pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
วัดบางนางบุญ สร้างเมื่อไรไม่ปรากฏ พื้นที่ที่เป็นที่ตั้งวัดบางนางบุญปัจจุบันนี้ เป็นป่ารกชัด ไม่มีวัด สันนิษฐานว่าเมื่อ พ.ศ. 2310 ครั้งกรุงศรีอยุธยาเสียกรุงให้กับพม่า คนไทยที่เหลืออยู่ได้พยายามหลบซ่อน นำทรัพย์สินพากันลงเรือหามาทางใต้ มีหัวหน้าซึ่งมีเชื้อสายคนจีนพาครอบครัวหนีพม่ามาทางสามโคกหรือปทุมธานี โดยนำเอาของมีค่าฝังดินไว้หน้าวัดบ้านบางนางบุญ และพาครอบครัวไปอยู่ที่จังหวัดสมุทรสาคร รอจนสงครามสงบจึงได้พาครอบครัวกลับมาเอาทรัพย์สมบัติคืน และปลูกบ้านสร้างบ้านอยู่ที่บ้านบางนางบุญ จากนั้นได้รวบรวมเงินทองจากญาติพี่น้องสร้างวัดขึ้น เรียกว่า วัดบางนางจีน บางคนเรียกเพี้ยนเป็น วัดบางกะจีน ในปี พ.ศ. 2483 จึงได้เปลี่ยนนามใหม่เป็น "วัดบางนางบุญ" ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 24 มกราคม พ.ศ. 2506
ในปี พ.ศ. 2475 วัดบางนางบุญได้เปิดให้มีการเรียนการสอนพระปริยัติธรรม นอกจากนี้ยังได้ให้ทางราชการสร้างโรงเรียนประชาบาลสอนในระดับประถมศึกษาด้วย ชื่อโรงเรียนวัดบางนางบุญ ปัจจุบันโรงเรียนวัดบางนางบุญเปิดสอนถึงระดับมัธยมศึกษา ในปี พ.ศ. 2556 เกิดเพลิงไหม้กุฏิ และศาลาวัดบางนางบุญ
องค์การบริหารส่วนตำบลท่าโพ
องค์การบริหารส่วนตำบลท่าโพ เป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ครอบคลุมพื้นที่ทั้งหมดของตำบลท่าโพและตำบลหมกแถว อำเภอหนองขาหย่าง จังหวัดอุทัยธานี ได้รับการจัดตั้งเป็นองค์การบริหารส่วนตำบลเมื่อวันที่ 15 ตุลาคม พ.ศ. 2542
ต่อมาใน พ.ศ. 2547 กระทรวงมหาดไทยให้ยุบสภาตำบลหมกแถวรวมกับพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลท่าโพ ทำให้ในปัจจุบันองค์การบริหารส่วนตำบลท่าโพดูแลพื้นที่สองตำบล ได้แก่ ตำบลท่าโพและตำบลหมกแถว
สงครามอังกฤษ-เนเธอร์แลนด์ครั้งที่สี่
สงครามอังกฤษ-เนเธอร์แลนด์ครั้งที่สี่ (, , ค.ศ. 1780-1784) เป็นความขัดแย้งทางการทหารระหว่างราชอาณาจักรบริเตนใหญ่กับสาธารณรัฐดัตช์ ซึ่งเกิดขึ้นในระยะเวลาเดียวกันกับสงครามประกาศอิสรภาพอเมริกา โดยมีเหตุมาจากข้อตกลงที่ไม่ลงตัวกันเกี่ยวกับความถูกต้องทางการค้าระหว่างเนเธอร์แลนด์กับศัตรูของบริเตนใหญ่ในขณะนั้น
ถึงแม้ว่าฝ่ายดัตช์ยังไม่ได้เข้าเป็นพันธมิตรกับสหรัฐอเมริกาและพันธมิตรอย่างเป็นทางการ แต่ความสัมพันธ์ทางการทูตอันแน่นแฟ้นระหว่างสองประเทศนั้นเกิดขึ้นในระหว่างการดำรงตำแหน่งของจอห์น แอดัมส์ เอกอัครข้าราชทูตอเมริกันประจำสาธารณรัฐดัตช์ (และประธานาธิบดีในอนาคต) ทำให้สาธารณรัฐดัตช์เป็นประเทศยุโรปแห่งที่สองที่รับรองสภาแห่งภาคพื้นทวีป (Continental Congress) ในเดือนเมษายน ค.ศ. 1782 ซึ่งต่อมาได้ในเดือนตุลาคมได้มีการทำสนธิสัญญามิตรภาพเป็นคู่ค้าระหว่างกัน
การปะทะกันส่วนใหญ่เกิดขึ้นโดยเป็นการปฏิบัติการของกองทัพบริเตนใหญ่ต่อเศรษฐกิจของดินแดนอาณานิคมต่างๆ ของเนเธอร์แลนด์ และสงครามสิ้นสุดลงโดยฝ่ายดัตช์เป็นฝ่ายพ่ายแพ้อย่างหนัก และส่งผลกระทบโดยตรงต่อเศรษฐกิจและการเมืองในสมัยนั้น ซึ่งมีผลต่อมาถึงการล่มสลายของสาธารณรัฐดัตช์ในที่สุด
สงครามในครั้งนี้ถือเป็นจุดเริ่มต้นของการล่มสลายของจักรวรรดิดัตช์ และการผงาดขึ้นของบริเตนใหญ่ในฐานะของมหาอำนาจทางการค้าระหว่างประเทศ
เทศบาลตำบลหนองขาหย่าง
เทศบาลตำบลหนองขาหย่าง เป็นเทศบาลตำบลซึ่งมีอาณาเขตครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของหมู่ที่ 2 ตำบลหนองขาหย่าง อำเภอหนองขาหย่าง จังหวัดอุทัยธานี เดิมมีฐานะเป็นสุขาภิบาลหนองขาหย่างที่จัดตั้งขึ้นใน พ.ศ. 2499 แล้วได้รับการจัดตั้งเป็นเทศบาลตำบลใน พ.ศ. 2542 ปัจจุบันในเขตเทศบาลมีประชากร 597 คน และเป็นเทศบาลตำบลที่มีประชากรน้อยที่สุดในประเทศไทย
วัดแว่นจันทร์
วัดแว่นจันทร์ เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลสวนหลวง อำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม
วัดแว่นจันทร์ตั้งเป็นวัดเมื่อ พ.ศ. 2340 ไม่ทราบว่าใครเป็นผู้สร้าง เดิมเรียกว่า วัดตาด้วง เข้าใจว่าตาด้วงคงเป็นผู้สร้าง ต่อมาจึงได้เปลี่ยนชื่อใหม่ว่า "วัดแว่นจันทร์" ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อ พ.ศ. 2477 วัดแว่นจันทร์เคยมีสภาพทั้งเจริญรุ่งเรืองและเสื่อมโทรม เจ้าอาวาสรูปปัจจุบันคือ พระใบฎีกาสมควร กลฺยาโณ
วัดมีเสนาสะที่สร้างด้วยไม้สักทั้งหลัง ตั้งแต่อุโบสถ ศาลาการเปรียญ และกุฏิสงฆ์ ซึ่งหาดูได้ยาก อุโบสถมีลักษณะทรงไทยเป็นโบสถ์มหาอุด คือ ประตูด้านหน้า ไม่มีประตูหลัง ทรวดทรงกะทัดรัดงดงามน่าชม ศาลาการเปรียญ และกุฏิสงฆ์ทรงไทย ปูชนียวัตถุที่สำคัญ คือ พระประธานในอุโบสถเป็นพระแกะสลักด้วยศิลาแลง ปางมารวิชัย เป็นของเก่าคู่มากับวัด นามว่า "หลวงพ่อศิลา"
วัดวรภูมิราษฎร์บำรุง
วัดวรภูมิราษฎร์บำรุง เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลสวนหลวง อำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม
วัดวรภูมิราษฎร์บำรุงเป็นวัดโบราณในคลองบางลี่ ตั้งเป็นวัดเมื่อ พ.ศ. 2405 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อวันที่ 5 ตุลาคม พ.ศ. 2449 โดยมีบาสิกาพุ่ม เป็นผู้บริจาคที่ดินให้สร้างวัด เนื้อที่ 8 ไร่ 56 วา ต่อมาทางวัดได้ซื้อเพิ่มเติม และมีผู้มีจิตศรัทธาบริจาคให้อีก หมื่นบริบูรณคุณสาร หรือกำนันวร ได้ดำเนินการขอวิสุงคามสีมา และแสวงหาเจ้าอาวาสมาเริ่มบริหารวัด เมื่อสร้างวัดได้มีผู้มีจิตศรัทธาบริจาคเรือนฝากระดานถวายวัดมากกว่า 10 หลัง เป็นเรือนไม้สักทั้งหลัง อุโบสถ และศาลาการเปรียญของวัด ประชาชนร่วมกัน สร้างจากเรือนบริจาควัสดุในการก่อสร้างใช้ไม้สักทั้งหมด วัดนี้จึงมีสิ่งก่อสร้างเป็นไม้สักทั้งหลัง
อุโบสถเก่าไก้ผุพังไป จึงได้สร้างอุโบสถใหม่ ก่ออิฐถือปนเป็นตึกทั้งหลัง กุฏิสงฆ์ และศาลาการเปรียญ หอสวดมนต์ และหอฉัน เป็นเรือนไม่สักทั้งหลัง นอกนั้นยังอนุรักษ์เป็นเรือนไม้สักทรงไทยไว้ ปูชนียวัตถุที่สำคัญ คือ พระประธานประจำอุโบสถ พระพุทธรูปปูนปั้น ปางมารวิชัย ของเก่าคู่มากับวัด
วัดอ้อน้อย
วัดอ้อน้อย เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลห้วยขวาง อำเภอกำแพงแสน จังหวัดนครปฐม
วัดอ้อน้อยเป็นวัดในโครงการเฉลิมพระเกียรติในวโรกาสที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงมีพระชนมายุ 72 พรรษา เดิมเป็น สำนักสงฆ์ธรรมอิสระ เริ่มก่อสร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2532 และสำนักสงฆ์ธรรมอิสระได้รับพระราชทานวิสุงคามวามสีมา ยกฐานะขึ้นเป็นวัดอ้อน้อย (ธรรมอิสระ) ในปี พ.ศ. 2535 โดยคุณ โยมทองห่อ วิสุทธิผล ได้บริจาคเงินซื้อที่ดินเริ่มแรก จำนวน 9 ไร่ พร้อมได้จัดการขออนุญาตสร้างวัด ต่อกรมการศาสนาให้อีกด้วย วัดได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2539
ที่ดินเดิมเป็นที่ลุ่มมีน้ำท่วมขังสูงท่วมศีรษะและมีที่ดินดอนอยู่เพียง 1 ไร่เศษ ซึ่งได้เริ่มทำการก่อสร้างเมื่อต้นปี พ.ศ. 2533 โดยพุทธะอิสระได้เป็นผู้นำ พัฒนาบุกเบิกสร้างวัดขึ้น โดยวางรูปแบบตามตำราโบราณแล ตามหลักพิชัยณรงค์สงคราม การพัฒนาและจัดสร้างทุกขั้นตอน ในระยะเริ่มแรกมีพระภิกษุสองรูปและสามเณรสามรูป ทั้งได้ช่วยกันปลูกสร้างกุฏิ ปลูกต้นไม้
อาคารเสนาสนะและสิ่งน่าสนใจในวัด ได้แก่ อุโบสถรูปทรงจัตุรมุข มีคูน้ำล้อมรอบ ศาลาอเนกประสงค์ หอพระกรรมฐาน ต้นศรีมหาโพธิ์ซึ่งได้ปลูกขึ้นที่หน้าหอพระกรรมฐาน โดยพุทธะอิสระได้บรรจุอัฐิฐาตุของหลวงปู่ทวดไว้ที่โคนต้น กุฏิสงฆ์ และสวนเกษตรเพื่อชีวิต
สนธิสัญญาสันติภาพปารีส (ค.ศ. 1783)
สนธิสัญญาสันติภาพปารีส  ค.ศ. 1783 เป็นกลุ่มสนธิสัญญาที่ยุติสงครามปฏิวัติอเมริกา ที่ลงนามเมื่อวันที่ 3 กันยายน ค.ศ. 1783 โดยมีตัวแทนคือ พระเจ้าจอร์จที่ 3 แห่งบริเตนใหญ่ ลงนาม ณ กรุงปารีส ร่วมกับตัวแทนจากสหรัฐอเมริกา โดยเป็นส่วนหนึ่งของ สนธิสัญญาปารีส (ค.ศ. 1783) ในขณะที่สนธิสัญญาอีกสองฉบับที่ลงนาม ณ พระราชวังแวร์ซาย ระหว่างผู้แทนพระองค์ของพระเจ้าหลุยส์ที่ 16 แห่งฝรั่งเศส และพระเจ้าการ์โลสที่ 3 แห่งสเปน โดยเรียกกันว่าสนธิสัญญาแวร์ซาย (ค.ศ. 1783) โดยในวันก่อนหน้าการลงนาม ได้มีการลงนามรับรองสนธิสัญญาล่วงหน้าแล้วระหว่างตัวแทนรัฐบาลของสาธารณรัฐดัตช์ แต่สนธิสัญญาฉบับสุดท้ายที่ยุติสงครามอังกฤษ-เนเธอร์แลนด์ครั้งที่สี่นั้นก็ยังไม่ได้ลงนามกันจนกระทั่งวันที่ 20 พฤษภาคม ค.ศ. 1784
วัดเนกขัมมาราม (จังหวัดปทุมธานี)
วัดเนกขัมมาราม เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายธรรมยุติกนิกาย ตั้งอยู่ในตำบลหน้าไม้ อำเภอลาดหลุมแก้ว จังหวัดปทุมธานี มีที่ดินตั้งวัดเนื้อที่ 49 ไร่ โฉนดที่ดินเลขที่ 1165-1166 ที่ธรณีสงฆ์จำนวน 4 แปลง เนื้อที่ 327 ไร่ 2 งาน 20 ตารางวา
คุณเล็ก นาคสารน์ ได้รับบริจาคที่ดินให้มูลนิธิมหามงกุฏราชวิทยาลัย เนื้อที่ 327 ไร่ 2 งาน 20 ตารางวา มูลนิธิแบ่งให้เป็นที่สร้างวัด 49 ไร่ ขุนชวนระบิน เป็นผู้ดำเนินการสร้างวัด กระทรวงศึกษาธิการได้ประกาศการตั้งเป็นวัดเมื่อวันที่ 2 พฤษภาคม พ.ศ. 2499 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 5 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2500 เขตวิสุงคามสีมา กว้าง 30 เมตร ยาว 60.50 เมตร
ด้านการศึกษา ทางวัดได้เปิดสอนพระปริยัติธรรมมาตั้งแต่ พ.ศ. 2494 โรงเรียนสอนเด็กก่อนเกณฑ์ เริ่มมาตั้งแต่ พ.ศ. 2525 นอกจากนี้ยังให้ทางราชการสร้างโรงเรียนประชาบาลสอนระดับประถมศึกษา สังกัดสำนักงานประถมศึกษาแห่งชาติ ในที่ดินของวัด
ภายในวัดมีอาคารเสนาสนะต่าง ๆ ได้แก่ อุโบสถกว้าง 7.5 เมตร ยาว 22.5 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2513 กุฏิสงฆ์จำนวน 4 หลัง หอสวดมนต์ ศาลาการเปรียญ หอระฆัง ศาลาท่าน้ำ ปูชนียวัตถุมีพระประธานในอุโบสถ
ทางออกสองรัฐ
ทางออกสองรัฐของความขัดแย้งอิสราเอล-ปาเลสไตน์คำนึงถึงรัฐเอกราชสองรัฐ คือ รัฐปาเลสไตน์คู่กับรัฐอิสราเอล ทางทิศตะวันตกของแม่น้ำจอร์แดน ทั้งนี้ เขตแดนระหว่างสองรัฐยังเป็นหัวข้อพิพาทและเจรจากันอยู่ โดยผู้นำปาเลสไตน์และอาหรับยืนกราน "เขตแดน ค.ศ. 1967" ซึ่งอิสราเอลไม่ยอมรับ ดินแดนของอดีตปาเลสไตน์ในอาณัติ (รวมทั้งนครเยรูซาเล็ม) ซึ่งมิได้ประกอบขึ้นเป็นส่วนหนึ่งของรัฐปาเลสไตน์จะเป็นส่วนหนึ่งของอิสราเอลต่อไป
ใน ค.ศ. 1947 สหประชาชาติเสนอแผนแบ่งปาเลสไตน์ซึ่งยิวยอมรับ แต่ฝ่ายอาหรับปฏิเสธการแบ่งดินแดนและไม่ยอมให้ยิวอยู่ในพื้นที่ เกิดสงครามระหว่าง ค.ศ. 1947–49 ซึ่งยุติลงด้วยการหยุดยิงและปัญหาผู้ลี้ภัยมาจนถึงปัจจุบัน ใน ค.ศ. 1974 ข้อมติสหประชาชาติว่าด้วย "การระงับปัญหาอย่างสันติซึ่งปัญหาปาเลสไตน์" เรียกร้องให้มีรัฐสองรัฐคู่กันโดยมีเขตแดนที่ปลอดภัยและรับรอง ร่วมกันกับ "ข้อมติอย่างยุติธรรมของปัญหาผู้ลี้ภัยโดยสอดคล้องกับข้อมติยูเอ็นที่ 194"&lt;ref name="A/RES/3236 (XXIX)"&gt;&lt;/ref&gt; เขตแดนของรัฐปาเลสไตน์จะ "ยึดเขตแดนก่อน ค.ศ. 1967" สำหรับข้อมติล่าสุดในเดือนพฤศจิกายน 2013 ซึ่งผ่านด้วยคะแนนเสียง 165 ต่อ 6 โดยอิสราเอลและสหรัฐออกเสียงคัดค้าน
ผู้นำปาเลสไตน์น้อมรับมโนทัศน์ดังกล่าวตั้งแต่การประชุมสุดยอดอาหรับ ค.ศ. 1982 ในเฟซ ส่วนอิสราเอลมองท่าทีดังกล่าวที่ต้องการแสวงหาการรับรองรัฐปาเลสไตน์จากต่างประเทศว่าเป็นการกระทำฝ่ายเดียว และไม่สอดคล้องกับทางออกสองรัฐที่มีการเจรจากัน มีความพยายามในการทำให้ทางออกสองรัฐดังกล่าวเป็นจริงขึ้นมาหลายครั้ง เริ่มตั้งแต่การประชุมมาดริด ค.ศ. 1991 ตามด้วยข้อตกลงกรุงออสโล ค.ศ. 1993 และการประชุมสุดยอดแคมป์เดวิด ค.ศ. 2000 ที่ล้มเหลว ตามด้วยการเจรจาตาบาในต้น ค.ศ. 2001 ใน ค.ศ. 2002 สันนิบาตอาหรับเสนอข้อริเริ่มสันติภาพอาหรับ และข้อริเริ่มล่าสุดได้แก่การเจรจาสันติภาพ ค.ศ. 2013–14
มีรายงานใน ค.ศ. 2009 ว่า แม้ผลสำรวจยังแสดงออกมาอยู่เรื่อย ๆ ว่าอิสราเอลและปาเลสไตน์ส่วนใหญ่เห็นชอบกับทางออกสองรัฐที่มีการเจรจา แต่มี "การตื่นขึ้นจากภาพลวงเพิ่มขึ้น" กับทางออกดังกล่าว
สนธิสัญญาแวร์ซาย (ค.ศ. 1783)
ฌาราร์ต โมเรโน
การประชุมสันติภาพปารีส ค.ศ. 1919
Paris Peace Conference (1919–1920)
สิทธิในสุขภาพ
สิทธิในสุขภาพ  เป็นสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม (economic, social and cultural right) ว่าด้วยมาตรฐานสุขภาพขั้นต่ำสากลซึ่งทุกบุคคลพึงมีสิทธิใน แนวคิดเรื่องสิทธิในสุขภาพถูกระบุไว้ในความตกลงระหว่างประเทศหลายชุดเช่นในปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน, กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม และอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิคนพิการ (Convention on the Rights of Persons with Disabilities) การตีความและประยุกต์ใช้สิทธิในสุขภาพยังเป็นที่ถกเถียงกันเนื่องเพราะยังมีสิ่งที่จำเป็นต้องพิจารณาอยู่ เช่นการนิยามคำว่าสุขภาพ สิทธิขั้นต่ำใดที่รวมอยู่ในสิทธิในสุขภาพ และองค์กรหรือสถาบันใดที่มีความรับผิดชอบในการรับรองสิทธิในสุขภาพ
ธรรมนูญขององค์การอนามัยโลก (ค.ศ. 1946).
คำปรารภ (preamble) แห่งธรรมนูญขององค์การอนามัยโลกให้นิยามคำว่าสุขภาพอย่างกว้าง ๆ เป็น "สภาวะทางกาย จิต และสวัสดิภาพทางสังคมที่สมบูรณ์ มิใช่เพียงการไม่มีโรคและทุพพลภาพ" ธรรมนูญให้นิยามคำว่าสิทธิในสุขภาพเป็น "การได้รับมาตรฐานสุขภาพที่ดีที่สุดที่เป็นได้" และระบุหลักการของสิทธินี้บางหลักการเช่นพัฒนาการของเด็กที่สุขภาพดี การเผยแพร่ความรู้ทางการแพทย์และประโยชน์ของมันอย่างยุติธรรม และมาตรการทางสังคมที่รัฐเป็นผู้จัดหาให้เพื่อรองรับสุขภาพที่เหมาะสม
แฟรงก์ พี. กราด ให้ความดีความชอบกับธรรมนูญขององค์การอนามัยโลกว่า "กล่าวอ้าง ... สาธารณสุขระหว่างประเทศร่วมสมัยทั้งหมด" สถาปนาสิทธิในสุขภาพเป็น "สิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐานที่จะแยกออกจากบุคคลมิได้" ที่รัฐบาลไม่สามารถลดทอนได้แต่กลับกันจำเป็นต้องปกป้องและค้ำจุน ธรรมนูญขององค์การอนามัยโลกเป็นการกำหนดอย่างเป็นทางการไว้ในกฎหมายระหว่างประเทศซึ่งสิทธิในสุขภาพเป็นครั้งแรก
ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน (ค.ศ. 1948).
ข้อ 25 ของปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนของสหประชาชาติกล่าวไว้ว่า "ทุกคนมีสิทธิในมาตรฐานการครองชีพที่เพียงพอต่อสุขภาพและสวัสดิการของตัวเองและของครอบครัวซึ่งรวมไปถึงอาหาร, เสื้อผ้า, ที่อยู่อาศัย และบริการทางแพทย์กับทางสังคมที่จำเป็น" ปฏิญญาสากลเพิ่มเติมสิ่งอำนวยความปลอดภัยสำหรับผู้ที่มีความบกพร่องทางร่างกายหรือพิการ และกล่าวถึงเป็นพิเศษเรื่องการให้การดูแลแก่ผู้ที่อยู่ในวัยเด็กและผู้ที่เป็นมารดา
ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนเป็นปฏิญญาระหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐานฉบับแรก นาวี พิลเลย์ (Navi Pillay) ข้าหลวงใหญ่สิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติเขียนไว้ว่าปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน "แสดงถึงวิสัยทัศน์ที่ต้องถือสิทธิมนุษยชนทั้งหมดไม่ว่าจะเป็นสิทธิพลเรือน, การเมือง, เศรษฐกิจ, สังคม หรือวัฒนธรรมเป็นสิ่งที่แยกส่วนไม่ได้และต่างเป็นส่วนหนึ่งขององค์รวมที่ไม่สามารถแบ่งแยกได้และต่างพึ่งพากันและกัน" ในทำนองเดียวกัน กรัสกินและคณะกล่าวว่าธรรมชาติที่เกี่ยวพันกันของสิทธิต่าง ๆ ในปฏิญญาสากลนั้นสร้าง "ความรับผิดชอบที่ขยายไปมากกว่าเพียงแค่การจัดหาบริการทางสุขภาพที่จำเป็นแต่ยังรวมไปถึงปัจจัยต่าง ๆ ที่เป็นตัวกำหนดสุขภาพเองเช่นการศึกษา, ที่อยู่อาศัย และอาหารที่เหมาะสม และสภาพการทำงานที่พึงปรารถนา" และกล่าวเพิ่มอีกว่าการจัดหาสิ่งเหล่านี้ "เป็นสิทธิมนุษยชนในตัวมันเองและมีความจำเป็นเพื่อสุขภาพที่ดี"
อนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยการขจัดการเลือกปฏิบัติทางเชื้อชาติในทุกรูปแบบ (ค.ศ. 1965).
สุขภาพถูกเขียนถึงอย่างสั้น ๆ ในอนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยการขจัดการเลือกปฏิบัติทางเชื้อชาติในทุกรูปแบบ (International Convention on the Elimination of All Forms of Racial Discrimination) ของสหประชาชาติซึ่งมีมติเห็นชอบในปี ค.ศ. 1965 และมีผลบังคับใช้ในปี ค.ศ. 1969 อนุสัญญานี้เรียกร้องให้รัฐห้ามปรามและขจัดการเลือกปฏิบัติทางเชื้อชาติในทุกรูปแบบและรับประกันสิทธิในความเสมอภาคทางกฎหมายของทุกคนโดยไม่แยกแยะระหว่างเชื้อชาติ, สีผิว, สัญชาติ หรือชาติพันธุ์ และภายใต้บทบัญญัตินี้ก็มีการอ้างอิงถึงสิทธิในสาธารณสุข, บริการทางแพทย์, หลักประกันสังคม และบริการสังคม
กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม (ค.ศ. 1966).
สหประชาชาติให้นิยามสิทธิในสุขภาพในข้อ 12 แห่งกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรมปี ค.ศ. 1966 ไว้ว่า:
ข้อวินิจฉัยทั่วไป หมายเลข 14 (ค.ศ. 2000).
ในปี ค.ศ. 2000 คณะกรรมการสหประชาชาติว่าด้วยสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม (CESCR) ได้แถลงข้อวินิจฉัยทั่วไปหมายเลข 14 ซึ่งกล่าวถึงประเด็นสำคัญอันเกิดขึ้นมาจากการนำกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรมไปปฏิบัติใช้ ตามข้อที่ 12 และ "สิทธิในมาตรฐานสุขภาพที่สูงสุดเท่าที่เป็นไปได้" ข้อวินิจฉัยทั่วไปใช้ภาษาเชิงปฏิบัติการที่ชัดเจนยิ่งขึ้นเพื่ออธิบายถึงเสรีภาพและสิทธิที่มีภายใต้สิทธิในสุขภาพ
ข้อวินิจฉัยทั่วไปอธิบายอย่างชัดเจนว่า"สิทธิในสุขภาพ"ไม่ได้หมายถึง"สิทธิที่จะมีสุขภาพดี" หากแต่เป็นชุดของเสรีภาพและสิทธิอันพึงมีที่จะอำนวยสภาวะทางชีวภาพและทางสังคมของบุคคลหนึ่งและรวมไปถึงทรัพยากรที่รัฐมี ซึ่งทั้งสองอาจขัดขวาง"สิทธิที่จะมีสุขภาพดี"ด้วยเหตุผลซึ่งอยู่นอกเหนือการควบคุมและอิทธิพลของรัฐ ข้อที่ 12 ในกติกาฯ ให้รัฐมีหน้าที่รับรองว่าแต่ละบุคคลมีสิทธิในการเข้าถึงมาตรฐานสุขภาพที่สูงสุดเท่าที่เป็นไปได้ และรายการไว้ซึ่ง 'เสรีภาพ' และ 'สิทธิ' (อย่างน้อยบางส่วน) อันพึ่งมีประกอบไปกับสิทธินั้น ๆ อย่างไรก็ตามก็ไม่ได้กล่าวให้รัฐรับประกันว่าทุกบุคคลจะมีสุขภาพที่ดี หรือว่าทุกบุคคลจะยอมรับอย่างเต็มเปี่ยมในสิทธิและโอกาสซึ่งถูกระบุไว้ในสิทธิในสุขภาพ
อย่างเช่นในปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน ข้อวินิจฉัยทั่วไปอธิบายถึงธรรมชาติที่เกี่ยวพันกันของสิทธิมนุษยชนโดยกล่าวว่า "สิทธิในสุขภาพเกี่ยวข้องและพึ่งพากับการทำให้สิทธิมนุษยชนด้านอื่น ๆ เป็นจริงขึ้นมา" และดังนั้นเป็นการเน้นในความสำคัญของการพัฒนาด้านสิทธิอื่น ๆ ในทางคล้ายกันข้อวินิจฉัยทั่วไปรับรองว่า "สิทธิในสุขภาพครอบคลุมปัจจัยทางเศรษฐกิจสังคมที่หลากหลายซึ่งส่งเสริมสภาพที่ทำให้ผู้คนสามารถมีชีวิตที่สุขภาพดีได้ และขยายรวมไปถึงตัวกำหนดสุขภาพที่อยู่เบื้องหลัง" ในแง่นี้ ข้อวินิจฉัยทั่วไปกล่าวว่าขั้นตอนซึ่งถูกระบุไว้ในข้อที่ 12 ไม่ได้ถูกจำกัดไว้เท่านั้นและเป็นเพียงการให้ตัวอย่าง
ความเชื่อมโยงระหว่างสุขภาพและสิทธิมนุษยชนซึ่งแยกออกจากกันไม่ได้
ตาม โจนาธาน มันน์ (Jonathan Mann (WHO official)) สิทธิในสุขภาพกับสิทธิมนุษยชนเป็นแนวทางคู่กันสำหรับการกำหนดและพัฒนาสวัสดิภาพของมนุษย์ ในปี ค.ศ. 1994 มันน์และคณะได้ริเริ่ม "วารสารเฮลธ์แอนด์ฮิวแมนไรตส์" (Health and Human Rights) เพื่อเน้นความสำคัญของความเชื่อมโยงระหว่างสุขภาพและสิทธิมนุษยชนซึ่งแยกออกจากกันไม่ได้
บทความซึ่งสำรวจการประสานงานกันระหว่างสุขภาพและสิทธิมนุษยชนที่เป็นไปได้ถูกตีพิมพ์ลงในวารสารนั้นฉบับแรก ในบทความนั้น มันน์และคณะบรรยายถึงโครงร่างสำหรับการเชื่อมต่อระหว่างทั้งสองอขอบแขตซึ่งเชื่อมโยงกัน โครงร่างนี้ถูกแบบออกเป็นความสัมพันธ์สามส่วนใหญ่ ๆ
บทความสนับสนุนแนวคิดนี้ด้วยการกล่าวว่าความสัมพันธ์เหล่านี้บอกเป็นนัยถึงผลกระทบเชิงปฏิบัติของปฏิสัมพันธ์ระหว่างและการดำเนินการที่เป็นอิสระจากกันของกิจกรรมทางสาธารสุขและสิทธิมนุษยชน จึงไม่สามารถปฏิเสธได้ว่าไม่มีการพึ่งพาอาศัยกันระหว่างขอบเขตทั้งสอง มันน์และคณะกล่าวเพิ่มว่างานวิจัย, การศึกษา, ประสบการณ์ และการสนับสนุนล้วนจำเป็นสำหรับการทำความเข้าใจส่วนร่วมระหว่างทั้งสองอย่างนี้ เพื่อความเข้าใจและการพัฒนาสวัสดิภาพของมนุษย์ทั่วโลก
สุดท้ายแล้ว มันน์และคณะมีเจตนาบอกว่า ในขณะที่บริการทางสุขภาพและทางแพทย์ให้ความสนใจส่วนใหญ่กับสุขภาพของบุคคลโดยเฉพาะความเจ็บป่วยทางกายภาพและทุพพลภาพ "สาธารณสุข" (public health) ได้วิวัฒน์ความสนใจไปสู่วิธีการทำให้ผู้คนมีสุขภาพที่ดีมากกว่า ตามบทนิยามนี้ ภารกิจของสาธารณสุขคือเพื่อส่งเสริมสุขภาพที่ดีและป้องกันปัญหาทางสุขภาพเช่นโรค, ทุพพลภาพ, การเสียชีวิตก่อนวัยอันควร ฯลฯ ความหมายดั้งเดิมของสุขภาพของแต่ละบุคคลซึ่งถูกเข้าใจโดยบริการสุขภาพเป็นเพียง "เงื่อนไขหนึ่งสำหรับสุขภาพที่ดี" และไม่ได้มีความหมายเดียวกันกับคำว่า "สุขภาพ" พูดอีกแบบหนึ่งคือ เพียงบริการทางสุขภาพอย่างเดียวไม่เพียงพอสำหรับสุขภาพอย่างที่แพทย์สาธารสุข (public health practitioner) เข้าใจ แต่ยังมีปัจจัยภายนอกอื่น ๆ ที่ส่งผลกระทบเชิงบวกและลบทั้งที่ชัดเจนและเล็กน้อยต่อสุขภาพและสวัสดิภาพของประชากรมนุษย์ทั่วโลก
ความเป็นธรรมทางสุขภาพ.
ข้อวินิจฉัยทั่วไปยังได้กล่าวถึงประเด็นเรื่องความเป็นธรรมทางสุขภาพ (Health equity) ซึ่งเป็นแนวคิดที่ไม่ถูกกล่าวถึงในกติกาฯ หมายเหตุในเอกสารว่า "กติกาฯ ห้ามไม่ให้มีการเลือกปฏิบัติในการเข้าถึงบริการสุขภาพและตัวกำหนดสุขภาพเบื้องหลัง รวมถึงในวิธีการและสิทธิในการจัดหาสิ่งเหล่านั้น" มากไปกว่านั้น ความรับผิดชอบในการเยียวยาการเลือกปฏิบัติและผลกระทบของมันในด้านสุขภาพถูกมอบหมายให้เป็นหน้าที่ของรัฐ: "รัฐมีหน้าที่พิเศษในการจัดหาประกันสุขภาพและสิ่งอำนายความสะดวกทางด้านบริการสุขภาพให้แก่ผู้ที่ไม่มีกำลังทรัพย์มากพอ และในการป้องกันการเลือกปฏิบัติในการจัดหาบริการและการดูแลสุขภาพในบริเวณซึ่งเป็นที่หวงห้ามจากนานาชาติ" และยังเน้นความสำคัญเพิ่มเติมในเรื่องการไม่เลือกปฏิบัติบนฐานของเพศ, อายุ, ทุพพลภาพ หรือสมาชิกภาพในชุมชนพื้นเมือง
ความรับผิดชอบของรัฐและองค์การระหว่างประเทศ.
ส่วนต่อมาของข้อวินิจฉัยทั่วไปแจกแจงภาระหน้าที่ของประชาชาติและองค์กรระหว่างประเทศในการมุ่งสู่สิทธิในสุขภาพ โดยหน้าที่ต่าง ๆ ของประชาชาติถูกแบ่งออกเป็นสามหมวดหมู่: หน้าที่ที่จะเคารพ, หน้าที่ที่จะปกป้อง และหน้าที่ที่จะทำให้สิทธิในสุขภาพบรรลุขึ้นจริง ตัวอย่างเช่น (ไม่ใช่ทั้งหมด) การป้องกันการเลือกปฏิบัติในการได้รับหรือการจัดหาบริการสุขภาพ, การยกเลิกข้อจำกัดในการเข้าถึงการคุมกำเนิดหรือการวางแผนครอบครัว, การห้ามมิให้มีมีการปฏิเสธการเช้าถึงข้อมูลด้านสุขภาพ, การลดมลภาวะทางสิ่งแวดล้อม, การห้ามมิให้มีเวชปฏิบัติที่อยู่บนฐานของวัฒนธรรมที่เป็นภัยหรือถูกบังคับ, การรับรองการเข้าถึงตัวกำหนดสุขภาพทางสังคมอย่างเป็นธรรม และการชี้แนวทางการรับรองคุณภาพสถานพยาบาล, บุคคลากร และอุปกรณ์ทางแพทย์ที่เหมาะสม ในส่วนภาระหน้าที่ของประชาคมนานาชาติประกอบไปด้วยการยอมให้สามารถใช้บริการสุขภาพในประเทศอื่นได้, การป้องกันการละเมิดทางสุขภาพในประเทศอื่น, การร่วมมือกันให้ความช่วยเหลือทางมนุษยธรรมแก่เหตุการณ์ฉุกเฉินและภัยพิบัติ และการหลีกเลี่ยงไม่ใช้มาตรการคว่ำมาตรสินค้าหรือบุคคลากรทางแพทย์เพื่ออิทธิพลทางการเมืองหรือเศรษฐกิจ
อนุสัญญาว่าด้วยการขจัดการเลือกปฏิบัติต่อสตรีในทุกรูปแบบ.
ข้อ 12 แห่งอนุสัญญาว่าด้วยการขจัดการเลือกปฏิบัติต่อสตรีในทุกรูปแบบปี ค.ศ. 1979 ของสหประชาชาติร่างเค้าโครงการปกป้องผู้หญิงจากการถูกเลือกปฏิบัติเมื่อเข้ารับบริการสุขภาพและสิทธิของผู้หญิงในการได้รับบริการสุขภาพเฉพาะเพศ ข้อที่ 12 ฉบับเต็มกล่าวว่า:
อนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก.
สุขภาพถูกกล่าวถึงในหลายกรณีในอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก (ค.ศ. 1989) ข้อ 3 เรียกร้องให้ภาคีรับประกันให้สถาบันและสถานที่สำหรับการดูแลเด็กปฏิบัติตามมาตรฐานสุขภาพ ข้อ 17 รับรองสิทธิของเด็กในการเข้าถึงข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพและสวัสดิภาพทางกายและจิตของตนเอง ข้อ 23 กล่าวถึงสิทธิของเด็กพิการโดยเฉพาะซึ่งรวมถึงบริการทางสุขภาพ, การฟื้นฟูสภาพ และการดูแลป้องกัน ข้อ 24 วางเค้าโครงสุขภาพเด็กอย่างลงรายละเอียดและกล่าวว่า "รัฐภาคียอมรับสิทธิของเด็กที่จะได้รับมาตรฐานทางสุขภาพที่ดีที่สุดเท่าที่เป็นได้ และสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับการรักษาความเจ็บปวดและการฟื้นฟูสุขภาพ รัฐภาคีจะพยายามดำเนินการเพื่อรับประกันว่าไม่มีเด็กคนใดที่ถูกลิดรอนสิทธิของตัวเองในการเข้าถึงบริการดูแลสุขภาพ" มาตรการต่าง ๆ เพื่อการนำบทบัญญัติไปปฏิบัติถูกระบุไว้ในอนุสัญญาดังนี้:
เว็บไซต์องค์การอนามัยโลกแสดงความคิดเห็นว่า "อนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็กเป็นขอบข่ายทางกฎหมายและเชิงบรรทัดฐานสำหรับงานขององค์การอนามัยโลกในขอบเขตด้านสุขภาพของเด็กและเยาวชนที่กว้าง" เจฟฟรีย์ กอลด์ฮาเกน เสนออนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็กเป็น "แม่แบบสำหรับการรณรงค์ด้านเด็ก" และเสนอการนำไปใช้เป็นโครงร่างสำหรับการลดความไม่เสมอภาคและการพัฒนาผลลัพธ์ในด้านสุขภาพเด็ก
อนุสัญญาว่าด้วยสิทธิคนพิการ.
ข้อ 25 แห่งอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิคนพิการ (Convention on the Rights of Persons with Disabilities) (ค.ศ. 2006) ระบุว่า "คนพิการมีสิทธิที่จะได้รับมาตรฐานสุขภาพที่ดีที่สุดเท่าที่เป็นได้โดยไม่ถูกเลือกปฏิบัติบนฐานของทุพพลภาพ" วรรคย่อยในข้อ 25 กล่าวว่ารัฐภาคีจะให้บริการสุขภาพที่มี "ความหลากหลาย, คุณภาพ และมาตรฐาน" เดียวกันกับที่ผู้อื่นได้รับแก่ผู้พิการ รวมไปถึงบริการที่จำเป็นต่อการป้องกัน, ระบุ และจัดการทุพพลภาพโดยเฉพาะ บทบัญญัติเพิ่มเติมยังระบุว่าชุมชนท้องถิ่นควรสามารถเข้าถึงบริการสุขภาพของคนพิการและบริการดูแลนั้นควรได้รับอย่างเท่าเทียมกับในทางภูมิศาสตร์ และมีข้อความเพิ่มเติมซึ่งต่อต้านการปฏิเสธหรือการจัดหาแบบไม่เท่าเทียมกันของบริการทางสุขภาพ (รวมถึง "อาหารและน้ำ" กับ "ประกันชีวิต") บนฐานของทุพพลภาพ
นิยามในวรรณกรรมวิชาการ.
ในขณะที่สิทธิมนุษยชนส่วนใหญ่ถูกจัดเป็น"สิทธิเชิงลบ"ในเชิงทฤษฎีซึ่งมีหมายความเป็นสิทธิในบริเวณที่สังคมไม่สามารถแทรกแซงหรือจำกัดได้ผ่านการกระทำทางการเมือง เมอร์วิน ซัสเซอร์ (Mervyn Susser) กล่าวว่าสิทธิในสุขภาพเป็นสิทธิที่ท้าทายและมีเอกลักษณ์เป็นพิเศษเพราะมันมักถูกกล่าวว่าเป็น"สิทธิเชิงบวก"ซึ่งเป็นสิทธิที่สังคมมีหน้าที่จัดหาทรัพยากรและโอกาสให้แก่ประชากรทั่วไป
ซัสเซอร์ให้ข้อกำหนดสี่ข้อที่เขามองว่าอยู่ภายใต้สิทธิในสุขภาพ: การเข้าถึงบริการทางสุขภาพและทางแพทย์อย่างเสมอภาค, ความพยายามทางสังคมอย่าง "สุจริตใจ" ที่จะส่งเสริมสุขภาพที่เท่าทียมกันท่ามกลางกลุ่มสังคมต่าง ๆ, การมีหนทางในการวัดและประเมินความเป็นธรรมทางสุขภาพ, และการมีระบบการเมืองสังคมที่เท่าเทียมเพื่อให้ทุก ๆ ฝ่ายมีเสียงในการรณรงค์และส่งเสริมในเรื่องสุขภาพ โดยมีหมายเหตุว่าแม้สิ่งเหล่านี้จะนำมาซึ่งมาตรฐานขั้นในการเข้าถึงทรัพยากรด้านสุขภาพระดับหนึ่ง แต่ก็ไม่ได้รับประกันหรือบังคับให้ทุก ๆ คนมีสุขภาวะที่เสมอกันเนื่องมาจากความแตกต่างทางชีวภาพในสถานะทางสุขภาพในตัวของแต่ละคน การแยกแยะระหว่างสองสิ่งนี้เป็นสิ่งที่สำคัญ เนื่องจากคำวิจารณ์แนวคิด "สิทธิในสุขภาพ" ที่พบเห็นได้บ่อยนั้นมักบอกว่ามันเป็นสิทธิที่เรียกร้องหามาตรฐานทางสุขภาพที่เป็นไปไม่ได้และปรารถนาที่จะมีสถานะทางสุขภาพซึ่งเป็นนามธรรมและแปรเปลี่ยนไปตามแต่ละคนหรือแต่ละสังคม
ในขณะที่ซัสเซอร์จัดว่าบริการสุขภาพเป็นสิทธิเชิงบวก พอล ฮันต์ (Paul Hunt) โต้แย้งมุมมองนี้และอ้างว่าสิทธิในสุขภาพยังรวมถึงสิทธิเชิงลบบางสิทธิด้วยเช่นการคุ้มครองจากจากการถูกเลือกปฏิบัติและสิทธิที่จะไม่การรักษาทางแพทย์โดยไม่ได้รับการยินยอมโดยสมัครใจจากผู้รับบริการ อย่างไรก็ตามฮันต์ก็ยอมรับว่าสิทธิเชิงบวกบางสิทธิเช่นความรับผิดชอบของสังคมต่อการให้ความสนใจเป็นพิเศษแก่ความต้องการทางสุขภาพของผู้ที่ไม่ได้รับการบริการที่เพียงพอหรือเปราะบางนั้นก็รวมอยู่ในสิทธิในสุขภาพด้วย
พอล ฟาร์เมอร์ (Paul Farmer) เขียนถึงความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงบริการสุขภาพในบทความของเขา "The Major Infectious Diseases in the World - To Treat or Not to Treat." (แปลว่า "โรคติดเชื้อหลัก ๆ ในโลก - รักษาหรือไม่รักษา") โดยเขาพูดถึง "ช่องว่างของผลลัพธ์" (outcome gap) ระหว่างกลุ่มประชากรที่ได้รับการแทรกแซงทางสุขภาพและกลุ่มที่ไม่ได้รับ คนจนไม่ได้รับการรักษาแบบเดียวกันกับคนที่มีฐานนะทางการเงินหรือบางทีก็อาจไม่ได้รับการรักษาเลย ราคาของยาและการรักษาที่สูงทำให้เกิดปัญหาการได้รับการดูแลที่เท่าเทียมในประเทศยากจน เขากล่าวว่า "ความเป็นเลิศโดยไร้ความเสมอภาคจวนจะเป็นทวิบถ (dilemma) หลักทางด้านสิทธิมนุษยชนในด้านการบริการสุขภาพของศตวรรษที่ 21"
สิทธิมนุษยชนในบริการสุขภาพ.
แง่หนึ่งของสิทธิในสุขภาพสามารถมองในอีกทางหนึ่งได้เป็น "สิทธิมนุษยชนในบริการสุขภาพ" ซึ่งรวมถึงสิทธิของผู้รับและผู้ให้บริการด้านการดูแลสุขภาพ โดยอย่างหลังนั้นมักถูกละเมิดโดยรัฐ สิทธิของผู้รับบริการสุขภาพมี: สิทธิในความเป็นส่วนตัว (right to privacy), ข้อมูลข่าวสาร, ชีวิต และการดูแลที่มีคุณภาพ รวมไปถึงเสรีภาพจากการเลือกปฏิบัติ, การทรมาน และ การปฏฺิบัติที่โหดร้าย ไร้มนุษยธรรม หรือย่ำยีศักดิ์ศรี (cruel, inhumane, or degrading treatment) กลุ่มบุคคลชายขอบเช่นผู้ย้ายถิ่นหรือพลัดถิ่น, ชนกลุ่มน้อย (minority group) ทางชาติพันธุ์หรือเชื้อชาติ, ผู้หญิง, ชนกลุ่มน้อยทางเพศ (sexual minority) และผู้ติดเชื้อเอชไอวีนั้นมีความเสี่ยง (social vulnerability) โดยเฉพาะต่อการถูกละเมิดสิทธิมนุษยชนในบริบทของบริการสุขภาพ ตัวอย่างเช่น ชนกลุ่มน้อยทางชาติพันธุ์หรือเชื้อชาติอาจถูกแบ่งแยกออกไปให้ใช้แผนกที่มีคุณภาพต่ำกว่า ผู้พิการอาจถูกกักตัวและโดนบังคับให้รับการรักษาทางแพทย์ ผู้ใช้ยาเสพติดอาจถูกปฏิเสธการรักษาอาการเสพติด ผู้หญิงอาจถูกบังคับให้รับการตรวจภายในและถูกปฏิเสธไม่ให้รับการทำแท้งที่ช่วยชีวิต ผู้ชายที่ถูกต้องสงสัยว่ารักร่วมเพศอาจถูกบังคับให้รับการตรวจในทวารหนัก และผู้หญิงซึ่งอยู่ในกลุ่มบุคคลชายขอบและบุคคลข้ามเพศอาจถูกบังคับทำหมัน (compulsory sterilization)