โรงเรียนเซนต์คาเบรียล

โรงเรียนเซนต์คาเบรียล  เป็นโรงเรียนชายล้วนขนาดใหญ่ ในเครือคณะภราดาเซนต์คาเบรียล ตั้งอยู่บนถนนสามเสน แขวงวชิรพยาบาล เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร เปิดสอนนักเรียน ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ถึงมัธยมศึกษาปีที่ 6 คำว่า "เซนต์คาเบรียล" ในชื่อโรงเรียนนั้น จึงมาจากชื่อคณะภราดาเซนต์คาเบรียล ผู้ก่อตั้งโรงเรียน โรงเรียนเซนต์คาเบรียลเป็นโรงเรียนที่เก่าแก่และมีชื่อเสียงแห่งหนึ่งในประเทศ และคุณภาพของนักเรียนและศิษย์เก่าที่จบไป
โรงเรียนเซนต์คาเบรียลเป็นหนึ่งในสองของโรงเรียนในเครือฯ ที่ใช้สีประจำสถาบันคือ กรมท่าขาว (อีกโรงเรียนหนึ่งที่ใช้สีน้ำเงินขาวคือโรงเรียนอัสสัมชัญลำปาง) และมีเพียงวิทยาเขตเดียว เช่นเดียวกับ โรงเรียนมงฟอร์ตวิทยาลัยและโรงเรียนเซนต์หลุยส์
ประวัติของโรงเรียน.
ภายหลังจากสงครามโลกครั้งที่หนึ่งสงบลง โรงเรียนอัสสัมชัญได้ขยายตัวอย่างรวดเร็ว เจษฎาจารย์มาร์ติน เดอ ตูรส์ และคณะที่ปรึกษา มีแนวความคิดที่จะเปิดโรงเรียนแห่งใหม่ในกรุงเทพฯ เพื่อรองรับการขยายตัวของโรงเรียนอัสสัมชัญ ประกอบกับท่านได้รับข้อเสนอ จากบาทหลวงบรัวซา อธิการโบสถ์นักบุญฟรังซิสซาเวียร์ เสนอให้ที่ดินบริเวณถนนสามเสน เป็นสถานที่ก่อสร้าง
การขยายตัวมาเปิดโรงเรียนเซนต์คาเบรียล ในฐานะสาขาที่สองของคณะภราดาเซนต์คาเบรียล มิได้เกิดขึ้นท่ามกลางสภาพบ้านเมืองปกติ แม้ว่าประเทศไทยจะอยู่ห่างจากสงครามครั้งนั้นมาก แต่ผลกระทบทางเศรษฐกิจ สังคม ทำให้วัสดุที่จำเป็นสำหรับการก่อสร้างขาดแคลน และมีราคาแพง ขณะที่แรงงานกรรมกรก็เป็นสิ่งหายากเช่นกัน
เจษฎาจารย์มาร์ตินจึงได้เริ่มดำเนินการก่อสร้างโรงเรียนเซนต์คาเบรียล ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2462 โดยท่านเป็นนายช่างสถาปนิกออกแบบให้คำปรึกษาเอง และมีนายเบเกอแลง (Mr. Be'quelin) เป็นวิศวกร ในขณะที่ดำเนินการก่อสร้างโรงเรียนอยู่นั้น ได้ใช้บ้านของนายเบอลี่ เป็นโรงเรียนชั่วคราว ในปีแรกมีนักเรียนทั้งสิ้น 141 คน
โรงเรียนสร้างเสร็จสมบูรณ์ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2463 ตามปฏิทินไทยเดิม (ตรงกับคริสต์ศักราช 1921 ของปฏิทินสากล) มีตึกหลังใหญ่เรียกว่า "ตึกแดง" โดยส่วนที่เป็นไม้ใช้ไม้สักทั้งสิ้น ซึ่งบริษัทบอมเบย์เบอรม่า เป็นผู้ติดต่อส่งวัสดุต่าง ๆ ในการก่อสร้าง คิดตามบัญชีที่บันทึกไว้ทั้งสิ้นเป็นเงินประมาณ หนึ่งแสนเศษ ในระยะแรกรู้จักกันในนาม "โรงเรียนอัสสัมชัญ สามเสน" และได้รับบุคลากรจากโรงเรียนอัสสัมชัญไปช่วยก่อร่างสร้างตัว ด้วยเหตุนี้เองในปีแรกจึงมีนักเรียนมาสมัครเป็นจำนวนถึง 150 คน 
สถานที่ตั้ง.
ถนนสามเสน แขวงวชิรพยาบาล เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร ที่ตั้งโรงเรียนมีบริเวณติดต่อกับชุมชนที่หลากหลายมาก โดยอาณาเขตด้านหลังโรงเรียนติดกับโรงเรียนเซนต์ฟรังซิสซาเวียร์คอนแวนต์ อ้อมมาทางด้านซ้าย ทางซอยสามเสน 13 (มิตรคาม) จะติดกับที่ดินของโบสถ์เซนต์ฟรังซิสซาเวียร์ ซึ่งจะมีบ้านเรือนร้านค้าทางด้านติดถนนสามเสน แล้วถัดมาในซอยมิตรคามก็จะเป็นสุสานของโบสถ์ฯ และที่พัก ฝั่งตรงข้ามกับเขตโรงเรียนเดิม ก็รายล้อมด้วยสถานศึกษาอื่น ๆ ในละแวกโรงเรียนได้แก่ มหาวิทยาลัยสวนดุสิต มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา โรงเรียนวัดราชาธิวาส สมาคมนักเรียนเก่าเบญจมบพิตรในพระบรมราชูปถัมภ์ สมาคมศิษย์เก่าสวนกุหลาบวิทยาลัย ในพระบรมราชูปถัมภ์ และหอสมุดแห่งชาติ
ปรัชญา.
ปรัชญาการศึกษาของโรงเรียนมี 2 อย่าง คือ
อนึ่ง คำว่า "Labor Omnia Vincit" ดังที่ปรากฏอยู่ในตราประจำคณะภราดาเซนต์คาเบรียล เป็นคำจากภาษาละติน
ตราประจำโรงเรียน.
ตราประจำโรงเรียนใช้ตราของคณะภราดาเซนต์คาเบรียล ซึ่งสถาบันการศึกษาในเครือคณะภราดาเซนต์คาเบรียลทั้งหมดใช้ตรานี้เป็นตราประจำสถาบันร่วมกัน ตรงกลางตราเป็นรูปโล่แบ่งสี่ซีก มีสัญลักษณ์ดังนี้
A.M. และ ช่อดอกซ่อนกลิ่นสีขาว.
A.M. มาจากคำละตินว่า "Ave Marie" หมายถึง "วันทามารีย์" หรืออีกนัยหนึ่งหมายถึง "Alma Mater" หมายถึง "โรงเรียนแม่" — ส่วนดอกซ่อนกลิ่น แสดงถึงความบริสุทธิ์ผุดผ่อง ที่นักเรียนทุกคนต้องพยายามทำตนให้เป็นผู้บริสุทธิ์ทั้งกาย วาจา และ ใจ อยู่เสมอไม่ว่าจะอยู่ที่ใดก็ตาม — ในส่วนนี้จึงมีความหมายรวมว่า โรงเรียนเปรียบเสมือนบ้านเกิดที่ทุกคนเป็นสมาชิกในครอบครัว มีพระนางมารีอาเป็นที่รักเคารพและบูชาร่วมกันไม่แยกแยะว่าใครมีหรือจน ความรักและความสุขที่มีต่อครอบครัว ต่อแม่ที่มีร่วมกันเป็นความบริสุทธิ์ทั้งกาย วาจา และใจเสมอ ไม่ว่าอยู่ ณ ที่แห่งใด
รูปเรือใบ และ ดาวเหนือเรือ.
เปรียบได้กับ "นาวาชีวิต" ที่จะต้องต่อสู้คลื่นลมและแสงแดดไปจนถึงฝั่ง เป็นคติให้ได้คิดเสมอว่า "ชีวิตคือการต่อสู้" มีดวงดาวอยู่ในท้องฟ้าเหนือเรือที่กำลังสู้คลื่นลม หมายถึงแสดงแห่งความหวัง ได้แก่ แสงธรรมแห่งศาสนา กับแสดงแห่งปัญญา จากสรรพวิทยาการที่ได้รับจากโรงเรียนรวมกันเป็นดวง ประทีป ส่องนำชีวิต (คือคนที่อยู่ในเรือ) ไปสู่จุดหมายปลายทางได้ด้วยคุณธรรม และปัญญา
อักษร DS และไม้กางเขน.
ย่อจากภาษาฝรั่งเศส "Dieu Seul" หมายความว่า จะทำงานทุกอย่างเพื่อเป็นสิริมงคลแก่พระเจ้า เป็นคติพจน์ของนักบุญหลุยส์ เดอ มงฟอร์ ผู้สถาปนาคณะเซนต์คาเบรียล — โดยอีกนัยหนึ่ง D หรือ Divinity หมายถึงศาสนา ซึ่งเราทุกคนต้องมีศาสนาเป็นหลักยึดเหนี่ยวจิตใจ, เครื่องหมายกางเขน เป็นเครื่องหมายแห่งความรัก และความเสียสละ ดังที่พระคริสต์ได้ทรงสละชีวิตของพระองค์ด้วยความรัก ที่จะช่วยไถ่บาปให้แก่มวลมนุษย์, S หรือ Science หมายถึงวิทยาการ ความรู้ที่ทำให้เรามีเหตุผล เราทุกคนควรจะมุ่งหาความรู้อยู่เสมอ ยิ่งเรามีความรู้ฝ่ายโลกมากขึ้นเท่าได เราก็ยิ่งควรสนใจหาความรู้ฝ่ายธรรมให้มากขึ้นเท่านั้น
สำหรับพวงดอกไม้ที่ประดับโล่ เป็นมาลัยเกียรติยศที่จะเตือนใจทุกคนให้กระทำความดีให้เชิดชู และจรรโลงไว้ซึ่งเกียรติยศ ชื่อเสียงของสถาบันมิให้เสื่อมสูญสลายไป
สถานที่สำคัญภายในโรงเรียน.
ตึกมาร์ติน เดอ ตูรส์ หรือ ตึกแดง (พ.ศ. 2463).
เป็นตึก 3 ชั้นเก่าแก่ที่สุด สร้างเมื่อ พ.ศ. 2463 โดยท่านเจษฎาจารย์มาร์ติน เดอ ตูรส์ อธิการท่านแรกเป็นผู้ออกแบบก่อสร้างเองด้วยสถาปัตยกรรมแบบตะวันตก บัดนี้ได้กลายเป็นสัญลักษณ์ของโรงเรียนเซนต์คาเบรียลไปแล้ว ซึ่งได้รับการบูรณะและอนุรักษ์ไว้เพื่อเป็นอนุสรณ์แก่โรงเรียน ปัจจุบันใช้เป็นที่ทำการของหน่วยสนับสนุนการเรียนการสอน พิพิธภัณฑ์หุ่นขี้ผึ้ง ห้องเกียรติยศ และห้องประชุมแบบครบวงจร
ตึกเดอ มงฟอร์ต.
เป็นอาคาร 4 ชั้น ชั้นล่าง และชั้นสองเป็นโรงอาหารนักเรียน และหอประชุม มีห้องสมุดกลาง พิพิธภัณฑ์ผีเสื้อและแมลงของภราดาฟิลิป อำนวย ปิ่นรัตน์ พิพิธภัณฑ์เปลือกหอย พิพิธภัณฑ์เรือจำลอง พิพิธภัณฑ์แร่และซากฟอสซิล ห้องเรียนและฝึกซ้อมศิลปะการแสดงนาฏศิลป์(โขน) ดนตรีไทย และดนตรีสากล
ตึกจอห์น แมรี่.
เป็นอาคารที่พักของอาจารย์ชาวต่างชาติ มีประตูเชื่อมจากภายนอกโรงเรียน
ตึกเกรก ยิมเนเซียม (พ.ศ. 2514).
เป็นตึก 5 ชั้น สร้างเมื่อ พ.ศ. 2514 มีสนามบาสเกตบอลในร่มพร้อมอัฒจันทร์เชียร์ ชั้นบนใช้เป็นห้องเรียนชั้นประถมศีกษาปีที่ 6 ห้องกิจกรรมทางภาษาต่างประเทศ(ภาษาจีน) และเป็นลานเอนกประสงค์สำหรับนักเรียนชั้นประถมศีกษาปีที่ 6
ตึกฟาติมา ร.ศ.200 (พ.ศ. 2523).
เป็นตึก 7 ชั้น สร้างเมื่อ พ.ศ. 2523 เป็นอาคาร 7 ชั้น โดยอาคารหลังนี้ใช้เป็นห้องเรียนชั้น ป.1-2 และ ป.5 ทุกห้องติดเครื่องปรับอากาศ สนามเทนนิส และสนามบาสเกตบอล รวมทั้งห้องคอมพิวเตอร์ระดับประถม ห้องกิจกรรมภาษาอังกฤษ ห้องพยาบาลแผนกประถมศึกษา ชั้น 7 เดิมที่เป็นสนามเทนนิส ปัจจุบันปรับเป็นห้องกิจกรรมย่อย มีสนามเด็กเล่นอยู่ชั้น 3
ตึกฮิวเบิร์ต เมโมเรียล (พ.ศ. 2529).
สร้างเมื่อ พ.ศ. 2529 เป็นอาคาร 4 ชั้น มีที่จอดรถครู สระว่ายน้ำ ศูนย์ภาษาต่างประเทศโรงเรียนเซนต์คาเบรียล ห้องสอบรวม และส่วนงานซ่อมบำรุงอาคารสถานที่ (ที่ตั้งของสมาคมศิษย์เก่าเซนต์คาเบรียล)
ตึกแอนดรูว์ เมโมเรียล 2000 (พ.ศ. 2544).
เป็นตึก 6 ชั้น สร้างเมื่อ พ.ศ. 2544 ใช้เป็นสถานที่เรียนของระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-2 ห้องปฏิบัติการคอมพิวเตอร์และเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ ห้องพยาบาลแผนกมัธยมศึกษา ห้องพักครูหมวดภาษาต่างประเทศ โบสถ์น้อยประจำโรงเรียน และห้องพักคณะภราดา
ตึกแม่พระ (พ.ศ. 2550).
สร้างเมื่อ พ.ศ. 2550 เพื่อทดแทนตึกแม่พระหลังเดิม และตึกวิทยาศาสตร์ ซึ่งทรุดโทรมลงตามกาลเวลา และหมดสภาพการใช้สอย เป็นอาคารเรียน 6 ชั้น รวมรวมชั้นใต้ดิน ภายนอกประดิษฐานรูปปั้นพระแม่มารีทรงแผ่พระหัตถ์ประทานพรงดงามมาก ภายในอาคารมีลานจักรราษี เป็นห้องเรียนของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3-6 มีโรงยิมเนเซียม ซึ่งมีสนามบาสเกตบอลในร่มขนาดมาตรฐาน โต๊ะกิจกรรมกีฬาปิงปอง และสระว่ายน้ำในร่มขนาดใหญ่สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษา โถงชั้นใต้ดินสามารถใช้เข้าแถวและจัดกิจกรรมอื่นๆได้ มีห้องปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร์ครบวงจร ห้องกิจกรรมทางภาษา ห้องออดิทอเรียม ห้องปฏิบัติการคอมพิวเตอร์และเทคโนโลยีของระดับชั้นมัธยมศึกษา ห้องแนะแนว ห้องปกครอง ห้องศิลปะ ห้องพลศึกษา และห้องปฏิบัติการส่งเสริมการคิด (Thinking lab)
ตึก 90 ปี เซนต์คาเบรียล (พ.ศ. 2553).
เป็นอาคาร 5 ชั้น สร้างเมื่อ พ.ศ. 2553 เป็นห้องประชุมสัมมนา ห้องทำงานภราดาฟิลิป อำนวย ปิ่นรัตน์ ที่ทำงานฝ่ายบริหารอาคารสถานที่ ที่ทำงานสมาคมผู้ปกครองและครูฯ ห้องปฏิบัติงานพัฒนาศักยภาพของผู้เรียนตามแนวมนุษยปรัชญา และศูนย์การเรียนร่วมของนักเรียนผู้พิการทางสายตา มีทางเชื่อมกับสะพานลอยคนข้ามหน้าโรงเรียน
ตึก Annunciation หรือ ตึกแม่พระรับสาร (พ.ศ. 2555).
สร้างแล้วเสร็จเมื่อ พ.ศ. 2555 เป็นสถานที่เรียนของระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 3-4 มีห้องปฏิบัติการวิทยาศาสตร์ ห้องปฏิบัติการคอมพิวเตอร์ และห้องปฏิบัติธรรม (มีพระบรมสารีริกธาตุจำลอง)
สนามมาร์ติน เดอ ตูรส์.
สนามฟุตบอลหญ้าเทียมขนาดใหญ่ที่ใช้หญ้าเทียมคุณภาพสูง ล้อมสนามสองด้านด้วยอัฒจันทร์เชียร์ที่มีหลังคาผ้าใบเลื่อนเปิดปิดได้
ศิษย์เก่าที่มีชื่อเสียง.
หมายเหตุ ตัวอักษร SG หมายถึง หมายเลขประจำตัวนักเรียนของผู้นั้น