ศาสนา

ศาสนา  หมายถึง ลัทธิความเชื่อของมนุษย์ เกี่ยวกับการกำเนิด ความเป็นไป และสิ้นสุดของโลก หลักศีลธรรม หลักธรรมคำสอน ตลอดจนลัทธิพิธีที่กระทำตามความเชื่อนั้น ๆ หลายศาสนามีการบรรยายสัญลักษณ์ ประวัติศาสตร์ และความศักดิ์สิทธิ์ ซึ่งเจตนาอธิบายความหมายของชีวิต และ/หรืออธิบายกำเนิดชีวิตหรือเอกภพ จากความเชื่อของศาสนาเกี่ยวกับจักรวาล ธรรมชาติ มนุษย์ และศีลธรรม จริยศาสตร์ กฎหมายหรือวิถีชีวิต มีการประมาณว่าน่าจะมีความเชื่อเชิงศาสนาราว 4,200 ความเชื่อในโลก โดยพิจารณาตามจำนวนประมาณการของกลุ่มชาติพันธุ์ชนเผ่าต่าง ๆ ตลอดเวลาในช่วงที่ผ่านมาในประวัติศาสตร์มนุษยชาติ หลายศาสนาส่วนใหญ่กลายเป็นศาสนาที่ตายแล้วเพราะไม่มีคนนับถือแล้ว ศาสนาทั้งหมดบนโลกในยุคปัจจุบันมี 11 ศาสนา อย่างไรก็ตามบางตำรานับบาไฮเข้ารวมด้วย บางตำรายังถือว่าบาไฮเป็นแค่ลัทธิเกิดใหม่เท่านั้น
ในปัจจุบันมีศาสนาหลักที่มีประชากรโลกนับถือเป็นอย่างมากทั้งหมด 4 ศาสนา ได้แก่ ศาสนาคริสต์, ศาสนาอิสลาม, ศาสนาฮินดู และศาสนาพุทธ ศาสนาต่าง ๆ ล้วนมีอิทธิพลทางด้านศิลปวัฒนธรรม ภาษา ประวัติศาสตร์ ตลอดจนแนวคิดและหลักความเชื่อของบุคคลต่าง ๆ
นอกจากนี้ ยังมีผู้ไม่นับถือศาสนาใด ๆ ซึ่งเรียกว่า "ผู้ที่ไม่มีศาสนา"
ความหมายเชิงศัพทมูลวิทยา.
สำหรับบางภาษา มีการใช้คำว่า"ศาสนา"แตกต่างกันออกไป และบางภาษาไม่มีคำว่า"ศาสนา"โดยสิ้นเชิง เช่นภาษาสันสกฤต ใช้คำว่า "ธรรมะ" (dharma) อาจใช้เทียบเคียงกับศาสนาได้ แต่มีความหมายโดยทั่วไปว่ากฎหมาย
การกำเนิดและการพัฒนา.
การกำเนิดของศาสนานั้นไม่แน่นอน มีหลายทฤษฎีเกี่ยวกับจุดกำเนิดของวัตรศาสนาจัดตั้ง (Organised Religious Practice)
จอห์น มอนาแกน และปีเตอร์ จัสต์ นักมานุษยวิทยา กล่าวว่า "ศาสนาใหญ่ของโลกหลายศาสนาดูเริ่มต้นเป็นขบวนการคืนชีวิต (Revitalisation) บางแบบ โดยวิสัยทัศน์ของศาสดาผู้เปี่ยมบารมีจุดจินตนาการของผู้แสวงคำตอบครอบคลุมยิ่งขึ้นของปัญหาของเขามากกว่าที่รู้สึกว่าความเชื่อประจำวันให้ได้ ปัจเจกบุคคลผู้มีบารมีอุบัติขึ้นหลายกาละและเทศะในโลก ดูเหมือนว่าปัจจัยสู่ความสำเร็จระยะยาว และหลายขบวนการมาแล้วไปโดยมีผลระยะยาวเล็กน้อย สัมพันธ์กับศาสดาน้อย ซึ่งปรากฏด้วยความสม่ำเสมอน่าประหลาดใจ แต่สัมพันธ์มากกว่ากับพัฒนาการของกลุ่มผู้สนับสนุนซึ่งสามารถจัดตั้งขบวนการนั้นเป็นสถาบัน"
การพัฒนาศาสนามีหลายแบบในหลายวัฒนธรรม บางศาสนาเน้นความเชื่อ ฝ่ายบางศาสนาเน้นวัตร บางศาสนาเน้นประสบการณ์อัตวิสัยของศาสนิกชน ฝ่ายบางศาสนาถือกิจกรรมของชุมชนศาสนาสำคัญที่สุด บางศาสนาอ้างว่าเป็นนสากล โดยเชื่อว่ากฎหมายและจักรวาลวิทยาของศาสนานั้นผูกมัดทุกคน ฝ่ายบางศาสนาตั้งใจให้ปฏิบัติเฉพาะในกลุ่มนิยามหรือจำกัดแคบ ๆ ในหลายพื้นที่ ศาสนาสัมพันธ์กับสถาบันสาธารณะอย่างการศึกษา โรงพยาบาล ครอบครัว รัฐบาลและลำดับชั้นบังคับบัญชาทางการเมือง
กลุ่มศาสนา.
<table style="text-align:left; border-collapse:collapse; width:100%;">
<tr style="background:blue"><th style="text-align:center;" colspan="5">ศาสนาโลกในปี ค.ศ. 2010</th></tr>
<tr style="font-size:88%; height:4px;">
<td colspan="2" style="padding:0 4px; text-align:left;"></td>
<td style="width:100px; text-align:left;"></td>
<td colspan="2" style="padding:0 4px; width:1em; text-align:right;"></td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2" style="padding-left:0.4em;padding-right:0.4em;min-width:8em">ศาสนาคริสต์</td>
<td style="width:100px;border-left:solid 1px silver;border-right:solid 1px silver;">  </td>
<td colspan="2" style="padding-left:0.4em;padding-right:0.4em" align="right">31.5%</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2" style="padding-left:0.4em;padding-right:0.4em;min-width:8em">ศาสนาอิสลาม</td>
<td style="width:100px;border-left:solid 1px silver;border-right:solid 1px silver;">  </td>
<td colspan="2" style="padding-left:0.4em;padding-right:0.4em" align="right">23.2%</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2" style="padding-left:0.4em;padding-right:0.4em;min-width:8em">ไม่มีศาสนา</td>
<td style="width:100px;border-left:solid 1px silver;border-right:solid 1px silver;">  </td>
<td colspan="2" style="padding-left:0.4em;padding-right:0.4em" align="right">16.3%</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2" style="padding-left:0.4em;padding-right:0.4em;min-width:8em">ศาสนาฮินดู</td>
<td style="width:100px;border-left:solid 1px silver;border-right:solid 1px silver;">  </td>
<td colspan="2" style="padding-left:0.4em;padding-right:0.4em" align="right">15%</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2" style="padding-left:0.4em;padding-right:0.4em;min-width:8em">ศาสนาพุทธ</td>
<td style="width:100px;border-left:solid 1px silver;border-right:solid 1px silver;">  </td>
<td colspan="2" style="padding-left:0.4em;padding-right:0.4em" align="right">7.1%</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2" style="padding-left:0.4em;padding-right:0.4em;min-width:8em">ศาสนาพื้นบ้าน</td>
<td style="width:100px;border-left:solid 1px silver;border-right:solid 1px silver;">  </td>
<td colspan="2" style="padding-left:0.4em;padding-right:0.4em" align="right">5.9%</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2" style="padding-left:0.4em;padding-right:0.4em;min-width:8em">ศาสนายูดาห์</td>
<td style="width:100px;border-left:solid 1px silver;border-right:solid 1px silver;">  </td>
<td colspan="2" style="padding-left:0.4em;padding-right:0.4em" align="right">0.2%</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2" style="padding-left:0.4em;padding-right:0.4em;min-width:8em">ศาสนาอื่น ๆ</td>
<td style="width:100px;border-left:solid 1px silver;border-right:solid 1px silver;">  </td>
<td colspan="2" style="padding-left:0.4em;padding-right:0.4em" align="right">0.8%</td>
</tr>
</table>
<table style="text-align:left; border-collapse:collapse; width:100%;">
<tr style="background:blue"><th style="text-align:center;" colspan="5">กลุ่มศาสนาในปี ค.ศ. 2010</th></tr>
<tr style="font-size:88%; height:4px;">
<td colspan="2" style="padding:0 4px; text-align:left;"></td>
<td style="width:100px; text-align:left;"></td>
<td colspan="2" style="padding:0 4px; width:1em; text-align:right;"></td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2" style="padding-left:0.4em;padding-right:0.4em;min-width:8em">ศาสนาอับราฮัม</td>
<td style="width:100px;border-left:solid 1px silver;border-right:solid 1px silver;">  </td>
<td colspan="2" style="padding-left:0.4em;padding-right:0.4em" align="right">62%</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2" style="padding-left:0.4em;padding-right:0.4em;min-width:8em">ศาสนาแบบอินเดีย</td>
<td style="width:100px;border-left:solid 1px silver;border-right:solid 1px silver;">  </td>
<td colspan="2" style="padding-left:0.4em;padding-right:0.4em" align="right">26%</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2" style="padding-left:0.4em;padding-right:0.4em;min-width:8em">ศาสนาแบบเอเชียตะวันออก</td>
<td style="width:100px;border-left:solid 1px silver;border-right:solid 1px silver;">  </td>
<td colspan="2" style="padding-left:0.4em;padding-right:0.4em" align="right">9%</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2" style="padding-left:0.4em;padding-right:0.4em;min-width:8em">ศาสนาแบบอิหร่าน</td>
<td style="width:100px;border-left:solid 1px silver;border-right:solid 1px silver;">  </td>
<td colspan="2" style="padding-left:0.4em;padding-right:0.4em" align="right">1.5%</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2" style="padding-left:0.4em;padding-right:0.4em;min-width:8em">ศาสนาแบบญี่ปุ่น</td>
<td style="width:100px;border-left:solid 1px silver;border-right:solid 1px silver;">  </td>
<td colspan="2" style="padding-left:0.4em;padding-right:0.4em" align="right">1.4%</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2" style="padding-left:0.4em;padding-right:0.4em;min-width:8em">ศาสนาแบบแอฟริกัน</td>
<td style="width:100px;border-left:solid 1px silver;border-right:solid 1px silver;">  </td>
<td colspan="2" style="padding-left:0.4em;padding-right:0.4em" align="right">0.1%</td>
</tr>
</table>
ศาสนาอับราฮัม.
เป็นคำที่ใช้เรียกศาสนาสำคัญ 3 ศาสนาที่เป็นลัทธิเทวนิยมที่มีความเชื่อในพระเจ้าองค์เดียว
—ซึ่งทั้งสามศาสนานับอับราฮัมเป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสนา