ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล

ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล (#เปลี่ยนทาง คำย่อ ศตก.) เป็นส่วนปฏิบัติการ ขึ้นตรงต่อกองบัญชาการกองทัพไทย มีหน่วยปฏิบัติการพิเศษของกองทัพไทยและสำนักงานตำรวจแห่งชาติขึ้นตรงการควบคุมด้านยุทธการ
ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของผู้บัญชาการทหารสูงสุด มีคำขวัญว่า "We are one we win"
ประวัติ.
ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2526 ตามมติคณะรัฐมนตรีในขณะนั้นที่สภาความมั่นคงแห่งชาติได้เสนอไป ขณะนั้นใช้ชื่อว่า ศูนย์ปฏิบัติการข่าวการต่อต้านการก่อการร้ายสากล อยู่ภายใต้สังกัดกองกำลังรักษาพระนคร มีภารกิจหลักในด้านข่าวกรองโดยการต่อต้านการก่อการร้ายสากลทั้งทางยุทธศาสตร์และทางยุทธวิธี โดยมีกองกำลังรักษาพระนครเป็นหน่วยประสานงานส่วนที่เกี่ยวข้อง
ต่อมาเมื่อวันที่ 18 มกราคม พ.ศ. 2540 ได้มีมติคณะรัฐมนตรีให้โอนศูนย์ปฏิบัติการข่าวการต่อต้านการก่อการร้ายสากลมาอยู่ในสังกัดของกองบัญชาการทหารสูงสุด (กองบัญชาการกองทัพไทยในปัจจุบัน) โดยจัดหน่วยรองรับชื่อว่า ศูนย์อำนวยการร่วม 106 (ศอร.106) ศูนย์อำนวยการร่วม กองบัญชาการกองทัพไทย เพื่อให้เกิดเอกภาพในการทำงานของศูนย์ พร้อมกันกับศูนย์อำนวยการร่วม 107 (ศอร.107) ดูแลการดำเนินการตามอนุสัญญาออตตาวาเกี่ยวกับการห้ามใช้ทุ่นระเบิดบุคคล ปัจจุบันคือศูนย์ปฏิบัติการทุ่นระเบิดแห่งชาติ และศูนย์อำนวยการร่วม 108 (ศอร.108) ดูแลด้านการบำบัดฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด และมีมติเห็นชอบอีกครั้งเมื่อวันที่ 18 มีนาคม พ.ศ. 2540 มอบหมายให้สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ เป็นผู้รับผิดชอบเกี่ยวกับงบประมาณประจำปีของศูนย์ ในปี พ.ศ. 2546 ศูนย์อำนวยการร่วม 106 ได้เปลี่ยนชื่อเป็นศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล
จากนั้นเมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2549 หน่วยงานได้รับการอนุมัติให้จัดตั้งขึ้นจากศูนย์อำนวยการร่วมเป็นหน่วยปกติ ใช้ชื่อว่า ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล มีบทบาทและภารกิจในการประสานงาน อำนวยการ วางแผน และดำเนินการเกี่ยวกับการป้องกันปราบปราบการก่อการร้าย และมีหน้าที่ควบคุมทางยุทธการต่อหน่วยปฏิบัติการพิเศษของกองทัพไทย สำนักงานตำรวจแห่งชาติ และชุดปฏิบัติการพิเศษอื่น ๆ ที่มีการมอบหมาย
การทำงานของศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากลมีการพัฒนามาจากระบบบัญชาการเหตการณ์ (Incident command system) สำหรับการควบคุม อำนวยการ และสั่งการบุคลากรและชุดปฏิบัติการที่มาจากต่างหน่วยงานกันอย่างมีประสิทธิภาพ ตามพื้นฐานจากการฝึกทีมเผชิญสถานการณ์วิกฤต (Crisis response team) ซึ่งมาจากโครงการความช่วยเหลือหน่วยงานต่อต้านการก่อการร้ายของกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐ (Anti-Terrorism Assistance Program, Department of State) ในช่วงปี พ.ศ. 2540 จนประเทศไทยสามารถที่จะออกเอกสารชื่อว่า "คู่มือการปฏิบัติการร่วมในการต่อต้านการก่อการร้าย พ.ศ. 2547" ขึ้นมาเพื่อเป็นแนวปฏิบัติภายในประเทศไทย และได้นำแนวคิดเกี่ยวกับระบบบัญชาการเหตุการณ์มาใส่ไว้ใน แผนแม่บทการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยแห่งชาติ พ.ศ. 2558 รวมถึงยังมีการประมวลองค์ความรู้ต่าง ๆ ออกมาเป็น คู่มือระบบบัญชาการเหตุการณ์ กับการจัดการในสภาวะฉุกเฉินของประเทศไทย พ.ศ. 2560 เพื่อเป็นแนวปฏิบัติของศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล
นอกเหนือจากการควบคุมทางยุทธการต่อหน่วยปฏิบัติการพิเศษของกองทัพและสำนักงานตำรวจแห่งชาติแล้ว บุคลากรของศูนย์เองยังได้รับการฝึกให้สังกัดในหน่วยย่อยของศูนย์ในการปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้าย เช่น หน่วยปฏิบัติการพิเศษ, หน่วยปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร์, หน่วยทำลายล้างวัตถุระเบิด, หน่วยแพทย์ และหน่วยอื่น ๆ ที่สนับสนุนภารกิจ
บทบาทหน้าที่.
ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล มีหน้าที่ในการควบคุมบังคับบัญชาและประสานการปฏิบัติกองกองทัพ ได้แก่ กองทัพบก กองทัพเรือ กองทัพอากาศ และสำนักงานตำรวจแห่งชาติ เพื่อปฏิบัติการในการปกป้องผลประโยชน์ของชาติ โดยใช้ศูนย์เป็นกลไกในการดำเนินการแก้ไขปัญหาจากการก่อการร้ายสากล ซึ่งมีคณะกรรมการในการรับผิดชอบ 2 ระดับ ได้แก่
ในระดับปฏิบัติการ มี"ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล (ศตก.) " รับหน้าที่ในการวางแผน อำนวยการ ประสานการปฏิบัติการและกำกับดูแลหน่วยปฏิบัติการพิเศษที่มีความพร้อมสูง รวมไปถึงส่วนราชการอื่นที่เกี่ยวข้องเพื่อบรรลุภารกิจคือการต่อต้านการก่อการร้ายสากลทุกรูปแบบ
โครงสร้าง.
ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล ประกอบด้วยโครงสร้างหน่วยงาน ดังนี้
ด้านยุทธการ.
หน่วยปฏิบัติการพิเศษของกองทัพ และสำนักงานตำรวจแห่งชาติที่ขึ้นตรงในด้านยุทธการต่อศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล มีดังนี้
การฝึก.
การฝึกของศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล เป็นการฝึกในรูปแบบของการฝึกร่วมผสมในการปฏิบัติการร่วมกันระหว่างหน่วยงานทั้งส่วนของหน่วยปฏิบัติการพิเศษของกองทัพและสำนักงานตำรวจแห่งชาติเอง และการฝึกร่วมเผชิญเหตุกับหน่วยราชการและเอกชนที่เกี่ยวข้องกับภัยคุกคามที่อาจเกิดขึ้นได้จากภัยการก่อการร้ายสากล ในชื่อว่า "การฝึกการบริหารวิกฤตการณ์ระดับชาติ (National Crisis Management Exercise: C-MEX) " ซึ่งมีการจัดการฝึกเป็นประจำในทุก ๆ ปี แต่ละปีจะมีโจทย์การฝึกจากรูปแบบภัยคุกคามที่แตกต่างกันไปตามสถานการณ์โลกในขณะนั้น
นอกจากนี้ยังมีการฝึกร่วมผสมกับหน่วยรบพิเศษของชาติพันธมิตรทางการทหารกับประเทศไทย เช่น สหรัฐ มีการฝึกร่วมกันกับกองพันที่ 1 กองรบพิเศษที่ 1 สหรัฐ ในรหัสบาลานซ์ทัช (Balance Torch) และหน่วยรบพิเศษกองทัพบกสหรัฐ (กรีนเบอเรต์) การฝึกร่วมกันกับชาติสมาชิกสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ในการการฝึกภาคสนามของคณะทำงานผู้เชี่ยวชาญด้านการต่อต้านการก่อการร้าย ภายใต้กรอบการประชุมรัฐมนตรีกลาโหมอาเซียนและรัฐมนตรีกลาโหมประเทศคู่เจรจา ณ ประเทศจีนโดยมีกำลังจาก 18 ประเทศในชาติอาเซียนและคู่เจรจารวมกว่า 855 นายเข้าร่วมการฝึก