pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
ฝ่ายกรุงเทพตัดสินว่า ถึงแม้ว่าพระยาจักรี (แบน) พระยากลาโหม (เมือง) และพระยาสังคโลก (เวด) นั้น กระทำการไปเพื่อช่วยเหลือกรุงเทพฯก็จริง แต่ก็ละเมิดพระราชอำนาจของพระเจ้ากัมพูชา จึงมีความผิด อีกทั้งยังไม่ปรากฏชัดเจนว่าพระอุไทยราชานักองค์จันทร์กษัตริย์กัมพูชานั้นเป็นกบฏต่อกรุงเทพ จึงให้จับกุมตัวพระยาสังคโลก (เวด) ที่กรุงเทพไว้ พระอุไทยราชาส่งพระยาวงศาอรรคราช (ติ) ยกทัพไปตีพระยาเดโช (เม็ง) ที่กำพงสวาย พระยาเดโช (เม็ง) จึงอพยพหลบหนีมายังกรุงเทพอีกครั้ง
ความขัดแย้งในกัมพูชา พ.ศ. 2354 - 2355.
กบฏของนักองค์สงวนที่เมืองโพธิสัตว์.
เดือนมิถุนายน พ.ศ. 2354 พระมหาอุปโยราชนักองค์สงวน เสด็จออกผนวชไปประทับอยู่กับพระมหาสังฆราชา (พระธรรมวิปัสสนา) พระภิกษุที่ได้รับความนับถือจากพระราชวงศ์กัมพูชา ที่เขาพระราชทรัพย์ ในเดือนธันวาคม พระองค์แก้วเจ้าชายเขมรสิ้นพระชนม์ เดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2355 พระมหาอุปโยราชนักองค์สงวนลาผนวชออกแล้ว เสด็จออกจากเมืองอุดงบันทายเพชร ในเวลากลางคืน เพื่อไปจัดแต่งงานศพพระองค์แก้ว ขุนนางเขมรรวมทั้งสิ้นเจ็ดคนมารับแห่งนักองค์สงวนไปประทับที่เมืองโพธิสัตว์ พระอุไทยราชานิมนต์ส่งพระมหาสังฆราชออกไปเชิญนักองค์สงวนกลับมาเองอุดง นักองค์สงวนไม่กลับมา พระอุไทยราชาส่งขุนนางกลุ่มหนึ่งไปเชื้อเชิญให้นักองค์สงวนกลับมา นักองค์สงวนกลับยึดตัวขุนนางเหล่านั้นไว้หมด พระอุไทยราชาจึงส่งพระยาบวรนายก (สวด) ไปขอความช่วยเหลือจาก"องลิวกิน"เหงียนวันเญินเจ้าเมืองไซ่ง่อน เหงียนวันเญินจึงให้"องเจิงเคญเทือง"เหงียนวันถว่าย (Nguyễn Văn Thoại, 阮文瑞) นำทัพเรือ 500 คน พร้อมทั้งเรือแง่โอเรือแง่ทราย มาตั้งอยู่ที่เกาะจีนเมืองละแวกอีกครั้ง
กรมพระราชวังบวรมหาเสนานุรักษ์มีพระบัณฑูรให้พระยายมราช (ควร) ขุนนางเขมรออกมาช่วยงานศพพระองค์แก้ว พระยายมราช (ควร) มาพบกับนักองค์สงวนที่เมืองโพธิสัตว์ นักองค์สงวนฝากข้อความแก่พระยายมราช (ควร) กราบทูลขอพระราชทานเมืองตะขร้อ เมืองขลุง และเมืองตรอง ให้แก่นักองค์สงวนแยกมาปกครองเอง พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัยมีพระราชดำริว่า นักองค์จันทร์และนักองค์สงวนวิวาทกันจนเป็นเหตุให้เกิดสงครามกลางเมืองขึ้น จะมีศุภอักษรออกไปให้สมานสามัคคีกันดังเดิมคงไม่เพียงพอ ต้องมีกองทัพไปควบคุมสถานการณ์ด้วย จึงมีพระราชโองการให้เจ้าพระยายมราช (น้อย บุณยรัตพันธุ์) ยกทัพออกไปสมทบกับพระยาพิไชยรณฤทธิ์และพระยารองเมืองฯที่เมืองพระตะบองในเดือนมีนาคม
การรบที่กำปงชนัง.
ในเดือนเมษายน องเชืองเกิญเทือง เหงียนวันถว่าย ให้องจันกว้างไปเมืองพระตะบอง พระมหาอุปโยราช (นักองค์สงวน) จับตัวองจันกว้างไว้เสีย และนักองค์สงวนยังส่งกองกำลังไปโจมตีเมืองพนมเปญอีกด้วย สมเด็จพระอุไทยราชานักองค์จันทร์ เสด็จออกจากเมืองอุดงไปประทับที่ค่ายโพโตกเพื่อเตรียมการรับมือทัพสยาม มีพระราชโองการให้พระยาสังคโลก พระยาเอกราช (แทน) พระยาเพชรเดโชเจ้าเมืองลาดปะเอีย มาตั้งทัพที่เมืองริวิฉนาก ให้พระยาโยธาสงคราม (มา) อยู่ตั้งรักษาที่เมืองกำปงชนัง โดยมีพระยาธรรมเดโช (มัน) เป็นแม่ทัพใหญ่ทางเรือ และให้พระยายมราช (คง) คอยลาดตระเวณ
เจ้าพระยายมราช (น้อย) เกรงว่า หากยกทัพสยามจากพระตะบองลงไปจะทำให้นักองค์จันทร์ตื่นตระหนกตกใจ จึงให้พระยารองเมืองฯถือหนังสือลงไปถวายพระอุไทยราชานักองค์จันทร์ที่เมืองอุดงแจ้งความให้ทราบก่อน แต่นักองค์จันทร์กลับนิ่งเฉยไม่ตอบ เจ้าพระยายมราชส่งพระภักดีนุชิตถือหนังสือลงไปอีกครั้งหนึ่ง แต่พระภักดีนุชิตถูกพระยายมราช (คง) และพระยาเพชรเดโชยึดสาสน์และคุมตัวไว้ที่เมืองริวิฉนาก เจ้าพระยายมราช (น้อย) เห็นว่า พระอุไทยราชานักองค์จันทร์กษัตริย์กัมพูชาดูหมิ่นสยามสิ้นยำเกรง จึงยกทัพลงไปจากเมืองพระตะบอง
ในเดือนเมษายน เจ้าพระยายมราช (น้อย) พระยารองเมืองฯ พระยายมราช (ควร) พระยาจักรี (เชด) และพระวิเศษสุนทร (รศ) ยกทัพจำนวน 3,000 คน ออกจากเมืองพระตะบองมาถึงเมืองโพธิสัตว์ แล้วแห่นักองค์สงวนออกมาจากเมืองโพธิสัตว์ ยกทัพเข้าตีเมืองกำพงชะนัง นำไปสู่การรบที่กำปงชนัง ในขณะที่พระยาสุรสงครามเป็นแม่ทัพเรือยกทัพจำนวน 2,000 คน มาทางเรือ พระยาธรรมเดโช (มัน) พระยาโยธาสงคราม (มา) และพระยาบวรนายก (สวด) ป้องกันเมืองกำพงชะนัง ฝ่ายกัมพูชายิงปืนเข้าใส่กองเรือเสบียงฝ่ายสยามของพระยาสุรสงคราม แต่พระยาสุรสงครามไม่ตอบโต้ ฝ่ายไทยปล่อยองจันกว้างออกมา แจ้งแก่ฝ่ายเขมรว่า ครั้งนี้กองทัพไทยมาจำนวนมาก บรรดาขุนนางกัมพูชาที่กำพงชนังจึงให้พระมนตรีสงครามลงเรือพายไปกราบทูลพระอุไทยราชานักองค์จันทร์ที่โพโตก ว่าครั้งนี้สยามยกมาเป็นจำนวนมากเห็นเกินจะรับไหว พระอุไทยราชานักองค์จันทร์จึงเสด็จพร้อมทั้งพระราชวงศ์และบรรดาขุนนางลงเรือพระที่นั่งไปพนมเปญ
นักองค์จันทร์ลี้ภัยไปไซ่ง่อน.
"องเจิงเคญเทือง"เหงียนวันถว่ายเตรียมเรือมารับนักองค์จันทร์และพระราชวงศ์กัมพูชาที่เมืองพนมเปญ นักองค์อิ่มและนักองค์ด้วงปรึกษากันว่าหากเสด็จหนีตามนักองค์จันทร์ไปเวียดนามก็จะเป็นกบฏไปด้วย นักองค์อิ่มและนักองค์ด้วงจึงเสด็จหนีจากเมืองพนมเปญไปหาฝ่ายไทย ฝ่ายญวนและฝ่ายนักองค์จันทร์ส่งกำลังออกติดตามนักองค์อิ่มและนักองค์ด้วงแต่ไม่ทัน เหงียนวันเญินเจ้าเมืองไซ่ง่อนส่งขุนนางมากราบทูลเชิญนักองค์จันทร์ไปประทับที่ไซ่ง่อนหรือเมืองบันแง พระยาสุรสงครามนำกองเรือเดินทางถึงค่ายโพโตกเมืองอุดง ทราบว่าพระอุไทยราชานักองค์จันทร์หลบหนีไปพนมเปญแล้ว นำกองเรือไปตามนักองค์จันทร์แต่ไม่ทัน พบเพียงแต่ราษฎรชาวเขมรสับสนวุ่นวายอยู่ จึงป่าวประกาศให้กลับมาอยู่บ้านเรือนตามเดิม เจ้าพระยายมราชเมื่อมาถึงเมืองอุดงบันทายเพชรทราบว่านักองค์จันทร์เสด็จหลบหนีไปถึงเมืองไซ่ง่อนแล้ว จึงมีหนังสือถึงเจ้าเมืองไซ่ง่อนและนักองค์จันทร์ ชี้แจงว่าฝ่ายสยามยกทัพลงมาครั้งนี้ไม่ใช่เพื่อทำสงครามแต่เพื่อไกล่เกลี่ยความขัดแย้งระหว่างนักองค์จันทร์และนักองค์สงวน แต่นักองค์จันทร์และเจ้าเมืองไซ่ง่อนนิ่งเสียไม่ตอบ นักองค์อิ่มและนักองค์ด้วงเสด็จหนีจากนักองค์จันทร์มาถึงเมืองอุดงประทับอยู่กับนักองค์สงวน
เหงียนวันเญินเจ้าเมืองไซ่ง่อน สร้างตำหนักที่ประทับที่เมืองไซ่ง่อนถวายให้พระอุไทยราชานักองค์จันทร์ และยังถวายเงินอีแปะพันพวงข้าวสารพันถัง พระอุไทยราชาให้พระยาบวรนายก (สวด) พระยาพหลเทพ (ขวัญ) และเจ้าพระพุฒ (ตวนผอ) ไปเข้าเฝ้าพระเจ้าเวียดนามยาล็องที่เมืองเว้ เดือนสิงหาคมพระเจ้าเวียดนามพระราชทานเงินทอง ผ้าแพร อิแปะ 5,000 ตะโนด
ฝ่ายเจ้าพระยายมราช (น้อย) รอคอยหนังสือตอบอยู่ที่เมืองอุดงบันทายเพชรตลอดฤดูแล้ง ทั้งเจ้าเมืองไซ่ง่อนและนักองค์จันทร์ไม่มีการตอบรับ จึงคิดว่าหากเข้าถึงฤดูน้ำหลาก ฝ่ายญวนจะสามารถยกทัพเรือขึ้นมาช่วยนักองค์จันทร์กลับคืนมาได้สะดวก ที่ชัยภูมิของทัพสยามนั้นเสียเปรียบ เสบียงอาหารก็หมดสิ้นลงทุกวัน เจ้าพระยายมราชจึงปรึกษากันกับนักองค์สงวน นักองค์อิ่ม และนักองค์ด้วง ว่าความผิดของนักองค์จันทร์นั้นเป็นโทษกบฏโดยตรง เจ้าชายทั้งสามแจ้งว่ายินยอมทำตามคำสั่งของเจ้าพระยายมราชทุกประการ เจ้าพระยายมราชจึงมีคำสั่งให้เผาทำลายเมืองอุดงบันทายเพชร เมืองพนมเปญ และเมืองกำพงหลวงด้วยกันทั้งสามเมือง เพื่อไม่ให้เป็นที่มั่นของศัตรู เมืองอุดงซึ่งเป็นราชธานีของอาณาจักรเขมรอุดงมาเป็นระยะเวลาประมาณสองร้อยปีจึงถูกเผาทำลายลงในครั้งนี้ จากนั้นจึงอพยพกวาดต้อนชาวเขมรเข้าไปยังเมืองพระตะบอง ให้พระยารองเมืองฯ และพระยายมราช (ควร) รอฟังข่าวนักองค์จันทร์อยู่ที่เมืองบันทายเพชร เจ้าพระยายมราชนำเจ้าชายเขมรทั้งสาม คือนักองค์สงวน นักองค์อิ่ม และนักองค์ด้วงไปยังกรุงเทพฯ พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้าฯโปรดฯพระราชทานที่อยู่เดิมของนักองค์เองที่วังเจ้าเขมรให้เป็นที่ประทับ
ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2355 ทางกรุงเทพทราบว่า เฮี้ยวคังไท้เห่า (孝康太后, Hiếu Khang Thái hậu) หรือดึกไทเฮาพระชนนีของพระเจ้าเวียดนามยาล็องสิ้นพระชนม์ จึงแต่งคณะทูตไปสักการะคำนับพระศพของดึกไทเฮา มีพระยาราชเสนาเป็นราชทูต เมื่อเจ้าพระยายมราช (น้อย) นำเจ้าชายเขมรทั้งสามกลับมาแจ้งข้อราชการ จึงมีพระราชโองการให้อัญเชิญพระราชสาสน์ออกไปอีกในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2355 ให้พระยาราชเสนาถวายแก่พระเจ้ายาล็อง ชี้แจงเหตุการณ์ตั้งแต่พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าฯทรงพระกรุณาชุบเลี้ยงนักองค์จันทร์ จนได้รับแต่งตั้งเป็นกษัตริย์กัมพูชา แต่กลับบิดพลิ้วไม่มาร่วมพระราชพิธี ประพฤติแข็งข้อต่อกรุงเทพหลายประการ และยังหลบหนีไปเมืองไซ่ง่อนเสียอีก ฝ่ายพระเจ้ายาล็องมีราชสาสน์ตอบกลับมาว่า กองทัพสยามยกทัพลงไปเบียดเบียนชาวเขมรได้รับความเดือดร้อน แม้แต่วังของนักองค์จันทร์ก็เผาทำลายลงเสีย นักองค์สงวนเป็นต้นเหตุของความวุ่นวาย "เป็นข้าก็ไม่ตรงต่อเจ้า เป็นน้องไม่อดออมต่อพี่" โทษของนักองค์สงวนมากกว่าผู้อื่น แต่หากนักองค์สงวนยอมขอโทษก็จะหายโทษ "เนื้อกับกระดูกจะได้ร่วมกัน" ฝ่ายกรุงเทพจึงมีความเข้าใจว่าฝ่ายญวนนั้นให้การสนับสนุนแก่นักองค์จันทร์นการต่อต้านสยาม แต่หากจะยกทัพไปทำการสงครามกับเวียดนามตอนนี้ไม่เหมาะสม เพราะมีฤดูน้ำหลากฝ่ายเวียดนามได้เปรียบทางเรือ อีกทั้งเกรงว่าจะเกิดศึกสองด้านกับพม่าและเวียดนาม ควรรักษาทางไมตรีกับญวนไว้ก่อน
ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2356 จึงโปรดฯให้พระยามหาอำมาตย์เป็นราชทูต พระยาราชโยธาเป็นอุปทูต ไปยังเมืองเวียดนามอัญเชิญพระราชสาสน์ไปถวายพระเจ้ายาล็อง พระเจ้ายาล็องตรัสแก่ทูตว่า จะให้นักองค์จันทร์กลับจากไซ่ง่อนไปคืนครองเมืองกัมพูชาตามเดิม ความผิดของนักองค์จันทร์ในครั้งนี้ขอพระราชทานงดเว้นสักครั้งหนึ่ง ในเดือนเมษายน พระเจ้ายาล็องมีพระราชโองการให้"องต๋ากุน"เลวันเสวียต (Lê Văn Duyệt, 黎文悅) และ"องเหียบกิน"โงเญินติ่ญ (Ngô Nhân Tịnh, 吳仁靜) นำกองกำลังญวนจำนวนทั้งสิ้น 13,000 คน แห่นำพระอุไทยราชานักองค์จันทร์กลับคืนปกครองกัมพูชาตามเดิม เลวันเสวียตนำแห่นักองค์จันทร์ออกจากเมืองไซ่ง่อนมากลับคืนเมืองพนมเปญในเดือนพฤษภาคม โดยมีพระยามหาอำมาตย์และพระยาราชโยธาขุนนางราชทูตสยามร่วมเดินทางส่งนักองค์จันทร์เป็นสักขีพยานในครั้งนี้ด้วย พระยายมราช (ควร) และพระวิเศษสุนทร (รศ) ขุนนางกัมพูชาฝ่ายไทยที่รอคอยอยู่ที่เมืองอุดงเข้าเฝ้าพระอุไทยราชา หลังจากส่งนักองค์จันทร์กลับเมืองกัมพูชาเสร็จสิ้นแล้ว ขุนนางฝ่ายไทยได้แก่ พระยามหาอำมาตย์ พระยาราชโยธา พระยายมราช (ควร) และพระวิเศษสุนทร (รศ) จึงเดินทางกลับเมืองพระตะบอง
สมเด็จพระอุไทยราชานักองค์จันทร์ทรงปูนบำเหน็จขุนนางที่ได้ช่วยเหลือพระองค์มา พระยาบวรนายก (สวด) ได้เลื่อนเป็นพระยาจักรี เจ้าพระพุฒ (ตวนผอ) ขุนนางแขกจามได้เลื่อนเป็นพระยายมราช เมื่อนักองค์จันทร์เสด็จกลับมาถึงเมืองพนมเปญ พบว่าเมืองอุดงบันทายเพชรและเมืองพนมเปญถูกฝ่ายสยามเผาทำลายลงจนสิ้นแล้ว องต๋ากุนเลวันเสวียตให้สร้างป้อมเมืองใหม่ให้แก่นักองค์จันทร์ นักองค์จันทร์แจ้งว่าเมืองอุดงนั้นเป็นที่สูงไม่ต้องการประทับอยู่ที่เมืองอุดง แต่ประสงค์จะประทับที่พนมเปญเนื่องจากเป็นที่ลุ่มต่ำหากสยามบุกรุกรานมาทัพเรือเวียดนามจะสามารถเข้าช่วยเหลือได้สะดวก เลวันเสวียตจึงสร้างป้อมเมืองใหม่ขึ้นที่พนมเปญชื่อว่าเมือง”บันทายแก้ว”ให้แก่นักองค์จันทร์ และสร้างป้อมเมืองละว้าเอม (Lvea Aem) ไว้สำหรับทหารญวนไว้ประจำการ รวมทั้งสร้างศาลบูชาพระเจ้ายาล็องไว้ที่แหลมจะโรยจังวา (Chroy Changvar) ตรงข้ามเมืองพนมเปญ พระอุไทยราชาและบรรดาขุนนางกัมพูชา แต่งกายอย่างญวน สวมเสื้อญวนและโพกศีรษะญวน ขึ้นสักการบูชาพระเจ้ายาล็องที่ศาลจะโรยจังวานั้นทุกวันขึ้นหนึ่งค่ำและขึ้นสิบห้าค่ำเดือนละสองครั้ง เลวันเสวียตให้องเชืองเกิญเทือง เหงียนวันถว่าย เป็น"เบาฮอ" (bảo hộ) หรือองโปโห เป็นข้าหลวงของญวนในกัมพูชา เลวันเสวียตให้เบาฮอเหงียนวันถว่ายนำกำลังญวน 1,500 คน อยู่รักษานักองค์จันทร์ที่เมืองพนมเปญ ส่วนองต๋ากุนเดินทางกลับเมืองเว้
ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2357 พระเจ้าเวียดนามยาล็องมีพระราชโองการให้"องเหียบกิน" นำเสื้อหมวกกางเกงและเครื่องยศญวนพระราชทานมามอบให้แก่นักองค์จันทร์ที่พนมเปญบันทายแก้ว นักองค์จันทร์ให้เรือประโคมพิณพาทย์ไปรับองเหียบกินมาที่จะโรยจังวา พระอุไทยราชาทรงเครื่องยศญวนแล้วขึ้นถวายบังคมรับพระบารมีพระเจ้าเวียดนามที่ศาลจะโรยจังวา บรรดาขุนนางกัมพูชาล้วนแต่งตัวโพกศีรษะญวนทั้งสิ้น
แม้ว่าในทางพิธีการราชสำนักกัมพูชาจะยังคงส่งเครื่องบรรณาการมาถวายที่กรุงเทพฯทุกปีดังเดิมแต่ก็ส่งเครื่องบรรณาการไปถวายที่เมืองเว้ทุกสามปีเช่นกัน ในทางปฏิบัติหลังจากเหตุการณ์ความวุ่นวายในกัมพูชาพ.ศ. 2354 แล้ว กัมพูชาจึงตกอยู่ภายใต้อิทธิพลของเวียดนาม
เขมรตีเมืองพระตะบอง พ.ศ. 2358.
ในพ.ศ. 2358 พระอุไทยราชานักองค์จันทร์ให้พระยายมราช (ตวนผอ) และพระยาธรรมเดโช (มัน) ยกทัพไปปราบพระยาเดโช (เม็ง) ที่เมืองกำปงสวาย พระยาเดโช (เม็ง) หลบหนีไปอยู่เมืองโขง พระอุไทยราชาทรงให้ตวนหมัดพี่ชายของตวนผอเป็นพระยาเดโชเจ้าเมืองกำปงสวายคนใหม่
พระยาอภัยภูเบศร์ (แบน) เจ้าเมืองพระตะบอง ถึงแก่กรรมเมื่อเดือนตุลาคมพ.ศ. 2358 พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้าฯทรงแต่งตั้งพระยาวิเศษสุนทร (รศ) ซึ่งเป็นบุตรชายของเจ้าพระยาอภัยภูเบศร์ (แบน) ขึ้นเป็นพระยาอภัยภูเบศร์เจ้าเมืองพระตะบองคนใหม่
สมเด็จพระอุไทยราชาทรงปรึกษากับองเบาฮอ เหงียนวันถว่าย ข้าหลวงญวน ว่าเมืองพระตะบองตกไปขึ้นแก่สยาม เมืองพระตะบองนั้นสยามให้เป็นที่เตรียมเสบียงและไพร่พลในการยกทัพเข้าโจมตีกัมพูชาทุกครั้ง สมควรที่จะกำจัดอิทธิพลของสยามไปให้พ้นจากพระตะบอง เหงียนวันถว่ายเห็นด้วย ให้พระอุไทยราชานักองค์จันทร์หาเหตุยกทัพเข้าไปในแขวงเมืองพระตะบองเพื่อเก็บน้ำนมศิลาและมูลค้างคาวตามธรรมเนียม ถ้าฝ่ายสยามไม่สู้ก็ให้ยึดเมืองพระตะบองเลย ถ้าฝ่ายสยามสู้ก็ให้เก็บน้ำนมศิลามูลค้างคาวมาอย่างเดียว แต่การนี้ฝ่ายญวนจะไม่ข้องเกี่ยวให้ฝ่ายกัมพูชาจัดการเอง ในเวลานั้นเองพระยาเดโช (ตวนหมัด) เข้ามาทูลว่ามีทัพสยามยกมาจากนครราชสีมา นักองค์จันทร์จึงมีพระราชโองการให้สมเด็จเจ้าพระยา (ติ) เป็นแม่ทัพ พระยาสังคโลก (นอง) เป็นทัพหน้า ให้พระยาโยธาสงคราม (มัน) พระยาเอกราช (แทน) ตั้งทัพอยู่ที่เมืองโพธิสัตว์ ให้กองกำลังกัมพูชาอีกกองหนึ่งไปตั้งรักษาไว้ที่เกาะกำยาน สมเด็จเจ้าพระยา (ติ) ยกทัพไปตั้งอยู่ที่บ้านโอระแวง
ฝ่ายพระยาอภัยภูเบศร์ และพระยารามกำแหง เมื่อทราบว่าฝ่ายกัมพูชายกทัพมาเมืองพระตะบอง จึงยกทัพออกไปห้ามแต่สมเด็จเจ้าพระยา (ติ) ไม่ฟัง แจ้งว่ามาเก็บน้ำนมศิลาและมูลค้างคาวตามธรรมเนียม แล้วฝ่ายกัมพูชาก็ยกทัพเข้ามาตั้งที่หนองจอก สมเด็จเจ้าพระยาตั้งทัพที่บ้านอันลงกูบ พระยาเอกราช (แทน) ตั้งค่ายที่เขาบานน ฝ่ายกัมพูชายกทัพเข้ามาทางบ้านสลึงปิดทางเมืองโตนดอีกทางหนึ่ง พระยาอภัยภูเบศร์ส่งพระยาวงษาธิราชออกไปสู้รบกับพระยาเอกราช (แทน) ที่เขาบานน พระยาเอกราช (แทน) พ่ายแพ้ พระยาสังคโลก (นอง) ถูกจับกุมไปกรุงเทพ สมเด็จเจ้าพระยาจึงถอยทัพกัมพูชากลับไป ฝ่ายสยามกวาดต้อนชาวกัมพูชาจากเกาะกำยานไปไว้ที่พระตะบอง นักองค์จันทร์จึงให้พระยายมราช (ตวนผอ) ไปตั้งรับที่เปียมพระสทึง
พระยาอภัยภูเบศร์และพระยารามกำแหงมีใบบอกเข้ามากราบทูลเหตุการณ์เมืองพระตะบองแก่กรุงเทพ ทางกรุงเทพให้พระยารองเมืองฯและพระพรหมบริรักษ์ออกมาสืบความได้ความจริง จึงมีพระราชโองการให้เจ้าฟ้ากรมขุนอิศรานุรักษ์ นำทัพเกณฑ์กรุงเทพและนครราชสีมาไปตั้งรอรับที่เมืองพระตะบอง และมีศุภอักษรไปถึงพระเจ้ายาล็องถึงเหตุที่ข้าหลวงญวนร่วมกับขุนนางกัมพูชามารบกวนเมืองพระตะบอง
ฝ่ายเวียดนามพระเจ้ายาล็องมีพระราชโองการให้ขุนนางญวนจากไซ่ง่อนเดินทางมาสอบสวนพระยาเอกราชในเดือนกรกฎาคม ได้ความแล้วพระเจ้าเวียดนามจึงมีพระราชโองการให้จับกุมตัวสมเด็จเจ้าพระยา (ติ) ฝ่ายพระอุไทยราชานักองค์จันทร์จึงมีพระราชโองการให้พระยายมราช (ตวนผอ) พระยาจักรี (สวด) และพระยาราชเดชะ (หลง) ยกทัพไปจับกุมตัวสมเด็จเจ้าพระยาแล้วส่งให้แก่ญวนที่ไซ่ง่อน พระเจ้าเวียดนามจึงทรงมีศุภอักษรเข้ามาที่กรุงเทพว่า ได้สอบสวนสมเด็จเจ้าพระยาแล้ว พบว่าฝ่ายสมเด็จเจ้าพระยาได้ยกทัพเข้าไปในเขตเมืองพระตะบองจริง แต่ยกไปเพียงเพื่อเก็บน้ำนมศิลามูลค้างคาวตามธรรมเนียมเท่านั้น แต่ฝ่ายเมืองพระตะบองไม่ยินยอมจึงเกิดการสู้รบขึ้น ฝ่ายเมืองพระตะบองยกทัพติดตามไปถึงบ้านพระกำเบียนหรือเกาะกำยานกวาดต้อนชาวกัมพูชากว่า 1,400 คนกลับไปพระตะบอง สมเด็จเจ้าพระยามีความผิดได้มอบตัวให้แก่ทางฝ่ายกัมพูชาไปลงโทษแล้ว ขอให้ฝ่ายกรุงเทพชำระโทษกรมการเมืองพระตะบองด้วย ฝ่ายกรุงเทพนื่งเฉยไม่ตอบแต่ประการใด
Malay Annals
Sejarah Melayu
จังหวัดอัลไต
จังหวัดอัลไต ตั้งอยู่ทางตอนเหนือของเขตปกครองตนเองชนชาติอุยกูร์ ซินเจียง สาธารณรัฐประชาชนจีน มีพื้นที่ และมีประชากร 561,667 คน (ปี 2000) เป็นส่วนหนึ่งของจังหวัดปกครองตนเองชนชาติคาซัค อีหลี ในการสำรวจสำมะโนประชากรปี 2000 จังหวัดอัลไตเป็นเขตการปกครองเดียวที่สำคัญในจังหวัดปกครองตนเองคาซัค อีหลี ที่มีประชากรส่วนใหญ่เป็นชาวคาซัค (ประมาณ 51%) ในปี 2007 จังหวัดนี้มีจีดีพี 9.9 พันล้านเหรินหมินปี้ โดยมีอัตราการเติบโต 12% จังหวัดอัลไตมีพรมแดนระหว่างประเทศติดกับสาธารณรัฐอัลไต ประเทศรัสเซีย
จังหวัดอัลไตแบ่งออกเป็น 1 นครระดับอำเภอ และ 6 อำเภอ
ฟาญิร
ในศาสนาอิสลาม ฟาญิร (; พหุพจน์ فجرة "ฟะญะเราะฮ์") เป็น "ผู้ทำความชั่วที่ชั่วร้าย" นั่นคือ "คนบาปตามการกระทำ" เมื่อเทียบกับกาฟิรที่แปลว่า "คนบาปด้วยการปฏิเสธอัลลอฮ์"
คำนี้ปรากฏในอัลกุรอานซูเราะฮ์อะบะซะ ดังโองการนี้:
N-terminus
จังหวัดท่าขี้เหล็ก
จังหวัดท่าขี้เหล็ก  เป็นจังหวัดหนึ่งในรัฐชาน ประเทศพม่า เป็น 1 ใน 4 จังหวัดของภาคตะวันออกของรัฐชาน จังหวัดท่าขี้เหล็กประกอบด้วย 1 เมือง 295 หมู่บ้าน มีเมืองหลักคือ ท่าขี้เหล็ก
จังหวัดท่าขี้เหล็กติดกับอำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย ท่าขี้เหล็กและแม่สายมีด่านตรวจคนเข้าเมืองและด่านผ่านแดนที่ปลายทั้งสองด้านของสะพานที่เชื่อมเมืองชายแดนทั้งสอง
จังหวัดท่าขี้เหล็กประกอบด้วย 3 อำเภอ ได้แก่
C-terminus
มยอลเนียร์
มยอลเนียร์  เป็นอาวุธเวทมนตร์ที่ปรากฏในหนังสือการ์ตูนอเมริกันที่ตีพิมพ์โดยมาร์เวลคอมิกส์ เป็นอาวุธหลักของซูเปอร์ฮีโรธอร์และเจน ฟอสเตอร์ มยอลเนียร์ปรากฏตัวครั้งแรกใน "Journey into Mystery" #83 (สิงหาคม ค.ศ. 1962) สร้างขึ้นโดยสแตน ลี และออกแบบโดยแจ็ก เคอร์บี และโจ ซินน็อตต์
โดยทั่วไปแล้วมยอลเนียร์จะมีลักษณะเป็นค้อนขนาดใหญ่สีเทาหัวเหลี่ยม มีด้ามสั้นกลมหุ้มด้วยหนังสีน้ำตาล ปิดท้ายด้วยเชือกคล้อง วัตถุนี้มีพื้นฐานมาจากมยอลเนียร์ซึ่งเป็นอาวุธของธอร์ในตำนาน
Mjolnir (comics)
เดอะบลิป
เดอะบลิป  (เรียกอีกอย่างว่า การทำลายล้าง (Decimation) และเรียกว่า การดีดนิ้ว (Snap)) เป็นเหตุการณ์สมมติสำคัญที่ปรากฎในแฟรนไชส์จักรวาลภาพยนตร์มาร์เวล (MCU) ซึ่งสิ่งมีชีวิตครึ่งหนึ่งในจักรวาลถูกกำจัดแบบสุ่มเลือกโดยธานอสดีดนิ้วขณะถืออินฟินีตีสโตนส์ในปี ค.ศ. 2018 จากนั้นบรูซ แบนเนอร์ได้นำกลับคืนมาในปี ค.ศ. 2023 โดยใช้อินฟินีตีสโตนส์ซึ่งกู้คืนจากช่วงเวลาต่าง ๆ "เดอะบลิป" ดูเหมือนจะหมายถึงเหตุการณ์ทั้งหมด รวมทั้งการกำจัดและคืนชีพเหยื่อ เดอะบลิปปรากฏในรูปแบบของการสลายมวลของแต่ละบุคคลเป็นฝุ่น ในขณะที่การคืนชีพกลับมาจะมีฝุ่นแบบเดียวกันที่แปรสภาพเป็นร่างกายของบุคคลที่เสียชีวิตก่อนหน้านี้ ซึ่งส่วนใหญ่ปรากฏขึ้นอีกครั้งในตำแหน่งเดิมโดยตัวเองไม่ทราบว่าเกิดอะไรขึ้น
ในปี ค.ศ. 2021 แง่มุมต่าง ๆ ของบลิปได้ถูกนำเสนอใน และ ของ MCU ผ่านสื่อต่าง ๆ รวมถึงเรื่อง ' (ภาคแรก), "แอนท์-แมน และ เดอะ วอสพ์" (โพสต์-เครดิต), "กัปตัน มาร์เวล" (โพสต์-เครดิต), ', "", "ชี.ล.ด์. ทีมมหากาฬอเวนเจอร์ส", "วันด้าวิสชั่น", "เดอะฟอลคอนและเดอะวินเทอร์โซลเจอร์", "ชาง-ชี กับตำนานลับเท็นริงส์", และ "ฮีโร่พลังเทพเจ้า"
ผลที่ตามมาของบลิปนั้นมากมายและกว้างขวาง บางคนถูกบรรยายผลกระทบเหมือนการ์ตูน เช่น สมาชิกวงดนตรีโรงเรียนที่ "ถูกบลิป" ซึ่งปรากฏตัวอีกครั้งกลางการแข่งขันบาสเกตบอล และตัวละครที่ "ถูกบลิป" ตอนนี้จะมีอายุน้อยกว่าพี่น้องที่ "ไม่ถูกบลิป" ซึ่งก่อนหน้านี้อายุน้อยกว่าพวกเขาหลายปี บางคนถูกบรรยายผลกระทบเหมือนละครเช่น ตัวละครที่ถูกบลิปจะกลับมาสู่ความโกลาหลและความสับสน ซึ่งพบว่าคนที่รักได้เสียชีวิตลงในขณะที่พวกเขาไม่อยู่ และเผชิญกับอนาคตที่ไม่แน่นอน เควิน ไฟกีประธาน มาร์เวลสตูดิโอส์ มองว่าบทสรุปของการบลิปเป็นประเด็นสำคัญในไทม์ไลน์ของ MCU คล้ายกับ การต่อสู้ของนิวยอร์ก ในองก์ที่สามของเรื่อง "ดิ อเวนเจอร์ส" จะถูกกล่าวถึงว่าเป็นเหตุการณ์สำคัญใน MCU หลายเรื่อง
เดอะบลิปเป็นแรงบันดาลใจให้เกิดการสร้างเหตุการณ์ในโลกแห่งความเป็นจริงบนเว็บไซต์เรดดิต ซึ่งสุ่มเลือกครึ่งหนึ่งของสมาชิกของเรดดิตย่อยที่ได้รับความนิยมอย่างสูงจะถูกแบนโดยจำลองผลกระทบของบลิป การแบนบัญชีมากกว่า 300,000 บัญชี ซึ่งรวมถึงแอนโธนี่ รุสโซ ผู้กำกับร่วมเรื่อง "" ถือเป็นเหตุการณ์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ของเรดดิต บลิปเป็นเหตุการณ์ภายใน MCU เปรียบเทียบกับการระบาดทั่วของโควิด-19 ในโลกแห่งความเป็นจริงว่าเป็นเหตุการณ์ที่ส่งผลกระทบอย่างยั่งยืนต่อผู้คนทั่วโลก
พระราชพงศาวลีพระมหากษัตริย์รัฐปะหัง
ตารางนี้เป็นพระราชพงศาวลีพระมหากษัตริย์รัฐปะหัง นับตั้งแต่การก่อตั้งรัฐสุลต่านปะหังเก่าใน ค.ศ. 1470 จนถึงปัจจุบัน
ราชวงศ์เบินดาฮารา-ปะหัง.
ใน ค.ศ. 1699 หลังการครองราชย์ของอับดุล จาลิลที่ 4 แห่งราชวงศ์เบินดาฮารา ในฐานะสุลต่านแห่งรัฐยะโฮร์องค์ที่ 10 ปะหังกลายเป็นจังหวัดพิเศษของเบินดาฮารา และปกครองโดยผู้สืบทอดของราชวงศ์ นับตั้งแต่ตุน มัซ อานุม (ครองราชย์ ค.ศ. 1699-1717) ถึงตุน ฮัสซัน (ครองราชย์ ค.ศ. 1748-1770) หลังยะโฮร์เริ่มเสื่อมสลายในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 18 และการแทรกแซงของอำนาจต่างชาติ ทำให้ปะหังกลายเป็นเอกราชอีกครั้ง ในรัชสมัยตุน อับดุล มาจิด ก่อตั้งอาณาจักรปะหังที่มีสถานะกึ่งเอกราช โดยที่เบินดาฮารามีสถานะคล้ายกับราจา ('ราชา') อีกครั้ง ใน ค.ศ. 1884 ตุน อะฮ์มัด ราจาเบินดาฮาราองค์ที่ 6 ประกาศตนเองเป็นสุลต่านอย่างเป็นทางการ
The Blip
Eriostylos
Eriostylos เป็นสกุลของพืชดอกที่อยู่ในวงศ์ Amaranthaceae มีเพียงสปีชีส์เดียวคือ Eriostylos stefaninii.
ถิ่นกำเนิดของมันคือประเทศโซมาเลีย
Erioscirpus
Erioscirpus เป็นสกุลของพืชดอกที่อยู่ในวงศ์ Cyperaceae.
ถิ่นกำเนิดของมันคือประเทศอิหร่านถึงจีน
Eriocnema
Eriocnema เป็นสกุลของพืชดอกที่อยู่ในวงศ์ Melastomataceae.
Family tree of Pahang monarchs
Eremogeton
Eremogeton เป็นสกุลของพืชดอกที่อยู่ในวงศ์ Scrophulariaceae มีเพียงสปีชีส์เดียวคือ Eremogeton grandiflorus.
มีถิ่นกำเนิดอยู่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของเม็กซิโกถึงกัวเตมาลา
Eremitilla
Eremitilla เป็นสกุลของพืชดอกที่อยู่ในวงศ์ Orobanchaceae มีเพียงสปีชีส์เดียวคือ Eremitilla mexicana.
มีถิ่นกำเนิดอยู่ทางตะวันตกเฉียงใต้ของเม็กซิโก
Erblichia
Erblichia เป็นสกุลของพืชดอกที่อยู่ในวงศ์ Passifloraceae มีเพียงสปีชีส์เดียวคือ Erblichia odorata.
ถิ่นกำเนิดของมันคือเม็กซิโกถึงอเมริกากลางพบได้ในประเทศของ; เบลีซ, คอสตาริกา, เอลซัลวาดอร์, กัวเตมาลา, ฮอนดูรัส, เม็กซิโก, นิการากัว และ ปานามา
Eplingiella
Eplingiella เป็นสกุลของพืชดอกที่อยู่ในวงศ์ Lamiaceae.
ถิ่นกำเนิดของมันคือทิศตะวันออกของประเทศบราซิล
Ephippiocarpa
Ephippiocarpa เป็นสกุลของพืชดอกที่อยู่ในวงศ์ Apocynaceae.
ถิ่นกำเนิดคือโซมาเลียตอนใต้ถึงแอฟริกาตอนใต้
Eokochia
Eokochia เป็นสกุลของพืชดอกที่อยู่ในวงศ์ Amaranthaceae. มีเพียงสปีชีส์เดียวคือ Eokochia saxicola.
ถิ่นกำเนิดของมันคืออิตาลี และ ซิซิเลีย
Enneatypus
Enneatypus เป็นสกุลของพืชดอกที่อยู่ในวงศ์ Polygonaceae.
Enkleia
Enkleia เป็นสกุลของพืชดอกที่อยู่ในวงศ์ Thymelaeaceae.
ถิ่นกำเนิดคือ อินโดจีน ถึง นิวกินี
Engomegoma
Engomegoma เป็นสกุลของพืชดอกที่อยู่ในวงศ์ Olacaceae มีเพียงสปีชีส์เดียวคือ Engomegoma gordonii.
Endocaulos
Endocaulos เป็นสกุลของพืชดอกที่อยู่ในวงศ์ Podostemaceae มีเพียงสปีชีส์เดียวคือ Endocaulos mangorense.
Emplectanthus
Emplectanthus เป็นสกุลของพืชดอกที่อยู่ในวงศ์ Apocynaceae.
Emelianthe
Emelianthe เป็นสกุลของพืชดอกที่อยู่ในวงศ์ Loranthaceae มีเพียงสปีชีส์เดียวคือ Emelianthe panganensis.
Embolanthera
Embolanthera เป็นสกุลของพืชดอกที่อยู่ในวงศ์ Hamamelidaceae.
ถิ่นกำเนิดคือเวียดนามใต้ ฟิลิปปินส์ตะวันตก
Embadium
Embadium เป็นสกุลของพืชดอกที่อยู่ในวงศ์ Boraginaceae.
มีถิ่นกำเนิดอยู่ที่ออสเตรเลียตอนกลางและตอนใต้
Elissarrhena
Elissarrhena เป็นสกุลของพืชดอกที่อยู่ในวงศ์ Menispermaceae.
Eleutherandra
Eleutherandra เป็นสกุลของพืชดอกที่อยู่ในวงศ์ Achariaceae มีเพียงสปีชีส์เดียวคือ Eleutherandra pes-cervi.
Elephantomene
Elephantomene เป็นสกุลของพืชดอกที่อยู่ในวงศ์ Menispermaceae มีเพียงสปีชีส์เดียวคือ Elephantomene eburnea.
มงกุฎจักรพรรดินี
มงกุฎจักรพรรดินี เป็นส่วนหนึ่งของเครื่องราชกกุธภัณธ์พิธีราชาภิเษก ซึ่งถูกใช้โดยชาห์บานูพระองค์แรกและองค์เดียวของอิหร่าน จักรพรรดินีฟาราห์ ปาห์ลาวี เป็นหนึ่งในเครื่องอัญมณีราชบัลลังก์อิหร่าน ปัจจุบันจัดแสดงอยู่ที่ธนาคารกลางอิหร่านในเตหะราน
จากการริเริ่มนโยบายการปฏิวัติขาวซึ่งปลดปล่อยสตรีชาวอิหร่านให้เป็นอิสระต่อศาสนา พระเจ้าชาห์ โมฮัมหมัด เรซา ปาห์ลาวี ทรงมุ่งมั่นที่จะแสดงอำนาจเชิงสัญลักษณ์ด้วยการประกอบพิธีสวมมงกุฎแก่จักรพรรดินีฟาราห์ พระมเหสี ในระหว่างพระราชพิธีราชาภิเษกอันประณีตของพระองค์ในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1967 ซึ่งแต่เดิมพระมเหสีของพระมหากษัตริย์เปอร์เซียไม่เคยได้รับการสวมมงกุฎนับตั้งแต่การพิชิตจักรวรรดิเปอร์เซียโดยมุสลิม ดังนั้นจึงต้องดำเนินการออกแบบมงกุฎใหม่เนื่องในโอกาสนี้ และทรงมอบหมายให้บริษัทเครื่องเพชรสัญชาติฝรั่งเศส แวน คลีฟ แอนด์ อาร์เปลส์ จัดทำมงกุฎนี้
ตามประเพณี อัญมณีที่ถูกนำมาใช้จะต้องเลือกจากหินอัญมณีที่ร่วงหลุดอยู่แล้วในพระคลังสมบัติของราชวงศ์ แต่เป็นเรื่องผิดกฎหมายในการเคลื่อนย้ายสมบัติเหล่านั้นออกจากอิหร่าน แวน คลีฟ แอนด์ อาร์เปลส์จำต้องส่งทีมอัญมณีไปยังอิหร่านเพื่อจัดทำมงกุฎ พวกเขาใช้เวลาดำเนินการ 6 เดือน
กรอบของมงกุฎทำด้วยทองคำขาว บุด้วยผ้ากำมะหยี่สีเขียว มงกุฎประกอบด้วยมรกต 36 เม็ด ไข่มุก 105 เม็ด ทับทิม 34 เม็ด สปิเนล 2 เม็ด และเพชร 1,469 เม็ด มรกตเม็ดที่ใหญ่ที่สุดประดับอยู่มีลวดลายแสงอาทิตย์ตรงกลาง ประดับอยู่หน้ามงกุฎ และมีน้ำหนักประมาณ 92 กะรัต สปิเนล 2 เม็ดมีน้ำหนักประมาณ 83 กะรัต และไข่มุกเม็ดที่ใหญ่ที่สุดมีความยาวประมาณ 22 มิลลิเมตร
ในพระอนุทินส่วนพระองค์ของอดีตจักรพรรดินีฟาราห์ ปาห์ลาวี ยกย่องความงดงามของมงกุฎ และทรงตั้งข้อสังเกตว่าค่อนข้างหนัก โดยมีน้ำหนักเกือบ 2 กิโลกรัม
จักรพรรดิคาซัง
สมเด็จพระจักรพรรดิคาซัง (, 29 พฤศจิกายน 1511 - 17 มีนาคม 1551) เป็นจักรพรรดิองค์ที่ 65 ของญี่ปุ่น อ้างอิงจากการสืบราชสันตติวงศ์ตามประเพณี รัชสมัยของจักรพรรดิคาซังกินเวลาจาก ปี พ.ศ. 1527 ถึงปี พ.ศ. 1529
ก่อนที่พระองค์จะขึ้นสืบ ราชบัลลังก์ดอกเบญจมาศ พระนามเดิมของพระองค์คือ เจ้าชายโมโรซาดะ（)
เจ้าชายโมโรซาดะเป็นพระราชโอรสองค์ใหญ่ของ จักรพรรดิเรเซ พระมารดาของพระองค์คือ ฟูจิวาระ โนะ คาเนโกะ ไคชิ ซึ่งเป็นบุตรสาวของ เซ็ชโช ฟูจิวาระ โนะ โคเรทาดะ นอกจากนี้พระองค์ยังเป็นพระเชษฐาของ จักรพรรดิซังโจ
เหตุการณ์ในพระชนมชีพของจักรพรรดิคาซัง.
พระองค์มีพระชนมายุ 17 พรรษา ในขณะสืบราชสันตติวงศ์
อาร์เต (มังงะ)
อาร์เต  เป็นซีรีส์มังงะญี่ปุ่น เขียนเรื่องและวาดภาพโดย Kei Ohkubo มังงะถูกตีพิมพ์ในนิตยสาร "คอมิกซีนอนรายเดือน" นิตยสารการ์ตูนแนวเซเน็งของสำนักพิมพ์โทกูมะโชเต็ง เมื่อเดือนตุลาคม พ.ศ. 2556 และได้รับการรวบรวมตีพิมพ์เป็นหนังสือการ์ตูนรวมเล่ม ("ทังโกบง") ถึงเล่มที่ 15 มังงะได้รับการดัดแปลงเป็นซีรีส์อนิเมะโทรทัศน์โดยสตูดิโอ Seven Arcs โดยออกอากาศตั้งแต่เดือนเมษายนถึงมิถุนายน พ.ศ. 2563
"อาร์เต" เขียนและวาดภาพประกอบโดย Kei Ohkubo มังงะถูกตีพิมพ์ลงนิตยสาร "คอมิกซีนอนรายเดือน" นิตยสารการ์ตูนแนวเซเน็งของสำนักพิมพ์โทกูมะโชเต็ง ในวันที่ 25 ตุลาคม พ.ศ. 2556 โดยในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2564 หนังสือการ์ตูนรวมเล่ม ("ทังโกบง") เล่มที่ 15 ได้ถูกตีพิมพ์ "อาร์เต" เคยได้รับสิทธิ์การวางจำหน่ายในอเมริกาเหนือโดยสำนักพิมพ์ Media Do แต่ปัจจุปันสิทธิ์ในการวางจำหน่ายเป็นของสำนักพิมพ์การ์ตูนดิจิทัล Comicey
มีการประกาศทำซีรีส์อนิเมะโทรทัศน์โดยสำนักพิมพ์โทกูมะโชเต็งในวันที่ 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2562 อนิเมะถูกผลิดโดยสตูดิโอ Seven Arcs และกำกับโดย Takayuki Hamana โดยมี Reiko Yoshida รับหน้าที่จัดองค์ประกอบและ Chieko Miyakawa รับหน้าที่ออกแบบตัวละคร Gorō Itō ทำหน้าที่แต่งเพลงประกอบซีรีส์ อนิเมะออกอากาศตั้งแต่วันที่ 4 เมษายน ถึง 20 มิถุนายน พ.ศ. 2563 ทางช่อง Tokyo MX, BS Fuji และ ytv Maaya Sakamoto ร้องเพลงเปิดในชื่อ "Clover" ขณะที่ Kiyono Yasuno ร้องเพลงปิดในชื่อ "Hare Moyō"
ในวันที่ 3 เมษายน พ.ศ. 2563 Funimation ได้ประกาศว่าบริษัทได้สิทธิ์แผยแพร่ซีรีส์สำหรับการสตรีมในสหรัฐ แคนาดา สหราชอาณาจักร และไอร์แลนด์ และในวันที่ 9 ตุลาคม พ.ศ. 2563 Funimation ได้ประกาศว่าซีรีส์นี้จะได้รับการพากย์เสียงเป็นภาษาอังกฤษ และแผยแพร่รอบปฐมทัศน์ในวันถัดมา
Arte (manga)
อีโทโร