pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
แม้จะได้ชื่อว่าเป็นปลาหมอแคระ แต่ปลาในสกุลไมโครจีโอฟากัสนี้จะมีนิสัยก้าวร้าวห่วงถิ่น และจะกัดและข่มขู่กันเองภายในฝูง มีพฤติกรรมวางไข่บนวัสดุผิวเรียบแบน เช่น ก้อนหินหรือใบไม้ขนาดใหญ่ สามารถวางไข่ได้ 200 ฟอง พ่อและแม่ปลาช่วยกันเลี้ยงดูแลไข่และลูกปลาวัยอ่อน แต่กระนั้นก็ยังคงพฤติกรรมกัดกันเองอยู่ ลูกปลาจึงมักว่ายกระจัดกระจาย ทำให้ถูกปลาชนิดอื่นกินเป็นอาหารอยู่บ่อย ๆ
Mikrogeophagus
Microgeophagus
ยุคเขมรแดง
ปลาหมอแคระนันนาคารา
ปลาหมอแคระนันนาคารา เป็นสกุลปลาน้ำจืดสกุลหนึ่ง ในวงศ์ปลาหมอสี (Cichlidae) ใช้ชื่อสกุลว่า "Nannacara" (/นัน-นา-คา-รา/) จัดเป็นปลาหมอแคระสกุลหนึ่ง
มีรูปร่างที่บึกบึน แลดูแข็งแรง มีส่วนหัวกลม ถือได้ว่ามีความอดทนกว่าปลาหมอแคระสกุลอื่น ๆ พบกระจายพันธุ์ในแหล่งน้ำที่ใกล้กับชายฝั่งมหาสมุทรแอตแลนติก ในทวีปอเมริกาใต้
มีพฤติกรรมวางไข่บนวัสดุที่มีความแข็งแรงและมิดชิด มีพฤติกรรมเลี้ยงดูลูกปลาวัยอ่อนที่แตกต่างออกไปในแต่ละชนิด ทั้งช่วยกันดูแลลูกปลา และตัวเมียเท่านั้นที่เลี้ยงดูลูก แต่หากน้ำมีค่าความเป็นกรดเป็นด่างสูงกว่า 6 (pH) ไข่จะฝ่อไม่ฟักเป็นตัว
ได้รักการอนุกรมวิธานทั้งหมด 6 ชนิด แต่ก็มีหลายชนิดที่ยังมิได้ระบุสายพันธุ์อย่างเป็นทางการ แต่ก็คาดว่าน่าจะจัดให้อยู่ในสกุลนี้อีก 3 ชนิด และมีอยู่ชนิดหนึ่งที่ถูกจัดให้เป็นสกุลใหม่ คือ "Ivanacara"
นิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม โดยเฉพาะในชนิด "N. adoketa" และ "N. anomala"
Nannacara
ริสะ นีงากิ
เอริ คาเมอิ
เระนะ ทะนะกะ
นาโอเอะ คาเนะซึกุ
การเสด็จมาเยี่ยม
พระเจ้านรสีหบดี
พระเจ้านรสีหบดี (; , nəɹa̰ θìha̰pətḛ; c. 1238–1287) เป็นกษัตริย์พม่าองค์สุดท้ายแห่งราชวงศ์พุกาม ครองราชย์ตั้งแต่ปี ค.ศ.1254-1287 มีเรื่องโดดเด่นสองประการที่สร้างพระเจ้านรสีหบดีพระองค์นี้เป็นที่จดจำ คือ ความตะกละตะกลามชอบเสวยอาหาร โดยร่ำลือกันว่าต้องมีอาหารหลากหลายถึงสามร้อยชนิดต่อมื้อพระกระยาหาร และอีกประการคือ ความขลาดกลัวต่อการรุกรานของทัพมองโกล จนเป็นกษัตริย์ที่ได้ฉายาว่า "กษัตริย์ขี้ตะกละผู้หนีทัพจีน"
พระองค์เสด็จสวรรคตด้วยถูกปลงพระชนม์โดยการวางยาพิษจากราชโอรสพระองค์รองนาม สีหตู  ซึ่งขณะนั้นได้ครองเมืองแปร จากนั้นราชวงศ์พุกามก็ได้ล่มสลายลงพร้อมกับชัยชนะของมองโกลที่มีอำนาจเหนือภูมิภาคตอนบนของพม่า
กว่า 250 ปี ที่ราชวงศ์พุกามปกครองมีอำนาจในพื้นที่ลุ่มน้ำอิรวดี ผืนแผ่นดินอาณาจักรได้กลับไปแตกแยกเป็นแคว้นเล็กเมืองน้อยอีกครั้ง สภาพสุญญากาศทางการปกครอง สภาวะไร้ผู้นำได้ดำเนินต่อไปอีกกว่า 250 ปี จนกระทั่งการขึ้นมาของราชวงศ์ตองอูที่ได้รวบรวมอาณาจักรให้เป็นปึกแผ่นอีกครั้งในช่วงกลางคริสต์ศตวรรษที่ 16
พระเจ้านรสีหบดีเป็นพระราชโอรสในพระเจ้าอุซะนาและพระนางอะซอหลังการเสด็จสวรรคตของพระเจ้าอุซะนาพระราชบิดาจากอุบัติเหตุในการล่าสัตว์เมื่อปี ค.ศ.1254 พระเจ้านรสีหบดีก็ได้ครองราชบัลลังก์พุกามโดยการแย่งชิงจากพระเชษฐาด้วยความช่วยเหลือบงการของมหาเสนาบดีราซะทินจาน ผู้ซึ่งเชื่อว่าจะสามารถเชิดกษัตริย์องค์ใหม่ที่มาจากเจ้าชายอ่อนพระชันษานี้ได้ แต่กษัตริย์หนุ่มได้แปรเปลี่ยนท่าทีที่หัวอ่อนเป็นกระด้างกระเดื่อง พระองค์สั่งเนรเทศราซะทินจานแทบจะทันทีที่ครองราชย์ แต่ต่อมาไม่นานพระองค์ก็จำพระทัยเรียกกลับมาใช้งานเพื่อปราบกบฏในแคว้นยะไข่และแถบตะนาวศรี ราซะทินจานปราบกบฏสำเร็จแต่ก็มิได้หวนกลับคืนมาราซะทินจานเสียชีวิตระหว่างเดินทัพกลับ
พระเจ้านรสีหบดีเป็นกษัตริย์ผู้ไร้ความสามารถอย่างสมบูรณ์แบบไม่ว่าจะเรื่องการปกครองบริหารภายในราชอาณาจักรหรือกิจการกับต่างชาติเฉกเช่นพระราชบิดาและพระอัยกาบุพกษัตริย์ทั้งสองก่อนหน้าพระองค์ พระองค์ล้มเหลวในการจัดการพระราชทรัพย์และบริหารท้องพระคลังซึ่งร่อยหรอลงทุกปีๆ สืบเนื่องมาจากการยกเว้นภาษีที่ดินให้แก่ธรณีสงฆ์ นอกจากนี้เมื่อเปรียบกับพระอัยกา คือ พระเจ้าจะซวา ที่มักโปรดสร้างพระเจดีย์ขนาดเล็กมากกว่าที่จะบังคับเกณฑ์แรงงานมากมายแล้ว พระเจ้านรสีหบดีกลับมักโปรดที่จะสร้างพระเจดีย์อย่างหรูหราฟุ่มเฟือย เช่น เจดีย์มี่นกาลา ที่บังคับเกณฑ์แรงงานจำนวนมาก จนผู้คนต่างก่นด่าสาปแช่ง โดยมีเสียงร่ำลือว่า "วันที่เจดีย์สร้างสำเร็จสิ้นนั้น จักเป็นวันถึงฆาตของกษัตริย์"
แต่เงาทมิฬที่แท้จริงของราชวงศ์พุกามและพระเจ้านรสีหบดีนั้นมิใช่เงาของเจดีย์ แต่คือเงาของผืนธงกองทัพมองโกลจากทางเหนือ ในช่วงเวลานั้นทัพมองโกลได้เข้ายึดมณฑลยูนนานได้ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1253 เมื่อมาถึงปี ค.ศ. 1271 แม่ทัพเขตยูนนานภายใต้การนำของกุบไลข่านจักรพรรดิมองโกลในขณะนั้นได้ส่งทูตมาเจรจาเรียกร้องเครื่องบรรณาการกับพระเจ้านรสีหบดี แต่พระองค์ปฏิเสธ แม้ทางมองโกลจะส่งทูตมาอีกครั้งในปี ค.ศ. 1273 พระองค์ก็ยังยืนกรานปฏิเสธพร้อมกับสั่งประหารทูตมองโกลผู้นั้นเป็นเครื่องยืนยัน
ปี ค.ศ. 1277 ทัพมองโกลได้เริ่มบุกอาณาจักรพุกามเป็นครั้งแรก ฝ่ายพุกามได้พ่ายแพ้อย่างราบคาบในยุทธการที่งาสะอองยาน สงครามได้ดำเนินต่อไปอีกหลายปี แม้ในปี ค.ศ. 1284 จะมีการพยายามเจรจาทางการทูตจากฝ่ายพุกามโดยส่งราชทูตทิศาปาโมกขะ ไปยังราชสำนักมองโกลของกุบไลข่านก็ตาม ก็ไม่เป็นผลแต่อย่างใด เมื่อล่วงเข้าปี ค.ศ. 1287 กองทัพมองโกลภายใต้การนำโดยพระนัดดาของกุบไลข่าน บุกตะลุยยึดครองทั้งหมดของใจกลางอาณาจักรพุกาม พระเจ้านรสีหบดีเสด็จลี้ภัยไปทางใต้สู่เมืองแปรที่มีราชโอรสพระองค์รอง สีหตู ปกครองอยู่ แต่พระองค์เหลือจะคาดคิดได้ว่า สีหตูได้จับกุมตัวพระองค์ไว้และถวายโอสถพิษให้ เพื่อที่จะมิต้องหลั่งพระโลหิตถึงธรณีด้วยคมดาบ มีคำร่ำลือกันว่า คำอธิษฐานสุดท้ายของพระองค์คือ "เกิดชาติหน้าฉันใด ไม่ขอมีบุตรชายอีก" จากนั้นเสวยโอสถพิษและสวรรคต
สกุลเพลวิคาโครมิส
สกุลเพลวิคาโครมิส เป็นสกุลปลาน้ำจืดสกุลหนึ่ง ใช้ชื่อสกุลว่า "Pelvicachromis" อยู่ในวงศ์ปลาหมอสี (Cichlidae)
เป็นปลาขนาดเล็ก จัดเป็นปลาหมอแคระอีกสกุลหนึ่ง มีถิ่นกำเนิดในแอฟริกากลางและแอฟริกาตะวันตก ตั้งแต่แม่น้ำในประเทศไนจีเรียจนถึงทิศตะวันออกของประเทศแคเมอรูน มีขนาดความยาวลำตัวไม่เกิน 10 เซนติเมตร
ตัวผู้มีขนาดใหญ่และลำตัวยาวกว่าตัวเมีย ขณะที่ตัวเมียมีขนาดเล็กกว่าและท้องอูมป้อมกลม จุดเด่นของปลาในสกุลนี้คือ ตัวเมียจะมีสีสันที่สวยกว่าตัวผู้ โดยเฉพาะในช่วงฤดูผสมพันธุ์ ช่วงท้องของปลาตัวเมียจะเป็นสีชมพูอมม่วง
ปลาสกุลเพลวิคาโครมิสนี้มีพฤติกรรมคล้ายกับปลาสกุลอพิสโตแกรมมา โดยอาศัยอยู่ในน้ำที่มีค่าความเป็นกรดเป็นด่างประมาณ 5.8-6.5 (pH) มีพฤติกรรมการวางไข่ในถ้ำที่ตีลังกาเช่นเดียวกัน สามารถวางไข่ได้ถึง 300-500 ฟอง โดยปกติแล้ว ปลาตัวเมียจะเป็นผู้ดูแลไข่ แต่บางครั้งตัวผู้อาจจะเข้ามาช่วยดูแลด้วยได้
นิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม โดยเฉพาะในชนิด "P. pulcher" และ "P. taeniatus"
Pelvicachromis
วัดพระศรีรัตนศาสดาราม ศาลาราย
ฟูริงกะซัน
ฟูริงกะซัน ( โดยศัพท์แปลว่า "ลม, ป่า, ไฟ, ภูเขา") เป็นชื่อของธงออกศึกประจำกองทัพของทะเกะดะ ชิงเง็น ไดเมียวและขุนศึกผู้มีชื่อเสียงแห่งยุคเซ็งโกะคุ
ธงฟูริงกะซันมีลักษณะเป็นธงแบบญี่ปุ่นที่เรียกว่าโนะโบะริ บนธงมีข้อความเขียนด้วยอักษรจีน (คันจิ) เป็นใจความอันมีความหมายว่า "รวดเร็วประหนึ่งสายลม สงบนิ่งประหนึ่งพงไพร จู่โจมว่องไวประหนึ่งเปลวเพลิง หนักแน่นมั่นคงประหนึ่งขุนเขา" ใจความดังกล่าวนี้ อ้างอิงถึงหลักยุทธศาสตร์ในตำราพิชัยสงครามของซุนวู บทที่ 7 ซึ่งมีใจความตามต้นฉบับดังนี้
ตั้งแต่สมัยเอโดะเป็นต้นมาได้มีการใช้ประโยค ๆ นี้เพื่อให้นึกภาพลักษณ์ของกองทัพทาเคดะ เพื่อใช้กระตุ้นให้เกิดความกระตือรือร้น หรือเอาไว้พูดปิดท้ายในสถานการ์ณที่คับขันหรือคลุมเครืออีกด้วย อีกทั้งยังมีคำกล่าวเอาไว้ในบทประพันธ์ของซุนวู เรื่อง บทที่ 7 ที่ได้กล่าวเอาไว้เป็นประโยคบางส่วนเกี่ยวกับเรื่องของการเดินทัพของกองทหารเอาไว้ว่า 「故其疾如風、其徐如林、侵掠如火、難知如陰、不動如山、動如雷霆。」 หรือก็คือ (ว่องไวดั่งสายลม เงียบสงบดั่งผืนป่า ดุดันดั่งไฟ รอบรู้ดั่งเงา มั่งคงดั่งภูเขา เคลื่อนไหวดั่งสายฟ้า) อีกทั้งยังมีกล่าวอ้างอิงเอาไว้อีกดังนี้ (สิ่งที่เรียกว่าสงครามนั้น คือการหลอกล่อศัตรู การเคลื่อนไหวอย่างได้เปรียบ การกระจายตัว การรวมตัว และการเปลี่ยนแปลง) ด้วยเหตุนี้ จึงสามารถที่จะเปรียบได้กับวลีที่ว่า เคลื่อนไหวว่องไวดั่งสายลม วางกองกำลังได้แนบเนียนดั่งผืนป่า ถึงแม้จะอยู่ใกล้กับศัตรูก็สามารถตรวจจับได้ยาก ฉวยโอกาสโจมตีด้วยพละกำลังดั่งไฟ เคลื่อนไหวออกมาโดยไม่ให้รู้ตัวดั่งเงา ทลายกลยุทธ์เบี่ยงเบนความสนใจอันชาญฉลาดของศัตรูดั่งภูเขา เจาะทะลุทะลวงความคาดหมายของศัตรูโดยไม่ทันตั้งตัวตั้งแต่เริ่มการโจมตีดั่งสายฟ้าฟาด) หรือหมายความว่า ทำให้ศัตรูปั่นป่วนนั่นเอง นอกจากนี้ ในแต่ละตำราก็ยังมีกรณีที่ถูกเขียนในทางตรงกันข้ามระหว่างประโยคที่ว่า จับไม่ได้ดั่งเงา กับ มั่นคงดั่งภูเขาอีกด้วย ทางคุณ โยชิโอะ ทาเคอุจิ นักวิชาการตะวันออก ได้กล่าวเอาไว้ว่า พอมาคิดถึงเนื้อแท้ของมันแล้ว ในประโยคท้ายที่ธงของซุนวู ก็ไม่มีประโยคที่ว่า จับไม่ได้ดั่งเงา
ที่มาที่ไปของธงของ ทาเคดะ ชินเกน.
การปรากฏตัวครั้งแรกของวลีนี้นั้น เกิดขึ้นจากการที่ ทาเคดะ ชินเกน ได้สั่งให้ ไคซัน โจวคิ เขียนเอาไว้ที่ธงของกองทัพ ส่วนในเรื่องของธงนี้ถูกสร้างมาตั้งแต่เมื่อไหร่นั้นยังไม่มีใครลงบันทึกเอาไว้จึงไม่มีใครรู้ว่าเริ่มใช้ตั้งแต่เมื่อไหร่แต่ ได้พบในตำราที่ โคโย กุนคัง ได้เขียนกล่าวเอาไว้ว่าเริ่มใช้กันมาตั้งแต่ปี 1561เป็นต้นมา คำวลีนี้ ถือว่าเป็นวลีที่สร้างยุคสมัยเลยทีเดียว เพราะได้มีการตรวจพบธงจำนวนมาก ไม่ว่าจะเป็นที่เมืองโคชู วัดจูโปงจิ ศาลเจ้าทาเคดะ โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่วัดจูโปงจินั้นมีชื่อเสียงเป็นอย่างมาก
ปลาหมอแคระแรมเจ็ดสี
ปลาหมอแคระแรมเจ็ดสี หรือ ปลาหมอแรมเจ็ดสี  เป็นปลาน้ำจืดชนิดหนึ่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า "Mikrogeophagus ramirezi" อยู่ในวงศ์ปลาหมอสี (Cichlidae)
จัดเป็นปลาหมอแคระชนิดหนึ่ง ปลาตัวผู้เมื่อโตเต็มที่จะมีความยาวประมาณ 7 เซนติเมตร ส่วนตัวเมีย 4-5 เซนติเมตร ลักษณะรูปร่างแบนข้าง ลำตัวกว้าง ส่วนหัวค่อนข้างใหญ่เมื่อเทียบสัดส่วนกับลำตัว ครีบหางสั้นเป็นรูปสามเหลี่ยม ครีบหลังเชื่อมยาวต่อกันตั้งสูงชันคล้ายกำแพง ก้านครีบแข็ง 3-4 ก้านแรกของครีบหลังมีสีดำตั้งสูงชันขึ้นมาคล้ายหงอนของนกกระตั้ว ดวงตามีสีแดง มีเส้นสีดำพาดตาจากบนหัวลงมาเกือบถึงใต้คอ มีจุดดำขนาดค่อนข้างใหญ่อยู่บริเวณปลายตัวเห็นเด่นชัด
สีของปลาหมอแคระแรมเจ็ดสี มีสีสันที่สวยสด โดยเป็นสีเหลือบเขียวและเหลือง มีจุดฟ้าแวววาว และจะยิ่งสดสวยขึ้นเมื่อถึงฤดูผสมพันธุ์ ซึ่งปลาตัวผู้จะขับสีออกมาเพื่อเรียกร้องความสนใจจากปลาตัวเมีย อันเป็นที่มาของชื่อเรียก
พบกระจายพันธุ์ในแม่น้ำโอรีโนโก ในเขตประเทศเวเนซุเอลาและโคลัมเบีย
เป็นปลาที่นิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม กันมาอย่างยาวนาน โดยเฉพาะในตู้ไม้น้ำ แต่เป็นปลาที่มีนิสัยก้าวร้าวกว่าปลาหมอแคระจำพวกอื่น ๆ มักจะข่มขู่และกัดกันเองอยู่ในฝูงอยู่เสมอ
ปัจจุบัน เป็นปลาที่ได้รับการเพาะขยายพันธุ์จากมนุษย์จนมีความหลากหลายทางสายพันธุ์มากกว่าปลาที่พบในธรรมชาติ เช่น ปลาที่มีลำตัวสั้นกว่าปกติ หรือ ปลาบอลลูน และปลาที่มีหางยาวเหมือนปลาทอง หรือ ปลาที่มีสีฟ้าแวววาวตลอดทั้งตัว หรือสีเหลืองตลอดทั้งตัว
Mikrogeophagus ramirezi
ยุคเซ็งโงะคุ
ปลาหมอแคระแรมโบลิเวีย
ปลาหมอแคระแรมโบลิเวีย หรือ ปลาหมอแรมโบลิเวีย  เป็นปลาน้ำจืดชนิดหนึ่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า "Mikrogeophagus altispinosus" อยู่ในวงศ์ปลาหมอสี (Cichildae)
มีรูปร่างทั่วไปคล้ายกับปลาหมอแคระแรมเจ็ดสี ("M. ramirezi") ซึ่งเป็นปลาในสกุลเดียวกัน แต่ทว่าปลาหมอแคระแรมโบลิเวียมีขนาดที่ใหญ่กว่า โดยมีความยาวได้ 8 เซนติเมตร เมื่อโตเต็มที่
มีพื้นลำตัวเป็นสีกากีอมเทาเล็กน้อย ช่วงแก้มและแผ่นปิดเหงือกจะมีสีเหลือบฟ้าและเขียวสะท้อนแสง ตรงช่วงหน้าจนถึงกลางลำตัวเป็นสีเหลืองหรือเหลืองเกือบเข้ม มีสีดำพาดผ่านดวงตาทั้งสองข้าง ตรงกลางลำตัวมีจุดวงกลมสีดำขนาดใหญ่แลดูเด่น มีครีบอกที่แหลมยาวเป็นสีชมพู และในช่วงผสมพันธุ์ ปลาตัวผู้จะมีสีที่เข้มและสวยกว่านี้
พบกระจายพันธุ์ในแม่น้ำมาโมเรและแม่น้ำกัวโปเร ในประเทศบราซิลและโบลิเวีย
นิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม เช่นเดียวกับปลาหมอแคระจำพวกอื่น
ปลาหมอแคระแรมโบลิเวีย เมื่อถูกค้นพบครั้งแรกได้ถูกตั้งชื่อวิทยาศาสตร์ว่า "Crenicara altispinosa" ซึ่งคำว่า "altispinosa" เป็นภาษาละติน แยกออกเป็น 2 คำคือ "Altus" แปลว่าสูง และ "Spinosus" แปลว่าลักษณะที่เป็นหนาม รวมสองคำแล้วแปลว่า "ปลาที่มีครีบกระโดงสูง"
Mikrogeophagus altispinosus
Nutrient agar
Nutrient agar (NA)เป็นอาหารเลี้ยงเชื้อแบคทีเรียที่ใช้โดยทั่วไปในห้องปฏิบัติการ แบคทีเรียจะเจริญเป็นโคโลนีบนผิวหน้าอาหาร มองเห็นได้ชัดเจน ในอาหารเหลว แบคทีเรียเมื่อเจริญเติบโตจะทำให้อาหารขุ่น โดยทั่วไปประกอบด้วย (w/v):
Nutrient broth เตรียมเช่นเดียวกันแต่ไม่ใส่วุ้น
Dermatophyte test medium
Hektoen enteric agar (HEK หรือ HE หรือ HEA) เป็นอาหารเลี้ยงเชื้อที่ใช้ทั้งคัดเลือกและแสดงความแตกต่าง ใช้ในการเลี้ยง Salmonella และ Shigella จากสิ่งส่งตรวจของผู้ป่วย HE มีอินดิเคเตอร์ของการหมักแลกโตส และการผลิต H2S และมีสารยับยั้งการเจริญของแบคทีเรียแกรมบวก Salmonella จะเกิดเป็นโคโลนีสีดำ ส่วน Shigella สร้างโคโลนีสีเขียวเรืองแสง ตัวอาหารเองมีสีเขียว ได้รับการตั้งชื่อตามสถาบัน Hektoen ในชิคาโก
ผสมอาหารแห้ง 75 กรัมกับน้ำกลั่นที่ผ่านการฆ่าเชื้อแล้วหนึ่งลิตรแล้วนำไปต้ม หลังจากเย็นตัวลงจนมีอุณหภูมิประมาณ 50 องศาแล้ว สามารถเทลงในขวดหรือจานเลี้ยงเชื้อได้ โดยจะต้องไม่ผ่านการนึ่งฆ่าเชื้อ
Endo agar
Endo agar (หรือ Endo's medium) เป็นอาหารเลี้ยงเชื้อที่มีสีชมพู เริ่มแรกพัฒนาขึ้นเพื่อใช้เลี้ยงเชื้อ "Salmonella typhi" ปัจจุบันนิยมใช้เลี้ยงโคลิฟอร์ม แบคทีเรียแกรมลบส่วนใหญ่เจริญได้ดีในอาหารนี้ แต่แบคทีเรียแกรมบวกเจริญไม่ได้ โคลิฟอร์มแบคทีเรียจะใช้แลกโตสในอาหารทำให้เกิดสีแดง (เช่น "Eschericha coli") ส่วนเชื้อที่ไม่ใช้แลกโตสจะเกิดโคโลนีที่ไม่มีสี , เช่น "Salmonella" sp.
Endo agar โดยทั่วไปประกอบด้วย(w/v):
ซิเซโร
มัตสึโดะ
มัตสึโดะ  เป็นเมืองในจังหวัดชิบะ ประเทศญี่ปุ่น มีขนาดพื้นที่ทั้งสิ้น 61.33 ตารางกิโลเมตร ในปี 2011 มีจำนวนประชากร 484,578 คน
ที่ตั้งภูมิศาสตร์.
ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือของจังหวัดชิบะ ติดกับแม่น้ำเอโดงาวะ
นางาเรยามะ
นางาเรยามะ  เป็นเมืองในจังหวัดชิบะ ประเทศญี่ปุ่น มีขนาดพื้นที่ทั้งสิ้น 35.28 ตารางกิโลเมตร ในปี 2011 มีจำนวนประชากร 164,683 คน
ตั้งอยู่มุมทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือของจังหวัดชิบะ ติดกับแม่น้ำเอโดงาวะทางทิศตะวันตก
การลวงเรื่องดวงจันทร์ครั้งใหญ่
ข่าวลวงเรื่องดวงจันทร์  หมายถึงบทความจำนวนหกบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในนิวยอร์กซัน เริ่มตั้งแต่วันที่ 25 สิงหาคม ค.ศ. 1835 เกี่ยวกับการค้นพบสิ่งมีชีวิต และบ้างถึงขั้น รายงานว่าค้นพบอารยธรรมบนดวงจันทร์ การค้นพบดังกล่าวถูกคาดอย่างผิด ๆ ว่าน่าจะมาจากเซอร์จอห์น เฮอร์เชล ผู้อาจเป็นนักดาราศาสตร์ที่เป็นที่รู้จักกันดีที่สุดในสมัยนั้น
บทความดังกล่าวบรรยายสัตว์มหัศจรรย์บนดวงจันทร์ รวมทั้งไบซัน แพะ ยูนิคอร์น บีเวอร์สองเท้าไร้หาง และสิ่งมีชีวิตคล้ายมนุษย์ (humanoid) ที่มีปีกเหมือนค้างคาว ผู้สร้างเทวสถาน นอกจากนี้ยังมีต้นไม้ มหาสมุทรและชายหาด การค้นพบเหล่านี้ถูกทึกทักว่าเป็นจริง โดย "กล้องโทรทรรศน์ขนาดใหญ่ที่มีหลักการทำงานใหม่ทั้งหมด" ผู้ประพันธ์บทบรรยายดังกล่าวคาดว่าน่าจะเป็น ดร. แอนดรูว์ แกรนท์ (Andrew Grant) ผู้อธิบายว่าตนเองเป็นเพื่อนร่วมเดินทางและเลขานุการของเซอร์จอห์น เฮอร์เชล แต่เป็นการโกหก
ท้ายที่สุด ผู้ประพันธ์ประกาศว่า การสังเกตดังกล่าวสิ้นสุดลงเพราะกล้องโทรทรรศน์ถูกทำลาย ด้วยวิธีที่ดวงอาทิตย์ทำให้เลนส์ประพฤติเหมือนกับ "เลนส์รวมแสง" และทำให้เกิดไฟไหม้หอสังเกตการณ์
ตามตำนาน ยอดขายของนิวยอร์กซันเพิ่มขึ้นอย่างมากอันเนื่องมาจากข่าวลวง และได้มียอดขายเพิ่มขึ้นกว่าแต่ก่อนอย่างถาวร และได้ทำให้นิวยอร์กซันเป็นหนังสือพิมพ์ที่ประสบความสำเร็จ อย่างไรก็ตาม ระดับซึ่งข่าวลวงได้เพิ่มยอดขายของหนังสือพิมพ์ แน่นอนว่ากล่าวเกินจริงในบันทึกเหตุการณ์ที่ได้รับความนิยม มันไม่ถูกพบว่าเป็นข่าวลวงกระทั่งอีกหลายสัปดาห์หลังการตีพิมพ์ และ แม้กระนั้น หนังสือพิมพ์ก็ไม่ได้ถอนคืนแต่อย่างใด
ในยามแห่งอาวุธ กฎหมายทรุดเงียบลง
"ในยามแห่งอาวุธ กฎหมายทรุดเงียบลง"  เป็นภาษิตละติน เอ่ยขึ้นครั้งแรกโดยกิแกโร นักกฎหมายชาวโรมันโบราณ โดยปรากฏในสุนทรพจน์ของเขาที่ชื่อ "แด่มีโล" (Pro Milone) ซึ่งต้นฉบับใช้คำว่า "" เนื่องขากในยุคของกิแกโรมีการใช้ความรุนแรงปราบปรามฝูงชนอยู่เสมอ และกลุ่มผู้ใช้อาวุธนี้ก็มักได้รับเลือกตั้งเข้าสู่ตำแหน่งสำคัญต่างๆ
ในสหรัฐอเมริกา ช่วงสงครามกลางเมืองเมื่อ ค.ศ. 1861 อับราฮัม ลินคอล์น ประธานาธิบดีแห่งสหรัฐอเมริกา สั่งระงับสิทธิขั้นพื้นฐานของบุคคลในอันที่จะได้รับการปล่อยจากการคุมขังที่มิชอบ และ โรเจอร์ บี. แทนีย์ (Roger B. Taney) ประธานศาลสูงสุดแห่งสหรัฐอเมริกา ออกนั่งบัลลังก์เป็นตุลาการศาลเคลื่อนที่ประจำรัฐเมเรอเลินด์ (Circuit Court of Maryland) มีคำวินิจฉัยใน "คดีฝ่ายเดียวของแมรีแมน" (Ex parte Merryman) ว่า "1. ว่า ประธานาธิบดี...มิอาจระงับเอกสิทธิ์ในอันที่จะได้รับการปล่อยจากการคุมขังที่มิชอบ และไม่อาจให้อำนาจเจ้าพนักงานทหารระงับเอกสิทธิ์เช่นนั้นด้วย 2. ว่า เจ้าพนักงานทหารหามีสิทธิจับกุมและคุมขังบุคคลผู้มิได้อยู่ในบังคับแห่งระเบียบและข้อบังคับทางการยุทธได้...เว้นแต่เป็นการปฏิบัติตามคำสั่งของเจ้าพนักงานตุลาการ และต้องอยู่ในความควบคุมของเจ้าพนักงานตุลาการด้วย"
อย่างไรก็ดี ใน "คดีฝ่ายเดียวของมิลลิแกน" (Ex parte Milligan) เมื่อ ค.ศ. 1866 ศาลสูงสุดแห่งสหรัฐอเมริกาวินิจฉัยว่า กฎหมายเรื่องสิทธิของพลเมืองจำจะต้องเงียบลงในยามสงคราม โดยกล่าวว่า "[บัญญัติว่าด้วยสิทธิพื้นฐานของพลเมือง] เหล่านี้นั้น อันที่จริงแล้ว ก็เป็นบทรัฐธรรมนูญอันใฝ่สันติ และก็เป็นดุจเดียวกับกฎหมาย [ทั้งหลาย]...ที่จำจะต้องสงบปากสงบคำลงเมื่อเผชิญหน้ากับอาวุธ..."
นอกจากนี้ ใน "คดีระหว่างฮิระบะยะชิ กับสหรัฐอเมริกา" (Hirabayashi v. United States) ช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง เมื่อ ค.ศ. 1943 ศาลสูงสุดแห่งสหรัฐอเมริกายังรับรองว่า การห้ามชนกลุ่มน้อยออกจากเคหสถานในยามวิกาลนั้น ชอบด้วยรัฐธรรมนูญ เพราะประเทศชาติกำลังทำสงครามกับรัฐแม่ของชนเหล่านี้ ในวันนั้น ศาลดังกล่าวยังมีคำวินิจฉัยทำนองเดียวกันใน "คดีระหว่างยะซุอิ กับสหรัฐอเมริกา" (Yasui v. United States) ด้วย
ใน ค.ศ. 1998 วิลเลียม เรห์นควิสต์ (William Rehnquist) ประธานศาลสูงสุดแห่งสหรัฐอเมริกา กล่าวในบทความ "กฎหมายมีทุกอย่าง ยกเว้นอย่างเดียว คือ เสรีภาพของพลเมืองในยามสงคราม" (All the Laws but One: Civil Liberties in Wartime) ว่า ในอนาคต ศาลไม่ควรยอมรับการบั่นทอนเสรีภาพของพลเมืองในภาวะสงครามอีก เขาเน้นย้ำว่า "เป็นไปไม่ได้ และไม่มีทางจะเป็นได้เลย ที่เสรีภาพของพลเมืองจะยังให้เกิดความได้เปรียบเสียเปรียบในยามรบ ดุจเดียวกับในยามสงบ แต่ควรอย่างยิ่ง และเป็นไปได้ ที่ศาลจะใฝ่ใจให้มากขึ้นในข้อที่รัฐบาลอ้างว่าจำเป็นต้องลดทอนสิทธิของพลเมือง" เขาว่า "ถ้าทำเช่นนี้ได้ กฎหมายก็จะไม่เงียบงัน เมื่อต้องประชันกับอาวุธอีก แต่กฎหมายจะได้เปล่งสำเนียงที่ต่างออกไป"
ไม่ช้าไม่นานมานี้ ใน ค.ศ. 2004 แอนโทนิน สกาเลีย (Antonin Scalia) ตุลาการศาลสูงสุดแห่งสหรัฐอเมริกา มีคำวินิจฉัยใน "คดีระหว่างแฮมดี กับรัมส์ฟิลด์" (Hamdi v. Rumsfeld) ว่า รัฐบาลสามารถกักขังพลเมืองของตนในฐานะพลรบของปัจจามิตรได้ แต่ต้องไม่ระงับสิทธิของเขาในอันจะได้รับการปล่อยจากการคุมขังที่มิชอบ สกาเลียว่า
"หลาย ๆ คนคงเห็นว่า เป็นการสมควร ไม่ใช่แค่เลี่ยงไม่ได้ แต่สมควรอย่างยิ่ง ที่ในยามวิกฤติของชาติอันตั้งอยู่บนจุดสุดยอดแห่งความฉุกเฉินทางการทหารนั้น เสรีภาพจักต้องเปิดทางให้แก่ความมั่นคง...และไม่ว่ารูปคดีจะเป็นเช่นไร อาจมีคนมองว่า กฎหมายควรหุบปากหรือเบาเสียงลงหน่อยในยามสงคราม แต่ไม่มีที่สำหรับมุมมองเช่นนี้ในการตีความหรือใช้บังคับซึ่งรัฐธรรมนูญอันออกแบบมาอย่างแยบคายเพื่อประเชิญหน้าและรับมือกับสงครามในประการที่สอดคล้องกับหลักประชาธิปไตย"
เมื่ออาวุธส่งเสียงดัง กฎหมายจงระวังปาก
เมื่อเสียงปืนดังขึ้น กฎหมายต้องเงียบเสียงลง
Great Moon Hoax
อาหารฟังก์ชัน
อาหารฟังก์ชัน, อาหารเชิงหน้าที่ หรือ ผลิตภัณฑ์อาหารสุขภาพ  เป็นอาหารที่มีการเติมส่วนผสมใหม่ หรือเพิ่มส่วนผสมที่มีอยู่แล้ว เพื่อเพิ่มความสามารถของกลไกในร่างกายในการดูแลสุขภาพหรือป้องกันโรค อาหารฟังก์ชันเป็นอาหารต่อเนื่องชนิดหนึ่งซึ่งผู้บริโภคอาจเลือกบริโภคเพื่อเสริมสุขภาพหรือเพื่อบรรเทาโรคได้
อาหารฟังก์ชันสามารถแบ่งได้เป็นอาหารจำพวกจัดเตรียมเพื่อความสะดวกในการรับประทาน หรืออาหารที่มีการเพิ่มคุณค่าทางอาหารเพื่อเสริมสร้างการทำงานของร่างกาย เช่น ผลิดภัณท์เสริมวิตามิน อาหารหมักที่มีเชื้อมีชีวิตที่เมื่อเพาะแล้วมีประโยชน์ต่อร่างกาย (ตัวอย่างได้แก่ จุลินทรีย์) ซึ่งมีการเพาะไว้แล้วนำมาทำเป็นนมเปรี้ยว) แต่ทั้งนี้ไม่นับอาหารที่เพิ่มส่วนผสมหนึ่ง ๆ เข้าไปเพื่อให้เป็นไปตามระเบียนปฏิบัติของทางราชการ และไม่มีการแสดงข้อมูลส่วนผสมที่เพิ่ม เพื่อประโยชน์ในการลดปัญหาสาธารณสุข เช่น โรคกระดูกอ่อน อาหารที่เติมส่วนผสมแต่ไม่นับเป็นอาหารฟังก์ชัน อาทิเช่นเกลือเสริมไอโอดีน การเติมวิตามินดีในนม เป็นต้น
อาหารฟังก์ชันเป็นสาขาวิชาเกิดใหม่สาขาหนึ่งในวิทยาศาสตร์การอาหาร เนื่องจากผู้บริโภคปัจจุบันให้ความตระหนักถึงสุขภาพตนเองมากขึ้น รวมถึงความสามารถของผู้ขายที่จะสร้างจุดขายใหม่ในผลิตภัณฑ์ของตน
นิยามคำว่าอาหารฟังก์ชัน เริ่มมีการใช้ครั้งแรกในยุค ค.ศ. 1980 ซึ่งมีกระบวนการอนุมัติอาหารฟังก์ชันจากภาครัฐที่เรียกว่า "อาหารบ่งใช้สำหรับร่างกาย" (Food for Specified Health Uses; FOSHU)
เจ้าหญิงมาร์กาเรธาแห่งสวีเดน
เจ้าหญิงมาร์กาเรธาแห่งสวีเดน (; ประสูติ: 31 ตุลาคม ค.ศ. 1934) พระธิดาในเจ้าชายกุสตาฟ อดอล์ฟ ดยุกแห่งเวสเตร์บอตเติน และเจ้าหญิงซิบิลลาแห่งซัคเซิน-โคบูร์กและโกทา เป็นพระเชษฐภคินีในสมเด็จพระราชาธิบดีคาร์ลที่ 16 กุสตาฟแห่งสวีเดน พระมหากษัตริย์องค์ปัจจุบันของสวีเดน
เจ้าหญิงมาร์กาเรธาแห่งสวีเดน ประสูติเมื่อวันที่ 31 ตุลาคม ค.ศ. 1934 ณ พระราชวังฮากา เขตโซลนา กรุงสต็อกโฮล์ม ประเทศสวีเดน เป็นพระราชธิดาองค์ใหญ่ในเจ้าชายกุสตาฟ อดอล์ฟ ดยุกแห่งเวสเตร์บอตเติน และเจ้าหญิงซิบิลลาแห่งซัคเซิน-โคบูร์กและโกทา มีพระขนิษฐาได้แก่ เจ้าหญิงบิร์กิตตาแห่งสวีเดน, เจ้าหญิงเดซีเรแห่งสวีเดน และเจ้าหญิงคริสตินาแห่งสวีเดน และมีพระอนุชาคือ สมเด็จพระราชาธิบดีคาร์ลที่ 16 กุสตาฟแห่งสวีเดน
เจ้าหญิงมาร์กาเรธาทรงพระอักษรเบื้องต้น ณ พระราชวังฮากา ต่อมาพระองค์ได้เข้าศึกษาที่โรงเรียนมาร์ธา ซึ่งเป็นโรงเรียนสอนตัดเย็บในสต็อกโฮล์ม
ในช่วงปี ค.ศ. 1950 เจ้าหญิงมาร์กาเรธา เคยมีความสัมพันธ์กับโรบิน ดักลาส-โฮม ขุนนางชาวสกอตที่เคยเสด็จมาพบปะกับพระองค์ แต่ทั้งสองก็มิได้เสกสมรสกัน ว่ากันว่าความสัมพันธ์ของทั้งสองถูกจัดคู่โดยเจ้าหญิงซิบิลลาผู้เป็นชนนี อิงกริด บโยนแบร์ก (Ingrid Björnberg) พระพี่เลี้ยงประจำพระองค์ของเจ้าหญิง ได้บันทึกความทรงจำเกี่ยวกับความรักของทั้งสองว่า ความสัมพันธ์ของทั้งสองล่มสลายลงในกาลต่อมา สืบเนื่องจากการฝืนใจเจ้าหญิงให้ทรงหมั้นกับนายดักลาส-โฮม
ต่อมาเจ้าหญิงได้พบกับจอห์น เคนเนต อัมเบลอร์ (6 มิถุนายน ค.ศ. 1924 – 31 พฤษภาคม ค.ศ. 2008) นักธุรกิจชาวสหราชอาณาจักร ทั้งสองได้พบปะกันครั้งแรกเมื่อปี ค.ศ. 1963 จนปีต่อมาทั้งสองก็หมั้นกันเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1964
ไม่กี่เดือนต่อมา เจ้าหญิงได้เสกสมรสกับจอห์น เคนเนต อัมเบลอร์ เมื่อวันที่ 30 มิถุนายน ค.ศ. 1964 ทำให้พระองค์ต้องเสียพระอิสริยยศชั้น "Royal Highness" แต่ชีวิตสมรสกลับไม่ราบรื่น ภายหลังพระองค์และสวามีได้แยกกันอยู่โดยที่มิได้หย่ากัน ทั้งสองมีโอรส-ธิดาด้วยกัน 3 คน ได้แก่
โคสัมฤทธิ์
โคสัมฤทธิ์ , โคทองเหลือง  หรือ โคซีชีเลีย  เป็นเครื่องลงทัณฑ์และประหารอันคิดค้นขึ้นในกรีซโบราณ โดย เพอริลลอส (Perillos) นายช่างโลหะชาวเอเธนส์ เขาถวายเครื่องนี้แก่ พระเจ้าฟาลาริส (Phalaris) ทรราชแห่งเมืองอาครากัส (Akragas) แคว้นซีชีลี (Sicily) ให้เป็น "วิธีใหม่สำหรับประหารชีวิตนักโทษ" เครื่องนี้มีรูปลักษณ์เป็นโค ทำขึ้นจากสัมฤทธิ์ทั้งตัว และข้างในกลวง ที่ลำตัวโคข้างหนึ่งทำช่องมีฝาปิดไว้เป็นประตู นักโทษจะถูกใส่เข้าไปในตัวโคผ่านประตูนั้น จากนั้นจะสุมเพลิงใต้ท้องโคเพื่อให้โคร้อนทั้งตัว นักโทษจะถูกอบอยู่ข้างในนั้นอย่างทรมาน แล้วจะสุกตายเมื่อโคเปลี่ยนเป็นสีเหลือง
พระเจ้าฟาลาริส ผู้ปกครองเมืองอาครากัส ในแคว้นซีชีลี มีพระราชโองการให้นายช่างเพอริลลอสสร้างเครื่องประหารนักโทษขึ้น นายช่างผู้นี้ออกแบบให้เครื่องประหารมีรูปลักษณ์เป็นโคดั่งบรรยายมาข้างต้นนั้น และโดยเฉพาะอย่างยิ่ง เขาออกแบบให้โคร้องคำรามได้ด้วย โดยส่วนศีรษะของโคนั้นออกแบบให้มีระบบซับซ้อน เป็นท่อกับฝาปิด เพื่อให้เสียงครวญครางของนักโทษที่ถูกอบอยู่ข้างในนั้นเล็ดลอดผ่านท่อออกมาคล้ายเสียงคำรามของสัตว์ พร้อม ๆ กับที่ควันกำยานกลิ่นเผ็ดร้อนจะคละคลุ้งออกมาทางจมูกโค ประหนึ่งโคกำลังโมโหโกรธาด้วย
สร้างโคขึ้นเสร็จแล้ว นายช่างเพอริลลอสกราบบังคมทูลพระกรุณาว่า "เสียงหวีดร้องของนักโทษนั้น จักลอดออกมาทางท่อเหล่านั้นให้พระองค์ได้สดับ อุปมาดังเสียงสัตว์คำรามอันละมุนละไม น่าสังเวช และเป็นมธุรสซึ่งหาที่สุดมิได้" พระเจ้าฟาลาริสทรงฟังคำของนายช่างแล้วทรงรู้สึกสะอิดสะเอียน จึงทรงบัญชาให้นายช่างทดลองเครื่องประหารนี้ด้วยตนเองเสีย เมื่อนายช่างเข้าไปในตัวโค ประตูก็ลั่นลง และเพลิงก็สุมขึ้นใต้ท้องโค แล้วท้าวฟาลาริสก็ได้สดับเสียงโหยหวนของนายช่างเป็นคนแรก แต่ก่อนที่นายช่างจะถึงแก่ความตาย ทรงสั่งให้เปิดประตูโคและนำเขาออกมา นายช่างเชื่อว่าจะพระราชทานรางวัลให้แก่เขาเป็นแน่ ทว่า มีพระราชบัญชาให้จับนายช่างขึ้นไปบนยอดเขาแล้วทุ่มลงมาให้ตายเสีย
ตามตำนาน ว่ากันว่า หลังจากอบนักโทษเสร็จแล้ว เมื่อเปิดประตูดู จะเห็นว่า ชิ้นกระดูกของเหยื่อนั้น "มีประกายดังอัญมณี และฉะนั้น จึงโปรดให้นำไปทำทองพระกร" นอกจากนี้ ยังว่า เมื่อเทเลมาคัส (Telemachus) ผู้กล้า ยึดอำนาจจากพระเจ้าฟาลาริสได้แล้ว ก็ให้ประหารพระองค์ด้วยโคสัมฤทธิ์นี้ดุจกัน
มีบันทึกว่า ชาวโรมันใช้โคสัมฤทธิ์ประหารชาวคริสต์เป็นอันมาก ในจำนวนนี้ รวมถึง นักบุญยุสเตส (Saint Eustace) ผู้ถูกอบในโคสัมฤทธิ์พร้อมภรรยาและบุตร ตามพระราชโองการของจักรพรรดิเฮเดรียน (Hadrian) และนักบุญแอนทิพัส (Saint Antipas) มุขนายกแห่งเพอร์กามัม (Bishop of Pergamum) ผู้ถูกประหารใน ค.ศ. 92 เมื่อจักรพรรดิดอมีเชียน (Domitian) ทรงรุกรานเอเชียน้อย
อนึ่ง ปรากฏว่า มีการใช้โคสัมฤทธิ์ในแผ่นดินโรมมาเป็นเวลาอีกสองศตวรรษให้หลัง โดยในช่วงนี้ จักรพรรดิไดโอคลีเชียน (Diocletian) มีพระราชโองการให้ประหารนักบุญเพลาเกียแห่งทาร์ซัส (Pelagia of Tarsus) ใน ค.ศ. 287 ด้วย
Bronze bull
โคทองเหลือง
Brazen bull
โคซีชีเลีย
Sicilian bull
การฆ่าตัวตายโดยความจำยอม
ปลาเลียหินกัมพูชา
ปลาเลียหินกัมพูชา หรือ ปลามูดกัมพูชา หรือ ปลาเลียหินแม่น้ำโขง  เป็นปลาน้ำจืดขนาดเล็กชนิดหนึ่ง เป็นปลาเลียหินชนิดหนึ่ง อยู่ในวงศ์ปลาตะเพียน (Cyprinidae)
มีลำตัวเรียวยาวเคลื่อนไหวได้รวดเร็ว อาศัยอยู่ตามบริเวณพื้นที่เป็นกรวดและหิน มีหนวดที่ปลายจะงอยปากหนึ่งคู่ ลำตัวด้านหลังเป็นสีเขียว เกล็ดมีสีขาวเงินสะท้อนแสง มีแถบสีดำพาดตามตัวจากหลังช่องเหงือกถึงโคนหาง ลำตัวด้านล่างเป็นสีขาว ครีบหลังมีขอบสีดำจาง ๆ ขอบครีบหางมีแถบสีดำจาง ๆ และมีเส้นสีดำตอนกลางครีบ
มีขนาดความยาวเต็มที่ประมาณ 11 เซนติเมตร พบตามแหล่งน้ำที่เป็นลำธารต้นน้ำและน้ำตกของลุ่มน้ำโขง หากินโดยดูดตะไคร่น้ำ, แพลงก์ตอน และแมลงน้ำเป็นอาหาร พบกระจายพันธุ์ตั้งแต่มณฑลยูนนาน สาธารณรัฐประชาชนจีน ลงมาถึงประเทศไทย นอกจากนี้ยังพบกระจายอยู่ในระบบแม่น้ำเจ้าพระยารวมถึงภาคใต้ในเขตจังหวัดนครศรีธรรมราช แต่พบมากที่สุดในลุ่มน้ำน่านในเขตอำเภอบ่อเกลือ จังหวัดน่าน โดยเฉพาะในแม่น้ำว้าและแม่น้ำมาง โดยมีชื่อเรียกในภาษาถิ่นว่า "ปลาขึ้นนา" จากพฤติกรรมที่เมื่อวางไข่ขยายพันธุ์จะอพยพกันจากลำธารลงไปวางไข่กันในทุ่งนา จึงมักถูกจับมารับประทานบ่อย ๆ ด้วยเป็นปลาขนาดเล็กจึงสามารถบริโภคได้ทั้งตัว มีราคาซื้อขายสูงถึงกิโลกรัมละ 200 บาท ปัจจุบันภาควิชาการประมง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา น่าน สามารถเพาะขยายพันธุ์ได้แล้ว
นิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม แม้จะเป็นปลาที่มีสีสันไม่สวยงาม แต่ก็มักเลี้ยงไว้กินตะไคร่และเศษอาหารที่ปลาอื่นกินเหลือ เพื่อทำความสะอาดตู้
รวมถึงยังนำไปในกิจการฟิชสปาหรือสปาปลาแทนที่ปลาเลียหินชนิด "G. rufa" ที่ต้องนำเข้าจากต่างประเทศได้อีกด้วย
Garra cambodgiensis
ด่าหลัต
ด่าหลัต  เป็นเมืองในจังหวัดเลิมด่ง  ทางภาคใต้ของประเทศเวียดนาม มีความสูงจากระดับน้ำทะเลประมาณ 1,500 เมตร (4,900 ฟุต) มีอากาศเย็น โดยมีอุณหภูมิเฉลี่ย 18 ถึง 25 องศาเซลเซียส อุณหภูมิสูงสุดที่เคยเกิดขึ้นในด่าหลัต คือ 27 องศาเซลเซียส และต่ำสุดคือ 6.5 องศาเซลเซียส