โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย นครศรีธรรมราช

โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย นครศรีธรรมราช (อักษรย่อ: ส.ก.นศ. – S.K.NS.) หรือเรียกโดยย่อว่า "สวนนคร" เดิมมีชื่อว่า โรงเรียนลานสกาประชาสรรค์ (อักษรย่อ: ล.ส. – L.S.) ก่อตั้งขึ้นในปีพุทธศักราช 2516 เพื่อส่งเสริมโอกาสทางการศึกษาให้แก่เยาวชนในท้องถิ่นลานสกา จวบจนกระทรวงศึกษาธิการได้เล็งเห็นความสำคัญของการขยายเครือข่ายการศึกษา เพื่อให้เป็นโรงเรียนร่วมพัฒนาภายใต้สถาบันสวนกุหลาบวิทยาลัย จึงมีแนวคิดจัดตั้งโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัยแห่งแรกในภาคใต้ ด้วยศักยภาพและความพร้อมในหลากหลายมิติ "โรงเรียนลานสกาประชาสรรค์" จึงได้รับการพิจารณาจากกระทรวงศึกษาธิการประกาศเปลี่ยนชื่อโรงเรียนเมื่อวันที่ 3 มีนาคม พ.ศ. 2554 เป็น โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย นครศรีธรรมราช เข้าเป็นส่วนหนึ่งของ กลุ่มสถาบันสวนกุหลาบวิทยาลัย ลำดับที่ 11 มีจัดการศึกษาระดับมัธยมศึกษาในรูปแบบสหศึกษา ครอบคลุมทั้งระดับมัธยมศึกษาตอนต้นและตอนปลาย ประเภทโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครศรีธรรมราช ภายใต้การกำกับดูแลของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ โรงเรียนตั้งอยู่บนพื้นที่รวม 42 ไร่ 3 งาน 69 ตารางวา ณ เลขที่ 109 หมู่ที่ 11 ตำบลกำโลน อำเภอลานสกา จังหวัดนครศรีธรรมราช 80230 (รหัสสถานศึกษา: 1080210784)
โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย นครศรีธรรมราช เป็นส่วนหนึ่งของเครือข่ายสวนกุหลาบทั้ง 11 แห่งทั่วประเทศ ดำเนินการตามมาตรฐานธรรมนูญการศึกษาสวนกุหลาบ ไม่เพียงเน้นการเรียนการสอนคุณภาพ แต่ยังเป็นศูนย์รวมกิจกรรมสร้างความสามัคคี ทั้งยังมีกรีฑาสวนกุหลาบสัมพันธ์ และงานชุมนุมลูกเสือ - เนตรนารีสวนกุหลาบสัมพันธ์ โดยที่แต่ละโรงเรียนจะหมุนเวียนเป็นเจ้าภาพ สร้างโอกาสให้นักเรียนแลกเปลี่ยนประสบการณ์และเรียนรู้การทำงานร่วมกัน ด้วยเอกลักษณ์เครือข่ายสถาบันสวนกุหลาบ ทำให้สถาศึกษาเป็นแหล่งพัฒนาความรู้ ทักษะชีวิต และมิตรภาพที่ยั่งยืนสำหรับนักเรียนทุกคน
ประวัติ.
โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย นครศรีธรรมราช ถือกำเนิดจาก “โรงเรียนลานสกาประชาสรรค์” เพื่อเพิ่มโอกาสการเข้าถึงการศึกษาระดับมัธยมศึกษาในอำเภอลานสกา ลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาและพัฒนาการศึกษาในท้องถิ่น ซึ่งในระยะเริ่มต้นนั้นโรงเรียนยังไม่มีสถานที่ตั้งและอาคารเรียนถาวร จึงต้องอาศัยใช้สถานที่ชั่วคราว ณ อาคารเรียนของโรงเรียนวัดดินดอน รวมถึงโรงฉันของวัดดินดอน โดยได้เปิดทำการเรียนการสอนเป็นครั้งแรกในระดับชั้น ม.ศ.1 เมื่อวันที่ 11 มิถุนายน พ.ศ. 2516 มีนักเรียนเข้าศึกษารุ่นแรกจำนวน 90 คน โดยมี นายสถิต ไชยรัตน์ ครูตรีจากโรงเรียนเบญจมราชูทิศ ได้รับการแต่งตั้งให้มาดำรงตำแหน่งครูใหญ่ในขณะนั้นมาบริหารงานในช่วงแรก พร้อมด้วยครูประชาบาลมาช่วยสอนสองท่านคือ นายภิรมณ์ รอดสรี และ นายโสภณ จิราสิต ต่อมาได้รับอัตราครูประจำการเพิ่มอีก 4 อัตรา 
วันที่ 8 สิงหาคม พ.ศ. 2516 กรมสามัญศึกษา ได้ประกาศจัดตั้งโรงเรียนอย่างเป็นทางการ ภายใต้ชื่อ “โรงเรียนลานสกาประชาสรรค์” ใช้สีเหลือง แดง เป็นสีประจำโรงเรียน โดยสีเหลือง แสดงถึง ศีลธรรม คุณธรรม และความสว่างไสว ซึ่งเชื่อมโยงกับการศึกษาและการพัฒนาคุณภาพชีวิตของนักเรียน เป็นสีที่สะท้อนถึงปัญญาและความเจริญงอกงามทางจิตใจ สีแดง แสดงถึง ความเข้มแข็ง ความกล้าหาญ และความเสียสละ ซึ่งสื่อถึงจิตวิญญาณของนักเรียนและบุคลากรของโรงเรียนที่พร้อมจะเผชิญความท้าทาย ทำงานร่วมกันเพื่อความสำเร็จ พร้อมมีคติพจน์ประจำโรงเรียน ความว่า “เรียนดี ประพฤติดี สามัคคี มีวินัย” และ ปญญา วธเนน เสยโย (ปัญญาดีกว่าทรัพย์) เป็นปรัชญาประจำโรงเรียน 
ในขณะที่ได้อาศัยเรียนอยู่ในพื้นที่วัดดินดอน นายพิณ สิงคีพงศ์ ศึกษาธิการอำเภอลานสกาในขณะนั้น ได้ประสานงานและระดมกำลังพัฒนาพื้นที่ซึ่งได้รับบริจาคเพื่อใช้เป็นสถานที่สร้างโรงเรียน โดยได้รับการบริจาคที่ดินจำนวน 37 ไร่ 3 งาน 69 ตารางวา จากผู้บริจาค 5 ราย ได้แก่ นายสีนวล ตรีกำจร จำนวน 21 ไร่ 2 งาน 75 ตารางวา นายซุน ศรีใส จำนวน 13 ไร่ 2 งาน 24 ตารางวา นางหนูเจียร สถานสัตย์ จำนวน 1 ไร่ 1 งาน 4 ตารางวา นายเลียบ ผกาศรี จำนวน 3 งาน 4 ตารางวา และนายแจ้ว ศรีใส จำนวน 2 งาน 62 ตารางวา 
โดยที่ดินได้รับการบริจาคตั้งอยู่บริเวณเยื้องหน้าที่ว่าการอำเภอลานสกา ซึ่งในขณะนั้นอยู่ในพื้นที่หมู่ที่ 6 ตำบลกำโลน "(ต่อมาในปี พ.ศ. 2545 ได้มีการแบ่งแยกพื้นที่ใหม่ โดยพื้นที่หมู่ที่ 6 เดิมถูกแบ่งออกเป็นสองหมู่บ้าน คือ หมู่ที่ 6 และหมู่ที่ 11 โดยที่ตั้งโรงเรียนลานสกาประชาสรรค์ในปัจจุบันอยู่ในเขตหมู่ที่ 11 ตำบลกำโลน)" ในพื้นที่ใหม่นี้ได้มีการก่อสร้างอาคารเรียนชั่วคราวจำนวน 1 หลัง ขนาด 6 ห้องเรียน ซึ่งได้รับความร่วมมือร่วมใจจากผู้ปกครองนักเรียนและชาวบ้านในชุมชน ที่ช่วยกันบริจาควัสดุและแรงงาน นอกจากนี้ยังได้รับงบประมาณสำหรับการสร้างบ้านพักครูจำนวน 1 หลัง และส้วมอีก 1 หลัง ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญของโรงเรียน
เมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2519 ได้ย้ายสถานที่เรียนจากสถานที่ชั่วคราววัดดินดอน มายังที่ตั้งถาวรในปัจจุบันบริเวณเยื้องหน้าที่ว่าการอำเภอลานสกา และได้ขยายปริมาณเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วทั้งจำนวนนักเรียน บุคลการ อาคารเรียน และอาคารประกอบต่าง ๆ 
เมื่อมีจำนวนนักเรียนเพิ่มมากขึ้น จึงมีความจำเป็นต้องขยายพื้นที่โรงเรียนออกไปอีก เพื่อให้เพียงพอกับการปฏิบัติกิจกรรมต่าง ๆ นายสถิตย์ ไชยรัตน์ ผู้บริหารในขณะนั้นได้ร่วมกับคณาจารย์ หารายได้โดยการออกร้านจำหน่ายอาหาร ในงานเดือนสิบ และเงินบริจาคของคณะอาจารย์ นำไปจัดซื้อที่ดินขยายเพิ่มไปทางตะวันตก เมื่อเดือนมีนาคม พ.ศ. 2527 จำนวน 5 ไร่ เป็นเงิน 200,000 บาท ทำให้ปัจจุบันจึงมีที่ดินจำนวน 42 ไร่ 3 งาน 69 ตารางวา 
โรงเรียนลานสกาประชาสรรค์ได้รับการวางรากฐานที่มั่นคงจากนายสถิตย์ ไชยรัตน์ ผู้บริหารคนแรก ซึ่งได้สร้างผังแม่บทที่มีภูมิทัศน์โดดเด่น สวยงาม และร่มรื่น พร้อมทั้งกำหนดวัฒนธรรมองค์กรและระบบการบริหารจัดการที่แข็งแกร่ง ผู้บริหารรุ่นต่อๆ มาได้สานต่อแนวทางนี้ โดยมุ่งเน้นการเสริมสร้างและพัฒนาวัตถุถาวร รวมถึงสิ่งอำนวยความสะดวกต่าง ๆ อย่างต่อเนื่องในทุกปี ส่งผลให้โรงเรียนได้รับการยอมรับในด้านบรรยากาศสิ่งแวดล้อม อาคารสถานที่ และการบริหารจัดการ 
ในปีการศึกษา 2537 โรงเรียนลานสกาประชาสรรค์ได้รับรางวัลพระราชทานประเภทโรงเรียนมัธยมขนาดกลาง และนางสาวสุนันทา เนาวกะ ได้รับรางวัลพระราชทานในฐานะนักเรียนดีเด่น เดือนกรกฎาคม 2546 โรงเรียนได้รับการคัดเลือกเข้าร่วมโครงการ 1 อำเภอ 1 โรงเรียนในฝัน และได้รับการรับรองเป็นโรงเรียนต้นแบบของโครงการเมื่อวันที่ 16 กุมภาพันธ์ 2549 ต่อมาในปีการศึกษา 2552 โรงเรียนได้รับรางวัลพระราชทานอีกครั้งในประเภทโรงเรียนมัธยมขนาดกลาง โดยมีนายณัฐพงศ์ สมพันธุ์ เป็นนักเรียนผู้ได้รับรางวัลพระราชทาน 
นอกจากนี้ โรงเรียนยังประสบความสำเร็จในกิจกรรมต่าง ๆ เช่น ชมรม TO BE NUMBER ONE ที่ได้รับรางวัลชนะเลิศระดับประเทศและผ่านการประเมินเป็นโรงเรียนรักษามาตรฐานต้นแบบระดับเพชร โครงการรณรงค์รักษาสิ่งแวดล้อมที่ได้รับโล่รางวัลจากกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม รวมถึงการได้รับโล่เกียรติยศเป็นโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพดีเด่นและพัฒนาเข้าสู่ระดับเพชร
ในด้านคุณธรรมและจริยธรรม นายปฏิพันธ์ เจริญผล นักเรียนของโรงเรียนได้รับการยกย่อง เป็น “ต้นแบบคนดีศรีแผ่นดิน” จากกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ นายวัชรพงศ์ เชี่ยววิทย์ ได้รับรางวัลเชิดชูเกียรติในฐานะผู้มีความประพฤติดีงามเนื่องในวันวิสาขบูชา ประจำปี 2553 และนางสาวณัฐกฤตา ทองพิจิตร ได้รับคัดเลือกไปร่วมงาน British Council Connecting Classrooms Expo ณ ประเทศไต้หวัน ทั้งหมดนี้และในด้านอื่นๆที่สะท้อนถึงความมุ่งมั่นของโรงเรียนลานสกาประชาสรรค์ในการพัฒนานักเรียนให้มีความเป็นเลิศทั้งด้านการศึกษา คุณธรรม และจริยธรรม พร้อมสร้างผลงานที่โดดเด่นในระดับประเทศและนานาชาติ นักเรียน ครู ผู้ปกครอง ชุมชน องค์กรที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนชาวลานสกาทุกคนมีความภูมิใจในโรงเรียนและนักเรียน ทุกคนมีความมุ่งมั่น และร่วมมือกันพัฒนาโรงเรียนลานสกาประชาสรรค์มาโดยตลอด
จนกระทั่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ นายชินวรณ์ บุณยเกียรติ ในขณะนั้น มีดำริจะพัฒนาและสร้างโอกาสทางการศึกษา ในจังหวัดนครศรีธรรมราช ให้มีประสิทธิผลยิ่งขึ้น โดยมองจากทำเลที่ตั้ง คุณภาพงาน ความสำเร็จในอดีตและปัจจุบัน รวมทั้งระยะทาง เป็นข้อมูลให้มีการพิจารณา โดยคำนึงถึงจุดกระจายความเจริญ และพัฒนาการศึกษาในจังหวัดนครศรีธรรมราช ในรูปแบบพัฒนาโรงเรียนคุณภาพให้กระจายอยู่ในต่างอำเภอ เป็น จตุรทิศ คือ 
 ทิศเหนือ โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา ภาคใต้ โรงเรียนเทพศิรินทร์ นครศรีธรรมราช อำเภอพระพรหม จังหวัดนครศรีธรรมราช
 ทิศตะวันออก โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย นครศรีธรรมราช อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช จังหวัดนครศรีธรรมราช
 ทิศใต้ โรงเรียนเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระศรีนครินทร์ นครศรีธรรมราช อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดนครศรีธรรมราช
 ทิศตะวันตก "โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย นครศรีธรรมราช" อำเภอลานสกา จังหวัดนครศรีธรรมราช
โดยตามที่ ฯพณฯ พลเอกเปรม ติณสูลานนท์ ประธานองคมนตรี และรัฐบุรุษ มีประวัติอันโดดเด่นในฐานะบุตรชายของรองอำมาตย์โท หลวงวินิจทัณฑกรรม (บึ้ง ติณสูลานนท์) ผู้เป็นต้นตระกูล "ติณสูลานนท์" ซึ่งได้รับพระราชทานนามสกุลจากพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ท่านถือกำเนิด ณ บ้านหมู่ที่ 1 ตำบลท่าดี อำเภอเมือง (ภายหลังตำบลนี้ขึ้นกับอำเภอลานสกา) จังหวัดนครศรีธรรมราช บริเวณใกล้วัดปะธรรมาราม ต่อมา แม้ท่านต้องย้ายไปปฏิบัติราชการที่จังหวัดสงขลา แต่บารมีและเจตนารมณ์ที่ดีต่อประเทศชาติของท่านยังคงเป็นที่ประจักษ์ นอกจากนี้ ฯพณฯ พลเอกเปรม ยังเป็นศิษย์เก่าโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย ซึ่งแสดงถึงความผูกพันที่ลึกซึ้งกับเครือข่ายการศึกษาที่ทรงคุณค่า 
การพัฒนาคุณภาพทางการศึกษา สั่งสมคุณงามความดี เกียรติยศ และคุณค่าทางการศึกษา และเมื่อได้ร่วมพัฒนาอยู่ในเครือข่ายกับโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย ความพร้อมและศักยภาพของโรงเรียนจึงถูกยกระดับขึ้นอีกขั้น ความร่วมมือในครั้งนี้จะนำไปสู่โอกาสทางการศึกษาและความสำเร็จที่ยั่งยืนสำหรับนักเรียนและชาวลานสกาประชาสรรค์ อำเภอลานสกา จังหวัดนครศรีธรรมราช รวมถึงส่งผลดีต่อสังคมการศึกษาในระดับท้องถิ่นในประเทศ การเปลี่ยนชื่อโรงเรียนจึงเป็นสัญลักษณ์แห่งความเชื่อมโยงและการยกย่องคุณค่าที่สอดคล้องกับวิสัยทัศน์ของ ฯพณฯ พลเอกเปรม ติณสูลานนท์ และเครือข่ายสวนกุหลาบวิทยาลัย
วันที่ 3 มีนาคม พ.ศ. 2554 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ นายชินวรณ์ บุณยเกียรติ ในขณะนั้น ได้ประกาศเปลี่ยนชื่อ โรงเรียนลานสกาประชาสรรค์ เป็นโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย นครศรีธรรมราช เพื่อให้เป็นโรงเรียนร่วมพัฒนากับโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย กรุงเทพมหานคร ในวันเดียวกันนี้โรงเรียนได้วางศิลาฤกษ์ป้ายนามโรงเรียนใหม่บริเวณด้านหน้าโรงเรียน โดยแนวความคิดการก่อสร้างป้ายโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย นครศรีธรรมราช ได้รับแรงบันดาลใจจากเทือกเขาหลวงนครศรีธรรมราช ซึ่งเป็นสัญลักษณ์สำคัญและเป็นแหล่งกำเนิดของความอุดมสมบูรณ์ ความงดงามทางธรรมชาติของจังหวัด รูปทรงของป้ายได้รับการออกแบบให้สะท้อนถึงความสง่างามและความยิ่งใหญ่ของเทือกเขาหลวง ด้วยเส้นสายที่โค้งมนและลาดเอียงเหมือนแนวสันเขา ผสมผสานกับความหนักแน่นของฐานที่สื่อถึงความมั่นคง เปรียบเสมือนรากฐานที่แข็งแกร่งทางการศึกษาของโรงเรียน และไม่เพียงทำหน้าที่แสดงเอกลักษณ์ของโรงเรียน แต่ยังสะท้อนถึงความภาคภูมิใจในมรดกทางธรรมชาติและวัฒนธรรมของนครศรีธรรมราชอย่างกลมกลืนและทรงคุณค่า พร้อมกันนี้หากมองไปด้านหลังของป้ายจะเห็นเทือกเขาหลวงนครศรีธรรมราชอยู่ด้านหลัง 
วันที่ 26 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2554 โรงเรียนได้มีพิธีวางศิลาฤกษ์ ก่อสร้างแท่นประดิษฐานพระบรมราชานุสาวรีย์ และประกอบพิธีเททอง พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) โดยมี ฯพณฯ พลเอก สุรยุทธ์ จุลานนท์ องคมนตรี เป็นประธานในพิธี ต่อมา วันที่ 7 มีนาคม พ.ศ. 2562 ฯพณฯ พลเอก สุรยุทธ์ จุลานนท์ องคมนตรีได้เข้าเยี่ยมโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย นครศรีธรรมราช เป็นการส่วนตัว โดยมีคณะผู้บริหาร คณาจารย์ ตัวแทนนักเรียนให้การต้อนรับ
19 กันยายน พ.ศ. 2559 เมื่อได้จัดสร้างพระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 แล้วเสร็จ โรงเรียนจึงได้อัญเชิญจาก มทบ.41 ค่ายวชิราวุธ (อัญเชิญมาจากกรุงเทพฯมาแล้วนำมาพักที่ มทบ.41 ค่ายวชิราวุธ) มายังโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย นครศรีธรรมราช โดยในภาคกลางคืนมีงานสมโภชองค์พระรูป ร.5 และสมโภชกฐิน และในเช้าของวันที่ 20 กันยายน พ.ศ. 2559 โรงเรียนได้ประดิษฐานพระบรมราชานุสาวรีย์ ลงบนแท่นประดิษฐานพระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5
วันที่ 21 พฤศจิกายน พ.ศ. 2562 โรงเรียนได้ทำพิธีเปิดโรงอาหารใหม่ ขนาด 500 ที่นั่ง โดยมีนายอำเภอลานสกาเป็นประธานในพิธีเปิด นอกจากนี้โรงเรียนก็ได้รับงบประมาณปรับปรุงเรื่อยมาในด้านต่างๆ
สัญลักษณ์.
สัญลักษณ์ประจำโรงเรียน.
 
ผู้รู้ดี คือ ผู้รู้และเข้าใจในสิ่งต่าง ๆ ได้ดี คือรู้อ่าน รู้คิด รู้เท่าทัน รู้ความและรู้คุณ <br>
ผู้เจริญ คือผู้ที่เจริญด้วย ความประพฤติดี ดีพร้อมทั้งกาย วาจา และใจ กระทำแต่สิ่งที่ดีงาม สร้างสรรค์คำนึงถึงผลประโยชน์ ส่วนรวมมากกว่าส่วนตัว
สิ่งเคารพสักการะ.
"ในปัจจุบันเนื่องด้วยโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัยนครศรีธรรมราชถูกยกฐานะจากโรงเรียนลานสกาประชาสรรค์จึงมีพระพุทธรูปประจำโรงเรียนเดิมอยู่ จึงยังไม่มีการจัดสร้างหลวงพ่อสวนกุหลาบในขณะนี้"
ดำเนินการจัดสร้าง ตามแบบกรมศิลปากร เป็นพระบรมราชานุสาวรีย์หล่อด้วยสำริด ขนาดหนึ่งเท่าครึ่งของพระองค์จริง มีลักษณะพระราชอิริยาบถประทับยืนเต็มพระองค์ ขนาดหนึ่งเท่าครึ่งของพระองค์จริง ฉลองพระองค์จอมพลทหารบกภูษาโยง พระหัตถ์ซ้ายทรงถือพระแสงกระบี่และถุงพระหัตถ์ ความสูง 285 เซนติเมตร น้ำหนัก 800 กิโลกรัม โดยถูกจัดสร้างมีรูปแบบเดียวกับโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย เพชรบูรณ์ <templatestyles src="แม่แบบ:คำพูด/style.css" />พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระปิยมหาราช พระมหากษัตริย์ พระองค์ที่ 5 แห่งพระบรมราชจักรีวงศ์ พระราชโอรส ใน พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และ สมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี
ทรงพระราชสมภพ วันที่ 20 กันยายน พ.ศ. 2396 เสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติ วันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2411 เสด็จสวรรคต วันที่ 23 ตุลาคม พ.ศ. 2453 ทรงตั้งมั่นอยู่ในทศพิธราชธรรม กอปรด้วยพระเมตตาธรรม และพระคุณธรรมอันประเสริฐ ทรงประกอบพระราชกรณียกิจนานัปการ สร้างความเจริญแก่ประเทศชาติเป็นอเนกประการ ทางด้านการปกครอง การเลิกทาส การเศรษฐกิจ การคมนาคม การสาธารณสุข การศาสนา ทรงส่งเสริมการศึกษา และวางรากฐานการศึกษาอย่างเป็นระบบ ทรงจัดตั้งโรงเรียนเพื่อพสกนิกรได้มีโอกาสศึกษาอย่างเสมอภาค ดังพระราชปณิธาน
‘เจ้านายราชตระกูล ตั้งแต่ลูกฉันเป็นต้นไป ตลอดจนถึงราษฎรที่ต่ำสุด จะให้ได้มีโอกาสเล่าเรียนได้เสมอกัน ไม่ว่าเจ้า ว่าขุนนาง ว่าไพร่ เพราะฉะนั้น จึงพอบอกได้ว่า การเล่าเรียนในบ้านเมืองเรานี้ จะเป็นข้อสำคัญข้อที่หนึ่ง ซึ่งฉันจะอุตส่าห์จัดขึ้นให้เจริญจงได้’ ข้าราชการ ผู้ปกครอง ศิษย์เก่า และนักเรียน โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย นครศรีธรรมราช สำนึกในพระมหากรุณาธิคุณเป็นล้นพ้น จึงพร้อมใจกันสร้างพระบรมราชานุสาวรีย์ เพื่อสักการะ เฉลิมพระเกียรติ ประกาศเกียรติคุณ ให้แผ่ไพศาล ตราบกาลนาน
การศึกษา.
มัธยมศึกษาตอนต้น.
การรับนักเรียนเข้าศึกษาต่อในระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 จะรับสมัครนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 เข้ารับการสอบข้อเขียน โดยมี 2 ประเภท 8 ห้องเรียน ดังนี้
มัธยมศึกษาตอนปลาย.
การรับนักเรียนเข้าศึกษาต่อในระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 มีสัดส่วนการรับนักเรียนซึ่งแบ่งเป็น 3 ประเภท ได้แก่ ประเภทนักเรียนโควตาชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 เดิม จำนวน 165 คน ประเภทนักเรียนทั่วไป จำนวน 55 คน และประเภทนักเรียนเงื่อนไขพิเศษ จํานวน 20 คน โดยมี 4 หลักสูตร 6 ห้องเรียน ดังนี้
ที่ตั้ง และสิ่งก่อสร้าง.
สถานที่ตั้ง.
โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย นครศรีธรรมราช ตั้งอยู่เลขที่ 109 หมู่ที่ 11 ตำบลกำโลน อำเภอลานสกา จังหวัดนครศรีธรรมราช 80230 ประเทศไทย ใกล้กับที่ว่าการอำเภอลานสกา และหมู่บ้านคีรีวง โดยมาตามถนน 4016 จากตัวเมืองนครศรีธรรมราช ผ่านสี่แยกเบญจมตรงมาตามถนน 4016 เมื่อถึงสามแยกบ้านตาลให้เลี้ยวซ้ายเข้าสู่ถนนหมายเลข 4015 ทางที่มุ่งหน้าไปยังอำเภอลานสกา ประมาณ 11.8 กิโลเมตร สามารถเดินทางโดยรถโดยสารประจำทางสาย นครฯ-ลานสกาใน นครฯ-เขาแก้ว หรือ นครฯ-จันดี โดยให้ลงบริเวณป้ายหยุดรถหน้าโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย นครศรีธรรมราช เยื้องที่ว่าการอำเภอลานสกาและสถานีตำรวจภูธรอำเภอลานสกา
อาคารต่าง ๆ ภายในโรงเรียน.
นอกจากนี้ยังมีสิ่งปลูกสร้างอื่น ได้แก่ 
 สถานที่สำคัญภายในโรงเรียน 
ชีวิตนักเรียน.
กิจกรรมในโรงเรียน.
ศร หมายถึง อาวุธชนิดหนึ่ง ประกอบด้วยคันศรกับลูกศร ส่วน เพลิง หมายถึง ไฟ พรรคศรเพลิงจึงมีความหมายและสัญลักษณ์ คือ ศรแห่งเพลิง 
นักรบ หมายถึง ผู้ชำนาญหรือมีหน้าที่ในเรื่องรบ, ทหาร พรรคนักรบจึงมีความหมายและสัญลักษณ์ คือ นักรบช้างศึกไทย
จุฬาลักษณ์ หมายถึง ลักษณะที่เลอเลิศ หรืออีกนัยหนึ่งหมายถึงที่สูงสุดของศีรษะ พรรคจุฬาลักษณ์จึงมีความหมายและสัญลักษณ์ คือ พระเกี้ยวยอดหรือจุลมงกุฏ เพื่อเทิดพระเกียรติรัชกาลที่ 5 ผู้พระราชทานกำเนิดโรงเรียน
พยัคฆ์ หมายถึง เสือโคร่ง ส่วน ราช หมายถึง พญาหรือราชา พรรคพยัคฆราชจึงมีความหมายและสัญลักษณ์ คือ ราชาเสือโคร่ง
กิจกรรมร่วมกับกลุ่มโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย.
งานชุมนุมลูกเสือ-เนตรนารีสวนกุหลาบสัมพันธ์
กลุ่มโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย ได้ร่วมกันจัด "งานชุมนุมลูกเสือ-เนตรนารี “สวนกุหลาบสัมพันธ์”" ขึ้นเป็นประจำทุกปี ณ ค่ายลูกเสือวชิราวุธ จังหวัดชลบุรี ซึ่งนักเรียนระดับมัธยมศึกษาปีที่ 2 จะเป็นผู้แทนของแต่ละโรงเรียน เข้าร่วมกิจกรรมนี้ 
การแข่งขันกรีฑาสวนกุหลาบสัมพันธ์
กลุ่มโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย ได้ร่วมกันจัด "“การแข่งขันกรีฑาสวนกุหลาบสัมพันธ์”" ขึ้นเป็นประจำทุกปี ณ สนามเมนสเตเดียม มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต
สถาบันสวนกุหลาบ.
ปัจจุบันโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัยมีสถานศึกษาในเครือที่ใช้ชื่อ “สวนกุหลาบวิทยาลัย” ในภูมิภาคต่าง ๆ ของประเทศไทยทั้งหมด 11 แห่ง มีการสร้างพันธกิจสำคัญร่วมกันขับเคลื่อนคุณภาพการศึกษาโดยการบริหารจัดการขององค์กรเครือข่ายสวนกุหลาบ สร้างบรรทัดฐานการเรียนการสอนทั้ง 11 แห่งให้ไปในทิศทางเดียวกัน ได้แก่