สุมาปอง

สุมาปอง (ค.ศ. 205–271) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า ซือหม่า ว่าง  ชื่อรอง จื่อชู  เป็นเจ้าชายและขุนพลของราชวงศ์จิ้นของจีน เดิมรับราชการในรัฐวุยก๊กในยุคสามก๊ก
การรับราชการกับวุยก๊ก.
สุมาปองเป็นบุตรชายคนที่ 2 ของสุมาหู แต่ไปเป็นบุตรบุญธรรมของซือหมา หล่าง (司馬朗) ลุงคนโตที่ไม่มีบุตรชายเป็นทายาท สุมาปองจึงเป็นทายาทอย่างเป็นทางการของซือหมา หล่าง สุมาปองเริ่มรับราชการในรัฐวุยก๊กในยุคสามก๊ก และดำรงตำแหน่งหลายตำแหน่ง เช่น เจ้าเมือง ("ไท่โฉ่ว") ของเมืองผิงหยาง ("ผิงหยางจฺวิ้น") และขุนพลราชองครักษ์นิคมการเกษตรแห่งลกเอี๋ยง ("ลั่วหยางเตี่ยนหยงจงหลางเจี้ยง") ในปี ค.ศ. 251 สุมาปองติดตามสุมาอี้ผู้เป็นลุงในการรบกับหวาง หลิง (王淩) ผู้ก่อก่อกบฏ หลังปราบปรามกบฏสำเร็จ ราชสำนักวุยก๊กตั้งให้สุมาปองมีบรรดาศักดิ์เป็นหย่งอานถิงโหว  จากความดีความชอบในการศึก ต่อมาสุมาปองได้เลื่อนบรรดาศักดิ์เป็นโหวระดับตำบลในชื่อ "อานเล่อเซียงโหว"  และได้เลื่อนตำแหน่งเป็นขุนพลพิทักษ์ทัพ ("ฮู่จฺวินเจียงจฺวิน") และนายทหารม้ามหาดเล็ก ("ซ่านฉีฉางชื่อ")
โจมอจักรพรรดิวุยก๊ก (ครองราชย์ ค.ศ. 254–260) ทรงชื่นชมปัญญาชนเป็นอย่างมาก จึงทรงสนิทกับปัญญาชนที่มีชื่อเสียงอย่างสุมาปอง, หุยสิว, อองซิม และจงโฮย โจมอทรงขึ้นชื่อว่าเป็นผู้มีพระทัยเร็ว และทรงต้องการให้ปัญญาชนเหล่านี้มาร่วมงานเลี้ยงที่พระองค์จัดขึ้นให้เร็วที่สุด เนื่องจากหุยสิว, อองซิม, จงโฮย และคนอื่น ๆ รับราชการเป็นขุนนางในพระราชวังจึงสามารถเดินทางไปร่วมงานเลี้ยงได้ทันเวลา แต่สุมาปองใช้เวลานานในการเดินทางไปถึงพระราชวังเพราะสุมาปองประจำการอยู่ในค่ายทหาร โจมอจึงพระราชทานรถม้าแล่นเร็วให้สุมาปองเพื่อให้สุมาปองเดินทางได้เร็วขึ้น และยังพระราชทานราชองครักษ์ 5 นายมาช่วยคุ้มกันด้วย
ในช่วงเวลานั้น โจมอเป็นเพียงจักรพรรดิหุ่นเชิด เนื่องจากอำนาจที่แท้จริงอยู่ในมือของผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์สุมาเจียว (ลูกพี่ลูกน้องของสุมาปอง) แม้ว่าสุมาปองจะเป็นคนสนิทของโจมอ แต่ก็มักรู้สึกไม่สบายใจเมื่อเข้าเฝ้าโจมอ สุมาปองจึงทูลขอไปดำรงตำแหน่งที่ห่างไกลจากนครหลวงลกเอี๋ยง โจมอจึงทรงแต่งตั้งให้สุมาปองเป็นขุนพลโจมตีภาคตะวันตก ("เจิงซีเจียงจฺวิน") และมอบอำนาจดูแลราชการทหารในมณฑลยงจิ๋วและเลียงจิ๋วบริเวณชายแดนด้านตะวันตกของวุยก๊ก ช่วงก่อนที่สุมาปองจะไปถึงมณฑลยงจิ๋วและเลียงจิ๋ว ภูมิภาคแถบนี้ได้ถูกโจมตีอย่างต่อเนื่องจากจ๊กก๊กที่เป็นรัฐอริของวุยก๊ก โดยเกียงอุยขุนพลจ๊กก๊กเปิดฉากการบุกหลายครั้ง หลังสุมาปองมาประจำการ ก็ได้เสริมการป้องกันภายในภูมิภาคและนำกลวิธีการป้องกันใหม่ ๆ มาใช้ จึงประสบความสำเร็จในการป้องกันข้าศึกไม่ให้เข้ายึดพื้นที่ หลังสุมาปองปฏิบัติหน้าที่ที่ชายแดนด้านตะวันตกเป็นเวลาประมาณ 8 ปี สุมาปองก็ถูกเรียกตัวกลับมาลกเอี๋ยงให้มารับตำแหน่งเป็นขุนพลพิทักษ์ ("เว่ย์เจียงจฺวิน") และภายหลังเป็นขุนพลทหารม้าทะยาน ("เพี่ยวฉีเจียงจฺวิน") ไม่นานหลังจากนั้น สุมาปองได้มาแทนที่โฮเจ้ง ("เหอเจิง") ในตำแหน่งเสนาบดีมหาดไทย ("ซือถู")
การรับราชการกับราชวงศ์จิ้น.
ในปี ค.ศ. 265 หลังการเสียชีวิตของสุมาเจียว สุมาเอี๋ยน (จักรพรรดิจิ้นอู่ตี้) บุตรชายของสุมาเจียวชิงบัลลังก์จากโจฮวนจักรพรรดิลำดับสุดท้ายของวุยก๊กและก่อตั้งราชวงศ์จิ้น โดยตัวสุมาเอี๋ยนขึ้นเป็นจักรพรรดิ หลังการขึ้นครองราชย์ สุมาเอี๋ยนทรงตั้งให้สุมาปองมีฐานันดรศักดิ์เป็นอ๋องแห่งงีหยง ("อี้หยางหวาง") มีเขตศักดินาที่ประกอบด้วย 10,000 ครัวเรือน และยังมีกำลังพล 2,000 นายใต้บังคับบัญชา ในปี ค.ศ. 267 สุมาเอี๋ยนทรงแต่งตั้งสุมาปองเป็นเสนาบดีกลาโหม ("ไท่เว่ย์")
ในช่วงปลายคริสต์ทศวรรษ 260 ชือ จี (施績) ขุนพลของง่อก๊กที่เป็นรัฐอริของราชวงศ์จิ้น นำกำลังพลบุกเมืองกังแฮ ("เจียงเซี่ยจฺวิ้น") สุมาปองนำกำลังพล 20,000 นายไปประจำการที่หลงเปย์  และเสริมกำลังป้องกันโดยรอบเมืองกังแฮ จักรพรรดิสุมาเอี๋ยนยังพระราชทานอาญาสิทธิ์แก่สุมาปอง และแต่งตั้งให้เป็นแม่ทัพใหญ่ดูแลราชการทหารในภูมิภาค สุมาปองกลับไปลกเอี๋ยงหลังทัพง่อก๊กถูกขับไล่กลับโดยเฮาเหลก ("หู เลี่ย") ข้าหลวงมณฑลของมณฑลเกงจิ๋ว ในช่วงปลายคริสต์ทศวรรษ 260 เตงฮองขุนพลง่อก๊กนำกำลังพลโจมตีจุดยุทธศาสตร์ของราชวงศ์จิ้นที่เชฺว่เปย์  เมื่อสุมาปองทราบเรื่องนี้จึงนำทัพราชวงศ์จิ้นไปต้านข้าศึก แต่เตงฮองล่าถอยไปเองก่อนที่สุมาปองจะยกมาถึงเชฺว่เปย์ จักรพรรดิสุมาเอี๋ยนจึงเลื่อนตำแหน่งสุมาปองให้เป็นเสนาบดีกลาโหมชื่อตำแหน่งต้ายสุม้า ("ต้าซือหม่า")
ในปี ค.ศ. 271 ซุนโฮจักรพรรดิง่อก๊กทรงนำทัพด้วยพระองค์เข้าโจมตีฉิวฉุน (壽春 "โช่วชุน"; ปัจจุบันคืออำเภอโช่ว มณฑลอานฮุย) สุมาปองจึงนำทหารราบ 20,000 นายและทหารม้า 3,000 นายไปยังแม่น้ำห้วย (淮河 "หฺวายเหอ") เพื่อเสริมการป้องกันในภูมิภาค ในที่สุดซุนโฮก็ทรงถอนทัพกลับง่อก๊ก สุมาปองสิ้นพระชนม์หลังจากนั้นในปีเดียวกันขณะพระชนมายุ 67 พรรษา (ตามการนับอายุแบบเอเชียตะวันออก) สุมาเอี๋ยนพระราชทานสมัญญานามให้สุมาปองเป็น "เฉิงหวาง"  สุมาปองจึงทรงได้รับการเรียกอย่างเป็นทางการว่า "เฉิงหวางแห่งงีหยง" ("อี้หยางเฉิงหวาง") เนื่องจากสุมาปองเป็นคนตระหนี่ถี่เหนียวขณะยังมีชีวิตอยู่ ครอบครัวของสุมาปองจึงมีทรัพย์สินมากมายในช่วงเวลาที่สุมาปองเสียชีวิต คนอื่น ๆ ดูหมิ่นสุมาปองจากความตระหนี่ดังกล่าว