เท็นโชอิง

เท็นโชอิง (; โรมาจิ: "Tenshōin"; 5 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1835 — 20 พฤศจิกายน ค.ศ. 1883) หรือที่รู้จักกันในนามว่า "อัตสึฮิเมะ" (; โรมาจิ: "Atsuhime") เป็นมิไดโดโกโระหรือภรรยาเอกของของโชกุนโทกูงาวะ อิเอซาดะ (; โรมาจิ: "Tokugawa Iesada") โชกุนลำดับที่ 13 ของรัฐบาลโชกุนโทกูงาวะแห่งญี่ปุ่น
ประวัติ.
เท็นโชอิงเกิดเมื่อ ค.ศ. 1835 ที่คาโงชิมะ แคว้นซัตสึมะ เดิมมีชื่อว่า "คัตสึ" (; โรมาจิ: "Katsu") เป็นบุตรสาวของของชิมาซุ ทาดาตาเกะ (; โรมาจิ: "Shimazu Tadatake") ผู้นำของตระกูลชิมาซุแห่งอิมาอิซูมิ (; โรมาจิ: "Imaizumi Shimazu") ซึ่งเป็นสาขาย่อยของตระกูลชิมาซุที่ปกครองแคว้นซัตสึมะอยู่ในขณะนั้น มารดาคือนางยูกิ (; โรมาจิ: "Yuki") คัตสึมีพี่ชายร่วมมารดาเดียวกันจำนวนสองคน
ในปี ค.ศ. 1853 ชิมาซุ นาริอากิระ ไดเมียวที่ปกครองแคว้นซัตสึมะอยู่ในเวลานั้น ต้องการเชื่อมสัมพันธ์และแผ่ขยายอำนาจของซัตสึมะเข้าไปในรัฐบาลโชกุน จึงรับเอาคัตสึมาเป็นบุตรสาวบุญธรรมของตนเอง เพื่อที่จะส่งไปยังนครเอโดะเพื่อแต่งงานกับโชกุนโทกูงาวะ อิเอซาดะ เมื่อได้เป็นธิดาบุญธรรมของชิมาซุ นาริอากิระแล้ว คัตสึได้รับชื่อใหม่ว่า "อัตสึโกะ" (; โรมาจิ: "Atsuko") หรือ "อัตสึ" และเนื่องจากอัตสึเป็นบุตรสาวบุญธรรมของไดเมียวเจ้าผู้ครองแคว้น อัตสึจึงมีฐานะเป็น"ฮิเมะ"หรือท่านหญิง หรือว่า ท่านหญิงอัตสึ หรือ อัตสึฮิเมะ อัตสึเดินทางจากเมืองคาโงชิมะมายังเมืองเอโดะและอาศัยอยู่ที่คฤหาสน์ของตระกูลชิมาซุในเอโดะ
เข้าสู่ตระกูลโทกูงาวะ.
หลังจากที่พำนึกอยู่ที่เมืองเอโดะเป็นเวลาสามปี ในค.ศ. 1856 อัตสึจึงแต่งงานกับโชกุนโทกูงาวะ อิเอซาดะ เนื่องจากตามธรรมเนียมภรรยาเอกของโชกุนหรือมิไดโดโกโระในสมัยเอโดะต้องมาจากโกเซ็กเกะ (; โรมาจิ: "Gosekke") หรือตระกูลผู้สำเร็จราชการทั้งห้าซึ่งสืบเชื้อสายมาจากตระกูลฟูจิวาระ หรือมาจากสาขาย่อยของพระราชวงศ์ญี่ปุ่น อัตสึจึงเข้าเป็นธิดาบุญธรรมของโคโนเอะ ทาดาฮิโระ (; โรมาจิ: "Konoe Tadahiro") ขุนนางในราชสำนักเมืองเกียวโตซึ่งเป็นน้องเขยของชิมาซุ นาริอากิระ อัตสึได้รับชื่อใหม่อีกครั้งว่า ฟูจิวาระ โนะ ซูมิโกะ (; โรมาจิ: "Fujiwara no Sumiko") อัตสึเข้าพิธีแต่งงานกับโชกุนโทกูงาวะ อิเอซาดะ ในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1856 ได้รับตำแหน่งเป็น "มิไดโดโกโระ" หรือ ภรรยาเอกของโชกุน อัตสึย้ายเข้าไปอาศัยอยู่ภายใน"โอโอกุ" (; โรมาจิ: "Ōoku") หรือฝ่ายในของปราสาทโชกุนอันเป็นเขตของสตรีซึ่งบุรุษอื่นใดนอกจากโชกุนไม่อาจย่างกรายเข้าไป
โชกุนอิเอซาดะนั้นขาดทายาทไว้สืบตำแหน่งโชกุน จึงเกิดความขัดแย้งภายในรัฐบาลโชกุนในประเด็นเรื่องผู้สืบทอดตำแหน่งโชกุน ฝ่ายสนับสนุนการปฏิรูปนำโดยชิมาซุ นาริอากิระ ให้การสนับสนุนแก่โทกูงาวะ โยชิโนบุ (; โรมาจิ: "Tokugawa Yoshinobu") ผู้นำของตระกูลโทกูงาวะสาขาฮิตตสึบาชิ (; โรมาจิ: "Hitotsubashi") ในขณะที่ฝ่ายอนุรักษ์นิยมนำโดยอิอิ นาโอซูเกะ (; โรมาจิ: "Ii Naosuke") ให้การสนับสนุนแก่โทกูงาวะ โยชิโตมิ (; โรมาจิ: "Tokugawa Yoshitomi") ไดเมียวแห่งแคว้นคิอิ (; โรมาจิ: "Kii") อัตสึถูกคาดหวังให้การช่วยเหลือทางการเมืองแก่ฝ่ายของชิมาซุ นาริอากิระ ด้วยการสนับสนุนโทกูงาวะ โยชิโนบุ ให้ขึ้นเป็นโชกุน โดยคนสนิทของอัตสึคือ อิกูชิมะ (; โรมาจิ: "Ikushima") คอยส่งข่าวภายในให้แก่ชิมาซุ นาริอากิระอย่างสม่ำเสมอ แต่ทว่าสตรีอื่นส่วนมากภายใน"โอโอะกุ"นั้นให้การสนับสนุนแก่ฝ่ายอนุรักษ์นิยม และให้การสนับสนุนแแก่โทกูงาวะ โยชิโตมิ ในการสืบทอดตำแหน่งโชกุน
หลังจากที่อัตสึใช้ชีวิตคู่สมรสกับโชกุนอิเอซาดะเป็นเวลาทั้งสิ้นหนึ่งปีเก้าเดือน โชกุนโทกูงาวะ อิเอซาดะถึงแก่อสัญกรรมในปีค.ศ. 1858 โดยที่มิได้มีบุตรด้วยกัน และในอีกเพียงสิบวันต่อมาบิดาบุญธรรมของอัตสึคือชิมาซุ นาริอากิระ ก็เสียชีวิตลงเช่นกัน อัตสึจึงเข้าพิธีปลงผมบวชเป็นชีตามธรรมเนียมได้รับฉายาว่า "เท็นโชอิง" (; โรมาจิ: "Tenshō-in") และได้รับตำแหน่งเป็น "โอมิไดโดโกโระ" (; โรมาจิ: "Ōmidaidokoro") หรือ ภรรยาเอกของโชกุนผู้ล่วงลับ ในสมัยเอโดะ"โอโอกุ"นั้นมีบทบาทอย่างมากในการคัดเลือกผู้สืบทอดตำแหน่งโชกุน แต่ทว่าเท็นโชอิงไม่สามารถใช้อิทธิพลทางการเมืองให้การสนับสนุนแก่โยชิโนบุได้เนื่องจากบิดาบุญธรรมของเท็นโชอิงได้ถึงแก่กรรมทำให้อำนาจของแคว้นซัตสึมะลดลงชั่วคราว ฝ่ายอนุรักษ์นิยมจึงสามารถผลักดันให้โทกูงาวะ โยชิโตมิ ขึ้นเป็นโชกุนลำดับที่ 14 ต่อมาจากโชกุนอิเอซาดะได้สำเร็จ โยชิโตมิเมื่อเข้ารับตำแหน่งโชกุนแล้วจึงเปลี่ยนชื่อเป็น โทกูงาวะ อิเอโมจิ (; โรมาจิ: "Tokugawa Iemochi") โชกุนคนใหม่เข้าฝากตัวเป็นบุตรบุญธรรมของโชกุนอิเอซาดะผู้ล่วงลับไปแล้วเพื่อให้การสืบทอดตำแหน่งเป็นไปอย่างราบรื่น เท็นโชอิงจึงอยู่ในฐานะเป็นมารดาบุญธรรมของโชกุนอิเอโมจิ อำนาจของแคว้นซัตสึมะถูกลดทอนอย่างมากในช่วงการปราบปรามปีอันเซ (; โรมาจิ: "Ansei no taigoku") ซึ่งอิอิ นาโอซูเกะ ใช้โอกาสนี้ในการกำจัดคู่แข่งทางการเมือง ทำให้เท็นโชอิงห่างเหินจากตระกูลชิมาซุและแคว้นซัตสึมะ และใกล้ชิดกับตระกูลโทกูงาวะมากขึ้น
ผู้นำของ"โอโอกุ".
ในปี ค.ศ. 1862 เพื่อเป็นการสานความสัมพันธ์ระหว่างรัฐบาลโชกุนและราชสำนักของพระจักรพรรดิที่เมืองเกียวโต รัฐบาลโชกุนจึงจัดให้โชกุนโทกูงาวะ อิเอโมจิ เข้าเสกเสกสมรสกับเจ้าหญิงคาซูโนมิยะ (; โรมาจิ: "Kazu no miya") พระขนิษฐาในจักรพรรดิโคเม ในเวลานี้เองทางแคว้นซัตสึมะได้เชิญให้เท็นโชอิงกลับมาพำนักที่แคว้นซัตสึมะแต่เท็นโชอิงปฏิเสธคำเชิญนั้น เมื่อเจ้าหญิงคาซูโนมิยะเสด็จมาถึงปราสาทเอโดะและเข้าประทับอยู่ภายใน"โอโอกุ"แล้วนั้น ก็เกิดความขัดแย้งขึ้นระหว่างนางเท็นโชอิงและเจ้าหญิงคาซุในเรื่องของพิธีการ แม้ว่าเจ้าหญิงคาซูโนมิยะจะทรงมีชาติกำเนิดสูงเป็นพระขนิษฐาในพระจักรพรรดิ แต่เท็นโชอิงก็ยังมีฐานะเป็นพระสัสสุของเจ้าหญิงคาซุ ภายใน"โอโอกุ"มีการจัดที่นั่งให้ที่นั่งของเท็นโชอิงอยู่สูงกว่าและใหญ่กว่าพระอาสน์ของเจ้าหญิงคาซุ อีกทั้งเจ้าหญิงคาซุยังทรงยึดมั่นในขนมธรรมเนียมของราชสำนักเมืองเกียวโตแม้ว่าจะทรงอภิเษกเข้ามาในตระกูลของซามูไรแล้วก็ตาม ท้ายที่สุดทั้งเท็นโชอิงและเจ้าหญิงคาซุต่างปรองดองและเคารพซึ่งกันและกัน
ต่อมาในปีค.ศ. 1866 โชกุนโทกูงาวะ อิเอโมจิ ยกทัพของรัฐบาลโชกุนเข้าปราบปรามแคว้นโชชู (จังหวัดยามางูจิในปัจจุบัน) ในระหว่างสงครามโชกุนอิเอโมจิล้มป่วยจนถึงแก่อสัญกรรมที่ปราสาทโอซากะในปีนั้น เจ้าหญิงคาซุโนมิยะทรงปลงพระเกศาบวชเป็นชีได้รับพระนามว่า เซกันอิง (; โรมาจิ: "Seikan-in") ทั้งนางเท็นโชอิงและพระนางเซกันอิงต่างต้องการให้ตำแหน่งโชกุนตกเป็นของโทกูงาวะ คาเมโนซูเกะ (; โรมาจิ: "Tokugawa Kamenosuke") ซึ่งมีอายุเพียงสามปีตามคำสั่งเสียของโชกุนอิเอโมจิ แต่รัฐบาลโชกุนมีความเห็นว่าในภาวะวิกฤตการณ์ทางการเมืองไม่ควรที่จะมีโชกุนอายุน้อยเป็นผู้นำ รัฐบาลโชกุนจึงผลักดันให้โทกูงาวะ โยชิโนบุ ขึ้นดำรงตำแหน่งโชกุนเป็นโชกุนคนสุดท้ายของรัฐบาลโชกุนโทกูงาวะ
ในปีต่อมาค.ศ. 1867 โชกุนโยชิโนบุสละตำแหน่งโชกุนล้มเลิกระบอบรัฐบาลโชกุนถวายอำนาจคืนแด่พระจักรพรรดิ หลังจากที่พ่ายแพ้ต่อกองทัพของซัตสึมะและโจชูในการรบที่โทบะ-ฟูชิมิ (Battle of Toba-Fushimi) ในค.ศ. 1868 อดีตโชกุนโยชิโนบุหลบหนีกลับมายังเมืองเอโดะ ไซโง ทากาโมริ (; โรมาจิ: "Saigō Takamori") ยกทัพของซัตสึมะซึ่งอยู่ฝ่ายพระจักรพรรดิเข้าติดตามโยชิโนบุเข้าประชิดเมืองเอโดะ เท็นโชอิงร่วมกับคัตสึ ไคชู (; โรมาจิ: "Katsu Kaishū") และพระนางเซกันอิงในการเจรจาสงบศึกกับทัพฝ่ายพระจักรพรรดิ โดยเท็นโชอิงเขียนจดหมายไปยังไซโง ทากาโมริ ในฐานะชาวแคว้นซัตสึมะเหมือนกัน ร้องขอให้ระงับการใช้กองกำลังทหารเข้ายึดครองเมืองเอโดะ และยอมจำนนยินยอมที่จะยกปราสาทเอโดะให้แก่ไซโง ทากาโมริแต่โดยดี กองทัพฝ่ายพระจักรพรรดิจึงเข้ายึดปราสาทเอโดะได้อย่างสันติปราศจากการเสียเลือดเนื้อ (; โรมาจิ: "Muketsu kaijō") เท็นโชอิงนำสตรีหลายพันชีวิตภายใน"โอโอกุ"ออกมาสู่โลกภายนอก เป็นการปิดฉากของ"โอโอกุ"ซึ่งดำรงอยู่เคียงคู่กับรัฐบาลโชกุนมาเป็นเวลาประมาณสองร้อยห้าสิบปี
บั้นปลายชีวิต.
หลังจากออกจาก"โอโอกุ"แล้วเท็นโชอิงพำนักอยู่ที่คฤหาสน์ของตระกูลโทกูงาวะที่เซ็นดางายะ (; โรมาจิ: "Sendagaya") แขวงชิบูยะในปัจจุบัน เท็นโชอิงไม่ได้รับความช่วยเหลือทางการเงินใด ๆ จากแคว้นซัตสึมะและไม่กลับไปที่ซัตสึมะอีกเลยตลอดชีวิต เท็นโชอิงใช้เวลาที่เหลือในบั้นปลายชีวิตดูแลหลานชายบุญธรรมคือโทกูงาวะ คาเมโนซูเกะ ซึ่งต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็น โทกูงาวะ อิเอซาโตะ (; โรมาจิ: "Tokugawa Iesato") โทกูงาวะ อิเอซาโตะ ดำรงตำแหน่งเป็นผู้นำตระกูลโทกูงาวะในสมัยเมจิ เป็นผู้นำตระกูลโทกูงาวะลำดับที่ 16 เท็นโชอิงถึงแก่กรรมที่เมืองโตเกียวในค.ศ. 1883 ขณะมีอายุได้ 48 ปี และได้รับการฝังศพไว้ที่วัดคันเอจิ (; โรมาจิ: "Kan'ei-ji") ย่านอูเอโนะในกรุงโตเกียว เคียงข้างกับร่างของโชกุนโทกูงาวะ อิเอซาดะ ผู้เป็นสามี
ภาพยนตร์.
เรื่องราวของเธอได้มีการนำไปสร้างเป็นละครโทรทัศน์อิงประวัติศาสตร์เรื่อง "เจ้าหญิงอัตสึ" (篤姫, Atsuhime) โดยบรรษัทการกระจายเสียงและแพร่ภาพแห่งญี่ปุ่น (NHK) ในปี พ.ศ. 2551 โดยอาศัยเค้าโครงจากนิยายอิงชีวประวัติของเธอชื่อ "เท็นโชอิงอัตสึฮิเมะ" (天璋院篤姫, Tenshō-in Atsuhime) ซึ่งประพันธ์โดย โทมิโกะ มิยาโอะ (Tomiko Miyao) เมื่อปี ค.ศ. 1984 (พ.ศ. 2527)