pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
พระเจ้าอินทวิชยานนท์ เสด็จขึ้นครองนครเชียงใหม่เมื่อ พ.ศ. 2416 มีพระนามจารึกตามพระสุพรรณบัฏว่า "พระเจ้าอินทวิชยานนท์ พหลเทพยภักดี ศรีโยนางคราชวงษาธิปไตย์ มโหดดรพิไสยธุรสิทธิธาดา ประเทศราชานุภาวบริหารภูบาลบพิตร สถิตยชิยางคราชวงษ พระเจ้านครเชียงใหม่" จนกระทั่งถึงแก่พิราลัยในวันที่ 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2440 ด้วยโรคชราสิริพระชันษา 80 ปี รวมระยะ เวลาที่ทรงครองราชย์ 24 ปี ภายหลังเสด็จพิราลัย พระอัฐิส่วนหนึ่งได้เชิญไปประดิษฐาน ณ พระสถูปพระอัฐิใน กู่เจ้านายฝ่ายเหนือ ณ วัดสวนดอก (จังหวัดเชียงใหม่) และอีกส่วนหนึ่งอัญเชิญไปประดิษฐาน ณ พระสถูปบนยอด ดอยอินทนนท์ อันเป็นที่ซึ่งพระองค์ทรงรักและหวงแหนมากที่สุด และได้นามตามพระนามของพระองค์ด้วยนั่นเอง
พระเจ้าอินทวิชยานนท์ มีเจ้าราชโอรสและราชธิดา รวม 11 องค์ซึ่งอยู่ในสกุล ณ เชียงใหม่ มีพระนาม ดังนี้
ก่อนรัชสมัยของพระเจ้าอินทวิชยานนท์ ในวันที่ 3 เมษายน พ.ศ. 2411 มีมิชชันนารีศาสนาจารย์ดาเนียล แมคกิลวารี และครอบครัวอพยพขึ้นมาศัยอยู่ที่นครเชียงใหม่ ตั้งจุดประกาศศาสนาโดยเริ่มจัดการศึกษาแบบตะวันตก โดยมีนางโซเฟีย รอยซ์ แมคกิลวารี ได้เริ่มให้มีการศึกษาสำหรับสตรีครั้งแรกในปี พ.ศ. 2418
ต่อมาในปี พ.ศ. 2422 นางสาวแมรี แคมป์เบลล์ และ เอ็ดนา โคล ได้มาจัดระเบียบโรงเรียนสตรี บริเวณเชิงสะพานนวรัฐ จนกลายมาเป็นโรงเรียนดาราวิทยาลัยในปัจจุบัน ส่วนการศึกษาสำหรับเด็กชายนั้น ได้มีการจัดตั้ง "โรงเรียนเด็กชายวังสิงห์คำ" ขึ้นที่บริเวณที่เรียกว่า วังสิงห์คำ เมื่อ พ.ศ. 2431 โดยมีศาสนาจารย์ เดวิด จี.คอลลินส์ เป็นผู้ก่อตั้ง ต่อมาเป็นโรงเรียนปรินส์รอยแยลส์วิทยาลัย โรงเรียนดังกล่าวระยะแรกนั้นใช้ภาษาอังกฤษและภาษาไทยถิ่นเหนือ ในการเรียนการสอน มีการพิมพ์ตำราด้วยอักษรธรรมล้านนา ในขณะที่ตัวหนังสือแป้นนั้นมีมาตั้งแต่ พ.ศ. 2379 แล้ว
ในช่วงเดียวกันนี้ บริษัททำป่าไม้ ซึ่งทยอยเข้ามาที่เมืองเชียงใหม่ เช่น บริษัทบริติชบอร์เนียว (British Borneo, เข้ามาในราว พ.ศ. 2407) บริษัทบอมเบย์ เบอร์มา (Bombay Burma, เข้ามาในราว พ.ศ. 2432) และ บริษัทสยามฟอเรสต์ (Siam Forest) เป็นต้น ได้นำเอาลูกจ้างชาวพม่า กะเหรี่ยง และชาวพื้นเมืองอื่นๆ เข้ามาทำงาน ดังนั้นจึงมีชาวอังกฤษและผู้ติดตามเข้ามาในล้านนามากขึ้น ทำให้เกิดการฟ้องศาลที่กรุงเทพฯ หลายคดี จากหลักฐานพบว่า ตั้งแต่ พ.ศ. 2401 - 2416 มีคดีความจำนวน 42 เรื่อง ตัดสินยกฟ้อง 31 คดี ส่วนอีก 11 คดีนั้นพบว่าเจ้านายทำผิดจริง จึงตัดสินให้จ่ายค่าเสียหายรวม 466,015 รูปี หรือ 372,812 บาท เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่ในขณะนั้นคือพระเจ้าอินทวิชยานนท์ ได้ทรงขอชำระเพียงครึ่งเดียวก่อน ส่วนที่เหลือจะทรงชำระภายใน 6 เดือน แต่กงสุลอังกฤษไม่ยินยอม เรียกร้องให้เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่ชำระทั้งหมด หรือมิฉะนั้นต้องจ่ายค่าดอกเบี้ย ซึ่งราชสำนักกรุงเทพฯ ก็ไม่ยินยอมด้วยเช่นกัน ดังนั้นเจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่จึงทรงจ่ายค่าเสียหาย 150,000 รูปี (120,000 บาท) โดยราชสำนักกรุงเทพฯ ให้ยืมเงิน 310,000 รูปี (248,000 บาท) โดยต้องชำระคืนภายใน 7 ปี พร้อมทั้งดอกเบี้ยในรูปไม้สัก 300 ท่อนต่อปี
แดเนียล แมคกิลวารี ซึ่งสนิทสนมกับพระองค์ ได้วิจารณ์พระองค์ว่า "...ท่านไม่โปรดปรานอะไรมากไปกว่าการทำงานในโรงงานเล็กๆ ทำกูบช้างแบบแปลกๆ ซึ่งไม่ต้องระมัดระวังตัวและรับผิดชอบอะไร และปล่อยให้น้องชายปกครองบ้านเมืองแทน"
ด้านการศาสนาในสมัยของพระเจ้าอินทวิชยานนท์ ได้ปรากฏว่าพระองค์ทรงทำนุบำรุงวัดวาอารามหลายแห่งจนปรากฏถึงความเจริญรุ่งเรืองของพระพุทธศาสนา อาทิ
ในช่วงสมัยของพระเจ้าอินทวิชยานนท์ การศึกษาของชาวเชียงใหม่ยังคงดำเนินไปตามประเพณีโบราณ มีวัดเป็นแหล่งอบรมกุลบุตร เมื่อมีมิชชันนารีคือ ศาสนาจารย์แมคกิลวารี และครอบครัว ได้เข้ามายังนครเชียงใหม่ในปี พ.ศ. 2411 และได้เริ่มมีการให้การศึกษาแก่สตรีครั้งแรกในปี พ.ศ. 2418 และจัดให้มีโรงเรียนสตรีขึ้นบริเวณเชิงสะพานข้ามแม่น้ำปิง (สะพานนวรัฐในปัจจุบัน) จนกลายมาเป็นโรงเรียนดาราวิทยาลัย และได้จัดตั้งโรงเรียนเด็กชายวังสิงห์คำ เมื่อปี พ.ศ. 2431 ปัจจุบันคือโรงเรียนปรินส์รอยแยลส์วิทยาลัย
นอกจากวิชาการนั้นแล้ว ยังมีการคิดหลักสูตรวิชาเลข วิชาภูมิศาสตร์ ซึ่งพิมพ์ด้วยอักษรล้านนา และมีตำรา "หนังสือฝากของพ่อครูศรีโหม้" ซึ่งเป็นเรื่องราวที่ให้เด็กได้รับรู้ถึงโลกกว้าง อีกทั้งยังมีการจัดตั้งโรงพิมพ์อักษรล้านนาในปี พ.ศ. 2435
การนาฏศิลป์.
พระเจ้าอินทวิชยานนท์ เป็นผู้ริเริ่มการนาฏศิลป์ไว้เป็นแบบฉบับที่ใช้กันทั่วไปในล้านนา โดยการจัดให้สตรีทั่วไปมาฝึกหัดเป็นนางละครในคุ้มเป็นครั้งแรก และถ่าทอดวิชานาฏศิลป์ไปยังเจ้าดารารัศมี พระราชชายา พระธิดา
กู่พระเจ้าอินทวิชยานนท์.
เมื่อเดือนเมษายน พ.ศ. 2458 เจ้าดารารัศมี พระราชชายา เสด็จประพาสประทับพักแรมบนยอดดอยอินทนนท์ และโปรดให้สร้างกู่บรรจุพระอัฐิของพระเจ้าอินทวิชยานนท์ไว้บนจุดสูงสุดของยอดดอยอินทนนท์ ต่อมากองทัพอากาศได้สร้างเจดีย์องค์เล็กไว้ข้างกู่องค์เดิม เพื่อเทิดพระเกียรติพระเจ้าอินทวิชยานนท์ ในปี พ.ศ. 2518 กระทั่งเมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม พ.ศ. 2529 เจ้านายฝ่ายเหนือ พร้อมด้วยคณะทหารอากาศ และประชาชนร่วมกันสร้างกู่ขึ้นมาใหม่ครอบกู่องค์เดิมให้สมพระเกียรติ
สมัยนั้นเรียกว่า"มหาวราภรณ์"
สมัยนั้นเรียกว่า"มหาสุราภรณ์"
ภูมิสถาปนิก
ภูมิสถาปนิก ถือว่าเป็นนักวิชาชีพผู้ประกอบวิชาชีพภูมิสถาปัตยกรรม ซึ่งเป็นหนึ่งในวิชาชีพควบคุมลักษณะเดียวกันกับแพทย์และนักกฎหมายเนื่องจากบุคคลเหล่านี้ จะต้องได้รับการศึกษาเป็นการพิเศษเฉพาะ และจะต้องมีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพเช่นเดียวกับผู้ประกอบวิชาชีพอื่น เฟรเดอริก ลอว์ ออล์มสเตด ชาวสหรัฐฯ ผู้ได้รับการยกย่องเป็น "บิดาแห่งภูมิสถาปัตยกรรมสมัยใหม่" เป็นผู้ขนานนามผู้ประกอบวิชาชีพนี้ว่า "Landscape architect" เป็นครั้งแรก
ในต่างประเทศ การเข้าสู่สายวิชาชีพจะต้องผ่านการศึกษาเล่าเรียนขั้นสูง ผ่านการฝึกหัดงานและผ่านการสอบรับใบอนุญาต เพื่อป้องกันความเสียหายจากสถาปนิกที่ไม่มีคุณภาพ หรือไม่มีจรรยาบรรณ
ผู้ปฏิบัติวิชาชีพภูมิสถาปัตยกรรมจะรวมตัวกันตั้งสมาคมวิชาชีพขึ้นเพื่อร่วมกันจรรโลงสาขาวิชาชีพแห่งตนให้เข้มแข็ง ในสหรัฐอเมริกาใช้ชื่อว่า สมาคมภูมิสถาปนิกอเมริกัน (American Society of Landscape Architects - ASLA) ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2442 นับเป็นสมาคมวิชาชีพภูมิสถาปัตยกรรมแห่งแรกของโลก สำหรับประเทศไทย สมาคมภูมิสถาปนิกประเทศไทย Thai Association of Landscape Architects-TALA ได้ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2530 หลังสหรัฐอเมริกา 88 ปี
อาจกล่าวได้วิชาชีพภูมิสถาปัตยกรรมสมัยใหม่ในประเทศไทยที่มีการออกแบบเฉพาะโดยภูมิสถาปนิกโดยตรง และมีการแยกสัญญาจากงานสถาปัตยกรรมเริ่มเมื่อประมาณ พ.ศ. 2515 โดยข้อกำหนดของธนาคารโลกในโครงการเงินกู้เพื่อพัฒนาวิทยาเขตใหม่ของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ที่บ่งให้ใช้ภูมิสถาปนิก ปัจจุบัน ประเทศไทยมีสำนักงานภูมิสถาปนิกมากกว่า 30 แห่ง วิชาชีพภูมิสถาปัตยกรรมของประเทศไทยอยู่ภายใต้การควบคุมตามพระราชบัญญัติสถาปนิก พ.ศ. 2543 ซึ่งใช้แทนพระราชบัญญัติควบคุมวิชาชีพสถาปัตยกรรม พ.ศ. 2508
สมาคมภูมิสถาปนิกประเทศไทย
โอภาส อรุณินท์
โอภาส อรุณินท์ (9 เมษายน พ.ศ. 2477 - 11 กรกฎาคม พ.ศ. 2565) เกิดที่กรุงเทพมหานคร อดีตอัยการสูงสุด อดีตประธานคณะกรรมการอัยการ อดีตประธานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) มีชื่อเสียงมากในช่วงที่พิจารณาบัญชีทรัพย์สินของนักการเมือง โดยเฉพาะกรณีที่ ป.ป.ช. ขอให้วินิจฉัยชี้ขาดตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 295 กรณีพันตำรวจโท ทักษิณ ชินวัตร จงใจยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบ ด้วยข้อความอันเป็นเท็จ หรือปกปิดข้อเท็จจริงที่ควรแจ้งให้ทราบ
นายโอภาสเป็นบุตรของนายเอี่ยม (อดีตข้าราชการตุลาการบำนาญ) และนางผ่อง อรุณินท์ สมรสกับทันตแพทย์หญิงยิ่งกมล อรุณินท์ (วัฒนสินธุ์) มีบุตร 2 คน ,คือ อริยา อรุณินท์ และนาย ภาส์กร อรุณินท์ (ถึงแก่กรรม)
เนื่องจากชีวิตในวัยเด็กได้ย้ายตามบิดาที่เป็นผู้พิพากษา ไปประจำในต่างจังหวัด ทำให้ต้องย้ายสถานที่ศึกษาไปตามจังหวัดต่างๆ นั้นด้วย เริ่มชีวิตในวัยเด็ก มีภูมิลำเนาที่กรุงเทพฯ เข้าเรียนชั้นประถมที่โรงเรียนประสาทศิลป์ จังหวัดชลบุรี, โรงเรียนปราจิณราษฎรอำรุง จังหวัดปราจีนบุรี, แล้วกลับมาพำนักที่กรุงเทพฯ อีกครั้ง โดยศึกษาที่โรงเรียนอำนวยศิลป์ พระนคร ต่อด้วยประโยคเตรียมอุดมศึกษาแผนกอักษรศาสตร์ จากโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย และเข้าศึกษาในระดับอุดมศึกษาที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จบนิติศาสตรบัณฑิต (รุ่น 3) ขณะที่ทำงานเป็นเสมียนศาลอาญา ต่อมาสอบได้เนติบัณฑิต (สมัยที่ 7) จากสำนักอบรมศึกษากฎหมายแห่งเนติบัณฑิตยสภา
เริ่มงานครั้งแรกเป็นเสมียนศาลอาญา กระทรวงยุติธรรม เมื่อ พ.ศ. 2496 ต่อมาโอนรับราชการกรมอัยการ (ปัจจุบันคือ สำนักงานอัยการสูงสุด) ในตำแหน่งดังต่อไปนี้ เริ่มตั้งแต่เป็นอัยการผู้ช่วยกองคดี เมื่อปี พ.ศ. 2502 ดำรงตำแหน่งอัยการผู้ช่วยประจำศาล จังหวัดแม่สอด พ.ศ. 2503, จังหวัดนครสวรรค์ พ.ศ. 2505, จังหวัดสมุทรปราการ พ.ศ. 2511 จากนั้นเข้าประจำกรมอัยการ ในตำแหน่งอัยการประจำกองที่ปรึกษา พ.ศ. 2514 อัยการประจำกรม กองที่ปรึกษา พ.ศ. 2517 เลื่อนเป็นอัยการพิเศษประจำกรม กองที่ปรึกษา พ.ศ. 2520 หัวหน้าพนักงานอัยการ กองที่ปรึกษา พ.ศ. 2524 ผู้ช่วยอัยการพิเศษฝ่ายปรึกษา พ.ศ. 2525 อัยการพิเศษฝ่ายฎีกา พ.ศ. 2527 อัยการพิเศษฝ่ายคดีธนบุรี พ.ศ. 2529 อัยการพิเศษฝ่ายปรึกษา 1 ม.ค. 2530 จากนั้นได้เลื่อนตำแหน่งเป็นรองอัยการสูงสุดฝ่ายบริหาร ปลาย พ.ศ. 2530 (ระหว่างนั้นได้ดำรงตำแหน่งกรรมการในคณะกรรมการการทางพิเศษแห่งประเทศไทย,และเลขาธิการเนติบัณฑิตยสภา) และอัยการสูงสุดเมื่อ 1 ต.ค. 2536 และเกษียณอายุ เมื่อ 30 ก.ย. 2537,
หลังเกษียณอายุได้เข้าเป็นกรรมการร่างกฎหมายกฤษฎีกา และเป็นหนึ่งในประธานฯ/กรรมการ ป.ป.ป.ในสมัยรัฐบาล "บรรหาร" (22 ส.ค. 2538), ตุลาการรัฐธรรมนูญผู้ทรงคุณวุฒิ โดยสภาแต่งตั้ง (พ.ศ. 2539) จนลาออกจากประธาน ป.ป.ป. (23 มี.ค. 2542) เพื่อดำรงตำแหน่งประธานคนแรกของ ป.ป.ช. , ซึ่งเป็นองค์กรอิสระตามเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 (1 เม.ย. 2542 - ครบวาระ 24 ต.ค. 2546) มีผลงานหลายผลงาน โดยเฉพาะการร่างกฎระเบียบที่เกี่ยวกับการป้องกันและปราบปรามการทุจริตและประพฤติมิชอบในระบบราชการ และผลงานที่สำคัญของกรรมการในชุดแรกนี้ , คือ
ผลงานด้านอื่น ๆ ตลอดชีวิตราชการ ส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับการร่างกฎหมาย ตรวจสอบสัญญาของรัฐ นอกจากนี้นายโอภาสยังเป็นกรรมการของรัฐดังต่อไปนี้
โอภาส อรุณินท์ ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ชั้นสูงสุดตระกูลต่างๆ ดังนี้
โคฟี่ อันนาน
Gecko (ตัววาดหน้าเว็บ)
โอโซระ ซึบาสะ
โอโซระ สึบาสะ (大空 翼, おおぞら つばさ, "โอโซะระ ซึบะสะ") หรือ สึบาสะ ตัวละครนักฟุตบอลจากการ์ตูนญี่ปุ่นเรื่อง กัปตันสึบาสะ เล่นตำแหน่ง มิดฟิลด์ ความหมายของ โอโซระ แปลว่าท้องฟ้า และ สึบาสะแปลว่า ปีก ในขณะที่ชื่อของสึบาสะสำหรับการฉายในประเทศที่ใช้ภาษาอังกฤษ คือ โอลิเวอร์ อะตอม (Oliver Atom) และภาษาละติน คือ โอลิเวอร์ สึบาสะ (Oliver Tsubasa)
สึบาสะในขณะอายุประมาณ 2-3 ขวบ ได้พบกับลูกฟุตบอลและรู้สึกชอบใจอย่างมาก วันหนึ่งซึบาสะได้วิ่งไล่ตามลูกฟุตบอลไปจนถึงถนนใหญ่สายหนึ่ง พ่อและแม่ของสึบาสะตกใจมากขณะที่ซึบาสะกำลังเก็บลูกบอลจากกลางถนนในขณะที่รถบรรทุกขนาดใหญ่กำลังพุ่งเข้าชน แต่ซึบาสะกลับรอดชีวิตโดยไม่บาดเจ็บเลยเพราะรถบรรทุกคันนั้นกระแทกชนลูกฟุตบอลที่ซึบาสะเกาะไว้ จนกระเด็น แต่เมื่อร่วงลงมาลูกฟุตบอลก็ซับแรงกระแทกไว้หมด ลูกฟุตบอลจึงมีความสำคัญต่อชีวิตของสึบาสะราวเป็นเพื่อนสนิทคนหนึ่ง
สึบาสะเมื่อตอนอายุประมาณ 11-12 ปีได้ย้ายมาอยู่ในเมืองนันคัตสึ ในจังหวัดชิซึโอกะ ในขณะที่สึบาสะกำลังออกไปวิ่งเล่นกับลูกบอล ได้พบเห็นการแข่งขันแย่งชิงสนามฟุตบอลของนันคัตสึ เขาจึงได้พบกับนายทวารอัจฉริยะ วากาบายาชิ เก็นโซ โดยบังเอิญ อิชิซากิ นักกีฬาฟุตบอลของโรงเรียนนันคัตสึได้พารุ่นพี่นักกีฬาหลายคนโยนลูกบอลกีฬาต่าง ๆ แต่ก็ถูกวากาบายาชิป้องกันได้หมด หลังจากแยกสลายตัวกันแล้ว สึบาสะได้ถามอิชิซากิถึงที่อยู่ของวากาบายาชิ และได้ส่งสาสน์ท้าดวลโดยการเตะบอลจากภูเขาจนถึงบ้านก็วากาบายาชิ หลังจากนั้นวากาบายชิได้ท้าดวลกับสึบาสะโดยให้ นักกีฬาฟุตบอลของโรงเรียน ชูเท็ตสึ ที่เป็น รร. ทีมฟุตบอลที่ชนะเลิศระดับประเทศในปีที่แล้วและเป็นโรงเรียนของวากาบายาชิ เข้าแย่งบอลกับสึบาสะ ซึ่งสึบาสะก็สามารถหลบได้หมดและทำประตูจากวากาบายาชิได้ หลังจากนั้นสึบาสะได้พบกับ โรแบร์โต ฮอนโก ศูนย์หน้าทีมชาติบราซิลโดยบังเอิญ โรแบร์โตได้แสดงลูกโอเวอร์เฮดคิกสุดยอดให้สึบาสะเห็น สึบาสะพยายามทำตามหลายครั้งแต่ไม่สำเร็จ ภายหลังทราบว่าเป็นคนที่พ่อของซึบาสะพามาให้อยู่บ้านด้วย วากาบายาชิท้าให้ซึบาสะแข่งกันอีกครั้งในกีฬาประเพณี ในขณะแข่งขัน อิชิซากิเกิดบาดเจ็บ มิซากิ ทาโร่ ผู้ซึ่งพึ่งย้ายโรงเรียนมาตามงานของพ่อตนได้ลงสนามแทน และช่วยสึบาสะทำประตูจากวากาบายาชิได้ ผลจึงออกมาเสมอ 2-2 วากาบายาชิและสึบาสะ จึงต่างยอมรับในฝีมือของทั้งคู่
เวลาต่อมา เมืองนันคัตสึได้ตั้งระบบคัดเลือกนักเตะแบบใหม่โดยเลือกนักเตะที่เก่งจากแต่ละทีมมารวมกันเป็นทีมนันคัตสึ SC โรแบร์โตสัญญากับสึบาสะว่าหากชนะระดับชาติแล้วจะพาสึบาสะไปบราซิลการแข่งขันครั้งหนึ่งทำให้วากาบายาชิบาดเจ็บที่ขา ไม่สามารถลงแข่งขันได้ โมริซากิ ยูโซ ผู้รักษาประตูรองของนันคัตสึ ครั้งหนึ่งของการฝึกซ้อม นักเตะจากไซตามะ ทีมเมวะ FC เฮียวงะ โคจิโร่ ได้เข้าบุกรุกการฝึกซ้อมและยิงประตูจากวากาบายาชิ หลังจากนั้นซึบาสะได้สัญญากับวากาบายาชิว่าจะพาทีมไปจนถึงรอบชิงให้ได้สู้กับเมวะ FC และได้ตำแหน่งกัปตัน แต่แล้วการแข่งขันครั้งแรกก็พบกับเมวะ FC ซึ่งนันคัตสึพ่ายแพ้ไป แต่นันคัตสึก็ชนะแมตช์ต่อไปเรื่อย ๆ จนถึงรอบชิงชนะเลิศก็ได้พบกับเมวะ FC อีกครั้ง วากาบายาชิลงแข่งทั้งที่ขายังไม่หายดี แต่นันคัตสึก็สามารถเอาชนะได้ในที่สุด
ต่อมาโรแบร์โตที่สัญญากับสึบาสะว่าจะพาไปบราซิลนั้น เกิดไม่มีความมั่นใจจึงแอบหนีกลับบราซิลไปคนเดียว และทิ้งสมุดจดของตนที่รวบรวมเทคนิคการเป็นมิดฟิลด์เอาไว้ให้ซึบาสะ ซึ่งซึบาสะก็ปฏิบัติตามหนังสือมาโดยตลอด โดยเฉพาะลูกชูตระยะไกล "ไดรฟ์ชูต"
ในเวลาต่อมา ซึบาสะนำทีมนันคัตสึชนะเลิศระดับมัธยมต้น 2 ปี ซึ่งในปีที่ 3 เขาสามารถทำ "ไดรฟ์ชูตได้สำเร็จ" ในระหว่างการแข่งขันระดับชาติ เขาเกิดบาดเจ็บที่ขาจากการสไลดิ้งแทคเกิล ของโซดะ มาโคโตะ และบาดเจ็บที่ไหล่ เนื่องจากรับตัวของ มาซาโอะ ทาจิบานะ ในความสูงพอสมควร แต่แล้วสึบาสะก็สามารถทำไดรฟ์ชูตที่สมบูรณ์ได้ครั้งแรกในการแข่งขันกับ โรงเรียนคุนิมิ โดยการยิง 3 ลูกซ้อน จนถึงรอบชิงชนะเลิศได้เสมอกับทีม โตโฮ FC ของเฮียวงะ
ผู้จัดการมิคามิและคาตางิริได้เลือกนักเตะเป็นทีมญี่ปุ่นไปแข่งระดับยุวชนนานาชาติ สึบาสะได้พบกับมิซากิที่ฝรั่งเศส ซึบาสะได้พบกับนักเตะยอดเยี่ยมหลายคนจากทั่วโลก อาทิเช่น ผู้รักษาประตูหัตถ์ทองคำ จิโน่ เฟอร์นันเดส มิดฟิลด์อัจฉริยะและคู่หู แวน ดิออส และ อลัน ปาสคอล กัปตันทีมฝรั่งเศสและดาวยิง เอล ซิด ปิแอร์ และ หลุยส์ นโปเลียน เสือดำแห่งอุรุกวัย วิคตอริโน และดาวเด่นทีมเยอรมัน คาร์ล ไฮนซ์ ชไนเดอร์ , มาร์คัส , ฟรานซ์ เชสเตอร์ , คัลซ์ และผู้รักษาประตูเงา ร่างยักษ์ ดิวเตอร์ มิลเลอร์ ท้ายที่สุดก็สามารถคว้าแชมป์ได้จากเยอรมันโดยลูกโอเวอร์เฮดคิก เมื่อชนะเลิศแล้ว โรแบร์โตที่มาอยู่ฝรั่งเศสเพราะคุมทีม เซาเปาโล จูเนียร์ ได้มาพบกับสึบาสะ และโรแบร์โตกลับมาขอร้องให้ซึบาสะไปบราซิลกับตนอีกครั้ง
เมื่อสึบาสะกลับญี่ปุ่น ถูกคันดะอิจิ นักมวยโรงเรียนนันคัตสึ ท้าชกที่สวนสาธารณะ เหตุเพราะชอบผู้หญิงคนเดียวกับซึบาสะ ซึ่งซึบาสะก็ป้องกันตนเองมาโดยตลอด จนยั้งไม่อยู่เตะที่ต้นคอของคันดะอิจิ จนคันดะอิจิยอมแพ้ไป
สึบาสะเมื่อจบมัธยมต้นได้เข้าร่วมทีมเซาเปาโล และได้รู้จักกับเปเป้ นักเตะที่ยากจนในบราซิล เขาทั้งสองร่วมกันต่อสู้ในลีก ริโอ คัพ และสามารถเอาชนะ ซอคเกอร์ ไซบอร์ก คาร์ลอส ซันตานา และช่วยให้เขาพบกับความสนุกของฟุตบอลอีกครั้ง
หลังจากนั้นสึบาสะได้ออกจากทีมเซาเปาโลชั่วคราวและเข้าร่วมทีมเยาวชนญี่ปุ่น เข้าแข่งขันจนชนะเลิศระดับเอเซีย ซึ่งระหว่างการแข่งขันก็ได้พบนักเตะฝีมือดีมากมาย อาทิเช่น พี่น้องเซปักตะกร้อ ตระกูลกรสวัสดิ์ ชนะ สกุล และฟ้าลั่น , เจ้าของลูกยิงปืนใหญ่สะท้อนกลับความเร็วสูง โชชุงโค และกัปตันทีมซาอุดิอาราเบีย ตำแหน่งลิเบโร มาร์ค โอไวลัน
เวลาต่อมาการแข่งขันเยาวชนโลกได้เริ่มต่อมา สึบาสะเอาชนะทีมต่าง ๆ นานาได้ ซึ่งแน่นอนว่าก็มีนักเตะฝีมือดีอีกมาก เช่น ผู้รักษาประตูปาฏิหาริย์ เอสปาดาส์ เทพวิบัติแห่งสนามฟุตบอล สเตฟาน เรวินส์ ดาวยิงลูกครึ่งญี่ปุ่นอุรุกวัย ฮิโนะ เรียวมะ จนถึงรอบชิงชนะเลิศกับบราซิล การแข่งขันเป็นไปอย่างเข้มข้น ซึ่งขณะที่สึบาสะทำประตูนำได้ และเหลือเวลาครึ่งหลัง 5 นาที ทีมบราซิลได้เปลี่ยนตัวเอา ราชันย์นักเตะ นาโตเลซาลงแข่งขัน แต่ในที่สุดสึบาสะก็สามารถทำ โกลเด้นโกล์ หลังครึ่งหลังได้ โดยลูกมหัศจรรย์โอเวอร์เฮดคิก
หลังครองแชมป์แล้ว สึบาสะได้แต่งงานกับ ซานาเอะ คนรักตั้งแต่สมัยประถม และได้ย้ายไปอยู่ที่สเปน และเข้าร่วมทีมบาร์เซโลนา ได้พบนักเตะยอดเยี่ยมในทีมมากมายเช่น ฟอนเตก้า อามีญา กอนซาเลซ และริวัล ผู้จัดการทีมให้ซึบาสะลงเล่นในทีมแซทเทิลไลท์ ซึ่งเป็นทีมดิวิชั่น 2 ของบาร์เซโลนา โดยมีเงื่อนไขว่าหากใน 1 ปี ช่วยทำประตูได้ 10 ประตู และทำประตูได้ 10 ประตู จะให้กลับมาเล่นที่ทอปทีม ซึ่งซึบาสะทำได้สำเร็จในเพียง 3 แมตช์ จวบกับริวัล เอซของทีมเกิดบาดเจ็บ ซึบาสะจึงได้เข้าตำแหน่งกองกลางตัวต่ำแทน และนำทีมจนชนะ รีอัล มาดริด ซึ่งมีนาโตเลซาอยู่ด้วยได้สำเร็จ
เซิร์จ
เกมคอมพิวเตอร์และวีดีโอเกม
วิถีเมแทบอลิซึม
ในทางชีวเคมี วิถีเมแทบอลิซึม  เป็นชุดของปฏิกิริยาเคมีที่เกิดขึ้นในเซลล์ ในแต่ละวิถี สารเคมีหลักจะเกิดปฏิกิริยาเคมีและเปลี่ยนไปเป็นสารอื่น โดยมีเอนไซม์เป็นตัวเร่งปฏิกิริยา และมักต้องอาศัยแร่ธาตุ วิตามินและโคแฟกเตอร์อื่น ๆ จึงจะดำเนินไปอย่างเหมาะสม เพราะมีสารเคมีจำนวนมาก ("เมแทบอไลต์") เข้ามาเกี่ยวข้อง วิถีเมแทบอลิซึมจึงอาจค่อนข้างซับซ้อน ยิ่งไปกว่านั้น วิถีซึ่งแตกต่างกันจำนวนมากเกิดร่วมกันในเซลล์ หมู่วิถีนี้เรียกว่า "เครือข่ายเมแทบอลิซึม" วิถีเมแทบอลิซึมสำคัญต่อการรักษาภาวะธำรงดุล (homeostasis) ในสิ่งมีชีวิต วิถีแคแทบอลิซึมและแอแนบอลิซึมมักทำงานพึ่งพาอาศัยกันเพื่อสร้างโมเลกุลชีวภาพใหม่เป็นผลิตภัณฑ์สุดท้าย
วิถีเมแทบอลิซึมเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงสารตั้งต้นทีละขั้นเพื่อให้ได้ผลิตภัณฑ์ใหม่ ผลิตภัณฑ์ที่ได้มานั้นสามารถนำไปใช้ได้สามทาง คือ
โมเลกุลที่เป็นสารตั้งต้นเข้าสู่วิถีเมแทบอลิซึมขึ้นอยู่กับความต้องการของเซลล์และการพร้อมใช้งานของสารตั้งต้น การเพิ่มความเข้มข้นของสารตัวกลางแอแนบอลิซึมและแคแทบอลิซึม และ/หรือ ผลิตภัณฑ์อาจส่งผลต่ออัตราเมแทบอลิซึมในแต่ละวิถีนั้น ๆ
วิถีเมแทบอลิซึมส่วนใหญ่จะมีคุณสมบัติทั่วไปดังนี้
รายการวิถีเมแทบอลิซึม.
การหายใจระดับเซลล์.
เป็นวิถีเมแทบอลิซึมที่เกิดในเซลล์จะเป็นไปเพื่อสลายโมเลกุลพลังงาน (fuel molecule) ไปเป็น ATP เพื่อนำพลังงานไปใช้ในกิจกรรมต่าง ๆ ของเซลล์
วิถีอื่นที่เกิดในสิ่งมีชีวิตมีดังนี้:
การสร้างสารประกอบพลังงานจากสสารที่ไม่มีชีวิต:
แพนด้า (แก้ความกำกวม)
แพนด้า อาจมีหลายความหมาย:
ซีเกมส์
ซีเกมส์ (; ชื่อย่อ: SEA Games) เป็นการแข่งขันมหกรรมกีฬาระหว่างกลุ่มประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งมีการจัดแบบปีเว้นปี ดำเนินการแข่งขันโดยสมาพันธ์กีฬาแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (South-East Asian Games Federation; SEAGF) ภายใต้การกำกับดูแลของคณะกรรมการโอลิมปิกสากล และสภาโอลิมปิกแห่งเอเชีย
ซีเกมส์เป็น 1 ใน 5 กีฬาภูมิภาคของโอซีเอ โดยอีก 4 ภูมิภาคคือ กีฬาภูมิภาคเอเชียกลาง, กีฬาภูมิภาคเอเชียใต้, กีฬาภูมิภาคเอเชียตะวันตกและกีฬาเยาวชนเอเชียตะวันออก
เมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2501 องค์กรการกีฬา ของประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ที่เข้าร่วมการแข่งขันกีฬาเอเชียนเกมส์ ครั้งที่ 3 ซึ่งจัดขึ้นที่กรุงโตเกียวของญี่ปุ่น ร่วมกันจัดการประชุม เพื่อก่อตั้งองค์กรการกีฬาในระดับภูมิภาค โดยหลวงสุขุมนัยประดิษฐ์ อดีตรองประธานคณะกรรมการโอลิมปิกแห่งประเทศไทย และผู้ก่อตั้งองค์การส่งเสริมกีฬาแห่งประเทศไทย (การกีฬาแห่งประเทศไทยในปัจจุบัน) เสนอว่าควรจัดการแข่งขันกีฬา ระหว่างประเทศในกลุ่มเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เพื่อสนับสนุนความเข้าใจ และความสัมพันธ์อันดีต่อกัน
สหพันธ์กีฬาแหลมทอง (SEAP Games Federation) จึงถือกำเนิดขึ้น โดยมีคณะกรรมการสมาชิกผู้ก่อตั้งประกอบด้วย ประเทศไทย มลายา เวียดนามใต้ ราชอาณาจักรลาว พม่า และ กัมพูชา (หลังจากนั้น สิงคโปร์ เข้าร่วมเป็นสมาชิกด้วย) โดยตกลงร่วมกันว่า จะจัดการแข่งขันกีฬาระหว่างภูมิภาคขึ้นในทุกสองปี คือกีฬาแหลมทอง (Southeast Asian Peninsular Games) หรือ "เซียปเกมส์" (SEAP Games) ครั้งที่ 1 จัดขึ้นที่กรุงเทพมหานครของไทย ระหว่างวันที่ 12 – 17 ธันวาคม พ.ศ. 2502 โดยมีเจ้าหน้าที่และนักกีฬา จากประเทศไทย มลายา สิงคโปร์ เวียดนามใต้ ลาว และพม่า เข้าร่วมการแข่งขันกีฬา 12 ชนิด รวมทั้งสิ้น 527 คน สำหรับกัมพูชา เข้าร่วมการแข่งขันเป็นครั้งแรก ในกีฬาแหลมทอง ครั้งที่ 2 เมื่อปี พ.ศ. 2504
จากนั้นในปี พ.ศ. 2520 สมาพันธ์กีฬาแหลมทองประกาศเปลี่ยนชื่อเป็น สมาพันธ์กีฬาแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และเปลี่ยนชื่อการแข่งขันเป็น ซีเกมส์ ดังที่ใช้มาจนถึงปัจจุบัน พร้อมทั้งมีมติให้ อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ และ บรูไน เข้าเป็นสมาชิกและกรรมการสมาพันธ์อย่างเป็นทางการ จึงได้สิทธิเข้าร่วมการแข่งขันครั้งที่ 9 ที่กัวลาลัมเปอร์ของมาเลเซีย เป็นครั้งแรกด้วย และในปี พ.ศ. 2546 สมาพันธ์ฯ มีมติให้ ติมอร์-เลสเต เข้าร่วมการแข่งขันเป็นครั้งแรกในซีเกมส์ครั้งที่ 22 ที่ฮานอยของเวียดนาม
สมาพันธ์กีฬาแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มีสำนักงานตั้งอยู่เลขที่ 154 กรีฑาสถานแห่งชาติ ถนนพระรามที่ 1 แขวงวังใหม่ เขตปทุมวัน กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย และประกอบพิธีเปิดเมื่อปี พ.ศ. 2552 ในวาระครบรอบ 48 ปีของซีเกมส์ โดยนับตั้งแต่การแข่งขันกีฬาแหลมทองเป็นต้นมา
การจัดแข่งขัน.
เมืองที่เป็นเจ้าภาพสูงสุด 3 ครั้งคือ กรุงเทพมหานครของไทย ในปี พ.ศ. 2502, 2510 และ 2518 นครหลวงที่เป็นเจ้าภาพมาแล้ว 2 ครั้งมี 2 เมืองคือ กรุงย่างกุ้งของพม่า ในปี พ.ศ. 2504 และ 2512 และกรุงกัวลาลัมเปอร์ของมาเลเซีย ในปี พ.ศ. 2508 และ 2514 ส่วนกรุงพนมเปญของกัมพูชา เคยได้รับเลือกเป็นเจ้าภาพเมื่อปี พ.ศ. 2506 แต่เนื่องจากปัญหาภายในประเทศ ก่อนแข่งขันจึงต้องประกาศยกเลิกไป
เมืองที่เป็นเจ้าภาพสูงสุดถึง 4 ครั้งคือ กรุงกัวลาลัมเปอร์ของมาเลเซีย ในปี พ.ศ. 2520, 2532, 2544 และ 2560 โดยนครหลวงที่เป็นเจ้าภาพมาแล้ว 1 ครั้งมีถึง 7 เมืองคือ กรุงเทพมหานครของไทย (พ.ศ. 2528), กรุงจาการ์ตาของอินโดนีเซีย (พ.ศ. 2522, 2530, 2540 และ 2554 ร่วมกับเมืองปาเล็มบัง), สิงคโปร์ (พ.ศ. 2526, 2536 และ 2558), กรุงฮานอยของเวียดนาม (พ.ศ. 2564 ร่วมกับเมืองนครโฮจิมินห์) และกรุงมะนิลาของฟิลิปปินส์ (พ.ศ. 2524, 2534, 2548 และ 2562) ส่วนกรุงย่างกุ้งของพม่า เคยเป็นเจ้าภาพมาสองครั้ง ตั้งแต่ส่วนการแข่งขันในปี พ.ศ. 2556 เมียนมายังคงจัดที่นครหลวง แต่หลังจากประกาศย้ายไปยังกรุงเนปยีดอ และเปลี่ยนชื่อประเทศไปเมื่อปี พ.ศ. 2553
ขณะที่เวียดนามให้กรุงฮานอยและนครโฮจิมินห์ เป็นเจ้าภาพร่วมกันเมื่อปี พ.ศ. 2546 อนึ่ง ส่วนกรุงบันดาร์เซอรีเบอกาวันของบรูไน (พ.ศ. 2542), กรุงพนมเปญของกัมพูชา (พ.ศ. 2566) และนครหลวงเวียงจันทน์ของลาว (พ.ศ. 2552) เคยเป็นเจ้าภาพมาแล้วเมืองละหนึ่งครั้ง สำหรับกรณีประเทศไทย การแข่งขันในปี พ.ศ. 2538 จัดขึ้นที่จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งเป็นซีเกมส์ครั้งแรก ที่จัดแข่งขันนอกนครหลวง เมื่อปี พ.ศ. 2550 จัดขึ้นที่จังหวัดนครราชสีมา ซึ่งเป็นซีเกมส์ครั้งที่สอง
แพนด้ายักษ์
แพนด้ายักษ์  หรือที่นิยมเรียกว่า แพนด้า  เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมซึ่งปัจจุบันจัดอยู่ในวงศ์หมี (Ursidae) ถิ่นอาศัยอยู่ในประเทศจีน ลักษณะเฉพาะของแพนด้ายักษ์คือมีขนสีดำรอบดวงตา, ใบหู, บ่า, และขาทั้งสี่ข้าง ส่วนอื่นประกอบด้วยขนสีขาว บางครั้งจะใช้ชื่อ "แพนด้ายักษ์" ไว้แยกมันจากแพนด้าแดง ถึงแม้ว่าแพนด้ายักษ์อยู่ในอันดับสัตว์กินเนื้อ แต่มันเป็นสัตว์กินใบไม้ โดยเฉพาะไม้ไผ่กับใบไม้ที่รวมอยู่ในบรรดาอาหารของแพนด้ายักษ์มากกว่า 99% แพนด้ายักษ์ในป่ามักกินหญ้าชนิดอื่น หัวป่า หรือแม้แต่เนื้อนก, อันดับสัตว์ฟันแทะ หรือซากศพ ส่วนแพนด้ายักษ์ที่อยู่ในที่กักตัวมักได้รับน้ำผึ้ง ไข่ ปลา แยม, ใชไม้พุ่ม ส้ม หรือกล้วย พร้อมกับอาหารที่เตรียมการไว้แล้ว
แพนด้ายักษ์อาศํยอยู่ในเทือกเขาบางส่วนในจีนตอนกลาง โดยหลักอยู่ในมณฑลเสฉวนและพื้นที่มณฑลฉ่านซีกับมณฑลกานซู่ แพนด้ายักษ์ถูกขับออกจากพื้นที่ลุ่มต่ำที่เคยอาศัยอยู่ เนื่องจากการทำฟาร์ม การทำลายป่า และการพัฒนาอื่น ๆ และทำให้ตกอยู่ในกลุ่มสิ่งมีชีวิตที่เกือบอยู่ในข่ายใกล้การสูญพันธุ์ รายงานใน ค.ศ. 2007 ระบุว่ามีแพนด้า 239 ตัวอาศัยอยู่ในพื้นที่กักตัวในประเทศจีน และอยู่นอกประเทศ 27 ตัว ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2014 มีแพนด้ายักษ์ 49 ตัวอาศัยอยู่ในพื้นที่กักตัวนอกประเทศจีน ซึ่งอยู่ในสวนสัตว์ 18 แห่งใน 13 ประเทศ ประชากรในป่ามีความหลากหลาย โดยข้อมูลหนึ่งระบุว่ามีประชากรในป่าประมาณ 1,590 ตัว ในขณะที่งานวิจัยผ่านการวิเคราะห์ดีเอ็นเอใน ค.ศ. 2006 ประมาณการว่ามีจำนวนสูงถึง 2,000 ถึง 3,000 ตัว บางรายงานยังแสดงให้เห็นว่าประชากรในป่ากำลังเพิ่มขึ้น ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2015 ประชากรแพนด้ายักษ์ป่ามีประชากรเพิ่มขึ้นเป็น 1,864 ตัว ทำให้ใน ค.ศ. 2016 จึงมีการย้ายสถานะในบัญชีแดงไอยูซีเอ็นจาก "ใกล้การสูญพันธุ์" ไปเป็น "เกือบอยู่ในข่ายใกล้การสูญพันธุ์" เป็นการยืนยันความพยายามในการช่วยเหลือแพนด้ายาวนานนับทศวรรษ ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2021 ทางการจีนได้ย้ายสถานะแพนด้ายักษ์ไปเป็น เกือบอยู่ในข่ายใกล้การสูญพันธุ์ ด้วย เเพนด้าจะมีความยาวโดยประมาณ 8 เมตร ทุกตัว
ถึงแม้จะจัดอยู่ในวงศ์ของหมี แต่พฤติกรรมของมันแตกต่างจากหมีโดยสิ้นเชิง แพนด้าเป็นสัตว์กินพืชเป็นอาหาร โดยร้อยละ 99 ของอาหารที่มันกินคือไผ่ แต่บางทีอาจพบว่ามันก็กินไข่ ปลา และแมลงบางชนิดในไม้ไผ่ที่มันกิน นี่เป็นแหล่งโปรตีนที่สำคัญ จัดได้ว่าแพนด้ายักษ์เป็นหมีที่แตกต่างไปจากหมีชนิดอื่น ๆ ที่กินเนื้อเป็นอาหารหลัก แม้ว่าไผ่จะเป็นพืชที่ให้พลังงานกิโลแคลเลอรี่ต่ำมาก ทำให้แพนด้ายักษ์ใช้เวลากินไผ่นานถึงวันละ 16 ชั่วโมง ในปริมาณไม่ต่ำกว่า 18 กิโลกรัม และขับถ่ายมากถึงวันละ 40 ครั้ง และทำให้ในช่วงฤดูหนาว แพนด้ายักษ์จะไม่จำศีลในถ้ำเหมือนกับหมีชนิดอื่น เนื่องจากไผ่ให้พลังงานสะสมไม่เพียงพอ และจากการที่มีพฤติกรรมกินไผ่เป็นอาหารเพียงอย่างเดียวนั้น เป็นสาเหตุที่ทำให้แพนด้ายักษ์เป็นสัตว์ที่แพร่ขยายพันธุ์ได้ยากด้วย โดยในรอบปี แพนด้ายักษ์ตัวเมียจะมีอาการติดสัดเพียง 1-2 วันเท่านั้น และออกลูกรวมถึงเลี้ยงลูกให้รอดจนเติบโตในธรรมชาติได้ยากมาก หากแพนด้ายักษ์แพร่ขยายพันธุ์ได้รวดเร็ว จะทำให้ไผ่พืชอาหารหลักหมดไปอย่างรวดเร็วเช่นกัน และถึงแม้แพนด้ายักษ์จะกินไผ่เป็นอาหารหลัก คิดเป็นร้อยละ 99 ของอาหารทั้งหมดก็ตาม แต่ภายในตัวของแพนด้ายักษ์กลับไม่มีจุลินทรีย์ในการช่วยย่อยไผ่ แต่กลับมีเขี้ยวสำหรับใช้กัดและเอนไซน์ในการย่อยเนื้อแทน โดยลูกแพนด้ายักษ์ที่เพิ่งเกิด ตาจะยังไม่ลืมและไม่มีขน และมีน้ำหนักน้อยกว่าแพนด้ายักษ์ตัวเต็มวัยถึง 900 เท่า แต่ทว่ากลับมีอัตราการเจริญเติบโตที่เร็วมากที่สุดชนิดหนึ่งในบรรดาสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม โดยสามารถเพิ่มน้ำหนักตัวจากแค่ 89 กรัม เป็น 1.8 กิโลกรัม ได้ภายในเวลาเพียงเดือนเดียว
หลายสิบปีที่ผ่านมา การจัดจำแนกสายพันธุ์ที่แน่นอนของแพนด้ายังคงเป็นที่ถกเถียงกันอยู่ แพนด้ายักษ์และแพนด้าแดงซึ่งเป็นญาติสายพันธุ์ห่าง ๆ กัน และยังมีลักษณะพิเศษที่เหมือนทั้งหมีและแรคคูน อย่างไรก็ตาม การทดลองทางพันธุกรรมบ่งบอกว่าแพนด้ายักษ์เป็นหนึ่งในชนิดของหมี (วงศ์ Ursidae) หมีที่ชนิดใกล้เคียงที่สุดของแพนด้าคือหมีแว่นที่พบในทวีปอเมริกาใต้ (ข้อขัดแย้งที่ยังคงเป็นที่สงสัยอยู่คือแพนด้าแดงนั้นอยู่ในวงศ์ใด เป็นที่ถกเถียงว่าอาจจะอยู่ในวงศ์หมี (Ursidae), วงศ์แรคคูน, วงศ์โพรไซโอนิดี้ (Procyonidae), หรืออยู่ในวงศ์เฉพาะของมันเอง วงศ์ไอเลอริดี้ (Ailuridae)) โดยซากดึกดำบรรพ์ที่ค้นพบจากในถ้ำของประเทศจีนพบว่า แพนด้ายักษ์ถือกำเนิดมาแล้วบนโลกอย่างน้อย 2 ล้านปี แต่การที่ได้วิวัฒนาตัวเองแยกออกมาจากหมีทั่วไปนั้นยังไม่ทราบแน่ชัด
แพนด้ายักษ์เป็นสัตว์สปีชีส์ที่ถูกคุกคามหรืออยู่ในอันตรายต่อการสูญพันธ์ ทั้งนี้มาจากการสูญเสียถิ่นที่อยู่จากการบุกรุกของมนุษย์ อัตราการเกิดต่ำทั้งในป่าและในกรงเลี้ยง เชื่อว่ามีแพนด้ายักษ์เพียง 1,600 ตัว อาศัยอยู่รอดในป่า
แพนด้ายักษ์มีอุ้งตีนที่ผิดจากธรรมดา คือมีนิ้วหัวแม่มือและมีนิ้วอีก 5 นิ้ว นิ้วหัวแม่มือที่จริงแล้วมาจากการปรับปรุงรูปแบบของกระดูกข้อต่อ ใช้ประโยชน์สำหรับหยิบจับไผ่ สตีเฟน เจย์ กาวลด์ ได้เขียนบทความเกี่ยวกับเรื่องนี้ไว้ โดยมีชื่อเรื่องว่า "The Panda's Thumb" หรือ "นิ้วหัวแม่มือของแพนด้า" หางของแพนด้ายักษ์นั้นสั้นมาก โดยมีความยาวประมาณ 15 เซนติเมตร รวมถึงมีกรามที่แบนราบเหมาะสำหรับการเคี้ยวไผ่อีกด้วย