pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
มหากรุณาธารณี (, : ธารณีว่าด้วยความกรุณาอันยิ่งใหญ่) หรือ นิลกัณฐธารณี ( : ธารณีว่าด้วยพระผู้มีศอสีนิล) เป็นชื่อบทสวด (ธารณี) สำคัญในพระพุทธศาสนามหายาน เป็นธารณีประจำองค์พระอวโลกิเตศวร ปางสหัสภุชสหัสเนตร (พันหัตถ์พันเนตร) ในภาษาจีนเรียกธารณีนี้ว่า ไต่ปุ่ยจิ่ว (; "ต้าเปย์โจ้ว" ตามสำเนียงจีนกลาง) มีต้นกำเนิดจากพระสูตรมหายานภาษาสันสกฤตของอินเดีย พระภควธรรมเถระชาวอินเดียนำเข้าไปแปลในประเทศจีนสมัยราชวงศ์ถัง และมีฉบับแปลเป็นภาษาทิเบตด้วย
มหากรุณาธารณีเป็นมนตร์อันเกิดจากความเมตตากรุณาอันยิ่งใหญ่ของพระอวโลกิเตศวร ที่มีต่อสรรพสัตว์ที่ตกทุกข์ในโลก ในคัมภีร์กล่าวว่าธารณีนี้มีชื่อต่าง ๆ กัน เช่น มหาไวปุลยสัมปุรณธารณี, อกิญจนมหากรุณาธารณี, อายุวัฒนธารณี, วิกรมอุตตรภูมิธารณี, มโนมัยอิศวรธารณี เป็นต้น อักษรหนึ่งตัวและประโยคหนึ่งในบทธารณีมนตร์นี้ ล้วนขยายเป็นอรรถธรรม อันจะนำเข้าถึงพระสัมมาสัมโพธิญาณ
ในประเทศไทยธารณีสูตรฉบับนี้ได้แปลโดยหลวงจีนคณาจีนพรต (เย็นบุญ) เจ้าอาวาสวัดทิพย์วารีวิหาร แขวงบ้านหม้อ เขตพระนคร กรุงเทพ ในคัมภีร์สันสกฤตของมหายานคือคัมภีร์ "สหัสภุชสหัสเนตรอวโลกิเตศวรโพธิสัตวไวปุลยสัมปุรณอกิญจนมหากรุณาจิตธารณีสูตรมหากรุณามนตระ" นำเข้าไปแปลในจีนโดยพระภควธรรม ชาวอินเดีย ในสมัยราชวงศ์ถัง ได้กล่าวถึงบทสวดธารณีแห่งพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร คือ มหากรุณาหฤทัยธารณี อันจะยังอานิสงส์ความศักดิ์สิทธิ์ให้บังเกิดขึ้นแก่ผู้สวดนานัปการ
เนื้อหากล่าวถึงเมื่อครั้งที่พระศากยมุนีสัมมาสัมพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ โปตาลกะบรรพต ในกาลนั้น พระอวโลกิเตศวรโพธิสัตว์ได้ขอพุทธานุญาตแสดงธารณีมนตร์อันศักดิ์สิทธิ์ไว้ เพื่อเป็นที่พึ่งแก่สรรพสัตว์ ซึ่งธารณีนี้ย้อนไปในครั้งกาลสมัยของพระพุทธเจ้านามว่าพระสหัสประภาศานติสถิตยตถาคต พระพุทธเจ้าพระองค์นั้นได้ตรัสธารณีนี้แก่พระอวโลกิเตศวร และตรัสว่า "สาธุ บุรุษ เมื่อเธอได้หฤทัยธารณีนี้ จงสร้างประโยชน์สุขสำราญแก่สัตว์ทั้งหลายในกษายกัลป์แห่งอนาคตกาลโดยทั่วถึง" ตามเนื้อความของพระสูตรได้กล่าวว่า ในขณะนั้น เมื่อพระอวโลกิเตศวรโพธิสัตว์ได้สดับมนตร์นี้แล้ว ก็ได้บรรลุถึงภูมิที่ 8 แห่งพระโพธิสัตว์เจ้า จึงได้ตั้งปณิธานว่า "ในอนาคตกาล หากข้าพเจ้าสามารถยังประโยชน์สุขแก่สรรพสัตว์ได้ ขอให้ข้าพเจ้ามีพันเนตรพันหัตถ์ในบัดดล"
เมื่อท่านตั้งปณิธานดังนี้แล้ว พลันก็บังเกิดมีพันหัสถ์พันเนตรขึ้นทันที และเพลานั้นพื้นมหาพสุธาดลทั่วทศทิศก็ไหวสะเทือนเลื่อนลั่น พระพุทธเจ้าทั้งปวงในทศทิศก็เปล่งแสงโอภาสเรืองรองมาต้องวรกายแห่งพระโพธิสัตว์ และฉายรัศมีไปยังโลกธาตุต่าง ๆ อย่างปราศจากขอบเขต พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสแก่พระอานนท์ว่า เนื่องจากปณิธานอันยิ่งใหญ่ของพระโพธิสัตว์ หากเหล่ามนุษย์และทวยเทพตั้งจิตสวดธารณีมนตร์นี้คืนละ 7 จบ ก็จะดับมหันตโทษจำนวนร้อยพันหมื่นล้านกัลป์ได้ หากเหล่ามนุษย์ทวยเทพสวดคาถามหากรุณาธารณีนี้ เมื่อใกล้ชีวิตดับ พระพุทธเจ้าทั้ง 10 ทิศจะยื่นพระกรมารับให้ไปอุบัติในพุทธเกษตรทุกแห่ง
การทับศัพท์ภาษาฝรั่งเศส
การทับศัพท์ภาษาฝรั่งเศสนี้เป็นหลักการที่กำหนดตามราชบัณฑิตยสถาน (ปัจจุบันคือสำนักงานราชบัณฑิตยสภา)
1. การทับศัพท์ภาษาฝรั่งเศสตามหลักเกณฑ์นี้ยึดการออกเสียงเป็นหลัก โดยถ่ายเสียงสระและพยัญชนะตามที่ออกเสียงในภาษาฝรั่งเศส และมีตารางเทียบเสียงพยัญชนะ เสียงกึ่งสระ และเสียงสระไว้ให้เป็นแนวเทียบ
2. สัญลักษณ์แทนเสียงที่แสดงไว้ในตารางใช้ตาม อย่างไรก็ดี ผู้ทับศัพท์อาจใช้พจนานุกรมการออกเสียงหรือพจนานุกรมภาษาฝรั่งเศสเล่มอื่นก็ได้เพราะการออกเสียงไม่ต่างกันมากนัก แต่ผู้ใช้ต้องทำความเข้าใจเรื่องสัญลักษณ์ สัทอักษร หรือวิธีการออกเสียงของพจนานุกรมเล่มนั้น ๆ ซึ่งจะแตกต่างกันไปในแต่ละเล่ม สัทอักษรสากลนั้นนอกจากจะใช้อักษรโรมันแทนเสียงแล้ว ยังได้ใช้สัญลักษณ์อื่น ๆ อีก ตัวอย่างต่อไปนี้นำมาจาก สัญลักษณ์ที่ปรากฏในเครื่องหมาย หมายถึงสัญลักษณ์ที่ใช้แทนเสียงอ่าน เช่น
3. คำภาษาฝรั่งเศสที่รับมาใช้ในภาษาไทยเป็นเวลานานแล้ว และมีคำไทยเขียนไว้ใช้แทนจนเป็นที่ยอมรับกันทั่วไป อาจใช้ตามรูปคำที่เขียนกัน เช่น
4. คำทับศัพท์ที่มีประกาศในราชกิจจานุเบกษา เช่น คำในพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน, ชื่อประเทศ ดินแดน เขตการปกครอง และเมืองหลวง, ชื่อแร่ และชื่อธาตุ ฯลฯ ให้ใช้ตามประกาศครั้งล่าสุด
5. เสียงสระที่ปรากฏในสัทอักษรที่อยู่ต้นคำ เมื่อทับศัพท์เป็นภาษาไทยให้ใส่ อ เพื่อเป็นทุ่นให้สระเกาะด้วย เช่น
6. ในภาษาฝรั่งเศส โดยทั่วไปเสียงสั้น-ยาวของสระไม่ทำให้ความหมายของคำเปลี่ยนแปลง แต่ในการออกเสียงพบว่าเสียงสระส่วนใหญ่ในพยางค์ปิดที่ตามด้วยพยัญชนะอโฆษะหรือพยัญชนะเสียงไม่ก้อง ซึ่งได้แก่เสียง , , , , และ สั้นกว่าเสียงสระในพยางค์เปิดและพยางค์ปิดที่ตามด้วยพยัญชนะโฆษะหรือพยัญชนะเสียงก้อง ซึ่งได้แก่ เสียง , , , , , , , , , และ จึงได้กำหนดให้ถ่ายเสียงสระในพยางค์ปิดที่ตามด้วยพยัญชนะอโฆษะเป็นสระเสียงสั้น และให้ถ่ายเสียงสระในพยางค์ปิดที่ตามด้วยพยัญชนะโฆษะรวมทั้งเสียงสระในพยางค์เปิดเป็นสระเสียงยาว
7. ในภาษาฝรั่งเศสมีการแบ่งพยางค์อย่างชัดเจน เช่น animer จะแบ่งพยางค์ที่เสียง a แยกเสียง n เป็นพยัญชนะต้นของพยางค์ถัดไป จึงทับศัพท์เป็น "อานีเม" คำ litige จะแบ่งพยางค์ที่เสียง i แยกเสียง t เป็นพยัญชนะต้นของพยางค์ถัดไป จึงทับศัพท์เป็น "ลีตีฌ" แม้คำที่มีพยัญชนะซ้อน 2 ตัวในรูปเขียน จะออกเสียงเพียงเสียงเดียว เช่น chopper โดยจะแบ่งพยางค์ที่เสียง แยกเสียง เป็นพยัญชนะต้นของพยางค์ถัดไป เมื่อทับศัพท์ไม่ต้องซ้อนพยัญชนะอีกหนึ่งตัว เช่น
8. โดยปรกติระบบเสียงพยัญชนะ , , ในภาษาฝรั่งเศสจะไม่มีเสียงพ่นลม แต่ในการออกเสียงจริงพบว่ามีการออกเสียงพ่นลมด้วยเมื่อตามด้วยเสียง จึงได้กำหนดให้เสียง , , ในภาษาฝรั่งเศสใช้ตัวพยัญชนะไทยที่เป็นเสียงพ่นลม ดังนี้
9. การใช้เครื่องหมายทัณฑฆาต ในภาษาไทยเครื่องหมายทัณฑฆาตใช้ฆ่าอักษรที่ไม่ต้องการออกเสียง เช่น "รัตน์" ในคำทับศัพท์ภาษาฝรั่งเศสให้ใช้กำกับตัวอักษรที่อ่านตามอักขรวิธีไทยไม่ได้ โดยใช้หลักเกณฑ์ดังนี้
10. การใช้ไม้ไต่คู้ คำทับศัพท์ให้ใช้ไม้ไต่คู้ในกรณีดังต่อไปนี้
11. การเขียนคำทับศัพท์ชื่อเฉพาะ มีหลักเกณฑ์ดังนี้
12. คำย่อ ให้เขียนชื่อตัวอักษรนั้น ๆ เป็นภาษาไทย ดังนี้
13. รูปพยัญชนะ h มี 2 ประเภทคือ และ ซึ่งจะไม่ออกเสียงทั้งคู่
14. การเชื่อมเสียง ในการทับศัพท์กลุ่มคำภาษาฝรั่งเศสจะมีการเชื่อมเสียง กล่าวคือ เชื่อมเสียงพยัญชนะท้ายคำกับสระซึ่งเป็นเสียงต้นของคำที่ตามมา หรือ เช่น
ตีเยรี อองรี
ตูร์ เดอ ฟรองซ์
มหากรุณาธารณีสูตร
พระยาพิชัยชาญฤทธิ์
โรงเรียนเซนต์ฟรังซีสซาเวียร์คอนแวนต์
โรงเรียนเซนต์ฟรังซีสเซเวียร์ ก่อตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2468 ตั้งอยู่เลขที่ 92 ซอยมิตรคาม ถนนสามเสน เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร เป็นโรงเรียนประเภทสามัญศึกษา เปิดสอนตั้งแต่อนุบาล 1 ถึงมัธยมศึกษาตอนปลาย รับเฉพาะนักเรียนหญิง ดำเนินกิจการในรูปแบบของมูลนิธิส่งเสริมการศึกษา คณะภคินีเซนต์ปอล เดอ ชาร์ต แห่งประเทศไทย
โรงเรียนเซนต์ฟรังซีสซาเวียร์คอนแวนต์ ตั้งอยู่เลขที่ 92 ซอยมิตรคาม ถนนสามเสน แขวงวชิรพยาบาล เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร บนเนื้อที่ทั้งหมด 5 ไร่ 59 ตารางวา โรงเรียนเซนต์ฟรังฯเป็นโรงเรียนสตรีล้วน เปิดทำการสอนตั้งแต่ระดับชั้นอนุบาล 1 - มัธยมศึกษาปีที่ 6 (แต่เมื่อ พ.ศ. 2554 ได้เปิดสอนในระดับชั้นอนุบาล 1 เป็นครั้งแรก) โดยระดับมัธยมปลายนั้นแบ่งออกเป็น 3 แผนก คือ
โรงเรียนเซนต์ฟรังซีสซาเวียร์ คอนแวนต์เป็นโรงเรียนแห่งแรกที่สอนภาษาไทยและภาษาต่างประเทศในตำบลบ้านญวน อำเภอสามเสน จังหวัดพระนคร ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2468 เดิมตั้งอยู่เลขที่ 525 ถนนราชวิถี มุขนายกเรอเน แปร์รอส ได้ยกที่ดินและอาคารสองชั้น ให้เป็นโรงเรียนชั่วคราว ตามความประสงค์ของบาทหลวงบรัวซาต์ (Broizat) อธิการโบสถ์บ้านญวน สามเสน ที่จะให้คณะภคินีเซนต์ปอล เดอ ชาร์ตร เข้ามาจัดการศึกษาให้เด็กหญิง ในชุมชนเขตวัดสามเสน และชุมชนใกล้เคียง โดยมีซิสเตอร์เดซิเร ดำรงตำแหน่งอธิการิณี และนักบวชอีก 4 คน เป็นผู้รับรองหนังสือ ในปีแรกที่เปิดสอนมีนักเรียน 59 คน ปัจจุบันตั้งอยู่เลขที่ 92 ซอยมิตรคาม ถนนสามเสน แขวงวชิรพยาบาล เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร บนเนื้อที่ 5 ไร่ 59 ตารางวา
หลักสูตรที่เปิดสอนครั้งแรกเป็นหลักสูตรภาษาอังกฤษ และภาษาฝรั่งเศส ซึ่งมีคณะภคินีเซนต์ปอล เดอ ชาร์ตร เป็นผู้จัด โดยที่นักเรียนสามารถเลือกเรียนได้ตามความถนัดและความสนใจ วิชาบังคับคือ วิชา ภาษาไทย ดนตรี วาดเขียน และงานเย็บปักถักร้อย
นอกจากการจัดการศึกษาดังกล่าว คณะภคินีเซนต์ปอล เดอ ชาร์ต ยังให้การอบรมด้านศีลธรรม จริยธรรม และการดำเนินชีวิตแก่นักเรียนทุกคนที่เข้ารับการศึกษาในโรงเรียน เพื่อให้เป็นไปตามเจตนารมณ์ที่เน้นเรื่องความซื่อสัตย์ ความเรียบง่าย และการทำงาน การสอนแบ่งออกเป็นชั้นมูล ชั้นเตรียม ชั้นประถมปีที่หนึ่งถึงชั้นประถมปีที่สี่ ชั้นมัธยมปีที่หนึ่งถึงชั้นมัธยมปีที่หก ซึ่งเป็นชั้นสูงสุดของโรงเรียน ในปีการศึกษา พ.ศ. 2473 นักเรียนที่จบชั้นมัธยมศึกษาปีที่หกรุ่นแรกต้องสอบข้อสอบของกระทรวงธรรมการ ปี พ.ศ. 2470 โรงเรียนได้ปรับโครงสร้างหลักสูตรให้เป็นแนวเดียวกับโครงสร้างหลักสูตรที่กระทรวงศึกษาธิการกำหนด และได้รับการรับรองวิทยฐานะในปี พ.ศ. 2489
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช เสด็จมาทรงเปิดตึกมิตราคมเมื่อวันที่ 9 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2516 ทรงเปิดงานฉลองครบ 50 ปีของโรงเรียนเมื่อวันที่ 22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2518 และทรงเปิดอาคารอุดมวิทย์เมื่อวันที่ 31 กรกฎาคม พ.ศ. 2522
ปัจจุบันโรงเรียนเซนต์ฟรังซีสซาเวียร์ เป็นโรงเรียนประเภทสามัญศึกษาสังกัดสำนักงานคณะกรรมการศึกษาเอกชน เปิดสอนตั้งแต่ระดับก่อนประถมศึกษา ถึงระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย รับเฉพาะนักเรียนหญิง ดำเนินกิจการในรูปแบบมูลนิธิ ส่งเสริมการศึกษาคณะภคินีเซนต์ปอล เดอ ชาร์ตแห่งประเทศไทย โดยมีซิสเตอร์ดอมินิก กิจเจริญ เป็นผู้รับใบอนุญาต ซิสเตอร์มารีโนเอล ผิวเกลี้ยง เป็นผู้จัดการ/อาจารย์ใหญ่ มีบุคลากรครู 160 คน ปฏิบัติการสอน 139 คน สนับสนุนการสอน 21 คน ปฏิบัติการสอนและช่วยงานบริหาร 25 คน นักการภารโรง 30 คน นักเรียนทั้งหมด 3,021 คน
โรงเรียนเซ็นต์ฟรังซิสซาเวียร์คอนแวนต์
นิราศลอนดอน
นิราศลอนดอน เป็นนิราศที่แต่งโดยหม่อมราโชทัย (หม่อมราชวงศ์กระต่าย อิศรางกูร)
เมื่อปี พ.ศ. 2398 สมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียแห่งสหราชอาณาจักร ได้ทรงแต่งตั้งให้ เซอร์ จอห์น เบาริง เป็นราชทูตเชิญพระราชสาส์น และเครื่องราชบรรณาการเข้ามาถวายพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ชักชวนให้ประเทศไทย (สยามในสมัยนั้น) ทำหนังสือสัญญาทางพระราชไมตรี ซึ่งก็คือ สนธิสัญญาเบาริง พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้พระยามนตรีสุริยวงศ์ (ชุ่ม บุนนาค) พร้อมด้วยคณะ เชิญพระราชสาสน์และเครื่องราชบรรณาการไปถวายสมเด็จพระราชินีนาถวิคตอเรียเมื่อปี พ.ศ. 2400 หม่อมราโชทัย (หม่อมราชวงศ์กระต่าย อิศรางกูร) ในขณะนั้นได้รับตำแหน่งเป็นล่ามไปกับคณะราชทูตชุดนี้ทำให้มีโอกาส ได้เขียนจดหมายเหตุการณ์เดินทาง จนกระทั่งมาเป็นนิราศลอนดอน
แต่งโดยใช้กลอนนิราศ ในรูปแบบจดหมายเหตุการณ์เดินทางแล้วตามด้วยบทร้อยกรอง
จุดมุ่งหมายในการแต่ง.
เพื่อพรรณนาและบรรยาย ถึงเหตุการณ์เรื่องราวต่างๆ ที่เกิดขึ้นในการเดินทางของผู้แต่ง
คณะราชทูตไทยอัญเชิญพระราชสาส์น พร้อมทั้งเครื่องราชบรรณาการไปถวายสมเด็จพระราชินีนาถวิคตอเรีย ณ พระราชวังวินเซอร์ (พระราชวังประจำฤดูหนาว) ซึ่งทำให้ได้รับผลดีคือมีการเปลี่ยนแปลงสัญญาใหม่ โดยที่ไทยได้ประโยชน์เพิ่มขึ้น จากนั้นคณะราชทูตไทยได้รับพระราชทานเลี้ยงอาหารค่ำและน้ำชาและได้พักค้างแรม ณ พระราชวังวินเซอร์ 1 คืน ต่อมาจึงได้ไปเยี่ยมชมสถานที่สำคัญๆ เช่น โรงพยาบาล โรงงานทำเหรียญกษาปณ์ ป้อมศาสตราวุธแห่งลอนดอน
มงกุฎกษัตริย์อังกฤษซึ่งมีเพชรขนาดใหญ่เท่าไข่นกพิราบประดับอยู่และพระราชวังบัคกิงแฮม (พระราชวังประจำฤดูร้อน)
คุณค่าทางสังคม.
คณะราชทูตไทย.
คณะราชทูตไทยที่เดินทางไปเจริญราชไมตรี ณ ประเทศอังกฤษในครั้งนี้ประกอบด้วย
สวนพฤกษศาสตร์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์
สวนพฤกษศาสตร์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์  เป็นสวนพฤกษศาสตร์ขนาด 6,500 ไร่ ได้รับการจัดตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2535 ซึ่งเป็นปีมหามงคลเฉลิม พระชนมพรรษา 5 รอบของสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ตามพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งองค์การสวนพฤกษศาสตร์ พ.ศ. 2535 โดยมีสถานภาพเป็นรัฐวิสาหกิจอยู่ในสังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี
ในปี พ.ศ. 2537 ทางองค์การสวนพฤกษศาสตร์ ได้รับพระราชทานพระราชานุญาตจากสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ให้ใช้ชื่อสวนพฤกษศาสตร์ในภาคเหนือขององค์การฯ ที่อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ว่า “สวนพฤกษศาสตร์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์” จนในปี พ.ศ. 2545 รัฐบาลมีนโยบายในการปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม โดยนำหน่วยงานราชการที่มีภารกิจคล้ายคลึงกันไว้ในหน่วยงานเดียว องค์การสวนพฤกษศาสตร์จึงได้โอนย้ายจากสังกัดสำนักนายกรัฐมนตรีมาสังกัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ตามพระราชกฤษฎีกาโอนกิจการบริหารและอำนาจหน้าที่ของส่วนราชการ ให้เป็นไปตามพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. 2545 โดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 119 ตอนที่ 102 ก ลงวันที่ 8 ตุลาคม 2545
สวนพฤกษศาสตร์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ เปิดให้บริการทุกวัน ตั้งแต่เวลา 08.30 – 16.30 น. ถือเป็น 1 ใน 2 ในอุทยานพฤกศาสตร์ขนาดใหญ่ของจังหวัดเชียงใหม่ร่วมกับกับอุทยานหลวงราชพฤกษ์ ในอำเภอเมืองเชียงใหม่
จุดท่องเที่ยวภายในอุทยาน.
การคัดเมล็ดพันธุ์ การใช้ปุ๋ยอินทรีย์ รวมทั้งการสาธิตการปลูกพืชผักสวนครัว พืชสมุนไพร ผักพื้นบ้าน ผักปลอดสารพิษ ที่ผลิตจากการใช้เกษตรอินทรีย์หลากหลายชนิด
พ.ศ. 2545 องค์การสวนพฤกษศาสตร์ ได้รับคัดเลือกจากสำนักงานส่งเสริมเอกลักษณ์ของชาติ สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี ให้เป็นหน่วยงานดีเด่นในสาขาอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ ด้านอนุรักษ์พรรณพืช
พ.ศ. 2547 ได้รับเลือกจากสำนักส่งเสริมพิทักษ์เยาวชน กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ให้เป็นองค์กรดีเด่นด้านการทำคุณประโยชน์ แก่เยาวชนในสาขาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ซึ่งรางวัลดังกล่าวถือเป็นความภาคภูมิใจ ในการปลูกสร้างจิตสำนึกให้เยาวชนได้มีความรักและความหวงแหนในทรัพยากรธรรมชาติ และตระหนักที่จะมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์พรรณพืชไทย
พ.ศ. 2552 องค์การฯ ได้รับใบรับรองมาตรฐานการบริหารจัดการด้านเอดส์และวัณโรคในสถานประกอบกิจการ ASO-T Thailand ระดับทองจาก กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน กระทรวงแรงงานและกรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข
พ.ศ. 2553 สวนพฤกษศาสตร์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ ได้รับเกียรติบัตรให้เป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่ปรับสภาพแวดล้อมที่เป็นมิตรกับคนทั้งมวล จากโครงการปากั๋นแอ่วดอย คอยสร้างทางเตียว เหลียวมาอู้กั๋น ซึ่งดำเนินการโดย ชมรมโกลบอลแคมปัสเชียงใหม่ ที่ได้รับการสนับสนุนจากสถาบันสร้างเสริมสุขภาพคนพิการ (สสพ.)
พ.ศ. 2554 ศูนย์วิจัยและพัฒนาสง่า สรรพศรี องค์การสวนพฤกษศาสตร์ ได้รับการรับรองมาตรฐานการจัดการสิ่งแวดล้อม ISO 14001: 2004
วันที่ 20 กันยายน 2556 ดร.สุญาณี เวสสบุตร ผู้อำนวยการองค์การสวนพฤกษศาสตร์ (อ.ส.พ.) กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เข้ารับโล่ประกาศเกียรติคุณในฐานะผู้ทำคุณประโยชน์ต่อเยาวชนโรงเรียนเทพบดินทร์วิทยาเชียงใหม่
พ.ศ. 2557 สวนพฤกษศาสตร์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ (Queen Sirikit Botanic Garden) ได้รับประกาศนียบัตรชนะเลิศการบริการยอดเยี่ยม ประจำปี 2014 จากเว็บไซต์ TripAdvisor (www.tripadvisor.com) ซึ่งเป็นเว็บไซต์ท่องเที่ยวที่ใหญ่ที่สุดในโลก
พ.ศ. 2557 องค์การสวนพฤกษศาสตร์ ได้รับโล่ประกาศเกียรติคุณ ระดับดี หน่วยงานต้นแบบในการจัดตั้งศูนย์ข้อมูลข่าวสารของหน่วยงานของรัฐ ประจำปี 2557
พ.ศ. 2558 สวนพฤกษศาสตร์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ ได้รับประกาศนียบัตรชนะเลิศการบริการยอดเยี่ยม ประจำปี 2015 จากเว็บไซต์ TripAdvisor (www.tripadvisor.com) ซึ่งเป็นเว็บไซต์ท่องเที่ยวที่ใหญ่ที่สุดในโลก
พ.ศ. 2559 องค์การสวนพฤกษศาสตร์ ได้รับเกียรติบัตรเป็นหน่วยงานที่เข้าร่วมโครงการลด คัดแยก ขยะมูลฝอย และของเสียอันตรายภายในหน่วยงานกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
พ.ศ. 2563 สวนพฤกษศาสตร์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ รับมอบตราสัญลักษณ์ มาตรฐานความปลอดภัยด้านสุขอนามัย หรือ SHA สร้างความเชื่อมั่นให้แก่นักท่องเที่ยว ซึ่งตรา SHA หรือ (Amazing Thailand Safety &amp; Health Administration) เป็นแนวทางปฏิบัติที่ดีซึ่งเกิดจากมาตรการความปลอดภัยด้านสาธารณสุข ผนวกกับมาตรฐานการให้บริการที่มีคุณภาพโดยสมาคมต่างๆ ในอุตสาหกรรมท่องเที่ยวจะเป็นผู้ดำเนินการตรวจประเมิน SHA ตามมาตรการสาธารณสุขและมาตรฐานการบริการที่ดีให้แก่ผู้ประกอบการในอุตสาหกรรมท่องเที่ยว 10 ประเภทกิจการ ภายใต้การสนับสนุนของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา และกระทรวงสาธารณสุข ทั้งนี้ ททท.จะเป็นผู้ควบคุมการออกตราสัญลักษณ์ SHA
พ.ศ. 2563 องค์การสวนพฤกษศาสตร์ รับโล่ประกาศเกียรติคุณหน่วยงานที่ผ่านการประเมินโครงการ “อาคารราชการต้นแบบด้านการจัดการน้ำเสีย” ระดับทอง จากกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
พระราชเสาวนีย์ที่เกี่ยวกับสวนพฤกษศาสตร์.
นับแต่เริ่มจัดตั้งสวนพฤกษศาสตร์ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ได้เคยเสด็จพระราชดำเนินทอดพระเนตรความก้าวหน้าในการดำเนินงานขององค์การฯ หลายครั้ง ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระราชเสาวนีย์แก่ผู้อำนวยการองค์การสวนพฤกษศาสตร์ และคณะผู้บริหารองค์การฯ ในหลายโอกาสความสรุปได้ดังนี้
เมืองโลซานน์
เมืองโลซาน
สถาบันเอเชียโซไซตี้
กาชาดสากล
สถาบันเอเชียโซไซตี
สถาบันเอเชียโซไซตี  เป็นสถาบันความร่วมมือระหว่างชาติที่มีจุดหมายในการสร้างความสัมพันธ์ ระหว่างสหรัฐกับประเทศในทวีปเอเชียรวมถึงหมู่เกาะในมหาสมุทรแปซิฟิก ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2499 โดยจอห์น ร็อกกะเฟลเลอร์ ที่ 3 โดยมีสำนักงานใหญ่ที่ นิวยอร์กซิตี ในรัฐนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา และมีสำนักงานสาขาทั่วโลกที่ฮิวสตัน ลอสแอนเจลิส ซานฟรานซิสโก วอชิงตัน ดี.ซี. ฮ่องกง มะนิลา เมลเบิร์น เซี่ยงไฮ้ และล่าสุดที่ก่อตั้งใน พ.ศ. 2549 ที่มุมไบ
สภากาชาดไทย เป็นสภากาชาดประจำประเทศไทย มีภารกิจปกป้องชีวิตและสุขภาพของมนุษย์ ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 26 เมษายน ร.ศ. 112 (พ.ศ. 2436) เดิมเรียก "สภาอุณาโลมแดงแห่งชาติสยาม" ริเริ่มก่อตั้งโดยท่านผู้หญิงเปลี่ยน ภาสกรวงษ์ ภริยาของ เจ้าพระยาภาสกรวงศ์ (พร บุนนาค) ซึ่งมีสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวงทรงเป็นสภานายิกาพระองค์แรก สันนิบาตสภากาชาดมีมติรับสภากาชาดสยามเป็นสมาชิกในวันที่ 8 เมษายน พ.ศ. 2464
งานกาชาด.
งานกาชาด เป็นงานที่จัดขึ้นเพื่อหารายได้บำรุงสภากาชาดไทย มีการจัดงานทั้งในกรุงเทพมหานคร และจังหวัดต่าง ๆ
งานกาชาด จัดให้มีขึ้นเป็นครั้งแรกระหว่างวันที่ 31 มีนาคม 2465 – 8 เมษายน 2466 (สมัยนั้นวันขึ้นปีใหม่ยังเป็นวันที่ 1 เมษายน) ณ ท้องสนามหลวง แรกเริ่มเป็นการรับสมาชิกโดยเสียค่าบำรุงปีละ 1 บาท ต่อมาจึงเพิ่มกิจกรรมต่าง ๆ อาทิ การละเล่น การออกร้านขององค์กรต่าง ๆ การประกวดธิดากาชาด เป็นต้น และได้ย้ายมาจัดที่ สถานเสาวภา และบริเวณ ลานพระบรมรูปทรงม้า, สวนอัมพร และสนามเสือป่า ตามลำดับ โดยจัดในช่วงประมาณปลายเดือนมีนาคม ถึงต้นเดือนเมษายนของทุกปี เป็นเวลา 9 วัน
ภายในงานจะมีการออกร้านจำหน่ายสินค้าราคาถูก, บริการตรวจสุขภาพ, จำหน่ายสลากรางวัล "สลากกาชาด" เป็นต้น ซึ่งร้านในงานมาจากหน่วยงานต่าง ๆ เช่น หน่วยงานรัฐ, กองทัพ, สถานีโทรทัศน์, โรงพยาบาล มหาวิทยาลัย ตลอดจนถึงบริษัทเอกชน
งานกาชาดประจำปี พ.ศ. 2561 จัดขึ้นระหว่างวันที่ 23 พฤศจิกายน ถึง 1 ธันวาคม พ.ศ. 2561 ณ สวนลุมพินี ภายใต้แนวคิด "125 ปี สภากาชาดไทย ร้อยดวงใจส่งต่อการให้ที่งดงาม"
งานกาชาดประจำปี พ.ศ. 2563 มีการเปลี่ยนรูปแบบการจัดงานเป็นรูปแบบออนไลน์ครั้งแรก ภายใต้สถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดต่อไวรัสโควิด-19 ในประเทศไทย โดยจัดขึ้นในระหว่างวันที่ 19 – 29 ธันวาคม พ.ศ. 2563 ผ่านทางเว็บไซต์ของงานกาชาด ตลอด 24 ชั่วโมง
ในปี พ.ศ. 2565 สภากาชาดไทยได้จัดงานกาชาดคู่ขนานทั้งที่สวนลุมพินีและผ่านเว็บไซต์ของงาน เพื่อเฉลิมพระเกียรติองค์สภานายิกา เนื่องในวโรกาสเฉลิมพระชนมพรรษา 90 พรรษา
สาธารณสุข คือศาสตร์และศิลปะที่เกี่ยวข้องกับการดูแลและจัดการสุขภาพทั้งปวงของชุมชนโดยอิงตามการวิเคราะห์ด้านสุขภาพของประชากร คำว่าสุขภาพนั้นมีนิยามและจัดการในลักษณะต่าง ๆ กันจากหน่วยงานต่าง ๆ สำหรับองค์การอนามัยโลก แห่งสหประชาชาติ ซึ่งได้กำหนดมาตรฐานและเฝ้าระวังโรคทั่วโลก ได้นิยามคำว่า สุขภาพ ไว้ว่า "สภาพของการมีชีวิตทางกายภาพ ทางจิตใจ และทางสังคมที่สมบูรณ์ ไม่ใช้เพียงไม่มีโรคภัยหรือความแข็งแรงทางกายเท่านั้น"
ประชากรที่กล่าวไว้ข้างต้นอาจมีเพียงน้อยนิด หรือปริมาณมหาศาลในระดับทวีปก็ได้ สาธารณสุขมีด้วยกันหลายสาขาย่อย แต่โดยทั่วไปจะแบ่งเป็นหมวดต่าง ๆ ได้แก่ ระบาดวิทยา (epidemiology), ชีวสถิติ (biostatistics) และบริการสุขภาพ (health services) นอกจากนี้แล้ว สุขภาพเชิงสิ่งแวดล้อม เชิงสังคม และเชิงพฤติกรรม รวมทั้งสุขภาพเชิงอาชีพ ก็เป็นสาขาที่สำคัญของสาธารณสุขด้วย
ราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งลอนดอน
ราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งลอนดอน (Royal College of Physicians of London) เป็นสถาบันทางการแพทย์ที่เก่าแก่ที่สุดของ ประเทศอังกฤษ (โดยสถาบันที่เก่าแก่ที่สุดของ สหราชอาณาจักรคือ ราชวิทยาลัยศัลยแพทย์แห่งเอดินบะระ) วิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งลอนดอนก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2061 (ค.ศ. 1518) โดย เฮนรีที่ 8 แห่ง อังกฤษ โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อพัฒนาระบบพื้นฐานการแพทย์ และได้ชื่อรับการแต่งตั้งเป็น "ราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งลอนดอน" ในปี พ.ศ. 2217 (ค.ศ. 1674)
การทอผ้า
การทอผ้า หรือ "การทอ" (อังกฤษ : weaving) ถือเป็นศิลปะและหัตถกรรมหรืองานฝีมืออย่างหนึ่งที่มีมาตั้งแต่สมัยโบราณ เป็นกรรมวิธีการผลิตผืนผ้าโดยใช้เส้นด้ายพุ่งและเส้นด้ายยืนมาขัดประสานกันจนได้เป็นผืนผ้า ทั้งนี้ต้องมีเครื่องมือในการทอ เรียกว่า หูก หรือกี่ (ในภาษาไทยถิ่นอีสาน มักเรียกการทอผ้าว่า "ตำหูก")
กิจกรรมการทอผ้านั้น นอกจากเป็นขั้นตอนการผลิตเครื่องนุ่งห่ม หนึ่งในปัจจัยสี่ของมนุษย์แล้ว ยังถือเป็นงานศิลปะประเภททัศนศิลป์ด้วย เนื่องจากมีการให้สีสันและลวดลายต่างๆ ในผืนผ้า ปัจจุบันแม้จะมีการใช้เครื่องจักรสำหรับทอผ้า ใช้คอมพิวเตอร์สำหรับการควบคุมการผลิตและออกแบบลายผ้า แต่การทอผ้าด้วยมือก็ยังเป็นศิลปะที่ได้รับการยกย่องและชื่นชมเสมอมา
เส้นด้ายพุ่ง
เส้นด้ายยืน
การทอ
การปั้น
เจ้าพระยาวงษานุประพัทธ์ (หม่อมราชวงศ์สท้าน สนิทวงศ์)
นายพลเอก เจ้าพระยาวงษานุประพัทธ์ (นามเดิม:หม่อมราชวงศ์สท้าน หรือ หม่อมราชวงศ์กลาง) (24 มิถุนายน พ.ศ. 2409 - 20 ตุลาคม พ.ศ. 2483) อดีตเสนาบดีกระทรวงเกษตราธิการ (พ.ศ. 2452 – 2455) และกระทรวงคมนาคม ในสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว องคมนตรีในสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นพระมาตุลา (น้าชาย) ในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเยาวภาพงศ์สนิท และสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาชัยนาทนเรนทร พระอัยกา (ตา) ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง และเป็นพระปัยกา (ทวด) ในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว รวมทั้งเคยเป็นข้าหลวงใหญ่ปักปันเขตแดนบริเวณตอนเหนือของสยามกับหลวงพระบางในแคว้นอินโดจีนของฝรั่งเศส ระหว่าง พ.ศ. 2447 - พ.ศ. 2450
เจ้าพระยาวงษานุประพัทธ์ (หม่อมราชวงศ์สท้าน สนิทวงศ์) เป็นโอรสในพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ กับหม่อมเขียน สนิทวงศ์ ณ อยุธยา (ศศิสมิต) พระบิดาเรียกท่านว่า "กลาง"
หม่อมราชวงศ์สท้าน ได้รับพระกรุณาโปรดเกล้าฯ จากพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ให้ไปศึกษาวิชาทหารบกที่ประเทศเดนมาร์ก เมื่อ พ.ศ. 2425 เป็นเวลา 11 ปี เดินทางกลับประเทศไทยเมื่อ อายุ 27 ปี และเข้ารับราชการจนได้เป็นผู้บังคับการโรงเรียนนายร้อยทหารบก กระทั่งวันที่ 19 กันยายน พ.ศ. 2440 จึงได้เลื่อนยศทางทหารเป็น ร้อยเอกเมื่อวันที่ 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2442 ได้รับพระราชทานสัญญาบัตรเป็น หม่อมราชินิกุลมีนามว่าร้อยเอก "หม่อมชาติเดชอุดม" ถือศักดินา 800 จากนั้นในวันรุ่งขึ้นคือวันที่ 24 พฤศจิกายน หม่อมชาติเดชอุดมได้รับพระราชทานยศทางทหารเป็น พันตรี ต่อมาในวันที่ 5 เมษายน พ.ศ. 2444 ได้เลื่อนยศทางทหารเป็น พันโทกระทั่งวันที่ 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2446 ได้เลื่อนยศทางทหารเป็น พันเอกและได้รับพระราชทานยศเป็น พลตรี เมื่อวันที่ 22 เมษายน พ.ศ. 2447ต่อมาได้จัดตั้งโรงเรียนเสนาธิการทหาร ต่อมาได้เลื่อนเป็น "พระยาวงษานุประพัทธ์" ถือศักดินา ๑๐,๐๐๐ เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2452และในวันที่ 16 ธันวาคม พ.ศ. 2452 โปรดเกล้าให้ดำรงตำแหน่งเสนาบดีกระทรวงเกษตราธิการ โดยก่อนหน้านั้นในวันที่ 13 พฤษภาคม พ.ศ. 2452 ได้มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ พลโทหม่อมชาติเดชอุดม มารับตำแหน่งรองเสนาบดีกระทรวงเกษตราธิการ
ปี พ.ศ. 2454 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดให้เลื่อนบรรดาศักดิ์เป็นเจ้าพระยา มีสมญาจารึกในสุพรรณบัฏว่า "เจ้าพระยาวงษานุประพัทธ์ รัตนพลเทพ สรรพพลเสพเสนาบดี โรปนวิธีบำรุง ผดุงธัญพืชผลาหาร พานิชการพัฒนกร สโมสรสกลยุทธศาสตร์ มหาอมาตย์ศักดิอดุลย์ พิรุณเทพมุรธาธร สรรพกิจจานุสรสวัสดิ์ วิบุลยปริวัตรเกษตราธิบดี สุนมนตรีพงษ์สนิท เมตจิตรอาชวาธยาไศรย รัตนไตรยสรณธาดา อภัยพิริยบรากรมพาหุ" ดำรงศักดินา 10,000 ต่อมาดำรงตำแหน่งเสนาบดีกระทรวงโยธาธิการ (กระทรวงคมนาคมในปัจจุบัน) และได้รับพระราชทานยศ พลเอก เมื่อวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2462
ต่อมาภายหลังการปฏิวัติสยาม พ.ศ. 2475 พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดให้รวมกระทรวงเกษตราธิการกับกระทรวงพาณิชย์และคมนาคมเป็นกระทรวงเดียวกัน เรียกว่ากระทรวงเกษตรพาณิชยการ แล้วให้เจ้าพระยาวงษานุประพัทธ์เป็นเสนาบดี
เจ้าพระยาวงษานุประพัทธ์และท้าววนิดาพิจาริณี (บาง สนิทวงศ์ ณ อยุธยา) เป็นผู้เลี้ยงดูสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในระหว่าง พ.ศ. 2475 - พ.ศ. 2477 เมื่อหม่อมหลวงบัว กิติยากร ต้องติดตามหม่อมเจ้านักขัตรมงคล กิติยากร ไปปฏิบัติราชการ ตำแหน่งเลขานุการเอก ณ สถานเอกอัครราชทูตไทยประจำกรุงวอชิงตัน ดี.ซี. สหรัฐอเมริกา
เจ้าพระยาวงษานุประพัทธ์ เป็นผู้ร่วมก่อตั้งโรงเรียนสายปัญญา โดยเมื่อพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ สิ้นพระชนม์ ท่านเป็นต้นคิดในหมู่ทายาท ให้นำวังของพระบิดา มาก่อตั้งเป็นสถานศึกษาสำหรับสตรี โดยได้รับพระราชทานนามโรงเรียนจาก พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อ พ.ศ. 2459
เจ้าพระยาวงศานุประพัทธ์ ถึงแก่อสัญกรรมเมื่อวันที่ 20 ตุลาคม พ.ศ. 2483 ด้วยไข้มาลาเรีย เบาหวาน และโรคหัวใจ สิริอายุ 74 ปี
ท่านผู้หญิงตาด วงศานุประพัทธ์ (ตาด สิงหเสนี) เป็นธิดาพระยาณรงค์เรืองฤทธิ์ (เอม สิงหเสนี) กับคุณหญิงขลิบ ณรงค์เรืองฤทธิ์ (ธิดาเจ้าพระยาคทาธรธรนินทร์ (เยีย อภัยวงศ์)) มีบุตร-ธิดา 6 คน คือ
ท้าววนิดาพิจาริณี (หม่อมบาง สนิทวงศ์ ณ อยุธยา) มีบุตรธิดา 4 คน ดังนี้
นามเดิม อุบะ เศวตะทัต บุตรี ขุนญาณอักษรนิติ(ผล) เศวตะทัต กับ หวั่น (บุญธร)เศวตะทัต มีบุตรธิดา 2 คน คือ
นายพลเอก ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ของประเทศไทยและเครื่องราชอิสริยาภรณ์ของต่างประเทศต่างๆ ดังนี้
เอเชียโซไซตี
สวนสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ
สวนสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ  เป็นสวนสาธารณะระดับย่าน ตั้งอยู่บนถนนกำแพงเพชร 2 เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร สร้างขึ้นเนื่องใน "วโรกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษาสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวงครบ 5 รอบ ซึ่งตรงกับวันที่ 12 สิงหาคม พ.ศ. 2535" โครงการนี้ริเริ่มโดยคณะรัฐมนตรีในปี พ.ศ. 2534 เปิดเมื่อวันที่ 19 ธันวาคม พ.ศ. 2539 มีพื้นที่ระยะแรก 140 ไร่ (0.22 ตร.กม.) โครงการระยะที่สองจะเพิ่มพื้นที่อีก 60 ไร่ในอนาคต ซึ่งมีมูลนิธิสวนสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ บริหารงานโดยมีคณะกรรมการโดยโปรดเกล้าในราชกิจจานุเบกษาล่าสุดในปี พ.ศ. 2561
สวนสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ เป็นส่วนหนึ่งของอุทยานสวนจตุจักร ประกอบด้วยสวนสาธารณะ 3 แห่งที่มีพื้นที่ติดต่อกันได้แก่ สวนจตุจักร พื้นที่ 155 ไร่ สวนวชิรเบญจทัศ พื้นที่ 375 ไร่ และสวนสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ พื้นที่ 196 ไร่ รวมทั้งหมด 727 ไร่
ริเริ่มโดยคณะรัฐมนตรีในปี พ.ศ. 2534 เพื่อจัดสร้างขึ้นเนื่องใน "วโรกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษาสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวงครบ 5 รอบ ซึ่งตรงกับวันที่ 12 สิงหาคม พ.ศ. 2535" โดยมีวัตถุประสงค์ให้เป็นสวนสาธารณะในลักษณะสวนป่าที่มีความเป็นธรรมชาติ และน้อมเกล้าน้อมกระหม่อมถวายสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ  พระบรมราชชนนีพันปีหลวง
สำหรับใช้เป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจของประชาชน และเป็นสถานที่รวบรวมอนุรักษ์พันธุ์ไม้ให้เป็น สวนพฤกษศาสตร์ที่สมบูรณ์ ตลอดจนส่งเสริมวิชาการในการศึกษาวิจัยด้านพฤกษศาสตร์และปลูกฝัง ทัศนคติในการอนุรักษ์ธรรมชาติ ให้เห็นถึงประโยชน์และคุณค่าของธรรมชาติแก่เยาวชนและประชาชนทั่วไป