รายการสาขาวิชา

รายชื่อสาขาวิชา หรือ สาขาการศึกษา (academic discipline หรือ field of study) หมายถึงสาขาความรู้ หรือ การวิจัยที่เปิดสอนในวิทยาลัยหรือมหาวิทยาลัย คำว่า "สาขาวิชา" ได้รับการนิยามและยอมรับโดย วารสารวิชาการที่ตีพิมพ์ผลงานวิจัย และโดยสมาคมผู้รู้  และโดยภาควิชาหรือคณะวิชาที่บุคคลผู้อยู่ในสาขาวิชานั้น ๆ สังกัด โดยปกติ สาขาการศึกษาต่าง ๆ มักมีสาขาย่อยหรือแขนงวิชาแตกออกไป เส้นแบ่งระหว่างสาขาย่อยมักยังมีความคลุมเครือและมีกฎเกณฑ์ที่ไม่ชัดเจน
ในยุโรปสมัยกลางซึ่งขณะนั้นยังมีการแบ่งคณะวิชาออกเป็น 4 คณะหรือสายวิชา ได้แก่เทววิทยา การแพทย์ ธรรมศาสตร์ นิติศาสตร์ และศิลปะ โดยคณะวิชาหลังมีสถานะไม่สูงเท่า 3 สาขาแรก การแบ่งสาขาวิชาในมหาวิทยาลัยสมัยนั้นมีรากสืบทอดมาจากขบวนการแยกอาณาจักรออกจากศาสนจักร  ของมหาวิทยาลัยซึ่งเกิดขึ้นราวสมัยกลางช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 (ประมาณ พ.ศ. 2390 – พ.ศ. 2440) โดยได้เพิ่มวิชาภาษาศาสตร์ที่ไม่ใช่คลาสสิก วรรณคดี และวิชาสายวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เช่น ฟิสิกส์ เคมี ชีววิทยาและวิศวกรรมศาสตร์เสริมเข้าไปในหลักสูตรแบบประเพณีโบราณ
ในต้นคริสต์ศตวรรษ ที่ 20 (ประมาณ พ.ศ. 2440 – พ.ศ. 2475) ได้มีการเพิ่มสาขาวิชาใหม่ ๆ เช่น การศึกษา สังคมวิทยา และจิตวิทยา ในมหาวิทยาลัยต่างๆ และในช่วงประมาณ พ.ศ. 2513 – พ.ศ. 2523) ได้เกิดปรากฏการณ์ "การระเบิด" ของสาขาวิชาใหม่ ๆ ที่เน้นเนื้อหาเฉพาะเจาะจง เช่น สื่อศึกษา สตรีศึกษา และชนผิวดำศึกษา สาขาใหม่ๆ เหล่านี้จัดขึ้นในมหาวิทยาลัยเพื่อรองรับอาชีพและวิชาชีพต่าง ๆ เช่น การพยาบาล การจัดการโรงพยาบาล การราชทัณฑ์ และหลังสุดก็ได้เห็นสาขาวิชาที่เป็นลักษณะ "สหสาขาวิชา" เช่น ชีวเคมี และ ธรณีฟิสิกส์เกิดเพิ่มขึ้นและได้รับการยอมรับว่าสาขาวิชาใหม่ ๆ ที่เกิดขึ้นเหล่านี้ได้ช่วยเพิ่มพูนความรู้ให้กว้างขวางขึ้น
เครื่องหมายดอกจัน * แสดงเป็นหมายเหตุว่าสาขาวิชานั้นยังเป็นที่ถกเถียงถึงสถานภาพว่าควรนับไว้ในสายวิชาใด เช่น วิชามานุษยวิทยา และวิชาภาษาศาสตร์ควรจัดไว้ในกลุ่มสังคมศาสตร์ หรือ มนุษยศาสตร์ เป็นที่สังเกตได้ว่าบางท่าน โดยเฉพาะนักทฤษฎีวิจารณ์มักให้ความสำคัญในการบ่งชี้การจัดกลุ่มที่เข้มงวดในทุกสายวิชา รวมทั้งความชัดเจนของโครงสร้างของแนวคิดโดยรวมของแต่ละวิชาซึ่งยังเป็นถกเถียงได้มากสำหรับบางคน
มนุษยศาสตร์ (Humanities).
ประวัติศาสตร์ .
<templatestyles src="Col-begin/styles.css"/>
"ดูบทความประกอบ": แขนงของสาขาวิชาประวัติศาสตร์ 
ปรัชญา .
<templatestyles src="Col-begin/styles.css"/>
"ดูบทความประกอบ": แขนงของสาขาวิชาปรัชญา 
ศาสนศึกษา .
"ดูบทความประกอบ": รายชื่อศาสนา 
<templatestyles src="Col-begin/styles.css"/>
ภาษา  และ ภาษาศาสตร์ .
"ดูบทความประกอบ": แขนงของวิชาภาษา  , แขนงของวิชาภาษาศาสตร์  , แขนงของสาขาวิชาภาษาศาสตร์มานุษยวิทยา 
สังคมศาสตร์ (Social sciences).
มานุษยวิทยา .
"ดูบทความประกอบ:" แขนงของสาขาวิชามานุษยวิทยา 
โบราณคดี .
"ดูบทความประกอบ:" แขนงของสาขาวิชาโบราณคดี "
ภูมิภาคศึกษา .
"ดูบทความประกอบ:" แขนงของสาขาวิชาภูมิภาคศึกษา 
เศรษฐศาสตร์ .
"ดูบทความประกอบ:" แขนงของสาขาวิชาเศรษฐศาสตร์ 
ภูมิศาสตร์ .
"ดูบทความประกอบ": แขนงของสาขาวิชาภูมิศาสตร์ 
รัฐศาสตร์ .
"ดูบทความประกอบ": แขนงของสาขาวิชารัฐศาสตร์ 
จิตวิทยา .
"ดูบทความประกอบ" แขนงของสาขาวิชาจิตวิทยา  , ประเภทของจิตบำบัด 
สังคมวิทยา .
"ดูบทความประกอบ": แขนงของสาขาวิชาสังคมวิทยา 
วิทยาศาสตร์ธรรมชาติ (Natural sciences).
วิทยาศาสตร์ปริภูมิ หรือ วิทยาศาสตร์อวกาศ .
"ดูบทความประกอบ:" แขนงของสาขาวิชาดาราศาสตร์ 
วิทยาศาสตร์โลก .
"ดูบทความประกอบ:" แขนงของสาขาวิชาวิทยาศาสตร์โลก 
วิทยาศาสตร์สิ่งมีชีวิต .
"ดูบทความประกอบ:" แขนงของสาขาวิชาวิทยาศาสตร์สิ่งมีชีวิต และ จิตวิทยา
เคมี .
"ดูบทความประกอบ:" แขนงของสาขาวิชาเคมี)
ฟิสิกส์ .
"ดูบทความประกอบ:" แขนงของสาขาวิชาฟิสิกส์ 
วิทยาศาสตร์รูปนัย (Formal science).
คณิตศาสตร์ .
"ดูบทความประกอบ:" แขนงของสาขาวิชาคณิตศาสตร์  และ AMS Mathematics Subject Classification "
วิทยาการคอมพิวเตอร์  และ วิทยาการสารสนเทศ .
"ดูบทความประกอบ:" แขนงของสาขาวิชาวิทยาการคอมพิมเตอร์พื้นฐาน  และที่ ACM Computing Classification System 
วิทยาศาสตร์ประยุกต์ (Applied science).
วิศวกรรมศาสตร์ .
ดูบทความประกอบ: แขนงของสาขาวิชาวิศวกรรม 
วิทยาศาสตร์สุขภาพ .
"ดูบทความประกอบ": แขนงของสาขาวิชาการแพทย์