ราชวงศ์เวียงจันทน์

ราชวงศ์เวียงจันทน์ เป็นราชวงศ์ที่ปกครองอาณาจักรเวียงจันทน์, อาณาจักรจำปาศักดิ์, เมืองมุกดาหาร และเมืองอุบลราชธานีในช่วงพุทธศตวรรษที่ 23–25
ประวัติ.
อาณาจักรเวียงจันทน์ได้รับการสถาปนาในปี พ.ศ. 2246 หลังการแบ่งเขตแดนอาณาจักรล้านช้างบริเวณปากน้ำเหือง โดยมีพระไชยเชษฐาธิราชที่ 2 เป็นปฐมกษัตริย์ ทายาทของพระองค์ปกครองอาณาจักรเวียงจันทน์จนถึงการล่มสลายในปี พ.ศ. 2371 มีผู้ปกครองรวม 7 พระองค์ อย่างไรก็ตาม เจ้าอุปราช (ท้าวนอง) อาจไม่อยู่ในราชวงศ์เวียงจันทน์ หากยึดถือแนวคิดการสืบตระกูลฝั่งบิดาอย่างเคร่งครัด
ในรัชสมัยของเจ้าอนุวงศ์ เจ้าราชบุตร (โย้) มีความชอบในการปราบกบฏอ้ายสาเกียดโง้ง จึงได้รับการแต่งตั้งเป็นเจ้านครจำปาศักดิ์ในปี พ.ศ. 2364 ทำให้ราชวงศ์เวียงจันทน์ได้ปกครองอาณาจักรจำปาศักดิ์ด้วยอีกแห่งหนึ่ง ต่อมาเจ้าอนุวงศ์และเจ้าราชบุตร (โย้) พ่ายแพ้ในสงครามต่อต้านสยาม สยามล้มเลิกอาณาจักรเวียงจันทน์และแต่งตั้งทายาท#เปลี่ยนทาง เป็นเจ้านครจำปาศักดิ์อีกครั้ง
หลังการสิ้นสุดอาณาจักรเวียงจันทน์ เอกสารพื้นเวียงระบุว่า เจ้าราชวงศ์ (เหง้า) หลบหนีสู่เขตแดนอาณาจักรเวียดนาม ฝ่ายเจ้าอุปราช (ติสสะ) และเชื้อพระวงศ์บางส่วนสวามิภักดิ์ต่อสยามและย้ายมาอาศัยที่กรุงเทพฯ ภายหลังเจ้าอุปราช (ติสสะ) ได้เป็นหนึ่งในแม่ทัพของสยามในการโจมตีหัวเมืองฝั่งซ้ายแม่น้ำโขงในอานามสยามยุทธ
ต่อมาพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวมีพระราชประสงค์ที่จะชุบเลี้ยงเชื้อพระวงศ์เวียงจันทน์ จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ตั้งพระนครศรีบริรักษ์ (เจ้าหนู) เจ้าเมืองขอนแก่นเป็นเจ้าจันทรเทพสุริยวงษ์ เจ้าเมืองมุกดาหารในปี พ.ศ. 2408 และเจ้าหน่อคำเป็นเจ้าพรหมเทวานุเคราะห์วงศ์ เจ้าเมืองอุบลราชธานีในปี พ.ศ. 2409 ทว่าเจ้าจันทรเทพสุริยวงษ์และเจ้าพรหมเทวานุเคราะห์วงศ์เกิดความขัดแย้งกับเหล่าผู้ปกครองท้องถิ่น ทำให้เจ้าจันทรเทพสุริยวงษ์ถูกถอดจากตำแหน่งในปี พ.ศ. 2412 และตำแหน่งเจ้าเมืองกลับคืนสู่เชื้อสายเจ้าเมืองเดิม เจ้าพรหมเทวานุเคราะห์วงศ์ถึงแก่พิราลัยขณะสู้คดีความ ณ กรุงเทพฯ ในปี พ.ศ. 2429 สยามมิได้แต่งตั้งเจ้าเมืองอุบลราชธานีอีก และนำไปสู่การยกเลิกระบบเจ้าเมืองกินเมืองในที่สุด ทายาทราชวงศ์เวียงจันทน์บางส่วนได้เข้ารับราชการต่อไปในสยาม
ลำดับสายสกุลวงศ์.
พงศาวลีโดยสังเขป.
<table style="border-spacing: 0px; border-collapse: separate; ">
</table>
ลำดับอย่างละเอียด.
พระไชยเชษฐาธิราชที่ 2.
พระไชยเชษฐาธิราชที่ 2 มีพระราชโอรสพระราชธิดาได้แก่
เจ้าองค์ลอง.
เจ้าองค์ลองมีพระราชโอรสได้แก่
พระเจ้าสิริบุญสาร.
พระเจ้าสิริบุญสารมีพระราชโอรสพระราชธิดาได้แก่
พระเจ้านันทเสน.
พระเจ้านันทเสนมีพระราชโอรสพระราชธิดาได้แก่
พระเจ้าอินทวงศ์.
พระเจ้าอินทวงศ์มีพระอัครมเหสีปรากฏพระนามว่า พระนางคำมูลราชเทวี มีพระราชธิดาคือ
เจ้าอนุวงศ์.
เจ้าอนุวงศ์มีพระราชโอรสพระราชธิดาได้แก่
พระราชนัดดาและพระราชปนัดดาที่ไม่ปรากฏพระนามพระบิดาและพระมารดา.
เจ้าอนุวงศ์มีพระราชนัดดาและพระราชปนัดดาที่ไม่ทราบว่าประสูติแต่พระราชโอรสพระราชธิดา หรือพระราชนัดดาพระองค์ใด ดังนี้
เจ้าอุปราช (ติสสะ).
เจ้าอุปราช (ติสสะ) เป็นเจ้าอุปราชเวียงจันทน์ในรัชกาลเจ้าอนุวงศ์ มีหม่อมปรากฏนามอยู่ 3 นาง เป็นธิดาของพระยาขัติยวงษา (สีลัง) เจ้าเมืองร้อยเอ็ด ปรากฏนามดังนี้
เจ้าพระยาหลวงบุตร์โคตร.
เจ้าพระยาหลวงบุตร์โคตรหรือเจ้าบุตรโคตร มีพระนามเต็มว่า เจ้าพระยาหลวงบุตร์โคตรวังศาเสดถะบัวระพาสุวัณณไชยปุคคละ ทรงถูกเชิญเสด็จไปกรุงอังวะพร้อมกับเจ้าหน่อเมืองหรือเจ้าองค์นาง
เจ้าแสนปัจจุทุม.
เจ้าแสนปัจจุทุม รับราชการที่เมืองธุรคมหงส์สถิต แขวงนครเวียงจันทน์ ตำนานพื้นเมืองกล่าวว่าเป็นพระราชโอรสของพระเจ้าสิริบุญสาร แต่ขัดแย้งกันกับเอกสารพื้นเมืองหลายฉบับ เจ้าแสนปัจจุทุมมีพระโอรสคือ
พระวิไชยราชสุริยวงษขัติยราช.
ตำนานเมืองจำปาศักดิ์ ฉะบับเจ้าพรหมเทวานุเคราะห์และเจ้าราชวงศ์เมืองนครจำปาศักดิ์ระบุว่า พระวิไชยราชสุริยวงษขัติยราชเป็นเชื้อสายเจ้าอุปราชเวียงจันทน์ ดังระบุในข้อความ "ครั้งนั้นเจ้าหน้าอยู่บ้านสินท่า เป็นเชื้อสายสืบวงศ์วานมาแต่เจ้าอุปราชเวียงจันทน์คนเก่า"
สายสกุลของทายาท.
สกุลสายตรงที่สืบเชื้อสายจากเจ้าอนุวงศ์อันสืบทอดทายาทจากพระราชโอรสพระองค์โตคือ เจ้าสิทธิสาร หรือ เจ้าสุทธิสาร (โป้) เป็นสกุลสายหลักที่สามารถมีสิทธิ์ในการเป็นผู้อ้างสิทธิ์ในราชบัลลังก์ได้ สกุลนี้ถือเป็นราชตระกูลที่ได้รับพระราชทานนามสกุลจากพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ว่า สิทธิสาริบุตร " (Siddhisariputra) " เลขทะเบียนพระราชทานที่ 1474 ทรงพระราชทานแก่นายนาวาตรี หลวงพรหมประชาชิต (ฟื้น) ผู้ช่วยหัวหน้ากองพัศดุ กระทรวงทหารเรือ กับหลวงภาษาปริวัตร (เต๋อ) เลขานุการชั้นที่ 2 กระทรวงการต่างประเทศ ปู่ทวดชื่อเจ้าสิทธิสาร เมืองเวียงจันทน์ 15/6/14