เต่าซูลคาต้า

เต่าซูคาตา หรือ เต่าเดือยแอฟริกา  เป็นเต่าบกชนิดหนึ่ง ที่มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า "Centrochelys sulcata" 
จัดเป็นเต่าบกที่มีความใหญ่เป็นอันดับ 3 ของโลกรองมาจาก เต่ายักษ์กาลาปากอส ("G. nigra") และเต่ายักษ์อัลดาบรา ("Aldabrachelys gigantea") จัดเป็นเต่าที่มีลักษณะกระดองที่แบนราบ เมื่อยังอยู่ในวัยเล็กลำตัวมีสีขาวไปจนถึงสีน้ำตาลเหลือง เมื่อเข้าสู่วัยรุ่นและวัยเต็มวัยสีของกระดองจะพัฒนาเป็นสีน้ำตาลและสีเหลือง ขาทั้งสี่ข้างแข็งแรง โดยเฉพาะขาคู่หน้ามีเกล็ดขนาดใหญ่เห็นได้ชัดเจน 
กระจายพันธุ์บริเวณพื้นที่แห้งแล้ง บริเวณขอบทะเลทรายซาฮาราตั้งแต่มาลี และเซเนกัล ในแอฟริกาตะวันตกไปจนถึงเอธิโอเปียในแอฟริกาตะวันออก 
ขนาดเมื่อโตเต็มที่ยาวได้มากกว่า 36 นิ้ว น้ำหนักกว่า 105 กิโลกรัม มีอายุยาวกว่า 100 ปี 
เป็นเต่าที่กินอาหารหลักได้หลากหลาย โดยมากเป็นหญ้า วัชพืชรวมถึงพืชในทะเลทราย เช่น กระบองเพชร มีพฤติกรรมที่แตกต่างไปกวาเต่าบกชนิดอื่น ๆ คือ เดินเก่งและเดินได้เร็ว สามารถเดินหาอาหารกินได้วันละหลายชั่วโมง เต่าตัวผู้เมื่อสู่วัยเจริญพันธุ์เมื่ออายุได้ราว 5 ปี หรือมีความยาวประมาณ 15 นิ้ว ในส่วนตัวเมียจะเข้าสู่วัยเจริญพันธุ์เมื่ออายุได้ 7 ปี หรือมีความยาวประมาณ 17 นิ้ว ตัวผู้มีโคนหางที่ยาวกว่าตัวเมีย และมีกระดองบริเวณก้นเป็นรูปตัววี อีกทั้งกระดองใต้ท้องมีลักษณะโค้งเว้าเข้าไปด้านใน การสังเกตเพศเห็นได้เมื่อมีอายุได้ 3-4 ปี หรือมีความยาวประมาณ 1 ฟุต
มีฤดูผสมพันธุ์ในช่วงต้นฤดูร้อนจนถึงปลายฤดูฝน โดยใช้เวลาผสมพันธุ์นานราว 1 ชั่วโมง เต่าตัวเมียจะวางไข่หลังผสมพันธุ์แล้ว 1 เดือน โดยใช้ขาหลังขุดหลุม ซึ่งอาจมีหลายหลุมเพื่อหลอกสัตว์กินเนื้อชนิดอื่นที่จะมาขโมยไข่ วางไข่ครั้งละ 20-30 ฟอง โดยในแต่ละปีอาจวางไข่ได้ถึงครั้งละ 4-5 ครั้ง และมักจะวางไข่ในช่วงเวลาบ่ายไปจนถึงตอนเย็น ไข่ใช้เวลาฟักเป็นตัวประมาณ 90 วัน โดบใช้อุณหภูมิประมาณ 29-31 องศาเซลเซียส ความชื้นอยู่ที่ร้อยละ 75-85 ลูกเต่าเมื่อแรกฟักจะมีความยาวประมาณ 2 นิ้ว น้ำหนักประมาณ 20-30 กรัม และจะมีถุงไข่แดงติดตัวมาด้วย ซึ่งถุงไข่แดงนั้นจะให้พลังงานแทนอาหาร ใช้เวลานานประมาณหนึ่งสัปดาห์ ถุงไข่แดงนี้จึงจะยุบไป
ปัจจุบัน เต่าซูลคาตาเป็นเต่าบกอีกชนิดหนึ่ง ที่นิยมเลี้ยงกันเป็นสัตว์เลี้ยง และสามารถเพาะขยายพันธุ์ในที่เลี้ยงได้แล้ว รวมถึงในประเทศไทยด้วยทั้งนี้ ในด้านการเพาะพันธุ์ในฟาร์มเต่าซูคาต้า ปัจจุบันในประเทศไทยมีผู้เพาะพันธุ์เต่าซูลคาต้าหลายราย สามารถช่วยลดการจับเต่ามาจากธรรมชาติได้เป็นอย่างดี และเป็นทางเลือกให้แก่ผู้ที่สนใจเลี้ยงเต่าขนาดใหญ่ที่มาจากแหล่งที่ถูกต้องตามกฎหมาย ผู้เลี้ยงจึงควรให้ความสำคัญกับเอกสารรับรองและเลือกร้านค้า หรือฟาร์มเต่าซูคาต้า ที่มีความน่าเชื่อถือ เพื่อให้แน่ใจว่าเต่าที่ได้มีสุขภาพแข็งแรงและไม่เป็นการสนับสนุนการลักลอบซื้อขายสัตว์ป่า
สำหรับการดูแลสุขภาพ เต่าซูคาตาจำเป็นต้องได้รับแสงอัลตราไวโอเลต (UV) จากธรรมชาติหรือหลอดไฟสเปกตรัมเฉพาะ เพื่อใช้ในการสังเคราะห์วิตามินดี ช่วยในการดูดซึมแคลเซียม ซึ่งมีผลต่อการพัฒนาของกระดองและกระดูก อีกทั้งควรพาเต่าไปตรวจสุขภาพเป็นประจำกับสัตวแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านสัตว์เลื้อยคลาน หากพบปัญหาเช่น กระดองผิดรูป ขาอ่อนแรง เบื่ออาหาร หรือมีอาการติดเชื้อ ควรรีบปรึกษาสัตวแพทย์ทันที
ด้วยความนิยมที่เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ และความน่ารักน่าเอ็นดูของเต่าซูคาต้า ผู้เลี้ยงจึงต้องตระหนักถึงภาระหน้าที่และการดูแลอย่างเหมาะสมในระยะยาว หากได้รับการดูแลที่ดี เต่าซูคาตาสามารถมีอายุยืนยาวกว่า 100 ปี จึงอาจเรียกได้ว่าเป็นสัตว์เลี้ยงอีกชนิดหนึ่งที่สามารถอยู่เป็นเพื่อนกับเราจนเกือบทั้งชีวิต เต่าซูคาตาจึงไม่ใช่แค่สัตว์เลี้ยง แต่ยังเป็นเสมือน “สมาชิกในครอบครัว” ที่ต้องการความรัก ความเอาใจใส่ และทรัพยากรที่เหมาะสม เพื่อสร้างชีวิตที่ยืนยาวและมีความสุขในทุก ๆ วันของมัน