ความหนาแน่น

ความหนาแน่น  เป็นการวัดมวลต่อหนึ่งหน่วยปริมาตร โดยสัญลักษณ์สำหรับความหนาแน่นมักใช้เป็น "ρ" (อักษรกรีกพิมพ์เล็กของโร) และยังสามารถใช้อักษรละตินพิมพ์ใหญ่ "D" ได้ด้วยเช่นกัน เนื่องจากนิยามของความหนาแน่นคือ มวลหารด้วยปริมาตร ดังนั้นจึงเขียนเป็นสมการออกมาได้เป็น 
<math> \rho = \frac{m}{V}</math>
โดยที่
 "ρ" คือ ความหนาแน่น (หน่วยเป็น กิโลกรัมต่อลูกบาศก์เมตร)
 "m" คือ มวล (หน่วยเป็น กิโลกรัม)
 "V" คือ ปริมาตร (หน่วยเป็น ลูกบาศก์เมตร)
ความหนาแน่นของสารขึ้นอยู่กับอุณหภูมิและความดัน โดยทั่วไปการเปลี่ยนแปลงปัจจัยเหล่านี้ส่งผลต่อสารที่เป็นสถานะของแข็งและของเหลวเพียงเล็กน้อย แต่มีผลกับสารสถานะแก๊สเป็นอย่างมาก โดยที่การเพิ่มความดันของสารจะทำให้ปริมาตรของสารลดลง แต่จะเพิ่มความหนาแน่นแทน และการเพิ่มอุณหภูมิของสาร (ซึ่งมีข้อยกเว้นเล็กน้อย) จะทำให้ปริมาตรของสารเพิ่มขึ้น แต่จะทำให้ความหนาแน่นลดลง 
ซึ่งสารส่วนใหญ่เช่นของเหลวและแก๊ส เมื่อได้รับความร้อนจากด้านล่าง ความร้อนจะถูกส่งผ่านจากด้านล่างไปยังด้านบน อันเนื่องมาจากการลดของความหนาแน่นในของเหลวที่ได้รับความร้อนนั้น ด้วยเหตุนี้จึงทำให้สารที่มีความร้อนต่ำกว่า มีความหนาแน่นสูงกว่า
เครื่องมือวัดความหนาแน่น.
เครื่องมือที่ใช้วัดความหนาแน่นของของเหลวคือ พิคโนมิเตอร์ (pycnometer) เครื่องมือวัดความหนาแน่นของก๊าซคือ แก๊สพิคโนมิเตอร์ (gas pycnometer)
ความหนาแน่นของสสารต่าง ๆ.
สสารที่มีความหนาแน่นสูงสุดที่รู้จักกัน คือสสารที่อยู่ในดาวนิวตรอนที่เรียกว่านิวตรอเนียม) ใจกลางหลุมดำ ตามทฤษฎีสัมพัทธภาพทั่วไป ไม่มีปริมาตร ดังนั้นจึงไม่สามารถหาความหนาแน่นได้
สสารที่หนาแน่นที่สุดที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติบนโลก คือ ธาตุอิริเดียม มีความหนาแน่นประมาณ 22560 kg/m3
ตารางความหนาแน่นของสสารชนิดต่าง ๆ:
<table>
<tr><td>สสาร</td><td>ความหนาแน่นในหน่วย kg/m3</td></tr>
<tr><td>ออสเมียม</td><td>22610</td></tr>
<tr><td>อิริเดียม</td><td>22560</td></tr>
<tr><td>แพลทินัม</td><td>21450</td></tr>
<tr><td>ทองคำ</td><td>19300</td></tr>
<tr><td>ทังสเตน</td><td>19250</td></tr>
<tr><td>ยูเรเนียม</td><td>19050</td></tr>
<tr><td>ปรอท</td><td>13580</td><tr>
<tr><td>แพลเลเดียม</td><td>12023</td></tr>
<tr><td>ตะกั่ว</td><td>11340</td></tr>
<tr><td>เงิน</td><td>10490</td></tr>
<tr><td>ทองแดง</td><td>   8960</td></tr>
<tr><td>โคบอลต์</td><td>   8900</td></tr>
<tr><td>เหล็ก</td><td>   7870</td></tr>
<tr><td>ดีบุก</td><td>   7310</td></tr>
<tr><td>สังกะสี</td><td>   7130</td></tr>
<tr><td>โครเมียม</td><td>   7190</td></tr>
<tr><td>ไทเทเนียม</td><td>   4507</td></tr>
<tr><td>เพชร</td><td>   3500</td></tr>
<tr><td>อะลูมิเนียม</td><td>   2700</td></tr>
<tr><td>โบรอน</td><td>   2340</td></tr>
<tr><td>แมกนีเซียม</td><td>   1740</td></tr>
<tr><td>น้ำทะเล</td><td>   1025</td></tr>
<tr><td>น้ำ</td><td>   1000</td></tr> 
<tr><td>โซเดียม</td><td>   971</td></tr>
<tr><td>น้ำแข็ง</td><td>   917</td><tr>
<tr><td>ลิเทียม</td><td>   534</td></tr>
<tr><td>เอทิลแอลกอฮอล์</td><td>   790</td><tr>
<tr><td>น้ำมันเบนซินหรือน้ำมัน</td><td>   730</td><tr>
<tr><td>แอโรเจล</td><td>   3.0</td><tr>
<tr><td>ก๊าซ ใด ๆ</td><td>   0.0446 เท่าของมวลโมเลกุลเฉลี่ย, ดังนั้นอยู่ระหว่าง 0.09 ถึงประมาณ 10.0 (ที่ความดันและอุณหภูมิมาตรฐาน)
<tr><td>ตัวอย่างเช่น อากาศ</td>
<td>  1.2</td></tr>
</table>
สังเกตว่าอะลูมิเนียมมีความหนาแน่นต่ำเมื่อเทียบกับโลหะชนิดอื่น ๆ เครื่องบินจึงทำจากอะลูมิเนียม นอกจากนี้อากาศก็มีความหนาแน่นถึงแม้ว่าจะมีค่าน้อยก็ตาม แอโรเจล (Aerogel) เป็นของแข็งที่หนาแน่นน้อยที่สุดในโลก