ซัคเซิน-เลาเอินบวร์ค

ประวัติศาสตร์.
ยุคสงครามนโปเลียน.
ดัชชีถูกกองทัพฝรั่งเศสเข้ายึดครองระหว่าง ค.ศ. 1803 ถึง 1805 ก่อนที่กองทัพฝรั่งเศสจะถอนตัวไปเพื่อทำศึกกับออสเตรีย จากนั้นในฤดูใบไม้ร่วง ค.ศ. 1805 กองกำลังฝ่ายพันธมิตร ได้แก่ อังกฤษ สวีเดน และรัสเซีย ได้ยึดครองดินซัคเซิน-เลาเอินบวร์คในช่วงต้นของสงครามสหสัมพันธมิตรครั้งที่สาม ในเดือนธันวาคม จักรวรรดิฝรั่งเศสที่หนึ่ง (รัฐบาลใหม่ของฝรั่งเศสตั้งแต่ ค.ศ. 1804) ได้โอนซัคเซิน-เลาเอินบวร์คซึ่งตนไม่ได้ครอบครองแล้วให้แก่ราชอาณาจักรปรัสเซียซึ่งได้เข้ายึดพื้นที่ในต้น ค.ศ. 1806
เมื่อปรัสเซียซึ่งต่อมาเข้าร่วมสงครามสหสัมพันธมิตรครั้งที่สี่ได้พ่ายแพ้ในยุทธการที่เยนา–เอาเออร์ชเต็ทฝรั่งเศสได้กลับมายึดครองซัคเซิน-เลาเอินบวร์คอีกครั้ง ดินแดนนี้อยู่ภายใต้การยึดครองของฝรั่งเศสจนถึงวันที่ 1 มีนาคม ค.ศ. 1810 ซึ่งจากนั้นพื้นที่ส่วนใหญ่ของดัชชีถูกผนวกเข้าเป็นส่วนหนึ่งของราชอาณาจักรเว็สท์ฟาเลิน (รัฐบริวารของฝรั่งเศส) โดยดัชชีนี้มีพื้นที่ขนาดเล็กที่มีประชากรราว 15,000 คน ยังคงถูกสำรองไว้เพื่อวัตถุประสงค์ส่วนตัวของนโปเลียน ในวันที่ 1 มกราคม 1811 พื้นที่ส่วนใหญ่ของอดีตดัชชี (ยกเว้นเขตอัมท์ น็อยเฮาส์และมาร์ชโฟกไทซึ่งยังคงอยู่กับเว็สท์ฟาเลิน) ถูกผนวกเข้าเป็นส่วนหนึ่งของจักรวรรดิฝรั่งเศสที่หนึ่งและกลายเป็นส่วนหนึ่งของจังหวัดบูช-เดอ-แล็ลบ์
ยุคหลังสงครามนโปเลียน.
หลังสงครามนโปเลียน ดัชชีซัคเซิน-เลาเอินบวร์คถูกฟื้นฟูขึ้นใน ค.ศ. 1813 ในฐานะรัฐร่วมประมุขกับราชอาณาจักรฮันโนเฟอร์ ต่อมาในการประชุมใหญ่แห่งเวียนนาดัชชีได้กลายเป็นรัฐสมาชิกของสมาพันธรัฐเยอรมัน ใน ค.ศ. 1814 ราชอาณาจักรฮันโนเฟอร์ได้แลกเปลี่ยนดัชชีซัคเซิน-เลาเอินบวร์คกับดินแดนฟรีเชียตะวันออกของปรัสเซีย ต่อมาในวันที่ 7 มิถุนายน ค.ศ. 1815 หลังจากที่ปรัสเซียปกครองดัชชีนี้ได้ 14 เดือนก็ได้โอนให้แก่ราชอาณาจักรสวีเดนเพื่อแลกกับดินแดนพอเมอเรเนียของสวีเดน แต่ปรัสเซียได้จ่ายเงินจำนวน 2.6 ล้านทาเลอร์ให้แก่เดนมาร์กเพื่อชดเชยการที่เดนมาร์กสูญเสียดินแดนนอร์เวย์ เดนมาร์กจึงได้รับดินแดนทางตอนเหนือของแแม่น้ำเอ็ลเบอซึ่งปกครองโดยราชวงศ์อ็อลเดินบวร์คแห่งเดนมาร์กและกลายเป็นการชดเชยให้แก่เดนมาร์กอีกทางหนึ่งแทนโพเมอราเนียของสวีเดน ในวันที่ 6 ธันวาคม ค.ศ. 1815 พระเจ้าเฟรเดอริกที่ 6 แห่งเดนมาร์กได้ออกพระราชกฤษฎีกา ("Versicherungsacte") เพื่อรับรองกฎหมาย, รัฐธรรมนูญและขุนนางในท้องถิ่น ("Ritter-und-Landschaft") ของซัคเซิน-เลาเอินบวร์ค ในปีถัดมารัฐบาลของเดนมาร์กจึงได้เริ่มเข้าปกครองดัชชีอย่างเป็นทางการ
ในช่วงสงครามชเลสวิชครั้งที่หนึ่ง ขุนนางในท้องถิ่นได้ขอความช่วยเหลือจากกองทัพฮันโนเฟอร์ในนามของสมาพันธรัฐเยอรมันเพื่อป้องกันไม่ให้ปรัสเซียเข้ายึดครอง ใน ค.ศ. 1851 พระเจ้าเฟรเดอริกที่ 7 แห่งเดนมาร์กได้รับการฟื้นฟูให้เป็นดยุคแห่งซัคเซิน-เลาเอินบวร์คอีกครั้ง แต่ในสงครามชเลสวิชครั้งที่สอง ปรัสเซียและออสเตรียได้เข้ารุกรานดัชชีนี้และตามสนธิสัญญาเวียนนา (ค.ศ. 1864) พระเจ้าคริสเตียนที่ 9 แห่งเดนมาร์กได้สละตำแหน่งดยุกและโอนดัชชีให้แก่ปรัสเซียและออสเตรีย แต่หลังจากได้รับเงินชดเชยจำนวน 300,000 ปอนด์ ออสเตรียได้สละสิทธิ์ในดัชชีนี้ให้แก่ปรัสเซียตามข้อตกลงกัชไตน์เดือนสิงหาคม ค.ศ. 1865 จากนั้นขุนนางในท้องถิ่นได้เสนอตำแหน่งดยุกให้แด่พระเจ้าวิลเฮ็ล์มที่ 1 แห่งปรัสเซีย ซึ่งพระองค์ก็ทรงตอบรับในเดือนกันยายนปีเดียวกันและปกครองดัชชีในฐานะรัฐร่วมประมุข พระองค์ทรงแต่งตั้ง อ็อทโท ฟ็อน บิสมาร์ค (มุขมนตรีของปรัสเซียในขณะนั้น) เป็นมุขมนตรีของดัชชีแห่งนี้ด้วย ใน ค.ศ. 1866 ดัชชีได้เข้าร่วมสมาพันธรัฐเยอรมันเหนือ แต่คะแนนเสียงของดัชชีในสภาบุนเดิสราทถูกนับรวมกับของปรัสเซีย
ใน ค.ศ. 1871 ดัชชีซัคเซิน-เลาเอินบวร์คได้กลายเป็นหนึ่งในรัฐสมาชิกที่ร่วมก่อตั้งจักรวรรดิเยอรมัน อย่างไรก็ตามใน ค.ศ. 1876 รัฐบาลของดัชชีและขุนนางในท้องถิ่นได้ตัดสินใจยุบเลิกดัชชีอย่างเป็นทางการ โดยมีผลตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม ค.ศ. 1876 ดินแดนของดัชชีถูกผนวกเข้ากับมณฑลชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์ของปรัสเซีย และกลายเป็นเขตหนึ่งในชื่อแฮร์ทซ็อกทูมเลาเอินบวร์ค ("Herzogtum Lauenburg;" แปลว่า “ดัชชีเลาเอินบวร์ค”)