ข้อสรุปนอกประเด็น

ข้อสรุปนอกประเด็น (ignoratio elenchi)
เป็น#เปลี่ยนทาง [[แม่แบบ:ไม่ตัด]]#เปลี่ยนทาง [[แม่แบบ:ไม่ตัด]]ที่ให้เหตุผลซึ่งสมเหตุผลทางตรรกะและดี แต่ข้อสรุปก็ไม่เกี่ยวกับประเด็นที่เป็นคำถาม 
เป็นเหตุผลวิบัติโดยประเด็น (relevance fallacy) อย่างหนึ่ง
เหตุผลวิบัติเยี่ยงนี้ไม่ควรสับสนกับเหตุผลวิบัติรูปนัย ซึ่งเป็นการให้เหตุผลที่ข้อตั้งไม่สนับสนุนข้อสรุป
เพราะแม้เหตุผลวิบัตินี้จะมีรูปแบบที่ดีแต่ก็ยังไม่เข้ากับประเด็น 
คำอธิบาย.
"Ignoratio elenchi" เป็นเหตุผลวิบัติอย่างหนึ่งที่อาริสโตเติลระบุไว้ในชุดผลงาน "Organon"
คือ เขาอ้างโดยทั่วไปว่าเหตุวิบัติทั้งหมดเป็นรูปแบบต่างๆ ของ "ignoratio elenchi"
<templatestyles src="Template:Blockquote/styles.css" />
ตามอาริสโตเติล "Ignoratio Elenchi" เป็นเหตุผลวิบัติที่เกิดจาก "ความไม่เข้าใจลักษณะการคัดค้าน" เพื่อจะคัดค้านข้อความ #เปลี่ยนทาง ให้พิสูจน์ว่าข้อความที่ขัดแย้งกันเป็นจริง ดังนั้น การพิสูจน์ประพจน์ที่ไม่เข้ากับประพจน์ดั้งเดิมก็จะเป็น "ignoratio elenchi" หลังจากสมัยของอาริสโตเติล เหตุผลวิบัตินี้ได้รวมเอาเหตุวิบัติอื่นๆ ที่พิสูจน์ผิดจุด... "ข้าพเจ้าต้องพิสูจน์ข้อสรุปอะไรอย่างหนึ่ง แต่ไม่พิสูจน์ข้อนั้น กลับพิสูจน์ข้อสรุปอีกอย่างหนึ่งซึ่งน่าจะเข้าใจผิดกันว่าเป็นข้อพิสูจน์ดั้งเดิม นี่จึงเป็นเหตุวิบัติ... เช่นแทนที่จะพิสูจน์ว่า บุคคลนี้"ได้ทำ"การฉ้อฉลที่ร้ายกาจ กลับไปพิสูจน์ว่า การฉ้อฉลที่บุคคลนี้เป็นจำเลย"ร้ายกาจมาก"#เปลี่ยนทาง ... ดังนั้น ลักษณะของเหตุผลวิบัติก็คือ การแทนที่ประเด็นหนึ่งด้วยประเด็นอีกประเด็นหนึ่งที่ใกล้เคียงกันกับประเด็นเดิม แล้วให้เหตุผลแก่ประเด็นที่ใช้แทนที่นั้น เหตุผลจัดว่าวิบัติไม่ใช่เพราะเหตุผลนั้นสนับสนุนหรือไม่สนับสนุนประเด็นที่ใช้แทนที่ แต่ชี้ว่าเหตุผลไม่ได้พิสูจน์ประเด็นดั้งเดิม... เป็นเหตุผลวิบัติที่เห็นยากแต่มีมาก โดยมีรูปแบบต่างๆ มากมาย แต่ไม่ว่าจะเกิดเมื่อไรหรือมีรูปแบบอย่างไร ก็จะสมมุติได้ว่าบุคคลที่ใช้เหตุผลวิบัตินี้ ได้แทนที่ประเด็นที่เป็นคำถามด้วยประเด็นอีกอย่างซึ่งใกล้เคียงกัน
● ตัวอย่าง 1: ก และ ข กำลังเถียงกันว่า การวิพากษ์วิจารณ์โดยอ้อมๆ มีประโยชน์อะไรหรือไม่ 
 "ก": การโวยวายบนสื่อสังคมในเรื่องการเมืองไม่มีประโยชน์อะไร ยังไงท่านนายกก็จะไม่ได้อ่านข้อความนั่น 
"ข": แต่นี่เป็นสื่อเพื่อสังคม เป็นที่ที่คนสามารถตกลงร่วมกันทำหนังสือฎีกา หรือระบุว่าจะเซ็นหนังสือเช่นนี้หรือไม่ตามความเป็นห่วงของตน
"ก": อืม ผมไม่ค่อยได้ติตดามมันอยู่ดี
สำหรับประเด็นว่าไม่ควรวิพากษ์วิจารณ์การเมืองในสื่อสังคม #เปลี่ยนทาง ให้เหตุผลว่าผู้นำของรัฐจะไม่ได้อ่านข้อความนั้นโดยตรง
แต่นี่เป็น "ignoratio elenchi" เพราะคนอื่นๆ เช่น ข อาจจะวิพากษ์วิจารณ์การเมืองเพื่อสื่อไปยังเพื่อนๆ ของตน หรือให้ผู้อื่นรู้ปัญหาทางการเมือง ไม่ใช่แจ้งให้แก่ผู้นำโดยตรง
● ตัวอย่าง 2: ก และ ข กำลังถกเถียงกันเรื่องกฎหมาย 
"ก": กฎหมายอนุญาตให้ผมทำอย่างนั้นหรือเปล่า
"ข": เพื่อนบ้านของผมคือ ค เชื่อว่ากฎหมายควรจะอนุญาตให้คุณทำอย่างนั้นเพราะเหตุผลเช่นนี้ๆ
ข ตอบผิดจุด
คำถามไม่ใช่ว่า เพื่อนบ้านของ ข เชื่อว่ากฎหมายให้ทำหรือไม่ แต่ว่า กฎหมายจริงๆ ให้ทำหรือไม่
สำหรับข้อคิดทางอสสารนิยมของมุขนายกบาร์กลีย์ที่ระบุว่า สสารจริงๆ ไม่มี แต่เพียงดูเหมือนจะมี 
นักพจนานุกรมซามูเอล จอห์นสันได้ปฏิเสธข้อคิดนี้โดยวิธีพิเศษที่จัดว่าเป็น "ignoratio elenchi"
คือเมื่อสนทนาอยู่กับเจมส์ บอสเวลล์ จอห์นสันได้เตะหินข้างๆ อย่างแรงแล้วค้านทฤษฎีนี้ว่า "ผมปฏิเสธมันอย่างนี้"
แนวคิดที่เกี่ยวข้องกันก็คือ เรดเฮร์ริง ซึ่งเป็นการจงใจเบนความสนใจไปจากประเด็น
ส่วนการให้เหตุผลแบบหุ่นฟางบางครั้งจะสับสนกับ "Ignoratio elenchi" 
เชิงอรรถและอ้างอิง.
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />