ไพโรจน์ ชัยนาม

ศาสตราจารย์ ไพโรจน์ ชัยนาม (13 เมษายน พ.ศ. 2454 – 4 เมษายน พ.ศ. 2537) เป็นนักกฎหมายและนักการทูตชาวไทย เคยดำรงนำแหน่งสำคัญ ๆ เช่น ปลัดกระทรวงการต่างประเทศ, อธิบดีกรมโฆษณาการ (กรมประชาสัมพันธ์ในปัจจุบัน), เอกอัครราชทูตไทยประจำหลายประเทศ และสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ
ประวัติ.
ไพโรจน์เกิดเมื่อวันที่ 13 เมษายน พ.ศ. 2454 ที่บ้านถนนอนุวงศ์ อำเภอจักรวรรดิ์ จังหวัดพระนคร เป็นบุตรชายของพระยาอุภัยพิพากษา (เกลื่อน ชัยนาม) กับคุณหญิงจันทร์ อุภัยพิพากษา มีพี่ชายร่วมมารดา 1 คนคือดิเรก ชัยนาม สมาชิกคณะราษฎร อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ และอดีตเอกอัครราชทูตไทยประจำประเทศญี่ปุ่นในสมัยสงครามโลกครั้งที่สอง และยังมีพี่น้องต่างมารดาอีก 6 คน
ไพโรจน์เข้าศึกษาระดับชั้นประถมศึกษาที่โรงเรียนวัดจักรวรรดิราชาวาส ระดับมัธยมศึกษาและเตรียมอุดมศึกษาที่โรงเรียนอัสสัมชัญ จากนั้นจึงเข้าศึกษาต่อที่โรงเรียนกฎหมายของกระทรวงยุติธรรม จนสอบได้เป็นเนติบัณฑิตสยามเมื่อปี พ.ศ. 2474 ขณะอายุ 20 ปี
ชีวิตส่วนตัว ไพโรจน์สมรสกับคุณหญิงบรรเลง ชัยนาม มีบุตรชายทั้งหมด 5 คน
ไพโรจน์ถึงแก่อนิจกรรมด้วยโรคหัวใจล้มเหลว เมื่อวันที่ 4 เมษายน พ.ศ. 2537 สิริอายุได้ 82 ปี
การทำงาน.
รับราชการ.
ไพโรจน์เริ่มต้นรับราชการหลังการปฏิวัติสยาม พ.ศ. 2475 ในสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร จากนั้นจึงได้โอนย้ายไปรับราชการที่กองโฆษณาการในปี พ.ศ. 2476 ซึ่งในเวลาต่อมาได้ยกฐานะเป็นสำนักงานโฆษณาการ โดยเริ่มแรกดำรงตำแหน่งหัวหน้าแผนกปาฐกถาก่อน ต่อมาหลังจากยกฐานะขึ้นเป็นกรมโฆษณาการ ไพโรจน์ได้ขึ้นมาดำรงตำแหน่งผู้ช่วยอธิบดีในปี พ.ศ. 2483 ก่อนจะขึ้นมารักษาการในตำแหน่งอธิบดีในปี พ.ศ. 2484 และมีบทบาทสำคัญในด้านการประชาสัมพันธ์ของประเทศไทยในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง จนกระทั่งได้รับโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งอธิบดีกรมโฆษณาการเมื่อวันที่ 18 มีนาคม พ.ศ. 2485
ภายหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 สิ้นสุดลง ไพโรจน์ได้ไปดำรงตำแหน่งเลขาธิการพฤฒิสภา ในปี พ.ศ. 2489 ก่อนกลับไปดำรงตำแหน่งอธิบดีกรมโฆษณาการอีกครั้งในเดือนมกราคม พ.ศ. 2490 จากนั้นจึงได้โอนย้ายมารับราชการที่กระทรวงการต่างประเทศ โดยได้รับโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งอธิบดีกรมพิธีการเมื่อวันที่ 31 มีนาคม พ.ศ. 2491 ต่อมาเมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2493 ได้รับโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งอธิบดีกรมสนธิสัญญา
ในวันที่ 6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2495 ได้รับโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้เป็นรัฐทูตวิสามัญและอัครราชทูตผู้มีอำนาจเต็มประจำสาธารณรัฐอิตาลี ในวันที่ 27 ตุลาคม พ.ศ. 2497 ได้รับโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้เป็นรัฐทูตวิสามัญและอัครราชทูตผู้มีอำนาจเต็มประจำประเทศอิสราเอลอีกตำแหน่งหนึ่ง ต่อมาศาสตราจารย์ไพโรจน์ได้เป็นเอกอัครราชทูตไทยประจำสาธารณรัฐอิตาลีคนแรกเมื่อวันที่ 30 สิงหาคม พ.ศ. 2499 หลังจากมีการยกฐานะสถานอัครราชทูตของทั้งสองประเทศขึ้นเป็นสถานเอกอัครราชทูตเมื่อวันที่ 26 มิถุนายน พ.ศ. 2499
ต่อมาในวันที่ 2 เมษายน พ.ศ. 2502 ได้รับโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้เป็นเอกอัครราชทูตวิสามัญผู้มีอำนาจเต็มประจำประเทศกรีซอีกตำแหน่งหนึ่ง จากนั้น ในวันที่ 5 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2503 ได้รับโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้เป็นเอกอัครราชทูตวิสามัญผู้มีอำนาจเต็มประจำประเทศอิสราเอลอีกตำแหน่งหนึ่ง ในปี พ.ศ. 2504 ได้กลับมาเป็นเอกอัครราชทูตประจำกระทรวง ในวันที่ 2 มกราคม พ.ศ. 2505 ได้รับโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้เป็นปลัดกระทรวงการต่างประเทศ ต่อจากหม่อมเจ้าวงศานุวัตร เทวกุล
วันที่ 22 เมษายน พ.ศ. 2510 พ้นจากตำแหน่งปลัดกระทรวงการต่างประเทศ โดยได้รับโปรดเกล้าฯ ให้ดำรงตำแหน่งเอกอัครราชทูตวิสามัญผู้มีอำนาจเต็มประจำประเทศเบลเยียม เนเธอร์แลนด์ และลักเซมเบิร์ก รวมถึงเป็นหัวหน้าคณะผู้แทนไทยประจำประชาคมเศรษฐกิจยุโรป และยังเป็นเอกอัครราชทูตประจำกรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส และกรุงลิสบอน ประเทศโปรตุเกสในช่วงปี พ.ศ. 2512–2514 ก่อนเกษียณอายุราชการ
เครื่องราชอิสริยาภรณ์.
ศาสตราจารย์ ไพโรจน์ ชัยนาม ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ทั้งไทยและต่างประเทศ ดังนี้