คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และการผังเมือง มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และการผังเมือง มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์  ก่อตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2542 เปิดการเรียนการสอนในสาขาวิชาสถาปัตยกรรมศาสตร์ สาขาต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็น สถาปัตยกรรมหลัก (วิทยาศาสตร์) ภูมิสถาปัตยกรรม สถาปัตยกรรมภายใน สถาปัตยกรรมนวัตกรรมการพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ และการออกแบบและพัฒนาผังเมืองเป็นต้น คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และการผังเมือง มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ใช้ระบบการศึกษาสถาปัตยกรรมศาสตร์โดยอ้างอิงจากต่างประเทศจึงทำให้นักศึกษาปริญญาตรีใช้เวลาศึกษาเพียง 4 ปี เมื่อจบจะได้รับวุฒิวิทยาศาสตร์บัณฑิต และเมื่อศึกษาต่อในระดับบัณฑิตศึกษา (ปริญญาโท) จะได้รับวุฒิสถาปัตยกรรมศาสตร์มหาบัณฑิต 
คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และการผังเมือง มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ มีระบบการจัดการหลักสูตรแบบโครงการพิเศษ จึงทำให้หลักสูตรระดับปริญญาตรีทั้งหมดเป็นโครงการพิเศษและจัดเก็บค่าธรรมเนียมตามอัตราโครงการพิเศษของทางคณะและมหาวิทยาลัยได้กำหนดไว้ อักษรตัวย่อของคณะสถาปัตย์ฯ มธ. คือ "สถ.มธ" หรือภาษาอังกฤษคือ AP.TU ปัจจุบันมีการรีแบรนด์ดิ้งคณะใหม่เพื่อให้ทันต่อสมัยโลก แต่เดิมชื่อคณะภาษาอังกฤษจะเรียกว่า Faculty of Architecture and Planning ปัจจุบันเปลี่ยนเป็น Thammasat Design School เพื่อความเป็นสากล หรือ TDS นักศึกษาคณะนี้มักใช้คำเรียกแทนตัวเองว่า "ชาวเรา"
ประวัติ.
คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และการผังเมือง มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ได้เริ่มดำเนินการจัดการเรียนการสอนตั้งแต่ปีการศึกษา 2542 เป็นต้นมา โดยเป็นการจัดตั้งหน่วยงานภายในของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ตามความในมาตรา 18 (3) และ (10) แห่งพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พ.ศ. 2531 เพื่อรองรับการจัดการศึกษาทางสถาปัตยกรรมศาสตร์ โดยมีโครงสร้างการบริหารงานลักษณะพิเศษที่เน้นความคล่องตัวและมีประสิทธิภาพโดยอ้างอิงระเบียบข้อบังคับของทางราชการ เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ในการดำเนินงานของคณะในช่วง 2 ปีแรกของการจัดการเรียนการสอน คณะได้ดำเนินการภายใต้ชื่อ โครงการจัดการศึกษาสาขาวิชาสถาปัตยกรรม โดยบรรจุอยู่ในแผนพัฒนาการศึกษาระดับอุดมศึกษาระยะที่ 8 (พ.ศ. 2540–2544) ทำการเรียนการสอนอยู่ชั้นบนสุดของอาคารคณะวิศวกรรมศาสตร์ และในวันที่ 29 ตุลาคม พ.ศ. 2544 สภามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ได้มีมติอนุมัติการจัดตั้งคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และอนุมัติระเบียบมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ว่าด้วยการจัดตั้งและบริหารงานคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ พ.ศ. 2544 และต่อมาใน พ.ศ. 2548 ได้มีการเปลี่ยนชื่อคณะเป็น คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และการผังเมือง พร้อมกันนี้ คณะได้กำหนดให้วันที่ 29 ตุลาคมของทุกปีเป็นวันคล้ายวันสถาปนาคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และการผังเมือง อีกด้วย
ปัจจุบัน คณะจัดการเรียนการสอนทั้งสิ้น 12 หลักสูตร ระดับปริญญาตรีมีหลักสูตรภาคภาษาไทย 5 หลักสูตร และหลักสูตรภาษาอังกฤษ 2 หลักสูตร ระดับปริญญาโทมีหลักสูตรภาคภาษาไทย 4 หลักสูตร และระดับปริญญาเอกมีหลักสูตรภาษาไทย 1 หลักสูตร จุดเด่นของการเรียนการสอนที่นี่ คือ หลักสูตรสาขาวิชาสถาปัตยกรรม 4+2 (ตรีควบโท) แห่งแรก และแห่งเดียวในประเทศไทย
หลักสูตรการศึกษา.
คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และผังเมือง มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์เปิดการเรียนการสอนครอบคลุมทุกสาขาวิชาของสถาปัตยกรรมศาสตร์และการผังเมืองในทุกระดับปริญญา โดยสามารถแยกสาขาวิชาออกเป็นดังต่อไปนี้ 
สาขาวิชาการผังเมือง.
สาขาวิชาการผังเมือง เป็นหน่วยงานมีฐานะเทียบเท่าภาควิชา ก่อตั้งขึ้นพร้อมกับการสถาปนาคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และการผังเมือง เมื่อวันที่ 29 ตุลาคม 2544 เปิดสอนในระดับปริญญาบัณฑิตและมหาบัณฑิต หลักสูตรการผังเมือง ตั้งอยู่ที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต
ถาปัดการละคอน.
ชมรมถาปัดการละคอนนั้น คาดว่าน่าจะเริ่มจากการที่กลุ่มนักศึกษาในคณะได้มีความสัมพันธ์อันดีกับคณะวารสารศาสตร์และสื่อสารมวลชน และ คณะศิลปกรรมศาสตร์ อีกทั้งยังได้รับอิทธิพลมาจากคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต ที่ได้มีการผลิตละครเวทีออกมาอย่างต่อเนื่อง ทำให้กลุ่มนักศึกษาคณะถาปัดที่สนใจในการทำละคอนเข้าไปช่วยทำละคอนวารสารฯ ในช่วงเวลาหนึ่ง เกิดการร่วมมือกันระหว่างนักศึกษาคณะถาปัด กับ คณะวารสารฯ ร่วมกันทำละคอนเวทีเป็นครั้งแรก และครั้งเดียว
หลังจากนั้นทางกลุ่มนักศึกษาในคณะก็ได้ก่อตั้ง ชมรมถาปัดการละคอน มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (Architect Drama Association : ADA) เพื่อผลิตและจัดแสดงละครเวทีให้นักศึกษาในมหาวิทยาลัย และบุคคลภายนอกได้รับชม โดยเริ่มผลิตละคอนของคณะเรื่องแรกจริงๆ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2549 และได้หายไปในช่วงเวลาหนึ่ง จนได้เริ่มกลับมาทำอย่างต่อเนื่องและจริงจังในปี พ.ศ. 2557 โดยมีชื่อเรื่อง ดังนี้
จุดเด่นของถาปัดการละคอน มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ คือการนำภูมิภาคมากำหนดเป็นธีมหลักของละคอน ส่วนมากเนื้อหาของละคอนจะเป็น romantic drama และ comedy โดยมีความสดของมุก การเพิ่มประเด็นสังคมต่างๆในปัจจุบัน และลูกเล่นต่างๆของบทที่ทำให้ถาปัดการละคอน มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ถูกพูดถึงเป็นที่กว้างขวาง และได้รับความนิยมเป็นอันดับต้นๆของละคอนเวทีทั้งหมดในมหาวิทยาลัย โดยมีการพัฒนาทั้งตัวบท ฉาก และการโปรโมทในทุกๆปี เพื่อให้ในอนาคตจะได้เทียบเท่าละคอนถาปัดที่อื่น และได้ไปอยู่ในใจของผู้ชม
ในปัจจุบันนั้นจัดแสดงที่ ห้องประชุมใหญ่ TCC LAND Auditorium ภายในคณะตั้งแต่ลำดับที่ 3 จะมีนักศึกษาชั้นปีที่ 4 เป็นแม่งานในการจัดการทุกอย่าง และยังเปิดรับนักศึกษาจากคณะอื่น สถาบันอื่นมาร่วมงานอีกด้วย ทำให้เป็นการเปิดรับผู้ที่จะมาร่วมสร้างเสียงหัวเราะ และความยิ่งใหญ่ของถาปัดการละคอนในแต่ละปี