ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 226

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 226 สายหัวทะเล-วารินชำราบ หรือมีชื่อเรียกในบางช่วงว่า ถนนเพชรมาตุคลา ถนนหลักเมือง ถนนทองมาก ถนนเทพา ถนนอุบล และ ถนนศรีสะเกษ เป็นทางหลวงแผ่นดินในจังหวัดในภาคอีสานตอนใต้ ได้แก่ จังหวัดนครราชสีมา จังหวัดบุรีรัมย์ จังหวัดสุรินทร์ จังหวัดศรีสะเกษ และจังหวัดอุบลราชธานี มีระยะทางตลอดทั้งสาย 324.33 กิโลเมตร โดยมีเส้นทางขนานในด้านทิศเหนือไปกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 24 รวมถึงมีเส้นทางขนานกับแนวเส้นทางของแผนพัฒนาระบบทางหลวงพิเศษระหว่างเมือง สายนครราชสีมา–อุบลราชธานี หรือ ทางหลวงพิเศษหมายเลข 62 อีกด้วย
รายละเอียดของเส้นทาง.
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 226 มีเส้นทางแยกออกมาจากทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 224 ในพื้นที่อำเภอเมืองนครราชสีมา มุ่งหน้าไปทางทิศตะวันออก ผ่านอำเภอเฉลิมพระเกียรติ ท่าอากาศยานนครราชสีมา อำเภอจักราช อำเภอห้วยแถลง เข้าสู่จังหวัดบุรีรัมย์ ผ่านอำเภอลำปลายมาศ และอำเภอเมืองบุรีรัมย์ ซึ่งตัวเมืองบุรีรัมย์จะมีทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 218 (สายบุรีรัมย์-นางรอง) แยกออกไปทางซ้ายมือ จากนั้นแนวเส้นทางจะเลี้ยวไปทางขวาเมื่อบรรจบกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2447 ผ่านพื้นที่อำเภอกระสัง (เข้าตัวเมืองกระสังโดยใช้ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2208 ที่สี่แยกระกา) เข้าสู่เขตจังหวัดสุรินทร์ที่อำเภอเมืองสุรินทร์ ตัดผ่านทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 293 (ถนนวงแหวนรอบเมืองสุรินทร์) จากนั้นเข้าสู่ตัวเมืองสุรินทร์ผ่านถนนหลักเมือง และเลี้ยวซ้ายเมื่อถึงห้างสรรพสินค้าบิ๊กซีสาขาสุรินทร์ มุ่งหน้าไปทางทิศตะวันออก ตัดกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 293 อีกครั้งบริเวณห้างสรรพสินค้าโรบินสัน ไลฟ์สไตล์ สุรินทร์ ผ่านอำเภอศีขรภูมิ อำเภอสำโรงทาบ เข้าสู่เขตจังหวัดศรีสะเกษที่อำเภอห้วยทับทัน จากนั้นจะข้ามทางรถไฟสายชุมทางถนนจิระ - อุบลราชธานีที่อำเภออุทุมพรพิสัย จากนั้นแนวเส้นทางจะเลี้ยวขวาที่สี่แยกส้มป่อยน้อย มุ่งหน้าอำเภอเมืองศรีสะเกษ ตัดกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 294 (ถนนเลี่ยงเมืองศรีสะเกษ) จากนั้นเส้นทางจะทะลุเข้าสู่ตัวเมืองศรีสะเกษ และจะเริ่มเส้นทางอีกครั้งตามถนนอุบล ตัดกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 294 อีกครั้ง ผ่านอำเภอกันทรารมย์ ข้ามทางรถไฟสายชุมทางถนนจิระ - อุบลราชธานีอีกครั้ง เข้าสู่เขตจังหวัดอุบลราชธานีที่อำเภอวารินชำราบ จากนั้นเส้นทางจะตัดกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 231 (ถนนวงแหวนรอบเมืองอุบลราชธานี - วารินชำราบ) สิ้นสุดเส้นทางในเขตเทศบาลเมืองวารินชำราบ ซึ่งแนวเส้นทางจะตรงต่อไป ลอดใต้ทางรถไฟสายชุมทางถนนจิระ - อุบลราชธานี บรรจบกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 24
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 226 เป็นเส้นทางที่อยู่ใกล้กับทางรถไฟสายชุมทางถนนจิระ - อุบลราชธานี จึงทำให้เกิดจุดตัดกับทางรถไฟหลายครั้ง โดยจุดตัดกับทางรถไฟของทางหลวงแผ่นดินสายนี้ ได้แก่
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 226 แต่เดิมเป็นทางหลวงแผ่นดิน 4 หลักหลายสาย เช่น หมายเลข 2078, 2080, 2084, 2193 เขตทางของทางหลวงสายนี้จึงมีความแคบ และผ่านเขตชุมชนเกือบตลอดสายทาง แต่เดิมเป็นถนนขนาด 2 ช่องจราจรตลอดสาย และได้รับการขยายเป็น 4 ช่องจราจร ซึ่งช่วงแรกที่ได้รับการขยาย คือ ช่วงศรีสะเกษ - อำเภอวารินชำราบ และแยกหัวทะเล - ท่าอากาศยานนครราชสีมา ต่อมาถนนสายนี้ในช่วงอื่น ๆ บางช่วงได้รับการขยายเป็น 4 ช่องจราจร โดยในปัจจุบัน ทางหลวงสายนี้เหลือช่วงที่มีขนาด 2 ช่องจราจร ได้แก่ช่วงเมืองที อำเภอเมืองสุรินทร์ ถึงอำเภออุทุมพรพิสัย ระยะทางประมาณ 60 กิโลเมตร โดยช่วงนี้อยู่ในระหว่างการขยายเป็น 4 ช่องจราจร โดยในช่วงเมืองทีถึงอำเภอศีขรภูมิอยู่ในระหว่างขยายช่องจราจร
เขตควบคุม.
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 226 แบ่งเขตการควบคุมออกเป็น 12 ตอน ได้แก่
หมายเหตุ: ช่วงเขตการควบคุมของแขวงทางหลวงสุรินทร์ ช่วงที่ 7 และ 8 ตอน ลำน้ำชี - บ้านพม่า จะใช้เลขตอนที่ 0301 เป็นเลขเดียวกันทั้ง 2 ช่วง เนื่องจากอยู่ช่วงระหว่างเขตเทศบาลเมืองสุรินทร์