พลรบ

พลรบ  คือ สถานะทางกฎหมายของบุคคลที่มีสิทธิ์เข้าร่วมโดยตรงในการสู้รบระหว่างการขัดกันทางอาวุธ และอาจถูกฝ่ายตรงข้ามกำหนดเป้าหมายโดยเจตนาเนื่องจากการเข้าร่วมในการสู้รบ พลรบไม่ได้รับการคุ้มครองจากการถูกกำหนดเป้าหมายโดยตรงในสถานการณ์การสู้รบ และอาจถูกโจมตีโดยไม่คำนึงถึงสถานการณ์เฉพาะเพียงเพราะสถานะของพวกเขา เพื่อพรากการสนับสนุนจากฝ่ายของพวกเขา
ในการสู้รบระหว่างรัฐ คำจำกัดความของ "พลรบ" พบได้ในมาตรา 43 (2) ของพิธีสารเพิ่มเติมฉบับที่ 1 ของอนุสัญญาเจนีวาปี พ.ศ. 2492: "สมาชิกกองกำลังติดอาวุธของภาคีในความขัดแย้ง (นอกเหนือจากบุคลากรทางการแพทย์และอนุศาสนาจารย์ที่ครอบคลุมโดยมาตรา 33 ของอนุสัญญา [เจนีวา] ฉบับที่ 3) ถือเป็นพลรบ กล่าวคือ มีสิทธิ์เข้าร่วมการสู้รบโดยตรง" เมื่อพลรบถูกจับโดยฝ่ายตรงข้าม จะได้รับสถานะบุคคลที่ได้รับการคุ้มครองโดยอัตโนมัติ ไม่ว่าจะเป็นเชลยศึกหรือพลรบที่ผิดกฎหมาย
ในความขัดแย้งด้วยอาวุธที่ไม่ได้เกิดขึ้นระหว่างรัฐ พลรบที่ร่วมรบกับกลุ่มติดอาวุธที่ไม่ใช่ของรัฐจะไม่ได้รับการคุ้มครองจากการเข้าร่วมการสู้รบ เนื่องจากการก่อกบฏถือเป็นอาชญากรรมภายใต้กฎหมายในประเทศของประเทศส่วนใหญ่ ดังนั้น พวกเขาจึงอาจถูกดำเนินคดีโดยรัฐอาณาเขตหรือรัฐที่สามที่แทรกแซงได้เพียงเพราะหยิบอาวุธขึ้นมา
ความแตกต่างระหว่างพลรบและพลเรือนที่ได้รับการคุ้มครอง.
ในการสู้รบระหว่างรัฐ ข้อกำหนดในการแยกแยะระหว่างพลรบและพลเรือนที่ได้รับการคุ้มครองถือเป็นรากฐานของ "jus in bello" ซึ่งสะท้อนให้เห็นในมาตรา 48 ของพิธีสารเพิ่มเติมฉบับที่ 1 ปี พ.ศ. 2520 ของอนุสัญญาเจนีวาปี พ.ศ. 2492 สำหรับการคุ้มครองเหยื่อสงคราม ชื่อว่า "กฎพื้นฐาน": "ฝ่ายที่ขัดแย้งต้องแยกแยะระหว่างประชากรพลเรือนกับพลรบ และระหว่างพลเรือนกับเป้าหมายทางทหาร และดำเนินการเฉพาะกับเป้าหมายทางทหารเท่านั้น"
ในความขัดแย้งที่ไม่ใช่ระหว่างรัฐนั้น ไม่มีข้อกำหนดในการแยกแยะตามพิธีสารเพิ่มเติมฉบับที่ 2 ของอนุสัญญาเจนีวาปี พ.ศ. 2492 อย่างไรก็ตาม พิธีสารดังกล่าวได้ระบุไว้ในมาตรา 13 ของพิธีสารว่าพลเรือน "จะต้องได้รับการคุ้มครองโดยทั่วไปจากอันตรายที่เกิดจากการปฏิบัติการทางทหาร" จนกว่า "พวกเขาจะมีส่วนร่วมโดยตรงในการสู้รบ"
สถานะของพลรบ.
การขัดกันทางอาวุธระหว่างรัฐ.
ภายใต้กฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศที่ใช้บังคับกับความขัดแย้งทางอาวุธระหว่างรัฐ พลรบสามารถจำแนกได้เป็น 2 ประเภท ได้แก่ ผู้ได้รับสิทธิพิเศษและผู้ไม่ได้รับสิทธิพิเศษ ในแง่นี้ ผู้ได้รับสิทธิพิเศษหมายถึงการคงสถานะเชลยศึกและไม่ต้องรับโทษสำหรับการกระทำก่อนถูกจับกุม ดังนั้น พลรบที่ละเมิดข้อกำหนดบางประการของกฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศอาจสูญเสียสถานะของตนและกลายเป็นพลรบที่ไม่มีสิทธิพิเศษโดยปริยาย (เพียงแค่ได้กระทำความผิด) หรือโดยคำตัดสินของศาลหรือศาลยุติธรรมที่มีอำนาจ ในสนธิสัญญาที่เกี่ยวข้อง ความแตกต่างระหว่างผู้ได้รับสิทธิพิเศษและผู้ไม่ได้รับสิทธิพิเศษไม่ได้ระบุไว้ในข้อความ กฎหมายระหว่างประเทศใช้คำว่าพลรบในความหมายที่เรียกกันในที่นี้ว่า "พลรบที่มีสิทธิพิเศษ" เท่านั้น
หากมีความสงสัยว่าบุคคลนั้นได้รับประโยชน์จากสถานะ “พลรบ” หรือไม่ บุคคลนั้นจะต้องถูกควบคุมตัวไว้เป็นเชลยศึกจนกว่าจะต้องเผชิญกับ “ศาลที่มีอำนาจ” (มาตรา 5 ของอนุสัญญาเจนีวาฉบับที่ 3) เพื่อตัดสินประเด็นนี้
พลรบที่มีสิทธิพิเศษ.
พลรบประเภทต่อไปนี้มีสิทธิ์ได้รับสถานะเชลยศึกเมื่อถูกจับกุม:
สำหรับประเทศที่ได้ลงนามใน "พิธีสารเพิ่มเติมต่ออนุสัญญาเจนีวา เมื่อวันที่ 12 สิงหาคม พ.ศ. 2492 และเกี่ยวข้องกับการคุ้มครองเหยื่อของความขัดแย้งทางอาวุธระหว่างประเทศ" (พิธีสารที่ 1) พลรบที่ไม่ได้สวมเครื่องหมายแสดงความแตกต่างยังคงมีคุณสมบัติเป็นเชลยศึก หากพกอาวุธอย่างเปิดเผยระหว่างการสู้รบและในขณะที่มองเห็นได้โดยศัตรูเมื่อถูกส่งไปปฏิบัติการโจมตี
พลรบที่ไม่มีสิทธิพิเศษ.
มีพลรบหลายประเภทที่ไม่เข้าข่ายเป็นพลรบที่มีสิทธิพิเศษ:
พลรบที่ไม่ได้รับสิทธิพิเศษส่วนใหญ่ซึ่งไม่มีคุณสมบัติในการได้รับความคุ้มครองภายใต้อนุสัญญาเจนีวาฉบับที่ 3 จะต้องอยู่ภายใต้อนุสัญญาเจนีวาฉบับที่ 4 (GCIV) ซึ่งเกี่ยวข้องกับพลเรือนที่ได้รับการคุ้มครอง จนกว่าจะมี "การพิจารณาคดีที่ยุติธรรมและสม่ำเสมอ" หากพบว่ามีความผิดในการพิจารณาคดีปกติ พวกเขาอาจถูกลงโทษตามกฎหมายพลเรือนของอำนาจการควบคุมตัว
การขัดกันทางอาวุธที่ไม่ใช่ระหว่างรัฐ.
ในความขัดแย้งด้วยอาวุธที่ไม่ได้เกิดขึ้นระหว่างรัฐ พลรบที่ร่วมรบกับกลุ่มติดอาวุธที่ไม่ใช่ของรัฐจะไม่ได้รับการคุ้มครองจากการมีส่วนร่วมในการสู้รบ เนื่องจากการก่อกบฏถือเป็นอาชญากรรมภายใต้กฎหมายในประเทศของประเทศส่วนใหญ่ ดังนั้น พวกเขาจึงสามารถถูกดำเนินคดีโดยรัฐอาณาเขตหรือรัฐที่สามที่แทรกแซงได้เพียงเพราะหยิบอาวุธขึ้นมา เมื่อวันที่ 7 ตุลาคม พ.ศ. 2564 อดีตผู้บัญชาการกลุ่มตอลิบานถูกฟ้องโดยคณะลูกขุนใหญ่ของรัฐบาลกลางในนิวยอร์กในข้อหาโจมตีขบวนรถทหารสหรัฐ เมื่อวันที่ 26 มิถุนายน พ.ศ. 2551 ซึ่งทำให้ทหารสหรัฐ 3 นายและล่ามชาวอัฟกานิสถานเสียชีวิต และในวันที่ 27 ตุลาคม พ.ศ. 2551 เหตุยิงเฮลิคอปเตอร์ของกองทัพสหรัฐตกระหว่างสงครามในอัฟกานิสถาน (ความขัดแย้งดังกล่าวเกิดขึ้นนอกเหนือขอบเขตระหว่างรัฐไม่นานหลังจากการรุกรานอัฟกานิสถานของสหรัฐ และสิ้นสุดลงในวันที่ 7 ธันวาคม พ.ศ. 2544)