pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
ในรอว์ 30 มิถุนายน 2014 เจริโคได้กลับมาจัดการ Codebreaker ใส่เดอะมิซ ก่อนจะบอกว่ารู้สึกดีเหลือเกิน รอเวลามานานแล้วที่จะได้พูดว่า RAW is... แต่เดอะไวแอ็ตต์แฟมิลี (เบรย์ ไวแอ็ตต์, ลู้ก ฮาร์เปอร์ และอีริก โรแวน) โผล่มารุมเล่นงานเจริโค ในรอว์ 7 กรกฎาคม เจริโคมีแมตช์ชนะเดอะมิซไปได้ด้วยท่า Walls of Jericho หลังแมตช์เบรย์โผล่มานั่งเก้าอี้โยกที่ทางเดิน และก็บอกว่าเจริโคน่าจะเลิกพูดมากได้แล้ว เพราะการกระทำสำคัญกว่าคำพูด เจริโคก็บอกว่าเห็นด้วย การกระทำสำคัญกว่าการพูด และตอนนี้แกก็อยู่คนเดียวพอดี จะไปกระทืบแกให้ตกเก้าอี้เดี๋ยวนี้แหละ เจริโคเดินไปหาเบรย์ แต่ฮาร์เปอร์กับโรแวนก็มายืนอยู่ข้างหลังเบรย์ ทำให้เจริโคไม่เข้าไป ในแบทเทิลกราวด์ (2014) เจริโคเอาชนะเบรย์ไปได้ ก่อนจะรีแมตช์กันในซัมเมอร์สแลม (2014) โดยเจริโคแพ้ ในไนท์ออฟแชมเปียนส์ (2014) เจริโคได้ปล้ำแพ้แรนดี ออร์ตัน ในสแมคดาวน์ 14 พฤศจิกายน เจริโคได้จัดรายการ Highlight Reel โดยดิออธอริตีเป็นแขกรับเชิญ ต่อมาในรอว์ 15 ธันวาคม เจริโคได้มาทำหน้าที่เป็นผู้จัดการทั่วไปรับเชิญ และพอล เฮย์แมนก็ออกมาขัดจังหวะ เจริโคเลยจัดแมตช์ให้ตัวเองเจอกับเฮย์แมนแบบ Street Fight แต่เฮย์แมนเรียกบร็อก เลสเนอร์ออกมาช่วย และจับเจริโคใส่ F-5
ในเดือนมกราคม 2015 เจริโคได้เผยในทวิตเตอร์ว่าสัญญาของเขาที่ทำไว้กับ WWE คือขึ้นปล้ำเฮาส์โชว์ 16 โชว์ในวันที่ 10 มกราคม ถึง 1 มีนาคม โดยไม่ปรากฏตัวออกจอทีวี ก่อนที่จะเซ็นสัญญาขึ้นปล้ำอีก 19 โชว์ที่ไม่ได้ออกทีวีระหว่างเดือนมิถุนายนและสิงหาคม ในเดือนพฤษภาคม ได้เป็นผู้ดำเนินรายการทัฟ อีนัฟซีซั่นที่6 วันที่ 4 กรกฎาคม ในโชว์พิเศษทาง WWE Network เจริโคได้กลับมาขึ้นปล้ำถ่ายทอดสดอีกครั้งโดยเอาชนะเนวิลล์ไปได้ ในไนท์ออฟแชมเปียนส์ (2015) เจริโคได้เซอร์ไพรส์มาร่วมปล้ำแทกทีม 6 คนกับดีน แอมโบรสและโรแมน เรนส์ แพ้ให้กับไวแอ็ตต์แฟมิลี ในWWE Live from Madison Square Gardenได้แพ้ในการชิงแชมป์อินเตอร์สมัยที่10กับเควิน โอเวนส์
การกลับมา NJPW.
วันที่ 5 พฤศจิกายน 2017 เจริโคได้ปรากฏตัวที่ NJPW ผ่านทางเทปโดยประกาศขอท้าเจอกับเคนนี โอเมกาชิงแชมป์ IWGP United States Heavyweight Championship ในWrestle Kingdom 12 วันที่ 4 มกราคม 2018 ที่ Tokyo Dome ซึ่งเป็นการขึ้นปล้ำนอกสังเวียน WWE ครั้งแรกของเจริโคนับตั้งแต่ปี 1999 นอกจากนี้ยังได้รับการยืนยันจาก Dave Meltzer (ผ่าน Twitter) และ Forbes ว่าสัญญาของเขากับ WWE ได้หมดลงแล้วทำให้สถานะของเขาเป็น "free agent" แต่มีการเพิ่มเติมข้อมูลจาก Tokyo Sport เจ้าหน้าที่เกี่ยวข้องเปิดเผยว่าเจริโคไม่ได้ปล้ำฟูลไทม์กับ NJPW เขายังมีสัญญากับ WWE นอกจากนี้วินซ์ แม็กแมนยังเป็นคนอนุญาตให้เขามาปล้ำกับโอเมกาอีกด้วย ใน Wrestle Kingdom 12 โอเมกาป้องกันแชมป์ไปได้แบบไม่มีกฏกติกา 22 มกราคม 2018 เจริโคได้ร่วมรอว์ครบรอบ 25 ปี โดยปรากฏตัวที่หลังเวทีและจดชื่ออีไลแอสลง List of Jericho 27 เมษายน เจริโคได้ร่วมปล้ำเกรเทสต์ รอยัลรัมเบิล 50 คนแต่ไม่ชนะ วันที่ 9 มิถุนายน ในศึก Dominion 6.9 เจริโคได้คว้าแชมป์ IWGP Intercontinental Championship จากการเอาชนะ Tetsuya Naito ทำให้เป็นคนแรกที่ได้แชมป์อินเตอร์ทั้ง WWE และ NJPW&lt;ref&gt;
แชมป์โลกอันดิสพิวเด็ด
แชมป์โลก ECW
ดับเบิลยูดับเบิลยูอี อินเตอร์คอนทิเนนทัล แชมเปี้ยนชิพ
Raw Zone
เจสัน เรโซ
ดรูว์ แมคอินไทร์
พลาสเตอร์อินโทนาโค
พลาสเตอร์อินโทนาโค  “อินโทนาโค” เป็นศัพท์ภาษาอิตาลีที่ใช้เรียกปูนปลาสเตอร์ที่ฉาบชั้นบางชั้นสุดท้ายก่อนที่จะลงมือเขียนจิตรกรรมฝาผนัง การเขียนภาพจะทำขณะที่ปูนยังอมความชื้นอยู่เพื่อที่จะให้สีซึมลงไปในตัวปูน ชั้นที่ฉาบก่อนหน้าเรียกว่า “arriccio” จะหยาบกว่าอินโทนาโคเล็กน้อยเพื่อให้อินโทนาโคเกาะตัวเมื่อฉาบทับ และชั้นนี้จะต้องแห้งก่อนที่จะฉาบอินโทนาโคได้ ซึ่งมักจะใช้เวลาสองสามวันก่อนที่จะฉาบอินโทนาโคทับได้ คำว่าอินโทนาโคนอกจากจะใช้ดังว่าแล้วก็ยังมีความหมายกว้างๆ ถึงปูนฉาบปกติ หรือ การฉาบกำแพงหรือผนังโดยทั่วไปด้วย
ส่วนผสมของอินโทนาโคตามปกติแล้วจะประกอบด้วยทราย (ที่มีความละเอียดของเม็ดทรายน้อยกว่าสองมิลลิเมตร) และสารที่เป็นตัวเชื่อม
ประเภทของอินโทนาโค.
อินโทนาโคแบ่งตามลักษณะของสารที่ใช้เป็นตัวเชื่อม:
ทรายที่ใช้ทำอินโทนาโคอาจจะเป็นหินปูน หรือ ซิลิเคทที่มาจากธรรมชาติเช่นจากแม่น้ำหรือจากทรายที่นำมาปั่นให้เม็ดเล็กลง
ประเภทของสารที่ทำให้คงตัว.
อินโทนาโคทำให้คงตัวได้โดยการใช้:
Intonaco
อินโทนาโค
ปลาสเตอร์อินโทนาโค
ลาพิส ลาซูไล
Gianbattista Tiepolo
มลสารพิษ
ท็อปอวอร์ด 2000
TOP AWARDS 2000 ครั้งที่ 1 ประจำปี 2543
อาร์ช
ท็อปอวอร์ด 2002
ท็อปอวอร์ด 2002 ครั้งที่ 3 ประจำปี 2545
เมื่อวันที่ 17 มกราคม 2546 ที่หอประชุมใหญ่ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี เสด็จเป็นองค์ประธานงานประกาศผลรางวัล ท็อป อวอร์ด ประจำปี 2002 ซึ่งจัดโดยสวนดุสิตโพลร่วมกับนิตยสารทีวีพูล ทำการสำรวจเสียงโหวตของประชาชนจำนวน 20,000 คน
ระบบระบายอากาศ
ระบบระบายอากาศ  คือการจัดระบบการถ่ายเทอากาศจากภายนอกอาคารเข้ามาภายในอาคาร ซึ่งไม่ควรจะสับสนกับคำว่า “ทางระบายอากาศ”  ที่ใช้ในอุปกรณ์เช่นเครื่องปั่นผ้าให้แห้ง หรือ เครื่องทำน้ำร้อน “ทางระบายอากาศ” นำอากาศที่เกิดจากการทำความร้อนที่จำเป็นต้องกำจัดที่อาจจะเป็นอันตรายต่อสุขภาพออกนอกอาคาร ส่วนการเคลื่อนย้ายของอากาศระหว่างอากาศภายในอาคารและไม่ใช่ภายนอกอาคารเรียกว่า “การขนถ่ายอากาศ”
“การระบายอากาศ”  นิยามโดยสมาคมวิศวกรการทำความร้อน, การทำความเย็น และ การปรับอากาศแห่งสหรัฐอเมริกา หรือมาตรฐานASHRAE 62.1 และ “คู่มือ ASHRAE” ว่าคือระบบการระบายอากาศที่ใช้สำหรับให้อากาศในระดับที่เป็นที่ยอมรับตามคุณภาพอากาศภายใน (Indoor air quality หรือ IAQ)
เมื่อมีมนุษย์หรือสัตว์อยู่ภายในตัวอาคาร การระบายอากาศเป็นสิ่งที่จำเป็นที่จะต้องทำเพื่อกำจัดกลิ่นและลดปริมาณคาร์บอนไดออกไซด์ และ มลสารพิษที่มากับอากาศเช่นฝุ่น ควัน และ สารอินทรีย์ไอระเหย (Volatile organic compound หรือ VOC) การระบายอากาศมักจะหมุนเวียนโดยการใช้อุปกรณ์ที่อาจะทำความร้อน, ความเย็น, ทำความชื้น หรือ ดูดความชื้นไปด้วยในขณะเดียวกัน นอกจากนั้นการเคลื่อนไหวของอากาศเข้ามาภายในตัวอาคารอาจจะเกิดจาก “การรุกเข้ามา” จากอากาศภายนอกที่ไม่อยู่ในการควบคุม หรือการใช้ “ระบบการระบายอากาศตามธรรมชาติ” ระบบการกรองอากาศที่ก้าวหน้าเช่น “การฟอก”  ก็เป็นอีกวิธีหนึ่งที่ใช้ในการระบายอากาศโดยการทำความสะอาดอากาศที่เสียและส่งบางส่วนกลับไปหมุนเวียนภายในตัวอาคาร
ระบบการถ่ายเทอากาศ
Ventilation (architecture)
Ventilating
Air vent
ขบวนการจอมยุทธสรรพสัตว์ เกคิเรนเจอร์
จูเคนเซนไท เกคิเรนเจอร์
โกโกเซนไท โบเคนเจอร์
ขบวนการเวทมนต์ มาจิเรนเจอร์
มาโฮเซนไท มาจิเรนเจอร์
โทคุโซเซนไท เดกะเรนเจอร์
บาคุริวเซนไท อาบะเรนเจอร์
นินปูเซนไท เฮอร์ริเคนเจอร์
ขบวนการวายุ เฮอร์ริเคนเจอร์
เฮียะคุจูเซนไท กาโอเรนเจอร์
มิไรเซนไท ไทม์เรนเจอร์
คิวคิวเซนไท โกโกไฟว์
ขบวนการ โกโกไฟว์
เซย์จูเซนไท กิงกะแมน
ขบวนการคอสมิค กิงกะแมน
เดนจิเซนไท เมกะเรนเจอร์
ขบวนการแม่เหล็กไฟฟ้า เมก้าเรนเจอร์
เกคิโซเซนไท คาร์เรนเจอร์
นินจาเซนไท คาคุเรนเจอร์
ขบวนการห้าพลังดวงดาว ไดเรนเจอร์
โกเซย์เซนไท ไดเรนเจอร์
Omega-3 fatty acids
เคียวริวเซนไท จูเรนเจอร์
ขบวนการเทพนักสู้ จูเรนเจอร์
ขบวนการวิหคสายฟ้า เจ็ทแมน
โชวจินเซนไท เจ็ทแมน
จิคิวเซนไท ไฟว์แมน
โคโซคุเซนไท เทอร์โบเรนเจอร์
โชวจูเซนไท ไลฟ์แมน
ฮิคาริเซนไท มาสก์แมน
ขบวนการ มาสก์แมน
ขบวนการ แฟลชแมน
ขบวนการห้าพิฆาต โกเรนเจอร์
ขบวนการห้าพิฆาตลับ โกเรนเจอร์
ขบวนการห้าจอมพิฆาต โกเรนเจอร์
ขบวนการ โกเรนเจอร์
ขบวนการ ไบโอแมน
โชวเดนชิ ไบโอแมน
ขบวนการ ไดน่าแมน
ขบวนการวิทยาศาสตร์ ไดน่าแมน
คางาคุเซนไท ไดน่าแมน
น้ำมันวอลนัต
น้ำมันวอลนัต  คือน้ำมันที่กลั่นจากวอลนัตเปอร์เซีย ("Juglans regia") ซึ่งประกอบด้วยทั้งกรดไขมันไม่อิ่มตัวและกรดไขมันอิ่มตัว
น้ำมันวอลนัตประกอบด้วยกรดไขมันไม่อิ่มตัวเป็นส่วนใหญ่ (72% ของไขมันทั้งหมด) โดยเฉพาะกรดอัลฟาลิโนเลนิก (14%) และกรดลิโนเลอิก (58%) นอกจากนั้นยังมีกรดโอเลอิก (13 %) และไขมันอิ่มตัว (9%)
การใช้ทำอาหาร.
น้ำมันวอลนัตเป็นน้ำมันที่กินได้แต่มักจะไม่ค่อยใช้ในการทำอาหารเช่นน้ำมันพืชชนิดอื่นเพราะมีราคาสูง น้ำมันมีสีจางและรสนุ่มนวลและมีกลิ่นหอมของถั่ว บางครั้งก็จะใช้ทอด แต่มักจะไม่ใช้ในการทำอาหารที่ใช้อุณหภูมิสูง เพราะความร้อนจะทำลายรสและคุณค่าทางอาหารของน้ำมัน และทำให้รสออกขม ฉะนั้นการใช้จึงมักจะใช้กับอาหารที่เย็นเช่น ในการเป็นส่วนผสมสำหรับทำน้ำมันสลัดที่ทำให้ได้รสที่ต้องการ นอกจากนั้นคุณค่าในการต้านอนุมูลอิสระ (antioxidant) ในน้ำมันวอลนัตก็ยังอาจถูกกำจัดไปในระหว่างการปรุงอาหาร
น้ำมันวอลนัตมี กรดไขมันโอเมกา-3 ซึ่งเป็นสารอาหารที่จำเป็นต่อร่างกาย
การใช้ทางด้านศิลปะ.
น้ำมันวอลนัตเป็นหนึ่งในน้ำมันที่มีความสำคัญต่อจิตรกรในยุคฟื้นฟูศิลปวิทยา คุณสมบัติที่ทำให้สีแห้งเร็วและไม่ออกสีเหลืองทำให้เหมาะแก่การใช้ในการทำให้สีใส (paint thinner) ขึ้น หรือในการทำความสะอาดแปรงสี แต่ฟิล์มที่เกิดจากการใช้ถือว่ามีคุณภาพด้อยกว่าการใช้น้ำมันเมล็ดฝ้าย
น้ำมันวอลนัตเป็นสินค้าที่หาซื้อยาก และมีผู้ต้องการซื้อน้อย และน้ำมันที่เก็บไว้จะหืนถ้าเก็บรักษาไว้อย่างไม่ถูกต้อง ฉะนั้นแทนที่จะเป็นน้ำมันวอลนัตร้านขายอุปกรณ์การเขียนภาพมักจะขายน้ำมันเมล็ดฝ้าย, น้ำมันเมล็ดฝิ่น หรือ น้ำมันดอกคำฝอยแทนที่
น้ำมันวอลนัตเป็นที่นิยมกันในการเคลือบงานไม้สำหรับอุปกรณ์ที่ใช้ในการทำอาหารเช่น เขียง หรือชามสลัดไม้ ถ้าทำน้ำมันหรือขี้ผึ้งเองก็มักจะใช้วอลนัตเพราะความปลอดภัยและมีความหืนต่ำ แต่ควรจะผสมกับขี้ผึ้งในอัตราส่วนน้ำมัน ส่วนต่อขี้ผึ้ง ส่วน
Walnut oil
น้ำมันวอลนัท
ศูนย์กีฬาทางน้ำแห่งลอนดอน
ศูนย์กีฬาทางน้ำ  เป็นสถานที่ใช้แข่งขันกีฬาว่ายน้ำ กีฬากระโดดน้ำ ระบำใต้น้ำ โปโลน้ำ ในมหกรรมกีฬาโอลิมปิกฤดูร้อน 2012 เป็นสนามที่สร้างขึ้นใหม่ ตั้งอยู่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของอุทยานโอลิมปิกลอนดอน ตั้งอยู่ข้างกับสนามกีฬาโอลิมปิก (ลอนดอน) มีความจุของผู้ชมสำหรับว่ายน้ำและกระโดดน้ำ 17,500 ที่นั่ง และสำหรับโปโลน้ำ 5,000 ที่นั่ง
ศูนย์พัฒนาการประมงแห่งเอเซียตะวันออกเฉียงใต้
ทากาชิ โอกามูระ
ทากาชิ โอกามูระ  (13 ธันวาคม ค.ศ. 1927 - ปัจจุบัน) ทากาชิ โอกามูระเป็นช่างภาพชาวญึ่ปุ่นที่มีความเชี่ยวชาญในการถ่ายภาพศิลปะ ผลงานสำคัญของทากาชิ โอกามูระคือการบันทึกภาพการบูรณะจิตรกรรมฝาผนังในชาเปลซิสติน
ในปี ค.ศ. 1965 โอกามูระย้ายไปอยู่ที่กรุงโรมไปสร้างความเชี่ยวชาญในการถ่ายภาพสิ่งก่อสร้าง, จิตรกรรมฝาผนัง และ งานศิลปะ และมักจะมีงานที่ได้รับการตีพิมพ์ที่เป็นหนังสือประเภทหรู
Takashi Okamura
วอลเด็น แมคแนร์
โทกุงะวะ อิเอะยะสึ
ยุคมุโรมะจิ
แฮร์รี่ พอตเตอร์ กับนักโทษแห่งอัซคาบัน
โทกุงาวา อิเอยะซุ
เฟรด ฮอยล์
เซอร์ เฟรด ฮอยล์ (; สมาชิกราชสมาคม FRS; 24 มิถุนายน ค.ศ. 1915 - 20 สิงหาคม ค.ศ. 2001) เป็นนักดาราศาสตร์ชาวอังกฤษ เป็นที่รู้จักในฐานะผู้สนับสนุนทฤษฎีนิวคลีโอซินทีสิสของดาวฤกษ์ และมักร่วมในการถกเถียงต่างๆ เกี่ยวกับจักรวาลวิทยาและประเด็นทางวิทยาศาสตร์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการโต้แย้งเกี่ยวกับทฤษฎี"บิกแบง" ซึ่งเป็นวลีที่เขาตั้งขึ้นเป็นการล้อเลียน นอกจากในฐานะนักดาราศาสตร์แล้ว ฮอยล์ยังเป็นนักเขียนนิยายวิทยาศาสตร์ด้วย และร่วมเขียนหนังสือหลายเล่มกับบุตรชาย คือ เจฟฟรีย์ ฮอยล์ เขาอุทิศเวลาส่วนใหญ่ในชีวิตทำงานให้กับสถาบันดาราศาสตร์แห่งเคมบริดจ์ และได้ทำหน้าที่เป็นผู้อำนวยการสถาบันแห่งนี้เป็นเวลาหลายปี ฮอยล์เสียชีวิตที่เมืองบอร์นมัธ ประเทศอังกฤษ
งานเขียนนิยายวิทยาศาสตร์.
งานเขียนโดยมากเป็นงานเอกเทศ ยกเว้น "Andromeda Breakthrough" เป็นภาคต่อของ "A for Andromeda" และ "Into Deepest Space" เป็นภาคต่อของ "Rockets in Ursa Major"
วิกฤตการณ์การเมืองในประเทศไทย พ.ศ. 2548-2552
บิลลี่ บันลือโลก
บิลลี่ อาสา
เจ้าหญิงเฟาซียะห์-ลาติฟะฮ์แห่งอียิปต์
เจ้าหญิงเฟาซียะห์-ลาติฟา แห่งอียิปต์ (12 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2525-) พระราชธิดาพระองค์เดียวของพระเจ้าฟูอัดที่ 2 แห่งอียิปต์ กับฟาดิลา ฟรองซ์ ปิการ์ สตรีชาวฝรั่งเศส พระองค์ประสูติเมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2525 ในเขตมอนเตการ์โล ประเทศโมนาโก โดยพระองค์ถือสัญชาติโมนาโก พระองค์มีพระเชษฐา 1 พระองค์ และพระอนุชา 1 พระองค์ คือ เจ้าชายมูฮัมหมัด อาลี เจ้าชายแห่งซาอิด และเจ้าชายฟากูรุดดินแห่งอียิปต์
บิลลิโอ พิงก์
องค์การผู้สังเกตการณ์ศิลปะนานาชาติ
องค์การผู้สังเกตการณ์ศิลปะนานาชาติ  เป็นองค์การที่ก่อตั้งขึ้นโดยเจมส์ เบ็ค ศาสตราจารย์สาขาวิชาประวัติศาสตร์ศิลป์วิทยาแห่งมหาวิทยาลัยโคลัมเบียในสหรัฐอเมริกาเพื่อเฝ้าสังเกตและรณรงค์เพื่อหาวิธีที่ดีขึ้นในการอนุรักษ์งานศิลปะ องค์การมีสาขาในสหราชอาณาจักร “องค์การผู้สังเกตการณ์ศิลปะแห่งสหราชอาณาจักร” (ArtWatch UK)
ในปี ค.ศ. 1991 เบ็ควิจารณ์การการทำความสะอาดประติมากรรมอนุสรณ์ของอิลาเรีย เดล คาเรตโตในมหาวิหารลูคคาโดย จาโคโป เดลลา เควอร์เชียในอิตาลี ที่เป็นผลให้ผู้อนุรักษ์ฟ้องร้องในข้อหาว่า “กล่าวร้ายอย่างสร้างปัญหา” (aggravated slander) ซึ่งมีโทษถึงจำคุกสามปีศาลตัดสินว่าผิดจริง แต่เบ็คชนะคดี จากนั้นก็มาร่วมก่อตั้งองค์การผู้สังเกตการณ์ศิลปะ
องค์การผู้สังเกตการณ์ศิลปะทำการวิจารณ์วิธีและโครงการอนุรักษ์หลายโครงการ รวมทั้งโครงการบูรณะจิตรกรรมฝาผนัง “พระกระยาหารมื้อสุดท้าย” โดย เลโอนาร์โด ดา วินชี และโครงการการบูรณะจิตรกรรมฝาผนังในชาเปลซิสติน ในปี ค.ศ. 2004 องค์การพยายามร้องเรียนให้ทำการยุติการบูรณะประติมากรรม “เดวิด” โดย ไมเคิล แอนเจโลแต่ไม่สำเร็จ แต่หลังจากนั้นก็พบว่าเกิดมีรอยร้าว
เบ็ค และ ดาลีย์มักจะออกความเห็นอย่างตรงไปตรงมาเกี่ยวกับงานบูรณะที่เป็นหัวข่าวอยู่เสมอ แต่องค์การเองก็ถูกวิจารณ์จากฝ่ายปฏิปักษ์อย่างรุนแรง เช่นเมื่อผู้สำรวจรังวัดมหาวิหารเซนต์พอลผู้มีหน้าที่ดูแลการทำความสะอาดมหาวิหารในปี ค.ศ. 2004 ถูกดาลีย์วิจารณ์ก็โต้ว่า “องค์การผู้สังเกตการณ์ศิลปะแห่งสหราชอาณาจักรฟังแล้วออกจะขลัง แต่ดูเหมือนว่าจะเป็นองค์การที่มีทัศนคติจากคนคนเดียว”
ArtWatch International
การสร้างอาดัม (มีเกลันเจโล)
พระเจ้าสร้างอาดัม  เป็นจิตรกรรมฝาผนังโดยมีเกลันเจโลซึ่งถูกวาดไว้บนเพดานโบสถ์น้อยซิสทีนในนครรัฐวาติกัน ถูกวาดระหว่างค.ศ. 1508–1512 อิงเนื้อหาตามพระคัมภีร์ไบเบิลฉบับหนังสือปฐมกาล เป็นตอนที่พระเจ้าพ่นลมหายใจแห่งชีวิตให้แก่อาดัม มนุษย์คนแรก ภาพที่หัตถ์ของพระเจ้าใกล้จะแตะกับมือของอาดัมได้กลายเป็นสัญลักษณ์ของมนุษยชาติ และกลายเป็นภาพถูกลอกแบบตลอดจนถูกนำไปล้อเลียนนับครั้งไม่ถ้วน ภาพ "พระเจ้าสร้างอาดัม" ของมีเกลันเจโลและภาพ "อาหารค่ำมื้อสุดท้าย" ของเลโอนาร์โด ดา วินชี ถือเป็นสองงานจิตรกรรมทางศาสนาที่ถูกลอกแบบมากที่สุดตลอดกาล
ในค.ศ. 1505 มีเกลันเจโลได้รับเลือกจากพระสันตะปาปาองค์ใหม่ สมเด็จพระสันตะปาปาจูลิอุสที่ 2 ให้สร้างสุสานของพระองค์รวมทั้งรูปสลัก 40 รูป โดยมีกำหนดให้แล้วเสร็จภายในห้าปีซึ่งถือเป็นงานที่หนักสำหรับเขา เดิมทีเขาถูกสั่งให้วาดอัครทูตทั้งสิบสองประดับไว้เพดานโบสถ์น้อยซิสทีน แต่เขาได้ทูลอิสระในการทำงานต่อพระสันตะปาปาและยังทูลขออนุญาตในการวาดภาพอย่างอื่นซึ่งมีความซับซ้อนมากกว่าโดยมีหัวข้อสื่อถึงการกำเนิด, การตกในบาป, พระสัญญาไถ่บาปต่อเหล่าผู้เผยพระวจนะ และลำดับพงศ์ของพระเยซู
มีเกลันเจโลได้วาดภาพกว่า 300 ภาพบนเพดานโบสถ์น้อยซิสทีนซึ่งกินพื้นที่กว่าห้าร้อยตารางเมตร บริเวณตรงกลางของเพดานเป็นภาพของพระธรรมปฐมกาลทั้งเก้าบท ซึ่งแบ่งออกเป็นสามกลุ่ม คือ พระเจ้าสร้างโลก, พระเจ้าสร้างมวลมนุษย์ และมวลมนุษย์ถูกขับไล่จากสวรรค์
ดาบแสง
มหานวดาราประเภท 1เอ
มหานวดาราประเภท 1เอ เป็นประเภทย่อยของซากดาวแปรแสงประเภทหนึ่งที่เกิดจากการระเบิดอย่างรุนแรงของดาวแคระขาว ดาวแคระขาวนี้เป็นซากดาวฤกษ์ซึ่งสิ้นสุดอายุขัยแล้ว และไม่สามารถสร้างปฏิกิริยานิวเคลียร์ฟิวชั่นได้อีกต่อไป อย่างไรก็ดี ดาวแคระขาวที่ยังมีคาร์บอน-ออกซิเจนอยู่อาจสามารถทำปฏิกิริยาฟิวชั่นต่อไปได้อีก ซึ่งจะปลดปล่อยพลังงานมหาศาลออกมาหากอุณหภูมิของมันสูงมากพอ
ในทางกายภาพแล้ว ดาวแคระขาวที่มีการอัตราหมุนรอบตัวเองต่ำ จะมีมวลจำกัดที่ต่ำกว่าขีดจำกัดจันทรสิกขา คือ ประมาณ 1.38 เท่าของมวลดวงอาทิตย์ นี่คือขีดจำกัดมวลมากที่สุดซึ่งแรงดันสภาพซ้อนสถานะของอิเล็กตรอนยังสามารถรองรับได้ หากพ้นจากขีดจำกัดมวลนี้ ดาวแคระขาวจะเริ่มยุบตัว ถ้าดาวแคระขาวเริ่มสะสมมวลจากดาวคู่ของมัน เชื่อกันว่าแกนกลางจะมีอุณหภูมิสูงจนสามารถเริ่มการฟิวชั่นคาร์บอนได้เมื่อถึงขีดจำกัด ถ้าดาวแคระขาวรวมตัวเข้ากับดาวฤกษ์อื่น (เป็นเหตุการณ์ที่พบน้อยมาก) มันก็จะมีมวลสูงกว่าขีดจำกัดและเริ่มยุบตัวลง ซึ่งก็จะมีอุณหภูมิสูงขึ้นจนเกินขีดจำกัดการจุดระเบิดของนิวเคลียร์ฟิวชั่นเช่นเดียวกัน ภายในเวลาไม่กี่วินาทีหลังจากเริ่มกระบวนการนิวเคลียร์ฟิวชั่น เศษสสารของดาวแคระขาวจะทำปฏิกิริยาภาวะความร้อนเฉียบพลัน ซึ่งจะปลดปล่อยพลังงานออกมามากพอ (1–2 × 1044 จูล) ในการทำให้ดาวระเบิดออกกลายเป็นมหานวดาราได้
มหานวดาราประเภทนี้จะให้ความส่องสว่างสูงสุดค่อนข้างคงที่ เพราะมวลของดาวแคระขาวที่ระเบิดด้วยกลไกการพอกพูนมวลนั้นเป็นมวลที่สม่ำเสมอ การที่ค่านี้ค่อนข้างเสถียรทำให้เรานิยมนำการระเบิดนี้ไปใช้เป็นเทียนมาตรฐาน เพื่อใช้วัดระยะห่างของดาราจักรแม่ของมัน เนื่องจากความส่องสว่างปรากฏของมหานวดาราจะขึ้นอยู่กับระยะห่างเป็นหลัก
แบบจำลองที่เป็นที่ยอมรับ.
มหานวดาราประเภท 1เอ เป็นประเภทย่อยตามการจัดประเภทมหานวดาราแบบมินคอฟสกี-ชวิกกี ซึ่งคิดค้นขึ้นโดยนักดาราศาสตร์ชาวอเมริกัน รูดอล์ฟ มินคอฟสกีและฟริตซ์ ชวิกกี มหานวดาราประเภทนี้เกิดขึ้นได้จากหลายวิธี แต่ก็มีกลไกพื้นฐานร่วมกันอยู่ส่วนหนึ่ง เมื่อดาวแคระขาวคาร์บอน-ออกซิเจนซึ่งหมุนรอบตัวเองอย่างช้า ๆ พอกพูนมวลสารจากดาวคู่ของมัน มันไม่สามารถเพิ่มมวลจนเกินขีดจำกัดจันทรสิกขาที่ราว 1.38 เท่าของมวลดวงอาทิตย์ได้ หากเกินกว่านั้น มันจะไม่สามารถรองรับน้ำหนักของตัวเองโดยอาศัยแรงดันสภาพซ้อนสถานะของอิเล็กตรอนได้ และจะเริ่มยุบตัวลง หากไม่เกิดกระบวนการชดเชยแรง ดาวแคระขาวจะยุบตัวลงกลายไปเป็นดาวนิวตรอน ดังเช่นที่เกิดขึ้นทั่วไปกับดาวแคระขาวซึ่งมีส่วนประกอบของแมกนีเซียม นีออน และออกซิเจนเป็นหลัก
อย่างไรก็ตาม มุมมองปัจจุบันในหมู่นักดาราศาสตร์ผู้ออกแบบแบบจำลองการระเบิดมหานวดาราประเภท 1เอ คือ ขีดจำกัดนี้ไม่สามารถบรรลุได้เลยในความเป็นจริง ดังนั้น การยุบตัวจึงไม่เคยเกิดขึ้น ทว่ากลับเกิดแรงดันและความหนาแน่นเพิ่มขึ้นแทน อันเนื่องมาจากน้ำหนักที่เพิ่มขึ้นทำให้อุณหภูมิที่แกนกลางเพิ่มสูงขึ้น และเมื่อดาวแคระขาวเข้าใกล้ราว 1% ของขีดจำกัด จะทำให้เกิดช่วงการพาความร้อน ซึ่งกินเวลาอย่างน้อย 1,000 ปี ในบางจุดของระยะคุกรุ่นนี้ การเผาไหม้เองก็จะเกิดขึ้น โดยได้รับพลังงานจากการฟิวชั่นคาร์บอน รายละเอียดของการจุดระเบิดยังคงไม่เป็นที่ทราบกัน รวมไปถึงตำแหน่งและจำนวนของจุดที่เริ่มมีไฟเกิดขึ้น การฟิวชั่นออกซิเจนเริ่มต้นขึ้นไม่นานหลังจากนั้น แต่เชื้อเพลิงนี้ไม่ถูกเผาผลาญโดยสมบูรณ์เท่ากับคาร์บอน
เมื่อการฟิวชั่นเริ่มต้นขึ้น อุณหภูมิของดาวแคระขาวจะเริ่มสูงขึ้น ดาวฤกษ์ในแถบลำดับหลักซึ่งมีแรงดันความร้อนจะขยายตัวและเย็นตัวลงเพื่อชดเชยและปรับสมดุลกับพลังงานความร้อนที่เพิ่มสูงขึ้น อย่างไรก็ตาม แรงดันที่เสื่อมลงจะไม่ขึ้นอยู่กับอุณหภูมิ ดาวแคระขาวไม่สามารถควบคุมกระบวนการเผาไหม้เหมือนกับดาวฤกษ์ทั่วไป และไม่มั่นคงต่อปฏิกิริยาฟิวชั่นเฉียบพลันได้ ไฟจะถูกเร่งให้เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว ซึ่งเป็นส่วนที่เกิดขึ้นจากความไม่เสถียรเรย์ลี-เทย์เลอร์ และปฏิกิริยากับความปั่นป่วน ปัจจุบันนี้ ยังคงเป็นที่โต้เถียงกันว่าไฟดังกล่าวเปลี่ยนไปเป็นการระเบิดเหนือเสียง (detonation) จากการเผาไหม้ใต้เสียง (deflagration) หรือไม่
หากไม่สนใจรายละเอียดที่ชัดเจนของการเผาไหม้นิวเคลียร์ ก็เป็นที่ยอมรับกันโดยทั่วไปว่าเศษชิ้นส่วนจำนวนมากของคาร์บอนและออกซิเจนในดาวแคระขาวจะถูกเผาไหม้กลายเป็นธาตุที่หนักกว่าภายในระยะเวลาไม่กี่วินาที ทำให้อุณหภูมิภายในดาวเพิ่มขึ้นไปถึงหลายพันล้านองศา พลังงานที่ถูกปลดปล่อยจากการเผาไหม้นิวเคลียร์ความร้อน (1-2 × 1044 จูล) นี้มากเกินพอที่จะสลายพลังงานยึดเหนี่ยวโน้มถ่วงของดาว ซึ่งก็คือ อนุภาคทั้งหมดซึ่งประกอบขึ้นเป็นดาวแคระขาวจะมีพลังงานจลน์มากพอที่จะเคลื่อนที่หนีออกจากกัน ดาวจะระเบิดอย่างรุนแรงและปลดปล่อยคลื่นกระแทกซึ่งมีความเร็วระหว่าง 5-20,000 กิโลเมตรต่อวินาที หรือราว 3% ของความเร็วแสง พลังงานที่ถูกปลดปล่อยออกมาในการระเบิดจะทำให้ความสว่างเพิ่มขึ้นอย่างมาก ความส่องสว่างสัมบูรณ์ที่มองเห็นได้ของมหานวดาราประเภท 1เอ อยู่ที่ Mv = -19.3 (สว่างกว่าดวงอาทิตย์ประมาณ 5 พันล้านเท่า) โดยมีความแปรปรวนเล็กน้อย ซากมหานวดาราจะอยู่กับดาวคู่ของมันหรือไม่นั้นขึ้นอยู่กับปริมาณของมวลที่ถูกดีดออกมา
ทฤษฎีของมหานวดาราประเภทนี้คล้ายคลึงกับทฤษฎีของโนวา เพียงแต่ดาวแคระขาวจะพอกพูนสสารช้ากว่ามากและไม่ถึงขีดจำกัดจันทรสิกขา ในกรณีของโนวา สสารที่ถูกดึงดูดเข้ามาด้วยแรงโน้มถ่วงจะก่อให้เกิดฟิวชั่นไฮโดรเจนการระเบิดที่พื้นผิวซึ่งจะไม่ส่งผลกระทบต่อดาวแคระขาว มหานวดาราประเภทนี้แตกต่างจากมหานวดาราประเภทแกนสลาย ซึ่งเกิดขึ้นจากการระเบิดอย่างรุนแรงของพื้นผิวชั้นนอกของดาวมวลมากเมื่อแกนของมันเกิดการระเบิด
แบบจำลองหนึ่งที่อธิบายการก่อตัวของมหานวดาราประเภทนี้ คือ ระบบดาวคู่ที่กระชับแน่น ระบบดาวคู่ต้นกำเนิดประกอบด้วยดาวฤกษ์ในแถบลำดับหลัก ซึ่งดาวฤกษ์หลักมีมวลมากกว่าดาวฤกษ์รอง และด้วยความที่มีมวลมากกว่า ดาวฤกษ์หลักจะวิวัฒนาการกลายเป็นแขนงดาวยักษ์อะซิมโทติกก่อนคู่ของมัน โดยผิวห่อหุ้มของดาวจะขยายตัวอย่างมาก หากดาวฤกษ์ทั้งสองใช้ผิวห่อหุ้มร่วมกันแล้ว ระบบดาวคู่จะสูญเสียมวลไปเป็นจำนวนมาก ซึ่งทำให้โมเมนตัมเชิงมุม รัศมีวงโคจร และคาบของการโคจรลดลง หลังจากดาวฤกษ์หลักเสื่อมสลายไปเป็นดาวแคระขาว ดาวฤกษ์รองจะวิวัฒนาการไปเป็นดาวยักษ์แดงและเข้าสู่ขั้นการพอกพูนมวลให้แก่ดาวหลัก ระหว่างช่วงเวลาสุดท้ายซึ่งใช้ผิวห่อหุ้มร่วมกันนี้ ดาวฤกษ์ทั้งสองจะหมุนเข้ามาใกล้กันมากขึ้นเนื่องจากสูญเสียโมเมนตัมเชิงมุมไป วงโคจรที่เกิดขึ้นนี้อาจมีคาบที่สั้นเพียงไม่กี่ชั่วโมงเท่านั้น หากการพอกพูนมวลดำเนินไปได้นานพอ ดาวแคระขาวอาจมีมวลถึงขีดจำกัดจันทรสิกขาได้
รูปแบบที่สองที่เป็นไปได้น้อยกว่า คือกลไกสำหรับจุดระเบิดมหานวดาราประเภท 1เอ เกิดจากการรวมตัวของดาวแคระขาวสองดวงที่มีมวลรวมกันแล้วมากกว่าขีดจำกัดจันทราสิกขา (เรียกว่า ดาวแคระขาวมวลซูเปอร์จันทราสิกขา) ในกรณีเช่นนี้ มวลทั้งหมดจะไม่อยู่ใต้ขีดจำกัดจันทรสิกขา นี่เป็นคำอธิบายหนึ่งในหลายๆ ข้อที่พยายามอธิบายถึงต้นกำเนิดดาวฤกษ์มวลมาก (2 เท่าของมวลดวงอาทิตย์) ซึ่งทำให้เกิดมหานวดารา SN 2003fg
คาดกันว่าดาวโดดเดี่ยวในดาราจักรทางช้างเผือกจะเกิดการชนกันขึ้นหนึ่งครั้งทุก ๆ 107-1013 ปี ซึ่งเกิดน้อยครั้งกว่าการเกิดโนวามาก อย่างไรก็ตาม ในบริเวณใจกลางอันหนาแน่นของกระจุกดาวทรงกลมมีการชนกันบ่อยครั้งกว่ามาก (ดูเปรียบเทียบกับ ดาวแปลกพวกสีน้ำเงิน) กรณีที่น่าจะเกิดขึ้น ได้แก่ การชนกันในระบบดาวคู่ หรือระหว่างระบบดาวคู่สองระบบซึ่งมีดาวแคระขาวอยู่ในระบบ การชนดังกล่าวสามารถกลายมาเป็นระบบดาวคู่ที่กระชับแน่นระบบเดียวซึ่งมีดาวแคระขาวสองดวง วงโคจรของพวกมันจะค่อย ๆ เสื่อมลงและรวมตัวเข้าด้วยกันผ่านพื้นผิวห่อหุ้มที่ใช้ร่วมกัน
ดาวแคระขาวสามารถพอกพูนมวลจากดาวคู่ชนิดอื่นๆ ได้ด้วยเช่นกัน ซึ่งรวมไปถึงดาวยักษ์เล็ก หรือแม้กระทั่งดาวฤกษ์ในแถบลำดับหลัก (ถ้าวงโคจรอยู่ใกล้กันมากพอ) กระบวนการวิวัฒนาการแท้จริงในระยะการพอกพูนมวลนี้ยังคงไม่แน่นอน ซึ่งอาจขึ้นอยู่กับอัตราการพอกพูนมวลและการถ่ายเทโมเมนตัมเชิงมุมไปให้กับคู่ดาวแคระขาว
มหานวดาราประเภท 1เอ แตกต่างจากมหานวดาราประเภทอื่น เพราะมันเกิดขึ้นทั่วไปในดาราจักรทุกประเภทรวมถึงดาราจักรรี พวกมันไม่แสดงว่าจะเกิดขึ้นในบริเวณก่อตัวของดาวฤกษ์ในปัจจุบันแต่อย่างใด เนื่องจากดาวแคระขาวเกิดขึ้นในระยะสุดท้ายของช่วงวิวัฒนาการดาวฤกษ์ในแถบลำดับหลัก ระบบดาวที่อยู่มานานแสนนานนี้จึงอาจเดินทางมาไกลจากบริเวณที่ก่อตัวขึ้นแต่ดั้งเดิมมาก หลังจากนั้นระบบดาวคู่อันกระชับแน่นอาจใช้เวลาอีกหลายล้านปีในขั้นตอนการถ่ายเทมวล (ซึ่งมีความเป็นไปได้ที่จะทำให้เกิดการระเบิดโนวา) ก่อนที่เงื่อนไขจะเหมาะสมกับการเกิดมหานวดาราประเภท 1เอ ขึ้น
กราฟแสง.
มหานวดาราประเภท 1เอ มีกราฟแสง (กราฟของความสว่างเทียบกับเวลาหลังจากการระเบิด) ที่มีลักษณะพิเศษ เมื่อใกล้ช่วงเวลาที่มีความสว่างมากที่สุด สเปกตรัมจะประกอบด้วยเส้นของธาตุมวลปานกลางตั้งแต่ออกซิเจนถึงแคลเซียม ซึ่งเป็นองค์ประกอบหลักของพื้นผิวชั้นนอกของดาวฤกษ์ หลายเดือนหลังจากการระเบิด เมื่อพื้นผิวชั้นนอกขยายตัวไปจนถึงจุดโปร่งแสง สเปกตรัมจะถูกกลบโดยแสงที่ปลดปล่อยมาจากแหล่งกำเนิดใกล้กับแกนของดาว ธาตุหนักจะถูกสังเคราะห์ขึ้นระหว่างการระเบิด ไอโซโทปที่สำคัญส่วนใหญ่ใกล้เคียงกับเหล็ก (หรือธาตุไอร์ออนพีก) การสลายตัวของสารกัมมันตรังสี นิกเกิล-56 ตลอดจนถึงโคบอลต์-56 และเหล็ก-56 ผลิตโปรตอนพลังงานสูงซึ่งกลืนกินปริมาณพลังงานที่ผลิตได้ของสสารแตกกระจายที่ช่วงกลางถึงช่วงปลาย
ความคล้ายคลึงกันของความสว่างสัมบูรณ์ของมหานวดาราประเภท 1เอ เกือบทั้งหมดที่รู้จักได้นำไปสู่การใช้เป็นเทียนมาตรฐานลำดับรองในการศึกษาดาราศาสตร์ระหว่างดาราจักรในดาราศาสตร์ดาราจักรนอกระบบ เหตุที่กราฟความสว่างเหล่านี้สอดคล้องกันยังคงเป็นปริศนา ในปี ค.ศ. 1998 การสังเกตมหานวดาราประเภท 1เอ ที่อยู่ห่างไกลบ่งชี้ถึงผลที่ไม่คาดฝันว่าเอกภพดูเหมือนจะขยายตัวด้วยความเร่ง
การใช้เพื่อวัดระยะทาง.
จากทฤษฎีฟิสิกส์ดาวฤกษ์ที่กล่าวว่าดาวแคระขาวทุกดวงมีมวลไม่เกินขีดจำกัดจันทรสิกขาและเกิดเป็นมหานวดาราประเภท 1เอ เมื่อดาวแคระขาวมีมวลถึงขีดจำกัดจันทรสิกขา ซึ่งหมายความว่า ดาวแคระขาวก่อนเกิดมหานวดาราจะมีมวลเท่ากัน และจะได้ว่ามหานวดาราประเภทนี้จะมีความสว่างสัมบูรณ์เท่ากันด้วย จากสมบัติดังกล่าว ทำให้นักจักรวาลวิทยาสามารถใช้มหานวดาราประเภท 1เอ ในการวัดระยะห่างระหว่างดาราจักรได้
แต่ต่อมา นักวิทยาศาสตร์พบว่ามีมหานวดาราประเภท 1เอ บางดวงมีความสว่างมากผิดปกติ ซึ่งน่าจะเป็นไปได้ว่าดาวแคระขาวก่อนเกิดมหานวดารามีมวลสูงกว่าขีดจำกัดจันทรสิกขา โดยนักวิทยาศาสตร์พบมหานวดาราแบบนี้มาแล้ว 4 ดวงนับตั้งแต่ พ.ศ. 2546 และได้ให้ชื่ออย่างไม่เป็นทางการว่า "ซูเปอร์จันทรา" ริชาร์ด สเกลโซ จากมหาวิทยาลัยเยล ได้ระบุถึงมวลดาวแคระขาวที่เป็นต้นกำเนิดมหานวดารา SN 2007if ว่ามีมวล 2.1 เท่าของมวลดวงอาทิตย์ และยังค้นพบด้วยว่าความสว่างนั้นมาจากชั้นแก๊สที่สาดออกมาก่อนและหลังการระเบิดด้วย
ความแตกต่างจากมหานวดาราประเภทอื่น.
มหานวดาราประเภท Ib และ Ic.
มหานวดาราประเภท Ib และ Ic เป็นการระเบิดของดาวฤกษ์ที่เกิดจากการที่แกนของดาวมวลมากยุบตัวลงที่ได้สูญเสียไฮโดรเจนและฮีเลียมที่ผิวชั้นนอกของดาวฤกษ์ผ่านทางลมหรือการถ่ายโอนมวลไปให้ดาวคู่ของมัน เส้นสเปกตรัมของมหานวดาราทั้งประเภทย่อยนี้จะขาดธาตุซิลิกอนที่ความยาวคลื่น 635.5 นาโนเมตร มหานวดาราประเภท 1เอ จะให้เส้นสเปกตรัมของธาตุเหล็กเป็นส่วนใหญ่ ในขณะที่มหานวดาราประเภท Ib และ Ic จะประกอบด้วยหลายธาตุ เช่น ออกซิเจน แคลเซียม และแมกนีเซียม
มหานวดาราประเภท II.
ดาวฤกษ์ที่จะเกิดมหานวดาราประเภท II ได้นั้นจะเกิดการยุบตัวของแกนของดาวฤกษ์มวลอย่างน้อย 9 เท่าของมวลดวงอาทิตย์ มหานวดาราประเภท II จะมีเส้นสเปกตรัมของไฮโดรเจนที่เรียกว่า อนุกรมบาลเมอร์ ซึ่งแตกต่างจากมหานวดาราประเภท I อัตราความสว่างที่ลดลงหลังเกิดมหานวดาราเกิดขึ้นช้ากว่ามากเมื่อเทียบกับมหานวดาราประเภท 1เอ
Creation of Adam
ดาวเทียมศึกษาการแกว่งตัวของไมโครเวฟวิลคินสัน
แคทเทอรีน แคร์รี เบ็ทติส
เจ้าหญิงแคทเทอรีน มกุฎราชกุมารีแห่งยูโกสลาเวีย (นามเดิม แคทเทอรีน แคร์รี เบ็ทติส; ประสูติ 13 พฤศจิกายน พ.ศ. 2486) เป็นพระวรชายาองค์ปัจจุบันในอาเล็กซานดาร์ คาราจอร์เจวิช
แคทเทอรีนได้รับการศึกษาในเอเธนส์และโลซาน ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ศึกษาด้านธุรกิจที่มหาวิทยาลัยเดนเวอร์ รัฐโคโลราโดและมหาวิทยาลัยแดลลัส รัฐเท็กซัส แคทเทอรีนทำงานด้านธุรกิจไม่กี่ปีในสหรัฐอเมริกา
ในวันที่ 25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2505 แคทเทอรีนทรงพบกับ แจ็ค ดับเบิลยู เอนดริว และได้สมรสกันมีบุตร 2 คนคือ เดวิดและเอลิสัน เอลิสันมีบุตรทั้งหมด 4 คนได้แก่ อแมนดา, สเตฟานี, นิโคลัส และไมเคิล ส่วนเดวิดมีบุตร 1 คนคือ อเล็กซานเดอร์ ปัจจุบันเดวิดและเอลิสันอยู่ที่ประเทศกรีซ แคทเทอรีนได้ท่องเที่ยวหลายๆที่ในโลกและอาศัยอยู่ที่ออสเตรเลีย, แอฟริกา และสหรัฐอเมริกา แคทเทอรีนและแจ็ค แอนดริวได้หย่าขาดกันในวันที่ 7 ธันวาคม พ.ศ. 2527
แคทเทอรีนได้พบกับอาเล็กซานดาร์ คาราจอร์เจวิช ที่วอชิงตัน ดี.ซี. ใน พ.ศ. 2527 และทั้งคู่ได้อภิเษกสมรสกันที่กรุงลอนดอนในวันที่ 21 กันยายน พ.ศ. 2528 โดยเพื่อนฝ่ายชายคือ สมเด็จพระราชาธิบดีคอนสแตนตินที่ 2 แห่งกรีซ พระญาติชั้นที่ 1 และพยานคือ เจ้าชายโทมิสลาฟแห่งยูโกสลาเวีย พระปิตุลาของอาเล็กซานดาร์