ดัชชีฮ็อลชไตน์

ในช่วง ค.ศ. 1490–1523 และอีกครั้งในช่วง ค.ศ. 1544–1773 ดัชชีถูกแบ่งออกเป็นส่วนต่าง ๆ ภายใต้สาขาต่าง ๆ ของราชวงศ์อ็อลเดินบวร์คโดยที่โดดเด่นที่สุดคือดยุกแห่งฮ็อลชไตน์-กลึคชตัดท์ (ซึ่งก็คือกษัตริย์เดนมาร์ก) และดยุกแห่งฮ็อลชไตน์-ก็อตตอร์ป ดัชชีนี้สิ้นสุดลงเมื่อราชอาณาจักรปรัสเซียได้ผนวกดินแดนนี้เข้าเป็นของตนใน ค.ศ. 1866 ภายหลังสงครามออสเตรีย-ปรัสเซีย
ประวัติศาสตร์.
พรมแดนด้านเหนือของฮ็อลชไตน์ที่แม่น้ำไอเดอร์ ได้กลายเป็นพรมแดนด้านเหนือของจักรวรรดิการอแล็งเฌียงหลังจากพระเจ้าชาร์เลอมาญทรงบรรลุข้อตกลงกับพระเจ้าเฮมมิงแห่งเดนมาร์กใน ค.ศ. 811 ภายหลังสงครามกับพวกแซกซัน ดินแดนชเลสวิชที่อยู่เหนือแม่น้ำยังคงเป็นรัฐบรรณาการของราชบัลลังก์เดนมาร์ก ขณะที่ฮ็อลชไตน์กลายเป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรแฟรงก์ตะวันออก ราชอาณาจักรเยอรมนี และจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์
การก่อตั้ง.
อดอลฟัสที่ 8 ซึ่งเป็น เคานต์แห่งฮ็อลชไตน์-เรนส์บวร์คและดยุกแห่งชเลสวิชคนสุดท้ายสิ้นพระชนม์ลงใน ค.ศ. 1459 โดยไม่มีทายาทเนื่องจากดินแดนชเลสวิชเป็นแคว้นบรรณาการของเดนมาร์ก (Danish fief) จึงต้องกลับคืนสู่พระมหากษัตริย์เดนมาร์ก ซึ่งในขณะนั้นคือพระเจ้าคริสเตียนที่ 1 แห่งเดนมาร์ก ซึ่งทรงเป็นพระนัดดาในอดอลฟัสก็ทรงต้องการเข้าครอบครองดินแดนฮ็อลชไตน์ด้วยเช่นกัน พระองค์ได้รับการสนับสนุนจากขุนนางท้องถิ่น ซึ่งเห็นด้วยกับการปกครองดินแดนชเลสวิชและฮ็อลชไตน์ร่วมกันต่อไป ด้วยเหตุนี้ในสนธิสัญญารีเบอ ค.ศ. 1460 พระองค์จึงได้รับการประกาศให้เป็นเคานต์แห่งฮ็อลชไตน์คนใหม่
อย่างไรก็ตาม ดินแดนฮ็อลชไตน์ทางใต้ของแม่น้ำไอเดอร์ยังคงมีสถานะเป็นดินแดนศักดินาแบบอ้อม (mediate fief) ภายใต้การถือครองของ ดยุกราชวงศ์อัสคาเนียแห่งซัคเซิน-เลาเอินบวร์ค จนกระทั่งในปี ค.ศ. 1474 จักรพรรดิฟรีดริชที่ 3 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์จึงประทานอำนาจอธิปไตยซึ่งประมุขขึ้นโดยตรงต่อจักรพรรดิให้แก่พระเจ้าคริสเตียนโดยการยกฐานะของพระองค์ขึ้นเป็น “ดยุกแห่งฮ็อลชไตน์” 
การแบ่งแยกดินแดน.
ใน ค.ศ. 1544 ดัชชีชเลสวิชและฮ็อลชไตน์ถูกแบ่งออกเป็นสามส่วนระหว่างพระเจ้าคริสเตียนที่ 3 แห่งเดนมาร์กกับพระอนุชาต่างพระมารดาสองพระองค์ของพระองค์ (ซึ่งต้องสละสิทธิในราชบัลลังก์เดนมาร์ก) ดังนี้:
นอกจากนี้ พื้นที่ส่วนใหญ่ของฮ็อลชไตน์ โดยเฉพาะบริเวณชายฝั่งทะเลบอลติก ถูกปกครองร่วมกันโดยดยุกแห่งฮ็อลชไตน์-กลึคชตัดท์และดยุกแห่งฮ็อลชไตน์-ก็อตตอร์ป
ใน ค.ศ. 1640 เคาน์ตีฮ็อลชไตน์-พินเนอแบร์คซึ่งตระกูลที่ปกครองสิ้นสุดลงแล้วได้ถูกรวมเข้ากับส่วนหลวงของดัชชีฮ็อลชไตน์
การรวมดินแดน.
ใน ค.ศ.1713 ระหว่างมหาสงครามเหนือกองทัพเดนมาร์กสามารถพิชิตดินแดนของดยุกแห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์-ก็อตตอร์ปรวมถึงพระราชวังก็อตตอร์ฟในเขตชเลสวิชได้ ในสนธิสัญญาเฟรเดอริกส์บอร์ก ค.ศ. 1720 ดยุกดยุกชาร์ลส์ เฟรเดอริกแห่งฮ็อลชไตน์-ก็อตตอร์ปต้องยกดินแดนดังกล่าวให้แก่ราชบัลลังก์เดนมาร์ก ซึ่งเป็นเจ้าผู้ครองของพระองค์
ดินแดนที่เหลือของดยุกกลายเป็นดัชชีฮ็อลชไตน์-ก็อตตอร์ปซึ่งมีเมืองคีลเป็นศูนย์กลางการปกครอง ใน ค.ศ. 1773 พระราชนัดดาของดยุกชาร์ลส์ เฟรเดอริก คือจักรพรรดิปัฟเวลที่ 1 แห่งรัสเซียได้มอบดินแดนฮ็อลชไตน์ของตนให้แก่กษัตริย์แห่งเดนมาร์ก (ในฐานะดยุกแห่งฮ็อลชไตน์) เพื่อแลกกับเคาน์ตีอ็อลเดินบวร์ค ดังนั้นฮ็อลชไตน์จึงกลับมารวมเป็นดินแดนเดียวอีกครั้ง
เมื่อจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ล่มสลายใน ค.ศ. 1806 ดัชชีฮ็อลชไตน์ได้รับอธิปไตย (กลายเป็นรัฐอิสระ)
ภายหลังการประชุมใหญ่แห่งเวียนนาใน ค.ศ. 1815 ดัชชีฮ็อลชไตน์ได้เข้าร่วมสมาพันธรัฐเยอรมัน ซึ่งนำไปสู่ความขัดแย้งทางการทูตและการทหารหลายครั้งในปัญหาที่เรียกว่า “ปัญหาชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์” เดนมาร์กพยายามรักษาสิทธิในการปกครองฮ็อลชไตน์และต่อต่านราชอาณาจักรปรัสเซียในสงครามชเลสวิชครั้งที่หนึ่ง (ค.ศ. 1848–1851) แต่ในสงครามชเลสวิชครั้งที่สอง (ค.ศ. 1864) กองทัพปรัสเซียและออสเตรียได้พิชิตชเลสวิชและในสนธิสัญญาเวียนนา (ค.ศ. 1864) พระเจ้าคริสเตียนที่ 9 แห่งเดนมาร์กต้องสละสิทธิ์ในดินแดนทั้งชเลสวิชและฮ็อลชไตน์เมื่อวันที่ 30 ตุลาคม ในปีนั้น
ในช่วงแรกดินแดนเหล่านี้อยู่ภายใต้การปกครองร่วมกัน (condominium) โดยปรัสเซียและออสเตรียภายใต้ข้อตกลงกัชไตน์เมื่อวันที่ 14 สิงหาคม ค.ศ. 1865 ปรัสเซียปกครองชเลสวิช ส่วนออสเตรียปกครองฮ็อลชไตน์ แต่ความตึงเครียดระหว่างสองมหาอำนาจนี้ได้นำไปสู่สงครามออสเตรีย-ปรัสเซียใน ค.ศ. 1866 หลังจากสนธิสัญญาสันติภาพปราก ปรัสเซียที่ชนะสงครามได้ผนวกทั้งชเลสวิชและฮ็อลชไตน์เข้าเป็นของตนตามพระราชกฤษฎีกาวันที่ 24 ธันวาคม ค.ศ. 1866 และต่อมาได้จัดตั้งเป็นมณฑลชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์ที่รวมเป็นหนึ่งเดียว