pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
รางวัลออสการ์สาขาภาพยนตร์นานาชาติยอดเยี่ยม ไม่เหมือนกับรางวัลออสการ์อื่น ๆ เนื่องจากรางวัลนี้ไม่ได้มอบให้กับบุคคลใดบุคคลหนึ่ง (แม้ว่าผู้กำกับจะได้รับเกียรติขึ้นกล่าวบนเวทีก็ตาม) แต่ถือเป็นรางวัลสำหรับประเทศที่ส่งประกวด ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา รางวัลนี้ได้มอบให้กับภาพยนตร์สัญชาติยุโรปเป็นส่วนใหญ่ จากสถิติ 72 ครั้งที่ผ่านมาของรางวัลนี้ที่มอบให้ตั้งแต่ปี 1947: ภาพยนตร์จากทวีปยุโรป คว้าไปได้ทั้งสิ้น 57 ครั้ง, ภาพยนตร์จากทวีปเอเชีย คว้าไปได้ 7 ครั้ง, ภาพยนตร์จากภูมิภาคลาตินอเมริกา คว้าไปได้ 5 ครั้ง และภาพยนตร์จากทวีปแอฟริกา คว้าไปได้ 3 ครั้ง นอกจากนี้ เฟเดรีโก เฟลลีนี ผู้อำนวยการสร้างภาพยนตร์ชาวอิตาลี ยังครองสถิติเป็นผู้กำกับภาพยนตร์ที่คว้ารางวัลนี้ไปได้ถึง 4 ครั้งตลอดช่วงชีวิตของเขา ซึ่งเป็นสถิติที่ยังไม่มีใครเทียบได้ (ถ้าหากมีการพิจารณารางวัลเกียรติยศด้วย สถิติของเฟลลินีจะเท่ากับ วิตตอรีโอ เด ซีกา ผู้กำกับภาพยนตร์ร่วมสัญชาติเดียวกัน)
ผู้ชนะรางวัล และผู้ได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัล.
ในตารางต่อไปนี้จะแสดงรายชื่อภาพยนตร์ที่ชนะรางวัล และได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงในแต่ละปี และโดยทั่วไปจะตรงกับปีที่ฉายภาพยนตร์ดังกล่าว โดยการประกาศผลรางวัลจะจัดขึ้นในปีถัดไปเสมอ ภาพยนตร์ที่เป็นตัวหนา และมีพื้นหลังเป็นสีน้ำเงินเข้มคือภาพยนตร์ที่ชนะรางวัลออสการ์ ส่วนภาพยนตร์ที่ได้รับรางวัลเกียรติยศตั้งแต่ปี ค.ศ. 1947 จนถึง ค.ศ. 1955 จะบ่งบอกสัญลักษณ์ตามที่ระบุไว้ในคีย์ ในขณะที่ภาพยนตร์ที่ไม่มีการเน้นตัวหนา คือภาพยนตร์ที่ไม่ชนะรางวัลออสการ์ เพียงแต่ได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัล เมื่อเรียงลำดับตามตาราง จะเรียงลำดับภาพยนตร์ที่ชนะรางวัลก่อน ตามด้วยภาพยนตร์ที่ถูกเสนอชื่อเข้าชิงรางวัลอีก 4 เรื่อง ซึ่งเรียงตามลำดับตัวอักษรภาษาอังกฤษ
ในตารางดังกล่าวจะระบุถึงประเทศที่เสนอชื่อภาพยนตร์เรื่องนั้น ๆ เข้าชิงรางวัลกับสถาบันศิลปะและวิชาการทางภาพยนตร์ อย่างเป็นทางการ ไม่ได้บ่งบอกถึงประเทศที่ผลิตภาพยนตร์แต่อย่างใด นอกจากนี้ยังระบุถึงชื่อดั้งเดิมของภาพยนตร์เรื่องต่าง ๆ รวมไปถึงชื่อผู้กำกับภาพยนตร์และภาษาที่ใช้ในบทสนทนา แม้ว่าจะไม่มีองค์ประกอบดังกล่าวรวมอยู่ในการเสนอชื่ออย่างเป็นทางการก็ตาม
ภาพยนตร์จากรัฐในอดีต ยูโกสลาเวีย จะเขียนทั้งในรูปแบบอักษรละติน และอักษรซีริลลิก เนื่องจากภาษาเซอร์เบีย-โครเอเชีย ใช้อักษรจากทั้งสองรูปแบบนี้เป็นหลัก ในขณะที่ชื่อของภาพยนตร์จีน จะเขียนตามระบบเขียนภาษาแบบพินอินก่อน ตามด้วยอักษรดั้งเดิมของประเทศที่เสนอชื่อภาพยนตร์เรื่องนั้น ๆ มา เช่น อักษรจีนตัวเต็ม สำหรับภาพยนตร์จากฮ่องกง และไต้หวัน และอักษรจีนตัวย่อ สำหรับภาพยนตร์จากสาธารณรัฐประชาชนจีน
รายชื่อภาพยนตร์ที่ผ่านการคัดเลือกก่อนการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัล.
เอริก โมราเลส
เอริก อิซาอัก โมราเลส เอลบิรา  นักมวยสากลชาวเม็กซิโก เป็นนักมวยสากลชาวเม็กซิโกคนแรกที่สามารถครองแชมป์โลกได้ 4 รุ่นพิกัดน้ำหนัก
ยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก นัดชิงชนะเลิศ 2021
ยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก นัดชิงชนะเลิศ 2021 เป็นการแข่งขันฟุตบอลนัดชิงชนะเลิศของยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก ฤดูกาล 2020–21 ฤดูกาลที่ 66 ของการแข่งขันฟุตบอลสโมสรลำดับแรกของยุโรป จัดขึ้นโดยยูฟ่า และเป็นฤดูกาลที่ 29 นับตั้งแต่เปลี่ยนชื่อจากยูโรเปียนแชมเปียนคลับส์คัพมาเป็นยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก นัดนี้จะลงเล่นที่ อิชตาดียูดูดราเกา ใน โปร์ตู, ประเทศโปรตุเกส ในวันที่ 29 พฤษภาคม ค.ศ. 2021.
นี่เป็นนัดชิงชนะเลิศยูฟ่าแชมเปียนส์ลีกครั้งแรกที่รับเป็นเจ้าภาพที่สนามกีฬาสนามนี้
การคัดเลือกเจ้าภาพระยะแรกเริ่ม.
กระบวนการเสนอราคาแบบเปิดได้เปิดตัวเมื่อวันที่ 22 กันยายน ค.ศ. 2017 โดยยูฟ่าเพื่อเลือกสถานที่สำหรับนัดชิงชนะเลิศของยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก, ยูฟ่ายูโรปาลีก, และยูฟ่าวีเมนส์แชมเปียนส์ลีกในปี ค.ศ. 2020. แต่ละสมาคมมีเวลาจนถึงวันที่ 31 ตุลาคม ค.ศ. 2017 เพื่อแสดงความสนใจ, และต้องยื่นเอกสารการเสนอราคาภายในวันที่ 1 มีนาคม ค.ศ. 2018.
ยูฟ่าได้ประกาศไว้เมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายน ค.ศ. 2017 ว่ามีสองสมาคมได้แสดงความสนใจที่จะเป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขันยูฟ่าแชมเปี้ยนส์ลีก นัดชิงชนะเลิศปี 2020.
สนามกีฬาโอลิมปิกอาทาทืร์ค ได้ถูกเลือกโดยคณะกรรมการบริหารยูฟ่าระหว่างการประชุมในกรุง เคียฟ เมื่อวันที่ 24 พฤษภาคม ค.ศ. 2018.
"หมายเหตุ: ในผลการแข่งขันทั้งหมดด้านล่างนี้, ผลของทีมที่ได้เข้าชิงชนะเลิศจะเป็นชื่อแรก (H: เหย้า; A: เยือน; N: กลาง)."
ก่อนการแข่งขัน.
ผู้ตัดสิน.
พิธีเปิดการแข่งขัน.
ดีเจชาวอเมริกันและโปรดิวเซอร์ ดนตรีอิเล็กทรอนิกส์ มาร์ชแมลโล เป็นผู้ทำการแสดงเสมือนจริงสำหรับพิธีเปิดการแข่งขันก่อนแมตช์การแข่งขัน, พร้อมกับ เซลีนา โกเมซ และ คาลิด.
ทีม "เจ้าบ้าน" (สำหรับวัตถุประสงค์ในการจัดการ) จะได้รับการกำหนดขึ้นโดยการจับสลากเพิ่มเติมเกิดขึ้นหลังจากเสร็จสิ้นการจับสลากรอบก่อนรองชนะเลิศและรอบรองชนะเลิศ..
เน็ลลี ซัคส์
เน็ลลี ซัคส์ (; 10 ธันวาคม ค.ศ. 1891 – 12 พฤษภาคม ค.ศ. 1970) เป็นกวีและนักเขียนบทละครเวทีชาวเยอรมัน-สวีเดน ประสบการณ์ของเธอซึ่งเป็นผลมาจากการก่อกำเนิดของนาซีในทวีปยุโรปช่วงสงครามโลกครั้งที่สองทำให้เธอกลายเป็นผู้แถลงที่เจ็บปวดสำหรับความเศร้าโศกและความปรารถนาของเพื่อนชาวยิว บทละครเวทีที่เป็นที่รู้จักกันดีของเธอคือ"เอลี: ไอน์มีสเทรีนสเพียลฟ็อมไลเดินอิสราเอลส์" (ค.ศ. 1950) ส่วนผลงานอื่น ๆ ได้แก่ บทกวีอย่าง "อิมซันด์ไซเชิน" (ค.ศ. 1962), "เฟร์เซาเบรุง" (ค.ศ. 1970) ตลอดจนงานรวมบทกวีอย่าง"อินเดินโวฮนุนเงินเดสโทเดส" (ค.ศ. 1947), "ฟลุชท์อุนด์เฟร์วันด์ลุง" (ค.ศ. 1959), "แฟร์ทอินส์สเตาโบลเซ" (ค.ศ. 1961) และ"ซูเชนัคเลเบินเดิน" (ค.ศ. 1971) ซึ่งเธอได้รับรางวัลโนเบลสาขาวรรณกรรมใน ค.ศ. 1966
ชีวิตและงานการ.
เน็ลลี ซัคส์ เกิดที่เบอร์ลิน-เชอเนแบร์ก ประเทศเยอรมนีเมื่อ ค.ศ. 1891 ในครอบครัวชาวยิว พ่อแม่ของเธอเป็นผู้ผลิตยางธรรมชาติและกัตตาเปอร์ชาที่ร่ำรวย ได้แก่ เกออร์ค วิลลิอัม ซัคส์ (ค.ศ. 1858–1930) และภรรยาของเขา มาร์กาเรเท นามสกุลเดิม คาร์เกร์ (ค.ศ. 1871–1950) เธอได้รับการศึกษาที่บ้านเนื่องจากสุขภาพอ่อนแอ เธอแสดงให้เห็นถึงความสามารถในการเป็นนักเต้นในช่วงแรก ๆ แต่พ่อแม่ที่ปกป้องเธอไม่สนับสนุนให้เธอประกอบอาชีพนี้ เธอเติบโตมาในฐานะหญิงสาวที่เก็บตัวมากและไม่เคยแต่งงาน เธอได้ติดตามการติดต่อทางจดหมายกับเพื่อนของเธอ เซลมา ลอเกร์เลิฟ และฮิลเด โดมิน เมื่อพวกนาซีเข้ามามีอำนาจ เธอก็หวาดกลัวมากขึ้นเรื่อย ๆ จนถึงจุดหนึ่งที่สูญเสียความสามารถในการพูด ดังที่เธอจำได้ในกลอน: "เมื่อความหวาดกลัวครั้งใหญ่มาถึง/ฉันเป็นใบ้" ซัคส์ได้หนีไปอยู่กับแม่ที่มีอายุมากในประเทศสวีเดนเมื่อ ค.ศ. 1940 ซึ่งนำไปสู่มิตรภาพของเธอกับลอเกร์เลิฟที่ได้ช่วยชีวิตพวกเขาไว้: ไม่นานก่อนที่เธอจะเสียชีวิต ลอเกร์เลิฟได้เข้าแทรกแซงต่อราชวงศ์สวีเดนเพื่อให้พวกเขาได้รับการปล่อยตัวจากเยอรมนี ซัคส์และแม่ของเธอหลบหนีในเที่ยวบินสุดท้ายจากนาซีเยอรมนีไปยังสวีเดน ซึ่งเป็นหนึ่งสัปดาห์ก่อนที่ซัคส์จะถูกกำหนดให้ไปรายงานตัวที่ค่ายกักกัน พวกเขาตั้งรกรากในประเทศสวีเดน และซัคส์ได้กลายเป็นพลเมืองสวีเดนใน ค.ศ. 1952
ภาษาเยอรมัน
สโมสรฟุตบอลเชฟฟีลด์ ยูไนเต็ด
สโมสรฟุตบอลเชฟฟิลด์ยูไนเต็ด
สมศักดิ์ พันธ์เกษม
สมศักดิ์ พันธ์เกษม หรือ เสี่ยเบี้ยว เกิดเมื่อวันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2501 สำเร็จการศึกษาจากโรงเรียนอัสสัมชัญนครราชสีมา ระดับปริญญาตรี วิทยาศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาเกษตรศาสตร์ จากคณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
สมศักดิ์ พันธ์เกษม เป็นนักการเมืองชาวนครราชสีมา เข้าสู่งานการเมืองครั้งแรกในการเลือกตั้ง พ.ศ. 2538 ในการลงสมัครรับเลือกตั้ง ส.ส.สังกัดพรรคชาติพัฒนา และได้รับเลือกตั้งเป็น ส.ส.สมัยแรก
ต่อมาได้รับเลือกตั้งต่อเนื่องในการเลือกตั้ง พ.ศ. 2539 และ พ.ศ. 2544 ในสังกัดพรรคชาติพัฒนาเช่นเดิม จนกระทั่งมีการยุบพรรคไปรวมกับพรรคไทยรักไทย. ในการเลือกตั้ง พ.ศ. 2548 เขาจึงลงสมัครและได้รับเลือกตั้งเป็น ส.ส.สมัยที่ 4 ในนามพรรคไทยรักไทย
สมศักดิ์ ว่างเว้นจากงานการเมือง โดยในปี 2554 เขาได้ลงสมัครรับเลือกตั้งในนามพรรคชาติพัฒนาเพื่อแผ่นดิน แต่แพ้ให้กับประนอม โพธิ์คำ จนกระทั่งในปี 2562 จึงย้ายมาร่วมงานกับพรรคพลังประชารัฐ​ และได้รับเลือกตั้งเป็น ส.ส.สมัยที่ 5
เขาได้เป็นประธานคณะกรรมาธิการการเงิน การคลัง การธนาคาร สถาบันการเงินและตลาดการเงิน สภาผู้แทนราษฎรไทย ชุดที่ 25
ในวันที่ 15 กุมภาพันธ์​ พ.ศ. 2565​ เขาเข้าร่วมกับพรรคภูมิใจ​ไทย​
สมศักดิ์ พันธ์เกษม ได้รับการเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรมาแล้ว 5 สมัย คือ
สถาปัตยกรรมโรมาเนสก์แบบริชาร์ดซัน
สถาปัตยกรรมโรมาเนสก์แบบริชาร์ดซัน  เป็นรูปแบบทางสถาปัตยกรรมหนึ่งของสถาปัตยกรรมฟื้นฟูโรมาเนสก์ ตั้งชื่อตามสถาปนิก เฮนรี ฮอบซัน ริชาร์ดซัน (1838–1886) รูปแบบฟื้นฟูนี้ใช้องค์ประกอบจากสถาปัตยกรรมโรมาเนสก์ยุคศตวรรษที่ 11-12 ของฝรั่งเศส สเปน และอิตาลี ริชาร์ดซันเริ่มใช้องค์ประกอบเหล่านี้เป็นครั้งแรกในงานออกแบบริชาร์ดซันโอล์มสเตดคอมเพลกซ์ในเมืองบัฟฟาโล รัฐนิวยอร์ก เมื่อปี 1870
สถาปัตยกรรมแบบริชาร์ดซเนียนโรมาเนสก์มีอิทธิพลต่อสถาปนิกในยุคถัด ๆ มาจำนวนมาก เช่นบริษักออกแบบ สไพเออร์แอนด์รอห์นส์ และ จอร์จ ดี. เมเซินจากเดทรอยด์, เอ็ดเวิร์ด เจ. เลนน็อกซ์ และ จอห์น เวลล์บอร์น รูท จากโทรอนโท เป็นต้น
เมืองเสมา
เมืองเสมา เป็นเมืองโบราณอยู่ห่างจากอำเภอสูงเนิน จังหวัดนครราชสีมาไปทางทิศเหนือ 5 กิโลเมตร คาดว่ามีการอยู่อาศัยตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ และต่อมาเป็นเมืองโบราณร่วมสมัยวัฒนธรรมทวารวดีและวัฒนธรรมเขมร
ต่อมาในปี พ.ศ. 2533 และ พ.ศ. 2542 กรมศิลปากรได้สำรวจและขุดค้นเมืองเสมา พบโบราณสถานที่ตั้งอยู่ภายในเขตเมืองชั้นในและในเขตเมืองชั้นนอกจำนวน 11 แห่ง ส่วนใหญ่เป็นซากวิหารที่สร้างโดยได้รับอิทธิพลมาจากศาสนาพุทธ ทั้งฝ่ายเถรวาทและมหายาน และศาสนาพราหมณ์ ฝ่ายไศวนิกาย ที่ได้รับอิทธิพลวัฒนธรรมทวารวดีและวัฒนธรรมเขมร
คูน้ำและคันดิน.
สภาพคูน้ำคันดินของเมืองเสมาสามารถสังเกตเห็นได้ค่อนข้างชัดเจน โดยเฉพาะคูน้ำคันดินของเมืองชั้นใน บริเวณคันดินและริมคูน้ำมีต้นไม้ขึ้นปกคลุมหนาแน่นเป็นบางช่วง คูเมืองด้านทิศใต้และทิศตะวันตกมีน้ำขังอยู่ ส่วนคูเมืองด้านทิศเหนือของเมืองชั้นในมีสภาพตื้นเขินเป็นบางช่วงแนวคันดินทางทิศตะวันตกและทิศตะวันออกสังเกตเห็นได้ไม่ค่อยชัดเจนนักเนื่องจากมีชาวบ้านมาจับจองพื้นที่อยู่อาศัย ไถดินเพื่อเพาะปลูก และมีการตัดถนนผ่าน
ศาสนาพุทธ.
ภายในเมืองเสมาพบหลักฐานที่เกี่ยวเนื่องกับศาสนาพุทธแสดงให้เห็นถึงการรับอิทธิพลศาสนาพุทธจากเมืองโบราณสมัยทวารวดีในภาคกลาง และเป็นหลักฐานที่แสดงให้เห็นว่าศาสนาพุทธคงเจริญรุ่งเรืองมาตั้งแต่ราวพุทธศตวรรษที่ 12 หรือ 13 เป็นต้น โดยพบศาสนาสถานกระจายอยู่ภายในเมืองชั้นในและชั้นนอก ได้แก่ โบราณสถานหมายเลข 2, โบราณสถานหมายเลข 3, โบราณสถานหมายเลข 4, โบราณสถานหมายเลข 5, โบราณสถานหมายเลข 7, โบราณสถานหมายเลข 8, และโบราณสถานหมายเลข 9 ลักษณะของศาสนสถานมีทั้งประเภท[เจดีย์]] วิหาร และอาคารทรงปราสาท นอกจากนี้ยังพบศาสนสถานนอกเมือง คือ พระนอนที่วัดธรรมจักรเสมาราม และเจดีย์ที่วัดแก่นท้าว
ศาสนสถานประเภทเจดีย์ที่พบมีแผนผังเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสเพิ่มมุม (พบในโบราณสถานหมายเลข 2), ผังสี่เหลี่ยมจัตุรัส (พบในโบราณสถานหมายเลข 5), ผังรูปแปดเหลี่ยม (พบในโบราณสถานหมายเลข 3) และผังกลม (พบในโบราณสถานหมายเลข 8) ส่วนศาสนสถานประเภทวิหารมีแผนผังเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า (พบในโบราณสถานหมายเลข 4, โบราณสถานหมายเลข 3 หลังที่ 2, และโบราณสถานหมายเลข 9) มีร่องรอยการประดับตกแต่งด้วยลวดลายปูนปั้นทั้งที่เป็นรูปสัตว์และรูปดอกไม้ ศาสนสถานอีกประเภทหนึ่ง คือ อาคารทรงปราสาท มีแผนผังเป็นรูปสี่เหลี่ยมจตุรัส ส่วนฐานประดับลวดลายปูนปั้น (พบในโบราณสถานหมายเลข 7)
โบราณสถานทุกหลังก่อด้วยอิฐขนาดค่อนข้างใหญ่มีแกลบข้าวปนไม่สอปูนอันเป็นลักษณะของศาสนสถานในวัฒนธรรมทวารวดี
ประติมากรรมเนื่องในศาสนาพุทธที่พบส่วนใหญ่เป็นใบเสมาหินทรายขนาดใหญ่ ไม่มีลวดลายสลัก โดยปักอยู่เป็นคู่โดยรอบศาสนสถานประเภทวิหาร นอกจากนี้จากการขุดแต่งโบราณสถานได้พบประติมากรรมหลายชิ้นที่สำคัญ ได้แก่ ชิ้นส่วนพระพุทธรูปหินทราย พบที่โบราณสถานหมายเลข 1 โดยถูกนำมาทำเป็นฐานกำแพงแก้ว มีลักษณะเหมือนกับพระพุทธรูปสมัยทวารวดีที่ได้รับอิทธิพลศิลปะอินเดียแบบคุปตะและหลังคุปตะ ชิ้นส่วนธรรมจักรทำจากหินทราย พบที่โบราณสถานหมายเลข 2 สลักทึบทั้งสองด้าน บริเวณขอบโดยรอบสลักลวดลายผักกูด ถัดเข้ามาเป็นลายดอกวงกลมสลับรูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน มีลักษณะคล้ายคลึงกับธรรมจักรศิลาพบที่วัดธรรมาจักรเสมาราม
ศาสนาพราหมณ์.
ภายในเมืองเสมาพบหลักฐานการนับถือศาสนาพราหมณ์ ลัทธิไศวนิกายในช่วงพุทธศตวรรษที่ 15 เป็นต้นมา เมื่อชุมชนเมืองเสมาได้รับอิทธิพลวัฒนธรรมเขมร และพบข้อความจารึกในจารึกบ่ออีกา ที่กล่าวถึงกิจกรรมทางศาสนาพราหมณ์ ระบุอายุในช่วงต้นพุทธศตวรรษที่ 15 จนถึงต้นพุทธศตวรรษที่ 16 อย่างไรก็ตาม ข้อความในจารึกดังกล่าว ทำให้ทราบว่ามีการนับถือศาสนาพราหมณ์และศาสนาพุทธควบคู่กัน
ศาสนสถานเนื่องในศาสนาพราหมณ์ที่พบในเมืองเสมา คือ โบราณสถานหมายเลข 1 เป็นโบราณสถานขนาดใหญ่ที่สุดในเมือง ประกอบด้วยปราสาทประธานแบบเขมรก่อด้วยอิฐหนึ่งหลัง ขนาบข้างด้วยวิหารสอง หลัง มีกำแพงแก้วล้อมรอบ มีรูปแบบการก่อสร้างมีการใช้อิฐเนื้อค่อนข้างละเอียดไม่มีแกลบข้าวปนอันเป็นลักษณะของอิฐที่ใช้ก่อสร้างศาสนสถานในวัฒนธรรมร่วมแบบเขมร โดยไม่สอปูน จากการขุดแต่งโบราณสถานหมายเลข 1 พบประติมากรรมเนื่องในศาสนาพราหมณ์หลายชิ้น ได้แก่ ชิ้นส่วนศิวลึงค์ศิลา, เศียรเทวรูป, ชิ้นส่วนรูปเคารพ, ฐานรูปเคารพ, ชิ้นส่วนโคนนทิ, และท่อโสมสูตร
กรมศิลปากรขึ้นทะเบียนเมืองเสมาเป็นโบราณสถาน โดยประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2495 หลังสำรวจ ขุดค้น และขุดแต่งในระหว่าง พ.ศ. 2533–2542 พบโบราณสถานรวมทั้งหมด 11 แห่ง 6 แห่งอยู่ในเขตเมืองชั้นใน (คือ โบราณสถานหมายเลข 1–6) และ 3 แห่งอยู่ในเขตเมืองชั้นนอก (คือ โบราณสถานหมายเลข 7–9) แต่ขุดแต่งและบูรณะได้เพียง 8 แห่ง นอกจากนี้ยังมีโบราณสถานนอกเมืองอีก 2 แห่ง คือ เจดีย์บ้านแก่นท้าว และวิหารพระนอน วัดธรรมจักรเสมาราม
โบราณสถานหมายเลข 1.
โบราณสถานหมายเลข 1 หรือโบราณสถานบ่ออีกา ตั้งอยู่ภายในเมืองเสมาชั้นใน ทางด้านทิศเหนือของบ่ออีกา เป็นปราสาทในวัฒนธรรมร่วมแบบเขมร ก่อด้วยอิฐและหินทราย มีแผนผังเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ขนาด 45 x 50 เมตร หันหน้าไปทางทิศใต้ สภาพเหลือเพียงส่วนฐานสูงประมาณ 1 เมตร ประกอบด้วย ปราสาทประธานหนึ่งหลัง, วิหารสองหลัง, ฐานอาคารทิศตะวันออกเฉียงใต้หนึ่งหลัง, และกำแพงแก้ว
ปราสาทประธาน มีแผนผังเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ขนาด 8.8 x 22 เมตร มีสภาพชำรุดเหลือเพียงส่วนฐาน ซึ่งเป็นฐานบัวก่อด้วยอิฐ ด้านทิศใต้ซึ่งเป็นประตูทางเข้าออกของปราสาทประธานมีอันตลาระเชื่อมกับมณฑปรูปกากบาท มีบันไดทางขึ้นลงสามด้าน คือ ด้านทิศใต้ ทิศตะวันตก และทิศตะวันออก โดยทางขึ้นลงด้านทิศใต้มีฉนวนก่ออิฐเชื่อมกับโคปุระของกำแพงแก้ว ขั้นบันไดทางขึ้นลงด้านข้างของมณฑปทำด้วยหินทราย ภายในห้องด้านหน้านี้พบชิ้นส่วนกรอบประตูทำด้วยหินทรายหลายชิ้นวางอยู่ตรงหน้าบันไดทางขึ้นลง
วิหาร ด้านทิศตะวันตกและตะวันออกของปราสาทประธานขนาบข้างด้วยวิหารห่างไปประมาณ 4 เมตร ในแนวเดียวกัน สภาพชำรุดเหลือเพียงฐานก่อด้วยอิฐ มีแผนผังรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าขนาด 6 x 12.30 เมตร ด้านหน้ามีมุขยื่นออกมาและมีทางเข้าออก 2 ทาง
ฐานอาคารทิศตะวันออกเฉียงใต้ ตั้งอยู่บริเวณด้านหน้าของวิหารด้านทิศตะวันออกห่างไปประมาณ 10 เมตร สภาพชำรุดเหลือเพียงฐานก่อด้วยอิฐ มีแผนผังรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าขนาด 3.8 x 5 เมตร สูงประมาณ 50 เซนติเมตร ลักษณะเป็นฐานเรียบ
กำแพงแก้ว มีแผนผังเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าขนาด 43.40 x 48.60 เมตร หนา 1.20 เมตร กำแพงแก้วด้านทิศใต้ก่อด้วยอิฐเหลือเฉพาะส่วนฐานบัวซึ่งก่อบนฐานเขียงที่ทำจากหินทราย จากการขุดแต่งพบว่าฐานเขียงบางส่วนทำจากศิลาจารึกในสมัยก่อนหน้า ตรงกึ่งกลางของกำแพงแก้วมีซุ้มโคปุระในผังรูปกากบาท สภาพชำรุดเหลือเฉพาะส่วนฐานซึ่งก่อด้วยหินทรายรองรับส่วนผนังก่อด้วยอิฐ มีบันไดทางขึ้นลง ทำด้วยหินทราย ด้านหน้าของโคปุระนอกกำแพงแก้วมีฉนวนก่อด้วยอิฐต่อยื่นออกไป ด้านข้างของซุ้มโคปุระทั้งสองด้านห่างออกไปประมาณ 4 เมตร ในแนวตรงกับวิหาร มีบันไดทางขึ้น-ลง ทำด้วยหินทราย ส่วนกำแพงด้านทิศเหนือและทิศตะวันออกไม่พบทางเข้าออก
บริเวณมุมกำแพงแก้วด้านทิศตะวันตกเฉียงใต้มีห้องรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าขนาด 6.80 x 20 เมตร ยาวต่อเนื่องไปตามแนวกำแพง มีบันไดขึ้นลงตรงมุมด้านทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ลักษณะเช่นนี้พบที่กำแพงแก้วของปราสาทเมืองแขกซึ่งอยู่ห่างไปทางทิศตะวันออกประมาณ 6 กิโลเมตร
จากการขุดแต่งพบชิ้นส่วนฐานรูปเคารพ ชิ้นส่วนศิวลึงค์ ฐานรูปเคารพหินทรายเป็นรูปวงกลมคล้ายฐานบัว จำนวนสองชิ้น ชิ้นส่วนเทวรูป ชิ้นส่วนโคนนทิ ชิ้นส่วนพระพุทธรูปหินทรายที่ถูกนำมาทำเป็นฐานกำแพงแก้ว ลักษณะประทับยืน จีวรห่มคลุมบางแนบพระวรกาย พระพาหายกขึ้นแต่ส่วนพระกรหักหายไป ลักษณะคล้ายคลึงพระพุทธรูปแบบทวารวดีที่ได้รับอิทธิพลศิลปะอินเดียสมัยคุปตะและหลังคุปตะ ศิลาจารึก เครื่องประดับสถาปัตยกรรม เช่น ชิ้นส่วนกลีบขนุนหินทราย ชิ้นส่วนฐานบัวขนาดใหญ่
จากหลักฐานด้านสถาปัตยกรรม ประติมากรรม และศิลาจารึกที่พบบริเวณใกล้กับโบราณสถานทำให้สันนิษฐานว่าโบราณสถานหมายเลข 1 สร้างขึ้นเนื่องในศาสนาพราหมณ์ ลัทธิไศวนิกาย โดยคงมีการปรับเปลี่ยนจากพุทธสถานมาเป็นเทวสถานเมื่อศาสนาพราหมณ์เริ่มเข้ามามีอิทธิพลในดินแดนแถบนี้ และคงสร้างขึ้นในเวลาใกล้เคียงกับปราสาทเมืองแขก และปราสาทโนนกู่ ซึ่งอยู่ห่างไปทางทิศตะวันออกของเมืองเสมา โดยปราสาททั้งสองหลังนี้กำหนดอายุราวครึ่งหลังพุทธศตวรรษที่ 15 ตรงกับศิลปะเขมรแบบเกาะแกร์
โบราณสถานหมายเลข 2.
โบราณสถานมีรูปแบบแผนผังเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสเพิ่มมุมไม้ 20 ขนาด 7.90 x 8 เมตร สภาพชำรุดเหลือเพียงส่วนฐานสูงประมาณ 1 เมตรเศษ ฐานทางด้านทิศใต้มีสภาพค่อนข้างสมบูรณ์ที่สุด ประกอบด้วยฐานหน้ากระดานรองรับฐานบัวเพิ่มมุมไม้ 20 ตรงกึ่งกลางฐานมีทางเดินขึ้นบนอาคารรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ฐานด้านทิศตะวันออกปรากฏทางเดินเล็กน้อย ส่วนฐานด้านทิศเหนือและทิศใต้มีสภาพชำรุดมาก ด้านทิศตะวันตกเฉียงใต้ของโบราณสถานมีแนวอิฐบาง แผ่เป็นลานกว้าง และในแนวเดียวกันนี้ห่างออกไปอีกประมาณ 15 เมตร มีแนวอิฐแบบเดียวกันแต่มีหลุมเสากลมประกอบอยู่หลายหลุม สันนิษฐานว่าอาจเป็นอาคารขนาดเล็ก
จากการขุดแต่งเมื่อปี พ.ศ. 2542 พบชิ้นส่วนธรรมจักรศิลาภายในฐานเจดีย์ แตกเป็น 2 ชิ้น สลักทึบทั้งสองด้าน บริเวณขอบโดยรอบสลักลวดลายผักกูด ถัดเข้ามาเป็นลายดอกวงกลมสลับรูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูนแทรกด้วยลายผักกูดภายในเส้นคู่ขนาน บริเวณซี่ธรรมจักรสลักเป็นแท่งยึดกงไว้ ปลายซี่สลักเป็นลายผักกูดคั่นด้วยลายจุดไข่ปลาภายในลายเส้นคู่ขนาน บริเวณระหว่างซี่ด้านแรกสลักเป็นลายดอกบัว ด้านที่สองสลักเป็นลายก้านต่อดอก เป็นลักษณะศิลปกรรมที่เหมือนกับธรรมจักรศิลาพบที่วัดธรรมจักรเสมาราม และสามารถเทียบได้กับธรรมจักรที่พบในเมืองโบราณสมัยทวารวดี เช่น เมืองนครปฐมโบราณ จังหวัดนครปฐม, เมืองคูบัว จังหวัดราชบุรี, เมืองอู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี เป็นต้น อายุราวพุทธศตวรรษที่ 12-13
นอกจากนี้ยังพบชิ้นส่วนมือของประติมากรรมปูนปั้นสันนิษฐานว่าเป็นพระโพธิสัตว์ และชิ้นส่วนปูนปั้นรูปสัตว์
แผนผังของโบราณสถานหมายเลข 2 มีลักษณะคล้ายคลึงกับโบราณสถานหมายเลข 8, หมายเลข 10, หมายเลข 21, หมายเลข 22, หมายเลข 28, หมายเลข 29, หมายเลข 34 เมืองคูบัว จังหวัดราชบุรี
โบราณสถานหมายเลข 3.
วิหาร ตั้งอยู่ทางทิศเหนือของเจดีย์ สภาพชำรุดพังทลายเหลือเพียงแนวอิฐเรียงกันเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ขนาด 6.70 x 10.90 เมตร ภายในอาคารวิหารติดกับผนังด้านหลังเป็นเนินสูงกว่าบริเวณอื่นก่ออิฐเป็นรูปสี่เหลี่ยม บริเวณโดยรอบวิหารปักใบเสมาคู่ทำจากหินทรายขนาดใหญ่ ลักษณะใบเสมาไม่มีลวดลาย โกลนแต่งอย่างหยาบ โดยปักอยู่สี่ทิศ ได้แก่ ด้านทิศตะวันตก ด้านทิศตะวันตกเฉียงใต้ ด้านทิศตะวันตกเฉียงเหนือ และด้านทิศใต้ บางอันมีสภาพหักชำรุด สันนิษฐานว่าเดิมคงปักอยู่โดยรอบวิหารทั้งแปดทิศ
โบราณสถานหมายเลข 4.
โบราณสถานหมายเลข 4 สันนิษฐานว่า เป็นศาสนสถานประเภทวิหาร สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นราวพุทธศตวรรษที่ 12-15 มีแผนผังรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ขนาด 8.25 x 13.50 เมตร สภาพเหลือเพียงส่วนฐานก่อด้วยอิฐสูงประมาณ 1.20 เมตร วิหารหันหน้าไปทางทิศตะวันออกซึ่งด้านหน้าทำเป็นบันไดทางขึ้นลงสามขั้น ขั้นล่างสุดทำเป็นอัฒจันทร์รูปครึ่งวงกลม ส่วนขั้นบนสุดมีร่องรอยหลุมเสาอยู่ทั้งสองข้างของบันได ฐานด้านทิศเหนือและใต้ทำเป็นช่องรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าเว้าลักษณะยกเก็จเข้าไปด้านละสองช่อง มีร่องรอยการประดับลวดลายด้วยปูนปั้น พื้นภายในวิหารมีการก่ออิฐซ้อนกันเป็นชั้นหนา บริเวณขอบด้านนอกของพื้นวิหารมีร่องรอยหลุมเสาทั้งสี่ด้าน
จากการขุดแต่งเมื่อ พ.ศ. 2542 พบชิ้นส่วนสถาปัตยกรรม ชิ้นส่วนปูนปั้น ชิ้นส่วนรูปเคารพ ฐานรูปเคารพหินทรายสลักเป็นลายกลีบบัว
โบราณสถานหมายเลข 5.
โบราณสถานหมายเลข 5 มีแผนผังรูปสี่เหลี่ยม ขนาด 6.12 x 6.40 เมตร สภาพเหลือเพียงส่วนฐานก่อด้วยอิฐสูงประมาณ 1 เมตร น่าจะเป็นเจดีย์ทรงกลม เนื่องจากซากอาคารที่เป็นเจดีย์ในวัฒนธรรมทวารวดีส่วนใหญ่มีแผนผังเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นราวพุทธศตวรรษที่ 12-15
โบราณสถานหมายเลข 7.
โบราณสถานหมายเลข 7 เป็นอาคารทรงปราสาทก่อด้วยอิฐ มีแผนผังรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส ขนาด 9.60 x 9.60 เมตร สภาพชำรุดเหลือเพียงส่วนฐาน สูงประมาณ 1.80 เมตร ลักษณะของฐานบริเวณมุมทั้งสี่ มีเสาขนาดใหญ่ก่อนูนสูงขึ้นมาลักษณะยกเก็จ ผนังด้านทิศใต้ซึ่งเป็นด้านหน้าทำเป็นฐานย่อมุมมีบันไดทางขึ้นลง ส่วนฐานอีกสามด้านที่เหลือ ตรงกึ่งกลางทำเป็นบันไดทางขึ้นสู่ประตูหลอกโดยทางทิศเหนือมีร่องรอยปูนปั้นว่าประตูหลอกนี้ก่อเป็นซุ้มประดิษฐานรูปเคารพ ส่วนผนังสองข้างของบันไดทำเป็นกรอบสี่เหลี่ยมผืนผ้าเว้าลงไปซึ่งคงประดับลวดลายปูนปั้น
จากการขุดแต่งเมื่อปี พ.ศ. 2542 พบชิ้นส่วนลวดลายปูนปั้นจำนวนมาก และชิ้นส่วนพระพุทธรูปหินทราย ทำให้สันนิษฐานว่าเป็นศาสนสถานเนื่องในศาสนาพุทธ
โบราณสถานหมายเลข 8.
โบราณสถานหมายเลข 8 มีแผนผังรูปวงกลม ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 7.70 เมตร สภาพชำรุดเหลือเพียงส่วนฐาน สูงประมาณ 0.50 เมตร สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นราวพุทธศตวรรษที่ 12-15
ก่อด้วยอิฐก้อนใหญ่มีแกลบข้าวปน เป็นอิฐแบบที่ใช้ในวัฒนธรรมทวารวดี ก่อซ้อนขึ้นมาโดยไม่สอปูนแล้วฉาบปูนปิดผนัง ก่อเป็นผนังอาคารทรงกลมหนาประมาณ 0.70 เมตร ล้อมรอบแกนกลางที่ถมทรายและก้อนหินสีม่วงขนาดเล็ก
สันนิษฐานว่าโบราณสถานหมายเลข 8 คงเป็นเจดีย์ทรงกลม ลักษณะแผนผังคล้ายกับเจดีย์ฐานกลมที่เมืองคูบัว จังหวัดราชบุรี
โบราณสถานหมายเลข 9.
โบราณสถานหมายเลข 9 มีแผนผังรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ขนาด 4.10 x 8.10 เมตร สภาพชำรุดเหลือเพียงส่วนฐาน สูงประมาณ 0.70 เมตร มีทางเข้า-ออกด้านทิศใต้ สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นราวพุทธศตวรรษที่ 12-15
ก่อด้วยอิฐก้อนใหญ่มีแกลบข้าวปน เป็นอิฐแบบที่ใช้ในวัฒนธรรมทวารวดี ก่อซ้อนขึ้นมาโดยไม่สอปูนแล้วฉาบปูนปิดผนัง ก่อเป็นผนังอาคารรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า หนาประมาณ 0.70 เมตร ล้อมรอบแกนกลางที่ถมทรายและก้อนหินสีม่วงขนาดเล็ก
สันนิษฐานว่าโบราณสถานหมายเลข 9 คงเป็นศาสนสถานประเภทวิหาร ลักษณะแผนผังคล้ายกับซากวิหารที่เมืองคูบัว จังหวัดราชบุรี
พระนอน วัดธรรมจักรเสมาราม.
พระนอน วัดธรรมจักรเสมาราม เป็นพระนอนหินทรายที่มีขนาดใหญ่ที่พบในประเทศไทย สร้างด้วยก้อนหินทรายแดงขนาดใหญ่หลายก้อนประกอบกันขึ้นตามแนวทิศเหนือใต้ มีการสลักหินทรายให้เป็นรูปทรงพระนอน สภาพโดยรวมชำรุด ความยาวตลอดองค์พระนอนประมาณ 13.3 เมตร สูง 2.8 เมตร นอนตะแคงขวา พระเศียรหันไปทางทิศใต้ ผินพระพักตร์ไปทางทิศตะวันออก
ส่วนพระพักตร์ประกอบด้วยด้วยหินทรายสี่แผ่นซ้อนกัน พระพักตร์ค่อนข้างเหลี่ยม พระขนงสลักเป็นสันนูนต่อกันเป็นปีกกา พระเนตรเหลือบต่ำลง พระนาสิกค่อนข้างกว้าง มุมพระโอษฐ์ชี้ขึ้นแย้มพระสรวล พระศกขมวดเป็นก้นหอยสภาพแตกชำรุด ด้านหลังพระเศียรสลักโกลนไว้อย่างคร่าวๆ มีเฉพาะพระหัตถ์ที่รองรับพระเศียร ส่วนพระศอเป็นหินกลม เส้นผ่าศูนย์กลาง 90 เซนติเมตร พระวรกายประกอบด้วยหินทรายขนาดใหญ่ยาวตลอดเป็นแผ่นเดียวกัน (ปัจจุบันมีการคลุมผ้าคลุมส่วนพระวรกาย) ส่วนพระนาภีลงมาถึงข้อพระบาทแตกหักชำรุดส่วนพระบาททั้งสองข้างชิดติดเสมอกัน มีสภาพดีเป็นรูปพระบาทและฝ่าพระบาทชัดเจน มีการก่อแท่นอิฐหนุนส่วนพระขนององค์พระ รูปแบบศิลปะของพระพุทธไสยาสน์นี้คงได้รับอิทธิพลของศิลปะแบบทวารวดีปะปนกับศิลปะพื้นเมือง อายุราวพุทธศตวรรษที่ 15
บัณฑิต ลิ่วชัยชาญ และคณะ กล่าวว่าคติการสร้างพระพุทธไสยาสน์ของเมืองเสมานี้ เหมือนกับพระพุทธไสยาสน์เมืองโปโลนนารุวะ กล่าวคือ หันพระเศียรไปทางทิศใต้ และสร้างพระพุทธไสยาสน์ภายในคันธกุฎีที่เป็นอาคารแคบ
โบราณวัตถุที่ค้นพบภายในบริเวณพระนอนที่สำคัญ คือ ธรรมจักรหินทรายหรือเสมาธรรมจักร พบอยู่เบื้องหน้าพระพักตร์พระพุทธไสยาสน์ ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 1.2 เมตร เส้นผ่าศูนย์กลางดุมล้อ 31 เซนติเมตร เป็นธรรมจักรแบบทึบ แกะสลักเป็นรูปสี่กงล้อ ตอนล่างของธรรมจักรมีลายสลักหน้ากาลหรือพนัสบดี ลักษณะทางศิลปกรรมเทียบได้กับธรรมจักรที่พบจากเมืองนครปฐม น่าจะสร้างขึ้นในเวลาเดียวกับพระพุทธไสยาสน์และเมืองเสมา
การขุดแต่งของกรมศิลปากรยังพบหลักฐานเพิ่มเติมคือกวางหมอบและเสาเสมาธรรมจักร อาจแสดงให้เห็นว่าแต่เดิมเสมาธรรมจักรชิ้นนี้คงตั้งอยู่บนหัวเสา มีกวางหมอบอยู่ด้านหน้า และวางอยู่ด้านหน้าพระนอน
เมืองเสมาเป็นเมืองโบราณขนาดใหญ่ ได้รับการกล่าวถึงในผู้สนใจโบราณคดีทั้งไทยและต่างชาติ โดยมีการกล่าวถึงครั้งแรกในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ดังนี้ คือในปี พ.ศ. 2428 นักสำรวจชาวฝรั่งเศส เอเตียน แอมอนิเยร์ ได้เข้ามาสำรวจทางโบราณคดีในประเทศไทย โดยบันทึกไว้ว่า "เมืองเสมาเป็นเมืองในสมัยอาณาจักรเขมรโบราณ มีแผนผังเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า"
ต่อมาในปี พ.ศ. 2472 เมื่อครั้งสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ เสด็จประพาสหัวเมืองมณฑลอีสาน ได้ทรงสันนิษฐานเกี่ยวกับเมืองโบราณในเขตอำเภอสูงเนินไว้ว่า "เป็นที่ตั้งของเมืองนครราชสีมาเก่า โดยมีเมืองสองเมืองตั้งอยู่ใกล้กันคือ เมืองเสมา ซึ่งอยู่ทางฝั่งด้านทิศเหนือของลำตะคอง และเมืองโครามะประที่ตั้งอยู่ทางฝั่งทิศใต้ของ ลำตะคอง ห่างกันประมาณ 3 - 4 กิโลเมตร ต่อมาในสมัยอยุธยาตอนปลาย สมัยสมเด็จพระนารายณ์ จึงได้ย้ายเมืองมาตั้งอยู่ในบริเวณตัวจังหวัดนครราชสีมาในปัจจุบันพร้อมกับ นำชื่อเมืองทั้งสองคือเมืองเสมา และเมืองโครามะปุระหรือโคราชมารวมกันเป็นชื่อเมืองใหม่ นามว่า นครราชสีมา​"
ในปี พ.ศ. 2479 กรมศิลปากรได้ประกาศขึ้นทะเบียนโบราณสถานเนื้อที่ประมาณ 2,475 ไร่ ต่อมาในปี พ.ศ. 2533 หน่วยศิลปากรที่ 6 การสำรวจเพื่อทำผังและปักหมุดเขตโบราณสถานเมืองเสมา พร้อมกับได้ทำการขุดหลุมทดสอบทางโบราณคดี ขนาด 3 x 3 เมตร เพื่อศึกษาลำดับการอยู่อาศัยของมนุษย์และยุคสมัย จำนวน 1 หลุม ในบริเวณเมืองชั้นในทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของเมือง และในปี พ.ศ. 2542 สำนักงานโบราณคดีและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติที่ 9 นครราชสีมา ได้ทำการขุดแต่งเสริมความมั่นคงโบราณสถาน จำนวน 9 หลังภายในเมืองเสมา ระหว่างเดือนมิถุนายน–กันยายน 2542
สุจิตต์ วงษ์เทศ ได้เชื่อว่าเมืองเสมาคือเมืองราดของพ่อขุนผาเมือง โดยได้กล่าวว่า "อย่างเมืองเสมา เมืองราดของพ่อขุนผาเมืองในจารึกสุโขทัย ส่วนสูงเนินคือ เมืองโคราชเก่า..."
พัฒนาการด้านวัฒนธรรม.
ผลการศึกษาหลักฐานทางโบราณคดีที่เมืองเสมาได้ข้อสรุปว่า ชุมชนโบราณแห่งนี้มีการอยู่อาศัยต่อเนื่องมาตั้งแต่สมัยแรกเริ่มประวัติศาสตร์ และมีความสัมพันธ์ทางวัฒนธรรมกับชุมชนโบราณในภูมิภาคอื่น โดยสามารถแบ่งพัฒนาการทางวัฒนธรรมของเมืองเสมาได้เป็น 3 ระยะดังนี้
ระยะที่ 1 : พุทธศตวรรษที่ 10-11.
พบหลักฐานว่ามีชุมชนเข้ามาตั้งถิ่นฐานเริ่มแรก โดยเป็นชุมชนที่มีพัฒนาการทางวัฒนธรรมสืบต่อมาจากชุมชนในวัฒนธรรมสมัยก่อนประวัติศาสตร์ตอนปลายที่อาศัยอยู่บริเวณลุ่มแม่น้ำมูล หลักฐานทางโบราณคดีสำคัญที่แสดงถึงวัฒนธรรมที่สัมพันธ์กับชุมชนโบราณร่วมสมัยบริเวณลุ่มแม่น้ำมูลและชุมชนโบราณบริเวณลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา และลุ่มแม่น้ำลพบุรี-ป่าสัก ได้แก่ ภาชนะดินเผาแบบสีดำขัดมันหรือแบบพิมายดำ ซึ่งเป็นรูปแบบภาชนะดินเผาที่พบแพร่หลายในชุมชนโบราณบริเวณลุ่มแม่น้ำมูลตอนบนและพบการแพร่กระจายไปยังชุมชนบริเวณลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา และลุ่มแม่น้ำลพบุรี-ป่าสัก, ภาชนะดินเผาแบบร้อยเอ็ด ซึ่งเป็นภาชนะดินเผาที่พบหนาแน่นบริเวณตอนกลางของแม่น้ำมูล
ระยะที่ 2 : พุทธศตวรรษที่ 12-15.
เป็นช่วงที่ชุมชนมีการอยู่อาศัยอย่างหนาแน่น มีหลักฐานแสดงถึงการรับอิทธิพลวัฒนธรรมทวารวดีจากภาคกลางอย่างเด่นชัด คือ การนับถือศาสนาพุทธ (คือ นิกายเถรวาทและมหายาน) ในช่วงเวลานี้ชุมชนได้สร้างศาสนสถานและศาสนวัตถุเนื่องในศาสนาพุทธขึ้นทั้งภายในเมืองชั้นในและชั้นนอก ได้แก่ เจดีย์, วิหาร, ใบเสมาหินทราย, พระพุทธรูป, และธรรมจักรศิลา ซึ่งเป็นรูปแบบศิลปกรรมที่ได้รับอิทธิพลศิลปะทวารวดีผสมศิลปะพื้นเมือง ส่วนหลักฐานโบราณคดีอื่นที่สำคัญ อาทิ หม้อน้ำมีพวย ซึ่งเป็นรูปแบบที่เหมือนกับที่พบในชุมชนโบราณสมัยทวารวดีในภาคกลางของประเทศไทย, ลูกปัดแก้วสีเดียว, ตะคันดินเผา เบี้ยดินเผา, หม้อมีสัน เป็นต้น
ระยะที่ 3 : พุทธศตวรรษที่ 15-18.