ยุทธการที่มาเร็งโก

ยุทธการที่มาเร็งโก  เกิดเมื่อ 14 มิถุนายน ค.ศ. 1800 ระหว่างกองทัพสาธารณรัฐฝรั่งเศสของกงสุลเอกนโปเลียน โบนาปาร์ต กับกองทัพจักรวรรดิออสเตรีย ในบริเวณใกล้กับมณฑลอะเลสซานเดรีย แคว้นปีเยมอนเต ภาคเหนือของอิตาลี ฝรั่งเศสได้รับชัยชนะในศึกครั้งนี้ และทำให้ออสเตรียจำยอมถอนอิทธิพลออกจากคาบสมุทรอิตาลี นอกจากนี้ยังช่วยให้อำนาจทางการเมืองของนโปเลียนมีความมั่นคงยิ่งขึ้นในฝรั่งเศส หลังเขาพึ่งก่อรัฐประหารเมื่อแปดเดือนก่อนหน้า นโปเลียนจึงตั้งชื่อม้าเอกของเขาว่ามาเร็งโก
ภูมิหลัง.
ก่อนยุทธการ นโปเลียนตกใจเมื่อทราบข่าวว่ากองทัพออสเตรียกำลังมุ่งหน้าตะวันตกสู่เจโนวาในกลางเดือนเมษายน ค.ศ. 1800 นโปเลียนจึงรีบยกทัพจากฝรั่งเศสข้ามเทือกเขาแอลป์ในกลางเดือนพฤษภาคม และถึงมิลานในวันที่ 2 มิถุนายน ซึ่งทางตะวันออกของมิลาน แทบไม่มีหน่วยทหารของออสเตรียเหลืออยู่ นโปเลียนสามารถเดินทัพไปถึงเวียนนา ด้วยเหตุนี้ นายพลเมลัสของออสเตรียซึ่งกำลังปิดทางหนีของนายพลมาเซนาอยู่ที่เจโนวา จึงต้องยอมเดินทัพจากเจโนวาขึ้นมารบกับนโปเลียน ส่งผลให้นายพลมาเซนาสามารถหนีจากเจโนวา
กองทัพน้อยของฌ็อง ลาน ข้ามแม่น้ำโปและเอาชนะนายพลโอทในยุทธการที่มอนเตเบลโลในวันที่ 9 มิถุนายน พวกออสเตรียจึงถูกตัดเส้นทางสื่อสาร กองทัพฝรั่งเศสจึงปิดล้อมพวกออสเตรีย ซึ่งรวมกันอยู่ใกล้เมืองอะเลสซานเดรีย (Alessandria) แต่นโปเลียนดันหลงเชื่อสายลับสองหน้า และแบ่งกำลังเป็นสองกองแยกมุ่งทางเหนือและทางใต้เพื่อปิดกั้นเส้นทางสื่อสารของพวกออสเตรียให้ได้มากที่สุด นายพลลาป็วปคุมกำลังสามพันห้าร้อยนายขึ้นเหนือ นายพลหลุยส์ เดอแซ คุมกำลังหกพันนายลงใต้
การรบ.
14 มิถุนายน กองทัพออสเตรียสามหมื่นนายของนายพลเมลัสเคลื่อนกำลังมาจากทิศตะวันตกเฉียงใต้ โดยมีแม่น้ำโบรมีดากั้นกลางสองทัพ กองทัพออสเตรียตั้งอยู่ฝั่งตะวันตก กองทัพฝรั่งเศสตั้งอยู่ฝั่งตะวันออก กองทัพออสเตรียส่งกำลังส่วนหนึ่งข้ามแม่น้ำในเวลาแปดโมงเช้า ทำการจู่โจมฉับพลันต่อกำลังหลักฝรั่งเศสของนายพลแบร์ตีเย ที่หมู่บ้านมาเร็งโก นโปเลียนไม่คาดคิดว่านายพลเมลัสของข้าศึกจะมาที่นี่ด้วยกำลังรบเต็มอัตรา ฝรั่งเศสมีกำลังเป็นรองในทุกแง่ ทั้งจำนวนทหาร และจำนวนปืนใหญ่
กองทัพออสเตรียส่งกำลังเข้าตีปีกของฝรั่งเศส นายพลลานนำกำลังเข้าเสริมปีกขวาของฝรั่งเศสและผลักดันข้าศึกกลับได้ กองทัพออสเตรียจึงส่งกำลังมาเพิ่มขึ้น นโปเลียนเริ่มเข้าใจสถานการณ์ที่แท้จริงจึงสั่งการในเวลาสิบเอ็ดโมงให้กองแยกของนายพลเดอแซกลับมาหนุน ต่อมา นายพลโอทก็นำกำลังมาหนุนนายพลเมลัสและมุ่งตีปีกขวาของฝรั่งเศส นายพลลานและนายพลแปแร็งจึงถอยแนวรบตามลำดับ
บ่ายสองโมงครึ่ง พวกออสเตรียรุกจนสามารถยึดฟาร์มมาเร็งโก ในตอนนี้ นโปเลียนมาถึงพร้อมกับหน่วยคุ้มกันกงสุล และอุดกำลังรบส่วนที่พร่อง แต่ก็ยังอยู่ในระยะยิงปืนใหญ่ของออสเตรีย ท้ายที่สุด กองทัพฝรั่งเศสร่นถอยสู่ทางตะวันออกอย่างเป็นระเบียบ กองทัพออสเตรียจึงยั้งทัพ นายพลเมลัสกลับไปที่ค่าย และให้นายพลซัคเข้าบัญชาการต่อ นายพลซัคให้กำลังพลพักชั่วคราว พลางวางแผนตามตีฝรั่งเศส แต่ระหว่างนี้เอง กำลังฝรั่งเศสของนายพลเดอแซมาถึงสนามรบในเวลาห้าโมงครึ่ง ทำให้ฝรั่งเศสยกกำลังหลักกลับเข้าสนามรบเดิม
เมื่อนายพลซัคเห็นพวกฝรั่งเศสกลับมา ก็สั่งให้เริ่มบุกโจมตี แต่ก็ถูกต้านด้วยปืนใหญ่ฝรั่งเศส นายพลเดอแซนำกองพลของตนบุกตีพวกออสเตรีย และเสียชีวิตจากการถูกยิง แต่หน่วยของเขายังคงบุกต่อไป กองทัพฝรั่งเศสตีแนวแรกของออสเตรียจนแตก และเข้าปะทะกับกำลังหลักของนายพลซัค ในขั้นนี้ สถานการณ์รบดูจะเสมอ นโปเลียนยืนมองจากหลังแนวรบ แล้วสั่งให้นายพลแกลแลร์มันนำหน่วยทหารม้าเข้าตีปีกซ้ายของออสเตรียทางทิศใต้ อ้อมเข้าหลังทัพออสเตรีย จนสามารถเข้าจับกุมนายพลซัค ด้วยเหตุนี้ กำลังทหารออสเตรียจึงถอยกลับไปฝั่งซ้ายของแม่น้ำ ในตำแหน่งเดียวกับตอนเช้า ยุทธการที่มาเร็งโกเป็นอันยุติ
ผลสืบเนื่อง.
เนื่องจากนโปเลียนอยากรีบกลับปารีส ในเช้าวันถัดมาจึงมอบหมายให้นายพลหลุยส์-อาแล็กซ็องดร์ แบร์ตีเย ไปเจรจาความที่ค่ายของออสเตรีย นายพลเมลัสยินยอมเจรจาด้วย ท้ายที่สุด ทั้งสองฝ่ายก็ทำสัญญากันว่าออสเตรียจะถอนทหารออกจากภาคตะวันออกเฉียงเหนือของอิตาลี และยุติปฏิบัติการทางทหารในอิตาลี