pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
"กอวอบแชก" มีความหมายในภาษาโปแลนด์ว่า "ริมชายฝั่ง" โดย "กอวอ" แปลว่า "ริม" และ "บแชก" แปลว่า "ชายฝั่ง" ชื่อเมืองในภาษาคาชูเบีย  มีที่มาเดียวกัน นักภาษาศาสตร์ชาวโปแลนด์และคาชูเบียในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ถึง 20 นำชื่อดั้งเดิมของเมือง (คือ "Cholberg") มาผูกเป็นชื่อใหม่ หลังการตั้งถิ่นฐานของชาวเยอรมัน ชื่อดั้งเดิมดังกล่าวได้พัฒนาไปเป็น ในภาษาเยอรมัน
Kołobrzeg
ลูบลิน
ลูบลิน  เป็นเมืองทางตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศโปแลนด์ มีเนื้อที่ 147 ตารางกิโลเมตร และมีประชากร 349,103 คน เป็นเมืองที่ใหญ่ที่สุดเป็นอันดับ 9 ของประเทศโปแลนด์ และเป็นหนึ่งในศูนย์กลางที่สำคัญในประวัติศาสตร์โปแลนด์
นอกจากนี้ยังเป็นบ้านเกิดของนักแต่งเพลงแคนรึก วีแยญัฟสกี
มีแยนด์ซือแชตส์ปอดลัสกี
มีแยนด์ซือแชตส์ปอดลัสกี  เป็นเมืองในจังหวัดลูบลิน ประเทศโปแลนด์ ตั้งอยู่ริมแม่น้ำกชนา ไม่ไกลจากพรมแดนประเทศเบลารุส มีเนื้อที่ 20.03 ตารางกิโลเมตร มีประชากร 17,839 คน เมืองก่อตั้งขึ้นในศตวรรษที่ 12 และในปี ค.ศ. 1975-1998 เมืองเป็นส่วนหนึ่งของจังหวัดเบียวาปอดลัสกี
ทาลัสซีเมียแบบบีตา
ทาลัสซีเมียแบบบีตา  เป็นกลุ่มโรคเลือดที่สืบทอดทางพันธุกรรม
เป็นรูปแบบของทาลัสซีเมียที่มีเหตุจากการสังเคราะห์ห่วงลูกโซ่บีตาของเฮโมโกลบิน (HBB) ที่ผิดปกติ คือลดลงหรือไม่มีเลย ซึ่งอาจมีผลต่าง ๆ เริ่มต้นจากภาวะเลือดจางอย่างรุนแรง จนถึงบุคคลที่ไม่มีอาการเลย
ความชุกของโรคทั่วโลกต่อปีอยู่ที่ 1 ใน 100,000
เป็นโรคที่มีเหตุจากการกลายพันธุ์ของยีน HBB บนโครโมโซมคู่ที่ 11 โดยสืบทางกรรมพันธุ์แบบผ่านลักษณะด้อยของออโตโซม (autosomal recessive)
ความรุนแรงของโรคขึ้นอยู่กับลักษณะการกลายพันธุ์
แต่โดยทั่วไปแล้วความไม่สมดุลของห่วงลูกโซ่แอลฟาและบีตาจะทำให้เกิดการสลายของเม็ดเลือดแดง (hemolysis) และการสร้างเม็ดเลือดแดงที่ไม่มีประสิทธิภาพ คนที่มีกรรมพันธุ์แบบลักษณะสืบสายพันธุ์ (trait) จะไม่มีอาการ ไม่ต้องรักษา และจะมีการคาดหมายคงชีพที่อายุปกติ ผู้ที่มีโรคเต็มตัว (major) จะมีภาวะเลือดจางแบบเม็ดเลือดแดงสลาย ไม่โต และมีความผิดปกติทางกระดูกในวัยทารก เด็กที่มีโรคเต็มตัวจะต้องถ่ายเลือดตลอดชีวิต ผู้ที่มีโรคเต็มตัวมักจะเสียชีวิตเกี่ยวกับปัญหาทางหัวใจเนื่องจากภาวะเหล็กเกินโดยอายุ 30 ปี ผู้ที่มีโรคระดับปานกลาง (intermedia) มีอาการรุนแรงน้อยกว่าแต่อาจจะต้องถ่ายเลือดเป็นครั้งคราว บุคคลที่มีโรคควรจะปรึกษาแพทย์ก่อนมีบุตร/ก่อนแต่งงาน
ความขัดข้องในการถอดรหัสยีน HBB มีผลเป็นการสังเคราะห์ห่วงลูกโซ่บีตาของโปรตีนโกลบินที่ลดลง
ซึ่งมีผลเป็นการผลิตเฮโมโกลบินแบบ A (HbA) ที่ลดลง
เมื่อเม็ดเลือดแดงมีโกลบินเอน้อยลง ก็ทำให้เกิดภาวะโลหิตจางแบบเม็ดเลือดแดงเล็ก (microcytic anemia)
ดังนั้น ภาวะโลหิตจางแบบเม็ดเลือดแดงเล็กจะเป็นผลโดยที่สุดของการขาด HBB
เพราะเหตุนี้ คนไข้อาจจำเป็นต้องได้การถ่ายเลือดเพื่อทดแทนการไม่ผลิตห่วงลูกโซ่บีตา
แต่การถ่ายเลือดซ้ำ ๆ อาจนำไปสู่ภาวะเหล็กเกิน (iron overload) ซึ่งมีผลเป็นภาวะเหล็กเป็นพิษ (iron toxicity)
และภาวะเหล็กเป็นพิษสามารถมีผลหลายอย่าง รวมทั้ง myocardial siderosis (ภาวะสะสมเหล็กในหัวใจ) และหัวใจวายซึ่งอาจทำให้ถึงชีวิต
โรคมีสามระดับ คือ thalassemia major (ทาลัสซีเมียใหญ่), thalassemia intermedia (ทาลัสซีเมียกลาง) และ thalassemia minor (ทาลัสซีเมียน้อย).
คนไข้ทุกระดับจะเสี่ยงมีปัญหาม้าม ซึ่งบ่อยครั้งจะใหญ่ขึ้นและต้องตัดออก และปัญหานิ่วในถุงน้ำดี
แต่ปัญหาโดยมากจะพบในทาลัสซีเมียใหญ่และทาลัสซีเมียกลาง
คนไข้ที่มีทาลัสซีเมียใหญ่มักจะปรากฏตั้งแต่ 2 ปีแรกในชีวิต เพราะมีภาวะโลหิตจางรุนแรง ไม่โต และกระดูกผิดปกติตั้งแต่ยังเป็นทารก
ถ้าไม่รักษา ทาลัสซีเมียใหญ่อาจทำให้ถึงชีวิต โดยปกติเพราะหัวใจวาย
ดังนั้น การตรวจคัดกรองเมื่อกำเนิดเป็นเรื่องจำเป็น
การมีเหล็กเกินอาจมีผลรุนแรงต่อตับ หัวใจ และต่อมไร้ท่อ
อาการรุนแรงรวมทั้ง ตับแข็ง ตับเกิดพังผืด (liver fibrosis) และในกรณีที่รุนแรงมะเร็งตับ
หัวใจวาย การไม่โต โรคเบาหวาน ภาวะกระดูกพรุน เป็นปัจจัยเสี่ยงที่เกี่ยวเนื่องกับภาวะนี้
ความผิดปกติของหัวใจที่มาจากภาวะนี้และภาวะเหล็กเกินก็คือ ความผิดปกติของหัวใจห้องล่างทั้งในช่วงบีบช่วงคลาย (ventricular systolic/diastolic dysfunction) ภาวะความดันโลหิตสูงในเส้นเลือดปอด (pulmonary hypertension) ความผิดปกติของลิ้นหัวใจ (valvulopathy) หัวใจเต้นผิดจังหวะ (arrhythmia) และเยื่อหุ้มหัวใจอักเสบ (pericarditis)
การดูดซึมเหล็กผ่านทางเดินอาหารสูงขึ้นในภาวะนี้ทุกระดับ และเพิ่มระดับการทำลายเม็ดเลือดแดงในม้ามเนื่องจากการสร้างเม็ดเลือดแดงที่ไม่มีประสิทธิภาพก็จะปล่อยเหล็กเพิ่มขึ้นเข้าในเลือด
เฮโมโกลบินในเลือดมีลักษณะเป็นวงแหวน heme มีหน่วยย่อยเป็นห่วงลูกโซ่โปรตีน globin 4 หน่วย โดย 2 หน่วยเป็นแบบแอลฟา และอีกสองหน่วยแบบอื่นนอกจากแอลฟา หน่วยย่อยเหล่านี้จะเป็นตัวกำหนดประเภทของเฮโมโกลบิน เฮโมโกลบินของทารก (HbF) จะมีแอลฟา 2 หน่วยและแกมมา 2 หน่วย (αγ) เฮโมโกลบินของผู้ใหญ่ (HbA) จะมีแอลฟา 2 หน่วยและมีบีตา 2 หน่วย (αβ) และเฮโมโกลบินของผู้ใหญ่ประเภทที่ 2 (HbA) จะมีแอลฟา 2 หน่วยและเดลตา 2 หน่วย (αδ) ผู้ใหญ่ปกติจะมี HbA โดยมาก (&gt; 96%) และ HbA โดยส่วนน้อย (&lt;= 4%)
ทาลัสซีเมียแบบเบตาเป็นโรคที่มีเหตุจากการกลายพันธุ์ของยีน HBB บนโครโมโซมคู่ 11 ซึ่งสามารถเกิดขึ้นกว่า 200 ตำแหน่งบนยีน และปกติจะไม่ใช่เป็นการหลุดหาย (deletion)
โดยสืบทางกรรมพันธุ์แบบผ่านลักษณะด้อยของออโตโซม (autosomal recessive)
มีผลทำให้มีการสังเคราะห์ห่วงลูกโซ่แบบบีตาของโปรตีน globin ลดลงหรือไม่มี ทำให้มีลูกโซ่แบบแอลฟาเกินในระดับต่าง ๆ กันขึ้นอยู่กับการกลายพันธุ์
มีการกลายพันธุ์สำคัญ 2 กลุ่มที่แยกแยะได้
ในตารางต่อไปนี้ อัลลีลที่ไม่ได้กลายพันธุ์ทำให้ผิดปกติเขียนเป็น β
การกลายพันธุ์ที่ขัดขวางไม่ให้เกิดห่วงลูกโซ่แบบบีตาเขียนเป็น βo
การกลายพันธุ์ที่ยังทำให้สามารถผลิตห่วงลูกโซ่แบบบีตาได้บ้างเขียนเป็น β+
ทาลัสซีเมียแบบบีตาเป็นโรคทางพันธุกรรมที่มีผลต่อเฮโมโกลบิน
และเหมือนกับโรกทางกรรมพันธุ์ประมาณครึ่งหนึ่งอื่น ๆ
การกลายพันธุ์ที่สืบทอดทางกรรมพันธุ์ทำการสร้างเอ็มอาร์เอ็นเอ (mRNA) ซึ่งเป็นการถอดรหัสจากโครโมโซมให้เสียหาย
ดีเอ็นเอมีทั้งส่วนข้อมูล (คือยีน) เพื่อรวมกรดอะมิโนเข้าด้วยกันเป็นโปรตีน และส่วน (noncoding DNA) ที่มีบทบาทสำคัญในการควบคุมระดับโปรตีนที่ผลิต
นอกจากนั้นแล้ว สำหรับคนไข้ทาลัสซีเมีย ส่วนที่ไม่ใช่ข้อมูลโปรตีน ทั้งที่ยาวติดต่อกัน หรือเป็นส่วนต่าง ๆ รวมกัน ยังรวมอยู่ใน mRNA อีกด้วย นี่เป็นเพราะว่า การกลายพันธุ์ได้ทำลายเขตแดนระหว่างส่วนที่เป็น intron (คือส่วนที่ไม่เข้ารหัสโปรตีนและไม่ควรรวมเข้าใน mRNA) และ exon (คือส่วนที่เข้ารหัสโปรตีนและควรรวมเข้าใน mRNA)
แต่เพราะส่วนที่เข้ารหัสก็ยังมีอยู่ ดังนั้น ก็จะผลิตทั้งเฮโมโกลบินที่ปกติโดยมีส่วนเพิ่มที่ถ้าทำให้เกิดโรค ก็จะขัดขวางการทำงานของโปรตีนจนกระทั่งมีผลเป็นภาวะโลหิตจาง
หน่วยทั้งแอลฟาและบีตาซึ่งเป็นหน่วยย่อยของเฮโมโกลบินจะมีธาตุเหล็ก (heme) อยู่ตรงกลาง โดยห่วงลูกโซ่โปรตีนจะพับรอบเหล็กได้
เฮโมโกลบินปกติหนึ่ง ๆ ของผู้ใหญ่จะมีหน่วยแอลฟาและหน่วยบีตาอย่างละสองหน่วย
ทาลัสซีเมียแบบบีตาปกติจะมีผลต่อ mRNA ที่ใช้ในการผลิตห่วงโซ่แบบบีตา (และดังนั้น จึงมีชื่อเช่นนั้น)
แต่เพราะการกลายพันธุ์อาจจะเป็นเพียงแค่เบส ๆ เดียว (Single-nucleotide polymorphism) จึงมีงานวิจัยที่พยายามหาวิธียีนบำบัด (gene therapy) เพื่อแก้ปัญหาที่เบส ๆ เดียวนั้น
major และ intermedia.
การปวดท้องเพราะมีม้ามโตและม้ามตาย และการปวดท้องที่ท้องด้านบนขวาเนื่องจากนิ่วเป็นอาการสำคัญของโรค
แต่ว่า การจะวินิจฉัยว่าเป็นทาลัสซีเมียจากอาการเช่นนี้เพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ
เนื่องจากโรคซับซ้อน หมอจะสังเกตเห็นอาการเช่นนี้เพียงว่าอาจสัมพันธ์กับโรค
ส่วนอาการต่อไปนี้สามารถชี้ความรุนแรงและลักษณะทางพันธุกรรม (phenotype) ของโรคได้คือ ซีด โตช้า การทานอาหารไม่พอ ม้ามโต ดีซ่าน/ผิวเหลือง ขากรรไกรบนโตเกิน (maxillary hyperplasia) การสบฟันผิดปกติ โรคนิ่วน้ำดี เสียงเต้นหัวใจผิดปกติ (murmur) ในช่วงบีบตัว (systolic) เมื่อมีพร้อมกับภาวะโลหิตจางแบบรุนแรง
และจากอาการเหล่านี้ แพทย์สามารถสั่งตรวจเพื่อวินิจฉัยแยกโรคได้
รวมทั้งการตรวจนับเม็ดเลือดอย่างสมบูรณ์,
hemoglobin electrophoresis,
การวัด transferrin, ferritin, และ iron-binding capacity ในเลือด,
และการวัด urobilin และ urobilogen ในปัสสาวะ,
การดูฟิล์มเลือด ซึ่งอาจแสดง codocyte (หรือ target cells) คือเลือดที่ดูเหมือนเป้ายิงปืนหรือหมวกเม็กซิกัน (ดูรูป),
ระดับฮีมาโทคริต,
และระดับบิลิรูบินในเลือด
trait.
โดยมากคนจะพบ trait ทาลัสซีเมียโดยบังเอิญเมื่อตรวจเลือดโดยการตรวจนับเม็ดเลือดอย่างสมบูรณ์แล้วพบว่ามีภาวะเลือดจางแบบเม็ดเลือดเล็ก (microcytic) อย่างเบา ๆ
ซึ่งอาจมีเหตุจากภาวะต่าง ๆ รวมทั้งการขาดธาตุเหล็ก, ทาลัสซีเมีย, ตะกั่วเป็นพิษ, sideroblastic anemia, หรือภาวะเลือดจางเหตุโรคเรื้อรังอื่น ๆ
ปริมาตรของเม็ดเลือดแดงโดยเฉลี่ย (MCV), ความกว้างของการกระจายขนาดเม็ดเลือดแดง (RDW), และประวัติคนไข้สามารถกันเหตุบางอย่างเหล่านี้ออกไป
คือ สำหรับทาลัสซีเมีย MCV ปกติจะน้อยกว่า 75 fl และสำหรับการขาดธาตุเหล็ก MCV ปกติจะไม่น้อยกว่า 80 fl ยกเว้นเมื่อฮีมาโทคริตน้อยกว่า 30%
สำหรับเด็ก Mentzer index คือ อัตรา MCV/red blood cell count สามารถเป็นตัวจำแนก
คือสำหรับการขาดธาตุเหล็ก อัตราปกติจะสูงกว่า 13 เทียบกับทาลัสซีเมียที่น้อยกว่า 13
ถ้าอยู่ที่ 13 นี่บ่งว่าไม่ชัดเจน
RDW อาจจำแนกการขาดธาตุเหล็กและ sideroblastic anemia ออกจากทาลัสซีเมีย
คือ เกิน 90% ในบุคคลที่ขาดธาตุเหล็ก RDW จะมีค่าสูง แต่จะสูงเพียงในแค่ 50% ของคนที่มีทาลัสซีเมีย และสำหรับ sideroblastic anemia ค่านี้ก็จะสูงด้วย
ดังนั้น ภาวะเลือดจางแบบเม็ดเลือดเล็กที่มีค่า RDW ปกติ โดยมากจะเป็นเพราะทาลัสซีเมีย ส่วนบุคคลที่มี RDW สูงจะต้องตรวจสอบมากขึ้น
ระดับ ferritin เป็นการตรวจที่ไวต่อภาวะโลหิตจางเหตุขาดธาตุเหล็กมากที่สุด ดังนั้นถ้าไม่มีการอักเสบ ระดับ ferritin ปกติโดยทั่วไปจะกันการขาดธาตุเหล็กออก
ภาวะเลือดจางเหตุโรคเรื้อรังบ่อยที่สุดจะเป็นแบบเบา ๆ มีเม็ดเลือดขนาดปกติ (normocytic) และมีสีปกติ (normochromic)
ทาลัสซีเมียแบบบีตาจะมีระดับ HbA ที่ลดลงหรือหรือไม่มี มี HbA สูงขึ้น และมี HbF สูงขึ้น แต่ว่าการมีระดับ HbA ปกติไม่ได้กันทาลัสซีเมียแบบบีตาออกโดยเฉพาะถ้ามีการขาดธาตุเหล็กพร้อม ๆ กัน ซึ่งสามารถลด HbA สู่ระดับปกติ ทาลัสซีเมียแบบแอลฟาโดยทั่วไปจะแสดง HbA และ HbA ในระดับปกติ ถ้าเด็กทารกเกิดใหม่มีเฮโมโกลบินแบบ HbH หรือ Hb Bart เด็กจะมีทาลัสซีเมียแบบแอลฟา
การวิเคราะห์ดีเอ็นเอ.
ทาลัสซีเมียแบบบีตาทุกระดับอาจมีเม็ดเลือดที่ผิดปกติ หมออาจสั่งการวิเคราะห์ดีเอ็นเอนหลังการสืบประวัติครอบครัวได้
ซึ่งใช้เพื่อตรวจสอบการหลุดหาย (deletion) และการกลายพันธุ์ ในยีนที่เข้ารหัสการผลิตโปรตีนโกลบินแบบแอลฟาและบีตา
การศึกษาในครอบครัวสามารถทำได้เพื่อตรวจสอบความเป็นพาหะและการกลายพันธุ์อื่น ๆ ที่อาจมีในสมาชิกครอบครัว
แม้การตรวจดีเอ็นเอจะไม่ได้ทำเป็นปกติ แต่ก็สามารถช่วยวินิจฉัยโรคและกำหนดความเป็นพาหะได้
ในกรณีโดยมาก หมอที่รักษาจะใช้การวินิจฉัยอาการเกี่ยวกับภาวะโลหิตจาง คือ อ่อนเปลี้ย หายใจไม่พอ และการทนออกกำลังกายได้ไม่ดี
การวิเคราะห์ทางกรรมพันธุ์อาจรวม High-performance liquid chromatography ถ้า electrophoresis เป็นไปไม่ได้
Beta thalassemia major.
เด็กคนไข้อาจจะต้องถ่ายเลือดตลอดชีวิตและบริหารปัญหาอื่น ๆ รวมทั้งที่เกี่ยวกับม้าม
การปลูกถ่ายไขกระดูก อาจสามารถรักษาเด็กบางรายได้
คนไข้ที่ถ่ายเลือดบ่อย ๆ อาจเสี่ยงต่อภาวะเหล็กเกิน (iron overload)
ดังนั้น Iron chelation treatment (การรักษาไม่ให้เหล็กไปสะสมในอวัยวะต่าง ๆ โดยคีเลชัน) อาจจำเป็นเพื่อป้องกันความเสียหายต่ออวัยวะภายในต่าง ๆ
ปัจจุบันความก้าวหน้าในการรักษานี้สามารถช่วยให้คนไข้ที่มี thalassemia major มีชีวิตอยู่ได้นานตราบเท่าที่สามารถเข้าถึงการรักษาที่สมควรได้
ยาที่ใช้ในกระบวนการคีเลชันรวมทั้ง deferoxamine และ deferiprone
สิ่งที่คนไข้บ่นมากที่สุดกับการใช้ยา deferoxamine (ซึ่งต้องฉีดเข้าใต้ผิวหนังเป็นเวลา 8-12 ชม. แต่ละวัน) ก็คือมันเจ็บและไม่สะดวก
มียาทาน คือ deferasirox ที่อนุมัติให้ใช้ในบางประเทศในปี 2548 แล้ว
ซึ่งช่วยให้ทำตามหมอสั่งได้ดีกว่าแต่ก็มีค่าใช้จ่ายสูงกว่า
การปลูกถ่ายไขกระดูกเป็นวิธีรักษาหายขาดอย่างเดียว และควรใช้กับคนไข้ที่มี thalassemia major อาการรุนแรง
การปลูกถ่ายจะช่วยกำจัดการต้องถ่ายเลือด
ถ้าไม่มีผู้บริจาคที่สมควร ปัจจุบันมีวิธีการผสมเทียมเพื่อให้มีน้องช่วยชีวิต (savior sibling) ที่ไม่มีโรคและเข้ากันโดย human leukocyte antigen (HLA) กับพี่ผู้รับบริจาคได้
นักวิทยาศาสตร์ที่มหาวิทยาลัยแพทย์คอร์เนล ได้พัฒนาวิธียีนบำบัดที่อาจใช้รักษาทั้งโรคทาลัสซีเมียแบบบีตา และโรคเม็ดเลือดแดงรูปเคียวได้
เทคโนโลยีใช้การส่งพาหะไวรัส (lentiviral vector) ที่มีทั้งยีนโกลบินแบบเบตาของมนุษย์ และ ankyrin insulator เพื่อช่วยปรับปรุงการถอดและการแปลรหัสยีนเพื่อเพิ่มระดับการผลิตของโกลบินเบตา
Beta thalassemia intermedia.
คนไข้อาจจำเป็นต้องได้การถ่ายเลือดเป็นระยะ ๆ
แต่คนไข้ที่ต้องถ่ายเลือดจะเกิดภาวะเหล็กเกินได้ และต้องได้การรักษาแบบ chelation therapy
เพื่อกำจัดธาตุเหล็กที่เกิน
การสืบทางพันธุกรรมเป็นแบบ autosomal recessive (ผ่านลักษณะด้อยของออโตโซม)
แต่ว่าก็มีการกลายพันธุ์แบบเด่น (dominant) และแบบ compound heterozygotes ที่รายงานด้วย
การตรวจพันธุกรรม (Genetic counseling) และการตรวจวินิจฉัยทารกในครรภ์ (prenatal diagnosis) อาจจำเป็น
Beta thalassemia minor.
บุคคลที่มี trait ทาลัสซีเมียไม่จำเป็นต้องรักษา ไม่ต้องสอดส่อง ปกติจะไม่ขาดธาตุเหล็ก การเสริมธาตุเหล็กจะไม่ช่วยภาวะเลือดจางของบุคคลนี้ และ
ดังนั้น จึงไม่ควรทานธาตุเหล็กเสริมยกเว้นถ้าขาดธาตุเหล็ก
แม้คนที่มีภาวะระดับนี้ไม่จำเป็นต้องถ่ายเลือด แต่ก็ยังเสี่ยงต่อภาวะเหล็กเกิน (iron overload) โดยเฉพาะที่ตับ
การเช็ค ferritin ที่บอกระดับเหล็กในเลือดสามารถบ่งชี้การรักษาอื่น ๆ ต่อไปได้
แม้ว่าจะไม่เสี่ยงชีวิต โรคอาจมีผลต่อคุณภาพชีวิตเนื่องจากภาวะโลหิตจาง
คนมีภาวะในระดับนี้บ่อยครั้งมีโรค/อาการอื่น ๆ พร้อมกันไปด้วยเช่น โรคหืด และสามารถเป็นเหตุต่อภาวะเหล็กเกินในตับ โดยเฉพาะในบุคคลที่ตับคั่งไขมัน (non-alcoholic fatty liver disease) ซึ่งอาจนำไปสู่ผลที่รุนแรงขึ้น
ทาลัสซีเมียแบบบีตาค่อนข้างชุกมากในคนแถบทะเลเมดิเตอร์เรเนียน และความสัมพันธ์กับเขตนี้เป็นเหตุของชื่อโรค คือ "thalassa" ("θάλασσα") ซึ่งเป็นคำภาษากรีกหมายถึงทะเล และ "haema" ("αἷμα") ซึ่งแปลว่าเลือด
ในทวีปยุโรป แถบที่โรคชุกที่สุดอยู่ที่ฝั่งทะเลของประเทศกรีซและตุรกี
เกาะใหญ่ต่าง ๆ ในเขตทะเลเมดิเตอร์เรเนียน (ยกเว้นหมู่เกาะแบลีแอริก) เช่น ซิซิลี ซาร์ดิเนีย คอร์ซิกา ไซปรัส มอลตา และครีต จะชุกเป็นพิเศษ
คนเมดิเตอร์เรเนียน และคนที่อยู่ใกล้ ๆ เขตเมดิเตอร์เรเนียน มีความชุกของโรคสูงเช่นกัน รวมทั้งคนในเอเชียตะวันตกและแอฟริกาเหนือ
ข้อมูลบ่งว่า 15% ของคนไซปรัสเชื้อสายกรีกและตุรกี เป็นพาหะของยีนทาลัสซีเมียแบบบีตา ในขณะที่ 10% เป็นพาหะของยีนทาลัสซีเมียแบบแอลฟา
5% ของประชากรโลกมีโปรตีน globin ที่ต่างไปจากปกติ แต่เพียงแค่ 1.7% มีทาลัสซีเมียแบบแอลฟาหรือบีตา ทั้งชายหญิงมีโรคเท่า ๆ กัน โดยมีอัตราที่ 4.4 ต่อเด็กที่เกิดโดยรอดชีวิต 10,000 คน แบบอัลฟาเกิดบ่อยที่สุดในคนแอฟริกาและคนเอเชียอาคเนย์ แบบเบตาเกิดบ่อยที่สุดในคนเขตเมดิเตอร์เรนียน คนแอฟริกา และคนเอเชียอาคเนย์ โดยมีความชุกของโรคในหมู่คนเหล่านี้ประมาณ 5-30%
เป็นการปรับตัวทางวิวัฒนาการ.
การมีลักษณะสืบสายพันธุ์ (trait) เป็นทาลัสซีเมียอาจจะช่วยป้องกันมาลาเรีย
ซึ่งเป็นโรคที่ชุกในเขตที่ลักษณะสืบสายพันธุ์เช่นนั้นมีอยู่อย่างสามัญ และดังนั้น การมีจึงให้ความได้เปรียบในการรอดชีวิตโดยเฉพาะกับพาหะ (ดังที่รู้จักกันว่าเป็น heterozygous advantage) ซึ่งช่วยให้การกลายพันธุ์เป็นลักษณะที่ไม่หมดสิ้น
เพราะเหตุนี้ ทาลัสซีเมียแบบต่าง ๆ จึงคล้ายกับโรคทางพันธุกรรมอีกอย่างหนึ่งที่มีผลต่อเฮโมโกลบิน คือ โรคเม็ดเลือดแดงรูปเคียว
โรคทาลัสซีเมีย
เบต้าทาลัสซีเมีย
Beta thalassemia
Beta thalassemias
Thalassemia beta
ทาลัสซีเมีย เบตา
ทาลัสซีเมีย เบต้า
ทาลัสซีเมียแบบเบต้า
Beta-thalassemia
ถ่ายทอดแบบออโตโซมลักษณะด้อย
การข่มข้ามคู่
การข่มข้ามคู่  ในทางพันธุศาสตร์หมายถึงปรากฎการณ์ที่การที่การแสดงออกของยีนยีนหนึ่งต้องขึ้นอยู่กับการมีอยู่ของยีนปรับแต่ง (modifier gene) หนึ่งอันหรือมากกว่า การกลายพันธุ์ที่มีลักษณะข่มข้ามคู่จะส่งผลต่อลักษณะปรากฎเป็นลักษณะที่ผ่านการผสมผสานกันมาจากยีนหลายๆ ยีน แทนที่จะเป็นมาจากยีนใดยีนหนึ่ง เกิดจากการมีปฏิสัมพันธ์ของยีน อาจเป็นระหว่างยีนคนละยีนหรือภายในยีนเดียวกันทำให้เกิดผลที่ไม่เสริมกัน (non-additive)
อินเทอร์เน็ตของสรรพสิ่ง
อินเทอร์เน็ตของสรรพสิ่ง  หรือ ไอโอที (IoT) หมายถึงเครือข่ายของวัตถุ อุปกรณ์ พาหนะ สิ่งปลูกสร้าง และสิ่งของอื่นๆ ที่มีวงจรอิเล็กทรอนิกส์ ซอฟต์แวร์ เซ็นเซอร์ และการเชื่อมต่อกับเครือข่าย ฝังตัวอยู่ และทำให้วัตถุเหล่านั้นสามารถเก็บบันทึกและแลกเปลี่ยนข้อมูลได้ อินเทอร์เน็ตของสรรพสิ่งทำให้วัตถุสามารถรับรู้สภาพแวดล้อมและถูกควบคุมได้จากระยะไกลผ่านโครงสร้างพื้นฐานเครือข่ายที่มีอยู่แล้ว ทำให้เราสามารถผสานโลกกายภาพกับระบบคอมพิวเตอร์ได้แนบแน่นมากขึ้น ผลที่ตามมาคือประสิทธิภาพ ความแม่นยำ และประโยชน์ทางเศรษฐกิจที่เพิ่มมากขึ้น เมื่อ IoT ถูกเสริมด้วยเซ็นเซอร์และแอคชูเอเตอร์ซึ่งสามารถเปลี่ยนลักษณะทางกลได้ตามการกระตุ้น ก็จะกลายเป็นระบบที่ถูกจัดประเภทโดยทั่วไปว่าระบบไซเบอร์-กายภาพ (cyber-physical system) ซึ่งรวมถึงเทคโนโลยีอย่าง กริดไฟฟ้าอัจริยะ (สมาร์ตกริด) บ้านอัจฉริยะ (สมาร์ตโฮม) ระบบขนส่งอัจฉริยะ (อินเทลลิเจนต์ทรานสปอร์ต) และเมืองอัจฉริยะ (สมาร์ตซิตี้) วัตถุแต่ละชิ้นสามารถถูกระบุได้โดยไม่ซ้ำกันผ่านระบบคอมพิวเตอร์ฝังตัว และสามารถทำงานร่วมกันได้บนโครงสร้างพื้นฐานอินเทอร์เน็ตที่มีอยู่แล้วในปัจจุบัน ผู้เชี่ยวชาญประเมินว่าเครือข่ายของสรรพสิ่งจะมีวัตถุเกือบ 50,000 ล้านชิ้นภายในปี 2020 มูลค่าตลาดคาดการณ์ไว้ที่ 80 พันล้านเหรียญ
"สรรพสิ่ง" ในความหมายของ IoT สามารถหมายถึงอุปกรณ์ที่แตกต่างหลากหลาย เช่น อุปกรณ์วัดอัตราหัวใจแบบฝังในร่างกาย แท็กไบโอชิปที่ติดกับปศุสัตว์ ยานยนต์ที่มีเซ็นเซอร์ในตัว อุปกรณ์วิเคราะห์ดีเอ็นเอในสิ่งแวดล้อมหรืออาหาร หรืออุปกรณ์ภาคสนามที่ช่วยในการทำงานของนักผจญเพลิงในภารกิจค้นหาและช่วยเหลือ อุปกรณ์เหล่านี้จะจัดเก็บข้อมูลที่เป็นประโยชน์ด้วยการใช้เทคโนโลยีหลากหลายชนิดและจากส่งต่อข้อมูลระหว่างอุปกรณ์อื่นๆ โดยอัตโนมัติ ตัวอย่างในตลาดขณะนี้ เช่น เทอร์โมสตัตอัจฉริยะ และเครื่องซักผ้า-อบผ้าที่ต่อกับเครือข่ายไวไฟเพื่อให้สามารถดูสถานะจากระยะไกลได้
รายการต่อไปนี้แสดง ต่อประชากร 100 คน ตามที่เผยแพร่โดย OECD ในปี 2015
แพนอเมริกันเกมส์ 1975
กีฬาแพนอเมริกันเกมส์ 1975  การแข่งขันนี้จัดขึ้นที่เม็กซิโกซิตี ประเทศเม็กซิโก ระหว่างวันที่ 12 - 26 ตุลาคม ค.ศ. 1975
แพนอเมริกันเกมส์ 1979
กีฬาแพนอเมริกันเกมส์ 1979  การแข่งขันนี้จัดขึ้นที่ซานฮวน ปวยร์โตรีโก ระหว่างวันที่ 1 - 15 กรกฎาคม ค.ศ. 1979
จำนวนเหรียญรางวัลสำหรับ แคนาดา มีข้อโต้แย้ง
ตุ๊กตาสัญลักษณ์ประจำการแข่งขันครั้งนี้มีชื่อว่า "โกกี" เป็นกบวิ่งตัวสีเขียว
แพนอเมริกันเกมส์ 1983
กีฬาแพนอเมริกันเกมส์ 1983  การแข่งขันนี้จัดขึ้นที่การากัส ประเทศเวเนซุเอลา ระหว่างวันที่ 14 - 29 สิงหาคม ค.ศ. 1983
ตัวมาสคอตคือสิงโตถือป้าย 1983 ชื่อว่า "ซานติอากีโต"
มัลบอร์ก
มัลบอร์ก (, ; , ; ) เป็นเมืองทางเหนือของประเทศโปแลนด์ เทศมณฑลมัลบอร์กเป็นเมืองหลักของจังหวัดปอมอแช มีเนื้อที่ 17.15 ตารางกิโลเมตร และมีประชากร 38,478 คน มัลบอร์กก่อตั้งโดยอัศวินทิวทอนิกในศตวรรษที่ 13 ปราสาทมัลบอร์กเป็นสถานที่ที่มีชื่อเสียงของเมืองนี้และได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกทางธรรมชาติ
แพนอเมริกันเกมส์ 1987
กีฬาแพนอเมริกันเกมส์ 1987  การแข่งขันนี้จัดขึ้นที่อินเดียแนโพลิส รัฐอินดีแอนา สหรัฐอเมริกา ระหว่างวันที่ 8 - 23 สิงหาคม ค.ศ. 1987
จำนวนเหรียญสำหรับสหรัฐและแคนาดาแตกต่างกันไปตามแหล่งที่มา
นอวือวิชญิตช์
นอวือวิชญิตช์ (, ; ) เป็นเมืองในประเทศโปแลนด์ มีเนื้อที่ 5.05 ตารางกิโลเมตร และมีประชากร 2,728 คน (ใน ค.ศ. 2019)
Nowy Wiśnicz
ปุตสก์
ปุตสก์  เป็นเมืองทางชายฝั่งทะเลของประเทศโปแลนด์ ตั้งอยู่บนทะเลบอลติก มีเนื้อที่ 4.9 ตารางกิโลเมตร และมีประชากร 11,329 คน เมืองก่อตั้งขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 12
ฟิวเจอร์อเมซิ่ง
ฟิวเจอร์อเมซิ่ง  เป็นโครงการที่ยังอยู่ในการพิจารณาแห่งใหม่พร้อมโรงแรมหรูที่กำลังอยู่ในระหว่างยืนโปรเจกต์ โดยเป็นแนวคิดสร้างสรรค์ที่ได้รับแรงบันดาลใจมาจากหนังระดับโลกเรื่องนึ่งที่สามารถดึงดูดผู้คนได้ทั้งใน เอเซีย อาเชียนและ ยุโรป มาจับจ่ายใช้ส่อยพักผ่อนกับครอบครัวได้เป็นอย่างดี เอาใจคนรักหนังฮอลลีวู้ด รองรับกลุ่มเป้าหมายได้เป็นจำนวนมากทุกเชื่อชาติ เป็นการพัฒนาต่อยอดไอเดียที่มีความสามารถและจัดสรรค์ได้อย่างลงตัวภายใต้ที่ชื่อ ฟิวเจอร์อเมซิ่ง หรือ มหัศจรรย์ของฟิวเจอร์
มูลค่า.
แหล่งเงินทุนที่จะนำมาสร้าง ฟิวเจอร์อเมซิ่ง ต้องได้รับการอนุมัติโดย บริษัท รังสิต พลาซ่า จำกัด รวมไปถึงการดำเนินการค่าใช้จ่ายต่างๆในโปรเจกต์คิดเป็นมูลค่าทั้งหมดประมาณเกือบ 5,000 ล้านบาท เป็นการพัฒนาคอมเพล็กซ์บันเทิงครบวงจร
การจัดสรรพื้นที่ภายใน.
ฟิวเจอร์อเมซิ่ง เป็นศูนย์การค้าสูง 48 เมตร แบ่งเป็นศูนย์การค้า 3 ชั้น โรงแรม 3 ชั้น ดานฟ้า 1 ชั้น โดยศูนย์การค้าประกอบไปด้วยร้านค้าและผู้เช่าต่างๆ กว่า 1000 ร้านค้า โรงแรมประมาณ 400 ห้อง โดยมีพื้นที่สำคัญดังนี้
รองรับเทคโนโลยีอนาคต.
ฟิวเจอร์อเมซิ่ง ยังสามารถรองรับอนาคตได้อาทิ พลังงานแสงอาทิตย์ เป็นต้น เนื้องจากโครงสร้างของห้างดึงดูดผู้คนและสามารถจัดสรรค์ได้อย่างลงตัว
ปัจจุบัน โครงการ ฟิวเจอร์อเมซิ่ง ยังอยู่ในระหว่างการพิจารณาจาก ฟิวเจอร์พาร์ค
กรึงกี
กรึงกี  เป็นเมืองทางตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศโปแลนด์ ห่างจากเมืองเบียวิสตอคประมาณ 45 กิโลเมตร อยู่ในเขตจังหวัดปอดลาแช มีพรมแดนใกล้กับประเทศเบลารุส มีเนื้อที่ 3.85 ตารางกิโลเมตร และในปี ค.ศ. 2010 มีประชากร 2,573 คน
Krynki
รายชื่อประเทศเรียงตามการผลิตกระแสไฟฟ้า
ต่อไปนี้คือรายชื่อประเทศเรียงตามการผลิตกระแสไฟฟ้า
ชตุม
ชตุม  เป็นเมืองทางตอนเหนือของประเทศโปแลนด์ อยู่ในเขตจังหวัดปอมอแช ก่อตั้งขึ้นในศตวรรษที่ 13 มีเนื้อที่ 4.59 ตารางกิโลเมตร ในปี ค.ศ. 2006 ประชากร 9,945 คน การแบ่งแยกโปแลนด์ครั้งที่ 1 เมืองได้ถูกรวมเข้ากับราชอาณาจักรปรัสเซีย ในช่วง ค.ศ. 1772
Sztum
โอวันเดอร์
โอวันเดอร์ (อังกฤษ: Oh Wonder) เป็นวงดนตรีอัลเทอร์เนทีฟป็อปจากลอนดอน สมาชิกวงประกอบด้วย โจเซฟีน แวนเดอร์ และ แอนโทนี่ เวสท์ พวกเขาประสบความสำเร็จเป็นอย่างสูงจากอัลบั้มเต็มอัลบั้มแรกของพวกเขา เพลงของพวกเขามีลักษณะนุ่มนวล เชื่องช้า และเจือปนไปด้วยกลิ่นอายของดนตรีอาร์แอนด์บี ทั้งคู่เริ่มต้นบันทึกเสียงอัลบั้มแรกในเดือนกันยายน ปี พ.ศ. 2557 และปล่อยซิงเกิลออกมาเดือนละหนึ่งเพลง และออกอัลบั้มเต็มในวันที่ 4 กันยายน พ.ศ. 2557
ได้รับการตอบรับอย่างสูง.
โอวันเดอร์ได้รับการกล่าวถึงอย่างมากในฐานะวงดนตรีต่างชาติของปี พ.ศ. 2558 จากสื่อสิ่งพิมพ์ และบล็อกต่าง ๆ มากมาย เพลงของพวกเขาที่ออกจำหน่ายในแต่ละเดือน ล้วนแต่ขึ้นไปอยู่ในอันดับหนึ่งในบล็อก ไฮป์ แมชชีน (Hype Machine) อีกทั้งยังเป็นวงดนตรีที่ถูกเขียนในบล็อกมากที่สุดเป็นอันดับสองของปี พ.ศ. 2558 ด้วย เพลงของโอวันเดอร์ ถูกฟังผ่านสตรีมมิ่งเกิน 100 ล้านครั้ง
แอนโทนี่ และโจเซฟีนสร้างอัลบั้มเปิดตัวของพวกเขาด้วยแนวทางที่แตกต่างไปจากเดิม พวกเขาเขียนเพลง บันทึกเสียง และเผยแพร่ออกมาหนึ่งเพลงต่อหนึ่งเดือน โดยเพลงแรกเผยแพร่เมื่อวันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2557 โดยแต่ละเพลงนั้นผลิตและมิกซ์ด้วยฝีมือของพวกเขาเอง ในสตูดิโอที่ลอนดอน เพลงทั้งหมดจึงถูกเผยแพร่ออกมาทั้งหมดในอีกหนึ่งปีให้หลัง พร้อม ๆ กับอัลบั้มเต็มของพวกเขา และเพิ่มเพลงพิเศษเข้าไปอีกสองเพลง อัลบั้มนี้ประสบความสำเร็จอย่างสูง แม้ว่าเพลงจำนวนสิบสามเพลง จากทั้งหมดสิบห้าเพลง จะถูกเผยแพร่อยู่บนอินเทอร์เน็ตก่อนที่อัลบั้มเต็มจะวางขาย
อีมีแยลิน
อีมีแยลิน  เป็นเมืองทางตอนใต้ของประเทศโปแลนด์ ห่างจากเมืองคาโตวีตเซ 18 กิโลเมตร อยู่ในเขตจังหวัดชล็อนสก์ มีเนื้อที่ 28 ตารางกิโลเมตร ในปี ค.ศ. 2008 มีประชากร 8,010 คน ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง นาซีเยอรมนีได้เข้ายึดครองเมืองช่วงเดือนกันยายน ค.ศ. 1939-1945
อิวชา
อิวชา  เป็นเมืองทางตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศโปแลนด์ ห่างจากกรุงวอร์ซอประมาณ 130 กิโลเมตร อยู่ในเขตจังหวัดมาซอฟแช มีเนื้อที่ 5.83 ตารางกิโลเมตร ในปี ค.ศ. 2006 ประชากร 5,165 คน ช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง นาซีเยอรมนีได้เข้ายึดครองเมืองช่วงเดือนกันยายน ค.ศ. 1939 - มกราคม ค.ศ. 1945
ประเทศไทยในปี พ.ศ. 2549
ประเทศไทยในปี พ.ศ. 2475
Iłża
อีวอวา
อีวอวา  เป็นเมืองทางตะวันตกของประเทศโปแลนด์ ห่างจากเมืองแชลอนากูรา 55 กิโลเมตร อยู่ในเขตจังหวัดลูบุช ก่อตั้งขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 10 มีเนื้อที่ 9.11 ตารางกิโลเมตร และในปี ค.ศ. 2006 มีประชากร 3,975 คน
Iłowa
แร่รัตนชาติ
ปือชึตแซ
ปือชึตแซ (, ; , ) เป็นเมืองทางตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศโปแลนด์ ห่างจากเมืองชแชตชิน 45 กิโลเมตร อยู่ในเขตจังหวัดปอมอแชซาคอดแญ มีเนื้อที่ 39 ตารางกิโลเมตร และใน ค.ศ. 2007 ประชากร 13,331 คน เมืองนี้มีโรงไฟฟ้าพลังงานความร้อนใต้พิภพ
Pyrzyce
ควร์ท อัลเดอร์
ควร์ท อัลเดอร์ (; 10 กรกฎาคม ค.ศ. 1902 – 20 มิถุนายน ค.ศ. 1958) เป็นนักเคมีชาวเยอรมัน เกิดที่เมืองเคอนิชส์ฮึทเทอ (ปัจจุบันคือเมืองคอชุฟในประเทศโปแลนด์) เรียนจบด้านเคมีจากมหาวิทยาลัยเบอร์ลินและเรียนต่อที่มหาวิทยาลัยคีล หลังเรียนจบ อัลเดอร์ดำรงตำแหน่งรองศาสตราจารย์และอาจารย์ที่มหาวิทยาลัยคีล ในปี ค.ศ. 1928 อัลเดอร์และอ็อทโท ดีลส์ อาจารย์ของเขาค้นพบปฏิกิริยาดีลส์–อัลเดอร์ ซึ่งเป็นปฏิกิริยาสังเคราะห์สารประกอบอินทรีย์วงแหวน ต่อมาในปี ค.ศ. 1936 อัลเดอร์ย้ายไปทำงานที่บริษัทเคมีภัณฑ์ อีเก ฟาร์เบิน ในเลเวอร์คูเซินและดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์ที่มหาวิทยาลัยโคโลญ ในปี ค.ศ. 1950 อัลเดอร์และดีลส์ได้รับรางวัลโนเบลสาขาเคมีจากการค้นพบและพัฒนาการสังเคราะห์ไดอีน อัลเดอร์เสียชีวิตในปี ค.ศ. 1958 ชื่อของเขาได้รับการนำไปตั้งเป็นชื่อแอ่งดวงจันทร์และสารออลดริน
พระยาศรีสุริยวงศ์ (พระเมืองไชย)
พระยาศรีสุริยวงศ์ หรือเจ้าหลวงนครไชยวงศา หรือพระเมืองไชย ในพงศาวดารไทยเรียก พญามังไชย ทรงเป็นเจ้าผู้ครองนครแพร่ องค์ที่ 21 ได้รับการสถาปนาจากกษัตริย์พม่าในยุคพม่าปกครอง ภายหลังได้เข้าสวามิภักดิ์ต่อพระเจ้ากรุงธนบุรีในปี พ.ศ. 2313 พระเจ้ากรุงธนบุรีโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งยศตามแบบสยามเป็น “พระยาศรีสุริยวงศ์”
พระเมืองไชย หรือ เจ้ามังไชย (คำว่ามังไชยมาจากตำแหน่งพระเมืองไชย ทำให้มีความเข้าใจคลาดเคลื่อนว่าเจ้าเมืองแพร่องค์นี้เป็นพม่า ที่มังมีความหมายว่าเจ้า) ไม่ทราบนามเดิม เชื้อสายและบรรพบุรุษนั้นไม่ปรากฏหลักฐาน แต่มีการเสนอว่าพญาเชียงเลือ (เชียงเลอ) ผู้ถูกส่งมาปกครองเมืองแพร่เมื่อ พ.ศ. 2106 เป็นต้นตระกูลของเจ้าผู้ครองนครแพร่ ไม่ปรากฏหลักฐานว่าเป็นเชื้อสายเจ้านายในราชวงศ์มังรายแต่อย่างใด เดิมอาจเป็นเพียงขุนนางระดับ “เจ้าเมือง” หรือ “เจ้าพันนา” ที่ปกครองพันนาหนึ่งของเมืองเชียงใหม่เท่านั้น อีกทั้งในยุคพม่าปกครองมีการสับเปลี่ยนเจ้าเมืองหัวเมืองสำคัญต่าง ๆ อยู่เสมอเพื่อป้องกันการสั่งสมอำนาจ จึงเป็นไปได้น้อยมากที่พม่าจะปล่อยให้เชื้อสายของพญาเชียงเลือสืบทอดอำนาจกันปกครองเมืองแพร่มาจนถึงพระเมืองไชยกว่า 200 ปี และที่กล่าวว่าพระเมืองไชยเป็นเชื้อสายพม่า แต่จากเอกสารบันทึกฝ่ายสยามระบุว่าพระเมืองไชยเป็น “คนลาว” (คนล้านนา, ไทยวน) อีกทั้งคัมภีร์ใบลานที่จารขึ้นโดยพระเมืองไชยก็เป็นอักษรธรรมล้านนา พระเมืองไชยจึงเป็นขุนนางเชื้อสายไทยวน ที่กษัตริย์พม่าสถาปนาขึ้นเป็นเจ้าผู้ครองนครแพร่มาตั้งแต่ก่อน พ.ศ. 2309
สงครามเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่สอง.
พ.ศ. 2309 พระเมืองไชยได้คุมกองทัพเมืองแพร่ประมาณ 300 เศษ ตามกองทัพพม่ามาทำศึกในคราวการเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่สอง ได้รับมอบหมายให้ตั้งค่ายที่ตำบลโพธิ์งาม เกลี้ยกล่อมคนไทยในแขวงเมืองสิงห์บุรีและยกทัพมาตีค่ายบางระจันด้วย ต่อมาเนเมียวสีหบดีให้นำกองทัพมาตั้งค่าย ณ ค่ายโพธิ์สามต้นฟากตะวันออก แต่ภายหลังได้หลบหนีกลับเมืองไป พระราชพงศาวดาร ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) ระบุเพิ่มเติมว่าพระเมืองไชย "... ให้คนถือหนังสือเข้ามาถึงพระยายมราชว่า พระเจ้าอยู่หัวทรงธรรมมีพระคุณอยู่ จึงมิได้อยู่รบกรุงด้วยพะม่า..."