หนังสือแสดงตนคนประจำเรือ

หนังสือแสดงตนคนประจำเรือ  เป็นเอกสารยืนยันตัวตนสำหรับคนประจำเรือที่ออกให้โดยประเทศที่ตนถือสัญชาติหรือประเทศต้นทางเพื่อยืนยันว่าได้รับอนุญาตให้ทำงานในเรือเดินทะเล ใช้งานเป็นเอกสารกรณีที่ถูกเลิกจ้างที่นายเรือเป็นผู้ออก บันทึกประวัติในการทำงาน ใช้ในการสมัครงาน ใช้ในการขอใบรับรองแพทย์หรือประกาศนียบัตรสุขภาพ และแสดงความรู้ความสามารถของผู้ถือเอกสารดังกล่าว
หนังสือแสดงตนคนประจำเรือ เป็นเอกสารที่ออกให้ภายใต้อนุสัญญาว่าด้วยเอกสารแสดงตนคนประจำเรือ พ.ศ. 2501 ประเทศที่มีเรือเดินสมุทรสำหรับค้าขาย (เรียกอีกอย่างว่าพาณิชย์นาวี) กำหนดให้คนเดินเรือต้องมีเอกสารประจำตัวที่ระบุตัวตนได้ โดยมีการแก้ไขเพิ่มเติมในอนุสัญญาว่าด้วยเอกสารแสดงตนคนประจำเรือ (แก้ไข) พ.ศ. 2546
สาธารณรัฐประชาชนจีน.
ในประเทศจีน สำนักงานความมั่นคงทางทะเล (海事局) จะออกหนังสือเดินทางคนประจำเรือ (海員證) ให้กับคนประจำเรือชาวจีน ซึ่งเป็นพื้นฐานทางกฎหมายที่ออกเป็นข้อบังคับจากกระทรวงคมนาคมตั้งแต่ปี 2551 ขณะที่จีนยังไม่ได้ให้สัตยาบันต่ออนุสัญญา ILO ฉบับที่ 185 แต่อย่างใด หนังสือเดินทางของคนประจำเรือสามารถอ่านด้วยเครื่องได้และมีอายุห้าปี
ไทย.
ในประเทศไทย มีหนังสือแสดงตนคนประจำเรือตามกฎกระทรวงการออกหนังสือสำคัญประจำตัวคนประจำเรือ พ.ศ. 2563 ดูและรับผิดชอบโดยกรมเจ้าท่า มีหนังสือแสดงตนคนประจำเรือ 2 แบบ คือ 
หนังสือแสดงตนคนประจำเรือทั้ง 2 รูปแบบ มีอายุ 5 ปี ไม่สามารถใช้แทนกันได้ มีค่าธรรมเนียมฉบับละ 500 บาท และค่าคำร้อง 1 บาท สามารถรับบริการได้จากทั้งกรมเจ้าท่าส่วนกลาง สำนักงานเจ้าท่าภูมิภาค และระบบ e-service
ฟิลิปปินส์.
ในประเทศฟิลิปปินส์ ซึ่งเป็นบ้านของนักเดินเรือประมาณหนึ่งในสี่ในการขนส่งระหว่างประเทศ ได้ให้สัตยาบันอนุสัญญา ILO ฉบับที่ 185 ในปี พ.ศ. 2555 เอกสารประจำตัวคือ สมุดประจำตัวและบันทึกของคนประจำเรือ ซึ่งเป็นไปตามของอนุสัญญา STCW ด้วย ออกโดย "การอุตสาหกรรมทางทะเล" โดยมีค่าธรรมเนียม 800 เปโซ และมีอายุ 10 ปี
เยอรมนี.
ประเทศเยอรมนียังไม่ได้ให้สัตยาบันอนุสัญญา ILO ว่าด้วยบัตรประจำตัวคนประจำเรือ ในเยอรมนี บัตรประจำตัวของคนประจำเรือได้ถูกแทนที่ด้วย สมุดบันทึกของคนประจำเรือ นับตั้งแต่พระราชบัญญัติแรงงานทางทะเลมีผลบังคับใช้ในปี พ.ศ. 2556 ซึ่งเป็นภาคสมัครใจสำหรับนักเดินเรือ สามารถสมัครได้ที่ "สำนักงานการเดินเรือและอุทกศาสตร์ของรัฐบาลกลาง (Federal Maritime and Hydrographic Agency)" โดยเสียค่าธรรมเนียม 25 ยูโร และมีอายุสิบปี ตามกฎหมายมาตรา 62 ของกฎหมายว่าด้วยความสามารถของคนประจำเรือ
บัตรประจำตัวของคนประจำเรือชาวเยอรมันไม่ได้ใช้แทนหนังสือเดินทางหรือหลักฐานระบุตัวตน และจะต้องแยกจากบัตรเดินทางฉุกเฉินสำหรับคนประจำเรือตามมาตรา 13 วรรค 5 และจากบัตรผ่านสำหรับคนประจำเรือตามมาตรา 24 ย่อหน้าที่ 2 ของพระราชกฤษฎีกาถิ่นที่อยู่ (เดิมเรียกว่า บัตรผ่านฝั่ง)
สหรัฐ.
เอกสารรับรองการเป็นลูกเรือพาณิชย์ "(Merchant Mariner's Document: MMD)" ซึ่งก่อนหน้านี้เรียกว่า Z-Card เป็นเอกสารรับรองการเดินเรือพาณิชย์ที่ออกโดยยามฝั่งสหรัฐตามแนวทางของอนุสัญญา STCW และยังคงเป็นหนึ่งในเอกสารมาตรฐานที่จำเป็นสำหรับลูกเรือของเรือสหรัฐ บนเรือที่มีระวางบรรทุกรวมมากกว่า 100 ตัน จนกว่าจะมีการยกเลิกทั้งหมด เอกสารรับรองการเป็นลูกเรือพาณิชย์ (MMD) ระดับเริ่มต้นช่วยให้คนประจำเรือสามารถทำงานบนดาดฟ้าเป็นกะลาสี "(Ordinary Seaman: OS)" ในฝ่ายช่างกลเป็นช่างเช็ด "(Wiper)" หรือในฝ่ายสหโภชน์เป็นผู้ปฏิบัติต่ออาหาร "(Food Handler: FH)" หากมีประสบการณ์และผ่านการทดสอบ ก็สามารถขอรับการประเมินที่มีคุณสมบัติ เช่น นายท้ายเรือ "(Able Seaman: AB)" หรือ สมาชิกผู้ทรงคุณวุฒิของฝ่ายช่างกล "(Qualified Member of the Engine Department: QMED)" ได้ เอกสารดังกล่าวมีขนาดประมาณหนังสือเดินทาง และมีข้อมูลของคนประจำเรือเกี่ยวกับวันเกิด สถานที่ออก สัญชาติ และหน้าที่บนเรือที่ลูกเรือมีสิทธิ์ได้รับ
เอกสารนี้จัดทำขึ้นไม่นานหลังจากสงครามโลกครั้งที่สองสิ้นสุดลงในปี พ.ศ. 2488 เพื่อรักษาความปลอดภัยในท่าเรือต่าง ๆ ทั่วโลกในขณะที่การก่อวินาศกรรมยังคงเป็นปัญหาสำคัญ ในปัจจุบัน เอกสารนี้ยังคงใช้เพื่อจุดประสงค์นี้ และถือเป็นหลักฐานแสดงตัวตนและหนังสือเดินทางเมื่อคนประจำเรือเรืออยู่ในต่างประเทศ เอกสารนี้จะต้องต่ออายุทุก ๆ ห้าปี 
ก่อนช่วงต้นคริสต์ทศวรรษ 1990 บัตร Z-Card นั้นสามารถขอได้ฟรีและใช้ได้ตลอดชีพ แต่มาตรฐานความปลอดภัยในอุตสาหกรรมการเดินเรือได้เพิ่มสูงขึ้น โดยกำหนดให้คนเดินเรือทุกคนต้องต่ออายุเอกสารเหล่านี้และฝึกฝนอย่างต่อเนื่องเพื่อให้ทันต่อความก้าวหน้าในสาขาของตน ผู้สมัครบัตร Z-Card ทุกคนต้องยื่นคำร้อง เข้ารับการทดสอบยาเสพติด และรอผลการตรวจสอบประวัติอาชญากรรมให้เสร็จสิ้นก่อนจึงจะได้รับเอกสาร ซึ่งอาจใช้เวลาตั้งแต่ไม่กี่สัปดาห์ไปจนถึงหลายปี
ชื่อ Z-Card มาจากยุคเริ่มแรก เมื่อหมายเลขประจำตัวของลูกเรือจะเริ่มต้นด้วยตัวอักษร "Z" เสมอ
ยามฝั่งสหรัฐได้เริ่มเปลี่ยน เอกสารรับรองการเป็นลูกเรือพาณิชย์ ใบรับรอง STCW และใบรับรองการขึ้นทะเบียนด้วยเอกสารประจำตัวฉบับใหม่ ซึ่งก็คือ หนังสือรับรองนักเดินเรือพาณิชย์ แบบหนังสือเดินทาง ลูกเรือจะได้รับเอกสารประจำตัวฉบับใหม่เมื่อยื่นคำร้องขอเอกสารฉบับใหม่หรือต่ออายุเอกสารฉบับปัจจุบัน เอกสารรับรองการเป็นลูกเรือพาณิชย์ฉบับปัจจุบันยังคงใช้ได้จนถึงวันหมดอายุ
นอกจากนี้ยังมี "หนังสือรับรองประจำตัวพนักงานขนส่ง" เป็นเอกสารอีกฉบับสำหรับนักเดินเรือที่อนุญาตให้เข้าถึงสิ่งอำนวยความสะดวกของท่าเรือที่ได้รับการคุ้มครอง
สหราชอาณาจักร.
ใบรับรองกะลาสี คือใบรับรองที่จำเป็นในการได้งานเป็นกะลาสี ซึ่งเป็นลูกเรือในฝ่ายเดินเรือของเรือพาณิชย์ โดยส่วนใหญ่ประกอบด้วยหลักฐานยืนยันตัวตน การพิสูจน์สุขภาพขั้นต่ำ (อาจรวมถึงการทดสอบยาเสพติด) และอายุขั้นต่ำบางส่วน และมาตรฐานที่กำหนดภายใต้อนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยมาตรฐานการฝึกอบรม การออกประกาศนียบัตร และการเข้ายามสำหรับคนประจำเรือ (STCW) ขณะที่ยังไม่ได้ให้สัตยาบันตามอนุสัญญา ILO ฉบับที่ 185