พระครูสุนทรานุกิจ (กริ่ง หํโส)

ประวัติ.
ชาติภูมิ.
ชื่อ กริ่ง นามสกุล รุ่งราตรี ชาตะ วันที่ 23 กรกฎาคม พ.ศ. 2441 (วันเสาร์ ขึ้น 12 ค่ำ เดือน 9 ปีจอ) ณ บ้านหมู่ที่ 3 ตำบลศรีประจันต์ อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี
เป็นบุตรคนที่ 1 ในจำนวน 5 คน ของนายยาม กับ นางตอง นามสกุล รุ่งราตรี
มีศักดิ์เป็นญาติกับพระเมธีธรรมสาร (ไสว ธมฺมสาโร) อดีตเจ้าคณะอำเภอศรีประจันต์ เจ้าอาวาสวัดบ้านกร่าง อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี
วัยเยาว์.
วัยเยาว์ บิดานำไปฝากเรียนอักษรสมัยที่วัดใกล้บ้าน จนสามารถรู้อักขรวิธีอันมีเล่าเรียนกันอยู่ในชนบทสมัยนั้นได้เป็นอย่างดี
ต่อมาได้เข้าเรียนที่โรงเรียนประชาบาลวัดเกาะ (วัดสัมพันธวงศารามวรวิหาร) กรุงเทพมหานคร สำเร็จวิชาสามัญชั้นมูล เมื่อ พ.ศ. 2452
บรรพชา.
อายุ 17 ปี บรรพชาเป็นสามเณร เมื่อวันที่ 27 เมษายน พ.ศ. 2458 ณ วัดยาง ตำบลศรีประจันต์ อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี โดย เจ้าอธิการผ่อง พฺรหฺมสโร เจ้าอาวาสวัดยาง เป็นพระอุปัชฌาย์ บรรพชาแล้วจำพรรษาอยู่กับเจ้าอธิการผ่องที่วัดยางเป็นต้นมา
อุปสมบท.
พ.ศ. 2461 อายุครบ 20 ปี อุปสมบท เมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม พ.ศ. 2461 (วันจันทร์ ขึ้น 10 ค่ำ เดือน 7 ปีมะเมีย) ณ พัทธสีมาวัดยาง ตำบลศรีประจันต์ อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี โดย
พระครูปลื้ม เจ้าคณะแขวงอำเภอศรีประจันต์ เจ้าอาวาสวัดพร้าว เป็นพระอุปัชฌาย์
พระกรรมวาจาจารย์ ไม่พบข้อมูลชัดเจน (สันนิษฐานว่า เจ้าอธิการผ่อง พฺรหฺมสโร เจ้าอาวาสวัดยาง เป็นพระกรรมวาจาจารย์)
พระอนุสาวนาจารย์ ไม่พบข้อมูลชัดเจน (สันนิษฐานว่า พระสมุห์พริ้ง วชิรสุวณฺโณ เจ้าอาวาสวัดจันทร์ (วัดวรจันทร์) เป็นพระอนุสาวนาจารย์)
ได้รับฉายาทางพระพุทธศาสนาว่า "หํโส" [หัง - โส]
อุปสมบทแล้วศึกษาเล่าเรียน โดยไปจำพรรษาอยู่ที่วัดสุทัศนเทพวรารามราชวรมหาวิหาร กรุงเทพมหานคร ในสมัย พระพรหมมุนี (ภายหลังได้รับสถาปนาสมณศักดิ์ที่ สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (แพ ติสฺสเทโว) เป็น สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก พระองค์ที่ 12 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์) เป็นเจ้าอาวาส
ต่อมาย้ายไปจำพรรษาอยู่ที่วัดเทพธิดารามวรวิหาร กรุงเทพมหานคร ในสมัย พระครูธรรมรังษี (พัน กิจฺจกโร) เป็นเจ้าอาวาส โดยสาเหตุที่ย้ายไปอยู่วัดนี้เนื่องจากพระสมุห์ไหว ธมฺมสาโร (ภายหลังได้รับพระราชทานสมณศักดิ์ที่ พระเมธีธรรมสาร (ไสว ธมฺมสาโร)) ซึ่งเป็นญาติ ได้ชักชวนไปอยู่ด้วยกัน
ขณะจำพรรษาอยู่ที่วัดในกรุงเทพมหานคร ศึกษาเล่าเรียนพระปริยัติธรรม แผนกบาลี แต่ยังไม่ทันสำเร็จตามความประสงค์ มีเหตุให้ต้องกลับจังหวัดสุพรรณบุรี เนื่องจากเจ้าอธิการผ่อง พฺรหฺมสโร เจ้าอาวาสวัดยาง ผู้เป็นพระอาจารย์ถึงแก่มรณภาพ ชาวบ้านจึงนิมนต์ให้กลับมาจำพรรษาที่วัดยาง โดยดำรงตำแหน่งเป็นผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาส และเจ้าอาวาส ตามลำดับ
กระทั่ง พ.ศ. 2489 สมเด็จพระวันรัต (เผื่อน ติสฺสทตฺโต) สังฆมนตรีว่าการองค์การปกครอง วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร มาตรวจการณ์คณะสงฆ์ที่จังหวัดสุพรรณบุรี พบว่าตำแหน่งองค์การปกครองอำเภอสามชุก (เจ้าคณะอำเภอสามชุก) ว่าง จึงพิจารณาและแต่งตั้งให้พระครูกริ่ง (สมณศักดิ์ขณะนั้น) มาเป็นองค์การปกครองอำเภอสามชุก
พ.ศ. 2489 จึงย้ายมาจำพรรษาอยู่ที่วัดสามชุก จากนั้นได้รับแต่งตั้งเป็นองค์การปกครองอำเภอสามชุก (เจ้าคณะอำเภอสามชุก) และเป็นเจ้าอาวาสวัดสามชุก กับได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระครูสัญญาบัตร ชั้นตรี ชั้นโท ชั้นเอก และชั้นพิเศษ ตามลำดับ กระทั่งถึงแก่มรณภาพในปี พ.ศ. 2530
อาพาธ และมรณภาพ.
โดยปกติพระครูสุนทรานุกิจ (กริ่ง หํโส) เป็นผู้มีสุขภาพแข็งแรง จวบจนวัยชราจึงมีอาการเจ็บไข้ได้ป่วย อาพาธเป็นอัมพาต ต้องเข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลสงฆ์ กรุงเทพมหานคร เป็นระยะเวลา 1 เดือน จากนั้นพระสุนทรกิจโกศล (บัว นิสโภ) ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดเทพธิดารามวรวิหาร รับไปพักรักษาตัวอยู่ที่วัดเทพธิดารามวรวิหาร เป็นระยะเวลาอีก 2 เดือน
เมื่อหายอาพาธจึงกลับมาอยู่วัดสามชุก ทว่าก็ไม่แข็งแรงเช่นดังเดิม ยังคงต้องเข้าออกโรงพยาบาล เพื่อให้แพทย์ติดตามอาการอาพาธอยู่เสมอ ทางญาติพี่น้องและคณะสงฆ์วัดยาง จึงนำท่านไปพักรักษาตัวและจำพรรษาอยู่ที่วัดยาง อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี เพื่อสะดวกแก่การดูแลรักษา ตั้งแต่ พ.ศ. 2528 เป็นต้นมา จวบจนท่านถึงแก่มรณภาพด้วยอาการสงบ ณ กุฏิสงฆ์วัดยาง วันที่ 26 ธันวาคม พ.ศ. 2530 เวลา 17.30 น. สิริอายุ 89 ปี อุปสมบทได้ 70 พรรษา
มีพิธีพระราชทานเพลิงศพ ณ วัดสามชุก อำเภอสามชุก จังหวัดสุพรรณบุรี วันที่ 23 เมษายน พ.ศ. 2531 เวลา 15.00 น.
อนุสรณ์ และสิ่งเกี่ยวเนื่อง.
รูปเหมือนพระครูสุนทรานุกิจ (กริ่ง หํโส) สร้างเมื่อวันที่ 21 มีนาคม พ.ศ. 2530 ปัจจุบันประดิษฐานที่มณฑปบูรพาจารย์ วัดยาง อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี