pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
วัดแค เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลตลาด อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ ทางทิศใต้ของวัดติดกับคลองกันเขตกับวัดโมกข์ซึ่งเชื่อมต่อกับคลองลัดหลวงลงสู่แม่น้ำเจ้าพระยา
วัดแคตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2364 โดยชาวมอญที่อพยพมาตั้งถิ่นฐานอยู่ที่นี้ มีชื่อภาษามอญว่า วัดเกริงเจิน ตามหลักฐานที่มีในหนังสือมอญเขียนบาลีมอญอ่านสำเนียงไทยว่า "กุญชรนทีอาวาเส" และ "หัตถีนอาวาเส" แปลว่า "วัดคลองช้าง" ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2370 มีเขตวิสุงคามสีมากว้าง 18 เมตร ยาว 24 เมตร ได้ผูกพัทธสีมาเมื่อ พ.ศ. 2371
อุโบสถหลังเดิมทำด้วยไม้หลังคามุงสังกะสี วิหารและอุโบสถสร้างปี พ.ศ. 2364 มีเจดีย์ทรงมอญ ศาลาอเนกประสงค์ประดับคันทวยรูปหงส์ หอระฆัง ในวัดมีเสาหงส์
แพทริก แบมฟอร์ด
แพทริก เจมส์ แบมฟอร์ด (; เกิดวันที่ 5 กันยายน ค.ศ. 1993) เป็นนักฟุตบอลชาวอังกฤษที่เล่นในตำแหน่งกองหน้าให้กับลีดส์ยูไนเต็ดในพรีเมียร์ลีก นอกจากกองหน้าแล้ว เขายังสามารถเล่นในตำแหน่งกองกลางตัวรุกได้อีกด้วย
เขาเริ่มต้นอาชีพด้วยการลงเล่นนัดแรกให้กับนอตทิงแฮมฟอเรสต์เมื่อวันที่ 31 ธันวาคม ค.ศ. 2011 เดือนถัดมา เขาย้ายร่วมเชลซีด้วยค่าตัว 1.5 ล้านปอนด์ เชลซีปล่อยเขายืมตัวให้กับมิลตันคีนส์ดอนส์, ดาร์บีเคาน์ตี และมิดเดิลส์เบรอ ซึ่งเขาได้รับรางวัลผู้เล่นยอดเยี่ยมแห่งปีของแชมเปียนชิปกับสโมสรหลัง ต่อจากนั้น เขาถูกปล่อยยืมตัวให้กับคริสตัลพาเลซ, นอริชซิตี และเบิร์นลีย์ ก่อนที่จะย้ายไปมิดเดิลส์เบรออีกครั้งด้วยค่าตัวประมาณ 5.5 ล้านปอนด์ เขาย้ายร่วมลีดส์ยูไนเต็ดในวันที่ 31 กรกฎาคม ค.ศ. 2018 และมีส่วนช่วยให้สโมสรชนะเลิศอีเอฟแอลแชมเปียนชิป ฤดูกาล 2019–20 และเลื่อนชั้นสู่พรีเมียร์ลีก ฤดูกาล 2020–21 ภายใต้การคุมทีมของมาร์เซโล บิเอลซา
เขาลงเล่นให้กับทีมชาติสาธารณรัฐไอร์แลนด์รุ่นอายุไม่เกิน 18 ปีเพียงหนึ่งนัด ก่อนที่จะเปลี่ยนไปเล่นให้กับทีมชาติอังกฤษจนถึงรุ่นอายุไม่เกิน 21 ปี แต่ใน ค.ศ. 2019 เขากลับไปเล่นให้กับไอร์แลนด์อีกครั้ง
ลีดส์ยูไนเต็ด
เทือกเขาโวฌ
โลกของผู้หลงใหล
โลกของผู้หลงใหล  เป็นพื้นที่ทางวัฒนธรรมย่อยที่ประกอบด้วยผู้หลงใหลที่มีความร่วมรู้สึกและความเป็นมิตรสหายกับผู้หลงใหลคนอื่น ๆ ซึ่งมีความสนใจร่วมกัน โดยทั่วไปแล้ว บรรดาผู้หลงใหลจะสนใจแม้กระทั่งรายละเอียดเล็ก ๆ น้อย ๆ ของสิ่งที่เป็นศูนย์กลางของโลกของกลุ่มตน และใช้เวลาและพลังงานในระดับนัยสำคัญไปกับความสนใจของพวกเขาซึ่งมักเป็นส่วนหนึ่งของเครือข่ายสังคมที่มีการปฏิบัติเฉพาะ (โลกของผู้หลงใหล) นี่คือสิ่งที่แยกผู้นิยมชมชอบอย่างหลงใหลออกจากผู้นิยมชมชอบที่มีความสนใจแบบผิวเผิน
โลกของผู้หลงใหลสามารถเติบโตขึ้นได้จากด้านใด ๆ ก็ตามของความสนใจหรือกิจกรรมของมนุษย์ หัวข้อความสนใจของผู้หลงใหลอาจจำกัดอยู่ในวงแคบโดยมุ่งเน้นไปที่บางสิ่งบางอย่าง (เช่น ผู้มีชื่อเสียงแต่ละคน) หรือขยายออกไปในวงกว้างโดยครอบคลุมงานอดิเรก ประเภทดนตรี/ภาพยนตร์/วรรณกรรม และแฟชั่นทั้งหมดเป็นต้น แม้ว่าในปัจจุบันเราจะใช้ศัพท์นี้กับกลุ่มบุคคลที่หลงใหลในหัวเรื่องใด ๆ ก็ตาม แต่ศัพท์นี้ก็มีรากมาจากกลุ่มผู้คลั่งไคล้กีฬาต่าง ๆ พจนานุกรมของเมร์เรียม-เว็บสเตอร์สืบร่องรอยการใช้ศัพท์นี้ย้อนไปได้ถึง ค.ศ. 1903
"โลกของผู้หลงใหล" ในฐานะที่เป็นศัพท์ศัพท์หนึ่งอาจใช้ในความหมายอย่างกว้างเพื่อกล่าวถึงเครือข่ายสังคมของโลกของผู้หลงใหลแต่ละโลกที่เชื่อมต่อระหว่างกัน ซึ่งหลายโลกซ้อนเหลื่อมกัน มีงานชุมนุมขนาดใหญ่จำนวนหนึ่งที่ตอบสนองความต้องการของโลกของผู้หลงใหลในความหมายอย่างกว้างนี้ โดยรองรับความสนใจภาพยนตร์ การ์ตูน รายการโทรทัศน์ คอสเพลย์ และโอกาสในการซื้อขายสินค้าที่เกี่ยวเนื่อง งานชุมนุมประจำปีอย่างคอมิก-คอนอินเตอร์แนชนัล, วันเดอร์คอน, แดรกันคอน และนิวยอร์กคอมิกคอนเป็นตัวอย่างของงานชุมนุมที่เป็นที่รู้จักกันดีและมีผู้เข้าร่วมจำนวนมากซึ่งรองรับโลกของผู้หลงใหลที่ซ้อนเหลื่อมกัน
การช็อกทางวัฒนธรรม
การช็อกทางวัฒนธรรม หรือ ความตื่นตระหนกทางวัฒนธรรม  คือประสบการณ์ที่บุคคลหนึ่งอาจมีเมื่อบุคคลนั้นย้ายไปอยู่ในสภาพแวดล้อมทางวัฒนธรรมที่ต่างกับสภาพแวดล้อมทางวัฒนธรรมของตน นอกจากนี้ยังเป็นความสับสนที่บุคคลหนึ่งอาจรู้สึกเมื่อประสบกับวิถีชีวิตที่ไม่คุ้นเคยอันเนื่องมาจากการย้ายถิ่นเข้าหรือการไปเยือนประเทศใหม่ การย้ายไปมาระหว่างสภาพแวดล้อมทางสังคมที่ต่างกัน หรือการปรับเปลี่ยนไปใช้ชีวิตแบบอื่น หนึ่งในสาเหตุที่พบได้บ่อยของการช็อกทางวัฒนธรรมเกี่ยวพันกับปัจเจกบุคคลที่อยู่ในสภาพแวดล้อมต่างแดน เราอาจอธิบายได้ว่าการช็อกทางวัฒนธรรมประกอบด้วยระยะที่แตกต่างกันอย่างน้อยหนึ่งในสี่ระยะ ได้แก่ ความหวานชื่น การต่อรอง การปรับแก้ และการปรับตัว
ปัญหาที่พบบ่อย ได้แก่ ภาวะข้อมูลท่วมท้น กำแพงภาษา ช่องว่างระหว่างวัย ช่องว่างทางเทคโนโลยี การพึ่งพาทักษะซึ่งกันและกัน อาการคิดถึงบ้าน (ทางวัฒนธรรม) ความเบื่อหน่าย (การขึ้นอยู่ระหว่างกันของงาน) และความสามารถในการตอบสนอง (ชุดทักษะทางวัฒนธรรม) เป็นต้น ไม่มีวิธีที่แท้จริงในการป้องกันการช็อกทางวัฒนธรรมได้อย่างสมบูรณ์ เนื่องจากปัจเจกบุคคลในสังคมใด ๆ ก็ตามได้รับผลกระทบจากความแตกต่างทางวัฒนธรรมในรูปแบบและระดับที่แตกต่างกันไป
การช็อกทางวัฒนธรรมแบบผันกลับ.
การช็อกทางวัฒนธรรมแบบผันกลับ  การช็อกหลังกลับเข้าเมือง  หรือ การช็อกทางวัฒนธรรมของตนเอง  ก็เป็นสิ่งที่อาจเกิดขึ้นได้ การกลับสู่วัฒนธรรมบ้านเกิดของบุคคลหนึ่งหลังจากเริ่มคุ้นเคยกับวัฒนธรรมใหม่แล้วอาจส่งผลกระทบได้เช่นเดียวกัน สิ่งเหล่านี้เป็นผลทางกายเหตุจิตและทางจิตวิทยาของกระบวนการปรับตัวให้เข้ากับวัฒนธรรมหลักอีกครั้ง ผู้ได้รับผลกระทบมักพบว่าการช็อกทางวัฒนธรรมแบบผันกลับนั้นน่าประหลาดใจและรับมือได้ยากกว่าการช็อกทางวัฒนธรรมเริ่มแรก ปรากฏการณ์นี้ ปฏิกิริยาที่สมาชิกของวัฒนธรรมบ้านเกิดแสดงต่อผู้กลับเข้าเมืองอีกครั้ง และความหลีกเลี่ยงไม่ได้ของสถานการณ์ทั้งสองได้รับการสรุปไว้ในคำกล่าวต่อไปนี้ (ซึ่งยังเป็นชื่อนวนิยายของทอมัส วุล์ฟ ด้วย): "คุณกลับบ้านไม่ได้อีกแล้ว"
การช็อกทางวัฒนธรรมแบบผันกลับโดยทั่วไปประกอบด้วยสองส่วน ได้แก่ การสร้างอุดมคติและความคาดหวัง เมื่อเราใช้เวลาอยู่ในต่างถิ่นเป็นระยะเวลานาน เราจะมุ่งเน้นไปที่สิ่งที่ดีจากอดีตของเรา ตัดสิ่งที่ไม่ดีออก และสร้างอดีตในรูปแบบที่เป็นอุดมคติ ประการที่สอง เมื่อเราถูกลบออกจากสภาพแวดล้อมที่เราคุ้นเคยและวางไว้ในสภาพแวดล้อมต่างถิ่น เราจะทึกทักเอาว่าโลกใบเก่าของเรานั้นไม่ได้เปลี่ยนไป เราจะคาดหวังว่าสิ่งต่าง ๆ ยังเป็นอย่างเดิมเหมือนตอนที่เราจากมา การตระหนักว่าชีวิตในบ้านเกิดนั้นไม่เหมือนเดิมแล้ว ว่าโลกใบนั้นได้ดำเนินต่อไปในขณะที่ไม่มีเรา และกระบวนการปรับตัวให้เข้ากับสภาพใหม่เหล่านี้อีกครั้ง รวมทั้งการสร้างการรับรู้ใหม่ ๆ เกี่ยวกับโลกใบนั้นด้วยวิธีการใช้ชีวิตแบบเก่าของเราก่อให้เกิดความอึดอัดและความทุกข์ทางใจ
การช็อกจากการแปรเปลี่ยน.
การช็อกทางวัฒนธรรมเป็นประเภทย่อยของเค้าโครงที่เป็นสากลมากขึ้นที่เรียกว่า การช็อกจากการแปรเปลี่ยน  การช็อกจากการแปรเปลี่ยนเป็นสถานะของการสูญเสียและความสับสนที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงในสภาพแวดล้อมที่คุ้นเคยของบุคคลหนึ่ง ๆ ซึ่งทำให้ต้องมีการปรับตัว อาการช็อกจากการแปรเปลี่ยนมีหลายอย่าง เช่น
Cultural shock
ความตื่นตระหนกทางวัฒนธรรม
วยาคติ
วยาคติ หรือ อาวุโสนิยม  คือการเหมารวมหรือการเลือกปฏิบัติต่อบุคคลหรือกลุ่มบุคคลด้วยเหตุแห่งอายุหรือวัยซึ่งอาจเกิดขึ้นอย่างลำลองหรืออย่างเป็นระบบ ศัพท์ ได้รับการบัญญัติขึ้นในปี พ.ศ. 2512 โดยรอเบิร์ต นีล บัตเลอร์ แพทย์และนักพฤฒาวิทยาชาวอเมริกัน เพื่ออธิบายการเลือกปฏิบัติต่อผู้อาวุโสในทำนองเดียวกันกับลัทธิกีดกันทางเพศและอคติทางเชื้อชาติ บัตเลอร์นิยามว่า "วยาคติ" เป็นการรวมกันขององค์ประกอบที่เชื่อมโยงกันสามองค์ประกอบ ได้แก่ ทัศนคติเดียดฉันท์ผู้สูงอายุ วัยสูงอายุ และกระบวนการเปลี่ยนตามวัย, การเลือกปฏิบัติต่อผู้สูงอายุ, แนวปฏิบัติและนโยบายเชิงสถาบันที่ทำให้การเหมารวมผู้สูงอายุดำเนินไปอย่างไม่จบสิ้น
ศัพท์นี้ยังใช้กล่าวถึงความเดียดฉันท์และการเลือกปฏิบัติต่อวัยรุ่นและเด็ก เช่น การปฏิเสธสิทธิ์บางประการที่มักสงวนไว้สำหรับผู้ใหญ่ (อย่างสิทธิ์ในการออกเสียงลงคะแนน สิทธิ์ในการดำรงตำแหน่งทางการเมือง สิทธิ์ในการซื้อและการดื่มแอลกอฮอล์ สิทธิ์ในการซื้อและสูบบุหรี่หรือกัญชา สิทธิ์ในการแต่งงาน สิทธิ์ในการเป็นเจ้าของปืน สิทธิ์ในการพนัน สิทธิ์ในการยินยอมหรือปฏิเสธการรักษาพยาบาล สิทธิ์ในการลงนามในสัญญา ฯลฯ) การเพิกเฉยต่อความคิดเห็นของพวกเขาเนื่องจากถือว่า "ยังเด็กเกินไป" หรือการทึกทักว่าพวกเขาควรประพฤติตนในลักษณะบางอย่างให้สมกับอายุ อย่างไรก็ตาม ศัพท์นี้ส่วนใหญ่มักใช้ในสถานการณ์ที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติต่อผู้สูงอายุ ผู้สูงอายุเองก็อาจมีวยาคติได้อย่างลึกซึ้งจากการซึมซับภาพเหมารวมในแง่ลบเกี่ยวกับความสูงวัยมาทั้งชีวิต ความกลัวตาย ความกลัวความพิการ และการพึ่งพิงผู้อื่นเป็นสาเหตุหลักของวยาคติ โดยการหลีกเลี่ยง การแบ่งแยก และการปฏิเสธผู้สูงอายุเป็นกลไกการรับมือที่ช่วยให้ผู้คนเลี่ยงการคิดถึงความตายของตนเอง
Agism
เตีย บ่อกี้
จ้าวหมิ่น
วัดวรามาตยภัณฑสาราราม
วัดวรามาตยภัณฑสาราราม หรือ วัดขุนจันทร์ เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในซอยเทอดไท 28 แขวงตลาดพลู เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร วัดมีความโดดเด่นในเรื่องของการสะเดาะเคราะห์ปีชงและบูชาพระราหู
วัดขุนจันทร์สร้างขึ้นประมาณปี พ.ศ. 2380 โดยพระยามหาอำมาตยาธิบดี (ป้อม อมาตยกุล) โดยตั้งชื่อวัดว่า "วัดขุนจันทร์" เพราะผู้สร้างวัดได้รับชัยชนะจากศึกที่เวียงจันทน์ โดยสร้างหลังเสร็จศึกประมาณ 10 ปี ต่อมาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ท้าวภัณฑสารานุรักษ์ (วรรณ) ธิดาคนเล็กของพระยาอำมาตย์ (ป้อม) บูรณปฏิสังขรณ์วัด แล้วขอพระราชทานชื่อวัดใหม่ พระบามสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าพระราชทานชื่อวัดว่า "วัดวรามาตยภัณฑสาราราม" เมื่อปี พ.ศ. 2426
สภาพวัดในอดีต ไม่ทราบแน่ชัดเรื่องเนื้อที่วัด ทราบแต่เพียงว่า หน้าวัดหันลงสู่คลองบางหลวง หลังวัดเป็นสวนผลไม้ (ถนนเทอดไทในปัจจุบัน) และหลังวัดอีกส่วนหนึ่งเป็นป่าช้าฝังศพ วัดได้เป็นที่อยู่ของข้าทาสบริวารซึ่งเป็นเชลยศึกได้พักอาศัย วัดนี้ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาประมาณ พ.ศ. 2440
ศิลปกรรมภายในวัดผสมผสานระหว่างไทยพุทธกับพม่า สิ่งสำคัญในวัดได้แก่ วิหารหลวงพ่อโต วิหารหลวงพ่อหยกขาว สร้างเสร็จปี พ.ศ. 2545 วิหารเจ้าแม่กวนอิมเพชรงาม พระพุทธรูปปางไสยาสน์ และพระพุทธชินราช
วัดจันทร์ประดิษฐาราม (กรุงเทพมหานคร)
วัดจันทร์ประดิษฐาราม เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในแขวงบางด้วน เขตภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร ที่ตั้งวัดมีเนื้อที่ 14 ไร่ 7 ตารางวา ที่ธรณีสงฆ์ มี 42 ไร่ 45 ตารางวา เจ้าอาวาสองค์ปัจจุบันคือ พระครูปลัดไชยวุฒิ อาภานนฺโท
วัดจันทร์ประดิษฐารามสร้างขึ้นเมื่อประมาณปี พ.ศ. 2371 สร้างโดยนายจันปะขาว คหบดีผู้มั่งคั่งได้มอบที่ดินสร้างวัด ซึ่งมีที่ดินทั้งสิ้น 52 ไร่ 3 งาน 72 ตารางวา เมื่อมอบที่ดินให้แก่วัดแล้วก็ได้นุ่งขาวห่มขาวจำศีลภาวนาอยู่ในวัดนี้จนตลอดชีวิต จึงได้ตั้งชื่อวัดนี้ว่า วัดจันปะขาว ตามนามผู้สร้างวัด แต่ประชาชนมักเรียกชื่อเพี้ยนไปหลายชื่อ เช่น วัดชีปะขาว วัดจันตาปะขาว เป็นต้น จนหน่วยงานราชการทำเรื่องเสนอต่อทางการคณะสงฆ์ขอเปลี่ยนชื่อวัดเสียใหม่เป็น "วัดจันทร์ประดิษฐาราม" วัดได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ. 2390 ต่อมาได้ถอนวิสุงคามสีมาเดิม และได้ขอพระราชทานวิสุงคามสีมาใหม่เมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม พ.ศ. 2526 ขนาดกว้าง 40 เมตร ยาว 80 เมตร
อุโบสถหลังใหม่ขนาดกว้าง 15.90 เมตร ยาว 41.10 เมตร มีสองชั้นขนาด 9 ห้อง มีเสาหาร เป็นมุขเด็จทั้ง 2 ด้าน ภายในประดิษฐานพระประธาน พระพุทธรูปปางพุทธชินราช ขนาดหน้าตักกว้าง 5 ศอก 1 คืบ สูงถึงเกศ 7 ศอก วิหารหลวงพ่อขาว สร้างปี พ.ศ. 2379 มีพระพุทธรูปสมัยรัตนโกสินทร์ปางต่าง ๆ ไม่น้อยกว่า 140 องค์ ปัจจุบันเหลืออยู่ประมาณ 85 องค์ มีพระพุทธรูปสำคัญคือ "หลวงพ่อขาว"
ภาวะคาร์บอนมอนอกไซด์เป็นพิษ
การเดินเลือด
สะกดจิต
การระบาดทั่วของไวรัสโคโรนา
การระบาดทั่วของโควิด
พันธุศาสตร์ระดับโมเลกุล
วัดประดิษฐาราม (กรุงเทพมหานคร)
วัดประดิษฐาราม หรือ วัดมอญ เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในแขวงหิรัญรูจี เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร มีเนื้อที่ 6 ไร่ 82.20 ตารางวา จุดเด่นคือพระพุทธรูปปางสีหไสยาสน์ที่ประดิษฐานอยู่ในวิหารพระนอน และเจดีย์คู่ทรงมอญ
วัดประดิษฐารามสร้างเมื่อ พ.ศ. 2293 เดิมเป็นวัดไทย มีกุฏิพระเป็นฝาไม้ไผ่ขัดแตะ แต่เมื่อชาวมอญมาอาศัยอยู่บริเวณนี้และได้ทำนุบำรุงวัดจึงกลายเป็นวัดมอญในที่สุด เจ้าอาวาสองค์แรกก็คือท่านเกษร เจ้าอาวาสองค์ต่อมาเป็นชาวมอญชื่อว่า หลวงปู่โต ชาวบ้านได้ไปนิมนต์ท่านมาจากบ้านบางปลา ตำบลบ้านเกาะ อำเภอเมืองสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร ในราวต้นรัชกาลที่ 5 ต่อมาราวต้นรัชกาลที่ 6 ในการปลงศพหลวงปู่โต ทางราชการได้ส่งช่างสิบหมู่มาสร้างเมรุให้และมีการจุดลูกหนูด้วย วัดได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาครั้งหลังเมื่อวันที่ 3 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2521 เขตวิสุงคามสีมากว้าง 20 เมตร ยาว 40 เมตร
โบสถ์เป็นโบสถ์ขนาดเล็กมีช่อฟ้าใบระกา หน้าบันเป็นไม้พื้นเรียบ เซาะร่องทำลายประดับกระจกสีอย่างลายเครือเถาดอกพุดตาน มีวิหารหลังเล็กอยู่ข้างโบสถ์ หน้าบันวิหารเป็นลายปูนปั้นเครือเถา กรอบหน้าบันด้านล่าง ปั้นรูปนกในท่าเอี้ยวตัว (ไม่ใช่หงส์) 1 ตัว ซ้ายมือของโบสถ์เป็นระเบียงคดประดิษฐานพระพุทธไสยาสน์ ที่ดินหลังระเบียงคดพระพุทธไสยาสน์เป็นวังพระองค์เจ้ารัชนีแจ่มจรัส กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์ (น.ม.ส.) ระเบียงคดเดิมมุงด้วยกระเบื้องหางปลา ต่อมาได้รื้อลงมุงด้วยสังกะสีลอนเล็กแทน วัดมีเจดีย์บรรจุอัฐิน้อยใหญ่ 4–5 องค์ เป็นเจดีย์ทรงไทยย่อมุมไม้สิบสอง ด้านหลังโบสถ์มีเจดีย์มุมละ 1 องค์ คงเหลือเพียงองค์เดียว เป็นเจดีย์ทรงไทยย่อไม้สิบสองเหมือนกัน
วัดมีศาลาการเปรียญ และมีโรงเรียนเทศบาลวัดมอญและหมู่กุฏิสงฆ์ในเขตสังฆาวาส
เอ็นแอลพี
เอ็นแอลพี ( ตัวย่อ NLP) เป็นวิธีการอันเป็นวิทยาศาสตร์เทียมเพื่อการสื่อสาร และจิตบำบัด ที่สร้างขึ้นโดยชาวอเมริกันริชาร์ด แบนด์เลอร์ (Richard Bandler) และจอห์น กรินเดอร์ (John Grinder) ใน สหรัฐช่วงคริสต์ทศวรรษ1970
โดยอ้างว่า มีความสัมพันธ์ระหว่างกระบวนการทางประสาท ("neuro-") ภาษา ("linguistic") กับรูปแบบพฤติกรรมที่เรียนรู้ผ่านประสบการณ์ ("programming") ซึ่งสามารถเปลี่ยนให้ไปถึงเป้าหมายในชีวิตต่างๆ ได้
ผู้สร้างยังอ้างด้วยว่า วิธีนี้สามารถจำลองแบบ (model) ทักษะของคนพิเศษ ทำให้ใครๆ ก็สามารถเรียนรู้ทักษะเหล่านั้นได้
อ้างว่า บ่อยครั้ง การฝึกวิธีเช่นนี้เพียงรอบเดียวสามารถรักษาหรือแก้ปัญหา เช่น โรคกลัว, โรคซึมเศร้า, อาการกล้ามเนื้อกระตุก (tic), โรคกายเหตุจิต (psychosomatic illness), สายตาสั้น,
ภูมิแพ้, โรคหวัด
และปัญหาการเรียนรู้ (learning disorder)
การพัฒนายุคต้นๆ.
ตามแบนด์เลอร์กับกรินเดอร์ เอ็นแอลพีประกอบด้วยวิธีซึ่งเรียกว่า "modeling" (การจำลองแบบ/การเลียนแบบ) บวกกับเทคนิคจำนวนหนึ่งซึ่งได้มาจากการประยุกต์ใช้วิธีนั้นในยุคต้นๆ
บรรดาวิธีอื่นๆ ที่เป็นหลักได้มาจากผลงานของนักครอบครัวบำบัดชาวอเมริกันเวอร์จิเนีย แซเทียร์ (Virginia Satir), จิตแพทย์นักสะกดจิตและนักครอบครัวบำบัดชาวอเมริกันมิลตัน เอริกสัน (Milton Erickson) และจิตแพทย์นักจิตบำบัดชาวเยอรมันฟริตซ์ เพอร์ลส (Fritz Perls)
แบนด์เลอร์กับกรินเดอร์ยังใช้ทฤษฎีของนักมานุษยวิทยาชาวอังกฤษเกร็กอรี เบตสัน (Gregory Bateson), นักอรรถศาสตร์ชายโปแลนด์-อเมริกัน Alfred Korzybski และนักภาษาศาสตร์โนม ชอมสกี (โดยเฉพาะทฤษฎี transformational grammar ที่เริ่มมาจากไอเดียของชอมสกี)
ตลอดจนไอเดียและเทคนิคของนักมานุษยวิทยาชาวอเมริกันคาร์โลส แคสทาเนดา (Carlos Castaneda)
แบนด์เลอร์กับกรินเดอร์อ้างว่า วิธีนี้สามารถ"จัดระเบียบ" (codify) โครงสร้างวิธีการบำบัดของเพอร์ลส แซเทียร์ และเอริกสัน และจริงๆ สามารถจัดระเบียบโครงสร้างกิจกรรมซับซ้อนของมนุษย์ทุกอย่าง เมื่อได้จัดระเบียบแล้ว บุคคลอื่นก็จะสามารถเรียนรู้โครงสร้างและกิจกรรมเหล่านั้นได้
หนังสือปี1975 ของพวกเขาคือ "The Structure of Magic I: A Book about Language and Therapy" (โครงสร้างแมจิก 1 - หนังสือเกี่ยวกับภาษาและการบำบัด) มุ่งหมายจัดระเบียบเทคนิคบำบัดของเพอร์ลสและแซเทียร์
แบนด์เลอร์กับกรินเดอร์กล่าวว่า ได้ใช้วิธี"การจำลองแบบ" (modeling) ของตนเพื่อจำลองรูปแบบของเวอร์จิเนีย แซเทียร์ แล้วสร้างสิ่งที่เขาเรียกว่า "เมตะโมเดล" (Meta-Model) เป็นรูปแบบเพื่อใช้รวบรวมข้อมูลแล้วท้าทายการใช้ภาษาและกระบวนการความคิดของผู้รับฝึก
พวกเขาอ้างว่า เมื่อท้าทายความบิดเบือนทางภาษา ระบุการกล่าวรวมพวกกันเกินไป และกู้ข้อมูลที่หายไปจากคำพูดของผู้รับฝึก แนวคิดของ transformational grammar เกี่ยวกับโครงสร้างตื้น (surface structure) ก็จะให้ผลลัพธ์เป็นแบบจำลองที่แสดงโครงสร้างลึก (deep structure) ซึ่งสมบูรณ์ยิ่งกว่า การบำบัดจึงได้ผล
ไอเดียอื่นๆ จากแซเทียร์รวมทั้ง "anchoring", "future pacing" และ "representational systems"
โมเดลของมิลตันใช้ร่วมกับ"เมตะโมเดล"เพื่อให้ใจให้อ่อนลง (softener) เพื่อก่อภาวะเคลิ้ม (trance) เพื่อให้คำแนะนำในการบำบัดอย่างอ้อมๆ
แต่นักภาษาศาสตร์ชาวออสเตรเลีย-อเมริกันผู้มีวิมตินิยมแคเร็น สโตลส์นาว (Karen Stollznow) เรียกการอ้างอิงผู้เชี่ยวชาญของแบนด์เลอร์กับกรินเดอร์ว่า เป็นเพียงแต่การอ้างชื่อ (ให้น่าเชื่อถือ)
เพราะนอกจากแซเทียร์เองแล้ว บุคคลอื่นๆ ที่พวกเขาอ้างว่ามีอิทธิพลต่อแนวคิดก็ไม่ได้ทำงานร่วมกับพวกเขา
เช่น ชอมสกีไม่มีส่วนร่วมกับเอ็นแอลพีโดยสิ้นเชิง
งานดั้งเดิมของชอมสกีก็มุ่งแสดงทฤษฎีทางภาษาศาสตร์ ไม่ใช่การบำบัด
สโตลส์นาวได้เขียนในวารสาร "Skeptic" (นักวิมตินิยม) ปี 2010 ไว้ว่า "นอกเหนือการยืมใช้คำ เอ็นแอลพีไม่มีความคล้ายคลึงกันที่น่าเชื่อถือกับทฤษฎีหรือปรัชญาของชอมสกี ไม่ว่าจะเป็นทางภาษา ทางประชาน หรือทางการเมือง"
ตามผู้เชี่ยวชาญเรื่องสะกดจิตชาวฝรั่งเศส-อเมริกันแอนเดร มิวล์เลอร์ ไวเซ็นฮ็อฟเฟอร์ (André Muller Weitzenhoffer)
เขายังเพิ่มด้วยว่า แบนด์เลอร์กับกรินเดอร์ใช้หลักการของตรรกศาสตร์รูปนัย (formal logic) และของคณิตศาสตร์อย่างผิดๆ,
เปลี่ยนนิยามหรือเข้าใจผิดซึ่งคำที่มาจากคลังศัพท์ของภาษาศาสตร์ (เช่น nominalization),
แต่งหน้าเป็นวิทยาศาสตร์โดยทำแนวคิดของเอริกสันให้ซับซ้อนอย่างไม่จำเป็นด้วยข้ออ้างที่ไม่มีหลักฐาน,
แสดงสิ่งที่ผิดพลาดจากความจริง
และไม่คำนึงถึงหรือทำให้สับสนซึ่งแนวคิดที่เป็นหลักของเอริกสัน
ต่อจากนั้นราวปี1997 แบนด์เลอร์จึงได้อ้างว่า "เอ็นแอลพีมาจากการสืบหาว่าอะไรได้ผลแล้วทำให้เป็นระเบียบแบบแผน
เพื่อทำรูปแบบ (pattern) ต่างๆ ให้เป็นแบบแผน ผมได้ใช้ทุกสิ่งทุกอย่างเริ่มตั้งแต่ภาษาศาสตร์ตลอดจนฮอโลกราฟี...แบบจำลอง (model) ที่เป็นส่วนของเอ็นแอลพีล้วนเป็นแบบจำลองทางรูปนัยอาศัยหลักคณิตศาสตร์และตรรกศาสตร์ เช่น แคลคูลัสภาคแสดง (predicate calculus) และสมการที่เป็นหลักของฮอโลกราฟี"
แต่ประวัติการพัฒนาของเอ็นแอลพีที่นักเขียนอื่นๆ ได้กล่าวถึงรวมทั้งกรินเดอร์เอง (รวมของ McClendon และ Spitzer)
ก็ไม่กล่าวถึงหลักคณิตศาสตร์ของฮอโลกราฟี หรือแม้แต่ฮอโลกราฟีโดยทั่วๆ ไปเลย
ในเรื่องพัฒนาการของเอ็นแอลพี กรินเดอร์ระลึกถึงว่า
นักปรัชญาชาวอเมริกันผู้มีวิมตินิยมรอเบิร์ต ท็อดด์ แคร์โรลได้แก้ว่า กรินเดอร์ไม่เข้าใจหนังสือของคูนในเรื่องประวัติและหลักปรัชญาของวิทยาศาสตร์ คือ "The Structure of Scientific Revolutions"
คือแก้ว่า (1) นักวิทยาศาสตร์เดี่ยวๆ ไม่เคยและไม่มีทางก่อ "การเปลี่ยนแบบแผนที่สำคัญ" (paradigm shift) อย่างตั้งใจ และคูนก็ไม่ได้แสดงนัยอะไรเหนือจากนี้
(2) หนังสือของคูณไม่ได้มีไอเดียว่า การไร้คุณวุฒิในสาขาวิทยาศาสตร์จำเป็นต้องมีก่อนเพื่อให้ได้ผลที่ก่อ "การเปลี่ยนแบบแผนที่สำคัญ" อย่างเลี่ยงไม่ได้ในสาขานั้นๆ
และ (3) "The Structure of Scientific Revolutions" โดยหลักเป็นผลงานทาง "ประวัติศาสตร์" ไม่ใช่หนังสือสอน "สร้าง" การเปลี่ยนแบบแผนที่สำคัญและหนังสือเยี่ยงนี้ก็มีไม่ได้ เพราะการค้นพบที่ยิ่งใหญ่ไม่ใช่กระบวนการที่มีสูตร
แคร์โรลอธิบายว่า การเปลี่ยนแบบแผนที่สำคัญไม่ใช่กิจกรรมที่วางแผน แต่เป็นผลลัพธ์ของงานทางวิทยาศาสตร์ในแบบแผนปัจจุบัน (ที่เป็นหลัก) แล้วสร้างข้อมูลที่แบบแผนปัจจุบันไม่สามารถอธิบายได้ดีพอ ดังนั้น จึงเกิด "การเปลี่ยนแบบแผนที่สำคัญ" คือการยอมรับแบบแผนใหม่
ไม่มีเหตุผลว่าพวกเขาเป็นเหตุหรือมีส่วนร่วมก่อการเปลี่ยนแบบแผนที่สำคัญ
แคร์โรลแย้งว่า "กรินเดอร์กับแบนด์เลอร์ได้ทำอะไรที่ทำให้ดำเนินการทางจิตวิทยาต่อไปไม่ได้โดยไม่ใช้แนวความคิดของพวกเขาหรือไม่ ? ไม่ได้ทำอะไรเลย"
การทำเป็นธุรกิจและการตรวจสอบ.
ในปลายคริสต์ทศวรรษ 1970 ขบวนการศักยภาพมนุษย์ (human potential movement)
ศูนย์หลักของขบวนการนี้ก็คือสถาบันเอซาเล็น (Esalen Institute) ในเมืองบิ๊กเซอร์ รัฐแคลิฟอร์เนีย
เพอร์ลสได้ทำสัมมนาเกี่ยวกับ Gestalt therapy เป็นจำนวนมากที่สถาบัน
แซเทียร์เป็นผู้นำตั้งแต่ยุคต้นๆ และเบตสันเป็นครูพิเศษ
หลังจากเริ่มได้นักเรียน 150คนที่จ่ายค่าธรรมเนียมคนละ สำหรับการสัมมนา 10วันในเมืองซานตาครูซ รัฐแคลิฟอร์เนีย พวกเขาก็เลิกทำงานเขียนเชิงวิชาการแล้วเขียนหนังสือประชานิยมอาศัยข้อความจากงานสัมมนา เช่น หนังสือ "Frogs into Princes" (จากกบไปสู่เจ้าชาย) ซึ่งขายได้เกิน
ตามเอกสารของศาลเรื่องข้อพิพาททางทรัพย์สินทางปัญญาระหว่างแบนด์เลอร์กับกรินเดอร์ แบนด์เลอร์ได้รายได้เกินกว่า (ประมาณ ) ในปี1980 จากการจัดสัมมนาและขายหนังสือ
ยกตัวอย่างเช่น โทนี่ ร็อบบินส์ (โค้ชมหาเศรษฐีผู้หนึ่ง) ได้ฝึกกับกรินเดอร์แล้วใช้ไอเดียไม่กี่อย่างจากเอ็นแอลพีเป็นส่วนโปรแกรมการช่วยตนเองและปาฐกถาสร้างแรงจูงใจของตน
แบนด์เลอร์ได้พยายามหลายครั้งไม่ให้พวกอื่นๆ ใช้เอ็นแอลพี
ช่วงคริสต์ทศวรรษ1990 จึงมีงานศึกษาทางวิทยาศาสตร์ตรวจสอบวิธีการของเอ็นแอลพีน้อยลงเทียบกับทศวรรษก่อนๆ
องค์ประกอบและแนวคิดหลักๆ.
เอ็นแอลพีสามารถเข้าใจว่ามีองค์ประกอบกว้างๆ 3อย่างและแนวคิดหลักๆ เกี่ยวกับองค์ประกอบเหล่านั้น
ทุกๆ ขั้นจะใช้การตอบสนองของผู้รับฝึกที่ไม่ใช้คำพูดเป็นแนวทาง
ขั้นแรกเป็นการสร้างความสัมพันธ์ระหว่างผู้ประกอบกิจกับผู้รับฝึกผ่านการเลียนแบบและแนะแนวพฤติกรรมของผู้รับฝึกทั้งที่เป็นคำพูด (เช่นข้อมูลทางประสาทสัมผัส และคำสำคัญ )
และที่ไม่ใช่คำพูด (เช่น เลียนและสะท้อนพฤติกรรมที่ไม่ใช่คำพูด หรือตอบสนองต่อการเคลื่อนไหวตา)
เมื่อตั้งความสัมพันธ์แล้ว ผู้ประกอบกิจอาจเก็บข้อมูล (เช่น ใช้คำถามจาก"เมตะโมเดล") เกี่ยวกับสภาพปัจจุบันของผู้รักฝึกและช่วยให้ผู้รักฝึกระบุสภาวะหรือเป้าหมายที่ต้องการ
ผู้ประกอบกิจจะสนับสนุนให้ผู้รับฝึกพิจารณาผลลัพธ์เนื่องกับสภาวะที่ต้องการ ว่าจะมีผลต่อชีวิตส่วนตัว การงาน และความสัมพันธ์กับคนอื่นเช่นไร โดยกล่าวถึงความตั้งใจดีที่มีในปัญหาต่างๆ ที่อาจเกิด (เป็น ecological check)
ท้ายสุด สิ่งที่เปลี่ยนแปลงก็จะเลียนให้เกิดในอนาคต (future paced) โดยช่วยผู้รับฝึกให้จินตนาการถึงสิ่งที่ต้องเปลี่ยน (mentally rehearse) แล้วนำข้อเปลี่ยนแปลงเหล่านั้นไปใช้ในชีวิต
ตามสโตลส์นาว (2010) เอ็นแอลพียังมีการวิเคราะห์การพูดที่ไม่ได้รับการยอมรับ มีแนวทาง "การปฏิบัติ" ให้สื่อสาร "ได้ดียิ่งขึ้น"
เช่น หนังสือเล่มหนึ่งอ้างว่า "เมื่อคุณใช้คำว่า 'แต่' คนจะจำสิ่งที่คุณพูดต่อจากคำนั้น
ถ้าใช้คำว่า 'และ' คนจะจำสิ่งที่พูดทั้งก่อนและหลังคำนั้น"
แพทย์ทางเลือก.
เอ็นแอลพีได้โปรโมตว่าสามารถรักษาโรคต่างๆ รวมทั้งโรคพาร์คินสัน เอชไอวี/เอดส์ และมะเร็ง
ซึ่งไม่มีหลักทางการแพทย์สนับสนุนโดยประการทั้งปวง
คนไข้ที่ใช้เอ็นแอลพีเพื่อรักษาเสี่ยงมีสุขภาพแย่ลงเพราะไปหาแพทย์ช้า
จิตบำบัด.
หนังสือยุคต้นๆ เกี่ยวกับเอ็นแอลพีเล็งไปในเรื่องจิตบำบัดเพราะผู้ที่เป็นแบบจำลอง (model) ยุคต้นๆ เป็นนักจิตบำบัด
ถ้าใช้เพื่อจิตบำบัด เอ็นแอลพีมีข้อสมมุติและมูลฐานที่คล้ายกับวิธีจิตบำบัดปัจจุบันที่ทำแบบสั้นๆ (brief) หรือที่ทำเป็นระบบ (systemic)
เช่น solution focused brief therapy
โดยนักจิตบำบัดก็ยอมรับว่าได้รับอิทธิพลมาจากเอ็นแอลพี
เช่น เทคนิคการเปลี่ยนกรอบความคิด
ซึ่งมุ่งเปลี่ยนพฤติกรรมโดยเปลี่ยนบริบทหรือความหมาย
เช่น หาข้อคิดเชิงบวกสำหรับความคิดหรือพฤติกรรรมหนึ่งๆ ที่เกิด
การใช้เอ็นแอลพีเป็นจิตบำบัดหลักๆ มีสองอย่าง คือ (1) ใช้เป็นวิธีการเสริม (adjunct)
ในจิตบำบัดวิธีอื่นๆ
ฺ(2) ใช้เป็นวิธีจิตบำบัดโดยเฉพาะที่เรียกว่า Neurolinguistic Psychotherapy
ซึ่ง (United Kingdom Council for Psychotherapy) ซึ่งเป็นสมาคมทางอาชีพยอมรับ
โดยเริ่มแรกอาศัยการรับรองจากสมาคม Association for Neuro Linguistic Programming
แล้วต่อมาสมาคมที่สืบทอดมาคือ Neuro Linguistic Psychotherapy and Counselling Association
แต่องค์กรกระทรวงสาธารณสุขของประเทศคือ National Institute for Health and Care Excellence (NICE) ก็ไม่ได้อนุมัติให้ใช้ทั้งเอ็นแอลพีและ Neuro-Linguistic Psychotherapy เพื่อรักษาโรคใดๆ
ตามสโตลส์นาว (2010) "หนังสืออัปยศ"จากกบไปสู่เจ้าชาย" และอื่นๆ ของแบนด์เลอร์กับกรินเดอร์อวดว่า เอ็นแอลพีเป็นยาสารพัดโรคที่รักษาอาการทางกายและใจจำนวนมากรวมทั้งปัญหาการเรียนรู้ โรคลมชัก สายตาสั้น และภาวะเสียการอ่านเข้าใจ
เพราะสัญญาว่าสามารถรักษาโรคจิตเภท โรคซึมเศร้า ความผิดปกติที่เกิดหลังความเครียดที่สะเทือนใจ และเพราะดูถูกโรคทางจิตเวชว่าเป็นเพียงโรคกายเหตุจิต (psychosomatic) เอ็นแอลพีจึงคล้ายกับลัทธิ/ศาสนาคือ Scientology และ (องค์กรที่เกี่ยวข้องกันคือ) Citizens Commission on Human Rights (CCHR)"
นักจิตวิทยาทางคลินิก
ชาวอังกฤษผู้มีชื่อเสียงคือสตีเฟน บรายเออร์ส (Stephen Briers) ได้เขียนไว้ว่า เอ็นแอลพีไม่ใช้วิธีบำบัดที่ปะติดปะต่อกัน แต่เป็นการรวบรวมเทคนิคต่างๆ ที่ไม่มีมูลฐานทางทฤษฎีที่ชัดเจน... (และ) หลักฐานที่สนับสนุนวิธีก็เท่ากับไม่มี
ส่วนนักเขียนท่านหนึ่งกล่าวว่า เอ็นแอลพีดูเหมือนจะเป็นวิธีการผิวๆ ที่เป็นเล่ห์กลเพื่อจัดการปัญหาสุขภาพจิต
โชคไม่ดีว่า เอ็นแอลพีเป็นสัมมนาแรกในบรรดาสัมมนาต่อๆ มาที่วางตลาดขายต่อมวลชนที่อ้างว่า สามารถรักษาความผิดปกติทางจิตทุกอย่าง...เพราะเอ็นแอลพีไม่มีหลักฐานเชิงประสบการณ์หรือหลักฐานทางวิทยาศาสตร์สนับสนุนหลักทฤษฎีหรือประสิทธิผลในการรักษา
สิ่งที่หลงเหลือก็คือ เรื่องเหลวไหลเกี่ยวกับจิตที่วางตลาดขายต่อมวลชน"
ตามผู้เชี่ยวชาญเรื่องสะกดจิตชาวฝรั่งเศส-อเมริกันแอนเดร มิวล์เลอร์ ไวเซ็นฮ็อฟเฟอร์ซึ่งเป็นเพื่อนและผู้เชี่ยวชาญเยี่ยงกันกับมิลตัน เอริกสัน ได้เขียนในปี 1989 ไว้ว่า "เอ็นแอลพีได้สรุปและดึงแก่นของวิธีบำบัดที่ได้ผลแล้วให้วิธีที่ใครก็ได้สามารถกลายเป็นผู้เชี่ยวชาญเช่นวิตทิเกอร์ (Whittaker), เวอร์จิเนีย แซเทียร์ หรือเอริกสันหรือไม่... ความล้มเหลว (ของเอ็นแอลพี) ในกิจนี้ก็ชัดเจนอยู่แล้วเพราะปัจจุบันไม่มีคนเป็นจำนวนมากที่เก่งเท่ากับผู้เชี่ยวชาญเหล่านั้น ไม่มีใครสักคนเท่ากับวิตทิเกอร์, เวอร์จิเนีย แซเทียร์ หรือเอริกสัน
เวลา 10 ปีควรจะพอให้เกิดผลเช่นนี้
"Patterns I" และ "II" เป็นผลงานที่เขียนได้แย่ มักใหญ่ใฝ่สูงเกินไป เป็นความพยายามอวดอ้างลดค่าการสะกดจิตให้เป็นเพียงวิทยาคมการใช้คำ"
นักจิตวิทยาทางคลินิกสตีเฟน บรายเออร์ส ตั้งความสงสัยในคุณค่าของหลักเอ็นแอลพี ที่เรียกตามศัพท์เฉพาะทางคือ "presupposition" ที่ว่า "ไม่มีความล้มเหลว มีแต่การให้ข้อมูลกลับ"
เขาอ้างว่า การปฏิเสธการมีความล้มเหลวย่อมลดคุณค่าความเป็นบทเรียนของพวกมัน
เขาให้ตัวอย่างความล้มเหลวที่บุคคลนั้นยอมรับเองที่ชัดเจนของวอลต์ ดิสนีย์, ไอแซก นิวตัน และเจ. เค. โรว์ลิง ซึ่งกลายเป็นแรงบันดาลใจให้ได้ความสำเร็จอย่างยิ่งต่อๆ มา
เขายืนยันว่า การยึดหลักนี้นำไปสู่การดูถูกตนเอง
บรายเออร์สยังยืนยันด้วยว่า หลักของเอ็นแอลพีทำให้หลงตนเอง คิดถึงแต่ตนเอง และห่างจากความรับผิดชอบทางศีลธรรม
การประยุกต์ใช้อื่นๆ.
แม้เทคนิคดั้งเดิมหลักๆ ของเอ็นแอลพีจะเป็นในแนวการบำบัด แต่ความทั่วไปของมันจึงทำให้ใช้ในการอื่นๆ ได้
รวมทั้งการโน้มน้าวผู้อื่น
การขายของ
การฝึกการจัดการ
การสอน การโค้ช การสร้างทีม และการกล่าวปาฐกถา
ข้อวิจารณ์ทางวิทยาศาสตร์.
ในต้นคริสต์ทศวรรษ1980 มีการโฆษณาว่าเอ็นแอลพีเป็นความก้าวหน้าสำคัญในเรื่องจิตบำบัดและการให้คำปรึกษา (counseling) จึงได้สร้างความสนใจในสาขาการให้คำปรึกษาและจิตวิทยาทางคลินิก
งานทบทวนวรรณกรรมและงานวิเคราะห์อภิมานจำนวนมากไม่พบหลักฐานสนับสนุนข้อสมมุติหรือประสิทธิผลในการบำบัดของเอ็นแอลพี
แต่ความเห็นพ้องทางวิทยาศาสตร์ก็คือ เอ็นแอลพีเป็นวิทยาศาสตร์เทียม
และการแก้ต่างกล่าวว่าไม่มีการศึกษาทางวิทยาศาสตร์เพียงพอก็ "เท่ากับเป็นการยอมรับว่า เอ็นแอลพีไม่มีฐานเป็นหลักฐาน"
งานสำรวจกลุ่มนักวิชาการพบว่า ในชุมชนนักวิทยาศาสตร์ เอ็นแอลพีถูกดิสเครติตอย่างกว้างขวางแล้ว
บรรดาเหตุผลที่ระบุว่าเอ็นแอลพีเป็นวิทยาศาสตร์เทียมก็คือหลักฐานสนับสนุนจำกัดอยู่แค่หลักฐานโดยเรื่องเล่า (anecdotal evidence)
และว่า มันไม่ได้ใช้ความรู้ทางวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับประสาทวิทยาศาสตร์และภาษาศาสตร์