เงียมอู

เงียมอู มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า เหยียน ยฺหวี่  ชื่อรอง เหวินผิง  เป็นขุนพลของรัฐจ๊กก๊กในยุคสามก๊กของจีน 
ประวัติ.
เงียมอูเป็นชาวเมืองลำกุ๋น (南郡 "หนานจฺวิ้น") ในมณฑลเกงจิ๋ว (荊州 "จิงโจว") ซึ่งปัจจุบันอยู่ในนครจิงโจว มณฑลหูเป่ย์ เงียมอูรับราชการในจ๊กก๊ก มีชื่อเสียงในเรื่องความสามารถและคุณธรรม ปฏิบัติหน้าที่อย่างขยันหมั่นเพียร 
ในช่วงปีท้าย ๆ ของศักราชเหยียนซี (延熙; ค.ศ. 238-257) เงียมอูได้รับการตั้งเป็นแม่ทัพภูมิภาคหนานจง (庲降都督 "หลายเสียงตูตู") ลำดับที่ 6 แทนที่จาง เปี่ยว (張表) แล้วยกทหารไปสยบภูมิภาคหนานจง (南中) เงียมอูเป็นคนขยันหมั่นเพียร จัดการราชการต่าง ๆ อย่างรอบคอบ ดำเนินตามรอยของม้าตง แต่อิทธิพลและความดีความชอบไม่เทียบเท่าม้าตง ฮั่ว อี้ (霍弋) ได้รับการตั้งให้เป็นเสนาธิการทัพ (參軍 "ชานจฺวิน") ของเงียมอู
ในปี ค.ศ. 258 เงียมอูได้รับการแต่งตั้งเป็นมหาขุนพลขวา (右大將軍 "โย่วต้าเจียงจฺวิน") ฮั่ว อี้ขึ้นมาทำหน้าที่แทนเงียมอูในตำแหน่งผู้ควบคุมทัพ (監軍 "เจียนจฺวิน") และขุนพลสงบภาคใต้ (安南將軍 "อันหนานเจียงจฺวิน") ในช่วงเวลานั้นจองอี้ผู้เป็นแม่ทัพอำเภอเองอั๋น (永安都督 "หย่งอานตูตู") เดินทางกลับนครหลวงเซงโต๋ (成都 "เฉิงตู") เพราะล้มป่วย ในขณะที่ซุนหลิมกำลังกุมอำนาจในรัฐง่อก๊กที่เป็นรัฐพันธมิตรของจ๊กก๊กในฐานะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ เหล่าขุนนางไม่เป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน ชือ จี (施績) ผู้เป็นขุนพลทหารม้าทะยาน (驃騎將軍 "เพี่ยวฉีเจียงจฺวิน") ของง่อก๊กกังวลว่ารัฐวุยก๊กที่เป็นรัฐอริจะฉวยโอกาสจากความวุ่นวายภายในง่อก๊ก ชือ จีจึงลอบเขียนจดหมายถึงรัฐจ๊กก๊กเพื่อแสดงถึงความกังวลว่าง่อก๊กจะถูกวุยก๊กผนวก ราชสำนักจ๊กก๊กจึงตั้งให้เงียมอูเป็นแม่ทัพอำเภอเองอั๋น และนำกำลังทหารเพิ่มเติมห้าพันนายไปป้องกันเมืองปาตง (巴東郡 "ปาตงจฺวิ้น"; อยู่บริเวณอำเภอเฟิ่งเจี๋ย นครฉงชิ่งในปัจจุบัน) 
ในปีเดียวกันนั้น เฉิน จือ (陳祗) ผู้เป็นหัวหน้าสำนักราชเลขาธิการ (尚書令 "ช่างชูลิ่ง") เสียชีวิต ขันทีฮุยโฮจึงได้ผูกขาดอำนาจในราชสำนักจ๊กก๊ก นายกองพันหลัว เซี่ยน (羅憲) ปฏิเสธที่จะร่วมงานกับฮุยโฮ ฮุยโฮจึงให้ส่งหลัว เซี่ยนไปไกลจากนครหลวงเซงโต๋ให้ไปรับตำแหน่งเป็นเจ้าเมือง (太守 "ไท่โฉ่ว") ของเมืองปาตง แม้ว่าเงียมอูจะประจบประแจงฮุยโฮแต่ก็เห็นความสำคัญของความสามารถของหลัว เซี่ยน จึงให้หลัว เซี่ยนคุมกำลังทหารและตั้งให้เป็นรองแม่ทัพของตน
เกียงอุยได้รับหน้าที่สำคัญในการยกทัพบุกวุยก๊กติดต่อกันหลายปีแต่ไม่ประสบผลสำเร็จ เมื่อฮุยโฮขึ้นมามีอำนาจในราชสำนักและมีความสัมพันธ์ที่ดีกับเงียมอูซึ่งเวลานั้นเป็นมหาขุนพลขวา ฮุยโฮต้องการปลดเกียงอุยออกจากอำนาจและตั้งเงียมอูขึ้นแทนที่ จูกัดเจี๋ยมผู้ดำรงตำแหน่งรักษาการขุนพลพิทักษ์ (衛將軍 "เว่ย์เจียงจฺวิน") ก็ถวายฎีกาทูลเสนอให้ตั้งเงียมอูแทนที่เกียงอุยเช่นกัน เมื่อเกียงอุยทราบเรื่องนี้จึงทูลเล่าเสี้ยนว่า "ฮุยโฮกลับกลอก แกมโกง ใช้อำนาจตามอำเภอใจ จะทำลายรัฐลงได้ ขอทรงมีรับสั่งให้ประหารชีวิตเถิด" เล่าเสี้ยนตรัสตอบว่า "ฮุยโฮเป็นเพียงข้าราชการผู้น้อยที่เราใช้ให้ไปทำธุระไป ๆ มา ๆ ก่อนหน้านี้ตั๋งอุ๋นก็รังเกียจเขาอย่างขบเขี้ยวเคี้ยวฟัน ข้ารู้สึกไม่ชอบใจในเรื่องนี้ เหตุใดท่านจึงระแวงเขาเล่า" เกียงอุยเห็นว่าฮุยโฮมีผู้สนับสนุนจำนวนมากในราชสำนัก กลัวว่าที่ตนกล่าวประณามฮุยโฮจะเป็นเหตุให้ผู้สนับสนุนของฮุยโฮมาจับตัวตน จึงเปลี่ยนท่าทีและทูลอย่างสำรวมต่อเล่าเสี้ยนอีกไม่กี่ประโยคแล้วจึงทูลลาออกมา เล่าเสี้ยนจึงทรงส่งฮุยโฮไปพบเกียงอุยเพื่อขอขมา ตั้งแต่นั้นมาเกียงอุยก็ระแวงถึงภัยอันตรายในราชสำนักมากขึ้น หลังกลับจากเตียวเจี๋ยง (洮陽 "เถาหยาง") เกียงอุยก็ขอไปยังท่าจง (沓中; ทางตะวันตกเฉียงเหนือของอำเภอโจวชฺวี มณฑลกานซู่ในปัจจุบัน) เพื่อดำเนินการทำนาเพาะปลูกข้าวสาลี และไม่กล้ากลับไปนครหลวงเซงโต๋
ในปี ค.ศ. 263 รัฐวุยก๊กยกทัพบุกจ๊กก๊ก จักรพรรดิเล่าเสี้ยนจึงมีรับสั่งให้เงียมอูนำกำลังทหารยกมาทางตะวันตกเพื่อช่วยป้องกันนครหลวงเซงโต๋ เงียมอูมอบหมายให้หลัว เซี่ยนคุมทหารสองพันนายอยู่รักษาอำเภอเองอั๋น ตัวเงียมอูนำกำลังทหารที่เหลือไปทางตะวันตกไปช่วยเหลือนครหลวงเซงโต๋ ต่อมาไม่นานวุยก๊กพิชิตจ๊กก๊กลงได้ ไม่มีการกล่าวถึงเงียมอูในบันทึกประวัติศาสตร์อีกหลังจากนั้น