การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยแทนตำแหน่งที่ว่าง พ.ศ. 2552

การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยแทนตำแหน่งที่ว่าง พ.ศ. 2552 เป็นการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแทนตำแหน่งที่ว่างลง หลังจากที่ศาลรัฐธรรมนูญตัดสินคดียุบพรรคพลังประชาชน, พรรคชาติไทย, และพรรคมัชฌิมาธิปไตย พร้อมกับตัดสิทธิ์กรรมการบริหารพรรค ส่งผลให้ต้องมีการเลือกตั้งซ่อม สส.แบบแบ่งเขต จำนวน 29 คน ใน 22 จังหวัด โดย คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนดให้มีการเลือกตั้งซ่อมในวันที่ 11 มกราคม พ.ศ. 2552 และเปิดรับสมัครในวันที่ 22-26 ธันวาคม พ.ศ. 2551 ทั้งนี้ กกต. ได้กำหนดให้มีการเลือกตั้งล่วงหน้าในวันที่ 3-4 มกราคม พ.ศ. 2552 ซึ่งการเลือกตั้งครั้งนี้จัดขึ้นพร้อมกันกับการเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2552
ก่อนการเลือกตั้ง.
พรรคเพื่อไทย และ พรรคชาติไทยพัฒนา ซึ่งเป็นพรรคที่ต่อเนื่องมาจากพรรคพลังประชาชนและพรรคชาติไทยตามลำดับ จะมีการติดขัดเกี่ยวกับการลงสมัคร สส. เนื่องจากพรรคทั้งสองก่อตั้งได้ไม่นาน และยังต้องรอการรับรองจากคณะกรรมการการเลือกตั้ง ในเรื่องคณะกรรมการบริหารพรรคชุดใหม่ และที่สำคัญก็คือ ปัญหาในเรื่องผู้สมัครที่จะลงเลือกตั้งซ่อมยื่นใบสังกัดพรรคไม่ครบ 90 วันกันหลายคน ทำให้ไม่สามารถส่งผู้สมัครได้ครบทุกเขต ซึ่งทำให้พรรคประชาธิปัตย์, พรรคประชาราช, พรรคเพื่อแผ่นดิน, พรรครวมใจไทยชาติพัฒนา ที่ไม่มีปัญหาในเรื่องดังกล่าว สามารถลงสมัครในการเลือกตั้งซ่อมได้อย่างไม่มีปัญหาใดนัก
ปฏิกิริยาในการรับสมัคร.
พรรคชาติไทยพัฒนา.
สำหรับผู้สมัคร สส.ของพรรคชาติไทยพัฒนา ที่จะลงสมัครรับเลือกตั้งซ่อม สส. มีทั้งหมด 13 คน โดยส่วนใหญ่เป็นญาติของ สส.เดิมของพรรคชาติไทย อาทิเช่น
โดยแต่เดิมแล้ว บรรหาร ศิลปอาชา จะให้ ชุมพล ศิลปอาชา น้องชาย และ ปาริชาติ ศิลปอาชา ลูกสาวลงสมัครแทนตัวเอง และ วราวุธ ศิลปอาชา อดีตสส.เขต 1 จังหวัดสุพรรณบุรี แต่เนื่องจากทั้ง 2 คน สมัครเป็นสมาชิกพรรคชาติไทยพัฒนาไม่ถึง 90 วัน จึงทำให้ต้องส่ง นิติวัฒน์ จันทร์สว่าง อดีตรองผู้อำนวยการ และนายนพดล มาตรศรี อดีตรองนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดสุพรรณบุรีลงแทน
พรรคเพื่อไทย.
คณวัฒน์ วศินสังวร รองหัวหน้าพรรคเพื่อไทยในขณะนั้น แถลงภายหลังประชุมว่าพรรคว่า พรรคเพื่อไทยได้มอบหมายให้ร้อยตำรวจเอก เฉลิม อยู่บำรุง เป็นผู้อำนวยการการเลือกตั้งซ่อมครั้งนี้ และมีข้อสรุปจะส่งผู้สมัครใน 13 เขต จาก 26 เขต เนื่องจากอีก 13 เขต มีปัญหาคุณสมบัติสมาชิกพรรคไม่ครบ 90 วัน ทำให้ในบางเขต พรรคเพื่อไทยจึงให้การสนับสนุนผู้สมัครจากพรรคประชาราชแทน ในฐานะพรรคร่วมฝ่ายค้าน
โดยหนึ่งในผู้สมัครของพรรคที่มีความโดดเด่นคือ เพชรวรรต วัฒนพงศศิริกุล ผู้สมัคร สส.ลำพูน พรรคเพื่อไทย โดยเพชรวรรตเป็นแกนนำคนสำคัญของกลุ่มรักเชียงใหม่ 51 ซึ่งสนับสนุนแนวทางพรรคไทยรักไทยและพรรคพลังประชาชน
พรรคประชาธิปัตย์.
เทพไท เสนพงศ์ ผู้ช่วยเลขาธิการพรรคประชาธิปัตย์ในขณะนั้น กล่าวว่า จากการที่สถานการณ์การเมืองในขณะนี้เปลี่ยนไป พรรคประชาธิปัตย์มีโอกาสเป็นแกนนำในการจัดตั้งรัฐบาล โดย บัญญัติ บรรทัดฐาน กรรมการสภาที่ปรึกษาพรรคประชาธิปัตย์ ในฐานะประธานคณะกรรมการคัดเลือกผู้สมัครของพรรคจึงกำหนดแนวทางการคัดเลือกผู้สมัคร โดยเปิดโอกาสให้ที่นั่งแก่พรรคร่วมรัฐบาลที่เสียไปมีสิทธิ์ส่งผู้สมัครก่อน ส่วนเขตเลือกตั้งที่ไม่ทับซ้อนกับพรรคร่วมรัฐบาลนั้น พรรคประชาธิปัตย์ก็จะส่งผู้สมัครเอง โดยมีมติส่งในภาคเหนือ ได้แก่ จังหวัดลำพูน และจังหวัดลำปาง ภาคอีสานได้แก่ จังหวัดอุบลราชธานี เขต 3 ส่วนภาคกลาง ได้แก่ จังหวัดฉะเชิงเทรา จังหวัดราชบุรี จังหวัดสมุทรปราการ ขณะที่ภาคใต้ ได้แก่ จังหวัดนราธิวาส และกรุงเทพมหานคร เขต 10 
ส่วนพื้นที่ที่ทับซ้อนกับพรรคชาติไทยพัฒนา พรรครวมใจไทยชาติพัฒนา และพรรคเพื่อแผ่นดิน ที่ประชุมได้มอบหมายให้ สุเทพ เทือกสุบรรณ เลขาธิการพรรคประชาธิปัตย์ในขณะนั้น และ ชำนิ ศักดิเศรษฐ์ รองเลขาธิการพรรคประชาธิปัตย์ในขณะนั้น ไปประสานงานกับพรรคดังกล่าว และนำผลมาแจ้งต่อที่ประชุมคณะกรรมการคัดเลือกฯ ในวันที่ 11 ธันวาคม พ.ศ. 2551
ผลการเลือกตั้ง.
ผลการเลือกตั้งซ่อม มีดังต่อไปนี้
เขต 10 กรุงเทพมหานคร.
เขตการเลือกตั้งที่ 2 ประกอบด้วยเขตราษฎร์บูรณะ เขตทุ่งครุ เขตบางขุนเทียน และเขตบางบอน
เขต 1 จังหวัดฉะเชิงเทรา.
เขตการเลือกตั้งที่ 1 ประกอบด้วยอำเภอสนามชัยเขต อำเภอพนมสารคาม อำเภอราชสาส์น อำเภอบางคล้า อำเภอคลองเขื่อน อำเภอบางน้ำเปรี้ยว และอำเภอเมืองฉะเชิงเทรา (เฉพาะตำบลบางแก้ว ตำบลบางขวัญ ตำบลท่าไข่ ตำบลบ้านใหม่ และตำบลคลองจุกกระเฌอ)
เขต 1 จังหวัดนครปฐม.
เขตการเลือกตั้งที่ 1 ประกอบไปด้วยอำเภอเมืองนครปฐม อำเภอกำแพงแสน และอำเภอนครชัยศรี
เขต 1 จังหวัดนครพนม.
เขตการเลือกตั้งที่ 1 ประกอบไปด้วยอำเภอเมืองนครพนม (ยกเว้นตำบลวังตามัว) อำเภอนาหว้า (ยกเว้นตำบลนาหว้า ตำบลนางัว และเทศบาลตำบลนาหว้า) อำเภอธาตุพนม (เฉพาะตำบลนาถ่อน) อำเภอท่าอุเทน อำเภอศรีสงคราม อำเภอนาทม และอำเภอบ้านแพง
เขต 2 จังหวัดนราธิวาส.
เขตการเลือกตั้งที่ 2 ประกอบด้วยอำเภอสุไหงปาดี อำเภอแว้ง อำเภอสุคิริน อำเภอจะแนะ อำเภอระแงะ และอำเภอเจาะไอร้อง
เขต 2 จังหวัดบุรีรัมย์.
เขตการเลือกตั้งที่ 2 ประกอบไปด้วยอำเภอประโคนชัย อำเภอสตึก อำเภอกระสัง อำเภอพลับพลาชัย และอำเภอบ้านกรวด
เขต 4 จังหวัดบุรีรัมย์.
เขตการเลือกตั้งที่ 4 ประกอบไปด้วยอำเภอลำปลายมาศ อำเภอพุทไธสง อำเภอคูเมือง อำเภอนาโพธิ์ และอำเภอบ้านใหม่ไชยพจน์
เขต 1 จังหวัดปทุมธานี.
เขตการเลือกตั้งที่ 1 ประกอบด้วยอำเภอเมืองปทุมธานี อำเภอลาดหลุมแก้ว อำเภอสามโคก และอำเภอคลองหลวง
เขต 1 จังหวัดมหาสารคาม.
เขตการเลือกตั้งที่ 1 ประกอบไปด้วยอำเภอเมืองมหาสารคาม อำเภอโกสุมพิสัย อำเภอกันทรวิชัย อำเภอเชียงยืน อำเภอกุดรัง และอำเภอชื่นชม
เขต 2 จังหวัดร้อยเอ็ด.
เขตการเลือกตั้งที่ 2 ประกอบไปด้วยอำเภอพนมไพร อำเภอเกษตรวิสัย อำเภอสุวรรณภูมิ อำเภอจตุรพักตรพิมาน อำเภอปทุมรัตต์ อำเภอเมืองสรวง อำเภอโพนทราย และอำเภอหนองฮี
เขต 1 จังหวัดราชบุรี.
เขตการเลือกตั้งที่ 1 ประกอบไปด้วยอำเภอบ้านโป่ง อำเภอโพธาราม อำเภอจอมบึง อำเภอบางแพ และอำเภอดำเนินสะดวก
เขต 1 จังหวัดลพบุรี.
เขตการเลือกตั้งที่ 1 ประกอบไปด้วยอำเภอเมืองลพบุรี อำเภอพัฒนานิคม อำเภอท่าวุ้ง และอำเภอบ้านหมี่
เขต 1 จังหวัดลำปาง.
เขตการเลือกตั้งที่ 1 ประกอบไปด้วยอำเภอเมืองลำปาง อำเภอห้างฉัตร อำเภอแจ้ห่ม อำเภอวังเหนือ อำเภองาว และอำเภอเมืองปาน
เขต 1 จังหวัดลำพูน.
เขตการเลือกตั้งที่ 1 ประกอบไปด้วยจังหวัดลำพูนทั้งจังหวัด
เขต 1 จังหวัดศรีสะเกษ.
เขตการเลือกตั้งที่ 1 ประกอบไปด้วยอำเภอเมืองศรีสะเกษ อำเภอกันทรารมย์ อำเภอราษีไศล อำเภอยางชุมน้อย อำเภอบึงบูรพ์ อำเภอพยุห์ อำเภอโพธิ์ศรีสุวรรณ อำเภอโนนคูณ และอำเภอศิลาลาด
เขต 2 จังหวัดศรีสะเกษ.
เขตการเลือกตั้งที่ 2 ประกอบไปด้วยอำเภอขุขันธ์ อำเภออุทุมพรพิสัย อำเภอปรางค์กู่ อำเภอห้วยทับทัน อำเภอภูสิงห์ อำเภอวังหิน และอำเภอเมืองจันทร์
เขต 1 จังหวัดสมุทรปราการ.
เขตการเลือกตั้งที่ 1 ประกอบด้วยอำเภอเมืองสมุทรปราการ
เขต 2 จังหวัดสระบุรี.
เขตการเลือกตั้งที่ 2 ประกอบไปด้วยอำเภอหนองแค อำเภอพระพุทธบาท อำเภอบ้านหมอ อำเภอวิหารแดง อำเภอเสาไห้ อำเภอหนองแซง อำเภอหนองโดน และอำเภอดอนพุด
เขต 1 จังหวัดสิงห์บุรี.
เขตการเลือกตั้งที่ 1 ประกอบด้วยจังหวัดสิงห์บุรีทั้งจังหวัด
เขต 1 จังหวัดสุพรรณบุรี.
เขตการเลือกตั้งที่ 1 ประกอบไปด้วยอำเภอเมืองสุพรรณบุรี อำเภอบางปลาม้า อำเภอสองพี่น้อง และอำเภออู่ทอง
เขต 2 จังหวัดสุพรรณบุรี.
เขตการเลือกตั้งที่ 2 ประกอบไปด้วยอำเภอดอนเจดีย์ อำเภอศรีประจันต์ อำเภอสามชุก อำเภอเดิมบางนางบวช อำเภอด่านช้าง และอำเภอหนองหญ้าไซ
เขต 1 จังหวัดอ่างทอง.
เขตการเลือกตั้งที่ 1 ประกอบด้วยจังหวัดอ่างทองทั้งจังหวัด
เขต 2 จังหวัดอุดรธานี.
เขตการเลือกตั้งที่ 2 ประกอบไปด้วยอำเภอหนองหาน อำเภอกุมภวาปี อำเภอโนนสะอาด อำเภอศรีธาตุ อำเภอไชยวาน อำเภอวังสามหมอ และอำเภอกู่แก้ว
เขต 1 จังหวัดอุทัยธานี.
เขตการเลือกตั้งที่ 1 ประกอบด้วยจังหวัดอุทัยธานีทั้งจังหวัด
เขต 2 จังหวัดอุบลราชธานี.
เขตการเลือกตั้งที่ 2 ประกอบไปด้วยอำเภอตระการพืชผล อำเภอเขมราฐ อำเภอศรีเมืองใหม่ อำเภอโขงเจียม อำเภอกุดข้าวปุ้น อำเภอโพธิ์ไทร อำเภอสิรินธร และอำเภอนาตาล
เขต 3 จังหวัดอุบลราชธานี.
เขตการเลือกตั้งที่ 3 ประกอบไปด้วยอำเภอเดชอุดม อำเภอบุณฑริก อำเภอน้ำยืน อำเภอนาจะหลวย อำเภอสำโรง อำเภอน้ำขุ่น และอำเภอทุ่งศรีอุดม
การเลือกตั้งใหม่.
เขต 1 จังหวัดสมุทรปราการ.
ในภายหลังประชุมคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) มีมติให้ใบแดงแก่ สรชา วีรชาติวัฒนา ว่าที่ สส.เขต 1 จังหวัดสมุทรปราการ พรรคประชาธิปัตย์ และมติดังกล่าวมีผลให้ กกต. ต้องสั่งเลือกตั้งใหม่ในเขตเลือกตั้งที่ 1 จังหวัดสมุทรปราการ โดยกำหนดวันเลือกตั้งใหม่คือวันที่ 29 มีนาคม พ.ศ. 2552
ซึ่งในกรณีที่ถูกใบแดงและต้องเลือกตั้งใหม่ ผู้สมัครเดิมในเขตจากทุกพรรคจะเข้าสู่การเลือกตั้งใหม่อีกครั้งยกเว้น สรชา วีรชาติวัฒนา ทั้งนี้พรรคประชาธิปัตย์ไม่สามารถส่งผู้สมัครคนใหม่ลงแทนได้