ไทยร็อก

ไทยร็อก  เป็นดนตรีร็อกจากประเทศไทย เป็นส่วนหนึ่งของดนตรีแนวสตริงและป็อปร็อก ดนตรีร็อกเริ่มเข้ามาสู่ประเทศไทยในราวทศวรรษที่ 1965 จากอิทธิพลชาติตะวันตกอย่างสหรัฐอเมริกา ผ่านสงครามเวียดนาม โดยแหลม มอริสัน นักดนตรีชาวอุดรธานีได้ตั้งวงดนตรีชื่อ วีไอพี ขึ้นมา เพื่อเล่นดนตรีแนวเฮฟวี่เมทัลและฮาร์ดร็อกให้กับเหล่าทหารอเมริกันในสถานบันเทิงยามค่ำคืนของอุดรธานี โดยมีจิมิ เฮนดริกซ์ และจิม มอร์ริสัน แห่งวงเดอะดอร์ส เป็นแบบอย่าง ก่อนที่จะมีนักดนตรีอีกหลายคนสร้างชื่อเสียงขึ้นมา เช่น กิตติ กาญจนสถิตย์, โอฬาร พรหมใจ หรือชัคกี้ ธัญญรัตน์ 
จุดกำเนิดของไทยร็อกเริ่มขึ้นในปลายทศวรรษที่ 70 โดยเริ่มจาก เนื้อกับหนัง ถือว่าเป็นวงดนตรีในแนวเฮฟวี่เมทัลและฮาร์ดร็อกวงแรกของไทย โดยมีวิฑูร วทัญญู เป็นผู้สนับสนุน ซึ่งยากมากที่จะหาผู้ที่ยอมรับฟังดนตรีร็อกในยุคนั้น เนื่องจากในขณะนั้นวงการดนตรีไทยเป็นยุคที่นิยมดนตรีป๊อปแบบใส ๆ เช่น ฟรุตตี้, เรนโบว์ 
ต่อมาในทศวรรษที่ 80 ดิ โอฬาร โปรเจ็คต์ วงดนตรีที่เล่นเพลงแนวเฮฟวี่เมทัล โดยปฐมพงศ์ สมบัติพิบูลย์ และโอฬาร พรหมใจ ก็ได้รับความนิยมและยอมรับขึ้นมาจากอัลบั้ม "กุมภาพันธ์ 2528" ต่อมาเมื่อไทยเริ่มเข้าสู่ยุคของการพาณิชย์ เริ่มมีค่ายเพลงต่าง ๆ เกิดขึ้น ความสำเร็จของอัสนี-วสันต์ กับไมโคร ในสังกัดแกรมมี่ เอ็นเตอร์เทนเม้นต์ ก็ช่วยให้ดนตรีร็อกได้รับความนิยมมากขึ้น รวมถึงในดนตรีแนวเพื่อชีวิตอย่าง คาราบาว ที่สร้างยอดขายได้มากกว่า 5 ล้านตลับ ก็ยังนำเอาดนตรีร็อกมาผสมผสานกับดนตรีรำวงจังหวะสามช่าแบบไทยอีกด้วย 
จวบจนช่วงต้นของทศวรรษที่ 90 ศิลปินหลายวง หลายคนในสังกัดอาร์เอส โปรโมชั่น เช่น ไฮ-ร็อก ที่ทำให้ดนตรีแนวเฮฟวี่เมทัลได้รับความนิยมอย่างกว้างขวางมากขึ้น, หิน เหล็ก ไฟ ที่เมื่อออกผลงานชุดแรกก็สร้างยอดขายได้มากกว่าหนึ่งล้านตลับ, หรั่ง ร็อกเคสตร้า, อิทธิ พลางกูร, ธนพล อินทฤทธิ์, พิสุทธิ์ ทรัพย์วิจิตร ก็ประสบความสำเร็จอีกด้วย ในช่วงนี้ถือได้ว่าเป็นยุคทองของดนตรีร็อกแนวเฮฟวี่เมทัลของไทยอย่างแท้จริง โดยทั้งหมดได้รวมกันแสดงคอนเสิร์ต ช็อต ชาร์จ ช็อก ร็อก คอนเสิร์ต ที่มีจำนวนผู้ชมล้นหลามและจัดต่อเนื่องด้วยกันถึง 3 ครั้งในรอบ 3 ปี
ในช่วงครึ่งหลังของทศวรรษที่ 90 วงการดนตรีไทยได้เปลี่ยนความนิยมไป เมื่ออัลเทอร์เนทีฟและอินดี้ป็อป เริ่มเข้ามามีอิทธิพลและได้รับความนิยมขึ้นมาแทนที่เฮฟวี่เมทัล โมเดิร์นด็อก จากสังกัดเบเกอรี่มิวสิค ก็ได้สร้างปรากฏการณ์ของดนตรีในแนวนี้ขึ้นมาเป็นวงแรก ก่อนจะตามด้วยวงอื่นในแนวเดียวกัน เช่น วายน็อตเซเว่น, ฟลาย, แบล็คเฮด, สไมล์บัฟฟาโล่, นครินทร์ กิ่งศักดิ์ เป็นต้น นอกจากนี้แล้วดนตรีร็อกในแนวอื่นที่มิใช่อัลเทอร์เนทีฟก็ยังได้รับความนิยม เช่น โลโซ, วูล์ฟแพ็ค, ธรรพ์ณธร ปาลกะวงศ์ ณ อยุธยา, ลาบานูน, ไอน้ำ
ในยุคปัจจุบัน ดนตรีร็อกไทยได้มีแนวดนตรีแบบใหม่เข้ามา เช่น แกลมเมทัล หรือ นูเมทัล มีหลายวงที่ได้รับความนิยม เช่น บิ๊กแอส, บอดี้แสลม แคลช ,โปเตโต้, อีโบลา, เรโทรสเปกต์, ซีล,สวีตมัลเล็ต, กะลา เป็นต้น วงดนตรีร็อคในเมืองไทยในยุคแรกไม่สามารถจัดเป็นทศวรรษได้ เนื่องจากกระแสความนิยมและการเปลี่ยนแปลงทางดนตรีก้าวกระโดดไปอย่างรวดเร็ว นอกนั้นยังมีวงดนตรีนอกกระแสหรือดนตรีใต้ดินอย่าง ดีเซมเบอร์, ดอนผีบิน หรือกล้วยไทย เป็นต้น
ทศวรรษ 1960–1970.
แนวเพลงป็อปร็อกของไทยในยุคแรกเริ่มเกิดจากอิทธิพลดนตรีทางฝั่งตะวันตกจากสหรัฐอเมริกาและสหราชอาณาจักร วงดนตรีร็อกของไทยในยุคแรก ๆ ได้รับอิทธิพลจากวงเดอะเวนเจอร์ส และเดอะชาโดวส์ (วงแบ็กอัพของคลิฟฟ์ ริชาร์ด) ซึ่งวงดนตรีประเภทดังกล่าวในประเทศไทยรู้จักกันในชื่อวงชาโดว์ จากความนิยมไปทั่วโลกในช่วงทศวรรษ 1960 ทำให้วงดนตรีเช่น เดอะบีเทิลส์, เดอะบีชบอยส์, เดอะโรลลิ่งสโตนส์, เดอะดอร์ส และนักดนตรีอย่างจิมมี เฮนดริกซ์ มีอิทธิพลต่อการก่อตั้งวงดนตรีไทยแนวตะวันตกในยุคแรก ๆ วงดนตรีไทยที่ได้รับความนิยมมากที่สุดในยุคนี้ได้แก่ ซิลเวอร์แซนด์, ดิอิมพอสซิเบิ้ล, เดอะแคท และเดอะไดนามิกในช่วงกลางถึงปลายทศวรรษ 1960
แนวเพลงบลูส์ร็อคและฮาร์ดร็อคของไทยเริ่มต้นในช่วงปลายทศวรรษ 1960 และต้นทศวรรษ 1970 โดยแหลม มอริสัน “กีตาร์คิง” และกิตติ กาญจนสถิตย์ “ กิตติ กีตาร์ปืน” ซึ่งแสดงดนตรีให้ทหารอเมริกันฟังในช่วงสงครามเวียดนาม
วงดนตรีร็อกในแนวนี้ในยุคแรก ๆ ได้แก่ วง V.I.P. นำโดยแหลม มอริสัน (วิชัย นวลแจ่ม), วง Siamese และคาไลโดสโคป นำโดยกิตติ กาญจนสถิตย์, วงเดอะฟ็อกซ์ นำโดยช. อ้น ณ บางช้าง, วง Epitaph และ Marmalade นำโดยโอฬาร พรหมใจ, วง Heavy Mountain นำโดยแดง เวชยันต์, วง Mundee นำโดยเอกมันต์ โพธิ์พันธุ์ทอง และสรวง สันติ ซึ่งช่วยผลักดันให้เพลงร็อคไทยเข้าสู่กระแสหลัก
ทศวรรษ 1980.
วงดนตรีร็อกในทศวรรษนี้ ได้แก่ ดิ โอฬาร โปรเจ็คต์, เนื้อกับหนัง และร็อคเคสตร้า วงดนตรีที่ประสบความสำเร็จมากที่สุดคืออัสนี-วสันต์ และไมโคร ซึ่งทั้ง 2 วงเซ็นสัญญากับแกรมมี่ เอนเตอร์เทนเมนต์ 
เดอะร็อกผับเปิดให้บริการในกรุงเทพมหานครในปี พ.ศ. 2530 และยังคงเป็นสถานที่แสดงดนตรีร็อคสดของไทยที่ประสบความสำเร็จและได้รับความนิยมมากที่สุดในประเทศจนถึงปัจจุบัน เป็นเวลากว่าสี่สิบปีแล้วที่เดอะร็อกผับได้เปิดให้บริการและให้โอกาสนักร้องและวงดนตรีแนวร็อคแอนด์โรล, ร็อก, ป็อปร็อก, ฮาร์ดร็อก และเฮฟวีเมทัลของไทยที่เพิ่มมีจำนวนมากขึ้นเรื่อย ๆ ได้มาทำการแสดง 
แนวเพลงเพื่อชีวิต (ซึ่งได้รับอิทธิพลจากดนตรีร็อก) ได้รับความนิยมจากอัลบั้ม "เมด อิน ไทยแลนด์" ของวงคาราบาวซึ่งขายได้มากกว่าห้าล้านชุด
ทศวรรษ 1990.
แนวเพลงเฮฟวีเมทัลเริ่มเกิดขึ้น โดยมีวงอย่าง หิน เหล็ก ไฟ, คาไลโดสโคป, ดอนผีบิน, ยูเรเนียม, บิ๊กกัน และไฮ-ร็อก นักร้องเพลงร็อกชื่อดังของไทยในยุคนี้ ได้แก่ อิทธิ พลางกูร, ชัชชัย สุขขาวดี (หรั่ง ร็อคเคสตร้า), ธนพล อินทฤทธิ์
ในช่วงกลางทศวรรษ 1990 แนวเพลงอัลเทอร์เนทีฟและอินดี้เริ่มได้รับการยอมรับในประเทศไทย หลังจากวงดนตรีสัญชาติอเมริกันอย่างเนอร์วานา ประสบความสำเร็จอย่างแพร่หลายจนทำให้แนวเพลงร็อกอัลเทอร์เนทีฟเป็นที่นิยมอย่างกว้างขวางในช่วงต้นทศวรรษ 1990 และวงดนตรีสัญชาติอังกฤษอย่างโอเอซิสรวมถึงกระแสดนตรีบริตป็อปก็ได้รับความนิยมในช่วงทศวรรษ 1990 มีวงดนตรีไทยแนวอัลเทอร์เนทีฟร็อกหลายวงเกิดขึ้นมา เช่น โมเดิร์นด็อก, ซิลลี่ ฟูลส์, วายน็อตเซเว่น, ซีเปีย, ลาบานูน, ครับ, สไมล์บัฟฟาโล่, พาราด็อกซ์, ฟลาย, โลโซ, แบล็คเฮด และศิลปินเดี่ยวอย่างนครินทร์ กิ่งศักดิ์
ทศวรรษ 2000.
ในช่วงทศวรรษ 2000 แคลชได้ออกอัลบั้มแรกของพวกเขาชื่อว่า "ONE" ซิงเกิลแรกของพวกเขาอย่างเพลง "กอด" ได้รับความนิยมอย่างมาก และทำให้วงประสบความสำเร็จ วงกะลาเปิดตัวด้วยซิงเกิล "My Name is Kala" บิ๊กแอสออกอัลบั้ม "Seven" ในปี 2547 ซึ่งมีซิงเกิลที่โด่งดังอย่าง "เล่นของสูง" อัลบั้มที่ 3 ของวงบอดี้สแลมที่มีชื่อว่า "Believe" ออกจำหน่ายในเดือนเมษายน 2548 และทำให้พวกเขากลายเป็นหนึ่งในวงดนตรีชั้นนำของจีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ ความสำเร็จของอัลบั้มนี้ทำให้พวกเขาออกทัวร์ทั่วประเทศเป็นเวลานานในช่วงปี 2548 และบางส่วนของปี 2549 พวกเขาได้รับรางวัล Fat Awards ครั้งที่ 4 ในสาขา "Favorite Album" และ "ความเชื่อ" ได้รับรางวัลในสาขา "Song of the Year" เดอะริชแมนทอยเปิดตัวซิงเกิล "อ๊อด อ๊อด" พร้อมกับมิวสิควิดีโอที่ล้อเลียนรายการโทรทัศน์ในยุค 1960 จุ๋ย จุ๋ยส์เปิดตัวซิงเกิลแรกของเขาอย่าง “Lesson 1 (บทที่ 1)” เป็นเพลงแนวโฟล์คร็อกที่ได้รับความนิยมในหมู่วัยรุ่น วงดนตรีที่ประสบความสำเร็จในประเทศไทยในยุคนี้ ได้แก่ อีโบลา, ฟลัวร์, สล็อตแมชชีน, โปเตโต้, ทเวนตีไฟฟ์อาเวอส์, โซคูล, สเลอ, วัชราวลี, และเพลย์กราวด์