การลงมติเลือกนายกรัฐมนตรีไทย พ.ศ. 2568

การลงมติเลือกนายกรัฐมนตรีไทย พ.ศ. 2568 เป็นการลงมติของสภาผู้แทนราษฎรไทย ชุดที่ 26 เมื่อวันที่ ? กันยายน พ.ศ. 2568 เพื่อเลือกนายกรัฐมนตรีไทยแทนตำแหน่งที่ว่างลง เนื่องจากเมื่อวันที่ 29 สิงหาคม พ.ศ. 2568 ศาลรัฐธรรมนูญมีคำวินิจฉัยถอดถอนแพทองธาร ชินวัตร จากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี จากกรณีการรั่วไหลของบทสนทนาทางโทรศัพท์ระหว่างไทย–กัมพูชา โดยเป็นการลงมติเลือกนายกรัฐมนตรีภายใต้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 ที่ดำเนินการโดยสภาผู้แทนราษฎรเพียงสภาเดียว โดยไม่มีวุฒิสภาเข้ามาร่วมลงมติด้วย เป็นครั้งที่ 2 ต่อจากปี พ.ศ. 2567
ก่อนการลงมติ.
ในเบื้องต้น มีการแบ่งการรวบรวมเสียงพรรคการเมืองเพื่อจัดตั้งรัฐบาลผสมเป็น 2 กลุ่ม ดังนี้ 
ส่วนพรรคประชาชน ซึ่งมีจำนวนเสียงมากที่สุด อยู่ที่ 142 เสียง และเป็นพรรคตัวแปรในการลงมติครั้งนี้ จะลงมติให้กับกลุ่มรัฐบาลผสมที่ยอมรับเงื่อนไข 2 ข้อ คือ 
โดยพรรคประชาชนจะไม่ส่งคนไปดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีในคณะรัฐมนตรีชุดใหม่เพื่อร่วมรัฐบาล และทำหน้าที่ตรวจสอบรัฐบาลชุดใหม่ในฐานะฝ่ายค้านต่อไป ซึ่งในขณะนี้ พรรคแกนนำทั้ง 2 กลุ่ม ทั้งพรรคเพื่อไทยและพรรคภูมิใจไทย ต่างก็มีมติรับฟังเงื่อนไขของพรรคประชาชน
สวนมติพรรค.
ศักดิ์ดา วิเชียรศิลป์ สส.กาญจนบุรี พรรคเพื่อไทย ได้เข้าร่วมการแถลงจัดตั้งรัฐบาลกับพรรคภูมิใจไทย โดยกล่าวว่า ตนมี สส. ในกลุ่ม 10 คน ที่พร้อมสนับสนุน อนุทิน ชาญวีรกูล ให้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี 
โดย สส.พรรคเพื่อไทยที่หันมาสนับสนุนอนุทินมีดังต่อไปนี้
เจรจากับพรรคประชาชน.
พรรคภูมิใจไทยเป็นพรรคแรกที่เดินทางไปเจรจากับพรรคประชาชน ในวันที่ 29 สิงหาคม นำโดย อนุทิน ชาญวีรกูล หัวหน้าพรรค และ ไชยชนก ชิดชอบ เลขาธิการพรรค ได้เดินทางภายหลังศาลรัฐธรรมนูญมีคำวินิจฉัยได้ไม่นาน ภายหลังการเจรจาเสร็จสิ้น อนุทินกล่าวว่า จากที่ได้พูดคุยกับ ณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ ก็เห็นพ้องโดยไม่มีข้อสงสัย โดยเฉพาะการยุบสภาคืนอำนาจให้ประชาชน รวมถึงยังเห็นพ้องกับทุกเงื่อนไขของพรรคประชาชน โดยจากนี้จะไปหารือกับสมาชิกพรรคก่อน และขอไปคุยกับพรรคกล้าธรรมต่ออีกด้วย ต่อมาพรรคภูมิใจไทยมีมติรับเงื่อนไขที่พรรคประชาชนตั้งไว้
วันที่ 31 สิงหาคม พรรคเพื่อไทย นำโดย ภูมิธรรม เวชยชัย รักษาการนายกรัฐมนตรี สรวงศ์ เทียนทอง เลขาธิการพรรค และ ชูศักดิ์ ศิรินิล รองหัวหน้าพรรค เดินทางไปเจรจากับพรรคประชาชน โดยแกนนำพรรคเพื่อไทยได้หารือกับพรรคประชาชน จนตอบรับข้อเสนอของพรรค และขยายเพิ่มเติมข้อเสนอเป็น 4 ข้อ ด้านภูมิธรรมได้แถลงกับสื่อมวลชนว่า พรรคเพื่อไทยยินดียุบสภาก่อนระยะเวลาที่พรรคประชาชนกำหนด แม้ในช่วงแรกจะมีการขอต่อรองจากการยุบสภาภายใน 4 เดือน เป็น 6 เดือนก็ตาม
ข้อถกเถียงเกี่ยวกับการยุบสภา.
นอกจากนี้ มีแกนนำของพรรคเพื่อไทยได้กล่าวว่าจะชิงยุบสภา หากว่าพรรคเพื่อไทยไม่ชนะการลงมติและไม่ได้เป็นแกนนำจัดตั้งรัฐบาล หรือพรรคประชาชนมีมติไม่เลือกผู้ใด โดยมีการยืนยันชัดเจนจาก ภูมิธรรม เวชยชัย รักษาการนายกรัฐมนตรีว่า ถ้าจะยุบก็ยุบเลย หากใครขัดข้องก็สามารถไปฟ้องได้ไม่มีปัญหาอะไร ทำให้มีการถกเถียงในบรรดานักกฎหมายและนักวิชาการว่า รักษาการนายกรัฐมนตรีมีอำนาจยุบสภาได้หรือไม่ โดย วิษณุ เครืองาม อดีตรองนายกรัฐมนตรีฝ่ายกฎหมาย และ ชูศักดิ์ ศิรินิล รองหัวหน้าพรรคเพื่อไทยฝ่ายกฎหมาย ชี้ตรงกันว่ารักษาการนายกรัฐมนตรีมีอำนาจยุบสภาได้ ทว่า ปกรณ์ นิลประพันธ์ เลขาธิการคณะกรรมการกฤษฎีกา และ วัส ติงสมิตร อดีตผู้พิพากษาอาวุโสในศาลฎีกา ต่างชี้ว่ารักษาการนายกรัฐมนตรีไม่มีอำนาจยุบสภา
วรเจตน์ ภาคีรัตน์ ศาสตราจารย์ด้านกฎหมายมหาชน คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ให้สัมภาษณ์ไว้ว่า ขณะนี้ไม่ได้มีข้อห้ามในการที่รักษาการนายกรัฐมนตรีจะใช้อำนาจยุบสภา รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 กำหนดข้อห้ามแค่ 2 เรื่องคือ เมื่อมีการยื่นญัตติอภิปรายไม่ไว้วางใจ ระหว่างนั้นจะยุบสภาไม่ได้ และสภาถูกยุบไปแล้วด้วยเหตุหนึ่งแล้วใช้เหตุเดิมมายุบซ้ำไม่ได้ สำหรับประเทศไทยในอดีตนั้นเป็นเรื่องของคณะรัฐมนตรีที่จะมีมติยุบสภา แต่ช่วงหลังๆ มานั้น จะเป็นนายกรัฐมนตรีเองที่จะตัดสินใจและทูลเกล้าฯ ตอนนี้คนที่จะทำได้ก็คือ คนที่ปฏิบัติหน้าที่แทนนายกรัฐมนตรี ซึ่งจะมีอำนาจในทางกฎหมายทุกอย่างเหมือนนายกรัฐมนตรี ไม่มีข้อจำกัดในรัฐธรรมนูญด้วย หากเห็นว่าเป็นความเหมาะสมจะแก้ปัญหาทางการเมืองโดยการยุบสภา