pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
แต่ด้วยอุปสรรคด้านภูมิศาสตร์เนื่องด้วยตั้งอยู่ในหุบเขาขนาดเล็กจึงมีการพัฒนาที่ล้าหลังกว่ารัฐอื่น ๆ ที่ตั้งในแถบลุ่มน้ำปิงและวัง ด้วยเหตุนี้น่านจึงตกอยู่ภายใต้การปกครองของพะเยาช่วงต้นถึงปลายศตวรรษที่ 19, ล้านนาในปี พ.ศ. 1993 และพม่าในปี พ.ศ. 2103
แรกก่อตั้งและการยึดครองของพะเยา.
นครรัฐน่านถูกสถาปนาขึ้นราวพุทธศตวรรษที่ 18 โดยการนำของพญาภูคา มีศูนย์กลางอยู่ที่เมืองย่าง (ปัจจุบันอยู่ในเขตบ้านเสี้ยว ตำบลยม อำเภอท่าวังผา จังหวัดน่าน) ขณะที่ "ราชวงษปกรณ์ พงศาวดารน่าน" ที่รวบรวมโดยพระเจ้าสุริยพงษ์ผริตเดชช่วงรัตนโกสินทร์เพียงฉบับเดียว ที่ระบุว่า ราชวงศ์กาวนี้สืบเชื้อสายมาจากพญาลาวกอ โอรสพญาลวจังกราช เมื่อปี พ.ศ. 1220 ซึ่งเนื้อหาดังกล่าวไม่มีความสัมพันธ์กับตอนที่สองจนถึงยุคพระเจ้าสุริยวงษ์ผริตเดชโดยไม่กล่าวถึงราชวงศ์ลวจังกราชอีกเลย
ใน "พื้นเมืองน่าน" ได้กล่าวถึงพญาภูคา มีพระโอรสสองพระองค์คือขุนนุ่นและขุนฟอง พญาภูคาจึงให้องค์พี่ไปสร้างเมืองหลวงพระบางปกครองชาวลาว และองค์น้องไปสร้างเมืองปัว (หรือ วรนคร) ปกครองชาวกาว
ครั้นขุนฟองพิราลัย เจ้าเก้าเถื่อนราชบุตรจึงครองเมืองปัวสืบมา ส่วนพญาภูคาเองก็มีชนมายุมาก มีพระราชประสงค์ให้พระนัดดามากินเมืองต่อ จึงส่งเสนาอำมาตย์ไปอัญเชิญ ด้วยเจ้าเก้าเถื่อนเกรงพระทัยพระอัยกาจึงเสด็จครองเมืองย่างต่อ โดยให้นางพญาแม่ท้าวคำพินครองเมืองปัวแทน ในช่วงเวลาดังกล่าวเมืองปัวกำลังอ่อนแอ พญางำเมืองเจ้าผู้ครองนครรัฐพะเยา จึงสบโอกาสยกทัพมาปล้นเมืองปัว หลังจากนั้นก็ให้นางอั้วสิม พระชายา และเจ้าอามป้อม ราชบุตร มากินเมืองปัว ในช่วงเวลาเดียวกับที่พญางำเมืองตีเมืองปัวนั้น นางพญาแม่ท้าวคำพินผู้ทรงพระหน่อได้เสด็จลี้ภัยไปที่บ้านห้วยแร้งแล้วให้กำเนิดโอรสชื่อเจ้าขุนใส เมื่อเจ้าขุนใสเจริญพระชันษาก็ได้เป็นขุนนางรับใช้พญางำเมือง พญางำเมืองก็สถาปนาเป็น "เจ้าขุนใสยศ" ครองเมืองปราด เมื่อเจ้าขุนใสยศมีกำลังพลมากขึ้นก็ทรงยกทัพขึ้นต่อสู้จนสามารถยึดเมืองปัวคืนมาได้ พร้อมกับได้นางอั้วสิมในพญางำเมืองมาเป็นพระชายาด้วย และสถาปนาพระองค์เองขึ้นเป็น พญาผานอง (หรือ ผากองผู้ปู่) ปกครองเมืองปัวอย่างรัฐอิสระ
การขยายตัวและปัญหาระหว่างรัฐ.
ในรัชกาลพญาผานอง นครรัฐอิสระนี้เริ่มมีเสถียรภาพ หลังมีการขยายตัวของเมืองเพิ่มขึ้น นอกจากนี้ยังทรงร่วมมือกับพญาคำฟูกษัตริย์ล้านนาเข้าปล้นแคว้นพะเยาในรัชกาลพญาคำลือ และเริ่มมีปัญหาระหองระแหงกับล้านนาอันเนื่องมาจากการถูกเอารัดเอาเปรียบในกรรมสิทธิ์ทรัพย์สินที่ปล้นมาจากพะเยา
รัชสมัยพญาครานเมือง (หรือ การเมือง หรือ กรานเมือง) ได้ทำการย้ายเมืองหลวงลงมายังภูเพียงแช่แห้ง เมื่อปี พ.ศ. 1902 ด้วยมีความอุดมสมบูรณ์ และสามารถติดต่อค้าขายกับเมืองทางใต้ได้สะดวกกว่าเมืองหลวงเก่า และได้ทรงสร้างพระธาตุแช่แห้ง เพื่อดึงดูดความสนใจและสร้างศูนย์รวมจิตใจแก่ทวยราษฎร์ หลังได้รับพระธาตุและพระพิมพ์มาจากอาณาจักรสุโขทัย ที่เป็นรัฐเครือญาติ แต่ความสัมพันธ์อันดีดังกล่าวสร้างความไม่ชอบใจแก่อาณาจักรอยุธยานัก ที่ช่วงเวลานั้นอยุธยาพยายามขยายอำนาจสู่สุโขทัย พญาครานเมืองจึงถูกกษัตริย์อยุธยาลอบวางยาพิษจนสิ้นพระชนม์ทันที และยิ่งทวีความร้าวฉานเมื่อพญาผาคอง (หรือ ผากองผู้หลาน) ส่งทัพไปช่วยพระมหาธรรมราชาที่ 2 แห่งสุโขทัย รบกับสมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 1 แห่งกรุงศรีอยุธยา แต่ผลคือทัพน่านที่ยกไปช่วยนั้นแตก และถูกกรุงศรีอยุธยาจับเป็นเชลยอันมาก และท้าวคำตัน รัชกาลถัดมา ก็ถูกกรุงศรีอยุธยาลอบปลงพระชนม์อีกครั้งโดยใส่ยาพิษในน้ำอาบองค์สรงเกศ
อนึ่งในรัชกาลพญาผาคอง (หรือ ผากองผู้หลาน) นั้น ได้มีการย้ายเมืองหลวงจากภูเพียงแช่แห้งมายังเวียงใต้ หรือเมืองน่านในปัจจุบันเมื่อปี พ.ศ. 1911 โดยให้เหตุผลว่าขาดแคลนน้ำ และเวียงนั้นไม่สามารถรองรับประชาชนจำนวนมากได้
ความขัดแย้งภายในและการล่มสลาย.
นครรัฐน่านประสบปัญหาอีกครั้งเมื่อท้าวเมืองแพร่ยกทัพมาปล้นและครองเมืองน่านครั้งหนึ่ง และอีกครั้งเมื่อช่วงปี พ.ศ. 1942-1943 ซึ่งเจ้าเมืองน่านจึงหนีไปพึ่งเจ้าสุโขทัย และได้รับการช่วยเหลือจนกระทั่งยึดอำนาจคืนสำเร็จทั้งสองครั้ง แต่กระนั้นการเมืองภายในราชวงศ์ภูคาก็ชิงอำนาจกันเสียเอง คืออินทแก่นท้าว ถูกเจ้าแพงและเจ้าหอพรหมผู้น้องยึดอำนาจได้ อินทแก่นท้าวจึงไปขอความช่วยเหลือจากสุโขทัยและยึดอำนาจคืน
ปลายพุทธศตวรรษที่ 20 บรรดาแว่นแคว้นและนครรัฐต่าง ๆ ค่อย ๆ ถูกรัฐที่ใหญ่กว่าผนวก อาณาจักรสุโขทัยล่มสลายและรวมเข้ากับกรุงศรีอยุธยาในปี พ.ศ. 1981 แต่นครรัฐน่านที่ห่างไกลยังคงเป็นนครรัฐอิสระขนาดเล็กอยู่อย่างโดดเดี่ยว ก่อนถูกผนวกเข้ากับอาณาจักรล้านนาใน ปี พ.ศ. 1992 ใน "พื้นเมืองน่าน" กล่าวว่าพระเจ้าติโลกราชทรงยกทัพจากพะเยามาทางเมืองปง เมืองควร เข้าล้อมเมืองน่าน และ "ตั้งอม็อกสินาดยิงเข้าทางประตูอุทยาน โห่ร้องเข้าคุ้มเวียง" อินทแก่นท้าวหนีไปพึ่งพระยาเชลียง พระเจ้าติโลกราชจึงแต่งตั้งท้าวผาแสงพระโอรสเจ้าแพงกินเมืองสืบมา ครั้นสิ้นท้าวผาแสงก็หาขุนนางมากินเมืองแทน ดังปรากฏ ความว่า "...แต่นั้นมาชื่อว่าพระญาบ่มีแลย่อมว่าเจ้าเมืองว่าอั้นมาแล..."
น่านมีกษัตริย์จากราชวงศ์ภูคาเป็นประมุข ปกครองตนเองแบบนครรัฐอิสระที่ถูกตั้งขึ้นด้วยเงื่อนไขท้องถิ่นที่มิใช่อิทธิพลของวัฒนธรรมอินเดีย และเนื่องด้วยที่ตั้งของน่านเป็นชายขอบของรัฐที่เข้มแข็ง ประวัติศาสตร์ของน่านจึงมีความพยายามรักษาสถานะความเป็น "นครรัฐ" ให้อยู่รอด
น่านเคยถูกพะเยายึดครองช่วงต้นศตวรรษที่ 19 และปลายศตวรรษนั้นก็กลับเป็นนครรัฐอิสระดังเดิม แต่จากการขยายอำนาจของอาณาจักรล้านนาและอยุธยาทำให้น่านสถาปนาความสัมพันธ์กับอาณาจักรสุโขทัย แม้จะได้รับการช่วยเหลือจากสุโขทัยก็ตามแต่เจ้านายในราชวงศ์กาวเองกลับแย่งชิงอำนาจกันเองทำให้รัฐขาดเสถียรภาพ จนเมื่อพันธมิตรอย่างอาณาจักรสุโขทัยสลายตัวและรวมเข้ากับอยุธยาในปี พ.ศ. 1981 ไม่นานหลังจากนั้นน่านเองก็สลายตัวและรวมเข้ากับล้านนาในปี พ.ศ. 1992
น่านมีชนพื้นเมืองดั้งเดิมคือชาวกาวเป็นชนชาติหนึ่งโดยเอกเทศ แต่ต้นกำเนิดของชนชาติกาวก่อนมายังเมืองปัวยังเป็นปริศนา สรัสวดี อ๋องสกุลได้ตั้งข้อสังเกตว่าพญาภูคาอาจมีความเกี่ยวข้องกับเมืองภูคาทางตอนเหนือของประเทศลาว และตั้งข้อสังเกตว่าไทกาว, ไทลาว และไทเลือง (บรรพบุรุษราชวงศ์สุโขทัย) มีความสัมพันธ์กัน แต่เธอก็กล่าวว่าเป็นเพียงข้อสันนิษฐานที่ต้องสืบค้นต่อไป
ใน "พื้นเมืองน่าน" ได้กล่าวถึงพญาภูคา มีพระโอรสสองพระองค์คือขุนนุ่นและขุนฟอง พญาภูคาจึงให้องค์พี่ไปสร้างเมืองหลวงพระบางปกครองชาวลาว โดยตำนานให้ภาพของเมืองปัวและหลวงพระบางเป็นพี่น้องกัน ลาวและกาวมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกันตั้งถิ่นฐานใกล้กัน
หลักฐานที่กล่าวถึงชาวกาวที่เก่าแก่ที่สุดคือ ศิลาจารึกสุโขทัยหลักที่ 1 ด้านที่ 4 ปรากฏความว่า "ทังมา กาว ลาว และไทยเมืองใต้หล้าฟ้าฏ..ไทยชาวอูชาวของมาออก" พื้นเมืองน่าน ฉบับวัดพระเกิด เรียกเมืองปัวซึ่งเป็นเมืองของชาวกาวว่า "เมืองกาว" หรือ "เมืองกาวเทศ" และกล่าวว่าเป็นคนไทกลุ่มหนึ่งความว่า "เมื่อนั้นชาวกาวไทยทั้งหลาย" และ "เมื่อตติยสักกราช ๗๒๗ ตัว ปีกัดใค้ สนำกุญชรชาวกาวไทยเรียกร้องกันมาแปลงโรงหลวง" ในตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่เรียกกษัตริย์น่านว่า "พระญากาวน่าน" และเรียกประชาชนชาวน่านว่า "กาวน่าน" ซึ่งสอดคล้องกับศิลาจารึกสุโขทัยหลักที่ 45 พ.ศ. 1935 เรียกผีบรรพบุรุษของกษัตริย์น่านว่า "ด้ำพงศ์กาว" ซึ่งยืนยันถึงบรรพบุรุษของกษัตริย์น่านว่าเป็นชาวกาว ในจารึกวัดบูรพาราม ด้านที่ 1 อ้างถึงปี พ.ศ. 1939 กษัตริย์สุโขทัยได้ขยายอาณาเขตไปยังเมืองกาว ดังความว่า "ท่านได้ปราบต์ ทั้งปกกาว" ปกหมายถึงรัฐคือรัฐกาวนั่นเอง ส่วนจารึกวัดบูรพารามด้าน 2 ซึ่งเป็นภาษาบาลี เรียกปกกาวว่า "กาวรฏฺ" และกล่าวต่อว่าตั้งอยู่ทางทิศอุดรของสุโขทัย
หลังจากการสร้างเมืองน่านเป็นต้นมา ประชาชนส่วนใหญ่เริ่มนิยมเรียกชื่อตามเมืองคือน่านแทนชื่อชนชาติ ผู้คนในเมืองน่านก็เรียกตัวเองว่าชาวน่านแทนชาวกาวดังปรากฏหลักฐานในพื้นเมืองน่าน ฉบับวัดพระเกิด จนกล่าวได้ว่าตั้งแต่กลางพุทธศตวรรษที่ 20 เป็นต้นมา คำว่า "กาว" ได้หายไปจากเมืองน่านแล้ว เหลือเพียงแต่ร่องรอยที่ปรากฏในเอกสารโบราณเท่านั้น และทุกวันนี้ชาวจังหวัดน่านเองก็ไม่รู้จักคำว่าชาวกาวแล้ว
น่านเป็นนครรัฐในหุบเขาพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นภูเขา มีที่ราบลุ่มแม่น้ำน่านทางตอนบนขนาดเล็กเป็นตอน ๆ ในลักษณะแนวยาวทิศเหนือ-ใต้ขนาบโดยเทือกเขาผีปันน้ำทางตะวันตก และเทือกเขาหลวงพระบางทางตะวันออก ที่ราบแบ่งได้เป็นสองตอน คือตอนเหนือเป็นที่ราบขนาดเล็กต้นแม่น้ำน่านเป็นที่ตั้งของเมืองปัว และที่ราบตอนล่างอันเป็นตั้งของเมืองน่านซึ่งมีความอุดมสมบูรณ์กว่า สามารถติดต่อค้าขายกับเมืองทางใต้ได้อย่างสะดวก นอกจากนี้น่านยังมีที่ราบขนาดเล็กอีกหลายแห่งกระจายตัวในหุบเขาอีกด้วย ถือว่าน่านมีที่ราบขนาดใหญ่และกว้างขวางกว่านครรัฐแพร่ซึ่งเป็นรัฐจารีตร่วมสมัย แม้กระนั้นนครรัฐน่านก็ประสบปัญหามีพื้นที่ทำการเกษตรจำกัด และประชากรเบาบาง
ด้วยเหตุที่น่านถูกโอบล้อมด้วยเทือกเขาสามารถติดต่อเมืองอื่น ๆ ได้ยาก ทำให้น่านเป็นเมืองโดดเดี่ยว มีพัฒนาการที่ล่าช้ากว่ารัฐจารีตที่รายรอบ และ "พื้นเมืองน่าน" ซึ่งเป็นตำนานพื้นเมืองของน่านช่วงต้นพุทธศตวรรษที่ 19 ก็ไม่ได้กล่าวถึงอาณาจักรสุโขทัยหรือล้านนาช่วงนั้นเลย โลกของผู้เขียนตำนานขีดวงไว้เพียงแถบลุ่มแม่น้ำน่านเท่านั้น อย่างไรก็ตามน่านตั้งอยู่บนและควบคุมเส้นทางการติดต่อระหว่างล้านนาตะวันออกกับหลวงพระบางในแนวตะวันออกถึงตะวันตก และเป็นปราการที่สำคัญของล้านนาด้วย ดังปรากฏในรัชสมัยพระเจ้าติโลกราช เวียดนามได้คุกคามหลวงพระบางและน่าน โดยน่านได้ต่อต้านอย่างเข้มแข็งจนเวียดนามพ่ายไปในที่สุด
นครรัฐน่านมีความสัมพันธ์ทางเครือญาติกับรัฐหลวงพระบาง (หลัง พ.ศ. 1700) และรัฐสุโขทัยที่มีบรรพบุรุษจากเมืองน่านชื่อ "ปู่ฟ้าฟื้น" ดังปรากฏใน "จารึกปู่สบถหลาน" อันเป็นคำสัตย์ว่าสองรัฐจะไม่สู้รบกันเมื่อปี พ.ศ. 1935
ทวีปแอฟริกา-ยูเรเชีย
เคปเลอร์ (ยานอวกาศ)
กล้องโทรทัศน์อวกาศเคปเลอร์  เป็นกล้องโทรทรรศน์อวกาศของ นาซ่า ที่ค้นพบดาวเคราะห์คล้ายโลกโคจรอยู่รอบๆ ดาวฤกษ์ดวงอื่น การตั้งชื่อกล้องโทรทัศน์อวกาศนำมาจากนักดาราศาสตร์ในศตวรรษที่ 17 โยฮันเนส เคปเลอร์ ขึ้นสู่อวกาศในวันที่ 7 มีนาคม ค.ศ. 2009 หลังจากการปฏิบัติงานมากว่า 9 ปี เชื้อเพลิงของยานอวกาศเคปเลอร์ก็หมดลงทำให้นาซาประกาศปลดระวางภารกิจในวันที่ 30 ตุลาคม 2018
กล้องโทรทัศน์อวกาศอันนี้ถูกสร้างขึ้นเพื่อค้นหาดาวเคราะห์นอกระบบที่คล้ายโลกที่โครจรอยู่ในเขตอาศัยได้และทำการประมาณค่าว่าดาวฤกษ์หลายพันล้านดาวในทางช้างเผือกมีดาวเคราะห์ดังกล่าวกี่ดวง อุปกรณ์ทางวิทยาศาสตร์ที่ติดไปกับตัวกล้องนั้นคือเครื่องวัดความเข้มแสงที่คอยตรวจสอบความต่อเนื่องของแสงสว่างของดาวฤกษ์ประมาณ 150,000 ดวงในแถบลำดับหลัก จากนั้นกล้องนจะส่งข้อมูลกลับไปยังสถานีเพื่อทำการตรวงสอบการบังแสงของดาวเคราะห์ในขณะที่มันโคจรผ่านดาวฤกษ์ ช่วงตลอดเวลา 9 ปีของภาระกิจมันทำการสังเกตดาวฤกษ์กว่า 530,506 ดาวและค้นพบดาวเคราห์อีก 2,662 ดวง
ราชวงศ์ภูคา
ราชวงศ์ภูคา หรือ ราชวงศ์กาว หรือ ราชวงศ์น่าน เป็นราชวงศ์ที่ปกครองนครรัฐน่าน สถาปนาขึ้นโดยพญาภูคา ปกครองตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 18 โดยมีศูนย์กลางการปกครองที่เมืองปัว ต่อมาได้ย้ายศูนย์กลางการปกครองมาที่เมืองย่าง ก่อนย้ายอีกครั้งลงมายังที่ราบลุ่มน่านคือเมืองภูเพียงแช่แห้งในรัชสมัยพญาครานเมือง และย้ายมายังเมืองน่านตามลำดับ
นครรัฐน่านได้ตกเป็นเมืองขึ้นของอาณาจักรล้านนา ในปี พ.ศ. 1993 อินทแก่นท้าวกษัตริย์น่านหนีไปพึ่งพระยาเชลียง พระเจ้าติโลกราชจึงได้แต่งตั้งท้าวผาแสงบุตรท้าวแพงเชื้อสายราชวงศ์ภูคาปกครองน่าน และเป็นเจ้านายราชวงศ์ภูคาพระองค์สุดท้าย เพราะหลังจากการสิ้นพระชนม์ของท้าวผาแสงขุนนางก็เข้ามากินเมืองแทน ดังปรากฏใน "พื้นเมืองน่าน" ความว่า "...แต่นั้นมาชื่อว่าพระญาบ่มีแลย่อมว่าเจ้าเมืองว่าอั้นมาแล..."
นครรัฐน่านซึ่งมีชนพื้นเมืองดั้งเดิมคือชาวกาว จึงมีการสันนิษฐานว่าราชวงศ์ภูคาอาจมีเชื้อสายจากชาวกาวดังกล่าวด้วย ดังปรากฏว่าตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ซึ่งเรียกกษัตริย์น่านว่า "พระญากาวน่าน" และเรียกประชาชนชาวน่านว่า "กาวน่าน" ซึ่งสอดคล้องกับศิลาจารึกสุโขทัยหลักที่ 45 พ.ศ. 1935 เรียกผีบรรพบุรุษของกษัตริย์น่านว่า "ด้ำพงศ์กาว" ซึ่งยืนยันถึงบรรพบุรุษของกษัตริย์น่านว่าเป็นชาวกาว นอกจากนี้ราชวงศ์ภูคายังมีความสัมพันธ์ทางเครือญาติกับรัฐหลวงพระบาง (หลัง พ.ศ. 1700) และรัฐสุโขทัยที่มีบรรพบุรุษจากเมืองน่านชื่อ "ปู่ฟ้าฟื้น" ดังปรากฏใน "จารึกปู่สบถหลาน" เมื่อปี พ.ศ. 1935
ปรากฏรายพระนามดังนี้
เคปเลอร์-10ซี
เคปเลอร์-10ซี  เป็นดาวเคราะห์นอกระบบโคจรรอบดาวแคระเหลือง เคปเลอร์-10 อยู่ห่างจากโลกประมาณ 560 ปีแสง ตั้งอยู่ในกลุ่มดาวมังกร การค้นพบโดยมีการประกาศยานอวกาศเคปเลอร์ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2011 ทีมงานได้รับการยืนยันการสังเกตโดยใช้ข้อมูลจากกล้องโทรทรรศน์อวกาศสปิตเซอร์แห่งนาซ่า และเทคนิคที่เรียกว่าปั่นที่ปกครองออกมาผลบวกปลอมมากที่สุด เคปเลอร์-10c เป็นดาวเคราะห์ที่ทรานซิติงที่ 3 ได้รับการยืนยันทางสถิติ (ขึ้นอยู่กับความน่าจะเป็นมากกว่าการสังเกตที่เกิดขึ้นจริง) หลังจาก เคปเลอร์-9ดี และเคปเลอร์-11จี ทีมงานเคปเลอร์พิจารณาวิธีการทางสถิติที่นำไปสู่​​การค้นพบของเคปเลอร์-10c ว่าสิ่งที่จะเป็นสิ่งที่จำเป็นเพื่อยืนยันดาวเคราะห์จำนวนมากในบริเวณเคปเลอร์ของมุมมอง
Kepler-10c
เคปเลอร์-10บี
เคปเลอร์-10บี  เป็นดาวเคราะห์คล้ายโลกแรกที่ได้รับการยืนยันการค้นพบนอกระบบสุริยะ ค้นพบหลังจากหลายเดือนของการเก็บรวบรวมข้อมูลในระหว่างนั้นของนาซ่าที่กำกับภารกิจเคปเลอร์ ซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อค้นพบดาวเคราะห์คล้ายโลกข้ามในด้านหน้าของดาวฤกษ์พื้นที่ของตน ค้นพบดาวเคราะห์ดวงนี้ถูกประกาศเมื่อวันที่ 10 มกราคม ค.ศ. 2011 เคปเลอร์-10บี มีมวลระหว่าง 3.3 และ 5.7 เท่ามวลโลกและรัศมีของโลกเท่ากับ 1.4 เท่า แต่มันอยู่มากใกล้กับดาวฤกษ์เคปเลอร์-10 และเป็นผลให้ร้อนเกินกว่าเพื่อรองรับการมีชีวิต การดำรงอยู่ของมันได้รับการยืนยันโดยใช้การตรวจวัดจากหอดูดาวดับเบิลยู. เอ็ม. เคก ในรัฐฮาวาย
Kepler-10b
เอชดี 17156 บี
เอชดี 17156 บี  เป็นดาวเคราะห์นอกระบบที่อยู่ห่างจากโลกประมาณ 240 ปีแสง ตั้งอยู่ในกลุ่มดาวแคสซิโอเปีย ดาวเคราะห์ดวงนี้ถูกค้นพบวงโคจรรอบดาวยักษ์เล็กเหลือง เอชดี 17156 ในวันที่ 14 เมษายน ค.ศ. 2007
ดับเบิลยูเอเอสพี-7บี
ดับเบิลยูเอเอสพี-7บี  เป็นดาวเคราะห์นอกระบบที่ค้นพบในปี ค.ศ. 2008 ดาวเคราะห์ดวงนี้ระยะเวลา 5 วันมีขนาดเล็กกว่าดาวพฤหัสบดี ประมาณมวลเดียวกันและมีความหนาแน่นมากกว่า
เดน 0255-4700
เดนิส 0255-4700  เป็นดาวแคระน้ำตาลอ่อนมาก อยู่ห่างจากระบบสุริยะประมาณ 16 ปีแสง ตั้งอยู่ในกลุ่มดาวแม่น้ำ
DEN 0255-4700
สาคร พรหมภักดี
นายสาคร พรหมภักดี อดีตรองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ในรัฐบาลนายชวน หลีกภัย เป็นอดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดสกลนคร และอดีตกรรมการบริหารพรรคไทยรักไทย
สาคร พรหมภักดี เกิดเมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม พ.ศ. 2500 เป็นบุตรของนายพันธุ์ กับนางสวัสดิ์ พรหมภักดี จบการศึกษาชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย จาก กศน.อำเภอนิคมน้ำอูน และสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี จากมหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร
สาคร พรหมภักดี เคยทำงานเป็นโฆษกสถานีวิทยุกระจายเสียง 909 กรป.กลาง จังหวัดสกลนคร หลังจากนั้นในปี พ.ศ. 2535 จึงได้หันมาลงสมัครรับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดสกลนคร สังกัดพรรคสามัคคีธรรม ต่อมาได้รับเลือกตั้งอีกครั้งในปี พ.ศ. 2539 สังกัดพรรคกิจสังคม พ.ศ. 2544 สังกัดพรรคเสรีธรรม และย้ายมาสังกัดพรรคไทยรักไทยในปีเดียวกัน การย้ายมาสังกัดพรรคไทยรักไทย ทำให้เขาได้รับแต่งตั้งเป็นกรรมการบริหารพรรค และถูกตัดสิทธิทางการเมืองในปี พ.ศ. 2550 พร้อมกับกรรมการบริหารพรรค 111 คน
หลังจากที่เขาถูกตัดสิทธิ์ทางการเมือง เขาจึงได้สนับสนุนให้นายวีระศักดิ์ พรหมภักดี น้องชายลงสมัครรับเลือกตั้ง และเข้าร่วมกับพรรคมัชฌิมาธิปไตย แต่ก็ได้ย้ายออกในเวลาต่อมา เพื่อไปร่วมงานกับพรรครวมใจไทยชาติพัฒนา (ต่อมาเปลี่ยนเป็นพรรคชาติพัฒนา)
สาคร พรหมภักดี ได้รับการเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 4 สมัย คือ
ออทัมน์ ฟิลลิปส์
ออทัมน์ แพทริเซีย เคลลี (Autumn Patricia Kelly) (3 พฤษภาคม ค.ศ. 1978) เป็นอดีตภรรยาของปีเตอร์ ฟิลลิปส์ พระโอรสในเจ้าหญิงแอนน์ พระราชกุมารีกับมาร์ก ฟิลลิปส์ พระราชนัดดาในสมเด็จพระราชินีนาถอลิซาเบธที่ 2 แห่งสหราชอาณาจักรกับเจ้าชายฟิลิป ดยุกแห่งเอดินบะระ
หลังจากจบการศึกษาจากมหาวิทยาลัยแม็คกิล ในปี 2002 เคลลีได้พบกับปีเตอร์ ฟิลลิปส์ที่บ้านของเธอที่มอนทรีออล ควิเบก พิธีหมั้นของพวกเขาถูกประกาศในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2007 และพวกเขาก็สมรสกันในโบสถ์เซนต์จอร์จที่พระราชวังวินด์เซอร์ ในวันที่ 17 พฤษภาคม ค.ศ. 2008 พวกเขามีลูกสาวสองคนชื่อซาวันนาห์ ฟิลลิปส์และอิสลาห์ ฟิลลิปส์ ปัจจุบันครอบครัวที่อาศัยอยู่ในลอนดอน
ออทูมน์ เคลลี่
แอฟริกาใต้สะฮารา
แอฟริกาใต้สะฮารา  เป็นภูมิภาคที่มีพื้นที่อยู่ในทวีปแอฟริกาและอยู่ใต้ทะเลทรายสะฮารา โดยมีประเทศในภูมิภาค 54 ประเทศ มีประชากรรวมกันมากถึง 574 ล้านคน ภูมิภาคนี้มีพื้นที่ประมาณ 16 % ของพื้นดินของโลก โดยสภาพพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นป่าทึบ และบางส่วนเป็นทะเลทราย
ภูมิภาคแอฟริกาใต้สะฮารามีสภาพส่วนใหญ่เป็นป่าทึบ เช่น บริเวณลุ่มน้ำคองโก และบางส่วนเป็นทะเลทราย เช่น ทะเลทรายคาลาฮารี บางส่วนเป็นกึ่งทะเลทราย บางส่วนที่เป็นที่ราบสูง เช่น ที่ราบสูงประเทศเอธิโอเปีย
รายชื่อประเทศในภูมิภาค.
แอฟริกาใต้สะฮาราแบ่งออกเป็น 4 ภูมิภาค และ 49 ประเทศ ตามการกำหนดของสหประชาชาติจัดไว้ ดังนี้
ประชากรในภูมิภาคแอฟริกาใต้สะฮารา มีอาชีพหลักของกลุ่มชนในภูมิภาคนี้ส่วนใหญ่เป็นการทำป่าไม้ การเกษตรเพื่อยังชีพหรือเกษตรกรรมพอเพียง มีการล่าสัตว์และหาของป่า บางส่วนเลี้ยงสัตว์แบบอยู่กับที่และเลี้ยงสัตว์แบบเร่ร่อนตามทุ่งหญ้าสะวันนา มีเพียงส่วนน้อยที่ทำการเกษตรและเลี้ยงสัตว์เพื่อการค้าทรัพยากรธรรมชาติที่มีถูกตักตวงไปโดยประเทศล่าอาณานิคมในอดีตและการสู้รบเนื่องจากความขัดแย้งระหว่างเผ่าพันธุ์ จึงเป็นผลให้ประชากรส่วนใหญ่ยากจน ผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศของประเทศเหล่านี้รวมกันได้เพียงประมาณ 1 % ของโลก (ประชาชนมีรายได้ยังชีพน้อยกว่า 1 ดอลลาร์สหรัฐต่อวัน)
ประชากรได้นับศาสนาตามกลุ่มชาติพันธุ์ต่างๆโดยมีเชื่อเรื่องวิญญาณ ศาสนาอิสลาม และศาสนาคริสต์ ซึ่งได้รับอิทธิพลมาจากเมื่อครั้งยังมีการค้าขายและการล่าอาณานิคมของชาวยุโรป โดยในปัจจุบันประเทศในภูมิภาคนี้มีประเทศที่มีศาสนาประจำชาติประเทศเดียว คือ ประเทศมอริเตเนีย โดยนับถือศาสนาอิสลามเป็นศาสนาประจำชาติ (ประชาชนนับถือศาสนานี้ 99.90 %) ส่วนที่เหลือไม่มีศาสนาประจำชาติ
การดูแลสุขภาพภายใต้พื้นที่ในชนบทกว่าครึ่งหนึ่งของกลุ่มประเทศที่ตั้งอยู่แอฟริกาใต้สะฮารา นั้นต้องแบกรับภาระของผู้ที่ติดเชื้อเอชไอวี และผู้ที่เป็นโรคเอดส์อย่างยากลำบาก โดยได้มีการวิจัยเรื่องของการดำเนินชีวิตและคุณภาพของการรองรับเครือข่ายการสนับสนุนสำหรับผู้ป่วยโรคเอดส์และผู้ดูแลในพื้นที่ชนบทของแอฟริกาใต้ โดยการสัมภาษณ์ 45 ราย และเฝ้าติดตาม 13 กลุ่ม พบว่าพื้นฐานของเชื้อเอชไอวีและโรคเอดส์นั้นโยงใยกับบรรดานักแสดงและกลุ่มในหน่วยงานท้องถิ่นในภาคประชาสังคมประชาชนและภาคเอกชน โดยการสนับสนุนนี้ถูกมองข้าม จะมีแต่กลุ่มที่ให้การสนับสนุนช่วยเหลือเพียงบางส่วน ซึ่งมากที่สุด คือ ครอบครัวและเพื่อนบ้าน กลุ่มของอาสาสมัครด้านสุขภาพ และนักเผยแผ่ศาสนา
นอกจากโรคเอดส์แล้ว ยังมีโรคอื่นๆ หลายโรคมีมีการแพร่ระบาดเยอะ เช่น โรคไข้กาฬหลังแอ่น ซึ่งมีทั้งหมด 21 ประเทศที่มีการแพร่ระบาด เช่น ประเทศชาด ประเทศไนเจอร์ และประเทศไนจีเรีย เป็นต้น โดยรวมเรียกพื้นที่เหล่านี้ว่าเป็นเขต "African meningitis belt" ซึ่งเชื้อที่เป็นสาเหตุหลักคือ ชนิดย่อย A ส่วนการระบาดครั้งใหญ่สุดเกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2539 - พ.ศ. 2540 โดยพบผู้ป่วยมากถึง 300,000 กว่าราย และมีผู้เสียชีวิตประมาณ 30,000 ราย ซึ่งในภาพรวมของสุขภาพประชากรแล้ว อยู่ในระดับต่ำ โดยวัดได้จากดัชนีการพัฒนามนุษย์ในปี พ.ศ. 2554 ซึ่งที่แย่ไปกว่านั้นคือบางประเทศไม่มีข้อมูลในเรื่องนี้ เช่น ประเทศโซมาเลีย ทำให้ประเทศเหล่านี้ไม่มีค่าดัชนีการพัฒนามนุษย์
ไมค์ ทินดัลล์
ไมเคิล เจมส์ ทินดัลล์  (เกิด 18 ตุลาคม ค.ศ. 1978) เป็นนักรักบี้ชาวอังกฤษ สังกัดทีมกลอสเตอร์ เขาสมรสกับซารา ฟิลลิปส์ พระธิดาในเจ้าหญิงแอนน์ พระราชกุมารีกับมาร์ก ฟิลลิปส์ พระราชนัดดาในสมเด็จพระราชินีนาถอลิซาเบธที่ 2 แห่งสหราชอาณาจักรกับเจ้าชายฟิลิป ดยุกแห่งเอดินบะระ
โลหะมีตระกูล
ดับเบิลยูเอเอสพี-11บี/เอชเอที-พี-10บี
ดับเบิลยูเอเอสพี-11บี/เอชเอที-พี-10บี  เป็นดาวเคราะห์นอกระบบที่ค้นพบในปี ค.ศ. 2008 การค้นพบที่มีการประกาศ (ภายใต้ชื่อ ดับเบิลยูเอเอสพี-11บี) จากการแถลงข่าวโดยโครงการ ซุเปอร์WASP ในเดือนเมษายน ค.ศ. 2008พร้อมกับดาวเคราะห์ดับเบิลยูเอเอสพี-6บี อย่างไรก็ตามในระยะนี้ข้อมูลได้มากขึ้นเป็นสิ่งที่จำเป็นเพื่อยืนยันค่าพารามิเตอร์ของดาวเคราะห์และพิกัดที่ไม่ได้กำหนด
พระเจ้าสักรินทรฤทธิ์
พระเจ้าสักรินทรฤทธิ์ มีพระนามเดิมว่า เจ้าคำสุก เป็นพระมหากษัตริย์องค์ที่ 12 แห่งราชอาณาจักรล้านช้างหลวงพระบาง เสด็จพระราชสมภพ ณ นครหลวงพระบาง เมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม พ.ศ. 2383 เป็นพระราชโอรสในพระเจ้ามหินทรเทพนิภาธรและพระนางคำมูน ทรงครองราชย์ตั้งแต่ พ.ศ. 2438 จนกระทั่งเสด็จสวรรคตเมื่อ พ.ศ. 2447
ใน พ.ศ. 2431 พระมหากษัตริย์แห่งสยามได้แต่งตั้งพระองค์ให้เป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระเจ้ามหินทรเทพนิภาธรพระราชบิดาของพระองค์ซึ่งเสด็จสวรรคต พระองค์ทรงปราบดาภิเษกขึ้นเป็นพระมหากษัตริย์แห่งล้านช้างหลวงพระบางเมื่อ 15 ธันวาคม พ.ศ. 2438 ได้รับพระราชทานสัญญาบัตรเป็นเจ้าประเทศราชนามว่า "เจ้าศักรินทรฤทธิธำรง จำนงสุทธิธรรมสัตยา มหาประเทศาธิบดี ศรีสัตนาคนหุต วุฒิเกษตราธิฐาน ประชานุบาลมลาวพงษ์ ดำรงนครหลวงพระบางราชธานี เจ้าผู้ครองนครหลวงพระบาง" ต่อมาเมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม พ.ศ. 2439 พระองค์ถูกบีบบังคับจากฝรั่งเศสให้ยอมเป็นอาณานิคมของฝรั่งเศส
พระเจ้าสักรินทรฤทธิ์เสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 25 มีนาคม พ.ศ. 2447 ด้วยพระอาการ พระโลหิตออกในสมอง เจ้าฟ้าชายศรีสว่างวงศ์พระโอรส จึงได้ครองราชย์ในเวลาต่อมา
พระเจ้าสักรินทรฤทธิ์ มีพระนามเดิมว่า เจ้าคำสุก เสด็จพระราชสมภพ ณ หลวงพระบาง พระองค์ร่ำเรียนที่หลวงพระบางโดยจ้างครูมาสอนส่วนตัวตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์ ซึ่งคนลาวสมัยนั้นถือว่าเป็นบุคคลที่ร่ำรวย พระองค์อภิเษกสมรสมี มเหสี 7 พระองค์
รวมถึงพระมเหสีที่มีพระนามว่า ทองสี ซึ่งพระชนมายุน้อยที่สุดในบรรดามเหสี พระองค์จึงยกให้ เจ้าศรีสว่างวงศ์(ภายหลังเป็นพระบาทสมเด็จพระเจ้าศรีสว่างวงศ์) พระราชโอรส พระนางทองสี จึงเปลี่ยนพระนามไปเป็น คำแพน
ในปี พ.ศ. 2417 พระองค์นำกองทัพหลวงลาว ตั้งทัพต่อต้านการรุกรานของ กบฏฮ่อ (ชาวจีนจะเรียกว่ากบฏไท่ผิง) ภายหลัง พระองค์จึงลี้ภัยมาที่ กรุงเทพ หลังจาก กองทัพฮ่อปล้นสะดม หลวงพระบาง เมื่อปี พ.ศ 2430 พระองค์มีพระโอรส 10 พระองค์ พระธิดา 4 พระองค์
ดับเบิลยูเอเอสพี-12บี
ดับเบิลยูเอเอสพี-12บี  เป็นดาวเคราะห์นอกระบบที่โคจรรอบดาวฤกษ์ดับเบิลยูเอเอสพี-12 ค้นพบโดย SuperWASP การขนส่งการสำรวจดาวเคราะห์ การค้นพบที่มีการประกาศไว้เมื่อวันที่ 1 เมษายน ค.ศ. 2008 ดาวเคราะห์ที่ใช้เวลาเพียงไม่เกินต่อวันเพื่อโคจรรอบดาวฤกษ์นี้ในทางตรงกันข้ามกับ 365 วันโลกไปยังวงโคจรของดวงอาทิตย์
พระเจ้ามหินทรเทพนิภาธร
พระเจ้ามหินทรเทพนิภาธร มีพระนามเดิมว่า เจ้าอุ่นคำ เป็นพระมหากษัตริย์องค์ที่ 11 แห่งราชอาณาจักรล้านช้างหลวงพระบาง และเป็นพระองค์สุดท้ายภายใต้การปกครองของราชอาณาจักรสยาม ทรงพระราชสมภพ ณ นครหลวงพระบาง เมื่อประมาณปี พ.ศ. 2354 เป็นพระราชโอรสในสมเด็จพระเจ้ามันธาตุราชกษัตริย์ล้านช้างหลวงพระบางพระองค์ที่ 8 และพระนางคำมูน ทรงครองราชย์ครั้งแรกตั้งแต่ปี พ.ศ. 2415 ถึงปี พ.ศ. 2430 โดยได้รับโปรดเกล้าฯ ให้เป็นเจ้าผู้ครองนครหลวงพระบาง มีพระนามว่า "เจ้ามหินทรเทพนิภาธร วรวิสุทธธรรมสัตยา มหาปเทศาธิบดี ศรีสัตนาคนหุต วุฒิเกษตราธิฐาน ประชานุบาลมลาวพงษ์ ดำรงนครหลวงพระบางราชธานี เจ้านครหลวงพระบาง ต่อมาพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดให้ยกเป็นที่จางวาง มีพระนามว่า "พระเจ้ามหินทรเทพนิภาธร ขจรสัจธรรมวิสุทธ วรวุฒิกูลวงษ์ มลาวพงษาธิบดีศรีสัตนาคนหุต อุตมเขตรวิเศษศักดิ์ อรรคมหาปธานาธิการ ภูบาลบพิตร จางวางเมืองนครหลวงพระบาง และครองราชย์ครั้งที่สองเมื่อ พ.ศ. 2432 ถึง พ.ศ. 2438 การครองราชย์ของพระองค์สิ้นสุดลงด้วยการที่ลาวตกเป็นรัฐในอารักขาของฝรั่งเศส
การเสด็จลงมายังกรุงเทพมหานคร.
ในปี พ.ศ. 2429 (2430 นับอย่างปัจจุบัน) เจ้านครหลวงพระบางเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อคราวเกิดกบฏฮ่อ โดยมีรายละเอียดในการเข้าเฝ้าฯ ดังต่อไปนี้
"วันที่ 6 เดือน 12 ขึ้น 5 ค่ำ เวลาย่ำค่ำเศษ พระเจ้าอยู่หัว ทรงฉลองพระองค์ครึ่งยศ ทรงสร้อยจักรีบรมราชวงศ์ เสด็จออกประทับพระที่นั่งพุดตานทองคำภายใต้พระมหาเสวตรฉัตร ในพระที่นั่งจักรีมหาปราสาท เจ้าพนักงานประโคมแตรฝรั่ง มโหรทึก ทหารเป่าแตรสรรเสริญพระบารมี ครั้นสุดเสียงประโคมแล้ว กรมวังกรมมหาดไทย นำเจ้านายเมืองนครหลวงพระบางเข้าเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท พระยาศรีทูลเบิกนำ พระบริรักษโยธี ปลัดขวาเมืองพิไชย ผู้นำ 1 เจ้ามหินทรเทพนิภาธร 1 เจ้าศรีสุพรรณ ว่าที่ราชบุตร 1 เจ้าปาน 1 เจ้าศรีสนไชย 1 เจ้าบวรพันธุ 1 บุตรเจ้ามหินทรทั้งสามคน เจ้าสวมคำ บุตรเจ้าอุปราชคำบัว 1 เจ้ายม บุตรเจ้าราชบุตรแก่น 1 รวมเจ้านายเมืองหลวงพระบางเข้าเฝ้า 7 คน จำนวนคนที่ลงมา เจ้านครหลวงพระบาง 1 เจ้าศรีสุพรรณ ว่าที่ราชบุตร 1 เจ้านายบุตรหลาน ชาย 13 หญิง 12 รวม 27 ไพร่ชายหญิง 50 รวม 77"
แล้วพระเจ้าอยู่หัวมีพระราชดำรัสปฏิสันฐานมีเนื่องความดังต่อไปนี้
1 "เจ้านครหลวงพระบางลงมาอยู่กรงเทพฯ ไม่เจ็บไข้อันใดฤา"
"ขอเดชะพระบารมีปกเกล้าฯ เจ้านครหลวงพระบางแลบุตรหลานมีความสุขสบาย"
2 "เรามีความสงสารในการที่เสียเมืองครั้งนี้ ต้องเสียทรัพย์สมบัติ แลพรัดพรากจากถิ่นถานบ้านเรือน การที่เสียเมืองหลวงพระบางครั้งนี้ ก็เป็นการเสียเกียรติยศกรุงเทพฯ ด้วยเหมือนกัน แต่เจ้านครหลวงพระบาง ได้อุสาห์รักษาเมืองหลวงพระบางอยู่จนถึงเวลาอับจนนั้น ก็เป็นความชอบอยู่แล้ว อย่ามีความกลัวว่าจะมีความผิดเลย"
"ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แด่เจ้านครหลวงพระบางทั้งนี้ พระเดชพระคุณเป็นล้นเกล้าฯ การที่ต้องเสียเมืองครั้งนี้ ขอพระบารมีเป็นที่พึ่งสืบไป"
3 "การเมืองหลวงพระบางคงจะขึ้นไปจัดให้เรียบร้อย ตัวเจ้านครหลวงพระบางก็จะให้ขึ้นไปด้วยกับกองทัพใหญ่ แต่การรักษาบ้านเมืองแต่ก่อนมา เป็นการหละหลวมไม่เป็นหลักฐาน ต้องให้เจ้านครหลวงพระบางคิดปฤกษาหาฤากับแม่ทัพ แลข้าหลวง จัดการรักษาบ้านเมืองจะได้ไม่เป็นการลำบากเสียบ้านเมืองต่อไป"
"การที่ทรงพระกรุณาดังนี้ เจ้านครหลวงพระบาง จะคิดปฤกษาหาฤากับแม่ทัพ แลข้าหลวงรักษาราชการ ฉลองพระเดชพระคุณเต็มสติกำลัง"
แล้วโปรดเกล้าฯ พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์มงกุฎสยาม มหาสุราภรณ์ ม.ส.ม. ทรงสรวมพระราชทาน แล้วพระราชทานเครื่องยศอื่นๆ
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงสวมพระราชทาน
47 หมีใหญ่ บี
47 หมีใหญ่ บี  หรือตะเภาทอง เป็นดาวเคราะห์นอกระบบที่อยู่ห่างจากโลกประมาณ 46 ปีแสง ตั้งอยู่ในกลุ่มดาวหมีใหญ่ ดาวเคราะห์ดวงนี้ถูกค้นพบที่ตั้งอยู่ในวงโคจรเป็นระยะเวลานานรอบดาวฤกษ์ 47 หมีใหญ่ ในเดือนมกราคม ค.ศ. 1996 มีมวลน้อยกว่า 2.53 เท่าของดาวพฤหัสบดี
47 Ursae Majoris b
พระเจ้าจันทรเทพประภาคุณ
&lt;parentid&gt;10255758&lt;/parentid&gt;
&lt;timestamp&gt;2022-08-20T11:10:37Z&lt;/timestamp&gt;
&lt;username&gt;นคเรศ&lt;/username&gt;
&lt;comment&gt;ย้อนการแก้ไขของ  ไปยังรุ่นก่อนหน้าโดย 49.228.227.246&lt;/comment&gt;
พระเจ้าจันทรเทพประภาคุณ มีพระนามเดิมว่า เจ้าจันทราช เป็นเจ้ามหาชีวิตองค์ที่ 10 แห่งราชอาณาจักรล้านช้างร่มขาวหลวงพระบาง ทรงพระราชสมภพ ณ กรุงเทพมหานคร ราชอาณาจักรสยาม เมื่อปี พ.ศ. 2340 ในคราวที่ต้องมาฝึกราชการ (เป็นตัวประกัน) ตั้งแต่สมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์ซึ่งอาณาจักรหลวงพระบางขึ้นตรงต่อสยาม เจ้าจันทราชเป็นพระโอรสในเจ้ามันธาตุราชกษัตริย์ล้านช้างหลวงพระบางพระองค์ที่ 8 กับเจ้านางคำมูน พระองค์ทรงเป็นพระอนุชาในเจ้าสุกเสริมกษัตริย์ล้านช้างหลวงพระบางพระองค์ก่อน พระองค์ทรงครองราชย์ต่อจากพระเชษฐาตั้งแต่วันที่ 23 กันยายน พ.ศ. 2395 จนกระทั่งถึงแก่พิราลัยเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2414 พระเจ้ามหินทรเทพนิภาธร หรือ "เจ้าอุ่นคำ" พระอนุชาของพระองค์สืบราชสมบัติต่อจากพระองค์ รัชสมัยของพระองค์เป็นช่วงที่ลาวอยู่ภายใต้การปกครองของสยาม พระราชกรณียกิจสำคัญ อาทิ ปีพ.ศ. 2409 ได้รับพระราชโองการมาณพระสุรสีหนาทในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 4) ให้อัญเชิญพระบาง พระพุทธรูปสำคัญของลาวจากสยามกลับคืนมาประดิษฐานที่หลวงพระบางจนถึงปัจจุบัน, ยกกองกำลังสมทบกองทัพสยามไปตีเมืองเชียงตุงให้มาขึ้นกับสยาม แต่ไม่สำเร็จ, ต้อนรับคณะสำรวจแม่น้ำโขงชาวฝรั่งเศส อองรี มูโอต์ เป็นต้น พระองค์ทรงเป็นปฐมบรรพบุรุษของผู้ใช้สกุล จันทราช ซึ่งทายาทหลายสาขาได้อพยพเข้าไปตั้งหลักแหล่งหลายภูมิภาคในสยาม อาทิ อุบลราชธานี นครราชสีมา บึงกาฬ เลย หนองคาย อุดรธานี ร้อยเอ็ด มหาสารคาม เชียงราย เชียงใหม่ ลำปาง เถินบุรี ตาก นครนายก ปราจีนบุรี ฯลฯ
18 โลมา บี