จูฬวรรค

<table style="vertical-align:bottom; text-align:center; font-size:75%; margin:0px 0px 15px 15px; float:right" cellspacing="0" cellpadding="1">
<tr>
<td colspan=5 style="background:darkblue;border:2px solid Sienna">
<br>พระไตรปิฎกเถรวาท<br><br>
<tr>
<td style="background:Ivory"> 
<td style="background:Goldenrod; border-left:2px solid Sienna"> 
<td style="background:Goldenrod; border-bottom:2px solid Sienna; text-align:left">พระวินัยปิฎก
<td style="background:Goldenrod; border-right:2px solid Sienna"> 
<td style="background:Ivory"> 
<tr>
<td style="background:Ivory"> 
<td style="background:Goldenrod; border-left:2px solid Sienna; border-right:2px solid Sienna"> 
<td style="background:black"><table style="width:100%; vertical-align:bottom; text-align:center" cellspacing=0 cellpadding=0>
<tr>
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<tr>
<td colspan=3 style="background:Gold; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">คัมภีร์<br>สุตตวิภังค์
<td colspan=4 style="background:Gold; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">คัมภีร์<br>ขันธกะ
<td colspan=1 style="background:Gold; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">คัมภีร์<br>ปริวาร
<tr>
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black"> 
</table></td>
<td style="background:Goldenrod; border-left:2px solid Sienna; border-right:2px solid Sienna"> 
<td style="background:Ivory"> 
<tr>
<td style="background:Ivory"> 
<td style="background:Goldenrod; border-left:2px solid Sienna"> 
<td style="background:Goldenrod; border-top:2px solid Sienna; border-bottom:2px solid Sienna; text-align:left">พระสุตตันตปิฎก
<td style="background:Goldenrod; border-right:2px solid Sienna"> 
<td style="background:Ivory"> 
<tr>
<td style="background:Ivory"> 
<td style="background:Goldenrod; border-left:2px solid Sienna; border-right:2px solid Sienna"> 
<td style="background:black"><table style="width:100%; vertical-align:bottom; text-align:center" cellspacing=0 cellpadding=0>
<tr>
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
</tr>
<tr>
<td colspan=3 style="background:Gold; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">คัมภีร์<br>ทีฆนิกาย
<td colspan=3 style="background:Gold; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">คัมภีร์<br>มัชฌิมนิกาย
<td colspan=5 style="background:Gold; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">คัมภีร์<br>สังยุตตนิกาย
<tr>
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-bottom:3px solid Goldenrod"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-bottom:3px solid Goldenrod"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-bottom:3px solid Goldenrod"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-bottom:3px solid Goldenrod"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-bottom:3px solid Goldenrod"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-bottom:3px solid Goldenrod"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-bottom:3px solid Goldenrod"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-bottom:3px solid Goldenrod"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-bottom:3px solid Goldenrod"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-bottom:3px solid Goldenrod"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-bottom:3px solid Goldenrod"> 
</table></td>
<td style="background:Goldenrod; border-left:2px solid Sienna; border-right:2px solid Sienna"> 
<td style="background:Ivory"> 
<tr>
<td style="background:Ivory"> 
<td style="background:Goldenrod; border-left:2px solid Sienna; border-right:2px solid Sienna"> 
<td style="background:black"><table style="width:100%; vertical-align:bottom; text-align:center" cellspacing=0 cellpadding=0>
<tr>
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<tr>
<td colspan=5 style="background:Gold; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">คัมภีร์<br>อังคุตตรนิกาย
<td colspan=9 style="background:Gold; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">คัมภีร์<br>ขุททกนิกาย
<tr>
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black"> 
</tr>
</table></td>
<td style="background:Goldenrod; border-left:2px solid Sienna; border-right:2px solid Sienna"> 
<td style="background:Ivory"> 
<tr>
<td style="background:Ivory"> 
<td style="background:Goldenrod; border-left:2px solid Sienna"> 
<td style="background:Goldenrod; border-top:2px solid Sienna; border-bottom:2px solid Sienna; text-align:left">พระอภิธรรมปิฎก
<td style="background:Goldenrod; border-right:2px solid Sienna"> 
<td style="background:Ivory"> 
<tr>
<td style="background:Ivory"> 
<td style="background:Goldenrod; border-left:2px solid Sienna; border-right:2px solid Sienna"> 
<td style="background:black"><table style="width:100%; vertical-align:bottom; text-align:center" cellspacing=0 cellpadding=0>
<tr>
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-top:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">    
<tr>
<td colspan=1 style="background:Gold; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">สงฺ
<td colspan=1 style="background:Gold; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">วิภงฺ
<td colspan=1 style="background:Gold; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">ธา<br>ปุ.
<td colspan=1 style="background:Gold; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">กถา
<td colspan=2 style="background:Gold; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">ยมก
<td colspan=6 style="background:Gold; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black">ปัฏฐานปกรณ์
<tr>
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black"> 
<td colspan=1 style="background:MediumBlue; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black"> 
</table></td>
<td style="background:Goldenrod; border-left:2px solid Sienna; border-right:2px solid Sienna"> 
<td style="background:Ivory"> 
<tr>
<td style="background:Ivory"> 
<td style="background:Goldenrod; border-left:2px solid Sienna"> 
<td style="background:Goldenrod; border-top:2px solid Sienna"> 
<td style="background:Goldenrod; border-right:2px solid Sienna"> 
<td style="background:Ivory"> 
<tr>
<td colspan=5 style="background:darkblue;border:2px solid darkblue">
</table>
คัมภีร์จูฬวรรค หรือ จูฬวรรค (คัมภีร์จุลวรรค หรือ จุลวรรค) แปลว่า หมวดเล็ก คือหมวดหมู่ที่สองในคัมภีร์ขันธกะ อันเป็นคัมภีร์ที่สองในพระวินัยปิฎกเถรวาท ตามการจัดแบ่งของสมาคมบาลีปกรณ์ จูฬวรรค มีเนื้อหาครอบคลุมพระไตรปิฎกเล่มที่ 6-7 มีเนื้อหาว่าด้วยหลักโดยเบ็ดเตล็ดในการประพฤติในด้านขนบธรรมเนียมเพื่ออาจาระที่เหมาะสมของพระสงฆ์ รวมไปถึงส่วนสังฆกรรมประเภทนิคหกรรมของพระสงฆ์ด้วย โดยรวมหลักสิกขาบทในคัมภีร์จูฬวรรคเรียกว่า สิกขาบทฝ่ายอภิสมาจาร หรือ สิกขาบทนอกพระปาติโมกข์
คัมภีร์จูฬวรรคทั้งหมด จัดอยู่ในหมวดขันธกะ อันเป็นส่วนที่สองในพระวินัยปิฎก คู่กับอาทิพรหมจาริยกาสิกขา ที่เป็นข้อปฏิบัติอันเป็นสิกขาบทหลัก คือพระวินัยบัญญัติ อันเป็นสิกขาบทในพระปาติโมกข์ที่จัดอยู่ในหมวดสุตตวิภังค์ โดยเนื้อหาส่วนใหญ่ในคัมภีร์จูฬวรรคภาคแรกเกี่ยวกับสังฆกรรมวิธีการลงนิคหกรรม, ปริวาสกรรม, และวิธีการระงับอธิกรณ์ มีเนื้อหาเกี่ยวสิกขาบทแต่เพียงเล็กน้อย โดยสิกขาบทในคัมภีร์จูฬวรรคไม่ได้จัดเป็นข้อห้ามตามสิกขาบทบัญญัติในพระปาติโมกข์ ดังนั้นพระสงฆ์ผู้ล่วงละเมิดข้อห้ามในคัมภีร์มหาวรรคก็ไม่ต้องอาบัติสูงสุดถึงปาราชิก โดยต้องเพียงอาบัติทุกกฎหรือถุลลัจจัย 
เนื้อหาในคัมภีร์จูฬวรรค แสดงถึงกระบวนการในการแก้ปัญหาอย่างมีระบบของคณะสงฆ์ (ญัตติกรรม) บางตอนมีเนื้อหาแสดงถึงขั้นตอนในกระบวนการยุติธรรมที่ผสมผสานกันระหว่างหลักเสียงข้างมาก (Majority rule) กับหลักการในพระธรรมวินัย เช่นใน เยภุยยสิกา เป็นต้น
จูฬวรรค มาคู่กับ มหาวรรค อยู่ในหมวดหมู่คัมภีร์ขันธกะแห่งพระวินัยปิฎกเช่นเดียวกัน
การแบ่งเล่มพระไตรปิฎกในคัมภีร์มหาวรรค.
ปัจจุบัน คัมภีร์พระไตรปิฎก 45 เล่ม ตามการแบ่งของประเทศไทย จะจัดแบ่งคัมภีร์จูฬวรรคออกเป็นสองตอนหรือ 2 ภาค ทั้งหมด 12 ขันธกะ โดยจัดให้ตอนแรก (4 ขันธกะแรก) อยู่ในเล่มที่ 6 และตอนที่สอง (8 ขันธกะหลัง) อยู่ในเล่มที่ 7