pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
การติดเชื้อเอชพีวีนั้นเกิดจากดีเอ็นเอไวรัส "ฮิวแมนพัพพิลโลมาไวรัส" (human papillomavirus) จากแฟมิลีของ papillomavirus ปัจจุบันมีมากกว่า 170 ชนิดที่ถูกบันทึกไว้แล้ว มีมากกว่า 40 ชนิดที่สามารถติดต่อผ่านเพศสัมพันธ์ และติดเชื้อบริเวณทวารหนักกับ อวัยวะเพศ ปัจจัยเสี่ยงหลักของการติดเชื้อที่ไม่จางหายไปจากการติดต่อทางเพศสัมพันธ์รวมถึงอายุแรกมีเพศสัมพันธ์ที่ต่ำ, การมีหลายคู่นอน, การสูบบุหรี่ และภาวะมีภูมิคุ้มกันที่ถูกกด การติดต่อรูปแบบนี้มักเกิดตากการสัมผัสกันของผิวหนังผ่าน การสอดใส่ทางมดลูก และ เพศสัมพันธ์ทางทวารหนัก เป็นรูปแบบที่พบมากที่สุด นอกจากนี้เอชพีวียังอาจติดต่อจากมารดาสู่ลูกในครรภ์ได้ ในปัจจุบันยังคงไม่มีหลักฐานยืนยันว่าเอชพีวีสามารถแพร่กระจายผ่านทางสิ่งของในชีวิตประจำวันเช่นฝารองนั่งของโถชักโครก, แต่ชนิดที่ก่อเกิดหูดอาจแพร่กระจายผ่านพื้นผิวเช่นพื้นได้ บุคคลหนึ่งสามารถติดเชื้อเอชพีวัได้มากกว่าหนึ่งชนิด ในปัจจุบันพบว่าเอชพีวีมีผลกระทบเฉพาะต่อในมนุษย์เท่านั้น
วัคซีนเอชพีวีสามารถฉีดเพื่อป้องกันชนิดการติดเชื้อที่พบทั่วไปได้ เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด ควรฉีดวัคซีน"ก่อน"ขีดเริ่มกิจกรรมทางเพศ (sexual activity onset) ดังนั้นจึงมีการแนะนำโดยทั่วไปให้ฉีดตั้งแต่เป็นเด็กที่อายุ 9–13 ปี การตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก เช่นการตรวจพัพพานิโคโลว ("พัพสเมียร์") หรือการตรวจสภาพปากมดลูกหลังการทากรดแอซีติก สามารถตรวจได้ทั้งมะเร็งระยะต้นและเซลล์ที่มีความผิดปกติที่อาจพัฒนาไปเป็นมะเร็งได้ การตรวจคัดกรองสามารถช่วยให้พบโรคได้ในระยะต้น ๆ ซึ่งช่วยให้การรักษาโรคมีประสิทธิภาพที่ดีกว่า การตรวจคัดกรองนี้สามารถช่วยลดปริมาณทั้งผู้เสียชีวิตและป่วยด้วยมะเร็งปากมดลูก หูดที่ปากมดลูกสามารถกำจัดได้ด้วยวิธีการแช่แข็งหูด
แทบจะทุกบุคคลจะเคยติดเชื้อเอชพีวีในสักช่วงหนึ่งของชีวิต เอชพีวีเป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่พบมากที่สุดทั่วโลก ในปี 2018 มีป่วยด้วยมะเร็งปากมดลูกใหม่ประมาณ 569,000 คนทั่วโลก และเสียชีวิต 311,000 ราย ราว 85% ของมะเร็งปากมดลูกทั้งหมดทั่วโลก พบในประเทศที่มีรายได้ต่ำถึงปานกลาง ในสหรัฐมีประมาณ 30,700 กรณีของมะเร็งที่เกิดจากเอชพีวีต่อปี ประมาณ 1% ของผู้ใหญ่ที่มีสามารมีการกระตุ้นทางเพศพบหูด กรณีของหูดที่ปากมดลูกนั้นมีกล่าวถึงไว้ย้อนกลับไปตั้งแต่กรีกโบราณ ในขณะที่ความรู้ว่าไวรัสนั้นเป็นตัวการเกิดโรคถูกค้นพบในปี 1907
การพัฒนาซอฟต์แวร์แบบเอจายล์
ฮิวแมนปาปิลโลมาไวรัส
ไม่ทำให้เกิดอาการ
วอลเลย์บอลชายทีมชาติสวีเดน
วอลเลย์บอลชายทีมชาติสวีเดน  เป็นทีมชาติของประเทศสวีเดนในการแข่งขันวอลเลย์บอลระดับนานาชาติรวมถึงนัดกระชับมิตร
ทีมนี้เคยได้รับเหรียญเงิน จากการแข่งขันวอลเลย์บอลชายชิงแชมป์ยุโรป 1989
วอลเลย์บอลชายทีมชาติลักเซมเบิร์ก
วอลเลย์บอลชายทีมชาติลักเซมเบิร์ก  เป็นตัวแทนของประเทศลักเซมเบิร์กในการแข่งขันวอลเลย์บอลระดับนานาชาติรวมถึงนัดกระชับมิตร
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 335
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 335 สายทางต่างระดับสิงห์บุรีเหนือ–สิงห์บุรี เป็นทางหลวงแผ่นดินในจังหวัดสิงห์บุรีที่เชื่อมต่อระหว่างตัวเมืองสิงห์บุรีและทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 32 เข้าด้วยกัน มีระยะทางสั้น ๆ ตลอดทั้งสาย 1.040 กิโลเมตร เริ่มต้นบนกิโลเมตรที่ 88 ของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 32 ที่ทางแยกต่างระดับสิงห์บุรีเหนือ ไปทางตะวันตกผ่านหน้าศาลากลางจังหวัดสิงห์บุรี แล้วไปบรรจบกับ ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 311 ที่สี่แยกไกรสรราชสีห์ เป็นเส้นทางในความรับผิดชอบของแขวงทางหลวงสิงห์บุรี
ปัญหาสิ่งแวดล้อมในประเทศรัสเซีย
มีปัญหาสิ่งแวดล้อมเป็นจำนวนมากในประเทศรัสเซีย มีปัญหาหลายด้านที่ได้รับการอ้างว่ามาจากนโยบายในช่วงสมัยที่ยังเป็นสหภาพโซเวียต ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่เหล่าเจ้าหน้าที่รู้สึกว่าการควบคุมมลพิษเป็นอุปสรรคซึ่งไม่จำเป็นต่อการพัฒนาเศรษฐกิจและการทำให้เป็นอุตสาหกรรม เป็นผลให้ 40 เปอร์เซ็นต์ของดินแดนรัสเซียเริ่มแสดงให้เห็นถึงความตึงเครียดทางนิเวศวิทยาอย่างมีนัยสำคัญในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1990 ส่วนใหญ่เนื่องจากปัญหาสิ่งแวดล้อมที่มีเป็นจำนวนมาก ซึ่งประกอบด้วย การทำลายป่า, ความไม่รับผิดชอบด้านพลังงาน, มลพิษ และกากกัมมันตรังสี
ประเทศรัสเซียมีพื้นที่คุ้มครองเป็นจำนวนมาก ดังเช่น ซาโปเวดนิค (เขตรักษาสัตว์ป่าและพรรณพืช ที่บริหารจัดการโดยรัฐบาลกลาง) และสวนธรรมชาติ โดยทำไว้เพื่อรักษาสภาวะธรรมชาติของสิ่งแวดล้อม ขณะนี้มีซาโปเวดนิค 101 แห่ง ซึ่งครอบคลุมพื้นที่รวมกว่า 33.5 ล้านเฮกตาร์ อย่างไรก็ตาม สัตว์บางชนิด ดังเช่น เสือโคร่งอามูร์, หมีขั้วโลก และเสือดาวเปอร์เซีย ต่างก็กำลังเผชิญกับการเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ โดยทางรัฐบาลรัสเซียได้พยายามที่จะฟื้นฟูจำนวนประชากรของพวกมัน การประชุมเพื่อการอนุรักษ์เสือโคร่งที่จัดขึ้นในเซนต์ปีเตอร์สเบิร์กในปี ค.ศ. 2010 เพื่อหารือเกี่ยวกับการอนุรักษ์ประชากรเสือโคร่งที่มีจำนวนลดน้อยลง ซึ่งถูกคุกคามโดยตัดไม้ทำลายป่า และการรุกล้ำในประเทศรัสเซีย
คอลเลจร็อก
คอลเลจร็อก  เป็นดนตรีออลเทอร์นาทิฟร็อกที่เล่นโดยนักศึกษาระหว่างเรียนในมหาวิทยาลัยและมีสถานีวิทยุของมหาลัย (campus radio) อยู่ในสหรัฐอเมริกาและแคนาดาในช่วงยุค 1980 มักจะจัดรายการเพลงที่ทำจากนักศึกษา โดยมักจะไม่เปิดเพลงร็อกกระแสหลักจากสถานีวิทยุใหญ่
College rock
แสลงพันกระดูก
แสลงพันกระดูก เป็นพืชในสกุลชงโค เป็นไม้เถาขนาดใหญ่ มีมือเกาะ กิ่งอ่อนมีขนสีน้ำตาล หูใบร่วงง่าย ใบเดี่ยว เส้นแขนงใบมีขนสีน้ำตาล ดอกช่อ ดอกสีขาวอมเขียว ก้านกลีบสีแดง ฝักแบน เถาใช้ทำยาแก้น้ำเหลืองเสีย
Bauhinia similis
เสี้ยวฟ่อม
เสี้ยวฟ่อม ( var. "viriaecens") เป็นพืชในสกุลชงโค ใบเดี่ยว ดอกสีขาวอมเขียวหรือเหลืองอ่อน ผลเป็นฝักแบน แห้งแล้วแตกตามยาว เถาใช้เป็นยาแก้น้ำเหลืองเสีย
Bauhinia viridescens var. viriaecens
เสี้ยวเครือ
เสี้ยวเครือ เป็นพืชในสกุลชงโค เปลือกลำต้นแตกเป็นร่องลึกหรือเป็นสะเก็ดสีน้ำตาลเข้ม ดอกช่อ มีขนกระจายทั่วไป ผลเป็นฝักแห้งแตก เมล็ดรูปไข่กลับ เกลี้ยง สีน้ำตาล เถาใช้เป็นยาฟอกโลหิตระดู แก้น้ำเหลืองเสีย แก้ผื่นคัน
Bauhinia saccocalyx
เฮลโลเคทีทัวร์
เฮลโลเคทีทัวร์  เป็นทัวร์คอนเสิร์ตครั้งแรกของนักร้องชาวอเมริกัน เคที เพร์รี ส่งเสริมสตูดิโออัลบั้มที่สอง "วันออฟเดอะบอยส์" (2008) ทัวร์จัดขึ้นที่อเมริกาเหนือ ยุโรป เอเชีย และออสเตรเลีย
หลังจากสิ้นสุดวาปต์ทัวร์ 2008 เพร์รีประกาศว่าจะมีทัวร์คอนเสิร์ตในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2008 ในงานประกาศรางวัลเอ็มทีวียุโรปมิวสิกอะวอดส์ที่เธอเป็นพิธีกร ในบทสัมภาษณ์กับนิตยสาร"บิลบอร์ด" เพร์รีกล่าวว่า "ฉันมีคนที่ทำเวทีให้มาดอนน่ามาทำงานในทัวร์ครั้งนี้ด้วย ฉันต้องการให้ดีไซน์เกี่ยวกับผลไม้และแมว และฉันเป็นคนออกแบบชุดต่าง ๆ เอง"
เวทีประกอบด้วยเสาปักรั้วสีขาว กล่องไปรษณีย์ นกฟลามิงโกสีชมพูตัวใหญ่ ผลไม้พลาสติกพองได้ และแมวยักษ์ (ชื่อ "คิตตี เพอร์รี") ที่เปล่งแสงในช่วงอังกอร์ เพร์รีมีชุดสวมใส่ 2 ชุด ในช่วงอังกอร์ เธอแต่งตัวเป็นแมว
ท่าอากาศยานมัตซึยะมะ
เครือปรอกช้าง
เครือปรอกช้าง อยู่ในวงศ์ Rhamnaceae เปลือกสีน้ำตาลเข้มอมดำ ใบค่อนข้างหนา ขอบใบเป็นคลื่น ดอกช่อ ดอกย่อยสีเหลือง เถาใช้ฟอกเลือดขับระดู แก้เลือดและน้ำเลี้ยงเสีย
Ventilago harmandiana
ท่าอากาศยานชิซูโอกะ
ท่าอากาศยานชิซูโอกะ  เป็นท่าอากาศยานในประเทศญี่ปุ่น ตั้งอยู่ในจังหวัดชิซูโอกะ เปิดทำการเมื่อวันที่ 4 มิถุนายน พ.ศ. 2552
อวดเชือก
อวดเชือก เป็นพืชในวงศ์ Combretaceae เป็นไม้เถาเนื้อแข็ง ใบเดี่ยว เรียงตรงข้าม ดอกช่อ สีขาวอมเหลือง ออกตามง่ามใบหรือปลายยอด ผลแห้งมีปีก 4 อัน รากใช้รักษากามโรค แก่นบำรุงโลหิต ผลช่วยเจริญอาหาร
แคลิฟอร์เนียดรีมส์ทัวร์
แคลิฟอร์เนียดรีมส์ทัวร์  เป็นทัวร์คอนเสิร์ตครั้งที่สองของนักร้องชาวอเมริกัน เคที เพร์รี เพื่อส่งเสริมสตูดิโออัลบั้มที่สาม "ทีนเอจดรีม" ทัวร์เริ่มตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2011 เยือนที่ยุโรป โอเชียเนีย เอเชีย อเมริกาเหนือ และอเมริกาใต้ ทัวร์ติดอันดับที่ 16 ในรายชื่อ "ทัวร์คอนเสิร์ตทั่วโลก 25 อันดับยอดเยี่ยมแห่งปี ค.ศ. 2011" จัดโดยโพลล์สตาร์ ทำรายได้ได้มากกว่า 59.5 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ปลายปี ค.ศ. 2011 นิตยสาร"บิลบอร์ด"จัดทัวร์ครั้งนี้ในอันดับที่ 13 ในรายชื่อ "ทัวร์ 25 ทัวร์ยอดเยี่ยม" ประจำปี ทำรายได้เกือบ 48.9 ล้านดอลลาร์สหรัฐ และชนะรางวัลสาขานักร้องนำทัวร์ยอดเยี่ยมในงานพีเพิลช้อยส์อะวอดส์ครั้งที่ 38
Shizuoka Airport
Combretum latifolium
ฮ่อสะพายควาย
ฮ่อสะพายควาย เป็นพืชในวงศ์ Lamiaceae เป็นไม้เถา ใบเดี่ยว พาดพันบนต้นไม้ใหญ่ พบตามเขาสูง เถาใช้ต้มน้ำหรือดองสุรา บำรุงกำลัง บำรุงข้อ
Sphenodesme pentandra
รายชื่อรางวัลและการเสนอชื่อที่เคที เพร์รีได้รับ
เคที เพร์รี เป็นนักร้องและนักแต่งเพลง จากแซนตาบาร์บารา รัฐแคลิฟอร์เนีย เธอได้รับรางวัลทั้งหมด 144 รางวัลจากการเสนอชื่อเข้าชิง 497 ครั้ง เธอเซ็นสัญญาสังกัดแคปิตอลเรเคิดส์ ออกสตูดิโออัลบั้มทั้งหมด 4 อัลบั้ม ได้แก่ "เคที ฮัดสัน" (2001) "วันออฟเดอะบอยส์" (2008) "ทีนเอจดรีม" (2010) "ปริซึม" (2013) และ "วิตเนส" (2017) เพร์รีมีชื่อเสียงจากความสำเร็จบนชาร์ตเพลงจากซิงเกิล "ไอคิสด์อะเกิร์ล" จากอัลบั้ม "วันออฟเดอะบอยส์" ตลอดเวลาในอาชีพของเธอ เพร์รีได้เข้าชิงรางวัลใหญ่ ๆ มากมาย
อเมริกันมิวสิกอะวอดส์.
เคที เพร์รี ได้เข้าชิง 14 ครั้ง และชนะรางวัลอเมริกันมิวสิกอะวอดส์ 5 รางวัล
เอปรา (ออสเตรเลีย).
รางวัลเอปรา (ออสเตรเลีย) เป็นงานประกาศรางวัลประจำปีจัดขึ้นโดย และ AMCOS เพื่อเชิดชูเกียรตินักร้องและนักแต่งเพลงประจำปี เพร์รีเคยเข้าชิงหนึ่งครั้ง
!scope="row"|2011
ชุนอิจิ นากาจิม่า
ซอสทาร์ทาร์
ซอสทาร์ทาร์ (; ในสหราชอาณาจักร, นิวซีแลนด์และออสเตรเลีย สะกด tartare sauce) เป็นซอสที่มีส่วนผสมหลักคือ มายองเนส รสหวานมันเปรี้ยว ใช้ทานคู่กับอาหารทะเล
ซอสทาร์ทาร์ปรากฏอยู่ในหนังสือทำอาหารมาตั้งแต่ศตวรรษที่ 19 โดยมาจากภาษาฝรั่งเศส คือ "sauce tartare" สันนิษฐานว่ามาจากนามของชาวตาตาร์ ชนเผ่าเร่ร่อนในเอเชียกลาง สูตรของซอสชนิดนี้มีหลากหลาย นอกจากมายองเนส (หรือผสมไข่แดง มัสตาร์ด น้ำส้มสายชูและน้ำมันพืช เข้าด้วยกัน) ยังมีส่วนผสมอื่น ๆ เช่น หัวหอม พริกไทยดำ, พาร์สลีย์ และผักดอง ซอสทาร์ทาร์นิยมทานร่วมกับอาหารทะเล โดยเฉพาะกับเนื้อปลา
ศิลปะการต่อสู้ฟิลิปปินส์
ศิลปะการต่อสู้ฟิลิปปินส์ หมายถึงศิลปะการต่อสู้ทั้งใหม่และเก่าที่ได้รับการคิดค้นขึ้นในฟิลิปปินส์ ซึ่งประกอบด้วยแบบแผนศิลปะการต่อสู้ของทั้งตะวันตกและตะวันออก แบบแผนการต่อสู้เหล่านี้เกิดจากความต้องการในการป้องกันตนเอง ตลอดช่วงประวัติศาสตร์ของหมู่เกาะฟิลิปปินส์ได้มีผู้รุกรานเข้าโจมตีและมีเหตูขัดแย้งที่ขยายตัวขึ้นทำให้เกิดการพัฒนาของศิลปะการต่อสู้ขึ้น ชาวฟิลิปปินส์ได้พัฒนาระบบการต่อสู้เหล่านี้เป็นผลพ่วงโดยตรงจากการเปลียนแปลงตลอดเวลาของสถานการณ์ พวกเขาเข้าใจในการจัดลำดับ, การจัดสรร, และการใช้สิ่งของใกล้ตัวในสถานการณ์การต่อสู้
ศิลปะการต่อสู้ฟิลิปปินส์เริ่มมีความแพร่หลายมากขึ้นเพราะสื่อภาพยนตร์ฮอลลีวูดและการสั่งสอนของอาจารย์สมัยใหม่
ทุกวันนี้เป็นที่กล่าวกันว่ามีรูปแบบการต่อสู้ของศิลปะการต่อสู้ฟิลิปปินส์มากมายเทียบเท่ากับจำนวนเกาะของประเทศฟิลิปปินส์ ในปี ค.ศ. 1972 รัฐบาลฟิลิปปินส์ได้รวมศิลปะการต่อสู้ฟิลิปปินส์ในสนามการแข่งขันกีฬาแห่งชาติ กระทรวงศึกษาธิการ, กระทรวงวัฒนธรรม, และกระทรวงการกีฬาก็ได้รวมศิลปะการต่อสู้ฟิลิปปินส์เข้าในหลักสูตรวิชาพลศึกษาในโรงเรียนมัธยมปลายและมหาวิทยาลัย ความรู้ทางด้านศิลปะการต่อสู้ฟิลิปปินส์กลายเป็นสิ่งจำเป็นในการเป็นทหารและตำรวจฟิลิปปินส์
ศิลปะการต่อสู้ฟิลิปปินส์ได้ถูกจัดว่ามีระบบการใช้อาวุธมีดที่ก้าวหน้ามากที่สุดในโลกและได้เป็นหลักสูตรสำคัญสำหรับการฝึกกองทัพทหารของสหรัฐอเมริกา และหน่วยรบพิเศษสเปซนาซของประเทศรัสเซีย รัฐบาลอินเดียก็ได้ฝึกหน่วยรบพิเศษพารา (Para) ของกองทัพ, กองกำลังกักษาความปลอดภัยแห่งชาติ (NSG), หน่วยคอมมานโดนาวิกโยธินแห่งกองทัพเรืออินเดีย, และหน่วยคอมมานโดแห่งกรมตำรวจติดอาวุธส่วนกลาง (CAPF) ให้ใช้ศิลปะการต่อสู้ฟิลิปปินส์เช่นกัน
ชาวบอสนีแอก
ชาวบอสนีแอก (, ; , ) เป็นกลุ่มเชื้อชาติสลาฟใต้ในบอลข่านที่อาศัยอยู่ในภูมิภาคบอสเนียในอดีต ซึ่งปัจจุบันคือประเทศบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา ชาวบอสนีแอกส่วนใหญ่มักพบอาศัยในประเทศบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา และเป็นชนกลุ่มน้อยในโครเอเชีย คอซอวอ เซอร์เบีย มาซิโดเนีย และ มอนเตเนโกร
สาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออกที่ 1
สาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออกที่ 1 (First Eastern Turkestan Republic; ETR) หรือ สาธารณรัฐอิสลามเตอร์กิสถานตะวันออก (Islamic Republic of East Turkestan; TIRET; ภาษาอุยกูร์: شەرقىي تۈركىستان ئىسلام جۇمھۇرىيىتى‎‎ Sherqiy Türkistan Islam Jumhuriyiti) เป็นสาธารณรัฐอิสลามอายุสั้น ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2476 ศูนย์กลางอยู่ที่กัชการ์ ซึ่งปัจจุบันอยู่ในเขตปกครองตนเองซินเจียง-อุยกูร์ในสาธารณรัฐประชาชนจีน เป็นผลจากการเคลื่อนไหวของขบวนการเรียกร้องเอกราชของชาวอุยกูร์ที่อยู่ในบริเวณนั้น สาธารณรัฐนี้ประกอบด้วยประชากรที่เป็นชาวคีร์กิซและกลุ่มที่ใช้ภาษาตระกูลเตอร์กิกอื่นๆ
จุดกำเนิดของขบวนการเตอร์กิสถานตะวันออก.
ขบวนการแบ่งแยกดินแดนของชาวอุยกูร์เกิดขึ้นในพุทธศตวรรษที่ 25 โดยได้รับอิทธิพลจากขบวนการยาดิดิสต์ที่แพร่หลายในหมู่ชาวอุยกูร์ โดยเป็นแรงบันดาลใจจากการสร้างชาติตุรกีที่ยิ่งใหญ่ มีการจัดระบบการศึกษาในซินเจียง มีการจัดโรงเรียนแบบตะวันตกที่กัชการ์ เน้นการเรียนด้านวิทยาศาสตร์ ประวัติศาสตร์ ภาษาและคณิตศาสตร์ ซึ่งการเคลื่อนไหวของขบวนการนี้ส่งผลต่อสถานะดั้งเดิมในซินเจียง ผู้ปกครองซินเจียง หยาง เจินซิน (楊增新) ได้สั่งปิดโรงเรียนเหล่านี้
การเกิดขึ้นของสหภาพโซเวียตและสาธารณรัฐเอเชียกลางที่เน้นสังคมนิยมส่งผลต่ออุยกูร์ เพิ่มกลุ่มของขบวนการแบ่งแยกดินแดนชาตินิยมและการแพร่กระจายของคอมมิวนิสต์ องค์กรปฏิวัติคอมมิวนิสต์ในท้องถิ่นจัดตั้งขึ้นในซินเจียงตั้งแต่ พ.ศ. 2464 พื้นที่นี้มีปัญญาชนที่มีความรู้ด้านคอมมิวนิสต์จากเอเชียกลาง ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งในขบวนการชาตินิยมเตอร์กิกซินเจียง
สถานการณ์ในซินเจียงเลวลงเมื่อเกิดการลอบสังหารหยาง เจินซินในพ.ศ. 2471 และการขึ้นสู่อำนาจของจิน ชู่เหริน (金樹仁) ผู้ประกาศตนเป็นผู้ปกครองหลังจับกุมและประหารชีวิตผู้ลอบสังหารหยาง เจินซิน ซึ่งคือฝานเย่าหนาน (樊耀南) จินได้ใช้นโยบายทำให้เป็นจีน เพิ่มภาษี นำเจ้าหน้าที่ชาวฮั่นเข้ามาแทนเจ้าหน้าที่ท้องถิ่น
การกบฏ.
สถานการณ์วุ่นวายขึ้นใน พ.ศ. 2473 เมื่อข่านแห่งกุมุลหรือฮามีในซินเจียงตะวันออกนามชาห์ เมกซุตเสียชีวิต ตามนโยบายของราชวงศ์ชิง ข่านสามารถปกครองโดยสืบทอดทายาทจามระบบศักดินาได้ ความสำคัญของฮามีคืออยู่บนเส้นทางหลักที่จะไปยังจีนตะวันออก และมีที่นาที่ยังไม่พัฒนาอยู่มาก และความต้องการของรัฐบาลที่ต้องการกำจัดอำนาจดั้งเดิมออกไป ทำให้จนสั่งยุบตำแหน่งข่านและเข้าปกครองโดยตรงทันทีหลังชาห์ เมกซุตเสียชีวิต
จิน ชู่เหรินเพิ่มภาษีการเกษตรเป็นสองเท่าสำหรับชาวอุยกูร์ท้องถิ่น และเปิดโอกาสให้ผู้อพยพชาวฮั่นจากมณฑลใกล้เคียงอพยพเข้ามา ทำให้ชาวอุยกูร์ต้องไปรวมตัวในที่ดินคุณภาพต่ำใกล้ทะเลทราย ต้องเพิ่มทหารในฮามี และใน พ.ศ. 2473 การประท้วงของขบวนการต่อต้านเริ่มขึ้น และแพร่กระจายอย่างรวดเร็วไปทั่วบริเวณ ฟางเส้นสุดท้ายเกิดขึ้นในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2473 เมื่อเจ้าหน้าที่ชาวจีนชื่อเชียงต้องการแต่งงานกับเด็กหญิงชาวอุยกูร์จากหมู่บ้านด้านนอกฮามี ชาวอุยกูร์กล่าวอ้างว่าเด็กหญิงถูกข่มขืนหรือถูกบังคับ แต่กฎหมายมุสลิมห้ามไม่ให้หญิงมุสลิมแต่งงานกับชายที่ไม่ใช่มุสลิม จึงถูกต่อต้านจากสังคมอุยกูร์
การกบฏเกิดขึ้นในวันที่ 20 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2473 เมื่อเกิดการสังหารหมู่ฆ่าเชียงและทหารของเขา 33 คนในงานแต่งงาน ผู้อพยพชาวจีนจากมณฑลกานซู 120 คนถูกฆ่าด้วย การต่อต้านการปกครองของจินไม่ได้มีเฉพาะชาวอุยกูร์ แต่มีชาวคาซัก ชาวคีร์กิซและชาวหุยเข้าร่วมด้วย
สหภาพโซเวียตได้ส่งกองทหารเข้ามาช่วยจินและผู้บัญชาการของเขาคือเชิ่ง ชี่ไข (盛世才) เช่นเดียวกับผู้อพยพรัสเซียขาวจากสหภาพโซเวียตและอาศัยอยู่ในบริเวณแม่น้ำอีลี การต่อสู้มีศูนย์กลางอยู่ที่อูรุมชี กองทัพหุยภายใต้การนำของเชิ่ง ชี่ไขและการสนับสนุนของทหารโซเวียตและทหารแมนจูเรียที่อพยพหนีการรุกรานของญี่ปุ่นมาจากจีนตอนเหนือ ต่อมา ในเดือนเมษายน พ.ศ. 2476 จินถูกกองทัพเหล่านี้ปลดและเชิ่งที่สหภาพโซเวียตสนับสนุนขึ้นสืบทอดอำนาจแทน เชิ่งได้แยกกองกำลังของฝ่ายตรงข้ามในบริเวณอูรุมชี โดยให้ทหารชาวอุยกูร์ นำโดย โซยา นิยาซ ฮัจญี ไปอยู่ซินเจียงตอนใต้ และทหารชาวหุย นำโดยหม่า จ้งยิง (馬仲英) ไปอยู่ซินเจียงตอนเหนือ
ทหารชาวหุยอื่นๆในซินเจียงตอนใต้ได้เข้าเป็นพันธมิตรกับทหารอุยกูร์นำโดยติมูร์ เบก และยกทัพเข้ามายังกัชการ์ กองกำลังร่วมระหว่างชาวหุยและอุยกูร์แตกแยกกันอีกครั้ง กองกำลังชาวหุยภายใต้การนำของหม่า จั้นคัง (馬占倉) เข้าเป็นพันธมิตรกับหม่า เช่าอู่ (馬紹武) โจมตีทหารอุยกูร์และฆ่าติมูร์ เบก ต่อมา เกิดกบฏชาวคีร์กิซในซินเจียง หม่า เช่าอู่ ปราบกบฏได้สำเร็จ โดยสหภาพโซเวียตเข้ามามีบทบาทด้วย
การสถาปนาสาธารณรัฐ.
สมาคมเอกราชเตอร์กิสถานตะวันออกได้ออกหนังสือพิมพ์ชื่อ "เอกราช"(Istqlāl)
ในทางใต้ของที่ราบตาริมแห่งโคตาน สามพี่น้องจากตระกูลบูคราคือ มูฮัมหมัด อามิน บูครา อับดุลลอห์ บูครา และนูร์ อะหมัด ยาน บูครา ซึ่งได้รับการศึกษาเกี่ยวกับลัทธิยาดิดิสต์ ได้เป็นผู้นำก่อกบฏในเหมืองทองใกล้เมืองเกริยา และได้ตั้งตนเองเป็นเอมีร์แห่งเอมิเรตส์โคตานและประกาศเอกราชจากจีนเมื่อ 16 มีนาคม พ.ศ. 2475 ผู้นำเหมืองทองแห่งการากัชได้แจ้งข่าวนี้ไปยังจิน ชู่เหริน
ผู้ปกครองและทหารชาวจีนถูกทำลายล้าง ชาวจีนส่วนน้อยในบริเวณนั้นถูกบังคับให้นับถือศาสนาอิสลาม มิฉะนั้นจะถูกประหารชีวิต ต่อมา มูฮัมหมัด อามีน บูคราได้ตั้งสำนักงานกิจการกัชการ์แห่งรัฐบาลโคตานในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2476 และในปลายปีนั้นได้เปลี่ยนเป็นสมาคมเอกราชเตอร์กิสถาน โดยมีแนวคิดหลักคือปฏิรูปศาสนาอิสลาม ชาตินิยม และลัทธิยาดิดิสต์
ในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2476 ซาบิต ดาโมลลอ ได้ประกาศจัดตั้งสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออกโดยมีโฮยา-นิยาซเป็นประธานาธิบดี ซึ่งเป็นพันธมิตรกับกองทัพของเชิ่ง ชี่ไขในซินเจียงเหนือ คำประกาศแถลงการณ์จัดตั้งนั้นแสดงให้เห็นว่าต่อต้านคนจีนและจีนมุสลิม
ในวันที่ 12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2476 สาธารณรัฐเอกราช (สาธารณรัฐอิสลามเตอร์กีซแห่งเตอร์กิสถานตะวันออกหรือสาธารณรัฐอุยกูร์สถาน) ได้ประกาศก่อตั้งขึ้นในวันนี้ โดยการประกาศจัดตั้งขึ้นในตอนเช้าวันอาทิตย์ที่บริเวณแม่น้ำตูมัน นอกเมืองกัชการ์ มีผู้เข้าร่วมเป็นทหาร 7,000 คน และพลเรือน 13,000 คน รวมทั้งครูและนักเรียน จากนั้นได้มีปาฐกถาที่มัสยิดอิดกะห์ โดยมีซาบิด ซามุลลอห์เป็นผู้พูดหลัก การจัดตั้งนี้แตกต่างจากเอมิเรตส์โคตาน สาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออกอ้างสิทธิในพื้นที่จากอักซูตามแนวขอบเขตของที่ราบทาริม ไปถึงโคตานทางทิศใต้ ที่จริงแล้ว รัฐบาลกัชคาร์ขาดแคลนทรัพยากร มีการขยายตัวอย่างรวดเร็ว และถูกล้อมรอบด้วยกองกำลังที่ไม่เป็นมิตร ทั้งกองกำลังของชาวหุย นำโดย หม่า จั้นคัง แม้จะประกาศจัดตั้งเป็นสาธารณรัฐหลายเชื้อชาติ สะท้อนให้เห็นจากชื่อเตอร์กิสถานตะวันออก ซึ่งเป็นชื่อที่ใช้ในรัฐธรรมนูญ แต่รัฐบาลชุดแรกได้สร้างเหรียญกษาปต์ ซึ่งสลักชื่อ"สาธารณรัฐอุยกูร์สถาน" (Uyghurstan Jumhuriyiti) ในเอกสารบางแห่งใช้ชื่อว่าสาธารณรัฐอิสลามเตอร์กิสถานตะวันออก ซึ่งเน้นถึงภาพลักษณ์อิสลาม แต่ในรัฐธรรมนูญระบุว่าชะรีอะห์เป็นกฎหมายที่แนะนำ รูปแบบการค้าเน้นการปฏิรูปและพัฒนา ในรัฐธรรมนูญเน้นการปฏิรูปด้านสุขภาพ การศึกษา และเศรษฐกิจ การประกาศเอกราชของเตอร์กิสถาน ได้วางรูปแบบทางการเมืองภายใต้หลักการ 9 ข้อคือ
ความพยายามของเตอร์กิสถานตะวันออกให้ได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติล้มเหลว สาธารณรัฐได้ส่งคณะทูตนำโดยนายกรัฐมนตรี ซาอิต ดาโมลลา ไปเยือนสหภาพโซเวียต อัฟกานิสถาน อิหร่าน ตุรกีและบริติชอินเดีย สหภาพโซเวียตปฏิเสธที่จะทำงานกับกลุ่มนิยมอิสลาม ในคาบูล ตัวแทนจากกัชคาร์เข้าพบพระมหากษัตริย์พระองค์ใหม่ของอัฟกานิสถาน โมฮัมหมัด ซาอีร ชาห์ และนายกรัฐมนตรี ซาร์ดาร์ โมฮัมเหม็ด ฮาซิม ข่าน เพื่อขอความช่วยเหลือและการสนับสนุนด้านอาวุธ แต่ทั้งสองต้องการรักษาความเป็นกลางและไม่ต้องการเข้าไปยุ่งเกี่ยวกับกิจการของจีน ประเทศอื่นๆแสดงปฏิกิริยาในลักษณะเดียวกัน ปฏิเสธที่จะต้อนรับคณะทูตในฐานะตัวแทนจากประเทศเอกราช ไม่มีอำนาจใดในบริเวณนั้นต้องการท้าทายกับสหภาพโซเวียตและจีนในทางการเมืองและไปพัวพันกับการสู้รบที่นองเลือดในซินเจียง ทำให้สาธารณรัฐใหม่มีโอกาสน้อยที่จะอยู่รอด
กองทัพแห่งชาติ.
กองทัพแห่งชาติของสาธารณรัฐอิสลามเตอร์กิสถานตะวันออก ก่อตั้งเมื่อ 12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2476 เริ่มต้นประกอบด้วยสองแผนก มีทหารแผนกละประมาณ 22,000 คน คือแผนกเกวชเกวอร์ และแผนกโคตาน แต่ขนาดที่แท้จริงของกองทัพแห่งชาตินั้นไม่ทราบ โดยเอกสารของสหภาพโซเวียตระบุว่ามีราว 40,000 - 60,000 คน
ในทางเหนือ ความช่วยเหลือได้มาถึงกองทัพ เชิ่ง ชี่ไข่ เมื่อ 24 มกราคม พ.ศ. 2477 ในรูปแบบของกองพลสหภาพโซเวียต 2 กองพลคืออัลไตสกายาและตาร์บาคาไตสกายา ซึ่งเรียกว่ากองพลอาสาอัลไตรัสเซียขาว และกองทัพแดงของนายพลโวลกิน (ต่อมาตือมาร์แชล เรียบัลโก) ในการรุกรานซินเจียงของสหภาพโซเวียต การรุกรานแมนจูเรียของญี่ปุ่น และสนับสนุนกองกำลังชาวหุยของหม่า จงยิง เป็นสาเหตุทำให้โจเซฟ สตาลินเกิดความกังวลและเกรงว่าการเกิดกบฏในซินเจียงจะแพร่กระจายมาสู่สาธารณรัฐโซเวียตในเอเชียกลางและกบฏบัสมาชีของชาวมุสลิมเติร์ก ความตึงเครียดทางการค้าระหว่างซินเจียงและสหภาพโซเวียตทำให้โซเวียตมีเหตุผลที่จะสนับสนุนเชิ่ง กาเรกิน อาเปรซอฟ นายพลที่ปรึกษาของโซเวียตในอูรุมชีได้กล่าวต่อเชิ่งในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2476 ว่า “คุณสามารถพัฒนามณฑลและปรับปรุงชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนที่มีเชื้อชาติต่างกัน พัฒนาวัฒนธรรมของพวกเขา แต่ถ้าคุณปล่อยกบฏมุสลิมให้สร้างรัฐเอกราชทางใต้ของมณฑล เปลี่ยนเป็นแมนจูเรียแห่งที่สองหลังบ้านของโซเวียต เราจะไม่มองอยู่ด้านนอก แต่เราต้องเริ่มที่จะทำ” การร้องขอความช่วยเหลือทางทหารของเชิ่งเริ่มขึ้นในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2476 ในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2476 เชิ่งได้จับกุมนายพลปาเปนกุตของฝ่ายรัสเซียขาวซึ่งเป็นฝ่ายต่อต้านโซเวียต และประหารชีวิตตามคำขอของอาเปรชอพและให้นายพลเบกเตเยฟที่เป็นกลางขึ้นเป็นผู้บัญชาการกองทัพรัสเซียขาวในซินเจียง ซึ่งเป็นการเปิดทางให้ซินเจียงรุกรานเข้ามาในซินเจียง
จาง เปยยวน นายพลของชาวจีนฮั่นซึ่งบัญชาการทหารจีนฮั่นในอีลีเสนอให้มีการเจรจากับ หม่า จ้งยิ้งและวางแผนที่จะร่วมมือกับหม่าเพื่อโจมตีอุรุมชีในเดือนมกราคม พ.ศ. 2476 ในตอนแรก จางยึดถนนระหว่างตาเชิงและอูรุมชี แต่ตัดสินใจกลับสู่คุลยาหลังจากได้รับข้อความเกี่ยวกับการเข้ายึดเมืองโดยกองพลอาสาอัลไตจากรัสเซีย ซึ่งแสดงให้เห็นว่าสหภาพโซเวียตเข้าเมืองได้ หลังจากมาถึงคุลยา เขาถูกล้อมที่ภูเขา กองทัพของเขาถูกล้อมปราบที่ช่องมูซาร์ตที่เทือกเขาเทียนซาน และหนีไปยังซินเจียงใต้ใกล้กับอักซู จาง เปยยวนฆ่าตัวตาย หม่า จ้งยิ้งโจมตีอูรุมชีตามแผนทำให้เชิ่งประหลาดใจ หม่าเข้ายึดสถานีโทรเลขและล้อมเมืองไว้ แต่ไม่ได้รับสัญญาณว่าจะมาช่วยจากกองทัพอีลีของจาง เปยยวน ทำให้หม่าไม่สามารถยึดเมืองได้ในสัปดาห์แรก การสู้รบของหม่าที่อูรุมชีทำให้เขาได้รับการจดจำจากรัฐบาลนานกิงว่าเป็นผู้ปกครองซินเจียงโดยสมบูรณ์ ทหารโซเวียตที่มีกองกำลังทางอากาศสนับสนุนได้บีบให้ทหารของหม่าต้องออกจากอูรุมชีและหนีลงไปทางใต้ ในวันที่ 16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2476 การยึดครองอูรุมชีล้มเหลว เชิ่งถูกปล่อยตัวพร้อมทั้งทหารรัสเซียและแมนจูเรียของเขาที่ถูกหม่าปิดล้อมตั้งแต่ 13 มกราคม พ.ศ. 2476
โคยา นิยาซ ฮัจญีมาถึงกัชการ์พร้อมด้วยทหาร 1,500 นาย ในวันที่ 13 มกราคม พ.ศ. 2476 เพื่อเป็นประธานาธิบดีของสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออก ต่อต้านสิ่งท่เราทำร่วมกับเชิ่ง โดยมาถึงพร้อมกับผู้นำชาวอุยกูร์อื่นๆจากตะวันออก มะห์มุต มูฮีตีมาเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมของสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออก ซาบิต ดาโมลลอ เป็นนายกรัฐมนตรี ดาโมลลอให้นิยาซอยู่อย่างเป็นอิสระในเมืองเก่าของกัชการ์ ซึ่งเคยเป็นที่อยู่ของผู้บริหารชาวจีนในซินเจียงใต้ และร้องขอให้จัดตั้งรัฐบาลใหม่ ในจดหมายที่เขียนถึงรัฐบาลกลางที่นานกิง นิยาซอธิบายการตัดสินใจโดยเน้นข้อเท็จจริงว่าเขายอมรับการตัดสินใจของสภาประชาชนแห่งสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออกและเรียกร้องสิทธิตามรัฐธรรมนูญสาธารณรัฐจีน พ.ศ. 2455 ที่ให้สิทธิห้าชนชาติในจีนปกครองตนเอง เขาได้เสนอหลักการ 5 ข้อในการปกครองตนเองของสาธารณรัฐ ได้แก่
โคยา นิยาซเสนอธงชาติของสาธารณรัฐ ลักษณะคล้ายธงชาติตุรกีแต่พื้นเป็นสีฟ้า แทนธงเดิมที่เป็นธงพื้นขาวมีดาวเดือนเสี้ยวสีฟ้าและชาฮาดาห์ อย่างไรก็ตาม สาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออกจัดเป็นรัฐอายุสั้น กองทัพหุยยกมาจากทางเหนือโดยร่วมมือกับหม่า จั้นคังในกัชการ์และก๊กมินตั๋งในนานกิงโจมตีสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออก นิยาซ ดาโมลลอและคณะรัฐบาลคนอื่นๆลี้ภัยออกไปในวันที่ 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2476 ไปยังเยวี ฮิซซาร์ที่อยู่ทางใต้ กองทัพหุยฆ่าคนที่ยังเหลือและจับกุมคนที่รอดชีวิตทำให้สาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออกสิ้นสุดลง กองทัพหุยโจมตีกองทัพชาวอุยกูร์และคีร์กิซของสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออกในการทัพกัชการ์เมื่อเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2476 การทัพยาร์คานในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2476 ถึงเดือนเมษายน พ.ศ. 2477 และการทัพยันกี ฮิซซาร์ ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2476 หม่า จ้งยิงได้ทำลายสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออกอย่างสมบูรณ์
มะห์มุต มูฮีตีได้นำกองทัพที่เหลือไปยังยาร์คานและโฮตัน ขณะที่นิยาซได้เดินทางไปยังชายแดนระหว่างสหภาพโซเวียดกับจีน เขาขอลี้ภัยในโซเวียตและร่วมมือกับโซเวียต ต่อมา เขาไปพบคณะรัฐมนตรีของสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออกในเมืองเยวี ฮิซซาร์เมื่อ 1 มีนาคม พ.ศ. 2476 ในวันถัดมา เขาถูกปฏิเสธจากจากคณะรัฐมนตรีของสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออกและถูกหาว่าเป็นผู้ทรยศต่อชาติ
กองทัพของหุยและก๊กมินตั๋งพ่ายแพ้แก่กองทัพของเชิ่ง ทำให้เชิ่งมีอำนาจในซินเจียงเหนือโดยมีโซเวียดสนับสนุน นิยาซได้ปกครองรัฐบาลปกครองตนเองในซินเจียงใต้ซึ่งเดิมมีที่มั่นในอักซู ต่อมาย้ายไปอูรุมชี การปกครองระบบใหม่ของเชิ่งเกิดขึ้นในซินเจียงที่ถือเป็นประตูหลังของจีน โดยสตาลินถือว่าดินแดนนี้เป็นประตูหลังของโซเวียตด้วย เขาได้บริหารซินเจียงโดยเน้นนโยบายแปดจุดและนโยบายยิ่งใหญ่หกประการ ได้แก่ ต่อต้านจักรวรรดินิยม เป็นมิตรกับโซเวียต ความเท่าเทียมทางเชื้อชาติ รัฐบาลที่สะอาดและต่อต้านคอรัปชัน รักษาสันติภาพ สร้างซินเจียงใหม่ นโยบายนี้กลายเป็นสัญลักษณ์ในธงใหม่ของมณฑลซินเจียง ที่มีดาวสีเหลือง 6 ดวง บนพื้นสีแดง ที่ใช้เป็นทางการระหว่าง พ.ศ. 2476 - 2486
สุนิสา หิรัญยัษฐิติ
มิซูโฮะไฟแนนเชียลกรุ๊ป
บริษัท มิซูโฮะไฟแนนเชียลกรุ๊ป มหาชนจำกัด  หรือใช้ตัวย่อคือ MHFG หรือเรียกอย่างสั้นว่า มิซูโฮะ เป็นบริษัทโฮลดิ้งภาคธนาคารของญี่ปุ่น มีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ที่แขวงโอเตมาจิ เขตชิโยดะ กรุงโตเกียว ถือเป็นเครือบริษัทด้านการเงินที่มีส่วนแบ่งตลาดมากเป็นอันดับสามในญี่ปุ่น รองจากมิตซูบิชิยูเอฟเจไฟแนนเชียลกรุ๊ปและซูมิโตโมมิตสึอิไฟแนนเชียล
ในปี 2015 บริษัทถูกจัดอันดับจากนิตยสาร "ฟอบส์" ให้เป็นบริษัทที่ใหญ่ที่สุดเป็นอันดับ 8 ของญี่ปุ่น นอกจากนี้ ด้วยมูลค่าสินทรัพย์มหาศาลรวมกว่า 189 ล้านล้านเยน ทำให้กลายเป็นบริษัทที่ถือครองสินทรัพย์มากที่สุดเป็นอันดับที่ 18 ของโลกและเป็นอันดับสองของญี่ปุ่นรองจากมิตซูบิชิยูเอฟเจไฟแนนเชียลกรุ๊ป
เฉวียนโจว
เฉวียนโจว หรือ จวนจิว  เป็นนครที่ใหญ่ที่สุดในมณฑลฝูเจี้ยน ประเทศจีน ในสมัยราชวงศ์ถัง เฉวียนโจวเป็นท่าเรือที่สำคัญ 1 ใน 4 ของจีน
เฉวียนโจวเป็นบ้านเดิมของชาวจีนโพ้นทะเลหลายตระกูล และยังเป็นจุดเริ่มต้นเส้นทางสายแพรไหมทางทะเลซึ่งแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรมระหว่างจีนกับต่างประเทศ ในบันทึกบางเล่มมีการเอ่ยนามเมืองล่าถง, เมืองถง, เมืองหลี่เฉิง ทั้งหมดนี้เป็นชื่อของนครเฉวียนโจว
G77
กวาดัลคะแนล
อะคูสติก (แก้ความกำกวม)
ซอกเดียนร็อก
ซอกเดียนร็อก  หรือ ร็อกออฟแอเรียมาซีส (Rock of Ariamazes) เป็นป้อมปราการที่ตั้งอยู่ทางตอนเหนือของแบกเตรีย ในซอกเดีย ใกล้กับเมืองซามาร์กันต์ ป้อมแห่งนี้ถูกกองทัพพระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราชยึดครองในฤดูใบไม้ผลิของปีที่ 327 ก่อนคริสต์ศักราช โดยเป็นส่วนหนึ่งของการทัพกับจักรวรรดิอะคีเมนิด
ก่อนการล้อม ออกซิอาร์ตีส (Oxyartes) หนึ่งในหัวหน้าชาวแบกเตรียได้ให้ภรรยาและบุตรหลายคนรวมถึงโรซานา (Roxana) ลี้ภัยไปอยู่ภายในซอกเดียนร็อก ซึ่งเชื่อกันว่าไม่มีกองทัพใดตีให้แตกได้ เมื่อพระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราชยกทัพมาถึง พระองค์ได้สั่งให้ผู้ป้องกันป้อมยอมจำนน แต่ได้รับการปฏิเสธและส่งมาบอกว่ามีแต่ "มนุษย์ติดปีก" เท่านั้นที่ขึ้นมาถึงป้อมได้ พระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราชจึงรวบรวมอาสาสมัคร 300 นายเพื่อปีนหน้าผาขึ้นไปยังป้อมโดยใช้หมุดปักเต็นท์กับเชือกปอป่าน ทหารอาสาสมัครเริ่มปีนในเวลากลางคืน โดยเสียอาสาสมัครไป 30 นายก่อนจะขึ้นถึงป้อม พระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราชได้นำสาสน์ไปถึงผู้ป้องกันเมืองว่า "บัดนี้พระองค์ได้ส่งมนุษย์ติดปีกขึ้นไปแล้ว" ด้วยความตกใจและไม่เชื่อว่าคนธรรมดาจะขึ้นมาถึงป้อมได้ ผู้ป้องกันเมืองจึงยอมจำนนในที่สุด