คมกฤช อุ่ยเต็กเค่ง

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ คมกฤช อุ่ยเต็กเค่ง (14 กันยายน พ.ศ. 2524 – 8 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2568) ชื่อเล่น ตุล เป็นนักวิชาการและนักเขียนด้านปรัชญาอินเดีย อาจารย์ประจำภาควิชาปรัชญา คณะอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร คอลัมนิสต์ประจำนิตยสารมติชนสุดสัปดาห์ และยูทูบเบอร์ชาวไทย
ชีวิตช่วงต้นและการศึกษา.
คมกฤชเกิดเมื่อวันที่ 14 กันยายน พ.ศ. 2524 ที่ตำบลเขานิเวศน์ อำเภอเมืองระนอง จังหวัดระนอง เป็นบุตรของสนชัย และพรรณทิพา อุ่ยเต็กเค่ง เจ้าของกิจการภัตตาคาร J&T ในจังหวัดระนอง ที่ซึ่งคมกฤชเติบโตมา คมกฤชจบการศึกษาระดับประถมศึกษาจากโรงเรียนชาติเฉลิม และระดับมัธยมศึกษาจากโรงเรียนพิชัยรัตนาคาร จังหวัดระนอง จบการศึกษาระดับปริญญาตรี ศิลปศาสตรบัณฑิต (การสื่อสารมวลชน) เกียรตินิยม จากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ในปี 2547 และปริญญาโทด้านปรัชญาจากคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยในปี 2551 โดยทำวิทยานิพนธ์จบการศึกษาในหัวข้อเกี่ยวกับปรัชญาเวทานตะของศังกราจารย์ คมกฤชเคยเล่าถึงช่วงการเรียนปริญญาโทว่า "เป็นวิชาการเข้มข้น" แต่ "พอโทรไปบ่นกับแม่ (...) สิ่งที่เขาพูดคือ 'เลิกเรียนก็ได้ กลับมาบ้านเลย เดี๋ยวแม่เลี้ยงเอง'"
อาชีพการงาน.
คมกฤชเป็นอาจารย์ประจำภาควิชาปรัชญา คณะอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ตั้งแต่ปี 2551 จนเสียชีวิต เขามีโดยมีความสนใจและชำนาญพิเศษในด้านปรัชญาอินเดีย, ศาสนาฮินดู, ศาสนากับสังคม รวมถึงศาสนาและวัฒนธรรมจีน สุลักษณ์ ศิวรักษ์ เคยกล่าวชื่นชมคมกฤชว่า "รู้เรื่องเกี่ยวกับภารตวิทยาดีมาก (...) เขาก็รู้เรื่องจีนดีมากเช่นเดียวกัน" เขาเคยดำรงตำแหน่งหัวหน้าภาควิชา และเป็นสมาชิกยุคแรกของเครือข่ายนักวิชาการเพื่อสิทธิพลเมือง มีบทบาทในการเรียกร้องด้านสิทธิมนุษยชนและประชาธิปไตย เขาเคยเล่าว่าตน "ไหว้เง็กเซียนฮ่องเต้ทุกวัน" เพื่อ "ขอบ้านเมืองกลับสู่ทำนองคลองธรรม ตั้งอยู่ในมรรควิถีที่ถูกต้อง อธรรมแพ้พ่าย ราษฎร์เป็นใหญ่ในแผ่นดิน"
คมกฤชเป็นคอลัมนิสต์ประจำ "มติชนสุดสัปดาห์" โดยเขียนคอลัมน์ "ผี พราหมณ์ พุทธ" เป็นรายสัปดาห์ตั้งแต่เดือนพฤษภาคม 2559 ซึ่งมีคอลัมน์แรกเนื้อหาเกี่ยวกับพระคเณศ คอลัมน์ของเขาได้รับการรวมเล่มตีพิมพ์โดยสำนักพิมพ์มติชน 2 เล่มในปี 2560 และ 2564 นอกจากนี้เขายังเป็นวิทยากร และเป็นสมาชิกร่วมดำเนินรายการพูดคุยทางอินเทอร์เน็ต "ตั้งวงเล่า" (ดำเนินรายการโดยจอมขวัญ หลาวเพ็ชร์ และ ศิริพจน์ เหล่ามานะเจริญ) และ "นิ้วกลมดมโรตี" (ดำเนินรายการร่วมกับ นิ้วกลม)
บทบาทอื่น ๆ.
มูลนิธิวัชรปัญญา.
คมกฤชเป็นหนึ่งในผู้ร่วมก่อตั้งมูลนิธิวัขรปัญญา ร่วมกับ วิจักขณ์ พานิช นักวิชาการอิสระด้านศาสนาและประวัติศาสตร์ โดยมูลนิธินี้ก่อตั้งขึ้นเพื่อเป็น "พื้นที่ทางจิตวิญญาณร่วมสมัย" โดยมูลนิธิดำเนินการผ่าน "วัชรสิทธา" เป็นพื้นที่การเรียนรู้หรือที่คมกฤชเรียกว่าเป็น "มหาวิทยาลัยทางเลือก" และ "อวโลกิตะ" ศูนย์ปฏิบัติธรรมสำหรับฆราวาส นอกจากนี้ คมกฤชยังคงเป็นวิทยากรประจำและอาสาสมัครนำการภาวนาประจำทั้งสองโครงการ
ครัวกาก ๆ.
คมกฤชเคยทำรายการสอนทำอาหารทางยูทูบในชื่อ "ครัวกาก ๆ โดย เชฟหมี" ซึ่งทำให้เขาเป็นที่รู้จักในเวลาต่อมาในชื่อ "เชฟหมี" โดยอัปโหลดตอนแรกในปี 2554 สอนทำข้าวผัดอเมริกัน เชฟหมีมีรูปแบบการนำเสนอที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว โดยเฉพาะจากการใช้ "ของที่มีในตู้เย็น" มาทำ ในปัจจุบัน เขาได้รับการยอมรับว่าเป็นหนึ่งใน "ยูทูบเบอร์รุ่นบุกเบิกของไทย"
ขีวิตส่วนตัว.
คมกฤชสมรสกับ วิลาวัณย์ บุญเกื้อกุลวงษ์ นักจิตบำบัดความคิดและพฤติกรรม โดยจัดพิธีวิวาห์เป็นพิธีวิวาหะแบบฮินดู ที่มหาวิทยาลัยศิลปากร วิทยาเขตพระราชวังสนามจันทร์ ในเดือนกุมภาพันธ์ 2559
คมกฤชเสียชีวิตจากภาวะหัวใจวายเฉียบพลันในวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2568 สิริอายุ 43 ปี พิธีศพจะจัดที่วัดสุวรรณคีรีวิหาร จังหวัดระนอง โดยประกอบพิธีฌาปณกิจในวันที่ 17 กุมภาพันธ์ โดยที่ศูนย์ฝึกสมาธิ "อวโลกิตะ" ในกรุงเทพมหานครซึ่งคมกฤชเป็นผู้ร่วมก่อตั้ง มีการนิมนต์ภิกษุเกียวเมียว นาคามูระ ชาวญี่ปุ่นมาประกอบพิธีอุทิศส่วนกุศลในวันที่ 11 กุมภาพันธ์ การเสียชีวิตของเขามีผู้ออกมาแสดงความเสียใจจำนวนมาก ซึ่งรวมถึงจอมขวัญ หลาวเพ็ชร์ และนักเขียน นิ้วกลม (สราวุธ เฮ้งสวัสดิ์) ซึ่งอยู่กับคมกฤชในช่วงสุดท้ายก่อนเสียชีวิตในโรงพยาบาล บุคคลอื่น ๆ ที่ร่วมแสดงความเสียใจและระลึกถึง เช่น อินทิรา เจริญปุระ และ สุลักษณ์ ศิวรักษ์