pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
อาหารและสิ่งมึนเมา.
ในศาสนาอิสลาม การห้ามการกระทำหรือวัตถุที่ไม่ดีถูกสังเกตการณ์โดยมุสลิม เพื่อให้สอดคล้องไปตามคำสั่งในอัลกุรอาน
เกี่ยวกับเนื้อฮะรอมนั้น มุสลิมถูกสั่งห้ามไม่ให้กินเลือดที่กำลังไหล เนื้อบางชนิดเป็นฮะรอม เช่นหมู, สุนัข, แมว, ลิง หรือสัตว์ฮะรอมตัวอื่น โดยจะกินได้ก็ต่อเมื่อบุคคลนั้นอยู่ในสภาวะที่หิวโหย และจำเป็นต้องกินเนื้อเหล่านี้ อย่างไรก็ตาม ถ้าสังคมยังมีอาหารเพียงพอ ก็ไม่จำเป็นต้องกินเนื้อฮะรอมนี้ อาหารฮะรอมจะไม่เป็นที่อนุญาตเมื่อบุคคลในสังคมยังสามารถเข้าถึงอาหารได้ เพราะสังคมอิสลามเปรียบเสมือนเรือนร่างเดียวกัน และควรแจกอาหารฮะลาลแก่มุสลิมด้วยกัน
เนื้อบางชนิดจะยังคงฮะรอม ถ้าสัตว์ไม่ได้เชือดอย่างถูกวิธี การเชือดที่ฮะลาลจะต้องใช้มีดคม โดยสัตว์ต้องไม่เห็นมันก่อนถูกเชือด สัตว์ต้องหลับและกินอย่างเพียงพอก่อนเชือด และการเชือดต้องไม่อยู่ต่อหน้าสัตว์ตัวอื่น การเชือดจะต้องตัดเพียงครั้งเดียวผ่านช่องคอ โดยต้องตัดให้เร็ว เพื่อให้สัตว์รู้สึกเจ็บน้อยที่สุด ในระหว่างที่กำลังเชือด ผู้เชือดต้องอ่านพระนามอัลลอฮ์ โดยกล่าวว่า "บิสมิลลาฮ์" สัตว์ตัวใดที่ถูกเชือดในนามพระเจ้าอื่นใดนอกจากอัลลอฮ์จะถือว่าเป็นฮะรอม
มีโองการอัลกุรอานอยู่หลายอันที่มีการห้ามกินเนื้อบางประเภท:
แอลกอฮอล์เป็นสิ่งที่ต้องห้ามในศาสนาอิสลาม โดยค็อมร์เป็นคำศัพท์ภาษาอาหรับของเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ที่ก่อให้เกิดความมึนเมา รายงานจากนักเทววิทยาซะละฟี ท่านศาสดาประกาศว่าการห้ามไม่ได้มีแค่ไวน์เท่านั้น แต่ได้รวมไปถึงเบียร์ และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ชนิดอื่นที่ทำให้ผู้คนมึนเมา ท่านศาสดาได้ห้ามขายสิ่งมึนเมาเหล่านี้ แม้แต่คนที่ไม่ใช่อิสลามก็ตาม เป็นเรื่องที่ไม่ได้รับอนุญาตที่มุสลิมมีส่วนร่วมในนำเข้าหรือส่งออกเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ทำงานหรือครอบครองสถานที่ขายสิ่งมึนเมาเหล่านี้ การให้สิ่งมึนเมาเป็นของขวัญถือว่าฮะรอมด้วย
มีฮะดีษหลายอันที่ห้ามกินเนื้อบางประเภทและสิ่งมึนเมาในศาสนาอิสลาม:
การแต่งงานและชีวิตครอบครัว.
อิสลามได้ห้ามซินาอย่างเด็ดขาด ไม่สำคัญว่าจะเป็นการร่วมประเวณี หรือมีเพศสัมพันธ์ระหว่างผู้ที่ไม่ได้แต่งงานทั้งสองคนก็ตาม ตามโองการอัลกุรอานได้กล่าวถึงการห้ามประเภทนี้ว่า:
การหย่า.
รายงานจากยูซุฟ อัลเกาะเราะฎอวี การหย่าในตอนที่ผู้หญิงอยู่ในช่วงประจำเดือนเป็นที่ต้องห้าม เพราะในช่วงประจำเดือน การมีเพศสัมพันธ์จะถือว่าเป็นฮะรอม จึงเป็นไปได้ว่าความคิดเกี่ยวกับการหย่ามาจากความเก็บกดทางเพศหรือความตึงตัวของเส้นประสาทของฝ่ายชาย และไม่อนุญาตให้มุสลิมสาบานว่าจะหย่ากัน ซึ่งก่อให้เกิดคำพูดว่าถ้าเหตุการณ์ใดไม่เกิดขึ้น ก็จะหย่ากัน และก่อให้เกิดคำขู่ว่าถ้าพวกเขา/เธอไม่ทำบางอย่าง ก็จะหย่ากัน
จริยธรรมทางธุรกิจ.
ริบา เช่น กินดอก กับดอกเบี้ย เป็นที่ต้องห้ามในศาสนาอิสลามทุกรูปแบบ โดยดอกเบี้ยขัดแย้งกับหลักซะกาตที่ให้ทรัพย์สินไหลจากคนรวยไปสู่คนจน ริบาเป็นที่ต้องห้ามเพราะมันเก็บทรัพย์สินให้อยู่กับคนรวยและอยู่ห่างจากคนยากจน และเชื่อว่าริบาทำให้มนุษย์เห็นแก่ตัวและมีความโลภ
ธุรกิจและการลงทุนที่ไม่มีการแลกเปลี่ยนสินค้าและบริการอย่างยุติธรรมหรือให้ฟรีถือว่าเป็นฮะรอม เช่น การให้สินบน, การขโมย และการพนัน ดังนั้น ธุรกิจที่หลอกลวงและไม่ซื่อสัตย์ทุกรูปแบบกลายเป็นที่ต้องห้ามในศาสนาอิสลาม
มีโองการอัลกุรอานได้กล่าวห้ามจริยธรรมทางธุรกิจที่ไม่ดีไว้ว่า:
เป็นสิ่งที่ฮะรอมสำหรับพ่อที่กีดกันลูก ๆ ของเขาจากมรดก และพ่อที่กีดกันผู้หญิงหรือลูกของภรรยาที่ไม่ได้เป็นคนโปรดจากมรดกก็ถือว่าฮะรอม ที่มากไปกว่านั้น การที่ญาติคนหนึ่งกีดกันญาติอีกคนที่มีสิทธิได้รับมรดกผ่านกลอุบายต่าง ๆ ก็ถือว่าฮะรอมเช่นกัน
เสื้อผ้าและเครื่องประดับ.
ในศาสนาอิสลาม ผู้ชายถูกสั่งห้ามไม่ให้ใส่เครื่องประดับทองและผ้าไหม แต่ผู้หญิงยังคงใส่ได้ ตราบที่ไม่ได้ใช้เพื่อดึงดูดกับผู้ชาย (นอกจากสามีของเธอ) การห้ามนี้เป็นส่วนหนึ่งของหลักการอิสลามเพื่อหลีกเลี่ยงชีวิตที่หรูหราฟุ่มเฟือย
เป็นที่ต้องห้ามสำหรับผู้หญิงในการใส่เสื้อที่ไม่ปกคลุมร่างกายตามหลักศาสนาและเสื้อที่ดูเห็นข้างใน ที่มากไปกว่านั้น การห้ามได้เพิ่มไปถึงความงามที่เกิดจากการเสริมความงามทางร่างกาย การปรับเปลี่ยนที่เป็นฮะรอมในศาสนาอิสลามคือรอยสักและดัดฟันให้สั้น
อิสลามได้ห้ามมุสลิมใช้เครื่องใช้ที่ทำมาจากทองและเงินกับผ้าไหมบริสุทธิ์ในบ้าน เพื่อหลีกเลี่ยงชีวิตอันหรูหราฟุ่มเฟือยในบ้านของตน รูปปั้นต่าง ๆ ถูกห้ามไม่ให้มีในบ้าน และมุสลิมถูกห้ามไม่ให้มีส่วนร่วมในการสร้างรูปปั้น เพราะทำให้ความคิดของตนสับสนเกี่ยวกับความเป็นเอกภาพของอัลลอฮ์
ชิรก์.
การสักการะพระเจ้าองค์อื่นนอกจากอัลลอฮ์ถือว่าเป็นบาป ตามโองการอัลกุรอานว่า:
และฮะดีษกล่าวถึงการทำชิรก์ไว้ว่า:
ฮะรอม คือกฎบัญญัติห้าม ที่มุกัลลัฟ (มุสลิมผู้อยู่ในศาสนนิติภาวะ) ทุกคนต้องละเว้น เช่น
โทษทัณฑ์ของผู้ผ่าฝืนกฎบัญญัติห้าม.
มุกัลลัฟที่ฝ่าฝืนกฎบัญญัติห้ามจะถูกลงโทษในสองรูปแบบคือ
1. การลงทัณฑ์โดยรัฐอิสลาม เพื่อรักษารักษาความเป็นระเบียบในสังคม เช่น ลงทัณฑ์ฆาตกร ผู้ผิดประเวณี ขโมย ผู้ดื่มสุรา
2. การลงโทษในวันปรโลก อันเป็นหน้าที่ของอัลลอหฺพระผู้เป็นเจ้า
บุคคลที่ฝ่าฝืนกฎบัญญัติห้ามจะได้รับการลุแก่โทษในวันปรโลกได้หากสำนึกผิด (เตาบัต) แต่การลุโทษโดยรัฐอิสลามนั้นขึ้นอยู่กับผู้พิพากษา
วิทยาลัยพยาบาลกองทัพเรือ
วิทยาลัยพยาบาลกองทัพเรือ สังกัดกองการศึกษา กรมแพทย์ทหารเรือ กระทรวงกลาโหม โดยเป็นสถาบันสมทบของมหาวิทยาลัยมหิดล
เมื่อวันที่ 5 กรกฎาคม พ.ศ. 2511 มีการจัดตั้ง "โรงเรียนพยาบาล ผดุงครรภ์ และอนามัย" เพื่อผลิตพยาบาลสำหรับให้บริการทางด้านสุขภาพแก่ข้าราชการและครอบครัว ตลอดจนประชาชนทั่วไปทั้งในยามปกติ ยามฉุกเฉิน และยามสงคราม ต่อมา ได้เปลี่ยนชื่อเป็น "วิทยาลัยพยาบาลกองทัพเรือ" เมื่อวันที่ 24 พฤศจิกายน พ.ศ. 2532 และเข้าเป็นสถาบันสมทบของ มหาวิทยาลัยมหิดล ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2536
ฮาลาล
ฮาลาล  (บ้างสะกดว่า ฮะลาล หรือ หะลาล) เป็นศัพท์นิติศาสตร์อิสลามจากภาษาอาหรับ หมายความว่า กฎบัญญัติอนุมัติให้มุกัลลัฟ (มุสลิมที่อยู่ในศาสนนิติภาวะ) กระทำได้ อันได้แก่ การนึกคิด วาจา และการกระทำที่ศาสนาได้อนุมัติให้ เช่น การรับประทานเนื้อปศุสัตว์ที่ได้รับการเชือดอย่างถูกต้อง การค้าขายโดยสุจริตวิธี การสมรสกับสตรีตามกฎเกณฑ์ที่ได้ระบุไว้ เป็นต้น
ในเมืองไทย คำว่า "ฮาลาล" เป็นที่รู้จักในความหมาย อาหารหรือสิ่งเจือปนที่ไม่ขัดกับหลักศาสนาอิสลาม อาหารสำเร็จรูปประเภทนี้จะมีตราฮาลาล
ตราฮาลาล.
ตราฮาลาล คือ ตราที่ติดบนสลากผลิตภัณฑ์อาหาร เพื่อบ่งบอกว่าผลิตภัณฑ์นั้นเป็นที่ฮาลาล (อนุมัติ) สำหรับมุสลิมใช้บริโภค โดยจะมีคำว่า "ฮาลาล"  เป็นภาษาอาหรับประทับอยู่ ผู้ออกตราฮาลาลในประเทศไทยคือคณะกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทย เครือข่ายธนาคารอิสลามแห่งประเทศไทย
อาหารฮาลาล.
อาหารฮาลาล คือ อาหารที่ไม่มีสิ่งต้องห้ามเจือปน โดยเฉพาะอย่างยิ่งเนื้อสัตว์นั้นจะต้องเป็นเนื้อฮาลาล และไม่เจือปนสิ่งฮะรอม (Haram) หรือสิ่งต้องห้ามบริโภค เช่น เหล้า หรือไขมันหมู เป็นต้น เนื้อสัตว์ หรือ ผลิตภัณฑ์จากสัตว์ที่ฮาลาล จะเกิดขึ้นก็ต่อเมื่อสัตว์นั้นผ่านการเชือดที่ถูกต้องตามแนวทางอิสลามดังต่อไปนี้
ชนิดของสัตว์ที่มุสลิมนำมาบริโภคได้ ได้แก่ สัตว์บก เช่น แพะ แกะ โค กระบือ กวาง ฯลฯ และสัตว์น้ำจำพวกปลา ปู กุ้ง หอย และสัตว์ทะเลทั้งหมด ส่วนสัตว์ที่ไม่สามารถบริโภค ได้แก่ มนุษย์ สุกร สุนัข สิงโต เสือโคร่ง เสือดาว ช้าง แรด แลน หมูป่า งู หมี และลิง สัตว์มีกรงเล็บ สัตว์มีพิษหรือสัตว์นำโรค สัตว์ที่ไม่อนุญาตฆ่าตามหลักศาสนาเช่น มด ผึ้ง และนกหัวขวาน สัตว์น่ารังเกียจ สัตว์ที่ไม่เชือดตามหลักศาสนา เลือด รวมทั้งอาหารและเครื่องดื่มที่มีส่วนผสมแอลกอฮอล์ และสัตว์ลักษณะเดียวกับลา
พืชและเครื่องดื่มทุกชนิดที่ไม่มีส่วนผสมของแอลกอฮอล์สามารถบริโภคได้เช่นกัน แต่ถ้าสิ่งดังกล่าวปนเปื้อนด้วยสิ่งสกปรก (นะญิส) ซึ่งหมายถึง สิ่งสกปรกตามหลักศาสนาอิสลาม คือสุนัข สุกร สุรา ซากสัตว์ (สัตว์ไม่ได้เชือดตามหลักการอิสลามยกเว้นปลาและตั๊กแตน) เลือด น้ำเหลือง น้ำหนอง สิ่งขับถ่าย นมลา นมแมว นมสุกรจะกลายเป็นอาหารต้องห้ามทันที
ตราฮาลาล
นักล่าแต้มศูนย์
นักล่าแต้มศูนย์ เป็นนิยายของช่อมณีที่ตีพิมพ์ในนิตยสารตะวันและบางกอกต่อมาจัดพิมพ์รวมเล่มโดยสำนักพิมพ์ฟิสิกส์เซ็นเตอร์เมื่อปีพ.ศ. 2552 จัดอยู่ในแนวแฟนตาซีลึกลับ
สุสานประจำตระกูลโจวที่ประเทศจีนถูกทำลายลงและของสำคัญสามอย่างคือ นิลมังกร สร้อยประคำหยก 99 เม็ด และโถกระดูกนักบวชถังหายสูญไป เจ้าหน้าที่ระดับสูงซึ่งทราบความลับของมันสั่งสืบสวนจนกระทั่งทราบคนร้ายและผู้จ้างวานให้ขโมยพวกมัน โจวฟู่ฉาย เป็นผู้นำตระกูลรุ่นปัจจุบันเดือดร้อนใจหนักกับกฎบรรพชนที่ต้องรับผิดชอบด้วยชีวิตที่มิอาจปกป้องสมบัติประจำตระกูลที่เก็บฝังในสุสานทวดชุนฟง อันเก็บซ่อนความลับที่น่ากลัวไว้นับพันปี บัดนี้ ผีร้ายซึ่งเคยถูกกักขังไว้ได้รับการปลดปล่อยเป็นอิสระจากสุสานแล้ว ด้วยความสูงวัยและขาดพละกำลังเขาจำต้องบอกเล่าความลับนี้ให้ โจวเทียนฟง เด็กหนุ่มมัธยมปลาย ซึ่งเป็นทายาทสกุลโจวคนล่าสุดและมอบหน้าที่อันน่าพิศวงให้หลานชายติดตามล่าของทั้งสามชิ้นกลับมาภายในหกเดือน มิฉะนั้น ผู้เป็นปู่ต้องฆ่าตัวตายเพื่อรับโทษตามกฎ
ตอนปิดเทอม วันดาว เด็กสาวมัธยมปลายซึ่งชื่นชอบหนังกำลังภายในของฮ่องกงและมวยจีนมาก จึงมักเดินทางไปเรียนวิชานี้ที่เมืองจีนเสมอ วันหนึ่งหล่อนรู้สึกประทับใจการแสดงมวยจีนของโจวเทียนฟงในงานพิธีปิดเทอมของโรงเรียนแห่งหนึ่ง และได้มีโอกาสเยี่ยมบ้านสกุลโจวกับโจวฟู่ฉายตามคำสั่งของบิดา เพราะครอบครัวนี้มีพระคุณต่อบิดาของหล่อนมาก ครั้งนี้ปู่ของหนุ่มจีนมั่นใจกับงานลับของหลานชายยิ่งขึ้น ยามเห็นสร้อยเม็ดหยกที่หนึ่งร้อยซึ่งวันดาวห้อยติดตัวไว้และหวงแหนมันมาก เขาจึงกำชับเด็กสาวให้เก็บรักษาไว้อย่างดีเพราะจะมีประโยชน์ในการคุ้มครองชีวิตของวันดาวได้
เลิศยศ พา พูนพจน์ กลับเมืองไทยอย่างเร่งด่วน หลังจากได้ของสำคัญจากสุสานตระกูลโจวแล้วตามคำชี้แนะของหมอดูเฉินด้วยหวังจะให้ดาวแห่งโชคลาภเป็นของเขาตลอดไป เขาไม่ทราบเลยว่า นักพรตเฉิน ผีร้ายได้หลุดรอดเป็นอิสระพร้อมเป้าหมายคืนชีพอีกครั้ง โดยการสิงอยู่ในร่างลูกชายของเขาเพื่อสะสมพลังกิเลสอันชั่วร้ายของคน
วันหนึ่งครอบครัวกิจนันท์ของวันดาวต้อนรับสมาชิกใหม่ซึ่งเป็นหลานชายของผู้มีพระคุณซึ่งจะเข้าเรียนที่วิทยาลัยเลิศพาราร่วมกับวันดาว หล่อนตื่นเต้นที่ได้พบโจวเทียนฟง ซึ่งเคยสร้างความประทับใจการแสดงมวยจีนของเขามาแล้ว ครั้งนี้เขาทำให้หล่อนทึ่งในความสามารถของเขา เมื่อทั้งสองเริ่มการเรียนปีหนึ่งที่วิทยาลัยเลิศพารา เขามักช่วยเหลือหล่อนให้รอดพ้นการกลั่นแกล้งจากพวก เทิดชัยกับดนัย ซึ่งหวังพิชิตหัวใจของน้องใหม่คนนี้ด้วย
พูนพจน์คุ้นเคยกับนักพรตเฉินที่สิงอยู่ในร่างอย่างเร็ว อีกทั้งชื่นชอบพลังลึกลับซึ่งแสดงออกมาเมื่อใด จักเพิ่มความศรัทธาจากสมาชิกชมรมแต้มเพชรยิ่งขึ้น เขาหวังจะเพิ่มพลังนี้อีก จึงยอมเชื่อฟังคำแนะนำจากนักพรตผีให้เพิ่มกิจกรรมสร้างความเดือดร้อนแก่ผู้อื่นแลกแต้มเพื่อนำมาเอาของรางวัล อันเป็นการกระตุ้นสัญชาตญาณดิบของคนออกมา ทำให้สมาชิกที่ชื่นชอบการใช้กำลังต่างเร่งทำแต้มเต็มที่ โดยไม่รู้ว่านักพรตผีต้องการพลังกิเลสอันชั่วร้ายนี้เพื่อจุดประสงค์คืนชีพของเขา ด้วยอิทธิพลของครอบครัวสมาชิกชมรมดังกล่าวมักเป็นพ่อค้า ข้าราชการ ทำให้ชาวบ้านต่างเอือมระอาที่ตำรวจไม่กล้าจับกุมหรือแก้ปัญหาได้เลย ทำให้พวกเขาไม่เคยสำนึกตน จนกระทั่งตำรวจหนุ่มไฟแรงคนหนึ่งเลือกขอความร่วมมือจากโจวเทียนฟง ซึ่งเป็นหนึ่งในสมาชิกชมรมนั้นเพื่อคอยสังเกตพฤติกรรมของพูนพจน์และช่วยหาหลักฐานหวังจะปิดชมรมนั้นให้เร็วที่สุด เทิดชัยกับดนัยทำตัวเป็นศัตรูหาเรื่องกับหนุ่มจีนด้วยความหมั่นไส้ ส่วนพูนพจน์หวาดระแวงกับฝีมือต่อสู้อันเก่งกาจของโจวเทียนฟงซึ่งเหล่าสมาชิกต่างชื่นชมเขามากขึ้น ทำให้เกรงว่าจะถูกแย่งตำแหน่งประธานชมรมแต้มเพชรไปในมิช้า จึงพยายามสร้างความพ่ายแพ้แก่หนุ่มจีนต่อหน้าเหล่าสมาชิกให้ได้
ทวดชุนฟง สิงอยู่ในร่างโจวเทียนฟงชื่นชอบฝีมือและหัวใจนักสู้ของวันดาว จึงถ่ายทอดวิชาผ่านทายาทของเขา เพื่อหวังว่าหล่อนจะช่วยเหลือกำจัดคู่อริของเขาในภายหน้า วันดาวพัฒนาฝีมือต่อสู้รุดหน้าไปมากแม้แต่โจวเทียนฟงยังอดทึ่งใจไม่ได้ เขาบอกแนะนำการฝึกลมปราณเพื่อใช้บังคับพลังลึกลับในเม็ดหยกที่หล่อนห้อยไว้ วันหนึ่งวันดาวแอบช่วยเหลือโจวเทียนฟงซึ่งลอบเข้าไปขโมยโถกระดูกนักบวชถังให้รอดมาได้อย่างหวุดหวิด ทำให้พูนพจน์เริ่มสงสัยการต่อสู้ของวันดาวที่ดูคุ้นตายิ่ง จึงพยายามทดสอบหล่อนอีกจนแน่ใจว่า ผู้สอนหล่อนต้องเป็นอดีตคู่อริของนักพรตผี ซึ่งมีนามว่า โจวชุนฟง เขาจึงเร่งสืบหาร่างสิงของทวดชุนฟงและตามหาของสังเวยสุดท้ายในพิธีปลุกชีพ
คืนหนึ่งโจวเทียนฟงลักลอบขโมยของสำคัญอีกครั้ง แต่ไม่สำเร็จเพราะนักพรตเฉินขัดขวางไว้และเริ่มหวั่นใจกับพลังฝีมือของทวดชุนฟงซึ่งดีขึ้นผิดตาจากการปะทะกันครั้งก่อน จึงตัดสินใจเร่งพิธีกรรมคืนชีพเร็วขึ้น หลังจากสืบหาหญิงสองคนซึ่งมีคุณสมบัติเป็นของสังเวยได้ กอปรกับนิลมังกรสะสมพลังกิเลสได้มาก พูนพจน์สั่งลูกน้องไปจับวันดาวและ ลดา รุ่นพี่ซึ่งคิดปิดชมรมแต้มเพชรอยู่ นักพรตผีต้องการบีบคั้นศัตรูและศึกษาข้อมูลของอีกฝ่ายมากที่สุด จึงเลือกขโมยดวงจิตของวันดาวมากักขังไว้เพื่อสอบถามเรื่องทวดชุนฟง แต่หล่อนไม่ยอมเปิดเผย นักพรตผีจึงใช้หล่อนทดสอบพลังของเขา โดยมิทราบว่าวันดาวมองเห็นจุดอ่อนของเขาได้โดยบังเอิญ ขณะเดียวกันทวดชุนฟงแอบลอบมาสอนวิชาแก่ลูกศิษย์ พร้อมบอกแผนกำจัดนักพรตผีซึ่งหล่อนจักมีส่วนสำคัญอย่างมาก
ก่อนการนัดหมายส่งมอบโถกระดูกและเม็ดหยกอันทรงพลังของทวดชุนฟง หนุ่มจีนได้รับการติดต่อจากดนัยซึ่งคิดทรยศแย่งตำแหน่งผู้นำชมรมจากพูนพจน์เพราะแค้นจัดที่ฝ่ายนั้นกำลังแย่งครองวันดาวไปโดยไม่เห็นแก่มิตรภาพที่มีต่อกัน เขาจึงให้ดนัยไปช่วยปลดปล่อยดวงจิตของวันดาวเพื่อแลกเปลี่ยนกัน แต่เทิดชัยสามารถขัดขวางได้ตามคำสั่งของพูนพจน์ซึ่งคาดการณ์ไว้ล่วงหน้า ดวงจิตของวันดาวล่องลอยหนีหายไปยังจุดนัดหมายได้หวุดหวิด นักพรตผีใช้มนต์บังคับเรียกให้กลับไปในร่างเพื่อเตรียมเชือดคอเอาเลือดมาดื่มในพิธีกรรม โชคดีที่โจวเทียนฟงกับทวดชุนฟงเข้ามาขัดขวางได้ทัน ทำให้ หยวนชิงอี้ ซึ่งต้องการตอบแทนน้ำใจเพื่อนทั้งสองและหลบซ่อนตัวอยู่มีโอกาสนำเม็ดหยกไปสวมคืนแก่วันดาวเมื่อหล่อนฟื้นสติอีกครั้งได้สำเร็จ
การต่อสู้ดุเดือดเริ่มต้นในเขตมนตราที่โจวเทียนฟงสร้างขึ้น ทวดชุนฟงกระชากวิญญาณนักพรตเฉินเข้าไปในเขตนั้น โดยมีวันดาวติดตามไปด้วย อันสร้างความตื่นตระหนกใจแก่ผีร้ายที่คนธรรมดาสามารถมองเห็นวิญญาณของทั้งสองได้ ทวดชุนฟงกับวันดาวประสานฝีมือร่วมกันทำลายผีร้ายได้ตามแผนการ ขั้นตอนสุดท้ายนั้นสร้างความปวดร้าวและขมขื่นใจแก่โจวเทียนฟงกับวันดาวยิ่ง เมื่อต้องร่วมกันเป็นผู้ปักดาบทำลายดวงวิญญาณทั้งสองให้สลายไปพร้อมกัน ความปลอดภัยของทุกชีวิตจึงกลับมาอีกครั้ง บัดนี้ ดาบเปลวอัคคี อาวุธคู่กายของนักพรตเฉินซึ่งมีความชั่วร้ายสิงอยู่ตกอยู่ในความครอบครองของหยวนชิงอี้ หนุ่มไต้หวันตั้งใจแสวงหาศึกษาความลับของมัน โดยมีหมอดูเฉินอาสาเป็นคนแนะนำด้วยแฝงเร้นเป้าหมายบางอย่างไว้ ส่วนวันดาวกับโจวเทียนฟงต่างตระหนักแก่ใจว่ามีอำนาจลึกลับในตัวเองและสัญญาต่อกันจะใช้มันกำจัดคนชั่วหรือผีร้ายเท่านั้น
พระเจ้าบุเรงนอง
พระเจ้าบุเรงนอง หรือพระนามเต็มว่า พระเจ้าบุเรงนองกะยอดินนรธา (, "บะยิ่นเหน่าง์จ่อถิ่นหน่อยะถ่า"; 16 มกราคม พ.ศ. 2059 – 10 ตุลาคม พ.ศ. 2124) หรือ พระเจ้าหงษานีพัตร เป็นพระมหากษัตริย์พม่าจากราชวงศ์ตองอู เสวยราชย์ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2093 ถึงปี พ.ศ. 2124 อาณาจักรของพระองค์เป็นอาณาจักรที่ใหญ่ที่สุดในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยมีอาณาเขตแผ่ไปถึงอาณาจักรล้านนา อาณาจักรล้านช้าง รัฐมณีปุระ และอาณาจักรอยุธยา
พระองค์ถือเป็นหนึ่งในสามมหาราชพม่าพร้อมด้วยพระเจ้าอโนรธามังช่อ แห่งราชวงศ์พุกาม และพระเจ้าอลองพญา แห่งราชวงศ์คองบอง สถานที่หลายแห่งในพม่าปัจจุบันตั้งชื่อตามพระนาม พระองค์ยังทรงเป็นที่รู้จักในประเทศไทยว่า "พระเจ้าชนะสิบทิศ" จากนวนิยายเรื่อง ผู้ชนะสิบทิศ ของยาขอบ
พระเจ้าบุเรงนอง พระราชสมภพเมื่อวันอาทิตย์ ขึ้น 15 ค่ำ เดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2058 ก่อนพระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้เพียง 1 เดือน ตามความเชื่อของคนทั่วไป เชื่อว่าพระนามดั้งเดิมของพระองค์คือ "จะเด็ด" (ตามนิยายผู้ชนะสิบทิศ) แต่ตามหลักฐานทางประวัติศาสตร์ พระนามดั้งเดิมของพระองค์อาจออกเสียงว่า "จะเต็ด" โดยอาจแปลได้ว่า "เจ้าปลวกไต่" (จะ หมายถึง ปลวก, เต็ด หมายถึง ไต่ หรือ ป่ายปีน) และมีอีกหนึ่งหลักฐานที่ระบุว่า พระนามดั้งเดิมคือ "ฉิ่นแยทุต" โดยแปลได้ว่า "เจ้ายอดผู้กล้า" (ฉิ่น เป็นคำที่เรียกหน้าชื่อบุคคลสำคัญ แย หมายความว่า กล้าหาญ และ ทุต อาจแปลได้หลากหลาย แต่ในบริบทเช่นนี้ควรแปลว่า ยอด)
พระเจ้าบุเรงนอง ในนิยายผู้ชนะสิบทิศ กำเนิดเป็นบุตรของสามัญชนที่มีอาชีพปาดตาล แต่ข้อเท็จจริงแล้ว พระองค์เองมีเชื้อกษัตริย์ในตัว โดยเป็นบุตรชายของเมงเยสีหตู (สำเนียงพม่าออกว่า มินแยตี่หะตู่) ขุนนางระดับสูงผู้หนึ่งของพระเจ้าเมงจีโย พระราชบิดาของพระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้ เมงเยสีหตูผู้นี้ เชื่อว่าเป็นหนึ่งในผู้ร่วมสถาปนาอาณาจักรตองอูร่วมกับพระเจ้าเมงจีโย และได้รับการอวยยศเป็นถึง เจ้าเมืองตองอู เมืองหลวงอีกด้วย
ในวัยเยาว์ พระเจ้าบุเรงนองเติบโตมาพร้อมกับพระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้ แม้มิได้เป็นพระญาติกันโดยสายเลือด แต่ทั้ง 2 ก็มีความผูกพันกันเหมือนพระญาติ เนื่องจากเมงเยสีหตูบิดาของพระเจ้าบุเรงนองก็เป็นบุคคลที่พระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้เคารพ โดยมีฐานะเป็นถึงพระอาจารย์ที่ปรึกษาขุนนางคนสำคัญ และมีสถานะอีกด้านเป็นพระสัสสุระ (พ่อตา) ของพระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้ด้วย โดยบุตรสาวของเมงเยสีหตูก็เป็นมเหสีองค์หนึ่งของพระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้ และพระพี่นางของพระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้นามว่าพระนางอตุลสิริมหาราชเทวีก็เป็นมเหสีอีกองค์หนึ่งของพระเจ้าบุเรงนองด้วยเช่นกัน
พระเจ้าบุเรงนองก่อนขึ้นครองราชย์มีสถานะเป็นแม่ทัพคนสำคัญของพระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้พระนามของพระเจ้าบุเรงนอง ออกเสียงตามสำเนียงพม่าว่า "บะยิ่นเหน่าว์" มีความหมายว่า "พระเชษฐาธิราช" และมีพระนามเต็มว่า "บะยิ่นเหน่าว์จ่อถิ่นหน่อยะถ่า" (ไทยเรียกเพี้ยนเป็น "บุเรงนองกะยอดินนรธา") แปลว่า "พระเชษฐาธิราชผู้ทรงกฤษดาภินิหาร" โดยพระนามนี้ เชื่อว่าพระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้พระราชทานให้ หลังจากพระเจ้าบุเรงนองชนะศึกนองโย อันเป็นศึกไล่ตามทัพของพระเจ้าสการะวุตพี กษัตริย์มอญ ที่เสียกรุงหงสาวดีให้แก่พระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้ อันเป็นเกียรติประวัติที่เลืองลือครั้งแรก ๆ ของพระองค์
พระนามต่าง ๆ ก็มีอีกมาก เช่น "เซงพะยูนีมยาตะเกง ภะวะเชงเมงตะยาจีพะยา" แปลว่า "พระมหาธรรมราชาช้างเผือกแลช้างเนียม" หรือ "ตะละพะเนียเธอเจาะ" อันแปลว่า "พระเจ้าชนะสิบทิศ" เป็นฉายาที่พบในศิลาจารึกของชาวมอญ และชาวตะวันตกรู้จักพระองค์ในพระนาม "บราจินโนโค่" (Braginoco)
โดยทิศทั้งสิบนี้ หมายถึงทิศทั้งแปดตามความเชื่อทางพุทธศาสนา และยังรวมไปถึงทิศเบื้องบน คือ สรวงสรรค์ และทิศเบื้องล่าง คือ บาดาล อีกด้วย
พระเจ้าบุเรงนองนับเป็นกษัตริย์พม่าที่ทางพม่านับว่าเป็นกษัตริย์ที่ยิ่งใหญ่ 1 ใน 3 พระองค์ ด้วยความเป็นกษัตริย์นักรบอันเป็นที่ปรากฏพระเกียรติเลื่องลือ โดยยุคสมัยของพระองค์ อาณาจักรตองอูเข้มแข็งและแผ่ไพศาลอย่างที่สุดในประวัติศาสตร์ โดยครอบคลุมอาณาเขตตั้งแต่ลุ่มน้ำอิระวดีจนถึงลุ่มแม่น้ำโขง มีประเทศราชต่าง ๆ มากมายในภูมิภาคอุษาคเนย์ ได้แก่ หงสาวดี ล้านช้าง ไทใหญ่ เขมร ญวน อยุธยา เชียงใหม่ เป็นต้น
ในหลักฐานทางประวัติศาสตร์ของพม่าระบุว่า ก่อนพระองค์จะออกทำศึกคราวใด จะทรงนมัสการพระธาตุชเวมอดอ หรือที่ชาวไทยเรียกตามชาวมอญว่าพระธาตุมุเตา พระธาตุศักดิ์สิทธิ์ประจำเมืองหงสาวดีก่อนทุกครั้ง จุดที่เชื่อว่าพระองค์ถวายการสักการะก็ปรากฏอยู่หน้าพระธาตุตราบจนปัจจุบัน
ไม่เพียงแต่มิติของการเป็นนักรบเท่านั้น พระเจ้าบุเรงนองยังถือว่าเป็นกษัตริย์นักปกครองและบริหารที่เก่งกาจอีกด้วย ด้วยการสามารถปกครองและบริหารข้าทาสบริวารมากมาย ทั้งของพระองค์เองและของประเทศราช เช่น การยึดเอาพระราชวงศ์ที่สำคัญ ๆ ของประเทศราชต่าง ๆ เข้ามาอยู่ในพระราชวังเพื่อเป็นองค์ประกัน เป็นต้น
เสด็จขึ้นครองราชย์ในปี พ.ศ. 2094 ด้วยการปราบดาภิเษก เพราะมีกบฏเกิดขึ้นมากมาย ภายหลังการสิ้นพระชนม์ของพระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้
พระราชวังของพระองค์ที่หงสาวดี มีชื่อว่า "กัมโพชธานี" (Kamboza Thadi Palace) นับว่าเป็นพระราชวังที่ใหญ่โตสมพระเกียรติ สร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2109 ปีที่ 15 ของการครองราชย์ของพระองค์ ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่พระองค์เรืองอำนาจสูงสุด พระองค์ตัดสินพระทัยเผาพระราชวังเก่าไปเนื่องจากมีการกบฏ พระราชวังกัมโพชธานีสร้างขึ้นโดยใช้แรงงานจากประเทศราชต่าง ๆ และพระองค์โปรดให้ใช้ชื่อประตูต่าง ๆ ตามชื่อของแรงงานประเทศราชที่สร้าง เช่น ประตูทางตอนเหนือปรากฏชื่อ ประตูโยเดีย (อยุธยา) ประตูตอนใต้ชื่อ ประตูเชียงใหม่ เป็นต้น
พระเจ้าบุเรงนองสวรรคตในปี พ.ศ. 2124 ด้วยพระอาการประชวร ขณะยกทัพไปตียะไข่ ปัจจุบัน พระบรมราชานุสาวรีย์ของพระองค์มีต่าง ๆ มากมายหลายที่ในประเทศพม่า
ด้วยพระราชประวัติอันพิสดาร และน่าสนใจ เหตุการณ์ในประวัติศาสตร์พม่าช่วงนี้ เป็นแรงบันดาลใจให้นักเขียนชาวไทย ยาขอบ ได้หยิบยกขึ้นมาแต่งเป็นนิยายจากพงศาวดารชื่อดัง คือ ผู้ชนะสิบทิศ
พระอัครมเหสีและพระสนม.
จากหลักฐานทางประวัติศาสตร์ข้างพม่าระบุชัดว่า พระเจ้าบุเรงนองมีมเหสีสามพระองค์ โดยในสามพระองค์นี้มีพระนางตะขิ่นจีเป็นมเหสีเอก ทรงเป็นราชินีพม่าองค์เดียวที่ได้รับการยกย่องว่าเป็นมหาราณี และมีพระสนมกว่า 50 พระองค์ ซึ่งหลายพระองค์เป็นเจ้านายจากหัวเมืองต่าง ๆ
หนึ่งในสนมที่โดดเด่นของพระองค์คือ พระสุพรรณกัลยา (พระธิดาในสมเด็จพระมหาธรรมราชาธิราชและพระวิสุทธิกษัตรีย์; เป็นพระพี่นางในสมเด็จพระนเรศวรมหาราช)
ตามพงศาวดารมหาราชวงศ์และมหาราชวงศ์ ฉบับหอแก้ว กล่าวว่าพระองค์มีพระราชโอรส 35 พระองค์ และพระราชธิดา 56 พระองค์ ที่ประสูติจากพระมเหสีและพระสนม แต่รายละเอียดในพงศาวดารมหาราชวงศ์ ฉบับหอแก้ว ระบุว่าพระองค์มีพระราชบุตรเพียง 86 พระองค์ (พระราชโอรส 32 พระองค์ พระราชธิดา 54 พระองค์) ส่วนพระราชบุตรที่เหลือถูกกล่าวถึงในส่วนต่าง ๆ ของพงศาวดาร รวมยอดทั้งหมดอย่างน้อย 92 พระองค์ที่พระนามต่างกัน ประกอบด้วยพระราชโอรส 33 พระองค์และพระราชธิดา 59 พระองค์ ความคลาดเคลื่อนอาจเกิดจากข้อผิดพลาดในการบันทึกเพศหรือจำนวนพระราชบุตรที่ไม่ปรากฏพระนามซึ่งอาจเสียชีวิตตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์ ตัวอย่างพระโอรสและพระธิดาของพระเจ้าบุเรงนอง เช่น
พลเอก สุรยุทธ์ จุลานนท์
แคว้นคันธาระ
แคว้นคันธาระหรือคันธุหรือเรียกชื่อเต็มว่าคันธารราม อยู่ในหุบเขาเปศวาร์ ประเทศปากีสถาน ซึ่งอยู่ระหว่างเทือกเขาสุไลมานติดพรมแดนของอัฟกานิสถานและมีแม่น้ำสินธุไหลขนาบข้างด้วย ดินแดนนี้ได้รับวัฒนธรรมอินเดียและผสมกับวัฒนธรรมกรีกไซเธียน ปาร์เธียน และกุษาณะ ซึ่งอยู่รอบคันธารราม​ โดยมีเจ้าอาณาจักรในอดีตชื่อว่าเวชสินธุ์และมีพระนางอัญธิยาเป็นคู่ครองและลูกชายชื่อว่าเวชสีและมีพระนางอัญธิชาเป็นเจ้าชีวิตและลูกชายชื่อว่าเวชโสซึ่งเป็นเจ้าอาณาจักรในสมัยนั้นและมีพระมเหสีชื่อว่าพระนางอัญธิกาและลูกชายชื่อว่าเวชสิทธิ์ซึ่งมีพระนางศิรษาพระนามเล่นว่าบัว​เป็นคู่ชีวิต​และทรงมีหลายชายชื่อว่า"เจ้าชายปิติ"ทรงทำนุบำรุงศิลปะ และวิทยาคม​ เป็นเหตุให้เกิดศิลปะแบบคันธารราม และภาษาคันธารีคันธุ​ ดังนั้นแคว้นนี้จึงถือเป็นศูนย์กลางการศึกษาพระพุทธศาสนาสมัยโบราณ ซึ่งมีการค้นพบธรรมบทภาษาคันธารีที่ค้นพบใน เมืองโขตาน เขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์ของจีนนอกจากนั้นยังพบคัมภีร์ใบลานและเปลือกไม้ ขณะนี้เก็บไว้ที่ภาควิชาตะวันออกศึกษา ณ สถาบันวิทยาศาสตร์กรุงเซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก ประเทศรัสเซีย และมีบางส่วนเก็บไว้ที่หอสมุดแห่งชาติ ปารีส ประเทศฝรั่งเศส คัมภีร์ที่พบในอัฟกานิสถานว่าด้วยเรื่องปฐมเทศนา คำสวดมนต์ เป็นต้น เก็บไว้ที่พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติกรุงคาบูล อัฟกานิสถาน จากนั้นตามฝาผนังถ้ำก็มีรูปพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเจริญสมาธิภาวนา ห่มผ้าสีขาวอมเหลืองด้วย
วิศวกรรมขนส่ง
วิศวกรรมขนส่ง หรือ วิศวกรรมการขนส่ง  เป็นการประยุกต์ใช้หลักการทางเทคโนโลยีและวิทยาศาสตร์ในการวางแผน, การออกแบบการทำงาน, การดำเนินงานและการจัดการสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับรูปแบบของการขนส่งใดๆ เพื่อที่จะจัดให้มีความปลอดภัย, ประสิทธิภาพ, รวดเร็ว, สบาย, สะดวก, ประหยัด, และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมในการไปมาหาสู่กันของผู้คนและสินค้า (ขนส่ง) โดยเป็นสาขาย่อยของวิศวกรรมโยธา และวิศวกรรมอุตสาหการ วิศวกรรมการขนส่งเป็นองค์ประกอบหลักของสาขางานวิศวกรรมโยธาและสาขาวิชาวิศวกรรมเครื่องกล, สอดคล้องกับความเชี่ยวชาญของหลักสูตรทางวิชาการและความสามารถหลักของดินแดนที่เกี่ยวข้อง. ความสำคัญของวิศวกรรมการขนส่งที่มีมืออาชีพวิศวกรรมโยธาและอุตสาหกรรมสามารถได้รับการตัดสินจากหลายหน่วยใน ASCE (สมาคมวิศวกรโยธาของอเมริกา) ที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับการขนส่ง. มีหกหน่วยงานดังกล่าว (การบินและอวกาศ; การขนส่งทางอากาศ; ทางหลวง; ท่อส่ง; ทางน้ำ, ท่าเรือ, ชายฝั่งทะเลและมหาสมุทร; และการขนส่งในเขตเมือง), ที่เป็นตัวแทนของหนึ่งในสามของทั้งหมด 18 หน่วยงานทางเทคนิคภายใน ASCE (1987).
เนื้อหาการวางแผนวิศวกรรมการขนส่งจะเกี่ยวข้องกับการวางผังเมือง, และการตัดสินใจของการคาดการณ์ทางเทคนิคและปัจจัยทางการเมือง. การพยากรณ์ทางเทคนิคของผู้โดยสารที่เดินทางมักจะเกี่ยวข้องกับรูปแบบการวางแผนการขนส่งในเมือง, มันต้องใช้การประมาณของการสร้างการเดินทาง  (เดินทางกี่ครั้งเพื่อวัตถุประสงค์อะไร), การกระจายการเดินทาง (เลือกปลายทาง, นักเดินทางจะไปที่ไหน), เลือกโหมด (ใช้โหมดอะไรในการเดินทาง), และการกำหนดเส้นทาง (ถนนหรือเส้นทางไหนที่มีการใช้). การพยากรณ์ที่มีความซับซ้อนมากขึ้นอาจรวมถึงด้านอื่นๆของการตัดสินใจของนักเดินทาง, รวมถึงการเป็นเจ้าของรถยนต์เอง, การเชื่อมโยงการเดินทาง (การตัดสินใจที่จะเชื่อมโยงการเดินทางของแต่ละคนเข้าด้วยในหนึ่งทัวร์) และเลือกสถานที่สำหรับอยู่อาศัยหรือธุรกิจ (ที่เรียกว่าการพยากรณ์การใช้ที่ดิน). การเดินทางของผู้โดยสารเป็นจุดโฟกัสของวิศวกรรมการขนส่งเพราะพวกเขามักจะเป็นตัวแทนของจุดสูงสุดของความต้องการในระบบการขนส่งใดๆ.
การตรวจสอบรายละเอียดของขอบเขตของคณะกรรมการต่างๆแสดงให้เห็นว่าในขณะที่การวางแผนและการออกแบบเกี่ยวกับสิ่งอำนวยความสะดวกยังคงเป็นแกนหลักของวิศวกรรมการขนส่ง, ในพื้นที่เช่นการวางแผนการดำเนินงาน, การลอจิสติกส์, การวิเคราะห์เครือข่าย, การเงิน, และการวิเคราะห์นโยบายยังเป็นสิ่งสำคัญต่อวิศวกรโยธา, โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับผู้ที่ทำงานในการขนส่งบนทางหลวงและในเขตเมือง. สภาแห่งชาติเพื่อตรวจสอบทางวิศวกรรมและการสำรวจ (NCEES) ได้ให้รายการแบบออนไลน์เกี่ยวกับโปรโตคอลด้านความปลอดภัย, ข้อกำหนดการออกแบบทางเรขาคณิต, และช่วงเวลาของสัญญาณ.
วิศวกรรมการขนส่ง, ตามที่ได้รับการปฎิบัติโดยวิศวกรโยธา, เบื้องต้นเกี่ยวข้องกับการวางแผน, การออกแบบ, การก่อสร้าง, การบำรุงรักษา, และการดำเนินงานของสิ่งอำนวยความสะดวกด้านการขนส่ง. สิ่งอำนวยความสะดวกให้การสนับสนุนทางอากาศ, ทางหลวง, รถระบบราง, ท่อส่งน้ำ, และแม้กระทั่งการขนส่งในอวกาศ. เนื้อหาการออกแบบของวิศวกรรมการขนส่งจะรวมถึงการปรับขนาดของสิ่งอำนวยความสะดวกจองการขนส่ง (ใช้กี่เลนหรือความจุของสิ่งอำนวยความสะดวกเป็นเท่าไร), การกำหนดวัสดุและความหนาที่ใช้ในทางเท้าในการออกแบบรูปทรงเรขาคณิต (แนวตั้งและแนวนอน) ของถนน (หรือของราง).
ก่อนที่จะมีการวางแผนใดๆเกิดขึ้น, วิศวกรจะต้องใช้สิ่งที่เรียกว่าพื้นที่คงคลังหรือถ้ามันมีความเหมาะสม, ระบบก่อนหน้านี้ที่มีอยู่แล้ว. พื้นที่คงคลังหรือฐานข้อมูลนี้จะต้องมีข้อมูลเกี่ยวกับ (1) ประชากร, (2) การใช้ที่ดิน, (3) กิจกรรมทางเศรษฐกิจ, (4) สิ่งอำนวยความสะดวกในการขนส่งและบริการ, (5) รูปแบบการเดินทางและปริมาณ (6) กฎหมายและศาสนพิธี, (7) แหล่งทรัพยากรทางการเงินในภูมิภาค, (8) คุณค่าและความคาดหวังของชุมชน. พื้นที่คงคลังเหล่านี้ช่วยให้วิศวกรสร้างแบบจำลองทางธุรกิจในการดำเนินการคาดการณ์ที่ถูกต้องของเงื่อนไขในอนาคตของ systemReview.
การดำเนินงานและการจัดการจะเกี่ยวข้องกับวิศวกรรมจราจร, เพื่อให้ยานพาหนะเคลื่อนที่ได้อย่างราบรื่นบนถนนหรือบนราง. เทคนิคเก่ารวมถึงป้ายสัญญาณ, ไฟสัญญาณ,เครื่องหมายบนผิวการจราจร, และป้ายเก็บเงิน. เทคโนโลยีใหม่เกี่ยวข้องกับระบบการขนส่งอัจฉริยะรวมทั้งระบบข้อมูลการเดินทางขั้นสูง (เช่นป้ายข้อความต่างๆ), ระบบควบคุมการจราจรทางขั้นสูง (เช่นระบบสัญญาณขึ้นทางด่วน), และบูรณาการโครงสร้างพื้นฐานยานพาหนะ. ปัจจัยมนุษย์เป็นด้านหนึ่งวิศวกรรมการขนส่ง,โดยเฉพาะอย่างยิ่งเกี่ยวกับอินเตอร์เฟซระหว่างคนขับกับรถและอินเตอร์เฟสผู้ใช้ของป้ายถนน, สัญญาณ, และเครื่องหมาย.
วิศวกรรมทางหลวง.
บทความหลัก: วิศวกรรมทางหลวง
วิศวกรต้องมีความเชี่ยวชาญเหล่านี้:
วิศวกรรมระบบราง.
บทความหลัก: วิศวกรรมระบบราง
วิศวกรระบบรางจัดการการออกแบบ, การก่อสร้าง, และการดำเนินการของทางรางและระบบขนส่งมวลชนที่ใช้ guideway คงที่ (เช่นรางเบาหรือแม้กระทั่งโมโนเรล). งานทั่วไปจะรวมถึงการพิจารณาการออกแบบการจัดแนว  ในแนวนอนและแนวตั้ง, การจัดหาที่ตั้งสถานีและการออกแบบ, และประมาณราคาค่าก่อสร้าง. วิศวกรระบบรางยังสามารถย้ายไปทำในสาขาเฉพาะของการปล่อยขบวนรถไฟซึ่งมุ่งเน้นไปที่การควบคุมการเคลื่อนที่ของรถไฟ.