กระดูกงู

กระดูกงู  เป็นองค์ประกอบโครงสร้างตามยาวที่อยู่ด้านล่างสุดของพาหนะทางน้ำ มีความสำคัญต่อเสถียรภาพ ในเรือใบบางลำ อาจมีจุดประสงค์เพื่อการควบคุมพลศาสตร์ของไหลและการถ่วงสมดุล การวางกระดูกงู (keel laying) มักเป็นขั้นตอนแรกในการสร้างเรือ ตามธรรมเนียมการต่อเรือของอังกฤษและอเมริกา เหตุการณ์นี้ถือเป็นวันเริ่มต้นการสร้างเรือ
นิรุกติศาสตร์.
คำว่า "keel" มาจากภาษาอังกฤษเก่า ภาษานอร์สเก่า หมายถึง "เรือ" หรือ "กระดูกงู" คำนี้มีความพิเศษตรงที่นักวิชาการบางคนถือว่าเป็นคำแรกในภาษาอังกฤษที่ถูกบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษร โดยกิลดาสบันทึกไว้ในผลงานภาษาละตินของเขาชื่อ "De Excidio et Conquestu Britanniae" ในศตวรรษที่ 6 ภายใต้การสะกดว่า "cyulae" (เขากล่าวถึงเรือสามลำที่ชาวแซกซันมาถึงเป็นครั้งแรก) 
 เป็นคำภาษาละตินที่แปลว่า "กระดูกงู" และเป็นที่มาของคำว่า careen (หมายถึง การทำความสะอาดกระดูกงูและตัวเรือโดยทั่วไป มักทำโดยการเอียงเรือตะแคงข้าง) ตัวอย่างของการใช้คำนี้คือ Careening Cove ชานเมืองแห่งหนึ่งในซิดนีย์ ประเทศออสเตรเลีย ที่มีการทำความสะอาดเรือด้วยวิธีนี้ในสมัยอาณานิคมตอนต้น
ประวัติศาสตร์.
ต้นกำเนิด.
การใช้กระดูกงูในเรือใบมีมาตั้งแต่สมัยโบราณ ซากเรือสินค้ากรีกโบราณที่รู้จักกันในชื่อเรือไครีเนีย (Kyrenia ship) บ่งชี้ถึงจุดเริ่มต้นของกระดูกงูอย่างน้อยก็ย้อนไปถึง 315 ปีก่อนคริสตกาล ซากเรืออับปางอูลูบูรุน (ป. 1325 ปีก่อนคริสตกาล) มีกระดูกงูที่ยังไม่สมบูรณ์ แต่อาจเป็นเพียงแผ่นไม้ตรงกลางมากกว่าจะเป็นกระดูกงู
รูปแบบการสร้าง.
ขึ้นโครงก่อน (Frame first).
ในการสร้างตัวเรือแบบต่อชิด (carvel-built) การสร้างเริ่มต้นด้วยการวางกระดูกงู ตามด้วยท้ายเรือและทวนหัวเรือ จากนั้นจึงติดตั้งโครง ณ จุดสำคัญต่าง ๆ ตลอดแนวกระดูกงู ในภายหลัง จึงมีการติดตั้งกระดูกงูเสริม (keelson) เข้ากับกระดูกงู โดยใช้วิธีสลักเกลียวหรือใช้หมุดไม้
ขึ้นกระดานก่อน (Plank first).
การสร้างแบบขึ้นกระดานก่อนที่ยังคงใช้งานอยู่ในปัจจุบันคือการสร้างตัวเรือแบบต่อช้อน (clinker-built) ซึ่งใช้แผ่นกระดานที่วางซ้อนทับกันและถูกดัดเข้ารูปเพื่อให้เกิดเป็นรูปทรงตัวเรือ ระบบเก่าแก่กว่านั้นได้แก่ วิธีสร้างจากท้องเรือ (bottom-based method) ซึ่งใช้สำหรับวางแผ่นกระดานที่อยู่สองข้างของกระดูกงูของเรือค็อก (และยังคงใช้ในการต่อเรือของชาวดัตช์จนถึงศตวรรษที่ 17) วิธีนี้เกี่ยวข้องกับการใช้แผ่นกระดานที่เรียบเสมอกันที่ถูกตัดให้ได้รูปทรงของตัวเรือ ระบบที่เก่าแก่ยิ่งกว่าคือการเข้ากระดานแบบลิ่มและเดือย (mortice and tenon) เพื่อเชื่อมต่อแผ่นกระดานแบบชนขอบในแถบเมดิเตอร์เรเนียนช่วงสมัยคลาสสิก ในระบบนี้ ความแข็งแรงส่วนใหญ่ของตัวเรือมาจากแผ่นกระดาน โดยมีโครงเรือ (frames) ให้ความแข็งแรงเพิ่มเติม ในทุกระบบที่กล่าวมา การเชื่อมกระดูกงู ทวนหัวเรือ (stem) และท้ายเรือ (sternpost) เป็นจุดเริ่มต้นของการสร้าง
กระดูกงูโครงสร้าง.
กระดูกงูโครงสร้างคือส่วนประกอบโครงสร้างที่อยู่ล่างสุดซึ่งเป็นแกนหลักในการสร้างตัวเรือ กระดูกงูจะทอดยาวไปตามแนวกึ่งกลางลำเรือ ตั้งแต่หัวเรือจรดท้ายเรือ กระดูกงูมักเป็นส่วนแรกของตัวเรือที่ถูกสร้างขึ้น และการวางกระดูกงู หรือการวางกระดูกงูในแคร่ที่ใช้ในการสร้างเรือ อาจถือเป็นจุดเริ่มต้นของการสร้างเรือนั้น ๆ ปัจจุบัน เรือขนาดใหญ่และทันสมัยมักถูกสร้างขึ้นจากส่วนตัวเรือที่สร้างสำเร็จรูปเป็นชุด ๆ แทนการสร้างรอบกระดูกงูเพียงชิ้นเดียว ดังนั้นกระบวนการต่อเรือจึงเริ่มต้นด้วยการตัดแผ่นเหล็กแผ่นแรก
กระดูกงูที่พบมากที่สุดคือ "กระดูกงูแบบเรียบ" (flat plate keel) ซึ่งติดตั้งอยู่ในเรือเดินสมุทรและเรือประเภทอื่น ๆ ส่วนใหญ่ รูปแบบของกระดูกงูที่พบในเรือขนาดเล็กคือ "กระดูกงูแบบท่อน" (bar keel) ซึ่งอาจติดตั้งในเรือลากอวน เรือลากจูง,และเรือข้ามฟากขนาดเล็ก ในกรณีที่อาจมีการเกยตื้น กระดูกงูประเภทนี้เหมาะสมด้วยขนาดที่ใหญ่ แต่ก็มักมีปัญหาเรื่องกินน้ำลึกที่เพิ่มขึ้นโดยไม่มีพื้นที่สินค้าเพิ่มเติม หากมีการติดตั้งท้องเรือสองชั้น (double bottom) กระดูกงูเกือบทั้งหมดจะเป็นแบบเรียบ เนื่องจากแบบท่อนมักเกี่ยวข้องกับโครงสร้างพื้นแบบเปิด ซึ่งอาจมีการติดตั้งกระดูกงูแบบเรียบได้เช่นกัน
กระดูกงูไฮโดรไดนามิก.
กระดูกงูแบบไฮโดรไดนามิกมีจุดประสงค์หลักในการทำปฏิกิริยากับน้ำและเป็นลักษณะเฉพาะของเรือใบบางประเภท กระดูกงูแบบไฮโดรไดนามิกชนิดติดตายมีความแข็งแรงเชิงโครงสร้างที่สามารถรองรับน้ำหนักของเรือได้
กระดูกงูเรือใบ.
ในเรือใบ กระดูกงูมีจุดประสงค์สองประการ: 1) ทำหน้าที่เป็นปีกใต้น้ำ (foil) เพื่อลดการเคลื่อนที่ด้านข้างของเรือเมื่อแล่นใบ และ 2) ทำหน้าที่เป็นน้ำหนักถ่วงแรงด้านข้างของลมที่กระทำต่อใบเรือซึ่งทำให้เกิดการเอียงข้าง ในฐานะแผ่นใต้น้ำ กระดูกงูจะใช้การเคลื่อนที่ไปข้างหน้าของเรือเพื่อสร้างแรงยกเพื่อต้านแรงลมที่พัดไปทางท้ายเรือ ในฐานะน้ำหนักถ่วง กระดูกงูจะชดเชยโมเมนต์การเอียงที่เพิ่มขึ้นตามมุมการเอียงที่มากขึ้น แผ่นใต้น้ำที่เกี่ยวข้องได้แก่ ปีกกลางแบบเคลื่อนย้ายได้ (movable centreplates) ซึ่งทำจากโลหะ จึงมีจุดประสงค์รองเป็นการถ่วงน้ำหนัก และเซ็นเตอร์บอร์ดและแด็กเกอร์บอร์ดซึ่งมีน้ำหนักเบากว่า จึงไม่มีจุดประสงค์รองเป็นการถ่วงน้ำหนัก
กระดูกงูเรือใบแบบเคลื่อนที่ได้อาจหมุนได้ (เรียกว่า centreboard, centreplate หรือ swing keel) หรือหดกลับขึ้นด้านบนได้ (เรียกว่า lifting/retracting keel หรือ daggerboard) หรือแกว่งไปด้านข้างในน้ำได้ (เรียกว่า canting keel) เพื่อย้ายผลของการถ่วงน้ำหนักไปยังด้านใดด้านหนึ่งและช่วยให้เรือสามารถแล่นในตำแหน่งที่ตั้งตรงมากขึ้น
เชิงอรรถ.
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />
บรรณานุกรม.
 <ns>10</ns>
 <id>311477</id>
 <redirect title="แม่แบบ:คอมมอนส์-หมวดหมู่" />
 <revision>
 <id>4294190</id>
 <parentid>2467571</parentid>
 <timestamp>2012-09-23T09:50:13Z</timestamp>
 <contributor>
 <username>Octahedron80</username>
 <id>1803</id>
 </contributor>
 <comment>เปลี่ยนทางไปที่ </comment>
 <origin>4294190</origin>
 <model>wikitext</model>
 <format>text/x-wiki</format>