วิกฤตการณ์การเมืองไทย พ.ศ. 2568

วิกฤตการณ์การเมืองไทย พ.ศ. 2568 เป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องซึ่งเกี่ยวข้องกับรัฐบาลผสมที่นำโดยพรรคเพื่อไทยในปัจจุบัน นำโดยนายกรัฐมนตรี แพทองธาร ชินวัตร
เบื้องหลัง.
ภายหลังจากพรรคก้าวไกลได้รับคะแนนเป็นอันดับที่ 1 จากการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2566 พรรคเพื่อไทยและพรรคการเมืองฝ่ายอนุรักษ์นิยมได้จัดตั้งรัฐบาลผสมภายใต้การนำของเศรษฐา ทวีสิน ต่อมาเศรษฐาถูกศาลรัฐธรรมนูญถอดถอนออกจากตำแหน่งเมื่อวันที่ 14 สิงหาคม พ.ศ. 2567 และแพทองธาร ชินวัตร ได้รับเลือกให้ดำรงตำแหน่งต่อจากเศรษฐา
ในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2568 ประเทศถูกอธิบายว่า "ค่อย ๆ" เข้าสู่วิกฤตทางการเมือง ท่ามกลางเรื่องอื้อฉาวจากการเลือกสมาชิกวุฒิสภาไทย พ.ศ. 2567 ซึ่งเชื่อมโยงกับการซื้อเสียงและการฉ้อโกงอย่างเป็นระบบ รวมถึงความตึงเครียดที่เชื่อมโยงกับการช่วยเหลืออดีตนายกรัฐมนตรี ทักษิณ ชินวัตร ให้เข้ารักษาตัวที่ชั้น 14 ของโรงพยาบาลตำรวจ โดยไม่มีการส่งเข้าเรือนจำ
เรื่องอื้อฉาวจากการเลือกสมาชิกวุฒิสภาไทย พ.ศ. 2567.
ณ เดือนมิถุนายน พ.ศ. 2568 สมาชิกวุฒิสภาของไทย 100 คน ถูกกล่าวหาว่าเป็นอั้งยี่เนื่องจากสมคบคิดกันเพื่อล็อกผลในการเลือกสมาชิกวุฒิสภาไทย พ.ศ. 2567 โดยมีการสอบสวนหลายครั้ง นำโดยคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) และ กรมสอบสวนคดีพิเศษ (DSI)
วิกฤตการณ์ชายแดนไทย–กัมพูชา พ.ศ. 2568.
เมื่อวันที่ 15 มิถุนายน พ.ศ. 2568 แพทองธารได้หารือทางโทรศัพท์กับสมเด็จอัครมหาเสนาบดี เดโช ฮุน เซน ประธานพฤฒสภากัมพูชา และอดีตนายกรัฐมนตรีกัมพูชา เป็นเวลา 17 นาที เกี่ยวกับวิกฤตการณ์ชายแดนไทย–กัมพูชา พ.ศ. 2568 เมื่อวันที่ 18 มิถุนายน มีการรั่วไหลของคลิปเสียงสนทนาดังกล่าวความยาว 9 นาที ซึ่งรวมถึงตอนที่แพทองธารวิจารณ์เชิงตำหนิพลโท บุญสิน พาดกลาง แม่ทัพภาคที่ 2 ที่เป็นผู้บัญชาการที่รับผิดชอบดูแลชายแดนไทย–กัมพูชา
เส้นเวลา.
18 มิถุนายน พ.ศ. 2568.
พรรคภูมิใจไทยถอนตัวออกจากรัฐบาล.
เมื่อวันที่ 18 มิถุนายน พ.ศ. 2568 พรรคภูมิใจไทย ที่มีที่นั่งในสภาผู้แทนราษฎร 69 ที่นั่ง ประกาศถอนตัวจากการร่วมรัฐบาล โดยให้รัฐมนตรีในสังกัดทั้ง 8 คนยื่นหนังสือลาออกจากตำแหน่งทั้งหมด รวมถึงภราดร ปริศนานันทกุล ที่ลาออกจากรองประธานสภาผู้แทนราษฎรคนที่ 2 ด้วย โดยมีผลตั้งแต่วันที่ 19 มิถุนายนเป็นต้นไป พรรคอ้างเหตุผลเรื่องการรั่วไหลของบทสนทนาทางโทรศัพท์ระหว่างไทย–กัมพูชา แต่อนุทิน ชาญวีรกุลได้ขอให้นายกรัฐมนตรีคุ้มครองจากคดีความต่าง ๆ ดังนั้นสาเหตุที่พรรคภูมิใจไทยลาออกคือเรื่องคดีความ
พรรครวมไทยสร้างชาติ.
พรรครวมไทยสร้างชาติ ซึ่งเป็นหนึ่งในพรรคร่วมรัฐบาลผสม ถูกกล่าวถึงจากผู้สังเกตการณ์ทางการเมืองว่า "กำลังรอการล่มสลาย" ซึ่งรวมถึงสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรชุดปัจจุบันที่สังกัดพรรคจำนวน 17 ถึง 18 คน
19 มิถุนายน พ.ศ. 2568.
เมื่อวันที่ 19 มิถุนายน พ.ศ. 2568 กระทรวงการต่างประเทศของไทยได้เรียกตัวฮุน ซาเรือน เอกอัครราชทูตกัมพูชาประจำประเทศไทย เข้าพบ และยื่นคำร้องประท้วงอย่างเป็นทางการเกี่ยวกับคลิปวิดีโอที่รั่วไหล โดยระบุว่าการกระทำของกัมพูชาเป็น "การละเมิดมารยาททางการทูต การละเมิดความไว้วางใจอย่างร้ายแรง และบ่อนทำลายความประพฤติระหว่างประเทศเพื่อนบ้านทั้งสอง"
แพทองธาร ชินวัตร นายกรัฐมนตรี แถลงข่าวร่วมกับทหารชั้นสูง และขออภัยต่อประชาชนในกรณีคลิปเสียงสนทนาที่รั่วไหลออกมา เธอระบุว่าความคิดเห็นของเธอมีจุดประสงค์เพื่อช่วยในการเจรจาสันติภาพแบบส่วนตัว และย้ำว่าเธอไม่ได้ต่อต้านกองทัพ
ณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ หัวหน้าพรรคประชาชน ซึ่งเป็นพรรคฝ่ายค้านหลักของประเทศไทย ในฐานะผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร เรียกร้องต่อประชาชนให้นายกรัฐมนตรียุบสภาผู้แทนราษฎร
20 มิถุนายน พ.ศ. 2568.
พรรคร่วมรัฐบาล 3 พรรค ได้แก่ พรรครวมไทยสร้างชาติ พรรคประชาธิปัตย์ และพรรคชาติไทยพัฒนา หารือถึงแนวทางในการร่วมรัฐบาลแพทองธารต่อไป พรรคประชาธิปัตย์ และพรรคชาติไทยพัฒนา ประกาศว่าจะยังคงร่วมรัฐบาลผสมต่อไป
พรรครวมไทยสร้างชาติ นำโดยพีระพันธุ์ สาลีรัฐวิภาค หัวหน้าพรรค ประกาศจุดยืนให้แพทองธารลาออก แต่พรรคเพื่อไทยปฏิเสธข้อเรียกร้อง พร้อมยืนยันว่าแพทองธารจะอยู่ในตำแหน่งต่อไป และจะไม่ยุบสภา แม้พรรคภูมิใจไทยจะถอนตัวออกจากพรรคร่วมรัฐบาลก็ตาม
ทั้งนี้ สส. พรรครวมไทยสร้างชาติ 36 คน มีความเห็นแตกแยกกัน มีเพียงกลุ่มของพีระพันธุ์จำนวน 18 คนเท่านั้นที่สนับสนุนการถอนตัว ส่วนอีก 18 คนที่เป็นกลุ่มของสุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงพาณิชย์คนปัจจุบัน ยังคงพิจารณาทางเลือกของตนอยู่ หากกลุ่มของพีระพันธุ์ถอนตัว รัฐบาลผสมจะสูญเสียเสียงข้างมากในรัฐสภา ทำให้คะแนนเสียงเปลี่ยนแปลงจาก 261 ต่อ 234 เป็น 243 ต่อ 252
แพทองธารลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมกำลังพลที่ประจำการบริเวณชายแดนไทย–กัมพูชา ในจังหวัดอุบลราชธานี และเข้าไปขอโทษพลโท บุญสิน พาดกลาง แม่ทัพภาคที่ 2
มงคล สุระสัจจะ ประธานวุฒิสภา ได้ยื่นคำร้องอย่างเป็นทางการของสมาชิกวุฒิสภาไทย ชุดที่ 13 จำนวน 36 คน ให้คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) และศาลรัฐธรรมนูญร่วมกันสอบสวนแพทองธารเกี่ยวกับการฝ่าฝืนมาตรฐานทางจริยธรรมอย่างร้ายแรงที่เกี่ยวข้องกับบทสนทนาระหว่างแพทองธารกับฮุน เซน ที่เพิ่งรั่วไหลออกมา
รัฐบาลออกแถลงการณ์ของแพทองธารที่ขออภัยประชาชนกรณีการรั่วไหลของบทสนทนาทางโทรศัพท์กับฮุน เซน พร้อมยืนยันความมุ่งมั่นต่ออำนาจอธิปไตยของชาติ
22 มิถุนายน พ.ศ. 2568.
มีการยืนยันว่าศาลรัฐธรรมนูญจะพิจารณาคำร้องขอถอดถอนแพทองธารในเบื้องต้นต่อไป
แพทองธาร ชินวัตร นายกรัฐมนตรี ในฐานะหัวหน้าพรรคเพื่อไทย ได้จัดการประชุมครั้งสำคัญที่โรงแรมโรสวูด กรุงเทพ โดยมีตัวแทนจากพรรคร่วมรัฐบาลที่เหลืออยู่ 6 พรรค เข้าร่วมประชุมด้วย โดยแพทองธารกล่าวขอบคุณพรรคประชาธิปัตย์ พรรครวมไทยสร้างชาติ พรรคกล้าธรรม พรรคชาติไทยพัฒนา พรรคประชาชาติ และพรรคชาติพัฒนา ซึ่งทุกพรรคได้ยืนยันที่จะร่วมรัฐบาลต่อไป หลังจากที่พรรคภูมิใจไทยเถอนตัว การประชุมดังกล่าวมีแกนนำสำคัญ อาทิ เฉลิมชัย ศรีอ่อน (หัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์), พีระพันธุ์ สาลีรัฐวิภาค (หัวหน้าพรรครวมไทยสร้างชาติ), ทวี สอดส่อง (หัวหน้าพรรคประชาชาติ), วราวุธ ศิลปอาชา (หัวหน้าพรรคชาติไทยพัฒนา), สุวัจน์ ลิปตพัลลภ (ประธานพรรคชาติพัฒนา) และนฤมล ภิญโญสินวัฒน์ (หัวหน้าพรรคกล้าธรรม) โดยการประชุมครั้งนี้มีขึ้นหลังจากที่เจ้าหน้าที่ระดับสูงของพรรคเพื่อไทยเป็นแกนนำในปัจจุบัน แถลงในวันก่อนหน้า (21 มิถุนายน) ว่านายกรัฐมนตรีจะไม่ลาออกหรือยุบสภา
23 มิถุนายน พ.ศ. 2568.
มีคำสั่งแม่ทัพกองทัพภาคที่ 1 และ กองทัพภาคที่ 2 ให้ปิดด่านชายแดนไทยกัมพูชาในพื้นที่ของ จังหวัดสระแก้ว จังหวัดบุรีรัมย์ จังหวัดสุรินทร์ จังหวัดศรีสะเกษ จังหวัดจันทบุรี จังหวัดตราด
ในขณะที่รัฐบาลได้ระบุว่ากำลังดำเนินการปรับคณะรัฐมนตรี ซึ่งคาดว่าจะแล้วเสร็จภายในวันที่ 27 มิถุนายน
24 มิถุนายน พ.ศ. 2568.
แพทองธาร ชินวัตร นายกรัฐมนตรี ประกาศว่าได้จัดทำรายชื่อคณะรัฐมนตรีชุดใหม่เสร็จสิ้นแล้ว โดยอยู่ระหว่างการตรวจสอบประวัติ ก่อนที่จะนำขึ้นทูลเกล้าฯ ถวายพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวให้ทรงแต่งตั้งต่อไป โดยขณะนี้รัฐบาลผสมประกอบด้วยพรรคเพื่อไทย พรรคประชาธิปัตย์ พรรคพลังประชารัฐ พรรคประชาชาติ พรรคกล้าธรรม พรรคชาติไทยพัฒนา และพรรคชาติพัฒนา ส่วนพรรคภูมิใจไทยมีมติผ่านที่ประชุมร่วมระหว่างคณะกรรมการบริหารพรรคและสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในสังกัดว่าจะยื่นญัตติขอเปิดอภิปรายไม่ไว้วางใจตามรัฐธรรมนูญมาตรา 151 ทันทีหลังจากเปิดสมัยประชุมสภา
คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ได้เริ่มต้นการสอบสวนแพทองธารในเบื้องต้นเกี่ยวกับข้อกล่าวหาเรื่องการละเมิดจริยธรรมอย่างร้ายแรงจากการรั่วไหลของบทสนทนาทางโทรศัพท์ระหว่างไทย–กัมพูชาข้างต้น
27 มิถุนายน พ.ศ. 2568.
ศาลรัฐธรรมนูญได้เลื่อนการประชุมประจำสัปดาห์มาเป็นวันที่ 1 กรกฎาคม (จากเดิมวันที่ 8 กรกฎาคม) เนื่องจากปัญหาด้านตารางเวลา โดยจุดสำคัญของการประชุมนี้คือการพิจารณาคำร้องจากสมาชิกวุฒิสภาไทย ชุดที่ 13 จำนวน 36 คน ที่ขอให้วินิจฉัยถอดถอนแพทองธารออกจากนายกรัฐมนตรี พร้อมกับสั่งให้แพทองธารยุติการปฏิบัติหน้าที่ระหว่างรอคำวินิจฉัยด้วย โดยในคำร้องกล่าวหาว่าเธอกระทำการละเมิดจริยธรรมอย่างร้ายแรง
1 กรกฎาคม พ.ศ. 2568.
ศาลรัฐธรรมนูญมีมติเอกฉันท์รับคำร้องกรณีสมาชิกวุฒิสภาจำนวน 36 คน ขอให้วินิจฉัยถอดถอนแพทองธารออกจากนายกรัฐมนตรี และมีมติ 7 ต่อ 2 สั่งให้เธอหยุดปฏิบัติหน้าที่ดังกล่าว ทั้งนี้ ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญเสียงข้างน้อย จำนวน 2 คน ได้แก่ นครินทร์ เมฆไตรรัตน์ และอุดม สิทธิวิรัชธรรม เห็นว่า ข้อเท็จจริงตามคำร้องยังไม่ยุติชัดเจน อย่างไรก็ตาม เพื่อป้องกันความเสียหายที่จะเกิดขึ้นอย่างร้ายแรงที่ยากแก่การแก้ไขเยียวยาในกายหลัง ให้ใช้มาตรการหรือวิธีการชั่วคราวโดยห้ามมิให้แพทองธารใช้หน้าที่กับอำนาจด้านความมั่นคง การต่างประเทศ และการคลัง จนกว่าศาลรัฐธรรมนูญจะมีคำวินิจฉัย แต่เนื่องจากตุลาการอีก 7 คนมีมติให้แพทองธารหยุดปฏิบัติหน้าที่นายกรัฐมนตรี แพทองธารจึงดำรงตำแหน่งได้เฉพาะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรมเท่านั้น
3 กรกฎาคม พ.ศ. 2568.
สุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม ในฐานะผู้รักษาราชการแทนนายกรัฐมนตรีไทย นำคณะรัฐมนตรีชุดใหม่เข้าเฝ้าฯ พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี เพื่อถวายสัตย์ปฏิญาณก่อนเข้ารับหน้าที่ หลังถวายสัตย์ปฏิญาณแล้วได้จัดการประชุมคณะรัฐมนตรีพิเศษ โดยมีสุริยะเป็นประธานในวาระแรกเพื่ออนุมัติลำดับการรักษาราชการแทนนายกรัฐมนตรีใหม่ โดยภูมิธรรม เวชยชัย รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย อยู่ในลำดับที่ 1 สุริยะจึงสิ้นสุดการรักษาการนายกรัฐมนตรีหลังจบการประชุมวาระนี้ และหลังจากนั้นภูมิธรรมได้เริ่มรักษาราชการแทนนายกรัฐมนตรีโดยเป็นประธานต่อจากสุริยะในการประชุมวาระที่เหลือ
29 สิงหาคม พ.ศ. 2568.
ศาลรัฐธรรมนูญมีมติเสียงข้างมาก 6:3 วินิจฉัยถอดถอนแพทองธาร ชินวัตร จากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี ตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 170 วรรคหนึ่ง (4) ประกอบมาตรา 160 เนื่องจากผิดจริยธรรมอย่างร้ายแรงจากการรั่วไหลของบทสนทนาทางโทรศัพท์ระหว่างไทย–กัมพูชา โดยมีผลย้อนหลังตั้งแต่วันที่ศาลรัฐธรรมนูญสั่งหยุดปฏิบัติหน้าที่ ส่งผลให้คณะรัฐมนตรีไทย คณะที่ 64 พ้นจากตำแหน่งทั้งคณะ
การประท้วง.
เมื่อวันที่ 19 มิถุนายน พ.ศ. 2568 พิชิต ไชยมงคล แกนนำเครือข่ายนักศึกษาประชาชนปฏิรูปประเทศไทย (คปท.) ร่วมกับนาย ใจเพชร กล้าจน แกนนำกองทัพธรรม และ พลตรี เหรียญทอง แน่นหนา ผู้อำนวยการโรงพยาบาลมงกุฎวัฒนะ จัดการชุมนุมประท้วงบริเวณหน้าทำเนียบรัฐบาล เพื่อเรียกร้องให้แพทองธาร ชินวัตร ลาออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี หลังจากเกิดการรั่วไหลของบทสนทนาทางโทรศัพท์ระหว่างเธอกับ ฮุน เซน ประธานพฤฒสภากัมพูชา ผู้ประท้วงกล่าวหาว่านายกรัฐมนตรีได้ประนีประนอมผลประโยชน์ของชาติไทยในการสนทนาทางโทรศัพท์ครั้งนั้น
วันถัดมา (20 มิถุนายน) ผู้นำพรรคการเมืองต่าง ๆ เช่น พลตำรวจเอก เสรีพิศุทธ์ เตมียเวส อดีตผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ, นพ.วรงค์ เดชกิจวิกรม, กษิต ภิรมย์, นิติธร ล้ำเหลือ, รศ.เจิมศักดิ์ ปิ่นทอง, ประพันธ์ คูณมี, ชาญชัย อิสระเสนารักษ์, สมชาย แสวงการ, ศ.ดร.ไชยันต์ ไชยพร, ผศ.นพ.ตุลย์ สิทธิสมวงศ์, ถาวร เสนเนียม, แก้วสรร อติโพธิ, ขวัญสรวง อติโพธิ, จตุพร พรหมพันธุ์, พลเอก สมเจตน์ บุญถนอม รวมทั้ง ถวิล เปลี่ยนศรี อดีตเลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ และกลุ่มนักเคลื่อนไหวทางการเมือง ซึ่งรวมตัวกันในนาม คณะรวมพลังแผ่นดินปกป้องอธิปไตยไทย ได้มีการจัดแถลงการณ์ขึ้น โดยเรียกร้องให้นายกรัฐมนตรีลาออก รวมถึงให้พรรครวมไทยสร้างชาติและพรรคประชาธิปัตย์ถอนตัวจากพรรคร่วมรัฐบาลทันที
ต่อมาเมื่อวันที่ 28 มิถุนายน ได้มีการชุมนุมใหญ่ของคณะดังกล่าว ณ อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ ซึ่งจัดโดยมูลนิธิยามเฝ้าแผ่นดิน โดยได้รับเงินบริจาคจากประชาชนแล้วประมาณ 10 ล้านบาท เพื่อใช้ในการชุมนุม และส่วนที่เหลือนำไปสนับสนุนภารกิจของกองทัพภาคที่ 2 และจะเปิดรับบริจาคจนถึงวันที่ 29 มิถุนายน
ผลกระทบ.
การถอนตัวของพรรคภูมิใจไทย อาจส่งผลให้รัฐบาลที่นำโดยพรรคเพื่อไทยอาจส่งผลให้พรรคต้องเปลี่ยนเอาแคนดิเดตนายกรัฐมนตรีคนที่ 3 คือชัยเกษม นิติสิริ มาดำรงตำแหน่งแทนแพทองธาร หรือแพทองธารอาจยุบสภาผู้แทนราษฎรเพื่อจัดให้มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไปครั้งถัดไป มิฉะนั้นอาจต้องเผชิญกับการลงมติไม่ไว้วางใจในสภาผู้แทนราษฎร นักวิจารณ์ทางการเมืองบางคนยังเน้นย้ำถึงความเป็นไปได้ที่เพิ่มมากขึ้นของการเกิดรัฐประหารในประเทศไทยอีกด้วย