางตะวันออกส่งทัพมาช่วยรบ พระศรีธรรมราชาและนักตน (พระราชนัดดาในสมเด็จพระแก้วฟ้านักชี) สู้ไม่ได้จึงเสด็จหลบหนีไปกรุงศรีอยุธยา ขอพิ่งพระบรมโพธิสมภารสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวท้ายสระ
ในพ.ศ. 2259 นักตนหรือพระองค์ทองฯ กราบทูลลาสมเด็จพระเจ้าท้ายสระนำทัพสยามมาตั้งที่เมืองพระตะบองและโพธิสัตว์หมายจะเอาราชสมบัติคืน แต่ทรงสู้ทัพญวนและพวกคนป่าไม่ได้ต้องเสด็จหนีเข้าป่าไป ในพ.ศ. 2260 สมเด็จพระเจ้าท้ายสระจึงโปรดฯให้เจ้าพระยาจักรีนำทัพบกหมื่นนาย พระยาโกษาและพระยาเดโชนำทัพเรือห้าพันนาย ยกมาตีเมืองอุดงและบันทายมาศตามลำดับ ทัพเรือสยามพ่ายแพ้ทัพเรือญวนที่บันทายมาศ แต่บนบกเจ้าพระยาจักรีจากฝ่ายสยาม และพระศรีธรรมราชาและพระองค์ทองฝ่ายเขมรเดินทัพมาถึงเมืองอุดงในพ.ศ. 2261 ทัพญวนในเมืองออกมาต่อสู้แต่แตกพ่าย สมเด็จพระแก้วฟ้าจึงเสด็จออกมาเจรจากับฝายสยาม ขอยอมอ่อนน้อมและจะแต่งต้นไม้เงินต้นไม้ทองเป็นบรรณาการไปให้ นับแต่นั้นมาอาณาจักรเขมรก็ต้องส่งบรรณาการให้กับสยาม และเจ้าพระยาจักรก็นำเจ้าเขมรทั้งสองกลับไปกรุงศรีฯ ให้พระแก้วฟ้าครองราชสมบัติดังเดิม รวมทั้งพระราชทางดินแดนบางส่วนของปากแม่น้ำโขงให้ญวนเป็นการตอบแทน
ถึงพ.ศ. 2265 สมเด็จพระแก้วฟ้าก็มอบราชสมบัติให้พระโอรสพระสัตถา พระสัตถาครองเมืองเขมรมาจนถึงพ.ศ. 2272 ก็มอบราชสมบัติคืนให้พระราชบิดา สมเด็จพระแก้วฟ้าก็ทรงรับไว้แต่แล้วไม่กี่เดือนก็ยกให้พระสัตถาอีก ในพ.ศ. 2273 ลาวอพยพที่เมืองบาพนมเกิดจลาจลยกพวกเข้าปล้นสะดมเมืองไซ่ง่อนที่ญวนอาศัยอยู่ เจ้าญวนใต้เหงียนฟุกจู (Nguyễn Phúc Tru) เป็นโกรธมากเข้าใจว่าทางเมืองกัมพูชาเป็นผู้บงการหรือไม่สามารถควบคุมไพร่ในบังคับได้ จึงยกทัพมา สองกษัตริย์ก็เสด็จหนีไปเมืองสันธุก ปล่อยให้พวกญวนเข้ายึดดินแดนปากแม่น้ำโขงทั้งหมดจนถึงเมืองบันทายมาศ เมื่อพวกญวนกลับไปแล้วจึงนิวัติเมืองอุดงมีชัยในพ.ศ. 2274 นับแต่นั้นมาดินแดนปากแม่น้ำโขงจึงเป็นของเวียดนามมาจนถึงปัจจุบัน ในพ.ศ. 2279 พระแก้วฟ้าเสด็จสวรรคต
ในพ.ศ. 2278 ฝ่ายพระศรีธรรมราชาเจ้าเขมรที่กลับไปอยู่พระนครศรีอยุธยานั้น ได้แต่งตั้งให้พระโอรสที่ตามเสด็จไปด้วยคือ นักอิ่ม เป็นพระศรีธรรมราชาแล้วเดินทางกลับมาเพื่อขอพระราชทานอภัยโทษจากสมเด็จพระสัตถาหวังจะคืนดี แต่พระสัตถาทรงไม่รับ นักอิ่มจึงกลับไปประทับอยู่ที่เมืองนางรอง (นครนายก) ในพ.ศ. 2280 สมเด็จพระสัตถาเกิดทรงระแวงพระมเหสี และพระอนุชาอีกสามพระองค์ ประกอบด้วยพระอุไทยนักโส (พระโอรสของพระองค์ทองนักตน) พระไชยเชษฐานักสงวน และเจ้าพระยาจันทร์ (พระโอรสทั้งสองในพระศรีธรรมราชา) ทั้งหมดประทับอยู่ที่เมืองอุดง จึงทรงย้ายไปประทับที่เมืองพนมเปญ แล้วแต่งทัพมาหมายจะสังหารทั้งสี่พระองค์ข้างต้น ปรากฏว่าทัพของพระอนุชาทั้งสามกลับสามารถล้อมทัพหลวงของพระสัตถาได้ พระสัตถาเสด็จหนีไปเมืองญวน จังหวะเดียวกับที่พระศรีธรรมราชาและพระองค์ทองยกทัพบกและทัพเรือสยามเข้ามา และนักอิ่มก็ยกทัพเข้ามาทำการยึดอำนาจและยึดเมืองอุดงมีชัย หลังจากต้องพลัดพรากจากราชสมบัติไปอยู่กรุงสยามมานานถึง 23 ปี สมเด็จพระศรีธรรมราชาก็ได้ครองราชสมบัติอีกครั้ง พระนามว่าสมเด็จพระไชยเชษฐาธิราชฯ ทรงตั้งพระองค์ทองเป็นพระรามาธิบดีมหาอุปราช
ความพยายามของสยามและญวนในการเข้าครองครองเขมร.
เมื่อพ.ศ. 2290 เจ้าเมืองป่าสักผู้หนึ่งชื่อพระยานเรนทร์ เกิดคิดอยากตั้งตนเป็นใหญ่โดยการกำจัดอิทธิพลญวนให้พ้นไปจากเมืองกัมพูชาเสียก่อน จึงนำทัพของตนออกไปรบกับญวน ในปีเดียวกันนั้นพระศรีธรรมราขาไชยเชษฐาฯสวรรคต พระรามาธิบดีมหาอุปราชก็ขึ้นเสวยราชย์ต่อเป็นสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2 ในพ.ศ. 2291 เจ้าญวนใต้เหงียนฟุกคอย (Nguyễn Phúc Khoát) ก็ส่งทัพเข้ามาบุกตีทัพของพระยานเรนทร์แตกกระเจิงไป แล้วพาลเลยเข้ามาตีเอาเมืองต่างๆของกัมพูชาจนสมเด็จพระรามาธิบดีและพระอนุชาทั้งหลายต้องเสด็จหนีมายังกรุงศรีฯอีกครั้ง ฝ่ายญวนตั้งพระสัตถาเจ้าเขมรที่หนีไปเมื่อครั้งก่อนกลับขึ้นมาเป็นกษัตริย์เขมรอีกครั้ง