โรงเรียนกำเนิดวิทย์

โรงเรียนกำเนิดวิทย์  เป็นโรงเรียนวิทยาศาสตร์ที่ก่อตั้งโดยมูลนิธิโรงเรียนวิทยาศาสตร์ระยอง โดยกลุ่ม ปตท. ได้ดำเนินการจัดตั้งเพื่อเป็นโรงเรียนวิทยาศาสตร์ชั้นนำ สร้างปัญญาเพื่อพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน จัดการศึกษาที่มีมาตรฐานคุณภาพระดับโลก ให้กับผู้มีความสามารถพิเศษด้านคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์ระดับมัธยมปลาย บ่มเพาะจิตวิญญาณของการเป็นนักวิจัย นักประดิษฐ์และนักนวัตกรรมที่มีจิตสาธารณะและเจตคติที่ดีต่อธรรมชาติและเพื่อนร่วมโลก ตั้งอยู่ที่โครงการพัฒนาพื้นที่วังจันทร์วัลเลย์ ตำบลป่ายุบใน อำเภอวังจันทร์ จังหวัดระยอง
ประวัติ.
แนวคิดริเริ่ม.
ประเทศที่มีความเจริญก้าวหน้าทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีล้วนให้ความสำคัญต่อการจัดการศึกษาด้านคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีให้กับนักเรียนอีกกลุ่มหนึ่งซึ่งเป็นการจัดการเรียนการสอนสำหรับกลุ่มที่ 3 การศึกษาเพื่อการสร้างองค์ความรู้ใหม่ อันเป็นการจัดการเรียนการสอนสำหรับกลุ่มบุคคลที่จะทำหน้าที่ค้นคว้าวิจัย ประดิษฐ์คิดค้น เพื่อสร้างองค์ความรู้ใหม่ ๆ ด้านคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 
นักเรียนกลุ่มนี้มักได้รับการเรียกขานว่า "กลุ่มผู้มีความสามารถพิเศษด้านคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์" นักเรียนเหล่านี้ควรได้รับการสรรหา ส่งเสริม และบ่มเพาะให้ทำหน้าที่เป็นนักวิจัย นักประดิษฐ์ และนักนวัตกรรม เพื่อสร้างองค์ความรู้ใหม่ ๆ ด้านคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีให้กับสังคมและประเทศชาติ
บุคคลที่จะทำหน้าที่เป็นนักวิจัย นักประดิษฐ์ และนักนวัตกรรมที่ได้กล่าวถึงข้างต้นนี้ ส่วนใหญ่ควรต้องมีพื้นฐานการศึกษาระดับปริญญาเอกหรือหลังปริญญาเอก และบุคคลกลุ่มนี้ควรได้รับการสรรหา ส่งเสริม และบ่มเพาะมาตั้งแต่เยาว์วัย อย่างน้อยตั้งแต่ระดับมัธยมศึกษาตอนปลายเป็นต้นไป ประเทศที่มีความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมีโครงการสรรหา ส่งเสริม และบ่มเพาะนักเรียนผู้มีความสามารถพิเศษด้านคณิตศาสตร์ และวิทยาศาสตร์ตั้งแต่เยาว์วัยมาเป็นเวลานานแล้ว แต่ประเทศไทยเพิ่งเริ่มให้ความสนใจการจัดการศึกษาให้กับผู้มีความสามารถพิเศษด้านคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์ในระดับมัธยมศึกษาเมื่อไม่นานมานี้เอง และยังมีจำนวนนักเรียนอยู่ในโครงการน้อยมาก
ไพรินทร์ ชูโชติถาวร ประธานเจ้าหน้าที่บริหารและกรรมการผู้จัดการใหญ่ของกลุ่ม ปตท. ในขณะนั้น ได้ขับเคลื่อนนโยบายดังกล่าวให้เป็นรูปธรรมโดยรวบรวมผู้มีความรู้ความสามารถในด้านต่าง ๆ มาร่วมในการก่อตั้งโรงเรียนกำเนิดวิทย์
ไพรินทร์ ชูโชติถาวร ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ให้สัมภาษณ์ในรายการโทรทัศน์ เมื่อ พ.ศ. 2558 ความตอนหนึ่งว่า
<templatestyles src="แม่แบบ:คำพูด/style.css" />
ธงชัย ชิวปรีชา เป็นผู้อำนวยการโรงเรียนคนแรก รับทราบจุดประสงค์ของโครงการ และรับเข้ามาดำเนินการในตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียน นำความรู้ ความสามารถ ประสบการณ์จากโรงเรียนและมหาวิทยาลัยชั้นนำทั่วโลกที่เคยไปดูงานมา มาปรับใช้กับโรงเรียนกำเนิดวิทย์ ให้เป็นโรงเรียนวิทยาศาสตร์
การก่อสร้าง.
กลุ่ม ปตท. ประกอบด้วยบริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) บริษัท ปตท. สำรวจและผลิตปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน) บริษัท พีทีที โกลบอล เคมิคอล จำกัด (มหาชน) บริษัท ไทยออยล์ จำกัด (มหาชน) และบริษัทไออาร์พีซี จำกัด (มหาชน) ตระหนักถึงความสำคัญของการจัดการศึกษาด้านคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีให้แก่นักเรียนกลุ่มที่ 3 หรือกลุ่มผู้มีความสามารถพิเศษด้านคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์ จึงได้ร่วมกันจัดตั้ง "มูลนิธิโรงเรียนวิทยาศาสตร์ระยอง" เพื่อให้มูลนิธิฯ ดำเนินการจัดตั้งโรงเรียนกำเนิดวิทย์ โดยธีรเดช ธังสุบุตร ผู้อำนวยการโครงการจัดตั้งสถาบันวิทยาศาสตร์และโรงเรียนวิทยาศาสตร์กลุ่ม ปตท. ภาคตะวันออกเป็นผู้รับผิดชอบดำเนินการก่อสร้าง บนพื้นที่กว่า 900 ไร่ ซึ่งเป็นของบริษัทไออาร์พีซี จำกัด (มหาชน) ในอำเภอวังจันทร์ จังหวัดระยอง ปรับสภาพ ขุดทะเลสาบ สร้างอาคารสถานที่พร้อมสิ่งอำนวยความสะดวกต่าง ๆ เพื่อการเรียนการสอนที่ดีที่สุด เครื่องมือทันสมัยที่สุดในประเทศ สภาพแวดล้อมที่ดีเยี่ยม ด้วยมูลค่ากว่า 5,000 ล้านบาท
เปิดโรงเรียน.
เมื่อวันที่ 6 สิงหาคม 2558 เวลาประมาณ 09.30 สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จฯ มาทรงเปิดโรงเรียนกำเนิดวิทย์ และทอดพระเนตรนิทรรศการการเรียนการสอนของโรงเรียน โดยมีสมศักดิ์ สุวรรณสุจริต ผู้ว่าราชการจังหวัดระยอง ณรงค์ พิพัฒนาศัย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ณรงค์ชัย อัครเศรณี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน ปิยสวัสดิ์ อัมระนันทน์ ประธานกรรมการ ปตท. ไพรินทร์ ชูโชติถาวร ประธานบริหารโรงเรียนกำเนิดวิทย์ พร้อมคณะ เฝ้าฯ รับเสด็จ
ชื่อพระราชทาน.
ชื่อโรงเรียนกำเนิดวิทย์ เป็นนามพระราชทานจาก สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี อันหมายถึงโรงเรียนที่เป็นแหล่งความรู้ (Genesis of Knowledge) อีกทั้งโรงเรียนยังได้รับพระมหากรุณาธิคุณโดยได้รับพระราชทานเข็มติดเสื้อแก่นักเรียนโรงเรียนกำเนิดวิทย์ในทุก ๆ ปีการศึกษา
การเรียนและการสอน.
นักเรียนที่สอบผ่านการคัดเลือก จะได้รับทุนการศึกษาฟรีเป็นเวลา 3 ปี พร้อมกับแล็ปท็อป อุปกรณ์การเรียนการสอน และชุดนักเรียน
ที่โรงเรียนกำเนิดวิทย์ ดำเนินการสอนเป็นภาษาอังกฤษทั้งหมด ยกเว้นรายวิชาภาษาไทย วิศวกรรมศาสตร์ ศิลปศาสตร์ สังคีตวิจักษ์ และพลศึกษา ครูชาวไทยส่วนหนึ่งและครูต่างชาติส่วนหนึ่ง ทีมครูผู้สอนจบการศึกษาอย่างน้อยระดับ ปริญญาโท ทางด้านวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์โดยตรง อีกทั้งยังต้องผ่านการฝึกสอนเก็บเกี่ยวประสบการณ์ในโรงเรียนด้านวิทยาศาสตร์โดยเฉพาะในต่างประเทศเป็นเวลา 6 เดือน มีเครื่องมือ เช่น กล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอน กล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนชนิดส่องกราด ห้องปฏิบัติการที่มีความพร้อม รวมถึงห้องสมุด ห้องออกกำลังกาย ห้องซ้อมดนตรี ห้องกิจกรรม
โรงเรียนกำเนิดวิทย์เป็นโรงเรียนที่มีอัตราส่วนระหว่างครูผู้สอนกับนักเรียนในระดับที่ต่ำที่สุดในประเทศไทย ในอัตรา 1 ต่อ 5 โดยครู 1 คนต่อนักเรียน 5 คน มีครูผู้เชี่ยวชาญชาวต่างประเทศมาช่วยสอน โดยวิธีการจัดการเรียนรู้แบบช่วยกันสอนเป็นทีม Team teaching ใน 1 ห้องเรียนในบางครั้งมีครูผู้สอนถึง 3 คน โดยครูผู้สอนแต่ละคนจะมีรูปแบบการสอน หรือจุดเด่นที่แตกต่างกัน เพื่อดึงดูดความสนใจในการเรียน
โรงเรียนกำเนิดวิทย์เน้นการสอนแบบจุดประกายความคิดให้นักเรียนรู้สึกอยากเรียนรู้ อยากอ่าน อยากถาม เพื่อกระตุ้นให้เด็กอยากต่อยอดการเรียนรู้ด้วยตนเอง ลองผิดลองถูกด้วยตัวเอง ด้วยกระบวนการทางความคิดของตัวนักเรียนเอง และมีการสอนในทางลึกกว่าและมากกว่าการสอนแบบปกติในโรงเรียนทั่วไปโดยอิงจาก Advanced Placement (AP Level) ของสหรัฐ และ GCE Advanced Level (A Level) ของประเทศอังกฤษ เพื่อมุ่งเน้นการพัฒนาขีดความสามารถทางด้านวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์ นอกจากเนื้อหาในบทเรียนที่ลงลึกกว่าโรงเรียนทั่วไปแล้วยังมีการจัดห้องเรียนเพื่อพัฒนาศักยภาพของนักเรียนเป็นรายบุคคลที่เรียกว่า ห้องเรียนระดับสูง ซึ่งจะนำเนื้อหาสาระเทียบเท่ากับหลักสูตรของมูลนิธิส่งเสริมโอลิมปิกวิชาการและพัฒนามาตรฐานวิทยาศาสตร์ศึกษาในพระอุปถัมภ์สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ (สอวน.) มาให้นักเรียนเรียนเพิ่มเติมและลงลึกไปในวิชาที่นักเรียนถนัดหรือสนใจเป็นพิเศษ
นอกจากนี้ยังมีการเรียนรวมกันในห้องเรียนรวมทั้งหมด 72 คนในแต่ละรุ่น เพื่อการแลกเปลี่ยนความรู้และความคิดเห็นเป็นกลุ่มใหญ่ ดังนั้นในห้องนี้จึงมีครูผู้สอนช่วยกันหลายคนรวมไปถึงผู้ทรงคุณวุฒิที่จะเข้ามาช่วยในการเรียนรู้ของนักเรียนอีกด้วย 
ก่อนจบการศึกษานักเรียนต้องทำงานวิจัย 1 เรื่อง และต้องเสนอผลงานเป็นภาษาอังกฤษ
อาคารสถานที่และสิ่งแวดล้อม.
โรงเรียนตั้งอยู่ท่ามกลางธรรมชาติ พื้นที่ป่าต้นไม้เขียวขจี มีแนวภูเขาโอบล้อม
หอพักสำหรับนักเรียน.
เป็นโรงเรียนประจำ นักเรียนต้องพักอาศัยอยู่ภายในหอพัก แยกชาย หญิง บริเวณโรงเรียนปฏิบัติตามกฎของหอพักอย่างเคร่งครัด และอนุญาตให้กลับบ้านได้ในวันเสาร์ อาทิตย์ โดยเป็นไปตามระเบียบของโรงเรียน มีผู้ดูแลหอพักชายและหญิง ผู้ดูและประจำชั้น ห้องพักเป็นห้องเดี่ยวพร้อมเครื่องปรับอากาศ ไวไฟ แต่ละชั้นมีตู้เย็น ตู้น้ำดื่ม โทรทัศน์ อาคารมี 4 ปีก แต่ละปีก มี 6 ห้อง รวมชั้นละ 24 คนต่อชั้น มีระบบรักษาความปลอดภัยในการเข้าออก ห้องน้ำเป็นห้องน้ำรวมชั้นละ 4 ห้องพร้อมเครื่องทำน้ำอุ่น โดยห้องพักมีความเป็นส่วนตัว ในบริเวณมีหอพักทั้งหมด 4 หอพัก แบ่งแยกหอพักชายและหอพักหญิง และแต่ละหอพักนักเรียนมีห้อง Common room เป็นห้องที่ใช้ทำกิจกรรมร่วมกัน นอกเวลาเรียน 
มีนักโภชนาการดูแลสุขภาพ และมีข้อตกลงส่งตัวกับโรงพยาบาลวังจันทร์ตลอด 24 ชั่วโมงในกรณีฉุกเฉิน มีครูผู้ดูแลหลายท่าน ในแต่ละตึกจะมี House master หรือครูใหญ่ประจำแต่ละตึก และครูผู้ดูแลในแต่ละชั้นอย่างใกล้ชิด เช็คชื่อประจำวัน รวมไปถึงการให้คำปรึกษาด้านการศึกษาหรือสอนการบ้าน
ห้องเรียน.
ในห้องเรียนวิชาเคมี ห้องเรียนจะถูกแบ่งออกเป็น 2 ส่วน ส่วนหน้าจะถูกใช้เป็นที่บรรยายและจดบันทึกเรียนรู้ มีไวท์บอร์ด และอุปกรณ์ฉายสไลด์ เหมือนห้องเรียนทั่วไป แต่ที่มีความแตกต่างออกไปก็คืออุปกรณ์การทดลองในส่วนหลังของห้องเรียนด้วย การจัดทั้ง 2 ส่วนให้อยู่ใกล้กันมีวัตถุประสงค์เพื่อให้การเรียนรู้ทางด้านทฤษฎีและทางด้านปฏิบัติอยู่ใกล้กันมากที่สุด ซึ่งเมื่อจดบันทึกเสร็จก็สามารถที่จะมาทดลองพิสูจน์ทฤษฎีที่เรียนมาได้เลยโดยที่จะไม่ทำให้การเรียนรู้ขาดตอน และนักเรียนจะได้เห็นปฏิกิริยาทางเคมี
หลักสูตรโรงเรียนกำเนิดวิทย์.
โรงเรียนกำเนิดวิทย์เป็นโรงเรียนภายใต้สังกัดกระทรวงศึกษาธิการ หลักสูตรการเรียนเป็นไปตามกระทรวงศึกษาธิการประกาศ และทางโรงเรียนจัดสาระการเรียนรู้รายวิชาเพิ่มเติม ให้สอดคล้องกับศักยภาพของนักเรียนเป็นรายบุคคล หรือที่เรียกว่าวัดตัวตัดเป็นแห่งแรก มีกิจกรรมที่มุ่งพัฒนาความรู้ ความสามารถ ทักษะชีวิต การอยู่ร่วมกัน เป็นทั้งผู้ที่มีความรู้ความสามารถและ เป็นคนดีของสังคม
หลักสูตรแบบวัดตัวตัด คือหลักสูตรที่ให้นักเรียนได้พัฒนาด้านที่ถนัด หรืออยากเรียนรู้อย่างเต็มศักยภาพ หลักสูตรจึงแบ่งเป็น 2 ระดับ คือพื้นฐานทั่วไปและขั้นสูง ในชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ภาคเรียนแรก นักเรียนทุกคนจะเรียนขั้นพื้นฐานทั่วไปเหมือนกันทั้งหมด เมื่อจบภาคเรียนแรก นักเรียนจะค้นพบตัวเองว่าชอบทางด้านใด อาทิ ชอบทางด้านชีววิทยา เคมี หรือฟิสิกส์ เมื่อถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ภาคเรียนที่สอง ก็จะไปเรียนขั้นสูงเฉพาะทางจนถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 
แนวคิดหลักสูตรการเรียนการสอนของโรงเรียนกำเนิดวิทย์ได้นำข้อดีของโรงเรียนด้านวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์จากประเทศชั้นนำมาเป็นต้นแบบเพื่อพัฒนาหลักสูตรของโรงเรียนกำเนิดวิทย์
การสอบคัดเลือก.
โรงเรียนกำเนิดวิทย์รับนักเรียนเข้าเรียนในแต่ละปีจำนวน 72 คน โดยจะแบ่งเป็นห้องละ 18 คน จำนวน 4 ห้อง ในจำนวนนี้จะคัดเลือกจากผู้สมัครตั้งแต่ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 จากทุกจังหวัดจำนวน 72 คน และให้โควตานักเรียนที่เรียนในจังหวัดพื้นที่ ภาคตะวันออก 9 จังหวัด จำนวน 11 คน (ในกรณีที่นักเรียนมีสิทธิ์สอบรอบสองทั้ง 300 คน) หลังการสอบรอบแรกจะประกาศรายชื่อผู้มีสิทธ์เข้าสอบรอบ 2 จำนวน 300 คน และเมื่อสิ้นสุดการสอบรอบ 2 จะประกาศรายชื่อผู้ผ่านการคัดเลือกตัวจริง 72 คน และตัวสำรองอีก 108 คน รวมเป็น 180 คน ตั้งแต่ปีการศึกษา 2563 หรือรุ่นที่ 6 มีการปรับโดยประกาศรายชื่อผู้ผ่านการคัดเลือกตัวจริง 72 คนและที่เหลือทั้งหมดเป็นตัวสำรอง โดยนักเรียนที่จะสมัครสอบต้องมีคุณสมบัติด้านคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์ผ่านเกณฑ์ที่กำหนดจึงจะสมัครสอบได้
เกณฑ์การรับสมัครนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 เพื่อสอบคัดเลือกเป็นนักเรียนโรงเรียนกำเนิดวิทย์ จะใช้เกณฑ์นี้สำหรับนักเรียนโรงเรียนกำเนิดวิทย์ 3 รุ่นแรกเท่านั้น และตั้งแต่รุ่นที่ 4 เป็นต้นไป หรือ ปีการศึกษา 2561 ทางโรงเรียนกำเนิดวิทย์เปลี่ยนมารับสมัครนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 เพื่อสอบคัดเลือกเป็นนักเรียนโรงเรียนกำเนิดวิทย์แทน