สาธารณรัฐบานัต

สาธารณรัฐบานัต (หรือ "Bánsági Köztársaság"; หรือ "Republica Banatului"; ,) เป็นรัฐที่มีอยู่
เป็นเวลาสั้น ๆ ที่ประกาศจัดตั้งขึ้น ณ ตีมีชออารา เมื่อประมาณวันที่ 31 ตุลาคม ค.ศ. 1918 ในระหว่างการล่มสลายของจักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี โดยสาธารณรัฐได้อ้างสิทธิ์เหนือดินแดนบานัตที่มีหลากหลายชาติพันธุ์อาศัยอยู่ ซึ่งเป็นความพยายามเพื่อหลีกเลี่ยงการแบ่งแยกดินแดนของลัทธิชาตินิยมที่กำลังแข่งขันกัน สาธารณรัฐได้รับการรับรองอย่างเปิดเผยจากชุมชนท้องถิ่นฮังการี สเวเบีย และยิว โดยมีนักสังคมนิยมเชื้อสายยิวโอตโต โรต ดำรงตำแหน่งเป็นผู้นำแต่ในนาม อย่างไรก็ตาม แผนการนี้ก็เป็นที่ปฏิเสธอย่างเปิดเผยจากภายในชุมชนโรมาเนียและเซิร์บเช่นกัน รัฐบาลอายุสั้นได้รับการรับรองจากประเทศเพื่อนบ้านเดียวอย่างสาธารณรัฐประชาชนฮังการีเท่านั้น ซึ่งทางฮังการีมีจุดประสงค์เพื่อควบรวมฝ่ายบริหารของทั้งสองเข้าด้วยกัน สำหรับโครงสร้างทางทหารของสาธารณรัฐสืบต่อมาจากกองทัพสามัญ (Common Army) และอยู่ภายใต้การบัญชาการของนายทหารชาวฮังการีอ็อลแบรต บอร์ตอ
สาธารณรัฐสนับสนุนให้มีการก่อตัวขึ้นของแบบจำลองรัฐสวิสในยุโรปตะวันออก และประสงค์ให้มีความร่วมมืออย่างสันติระหว่างเชื้อชาติ ซึ่งเป็นทางเลือกแทนการแบ่งแยกดินแดน อำนาจรัฐบาลมีอยู่อย่างจำกัดเพียงแค่ในตีมีชออารา: ปานเชวอไม่เคยอยู่ในการควบคุมของสาธารณรัฐเลย ซึ่งเมืองแห่งนี้เป็นศูนย์กลางของรัฐบาลปกครองตนเองชาวเซิร์บ และสาธารณรัฐล้มเหลวในการควบคุมลูกอฌและการันเซเบชของโรมาเนียอย่างสมบูรณ์ ก่อนการสงบศึกของฮังการี บานัตถูกคุกคามผ่นการบุกครองของกองทัพดานูบฝรั่งเศส (Armée d'Orient) รัฐบาลโรตยังต้องเผชิญกับการกบฏชาวนาที่เพิ่มขึ้น แม้ว่าฝ่ายทหารของสาธารณรัฐจะอ่อนแอ แต่ก็สามารถระงับการจราจลในเดนตา (Denta), เฟอเกต (Făget) และเคอร์พีนิช (Cărpiniș) ได้
ปลายเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1918 ภูมิภาคทั้งหมดถูกราชอาณาจักรเซอร์เบียยึดครอง ซึ่งต่อมาในเดือนธันวาคมเปลี่ยนเป็นราชอาณาจักรแห่งชาวเซิร์บ โครแอต และสโลวีนหรือ "ยูโกสลาเวีย" โรตยังคงเป็นผู้ว่าการภูมิภาคบานัต และสาธารณรัฐยังมีอยู่ต่อไปแต่ในนาม ภายหลังในเดือนมกราคม ฝรั่งเศสเข้าแทรกแซงภูมิภาคเพื่อป้องกันความขัดแย้งระหว่างยูโกสลาเวียและราชอาณาจักรโรมาเนีย สาธารณรัฐตกค้างนี้ยุบเลิกอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 20 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1919 ส่งผลให้เกิดความรุนแรงขึ้นอย่างมากมาย โรตหลบหนีการจับกุมและลี้ภัยไปยังอารัด ซึ่งที่นั่นเขาถูกกล่าวหาว่าได้ติดต่อกับผู้แทนของสาธารณรัฐโซเวียตฮังการี เขายังคงเสนอวิธีแก้ปัญหาสำหรับการปกครองตนเองของบานัต รวมถึงแผนที่จะนำภูมิภาคเข้าเป็นส่วนหนึ่งของจักรวรรดิอาณานิคมฝรั่งเศสด้วย ใน ค.ศ. 1920 บานัตถูกแบ่งแยกระหว่างยูโกสลาเวีย โรมาเนีย และฮังการี
มีการร่างแผนลับที่จะแบ่งแยกหรือเปลี่ยนบานัตเป็นสหพันธรัฐในช่วงต้นระหว่างสงคราม โดยเป็นที่นิยมอย่างยิ่งในหมู่ชาวสเวเบีย ก่อนหน้า ค.ศ. 1921 แนวคิดเรื่องเอกราชของบานัตถูกหยิบยกขึ้นมาโดยพรรคปกครองตนเองสเวเบีย (Autonomous Swabian Party) และโดยชาวสเวเบียเชื้อสายฝรั่งเศส; ชาวโรมาเนีย เช่น อัฟรัม อิมบรอยาเน และเปตรู กรอซา แสดงความเห็นอกเห็นใจต่อสิทธิและการกระจายอำนาจของชนกลุ่มน้อย แต่ไม่รับรองการปกครองตนเองของภูมิภาค กลุ่มติดอาวุธฝ่ายซ้ายจัดของกรอซาและโรตให้ความร่วมมือซึ่งกันและกันตลอดช่วงระหว่างสงคราม นโยบายปกครองตนเองโดยเน้นชาวสเวเบียเป็นศูนย์กลางถูกนาซีเยอรมนีหยิบยกขึ้นมาอีกครั้งในสมัยสงครามโลกครั้งที่สอง ซึ่งนำไปสู่การจัดตั้งรัฐนาซีบานัต; นักเสรีนิยมชาวสเวเบีย อาทิ Stefan Frecôt ต่อต้านนโยบายนี้ และให้การสนับสนุนการปักปันเขตแดนอย่างสมบูรณ์ระหว่างชาวฝรั่งเศสและชางเยอรมันสเวเบีย ต่อมาจากนั้นหลายศตวรรษ ในโรมาเนียได้เห็นถึงการฟื้นตัวของแนวคิดแบ่งแยกดินแดนในทศวรรษ 2010 ซึ่งแนวคิดนี้เป็นความเกี่ยวข้องทางภูมิภาคมากกว่าชาติพันธุ์