อินเดียสมัยกลาง

อินเดียสมัยกลาง สื่อถึงยุคสมัยที่ยาวนานของประวัติศาสตร์หลังคลาสสิกของอนุทวีปอินเดียระหว่าง "สมัยโบราณ" กับ "สมัยใหม่" มักถือว่าอยู่ในช่วงประมาณจากการแตกสลายของจักรวรรดิคุปตะในคริสต์ศตวรรษที่ 6 จนถึงจุดเริ่มต้นของสมัยใหม่ตอนต้นใน ค.ศ. 1526 ด้วยการสถาปนาจักรวรรดิโมกุล แม้ว่านักประวัติศาสตร์บางส่วนถือว่าทั้งจุดเริ่มต้นและสิ้นสุดช้ากว่าจุดเหล่านี้ สมัยกลางนั้นแบ่งออกเป็นสมัยกลางตอนต้นและสมัยกลางตอนปลาย
ในสมัยกลางตอนต้น มีรัฐมากกว่า 40 แห่งในอนุทวีปอินเดียที่มีวัฒนธรรม ภาษา ระบบการเขียน และศาสนาที่แตกต่างกัน ในช่วงเริ่มต้นสมัยนี้ ศาสนาพุทธเคยเป็นศาสนาหลักทั่วพื้นที่ ด้วยจักรวรรดิปาละที่ดำรงได้ไม่นานในที่ราบลุ่มแม่น้ำสินธุ-คงคา สนับสนุนสถาบันทางศาสนาพุทธ หนึ่งในสถาบันเหล่านั้นคือนาลันทามหาวิหาร ศูนย์กลางทางการศึกษาและนำเอเชียใต้ที่แบ่งแยกเข้าสู่เวทีปัญญาระดับโลก ในบริเวณรัฐพิหาร ประเทศอินเดียในปัจจุบัน ความสำเร็จอีกอันคือการประดิษฐ์เกม "จตุรังคะ" ที่ภายหลังนำเข้าสู่ยุโรปและกลายเป็นหมากรุก
ส่วนในอินเดียใต้ อาณาจักรฮินดูโจฬะของทมิฬมีชื่อเสียงจากจักรวรรดิโพ้นทะเลที่ควบคุมส่วนต่าง ๆ ของศรีลังกา มาเลเซีย และอินโดนีเซียปัจจุบันในฐานะดินแดนโพ้นทะเล และช่วยกระจายศาสนาฮินดูและพุทธเข้าไปยังพื้นที่วัฒนธรรมประวัติศาสตร์ของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ในสมัยเดียวกัน ภูมิภาคเพิ่อนบ้านอย่างอัฟกานิสถาน ทิเบต และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้อยู่ภายใต้อิทธิพลเอเชียใต้
ในช่วงสมัยกลางตอนปลาย การรุกรานของอิสลามเป็นระลอกจากบริเวณเอเชียกลาง อัฟกานิสถาน และอิหร่านในปัจจุบัน เข้าพิชิตดินแดนจำนวนมากในอินเดียเหนือ ก่อตั้งรัฐสุลต่านเดลีที่ดำรงอยู่จนถึงคริสต์ศตวรรษที่ 16 ทำให้ศาสนาพุทธเสื่อมถอยในเอเชียใต้ แต่ศาสนาฮินดูยังคงอยู่รอดและเสริมกำลังตนเองในพื้นที่ที่ถูกจักรวรรดิมุสลิมยึดครอง ส่วนในบริเวณตอนใต้ จักรวรรดิวิชัยนครยืนหยัดต่อการพิชิตของมุสลิม และเริ่มต้นความเป็นศัตรูกับรัฐสุลต่านแบฮ์แมนีเป็นเวลานาน ในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 16 นำไปสู่การนำเข้าดินปืน การสถาปนาโมกุล จักรวรรดิมุสลิมใหม่ และการจัดตั้งสถานีการค้าของยุโรปโดยอาณานิคมโปรตุเกส จักรวรรดิโมกุลเป็นหนึ่งในสามจักรวรรดิดินปืนอิสลาม ร่วมกับจักรวรรดิออตโตมันและเปอร์เซียของซาฟาวิด การพัฒนาทางวัฒนธรรมและเทคโนโลยีในเวลาต่อมาได้เปลี่ยนแปลงสังคมอินเดีย ทำให้ช่วงสมัยกลางตอนปลายสิ้นสุดลง และเป็นจุดเริ่มต้นของสมัยใหม่ตอนต้น
คำนิยามและการกำหนดช่วงเวลา.
คำนิยามหนึ่งรวมช่วงสมัยจากคริสต์ศตวรรษที่ 6 ครึ่งแรกของคริสต์ศตวรรษที่ 7 หรือคริสต์ศตวรรษที่ 8 จนถึงคริสต์ศตวรรษที่ 16 ซึ่งโดยพื้นฐานบังเอิญตรงกับสมัยกลางของทวีปยุโรป โดยอาจแบ่งออกเป็นสองช่วง คือ: 'สมัยกลางตอนต้น' ที่อยู่ในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 6 ถึง 13 และ 'สมัยกลางตอนปลาย' ที่อยู่ในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 13 ถึง 16 ซึ่งสิ้นสุดด้วยจุดเริ่มต้นของจักรวรรดิโมกุลใน ค.ศ. 1526 สมัยโมกุลในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 16 ถึง 18 มักเรียเป็นสมัยใหม่ตอนต้น แต่บางครั้งรวมอยู่ในสมัย 'กลางตอนปลาย'
คำนิยามอีกแบบหนึ่งมักพบในนักเขียนล่าสุดที่ยังคงใช้คำนี้อยู่ นำการเริ่มต้นของสมัยกลางไปข้างหน้า ตั้งแต่ประมาณ ค.ศ. 1,000 หรือในคริสต์ศตวรรษที่ 12 จุดสิ้นสุดอาจย้อนกลับไปถึงคริสต์ศตวรรษที่ 18 ทำให้ช่วงนี้จึงถือได้ว่าเป็นจุดเริ่มต้นของการปกครองของชาวมุสลิมอย่างมีประสิทธิผลจนถึงบริติชราช หรือสมัย "กลางตอนต้น" เริ่มต้นในคริสต์ศตวรรษที่ 8 และสิ้นสุดในคริสต์ศตวรรษที่ 11
การใช้คำว่า "สมัยกลาง" ในฐานะคำที่ใช้เรียกยุคสมัยในประวัติศาสตร์อินเดียมักถูกคัดค้าน และอาจพบได้ยากมากขึ้น (มีการอภิปรายที่คล้ายกันในแง่ของประวัติศาสตร์จีน) เป็นที่โต้แย้งกันว่าทั้งจุดเริ่มต้นและจุดสิ้นสุดของยุคสมัยไม่ได้แสดงถึงการเปลี่ยนแปลงพื้นฐานในประวัติศาสตร์อินเดียจริง ๆ เมื่อเทียบกับช่วงที่เทียบเท่าของยุโรป Burton Stein ยังคงใช้แนวคิดนี้ในหนังสือ "A History of India" (1998) ของเขา โดยสื่อถึงช่วงสมัยจากคุปตะถึงโมกุล แต่นักเขียนล่าสุดส่วนใหญ่ที่ใช้คำนี้เป็นชาวอินเดีย โดยเป็นที่เข้าใจได้ว่าพวกเขามักระบุระยะเวลาที่ครอบคลุมไว้ในชื่อเรื่อง
ประวัติศาสตร์นิพนธ์.
ผลงานประวัติศาสตร์สมัยใหม่ที่เขียนเกี่ยวกับอินเดียสมัยกลางได้รับการวิพากษ์วิจารณ์จากนักวิชาการที่ศึกษาประวัติศาสตร์นิพนธ์ของสมัยนั้น E. Sreedharan โต้แย้งว่า ตั้งแต่ช่วงขึ้นศตวรรษใหม่จนถึงคริสต์ทศวรรษ 1960 นักประวัติศาสตร์อินเดียมักได้รับแรงขับเคลื่อนด้วยชาตินิยมอินเดีย ปีเตอร์ ฮาร์ดีสังเกตว่า ผลงานประวัติศาสตร์สมัยใหม่เกี่ยวกับอินเดียสมัยกลางจนถึงตอนนั้นส่วนใหญ่เขียนขึ้นโดยนักประวัติศาสตร์ชาวบริติชและฮินดู ในขณะที่ผลงานของนักประวัติศาสตร์มุสลิมสมัยใหม่กลับมีบทบาทน้อย เขาโต้แย้งว่าประวัติศาสตร์นิพนธ์มุสลิมสมัยใหม่เกี่ยวกับอินเดียสมัยกลางในเวลานั้นบางส่วนได้รับแรงขับเคลื่อนจากการแก้ต่างอิสลาม (Islamic apologetics) ด้วยความพยายามพิสูจน์ "ชีวิตของมุสลิมสมัยกลางให้เข้ากับโลกสมัยใหม่" ("the life of medieval Muslims to the modern world.")
Ram Sharan Sharma ได้วิจารณ์ลักษณะที่เรียบง่ายของประวัติศาสตร์อินเดียที่ถูกแบ่งออกเป็น สมัย "ฮินดู" โบราณ, สมัย "มุสลิม" กลาง และสมัย "บริติช" ใหม่ เขาโต้แย้งว่า ไม่มีความแตกต่างที่ชัดเจนระหว่างช่วงที่สมัยโบราณสิ้นสุดลงและช่วงสมัยกลางเริ่มต้นขึ้น โดยระบุขอบเขตตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 7 ถึงคริสต์ศตวรรษที่ 13