นาวาตรี

นาวาตรี (#เปลี่ยนทาง สะกดด้วยยัติภัค์ lieutenant-commander และตัวย่อ น.ต. "(ชื่อ) ร.น.", Lt Cdr, LtCdr., LCDR, หรือ LCdr) เป็นยศนายทหารชั้นสัญญาบัตรในกองทัพเรือหลายแห่ง มียศเหนือกว่าเรือเอก และเป็นผู้ใต้บังคับบัญชาของนาวาโท ตำแหน่งที่สอดคล้องกันในกองทัพเรือและกองทัพอากาศบางประเทศคือพันตรี และในกองทัพอากาศสหราชอาณาจักร ในเครือจักรภพและบางประเทศคือนาวาอากาศตรี ซึ่งยศนี้ถูกเริ่มต้นในไทย เมื่อปี พ.ศ.2459 สมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
รหัสยศเนโทส่วนใหญ่เทียบได้กับ OF-3
นาวาตรีเป็นเจ้าหน้าที่แผนก หรือรองผู้บังคับการ (รองผู้บังคับหน่วย) บนเรือรบหลายลำและที่ตั้งทางทหารขนาดเล็กบริเวณชายฝั่ง หรือผู้บังคับการเรือขนาดเล็ก / ที่ตั้งทางทหารขนาดเล็ก นอกจากนี้นาวาตรียังเป็นเจ้าหน้าที่แผนกในฝูงบินนาวีอีกด้วย
นิรุกติศาสตร์.
กองทัพเรือบางชาติเรียกนาวาตรีตามยศเต็มหรือตำแหน่งที่ครอง เช่น กับตัน หากเป็นผู้บัญชาการเรือ 
อย่างไรก็ตาม ในกองทัพเรือสหรัฐเรียกขานนายทหารตามยศเต็มหรือระดับที่สูงกว่าชั้นยศ เช่น การพูดคุยอย่างไม่เป็นทางการ เรือโท (lieutenant junior grade แปลได้อีกอย่างว่า ผู้หมวดที่อาวุโสอ่อนสุด) จะเรียกแบบย่อว่า lieutenant (ยศเรือเอก หรือผู้หมวด) ซึ่งเป็นยศของร้อยเอก และ นาวาตรี (lieutenant commander) จะเรียกโดยย่อว่า commander (คือยศของนาวาโท) 
เช่นกันกับนายทหารราชนาวีที่ใช้การเรียกอย่างไม่เป็นทางการอิงตามยศที่สูงกว่า เช่น Vice-Admiral Ramsay (พลเรือโท แรมเซย์) จะเรียกว่า Admiral Ramsay (พลเรือเอก แรมเซย์) และ Lieutenant-Commander Crabb (นาวาตรี แครบบ์) จะเรียกว่า Commander Crabb (นาวาโท แครบบ์) ยกเว้นตำแหน่ง sub-lieutenant (เรือโท) ที่จะเรียกว่า Subbies (ผู้ใต้บังคับบัญชา) ดังนั้น Sub-Lieutenant Balme (เรือโท บาล์ม) จะเรียกว่า Subby Balme (ซับบี้ บาล์ม) 
ต้นกำเนิด.
โดยปกติ Lieutenant (ชื่อยศเรือเอก) จะเป็นผู้บังคับการเรือขนาดเล็กโดยไม่ต้องมีนาวาโทหรือนาวาเอกอนุญาตในการตัดสินใจต่าง ๆ เรือเอกเรียกว่า lieutenant commanding หรือ lieutenant commandant ในกองทัพเรือสหรัฐ และเรียกว่า lieutenant in command, lieutenant and commander, หรือ senior lieutenant ในราชนาวี โดยกองทัพเรือสหรัฐได้กำหนดให้ใช้คำว่า lieutenant commander ในปี พ.ศ. 2405 และกำหนดขึ้นมาเป็นยศชัดเจน และราชกนาวีได้กำหนดตามมาหลังจากนั้นในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2457
แคนาดา.
ในกองทัพเรือแคนาดา นาวาตรี (LCdr) คือยศทางเรือที่เทียบเท่ากับพันตรีในกองทัพบกหรือกองทัพอากาศ และเป็นนายทหารคนแรกในแท่งนายทหารสัญญาบัตรอาวุโส นาวาตรีนั้นอาวุโสกว่าเรือเอก (lieutenants) และร้อยเอกในกองทัพบกและกองทัพอากาศ และเป็นผู้ใต้บังคับบัญชาของนาวาโทและพันโท
ในกองทัพเรือแคนาดา ยศร้อยโท (LCdr) คือยศทางเรือเท่ากับพันตรีในกองทัพบกหรือกองทัพอากาศ และเป็นยศนายทหารอาวุโสคนแรก นาวาตรีเป็นผู้อาวุโสกว่าร้อยโท (N) และกัปตันกองทัพบกและกองทัพอากาศ และเป็นผู้อยู่ใต้บังคับบัญชาของผู้บังคับบัญชาและพันโท
สหราชอาณาจักร.
ราชนาวี.
เครื่องหมายยศนาวาตรีของราชนาวีคือแถบเปียสีทองขนาดกลางสองแถบ โดยมีสีทองบาง ๆ หนึ่งแถบพาดอยู่ระหว่างกลาง วางไว้บนพื้นหลังสีน้ำเงินกรมท่า / สีดำ แถบด้านบนมีห่วงวนที่ใช้กันอย่างแพร่หลายในเครื่องหมายยศราชนาวีทั้งหมดยกเว้นนักเรียนนายเรือ (midshipman) ซึ่งในกองทัพอากาศก็มีรูปแบบคล้ายคลึงกันโดยมียศที่เทียบเท่ากันคือนาวาอากาศตรี (squadron leader)
เนื่องจากมียศนายทหารน้อยกว่ากองทัพบก ก่อนหน้านี้ราชนาวีจึงได้แบ่งยศตามอาวุโส (ระยะเวลาในตำแหน่ง) เพื่อให้สามารถเทียบเคียงกันได้ ดังนั้น lieutenant (เรือเอก) ที่มีอายุงานน้อยกว่าแปดปีจะสวมเครื่องหมายสองแถบ และเทียบเคียงยศเท่ากับร้อยเอก (captain) ของกองทัพบก สำหรับ lieutenant (เรือเอก) ที่มีอายุงานแปดปีขึ้นไปจะสวมเครื่องหมายสองแถบ และมีแถบที่บางกว่าอยู่ตรงกลางเข้ามาเพิ่ม และมียศเทียบเท่ากับพันตรี (major) ความแตกต่างดังกล่าวหายไปเมื่อยศ lieutenant commander (นาวาตรี) ได้รับการนำมาใช้งาน โดยแม้ว่าการเลื่อนตำแหน่งหลังจะปรับเลื่อนโดยอัตโนมัติเมื่ออายุราชการครบแปดปีสำหรับนายทหารในคณะกรรมการอาชีพเต็มรูปแบบ (FCC) ระบบการเลื่อนอัตโนมัติยุติการใช้งานในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 21 และใช้ระบบการเลื่อนตำแหน่งตามความเหมาะสมแทน
เหล่าตรวจการณ์สหราชอาณาจักร.
ในช่วงที่เหล่าตรวจการณ์สหราชอาณาจักรดำรงอยู่ ได้มีการใช้งานยศนาวาตรี (lieutenant commander) เช่นกัน โดยหน่วยจะสวมเครื่องแบบของกองทัพอากาศ และเครื่องหมายยศจะคล้ายคลึงกับนาวาอากาศตรีกองทัพอากาศ แตกต่างกันเพียงแถบจะเป็นสีดำ ก่อนจะเปลี่ยนชื่อยศเป็น ผู้ตรวจการณ์ชั้นหนึ่ง ("observer lieutenant (first class)) "
สหรัฐ.
ในสหรัฐ ยศนาวาตรีมีการใช้งานในกองทัพเรือสหรัฐ ยามฝั่งสหรัฐ เหล่าสัญญาบัตรสำนักงานสาธารณสุขสหรัฐ และเหล่าสัญญาบัตรองค์การบริหารมหาสมุทรและชั้นบรรยากาศแห่งชาติ
ภายในกองทัพเรือสหรัฐ นาวาตรีอยู่ในรายชื่อของนายทหารชั้นต้น มีเครื่องหมายนาวาตรีสองแบบที่ใช้งานโดยกองทัพเรือสหรัฐและยามฝั่งสหรัฐ ในชุดกากีและเครื่องแบบปฏิบัติงานทั้งหมด นาวาตรีจะประดับเครื่องหมายรูปใบไม้สีทองที่ปกเสื้อ คล้ายกับการประดับของพันตรีในกองทัพอากาศสหรัฐและกองทัพบกสหรัฐ และเหมือนกับที่ประดับโดยเหล่านาวิกโยธินสหรัฐ ในเครื่องแบบปฏิบัติงานทั้งหมด นาวาตรีจะประดับเครื่องหมายบนไหล่หรือแถบที่แขนเสื้อสีทองขนาดหนึ่งในสี่นิ้ว และระหว่าแถบจะมีแถบสีทองขนาดครึ่งนิ้วสองแถบ (ขนาดปกติ) บริเวณด้านบนหรือด้านในของแถบจะประดับเครื่องหมายพิเศษ (เช่น ใบโอ๊กเดี่ยวสำหรับแพทย์ ลูกโอ๊กสีเงินสำหรับเหล่าแพทย์ ใบโอ๊กไขว้สำหรับเหล่าช่างโยธา) โดยหน่วยบริการในเครื่องแบบสหรัฐกำหนดให้เป็นยศระดับ O-4