pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
อีกาโคนปากขาวที่เลี้ยงในที่กักขังได้รับการบันทึกว่าเป็นนกชนิดหนึ่งในหลาย ๆ ชนิดที่นอกจากจะสามารถใช้เครื่องมือได้แล้ว ยังสามารถดัดแปลงเครื่องมือให้ตรงกับความต้องการได้ด้วย อีกาโคนปากขาวเรียนรู้ได้ว่าหากพวกมันผลักก้อนหินออกจากแผ่นกระดานให้ตกลงไปในท่อ พวกมันจะได้รับอาหาร จากนั้นก็ค้นพบว่าพวกมันสามารถหาและนำก้อนหินมาไว้ที่ท่อหากตรงนั้นยังไม่มีก้อนหินอยู่ พวกมันยังสามารถใช้ไม้และลวดรวมทั้งหาวิธีการงอลวดให้เป็นตะขอเพื่อเข้าถึงสิ่งของได้ด้วย อีกาโคนปากขาวมีความเข้าใจแนวคิดเรื่องระดับน้ำ เมื่อให้ก้อนหินจำนวนหนึ่ง ท่อที่มีน้ำอยู่เต็ม และรางวัลที่ลอยน้ำอยู่ พวกมันไม่เพียงแต่เข้าใจว่าต้องทิ้งก้อนหินลงไปในท่อเท่านั้น แต่ยังเข้าใจว่าควรใช้หินก้อนใดจึงจะดีที่สุดด้วย
ในการทดลองชุดหนึ่ง อีกาโคนปากขาวสามารถเคาะรางวัลออกจากแท่นได้โดยการกลิ้งก้อนหินลงท่อไปที่ฐานของแท่น ดูเหมือนว่าอีกาโคนปากขาวจะเข้าใจความคิดที่ว่าหินที่หนักกว่าจะกลิ้งเร็วกว่าและมีแนวโน้มที่จะกระแทกแท่นให้ล้มได้มากขึ้น ในการทดสอบชุดเดียวกันนี้ อีกาโคนปากขาวแสดงให้เห็นว่าพวกมันเข้าใจว่าพวกมันจำเป็นต้องเลือกหินที่มีรูปร่างที่จะกลิ้งได้ง่าย
อีกาโคนปากขาวยังแสดงความสามารถในการทำงานร่วมกัน (ปริศนาความร่วมมือ) เพื่อรับรางวัล ในการที่จะได้รับรางวัล อีกาแต่ละตัวจะต้องช่วยกันดึงเชือกเพื่อให้ฝากล่องยกขึ้นและพวกมันเข้าถึงรางวัลได้ แต่ดูเหมือนว่าอีกาโคนปากขาวจะไม่ชอบการทำงานเป็นกลุ่มเมื่อเทียบกับการทำงานเดี่ยว
ยังดูเหมือนว่าพวกมันจะเข้าใจแนวคิดเรื่องแรงโน้มถ่วง ซึ่งเทียบได้กับทารกอายุ 6 เดือน และแม้แต่มีความสามารถเกินความสามารถของลิงชิมแปนซี แม้ว่าพวกมันจะไม่ใช้เครื่องมือในธรรมชาติ แต่การศึกษาวิจัยแสดงให้เห็นว่า อีกาโคนปากขาวสามารถทำเช่นนั้นได้ในการทดสอบความรู้ความเข้าใจที่จำเป็นต้องใช้เครื่องมือ สามารถที่แข่งขันกับลิงชิมแปนซีได้ และในบางสถานการณ์ก็ทำได้ดีกว่าลิงชิมแปนซีอีกด้วย
ความสัมพันธ์กับมนุษย์.
เกษตรกรได้สังเกตเห็นอีกาโคนปากขาวในไร่นาของตนและมองว่าพวกมันเป็นศัตรูพืช หลังการการเก็บเกี่ยวผลผลิตที่ไม่ดีนักหลายฤดูกาลในช่วงต้นคริสต์ทศวรรษ 1500 พระเจ้าเฮนรีที่ 8 แห่งอังกฤษได้ทรงออกพระราชบัญญัติศัตรูพืชฉบับหนึ่งใน ค.ศ. 1532 โดยสั่งทำลายนกกาสามจำพวกได้แก่ นกกาภูเขาปากแดง อีกา และอีกาโคนปากขาว เพื่อปกป้องพืชผลเฉพาะจากการลงขโมยกินของนกกาเหล่านั้น แต่พระราชบัญญัติฉบับนี้ได้รับการบังคับใช้อย่างไม่เป็นกิจจะลักษณะนัก ถัดมาสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 1 แห่งอังกฤษได้ทรงออกพระราชบัญญัติเพื่อการอนุรักษ์ธัญผลใน ค.ศ. 1566 ซึ่งได้ยกระดับการบังคับใช้อย่างเข้มงวดและทำให้นกกาจำนวนมากถูกกำจัดไป
ฟรานซิส วิลลาบี กล่าวถึงอีกาโคนปากขาวในหนังสือ "ปักษีวิทยา" ("Ornithology", ค.ศ. 1678) ว่า "นกกาเหล่านี้เป็นที่ไม่พึงประสงค์อย่างยิ่งต่อข้าวโพดและธัญพืช ดังนั้นชาวไร่ชาวนาจำเป็นต้องจ้างคนเพื่อบีบแตร จุดประทัด เขย่ากระดิ่ง และแม้กระทั่งด้วยขว้างปาก้อนหิน เพื่อไล่นกเหล่านั้นออกไป" นอกจากนี้เขายังกล่าวถึงหุ่นไล่กา "ที่ถูกตั้งไว้ทั่วทุ่งนาและสวมเครื่องแต่งกายของแต่ละท้องถิ่น นกเหล่านี้เข้าใจว่าหุ่นเป็นชาวไร่ชาวนาจึงไม่กล้าเข้ามาใกล้พื้นดินที่มีหุ่นตั้งอยู่" เป็นระยะเวลานานพอสมควรก่อนที่นักธรรมชาติวิทยาผู้ช่างสังเกตอย่างจอห์น เจ็นเนอร์ เวียร์ หรือทอมัส เพ็นนันต์ จะตระหนักได้ว่า อีกาโคนปากขาวให้ประโยชน์มากกว่าโทษในการกินศัตรูพืชที่อยู่ตามพื้นดิน
รังฝูงของอีกาโคนปากขาวมักถูกมองว่าเป็นสิ่งน่ารำคาญในชนบทของสหราชอาณาจักร และในอดีตมีความนิยมไล่ยิงลูกนกอีกาโคนปากขาวที่ยังบินไม่ได้ (brancher) เป็นเกมกีฬา พฤติการณ์ดังกล่าวเป็นไปทั้งทางสังคมและในฐานะแหล่งอาหาร เนื่องจากในสมัยนั้นพายเนื้อกระต่ายผสมเนื้อลูกอีกา (เมื่ออีกาโตเต็มวัยจะกินไม่ได้) ถือว่าเป็นอาหารอันโอชะอย่างหนึ่ง
อีกาโคนปากขาวมีถิ่นที่อยู่กระจายตัวกว้างมากและมีประชากรทั้งหมดเป็นจำนวนมาก ภัยคุกคามหลักที่นกชนิดนี้เผชิญมาจากการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินเพื่อเกษตรกรรม การใช้ปุ๋ย ยาฆ่าแมลง และสารเคมีเคลือบเมล็ดพืช การถูกไล่ล่าด้วยการยิง แม้ว่าประชากรนกชนิดนี้อาจลดลงเล็กน้อย แต่ก็ไม่ได้อยู่ในอัตราที่รวดเร็วจนก่อให้เกิดความกังวล และสหภาพนานาชาติเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติได้ประเมินสถานะการอนุรักษ์ของอีกาโคนปากขาวว่า "มีความเสี่ยงต่ำต่อการสูญพันธุ์"
อีกาโคนปากขาวได้รับการตั้งชื่อทวินามว่า "Corvus frugilegus" โดยคาโรลัส ลินเนียส นักธรรมชาติวิทยาชาวสวีเดน กำหนดชื่อทวินามจากภาษาละตินไว้ในหนังสือ "ระบบธรรมชาติ" ("Systema Naturae", ค.ศ. 1758) คำ แปลว่า "กา" และคำ แปลว่า "ซึ่งเก็บผลไม้" แผลงมาจากคำ หรือ ที่แปลว่า "ผลไม้" กับคำ ที่แปลว่า "เลือก, เก็บ" ชื่อสามัญในภาษาอังกฤษว่า มีที่มาจากเสียงร้องที่ดังและเกรี้ยวกราดของอีกาโคนปากขาว พฤติกรรมการทำรังในอาณานิคมของพวกมันก่อให้เกิดคำในภาษาอังกฤษว่า ซึ่งในสหราชอาณาจักรยังใช้ในความหมายว่า "รังโจร"
อีกาโคนปากขาวไม่ใช่นกที่พบในประเทศไทย ยกเว้นที่เป็นนกพลัดหลงซึ่งพบได้น้อยมาก
2 ชนิดย่อยที่ได้รับการยอมรับ ได้แก่
วัดปากน้ำ (จังหวัดนนทบุรี)
วัดปากน้ำ เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลสวนใหญ่ อำเภอเมืองนนทบุรี จังหวัดนนทบุรี
วัดปากน้ำสร้างเมื่อปี พ.ศ. 2125 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 12 มิถุนายน พ.ศ. 2540
อุโบสถหลังเก่ามีลักษณะเป็นทรงไทยสมัยอยุธยาก่ออิฐตันที่สวยงาม ต่อมาปี พ.ศ. 2483 อุโบสถได้รับการบูรณะโดยเปลี่ยนลวดลายหน้าบันจากลายดอกไม้เป็นรูปธรรมจักร และเทปูนที่พื้นในอุโบสถแทนกระเบื้องดินเผา มีบันทึกไว้ที่หน้าบันว่าบูรณะโดยคณะสามัคคีธรรม ต่อมาในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง มีการทิ้งระเบิดบริเวณสะพานพระราม 6 ทำให้อุโบสถร้าว จึงได้รับการปฏิสังขรณ์อีกครั้งในปี พ.ศ. 2496
อุโบสถหลังเก่ามีขนาดกว้างประมาณ 10.2 เมตร ยาว 23.4 เมตร มีซุ้มประตูทางเข้าออกด้านหน้า 2 ประตู ด้านหลัง 2 ซุ้มเป็นซุ้มหน้าต่าง ซุ้มประตูหน้าต่างเป็นทรงบันแถลง ส่วนหลังคาเป็นทรงจั่วแบบกระเท่เซคลุมตัวอาคารหลัก มีปีกหลังคาขนาดเล็กรอบและมีพาไลหน้าคลุมเฉลียง หลังคามี 2 ตับ ส่วนหน้าบันเป็นแบบไทยประเพณียุคหลังการเปลี่ยนการปกครอง และเครื่องบนเป็นแบบป้านลม
วัดมีพระเครื่อง เครื่องรางของขลัง และวัตถุมงคลชื่อดังของหลวงปู่เก๋ ถาวโร เช่น พระสมเด็จเนื้องาแกะ ใต้ฐานตะกรุด 3 ดอก, เหรียญชุดสร้างศาลาการเปรียญปี 2518, เหรียญข้างกระหนกปี 2518 เนื้อเงินและนวโลหะ, พระรูปเหมือนซุ้มระฆัง เป็นต้น มีวัตถุมงคลอีกหลายรุ่น เช่น บาตรน้ำมนต์, พระปิดตา, ตะกรุด, พระรูปหล่อตั้งหน้ารถครึ่งนิ้ว, พระรูปหล่อตั้งหน้ารถ 1.5 นิ้ว, พระบูชา 5 นิ้ว, พระบูชา 9 นิ้ว, ผ้ายันต์ เป็นต้น
จีซัส เบอร์เจส
วัดซองพลู
วัดซองพลู เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ตั้งอยู่ในหมู่ที่ 2 บ้านวัดซองพลู ตำบลบางขุนกอง อำเภอบางกรวย จังหวัดนนทบุรี
วัดซองพลูสร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2275 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2275 มีเจ้าอาวาสคือ พระครูวิสิฐกิตติญาณ (กิตฺติญาโณ จุฬาวัล แสงใส)
อาคารเสนาสนะประกอบด้วยอุโบสถ สร้างเมื่อ พ.ศ. 2539 มีฐานปัทม์บัวลูกแก้วอกไก่ เฉลียงเป็นฐานบัวคว่ำอันเป็นชุดเดียวกับส่วนฐานบัวคว่ำของอาคารหลัก ซุ้มประตูหน้าต่างเป็นทรงบันแถลง หลังคาเป็นทรงจั่วซ้อนกัน 2 ชั้น แบบมีไขรา ซ้อน 2 ตับ โดยตับล่างสุดมีคันทวยรับคลุมอาคารหลักและมีพาไลคลุมเฉลียงหน้าหลัง ส่วนหน้าบันด้านหน้าเป็นไม้แกะสลักรูปนารายณ์ทรงครุฑล้อมกรอบด้วยลายกระหนกก้านขดและที่หน้าบันชั้นลดมีการเจาะช่องบัญชร 1 ช่อง หน้าบันด้านหลังเป็นรูปเทพนม ภายในประดิษฐานพระประธานเป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย สร้างเมื่อ พ.ศ. 2539 ศาลาการเปรียญประดิษฐานพระประธานปางมารวิชัย สร้างเมื่อ พ.ศ. 2525
วัดวิสุทธาราม
วัดวิสุทธาราม เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ในหมู่ที่ 4 บ้านบางสีคต ตำบลบางกระเจ้า อำเภอเมืองสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร มีที่ดินที่ตั้งวัดเนื้อที่จำนวน 18 ไร่ 55 ตารางวา
วัดวิสุทธารามสร้างเมื่อปี พ.ศ. 2320 มีมะปากำนันสามีเม้ยโหนดเป็นผู้มอบที่ดินและริเริ่มสร้างวัด ที่ตั้งเดิมติดกับคลองสุนัขหอนตรงคุ้งน้ำ ทำให้น้ำเซาะตลิ่งพังลง ไม่สามารถตั้งวัดอยู่ได้ สมัยกรุงธนบุรี นางแพ ไม่ทราบนามสกุล ได้ย้ายวัดมาสร้างใหม่ ใช้ชื่อวัดว่า วัดบางสีคต และได้เปลี่ยนชื่อมาเป็น "วัดวิสุทธาราม" ในปี พ.ศ. 2410 วัดได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อปี พ.ศ. 2480 มีพระครูใบฎีกาสุเทพ วรเทโว เจ้าอาวาสรูปปัจจุบัน
ปูชนียวัตถุของวัดได้แก่ พระพุทธรูปในอุโบสถและพระพุทธรูปโสธรจำลองมาจากวัดโสธรวรารามวรวิหาร ประดิษฐานอยู่ที่วิหาร ต่อมาได้สร้างพระสีวลีขึ้น โดยมีความสูง 1.99 เมตร และได้รับความเมตตาจากหลวงปู่ทิม อตฺตสนฺโต วัดพระขาว จังหวัดพระนครศรีอยุธยา อธิษฐานจิตพุทธาภิเษก วัดจึงได้นำพระสีวลีมาประดิษฐานหน้าวัดเพื่อให้สาธุชนได้สักการะบูชา กระทั่งเมื่อปี พ.ศ. 2550 พระครูใบฎีกาสุเทพ วรเทโว ได้ดำเนินการสร้างพระสีวลีองค์ใหม่ที่ใหญ่กว่าเดิมขึ้นมาโดยมีความสูง 9 ศอก องค์พระทองเหลืองทั้งองค์ แทนองค์เดิมที่มีสภาพชำรุดทรุดโทรม
วัดสว่างอารมณ์ (จังหวัดสมุทรปราการ)
วัดสว่างอารมณ์ เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ตั้งอยู่ในหมู่ที่ 9 บ้านคลองด่านปากอ่าว ตำบลคลองด่าน อำเภอบางบ่อ จังหวัดสมุทรปราการ
ประชาชนมักเรียกวัดสว่างอารมณ์ว่า วัดล่าง และ วัดบ้านล่าง เพราะตั้งอยู่บริเวณป่าชายเลนตรงสุดปากอ่าว สร้างสมัยพระครูพิพัฒนิโรธกิจ (ปาน) พระเกจิอาจารย์ชื่อดังจากวัดบางเหี้ยนอก (วัดมงคลโคธาวาสในปัจจุบัน) ได้มาปักกลดเป็นประจำ ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาประกาศตั้งวัดเมื่อ 25 มกราคม พ.ศ. 2452 วัดมีสภาพทรุดโทรมระยะหนึ่ง จนได้ซ่อมสร้างขึ้นใหม่ทั้งหมดเมื่อ พ.ศ. 2500 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาครั้งหลังเมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน พ.ศ. 2509
อุโบสถหลังที่หลวงพ่อปานสร้างไว้ถูกปล่อยร้างจากน้ำทะเลหนุนท่วมสูง ต้นแสมและต้นโกงกางปกคลุมแทบมองไม่เห็นตัวโบสถ์ สภาพพื้นล่างเต็มไปด้วยโคลนทะเล ตัวโบสถ์ที่สร้างนั้นพื้นต่ำกว่าปัจจุบันนี้ จวบจนปี พ.ศ. 2552 ทางวัดได้มีการจัดเตรียมงานสมโภชฉลองวาระที่วัดมีอายุครบ 100 ปี ได้ปรับภูมิทัศน์โบสถ์หลวงพ่อปาน ขุดลอกโคลนเลนและตัดต้นไม้ที่งอกพันดึงโบสถ์ให้ล้มลงเอาออกเสีย แล้วเทปูนหุ้มโคนเสาใช้เหล็กยึดตัวโบสถ์ถึงหลังคาช่อฟ้า และได้สร้างกุฏิจำลองไว้หน้าโบสถ์ ทั้งหล่อรูปเหมือนหลวงพ่อปาน
วัดได้ขุดพบเสือหินแกะโบราณซึ่งมีความเชื่อกันว่าน่าจะเป็นเสือต้นแบบของหลวงพ่อปาน ทางวัดจึงได้นำเสือหินที่พบมาวางบนหลังเสือ (ปูนปั้น) แล้วนำเสือหล่อโลหะที่สูง 100 นิ้ว ยกวางครอบเสือหิน เป็นอนุสาวรีย์เสือหลวงพ่อปานบางเหี้ย
วัคซีนโควิด-19 ของไฟเซอร์-ไบออนเทค
วัคซีนโควิด-19 ของไฟเซอร์-ไบออนเทค  หรือ โทซิแนเมแรน ( เป็นชื่อระหว่างประเทศที่ไม่มีเจ้าของ คือ ) หรือมีตราสินค้า โคเมอร์เนที
เป็นวัคซีนโควิด-19 ที่ใช้เทคโนโลยีเอ็มอาร์เอ็นเอ
ใช้ฉีดให้แก่บุคคลอายุ 12ปีหรือยิ่งกว่าในเขตปกครองบางที่และ 16ปีหรือยิ่งกว่าในที่อื่นๆ เพื่อสร้างภูมิต้านทานของร่างกายและป้องกันการติด (SARS-CoV-2) ซึ่งก่อโรคโควิด-19
ในประเทศจีน ไบออนเทคร่วมมือกับบริษัทจีนคือ (Fosun Pharmaceutical) เพื่อพัฒนา วางตลาด และแจกจำหน่ายวัคซีน โดยวัคซีนเรียกในจีนว่า วัคซีนโควิด-19 ของ-&lt;wbr /&gt;
วัคซีนใช้ฉีดเข้ากล้ามเนื้อ
เป็นวัคซีนอาร์เอ็นเออันประกอบด้วยเอ็มอาร์เอ็นเอที่ดัดแปลงนิวคลีโอไซด์ (Nucleoside-modified messenger RNA หรือ modRNA) ให้เข้ารหัสโปรตีนหนาม (spike) ที่กลายพันธุ์ (mutated) ของไวรัสโควิด-19 (SARS-CoV-2) แล้วหุ้มด้วยอนุภาคนาโนที่เป็นลิพิด (lipid nanoparticle)
ในเบื้องต้น วัคซีนแนะนำให้ฉีดสองครั้งโดยห่างกัน
แต่ต่อมาได้ยืดออกไปเป็น 42วันในสหรัฐ
และอาจยืดไปถึง 4เดือนในแคนาดา
การทดลองทางคลินิกได้เริ่มตั้งแต่เดือนเมษายน 2020
เมื่อถึงเดือนพฤศจิกายน 2020 การทดลองก็ได้ดำเนินไปถึงระยะที่3 โดยมีอาสาสมัครเกิน 40,000คน
การวิเคราะห์ผลการทดลองในระหว่าง (interim analysis) แสดงว่า วัคซีนมีประสิทธิศักย์ (efficacy) ที่ เพื่อป้องกันการติดโรคแบบแสดงอาการโดยภูมิเกิดภายใน 7วันหลังได้
ผลข้างเคียงสามัญที่สุดก็คือเจ็บปวดเล็กน้อยจนถึงปานกลางที่จุดฉีด ล้า และปวดศีรษะ
จนถึงเดือนธันวาคม 2020 ก็มีรายงานผลข้างเคียงรุนแรง เช่น ปฏิกิริยาภูมิแพ้ น้อยมาก
และยังไม่มีรายงานผลข้างเคียงระยะยาว
ผลปฐมภูมิ (primary outcome) ต่างๆ ของวัคซีนจะเฝ้าติดตามไปจนถึงเดือนสิงหาคม 2021 และผลทุติยภูมิจนถึงเดือนมกราคม 2023
โดยจะประเมินการป้องกันสายพันธุ์ใหม่ๆ ของไวรัสโควิด-19 ไปด้วย
และใช้โดยทั่วไป
ในเดือนธันวาคม 2020 สหราชอาณาจักรเป็นประเทศแรกที่อนุมัติให้ใช้เป็นการฉุกเฉิน
แล้วก็ได้อนุมัติให้ใช้ในประเทศต่างๆ โดยมากในโลก
จนถึงปลายเดือนมีนาคม 2021 ไฟเซอร์และไบออนเทคมีแผนผลิตวัคซีนประมาณ 2.5 พันล้านโดสในปี2021
แต่ก็มีการสั่งจองล่วงหน้าแล้วถึง จากสหรัฐ สหภาพยุโรป สหราชอาณาจักร ญี่ปุ่น แคนาดา เปรู สิงคโปร์ และเม็กซิโก
การแจกจำหน่ายและเก็บวัคซีนเป็นเรื่องทางโลจิสติกส์เพราะวัคซีนต้องแช่แข็งในอุณหภูมิที่ต่ำมาก
บริษัทกำลังตรวจสอบวัคซีนแบบทำให้แห้งเยือกแข็ง (freeze-dried) ซึ่งไม่ต้องแช่แข็งในอุณหภูมิที่ต่ำมาก
ในต้นเดือนพฤษภาคม 2021 รมว. กระทรวงสาธารณสุขไทยระบุว่า บริษัทได้สำรองวัคซีนเพื่อส่งให้แก่ประเทศไทยเป็นจำนวน โดยจะจัดส่งให้ในไตรมาส
ทั้งนี้ จนถึงกลางเดือนพฤษภาคม รัฐบาลไทยยังกำหนดจะให้วัคซีนนี้เฉพาะแก่เด็กอายุ (ประมาณ )
ในปลายเดือนมิถุนายน อย. ได้ขึ้นทะเบียนวัคซีนนี้
ในกลางเดือนกรกฎาคม มีการลงนามสัญญาเพื่อจัดส่งวัคซีนให้ไทย &lt;wbr /&gt;ภาย&lt;wbr /&gt;ในไตรมาสที่4
ในวันที่ 17 สิงหาคม ครม. ได้อนุมัติงบประมาณ สำหรับวัคซีน ที่สั่งจองแล้ว โดยเป็นค่าวัคซีน และค่าบริหารจัดการ
ต่อมาวันที่ 20 ส.ค. กรมควบคุมโรคได้ลงนามเซ็นสัญญากับบริษัทเพื่อจัดซื้อวัคซีนเพิ่มอีกประมาณ 10 ล้านโดสรวมที่สั่งแล้วทั้งหมด 30 ล้านโดสโดยจะ "ทยอยจัดส่งได้ในช่วงไตรมาสที่ 4 ปีนี้เป็นต้นไป"
ต่อมาวันที่30 ปลายเดือน ครม. ก็ได้อนุมัติงบประมาณอีก สำหรับวัคซีน 9,998,820โดส
วัคซีนนี้ใช้เพื่อป้องกันโรคโควิด-19 ซึ่งเกิดจากการติดเชื้อไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ (SARS-CoV-2) โดยกระตุ้นให้ภูมิคุ้มกันร่างกายตอบสนองต่อแอนติเจน S
วัคซีนใช้เพื่อลดอาการและความตายอันเนื่องกับโรค
โดยต้องละลายจนถึงอุณหภูมิห้องแล้วทำให้เจือจางด้วยธรรมดาก่อนจะฉีด
ในเบื้องต้น วัคซีนให้ฉีดสองโดส
โดยองค์การอนามัยโลกแนะนำให้ฉีดห่างกัน ระหว่างโดส
การเลื่อนฉีดโดสที่สองไปจนถึง ทำให้ภูมิคุ้มกันตอบสนองเพิ่มขึ้นแม้แต่ในคนชรา และสามารถต่อต้านสายพันธุ์โควิด-19 ที่น่าเป็นห่วง (Variant of concern ตัวย่อ VOC)
กลุ่มนักวิชาการที่ทำงานศึกษาหนึ่ง (Pitch study) ในสหราชอาณาจักรเชื่อว่า ระยะห่างการฉีดวัคซีนที่ดีสุดเพื่อต่อต้านไวรัสสายพันธุ์เดลตาอยู่ที่ราวๆ แต่ถ้าเว้นห่างยิ่งกว่านั้นอาจทำให้เสี่ยงโรค
ประสิทธิภาพ/ประสิทธิผล.
&lt;section begin=Effectiveness/&gt;
งานศึกษามีกลุ่มควบคุม (case-control study) ที่ตีพิมพ์ใน"วารสารการแพทย์นิวอิงแลนด์"เดือนพฤษภาคม 2021 พบว่า สำหรับคนที่ได้รับวัคซีนในประเทศกาตาร์
วัคซีนของไฟเซอร์มีประสิทธิภาพ/ประสิทธิผล (effectiveness) ป้องกันการติดแล้วตรวจพบเชื้อสายพันธุ์อัลฟา (B.1.1.7) ที่ และสายพันธุ์เบตา (B.1.351) ที่
ยกเว้นจะระบุ ค่าประสิทธิผลที่จะระบุต่อไปเป็นค่าหลังจากฉีดวัคซีนโดสที่2 ไปแล้ว
ทั่วไปแล้ว วัคซีนจัดว่ามีประสิทธิภาพถ้ามีค่าประเมิน ≥50% และมีค่าล่างของช่วงความเชื่อมั่น  แบบ 95% ขั้นต่ำ &gt;30%
&lt;section end=Effectiveness/&gt;
กลุ่มประชากรโดยเฉพาะๆ.
อาศัยผลเบื้องต้นของการศึกษางานหนึ่ง ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคสหรัฐจึงแนะนำให้หญิงมีครรภ์ฉีดวัคซีนนี้
ส่วนคำแถลงการณ์ของหน่วยงานสหราชอาณาจักรคือสำนักงานกำกับผลิตภัณฑ์ด้านสุขภาพและยา (Medicines and Healthcare products Regulatory Agency, MHRA) และคณะกรรมการเวชภัณฑ์มนุษย์ (Commission on Human Medicines, CHM) สรุปว่า วัคซีนปลอดภัยและมีประสิทธิภาพกับเด็กอายุระหว่าง
ในวันที่19 พฤษภาคม 2021 ผู้ชำนาญการผู้ที่ได้รับมอบหมายจากสำนักงานเวชภัณฑ์นอร์เวย์ (Norwegian Medicines Agency) สรุปว่า วัคซีนของไฟเซอร์น่าจะเป็นเหตุให้ผู้ป่วยชราที่อ่อนแอในสถานดูแลคนชราเสียชีวิตถึง 10ราย
รายงานปี2021 ของรัฐนิวเซาท์เวลส์ในออสเตรเลียพบว่า วัคซีนไฟเซอร์ปลอดภัยสำหรับคนที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง (immunodeficiency) หรือกินยากดภูมิคุ้มกัน (immunosuppression) แต่ก็ระบุว่า ข้อมูลสำหรับกลุ่มเหล่านีจำกัดเพราะเป็นกลุ่มที่กันไม่ให้เข้าร่วมงานทดลองวัคซีนต่างๆ ที่ทำในปี2020
แล้วให้ข้อสังเกตว่า องค์การอนามัยโลกได้ระบุวัคซีนนี้เป็นหนึ่งในวัคซีน 3ชนิด (รวมทั้งของและของ) ที่ปลอดภัยสำหรับคนที่ภูมิคุ้มกันบกพร่อง และว่าผู้เชี่ยวชาญส่วนใหญ่แนะนำให้คนกลุ่มนี้ฉีดวัคซีน
รายงานระบุว่า วัคซีนก่อการตอบสนองทางภูมิคุ้มกันของคนกลุ่มนี้ แม้จะในระดับน้อยกว่าคนปกติ
และแนะนำให้คนไข้โดยเฉพาะๆ เช่น ที่เป็นมะเร็ง ลำไส้อักเสบเรื้อรัง (inflammatory bowel disease) และโรคตับต่างๆ ให้ได้ฉีดวัคซีนก่อนคนกลุ่มอื่นๆ ที่ไม่มีพยาธิสภาพเช่นนั้น
ผลไม่พึงประสงค์สำหรับวัคซีนนี้คล้ายกับวัคซีนที่ให้กับผู้ใหญ่อื่นๆ
ในช่วงการทดลองทางคลินิก ผลข้างเคียงที่จัดว่าสามัญมาก
รวมทั้ง (ตามลำดับอัตราการเกิด) เจ็บและบวมที่จุดฉีด เหนื่อย ปวดศีรษะ หนาวสะท้าน ปวดข้อ และเป็นไข้
หลังจากฉีดวัคซีนครั้งที่สอง การเป็นไข้จะเกิดบ่อยขึ้น
ผลเยี่ยงนี้ปกติ จึงเป็นเรื่องควรรู้ล่วงหน้าเพื่อไม่ให้ประชาชนกังวลเกี่ยวกับการฉีดวัคซีน
การแพ้อย่างรุนแรง (แอนาฟิแล็กซิส) เกิดราวๆ ต่อวัคซีนล้านโดสที่ฉีด
สำนักงานควบคุมผลิตภัณฑ์การแพทย์และดูแลสุขภาพ  แห่งสหราชอาณาจักรจึงแนะนำในวันที่9 ธันวาคม 2020 ว่า ผู้ที่มีประวัติเกิดปฏิกิริยาแพ้อย่างสำคัญ (significant) ไม่ควรรับวัคซีนโควิด-19 ของไฟเซอร์-ไบออนเทค
ทั้งสองได้รักษาและฟื้นตัวแล้ว"
สำนักงานการแพทย์ยุโรป  ตรวจทบทวนข้อมูลความปลอดภัยของวัคซีนนี้อยู่เรื่อยๆ
สำนักงานได้เพิ่มผื่นที่ผิวหนังและอาการคันว่าเป็นผลข้างเคียงที่ไม่สามัญ (เกิดน้อยกว่า 1 ใน 100คน), ลมพิษและ angioedema (การบวมใต้ผิวหนังอย่างรวดเร็ว) ว่าเป็นผลข้างเคียงที่มีน้อย (เกิดน้อยกว่า 1 ใน 1,000คน) ในเดือนเมษายน 2021
ตามกระทรวงสาธารณสุขอิสราเอล การฉีดวัคซีนโดสที่สองอาจสัมพันธ์กับการเกิดกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ (myocarditis) ในชายจำนวนน้อยอายุระหว่าง
ในระหว่างเดือนธันวาคม 2020 ถึงพฤษภาคม 2021 มีกรณีเกิดกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ ที่ฉีดวัคซีน โดย จัดว่าเบา
ตั้งแต่เดือนเมษายน 2021 มีรายงานเกิดกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบและเยื่อหุ้มหัวใจอักเสบ (pericarditis) เพิ่มขึ้นในสหรัฐ โดยมีอัตราประมาณ 13รายในเยาวชน โดยมากเป็นชาย อายุยิ่งกว่า 16ปี หลังจากได้ฉีดวัคซีนของไฟเซอร์หรือของโมเดอร์นา
และโดยมากฟื้นตัวได้อย่างรวดเร็วเมื่อได้การรักษาและการพักผ่อนที่ควร
เทคโนโลยีที่ใช้ในวัคซีนเป็นเอ็มอาร์เอ็นเอที่ดัดแปลงนิวคลีโอไซด์  ซึ่งเข้ารหัสโปรตีนหนาม (spike protein) แบบยาวอย่างสมบูรณ์แต่กลายพันธุ์ ซึ่งพบที่ผิวของไวรัสโควิด-19
เพื่อกระตุ้นให้ภูมิคุ้มกันตอบสนองเมื่อประสบกับโปรตีนของไวรัสช่วงติดเชื้อ
ลำดับยีน.
โทซินาเมแรนมีลำดับ modRNA เป็นนิวคลีโอไทด์ยาว 4,284ตัวโดยมีมวลโมเลกุลที่ประมาณ 1,388 kDa (กิโลดอลตัน)
ลำดับไม่มี uridine residues เพราะได้แทนที่ด้วย 1-methyl-3′-pseudouridine
การแทนที่ด้วย proline แบบ 2P (ดังจะกล่าวต่อไป) ในโปรตีนหนามดั้งเดิมทำขึ้นเพื่อวัคซีนโรคเมอร์สโดยนักวิจัยที่สถาบันภูมิแพ้และโรคติดเชื้อแห่งชาติสหรัฐ (National Institute of Allergy and Infectious Diseases, NIAID) โดยร่วมมือกับสถาบันอื่นๆ รวมทั้งมหาวิทยาลัยเท็กซัส ออสติน
ลำดับ modRNA ประกอบด้วย
นอกเหนือจากโมเลกุลเอ็มอาร์เอ็นเอ วัคซีนมีส่วนประกอบ (ส่วนเติมเนื้อยา) ที่ไม่ออกฤทธิ์ดังนี้
ส่วนประกอบ 4อย่างแรกเป็นลิพิด
ซึ่งประกอบกับ modRNA รวมตัวกันเป็นอนุภาคนาโน (nanoparticle)
ซึ่งไม่เพียงเป็นตัวส่ง modRNA เข้าไปในเซลล์มนุษย์เท่านั้น แต่ยังเป็นตัวเสริมยาที่ช่วยเพิ่มการตอบสนองของภูมิคุ้มกันต่อวัคซีนอีกด้วย
ส่วน ALC-0159 เป็น polyethylene glycol conjugate (คือลิพิดแบบ PEGylated)
ไฟเซอร์และไบออนเทคผลิตวัคซีนในโรงงานของตนๆ ในสหรัฐและยุโรป
ส่วนโฟสันมีสิทธิผลิตและแจกจำหน่ายวัคซีนในจีนเพราะได้ลงทุนกับ
ในวันที่9 พฤศจิกายน 2020 บริษัทไฟเซอร์ระบุว่า อาจผลิตวัคซีนได้ถึง ก่อนถึงสิ้นปี2020 และอีก ที่จะแจกจำหน่ายทั่วโลกในปี2021
ในเดือนกุมภาพันธ์ 2021 ไบออนเทคประกาศว่า จะเพิ่มสมรรถภาพผลิตวัคซีนให้ได้ ในปี2021
โดยเพิ่มในเดือนมีนาคมเป็น สำหรับปี2021
กระบวนการผลิตวัคซีนมี
ขั้นตอนแรกเป็นการโคลนพลาสมิดดีเอ็นเอที่เข้ารหัสโปรตีนหนาม (spike protein) ของไวรัสโควิด-19 โดยใส่มันเข้าไปในแบคทีเรีย "Escherichia coli"
สำหรับตลาดทั่วโลก ขั้นตอนนี้ทำในสหรัฐ
ในโรงงานนำร่องเล็กๆ ของไฟเซอร์ในเมืองเชสเตอร์ฟิลด์ใกล้ๆ เมือง รัฐมิสซูรี
แล้วเก็บไว้ในขวดเล็กๆ และแช่แข็งเพื่อส่ง
การขนส่งดีเอ็นเออย่างปลอดภัยและรวดเร็วในขั้นนี้สำคัญจนกระทั่งต้องใช้เครื่องบินและเฮลิคอปเตอร์ของบริษัทเองช่วยขนส่ง
ขั้นตอนที่สองทำที่โรงงานไฟเซอร์ในสหรัฐ (รัฐแมสซาชูเซตส์)
และโรงงานไบออนเทคในเยอรมนี
ดีเอ็นเอที่ได้จะใช้เป็นแบบสร้างสายที่ต้องการ
ซึ่งใช้เวลาประมาณ 4วัน
ถุงจะใส่บนชั้นวางพิเศษบนรถบรรทุกเพื่อส่งไปยังโรงงานลำดับต่อไป
ขั้นตอนที่สามทำที่โรงงานไฟเซอร์ในสหรัฐ (ใกล้เมืองแคละมะซู รัฐมิชิแกน)
และประเทศเบลเยียม (เทศบาล Puurs ใกล้เมืองแอนต์เวิร์ปและกรุงบรัสเซลส์)
ซึ่งรวมเอ็มอาร์เอ็นเอเข้ากับอนุภาคนาโนที่เป็นลิพิด (lipid nanoparticle) แล้วบรรจุใส่ขวด ใส่ขวดในกล่อง แล้วแช่แข็ง
บริษัทลูกของ Avanti Polar Lipids คือ Croda International เป็นผู้ผลิตลิพิดสำคัญดังที่ว่า
จนถึงเดือนพฤศจิกายน 2020 จุดคอคอดในกระบวนการผลิตก็คือการรวมอาร์เอ็นเอกับลิพิดในขั้นนี้
ก่อนเดือนพฤษภาคม 2021
โรงงานไฟเซอร์ในเบลเยียมบรรจุดขวดวัคซีนทั้งหมดสำหรับตลาดนอกสหรัฐ
เวลาเกินครึ่งใช้เพื่อตรวจคุณภาพสำหรับการผลิตทั้ง 3 ขั้น
ไฟเซอร์ยังระบุด้วยว่า การผลิตมีองค์ประกอบ 280อย่างโดยต้องอาศัยบริษัทอื่นๆ เป็นผู้ส่ง ในประเทศ
ซึ่งเมื่อลงตัวแล้ว ก็จะสามารถผลิตวัคซีนถึง ต่อปี หรือมากกว่า ต่อเดือน
เป็นโรงงานของไบออนเทคที่สามในยุโรปที่ผลิตวัคซีน โดยไฟเซอร์เองก็ยังมีโรงงานอีก 4แห่งในสหรัฐและยุโรป
โรงงานในมาร์บวร์คเคยผลิตเวชภัณฑ์เกี่ยวกับการรักษามะเร็งด้วยการก่อภูมิคุ้มกัน (cancer immunotherapy) ให้แก่บริษัทโนวาร์ติส
ท้ายเดือนเมษายน 2021 สำนักงานการแพทย์ยุโรปอนุมัติให้เพิ่มจำนวนการผลิตในแต่ละรอบสำหรับโรงงานในเบลเยี่ยม
ซึ่งคาดว่า จะมีผลอย่างสำคัญต่อจำนวนโดสวัคซีนที่ส่งให้สหภาพยุโรป
วัคซีนต้นๆ ส่งในขวดที่เมื่อทำให้เจือจางแล้ว ก็จะมีวัคซีน (คือ ส่วนที่แช่เข็ง บวกกับสารทำให้เจือจาง )
แต่ตามป้าย ขวดหนึ่งมีวัคซีน 5โดสขนาด (รวมเป็น ) ดังนั้น ก็ยังมีเศษเหลือใช้ได้อีก
ดังนั้น สำนักงานการแพทย์ยุโรปจึงแนะนำให้ใช้กระบอกฉีดยาที่เสียยาน้อย (low dead space syringe) เพื่อให้ได้โดสเพิ่มขึ้น โดยยาที่เหลือในขวดควรทิ้ง
สำนักงานการแพทย์อิตาลีได้อนุมัติอย่างเป็นทางการให้ใช้โดสที่เหลือจากขวดเดี่ยวๆ
ส่วนสำนักงานสาธารณสุขของเดนมาร์กอนุญาตให้ผสมวัคซีนที่เหลือจากขวดสองขวด
ต่อมาในวันที่8 มกราคม 2021 บริษัทจึงระบุว่าขวดหนึ่งมี 6โดส
วัคซีนต้องเก็บและขนส่งโดยแช่แข็งที่อุณหภูมิระหว่าง
จนกระทั่ง 30วันก่อนจะฉีด
แล้วจึงสามารถเก็บไว้ที่อุณหภูมิระหว่าง
โดยสามารถเก็บไว้ที่อุณหภูมิยิ่งกว่านั้นจนถึง 25
หรือ 30
องศาเซลเซียสได้ถึงสอง ชม.
แม้ประเทศรายได้สูงก็ยังมีสมรรถภาพจำกัดในการบริหาร "โซ่เย็น" คือการต้องขนส่งและเก็บวัคซีนไว้ที่อุณหภูมิต่ำมาก
วัคซีนต้องเก็บและขนส่งโดยแช่แข็งที่อุณหภูมิต่ำมากระหว่าง
ซึ่งเย็นกว่าวัคซีนโควิด-19 ของโมเดิร์นาอันเป็นวัคซีนที่คล้ายกันมาก
ก่อนโรคโควิด-19 วัคซีนสำหรับโรคติดต่อปกติต้องใช้เวลาพัฒนาหลายปี
เมื่อเกิดการระบาดทั่วของโควิด-19 ก็ยังไม่มีวัคซีนป้องกันการติดเชื้อไวรัสโคโรนาในมนุษย์โดยประการทั้งปวงอีกด้วย
หลังจากที่ตรวจพบไวรัสโควิดในเดือนธันวาคม 2019
ซึ่งจุดชนวนให้นานาชาติเตรียมตอบสนองต่อโรคระบาดและเร่งการพัฒนาวัคซีนป้องกันโรค
การพัฒนาวัคซีนเริ่มขึ้นเมื่อผู้จัดตั้งบริษัทไบออนเทคแห่งเยอรมนีผู้มีเชื้อสายชาวตุรกีคือ อูเออร์ ซาฮิน (Uğur Şahin) ได้อ่านบทความในวารสารการแพทย์ "The Lancet" ซึ่งทำให้เขาเชื่อว่า โรคโควิด-19 จะก่อเหตุการณ์ระบาดทั่วโลกอีกไม่นาน เขาจึงขอให้นักวิทยาศาสตร์บริษัทยกเลิกการลาหยุดงานแล้วเริ่มพัฒนาวัคซีนโควิด-19 ในเดือนมกราคม 2020
ไบออนเทค ได้เริ่มโปรแกรมความเร็วแสง (Lightspeed) เพื่อพัฒนาวัคซีนป้องกัน โดยใช้เทคโนโลยีเอ็มอาร์เอ็นเอที่บริษัทมีอยู่แล้ว
วัคซีนแปรหลายรูปแบบได้ทำขึ้นในแหล็บเมืองไมนทซ์แล้วจึงได้ให้ผู้เชี่ยวชาญที่สถาบันเพาล์แอร์ลิช (Paul-Ehrlich-Institute) ในรัฐเฮ็สเซินตรวจวิเคราะห์
การลงทุน.
ตามไฟเซอร์ การวิจัยและพัฒนาวัคซีนนี้มีค่าใช้จ่ายเกือบถึง (ประมาณ )
ในเดือนมีนาคม 2020 บริษัท Fosun (จีน) ได้ลงทุน (ประมาณ ) กับบริษัทไบออนเทคโดยแลกเปลี่ยนกับหุ้น และสิทธิในการพัฒนาและวางตลาดขายวัคซีนในประเทศจีน
ฮ่องกง มาเก๊า และไต้หวัน
ในเดือนเมษายน 2020 ไฟเซอร์ลงทุน (ประมาณ ) กับไบออนเทคโดยเป็นการซื้อหุ้น
ในเดือนมิถุนายน 2020 ไบออนเทคได้รับเงินกู้ (ประมาณ ) จากคณะกรรมาธิการยุโรปและธนาคารเพื่อการลงทุนยุโรป
โดยธนาคารได้เคยลงทุนในบริษัทนี้เป็นครั้งแรกตั้งแต่ปี2019 แล้ว
ในเดือนกันยายน 2020รัฐบาลเยอรมันได้ให้เงินทุนแก่ไบออนเทค (ประมาณ ) โดยเป็นส่วนของโปรแกรมพัฒนาวัคซีนของชาติ
ในเดือนพฤศจิกายน 2020 ประธานบริหารบริษัทไฟเซอร์ระบุว่า เขาตัดสินใจไม่รับเงินทุนจากโปรแกรมปฏิบัติการความเร็วเหนือแสง (Operation Warp Speed) ของรัฐบาลกลางสหรัฐในการพัฒนาวัคซีนก็ "เพราะผมต้องการป้องกันนักวิทยาศาสตร์ของบริษัทจากระเบียบราชการ เช่น ต้องให้รายงาน ต้องตกลงว่าจะใช้จ่ายเงินทุนแบบขนานหรือร่วมกับบริษัทอื่นๆ เป็นต้น"
แต่บริษัทก็ได้ตกลงกับสหรัฐในการแจกจำหน่ายวัคซีนเหมือนกับที่ทำกับประเทศอื่นๆ
การทดลองระยะ ได้เริ่มในเยอรมนีวันที่23 เมษายน 2020
และในสหรัฐในวันที่4 พฤษภาคม 2020 โดยมีวัคซีนแคนดิเดต 4อย่างเข้าสู่การทดลอง
แล้วจึงเลือกวัคซีนแคนดิเดต BNT162b2 ว่ามีอนาคตดีที่สุดในบรรดาวัคซีนซึ่งใช้เทคโนโลยีคล้ายกัน 3อย่างที่บริษัทได้พัฒนาขึ้น
ก่อนจะเลือก ไบออนเทคและไฟเซอร์ได้ทำการทดลองระยะที่1 ในเยอรมนีและสหรัฐ และบริษัทโฟสันก็ได้ทำในจีน
แล้วพบว่า วัคซีนนี้ปลอดภัยกว่าวัคซีนแคนดิเดต 3อย่างอื่นๆ ของบริษัท
ผลการทดลองทางคลินิกระยะ เบื้องต้นที่ตีพิมพ์ในเดือนตุลาคม 2020 แสดงว่า วัคซีน BNT162b2 อาจมีประสิทธิศักย์และความปลอดภัย
ในเดือนเดียวกัน สำนักงานการแพทย์ยุโรป (European Medicines Agency, EMA) ก็เริ่มตรวจทบทวนข้อมูลของ BNT162b2 แบบทำเป็นระยะๆ
ในเดือนพฤศจิกายน 2020 การทดลองวัคซีนยังอยู่ในระยะที่3
เป็นการทดลองแบบสุ่ม มีกลุ่มควบคุมโดยใช้ยาหลอก อำพรางผู้สังเกตการณ์ เพื่อหาขนาดยา (dose-finding) และตรวจประสิทธิศักย์ (efficacy) ในบุคคลที่สุขภาพดี
การทดลองระยะที่3 ตรวจสอบความปลอดภัย ประสิทธิศักย์ ความอดทนรับยาได้ (tolerability) และการก่อภูมิคุ้มกัน (immunogenicity) สำหรับยาขนาดกลางๆ ฉีดสองครั้งห่างกัน 21วัน มีอาสาสมัครแบ่งเป็น 3วัยคือ , และเกิน 55ปี
ผลการทดลองระยะที่3 ซึ่งระบุว่า วัคซีนมีประสิทธิภาพ ได้ตีพิมพ์ในวันที่18 พฤศจิกายน 2020
สำนักงานการแพทย์ยุโรป (European Medicines Agency, EMA) ได้ยืนยันประสิทธิศักย์ของวัคซีนที่ เมื่อให้อนุมัติวัคซีน
โดยภายหลังชี้แจงว่า โดสที่สองควรฉีด หลังโดสแรก
วันที่14 หลังจากได้โดสที่1 อาการเกิดโรคโควิด-19 แบบสะสมเริ่มต่างกันระหว่างกลุ่มที่ได้วัคซีนกับกลุ่มที่ได้ยาหลอก
ความเข้มข้นของแอนติบอดีลบล้างฤทธิ์ (neutralizing antibodies) ถึงระดับสูงสุดที่ 7วันหลังจากได้โดสที่สองสำหรับผู้ใหญ่ทั่วไปและ 14วันหลังจากโดสที่สองสำหรับคนชรา
การทดลองระยะที่3 ซึ่งดำเนินการระหว่าง ทำเพื่อประเมินสมรรถภาพป้องกันการติดเชื้ออย่างรุนแรง และระยะเวลาที่เกิดภูมิคุ้มกัน
ฤทธิ์ระดับสูงของแอนติบอดียังคงอยู่อย่างน้อย 3เดือนหลังจากฉีดโดสที่สอง โดยมีค่าประเมินครึ่งชีวิตที่ 55วัน
ตามข้อมูลนี้ งานศึกษาหนึ่งจึงเสนอว่า อาจยังสามารถตรวจเจอแอนติบอดีได้ถึงราวๆ 554วัน
ผลงานเบื้องต้นจากงานทดลองทางคลินิกที่ทำในประเทศหลายประเทศพบว่า ประสิทธิศักย์ป้องกันการติดเชื้อแบบแสดงอาการลดลงจาก
เหลือ
หลังจากได้วัคซีนโดสที่สอง 4เดือน
กลุ่มโดยเฉพาะๆ.
งานศึกษาจะตรวจการให้วัคซีนขนาด หรือให้ยาหลอก ซึ่งฉีดเข้ากล้ามเนื้อสองโดสโดยห่างกัน 21วัน
งานศึกษาระยะ 2 จะมีหญิงมีครรภ์ในระหว่าง 350คนเป็นอาสาสมัคร ครึ่งหนึ่งจะได้รับวัคซีน อีกครึ่งจะได้ยาหลอก
งานศึกษาระยะ 3 จะตรวจความปลอดภัย ความอดทนรับยาได้ และการก่อภูมิคุ้มกันของวัคซีนเทียบกับยาหลอกสำหรับหญิงมีครรภ์ในระหว่าง
บริษัทประกาศในวันที่18 กุมภาพันธ์ว่า อาสาสมัครคนแรกได้รับวัคซีนโดสแรกแล้ว