จักรวาลภาพยนตร์มาร์เวล

จักรวาลภาพยนตร์มาร์เวล  เป็นสื่อแฟรนไชส์อเมริกันและจักรวาลร่วมซึ่งมีศูนย์กลางอยู่ที่ภาพยนตร์ชุดของภาพยนตร์ซูเปอร์ฮีโรที่สร้างโดยมาร์เวลสตูดิโอส์ ซึ่งสร้างจากตัวละครที่ปรากฏอยู่ในหนังสือการ์ตูนอเมริกันที่ตีพิมพ์โดยมาร์เวลคอมิกส์ แฟรนไชส์ยังประกอบด้วย หนังสือการ์ตูน ภาพยนตร์สั้น ละครชุดโทรทัศน์และดิจิทัลซีรีส์ จักรวาลร่วมนั้นเหมือนกับจักรวาลมาร์เวลในหนังสือการ์ตูน ที่มีการข้ามฝั่งระหว่างองค์ประกอบโครงเรื่องทั่วไป สถานที่ดำเนินเรื่อง นักแสดงและตัวละคร
มาร์เวลสตูดิโอส์ฉายภาพยนตร์เป็นกลุ่มที่เรียกว่า "เฟส" โดยสามเฟสแรกเรียกว่า "ดิอินฟินิตีซากา" และสามเฟสหลังเรียกว่า "เดอะมัลติเวิร์สซากา" ภาพยนตร์เรื่องแรกของจักรวาลภาพยนตร์มาร์เวลคือ "ไอรอนแมน มหาประลัย คน เกราะ เหล็ก" (2008) เป็นการเริ่มต้น ก่อนจะสิ้นสุดที่ภาพยนตร์ข้ามฝั่ง "ดิ อเวนเจอร์ส" (2012) เริ่มต้นด้วย "ไอรอนแมน 3" (2013) และสิ้นสุดที่ "มนุษย์มดมหากาฬ" (2015) เริ่มต้นด้วย ' (2016) และสิ้นสุดที่ "สไปเดอร์-แมน ฟาร์ ฟรอม โฮม" (2019) เริ่มต้นด้วย "แบล็ค วิโดว์" (2021) และสิ้นสุดที่ ' (2022) เริ่มต้นด้วย ' (2023) และสิ้นสุดที่ "ธันเดอร์โบลต์ส*" (2025) เริ่มต้นด้วย ' (2025) และสิ้นสุดที่ ' (2026) และ ' (2027)
มาร์เวลเทเลวิชัน ขยายจักรวาลไปยังเครือข่ายโทรทัศน์ด้วย "ชี.ล.ด์. ทีมมหากาฬอเวนเจอร์ส" ทางช่องเอบีซี ในปี ค.ศ. 2013 ก่อนจะขยายละครโทรทัศน์ไปยังการออกอากาศผ่านสัญญาณต่อเนื่องบนเน็ตฟลิกซ์และฮูลู และการออกอากาศผ่านสายเคเบิลทางช่องฟรีฟอร์ม มาร์เวลเทเลวิชันสร้างดิจิทัลซีรีส์ชื่อว่า "" ต่อมา มาร์เวลสตูดิโอส์ ได้สร้างละครโทรทัศน์เองเพื่อออกอากาศใน ดิสนีย์+ เริ่มต้นด้วย "วันด้าวิสชั่น" ในปี ค.ศ. 2021 เป็นการเริ่มต้นเฟสสี่ และพวกเขายังขยายเฟสนี้ด้วยรายการพิเศษทางโทรทัศน์ในชื่อ ผลงานพิเศษของมาร์เวลสตูดิโอส์ โดยเรื่องแรกคือ "แวร์วูล์ฟ บาย ไนท์" (2022) จักรวาลภาพยนตร์มาร์เวลยังประกอบด้วย หนังสือการ์ตูนไทอิน ที่ตีพิมพ์โดยมาร์เวลคอมิกส์ นอกจากนี้มาร์เวลสตูดิโอส์ยังได้สร้างภาพยนตร์สั้นชุดสำหรับวางจำหน่ายลงแผ่น เรียกว่า มาร์เวลวันช็อตส์ และแคมเปญการตลาดแบบปากต่อปากของแต่ละภาพยนตร์และในจักรวาลด้วย "ดับเบิลยูเอชไอเอช นิวส์ฟรอนต์" และ "เดอะเดลิบิวเกิล" รายการที่เลียนแบบรายการข่าว
แฟรนไชส์ประสบความสำเร็จในเชิงพาณิชย์และได้รับการตอบรับที่ดีจากนักวิจารณ์ และยังได้สร้างแรงบันดาลใจให้กับสตูดิโอภาพยนตร์และโทรทัศน์อื่น ๆ ที่มีสิทธิ์ในการดัดแปลงตัวละครในหนังสือการ์ตูน โดยพยายามสร้างจักรวาลร่วมที่คล้ายคลึงกับจักรวาลภาพยนตร์มาร์เวล นอกเหนือจากสื่อในจักรวาลร่วมแล้ว จักรวาลภาพยนตร์มาร์เวล ยังมีสถานที่ท่องเที่ยวหลายแห่ง, นิทรรศการศิลปะ, รายการโทรทัศน์พิเศษ, หนังสือแนะนำสำหรับภาพยนตร์แต่ละเรื่อง, วิดีโอเกมไทอินและโฆษณาจำนวนมาก
<templatestyles src="Template:TOC limit/styles.css" />
การพัฒนา.
ภาพยนตร์ชุดและละครชุดโดยมาร์เวลสตูดิโอส์.
ภาพยนตร์ชุดในดิอินฟินิตีซากา.
<templatestyles src="Template:Quote_box/styles.css" />
"มันไม่เคยทำมาก่อนและนั่นเป็นสิ่งที่ทุกคนยอมรับ ผู้สร้างภาพยนตร์คนอื่นไม่คุ้นเคยกับการรับนักแสดงจากภาพยนตร์เรื่องอื่นที่ผู้สร้างภาพยนตร์คนอื่นเคยคัดเลือกไว้ โครงเรื่องบางเรื่องที่เชื่อมโยงกันหรือสถานที่บางแห่งที่เชื่อมโยงกัน แต่ผมคิดว่า... ทุกคนทำงานให้กับมันและคิดว่ามันสนุก ส่วนใหญ่เป็นเพราะเราพูดเสมอว่าภาพยนตร์ที่เราสร้างนั้นต้องมาก่อน ร่างแหที่เกี่ยวพันทั้งหมด ทั้งหมดนั้นก็สนุกและจะมีความสำคัญมากถ้าคุณต้องการให้เป็น หากแฟน ๆ ต้องการค้นหาเพิ่มเติมและการเชื่อมโยง พวกเขาก็อยู่ที่นั่น เห็นได้ชัดว่ามีบางสิ่งที่ยิ่งใหญ่ซึ่งหวังว่าผู้ชมกระแสหลักจะสามารถติดตามได้เช่นกัน แต่... เหตุผลที่ผู้สร้างภาพยนตร์ทุกคนมีส่วนร่วมคือภาพยนตร์ของพวกเขาต้องยืนหยัดด้วยตัวเอง พวกเขาต้องมีวิสัยทัศน์ที่สดใหม่ โทนภาพยนตร์ที่ไม่เหมือนใครและความจริงที่ว่าพวกเขาสามารถเชื่อมต่อถึงกันได้ หากคุณต้องการติดตามเกล็ดขนมปังเหล่านั้นซึ่งเป็นของแถม"
—เควิน ไฟกี ประธานฝ่ายผลิตของมาร์เวลสตูดิโอส์เกี่ยวกับการสร้างจักรวาลภาพยนตร์ที่ใช้ร่วมกัน
มาร์เวลเอนเตอร์เทนเมนต์ เริ่มวางแผนที่จะสร้างภาพยนตร์ของตนเองโดยอิสระและจัดจำหน่ายผ่าน พาราเมาต์พิกเจอส์ ใน ค.ศ. 2005 ก่อนหน้านี้ มาร์เวลสร้างภาพยนตร์ซูเปอร์ฮีโรหลายเรื่องร่วมกับ โคลัมเบียพิคเจอร์ส, นิวไลน์ซินีมา, ทเวนตีท์เซนจูรีฟอกซ์และอื่น ๆ มาร์เวลทำกำไรได้ค่อนข้างน้อยจากข้อตกลงด้านลิขสิทธิ์กับสตูดิโออื่น ๆ และต้องการหารายได้เพิ่มเติมจากภาพยนตร์ ในขณะที่ยังคงการควบคุมทางศิลปะของโครงการและการจัดจำหน่าย อาวี อาราด หัวหน้าฝ่ายภาพยนตร์ของมาร์เวล พอใจกับภาพยนตร์ไอ้แมงมุมของแซม เรย์มีของโซนี่พิคเจอร์ส แต่ไม่ค่อยพอใจกับภาพยนตร์เรื่องอื่น ทำให้อาราดตัดสินใจก่อตั้ง มาร์เวลสตูดิโอส์ สตูดิโอภาพยนตร์อิสระขนาดใหญ่แห่งแรกของฮอลลิวูด นับตั้งแต่ ดรีมเวิกส์ ใน ค.ศ. 1994 เควิน ไฟกี รองหัวหน้าของอาราด ตระหนักว่า มาร์เวลยังคงเป็นเจ้าของสิทธิ์ในตัวสมาชิกหลักของ อเวนเจอร์ส ไม่เหมือนกับ สไปเดอร์-แมน, เบลดและเอ็กซ์เมน ซึ่งมีโซนี่, นิวไลน์และฟอกซ์เป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ภาพยนตร์ ตามลำดับ ไฟกีซึ่งอธิบายตัวเองว่าเป็น "แฟนบอย" จินตนาการถึงการสร้างจักรวาลที่ใช้ร่วมกัน เช่นเดียวกับผู้สร้าง สแตน ลีและแจ็ค เคอร์บี ที่ทำกับหนังสือการ์ตูนในช่วงต้นทศวรรษ 1960 
สตูดิโอได้เงินทุนจากวงเงินสินเชื่อหมุนเวียน 7 ปี มูลค่า 525 ล้านดอลลาร์สหรัฐกับ เมอร์ริล ลินช์ แผนการณ์ของมาร์เวลคือเปิดตัวละครหลักของพวกเขาในภาพยนตร์แต่ละเรื่อง แล้วรวมเข้าด้วยกันในภาพยนตร์ข้ามฝั่ง อาราด ผู้ซึ่งสงสัยในแผนการณ์นี้ ยืนกรานว่าเป็นเพราะชื่อเสียงของเขาที่ช่วยให้สตูดิโอสามารถจัดหาเงินทุนเริ่มต้นมาได้ เขาลาออกในปีถัดมา ในปี ค.ศ. 2007 ไฟกีได้รับการแต่งตั้งเป็นหัวหน้าสตูดิโอ มาร์เวลสตูดิโอส์ได้จัดตั้งคณะกรรมการสร้างสรรค์จำนวนหกคนที่คุ้นเคยกับตำนานหนังสือการ์ตูนเพื่อรักษาความมั่นคงทางศิลปะ ได้แก่ ไฟกี, หลุยส์ เดสโปซิโต ประธานร่วมของมาร์เวลสตูดิโอส์, แดน บักลีย์ ประธานสำนักพิมพ์, โจ เคสซาดา หัวหน้าฝ่ายสร้างสรรค์ของมาร์เวล, ไบรอัน ไมเคิล แบนดิส นักเขียนและ แอลัน ไฟน์ ประธานมาร์เวลเอนเตอร์เทนเมนต์ ซึ่งเป็นผู้ดูแลคณะกรรมการ ในตอนแรก ไฟกีกล่าวถึงความต่อเนื่องของการเล่าเรื่องร่วมกันของภาพยนตร์เหล่านี้ว่า "จักรวาลโรงภาพยนตร์มาร์เวล (Marvel Cinema Universe)" แต่ต่อมาใช้คำว่า "จักรวาลภาพยนตร์มาร์เวล (Marvel Cinematic Universe)" เนื่องจากแฟรนไชส์ขยายไปสู่สื่ออื่น ๆ ชื่อนี้จึงถูกใช้โดยบางคนเพื่ออ้างถึงภาพยนตร์เท่านั้น
ภาพยนตร์ในจักรวาลภาพยนตร์มาร์เวลฉายเป็นกลุ่มที่เรียกว่า "เฟส" เริ่มต้นด้วยและ เดอะวอลต์ดิสนีย์ซื้อมาร์เวลเอนเตอร์เทนเมนต์ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2009 มูลค่า 4 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ดิสนีย์กล่าวว่าภาพยนตร์ในอนาคตของมาร์เวลสตูดิโอส์ จะจัดจำหน่ายโดยสตูดิโอของตัวเอง เมื่อข้อตกลงที่มีอยู่กับพาราเมาต์สิ้นสุดลง ภาพยนตร์ใน ประกาศในงานแถลงข่าวพิเศษในเดือนตุลาคม ค.ศ. 2014 มาร์เวลสตูดิโอส์ถูกรวมเข้ากับวอลต์ดิสนีย์สตูดิโอส์ในเดือนกันยายน ค.ศ. 2015 โดยไฟกีขึ้นตรงต่อ แอลัน ฮอร์น ประธานวอลต์ดิสนีย์สตูดิโอส์ แทนที่ ไอแซก เพิร์ลมัตเตอร์ ซีอีโอของมาร์เวลเอนเตอร์เทนเมนต์ คณะกรรมการสร้างสรรค์ของสตูดิโอจะมีส่วนร่วม "เล็กน้อย" ในภาพยนตร์ต่อจากนี้ แม้ว่าพวกเขาจะยังคงให้คำปรึกษากับ มาร์เวลเทเลวิชัน ซึ่งยังคงอยู่ภายใต้การควบคุมของเพิร์ลมัตเตอร์ การตัดสินใจครั้งสำคัญในภาพยนตร์ทั้งหมดต่อจากนี้จะต้องกระทำโดย ไฟกี, เดสโปซิโตและวิกตอเรีย อลอนโซ สตูดิโอได้ก่อตั้ง มาร์เวลสตูดิโอส์พาร์เลียเมนต์ ซึ่งเป็น "ความไว้วางใจทางสมอง" ของผู้บริหารที่ทำงานมายาวนานในบริษัท ซึ่งจะช่วยยกระดับโครงการของกันและกันหากเป็นไปได้ ไฟกีกล่าวในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2017 ว่า "" (2019) จะให้จุดจบที่สมบูรณ์แบบแก่ภาพยนตร์และเส้นเรื่องในเวลานั้นและเริ่มยุคใหม่สำหรับแฟรนไชส์ เขากล่าวในภายหลังว่าเฟสสามจะเป็นการสิ้นสุด "ดิอินฟินิตีซากา"
ภาพยนตร์ชุดและละครชุดในเดอะมัลติเวิร์สซากา.
ในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2017 ดิสนีย์กำลังพัฒนาละครชุดมาร์เวลเรื่องใหม่ เพื่อนำมาลงในบริการสตรีมมิง ดิสนีย์+ ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2018 ไฟกี กล่าวว่าได้เริ่มการสนทนากับดิสนีย์เกี่ยวกับการมีส่วนร่วมใด ๆ ที่อาจเกิดขึ้นกับมาร์เวลสตูดิโอส์กับบริการสตรีมมิง เนื่องจากไฟกีรู้สึกว่าบริการนี้เป็นสิ่งสำคัญสำหรับบริษัท ในเดือนกันยายน ค.ศ. 2018 มีรายงานว่ามาร์เวลสตูดิโอส์กำลังพัฒนาละครชุดจำกัด โดยมีศูนย์กลางอยู่ที่ตัวละคร "ชั้นสอง" จากภาพยนตร์ในจักรวาลภาพยนตร์มาร์เวลที่ไม่มีและไม่น่าจะมีภาพยนตร์ของตัวเอง ละครชุดแต่ละเรื่องคาดว่าจะมีหกถึงแปดตอน และจะสร้างโดยมาร์เวลสตูดิโอส์มากกว่าจะเป็นมาร์เวลเทเลวิชัน โดยไฟกีได้รับ "บทบาทภาคปฏิบัติ" ในการพัฒนาละครชุดแต่ละเรื่อง ไฟกีกล่าวว่าละครชุดที่ได้รับการพัฒนาสำหรับบริการสตรีมมิงจะ "บอกเล่าเรื่องราว... ที่เราไม่สามารถบอกได้จากประสบการณ์ในโรงภาพยนตร์ – การเล่าเรื่องในรูปแบบที่ยาวกว่า" นอกจากนี้ เขายังเสริมด้วยว่าการที่ดิสนีย์ขอให้สร้างละครชุดเหล่านี้ "เติมพลังให้ทุกคนอย่างสร้างสรรค์" ภายในมาร์เวลสตูดิโอส์เนื่องจากพวกเขาสามารถ "เล่นในสื่อใหม่และโยนกฎออกไปนอกหน้าต่างในแง่ของโครงสร้างและรูปแบบ" รายการโทรทัศน์พิเศษจากสตูดิโอจะทำการตลาดในชื่อ "ผลงานพิเศษของมาร์เวลสตูดิโอส์" "รวมพันธุ์นักสู้พิทักษ์จักรวาล ตอนพิเศษรับวันหยุด" (2022) เป็นโครงการแรกที่มาร์เวลสตูดิโอส์เริ่มวางแผนให้กับดิสนีย์+
ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2017 เดอะวอลต์ดิสนีย์ ตกลงซื้อทรัพย์สินจาก ทเวนตีเฟิสต์เซนจูรีฟอกซ์ ร่วมไปถึงทเวนตีท์เซนจูรีฟอกซ์ ธุรกรรมปิดอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 19 มีนาคม ค.ศ. 2019 การเข้าซื้อกิจการได้เห็นการกลับมาของลิขสิทธิ์ภาพยนตร์ เดดพูล, ตัวละครเอ็กซ์เมนและตัวละครแฟนแทสติกโฟร์ คืนสู่มาร์เวลสตูดิโอส์ ไฟกีอธิบายว่าการเข้าซื้อกิจการจะเสร็จสิ้นใน ค.ศ. 2019 แต่การเข้าถึงและผสานตัวละครและแนวคิดเหล่านี้ไม่สามารถทำได้ "เป็นเวลานานมาก" เนื่องจากกฎหมายการเข้าซื้อกิจการขององค์กร องค์ประกอบแรกบางส่วนที่ก่อนหน้านี้ถูกควบคุมโดยทเวนตีท์เซนจูรีฟอกซ์แล้วรวมเข้ากับจักรวาลภาพยนตร์มาร์เวล ได้แก่ องค์กร ซ.อ.ร์.ด. ใน "วันด้าวิสชั่น" ละครชุดบนดิสนีย์+ และ มาดริพัวร์ ประเทศสมมติในละครชุด "ฟัลคอนและวินเทอร์ โซลเยอร์" นอกจากนี้ แพทริก สจวร์ต ปรากฏตัวเป็น ศาสตราจารย์ ชาร์ลส์ เซเวียร์ ในภาพยนตร์ "จอมเวทย์มหากาฬ ในมัลติเวิร์สมหาภัย" (2022) โดยแสดงเป็นตัวละครนี้ในจักรวาลอื่น หลังเขาเคยแสดงเป็นตัวละครนี้ในภาพยนตร์ชุด "X-เม็น" ของฟอกซ์ ขณะที่ กมลา ข่าน พบว่ามีการกลายพันธุ์ทางพันธุกรรมใน "มิสมาร์เวล" ไอมาน เวลลานี ยืนยันว่าเธอเป็นมนุษย์กลายพันธุ์ (คำที่เกี่ยวข้องกับ X-เม็น) คนแรกในจักรวาลภาพยนตร์มาร์เวล เนมอร์ ก็ได้รับการเปิดเผยว่าเป็นมนุษย์กลายพันธุ์ในภาพยนตร์ "" (2022) เหมือนกับเขาในการ์ตูน ไฟกีเรียก "เดดพูล & วูล์ฟเวอรีน" (2024) ว่าเป็นจุดเริ่มต้นที่แท้จริงของการสำรวจและการใช้ตัวละครของฟอกซ์ของมาร์เวลสตูดิโอส์, และกล่าวว่าโครงการทั้งหมดหลังจากนั้นจะเป็นส่วนหนึ่งของ "ยุคมนุษย์กลายพันธุ์" ของจักรวาลภาพยนตร์มาร์เวล
ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2019 ประกาศรายชื่อสื่อในที่งาน ซานดิเอโกคอมมิก-คอน ซึ่งประกอบด้วยภาพยนตร์และละครชุดบนดิสนีย์+ เฟสสี่ประกอบด้วย "สมมุติว่า...?" แอนิเมชันชุดเรื่องแรกจากมาร์เวลสตูดิโอส์ และในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2021 สตูดิโอกำลังสร้าง "สาขาแอนิเมชันและสตูดิโอขนาดเล็ก" ในชื่อ มาร์เวลสตูดิโอส์แอนิเมชัน เพื่อมุ่งเน้นไปที่เนื้อหาแอนิเมชันนอกเหนือจาก "สมมุติว่า...?" อลอนโซกล่าวว่า มาร์เวลมีโครงการประมาณ 31 โครงการที่อยู่ในขั้นตอนการพัฒนาต่าง ๆ ในเดือนกันยายน ค.ศ. 2021 ไฟกีกล่าวในเดือนเมษายน ค.ศ. 2022 ว่าเขาและมาร์เวลสตูดิโอส์อยู่ระหว่างการพักผ่อนอย่างสร้างสรรค์ เพื่อวางแผนและหารือเกี่ยวกับภาพยนตร์ในจักรวาลภาพยนตร์มาร์เวลในอีก 10 ปีข้างหน้า ไฟกีประกาศภาพยนตร์และละครชุดบางเรื่องสำหรับและ ที่งาน ซานดิเอโกคอมมิก-คอน ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2022 และเปิดเผยว่าเฟสสี่, ห้าและหก เรียกรวมกันว่า "เดอะมัลติเวิร์สซากา" หลังจาก "ประสบการณ์สร้างสรรค์" ของการสิ้นสุดเฟสสามและ "ดิอินฟินิตีซากา" ด้วย ' (2018) และ "อเวนเจอร์ส: เผด็จศึก" และการขยายจำนวนโครงการที่สตูดิโอสร้างในระยะเวลาอันสั้น มาร์เวลสตูดิโอส์ตัดสินใจเลิกมีภาพยนตร์ข้ามฝั่งของอเวนเจอร์สในตอนจบของแต่ละเฟส และตัดสินใจที่จะมีภาพยนตร์ข้ามฝั่งในตอนจบของ "เดอะมัลติเวิร์สซากา" ด้วย ' (2026) และ ' (2027) สตูดิโอรู้สึกตื่นเต้นที่จะได้สำรวจ แคงผู้พิชิต ในฐานะจอมวายร้ายหลักของมัลติเวิร์สซากา หลัง ธานอส ในดิอินฟินิตีซากา เพราะแคงเป็นตัวร้ายที่แตกต่างกันในบางส่วน เพราะเขามีหลายตัวแปรจากเส้นเวลาที่แตกต่างกันภายในพหุภพ ในตอนแรกสตูดิโอไม่ได้วางแผนที่จะสร้างเรื่องราวต่อไปเกี่ยวกับแคง และตัดสินใจแบบนั้นหลังจากเห็นการแสดงของ จอนาทัน เมเจอส์ ในปีหนึ่งของละครชุด "โลกิ" (2021) ของดิสนีย์+ รวมถึงภาพจากการถ่ายทำใน ' (2023) หลังเมเจอส์ถูกตัดสินว่ามีความผิดท่ามกลางประเด็นทางกฎหมายในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2023 เขาถูกไล่ออกจากดิสนีย์และมาร์เวลสตูดิโอส์ ทำให้สตูดิโออ้างอิงถึง "เดอะแคงไดแนสตี" ภายในว่า "อเวนเจอร์ส 5"
อลอนโซถูกไล่ออกจากบทบาทของเธอที่มาร์เวลสตูดิโอส์ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2023 เนื่องจากรับหน้าที่เป็นผู้อำนวยการสร้างให้กับภาพยนตร์เรื่อง "อาร์เจนตินา 1985" (2022) ของ แอมะซอนสตูดิโอส์ โดยละเมิดข้อตกลงเมื่อ ค.ศ. 2018 ระหว่างอลอนโซและดิสนีย์ที่จะไม่ทำงานให้กับสตูดิโอคู่แข่ง การตัดสินใจดังกล่าวเกิดขึ้นโดยกลุ่มซึ่งประกอบด้วย อลัน เบิร์กแมน ประธานร่วมของ ดิสนีย์เอนเทอร์เทนเมนต์ และฝ่ายทรัพยากรบุคคลและกฎหมายของดิสนีย์ มีรายงานว่า อลอนโซไม่ได้ขออนุญาตเพื่อทำงานกับภาพยนตร์เรื่องนี้ และถูกดิสนีย์ขอให้หยุดทำงานหรือส่งเสริมภาพยนตร์เรื่องนี้ สถานการณ์ดังกล่าวถือว่าร้ายแรงมากพอที่ดิสนีย์ขอลงนามข้อตกลงฉบับใหม่ และบริษัทเตือนเธออยู่เสมอถึงเรื่องนี้ ในขณะที่เธอยังคงส่งเสริมภาพยนตร์เรื่องนี้ต่อไปหลังจากการฉายรอบปฐมทัศน์ในเดือนกันยายน ค.ศ. 2022 ซึ่งท้ายที่สุดก็นำไปสู่การไล่เธอออก ทนายความของอลอนโซหักล้างคำกล่าวอ้างเหล่านี้ โดยกล่าวว่าดิสนีย์ทราบและตกลงที่จะให้เธอทำงานใน "อาร์เจนตินา 1985" และอลอนโซ "ถูกปิดปาก [และ] ถูกไล่ออก เมื่อเธอปฏิเสธที่จะทำสิ่งที่เธอเชื่อว่าน่าตำหนิ"; มีรายงานว่าสิ่งนี้เป็นความขัดแย้งกับผู้บริหารของดิสนีย์เรื่องการเซ็นเซอร์องค์ประกอบความภาคภูมิใจของเกย์ใน "ตะลุยมิติควอนตัม" ทำให้ภาพยนตร์เรื่องนี้ได้เข้าฉายในคูเวตตามกฎหมายต่อต้านแอลจีบีทีอันเข้มงวดของประเทศ โฆษกของดิสนีย์ย้ำว่าอลอนโซถูกไล่ออกเนื่องจาก "การละเมิดสัญญาที่ไม่อาจโต้แย้งได้ และการละเมิดนโยบายของบริษัทโดยตรง" ท่ามกลางปัจจัยอื่น ๆ ดิสนีย์และอลอนโซบรรลุข้อตกลงค่าชดเชยหลายล้านดอลลาร์ในเดือนเมษายน
บ็อบ ไอเกอร์ ซีอีโอของดิสนีย์ กล่าวในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2023 ว่าบริษัทจะลดปริมาณเนื้อหาของมาร์เวลที่สร้างขึ้นในอนาคต โดยยอมรับว่าการขยายธุรกิจของมาร์เวลสตูดิโอส์ไปสู่ละครชุดดิสนีย์+ และการสร้างภาพยนตร์จำนวนมากทำให้ "จุดสนใจและความสนใจลดลง" หลังภาพยนตร์หลายเรื่องทำเงินได้น้อยลงในบ็อกซ์ออฟฟิศ เขาชี้แจงแผนของพวกเขาในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2024 โดยกล่าวว่าตอนนี้ดิสนีย์จะเปิดตัวภาพยนตร์มาร์เวลสองเรื่องหรือมากที่สุดสามเรื่อง และละครชุดมาร์เวลสองเรื่องต่อปี ซึ่งลดลงจากภาพยนตร์สี่เรื่องและมีละครชุดประมาณสี่เรื่องที่ออกฉายในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา บริษัทกำลังลดการผลิตและมุ่งเน้นไปที่คุณภาพในทุกแผนก แต่ไอเกอร์รู้สึกว่าการเปลี่ยนแปลงมีความจำเป็นอย่างยิ่งสำหรับมาร์เวลโดยเฉพาะ ไฟกีและเดเอสโปซิโต กล่าวว่า ค.ศ. 2023 ถือเป็นปีที่ยากลำบากและเป็น "ช่วงเวลาที่ยากลำบาก" สำหรับสตูดิโอ แต่พวกเขาได้เรียนรู้บทเรียนเกี่ยวกับการพยายามสร้างเนื้อหามากเกินไปในคราวเดียว พวกเขาเสริมว่าการที่ "อยู่อันดับต้น ๆ" ของบ็อกซ์ออฟฟิศอีกต่อไปทำให้พวกเขาต้องตกเป็นรองอีกครั้ง เหมือนอย่างที่พวกเขาเคยเป็นเมื่อเริ่มทำงานในเฟสหนึ่ง และพวกเขาจะ "กลับมาแข็งแกร่ง" ด้วยความหวังว่าจะทำให้ผู้ชมประหลาดใจและเกินความคาดหมาย
ใน ค.ศ. 2024 มาร์เวลสตูดิโอส์เปิดตัวแบนเนอร์ "มาร์เวลแอนิเมชัน" และ "มาร์เวลเทเลวิชัน" สำหรับแอนิเมชันชุดและละครชุดคนแสดงตามลำดับ ร่วมกับแบนเนอร์ "มาร์เวลสปอตไลต์" ที่ทำไว้ก่อนหน้านี้ เพื่อช่วยระบุให้ผู้ชมทราบว่าพวกเขาไม่จำเป็นต้องดูโครงการทั้งหมดของสตูดิโอเพื่อทำความเข้าใจเรื่องราวโดยรวม และสามารถเลือกเรื่องราวและตัวละครที่จะติดตามภายใต้แบนเนอร์เหล่านี้ได้ ณ งานแซนดิเอโกคอมิก-คอน 2024 ภาพยนตร์ "อเวนเจอร์ส" เรื่องที่ห้าเปลี่ยนชื่อเป็น "" (2026) โดยมี รอเบิร์ต ดาวนีย์ จูเนียร์ ได้รับเลือกให้แสดงเป็น วิกเตอร์ ฟอน ดูม / ด็อกเตอร์ดูม (หลังเขาเคยแสดงเป็น โทนี สตาร์ก / ไอรอนแมน ในจักรวาลภาพยนตร์มาร์เวล) โดยเขาจะปรากฏตัวใน "ดูมส์เดย์" และ "ซีเครตวอร์ส"
ละครชุดของมาร์เวลเทเลวิชัน.
ในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2010 มาร์เวลเทเลวิชันก่อตั้งขึ้นโดยมี เจฟ โลบ เป็นหัวหน้า ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2012 มาร์เวลเทเลวิชันเข้าสู่การเจรจากับเอบีซี เพื่อสร้างรายการที่ดำเนินเรื่องอยู่ในจักรวาลภาพยนตร์มาร์เวล ในที่สุดเครือข่ายก็สร้างละครชุด "ชี.ล.ด์. ทีมมหากาฬอเวนเจอร์ส", "เอเจนต์ คาร์เตอร์ สายลับสาวกู้โลก" และ "ยอดคนเหนือพิภพจักรวาล" ซึ่งร่วมสร้างกับ ไอแมกซ์คอร์ปอเรชัน ในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2013 ดิสนีย์จัดหาละครชุดคนแสดงให้กับเน็ตฟลิกซ์ ซึ่งได้แก่ "แดร์เดวิล", "เจสซิก้า โจนส์", "ลุค เคจ" และ "ไอรอน ฟิสต์" นำไปสู่ละครชุดสั้น "เดอะ ดีเฟนเดอร์ส" ในเดือนเมษายน ค.ศ. 2016 เน็ตฟลิกซ์สั่งละครชุด "เดอะ พันนิชเชอร์" ละครชุดแยกของ "แดร์เดวิล" ในเดือนกุมภาพันธ์ เน็ตฟลิกซ์ยกเลิกละครชุดทั้งหมดของมาร์เวล ในเดือนมกราคม ค.ศ. 2021 ไฟกีกล่าวว่า "ไม่เคยพูดว่าไม่เคย" ที่อาจจะฟื้นฟูละครชุด แต่สังเกตว่ามาร์เวลสตูดิโอส์ให้ความสำคัญกับละครชุดบนดิสนีย์+ ใหม่ของพวกเขาที่ประกาศในเวลานั้น ในเดือนเมษายน ค.ศ. 2016 ช่องฟรีฟอร์ม เครือข่ายเคเบิลซึ่งดิสนีย์เป็นเจ้าของ ประกาศ "โคล้กและแดกเกอร์" ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2017 มาร์เวลประกาศว่า "ทีมยอดมนุษย์กู้โลก" ได้รับคำสั่งให้สร้างละครชุดจากฮูลู ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2019 มาร์เวลประกาศว่า "เฮลสตรอม" ได้รับการอนุมัติจากฮูลู
ในเดือนตุลาคม ค.ศ. 2019 การปรับโครงสร้างองค์กรเพิ่มเติมทำให้ไฟกีได้รับการแต่งตั้งเป็นหัวหน้าฝ่ายสร้างสรรค์ของมาร์เวลเอนเตอร์เทนเมนต์ โดยมาร์เวลเทเลวิชันกลายเป็นส่วนหนึ่งของมาร์เวลสตูดิโอส์และผู้บริหารของมาร์เวลเทเลวิชันขึ้นตรงต่อไฟกี ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2019 มาร์เวลเทเลวิชันถูกรวมเข้ากับมาร์เวลสตูดิโอส์ โดยที่มาร์เวลสตูดิโอส์เข้ามารับช่วงต่อสร้างละครชุดปัจจุบันในขณะนั้น ไม่มีละครชุดเพิ่มเติมจากมาร์เวลเทเลวิชันที่ได้รับการพิจารณาให้พัฒนาต่อ ในเดือนมกราคม ค.ศ. 2021 ไฟกีกล่าวว่า "ไม่เคยพูดว่าไม่เคย" ที่จะนำละครชุดเน็ตฟลิกซ์กลับมาอีกครั้ง แต่ตั้งข้อสังเกตว่ามาร์เวลสตูดิโอส์มุ่งเน้นไปที่ละครชุดดิสนีย์+ ใหม่ของพวกเขา ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2022 มาร์เวลสตูดิโอส์เปิดเผยว่ากำลังพัฒนาละครชุด "แดร์เดวิล" ใหม่สำหรับดิสนีย์+ โดยประกาศชื่อเรื่องในเดือนกรกฎาคมว่า ""
การขยายไปสื่ออื่น.
หนังสือการ์ตูนเรื่องแรกที่เชื่องโยงกับจักรวาลภาพยนตร์มาร์เวลวางจำหน่ายเมื่อ ค.ศ. 2008 เคซาดาอธิบายว่า การ์ตูนจะดำเนินเรื่องตามเนื้อเรื่องของภาพยนตร์ แต่ไม่ได้ตั้งใจให้ดัดแปลงโดยตรง แต่จะเน้นไปที่ "บางสิ่งที่เกิดขึ้นนอกจอ" หรือขยายความบางเรื่องที่กล่าวถึงสั้น ๆ ไฟกีมีส่วนร่วมในการสร้างการ์ตูนเรื่องนี้ และบางครั้งก็มีผู้เขียนบทภาพยนตร์ร่วมด้วย มาร์เวลคอมิกส์ทำงานร่วมกับ แบรด วินเดอร์บอม, เจเรมี แลตแชมและวิลล์ โคโรนา พิลกริม ที่มาร์เวลสตูดิโอส์เพื่อตัดสินใจว่า ควรนำแนวคิดใดจากจักรวาลการ์ตูนมาร์เวลไปสู่จักรวาลภาพยนตร์มาร์เวล ควรแสดงสิ่งใดในหนังสือการ์ตูนไทอิน และควรทิ้งสิ่งใดไว้ในภาพยนตร์ มาร์เวลชี้แจงในภายหลังว่ามีการ์ตูนไทอินเรื่องใดบ้างที่ถือเป็นเรื่องราวดั้งเดิมของจักรวาลภาพยนตร์มาร์เวล ส่วนที่เหลือได้รับแรงบันดาลใจจากจักรวาลภาพยนตร์มาร์เวล "ซึ่งเราจะได้โชว์ตัวละครทั้งหมดจากภาพยนตร์ใส่ชุดและในรูปแบบการ์ตูน"
มาร์เวลประกาศชุดของภาพยนตร์สั้นที่เรียกว่า มาร์เวลวันช็อตส์ ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2011 โดยวางจำหน่ายร่วมกับแผ่นโฮมวิดีโอของภาพยนตร์เรื่องต่าง ๆ ชื่อดังกล่าวได้มาจากฉลากที่มาร์เวลคอมิกส์ใช้สำหรับการ์ตูนตอนเดียวจบของพวกเขา วินเดอร์บอมกล่าวว่าภาพยนตร์สั้นเหล่านี้เป็น "วิธีสนุก ๆ ในการทดลองกับตัวละครและแนวคิดใหม่ ๆ" และเพื่อขยายจักรวาลภาพยนตร์มาร์เวล ภาพยนตร์สั้นแต่ละเรื่องได้รับการออกแบบให้เป็นเรื่องราวที่สมบูรณ์ในตัวเอง โดยมีข้อมูลเบื้องหลังของตัวละครหรือเหตุการณ์ที่แนะนำในภาพยนตร์เพิ่มเติม
คอร์ต เลน รองประธานฝ่ายพัฒนาและผลิตแอนิเมชันของมาร์เวล กล่าวในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2015 ว่าแอนิเมชันที่เชื่อมโยงกับจักรวาลภาพยนตร์มาร์เวลนั้น "อยู่ในระหว่างดำเนินการ" ในเดือนกรกฎาคมปีเดียวกัน มาร์เวลสตูดิโอส์ได้ร่วมมือกับกูเกิลเพื่อสร้างรายการข่าวปลอมที่มีชื่อว่า "ดับเบิลยูเอชไอเอช นิวส์ฟรอนต์ กับ คริสติน เอเวอร์ฮาร์ต" ซึ่งเป็นซีรีส์วิดีโอยูทูบในจักรวาลที่ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางของแคมเปญการตลาดแบบปากต่อปาก เพื่อโปรโมตภาพยนตร์และจักรวาลดังกล่าว เว็บซีรีส์จำนวนหกตอน ' เปิดตัวบน เอบีซี.คอม ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2016 ติดตาม เอเลนา "โย-โย" โรดริเกซ ในภารกิจลับ ไม่นานก่อนที่จะเริ่มต้นปีที่สี่ของ "ชี.ล.ด์. ทีมมหากาฬอเวนเจอร์ส" โดย นาตาเลีย คอร์โดวา-บัคลีย์ กลับมารับบทเดิมของเธอจากละครชุด โซนี่สร้างเว็บไซต์จริงของสำนักข่าวสมมติ "เดอะเดลิบิวเกิล" ในเดือนกันยายน ค.ศ. 2019 เป็นส่วนหนึ่งของแคมเปญการตลาดแบบปากต่อปากสำหรับการโปรโมตแผ่นโฮมวิดีโอของ ' (2019) โดยได้รับแรงบันดาลใจจากเว็บไซต์ที่ "สนับสนุนทฤษฎีสมคบคิด" ในโลกแห่งความเป็นจริง เช่น เว็บไซต์ของ อเล็กซ์ โจนส์ ใน "เดอะเดลิบิวเกิล" มี เจ. เค. ซิมมอนส์ กลับมารับบทเดิมของเขาเป็น เจ. โจนาห์ เจมสัน ในวิดีโอที่เขาพูดออกมาต่อต้านสไปเดอร์แมนก่อนที่จะขอให้ผู้ชม "กดไลค์และติดตาม" มาร์เวลสตูดิโอส์ประกาศ "ข้าคือกรู้ท" ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2020 เป็นแอนิเมชันชุดสั้นรูปแบบสัจนิยมแบบภาพถ่าย แสดงนำโดย เบบีกรูท สำหรับดิสนีย์+
ภาพยนตร์.
มาร์เวลสตูดิโอส์ฉายภาพยนตร์เป็นกลุ่มที่เรียกว่า "เฟส" 
ดิอินฟินิตีซากา.
ภาพยนตร์ในสามเฟสแรกนั้นเรียกรวมกันว่า "ดิอินฟินิตีซากา" โดยประกอบด้วย "ไอรอนแมน มหาประลัย คน เกราะ เหล็ก" (2008), "มนุษย์ตัวเขียวจอมพลัง" (2008), "ไอรอนแมน 2" (2010), "ธอร์ เทพเจ้าสายฟ้า" (2011), ' (2011) และปิดท้ายด้วย "ดิ อเวนเจอร์ส" (2012) ซึ่งเป็นภาพยนตร์ข้ามฝั่ง ประกอบด้วย "ไอรอนแมน 3" (2013), "ธอร์ เทพเจ้าสายฟ้าโลกาทมิฬ" (2013), ' (2014), "รวมพันธุ์นักสู้พิทักษ์จักรวาล" (2014), ' (2015) และ "มนุษย์มดมหากาฬ" (2015) ประกอบด้วย ' (2016), "จอมเวทย์มหากาฬ" (2016), "รวมพันธุ์นักสู้พิทักษ์จักรวาล 2" (2017), ' (2017), ' (2017), "แบล็ค แพนเธอร์" (2018), ' (2018), "แอนท์-แมน และ เดอะ วอสพ์" (2018), "กัปตัน มาร์เวล" (2019), ' (2019) และ "" (2019) 
เดอะมัลติเวิร์สซากา.
ภาพยนตร์ในสามเฟสที่สองนั้นเรียกรวมกันว่า "เดอะมัลติเวิร์สซากา" และรวมถึงละครชุดทางโทรทัศน์บนดิสนีย์+ 
ประกอบด้วย "แบล็ค วิโดว์" (2021), "ชาง-ชี กับตำนานลับเท็นริงส์" (2021), "ฮีโร่พลังเทพเจ้า" (2021), ' (2021), "จอมเวทย์มหากาฬ ในมัลติเวิร์สมหาภัย" (2022), ' (2022) และ ' (2022) ประกอบด้วย ' (2023), "รวมพันธุ์นักสู้พิทักษ์จักรวาล 3" (2023), "เดอะ มาร์เวลส์" (2023), "เดดพูล & วูล์ฟเวอรีน" (2024), ' (2025) และ "ธันเดอร์โบลต์ส*" (2025) ประกอบด้วย ' (2025), ' (2026), ' (2026) และ "" (2027)
ละครชุดและรายการพิเศษ.
ละครชุดโดยมาร์เวลเทเลวิชัน.
มาร์เวลเทเลวิชัน ผลิตละครโทรทัศน์หลายเรื่องที่ดำเนินเรื่องอยู่ในจักรวาลภาพยนตร์มาร์เวล ผ่านการออกอากาศ, สตรีมมิงและเคเบิล ละครชุด "มาร์เวล ฮีโรส์" ซึ่งออกอากาศทางช่องเอบีซี ได้แก่ "ชี.ล.ด์. ทีมมหากาฬอเวนเจอร์ส" (2013–2020), "เอเจนต์ คาร์เตอร์ สายลับสาวกู้โลก" (2015–2016) และ "ยอดคนเหนือพิภพจักรวาล" (2017) ละครชุด "มาร์เวล ไนท์ส" ซึ่งสตรีมมิงบนเน็ตฟลิกซ์ ได้แก่ "แดร์เดวิล" (2015–2018), "เจสซิก้า โจนส์" (2015–2019), "ลุค เคจ" (2016–2018), "ไอรอน ฟิสต์" (2017–2018), มินิซีรีส์ข้ามฝั่ง "เดอะ ดีเฟนเดอร์ส" (2017) และ "เดอะ พันนิชเชอร์" (2017–2019) ละครชุดสำหรับเยาวชน ได้แก่ "ทีมยอดมนุษย์กู้โลก" (2017–2019) สตรีมมิงบนฮูลู และ "โคล้กและแดกเกอร์" (2018–2019) ออกอากาศทางช่องฟรีฟอร์ม ขณะที่ "เฮลสตรอม" (2020) ซึ่งสตรีมมิงบนฮูลู แต่เดิมตั้งใจให้เป็นจุดเริ่มต้นของแฟรนไชส์ "การผจญภัยสู่ความกลัว" ที่วางแผนไว้ พอล ซบีสซิวสกี ผู้เป็นโชว์รันเนอร์กล่าวว่า แต่ท้ายที่สุดแล้วละครชุดก็ "ไม่ได้เชื่อมโยงกับจักรวาลภาพยนตร์มาร์เวล"
ละครชุดโดยมาร์เวลสตูดิโอส์.
เฟสสี่ประกอบด้วยละครชุดดิสนีย์+ ได้แก่ "วันด้าวิสชั่น" (2021), "เดอะฟอลคอนและเดอะวินเทอร์โซลเจอร์" (2021), ปีที่หนึ่งของ "โลกิ" (2021), ปีที่หนึ่งของแอนิเมชัน "สมมุติว่า...?" (2021), "ฮอคอาย" (2021), "มูนไนท์" (2022), "มิสมาร์เวล" (2022) และ ' (2022) ส่วนรายการพิเศษ "แวร์วูล์ฟ บาย ไนท์" (2022) และ "รวมพันธุ์นักสู้พิทักษ์จักรวาล ตอนพิเศษรับวันหยุด" (2022) ก็รวมอยู่ในเฟสนี้เช่นกัน เฟสห้าประกอบด้วย "มหันตภัยอำพราง" (2023), ปีที่สองของ "โลกิ" (2023), ปีที่สองของ "สมมุติว่า...?" (2023), "เอคโค" (2024), "อกาธา ออล อะลอง" (2024), ปีที่สามของ "สมมุติว่า...?" (2024), ปีที่หนึ่งของ "ยัวร์เฟรนด์ลีเนเบอร์ฮูดสไปเดอร์-แมน" (2025), ปีที่หนึ่งของ ' (2025) และ "ไอรอนฮาร์ต" (2025) เฟสหกประกอบด้วย "อายส์ออฟวาคานด้า" (2025), "มาร์เวลซอมบี้" (2025), "วันเดอร์แมน" (2025), ของ" บอร์นอะเกน" และ "วิชันเควสต์" (2026)
ภาพยนตร์สั้น.
มาร์เวลวันช็อตส์.
มาร์เวลวันช็อตส์ เป็นชุดของภาพยนตร์สั้นที่รวมอยู่ในคุณสมบัติพิเศษในแผ่นบลูเรย์และดิจิทัลของภาพยนตร์ในจักรวาลภาพยนตร์มาร์เวล ภาพยนตร์สั้น ได้แก่ "เดอะคอนซัลแทนต์" (2011), "อะฟันนีธิงแฮพเพนด์ออนเดอะเวย์ทูธอร์สแฮมเมอร์" (2011), "ไอเทม 47" (2012), "เอเจนต์คาร์เตอร์" (2013), และ "ออลเฮลเดอะคิง" (2014)
"ทีมธอร์" เป็นชุดของสารคดีล้อเลียนที่วางจำหน่ายร่วมกับภาพยนตร์ตั้งแต่ ค.ศ. 2016 ถึง 2018 ประกอบด้วย "ทีมธอร์", "ทีมธอร์: พาร์ต 2", และ "ทีมแดริล" ทั้งหมดเขียนบทและกำกับโดย ไทกา ไวทีที หลังวันช็อตส์ลงในดิสนีย์+ ในเดือนมกราคม ค.ศ. 2022 มาร์เวลจัดให้สารคดีล้อเลียน "ทีมธอร์" เป็นวันช็อตส์ด้วยเช่นกัน
"ข้าคือกรู้ท".
"ข้าคือกรู้ท" เป็นแอนิเมชันชุดสั้นรูปแบบสัจนิยมแบบภาพถ่ายสำหรับดิสนีย์+ แสดงนำโดย เบบีกรูท ในการผจญภัยกับตัวละครใหม่ ๆ ที่ไม่ธรรมดาที่ทำให้เขาต้องเจอกับปัญหา วิน ดีเซล กลับมารับบทเดิมของเขา โดยห้าตอนออกอากาศเมื่อวันที่ 10 สิงหาคม ค.ศ. 2022 ปีที่สองมีห้าตอนเช่นกัน ออกอากาศเมื่อวันที่ 6 กันยายน ค.ศ. 2023
นักแสดงและตัวละครประจำ.
<section begin="Cast" />
รายการตัวบ่งชี้
ส่วนนี้รวมถึง
<section end="Cast" />
สื่ออื่น.
วิดีโอเกมพ่วงขาย.
<section begin="Games" /><templatestyles src="Template:Table alignment/tables.css" />
<section end="Games" />