pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
กีโยมที่ 1 ดยุกแห่งอากีแตนโปรดให้สร้างอารามแห่งนี้ขึ้นในปี ค.ศ. 910 และแต่งตั้งแบร์นงเป็นอธิการองค์แรกของอาราม ขึ้นตรงต่อสมเด็จพระสันตะปาปาเซอร์จิอุสที่ 3 พระองค์เดียว อารามแห่งนี้มีชื่อเสียงจากการที่เหล่านักพรตในอารามถือปฏิบัติตามวินัยของนักบุญเบเนดิกต์อย่างเคร่งครัด จึงถือได้ว่าคณะเบเนดิกตินถือกำเนิดขึ้นเป็นครั้งแรกที่อารามแห่งนี้ จนกลายเป็นผู้นำด้านการใช้ชีวิตอารามวาสีแบบตะวันตก ในช่วงการปฏิรูปฝรั่งเศสอารามถูกปล้มสดมภ์และถูกทำลายจนเสียหายเกือบหมด
กุชรันวาลา
กุชรันวาลา (ปัญจาบ, گُوجرانٚوالا) เป็นเมืองอุตสาหกรรมทางทิศเหนือ-ตะวันออกในแคว้นปัญจาบ ประเทศปากีสถาน เป็นเมืองใหญ่อันดับ 6 ของประเทศ (ค.ศ. 2012) มีประชากรราว 2,569,090 คน (ค.ศ. 2011) เป็นหนึ่งในเมืองที่เติบโตรวดเร็วที่สุดของโลก ตั้งอยู่เหนือระดับน้ำทะเลปานกลาง 226 ม. (744 ฟุต) เมืองมีชื่อเสียง ในการผลิตอ้อย แตงโม และธัญพืช ในการส่งออก
กรีนส์โบโร
กรีนส์โบโร  เป็นเมืองในรัฐนอร์ทแคโรไลนา สหรัฐอเมริกา เป็นเมืองมีประชากรมากเป็นอันดับ 3 ของรัฐแคโรไลนาและเป็นเมืองใหญ่ที่สุดในเทศมณฑลกิลฟอร์ด จากข้อมูลการสำรวจประชากรในปี ค.ศ. 2011 มีประชากร 273,425 คน
ไทยลีกดิวิชั่น 1 2555
ไทยลีกดิวิชั่น 1 2556
แม่น้ำกวานซา
แม่น้ำกวานซา (Cuanza, Coanza, Kwanzaa, Quanza, Kwanza, หรือ Kuanza) เป็นแม่น้ำในประเทศแองโกลา ต้นน้ำอยู่ทางตอนกลางค่อนไปทางใต้ของประเทศ ไหลไปทางตะวันตกเฉียงเหนือ ลงสู่มหาสมุทรแอตแลนติก ใกล้กรุงลูอันดา แม่น้ำมีความยาว 965 กม.
Cuanza River
แปซิฟิค ริม สงครามอสูรเหล็ก
แปซิฟิค ริม สงครามอสูรเหล็ก  เป็นภาพยนตร์แนวไซไฟสัตว์ประหลาดอเมริกันปี ค.ศ. 2013 กำกับโดยกีเยร์โม เดล โตโร และเขียนบทโดยกีเยร์โม เดล โตโร และทราวิส บีแชม ผลิตโดยเลเจนดารี พิกเจอร์ส และจัดจำหน่ายโดยวอร์เนอร์บราเธอร์สพิกเจอร์ส ออกฉายในวันที่ 12 กรกฎาคม ค.ศ. 2013 ในระบบ 3 มิติ และไอแมกซ์ 3 มิติ
เมื่อกองทัพสัตว์ประหลาดที่โหดร้ายในนามของ ไคจู อุบัติขึ้นมาจากทะเล จึงเกิดสงครามที่คร่าชีวิตผู้คนหลายพันคน ในการต่อสู้กับสัตว์ประหลาดตัวยักษ์ ไคจู ทำให้มีการประดิษฐ์คิดค้น จึงต้องสร้างอาวุธที่หลายประเทศผสมเทคโนโลยี่วิศวกรรมชั้นสูง หุ่นยนต์ยักษ์ที่เรียกว่า เยเกอร์ส เพื่อต่อกรกับไคจูสัตว์ประหลาดจากใต้มหาสมุทร ซึ่งต้องควบคุมพร้อมกันโดยผู้ควบคุม 2 คน จิตของพวกเขาจะถูกเชื่อมต่อกับสะพานกระแสจิต เยเกอร์สสามารถปกป้องมนุษย์ได้ในช่วงระยะหนึ่ง จนกระทั่งไคจูมีวิวัฒนาการจนเหนือความสามารถของหุ่นยนต์ยักษ์ ทำให้โครงการเยเกอร์สถูกปลดระวาง แต่ สแตกเกอร์ (อิดริส เอลบา) ผู้ดูแลโครงการนี้ไม่ยอมท้อถอย ดึงตัวอดีตผู้ควบคุมเยเกอร์ส ราลีห์ (ชาร์ลี ฮันแนม) มารวมตัวกับ มาโกะ (ริงโกะ คิคุจิ) และผู้ควบคุมเยเกอร์สคนอื่นๆ เพื่อต่อสู้กับหายนะล้างโลกที่กำลังทวีคูณ
ในปี 2013 เมือง มนุษย์ มาอยู่ภายใต้ การโจมตี โดยKaijus : extradimensional สัตว์ ขนาดมหึมา ที่ลุก จากพอร์ทัล interdimensionalบนพื้นของมหาสมุทรแปซิฟิก เพื่อต่อสู้กับ พวก ประเทศใน แถบมหาสมุทรแปซิฟิก สร้าง Jaegers: เครื่องจักร ขนาดมหึมา อย่างเท่าเทียมกัน มนุษย์
Pacific Rim (film)
กอนอตอป
กอนอตอป  เป็นเมืองในแคว้นซูมือ ทางตอนเหนือของประเทศยูเครน ตั้งอยู่ห่างจากเมืองซูมือ 129 กิโลเมตร เป็นสถานที่ตั้งของกองทัพอากาศกอนอตอป ในสมัยสงครามโลกครั้งที่สอง เยอรมนีได้เข้ายึดครองเมืองนี้ในช่วง ค.ศ. 1941–1943
Konotop
บลีดา
บลีดา  หรือ อัลบลีดะฮ์  เป็นเมืองในประเทศแอลจีเรีย เป็นเมืองหลวงของจังหวัดบลีดา ตั้งอยู่ทางทิศใต้-ตะวันตกของกรุงแอลเจียร์ 45 กม. ชื่อของเมือง บลีดา มาจากคำในภาษาอาหรับ "บัลดะฮ์"  แปลว่าเมือง เมืองตั้งอยู่ตรงบริเวณชายขอบของที่ราบติดกับเทือกเขาแมริไทม์แอตลาส เป็นตลาดค้าส้ม
บลิดา
รายพระนามคู่อภิเษกสมรสในพระมหากษัตริย์อิตาลี
รายพระนามพระคู่ครองในราชวงศ์มูฮัมหมัดอาลี
รายพระนามสมเด็จพระราชินีแห่งกัมพูชา
รายพระนามสมเด็จพระราชินีลาว
เพลย์สเตชัน 4
เพลย์สเตชัน 4 หรือ PS4  เป็นเครื่องเล่นวิดีโอเกมตระกูลเพลย์สเตชันรุ่นที่ 4 ของบริษัทโซนี่คอมพิวเตอร์เอ็นเตอร์เทนเมนต์ เปิดตัวต่อจากเพลย์สเตชัน 3 ที่งานแถลงข่าวรอบสื่อมวลชนในวันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2013 และเริ่มวางจำหน่ายในวันที่ 15 พฤศจิกายน 2013 ในทวีปอเมริกาเหนือ และต่อมาในวันที่ 29 พฤศจิกายน 2013 จึงวางจำหน่ายในยุโรปและออสเตรเลีย เพลย์สเตชัน 4 มีคู่แข่งที่สำคัญคือ Wii Uของนินเท็นโด และXbox Oneของไมโครซอฟท์ โซนี่ได้จำหน่ายเพลย์สเตชัน 4 ไปแล้วทั้งสิ้นกว่า 110 ล้านเครื่องทั่วโลก ณ เดือนพฤษภาคม 2020 เป็นเครื่องเล่นวีดีโอเกมยุคที่แปดที่ขายดีที่สุดแซงหน้านินเท็นโด 3DS
เพลย์สเตชัน 4.
เพลย์สเตชัน 4 มีระบบประมวลผลระดับเซลล์ที่ซับซ้อนกว่าเพลย์สเตชันรุ่นก่อน โดยหน่วยประมวลผลเร่ง AMD x86-64 ที่นำมาใช้นี้ เป็นที่คาดหวังว่าจะช่วยดึงดูดนักพัฒนาในวงกว้างมาช่วยพัฒนาระบบ นอกจากนี้ หน่วยประมวลผลกราฟิกส์ของเพลย์สเตชัน 4 สามารถคำนวณทศนิยมลอยได้ถึง 1.843 ล้านล้านคำสั่งต่อวินาที (1.843 เทระฟล็อปส์) โซนี่ถึงกับกล่าวต่อนิตยสาร "Edge" ว่า เพลย์สเตชัน 4 นั้นเป็น "เครื่องเล่นวีดีโอเกมที่ทรงพลังที่สุดในโลก" นอกจากนี้ นักพัฒนาเกมหลายคนยังออกมาระบุอีกว่า ความเร็วของเพลยสเตชัน 4 นั้น ทิ้งห่างเอ็กซ์บ็อกซ์วันอย่างไม่เห็นฝุ่น
เพลย์สเตชัน 4 สามารถเข้าถึงกิจกรรมและบริการออนไลน์ต่างๆได้ ผ่านทางเพลย์สเตชันแอป (PlayStation App) ที่ออกแบบมาเพื่อปรับปรุงการเล่นเกมผ่านอุปกรณ์พกพา ไอโอเอส และ แอนดรอยด์ และยังมีเพลย์สเตชันนาว (PlayStation Now) ที่เป็นการเล่นเกมผ่านฐานข้อมูลออนไลน์ (คลาวด์) โดยการสตรีมมิง นอกจากนี้ยังมีระบบ Remote Play ที่ทำให้ผู้เล่นสามารถเล่นเกมแบบไร้สายผ่านเครื่องเพลยสเตชัน 4 ของตนเองจากที่ไหนก็ได้ไม่ว่าในบ้านหรือนอกบ้านผ่านอุปกรณ์แสดงผลทุติยภูมิอย่าง เพลย์สเตชันวีต้า, โทรศัพท์สมาร์ทโฟน, แท็บเล็ตวินโดวส์และแมค หรือ โทรศัพท์ XPERIA ของโซนี่ที่เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตแล้ว
โซนี่ยังให้ความสำคัญกับการเล่นเกมผ่านสังคมออนไลน์ จอยควบคุมแบบใหม่มีปุ่ม "Share" อยู่ ทำให้สามารถจับภาพหรือวีดีโอบนจอขณะเล่นเกมได้ ผู้เล่นสามารถถ่ายทอดหรือรับชมการเล่นเกมผ่านการสตริมมิงแบบสดได้ นอกจากนี้ คุณลักษณะที่เรียกว่า Share Play ยังสามารถเชิญเพื่อนที่มีเพลย์สเตชัน 4 มาร่วมเล่นเกมด้วยกันได้ แม้ว่าเครื่องเพลย์สเตชันของเพื่อนจะไม่มีเกมเกมเดียวกันอยู่ในเครื่องก็ตาม และด้วยคุณลักษณะเหล่านี้เอง ทำให้ในปี 2014 เพลย์สเตชัน 4 กลายเป็นเครื่องเล่นเกมที่มียอดขายเป็นอันดับหนึ่งของโลก
เพลย์สเตชัน 4 มีราคาเปิดตัวที่ 399 ดอลลาร์สหรัฐ หรือตีเป็นเงินไทยประมาณ 12,500 บาท
เพลย์สเตชัน 4 สลิม.
PlayStation 4 Slim ได้ถูกเปิดตัวเมื่อวันที่ 7 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2016 และเริ่มวางจำหน่ายเมื่อ 15 กันยายนในปีเดียวกัน รุ่นสลิมนี้มาแทนที่เพลย์สเตชัน 4 รุ่นเดิมซึ่งยุติสายการผลิต รุ่นสลิมนี้มีองค์ประกอบและคุณสมบัติภายในเหมือนกับรุ่นเดิมทุกอย่าง แต่รองรับมาตรฐาน WiFi มากขึ้น มีรูปร่างที่บางลงและมีน้ำหนักที่เบาลง และยังกินไฟน้อยกว่ารุ่นเดิม 35%
เพลย์สเตชัน 4 โปร.
PlayStation 4 Pro ได้ถูกเปิดตัวเมื่อวันที่ 7 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2016 และเริ่มวางจำหน่ายเมื่อ 10 พฤศจิกายนในปีเดียวกัน มีหมายเลขโมเดลคือ CUH-7000 ซึ่งรุ่นโปรนี้เป็นรุ่นอัปเดตจากเพลย์สเตชัน 4 รุ่นเดิม โดยมี GPU ถึง 4.2 เทราฟล็อปซึ่งมากกว่ารุ่นเดิมถึง 128% และยังมีมี CPU ที่แรงกว่าเดิม ซึ่งคุณลักษณะที่แรงกว่าเดิมนี้ถูกออกแบบมาเพื่อให้สามารถเล่นเกมที่ความคมชัดระดับ 4K ได้ และยังช่วยให้เพลย์สเตชัน วีอาร์แสดงผลได้ดีขึ้นด้วย และที่พิเศษคือรุ่นโปรนี้ยังได้เพิ่มขนาดแรมสำรอง จาก 256MB เป็น 1GB สำหรับรันแอปพลิเคชันเบื้องหลัง ทำให้การสลับหน้าจอออกจากเกมไปยังแอพลิเคชันอื่นทำได้โดยไม่สะดุด
เกมทุกเกมที่เล่นได้ในเพลย์สเตชัน 4 รุ่นเดิมจะสามารถนำมาเล่นในรุ่นโปรได้ อย่างไรก็ตาม จะมีบางเกมที่ถูกพัฒนามาเพื่อการแสดงผลที่ดีกว่าเดิมในรุ่นโปรโดยเฉพาะ และแม้ว่ารุ่นโปรจะสามารถเล่นวีดีโอสตรีมมิงที่ความชัดระดับ 4K ได้ แต่ก็ไม่สามารถอ่านแผ่น Ultra HD Blu-ray ได้ นอกจากนี้ รุ่นโปรยังเป็นรุ่นเดียวที่สามารถใช้งาน Remote Play ที่ความคมชัดระดับ 1080p ได้ ในขณะที่รุ่นเดิมและสลิมทำได้สูงสุดแค่ 720p
รุ่นโปรสามารถประมวลผลความคมชัดระดับ 4K ได้ที่ 30 เฟรมต่อวินาที หากตั้งค่าความคมชัดไว้ที่ 1080p จะสามารถเพิ่มเฟรมเรตไปได้สูงสุดถึง 60 เฟรมต่อวินาทีและมีกราฟิกที่ดีขึ้น รุ่นโปรเริ่มวางจำหน่ายในประเทศไทยเมื่อ 16 พฤศจิกายน 2016 โดยมีราคาเปิดตัวที่ 499 ดอลลาร์สหรัฐ หรือตีเป็นเงินไทยประมาณ 16,990 บาท
ก้านสมอง
ก้านสมอง (Brainstem) เป็นส่วนที่อยู่ด้านหลังและล่างของสมอง เชื่อมระหว่าง สมองใหญ่ กับ ไขสันหลัง ประกอบด้วย เมดัลลาออบลองกาตา พอนส์ และมิดเบรนซึ่งเป็นที่อยู่ของเซลล์นิวเคลียสของเส้นประสาทสมอง
เพลงชาติเวียดนาม
แบทแมน &amp; โรบิน (ภาพยนตร์)
แบทแมน &amp; โรบิน  เป็นภาพยนตร์ซูเปอร์ฮีโร่จากการ์ตูนชุดมนุษย์ค้างคาว กำกับภาพยนตร์โดย โจเอล ชูมาเกอร์ เขียนบทโดย อไควา โกลด์สแมน นำแสดงโดย อาร์โนลด์ ชวาร์เซเน็กเกอร์,จอร์จ คลูนีย์, คริส โอ'ดอนเนลล์, อูมา เธอร์แมน และอลิเซีย ซิลเวอร์สโตน เป็นภาพยนตร์ภาคที่สี่ในไตรภาคมนุษย์ค้างคาวที่กำกับโดยโจเอล ชูมาเกอร์ ต่อจากภาพยนตร์เรื่อง Batman Forever ในปี ค.ศ. 1995
ก๊อตแธมซิตี้ต้องตกอยู่ในห้วงแห่งฝันร้ายภายใต้บรรยากาศเย็นยะเยือกสุดขั้ว ทั่วทั้งเมืองกำลังจะแปรสภาพเป็นน้ำแข็ง จากการกระทำของจอมวายร้าย มิสเตอร์ฟรีส (อาร์โนลด์ ชวาร์เซเน็กเกอร์) ที่ผนึกพลังความชั่วร้ายกับ พอยซั่น (อูม่า เธอร์แมน) เจ้าของจุมพิษมรณะ ภารกิจอันหนักหน่วงของแบทแมนเริ่มขึ้นอีกครั้ง นอกเหนือจากการกอบกู้วิกฤตการณ์ในครั้งนี้ เขายังต้องคอยช่วยเหลือสองผู้ช่วยหนุ่ม-สาว โรบิน (คริส โอคอนเนลล์) และแบทเกิร์ล (อลิเซีย ซิลเวอร์สโตน) ไม่ให้ตกหลุมพลางของวายร้ายทั้งสองอีก
แอ่งสกลนคร
แอ่งสกลนคร เป็นการแบ่งโซนภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ตามภูมิศาสตร์ โดยแอ่งสกลนครจะอยู่ในโซนอีสานตอนบน ครอบคลุมพื้นที่ จังหวัดเลย หนองบัวลำภู อุดรธานี
หนองคาย บึงกาฬ สกลนคร นครพนมและมุกดาหาร ทิศเหนือจะมีแม่น้ำโขงกันขอบเขต ทิศตะวันตกกั้นด้วยเทือกเขาเพชรบูรณ์ มีหลักฐานทางประวัติศาสตร์ ชี้ชัดว่าภายใน
แอ่งสกลนครนี้ มีมนุษย์อาศัยอยู่ตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ ส่วนใหญ่จะตั้งถิ่นฐานตามเนินดิน
พระยาปริยัติธรรมธาดา (แพ ตาละลักษมณ์)
อำมาตย์เอก เสวกเอก พระยาปริยัติธรรมธาดา นามเดิม แพ ต้นสกุล ตาละลักษมณ์ อดีตเจ้ากรมราชบัณฑิตขวา
พระยาปริยัติธรรมธาดา (แพ ตาละลักษมณ์) เกิดเมื่อวันที่ 31 ตุลาคม ปีจอ พ.ศ. 2405 ที่ตำบลบ้านเพรียง อำเภอโพไร่หวาน จังหวัดเพชรบุรี บิดาชื่อพ่วง มารดาชื่อปิ่น ในวัยเด็กได้ไปอยู่เล่าเรียนหนังสือที่วัดห้วยเสือ และวัดมหาสมณาราม จังหวัดเพชรบุรี ตามลำดับ ต่อมาได้บรรพชาเป็นสามเณรและเล่าเรียนพระปริยัติธรรมคือภาษาบาลี จนอายุ 19 ปี จึงได้เข้ามาเล่าเรียนต่ออยู่ในสำนักสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช (สา ปุสฺสเทโว) วัดราชประดิษฐสถิตมหาสีมาราม กรุงเทพฯ เข้าแปลพระปริยัติธรรมสนามหลวงได้เปรียญธรรม 4 ประโยค พอดีอายุครบอุปสมบท จึงได้อุปสมบท ณ วัดราชประดิษฐสถิตมหาสีมารามนั้น โดยสมเด็จพระสังฆราช (สา ปุสฺสเทโว) ทรงเป็นพระอุปัชฌาย์ ต่อมาได้ลาสิกขาออกไปรับราชการ โดยได้เข้าถวายตัวเป็นมหาดเล็กในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 เข้ารับราชการอยู่ในกรมศึกษาธิการ ตั้งแต่ พ.ศ. 2430 เป็นต้นมา และได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็น "ขุนประเสริฐอักษรนิติ" ถือศักดินา ๕๐๐ เมื่อวันที่ 23 ธันวาคม พ.ศ. 2432 ต่อมาในวันที่ 18 เมษายน พ.ศ. 2440 ได้รับพระราชทานสัญญาบัตรเป็น"หลวงประเสริฐอักษรนิติ" มีตำแหน่งราชการในกรมศึกษาธิการ ถือศักดินา 800 แล้วเลื่อนขึ้นเป็น "พระปริยัติธรรมธาดา" ตำแหน่งเจ้ากรมราชบัณฑิตขวา เมื่อวันที่ 25 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2451ถึงรัชกาลที่ 6 ได้เลื่อนขึ้นเป็น พระยาปริยัติธรรมธาดา
พระยาปริยัติธรรมธาดา เป็นเพียงเปรียญ 4 ประโยคก็จริง แต่โดยที่ท่านได้เล่าเรียนมาในสำนักอาจารย์ที่นับว่าเป็นปราชญ์ทางพระพุทธศาสนาพระองค์หนึ่งในยุคกรุงรัตนโกสินทร์ คือ สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช (สา ปุสฺสเทโว) ซึ่งทรงได้รับสมญานามว่า "พระสังฆราช 18 ประโยค" เพราะทรงสอบประโยค 9 ได้สองครั้ง ท่านจึงมีความเชี่ยวชาญทางภาษาและอักษรศาสตร์ เป็นเยี่ยมคนหนึ่งในยุคนั้น ท่านสามารถพูดได้หลายภาษาโดยเฉพาะภาษาบาลีและสันสกฤต ทั้งเป็นผู้สนใจในทางประวัติศาสตร์และโบราณคดี
พระยาปริยัติธรรมธาดา ได้สร้างผลงานทางอักษรศาสตร์และโบราณคดีไว้เป็นจำนวนมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งผลงานทางด้านภาษาบาลีและสันสกฤต ท่านเป็นผู้จัดทำปทานุกรมไทย ฉบับกระทรวงธรรมการ ซึ่งถือว่าเป็นฉบับทางราชการ สำเร็จเป็นคนแรก เป็นผู้เรียบเรียงพจนานุกรมบาลี-ไทย ที่เรียกว่า พระบาฬีลิปิกรม ซึ่งเป็นพจนานุกรมบาลี-ไทย ที่เรียบเรียงโดยคนไทย สำเร็จเป็นคนแรก
ในปี พ.ศ. 2450 เมื่อครั้งยังเป็นหลวงประเสริฐอักษรนิติ ได้พบต้นฉบับพงศาวดารกรุงศรีอยุธยาที่บ้านราษฎรแห่งหนึ่งในจังหวัดเพชรบุรี จำนวนหนึ่งเล่มสมุดไทย ความเริ่มตั้งแต่ก่อนตั้งกรุงจนถึงสิ้นรัชสมัยพระนเรศวร จึงขอมาให้แก่หอพระสมุดวชิรญาณ กรรมการหอพระสมุดเห็นเป็นหนังสือพระราชพงศาวดารแปลกจากฉบับอื่น ๆ ที่มีแล้ว จึงให้เรียกชื่อว่า "พระราชพงศาวดารกรุงเก่า ฉบับหลวงประเสริฐอักษรนิติ์" ให้เป็นเกียรติยศแก่ผู้พบ และนำมามอบให้หอพระสมุด ซึ่งพงศาวดารฉบับดังกล่าวนี้ปัจจุบันเชื่อว่ามีความถูกต้องแม่นยำในด้านศักราชของเหตุการณ์ต่าง ๆ เป็นอันมาก
เมื่อวันที่ 4 เมษายน พ.ศ. 2457 ขณะที่ท่านมีบรรดาศักดิ์เป็น พระปริยัติธรรมธาดา นั้น ท่านได้รับพระราชทานนามสกุลจากพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวว่า "ตาละลักษมณ์ - Talalakshmana" เป็นนามสกุลลำดับที่ 1234
พระยาปริยัติธรรมธาดา ถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 26 มิถุนายน พ.ศ. 2469 ด้วยโรคเบาหวานและท่อปัสสาวะพิการ ที่บ้านเลขที่ 148 เชิงสะพานรามบุตรี ถนนจักรพงษ์ ตำบลชนะสงคราม อำเภอชนะสงคราม จังหวัดพระนคร สิริอายุได้ 65 ปี
งานด้านภาษาบาลีนั้นนับว่าเป็นงานที่ท่านรักและเชี่ยวชาญเป็นพิเศษ ผลงานทางภาษาบาลีของท่านล้วนเป็นงานชั้นบุกเบิก และไม่ซำแบบใคร เท่าที่สามารถรวบรวมได้ขณะนี้ คือ
ส่วนงานแปลภาษาบาลีเป็นไทยนั้น ท่านก็ได้ทำไว้เป็นจำนวนมาก เท่าที่รวบรวมได้ขณะนี้คือ
งานแปลด้านภาษาสันสกฤต ก็น่าจะมีจำนวนหลายเรื่องเช่นกัน แต่ที่พบในขณะนี้มี 2 เรื่อง
ส่วนงานเรียบเรียงนั้น เท่าที่รวบรวมได้ในขณะนี้ 5 เรื่อง คือ
ผลงานของพระยาปริยัติธรรมธาดา ทุกเรื่องนับว่าทรงคุณค่าทางวิชาการและเป็นงานที่แสดงถึงภูมิปัญญาอันสูงส่งของท่าน สมควรจารึกไว้เป็นตำนานว่า ท่านเป็นเมธีไทยคนหนึ่งในยุครัตนโกสินทร์
พระยาปริยัติธรรมธาดา ได้รับสมรสพระราชทานกับคุณหญิงวาด ปริยัติธรรมธาดา (สกุลเดิม วรกิจโภคาทร) มีบุตรธิดา รวม 5 คน ได้แก่
นอกจากนั้น พระยาปริยัติธรรมธาดา ยังมีบุตรธิดาอีก ดังนี้
การให้เหตุผลแบบนิรนัย
การให้เหตุผลแบบนิรนัย  หรือ การให้เหตุผลจากบนลงล่าง  เป็นกระบวนการการให้เหตุผลจากข้อความหรือข้อตั้งหนึ่งข้อขึ้นไปซึ่งอาจเป็นกฎ ข้อตกลง ความเชื่อ หรือบทนิยาม ซึ่งเป็นสิ่งที่รู้มาก่อน และยอมรับว่าเป็นความจริงเพื่อนำไปสู่ข้อสรุปที่แน่นอนทางตรรกศาสตร์ เป็นการอ้างเหตุผลที่มีข้อสรุปตามเนื้อหาสาระที่อยู่ภายในขอบเขตของข้ออ้างที่กำหนด
การให้เหตุผลแบบนิรนัยจะเป็นไปในทิศทางเดียวกับเงื่อนไข คือการเชื่อมข้อตั้งกับข้อสรุป (Consequent) เมื่อข้อตั้งเป็นจริงทั้งหมด พจน์แต่ละพจน์ชัดเจน และทำตามกฎของตรรกศาสตร์แบบนิรนัยครบถ้วน ข้อสรุปที่ได้ก็จำเป็นที่จะเป็นจริง (logical truth)
การให้เหตุผลแบบนิรนัย ("การให้เหตุผลจากบนลงล่าง") ต่างจากการให้เหตุผลแบบอุปนัย ("การให้เหตุผลจากล่างขึ้นบน") ในด้านต่อไปนี้ ในการให้เหตุผลแบบนิรนัยข้อสรุปได้มาอย่างลดทอน (Reductionism) โดยการประยุกต์ใช้กฎทั่วไปที่เป็นจริงทั่วขอบเขตของสัมพันธสารที่ปิด (closed world assumption) ทำให้พิสัยที่อยู่ใต้การพิจารณาแคบลงเรื่อย ๆ จนเหลือ"แค่"ข้อสรุป (คือไม่มีความไม่แน่นอนทางญาณวิทยา เช่นส่วนที่ไม่ได้ถูกรับรู้ของเซตที่มีอยู่ปัจจุบัน ทุกส่วนของเซตที่มีอยู่ปัจจุบันจะต้องมีอยู่และถูกรับรู้) ในการให้เหตุผลแบบอุปนัยข้อสรุปได้มาโดยการวางนัยทั่วไปหรือการพาดพิงกรณีเฉพาะไปสู่กฎทั่วไป คือมีความไม่แน่นอนทางญาณวิทยาอยู่ (ส่วนที่ไม่ได้ถูกรับรู้ของเซตที่มีอยู่ปัจจุบัน) แต่ทว่าการให้เหตุผลที่พูดถึง ณ ที่นี้ไม่ใช่การอุปนัย (Mathematical Induction) ที่ใช้ในการพิสูจน์เชิงคณิตศาสตร์ การอุปนัยเชิงคณิตศาสตร์นั้นแท้จริงแล้วเป็นรูปแบบหนึ่งของการให้เหตุผลแบบนิรนัย
การให้เหตุผลแบบนิรนัยต่างจากการให้เหตุผลแบบจารนัย (abductive reasoning) โดยทิศทางของการให้เหตุผลเทียบกับเงื่อนไข การให้เหตุผลแบบนิรนัยไปในทิศทางเดียวกับเงื่อนไข ในขณะที่การให้เหตุผลแบบจารนัยไปในทิศทางตรงกันข้าม คือการพยายามหาข้อตั้งที่สมเหตุสมผลที่สุดเมื่อให้ข้อสรุปมา ตัวอย่างเช่นงานสอบสวนในคดีฆาตกรรมที่ต้องหาตัวผู้ร้ายจากข้อสรุปหรือหลักฐานที่ฉากและสภาพศพ
ตัวอย่างง่าย ๆ.
ตัวอย่างของการอ้างเหตุผลโดยการใช้การให้เหตุผลแบบนิรนัย:
ข้อตั้งแรกกล่าวว่าวัตถุทุกชิ้นที่จัดหมวดหมู่เป็น "มนุษย์" มีคุณสมบัติ "มรรตัย" ข้อตั้งที่สองกล่าวว่า "โสกราตีส" จัดหมวดหมู่เป็น "มนุษย์" หรือเป็นสมาชิกของเซต "มนุษย์" ข้อสรุปจึงกล่าวว่า "โสกราตีส" จำเป็นต้องเป็น "มรรตัย" เพราะเขาได้รับคุณสมบัตินี้จากการจัดเขาเข้าหมวดหมู่ "มนุษย์"
การให้เหตุผลด้วยกฎการแจงผลตามเหตุ กฎการแจงผลค้านเหตุ และกฎของตรรกบท.
กฎการแจงผลตามเหตุ.
หรือโมดัส โพเนนส์ บ้างก็เรียกว่า "การยืนยันข้อนำ" (affirming the antecedent) หรือ "กฎของการแยกออก" (law of detachment) เป็นกฏของการอนุมานแบบนิรนัยหลักซึ่งจะนำไปใช้กับการอ้างเหตุผลที่มีข้อตั้งแรกเป็นเงื่อนไขเชิงตรรกศาสตร์ (formula_1) และมีข้อตั้งที่สองเป็นข้อนำของเงื่อนไขนั้น ๆ (formula_2) โดยจะได้ข้อตาม (consequent) ของเงื่อนไขนั้น ๆ เป็นข้อสรุป (formula_3) รูปแบบของการอ้างเหตุผลนี้เป็นไปตามด้านล่าง:
ในการให้เหตุผลแบบนิรนัยรูปแบบนี้ ข้อตาม (formula_3) เป็นข้อสรุปจากข้อตั้งที่เป็นเงื่อนไข (formula_1) และข้อนำของมัน (formula_2) แต่มว่าข้อนำนั้น (formula_2) ไม่สามารถเป็นข้อสรุปจากข้อตั้งที่เป็นเงื่อนไข (formula_1) และข้อตามได้ (formula_3) การอ้างเหตุผลแบบนี้เป็นตรรกะวิบัติ (logical fallacy) ที่เรียกว่าการยืนยันข้อตาม (affirming the consequent) หรือกลับกันเป็น "การแจงเหตุจากผล"
ตัวอย่างต่อไปนี้เป็นการอ้างเหตุผลที่ใช้กฏการแจงผลตามเหตุ:
เนื่องจากการวัดค่ามุม formula_13 มีขนาดมากกว่า 90° และน้อยกว่า 180° เราสามารถนิรนัยจากเงื่อนไข (ถ้า แล้ว) ได้ว่ามุม formula_13 เป็นมุมป้าน แต่ถ้าเรารู้ว่ามุม formula_13 เป็นมุมป้าน เราไม่สามารถนิรนัยจากเงื่อนไขได้ว่า 90° &lt; formula_13 &lt; 180° อาจเป็นจริงได้ว่ามุมที่อยู่นอกพิสัยนี้ก็เป็นมุมป้านด้วย
กฎการแจงผลค้านเหตุ.
หรือโมดัส โทลเลนส์ บ้างก็เรียกว่า "กฎของการแย้งสลับที่" (law of contrapositive) เป็นกฎของการอนุมานแบบนิรนัยซึ่งให้ความสมเหตุสมผลการอ้างเหตุผลที่มีข้อตั้งเป็นเงื่อนไขเชิงตรรกศาสตร์ (formula_1) และนิเสธของข้อตาม (formula_23) และมีข้อสรุปเป็นนิเสธของข้อนำ (formula_24) ต่างจากกฎการแจงผลตามเหตุ การให้เหตุผลด้วยการแจงผลค้านเหตุไปในทิศทางตรงกันข้ามกับเงื่อนไข นิพจน์ทั่วไปของการแจงผลค้านเหตุเป็นไปดังต่อไปนี้:
ตัวอย่างต่อไปนี้เป็นการอ้างเหตุผลที่ใช้กฏการแจงผลค้านเหตุ:
กฎของตรรกบท.
ในแคลคูลัสเชิงประพจน์ "กฎของตรรกบท" ใช้เงื่อนไขสองข้อความและหาข้อสรุปด้วยการรวมสมมุติฐานของข้อความหนึ่งเข้ากับข้อสรุปของอีกข้อ รูปแบบทั่วไปเป็นดังต่อไปนี้:
ตัวอย่างเป็นดังต่อไปนี้:
เรานิรนัยข้อความสุดท้ายด้วยการรวมสมมุติฐานของข้อความแรกเข้ากับข้อสรุปของข้อที่สอง และเราก็อนุญาตให้ข้อความอาจเป็นเท็จได้ นี่เป็นตัวอย่างของสมบัติการถ่ายทอด (Transitive relation) ในคณิตศาสตร์ อีกตัวอย่างของสมบัติการถ่ายทอดคือภาวะเท่ากัน (Equality (mathematics)) ซึ่งกล่าวได้ในรูปแบบต่อไปนี้:
ความสมเหตุสมผลและความสมบูรณ์.
การอ้างเหตุผลแบบนิรนัยวัดได้โดย "ความสมเหตุสมผล" และ "ความสมบูรณ์"
การอ้างเหตุผลจะ “สมเหตุสมผล”  ถ้าเป็นไปไม่ได้ที่ข้อตั้งจะเป็นจริงแต่ข้อสรุปเป็นเท็จ หรือพูดอีกแบบคือ ข้อสรุปต้องเป็นจริงถ้าข้อตั้งเป็นจริง การอ้างเหตุผลก็สามารถ "สมเหตุสมผล" ได้แม้ข้อตั้งบางข้อจะเป็นเท็จก็ตาม
การอ้างเหตุผลจะ "สมบูรณ์"  หรือสมบูรณ์ถ้ามัน "สมเหตุสมผล" และข้อตั้งทั้งหมดเป็นจริง
การอ้างเหตุผลแบบนิรนัยที่"สมเหตุสมผล" แต่"ไม่สมบูรณ์" เป็นไปได้ การอ้างเหตุผลวิบัติมักจะอยู่ในรูปแบบนั้น
ต่อไปนี้คือตัวอย่างของการอ้างเหตุผลที่ "สมเหตุสมผล" แต่"ไม่สมบูรณ์":
ข้อตั้งแรกของตัวอย่างเป็นเท็จ อาจจะมีคนที่กินแคร์รอตที่ไม่ได้เป็นกองหลัง แต่ข้อสรุปนั้นจะเป็นจริงเมื่อข้อตั้งเป็นจริงและข้อสรุปไม่มีวันเป็นเท็จเมื่อข้อตั้งเป็นจริง ก็คือการอ้างเหตุผลนี้ "สมเหตุสมผล" แต่ "ไม่สมบูรณ์" การวางนัยทั่วไปเท็จ เช่น "ทุกคนที่กินแคร์รอตเป็นกองหลัง" มักจะถูกใช้ในการอ้างเหตุผลที่ไม่สมบูรณ์หรือไม่สมบูรณ์ ความจริงที่ว่าคนบางคนกินแคร์รอตแต่ไม่ได้เป็นกองหลังพิสูจน์ข้อบกพร่องของการอ้างเหตุผลนี้
การให้เหตุผลแบบนิรนัยสามารถเปรียบต่างกับการให้เหตุผลแบบอุปนัยในเรื่องของความสมเหตุสมผลและความสมบูรณ์ ในกรณีของการให้เหตุผลแบบอุปนัยถึงแม้ข้อตั้งจะเป็นจริงและการอ้างเหตุผล "สมเหตุสมผล" ข้อสรุปก็ยังเป็นไปได้ที่จะเป็นเท็จ (ตัดสินว่าเป็นเท็จได้ด้วยตัวอย่างค้านหรือวิธีอื่น)
แอริสตอเติล นักปรัชญากรีกโบราณ เริ่มบันทึกการให้เหตุผลแบบนิรนัยในศตวรรษที่สี่ก่อนคริสต์ศักราช ในหนังสือ Discourse on the Method ของเรอเน เดการ์ต เขากลั่นกรองแนวคิดสำหรับการปฏิวัติทางวิทยาศาสตร์ เดการ์ตพัฒนากฎสี่ข้อให้ทำตามเพื่อการพิสูจน์แนวคิดอย่างนิรนัยและวางรากฐานสำหรับส่วนที่เป็นนิรนัยของระเบียบวิธีแบบวิทยาศาสตร์ พื้นหลังของเดการ์ตในเรขาคณิตและคณิตศาสตร์มีอิทธิพลต่อแนวคิดของเขาเรื่องความจริงและการให้เหตุผลและเป็นเหตุให้เขาพัฒนาระบบของการให้เหตุผลทั่วไปที่ปัจจุบันนำมาใช้ในการให้เหตุผลเชิงคณิตศาสตร์ส่วนใหญ่ เดการ์ตเชื่อว่าแนวคิดสามารถชัดแจ้งในตัวและแค่การให้เหตุผลเท่านั้นที่สามารถพิสูจน์ว่าการสังเกตเชื่อถือได้คล้ายกับมูลบท แนวคิดเหล่านี้ก็วางรากฐานสำหรับแนวคิดของเหตุผลนิยม (rationalism)
การให้เหตุผลแบบอุปนัย
การให้เหตุผลแบบอุปนัย  เป็นวิธีการให้เหตุผลที่ข้อตั้งแสดงหลักฐาน"บางส่วน"ซึ่งสื่อถึงความเท็จจริงของข้อสรุป การให้เหตุผลแบบนี้อาจเรียกได้อีกแบบว่าการให้เหตุผลจากล่างขึ้นบน  การให้เหตุผลแบบอุปนัยยังถูกเรียกว่าเป็นวิธีการสังเคราะห์ความจริงแบบทั่วไปจากการสังเกตหรือการทดลองหลายครั้งและสิ่งที่ได้เรียนรู้มาจากผู้อื่น พจนานุกรมหลายเล่มนิยามการให้เหตุผลแบบอุปนัยเป็นการหาหลักการทั่วไปด้วยการสังเกต แต่ว่ามีการให้เหตุผลแบบอุปนัยหลายแบบที่ไม่ได้อยู่ในรูปแบบนั้น
การให้เหตุผลแบบอุปนัยเป็นการสรุปจากหลักฐานที่มีซึ่งตรงกันข้ามกับการให้เหตุผลแบบนิรนัย ความเท็จจริงของข้อสรุปจากการให้เหตุผลแบบอุปนัยจะมี"ความน่าจะเป็น"ซึ่งขึ้นกับหลักฐานในขณะที่ข้อสรุปจากการให้เหตุผลแบบนิรนัยนั้นจะแน่นอนเมื่อข้อตั้งทุกข้อเป็นจริง ข้อสรุปหรือความจริงจากการให้เหตุผลแบบอุปนัยนั้นจึงไม่จำเป็นต้องถูกต้องทุกครั้ง ข้อสรุปจะเชื่อถือได้มากน้อยเพียงใดนั้นขึ้นอยู่กับลักษณะของข้อมูล หลักฐาน และข้อเท็จจริงที่นำมาอ้างอิง
ชนิดของการให้เหตุผลแบบอุปนัยหลัก ๆ แล้วมีอยู่สามชนิดคือการวางนัยทั่วไป แนวเทียบ และการอนุมานเชิงสาเหตุ อย่างไรก็ตามทั้งสามนี้ยังถูกแบ่งย่อยลงไปเป็นประเภทต่าง ๆ อีก และถึงแม้แต่ละประเภทจะคล้ายกันแต่มีรูปแบบที่ต่างกัน
การวางนัยทั่วไป  (หรือการวางนัยทั่วไปแบบอุปนัย) เริ่มจากข้อตั้ง (premise) เกี่ยวกับกลุ่มตัวอย่าง (statistical sample) กลุ่มหนึ่งไปยังข้อสรุปเกี่ยวกับประชากร (statistical population) ข้อสังเกตซึ่งได้มาจากกลุ่มตัวอย่างจะถูกฉายลงบนกลุ่มประชากรที่กว้างกว่า
ข้อตั้งจะสนับสนุนข้อสรุปมากเท่าใดขึ้นอยู่กับ (ก) ปริมาณของกลุ่มตัวอย่าง (ข) ปริมาณของประชากร และ (ค) ระดับที่กลุ่มตัวอย่างนั้นเป็นตัวแทนของประชากร (สามารถทำได้ด้วยวิธีการสุ่มตัวอย่าง) เหตุผลวิบัติจากการวางนัยทั่วไป (faulty generalization) เช่นการวางนัยทั่วไปเร็วเกินไปและความเอนเอียงในกลุ่มตัวอย่าง (sampling bias)
การวางนัยทั่วไปเชิงสถิติ.
การวางนัยทั่วไปเชิงสถิติ  เป็นการอ้างเหตุผลแบบอุปนัยชนิดหนึ่งที่ข้อสรุปเกี่ยวกับประชากรถูกอนุมานมาจากกลุ่มตัวอย่างซึ่งเป็นตัวแทนเชิงสถิติ (sample (statistics)) เช่น:
การวัดแบบนี้มีความน่าเชื่อถืออยู่มากภายในขอบเขตของความคลาดเคลื่อนที่นิยามไว้อย่างชัดเจนตราบใดที่ตัวอย่างมีขนาดใหญ่และถูกสุ่ม เราสามารถวัดความน่าเชื่อของมันได้ทันที ให้เปรียบเทียบการให้เหตุผลก่อนหน้ากับดังต่อไปนี้: "หกในสิบคนในชมรมหนังสือของฉันเป็นพวกอิสรนิยม คน 60% จากทั้งหมดเป็นพวกอิสรนิยม" การให้เหตุผลแบบนี้อ่อนแอมากเพราะตัวอย่างเฉพาะเจาะจงหรือไม่ได้สุ่มมาและมีขนาดเล็กเกินไป
การวางนัยทั่วไปเชิงสถิติถูกเรียกในอีกชื่อว่า"การคาดคะเนเชิงสถิติ" (statistical projections) และ"การคาดคะเนด้วยกลุ่มตัวอย่าง" (sample projections)
การวางนัยทั่วไปโดยเรื่องเล่า.
การวางนัยทั่วไปโดยเรื่องเล่า  เป็นการอ้างเหตุผลแบบอุปนัยชนิดหนึ่งที่ข้อสรุปเกี่ยวกับประชากรถูกอนุมานมาจากกลุ่มตัวอย่างที่ไม่เป็นเชิงสถิติ หรือกล่าวคือ การวางนัยทั่วไปแบบนี้อิงกับหลักฐานโดยเรื่องเล่า ตัวอย่างเช่น:
การอนุมานแบบนี้เชื่อถือได้น้อยกว่าแบบเชิงสถิติ (และจึงมีโอกาสที่จะเกิดเหตุผลวิบัติจากการวางนัยทั่วไปเร็วเกินไปมากกว่า) อย่างแรกเพราะเหตุการณ์ตัวอย่างไม่ได้เป็นแบบสุ่ม และอย่างที่สองเพราะว่ามันไม่สามารถเขียนย่อเป็นนิพจน์ทางคณิตศาสตร์ได้ ถ้าพูดในเชิงสถิติ ไม่มีทางที่เราจะรู้ วัด และคำนวณสภาวะแวดว้อมที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพของทีมของลูกชายเขาได้ ถ้าพูดในขั้นปรัชญา การให้เหตุผลแบบนี้อาศัยสมมุติฐานว่าเหตุการณ์ในอนาคตจะเป็นไปในรูปแบบเดียวกับในอดีต หรือพูดอีกอย่างก็คือการให้เหตุผลแบบนี้ทึกทักเองว่ามีภาวะเอกรูปแห่งธรรมชาติอยู่ ซึ่งเป็นหลักการที่ยังไม่ถูกพิสูจน์และไม่สามารถหาคำตอบจากข้อมูลเชิงประจักษ์ได้ การให้เหตุผลที่สมมุติโดยปริยายว่าหลักการนี้มีอยู่จริงบางครั้งถูกเรียกว่าเป็น"แบบฮูม"ตามชื่อของนักปราชญ์ผู้ที่นำเรื่องนี้มาพิจารณาทางปรัชญาเป็นคนแรก
การคาดการณ์.
การคาดการณ์แบบอุปนัย  หาข้อสรุปเกี่ยวกับกรณีในอนาคตจากกลุ่มตัวอย่างในอดีต การคาดการณ์แบบอุปนัยธรรมดาจะพึ่งพิงชุดของข้อมูลซึ่งประกอบไปด้วยกรณีเฉพาะของปรากฏการณ์หนึ่งเหมือนกับการวางนัยทั่วไปแบบอุปนัย แต่การคาดการณ์แบบอุปนัยจะสรุปด้วยข้อความเฉพาะเจาะจงเกี่ยวกับความน่าจะเป็นที่กรณีถัดไปจะมีหรือไม่มีคุณสมบัติร่วมกับกรณีก่อน ๆ หรือไม่ แทนที่จะสรุปด้วยข้อความทั่วไป
ตรรกบทสถิติ.
ตรรกบทสถิติ  เริ่มจากนัยทั่วไปเกี่ยวกับกลุ่ม ๆ หนึ่งไปยังข้อสรุปเกี่ยวกับปัจเจก
นี่คือ"ตรรกบทสถิติ" เราไม่สามารถมั่นใจได้ว่าบ็อบจะได้เข้ามหาวิทยาลัยแน่ ๆ แต่เราสามารถมั่นใจในความน่าจะเป็นของผลลัพธ์นี้ (หากไม่มีข้อมูลอื่นเพิ่มเติม) การให้เหตุผลแบบนี้อาจดูมั่นใจเกินไปและอาจถูกกล่าวหาได้ว่า "โกง" เพราะความน่าจะเป็นมีอยู่ในข้อตั้งข้อแรกอยู่แล้ว โดยปกติการให้เหตุผลแบบอุปนัยจะพยายาม"กำหนด"ความน่าจะเป็น เราสามารถพบเหตุผลวิบัติการขึ้นอยู่กับกรณี (Secundum quid) สองแบบในตรรกบทสถิติ: การทำลายข้อยกเว้น (accident (fallacy)) และการทำลายกฏ (converse accident)
การอ้างเหตุผลโดยอาศัยแนวเทียบ.
กระบวนการของการอนุมานโดยอาศัยแนวเทียบ  คือการจดบันทึกลักษณะที่มีร่วมกันระหว่างสิ่งของอย่างน้อยสองอย่างขึ้นไป และอนุมานว่าสิ่งของเหล่านั้นอาจมีลักษณะร่วมกันเพิ่มเติมได้:
การให้เหตุผลโดยแนวเทียบพบได้บ่อยในสามัญสำนึก วิทยาศาสตร์ ปรัชญา กฎหมาย และมนุษยศาสตร์ บางครั้งการให้เหตุผลวิธีนี้ถูกยอมรับให้เป็นเพียงแค่วิธีเสริม ส่วนวิธีที่ขัดเกลาแล้วคือการให้เหตุผลด้วยฐานกรณี (case-based reasoning)
นี่คือ"การอุปนัยโดยแนวเทียบ" กล่าวคือ สิ่งที่คล้ายกันในด้านหนึ่งมีโอกาสคล้ายกันในด้านอื่นด้วย การอุปนัยรูปแบบนี้ถูกสำรวจลงรายละเอียดโดยนักปรัชญา จอห์น สจ๊วต มิลล์ ในหนังสือ "A System of Logic" ของเขาว่า "ไม่ต้องสงสัยเลยว่าความคล้ายคลึงทุกประการ[ซึ่งไม่รู้ว่าเกี่ยวข้องกัน]มีความน่าจะเป็นอยู่ในระดับหนึ่งที่มากเกินกว่าที่อาจมีอยู่จริง เพื่อสนับสนุนข้อสรุป"
การอุปนัยโดยแนวเทียบจำเป็นต้องมีการตรวจสอบเพิ่มเติมถึง"ความเกี่ยวข้อง"ของลักษณะที่ถูกอ้างว่าทั้งสองสิ่งมีร่วมกัน ในตัวอย่างก่อนหน้านี้ หากเราเพิ่มข้อตั้งไปว่าหินทั้งสองเคยปรากฏในบันทึกของนักสำรวจชาวสเปนยุคบุกเบิก คุณลักษณะร่วมกันที่ว่ามานี้ไม่"เกี่ยวข้อง"และนอกประเด็นเรื่องหินและไม่สนับสนุนความน่าจะเป็นของความสัมพันธ์กันระหว่างหินทั้งสอง