pythainlp/thai_wikipedia_clean_20230101 huggingface dataset:
ปัจจุบันกำลังกลายเป็นส่วนหนึ่งในปัญหาทางสุขภาพที่ก่อให้เกิดปัญหารุนแรงที่สุดที่เราเคยเผชิญมา
ในรอบหลายทศวรรษที่ผ่านมา
แอพพลอส (เพลง)
แอพพลอส เป็นซิงเกิลของนักร้องอเมริกัน เลดีกากา จากสตูดิโออัลบั้มที่ 3 ของเธอ อาร์ตป็อป(2013) เขียนโดย เลดีกากา และ DJ White Shadow ซึ่งเป็นเพลงเปิดตัวอัลบั้มอย่างเป็นทางการ ที่ปล่อยออกมาอย่างเป็นทางการทั่วโลกในวันที่ 12 สิงหาคม 2556 โดยตามจริงแล้วกาก้าได้ประกาศก่อนหน้านี้ว่า ซิงเกิลจะปล่อยอย่างเป็นทางการในวันที่ 19 สิงหาคม 2556 โดยค่ายอินเตอร์สโคป แต่เนื่องจากมีผู้เจาะข้อมูลของกาก้า พยายามดึงเพลงนี้ออกมาทีละท่อน จนกาก้าตัดสินใจปล่อยเพลงก่อนกำหนดหนึ่งอาทิตย์เพื่อหลีกเลี่ยงผู้ที่เจาะข้อมูลดังกล่าว
เขียนเพลงและแต่งโดย เลดีกากา และ DJ White Shadow และมีการบันทึกในปี 2012 ในช่วงที่กาก้ากำลังเดินสายทัวร์คอนเสิร์ต เดอะ บอร์นดิสเวย์ บอลล์ ซึ่งเป็นหนึ่งในเพลงที่จะอยู่ในอัลบั้มที่สามของกาก้า อาร์ตป็อป
ในช่วงเดือนมกราคม กาก้าพยายามทวิตข้อความผ่านทวิตเตอร์ โดยกาก้าได้ทวิตเนื้อเพลงส่วนหนึ่งและชื่อเพลง โดยไม่บอกว่านี่คือชื่ออย่างเป็นทางการ ทำให้เหล่าแฟนคลับต่างพากันตีความว่า นี่อาจะเป็นเนื้อเพลงของเพลงใหม่ก็ได้
ในเดือนกรกฎาคม ปีเดียวกัน ได้มีรูปเผยแพร่ลงเว็บไซต์ Littlemonsters.com เป็นรูปซึ่งคาดว่าเป็นกาก้า กำลังใช้สีวาดภาพปริศนาบางอย่างและมีตัวอักษรสีแดงเขียนด้านบนว่า "APPLAUSE" และมีตัวอักษรเขียนเล็กกลับหัว เขียนที่ขอบกระดาษว่า "Lady Gaga 8.19.2013" ซึ่งต่างเชื่อว่านี่คือชื่อซิงเกิลแรกของกาก้า และรูปที่กาก้ากำลังวาดคือหน้าปกซิงเกิล
และในวันที่ 28 กรกฎาคม กาก้าเผยให้เห็นถึงภาพหน้าปกจริงผ่านทางเว็บไซต์ Women's Wear Daily เพยประชาสัมพันธ์ซิงเกิล
ในวันที่ 10 สิงหาคม เพลงของกาก้าถูกรั่วไหลออกมาทางอินเทอร์เน็ต มีเพลงบางส่วนถูกเผยแพร่ในเว็บไซต์ต่างๆ แต่ก็ถูกรายงานการละเมิดและปิดลิงก์นั้นไป
ในวันที่ 12 สิงหาคม เนื่องด้วยเพลงที่ถูกรั่วไหลจากผู้เจาะข้อมูลอยู่ตลอดเวลา ทำให้กาก้าประกาศตัดสินใจ ปล่อยเพลงในวันนั้นเลยผ่านทาง วิทยุไอฮาร์ตเรดิโอ และขายในเว็บไซต์ไอทูนส์ใน ก่อนเที่ยงคืนของวันนั้น พร้อมกับการสั่งจองอัลบั้มอาร์ตป็อปของเธอ จากบริษัทแอปเปิ้ล ได้กล่าวว่า ยอดดาว์โหลดเพลงของกาก้า ผ่านเว็ปไอทูนส์ มีมากกว่า 10,000 ครั้งพายในเวลาไปกี่ชั่วโมง ขึ้นชาร์ตอันดับ 1 ในหลายประเทศ และยอดสั่งจองอัลบั้ม ก็พุ่งสูงทำลายสถิติมาดอนน่า ที่ 52 ประเทศ ถือเป็นผลตอบรับที่ดีหลังจากการกลับมาของกาก้าในรอบ 2 ปีนับจาก เปิดตัวซิงเกิลสุดท้ายจากอัลบั้มบอร์นดิสเวย์
พม่าภายใต้การปกครองของสหราชอาณาจักร
การปกครองของบริเตนในพม่า คือช่วงที่พม่าอยู่ภายใต้การปกครองของอังกฤษระหว่าง พ.ศ. 2367 – 2491 โดยเริ่มต้นจากสงครามพม่า-อังกฤษ ซึ่งนำไปสู่การทำให้พม่ากลายเป็นมณฑลหนึ่งของบริติชอินเดีย ขึ้นตรงกับรัฐบาลอุปราชในกัลกัตตา พื้นที่หลายส่วนของพม่า เช่น ยะไข่ ตะนาวศรี ถูกผนวกเข้ากับอังกฤษหลังสงครามพม่า-อังกฤษครั้งที่ 1 พม่าตอนล่างถูกผนวกหลังสงครามพม่า-อังกฤษครั้งที่ 2 ส่วนที่ถูกผนวกนี้กลายเป็นมณฑลขนาดเล็กที่เรียกบริติชพม่าในบริติชอินเดีย ส่วนพม่าตอนบนถูกผนวกหลังสงครามพม่า-อังกฤษครั้งที่ 3 และพม่าทั้งหมดกลายเป็นมณฑลหนึ่งของบริติชอินเดียใน พ.ศ. 2380 ต่อมา พม่าได้แยกการบริหารออกมาต่างหาก และได้รับเอกราชในวันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2491
การแบ่งเขตการปกครองในพม่าของอังกฤษ.
มณฑลพม่ามีการแบ่งเขตการปกครองใน พ.ศ. 2428 ได้แก่ พม่าส่วนกลาง ประกอบด้วยเขตตะนาวศรี เขตยะไข่ เขตพะโค เขตอิรวดี และพื้นที่ตามแนวชายแดน ได้แก่ รัฐชาน เขตภูเขาชีน รัฐกะชีน และรัฐกะเหรี่ยงแดง (กะยา)
พม่าเป็นดินแดนที่อยู่ระหว่างจีนกับอินเดีย อยู่บนเส้นทางการค้าและเกษตรกรรมเป็นพื้นฐานของเศรษฐกิจ พ่อค้าจากอินเดียมาถึงทางทะเลและเข้าไปค้าขายภายในประเทศผ่านทางแม่น้ำอิรวดี พม่าได้รับอิทธิพลทางวัฒนธรรมจากอินเดียมาก โดยเฉพาะศาสนาพุทธ ก่อนที่อังกฤษจะเข้ามา ราชวงศ์คองบองเป็นรัฐบาลที่ปกครองพม่า โดยพระมหากษัตริย์มีอำนาจเด็ดขาด
สงครามพม่า-อังกฤษครั้งแรกเริ่มจากการแตกแยกของยะไข่ และอังกฤษเข้ามาควบคุมจิตตะกองทางตอนเหนือ หลังจากพม่ารบชนะราชอาณาจักรยะไข่เมื่อ พ.ศ. 2327 – 2328 ต่อมา ใน พ.ศ. 2366 กองทัพพม่าได้ข้ามชายแดนขยายอำนาจของพม่าจากยะไข่เข้าสู่อัสสัมซึ่งเป็นดินแดนใกล้เคียงกับบริติชอินเดีย ทำให้เกิดสงครามพม่า-อังกฤษครั้งที่หนึ่ง อังกฤษเป็นฝ่ายชนะ ได้ครอบครองอัสสัม ยะไข่ ตะนาวศรี และส่งกองเรือเข้ายึดครองย่างกุ้งโดยไม่มีการต่อต้าน ใน พ.ศ. 2367 พม่าได้ยกทัพมาขับไล่อังกฤษแต่แม่ทัพพม่าเสียชีวิตในการสู้รบ ในที่สุด สงครามยุติลงด้วยการทำสนธิสัญญารานตะโบ ในอีก 25 ปีต่อมา เกิดสงครามอังกฤษ-พม่าครั้งที่ 2 เพราะอังกฤษต้องการไม้สักในพม่าตอนล่าง และต้องการท่าเรือใหม่ระหว่างจิตตะกองและสิงคโปร์ แม้อังกฤษจะเป็นฝ่ายชนะ ได้ครอบครองพม่าตอนล่างทั้งหมด แต่ไม้สัก แร่ธาตุและน้ำมันในพม่าตอนบนก็ยังเป็นที่ต้องการของอังกฤษ ทำให้เกิดสงครามครั้งที่สามขึ้นอีก ผลของสงครามทำให้อังกฤษยึดพม่าได้ทั้งประเทศ ปลดพระเจ้าธีบอออกจากกษัตริย์ ด้วยข้อหาที่พยายามชักนำให้ฝรั่งเศสเข้ามามีอิทธิพลในพม่าแข่งกับอังกฤษ ในที่สุด อังกฤษก็ผนวกพม่าเข้ากับอินเดีย
การปกครองของอังกฤษช่วงแรก.
อังกฤษเริ่มปกครองพม่าในฐานะมณฑลหนึ่งของอินเดียเมื่อ พ.ศ. 2429 โดยมีเมืองหลวงที่ย่างกุ้ง และกลายเป็นยุคใหม่ทางด้านการเติบโตทางเศรษฐกิจของพม่า ทำให้มีการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างรัฐบาล ราชวงศ์ถูกล้มเลิก พระเจ้าธีบอลี้ภัยไปอินเดีย แยกการเมืองและศาสนาออกจากกัน ซึ่งแต่เดิม พระสงฆ์จะขึ้นกับการสนับสนุนจากราชวงศ์ และราชวงศ์จะรับรองสถานะทางกฎหมายของพุทธศาสนา ทำให้องค์กรทางศาสนาเข้ามาเกี่ยวข้องกับการเมืองระดับชาติ นอกจากนั้น อังกฤษยังเข้ามาจัดการศึกษาในระบบโรงเรียนที่ไม่เกี่ยวข้องกับศาสนา โดยจัดตั้งโรงเรียนที่สอนเป็นภาษาอังกฤษและภาษาพม่า และสนับสนุนให้มิชชันนารีเข้ามาสร้างโรงเรียน โดยในโรงเรียนทั้งสองระบบนี้พุทธศาสนาและวัฒนธรรมดั้งเดิมของพม่าไม่ถูกกล่าวถึง เพื่อทำลายความเป็นเอกภาพทางวัฒนธรรมของพม่าที่ต่างจากอังกฤษ ทำให้เกิดการต่อต้านทั่วไปในพม่าตอนเหนือจนถึง ปีพ.ศ. 2433 ซึ่งเป็นปีที่อังกฤษเข้าไปปราบปรามในระดับหมู่บ้านโดยเผาทำลายหมู่บ้านที่ต่อต้านอังกฤษ สั่งให้ผู้คนอพยพลงไปพม่าภาคใต้และปลดเจ้าหน้าที่ที่สนับสนุนฝ่ายกบฏออก นำกลุ่มคนที่สนับสนุนอังกฤษเข้ามาแทนจึงทำให้การต่อต้านสิ้นสุดลง
สภาพเศรษฐกิจในอาณานิคม.
สภาพเศรษฐกิจแบบดั้งเดิมของพม่านั้นจะกำหนดราคาโดยภาครัฐ อุปสงค์และอุปทานไม่มีความจำเป็น การค้าไม่ใช่เศรษฐกิจหลักของประเทศ แต่ตำแหน่งของพม่าอยู่ในตำแหน่งสำคัญทางการค้าระหว่างจีนกับบอินเดีย เมื่ออังกฤษมาถึง เศรษฐกิจของพม่าถูกบีบคั้นด้วยเศรษฐกิจโลกและกลายเป็นส่วนหนึ่งของการส่งออกของอาณานิคม มีการส่งเสริมให้ปลูกข้าวในที่ราบลุ่มแม่น้ำอิรวดี เนื่องจากขณะนั้น ข้าวเป็นที่ต้องการของยุโรป และมีการอพยพผู้คนจากที่สูงลงมายังที่ลุ่มเพื่อปลูกข้าว ทำให้มีการเปลี่ยนแปลงดุลอำนาจของประชากร
การปกครองของอังกฤษทำให้เกิดกลุ่มชนลูกผสมระหว่างชาวยุโรปและชาวพม่า ซึ่งมีความโดดเด่นในสังคมยุคอาณานิคม สภาพทางเศรษฐกิจค่อยๆเปลี่ยนแปลง หลังจากมีการเปิดคลองสุเอซ ความต้องการข้าวจากพม่าเพิ่มมากขึ้น มีการเพิ่มพื้นที่เพาะปลูกมากขึ้น ในการเตรียมที่ดินเพื่อการปลูกข้าว ชาวนาพม่ามักจะยืมเงินจากพ่อค้าอินเดียในอัตราดอกเบี้ยที่สูง เกิดการขูดรีด มีการนำแรงงานชาวอินเดียเข้ามาเป็นปัจจัยการผลิตเนื่องจากได้ค่าแรงต่ำ และได้เข้ามาแทนที่ชาวนาพม่า มีการพัฒนาอุตสาหกรรมมากขึ้น มีการสร้างทางรถไฟผ่านที่ราบลุ่มแม่น้ำอิรวดี และมีเรือเครื่องจักรไอน้ำแล่นขึ้นล่องระหว่างแม่น้ำ บริการสาธารณะจัดขึ้นเพื่อชาวพม่าเชื้อสายอังกฤษและชาวอินเดีย สิ่งเหล่านี้มีอังกฤษเป็นเจ้าของ และชาวพม่าต้องจ่ายเงินจำนวนมากในการใช้บริการเหล่านี้ หลายหมู่บ้านกลายเป็นหมู่บ้านนอกกฎหมายเนื่องจากมีกองโจรติดอาวุธ เศรษฐกิจของพม่าเติบโตขึ้นโดยอำนาจทั้งหมดอยู่ในมือหุ้นส่วนชาวอังกฤษและผู้อพยพจากอินเดีย การเติบโตทางเศรษฐกิจในสมัยอาณานิคมส่งผลร้ายต่อพม่า เพราะได้ใช้ทรัพยากรของพม่าไปเพื่อผลกำไรของอังกฤษ ชาวพม่าถูกห้ามเป็นทหาร โดยทหารส่วนใหญ่เป็นชาวอินเดีย ชาวพม่าเชื้อสายอังกฤษ ชาวกะเหรี่ยง และชนกลุ่มน้อยอื่นๆในพม่า หลังจากที่อังกฤษยึดครองพม่า พม่ายังคงส่งบรรณาการไปปักกิ่งซึ่งเป็นไปตามข้อตกลงในการประชุมเรื่องพม่า พ.ศ. 2429 ที่จีนยอมรับการยึดครองพม่าของอังกฤษ แต่อังกฤษต้องยอมให้พม่าส่งบรรณาการให้จีนทุกสิบปี
ขบวนการชาตินิยม.
ขบวนการชาตินิยมในพม่าเริ่มต้นขึ้นในรูปยุวพุทธิกสมาคม (YMBA) ที่ก่อตั้งเลียนแบบ YMCA องค์กรทางศาสนาที่ก่อตั้งโดยอังกฤษ ต่อมาได้รับการสนับสนุนจากสมาคมสภาทั่วไปแห่งพม่า (GCBA) ซึ่งมีการเชื่อมโยงกับสมาคมแห่งชาติที่เป็นที่นิยมในหมู่ชาวพม่า ระหว่าง พ.ศ. 2443 – 2454 อู ธรรมโลกได้ท้าทายอำนาจของจักรวรรดินิยมและศาสนาคริสต์ ผู้นำพม่ารุ่นใหม่ในช่วงดังกล่าวที่ได้รับการศึกษาโดยได้เดินทางไปเรียนด้านกฎหมายที่ลอนดอน คนกลุ่มนี้กลับมายังพม่าพร้อมกับความคิดที่ว่าต้องปฏิรูปพม่า การแก้ไขรัฐธรรมนูญในช่วง พ.ศ. 2463 ทำให้มีสภานิติบัญญัติซึ่งมีอำนาจจำกัด มีมหาวิทยาลัย และมีการปกครองตัวเองมากขึ้นแม้จะอยู่ภายใต้การบริหารรวมกับอินเดีย มีความพยายามที่จะเพิ่มจำนวนเจ้าหน้าที่ของรัฐที่เป็นชาวพม่า มีการประท้วงของนักศึกษาเพื่อต่อต้านกฏใหม่ของมหาวิทยาลัยใน พ.ศ. 2463 นักเรียนในโรงเรียนออกมาประท้วงเกี่ยวกับการจัดการศึกษาของระบบอาณานิคม ต่อมามีการประท้วงเพื่อต่อต้านการจัดเก็บภาษี ผู้นำในการประท้วงส่วนใหญ่เป็นพระสงฆ์ เช่น อู โอตมะ และอู เสนทะ ในยะไข่ ซึ่งต่อมาได้กลายเป็นหัวหน้ากองกำลังติดอาวุธต่อต้านอังกฤษและได้เข้าร่วมกับรัฐบาลชาตินิยมหลังได้รับเอกราชและอู วิสะระที่เสียชีวิตจากการอดอาหารประท้วงในคุก
ในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2473 มีการประท้วงเกี่ยวกับภาษีโดยซยาซานและได้ลุกลามกลายเป็นจลาจลต่อต้านรัฐบาล อีกสองปีต่อมาเกิดกบฏกาลนซึ่งตั้งชื่อตามครุฑที่เป็นศัตรูของพญานาค การกบฏนี้ต้องใช้ทหารอังกฤษร่วมพันคนในการปราบปราม ซยาซานถูกประหารชีวิต แต่ก็มีผู้นำชาตินิยมอีกหลายคนเช่น บามอว์และอูซอที่ขึ้นมามีบทบาทแทน ในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2473 ได้จัดตั้งสมาคมเราชาวพม่าโดยสมาชิกขององค์กรเรียกทะขิ่น การประท้วงของนักศึกษาพม่าใน พ.ศ. 2479 นำโดยออง ซาน และโกนุ ผู้นำสหภาพนักศึกษามหาวิทยาลัยย่างกุ้ง ได้ลุกลามไปยังมัณฑะเลย์ ต่อมา อองซานและโก นุ ได้เข้าร่วมในขบวนการทะขิ่น
การแยกพม่าออกจากอินเดีย.
อังกฤษได้แยกมณฑลพม่าออกจากบริติชอินเดียใน พ.ศ. 2480 และตั้งเป็นหน่วยการปกครองที่มีสภาเป็นของตนเองซึ่งเป็นผลในทางบวกสำหรับชาวพม่า บามอว์ได้เป็นรัฐมนตรี แต่เขาถูกบังคับให้ลาออกโดยอูซอใน พ.ศ. 2482 อูซอได้เป็นนายกรัฐมนตรีคนต่อมาใน พ.ศ. 2483 จนกระทั่งถูกอังกฤษจับกุมเมื่อ 19 มกราคม พ.ศ. 2485 เนื่องจากมีการติดต่อกับญี่ปุ่น
เกิดการนัดหยุดงานและการประท้วงเริ่มจากพม่าตอนกลางใน พ.ศ. 2481 และกลายเป็นการนัดหยุดงานทั่วประเทศ ในย่างกุ้งมีการประท้วงของนักศึกษา อังกฤษได้ส่งตำรวจเข้าปราบปราม และมีนักศึกษาจากมหาวิทยาลัยย่างกุ้งเสียชีวิต 1 คนคืออ่องจ่อ ในมัณฑะเลย์ ตำรวจได้ยิงเข้าไปในกลุ่มผู้ประท้วงที่นำโดยพระสงฆ์และมีผู้เสียชีวิต 17 คน ผลจากเหตุการณ์นี้ วันที่ 20 ธันวาคมได้กลายเป็นวันเพื่อระลึกถึงอ่องจ่อผู้เสียชีวิต
จักรวรรดิญี่ปุ่นได้แผ่ขยายเข้ามาในพม่าเมื่อ พ.ศ. 2485 จนมีการก่อตั้งรัฐพม่าใน พ.ศ. 2486 หลังจากญี่ปุ่นแพ้สงคราม กองทหารอังกฤษได้กลับเข้าไปในพม่าเพื่อสถาปนาการปกครองระบอบอาณานิคมอีกครั้งใน พ.ศ. 2488
การลอบสังหารอองซาน.
หลังจากที่อังกฤษกลับเข้ามาปกครองพม่าอีกครั้งได้มีการเจรจาเกี่ยวกับเอกราชของพม่าจนบรรลุในข้อตกลงอองซาน-แอตลี เมื่อ 27 มกราคม พ.ศ. 2490 ซึ่งเป็นข้อตกลงระหว่างอังกฤษกับกลุ่มการเมืองของอองซาน โดยตัดกลุ่มนิยมคอมมิวนิสต์ออกไปทำให้พรรคคอมมิวนิสต์ธงแดงของทะขิ่นโสกลายเป็นกลุ่มใต้ดิน นอกจากนั้น อองซานยังประสบความสำเร็จในการรวมชนกลุ่มน้อยต่างเข้ากับพม่าในการประชุมที่ปางโหลงเมื่อ 12 กุมภาพันธ์ซึ่งกลายเป็นวันสหภาพ ไม่นานหลังจากนั้น เกิดกบฏขึ้นในยะไข่นำโดยพระภิกษุ อูเซนดาและได้แพร่กระจายออกไป กลุ่มสันนิบาตเสรีชนของอองซานได้รับชัยชนะในการเลือกตั้งสภาร่างรัฐธรรมนูญเมื่อเดือนเมษายน พ.ศ. 2490
ในการประชุมเมื่อ 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2490 ได้มีการลอบสังหารอองซานและคณะรัฐมนตรีรวมทั้งบะวิน ซึ่งผู้ที่ถูกสอบสวนและพบว่าเป็นผู้สั่งการคืออูซอ ทะขิ่นนุ ผู้นำกลุ่มสังคมนิยมได้จัดตั้งคณะรัฐมนตรีและเป็นผู้นำรัฐบาลพม่าจนได้รับเอกราชเมื่อ 4 มกราคม พ.ศ. 2491 กลุ่มต่อต้านอังกฤษในพม่ายังคงมีบทบาทมากจนพม่าตัดสินใจไม่เข้าร่วมเครือจักรภพอังกฤษ
ประชากรศาสตร์เกาหลีเหนือ
แอพพลอส
ทะไลลามะ องค์ที่สอง
ทะไลลามะ องค์ที่สอง เกตวิน กยาโช (, "ผู้มีจิตวิญญาณมหาสมุทรรุ่งโรจน์ประเสริฐของ อัสปีรันส์") (2018 – 2084) เป็นองค์ทะไลลามะองค์ที่สอง แม้ว่าพระองค์จะไม่เป็นที่รู้จักโดยใช้พระนามว่าในช่วงพระชนม์ของพระองค์
พระอัครชายา (หยก)
พระอัครชายา มีพระนามว่า หยก หรือ ดาวเรือง เป็นพระอัครชายาในสมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก และเป็นพระบรมราชชนนีในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช
พระอัครชายา มีพระนามเดิมว่า ดาวเรือง หรือ หยก เป็นธิดาคนโตของคหบดีชาวจีนฮกเกี้ยน ครอบครัวของพระองค์เป็นตระกูลสูงและมีฐานะทางเศรษฐกิจดี ซึ่งบ้านเดิมของพระองค์ตั้งอยู่ภายในกำแพงพระนครด้านทิศตะวันออกเฉียงใต้ของเกาะเมือง บริเวณป้อมเพชรก็เป็นย่านอาศัยของชาวจีนฮกเกี้ยนที่มีฐานะดี พระองค์มีพระขนิษฐาคนหนึ่งเป็นบาทบริจาริกาในสมเด็จพระปฐมบรมมหาชนกด้วย นอกจากนี้บางแห่งก็ว่าพระองค์เป็นหลานสาวของเจ้าพระยาอภัยราชาสมุหนายก
พระองค์เสกสมรสกับทองดี (ต่อมาคือสมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก) บุตรคนโตของพระยาราชนิกูล (ทองคำ) และย้ายเข้าไปพำนักในเคหาสน์ของพระอัครชายา ซึ่งนิธิ เอียวศรีวงศ์ให้ความเห็นว่าทั้งสองต้องมีฐานะที่ดีเสมอกัน ดังปรากฏใน "หนังสืออภินิหารบรรพบุรุษ" ความว่า
"...สมเด็จพระบรมมหาไปยกาธิบดี ท่านได้ทำการวิวาหมงคล กับสมเด็จพระบรมมหาไปยิกาธิบดีซึ่งทรงพระนามว่าดาวเรือง เปนบุตรีท่านเสนาบดีในกรุงศรีอยุธยา สมเด็จพระบรมมหาไปยกาธิบดีท่านได้เสด็จมาอยู่ที่นิวาศน์สฐานของสมเด็จพระบรมมหาไปยิกาธิบดี ณ ภายในกำแพงพระนครหลังป้อมเพ็ชร์..."
ตามพระราชหัตถเลขาของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงระบุไว้เพียงว่าพื้นที่นิวาสถานเดิมของพระอัครชายาอยู่บริเวณวัดสุวรรณดารารามไปจนถึงป้อมเพชรและคลองในไก่ แต่ภายหลังสมเด็จพระปฐมบรมมหาชนกและพระอัครชายาได้ร่วมกันสร้างวัดทอง ที่ต่อมาใช้ชื่อวัดสุวรรณดาราราม ซึ่งนามของวัดสื่อถึงพระนามของทั้งสองพระองค์คือ "ทองดี+ดาวเรือง"
สมเด็จพระปฐมบรมมหาชนกและพระอัครชายา มีพระราชโอรส-ธิดาด้วยกัน 5 พระองค์ ได้แก่
พระอัครชายาสิ้นพระชนม์เมื่อใด ไม่เป็นที่ปรากฏ
พระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมอัฐิ.
พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช โปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมอัฐิ ของสมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก และสมโภชพระบรมอัฐิสมเด็จพระราชชนนี ขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2338 เนื่องในวโรกาสที่มีพระชนมพรรษาครบ 60 พรรษา โปรดเกล้าฯ ให้สร้างพระเมรุมาศขนาดใหญ่ และมีเครื่องมหรสพสมโภช เหมือนอย่างงานพระบรมศพพระเจ้าแผ่นดินในสมัยกรุงศรีอยุธยา
พระเมรุมาศก่อสร้างแล้วเสร็จใน พ.ศ. 2339 ได้มีพิธีแห่พระบรมอัฐิออกสู่พระเมรุ มีมหรสพสมโภชเป็นเวลา 7 วัน เมื่อเสร็จพระราชพิธีถวายพระเพลิงแล้วได้อัญเชิญพระบรมอัฐิ กลับมาประดิษฐาน ณ หอพระธาตุมณเฑียร ในพระบรมมหาราชวัง และในพระราชพิธีพระราชกุศลกาลานุกาลและพระราชพิธีสงกรานต์ พระสงฆ์จากวัดอัมพวันเจติยาราม จะรับหน้าที่สดับปกรณ์ผ้าคู่ประจำพระบรมอัฐิสมเด็จพระปฐมบรมอัยยิกาเธอ
ราชวงศ์ศาห์
สมเด็จพระเจ้าปฤถวีแห่งเนปาล
สมเด็จพระเจ้าปฤถวีพีรพิกรมศาหเทวะ เป็นพระมหากษัตริย์เนปาล พระองค์ที่ 7 พระองค์ครองราชย์ตั้งแต่ 17 พฤษภาคม 2424 จนถึง 11 ธันวาคม 2454
พระราชสมภพเมื่อ 18 สิงหาคม พ.ศ. 2418 เป็นพระราชโอรสของเจ้าชายตริโลกยาบิรพิกรมศาหะ ซึ่งเป็นพระโอรสของพระเจ้าสุเรนทรพิกรมศาหะ กับธิดานายจูง บาฮาดูร์ อดีตนายกรัฐมนตรีเนปาล พระราชสมภพที่กรุงกาฐมาณฑุ ราชอาณาจักรเนปาล
พระองค์ครองราชย์หลังจากที่เจ้าชายตริโลกยาบิรพิกรมศาหะ พระราชบิดาของพระองค์ ซึ่งเป็นองค์รัชทายาทได้สิ้นพระชนม์ พระองค์จึงได้กลายเป็นองค์รัชทายาทแทน และได้ครองราชย์ในที่สุด
ในรัชกาลของพระองค์ได้เกิดเหตุการณ์ครั้งสำคัญในประวัติศาสตร์เนปาลคือการเข้ามาครั้งแรกของรถยนต์ การสร้างระบบประปาที่ทันสมัย และระบบสุขาภิบาลที่ดีของประเทศ พระราชธิดาพระองค์โตของพระองค์ เจ้าหญิงพระราชกุมารีลักษมีราชยาลักษมีเทวีศาหะ ได้เสกสมรสกับจอมพลมาร์ชัล ไกเซอร์ รานา เจ้าหญิงพระองค์นี้ทรงเป็นมกุฎราชกุมารีและรัชทายาทจนเมื่อพระองค์มีพระชนมายุย่างเข้าสู่วัยรุ่น พระอนุชาของพระองค์ สมเด็จพระเจ้าตริภูวนพีรพิกรมศาหเทวะก็ทรงประสูติ ซึ่งก่อนหน้านี้สมเด็จพระเจ้าปฤถวีพีรพิกรมศาหเทวะมีแต่พระราชธิดา 4 พระองค์
โรงเรียนห้องสอนศึกษา
การ์เด้น
เขตการปกครองของประเทศเบลเยียม
ประเทศเบลเยียมเป็นสหพันธรัฐอันประกอบไปด้วย 3 ประชาคม (community) กับ 3 แคว้น (region) ที่มีพื้นฐานมาจาก 4 พื้นที่ภาษา (language area) ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรเบลเยียม ค.ศ. 1970 ระหว่างกระบวนการปฏิรูปรัฐธรรมนูญในคริสต์ทศวรรษ 1970 และ 1980 เบลเยียมได้เปลี่ยนรูปแบบการปกครองจากรัฐเดี่ยวเป็นสหพันธรัฐ ประกอบด้วยรัฐบาลกลาง รัฐบาลแคว้น และรัฐบาลประชาคม โดยหลักการนี้สร้างขึ้นเพื่อลดความตึงเครียดด้านความแตกต่างทางภาษา วัฒนธรรม สังคม และเศรษฐกิจโดยรวม
โครงสร้างการปกครองในมาตรา 1 ของรัฐธรรมนูญเบลเยียม ให้อำนาจในการปกครองโดยมีรัฐสภาและรัฐบาลในระดับรัฐ ระดับประชาคม และระดับแคว้น โดยหน่วยที่ระบุด้วย "อักษรตัวเอียง" นั้นไม่มีสถาบันดังกล่าวเป็นของตนเอง ได้แก่ เขต เนื่องจากเป็นหน่วยการปกครองล้วน ๆ; พื้นที่ภาษา เนื่องจากเป็นเพียงตัวกำหนดระเบียบทางภาษาในเทศบาลหนึ่ง ๆ เท่านั้น; และแคว้นเฟลมิช เนื่องจากอำนาจต่าง ๆ ของแคว้นมีประชาคมเฟลมิชเป็นผู้ใช้
แคว้นเฟลมิช (ฟลานเดอส์) และ แคว้นวอลลูน (วอลโลเนีย) แบ่งย่อยออกเป็น จังหวัด (province) แคว้นละ 5 จังหวัด ส่วนแคว้นที่สาม ได้แก่ แคว้นนครหลวงบรัสเซลส์ นั้นมิได้มีฐานะเป็นจังหวัดและไม่มีเขตย่อยเป็นจังหวัดเช่นกัน โดยรวมทั้งหมดในประเทศเบลเยียมแบ่งการปกครองย่อยเป็น 589 เทศบาล (municipality) ซึ่งในแต่ละเขตเทศบาลนั้นจะแบ่งย่อยลงได้อีกเป็นเขตเทศบาลย่อย (sub-municipality) จำนวนหลายเขตรวมกัน
ประชาคม, แคว้น, พื้นที่ภาษา, เทศบาล และ จังหวัด ล้วนเป็นองค์ประกอบทางการปกครองหลักในระดับชาติของเบลเยียมตามที่ระบุในรัฐธรรมนูญ ส่วนการแบ่งการปกครองที่สำคัญน้อยลงมาได้แก่ เขตร่วมเทศบาล (intra-municipal district), เขตการปกครอง (administrative arrondissement), เขตเลือกตั้งและเขตตุลาการ (electoral and judicial arrondissement), เขตตำรวจ (police district) และล่าสุดทีมีการก่อตั้งคือ เขตตำรวจระหว่างเทศบาล (inter-municipal police zone) ซึ่งอยู่ในระดับย่อยลงไปของเขตตำรวจ
หน่วยการปกครองทุกระดับ ได้แก่ พื้นที่ภาษา, ประชาคม, แคว้น, จังหวัด และเทศบาล มีแนวแบ่งเขตทางภูมิศาสตร์ อย่างไรก็ตาม พื้นที่ภาษาไม่มีสำนักงานหรืออำนาจปกครองใด ๆ โดยเป็นเพียงแต่ตัวช่วยให้แบ่งเขตการปกครองได้ง่ายขึ้น ดังนั้นประชาคมจึงได้รับการกำหนดเขตทางภูมิศาสตร์โดยเท่าเทียมกัน แต่ประชาคมต่าง ๆ ของเบลเยียมไม่ได้สื่อหรืออ้างอิงถึงกลุ่มประชากรต่างหากโดยตรง แต่สื่อถึงกลุ่มของความรู้ในภาษา วัฒนธรรม และการเมืองต่างหากในประเทศเสียมากกว่า
แต่ละประชาคมมีอาณาเขตตามที่ระบุไว้ในกฎหมายเพื่อให้สามารถใช้อำนาจปกครองได้ในบางระดับ โดยประชาคมเฟลมิชจะมีอำนาจตามกฎหมายที่ให้อำนาจไว้เฉพาะภายในพื้นที่ภาษาดัตช์ (ซึ่งตรงกับแคว้นเฟลมิช) และภายในพื้นที่ทวิภาษานครหลวงบรัสเซลส์ (ซึ่งตรงกับแคว้นนครหลวงบรัสเซลส์); ประชาคมฝรั่งเศสแห่งเบลเยียมจะมีสิทธิตามกฎหมายภายในเขตที่ใช้ภาษาฝรั่งเศสเท่านั้น ได้แก่ แคว้นวอลลูนและพื้นที่ทวิภาษาในแคว้นนครหลวงบรัสเซลส์; ส่วนประชาคมผู้พูดภาษาเยอรมันแห่งเบลเยียมจะมีอำนาจในบริเวณที่ใช้ภาษาเยอรมันเป็นภาษาหลักซึ่งได้แก่อาณาเขตเล็ก ๆ ภายในจังหวัดลีแยฌในแคว้นวอลลูนซึ่งมีพรมแดนติดต่อกับประเทศเยอรมนี
แคว้นทั้งสามในเบลเยียมได้แก่:
ประชาคมทั้งสามได้แก่:
พื้นที่ภาษาทั้งสี่ได้แก่:
ตามรัฐธรรมนูญได้กำหนดให้ใช้ภาษาราชการแบ่งตามเทศบาล รวมทั้งเขตดินแดนตามรายละเอียดต่อไปนี้
ประชาคม.
ประชาคมต่าง ๆ ได้รับการจัดตั้งเมื่อ ค.ศ. 1970 โดยมีสถานะเป็น "ประชาคมทางวัฒนธรรม" ซึ่งมีขอบเขตและหน้าที่ที่จำกัด ต่อมาใน ค.ศ. 1980 ได้มีการถ่ายโอนอำนาจรัฐเข้าไปสู่ประชาคมมากขึ้น และเปลี่ยนชื่อเหลือแค่เพียง "ประชาคม"
ทั้งประชาคมเฟลมิชและประชาคมฝรั่งเศสมีเขตอำนาจครอบคลุมพื้นที่ของแคว้นนครหลวงบรัสเซลส์ ดังนั้นจึงไม่สามารถระบุจำนวนประชากรของแต่ละประชาคมได้อย่างแน่ชัด มีเพียงประชาคมผู้พูดภาษาเยอรมันประชาคมเดียวที่มีพื้นที่ที่อยู่ภายใต้เขตอำนาจหนึ่งเดียวในฐานะประชาคม และต่อมายังได้มีการถ่ายโอนอำนาจบริหารจากแคว้นวอลลูนไปยังประชาคมนี้เพิ่มขึ้น
ชุมชนฝรั่งเศสในเบลเยียม
สุรเชษฐ์ แวอาแซ
นายสุรเชษฐ์ แวอาแซ (เกิด 1 เมษายน พ.ศ. 2495) สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดนราธิวาส 5 สมัย
สุรเชษฐ์ แวอาแซ เกิดเมื่อวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2495 เป็นบุตรของนายแวอาแซ สุทัย กับ นางแวบีเดาะ แวและ มีพี่น้อง 7 คน สำเร็จการศึกษาจากวิทยาลัยครูจันทรเกษม, ระดับอนุปริญญา จากสถาบันราชภัฏยะลา และ ศิลปศาสตรบัณฑิต จาก มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา
สุรเชษฐ์ได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรครั้งแรกในเดือนกันยายน พ.ศ. 2535 สังกัดพรรคประชาธิปัตย์ และได้รับเลือกเรื่อยมา รวม 5 ครั้ง
เขาลงสมัครรับเลือกตั้งในพื้นที่จังหวัดนราธิวาสในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2562 พรรครวมพลังประชาชาติไทย แต่ไม่ได้รับเลือกตั้ง ต่อมาย้ายกลับมาสังกัดพรรคประชาธิปัตย์ ในปี 2564
สุรเชษฐ์ แวอาแซ ได้รับการเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรมาแล้ว 5 สมัย คือ
อาร์คดัชเชสฮิลด้าแห่งออสเตรีย
พิชชาภา พันธุมจินดา (เกิด 13 ธันวาคม พ.ศ. 2535) ชื่อเล่น แพร์ เป็นนักแสดงและนางแบบชาวไทย สังกัดสถานีวิทยุโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 3
พิชชาภา เกิดเมื่อวันที่ 13 ธันวาคม พ.ศ. 2535 ที่จังหวัดสมุทรปราการ จบการศึกษาประถมศึกษา - มัธยมศึกษาตอนต้น จาก โรงเรียนเซนต์โยเซฟทิพวัล จบการศึกษามัธยมศึกษาตอนปลายจาก โรงเรียนอัสสัมชัญสมุทรปราการ และจบการศึกษาปริญญาตรีจาก คณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต (สาขาภาพยนตร์และวิดีทัศน์)
ชีวิตส่วนตัวพิชชาภานับถือศาสนาคริสต์
พิชชาภาเข้าสู่วงการบันเทิงจากโมเดลลิ่ง ทำให้ได้เล่นมิวสิกวิดีโอและโฆษณา โดยผลงานชิ้นแรกเป็นงานโฆษณาของ "บิวตี้บุฟเฟ่ต์" ได้มีโอกาสได้แคสต์โฆษณา แล้วก็มีถ่ายนิตยสาร หลังจากนั้นก็มีโอกาสได้เข้ามาแคสต์ละครของค่ายแล้วก็ได้เล่นเรื่องแรกเลย นอกจากนี้พิชชาภาเคยเล่น MV ได้เล่นช่วงเดียวกับที่ได้ละครเรื่องแรก คือถ่ายคู่กันไป โฆษณาก็เคยถ่ายก่อนที่จะเข้าช่องมีถ่ายมา 3 ตัว หลังจากนั้นได้มีผลงานละครเรื่องแรกกับทางช่อง 3 โดยเรื่อง" ผู้ดีอีสาน" รับบทเป็นแตงอ่อน ส่วนเรื่องทำให้เป็นที่รู้จักคือเรื่อง" ไฟล้างไฟ"
เขตเคาลิโกโล
วงศ์แพนด้าแดง
วงศ์แพนด้าแดง เป็นวงศ์ของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในอันดับสัตว์กินเนื้อวงศ์หนึ่ง ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Ailuridae (/ไอ-เลอ-ริ-ดี/) ซึ่งมีเพียงสัตว์ชนิดเดียวเท่านั้นที่อยู่ในวงศ์นี้ คือ แพนด้าแดง ที่พบกระจายพันธุ์ในป่าตามแนวเทือกเขาหิมาลัยของเอเชียตะวันออกจนถึงเอเชียใต้
เดิมทีนักวิทยาศาสตร์ คือ จอร์จส์ คูเวียร์ ได้จัดให้แพนด้าแดงอยู่ในวงศ์เดียวกันกับแรคคูน คือ Procyonidae ในปี ค.ศ. 1825 ด้วยเห็นว่าแพนด้าแดง มีลักษณะทางกายภาพหลายอย่างที่เหมือนกับแรคคูน เช่น ลักษณะลำตัวสั้น มีหางยาว มีรูปหน้า และลวดลายคล้ายกับแรคคูน นอกจากนั้นยังมีพฤติกรรมการออกหากินในช่วงเวลากลางคืน และใช้เวลาส่วนใหญ่อาศัยอยู่บนต้นไม้คล้ายกับแรคคูนอีกด้วย หรือแม้แต่บางคนก็จัดให้อยู่วงศ์เดียวกันกับหมี คือ Ursidae
อย่างไรก็ตามเมื่อมีการศึกษาลงไปถึงระดับโมเลกุลของสารพันธุกรรม ได้แก่ การหาลำดับเบสของดีเอ็นเอ และการทดสอบเปรียบเทียบตำแหน่งของเบสในสิ่งมีชีวิตเพื่อจำแนกเป็นสายวิวัฒนาการ ทำให้ทราบว่าแพนด้าแดงมีสารพันธุกรรมที่มีความแตกต่างจากแรคคูน และมีสายวิวัฒนาการแยกออกมาจากสายวิวัฒนาการของแรคคูนมาเป็นเวลานานกว่า 30 หรือ 40 ล้านปีแล้ว จึงได้จำแนกแพนด้าแดงออกมาจากวงศ์ Procyonidae และจัดอยู่ในวงศ์เฉพาะคือ วงศ์ Ailuridae
ปัจจุบันแพนด้าแดงแบ่งออกเป็น 2 ชนิดย่อย คือ "Ailurus fulgens fulgens" ซึ่งมีขนาดตัวเล็ก และขนที่ใบหน้ามีสีจาง ส่วนใหญ่อาศัยอยู่ทางตอนเหนือของประเทศอินเดียในรัฐอัสสัมและสิขิม หรือประเทศภูฎาน, ประเทศเนปาล และบางส่วนของประเทศจีน ส่วนอีกชนิดย่อยหนึ่งคือ "Ailurus fulgens styani" มีขนาดตัวที่ใหญ่และมีลายที่หน้าสีเข้มกว่าชนิดย่อยแรก ซึ่งส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในประเทศจีนแถบมณฑลยูนาน และเทือกเขาในมณฑลเสฉวน และทางตอนเหนือของประเทศพม่า อาหารหลักคือใบไผ่ บางครั้งอาจกินลูกสน, รากไม้, เห็ด , ไข่นก หรือลูกนก เป็นต้น ชอบออกหากินเวลาใกล้ค่ำ อาศัยอยู่บนต้นไม้เป็นส่วนใหญ่
สมาชิกในวงศ์นี้ได้สูญพันธุ์ไปเกือบหมดแล้ว ตั้งแต่ในยุคน้ำแข็ง เดิมเคยพบกระจายเป็นวงกว้างตั้งแต่ยุโรปจนถึงเอเชีย จึงทำให้แพนด้าแดง ซึ่งเป็นสมาชิกเพียงหนึ่งเดียวที่ในวงศ์นี้ที่ยังดำรงเผ่าพันธุ์อยู่จนถึงปัจจุบันเป็นฟอสซิลที่มีชีวิต
Ailuridae
Ailurinae
ประเทศบรูไนดารุสซาลาม
Golden Lion Tamarin
Golden marmoset
ลิงมาโมเสทสีทอง
การขนส่งในประเทศมาเลเซีย
การคมนาคมในประเทศมาเลเซีย เริ่มตั้งแต่สมัยอาณานิคมของอังกฤษ มีการคมนาคมหลากหลายรูปแบบซึ่งพัฒนาเรื่อยมา ระบบถนนในมาเลเซียนั้นกว้างขวาง ครอบคลุมระยะทาง 63,445 กิโลเมตร รวมทั้งทางด่วน 1,630 กิโลเมตร ทางหลวงสายหลักของประเทศยาว 800 กิโลเมตร เริ่มตั้งแต่ชายแดนไทยไปจนถึงสิงคโปร์ ระบบถนนในมาเลเซียตะวันตกนั้นมีคุณภาพ ในขณะที่ระบบถนนในมาเลเซียตะวันออกนั้นไม่มีการพัฒนาเลย
ประเทศมาเลเซียมีท่าอากาศยานนานาชาติทั้งหมด 5 แห่ง สายการบินหลักคือ มาเลเซียแอร์ไลน์ ส่วนทางรถไฟในมาเลเซียนั้น ครอบคลุมระยะทาง 1798 กิโลเมตร ในกัวลาลัมเปอร์จะมีระบบรถไฟฟ้าโมโนเรลและรถไฟฟ้ารางเบา
ระบบถนนในมาเลเซียทั้งหมด มีระยะทาง แบ่งเป็นทางธรรมดา และทางด่วน ทางหลวงที่ยาวที่สุดในประเทศคือ ทางหลวงสายเหนือ-ใต้ ระยะทางมากกว่า ระหว่างชายแดนไทยและสิงคโปร์ ระบบถนนในมาเลเซียตะวันออก ได้แก่ รัฐซาบะฮ์และรัฐซาราวักนั้น มีคุณภาพน้อยเมื่อเทียบกับฝั่งตะวันตก มาเลเซีย เป็นประเทศที่มีการขับขี่ยานพาหนะด้วยการจราจรเลนขวา (หรือใช้พวงมาลัยรถยนต์ด้านซ้าย) ตั้งแต่ปี 1903 ในสมัยที่ยังเป็นเมืองขึ้นของอังกฤษ (โดยผ่านทาง สหพันธรัฐมลายู)
การขนส่งระบบรางในประเทศมาเลเซีย มีระยะทาง โดย เป็นรางแคบ ในขณะที่ เป็นรางมาตรฐาน ในกัวลาลัมเปอร์นั้น มีระบบรถไฟฟ้าโมโนเรลและรถไฟฟ้ารางเบา
มีทางแม่น้ำยาว โดยแบ่งเป็นทางน้ำในมาเลเซียตะวันตก รัฐซาบะฮ์ และรัฐซาราวัก
ท่อน้ำมัน.
มีท่อน้ำมันยาว
ท่าเรือและเมืองท่า.
เมืองท่าที่สำคัญของมาเลเซีย:
ท่าอากาศยานมีทางวิ่ง.
ทั้วหมด: 38 &lt;br&gt;
มากกว่า 3,047 เมตร: 5 &lt;br&gt;
2,438 - 3,047 เมตร: 7 &lt;br&gt;
1,524 - 2,437 เมตร: 10 &lt;br&gt;
914 - 1,523 เมตร: 9 &lt;br&gt;
น้อยกว่า 914 เมตร: 7
ท่าเฮลิคอปเตอร์.
ทั้งหมด 2 แห่ง
สายการบินแห่งชาติ:
สายการบินอื่น ๆ
ลิงไลออนทามาริน
ลิงไลออนทามาริน หรือ มาร์โมเซ็ตที่มีแผงคอ  เป็นลิงโลกใหม่สกุลหนึ่ง ใช้ชื่อสกุลว่า "Leontopithecus" ในวงศ์ Callitrichidae
เป็นลิงขนาดเล็ก มีน้ำหนักประมาณ 900 กรัม (2 กรัม) และความยาวลำตัวประมาณ 30 เซนติเมตร (12 นิ้ว) ยาวหางประมาณ 45 เซนติเมตร (17 นิ้ว) มีจุดเด่นคือ มีขนยาวฟูตลอดทั้งตัวและหาง โดยเฉพาะส่วนหัวทำให้แลดูคล้ายสิงโต
ทั้งหมดเป็นลิงที่อาศัยอยู่รวมกันเป็นครอบครัว โดยที่ลิงตัวผู้จะเป็นผู้ดูแลลูกลิงขนาดเล็ก ทั้งที่ไม่ใช่ลูกของตัวเอง ลิงตัวเมียจะคอยดูแลลูกลิงวัยอ่อนวันละประมาณ 2-3 ชั่วโมง จากนั้นลิงตัวผู้จะเป็นฝ่ายดูแลโดยให้เกาะไปมาบนหลัง ลิงที่อายุยังน้อยมีแนวโน้มสูงที่จะได้ลูกแฝด
มีพฤติกรรมอาศัยในป่าดิบชื้น พบเฉพาะทางฝั่งตะวันออกของบราซิลติดมหาสมุทรแอตแลนติก เป็นลิงที่หากินในเวลากลางวัน กลางคืนจะนอนหลับในโพรงไม้ กินอาหารได้ทั้งพืชและสัตว์ มีการใช้นิ้วและเล็บแกะเปลือกไม้เพื่อหาแมลงกิน ในช่วงเวลากลางวันที่มีอุณหภูมิสูงจะหลบซ่อนในที่ร่มเพื่อหลบร้อน
พบทั้งหมด 4 ชนิด แตกต่างกันที่สีขน ได้แก่
Leontopithecus
Lion tamarin
ทเวนตีวันไพล็อตส์