เชื้อเพลิงอากาศยานชีวภาพ

เชื้อเพลิงอากาศยานชีวภาพ (หรือ Bio-aviation fuel (BAF)); เรียกอีกอย่างว่า เชื้อเพลิงไบโอเจ็ต  หรือ เชื้อเพลิงอากาศยานยั่งยืน (SAF)) เป็นเชื้อเพลิงชีวภาพที่ใช้เติมเครื่องบินเป็นหลัก สมาคมขนส่งทางอากาศระหว่างประเทศ (IATA) ถือว่าสิ่งนี้เป็นองค์ประกอบสำคัญต่อการลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมจากการบิน เชื้อเพลิงอากาศยานชีวภาพถูกใช้เพื่อลดคาร์บอนจากการเดินอากาศทั้งในระยะกลางและระยะไกลที่มักก่อให้เกิดการปล่อยมลพิษมากที่สุด และอาจช่วยยืดอายุการใช้งานของเครื่องบินรุ่นเก่าได้ เนื่องจากการลดปริมาณการปล่อยคาร์บอน น้ำมันก๊าดพาราฟินิกสังเคราะห์ (SPK) หมายถึงเชื้อเพลิงที่ไม่ได้ทำจากปิโตรเลียม ซึ่งออกแบบมาเพื่อทดแทนเชื้อเพลิงอากาศยานจากน้ำมันก๊าด โดยมักจะผลิตจากชีวมวล แต่ก็ไม่ใช่เสมอไป
เชื้อเพลิงชีวภาพได้จากชีวมวลจากพืช สัตว์ หรือขยะ ขึ้นอยู่กับประเภทของชีวมวลที่ใช้ ซึ่งอาจปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์ลง 20–98% เมื่อเทียบกับเชื้อเพลิงอากาศยานธรรมดา การบินทดสอบครั้งแรกโดยใช้เชื้อเพลิงชีวภาพแบบผสมเกิดขึ้นเมื่อ ค.ศ. 2008 และต่อมาใน ค.ศ. 2011 มีการอนุญาตให้ใช้เชื้อเพลิงผสมที่มีเชื้อเพลิงชีวภาพ 50% ในเที่ยวบินเชิงพาณิชย์ได้ ใน ค.ศ. 2023 อัตราการผลิตเชื้อเพลิงอากาศยานยั่งยืน อยู่ที่ 600 ล้านลิตร คิดเป็น 0.2% ของเชื้อเพลิงอากาศยานทั่วโลก มีการวางเป้าหมายไว้ว่าภายใน ค.ศ. 2024 จะผลิตเชื้อเพลิงอากาศยานยั่งยืนเพิ่มให้เป็น 1.3 พันล้านลิตร (1 ล้านตัน) คิดเป็น 0.3% ของการใช้งานเชื้อเพลิงอากาศยานทั่วโลก และ 11% ของการผลิตเชื้อเพลิงหมุนเวียนทั่วโลก การเพิ่มขึ้นนี้เกิดขึ้นในขณะที่โรงงานผลิตหลักที่สหรัฐอเมริกา ได้เลื่อนการเพิ่มปริมาณออกไปจนถึง ค.ศ. 2025 จากเดิมที่คาดว่าจะผลิตได้ถึง 1.9 พันล้านลิตร
เชื้อเพลิงอากาศยานชีวภาพสามารถผลิตได้จากพืชหรือสัตว์ เช่น สบู่ดำ สาหร่าย ไขสัตว์ น้ำมันเสีย น้ำมันปาล์ม น้ำมันบาบาสสุ และน้ำมัน "คาเมลินา" (bio-SPK) จากชีวมวลแข็งที่ผ่านกระบวนการไพโรไลซิสแบบฟิชเชอร์-โทรปช์ (FT-SPK) ด้วยกระบวนการแอลกอฮอล์-ทู-เจ็ต (ATJ) จากการหมักขยะ หรือจากชีววิทยาสังเคราะห์ ผ่านเครื่องปฏิกรณ์พลังงานแสงอาทิตย์ เครื่องยนต์ลูกสูบขนาดเล็กยังสามารถดัดแปลงเพื่อเผาไหม้เอทานอลได้
เชื้อเพลิงชีวภาพที่ยั่งยืนเป็นทางเลือกแทนเชื้อเพลิงไฟฟ้า เชื้อเพลิงอากาศยานยั่งยืนได้รับการรับรองความยั่งยืนจากองค์กรภายนอก<section end="summary" />
<templatestyles src="Template:TOC limit/styles.css" />
อย่างไรก็ตาม เทคโนโลยีการผลิตเชื้อเพลิงอากาศยานยั่งยืนนั้นมีข้อจำกัดของวัตถุดิบ เนื่องจากน้ำมันและไขมันที่เรียกว่า ไฮโดรทรีตเอสเทอร์ส และ กรดไขมัน (Hefa) ซึ่งเป็นวัตถุดิบหลักในการผลิตเชื้อเพลิงอากาศยานยั่งยืนมีอยู่อย่างจำกัด เนื่องจากมีความต้องการที่เพิ่มขึ้น แม้ว่าเทคโนโลยีเชื้อเพลิงไฟฟ้าขั้นสูง ซึ่งรวมคาร์บอนไดออกไซด์ที่เป็นของเสียเข้ากับไฮโดรเจนสะอาดจะเป็นวิธีแก้ปัญหาที่มีแนวโน้มที่ดี แต่ก็ยังคงอยู่ในระหว่างการพัฒนาและมีต้นทุนสูง เพื่อแก้ปัญหาเหล่านี้ ผู้พัฒนาเชื้อเพลิงอากาศยานยั่งยืนกำลังสำรวจวัตถุดิบที่หาได้ง่ายมากขึ้น เช่น ชีวมวลจากไม้ และขยะจากการเกษตรและเทศบาลต่าง ๆ โดยมุ่งหวังที่จะผลิตเชื้อเพลิงอากาศยานคาร์บอนต่ำได้อย่างยั่งยืนและมีประสิทธิภาพมากขึ้น
ในประเทศไทย มีการตั้งหน่วยผลิตเชื้อเพลิงอากาศยานยั่งยืนบริสุทธิ์ครบวงจรแห่งแรกของประเทศโดยกลุ่มบริษัทบางจาก ภายในโรงกลั่นน้ำมันบางจาก เขตพระโขนง กรุงเทพมหานคร ผ่านการดำเนินงานโดยบริษัท บีเอสจีเอฟ จำกัด บริษัทร่วมทุนระหว่าง บริษัท บางจาก คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน), บริษัท ธนโชค ออยล์ ไลท์ จำกัด และบริษัท บีบีจีไอ จำกัด (มหาชน) ในสัดส่วน 51% : 29% : 20% โดยสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินมาทรงเปิดหน่วยผลิตเชื้อเพลิงเมื่อวันที่ 25 เมษายน พ.ศ. 2568