ความสัมพันธ์ฮินดู–อิสลาม

การติดต่อกันระหว่างชาวมุสลิมกับชาวฮินดูเริ่มต้นขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 7 หลังศาสนาอิสลามปรากฏขึ้นในคาบสมุทรอาหรับ การติดต่อโดยหลักมาจากการค้าขายทางมหาสมุทรอินเดีย ในอดีต ปฏิสัมพันธ์เหล่านี้ก่อให้เกิดรูปแบบที่แตกต่างกันในภาคเหนือและภาคใต้ของอินเดีย โดยขณะที่ทางเหนือพบกับประวัติศาสตร์การพิชิตและครอบครอง แต่ความสัมพันธ์ระหว่างฮินดูและมุสลิมในรัฐเกรละและรัฐทมิฬนาฑูเป็นไปอย่างสันติ อย่างไรก็ตาม หลักฐานทางประวัติศาสตร์แสดงให้เห็นว่าความรุนแรงมีอยู่ตั้งแต่ ค.ศ. 1700
จักรวรรดิโมกุลสถาปนาขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 16 อินเดียในสมัยนั้นอยู่ในช่วงเวลาแห่งความมั่นคงและความเจริญรุ่งเรือง ราชวงศ์โมกุลเป็นที่รู้จักในเรื่องการยอมรับทางศาสนา และอุปถัมภ์ศิลปะและวรรณกรรม ในสมัยโมกุล ศิลปะและวัฒนธรรมอินเดียเจริญรุ่งเรือง โดยมีการก่อสร้างอนุสรณ์ที่ยิ่งใหญ่อย่างทัชมาฮาลและป้อมแดง ในขณะที่ราชวงศ์โมกุลส่งเสริมความปรองดองทางศาสนาและความก้าวหน้าทางวัฒนธรรม และอุปถัมภ์นักวิชาการ กวี และศิลปินชาวฮินดู ให้อำนวยความสะดวกในการแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรมที่มีพลวัตซึ่งเสริมสร้างทั้งธรรมเนียมอิสลามและฮินดู ก็ยังมีกรณีเกี่ยวกับความขัดแย้งทางศาสนาระหว่างโมกุลกับราชปุตเหนือดินแดนหลายแห่ง จักรพรรดิออรังเซพถูกวิพากษ์วิจารณ์ถึงนโยบายไม่ยอมรับศาสนาต่อชาวฮินดู
ในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 18 ถึง 20 อังกฤษปกครองอินเดียโดยใช้นโยบายแบ่งแยกแล้วปกครองในการควบคุมประเทศนี้ ทางอังกฤษยังนำระบบการเลือกตั้งแบบแยกส่วนมาใช้ ทำให้ความแตกแยกระหว่างชุมชนฮินดูและมุสลิมยิ่งทวีความรุนแรงมากขึ้น สงครามประเทศเอกราชอินเดียครั้งแรกใน ค.ศ. 1857 (มีอีกชื่อว่า การกบฏอินเดีย ค.ศ. 1857) เป็นการก่อกำเริบครั้งใหญ่ต่อการปกครองของอังกฤษในอินเดีย การกบฏนั้นเกิดจากความขัดแย้งหลากหลายรูปแบบ เช่น การแสวงหาผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจ การเลือกปฏิบัติทางสังคมและศาสนา และการกดขี่ทางการเมือง แม้ว่าการกบฏไม่ได้มีสาเหตุมาจากความตึงเครียดทางศาสนาระหว่างชาวฮินดูและมุสลิมเท่านั้น แต่ความตึงเครียดเหล่านี้ยังมีส่วนทำให้ความขัดแย้งรุนแรงขึ้น ในช่วงเกิดกบฏ มีบางกรณีที่ทหารและพลเรือนทั้งมุสลิมและฮินดูต่อสู้ร่วมกันต่ออังกฤษ และยังมีบางกรณีที่เกิดความขัดแย้งระหว่างชุมชนทั้งสองด้วย
ศาสนาอิสลามและศาสนาฮินดูมีพิธีทางศาสนาบางส่วนที่คล้ายคลึงกัน เช่น การอดอาหารและการจาริกแสวงบุญ แต่มีมุมมองด้านอื่น ๆ ต่างกัน นอกจากนี้ยังมีพื้นที่ประกอบพิธีกรรมร่วมกันหลายร้อยแห่งที่เรียกว่า dargah (แปลว่า "ประตูทางเข้า" หรือ "ธรณีประตู") สำหรับทั้งชาวฮินดูและมุสลิม มีศาลเจ้าสำหรับผู้นำซุนนีที่ได้รับการเคารพนับถือ (ส่วนใหญ่เป็นศูฟี) ที่ทั้งมุสลิมและชาวฮินดูเข้ามาเยือน การโต้ตอบของทั้งสองได้ผ่านช่วงเวลาแห่งความร่วมมือและการผสานความเชื่อ กับช่วงที่มีการเลือกปฏิบัติทางศาสนา การไม่ยอมรับ และความรุนแรง ชาวมุสลิมในฐานะชนกลุ่มน้อยทางศาสนาในอินเดีย เป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมอินเดียและอาศัยอยู่ร่วมกับชาวฮินดูเป็นเวลากว่า 13 ศตวรรษ แม้จะมีการอ้างมาช้านานว่าต้นตอของความตึงเครียดระหว่างมุสลิมกับฮินดูส่วนใหญ่มาจากการปกครองอาณานิคมของอังกฤษในอินเดียเมื่อคริสต์ศตวรรษที่ 19 แต่ก็มีการโต้แย้งว่าอังกฤษมีอิทธิพลในการสร้างอัตลักษณ์ทางศาสนาของอิสลามและฮินดูในภูมิภาคนี้น้อยมาก และยังมีการแบ่งแยกเกิดขึ้นก่อนหน้านั้นด้วย เช่น สงครามโมกุล–มราฐาในคริสต์ศตวรรษที่ 18 Ajay Verghese โต้แย้งว่า ความขัดแย้งระหว่างชาวฮินดูและมุสลิมในอินเดียสามารถเข้าใจได้ดีขึ้นโดยการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ทางประวัติศาสตร์ระหว่างชุมชนทั้งสอง เขาโต้แย้งว่าอินเดียก่อนยุคอาณานิคมมีลักษณะเฉพาะทางศาสนาที่ไม่ชัดเจน และขอบเขตทางศาสนาไม่ได้มีความชัดเจนเสมอไป สิ่งนี้ทำให้เกิดการผสมผสานระหว่างชาวมุสลิมและฮินดูในระดับหนึ่ง แต่ยังสร้างเงื่อนไขสำหรับความตึงเครียดและความขัดแย้งอีกด้วย