pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
หลังจากที่จักรพรรดิผู่อี๋ถูกขับออกจากพระราชวังต้องห้ามโดยขุนศึกเฟิง ยู่เสียง ในปี พ.ศ. 2467 ทั้งจักรพรรดิผู่อี๋และจักรพรรดินีวั่นหรงก็ได้ทรงหลบหนีเข้าไปพำนักอยู่ในเขตปกครองของญี่ปุ่นที่เทียนจิน และความสัมพันธ์ของทั้งสองพระองค์ก็เริ่มร้าวฉานขึ้น
สมเด็จพระจักรพรรดินีแห่งแมนจูกัว.
ด้วยความหวังที่จะฟื้นฟูราชวงศ์ชิงของจักรพรรดิผู่อี๋ เนื่องจากกองทัพของเจียงไคเช็กได้เข้าบุกรุกและทำลายสุสานบรรพบุรุษของราชวงศ์ชิงรวมทั้งทำลายสุสานและพระศพของพระนางซูสีไทเฮาและยังได้ขโมยไข่มุกดำและพระมาลาของพระนางซูสีไทเฮาไปทำเป็นรองเท้าให้เป็นของขวัญกับภรรยาของเจียงไคเช็ก จึงทำให้จักรพรรดิผู่อี๋พิโรธเป็นอย่างมาก พระองค์ทรงยอมรับข้อเสนอของญี่ปุ่นในการเป็นประมุขของรัฐ (หุ่นเชิด) แมนจูกัว และย้ายที่ประทับไปอยู่ที่เมืองฉางชุน และเปลี่ยนชื่อเมืองใหม่เป็น "ซิงกิง" ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2475 ทั้งจักรพรรดิผู่อี๋และจักรพรรดินีวั่นหรงก็ได้เข้าไปประทับที่พระราชวังแบบรัสเซีย ทั้งสองพระองค์ต่างใช้พระชนม์ชีพอย่างสงบสุขและทรงพอพระทัยกับพระชนม์ชีพและการออกงานสังคมสมัยใหม่มาก
ขณะพำนักที่เทียนสินจักรพรรดินีวั่นหรงทรงใช้พระนามว่า "เอลิซาเบธ" และจักรพรรดิผู่อี๋ทรงใช้พระนามแบบตะวันตกว่า "เฮนรี่" จักรพรรดิทรงใช้เวลาร่วมกับจักรพรรดินีมากขึ้น แต่ความสัมพันธ์ของทั้งสองพระองค์ก็เข้าสู่จุดตึงเครียด เมื่อในที่สุดพระสนมเหวินซิ่วขอร้องให้จักรพรรดิทรงหย่ากับเธอในปี พ.ศ. 2474จักรพรรดิทรงดุด่าว่ากล่าวจักรพรรดินีเป็นอย่างมาก อย่างไรก็ตามไม่มีใครสามารถยืนยันได้ว่าพระสนมเหวินซิ่วถูกบังคับโดยจักรพรรดินีให้หย่ากับจักรพรรดิจริงหรือไม่ มีหลายทฤษฎีว่าพระสนมเหวินซิ่วเบื่อหน่ายกับชีวิตที่ไร้ความสุขของตัวเธอเอง พระสนมเหวินซิ่วต้องการความรักมากกว่าความมั่งคั่งในยศและทรัพย์สิน เธอจึงได้ขอให้หย่า หลังจากการหย่าพระสนมเหวินซิ่วก็ไม่ได้กลับมาหาอดีตสามีอีกเลย
จักรพรรดินีโปรดการสูบยาสูบ ซึ่งเป็นสิ่งธรรมดาทั่วไปของผู้หญิงจีนในสมัยนั้น พระองค์ทรงผสมยาสูบกับฝิ่นในปริมาณน้อยเพื่อเป็นการผ่อนคลาย อย่างไรก็ตามพระองค์เป็นนักสูบตัวยง ประกอบกับการที่พระราชสวามีไม่ทรงสนพระทัยพระองค์ และการใช้พระชนม์ชีพอยู่อย่างอ้างว้างของพระองค์ ต่อมาจักรพรรดิและจักรพรรดินีจึงทรงแยกห้องบรรทม นาน ๆ ครั้งจึงจะเสด็จออกมาเสวยพระกระยาหารพร้อมกัน จักรพรรดินีตระหนักว่าพระราชสวามีของพระองค์เป็นเพียงจักรพรรดิหุ่นเชิดเท่านั้น ไม่มีอำนาจใด ๆ ทั้งสิ้น
ความล้มเหลวในชีวิตคู่.
มีข่าวลือในปี พ.ศ. 2483 ว่าจักรพรรดินีวั่นหรงทรงตั้งพระครรภ์กับมหาดเล็กรับใช้ของพระองค์ซึ่งเป็นคนขับรถและยังเป็นผู้หาฝิ่นมาให้พระองค์อีกด้วย จักรพรรดิผู่อี๋สามารสั่งประหารก็ได้แต่ไม่ทรงทำ เพียงแต่ทรงเนรเทศคนขับรถคนนั้นออกไป พอจักรพรรดินีให้กำเนิดทารกเพศหญิงขึ้นมา แพทย์ทำคลอดชาวญี่ปุ่นได้ฉีดยาให้เด็กคนนั้นเสียชีวิตทันทีที่เกิด แต่ในบันทึกของจักรพรรดิกล่าวว่าจักรพรรดิทรงฆ่าเด็กคนนั้นด้วยการทรงโยนใส่เตาไฟ ซึ่งจักรพรรดิทรงบันทึกสิ่งเหล่านี้ลงในหนังสือพระราชประวัติของพระองค์ แต่ข้อความถูกลบก่อนหนังสือจะถูกตีพิมพ์ หลังจากนั้นจักรพรรดินีก็ทรงติดฝิ่นอย่างหนัก โดยสูบฝิ่นถึงวันละ 2 ออนซ์ ในช่วงเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2481 ถึงเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2482 โดยเอ็ดเวิร์ด เบอฮ์ (Edward Behr) แพทย์กล่าวว่าจักรพรรดินีทรงสูบฝิ่นตลอดระยะเวลาหนึ่งปีเต็มไปกว่า 740 ออนซ์
เนื่องจากทรงติดฝิ่นอย่างหนัก พระองค์เริ่มมีพระอาการวิกลจริต ไม่เสด็จไปร่วมงานวันเกิดหรือแม้กระทั่งงานเลี้ยงวันปีใหม่ และความสัมพันธ์กับจักรพรรดิได้หยุดลงเมื่อพระราชบิดาของจักรพรรดินีไม่มาเยี่ยมจักรพรรดินีที่แมนจูกัวอีกเลย เนื่องจากรับไม่ได้ที่ลูกสาวเปลี่ยนไป มีเรื่องเล่าว่าในงานเลี้ยงพระกระยาหารค่ำครั้งหนึ่ง จักรพรรดินีเสวยพระกระยาหารตะวันตกอย่างมูมมาม ทำให้เป็นที่สะอิดสะเอียนของแขกทั้งหลายผู้มาร่วมงาน
จักรพรรดิอ้างว่าพระชายาทรงงมงายกับความเชื่อในโชคชะตา และหากทรงเจอกับอะไรที่เป็นโชคร้าย จักรพรรดินีจะทรงกระพริบพระเนตรหรือทรงพระดำเนินหนี จักรพรรดิอ้างว่าจักรพรรดินีมีพระอาการวิตกอย่างหนักเหมือนผู้ที่ป่วยเป็นโรคทางจิต จักรพรรดิทรงให้รายละเอียดอีกว่า "นางไม่เคยบอกข้าพเจ้าถึงความรู้สึก ความหวัง และความเศร้าโศกเสียใจของนางให้กับข้าพเจ้าเลยแม้แต่น้อย" จักรพรรดิทรงทราบว่าพระชายากำลังทรงติดฝิ่นอย่างหนักและจักรพรรดิทรงไม่สามารถยอมรับและอดทนได้อีกต่อไป
จากบันทึกของสายลับญี่ปุ่น คะวะชิมะ โยะชิโกะ (川岛芳子, Kawashima Yoshiko) หรือในชื่อรองที่รู้จักกันดีว่า 'ตงเจิน' (東珍, Eastern Jewel - มณีบูรพา) ระบุว่า จักรพรรดินีทรงเกลียดแมนจูกัวและรัฐบาลญี่ปุ่นมาก เนื่องจากสภาพภูมิอากาศที่หนาวเย็นและพระองค์ตกอยู่ในสภาวะจิตใจตกต่ำ พระพลานามัยอ่อนแอลง และที่สำคัญที่สุดคือความรักของพระองค์ที่ต้องจบลงอย่างน่าเศร้าจากความเย็นชามากเกินไปของพระราชสวามี
สืบเนื่องมาจากการที่จักรพรรดิไม่ทรงเอาพระทัยใส่พระชายา ต่อมาไม่นานจักรพรรดิจึงอภิเษกสมรสกับถัน อวี้หลิง นักเรียนวัย 16 ปี ในปี พ.ศ. 2480 โดยถัน อวี้หลิง ไปรับตำแหน่งแทนที่พระสนมเหวินซิ่ว พระองค์ทรงเรียกถัน อวี้หลิง ว่า 'เป็นการทำโทษแก่วั่นจิง' แต่จักรพรรดิไม่ทรงมองพระสนมถัน อวี้หลิง เป็นภรรยา กลับมองว่าเธอเป็นเพียงของประดับชิ้นหนึ่ง พระองค์ได้ทรงอธิบายเพิ่มเติมว่า "นางเป็นแค่สนมในนามนำหน้าเท่านั้น ข้าพเจ้าประสงค์จะเก็บนางไว้เหมือนนกที่ถูกเลี้ยงอยู่ในกรง จนกระทั่งนางได้เสียชีวิตลงในปี พ.ศ. 2485" เป็นอีกสาเหตุหนึ่งที่ถูกเชื่อโดยองค์หญิงซะงะ ฮิโระว่าจักรพรรดิโปรดการเล่นสวาทกับผู้ชายด้วยกันเอง และมีมหาดเล็กซึ่งเป็นชายรักชาย (Bisexual) อยู่ด้วย โปรดการมีเพศสัมพันธ์แบบนี้อยู่ตลอดพระชนม์ชีพของพระองค์
จักรพรรดิทรงอยากทราบความเป็นจริงอย่างยิ่งว่าเหตุใดจึงทำให้จักรพรรดินียังทรงอดทนอยู่ต่อ แม้ทรงถูกละเลยมาเป็นเวลานาน ซึ่งไม่น่าเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นได้กับผู้หญิงจีนสมัยใหม่ และยังทรงสงสัยว่าจะเกิดอะไรขึ้นหากจักรพรรดินีทรงขอหย่ากับพระองค์ จักรพรรดิยังคงเชื่อว่าสาเหตุที่อดีตพระสนมเหวินซิ่วขอหย่ากับพระองค์เป็นเพราะเธอมองเห็นว่าความรักและการดูแลเอาใจใส่สำคัญมากกว่าเงินทองและยศฐาบรรดาศักดิ์ ทรงคิดว่านั่นเป็นเหตุผลที่ทำให้จักรพรรดินียังประทับอยู่กับพระองค์ เพื่อเพียงได้อยู่ในนามของจักรพรรดินีเท่านั้น
ในขณะที่ญี่ปุ่นพ่ายแพ้สงครามโลกครั้งที่สอง ในปี พ.ศ. 2488 สหภาพโซเวียตก็ได้บุกเข้ามายึดแมนจูกัว จักรพรรดิทรงพยายามหลบหนีจากแมนจูกัวทางเครื่องบิน และทรงทิ้งจักรพรรดินีไว้ ส่วนพระญาติในราชวงศ์ก็พยายามที่จะหลบหนีทหารโซเวียตด้วยเช่นกัน
จักรพรรดินีหว่านหรงและองค์หญิงซะงะ ฮิโระ และสมาชิกคนอื่น ๆ ถูกจับในขณะที่พยายามที่จะหลบหนีเข้าชายแดนเกาหลี ซึ่งจุดหมายปลายทางคือญี่ปุ่น โดยทหารโซเวียต ในเดือนมกราคม พ.ศ. 2489
บั้นปลายชีวิตของจักรพรรดินีหว่านหรง.
ในยุคบั้นปลายชีวิตของจักรพรรดินีหว่านหรง ครั้งสุดท้ายที่สมเด็จพระจักรพรรดิผู่อี๋ได้เห็นสมเด็จพระจักรพรรดินีหว่านหรงคือที่แมนจูกัว ตอนที่พระองค์กำลังขึ้นเครื่องบินเพื่อหลบหนีไปที่ประเทศญี่ปุ่น เนื่องจากเครื่องบินมีขนาดเล็ก ผู่อี๋เลือกเฉพาะผู่เจี๋ยผู้เป็นพระอนุชาของพระองค์ พระนัดดาชาย 3 องค์ และหมอหนึ่งคนให้ไปกับพระองค์ พระองค์ทรงเลือกเฉพาะคนที่สำคัญกับอาณาจักรใหม่ของพระองค์เท่านั้น สมเด็จพระจักรพรรดิผู่อี๋ทรงมีแนวโน้มที่จะรักษาชีวิตของพระองค์เองมากกว่าคนอื่น ๆ ในพระราชวงศ์ บางข้อมูลกล่าวว่าพระองค์ทรงมีความคิดว่าทหารจะประนีประนอมกับนักคุมขังเพศหญิงมากกว่าเพศชาย พระองค์จึงเห็นสมควรว่า พระนางหว่านหรงและพระสนมจะไม่ต้องมาระเหเร่ร่อนกับพระองค์ พระองค์จึงปล่อยพระนางเดินทางด้วยรถไฟ แต่แผนหลบหนีของพระองค์ก็ทรงล้มเหลวโดยกองพันทหารของโซเวียตเป็นผู้บุกมาจับกุมเองระหว่างที่กำลังเตรียมการนำเครื่องบินหลบหนีของพระองค์ขึ้น
สมเด็จพระจักรพรรดินีหว่านหรงเป็นที่อยากรู้อยากเห็นอย่างมากกับสายตาของสาธารณชนที่ตั้งใจมาดูพระนางในห้องคุมขังที่คุกในหยานจิ พระนางทรงหมดสติบนพื้นที่มีแต่กองพระบังคนเบาและพระอาเจียนของพระนางหว่านหรงเอง ทำให้เป็นที่น่าหดหู่กับผู้ที่มาพบเห็นเป็นอย่างมาก บ่อยครั้งที่สมเด็จพระจักรพรรดินีหว่านหรงจะตะโกนออกคำสั่งผู้คุมห้องคุมขังเหมือนสมัยที่พระนางยังพำนักอยู่ที่พระราชวังต้องห้ามเมื่อครั้งยังทรงพระเยาว์ พวกผู้คุมจะหัวเราะทุกครั้งที่พระนางแสดงพระอิริยาบถเหมือนสมัยที่ยังอยู่พำนักในพระราชวังต้องห้าม หว่านหรงทรงมีเจ้าหญิงซะงะ ฮิโระและพระราชธิดาคอยดูแลสรงน้ำให้กับพระนางหว่านหรงผู้กำลังจะสิ้นพระทัยขณะที่ยังทรงถูกขังอยู่ด้วยกันในห้องคุมขัง จนกระทั่งเจ้าหญิงซะงะ ฮิโระะและพระราชธิดา ได้ทรงถูกย้ายออกจากคุก ทรงเหลือแต่เพียงสมเด็จพระจักรพรรดินีหว่านหรงอยู่พระนางเดียวในคุกอย่างสิ้นหวังและเดียวดาย
สมเด็จพระจักรพรรดินีหว่านหรงเสด็จสวรรคตในคุกที่เมืองหยานจิ ในวันที่ 20 มิถุนายน พ.ศ. 2489 เพราะพระอาการข้างเคียงที่มาจากที่พระองค์ทรงพยายามเลิกฝิ่น ด้วยพระชนมายุเพียง 39 พรรษา พระบรมศพถูกเผาในสุสานของคุกที่เมืองหยานจิน เป็นงานศพที่เรียบง่ายและไม่สมกับพระอิสริยยศของจักรพรรดินี โดยที่สมเด็จพระจักรพรรดิผู่อี๋ทราบข่าวของหว่านหรงในอีก 3 ปีต่อมาขณะที่สมเด็จพระจักรพรรดิผู่อี๋เองก็ยังทรงถูกคุมขังอยู่ในคุก จากคำพูดของสมเด็จพระจักรพรรดิผู่อี๋เองว่า "ทางของเราแยกจากกันตอนที่ทหารญี่ปุ่นยอมแพ้ การเสพติดฝิ่นของเธอหนักมากและร่างกายของเธอได้อ่อนแอลงไปอย่างมาก เธอตายในอีกไม่กี่ปีต่อมาในคุกที่หยานจิน"
แต่สิ่งที่น่าสนใจจริง ๆ คือคำพูดในบันทึกของสมเด็จพระจักรพรรดิผู่อี๋ "ข้าพเจ้าได้สมรสกับภรรยาสี่คน มเหสีหนึ่งคน สนมเอกหนึ่งคน และสนมรองอีกสองคน แต่ในความเป็นจริงแล้วพวกเธอไม่ได้เป็นภรรยาจริงของข้าพเจ้า พวกเธอมีไว้เพื่อประดับหน้าเท่านั้น พวกเธอทั้งหมดเป็นผู้โชคร้ายของข้าพเจ้า...ถ้าโชคชะตาของพวกเธอไม่ได้มาพร้อมกับการเกิดของพวกเธอ บั้นปลายชีวิตของพวกเธอคงจะไม่ได้เป็นเช่นนี้" เป็นการยากที่จะบอกได้ว่าข้อมูลส่วนนี้ได้ถูกผู้อื่นแต่งเติมลงไปหรือไม่ อย่างไรก็ดีก็เป็นข้อความที่น่าสนใจเป็นอย่างมาก
ข้อมูลจากในประเทศจีน.
เป็นการยากที่จะอธิบายได้ว่าความสัมพันธ์ของทั้งสองพระองค์นั้น แท้จริงแล้วเป็นอย่างไร บ้างก็หาว่าสมเด็จพระจักรพรรดิผู่อี๋เป็นเกย์บ้าง เป็นหมันบ้าง เห็นภรรยาสตรีทุกคนเป็นเพียงเครื่องมือบ้าง แต่ว่ามีนักวิชาการหลายรวมทั้งโกวปู้โลว หลั่นเคี๋ยวพระอนุชาต่างมารดาของสมเด็จพระจักรพรรดินีหว่านหรงคนแย้งว่าหนังสือบันทึกของหมอ เอ็ดเวิร์ด เบอฮ์ และจากภาพยนตร์ The Last Emperor นั้นถูกบิดเบือนความจริงเป็นอย่างมาก หลักฐานทั้งสองนั้นอยู่บนพื้นฐานของบันทึกสารภาพของผู่อี๋ซึ่งเป็นบันทึกสารภาพที่ผู่อี๋ถูกบังคับให้เขียนขึ้นในคุกนักโทษทางการเมืองเพื่อที่จะให้ผู่อี๋ได้มีโอกาสกลับตัวกลับใจและถูกปล่อยตัวเป็นอิสระจากคุก หลังจากนั้นบันทึกสารภาพเหล่านี้ก็ได้ถูกนำไปเป็นโฆษณาชวนเชื่อโดยพรรคคอมมิวนิสต์จีนเพื่อแสดงให้เห็นว่าทางพรรคนั้นมีความเมตตาและทำให้เห็นว่าทางพรรคได้ชี้ทางแสงสว่างในชีวิตใหม่ให้กับทุก ๆ คนได้ ข้อมูลที่เกี่ยวกับประวัติของผู่อี๋ถูกเขียนโดยชาวอเมริกันนั้นส่วนใหญ่นั้นมักจะเป็นเรื่องอื้อฉาว, แบ่งชนชั้น และไม่แม่นยำ หรือไม่ก็รวมทั้งสามอย่างไว้ด้วยกัน เพราะในสมัยนั้นโลกตะวันตกยังใส่ร้ายป้ายสีโลกตะวันออกอย่างมากต่อเนื่องมาจนถึงสมัยของประเทศจีนคอมมิวนิสต์ในปัจจุบันด้วย แต่ในทางกลับกัน ข้อมูลที่ถูกเขียนขึ้นมาจากในประเทศจีนนั้นมีข้อมูลมากมายที่ล้นหลาม สามารถที่จะล้มล้างข้อมูลที่ถูกเขียนโดยชาวตะวันตกได้อย่างรุนแรง
ข้อมูลจากในประเทศจีนแสดงให้เห็นว่าความสัมพันธ์ของทั้งสองค่อนข้างจะเป็นความสัมพันธ์แบบพี่น้องหรือเพื่อนสมัยเด็กมากกว่าความสัมพันธุ์แบบสามี-ภรรยา เพราะว่าสมเด็จพระจักรพรรดิผู่อี๋นั้นแทบจะไม่มีเพื่อนเลยตั้งแต่พระองค์ยังเด็กเนื่องจากการที่ถูกควบคุมให้เป็นเพียงสัญลักษณ์อยู่ในพระราชวังต้องห้ามเท่านั้นและทั้งสองพระองค์ต่างมารู้จักกันได้จากการคลุมถุงชน พระนางหว่านหรงเข้ามามีบทบาทในชีวิตของสมเด็จพระจักรพรรดิผู่อี๋ครั้นการอภิเษกสมรสโดยการถูกคลุมถุงชน (โดยมีเหล่าพระสนมเก่าของฮ่องเต้องค์เก่าก่อนหน้านั้นในวังเป็นผู้เลือกให้ ถึงแม้ว่าผู่อี๋จะเลือกเหวินซิ่วก่อนแล้วก็ตาม) ตั้งแต่ทั้งสองมีพระชนมมายุเพียงแค่ 16 พรรษา สมเด็จพระจักรพรรดิผู่อี๋มักจะใช้เวลาแทบทั้งชีวิตของพระองค์ไปกับหว่านหรงและค่อนข้างที่จะแสดงออกถึงความหึงหวงและเอ็นดูในพระนางอย่างเงียบ ๆ ในขณะที่พระนางทรงเรียนหนังสือและเล่นกับเพื่อน ๆ ด้วย พฤติกรรมเช่นนี้ยังเป็นที่ปฏิบัติโดยจักรพรรดิผู่อี๋ต่อเนื่องไปจนถึงภายหลังที่ย้ายไปหนีภัยอยู่ที่เทียนสิน แต่ผู่อี๋ก็ได้เกิดความวิตกและเครียดเพิ่มมากขึ้นด้วยหลังจากหลายเหตุการณ์ เช่นที่สนมเอกเหวินซิ่วได้หย่าจากพระองค์ไป, การถูกไล่ออกจากพระราชวังต้องห้ามไปอยู่ที่แมนจูกัวภายใต้การควบคุมของญี่ปุ่นและรวมถึงการที่สุสานราชวงศ์ชิงถูกทำลายและปล้นโดยกองทัพก๊กมินตั๋งของนายพลเจียงไคเช็กอีก แทบไม่ต้องสงสัยเลยว่าพระนางหว่านหรงนั้น ทรงเป็นเพื่อนสนิทที่สุดของสมเด็จพระจักรพรรดิผู่อี๋ผู้ซึ่งสูญเสียแทบทุกสิ่งที่พระองค์รัก และเนื่องด้วยจากการที่จักรพรรดิผู่อี๋ทรงสนิมสนมกับผู่เจี๋ย ลูกพี่ลูกน้องของพระองค์และเช่นเดียวกันกับโกวปู้โลว หลั่นเคี๋ยวผู้ซึ่งเป็นน้องชายแท้ ๆ ของหว่านหรงด้วย ไม่ต้องสงสัยเลยว่าพระนางหว่านหรงทรงเป็นศูนย์รวมความมั่นคงทางความสัมพันธ์ฉันท์พี่น้องของทั้งสามเข้าไว้ด้วยกัน
ในเดือนตุลาคมปี พ.ศ. 2549 พระอนุชาต่างมารดาของสมเด็จพระจักรพรรดินีหว่านหรง โกวปู้โลว ลุ่นฉี (Gobulo Runqi) ได้สร้างอนุสรณ์สถานให้กับสมเด็จพระจักรพรรดินีหว่านหรงในด้านทิศตะวันตกของสุสานราชวงศ์ชิง ถึงแม้ว่าในสุสานของพระนางจะไม่ได้บรรจุพระศพของพระนางไว้ก็ตาม แต่สุสานของพระนางนั้นได้รับการบรรจุพระฉาย (กระจก) ถือส่วนพระองค์ไว้แทน
ตกเป็นพับ
"ตกเป็นพับ" เป็นคำกริยาในภาษาไทยและเป็นสำนวนกฎหมายไทยที่ค่อนข้างโบราณแต่ยังปรากฏอยู่ในกฎหมายปัจจุบัน มีความหมายตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542 ว่า "นับเป็นสูญ" และมีคำใกล้เคียงคือ "เป็นพับ" หมายความว่า "ตัดเป็นสูญ"
"ตกเป็นพับ".
คำว่า "ตกเป็นพับ" นั้น พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542 ให้ความหมายว่า "นับเป็นสูญ" แต่มิได้ให้ความกระจ่างเท่าใดนัก
เมื่อพิจารณาจากบริบทที่ปรากฏ เช่น ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ว่า
"มาตรา 296 ในระหว่างลูกหนี้ร่วมกันทั้งหลายนั้น ท่านว่าต่างคนต่างต้องรับผิดเป็นส่วนเท่า ๆ กัน เว้นแต่จะได้กำหนดไว้เป็นอย่างอื่น ถ้าส่วนที่ลูกหนี้ร่วมกันคนใดคนหนึ่งจะพึงชำระนั้นเป็นอันจะเรียกเอาจากคนนั้นไม่ได้ไซร้ ยังขาดจำนวนอยู่เท่าไรลูกหนี้คนอื่น ๆ ซึ่งจำต้องออกส่วนด้วยนั้นก็ต้องรับใช้ แต่ถ้าลูกหนี้ร่วมกันคนใดเจ้าหนี้ได้ปลดให้หลุดพ้นจากหนี้อันร่วมกันนั้นแล้ว ส่วนที่ลูกหนี้คนนั้นจะพึงต้องชำระหนี้ก็ตกเป็นพับแก่เจ้าหนี้ไป"
ประกอบกับต้นร่างประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่จัดทำเป็นภาษาอังกฤษก่อนแปลเป็นภาษาไทยและประกาศใช้เป็นส่วน ๆ ไปนั้น ก็อาจทำให้เข้าใจความหมายของคำดังกล่าวมากขึ้นได้ (?) โดยต้นร่างประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 296 ข้างต้น ว่าดังนี้
"Section 296. As between themselves joint debtors are liable in equal shares, unless it is otherwise provided. If from one of the joint debtors the contribution due from him cannot be obtained, the deficiency shall be borne by the other debtors who are bound to make contribution; provided that one of the joint debtors has been released from joint obligation, the creditor takes upon himself that share which the debtor released by him ought to have borne."
สำนวน "take upon oneself" นั้น ดิกชันนารี.คอมให้ความหมายว่า "รับภาระ รับหน้าที่ หรือรับผิดชอบเอง" เช่น "She has taken it upon herself to support the family." ว่า "เธอรับภาระดูแลครอบครัวด้วยตัวเอง" ซึ่งจะแปลว่า "ภาระดูแลครอบครัวนั้นตกเป็นพับแก่เธอเอง" ก็ได้ แม้ออกจะเป็นภาษาโบราณเกินไปหน่อยก็ตาม ในการนี้ จึง
สรุปจากข้างต้นได้กระมังว่า "ตกเป็นพับ" หมายความว่า ดับสูญไปแก่ผู้ที่สิ่งนั้น ๆ ตกเป็นพับเอง หรือผู้นั้นรับสิ่งที่ตกเป็นพับไปเอง กล่าวง่าย ๆ คือ สิ่งไรตกเป็นพับแก่ใคร คนนั้นก็รับภาระเอง เช่น "ตกเป็นพับแก่โจทก์" หมายความว่า โจทก์รับเคราะห์เอง ไม่มีสิทธิเรียกร้องในประเด็นนี้ อันจะแปลเป็นภาษาอังกฤษได้ว่า "The plaintiff takes upon himself."
"เป็นพับ".
ทั้งนี้ มีคำใกล้เคียงกับคำ "ตกเป็นพับ" แต่มีความหมายที่จะว่าต่างกันก็ได้ คล้ายกันก็ได้ คือ คำว่า "เป็นพับ" ซึ่งพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542 นิยามว่า "ตัดบัญชีเป็นสูญ เช่น เป็นพับไป" คำนี้มักปรากฏในสำนวนของศาล เช่น
"คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4734/2539 "ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 43 บัญญัติให้อำนาจพนักงานอัยการที่จะเรียกทรัพย์สินหรือราคาแทนผู้เสียหายเท่านั้น ค่าเสียหายอันเป็นค่าขาดประโยชน์จากสัญญาเช่าซื้อที่โจทก์ฟ้องเรียกร้องมาในคดีนี้ไม่ใช่ทรัพย์สินหรือราคาที่ผู้เสียหายสูญเสียไปเนื่องจากการกระทำผิด พนักงานอัยการจึงฟ้องเรียกค่าเสียหายดังกล่าวในคดีเดิมแทนผู้เสียหายไม่ได้ โจทก์ในคดีนี้ซึ่งคือผู้เสียหายในคดีก่อนมิได้เข้าเป็นโจทก์ร่วมในคดีอาญาเรื่องก่อนนั้นด้วย และการกระทำของจำเลยผู้เช่าซื้อซึ่งทำให้เกิดความเสียหายแก่โจทก์ผู้ให้เช่าซื้ออาจเป็นบ่อเกิดแห่งหนี้ที่จะใช้สิทธิเรียกร้องได้ทั้งสองทาง คือ ในมูลละเมิด และในมูลหนี้แห่งสัญญาเช่าซื้อ เมื่อในคดีอาญาเรื่องก่อนศาลมิได้มีคำพิพากษาหรือคำสั่งวินิจฉัยชี้ขาดประเด็นค่าเสียหายอันเป็นค่าขาดประโยชน์ของโจทก์ กรณีจึงไม่เป็นการดำเนินกระบวนพิจารณาซ้ำตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 144 การที่ศาลชั้นต้นตรวจคำฟ้องแล้วเห็นว่าโจทก์ไม่สามารถนำประเด็นที่ศาลได้วินิจฉัยไว้แล้วในคดีอาญาเรื่องก่อนมาฟ้องร้องบังคับจำเลยได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 50 และมาตรา 249 จึงมีคำสั่งให้ยกฟ้อง ค่าฤชาธรรมให้เป็นพับ ดังนี้ เป็นการวินิจฉัยในประเด็นแห่งคดีตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 131 (2) มีผลเป็นการพิพากษาแล้ว มิใช่เป็นเรื่องที่ศาลชั้นต้นไม่รับคำคู่ความตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 18 จึงไม่มีเหตุที่จะคืนค่าธรรมเนียมศาลในศาลชั้นต้นให้แก่โจทก์ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 151""
ที่ว่า "ค่าธรรมเนียมฤชาให้เป็นพับ" หมายความว่า ให้ค่าฤชาธรรมเนียมนี้ได้แก่แผ่นดิน ซึ่งเป็นผลให้ค่าฤชาธรรมเนียมนี้เป็นพับแก่ผู้เสียค่าฤชาธรรมเนียม ผู้เสียเรียกคืนมิได้ (เว้นแต่บางกรณี ศาลอาจสั่งให้ผู้แพ้คดีใช้ค่าฤชาธรรมเนียมให้ผู้เสียค่าฤชาธรรมเนียมซึ่งชนะคดีก็ได้) ซึ่งแปลเป็นภาษาอังกฤษได้ว่า ""The fees shall be vested with the State.
การใช้ "ตกเป็นพับ" และ "เป็นพับ" ในที่ใกล้เคียงกัน.
ตัวอย่างการใช้คำ "ตกเป็นพับ" และ "เป็นพับ" ในที่ใกล้เคียงกัน เช่น
"คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5292/2548 "โจทก์ฟ้องเรียกเงินกู้จากจำเลย จำเลยให้การว่าไม่ได้กู้ เป็นเรื่องการเล่นแชร์กัน การที่จำเลยนำสืบว่าจำเลยเล่นแชร์กับโจทก์และจำเลยประมูลแชร์ได้ โจทก์ซึ่งเป็นนายวงแชร์ให้จำเลยทำสัญญากู้เงินเพื่อเป็นประกันว่าจำเลยจะส่งชำระค่าแชร์ในงวดที่เหลือต่อไป และต่อมาการเล่นแชร์สิ้นสุดลงโดยจำเลยส่งชำระค่าแชร์ให้โจทก์ครบถ้วนแล้ว ซึ่งเป็นการนำสืบตามที่จำเลยให้การต่อสู้ และเป็นการนำสืบถึงมูลเหตุที่มาของการทำสัญญากู้เงิน เพื่อแสดงให้เห็นว่าสัญญากู้เงินตามฟ้องไม่มีมูลหนี้ที่จำเลยจะต้องรับผิดใช้เงินแก่โจทก์ เพราะจำเลยส่งชำระค่าแชร์ให้โจทก์ครบถ้วนแล้ว เท่ากับเป็นการนำสืบว่าสัญญาหรือหนี้ที่ระบุไว้ในเอกสารนั้นไม่สมบูรณ์ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 94 วรรคสอง จำเลยจึงมีสิทธินำสืบได้ หาใช่เป็นการนำสืบถึงการชำระหนี้ตามสัญญากู้เงินไม่"
"โจทก์มิได้อุทธรณ์โต้เถียงในเรื่องค่าฤชาธรรมเนียม การที่ศาลอุทธรณ์ภาค 6 พิพากษายืน แต่กำหนดให้ค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสองศาลเป็นพับ ซึ่งเป็นผลให้ค่าฤชาธรรมเนียมในศาลชั้นต้นระหว่างโจทก์กับจำเลยตกเป็นพับไปด้วย จึงไม่ถูกต้อง เพราะการกำหนดให้คู่ความฝ่ายใดเป็นผู้รับผิดในเรื่องค่าฤชาธรรมเนียมแค่ไหนเพียงไรนั้นเป็นดุลพินิจของศาลโดยคำนึงถึงเหตุสมควรและความสุจริตในการสู้ความหรือการดำเนินคดี ที่ศาลชั้นต้นกำหนดให้โจทก์รับผิดใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนจำเลยเป็นเรื่องการใช้ดุลพินิจ มิใช่เป็นการฝ่าฝืนกฎหมาย จึงมิใช่ปัญหาอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนที่ศาลอุทธรณ์ภาค 6 จะหยิบยกขึ้นวินิจฉัยเองได้ ศาลฎีกาเห็นควรแก้ไขให้ถูกต้อง""
"คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5048/2542 "โจทก์จำเลยทำสัญญาประนีประนอมยอมความกัน โดยตกลงให้ค่าฤชาธรรมเนียมเป็นพับ ค่าธรรมเนียมในการอายัดเงินของจำเลยซึ่งบุคคลภายนอกนำมาวางต่อศาลชั้นต้นย่อมตกเป็นพับด้วย""
เป็นพับ
สมเด็จพระจักรพรรดินีวั่นหยง
รายชื่อธงในประเทศไอร์แลนด์
บทความนี้ว่าด้วยธงต่าง ๆ ในประเทศไอร์แลนด์โดยสังเขป สำหรับข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับธงชาติ สามารถศึกษาได้จากบทความธงชาติไอร์แลนด์
ระบบการระบายอากาศ
วัดธรรมมงคล
ฉู่ปาอ๋องลาสนม
คณะกายภาพบำบัดและวิทยาศาสตร์การเคลื่อนไหวประยุกต์ มหาวิทยาลัยมหิดล
Nepenthes × trusmadiensis
Nepenthes × trusmadiensis ( ได้ชื่อตามภูเขาตรุส มาดี (Trus Madi)) หรือ Trus Madi Pitcher-Plant, เป็นลูกผสมตามธรรมชาติของหม้อข้าวหม้อแกงลิงที่มีชื่อเสียงสองชนิดของบอร์เนียวคือ "N. lowii" และ "N. macrophylla" "N. × trusmadiensis" ถูกจำกัดอยู่ในภูเขาตรุส มาดีเท่านั้นเพราะเป็นที่เดียวที่พ่อและแม่อยู่ที่เดียวกัน
"N. × trusmadiensis" มีใบแบบมีก้านใบ ยาวถึง 50 ซม. เป็นหนึ่งในหม้อข้าวหม้อแกงลิงที่มีหม้อขนาดใหญ่ที่สุดในบอร์เนียว สูง 35 ซม. มีลักษณะอยู่กึ่งกลางระหว่างพ่อและแม่ ฝาถึงปากคล้ายกับ "N. lowii" และมีแผ่นสั้นๆใต้ฝา เพอริสโตมมีสันและฟันยื่นออกมาเห็นได้ชัด แต่ไม่เท่ากับ "N. macrophylla"
ช่อดอกของ "N. × trusmadiensis" ยาวถึง 50 ซม.มี 2 ดอกบนก้านดอกย่อย ถึงจะมีหม้อขนาดใหญ่ แต่ลูกผสมนี้ไม่ได้มีโครงสร้างใหญ่ตามไปด้วย
"N. × trusmadiensis" ถูกจำกัดอยู่ในสันเขาของภูเขาตรุส มาดี พบที่ระดับความสูง 2500 ถึง 2600 ม.จากระดับน้ำทะเล
ซ็องลิส (จังหวัดอวซ)
ซ็องลิส  เป็นเมืองในจังหวัดอวซในแคว้นปีการ์ดีในประเทศฝรั่งเศส เมืองซ็องลิสตั้งอยู่บนฝั่งแม่น้ำนอแน็ตซึ่งเป็นแควย่อยของแม่น้ำอวซทางตอนเหนือของฝรั่งเศส และทางตะวันออกของกรุงปารีส ซ็องลิสเดิมเป็นเมืองโรมันโบราณชื่อ “เอากุสโตมากุส” (Augustomagus) และต่อมาเปลี่ยนเป็น “กีวีตัสซิลวาเนกตีอุม” (Civitas Silvanectium หรือ เมืองแห่งซิลวาเนกติส)
ซ็องลิสเป็นที่ตั้งของมหาวิหารน็อทร์-ดามแห่งซ็องลิส
Senlis, Oise
Senlis (Oise)
ซองลีส์ (อวส)
เลิศ อัศเวศน์
เลิศ อัศเวศน์ (30 มีนาคม พ.ศ. 2465 – 3 พฤษภาคม พ.ศ. 2564) นักหนังสือพิมพ์ชาวไทย ผู้ร่วมก่อตั้งหนังสือพิมพ์ไทยรัฐ สมาคมนักข่าวแห่งประเทศไทย
เลิศ อัศเวศน์ เกิดเมื่อวันที่ 30 มีนาคม พ.ศ. 2465 บิดาชื่อนายอิ๊ด มารดาชื่อนางอิ่ม เลิศเป็นบุตรคนที่ 3 ในจำนวนพี่น้อง 8 คน ภรรยาชื่อ ประสพสุข (แสวงกิจ) อัศเวศน์ มีบุตร 3 คน คือ ชาคริต อัศเวศน์ (ธุรกิจก่อสร้าง) ปริศฎา อัศเวศน์ (สถาปนิก) ปาริชาต อัศเวศน์ (ข้าราชการ)
เลิศเกิดที่บ้านตลาดน้ำริมคลองอัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม ห่างจากตำหนักประสูติภูมิของพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย รัชกาลที่ 2 ไม่ถึง 300 เมตร และเป็นถิ่นกำเนิดของเอกศิลปินหลายท่าน เช่น หลวงประดิษฐไพเราะ - เอื้อ สุนทรสนาน - ดร. อุทิศ นาคสวัสดิ์ (ม. เกษตรศาสตร์) - ดร. สุขุม อัศเวศน์ (ม. เชียงใหม่) - ทูล ทองใจ - (นักร้องลูกทุ่ง) - อุทัย แก้วละเอียด (ศิลปินแห่งชาติประจำปี พ.ศ. 2552) - พิษณุ ศุภนิมิตร (ม. ศิลปากร)
ชีวิตในวัยเยาว์ในช่วงอายุ 8-14 ปี (พ.ศ. 2473-2477) สยามประเทศประสบภาวะข้าวยากหมากแพงเศรษฐกิจตกต่ำหนักหน่วง ร้านขายเครื่องสังฆภัณฑ์ของพ่อแม่มีอันต้องปิดลงอีกทั้งมีหนี้สินล้นพ้นตัว ความเป็นอยู่ในครอบครัวย่ำแย่มาก ในวันอาทิตย์โรงเรียนหยุดเลิศไปรับจ้างขนดินปั้นหม้อตาลขึ้นไปวางในเตาเผา ได้ค่าแรงวันละ 30 สตางค์
ใน พ.ศ. 2488 ขณะอายุ 23 ปี เลิศเริ่มต้นเป็นผู้สื่อข่าวหนังสือพิมพ์ประชามิตรรายวัน ซึ่งมีกุหลาบ สายประดิษฐ์เป็นบรรณาธิการ ต่อมาเป็นผู้ช่วยบรรณาธิการหนังสือพิมพ์อิสระธรรม เจริญ ไชยชนะ เป็นเจ้าของ ต่อมา เทพย์ สาริกบุตร ตัวแทนคณะรัฐประหาร 8 พฤศจิกายน 2490 ได้ซื้อกิจการโรงพิมพ์อิสระธรรม ออกจำหน่ายหนังสือพิมพ์หลักไทย โดยเลิศดำรงตำแหน่งบรรณาธิการ
ใน พ.ศ. 2492 เขาได้รู้จักกับกำพล วัชรพล อดีตจ่าโทแห่งราชนาวี และเป็นผู้โน้วน้าวจูงใจชักนำกำพล ให้เข้าสู่อาชีพนักหนังสือพิมพ์ โดยพิมพ์จำหน่าย "ข่าวภาพรายสัปดาห์" ฉบับแรก เมื่อวันที่ 7 มกราคม พ.ศ. 2493
เลิศได้รับการประกาศจากสมาคมนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย โดยนายบัณฑิต รัชวัฒนะธานินทร์ นายกสมาคมฯ กล่าวรายงานนายชวน หลีกภัย นายกรัฐมนตรีเป็นประธานมอบโลห์เกียรติคุณเป็นผู้ประกอบวิชาชีพหนังสือพิมพ์มาด้วยความซื่อสัตย์สุจริต เป็นนักหนังสือพิมพ์ดีเด่นควรยกย่อง เมื่อวันที่ 5 เมษายน พ.ศ. 2536 นอกจากนี้เขายังเป็นกรรมการบริหารมูลนิธิไทยรัฐอีกด้วย
เลิศ อัศเวศน์ ได้ถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 3 พฤษภาคม พ.ศ. 2564 จากภาวะแทรกซ้อนของโรคโควิด-19 และได้ทำการฌาปนกิจศพที่วัดเทพลีลา เมื่อวันที่ 3 พฤษภาคม พ.ศ. 2564 เวลา 15.00 น. สิริอายุ 100 ปี
อายุ 8-14 ขวบ เข้าเรียนที่โรงเรียน(ศาลา)วัดอัมพวันเจติยาราม
อายุ 12-14 ปี โรงเรียนเกษตรกรรม ประจำอำเภออัมพวา
อายุ 15-17 ปี โรงเรียนฝึกหัดครู ประจำจังหวัดสมุทรสงคราม
อายุ 18-19 ปี โรงเรียนมัธยมวัดปทุมคงคา จบชั้นมัธยมปีที่ 8 จากนั้นไม่ได้ศึกษาต่อ
ขณะเรียนชั้น ม .7 (2494) เลิศแต่งนิยายเยาวชน 9 เรื่อง ขายให้สำนักพิมพ์เพลินจิต จัดพิมพ์จำหน่ายเล่มละ 5 สตางค์ โดย ครู เหม เวชกร วาดภาพประกอบ
ในเดือน สิงหาคม 2488 เข้าทำงานเป็นผู้สื่อข่าวหนังสือพิมพ์ สุภาพบุรุษ-ประชามิตรรายวัน ซึ่งคุณกุหลาบ สายประดิษฐ์ เป็นบรรณาธิการ ได้ค่าจ้างรายวัน ๆ ละ 9 บาท
เขาผ่านงานหนังสือพิมพ์รายวัน 5 หัวชื่อ คือ ผู้สื่อข่าวสุภาพบุรุษ-ประชามิตร, ผู้ช่วยบรรณาธิการอิสระธรรม, บรรณาธิการหลักไทย, บรรณาธิการข่าวภาพ, หัวหน้ากองอำนวยการไทยรัฐ
งานหนังสือพิมพ์.
เขาให้สัมภาษณ์ นิตยสารไทยโพสต์ซันเดย์ ว่า "ผมลงทุนปั้นชีวิตด้วยปากกาหนึ่งด้าม กับหัวสมองโตเท่ากำปั้นอีกหนึ่งหัวแค่นั้นเอง"
เอกลักษณ์ของ เลิศ อัศเวศน์ คือ ทุ่มชีวิตให้กับงานหนังสือพิมพ์แต่อย่างเดียว โดยไม่เคยเปลี่ยนเป็นอื่นเลย "ผมพร้อมที่จะวางมือทันทีเมื่อการบุกเบิกสำเร็จเสร็จสรรพ"
เลิศ เป็นผู้โน้มน้าวชักนำ นายกำพล วัชรพล เข้าสู่วงการหนังสือพิมพ์ เริ่มต้นพิมพ์ "ข่าวภาพรายสัปดาห์"( 1 มกราคม พ.ศ. 2493) จากนั้นพัฒนาเป็น "ข่าวภาพรายสามวัน (1 ตุลาคม พ.ศ. 2494) โดยเขาเป็นบรรณาธิการ แล้วก็เป็น "ข่าวภาพรายวัน (1 มิถุนายน พ.ศ. 2495)
จอมพล สฤษดิ์ ธนะรัชต์ ทำการปฏิวัติ (20 ตุลาคม พ.ศ. 2501) ออกคำสั่งปิดตาย "ข่าวภาพรายวัน" กำพล วัชรพล ได้เช่าหัวชื่อ "เสียงอ่างทอง" หนังสือพิมพ์รายวันออกในต่างจังหวัดมาพิมพ์ในกรุงเทพฯ (1 พฤษภาคม พ.ศ. 2502) แล้วก็พัฒนาเปลี่ยนเป็น "ไทยรัฐ" (25 ธันวาคม พ.ศ. 2505)
เลิศ เป็นผู้ริเริ่มชักนำเพื่อนร่วมวิชาชีพก่อตั้งสมาคมนักข่าวแห่งประเทศไทย เริ่มต้นด้วยความปรารถนาให้มีสถาบันวิชาฃีพเฉพาะทางนักข่าวเกิดขึ้นในประเทศไทย เพื่อขจัดมิจฉาชีพแปลกปลอมออกไปจากวงการนักข่าว หรือป้องกันแก้ไขปัญหาพฤติกรรมนักข่าวบางคนที่เป็นนักรีดไถหรือกระทำการแบล๊คเมล์ โดยสถาบันวางมาตรการตราจรรยาบรรณ ทำการออกบัตรประจำตัวของนักข่าว ผู้ที่ฝ่าฝืนจรรยาบรรณจะต้องถูกยึดบัตรมิอาจประกอบอาชีพนักข่าวอย่างเด็ดขาด โดยนายเอกชัย วิทยะ บันทึกลงในเว็บไซด์ของเขาว่าเลิศ อัศเวศน์ กล่าวเปิดประชุมเป็นคนแรกได้เสนอมาตรการดังกล่าว (มาตรการนี้ถูกให้สมญาว่า "บัญญัติ 10 ประการ") การประชุมปฐมฤกษ์มีขึ้น ณ ศาลานเรศวร สวนลุมพินี ในวันที่ 5 มีนาคม พ.ศ. 2498 ซึ่งตรงกับวันมาฆบูชา พระสงฆ์สาวกของพระพุทธเจ้าจำนวน 1,250 รูปมาเฝ้าพระพุทธเจ้า ณ วัดเวฬุวัน เมืองราชคฤห์ แคว้นมคธ โดยมิได้นัดหมายกัน(
สมาคมนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย ประกาศ เกียรติคุณยกย่อง ให้ เลิศ อัศเวศน์ เป็นนักหนังสือพิมพ์ดีเด่น ประจำปี พ.ศ. 2536
เลิศ ปฏิบัติหน้าที่เป็นที่ปรึกษาฝ่ายบริหาร นสพ.ไทยรัฐ และกรรมการ มูลนิธิ ไทยรัฐ ในวันที่ 30 มีนาคม พ.ศ. 2553 ซึ่งครบรอบวันเกิดปีที่ 89 ปี มีผู้กล่าวซึ่งยังมิได้มีข้อมูลยืนยันว่า เลิศ อัศเวศน์ เป็นนักหนังสือพิมพ์อายุมากที่สุดของประเทศที่ยังประจำทำงานอยู่
งานการประพันธ์.
นอกเหนืองานหนังสือพิมพ์ซึ่งเป็นงานประจำ เขายังมีงานเสริมด้วยการเขียนนวนิยาย - สารคดี ขายให้สำนักพิมพ์ คลังวิทยา วังบูรพา ต่อเนื่องกัน 17 เล่ม เล่มที่ขายดีได้แก่ โลกของ ซูซี่ วอง --อาจารย์วิภาวี -- ร้อยพิศวาส - เปลวสวาท - แจ๊คลีน เคนเนดี้ สุภาพสตรีหมายเลขหนึ่ง - พะเนียงรัก (สร้างเป็นภาพยนตร์ โดย รังสี ทัศนพยัคฆ์) ส่วนที่พิมพ์เองขายเอง ได้แก่ ชุดหนังสือ "โรงซ่อมสุขภาพ "จำนวน 51 เล่ม
คว็อน ยู-รี