เรือนจำกลางคลองเปรม

เรือนจำกลางคลองเปรม หรือ คุกลาดยาว หรือฉายาโดยชาวต่างชาติ แบงคอก ฮิลตัน เป็นเรือนจำความมั่นคงสูงสุด โดยย้ายมาจากเรือนจำพิเศษกรุงเทพมหานครเดิม (ปัจจุบันคือสวนรมณีนาถ) เป็นเรือนจำที่ใช้คุมขังนักโทษในคดีอุกฉกรรจ์ อยู่ในความดูแลของกรมราชทัณฑ์ กระทรวงยุติธรรม เรือนจำแห่งนี้คุมขังนักโทษเด็ดขาดที่มีโทษตั้งแต่ 15 ปี ถึงประหารชีวิต เรือนจำตั้งอยู่ที่ถนนงามวงศ์วาน แขวงลาดยาว เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร
เรือนจำแห่งนี้ยังเป็นที่ตั้งของทัณฑสถานบำบัดพิเศษกลาง โดยเป็นสถานที่คุมขังนักโทษเด็ดขาดในความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดที่มีโทษจำคุกไม่เกิน 15 ปี และนักโทษระหว่างรอการพิจารณาคดีในความผิดที่เกี่ยวกับยาเสพติดที่มีกำหนดโทษถึงจำคุกตลอดชีวิต ซึ่งเรือนจำแห่งนี้เป็นที่ตั้งของเรือนจำพิเศษกรุงเทพโดยเป็นที่คุมขังนักโทษระหว่างพิจารณาคดีและนักโทษเด็ดขาดที่โทษไม่เกิน 15 ปี และเรือนจำแห่งนี้เป็นที่ตั้งของทัณฑสถานโรงพยาบาลราชทัณฑ์
ในปี พ.ศ. 2563 เรือนจำแห่งนี้มีผู้ต้องขังทั้งหมด 7,921 คน โดยนักโทษที่รับโทษจำคุกตลอดชีวิตภายในเรือนจำจะถูกคุมขังในห้องขนาด 2 x 3 เมตร และเพดานสูงจากพื้น 2.2 เมตร โดย 1 ห้องจะมีนักโทษอย่างน้อย 4 คน
ส่วนของพื้นที่คุมขังนักโทษหญิงซึ่งใกล้กับเรือนจำมีชื่อว่า ทัณฑสถานหญิงกลาง ซึ่งเป็นสถานที่คุมขังนักโทษหญิงและนักโทษประหารหญิง
ประวัติ.
ในปี พ.ศ. 2478 ขุนศรีสรากร อธิบดีกรมราชทัณฑ์ เห็นว่าเรือนจำลหุโทษ (ปัจจุบันคือสวนรมณีนาถ) ควรถูกสร้างใหม่และย้ายไปที่อื่นเนื่องจากเรือนจำแห่งเดิมเก่าแก่และทรุดโทรม โดยได้เลือกที่ดินที่ตั้งเรือนจำเป็นฝั่งตรงข้ามคลองเปรมประชากรของตำบลลาดยาว อำเภอบางเขน จังหวัดพระนคร ต่อมาในปี พ.ศ. 2486 กรมราชทัณฑ์ได้ประกาศใช้พระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่จะเวนคืน ในวันที่ 23 ธันวาคม พ.ศ. 2486 ได้มีประกาศสำนักนายกรัฐมนตรีจัดตั้งกรรมการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่ตำบลลาดยาว
ในปี พ.ศ. 2496 กรมราชทัณฑ์ได้รับงบประมาณในการก่อสร้างประมาณ 86 ล้านบาท และในปีเดียวกันได้มีการเปลี่ยนชื่อกองลหุโทษเป็นเรือนจำกลางคลองเปรม ต่อมาในวันที่ 12 มกราคม พ.ศ. 2502 ได้มีประกาศคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 21 และ 43 ให้กรมราชทัณฑ์ใช้สถานที่แห่งนี้เป็นสถานที่อบรม และฝึกวิชาชีพ ให้กับผู้ประพฤติตนเป็นอันธพาล 
เมื่อการก่อสร้างเรือนจำเสร็จสมบูรณ์ในปี พ.ศ. 2513 ได้มีการย้ายผู้ต้องขังจากเรือนจำกลางคลองเปรมแห่งเดิมที่ถนนมหาไชยไปยังเรือนจำกลางคลองเปรมแห่งใหม่ที่บางเขน ส่วนเรือนจำแห่งเดิมได้ถูกยุบและเปลี่ยนชื่อเป็นเรือนจำจังหวัดพระนครและธนบุรี
ในปี พ.ศ. 2516 ได้มีการเปลี่ยนชื่อเมืองหลวงของประเทศเป็นกรุงเทพมหานคร ส่งผลให้เรือนจำถูกเปลี่ยนชื่อเป็น เรือนจำพิเศษกรุงเทพมหานคร
การย้ายที่ตั้ง.
ต่อมาในปี พ.ศ. 2534 คณะรัฐมนตรีได้อนุมัติโครงการปรับปรุงทัณฑสถานวัยหนุ่มบางเขน หรือ "เรือนจำกลางคลองเปรม" และได้ย้ายผู้ต้องขังจากเรือนจำพิเศษกรุงเทพมหานครมาควบคุมรวมกัน และให้ปรับปรุงพื้นที่เรือนจำพิเศษกรุงเทพมหานครเดิมเป็นสวนสาธารณะในชื่อ สวนรมณีนาถ
การเยี่ยมญาติ.
ผู้มาติดต่อมาขอเยี่ยมผู้ต้องขัง ต้องกรอกรายละเอียดต่างๆลงในแบบฟอร์มใบเยี่ยมญาติ ซึ่งการเยี่ยมญาติถูกแบ่งออกเป็นแดนตามรอบเช้ากับรอบบ่ายของแต่ละวัน โดยไม่สามารถมาเยี่ยมในวันเสาร์และอาทิตย์ได้ ในช่วงการแพร่ระบาดของโควิด-19การเยี่ยมญาติต้องจองคิวผ่านไลน์
กิจกรรมในเรือนจำ.
เรือนจำแห่งนี้มีการจัดการศึกษานอกระบบของมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช และในบางครั้งมีการจัดคอนเสิร์ตให้กับผู้ต้องขัง
เนื่องจากเรือนจำแห่งนี้มีนักโทษชาวต่างชาติเป็นจำนวนมากส่งผลให้มีการจัดฟุตบอลโลกเรือนจำหรือPrison World Cup โดยนักฟุตบอลจะถูกคัดเลือกมาจากเจ้าหน้าที่เรือนจำ ซึ่ง 1 ทีมจะมี 10 คน ซึ่งทีมนักฟุตบอลที่ถูกคัดเลือกมา ให้เป็นตัวแทนของประเทศไนจีเรีย, ประเทศญี่ปุ่น, ประเทศสหรัฐอเมริกา, ประเทศอิตาลี, ประเทศฝรั่งเศส, ประเทศอังกฤษ, ประเทศเยอรมนี และประเทศไทย ซึ่งทีมที่ชนะจะได้รับแบบจำลองถ้วยฟุตบอลโลกที่ทำขึ้นจากไม้ในโรงงานไม้ของเรือนจำ
เหตุการณ์สำคัญ.
การแหกคุกในปี พ.ศ. 2539.
เมื่อปี พ.ศ. 2536 เดวิด แมคมิลแลน พ่อค้ายาเสพติดชาวอังกฤษ-ออสเตรเลีย ซึ่งถูกจับกุมที่เยาวราช โดยตำรวจนอกเครื่องแบบ 4 นายที่ปลอมตัวเป็นตัวแทนสำนักท่องเที่ยว ซึ่งเขาถูกตั้งข้อหาจำหน่ายเฮโรอีนและถูกส่งตัวไปยังเรือนจำกลางคลองเปรม เดวิดอ้างว่าเขาใช้เงินจำนวน 200 ดอลลาร์ ติดสินบนผู้คุม เพื่อให้ย้ายไปอยู่ในห้องขังที่สะดวกสบายมากขึ้น โดยเดวิดกล่าวว่าวิธีเดียวที่จะอยู่รอดในเรือนจำแห่งนี้คือการติดสินบนผู้คุมและนักโทษผู้ช่วยเหลือเจ้าหน้าที่ ส่งผลให้เดวิดมีความเป็นอยู่ที่ดีกว่านักโทษคนอื่น เดวิดมีพ่อครัวและคนรับใช้ของตนเอง และมีวิทยุ ต่อมาเขาถูกศาลชั้นต้นตัดสินประหารชีวิตและจะต้องส่งตัวไปยังเรือนจำกลางบางขวาง เขาจึงตัดสินใจที่จะหลบหนีจากเรือนจำ ในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2539 เมื่อเวลา 24.00 น. เดวิดได้ใช้ใบเลื่อยที่ลักลอบนำเข้ามาตัดลูกกรง หลังจากออกจากห้องขัง หลังจากนั้นได้ปีนชั้นหนังสือเพื่อออกจากแดนที่คุมขังทางหน้าต่าง หลังจากนั้นได้ใช้บันไดไม้ไผ่ที่ยึดด้วยเชือกผูกรองเท้าข้ามกำแพงเรือนจำ 6 กำแพง เมื่อผ่านกำแพงชั้นนอก เขาใส่กางเกงสีกากีและใช้ร่มปิดบังใบหน้าของตนเองขณะเดินผ่านหอสังเกตการณ์ หลังจากออกจากเรือนจำเขาได้นั่งแท็กซี่ไปยังแฟลตเพื่อรับหนังสือเดินทางปลอม และเดินทางไปยังสนามบิน เพื่อเดินทางไปยังประเทศสิงคโปร์ โดยใช้เวลาไม่เกิน 4 ชั่วโมงหลังจากออกจากเรือนจำ ซึ่งขณะที่เครื่องบินกำลังจะออกจากสนามบิน เจ้าหน้าที่ตำรวจได้นำกำลังมายังสนามบิน แต่ไม่สำเร็จเพราะเครื่องได้ออกจากสนามบินไปแล้ว หลังจากนั้นเขาได้เดินทางไปยังประเทศปากีสถาน แต่ก็ถูกจับกุมในความผิดฐานลักลอบขนยาเสพติดที่ลาฮอร์หลังจากผู้จัดส่งยาเสพติดซัดทอดไปยังเดวิด หลังจากพ้นโทษเขาเดินทางมายังกรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ ในปีพ.ศ. 2542 ต่อมาในปีพ.ศ. 2545 เขาถูกจับกุมที่ท่าอากาศยานลอนดอนฮีทโธรว์ ในความผิดฐานลักลอบขนยาเสพติดระดับ A จำนวน 500 กรัม และติดคุกเป็นเวลา 2 ปี ต่อมาในเดือนเมษายน พ.ศ. 2555 เขาถูกตำรวจออร์พิงตันจับกุมอีกครั้งในความผิดฐานลักลอบนำเข้ายาเสพติดระดับ A และถูกตัดสินจำคุก 6 ปี และเดวิดถูกปล่อยตัวในปีพ.ศ. 2557 ในเดือนพฤศจิกายนของปีเดียวกัน ประเทศไทยได้เจรจากับประเทศอังกฤษเรื่องการส่งผู้ร้ายข้ามแดนของเดวิด แต่สองสัปดาห์ก่อนการส่งตัวผู้ร้ายข้ามแดนประเทศไทยได้ยกเลิกแผนการส่งผู้ร้ายข้ามแดนของเดวิด 
ความพยายามแหกคุกในปี พ.ศ. 2541.
เมื่อวันที่ 28 มกราคม พ.ศ. 2541 นักโทษคดียาเสพติด จำนวน 2 คน ได้ใช้เหล็กแหลมขู่คนขับรถขยะที่ขับรถเข้ามาในแดน 4 หลังจากนั้นนักโทษ 2 คนได้ขึ้นมาบนรถ ส่วนอีก 3 คนได้วิ่งตามรถขยะ และขับรถขยะพุ่งชนะประตูแดนที่ 4 หลังจากชนประตูทั้งหมด 2 บาน รถขยะได้พุ่งชนประตูเหล็ก ส่งผลให้รถเสียหลักตกข้างทาง ทำให้นักโทษที่อยู่บนรถทั้งหมด 4 คน ได้พยายามปีนรั้วไฟฟ้าหลบหนีแต่ก็ถูกผู้คุมยิงจนเสียชีวิตทั้ง 4 คน ส่วนนักโทษที่วิ่งตามรถ บางคนได้รับบาดเจ็บหรือถูกจับกุม
แผนการแหกคุกของบรรยิน ตั้งภากรณ์.
ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2563 บรรยิน ตั้งภากรณ์ได้วางแผนให้นักโทษอีกคนลักพาตัวภรรยาของผู้บัญชาการเรือนจำพิเศษกรุงเทพเพื่อแลกกับการให้บรรยินออกไปจากเรือนจำ แต่แผนดังกล่าวเจ้าหน้าที่กรมราชทัณฑ์สืบทราบได้ก่อน ส่งผลให้เขาถูกย้ายตัวไปยังเรือนจำกลางบางขวาง
นักโทษที่มีชื่อเสียง.
เรือนจำพิเศษกรุงเทพมหานคร.
เรือนจำพิเศษกรุงเทพมหานครเป็นเรือนจำซึ่งคุมขังผู้ต้องขังชายระหว่างพิจารณาคดี และนักโทษเด็ดขาดชายคดีทั่วไป ที่มีโทษจำคุกไม่เกิน 15 ปีปัจจุบัน (เดือนมิถุนายน 2568) นายมานพ ชมชื่น เป็นผู้อำนวยการ 
ทัณฑสถานหญิงกลาง.
ทัณฑสถานหญิงกลาง เป็นเรือนจำที่คุมขังผู้ต้องหาหญิง ซึ่งถูกบริหารโดยกรมราชทัณฑ์ ตั้งอยู่ที่ถนนงามวงศ์วาน แขวงลาดยาว เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร ใกล้กับเรือนจำกลางคลองเปรม โดยเรือนจำแห่งนี้เป็นที่คุมขังผู้ต้องขังหญิงที่มีโทษจนถึงประหารชีวิต
ประวัติ.
ทัณฑสถานหญิงกลาง เคยเป็นส่วนหนึ่งของเรือนจำกลางคลองเปรมแห่งเดิมที่ตำบลสำราญราษฎร์ อำเภอพระนคร จังหวัดพระนคร ต่อมาในปี พ.ศ. 2506 กรมราชฑัณฑ์ได้แยกทัณฑสถานหญิงออกเป็นเอกเทศโดยมีชื่อใหม่ว่าทัณฑสถานหญิงพระนคร ในวันที่ 15 มิถุนายน พ.ศ. 2515 กรมราชฑัณฑ์ได้ย้ายผู้ต้องขังหญิงมายังทัณฑสถานหญิงแห่งใหม่ที่ถนนงามวงศ์วาน แขวงลาดยาว เนื่องจากมีจำนวนผู้ต้องขังมากขึ้นและไม่เอื้อต่อการดำเนินงานด้านการควบคุมงาน โดยเปลี่ยนชื่อสถานที่ใหม่เป็นฑัณฑสถานหญิง ต่อมาในวันที่ 16 เดือนมกราคม พ.ศ. 2538 ได้เปลี่ยนชื่อสถานที่ใหม่เป็นฑัณฑสถานหญิงกลาง
ในวันที่ 9 มีนาคม พ.ศ. 2557 ได้เกิดเหตุเพลิงไหม้ที่ห้องซักรีดของฑัณฑสถาน ส่งผลให้มีผู้ต้องขังหญิงได้รับบาดเจ็บ 7 คน จากการสำลักควันไฟ
กิจกรรมภายในเรือนจำ.
เมื่อเดือนกันยายน พ.ศ. 2561 ฑัณฑสถานหญิงกลางได้นิมนต์พระศากยวงศ์วิสุทธิ์ (อนิลมาน ธมฺมสากิโย) มาเป็นผู้บรรยายในโครงการให้คำปรึกษาซึ่งมีชื่อว่าปัญญาบำบัด โดยโครงการดังกล่าวจะจัดที่ห้องประชุมของฑัณฑสถาน ทุกๆวันศุกร์เวลา 9.00 น.