โรงเรียนมัธยมวานรนิวาส

โรงเรียนมัธยมวานรนิวาส  เป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ ประจำอำเภอวานรนิวาส จังหวัดสกลนคร สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสกลนคร สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ มีชื่ออย่างไม่เป็นทางการว่า "มัธยมวานร"
ประวัติโรงเรียน.
โรงเรียนมัธยมวานรนิวาส ตั้งอยู่ ณ บ้านเลขที่ 400 ถนนเดื่อเจริญ บ้านวานรนิวาส ตำบลวานรนิวาส อำเภอวานรนิวาส จังหวัดสกลนคร ก่อตั้งเมื่อวันที่ 8 มีนาคม พ.ศ. 2509 โดยประชาชนชาวอำเภอวานรนิวาสมีความประสงค์อยากให้มีโรงเรียนมัธยมศึกษาประจำอำเภอ เพื่อบุตรหลานได้ศึกษาเล่าเรียนในโรงเรียนที่ใกล้บ้าน ซึ่งประชาชน และข้าราชการในอำเภอวานรนิวาส ได้ร่วมกันสมทบทุนจำนวน 26,000 บาท เพื่อร่วมกันก่อตั้งโรงเรียน 
ต่อมาทางโรงเรียน ได้รับคำสั่งกระทรวงศึกษาธิการ ที่ 0704/5861 ลงวันที่ 8 มีนาคม พ.ศ. 2509 โดยให้มีการจัดการเรียนการสอนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น 
ในช่วงแรกโรงเรียนมัธยมวานรนิวาสยังขาดอาคารเรียน โดยได้ใช้อาคารเรียนของโรงเรียนวานรนิวาส ที่ตั้งอยู่ฝั่งทิศเหนือ (ครึ่งหนึ่งของพื้นที่ฝั่งทางทิศเหนือของพื้นที่โรงเรียนในปัจจุบัน) เมื่อปี พ.ศ. 2510 อาคารเรียนก็แล้วเสร็จ (อาคารอำนวยการปัจจุบัน) นายบุญยรัตน์ เชาวนวีระกุล ครูโรงเรียนสกลราชวิทยานุกูล ดำรงตำแหน่ง ครูใหญ่ ต่อมาได้เลื่อนตำแหน่งเป็นอาจารย์ใหญ่ และผู้อำนวยการ ตามลำดับ จนถึงปี พ.ศ. 2519
พ.ศ. 2521 โรงเรียนวานรนิวาส ที่ตั้งข้างเคียงทางทิศเหนือโรงเรียนวานรนิวาส ได้ถูกยุบรวมกับโรงเรียนมัธยมวานรนิวาส จนถึงปัจจุบัน ด้วยการเปลี่ยนแปลงโครงสร้าง แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2520
พ.ศ. 2561 สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิด "อาคารเฉลิมพระเกียรติในโอกาสฉลองพระชนมายุ 5 รอบ 2 เมษายน 2558" เมื่อวันที่ 22 มิถุนายน พ.ศ. 2561 ซึ่งในขณะนั้น มีว่าที่ ร้อยตรี ชัยเดช บุญรักษา เป็นผู้อำนวยการโรงเรียน พร้อมด้วยคณะครู บุคลาการ นักเรียน และส่วนราชการต่าง ๆ เฝ้ารับเสด็จ
กิจกรรม.
ปฐมนิเทศ.
หลังจากทางโรงเรียนได้รับสมัครนักเรียนเพื่อเข้าศึกษาต่อในระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 และชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ในวันแรกของการเปิดภาคเรียนที่ 1 ของทุกปีการศึกษา คณะกรรมการสภานักเรียนพร้อมด้วยงานกิจการนักเรียนได้มีการจัดกิจกรรมปฐมนิเทศนักเรียนใหม่ถึงเรื่องกฎเกณฑ์และข้อปฏิบัติต่าง ๆ ในโรงเรียน ซึ่งคณะผู้บริหารและครูที่ปรึกษาของแต่ละห้องจะขึ้นมาพบปะนักเรียนใหม่ทุกคน โดยจะมีการแบ่งนักเรียนเป็นสายเพื่อเยี่ยมชมและแนะนำสถานที่ต่างๆ ในโรงเรียนให้รู้จักโดยทั่วกัน
พิธีไหว้ครู.
โรงเรียนมัธยมวานรนิวาสได้มีการจัดพิธีไหว้ครูขึ้นในทุกเดือนมิถุนายน ของทุกปีการศึกษา ณ โดมร่วมใจสานสายใยครบรอบ 53 ปี เพื่อเป็นการเปิดโอกาสให้นักเรียน ร่วมแสดงมุฑิตาคุณขอขมาลาโทษต่อครูบาอาจารย์ที่เคยได้ล่วงเกินทั้งต่อหน้าและลับหลัง ตลอดจนสร้างความตระหนักและภาคภูมิใจในเกียรติยศศักดิ์ศรีการเป็นนักเรียนของโรงเรียนมัธยมวานรนิวาส
พิธีมอบเข็มเกียรติยศวายุบุตร.
ประวัติความเป็นมา.
พิธีมอบเข็มเกียรติยศวายุบุตร เริ่มตั้งแต่ปี พ.ศ. 2548 เมื่อครั้ง นายวันชัย
วิเศษโพธิศรี ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียน ในขณะนั้น โดยมีวัตถุประสงค์ในการมอบ ดังนี้
1. เป็นสัญลักษณ์ของโรงเรียนมัธยมวานรนิวาส มอบให้นักเรียนในระดับชั้น
มัธยมศึกษาปีที่ 4 ที่เข้ารับการศึกษาในระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย อันจะเป็นพื้นฐานในการนำไปสู่ความเป็นต้นกล้าทางวิชาการและความประพฤติที่ดีงามต่อไป
2. เพื่อให้นักเรียนที่เข้าเป็นสมาชิกใหม่ มีสิ่งที่เป็นแรงบันดาลใจ ภาคภูมิใจ มีความสามัคคี และมีความรักในสถาบันของตน
3. เพื่อเป็นวัฒนธรรมอันดีงามที่จะถ่ายทอด ไปยังศิษย์ในรุ่นต่อ ๆ ไป ทำให้สถาบันการศึกษาแห่งนี้เจริญรุ่งเรืองและก้าวหน้าต่อไป
ซึ่งรูปลักษณ์ของเข็มเกียรติยศ ออกแบบโดย นายวีระวัฒน์ รสานนท์ หัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ ในขณะนั้น ลักษณะของเข็มมีลักษณะคล้ายหยดน้ำ 5 แฉก และมีหนุมานอยู่เหนือชื่อโรงเรียนสถิตไว้ตรงกลาง (หนุมานเป็นสัญลักษณ์ของความเป็นอมตะ คือไม่มีวันตาย เนื่องจากเป็นบุตรของพระพาย (ลม) กับนางสวาหะ ด้วยเหตุนี้เมื่อมีอันตรายถึงตายแล้ว แค่มีลมพัดมาหนุมานก็จะฟื้นคืนชีพขึ้นมาใหม่ ด้วยอำนาจของพระพายผู้เป็นบิดา)
การประดับเข็มเกียรติยศวายุบุตร.
การประดับเข็มเกียรติยศจะทำในรูปแบบของพิธีการ เพื่อให้มีความศักดิ์สิทธิ์และความ
ภาคภูมิใจแก่ผู้ที่ได้รับ ส่วนใหญ่จะทำพิธีมอบในภาคเรียนที่ 1 ของปีการศึกษานั้น
การประดับหรือกลัดเข็มเกียรติยศ จะกลัดบนเสื้อนักเรียนด้านขวามือ เหนืออักษรย่อของโรงเรียน “ว.น.” ทุกครั้งที่สวมใส่ชุดนักเรียน และหากประดับหรือกลัดเข็มเกียรติยศนี้แล้วจะไม่นิยมให้ใส่เข้าไปในแดนอโคจร หรือแหล่งอบายมุข เพราะจะไม่เป็นมงคลแก่ผู้นั้น
กีฬาภายในเทาแดงเกมส์.
โรงเรียนมัธยมวานรนิวาสได้มีการจัดการแข่งขันกีฬาภายในขึ้นในเดือนธันวาคม ของทุกปีการศึกษา ซึ่งมีระยะเวลาให้แต่ละคณะสีได้ทำการฝึกซ้อมและเตรียมความพร้อม ในการแข่งขัน 2 เดือน ซึ่งเป็นการเปิดโอกาสให้นักเรียนได้แสดงทักษะความสามารถและศักยภาพที่มีให้เกิดประโยชน์สูงสุด ทำให้เกิดความสามัคคีในคณะสี เกิดกระบวนการคิดบริหารจัดการงบประมาณในการใช้จ่ายของแต่ละคณะสีอย่างคุ้มค่าและเหมาะสม 
ซึ่งในการแข่งขันกีฬาภายในเทาแดงเกมส์นี้ ทางกลุ่มสาระสุขศึกษาและพลศึกษาได้แบ่งเป็น 6 คณะสี ดังนี้
โดยได้มีการแบ่งชนิดกีฬาที่ใช้ในการแข่งขันได้ดังนี้ ฟุตบอล ฟุตซอล วอลเลย์บอล บาสเกตบอล เซปักตะกร้อ เปตอง อีสปอร์ต กรีฑา และกีฬาพื้นบ้าน (คณะครู)
พิธีทำบุญตักบาตร.
เป็นพิธีที่จัดขึ้นเป็นประจำทุกปีหลังจากหยุดโรงเรียนในเทศกาลปีใหม่ โดยกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม เพื่อให้คณะครูอาจารย์และนักเรียนได้ร่วมกันทำบุญเนื่องในวันขึ้นปีใหม่ให้เกิดความเป็นสิริมงคลและอุทิศส่วนบุญส่วนกุศลแก่เจ้ากรรมนายเวร รวมไปถึงผู้ที่ล่วงลับไปแล้ว ซึ่งทางโรงเรียนจะนิมนต์พระภิกษุสงฆ์มาเจริญพระพุทธมนต์ ประพรมน้ำพระพุทธมนต์ และร่วมกันทำบุญตักบาตร
M.W.M. Open House.
เป็นกิจกรรมเปิดบ้านวิชาการของโรงเรียนมัธยมวานรนิวาส ซึ่งจัดขึ้นเป็นประจำในเดือนกุมภาพันธ์ของทุกปี ซึ่งถือได้ว่าเป็นกิจกรรมที่ทุกกลุ่มงานและทุกกลุ่มสาระการเรียนรู้ ได้ร่วมกันจัดกิจกรรมนี้ขึ้นมา จุดประสงค์เพื่อการประชาสัมพันธ์ แสดงความสามารถด้านต่าง ๆ ของนักเรียนโรงเรียนมัธยมวานรนิวาส ให้ผู้ที่มาร่วมในงานได้รับชม ภายในงานจะมีการจัดซุ้มขายของ ซุ้มกิจกรรมนันทนาการต่าง ๆ ให้ได้ร่วมสนุกกัน
ปัจฉิมนิเทศ.
เป็นกิจกรรมของโรงเรียนที่จัดขึ้นโดยกลุ่มงานแนะแนว มีวัตถุประสงค์เพื่อให้นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 และชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ที่กำลังจะจบการศึกษา มีขวัญและกำลังใจในการเรียน การใช้ชีวิตต่อไปในอนาคต ในกิจกรรมหน้าเสาธงจะมีการมอบของที่ระลึกแสดงความยินดีจากคณะผู้บริหารให้แก่นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ที่ได้เข้าศึกษาต่อในระดับอุดมศึกษา เมื่อเสร็จสิ้นแล้วต่อมาจะได้เชิญให้นักเรียนทั้ง 2 ระดับขึ้นสู่หอประชุมในขั้นของพิธีบายศรีสู๋ขวัญ ซึ่งจะมีการแสดงดนตรีพื้นบ้านโดยนักเรียนของชุมนุมวงโปงลางและการฟ้อนบายศรีสู่ขวัญของนักเรียนชุมนุมนาฏศิลป์ กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ โดยในพิธีจะมีการนำตัวแทนนักเรียนของทั้ง 2 ระดับชั้น 2 คู่ อัญเชิญมาลัยกรกราบขอขมาครูผู้ที่จะเกษียณอายุราชการในปีการศึกษาถัดไป ต่อมาทางพิธีกรจะเชิญประธานรุ่น (ประธานคณะกรรมการสภานักเรียนในปีการศึกษาก่อน) มากล่าวความรู้สึกและอำลาสถาบัน หลังจากเสร็จสิ้นพิธีบายศรีสู่ขวัญก็จะเป็นการผูกแขนให้นักเรียนโดยพราหมณ์ คณะผู้บริหาร และคณะครู ในช่วงบ่ายจะมีการแสดงคอนเสิร์ตโดยคณะครูและนักเรียนวงสตริง เพื่อให้เกิดความสนุกสนานเพลิดเพลินแก่นักเรียนผู้ที่เข้าร่วมในงาน
พิธีมอบประกาศนียบัตรแก่ผู้สำเร็จการศึกษา.
เป็นกิจกรรมของโรงเรียนจัดขึ้นโดยกลุ่มงานทะเบียน เพื่อมอบประกาศนียบัตรแก่นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 และชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ที่สำเร็จการศึกษาในแต่ละปีการศึกษา โดยคณะผู้บริหาร และคณะครูอาจารย์ที่มาร่วมในพิธีจะแต่งกายด้วยชุดครุยจากสถาบันที่ตนเองสำเร็จการศึกษามาเพื่อเป็นแรงบันดาลใจและแรงผลักดันให้นักเรียนอยากเข้าศึกษาต่อในสถาบันนั้น ๆ ซึ่งทางโรงเรียนจะมีการนิมนต์พระภิกษุสงฆ์มาสวดเจริญพระพุทธมนต์ให้เกิดความเป็นสิริมงคลแก่นักเรียนและบุคลากรของโรงเรียน ในขณะที่พิธีกำลังดำเนินไปทางก็จะมีการบรรเลงดนตรีไทยของนักเรียนชุมนุมวงดนตรีไทย กลุ่มสาระการเรียนเรียนรู้ศิลปะอีกด้วย
อาคารสถานที่.
เป็นอาคารแบบ 108 ล. สูง 2 ชั้น ซึ่งเป็นอาคารเรียนหลังแรกของโรงเรียน สร้างเสร็จเมื่อ พ.ศ. 2509 ภายหลังได้ปรับปรุงมาเป็นอาคารอำนวยการ สำหรับฝ่ายบริหารของโรงเรียน โดยชั้นแรกมีห้องผู้อำนวยการ และห้องกลุ่มบริหารงานงบประมาณ ชั้น 2 มีห้องประชุมบุณยรัตน์ มีการต่อเติมห้องประชุมสัมนาคารโดยการสนับสนุนของนายองุ่น สุทธิวงศ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดสกลนคร ในขณะนั้น ห้องรองผู้อำนวยการกลุ่มบริหารงานทั่วไป ห้องรองผู้อำนวยการกลุ่มบริหารงานงบประมาณ ห้องงานประชาสัมพันธ์ และห้องงานพัสดุ
เป็นอาคารแบบ 216 สูง 2 ชั้น มีใต้ถุน สร้างเสร็จเมื่อ พ.ศ. 2521 ประกอบด้วยห้องกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ห้องปฏิบัติการฟิสิกส์ ห้องปฏิบัติการเคมี ห้องปฏิบัติการชีววิทยา ห้องปฏิบัติการดาราศาสตร์ และห้องเรียนโครงการห้องเรียนพิเศษ หลักสูตรส่งเสริมวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และเทคโนโลยี Science Mathematics and Technology (SMT)
เป็นอาคาร สูง 3 ชั้น ประกอบด้วยห้องกลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ห้องกลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ห้อง Isolate Room ห้องกลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา ห้องปฏิบัติการคณิตศาสตร์ ห้องเรียน ม. 1 และ ม.6 
เป็นอาคารแบบ 316 ล. สูง 3 ชั้น สร้างเสร็จเมื่อ พ.ศ. 2526 ประกอบด้วยห้องกลุ่มบริการงานวิชาการ ห้องกลุ่มงานวัดผลและประเมินผล ห้องมาตรฐานสากล ห้องเกียรติยศ ห้องปฏิบัติการคอมพิวเตอร์ 5 ห้องเรียนโครงการห้องเรียนพิเศษ English for Integrated Studies (EIS) ม.ต้น ห้องภูมิปัญญา ห้องจริยธรรม ห้องสังคม ห้องเรียน ม.3 และห้องอาเซียน
เป็นอาคารชั้นเดียว ประกอบด้วย ห้องเรียน ม.3 ห้องธนาคารโรงเรียน ห้องสมุด EIS ห้องปฏิบัติการคอมพิวเตอร์ EIS ห้องปฏิบัติการชีววิทยา ห้องปฏิบัติการเคมี และห้องปฏิบัติการฟิสิกส์
เป็นอาคารชั้นเดียว ประกอบด้วย ห้องกลุ่มงานส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรม ห้องกลุ่มงานกิจการนักเรียน ห้องพยาบาล ห้องสภานักเรียน และห้องแนะแนว
เป็นอาคารชั้นเดียว ประกอบด้วย ห้องปฏิบัติการฟิสิกส์ ห้องปฏิบัติการชีววิทยา ห้องปฏิบัติการคณิตศาสตร์ EIS ห้องเรียนโครงการห้องเรียนพิเศษ English for Integrated Studies (EIS) ม.ปลาย และห้องปฏิบัติการเคมี
เป็นอาคารแบบ 324 ล สูง 4 ชั้น สร้างเสร็จเมื่อ พ.ศ. 2551 ประกอบด้วยห้องกลุ่มงานบริการและกลุ่มงานโรงเรียนกับชุมชน ห้องปฏิบัติการคอมพิวเตอร์ 1 - 4 ห้องกลุ่มบริหารงานบุคคล ห้องกลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาต่างประเทศ ห้องเรียนโครงการห้องเรียนพิเศษ Mini English Program (MEP) ห้องเรียน ม. 2 - 3 และห้องเรียน ม.6
เป็นอาคารแบบ 324 ล/55 – ก ซึ่งได้รับงบประมาณการก่อสร้างจากสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน เป็นเงินจำนวน 24,100,000 บาท เป็นอาคารสูง 4 ชั้น ใต้ถุนสูง ใช้เป็นอาคารเรียนรู้สู่ศตวรรษที่ 21 ประกอบด้วยห้องเรียนจำนวน 24 ห้อง และได้รับพระราชทานนามอาคารจากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ว่า “อาคารเฉลิมพระเกียรติในโอกาสฉลองพระชนมายุ 5 รอบ 2 เมษายน 2558” สร้างเสร็จเมื่อ พ.ศ. 2561 ซึ่งเรียกเป็นชื่อโดยย่อว่า อาคาร 9
เป็นอาคารแบบ 002 สร้างเสร็จเมื่อ พ.ศ. 2525 ซึ่งถือว่าเป็นอาคารหอประชุมที่ได้มีการใช้งานมาเป็นระยะเวลาอย่างยาวนาน มีสนามกีฬาวอลเลย์บอล และสนามกีฬาแบดมินตัน
เกียรติประวัติ.
- ผ่านการประเมินให้เป็นโรงเรียนต้นแบบ 1 อำเภอ 1 โรงเรียนในฝัน ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
- ผ่านการประเมินให้เป็นโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพดีเด่น ระดับทอง ในปีการศึกษา 2549
- ได้ยกระดับเป็นโรงเรียนมาตรฐานสากล (World Class Standard School)
- ได้รับรางวัลนักเรียนพระราชทาน ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ประจำปีการศึกษา 2555
- ได้รับรางวัลสถานศึกษาพระราชทาน โรงเรียนขนาดใหญ่ ประจำปีการศึกษา 2556
- ผ่านการประเมินการบริหารจัดการด้วยระบบคุณภาพ ระดับองค์กร (School Quality Awords : AcQA) ปีการศึกษา 2557 - 2558
- ได้รับรางวัลสถานศึกษาที่มีระบบและกลไกบริหารจัดการคุณภาพและมาตรฐานการศึกษาเพื่อการประกันคุณภาพ (IQA AWARD) ระดับดีเด่น ประเภทสถานศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ ประจำปี 2561 จากสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
- ได้รับรางวัลการนำเสนอผลงานการศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง (Independent study : IS) ระดับดี (OBECQA) ปีการศึกษา 2561 จากสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน 
- ได้รับรางวัลศูนย์การเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านการศึกษา ระดับประเทศ ปี 2562 จากมูลนิธิยุวสถิรคุณ
- ได้รับรางวัลองค์กรคุณธรรมต้นแบบ ระดับจังหวัด ประจำปีการศึกษา 2563 จากจังหวัดสกลนคร
- ได้รับรางวัลสถานศึกษาปลอดภัยดีเด่น ประจำปี 2566 เป็นปีที่ 7 ติดต่อกัน จากกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน กระทรวงแรงงาน
- ได้รับรางวัลสถานศึกษาปลอดภัย ระดับดีเด่น จากสำนักงานศึกษาธิการจังหวัดสกลนคร
- ได้รับการรับรองคุณภาพโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. ระดับ 3 ดาว ในกิจกรรมโรงเรียนดีต้องมีที่ยืน โครงการโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. ปีงบประมาณ 2566 ระดับเขตตรวจราชการ จากสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน