นิก อับดุล อาซิซ นิก มัต

นิก อับดุล อาซิซ บิน นิก มัต (10 มกราคม ค.ศ. 1931 – 12 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2015) เป็นนักการเมืองและผู้สอนศาสนาอิสลามชาวมาเลเซีย เขาเคยดำรงตำแหน่งเมินเตอรีเบอซาร์แห่งรัฐกลันตันใน ค.ศ. 1990 ถึง 2013 และ "มูร์ชีดุลอัม" (ผู้นำทางจิตวิญญาณ) พรรคอิสลามแห่งมาเลเซีย (PAS) ใน ค.ศ. 1991 จนเสียชีวิตใน ค.ศ. 2015
ชีวิตช่วงต้น.
นิก อับดุล อาซิซเกิดในโกตาบารูใน ค.ศ. 1931 โดยเป็นลูกคนที่สองจากทั้งหมด 5 คน เขาถูกเลี้ยงดูโดยพ่อ (ตกกูรา) ที่ทำอาชีพช่างตีเหล็ก นิก อาซิซเริ่มเรียนอิสลามศึกษาที่ปอเนาะในรัฐกลันตันและรัฐตรังกานู เขาไปศึกษาต่อที่ดารุลอุลูมเดโอบันด์ในรัฐอุตตรประเทศ ประเทศอินเดียเป็นเวลา 5 ปี โดยจบศิลปศาสตรบัณฑิตสาขาอาหรับศึกษา (Arabic Studies) และศิลปศาสตรมหาบัณฑิตสาขานิติศาสตร์อิสลามจากมหาวิทยาลัยอัลอัซฮัร ประเทศอียิปต์ ตอนที่กำลังศึกษาระดับมหาวิทยาลัย เขาเป็นหนึ่งในพยานและพลเมืองที่มีชีวิตในช่วงความขัดแย้งอาหรับ–อิสราเอล
หลังกลับมาจากอียิปต์ นิก อาซิซเริ่มทำงานเป็นครูในโรงเรียนสอนศาสนาหลายแห่งในรัฐกลันตัน ซึ่งรวมถึงปอเนาะของพ่อเขาด้วย จากนั้นจึงเริ่มสอนในมัสยิดและปอเนาะหลายแห่งในรัฐกลันตันและรัฐอื่น ๆ ทำให้เขาได้สมญานามนำหน้าว่า "ตกกูรู"
อาชีพการเมือง.
นิก อาซิซเข้าร่วมพรรคอิสลามแห่งมาเลเซียใน ค.ศ. 1967 เขาชนะที่นั่งในกลันตันฮีลีร์ในการเลือกตั้งปีเดียวกัน และดำรงตำแหน่งนั้น (ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็นเปิงกาลันเจอปา) จนถึง ค.ศ. 1986 PAS แพ้การเลือกตั้งในรัฐกลันตันใน ค.ศ. 1978 ทำให้เขาตั้งคำถามถึงความเป็นผู้นำของอัซรี มูดาในฐานะกรรมาธิการ PAS ท้ายที่สุด อัซรีจึงถูกบังคับลาออก
หลังออกจากการเมืองสหพันธรัฐ นิก อาซิซได้ที่นั่งในสภารัฐกลันตันในการเลือกตั้งทั่วไป ค.ศ. 1986 ต่อมาในการเลือกตั้ง ค.ศ. 1990 เขาได้ควบคุมรัฐกลันตันจากพรรคแนวร่วมแห่งชาติ เนื่องจากเป็นหัวหน้าพรรคในรัฐ ทำให้นิก อาซิซกลายเป็นเมินเตอรีเบอซาร์แห่งรัฐกลันตัน เขาสืบทอดตำแหน่งผู้นำทางจิตวิญญาณ PAS ต่อจากยูซฟ ราวาใน ค.ศ. 1991
รัฐบาลของนิก อาซิซได้รับเลือกใหม่ 4 ครั้ง (ค.ศ. 1995, 1999, 2004, 2008) จนกระทั่งเขาเกษียณใน ค.ศ. 2013 ในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1990 การปกครองของเขาในรัฐกลันตันมักมีความขัดแย้งกับบทบาทของอิสลามในประเทศมาเลเซียสมัยนายกรัฐมนตรีมาฮาดีร์ โมฮามัด เขาปฏิเสธการเมืองส่วนกลางอย่างเปิดเผย ซึ่งต่างจาก UMNO ที่เป็นพรรครัฐบาลแบ่งแยกเชื้อชาติ
นิก อาซิซเรียกเสียงสนับสนุนจากผู้ที่ไม่ใช่มุสลิมในมาเลเซียและมีบทบาทสำคัญในช่วงที่พรรค PAS ได้รับความนิยมจากผู้ที่ไม่ใช่มุสลิมมากขึ้น
ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2013 นิก อาซิซกล่าวต่อสาธารณชนว่า ถ้าเขายังมีชีวิตอยู่ เขาไม่ยินยอมความร่วมมือระหว่างองค์การมลายูรวมแห่งชาติ (UMNO) กับพรรคอิสลามแห่งมาเลเซีย (PAS) อย่างไรก็ตาม ในเดือนกันยายน ค.ศ. 2019 เมื่อ PAS และ UMNO ลงนามกฎบัตรพันธมิตรอย่างเป็นทางการ ประธาน PAS อับดุล ฮาดี อาวังอ้างว่านิก อาซิซได้ยอมรับความร่วมมือไปแล้วในตอนที่ยังมีชีวิตอยู่
ปัญหา.
มุมมองในหลักการ.
มุมมองหลักการอิสลามของนิก อาซิซสร้างเสียงวิจารณ์บางส่วน การสนับสนุนกฎหมายชะรีอะฮ์แก่ชาวมาเลเซียที่นับถือศาสนาอิสลามของเขาก่อให้เกิดเสียงวิจารณ์ เพราะเขากล่าวแนะว่าผู้หญิงจะมีโอกาสถูกขมขืนน้อยลงถ้าพวกเธอเลิกใช้ลิปสติกและน้ำหอม และแบนเกมสนุกเกอร์เป็นเวลา 15 ปี มีการบันทึกตอนที่เขาเคยพูดว่าผู้หญิงที่แต่งตัวทันสมัยและเซ็กซี่สมควรถูกขมขืนด้วย
ปัญหา "อัลลอฮ์".
ใน ค.ศ. 2012 เคยมีปัญหาว่ามีคัมภัร์ไบเบิลนิกายโรมันคาทอลิกใช้คำว่า "พระเจ้า" ในภาษาอาหรับ (อัลลอฮ์) ลงในคัมภีร์ของตน เดิมที นิก อาซิซกล่าวว่าผู้ไม่ใช่มุสลิมใช้คำว่า "อัลลอฮ์" ได้เพราะต้นกำเนิดของคำมาจากยุคก่อนศาสนาอิสลาม ปัญหานี้สร้างความปั่นป่วนในสังคมมุสลิม และพรรค PAS เกือบถูกแบ่งเป็นสองกลุ่ม เพื่อที่จะรักษาความเป็นเอกภาพใน PAS นิก อาซิซจึงต้องถอนคำพูดนี้และไม่ยอมรับให้ผู้ไม่ใช่มุสลิมใช้คำว่า "อัลลอฮ์"
ลูกชายถูกกุมขัง.
นิก อาดิล ลูกชายของเขาถูกจับกุมตามพระราชบัญญัติความมั่นคงภายในใน ค.ศ. 2001 ในข้อกล่าวหาทำกิจกรรมที่เป็นการก่อการร้าย เช่นวางแผนทำญิฮาด, ครอบครองอาวุธ และเป็นสมาชิกกุมปูลันมูจาฮีดินมาเลเซีย (KMM) กลุ่มลัทธิอิสลามหัวรุนแรง ลูกชายถูกปล่อยตัวหลังถูกกุมขังเป็นเวลา 5 ปีโดยไม่มีการไต่สวน
เกษียณและเสียชีวิต.
ในช่วงการเลือกตั้งทั่วไป ค.ศ. 2013 PAS ได้ที่นั่งส่วนใหญ่ในรัฐบาลรัฐกลันตันอีกครั้ง นิก อาซิซประกาศเกษียณตนเองจากตำแหน่งหัวหน้าคณะรัฐมนตรีรัฐกลันตัน ซึ่งดำรงตำแหน่งนี้ตั้งแต่ ค.ศ. 1990 และอะฮ์มัด ยากบ อดีตรองนายกรัฐมนตรีของนิก อาซิซ ดำรงตำแห่งนี้ต่อ ตลอดสองปีถัดมา นิก อาซิซป่วยจากมะเร็งต่อมลูกหมาก และเสียชีวิตในวันที่ เวลา 21:40 นาฬิกา ตามเวลามาตรฐานมาเลเซีย  ที่บ้านของเขาในกัมปุงปูเลาเมอลากา โกตาบารู ในวันถัดมา มีผู้มาละหมาดศพที่มัสยิดตกกูรูมากกว่า 10,000 คน การเสียชีวิตของเขาส่งผลต่อที่นั่งสภารัฐกลันตันในการเลือกตั้งที่เจิมปากาใน ค.ศ. 2015