ทางหลวงหมายเลข 48 (ประเทศกัมพูชา)

ทางหลวงหมายเลข 48 สายซแรอ็อมบิล–เกาะกง เป็นถนนแห่งชาติสายหนึ่งของกัมพูชา มีความความยาว เชื่อมต่อจากจุดผ่านแดนถาวรบ้านหาดเล็กในฝั่งไทย เริ่มต้นในกัมพูชาที่จุดเชื่อมต่อกับทางหลวงหมายเลข 4 ที่อำเภอซแรอ็อมบิล และมาสิ้นสุดที่บ้านจามเยียม อำเภอม็วนด็วลเซ็ยมา จังหวัดเกาะกง
ประวัติ.
ทางหลวงหมายเลข 48 แต่เดิมเป็นถนนพื้นผิวลูกรัง แนวเส้นทางเป็นถนนตัดตามแนวของภูเขา ใช้สัญจรได้ในฤดูแล้ง ขณะที่ในฤดูฝนจะใช้เส้นทางได้อย่างยากลำบาก รวมถึงตามแนวเส้นทางนั้นจะต้องตัดผ่านแม่น้ำหลักจำนวน 4 สายในกัมพูชา คือ แม่น้ำตาไต, แม่น้ำซแรอ็อมบิล, แม่น้ำอันดงตึก และแม่น้ำตราแปงรุ้ง โดยใช้แพขนานยนต์โดยสารข้ามฟากได้ครั้งละ 6-10 คันต่อเที่ยว ใช้ระยะเวลาในการรอคิวอาจนานถึง 1 ชั่วโมง และข้ามแม่น้ำครั้งละประมาณ 5 นาที โดยอาจจะมีตัวแปรอื่น ๆ ที่ทำให้เกิดความล่าช้าในการข้ามแม่น้ำได้อีก เช่น รอให้รถขึ้นเต็มแพก่อนออก การจราจรที่หน้าแน่นหน้าท่า หรืออาจจะมีรถหรือแพติดหล่มบริเวณท่า
ความช่วยเหลือจากไทย.
ในช่วงของรัฐบาลของ ทักษิณ ชินวัตร ได้มีการสนับสนุนเงินกู้ดอกเบี้ยต่ำให้กับประเทศกัมพูชาในการสร้างทางหลวงหมายเลข 48 ขึ้นใหม่ในวงเงิน 567.8 ล้านบาท และเงินให้เปล่าอีกจำนวน 300 ล้านบาทในการก่อสร้างสะพานคอนกรีตเสริมเหล็กข้ามแม่น้ำ 4 สายตามแนวเส้นทาง มอบหมายให้กรมทางหลวงของไทยเป็นผู้ออกแบบการก่อสร้าง และเซ็นสัญญาก่อสร้างเส้นทางเมื่อวันที่ 2 กรกฎาคม พ.ศ. 2548 มีผู้รับเหมาก่อสร้างคือ บริษัท สหการวิศวกร จำกัด ซึ่งเป็นบริษัทจากประเทศไทย กำหนดการเดิมจะแล้วเสร็จในวันที่ 21 มิถุนายน พ.ศ. 2550 แต่ประสบปัญหาล่าช้าในการก่อสร้าง จึงขยายสัญญาออกไปจนถึงวันที่ 24 ธันวาคม พ.ศ. 2550 ซึ่งปัญหาดังกล่าวเกิดจากความล่าช้าในการก่อสร้างสะพาน 2 แห่งที่มีปัญหาจากการตอกเสาเข็มไปเจอกับชั้นหินด้านล่างในพื้นที่ก่อสร้าง
ทางหลวงหมายเลข 48 ที่ได้รับการก่อสร้างใหม่ทำพิธีเปิดอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม พ.ศ. 2551 โดยประธานฝั่งกัมพูชา คือ ฮุน เซน นายกรัฐมนตรีกัมพูชาในขณะนั้น และฝ่ายไทยมี นายสมชาย วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีในขณะนั้น นายนพดล ปัทมะ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศในเวลานั้น พร้อมกับข้าราชการระดับสูงจากทั้งสองประเทศ
หลังจากเปิดใช้งานมาได้ประมาณ 1 ปี ทางหลวงหมายเลข 48 ได้ประสบปัญหาพื้นผิวจราจรเสียหาย โดยคณะของธนาคารพัฒนาเอเชียพร้อมสื่อมวลชนได้เข้าไปสำรวจสภาพของถนนเมื่อวันที่ 25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2552 โดยตลอดเส้นทางมีการซ่อมแซมและมีความเสียหาย ซึ่งเจ้าหน้าที่ของกัมพูชาระบุว่าถนนนั้นไม่เหมาะกับสภาพภูมิประเทศ ที่มีน้ำกัดเซาะอย่างหนักในฤดูฝน และการก่อสร้างของบริษัทผู้รับเหมาไม่ได้มาตรฐาน เนื่องจากพื้นผิวลาดยางที่บางและเงินทุนในการก่อสร้างต่ำกว่าที่ควร ทำให้เกิดความเสียหายเมื่อมีการใช้งานอย่างหนักทั้งจากการสัญจรทั่วไปและการขนส่งสินค้าจากรถบรรทุกขนาดใหญ่ และมีการตั้งกรรมการจากส่วนกลางในการตรวจสอบความเสียหายถนนเส้นดังกล่าว ในการขณะที่อีกมุม นายดมยุ๊กเฮียง รองผู้ว่าราชการจังหวัดเกาะกงได้กล่าวว่าถนนสายดังกล่าวก็ช่วยเชื่อมต่อเส้นทางคมนาคมและการค้าของจังหวัดเกาะกง ซึ่งก่อนหน้านี้จังหวัดเหมือนกับตัดขาดกับคนทั้งประเทศจากความยากลำบากในการสัญจร
ความช่วยเหลือจากเกาหลี.
ต่อมารัฐบาลกัมพูชา โดยกระทรวงโยธาธิการและคมนาคมของกัมพูชา ได้ลงนามก่อสร้างและพัฒนาทางหลวงหมายเลข 46 เมื่อวันที่ 23 สิงหาคม พ.ศ. 2564 ภายใต้เงินทุนสนับสนุนเงินกู้ดอกเบี้ยต่ำจากกองทุนความร่วมมือเพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจ (Economic Development Cooperation Fund - EDCF) ประเทศเกาหลีใต้ โดยกัมพูชาได้เน้นย้ำให้ก่อสร้างเส้นทางตามเงื่อนไขของสัญญาและมาตรฐานทางเทคนิค เป็นระยะทาง จากเขมรภูมินทร์ ไปจนถึงอำเภอซแรอ็อมบิล จังหวัดเกาะกง แบ่งออกเป็นช่วงของ 2 ช่องจราจร ความกว้างถนน และช่วงที่เป็น 4 ช่องจราจร ถึง ถนนปกติพื้นผิวแอสฟอลต์คอนกรีตความหนา และพื้นถนนช่วงทางแยกความหนา เริ่มต้นการก่อสร้างตามสัญญาในวันที่ 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2564 ระยะเวลาก่อสร้างตามสัญญา 32 เดือน ปัจจุบันในวันที่ 25 ตุลาคม พ.ศ. 2567 ทางหลวงหมายเลข 48 ก่อสร้างเสร็จสิ้นไปแล้วร้อยละ 65 และคาดว่าจะแล้วเสร็จในช่วงฤดูแล้งปี พ.ศ. 2568
รายละเอียดของเส้นทาง.
ทางหลวงหมายเลข 48 เริ่มต้นนับหลักกิโลเมตรที่ 0 จากแยกนาเกลือ ซึ่งแยกออกมาจากทางหลวงหมายเลข 4 ในพื้นที่อำเภอซแรอ็อมบิล จังหวัดเกาะกง ออกมาทางตะวันตกเฉียงเหนือ จากนั้นข้ามแม่น้ำซแรอ็อมบิล  ด้วยสะพานแห่งแรกที่สร้างโดยประเทศไทย และไปทางทิศตะวันตก เข้าสู่พื้นที่อำเภอโบตุมซาโกร์ ข้ามแม่น้ำอันดงตึกหรือแม่น้ำพิโปต  ด้วยสะพานแห่งที่สองที่สร้างโดยประเทศไทยจากนั้นขึ้นไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ ผ่านพื้นที่ของผืนป่าขนาดใหญ่ที่มีภูมิประเทศเป็นภูเขาสูงชั้นซึ่งขั้นกลางโดยทางหลวงหมายเลข 48 ทางฝั่งตะวันตกเป็นอุทยานแห่งชาติโบตุมซาโกร์ ส่วนทางฝั่งตะวันออกเป็นเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าตาไต และเข้าสู่พื้นที่อำเภอเกาะกงในช่วงพื้นที่ป่า จากนั้นเข้าสู่เขตชุมชนในตำบลตราแปงรุ้งและข้ามแม่น้ำตาแปงรุ้ง  เป็นสะพานแห่งที่สามที่สร้างโดยประเทศไทย และเปลี่ยนทิศทางขึ้นไปทางเหนือจนถึงจุดตรวจของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าและไปทางทิศตะวันตกจนถึงเมืองตาไตและข้ามแม่น้ำตาไต  ซึ่งเป็นสะพานแห่งที่สี่ที่สร้างโดยประเทศไทย ไปต่อทางตะวันตกผ่านทางเข้าน้ำตกตาไต ผ่านเข้าสู่พื้นที่เกษตรกรรม และเข้าสู่เมืองเขมรภูมินทร์ ผ่านท่าอากาศยานเกาะกงและข้ามสะพานเกาะกงที่พาดผ่านแม่น้ำรุสสีชุมไปยังพื้นที่อำเภอม็วนด็วลเซ็ยมา (มณฑลสีมา) และขึ้นไปทางเหนือจนบรรจบกับชายแดนไทยที่จุดผ่านแดนถาวรบ้านหาดเล็ก จังหวัดตราด
ปัจจุบันในฤดูฝน ทางหลวงหมายเลข 48 ยังคงประสบปัญหาในการสัญจรเส้นทางช่วงที่พื้นผิวเสียหายเป็นหลุมเป็นบ่อจนต้องมีการประกาศให้หลีกเลี่ยงเส้นทางจากตำรวจท้องที่