เกอจาเว็น

เกอจาเว็น หรือ เกอยาเว็น (รูปปริวรรติ "กชเวนฺ") หรือ ศาสนาชวา  หรือ เกอบาตีนัน (Kebatinan) เป็นธรรมเนียมทางวัฒนธรรมและศาสนาของเกาะชวา มาจากการผสมผสานคติวิญญาณนิยม, ศาสนาพุทธ, ศาสนาฮินดู และศาสนาอิสลาม มีที่มาอยู่ในประวัติศาสตร์และคติชนความเชื่อของชาวชวา โดยผสานความเชื่อทั้งจากศาสนาและธรรมเนียมปฏิบัติต่าง ๆ เข้าด้วยกัน
นิยาม.
คำว่า "kebatinan" ใช้งานได้เหมือนกันกับ "kejawèn", "Agama Jawa" และ "Kepercayaan" กระนั้นคำเหล่านี้ไม่ได้เหมือนกันโดยทั้งหมด:
"เกอบาตีนัน" หมายถึงการเก็บเกี่ยวความสงบภายใน มีที่มาจากธรรมเนียมก่อนอิสลามเข้ามา ส่วน "เกอจาเว็น" มีลักษณะออกข้างนอก มีความใส่ใจถึงชุมชน และแสดงออกในรูปพิธีกรรมและวิถีปฏิบัติ
ลักษณะ.
เป้าหมาย.
"เกอบาตีนัน" มาจากคำภาษาอาหรับ "บาติน" (batin) แปลว่า "ภายใน" หรือ "ซ่อนเร้น" หรือ "ตัวตนภายใน" มีความหมายถึงการค้นหาทางอภิปรัชญาซึ่งสุนทรียภาพภายในตัวตนภายในของบุคคลหนึ่ง ๆ กับการเชื่อมโยงกับจักรวาลและพระเป็นเจ้า "เกอบาตีนัน" เชื่อในคติ "อภิสมาธิ" ซึ่งสามารถสัมผัสได้ผ่านการทำสมาธิ
ความเชื่อ.
"เกอบาตีนัน" ผสมผสานอภิปรัชญา รหัสยลัทธิ และคำสอนลึกล้ำ (esoteric doctrines) ที่มีที่มาจากคติวิญญาณนิยม พุทธ ฮินดู และอิสลาม แม้ว่าวัฒนธรรมชวาจะเปิดกว้างและอดกลั้นต่อศาสนาและแนวคิดใหม่ กระนั้นมีเพียงคติหรือคุณลักษณะที่ผ่านการยอมรับและกลั่นกรองแล้วเท่านั้นที่จะคงอยู่ในวัฒนธรรมชวา แนวคิดแบบชวาผสมผสานปัญญามนุษย์ ("วีจักซานา"; wicaksana), จิตวิญญาณ ("วัซกีตา"; waskita) และความสมบูรณ์ ("เซิมปูร์นา"; sempurna) ผู้นับถือจะต้องควบคุมความอยาก, หลีกหนีความร่ำรวยและความสบายทางโลก เพื่อที่วันหนึ่งจะได้บรรลุซึ่งสุนทรียภาพและความเป็นหนึ่งเดียวกับวิญญาณแห่งเอกภพ
นักมานุษยวิทยา ชอย (Choy) ระบุว่า "เกอบาตีนัน" ไม่ได้มีศาสดา (prophet) คัมภีร์ หรือพิธีกรรมและการเฉลิมฉลองทางศาสนาเป็นพิเศษ กระนั้นในหลายขบวนการเกอบาตีนันก็มีนักเขียนที่เป็นผู้ริเริ่มของตน
ศาสนิกชน.
นอกเหนือจากชาวชวาแล้ว ยังปรากฏว่ามีชาวเชื้อสายจีน ชาวพุทธ ไปจนถึงคนต่างชาติจากออสเตรเลียและยุโรป ที่ปฏิบัติตามศาสนาชวานี้ จำนวนศาสนิกชนโดยแน่ชัดเป็นเรื่องยากที่จะประมาณการณ์ได้เนื่องจากส่วนใหญ่จะระบุว่าตนนับถือศาสนาหนึ่งในศาสนาทางการของรัฐมากกว่า
การรับรองโดยรัฐ.
แม้ว่าปันจาซีลา ซึ่งเป็นรากฐานปรัชญาแห่งชาติของอินโดนีเซียจะรับรอวเฉพาะ "ศาสนาที่ซึ่งนับถือพระเจ้าองค์เดียว" แต่ศาสนาอื่นที่รัฐบาลไม่ได้รับรองเป็นพิเศษก็สามารถมีการนับถือได้ ในกลางปี 1956 ผู้แทนราษฎรจากยกยาการ์ตาปนะจำกรมกิจการศาสนาทำรายงานระบุลัทธิทางศาสนา 63 ลัทธิในเกาะชวานอกเหนือไปจากศาสนาที่รัฐรับรอง ประกอบด้วย 35 ลัทธิในชวากลาง และ 6 ลัทธิในชวาตะวันออก ซึ่งรวมถึงลัทธิของเกอจาเว็น เช่น ซูมาระฮ์ (Sumarah) กระนั้นก็ยังคงไม่ได้รับสถานะเป็นศาสนาที่รัฐรับรอง กระทั่งในปี 1973 ซึ่งรัฐรับรองในชื่อ "Kepercayaan kepada Tuhan Yang Maha Esa" (ความเชื่อในพระเจ้าสูงสุดองค์เดียว)) แต่ถูกถอดออกจากภาระหน้าที่ของกระทรวงการศาสนามาอยู่ในการดูแลของกระทรวงการศึกษาและวัฒนธรรมแทน
กับศาสนาอิสลาม.
แม้ว่าประชากรส่วนใหญ่ของเกาะชวาจะนับถือศาสนาอิสลาม แต่เกอจาเว็นในฐานะวัฒนธรรมชวา ยังคงมีบทบาทและผสานความเชื่อเข้ากับศาสนาอิสลามในแถบนี้
ในเวลาเดียวกับที่ศาสนาอิสลามแพร่หลายในเกาะชวา ได้มีสังคมที่มีโครงสร้างผู้นำเกิดอย่างหลวม ๆ เกิดขึ้นไปพร้อมกัน โดยโครงสร้างสังคมนี้มีความเกี่ยวข้องกับ กไย (kyai) ซึ่งหมายถึงผู้รู้ในทางศาสนาอิสลามและมีความรู้ในธรรมเนียมปฏิบัติ ความเชื่อ และคติชนทั้งก่อนอิสลามและของอิสลาม กยาอีถือเป็นผู้ยึดโยงหลักระหว่างชุมชนหมู่บ้านกับโลกเหนือธรรมชาติ
ชาวชวามองการทุ่มเททางศาสนาว่ามีอยู่สองสายธาร คือ
สองสายธารของศาสนาอิสลามในชวาระหว่างศาสนาอิสลามแบบขุนนาง, แบบตีความตามคัมภีร์, เคร่งครัด, ชีอะฮ์ กับ "ศาสนาอิสลามแบบพื้นบ้าน" หรือ "ศาสนาอิสลามพื้นถิ่น" หรือ "ศาสนาอิสลามแบบประชา" นั้นพบได้ในชุมชนอิสลามทั่วโลกนอกเหนือจากในชวาเช่นกัน
หมายเหตุ.
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />