pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
เมื่อ formula_10 คือแฟกเตอร์แกมมา (gamma factor) ของทฤษฎีสัมพัทธภาพ บางทีก็เรียกว่าแฟกเตอร์โลเร็นตซ์ (Lorentz factor)
เวกเตอร์สี่มิติที่สำคัญๆ ในทฤษฎีสัมพัทธภาพ ก็เช่น เวกเตอร์ความเร็วสี่มิติ (four-velocity) ถูกกำหนดโดย:
สำหรับ formula_14 สังเกตว่า
เวกเตอร์ความเร่งสี่มิติ (four-acceleration) ถูกกำหนดโดย:
สังเกตว่าเวกเตอร์ความเร่งสี่มิติตั้งฉากกับเวกเตอร์ความเร็วสี่มิติคือ formula_18
เวกเตอร์โมเมนตัมสี่มิติ (four-momentum) ถูกกำหนดโดย
เมื่อ formula_22 คือมวลของอนุภาค และ formula_23 คือโมเมนตัมของอนุภาค
เวกเตอร์แรงสี่มิติ (four-force) ถูกกำหนดโดย
เป็นแรงที่กระทำต่ออนุภาค
Deriving "E" = "mc"2.
เราสามารถเขียนสมการของพลังงานทั้งหมดของอนุภาคได้ดังต่อไปนี้ พลังงานจลน์ ("K") ของอนุภาคนิยามในแบบคลาสิกได้ดังนี้
ตัวอย่างของเวกเตอร์สี่มิติในวิชาแม่เหล็กไฟฟ้า.
ตัวอย่างของเวกเตอร์สี่มิติในวิชาแม่เหล็กไฟฟ้า (Electromagnetism) เช่น
เวกเตอร์ความหนาแน่นกระแสสี่มิติ (four-current) กำหนดโดย
ซึ่งสร้างจาก ความหนาแน่นกระแส (current density) formula_29 และ ความหนาแน่นประจุ (charge density) formula_30
เวกเตอร์ศักย์แม่เหล็กไฟฟ้าสี่มิติ (electromagnetic four-potential) กำหนดโดย
ซึ่งสร้างจาก ศักย์เวกเตอร์ (vector potential) formula_32 และ ศักย์สเกลาร์ (scalar potential) formula_33
คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าระนาบ (plane electromagnetic wave) สามารถบรรยายได้โดย เวกเตอร์ความถี่สี่มิติ (four-frequency) ดังนี้
เมื่อ formula_35 เป็นความถี่ (frequency) ของคลื่น และ formula_36 เป็นเวกเตอร์หนึ่งหน่วยซึ่งชี้ในทิศการเคลื่อนที่ของคลื่น สังเกตว่า
ดังนั้นเวกเตอร์ความถี่สี่มิติ (four-frequency) จะมีนอร์มเป็นศูนย์เสมอ เรียกเวกเตอร์สี่มิติแบบนี้ว่า null vector
ความหนาแน่นกระแสสี่มิติ
เวกเตอร์ความหนาแน่นกระแสสี่มิติ formula_1  ในทฤษฎีสัมพัทธภาพพิเศษและทั่วไป คือเวอร์ชันซึ่งเป็นลอเรนซ์โคแวเรียนต์ (Lorentz covariant) ของเวกเตอร์ความหนาแน่นกระแสแม่เหล็กไฟฟ้า (electromagnetic current density) formula_2
เวกเตอร์ความหนาแน่นกระแสสี่มิตินิยามเหมือนกันในทุกระบบ โดย
ในทฤษฎีสัมพัทธภาพพิเศษ คำกล่าวของกฎอนุรักษ์ประจุไฟฟ้า (electric charge conservation law) (เมื่อเขียนในรูปสมการจะเรียกว่าสมการความต่อเนื่อง (continuity equation)) คือว่า
"ไดเวอร์เจนซ์แบบโลเร็นตซ์อินวาเรียนท์ (Lorentz invariant divergence) ของ เวกเตอร์ความหนาแน่นกระแสสี่มิติ formula_1 เป็นศูนย์"
เมื่อ formula_9 เป็นตัวดำเนินการ (operator) ถูกเรียกว่าเกรเดียนท์สี่มิติ (four-gradient) และกำหนดโดย formula_10 บางครั้งสมการความต่อเนื่องข้างบนถูกเขียนในรูป
ในทฤษฎีสัมพัทธภาพทั่วไป สมการความต่อเนื่องดังกล่าวจะถูกเขียนในรูป
โดย semi-colon formula_13 แทนอนุพันธ์โควาเรียนท์ (covariant derivative)
อินเทล 8051
อินเทล 8051 เป็นชื่อของตระกูลไมโครคอนโทรลเลอร์ สถาปัตยกรรมฮาร์วาร์ด ที่พัฒนาโดยบริษัทอินเทลเมื่อปีค.ศ.1980 เพื่อใช้ในอุปกรณ์แบบฝังตัว ชิปตระกูล 8051 นี้ ได้รับความนิยมอย่างสูง ในคริสต์ทศวรรษที่ 1980 และต้นคริสต์ทศวรรษที่ 1990 แต่ในปัจจุบัน ถูกแทนที่ด้วยชิปตัวอื่น ซึ่งรวดเร็วกว่า มีฟังก์ชันมากกว่า และยังคงเข้ากันได้กับสถาปัตยกรรมของ8051 (8051-compatible) โดยมีผู้ผลิตอุปกรณ์เหล่านี้มากกว่า 20 บริษัท อาทิ อินเทล แอทเมล(Atmel) ฟิลิปส์(NXP) และซีเมนส์ รหัสดั้งเดิมที่อินเทลใช้เรียกไมโครคอนโทรลเลอร์ตัวนี้คือ MCS 51
ชิป 8051 ดั้งเดิมของอินเทลนั้นใช้เทคโนโลยีแบบ NMOS แต่ในรุ่นถัดๆมาใช้เทคโนโลยีแบบ CMOS ซึ่งใช้พลังงานน้อยกว่า (ทำให้สามารถนำไปใช้ในอุปกรณ์ ที่ใช้พลังงานจากแบตเตอรี) สังเกตว่าจะมีการ เพิ่มอักษร C เข้ามาในชื่อรุ่น เป็น C51 เช่น 80C51 หรือ AT89C51(Atmel)
ไมโครคอนโทรลเลอร์เบอร์นี้ สามารถติดต่อกับหน่วยข้อมูล และหน่วยความจำโปรแกรม พร้อมกันนั้นเครื่องมือในการพัฒนาระบบก็มีราคาถูกและ ครบถ้วนไม่ว่าจะเป็นแอสเซมเบลอร์, คอมไพเลอร์ภาษา C, ซิมูเลเตอร์, โปรแกรมมอนิเตอร์ และบอร์ดพัฒนา (Development Circuit Board)
คุณสมบัติอีกอย่างซึ่งใช้ประโยชน์ได้มากจากชิปตัวนี้ คือ มันสามารถประมวลผลทางตรรกศาสตร์ ได้ในระดับบิท ได้โดยตรง ทั้งในเรจิสเตอร์(Register) และหน่วยความจำ(RAM)และด้วยคุณสมบัตินี้เอง ทำให้ 8051 เริ่มเป็นที่นิยม นำมาใช้ในการควบคุมอุปกรณ์ทางอุตสาหกรรมในสมัยนั้น นอกจากนี้ 8051 ยังมีกลุ่มเรจิสเตอร์ให้เลือกใช้ถึง 4 กลุ่ม ซึ่งช่วยอำนวยความสะดวกมากในการใช้อินเตอร์รัพท ์และ UART บน 8051 ก็ใช้งานง่าย ทำให้เหมาะสำหรับนำชิปนี้ ไปใช้ในการสื่อสารแบบอนุกรม (serial communications interface)
ชิป 8051 โดยทั่วไป มักจะมี 1 ถึง 2 UART มี 2 ถึง 3 ไทเมอร์ (Timer) มีหน่วยความจำภายในสำหรับเก็บข้อมูล (Internal Data RAM)ประมาณ 128 ถึง 256 ไบต์ มี I/O อาจจะมากถึง 128 ไบต์ และมีหน่วยความจำภายในสำหรับโปรแกรม(ไว้แฟลช)จำนวน 512 ไบต์ ถึง 64 กิโลไบต์ (โดยทั่วไป 8051 เรียกใช้หน่วยความจำสำหรับโปรแกรมได้ไม่เกิน 64 กิโลไบต์ ยกเว้นในชิปรุ่นใหม่ๆ อาจมีฟังก์ชันพิเศษช่วย ให้สามารถเรียกใช ้หน่วยความจำสำหรับโปรแกรมได้เกิน 64 กิโลไบต์)
นอกจากนี้ ในปัจจุบัน สามารถดาวน์โหลดสถาปัตยกรรมแบบ 8051 ซึ่งอยู่ในรูปภาษาVHDL จากอินเทอร์เน็ต เพื่อนำมาใช้ใน Programmmable Logic Device ประเภท FPGA ได้อีกด้วย
โมโตโรล่า 6800
โมโตโรล่า 6800 เป็นไมโครคอนโทรลเลอร์ที่ผลิตโดยบริษัทโมโตโรล่า ออกวางจำหน่ายหลังอินเทล 8051ไม่นานนัก
ในภายหลังได้มีไมโครคอนโทรลเลอร์ที่พัฒนาต่อจาก 6800 หลายตัว เช่น 68HC11 ของบริษัท Freescale เป็นต้น
ดีวีดี (; ชื่อย่อ DVD) เป็นแผ่นข้อมูลแบบบันทึกด้วยแสง (optical disc) ที่ใช้บันทึกข้อมูลต่าง ๆ เช่น ภาพยนตร์ โดยให้คุณภาพของภาพและเสียงที่ดี ดีวีดีถูกพัฒนามาใช้แทนซีดีรอม โดยใช้แผ่นที่มีขนาดเดียวกัน (เส้นผ่าศูนย์กลาง 12 เซนติเมตร) แต่ว่าใช้การบันทึกข้อมูลที่แตกต่างกัน และความละเอียดในการบันทึกที่หนาแน่นกว่า
เดิมทีดีวีดีมาจากชื่อย่อว่า digital video disc แต่ในภายหลังผู้ผลิตบางรายเห็นว่าควรเปลี่ยนชื่อเป็น digital versatile disc ปัจจุบันตามคำนิยามอย่างเป็นทางการแล้ว DVD ไม่ได้ย่อมาจากชื่อเต็มแต่อย่างใด
ความเร็วในการเขียนแผ่นดีวีดี 1x มีค่าเท่ากับ 10.5 Mb/s หรือราวๆ 1.32 MB/s
เครื่องเขียนแผ่นดีวีดี (DVD Writer) คือ เครื่องสำหรับการบันทึกข้อมูลลงบนแผ่นดีวีดี
ประเภทของแผ่นดีวีดี.
ชนิดของแผ่นดีวีดีที่ใช้บันทึกนั้นมีอยู่ 7 ชนิด คือ
ข้อดีของ DVD-RW และ DVD+RW คือ สามารถนำกลับมาบันทึกใหม่ ได้กว่า 100,000 ครั้ง แต่ดีวีดีที่ได้รับความนิยมอย่างมากในปัจจุบันนี้คือ DVD-R
ในการบันทึก DVD แต่ละชนิดนั้นไม่สามารถใช้งานข้ามชนิดได้ คือ ไม่สามารถใช้งานข้ามไดร์ฟได้ เช่น DVD-RW ไม่สามารถใช้งานในเครื่องบันทึก DVD+RW ได้ ต้องเขียนกับเครื่องบันทึก DVD-RW เท่านั้น ส่วนการอ่านข้อมูลใน DVD นั้น สามารถอ่านกับเครื่องไหนก็ได้ เช่น DVD+RW สามารถอ่านกับเครื่องเล่น DVD-RW ได้ ส่วน DVD-RAM เดี๋ยวนี้ไม่นิยมใช้แล้ว
ราคาแผ่นดีวีดี (สำหรับบันทึกข้อมูล) ในแต่ละประเภท (เรียงจากถูกไปหาแพง) แผ่นดีวีดี "-" กับ "+" ถ้ายี่ห้อเดียวกันจะราคาไม่แตกต่างกัน (อ้างอิงราคาจาก DVDR2U )
โซนของแผ่นดีวีดี.
แผ่นดีวีดีที่ใช้บรรจุภาพยนตร์นั้น จะมีการบรรจุรหัสพื้นที่ใช้งานเฉพาะพื้นที่กำหนด (Regional Codes) หรือ โซน (Zone) เพื่อประโยชน์ในการควบคุมลิขสิทธิ์ ทั้งนี้ในแต่ละแผ่นจะบรรจุรหัสไว้อย่างน้อย 1 โซน สำหรับแผ่นที่สามารถใช้ได้กับทุกโซน (All Zone) นั้น จะบรรจุรหัสเป็น 1,2,3,4,5,6 นั่นเอง แผ่นพวกนี้ในบางครั้งนิยมเรียกว่าแผ่นโซน 0
โดยปกติเครื่องเล่นดีวีดี รวมถึงดีวีดีรอม ที่ผลิตในแต่ละประเทศ จะสามารถเล่นได้เฉพาะแผ่นที่ผลิตสำหรับโซนนั้น ๆ และแผ่นที่ระบุเป็น All Zone เท่านั้น
สำหรับโซน 2 (ยุโรป) อาจจะมีรหัสย่อยตั้งแต่ D1 จนถึง D4 โดย D1 คือจำหน่ายเฉพาะประเทศอังกฤษ, D2 และ D3 กำหนดว่าไม่จำหน่ายในอังกฤษและไอร์แลนด์ ส่วน D4 หมายถึงจำหน่ายได้ทั่วทั้งยุโรป
ในหนึ่งแผ่นดีวีดีสามารถใส่รหัสโซนรวมกันได้หลายโซน โดยอาจมีรหัสโซน 3/6 เพื่อให้สามารถใช้ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้กับจีน
เอสซีเอสไอ
ส่วนต่อประสานระบบคอมพิวเตอร์ขนาดเล็ก หรือ เอสซีเอสไอ  หรือเรียกแบบติดปากว่า "สกัสซี" เป็นอินเทอร์เฟซมาตรฐานในการแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างอุปกรณ์ฮาร์ดแวร์ และบัส
SCSI สามารถต่อกับอุปกรณ์ได้ 7-15 ชิ้น โดยใช้ expansion board เพียงตัวเดียวต่อเข้ากับเครื่องคอมพิวเตอร์ เรียก expansion board นั้นว่า "SCSI host adapter" หรือ "SCSI controller" อุปกรณ์ที่ต่อด้วย SCSI สามารถเชื่อมต่อกันได้ เนื่องจากมันจะมี second port เพื่อจะต่อกับอุปกรณ์ตัวต่อไปได้ นอกจากนั้น SCSI board หนึ่งยังมี 2 controller นั่นคือมันสามารถต่อกับอุปกรณ์อื่นได้ถึง 30 ชิ้น
SCSI สามารถใช้ได้ตั้งแต่พีซีทั่วไปไปจนถึงเมนเฟรม ถึงแม้ว่าพีซีมักจะมาพร้อมกับอินเทอร์เฟซ ไอดีอี ก็ตาม แต่ข้อดีของ SCSI ใน Desktop PC นั่นคือ สามารถต่อสแกนเนอร์และอุปกรณ์อื่นๆ (เช่น CD-Rs, DVD-RAM, Zip drives เป็นต้น) รวมทั้ง hard drives ได้ด้วย SCSI cable chain เพียงตัวเดียว แต่ข้อดีนี้ได้ลดความสำคัญลงไปเนื่องจากปัจจุบันมี interface ชนิดอื่นคือ USB และ FireWire เริ่มเป็นที่นิยมมากขึ้นลักษณะเฉพาะตัวของ SCSI คือ ในกรณีที่ใช้กับ network servers ที่มี hard drives หลายตัวที่สามารถ configured as fault-tolerant RAID clusters ในขณะที่ไดร์ฟใดไดร์ฟหนึ่งเสีย มันสามารถถอดออกและใส่ตัวใหม่เข้าไปได้โดยไม่สูญเสียข้อมูลเก่าไปแม้ในขณะระบบยังทำงานอยู่ SCSI-based RAID เป็นที่แพร่หลายใน file servers, database servers และ network servers อื่นๆ
ภายใน Windows 95/98/NT/2000/XP และแมคอินทอช สามารถใช้กับ SCSI ได้เลย ส่วน Windows 3.1 และ ดอส ต้องทำการติดตั้งไดรเวอร์ของ SCSI
SCSI chain เป็นข้อดีหนึ่งของ SCSI ที่สามารถเชื่อมต่ออุปกรณ์อื่นกับ host adapter ตัวหนึ่งโดยใช้ เพียงสล็อทเดียว
ASPI &amp; CAM เนื่องจาก SCSI ไม่สามารถใช้กับ Windows 3.1 และ DOS ได้ ดังนั้นหากจะเชื่อมต่ออุปกรณ์ SCSI 2 ตัวก็ต้องใช้ host adapter ถึง 2 ตัวซึ่งขัดกับข้อดีของ SCSI ฉะนั้นจึงมีการนำ ASPI และ CAM มาใช้เพื่อแก้ปัญหานี้โดยมันจะช่วยขจัดความแตกต่างและทำให้เกิด interface ระหว่าง host drivers กับ host adapters อุปกรณ์ SCSI ส่วนใหญ่สามารถใช้ ASPI และ CAM ได้ สำหรับ Windows 95/98 ที่ support SCSI จึงสามารถใช้กับ ASPI และ CAM ได้ด้วย ดังนั้น โปรแกรมเก่าๆบางโปรแกรมอาจะะไม่สามารถทำงานได้
SCSI &amp; LAN SCSI ทำหน้าที่เหมือนกับ mini-LAN ซึ่งสามารถต่อกับอุปกรณ์ได้ 8 หรือ 16 ชิ้น เมื่อนับ host adapter เป็นอุปกรณ์หนึ่งก็เท่ากับว่ามันสามารถต่อกับอุปกรณ์ชนิดอื่นได้ 7 หรือ 15 ชิ้น นอกจากนั้น SCSI ยังยอมให้อุปกรณ์ 2 ชนิดเชื่อมกันได้ในเวลาเดียวกัน ไม่ว่าจะเป็น host กับอุปกรณ์อื่น หรือระหว่างอุปกรณ์อื่น 2 ชิ้น
ดิจิมอล
แรงสี่มิติ
ในทฤษฎีสัมพัทธภาพพิเศษ แรงสี่มิติ  เป็นเวกเตอร์สี่มิติ ที่ใช้แทนที่แรงในกลศาสตร์ดั้งเดิม แรงสี่มิติของเวกเตอร์สี่มิติ "a" นิยามให้เท่ากับอัตราการเปลี่ยนโมเมนตัมสี่มิติเทียบกับเวลาของอนุภาค
เนื่องจาก formula_2 โดยที่ "m"0 คือมวลเฉี่อย และ "Ua" คือความเร็วสี่มิติ เราสามารถเขียนความสัมพันธ์ของแรงสี่มิติกับความเร่งสี่มิติเหมือนกฎข้อที่สองของนิวตัน
ในที่นี้ formula_4 คือมวลสัมพัทธ์ และ formula_5
ความเร่งสี่มิติ
ความเร่งสี่มิติ  ในทฤษฎีสัมพัทธภาพพิเศษเป็นเวกเตอร์สี่มิติ
ผลคูณสเกลาร์ ระหว่างความเร็วสี่มิติกับความเร่งสี่มิติที่สัมพันธ์กันจะมีค่าเป็น 0 เสมอ
ในกลศาสตร์ดั้งเดิม (ที่ความเร็วต่ำ) ความเร่งสี่มิติจะสัมพันธ์กับแรงสี่มิติตามกฎข้อที่สองของนิวตันที่ว่า
โดยที่ "m"0 คือมวลอยู่นิ่งของอนุภาค
วันชาติ คือวันที่กำหนดเป็นวาระเฉลิมฉลองความเป็นชาติของประเทศนั้น ๆ โดยมากมักจะถือเป็นวันหยุดประจำชาติด้วย วันชาตินั้นมักจะเป็นวันก่อตั้งรัฐ หรือดินแดน หรือเป็นวันสถาปนาประเทศ หรือวันที่มีเอกราชในรัฐ (หรือได้รับเอกราชคืนจากผู้ยึดครอง) นอกจากนี้ยังอาจใช้วันที่มีความสำคัญในประวัติศาสตร์ หรือศาสนา เป็นวันชาติก็ได้ บางรัฐถือวันเกิดของประมุขแห่งรัฐเป็นวันชาติ โดยเฉพาะรัฐที่มีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ในกรณีที่เปลี่ยนพระประมุขวันชาติก็เปลี่ยนด้วย หรืออาจจะเป็นวันที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์อื่น ๆ โดยทั่วไป
ประเทศส่วนใหญ่จะมีวันชาติเพียงวันเดียวในหนึ่งปี แต่บางชาติ เช่น ปากีสถาน มีวันชาติมากกว่า 1 วัน นอกจากนี้เขตบริหารพิเศษของจีน เช่น ฮ่องกง และมาเก๊า จะฉลองวันที่ก่อตั้งเขตบริหารพิเศษ และฉลองในวันชาติของจีนด้วย
ความสำคัญของวันชาติในแต่ละประเทศนั้นย่อมแตกต่างกันไป บ้างก็เห็นว่ามีความสำคัญมาก บ้างก็ไม่เน้นความสำคัญมากนัก เช่น ในประเทศฝรั่งเศส และสหรัฐอเมริกา จะมีการเฉลิมฉลองอย่างยิ่งใหญ่ ขณะที่ประเทศอังกฤษไม่สู้จะฉลองอย่างเอิกเกริกมากนัก นอกจากนี้วันชาติในบางประเทศอาจเปลี่ยนได้ตามเหตุการณ์สำคัญ
ตามปกติ การจัดงาน “วันชาติ” ของประเทศต่าง ๆ จะมีกิจกรรมและรูปแบบแตกต่างกันออกไป อาทิ การกล่าวสุนทรพจน์ การจัดขบวนพาเหรดเฉลิมฉลอง การจุดพลุดอกไม้ไฟอย่างเอิกเกริก รวมไปถึงการแสดงมหรสพต่าง ๆ
วันชาติของประเทศต่าง ๆ.
เรียงตามอักษร ดังนี้
โคเปอร์นิเซียม
โคเปอร์นิเซียม  คือธาตุที่มีหมายเลขอะตอม 112 สัญลักษณ์คือ Cn โคเปอร์นิเซียมเป็นธาตุหนักยิ่งยวด (superheavy) ที่ถูกสังเคราะห์ขึ้นไอโซโทปที่เสถียรของมันคือ Cn-285 มีครึ่งชีวิตประมาณ 11 นาที
ก่อนการเปลี่ยนชื่อเป็นโคเปอร์นิเซียม โดย IUPAC เมื่อวันที่ 19 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2553 ธาตุนี้เคยใช้ชื่อว่า "อูนอูนเบียม" ( มาจากภาษาละติน "ūnus + ūnus + bi- + -ium", "หนึ่ง หนึ่ง สอง" ) มีสัญลักษณ์คือ Uub เป็นชื่อชั่วคราวในระบบ IUPAC โคเปอร์นิเซียมเป็นโลหะที่เป็นของเหลวและระเหยเร็วกว่าปรอท
โคเปอร์นิเซียม ตั้งชื่อตาม นิโคลัส โคเปอร์นิคัส ผู้เสนอทฤษฏีดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลางของจักรวาล
นิโฮเนียม
นิโฮเนียม (; สัญลักษณ์ Nh) คือธาตุที่มีหมายเลขอะตอม 113 นิโฮเนียมเป็นธาตุหนักที่ถูกสังเคราะห์ขึ้นใหม่ยังไม่รายละเอียดมากนัก มีอีกชื่อหนึ่งว่าเอกา-แทลเลียม (eka-thallium) ในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2016 IUPAC เสนอชื่อ นิโฮเนียม (nihonium; สัญลักษณ์ธาตุ Nh) เป็นชื่อทางการของธาตุนี้ ชื่อ "นิโฮเนียม" มาจาก "นิฮง" (Nihon) อันเป็นชื่อเรียกประเทศญี่ปุ่นในภาษาญี่ปุ่น
Intel 8051
68HC11
Freescale 68HC11
Freescale 68HC11 เป็นไมโครคอนโทรลเลอร์ จากบริษัท Freescale Semiconductor ที่พัฒนาต่อมาจากไมโครคอนโทรลเลอร์ตระกูล 6800 ของบริษัทโมโตโรล่า
ภายในมีหน่วยความจำอีพีพรอมทำให้สามารถทำงาน ได้โดยไม่ ต้องใช้งานหน่วยความจำภายนอกหรือในกรณีที่ระบบใหญ่ก็สามารถใช้ติดต่อกับหน่วยความจำภายนอกได้ ใช้ชุดคำสั่งเดียวกับ 68HC05 แต่มีคำสั่งเพิ่มเติมอีก ทำให้ใช้งานได้กว้างกว่ามาก
ตระกูลของ 68HC11 68HC11A1 ไม่มีรอมภายใน มีแรม 250 ไบต์ อีอีพรอม 512 ไบต์ 68HC11A8 มีรอม 8 กิโลไบต์ แรม 250 ไบต์ อีอีพรอม 512 ไบต์ 68HC711D3 มีอีพรอม 4 กิโลไบต์ แรม 192 ไบต์ 68HC811E2 มีอีอีพรอม 2 กิโลไบต์ แรม 256 ไบต์
จำนวนขา/รูปร่างตัวถัง มี 3 แบบ คือ DIP 48 ขา , PLCC 52 ขา , QFP 64 ขา
เน็ตเวิร์ก
เครื่องสาย ฮาร์ป และกีตาร์
5 พฤศจิกายน
วันที่ 5 พฤศจิกายน เป็นวันที่ 309 ของปี (วันที่ 310 ในปีอธิกสุรทิน) ตามปฏิทินสุริยคติแบบเกรกอเรียน เมื่อถึงวันนี้จะยังเหลือวันอีก 56 วันในปีนั้น
5 พ.ย.
6 พฤศจิกายน
วันที่ 6 พฤศจิกายน เป็นวันที่ 310 ของปี (วันที่ 311 ในปีอธิกสุรทิน) ตามปฏิทินสุริยคติแบบเกรกอเรียน เมื่อถึงวันนี้จะยังเหลือวันอีก 55 วันในปีนั้น
6 พ.ย.
ฟลิโรเวียม
ฟลิโรเวียม  เป็นชื่อของธาตุกัมมันตรังสีที่มีหมายเลขอะตอม 114 สัญลักษณ์ธาตุคือ Fl มีไอโซโทปที่มีเลขมวลระหว่าง 285-289 ซึ่งไอโซโทปที่มีครึ่งชีวิตนานที่สุด คือ 289Fl ซึ่งมีครึ่งชีวิตนาน 2.6 วินาที ก่อนการเปลี่ยนชื่อเป็นฟลิโรเวียม โดย IUPAC เมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2555 ธาตุนี้เคยใช้ชื่อชั่วคราวว่า "อูนอูนควอเดียม"  มีสัญลักษณ์คือ Uuq ชื่อ "ฟลิโรเวียม" ตั้งชื่อตามนักฟิสิกส์ชาวรัสเซีย เกออร์กี ฟลิโอรอฟ ผู้ก่อตั้งสถาบันร่วมเพื่อการวิจัยนิวเคลียร์ (Joint Institute for Nuclear Research) ในเมืองดุบนา ประเทศรัสเซีย
การศึกษาทางเคมีซึ่งดำเนินการในปี พ.ศ. 2550 ชี้ให้เห็นอย่างชัดเจนว่าฟลิโรเวียมมีคุณสมบัติที่ไม่ใช่ของเอกา-ลีด และปรากฏว่าเป็นธาตุหนักยิ่งยวด (superheavy element) ธาตุแรกที่แสดงคุณสมบัติคล้ายกับแก๊สเฉื่อยเนื่องจากผลสัมพัทธภาพ
ธาตุดังกล่าวถูกค้นพบเมื่อเดือนธันวาคม พ.ศ. 2541 ที่สถาบันร่วมเพื่อการวิจัยนิวเคลียร์ในรัสเซีย การค้นพบดังกล่าวได้รับการตีพิมพ์ในเดือนมกราคม พ.ศ. 2542 แต่การค้นพบครั้งนั้นไม่ได้รับการยืนยัน
เดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2552 คณะทำงานร่วมของ IUPAC ได้ตีพิมพ์รายงานการค้นพบโคเปอร์นิเซียมซึ่งคณะฯ ได้รับรองการค้นพบไอโซโทป 283Cn และเป็นการค้นพบฟลิโรเวียมโดยพฤตินัยเช่นกัน จากการยอมรับข้อมูลของการสังเคราะห์ 287Fl และ 291Uuh ซึ่งเกี่ยวข้องกับ 283Cn เมื่อปี พ.ศ. 2554 IUPAC ประเมินการทดลองของทีมสถาบันร่วมเพื่อการวิจัยนิวเคลียร์ระหว่าง พ.ศ. 2542-2550 ขณะที่องค์การพบว่าข้อมูลในระยะแรกนั้นไม่อาจให้ข้อสรุปได้ แต่ผลการทดลองระหว่างปี พ.ศ. 2547-2550 ได้รับการยอมรับว่าเป็นเอกลักษณ์ของธาตุ 114
7 พฤศจิกายน
วันที่ 7 พฤศจิกายน เป็นวันที่ 311 ของปี (วันที่ 312 ในปีอธิกสุรทิน) ตามปฏิทินสุริยคติแบบเกรกอเรียน เมื่อถึงวันนี้จะยังเหลือวันอีก 54 วันในปีนั้น
7 พ.ย.
มอสโกเวียม
มอสโกเวียม  คือธาตุที่มีหมายเลขอะตอม 115 และสัญลักษณ์คือ Mc มอสโกเวียมเป็นธาตุกัมมันตภาพรังสีหนักมาก (superheavy) ที่ถูกสังเคราะห์ขึ้น มีอีกชื่อหนึ่งว่าเอกา-บิสมัท (eka-bismuth) ในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2016 IUPAC เสนอชื่อ มอสโกเวียม (moscovium; สัญลักษณ์ธาตุ Mc) ให้เป็นชื่อทางการของธาตุนี้ ชื่อ "มอสโกเวียม" ตั้งชื่อตามแคว้นมอสโก (Moscow Oblast) ที่สถาบันร่วมวิจัยนิวเคลียร์ตั้งอยู่
ลิเวอร์มอเรียม
ลิเวอร์มอเรียม  เป็น ธาตุในกลุ่มโลหะหลังทรานซิชัน ที่มีเลขอะตอมเท่ากับ 116 และมีสัญลักษณ์ Lv ชื่อนี้ตั้งขึ้นโดย IUPAC เมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม ค.ศ. 2012 โดยใช้ชื่อของ พร้อมกับธาตุฟลีโรเวียม (เลขอะตอม 114) ส่วนชื่อเดิมของธาตุนี้เรียกว่า "อูนอูนเฮกเซียม"  มีสัญลักษณ์คือ "Uuh" เป็นชื่อชั่วคราวในระบบ IUPAC และมีชื่อชั่วคราวอีกชื่อตามพยากรณ์ของดมีตรี เมนเดเลเยฟว่า "เอกา-โปโลเนียม" (eka-polonium)
ลิเวอร์มอเรียมบริสุทธิ์ คาดว่าเป็นของแข็ง ที่ STP สีเงิน วาว เป็นธาตุสังเคราะห์ เป็นธาตุกัมมันตรังสี และเป็นธาตุหนักยิ่งยวด (superheavy element)
ลิเวอร์มอเรียมเป็นธาตุที่เพิ่งค้นพบใหม่ ยังไม่มีข้อมูลนัก แต่ได้มีการทำนายไว้ว่าหากพบธาตุชนิดนี้ในสถานะเสถียร คาดว่ามีสมบัติคล้ายโปโลเนียม ซึ่งเป็นธาตุกึ่งโลหะ หรืออาจแสดงสมบัติเป็นธาตุอโลหะ ตามตำหน่งหมู่แชลโคเจนในตารางธาตุ
จากบทความประกาศการค้นพบเมื่อเดือนตุลาคม พ.ศ. 2549 ระบุว่า
ลิเวอร์มอเรียม-292 สังเคราะห์ได้จาก การกระหน่ำยิง แคลิฟอร์เนียม-249 ที่เป็นไปได้จำนวน 3 อะตอม ด้วยอนุภาคอิออนของอะตอม แคลเซียม-48 เพื่อผลิตอะตอม ออกาเนสซอน (ธาตุเลขอะตอม 118) แต่สลายตัวเป็น ลิเวอร์มอเรียม ภายในไม่เกินมิลลิวินาที ดังสมการ
จากนั้น 47 มิลลิวินาที สลายตัวเป็น ไอโซโทปของ ฟลีโรเวียม (ธาตุเลขอะตอม 114) ดังสมการ
นักเคมีเชิงฟิสิกส์ คาดหวังให้ลิเวอร์มอเรียมและธาตุใกล้เคียง เป็นหมู่เกาะแห่งเสถียรภาพ สำหรับสังเคราะห์และศึกษาทำความเข้าใจ ธาตุหนักยิ่งยวดอื่น ต่อไป
ประวัติการค้นพบและการศึกษา.
เมื่อ ธันวาคม พ.ศ. 2543 (2000) คณะวิจัยจากสถาบันความร่วมมือเพื่อการวิจัยนิวเคลียร์ ดุบนา สหพันธรัฐรัสเซีย ประกาศผลการค้นพบ รูปแบบการสลายตัวของลิเวอร์มอเรียม ซึ่งสังเคราะห์ได้ในปฏิกิริยาระหว่าง ซีเรียม-248 กับ แคลเซียม-48 โดยไอโซโทป ลิเวอร์มอเรียม-292 มีครึ่งชีวิตประมาณ 18 มิลลิวินาที (0.018 วินาที) และสลายตัวเป็น ฟลีโรเวียม-288
การค้นพบดังกล่าวกำลังรอการยืนยัน โดยปีก่อนหน้านั้นมีประกาศผลการค้นพบที่ถูกปลอมข้อมูลขึ้น
เมื่อ 11 พฤษภาคม พ.ศ. 2544 (2001) สถาบันฯ รายงานผลการสังเคราะห์ลิเวอร์มอเรียมได้เป็นอะตอมที่สอง โดยสมบัติความเสถียรที่นานกว่าธาตุอันดับต้นในคาบเดียวกัน เช่นเดียวกับฟลีโรเวียม แสดงถึงขอบเขตของหมู่เกาะแห่งเสถียรภาพที่ขยายขึ้น เป็นไปตามที่คาดหวังไว้ในทฤษฎี
เมื่อ พ.ศ. 2547 สถาบันฯ สามารถยืนยันสังเคราะห์ลิเวอร์มอเรียมได้อีกวิธีหนึ่ง คือด้วยการวิเคราะห์จากผลลัพธ์สุดท้ายของธาตุได้จากการสลายตัว
เมื่อเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2552 คณะทำงานร่วมรายงานการค้นพบโคเปอร์นิเซียมและได้รับรองการค้นพบไอโซโทป 283Cn ซึ่งถือว่าเป็นการค้นพบลิเวอร์มอเรียม ในปี พ.ศ. 2554 IUPAC ประเมินผลการค้นพบของทีมดุบนาและยอมรับว่าเป็นเอกลักษณ์ที่น่าเชื่อถือธาตุ 116
เทนเนสซีน
เทนเนสซีน  เป็นธาตุในกลุ่มโลหะหลังทรานซิชัน ที่มีเลขอะตอมเท่ากับ 117 และมีสัญลักษณ์ Ts เคยมีชื่อชั่วคราวในระบบ IUPAC คือ "อูนอูนเซปเทียม" (สัญลักษณ์ธาตุ Uus) และมีชื่อชั่วคราวอีกชื่อตามพยากรณ์ของดมีตรี เมนเดเลเยฟว่า "เอกา-แอสทาทีน" (eka-astatine) ถูกค้นพบในปี ค.ศ. 2010 โดยนักวิทยาศาสตร์ในโครงการการร่วมมือระหว่างรัสเซีย-อเมริกาที่เมืองดุบนา ประเทศรัสเซีย ต่อมาในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2016 IUPAC เสนอชื่อ เทนเนสซีน (tennessine; สัญลักษณ์ธาตุ Ts) เป็นชื่อทางการของธาตุนี้ ชื่อ "เทนเนสซีน" มาจากชื่อรัฐเทนเนสซี ประเทศสหรัฐอเมริกา
ก่อนการค้นพบ.
ในปี 2004 ที่สถาบันร่วมวิจัยนิวเคลียร์ในเมืองดุบนา ประเทศรัสเซียได้มีการค้นคว้าเกี่ยวกับธาตุที่ 117 (หรือเรียกอีกอย่างว่า มี 117 โปรตอนในนิวเคลียส) โดยการฟิวชั่นกับเป้าหมายคือเบอร์คีเลียม (ธาตุที่ 97) และลำแสงแคลเซียม (ธาตุที่ 20)
ทีมวิจัยในรัสเซียตั้งใจที่จะใช้ไอโซโทปของแคลเซียมคือ แคลเซียม-48 มี 20 โปรตอน 28 นิวตรอน เป็นไอโซโทปที่มีนิวเคลียสน้ำหนักเบาที่สุดและเสถียร หรือ ใกล้เสถียร
อันดับสองคือ ซิงก์-68 ซึ่งหนักกว่าแคลเซียม-48 มาก ลำแสงแคลเซียม-48 ได้สร้างขึ้นที่รัสเซียโดยกระบวนการทางเคมี
ในปี 2550 ทีมวิจัยของสหรัฐอเมริกาได้กลับมาใช้เบอร์คีเลียมเป็นเป้าหมายอีกครั้งและทางทีมวิจัยรัสเซียก็ได้ติดต่อกับสหรัฐอเมริกาแล้ว การวิจัยครั้งนี้ทำให้เบอร์คีเลียมจำนวน 22 มิลลิกรัม พอที่จะดำเนินการทดลองได้ และ เบอร์คีเลียมได้ถูกส่งมาจากรัสเซียอย่างรวดเร็ว: ครึ่งชีวิตของไอโซโทปเบอร์คีเลียมที่ใช้(เบอร์คีเลียม-249)คือ 330 วัน และในฤดูร้อนปี 2551 มันก็ถูกส่งมาจากนิวยอร์กจนถึงมอสโกว
การวิจัยได้เริ่มขึ้นในเดือนมิถุนายนปี 2551 และ ในเดือนมกราคม ปี 2552, นักวิทยาศาสตร์ที่ Flerov Laboratory of Nuclear Reactions ได้เริ่มทำการยิงแคลเซียม-48 สู่ เบอร์คีเลียม-249 ในวันที่ 9 เมษายน ปี 2552 รายงานเกี่ยวกับการทดลองนี้ได้ระบุไว้ว่าประสบความสำเร็จ สามารถสร้างธาตุใหม่ขึ้นมา ดังสมการ
ก่อนที่จะผ่านการสังเคราะห์ของเทนเนสซีนนั้น การค้นพบไอโซโทปน้องสาวของเทนเนสซีนไม่มีเลย แต่หลังจากสังเคราะห์แล้วก็ค้นพบไอโซโทปน้องสาวแรก คือ อูนอูนเพนเทียม-289 หนึ่งในไอโซโทปน้องสาวของเทนเนสซีน และทาง JWP ได้จัดให้ธาตุนี้เป็นธาตุแทรนส์-โคเปอร์นิเซียม หรือ ธาตุหลังโคเปอร์นิเซียม
ถ้าใช้การทำนายชื่อธาตุของเมนเดเลเวฟ เทนเนสซีนจะเป็นธาตุที่มีชื่อว่า เอคา-แอสทาทีน หรือ ดีวิ-ไอโอดีน ในปี ค.ศ. 1979 IUPAC ได้เผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับการตั้งชื่อธาตุและทำให้ธาตุนี้มีชื่อว่า "อูนอูนเซปเทียม" (สัญลักษณ์ธาตุ Uus) ต่อมาในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2016 IUPAC เสนอชื่อ "เทนเนสซีน" (tennessine; สัญลักษณ์ธาตุ Ts) เป็นชื่อทางการของธาตุนี้ ชื่อ "เทนเนสซีน" มาจากชื่อรัฐเทนเนสซี ประเทศสหรัฐอเมริกา
แน่ชัดว่าสมบัติทางเคมี เช่น ความยาวพันธะเคมี ฯลฯ ถูกพยากรณ์ว่าต่างจากแนวโน้มตามธาตุในคาบเดียว เพราะตำแหน่งตามหมู่ตรงกับแฮโลเจน อย่างไรก็ตาม เทนเนสซีนอาจแสดงสมบัติของธาตุกึ่งโลหะน้อยกว่า
โอกาเนสซอน
โอกาเนสซอน  เป็นชื่อที่ตั้งโดยสหภาพเคมีบริสุทธิ์และเคมีประยุกต์ระหว่างประเทศ สำหรับธาตุหลังแอกทิไนด์ที่มีเลขอะตอมเท่ากับ 118 และมีสัญลักษณ์คือ Og โอกาเนสซอนยังรู้จักกันในชื่อว่า เอคา-เรดอน หรือ ธาตุ 118 และบนตารางธาตุ มันถูกจัดให้อยู่ในบล็อก-p และเป็นธาตุตัวสุดท้ายบนคาบที่ 7 ปัจจุบัน โอกาเนสซอนเป็นธาตุสังเคราะห์เพียงตัวเดียวของธาตุหมู่ 18 มันยังเป็นธาตุที่มีเลขอะตอมและมวลอะตอมมากที่สุดเท่าที่ค้นพบในปัจจุบัน
อะตอมกัมมันตรังสีของโอกาเนสซอนมีความไม่เสถียรสูงมาก เนื่องด้วยค่ามวลที่สูง และนับตั้งแต่ พ.ศ. 2548 มีเพียงสามในสี่อะตอมของไอโซโทป 294Og ที่ถูกตรวจจับได้ แม้ว่านี่จะทำให้การสำรวจเพื่อระบุลักษณะสมบัติ และสารประกอบของธาตุเป็นไปได้ยาก แต่การคำนวณในทางทฤษฎีก็ไปตรงกับการทำนายจำนวนมาก รวมทั้งการคำนวณที่ไม่ได้ผลออกมาตรงกัน เช่น แม้ว่าโอกาเนสซอนจะอยู่ในหมู่ 18 มันอาจจะไม่ใช่แก๊สมีตระกูล ต่างกับธาตุอื่นๆในหมู่ 18 แต่เดิมมันถูกทำนายว่าเป็นแก๊ส ณ ภาวะมาตรฐาน แต่ปัจจุบัน มันถูกทำนายว่าจะเป็นของแข็ง เนื่องด้วยผลกระทบจากความสัมพันธ์ระหว่างธาตุเคมี
ในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2016 สหภาพเคมีบริสุทธิ์และเคมีประยุกต์ระหว่างประเทศได้เสนอชื่อ โอกาเนสซอน (oganesson; สัญลักษณ์ธาตุ Og) เป็นชื่อทางการของธาตุนี้ ชื่อ "โอกาเนสซอน" มาจากชื่อยูริ โอกาเนสเซียน นักฟิสิกส์นิวเคลียร์ชาวรัสเซีย
การพยายามสังเคราะห์ที่ไม่ประสบผลสำเร็จ.
ปลายปี พ.ศ. 2541 รอแบร์ต สมอลัญชุก นักฟิสิกส์ชาวโปแลนด์ ตีพิมพ์ผลการคำนวณของการหลอมรวมของนิวเคลียสอะตอมที่เกิดขึ้นระหว่างการสังเคราะห์ธาตุเคมีหนักยิ่งยวด รวมถึง อูนอูนออกเทียม การคำนวณของเขาให้ผลออกมาว่าเป็นไปได้ที่จะสร้างอูนอูนออกเทียมขึ้นมาจากการหลอมรวมตะกั่วและคริปทอนเข้าด้วยกัน ภายใต้ภาวะที่ถูกควบคุมไว้อย่างดี
ในปี พ.ศ. 2542 นักวิจัยที่ห้องปฏิบัติการแห่งชาติลอว์เรนซ์เบิร์กลีย์ ใช้การทำนายนี้สร้างอะตอมขึ้นมา และประกาศการค้นพบลิเวอร์มอเรียม และอูนอูนออกเทียม ในหนังสือ "Physical Review Letters" ต่อมาไม่นาน ผลการค้นพบก็ถูกตีพิมพ์ลงในนิตยสาร"ไซเอินซ์" นักวิจัยรายงานว่าเขาสร้างด้วยปฏิกิริยานี้
ปีต่อมา นักวิจัยได้ตีพิมพ์เอกสารเพิกถอนการค้นพบ หลังจากที่นักวิจัยในห้องปฏิบัติการอื่น ไม่สามารถสร้างอะตอมได้ด้วยวิธีเดียวกันนี้ และที่ห้องปฏิบัติการเบิร์กลีย์เองก็ไม่สามารถสร้างอะตอมขึ้นมาได้อีกครั้ง ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2545 ผู้อำนวยการของห้องปฏิบัติการได้ประกาศว่าการค้นพบธาตุสองตัวนั้น อยู่บนพื้นฐานของผลการวิจัยจากวิกเตอร์ นิมอฟ
อูนอูนออกเทียม คาดว่าเป็นสารบริสุทธิ์เสมอ และเป็นแก๊สที่ STP ไม่มีสี
เป็นธาตุสังเคราะห์ เป็นธาตุกัมมันตรังสี และเป็นธาตุหนักยิ่งยวด (superheavy element)
ซึ่งเป็นผลผลิตจากการปะทะกันระหว่าง อะตอมของ แคลิฟอร์เนียม-249 กับ อิออนของ แคลเซียม-48 ดังสมการ
โอกาสการเกิดปฏิกิริยาฟิวชันน้อยมาก เพราะภาคตัดขวางพื้นที่ปฏิกิริยานิวเคลียร์เท่ากับ 0.5 pb (5×10−41 m2) มากกว่า อิออนของแคลเซียมซึ่งเท่ากับ 4×1019 m2 จึงเกิดปฏิกิริยาฟิวชันเพียง 3 ครั้งเท่านั้น
คณะวิจัยในดุบนาได้สังเกต การสลายตัวของอูนอูนออกเทียม-294 พบว่า มีครึ่งชีวิต 0.89 มิลลิวินาที โดยสลายตัวให้ รังสีแอลฟา แล้วกลายเป็น อูนอูนเฮกเซียม-290
เนื่องจากมีเพียง 3 นิวเคลียส เวลาครึ่งชีวิตจึงยังไม่แน่ชัด โดยมีความคลาดเคลื่อนในช่วง 0.89-0.31+1.07 ms
การระบุนิวเคลียสของ อูนอูนออกเทียม-294 ถูกพิสูจน์โดยการสังเคราะห์แยกนิวเคลียสลูก อูนอูนเฮกเซียม-290 ตามสมมติฐาน โดยวิธีกระหน่ำยิงอะตอม คูเรียม-245 ด้วยอิออน แคลเซียม-48 ดังสมการ
แล้วตรวจว่า อูนอูนเฮกเซียม-290 สลายตัวสัมพันธ์กับลูกโซ่การสลายตัวของนิวเคลียส อูนอูนออกเทียม-294
นิวเคลียสลูก อูนอูนเฮกเซียม-290 ไม่เสถียรอย่างมาก โดยสลายตัวด้วยครึ่งชีวิต 14 มิลลิวินาที กลายเป็น อูนอูนควอเดียม-286 ซึ่งอาจเกิดปฏิกิริยาฟิสชันด้วยตนเอง หรือไม่ก็สลายตัวให้รังสีแอลฟา กลายเป็น อูนอูนเบียม-282 ก่อนแล้วจึงเกิดปฏิกิริยาฟิสชันด้วยตนเอง
เมื่อ 16 ตุลาคม พ.ศ. 2549 (2006) คณะวิจัยจากสถาบันความร่วมมือเพื่อการวิจัยนิวเคลียร์ ดุบนา สหพันธรัฐรัสเซีย ประกาศผลการค้นพบ
ซึ่งเขาตรวจสอบทางอ้อมกับ นิวเคลียสทั้งสามของ อูนอูนออกเทียม-294 (นิวเคลียสแรก เมื่อ พ.ศ. 2545 (2002) และอีกสองนิวเคลียส เมื่อ พ.ศ. 2548 (2005))
ปัจจุบันมีการสังเคราะห์แล้วเพียง 3 อะตอม
[[หมวดหมู่:แก๊สมีตระกูล]]
[[หมวดหมู่:ธาตุสังเคราะห์]]
[[หมวดหมู่:ธาตุกัมมันตรังสี]]
อาภัสรา หงสกุล
อาภัสรา หงสกุล (เกิด 16 มกราคม พ.ศ. 2490) ชื่อเล่น ปุ๊ก เป็นนักธุรกิจและนางงามชาวไทย ผู้ได้รับตำแหน่งนางสาวไทย 2507 และตำแหน่งนางงามจักรวาล 1965 เป็นนางงามจักรวาลคนที่ 14 ของโลก, คนที่ 2 ของเอเชีย ต่อจาก อะกิโกะ โคจิมะ จากประเทศญี่ปุ่นที่ครองตำแหน่งนางงามจักรวาล 1959 และคนแรกของไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ อาภัสราเป็นตัวแทนคนที่ 3 ของประเทศไทย ต่อจากอมรา อัศวนนท์ รองนางสาวไทย 2496 ซึ่งเป็นตัวแทนคนแรกเข้าร่วมประกวดนางงามจักรวาล 1956 ตามด้วย สดใส วานิชวัฒนา ในการประกวดนางงามจักรวาล 1959