คดีแชร์สหกรณ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

คดีแชร์สหกรณ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย หรือ คดีแชร์ลูกโซ่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เป็นคดีพิเศษที่ 40/2564 ที่มีการกล่าวหารองอธิการบดีจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย 2 คน ได้แก่ รองศาสตราจารย์ สวัสดิ์ แสงบางปลา, รองศาสตราจารย์ บัญชา ชลาภิรมย์ พร้อมทั้งผู้ช่วยศาสตราจารย์ พงษ์ศักดิ์ กรรณล้วน เลขานุการสหกรณ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กรรมการและเลขานุการเภสัชกรรมสมาคมแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ และ อาจารย์ ชาญวิทย์ อุปยโส สังกัดคณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในข้อหาร่วมกันทุจริตและฉ้อโกงบุคลากรของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยแบ่งเป็นสองคดีย่อยได้แก่คดีบริหารเงินสมาชิกสหกรณ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยผิดพลาดโดยจงใจฉ้อโกงกับคดี แชร์ลูกโซ่ สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล รวมเงินทั้งสิ้น 1,629,730,000 บาท
คดีดังกล่าวเป็นคดีความผิดพลาดทางเศรษฐกิจที่เกี่ยวกับการฉ้อโกงจากการระดมเงินจากประชาชนที่เกิดขึ้นในช่วงระหว่างปี พ.ศ. 2553 - 2560 โดยการระดมเงินจากประชาชนในรูปการทุจริตยักยอกทรัพย์ในฐานะผู้บริหารเงินสหกรณ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ซึ่ง รศ.สวัสดิ์ มีผู้เสียหายจำนวนมากกว่า 160 คน โดยเงินของอาจารย์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยได้นำไปลงทุนกับ สหกรณ์ยูเนี่ยนคลองจั่น (สคจ.) 1,431 ล้านบาท สหกรณ์เครดิตยูเนี่ยนมงคลเศรษฐี (ส. มงคลเศรษฐี) 200 ล้านบาท สหกรณ์เคหสถานนพเก้ารวมใจ (สค. นพเก้าฯ) 915 ล้านบาท ชุมนุมสหกรณ์ธนกิจไทย (ชส. ธนกิจไทย) 585 ล้านบาท รวมทั้งสิ้น 3,131 ล้านบาท โดยอัยการระบุว่ามูลค่าความเสียหายของสหกรณ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยทั้งหมดอยู่ที่ 1,446 ล้านบาท
นอกจากนั้น รศ.สวัสดิ์ ยังก่อคดีหลอกให้อาจารย์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยนำเงินมาลงทุนส่วนตัวหรือหลอกเล่นแชร์ลูกโซ่จำนวน 183,730,000 บาท หรือที่รู้จักในนามคดีแชร์ลูกโซ่สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล รวมเงินทั้งสิ้น 1,629,730,000 บาท (1,446 ล้านบาท รวมกับ 183,730,000 บาท)
สวัสดิ์ แสงบางปลา.
รศ.สวัสดิ์ เกิดวันที่ 5 พฤศจิกายน พ.ศ. 2480 จังหวัดสมุทรปราการ เป็นนักเรียนทุนมูลนิธิอานันทมหิดลหรือรู้จักกันในนักเรียนทุนเล่าเรียนหลวง อดีตสมาชิกสภาที่ปรึกษาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ อดีต ประธานกรรมการบริษัท สหประกันชีวิต จำกัด ได้รับนักสหกรณ์แห่งชาติสาขาบริหารและส่งเสริมพัฒนาสหกรณ์ ประจำปี พ.ศ. 2542 และนักสหกรณ์แห่งชาติ ประจำปี พ.ศ. 2549ในวันที่ 19 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2552 นาย อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ นายกรัฐมนตรี ได้มอบโล่รางวัลให้ทำเนียบรัฐบาล และเป็นรองศาสตราจารย์ประจำคณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย อดีตประธานกรรมการดำเนินการสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทย อดีตประธานกรรมการชุมนุมสหกรณ์ออมทรัพย์แห่งประเทศไทย และอดีตประธานกรรมการดำเนินงาน ชุมนุมสหกรณ์ธนกิจไทย จำกัด จบการศึกษาปริญญาตรี แผนกวิศวกรรมไฟฟ้า คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ด้วยคะแนนเกียรตินิยมอันดับสอง รศ. สวัสดิ์ สมรส กับ รองศาสตราจารย์ พูลพร แสงบางปลา อดีตรองคณบดีฝ่ายวางแผนและพัฒนา คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ขณะที่ รศ.สวัสดิ์ ขณะดำรงตำแหน่งประธานคณะกรรมการสหกรณ์ออมทรัพย์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้หลอกลวงบุคลากรของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยราว 200 คน ให้มาลงทุนโดยอ้างว่าตนได้รับการคัดเลือกเป็นตัวแทนจำหน่ายสลากกินแบ่งรัฐบาลจากสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล โดยให้จำเลยกู้ยืมเงินไปซื้อสลากตามโควต้าเพื่อไปจำหน่ายเอากำไรต่อโดยจะได้ค่าตอบแทนร้อยละ 1 ต่อเดือน ของจำนวนเงินที่ให้กู้ยืม หรือร้อยละ 12 ต่อปี และเดือนสุดท้ายจะได้รับผลตอบแทนคืนทั้งหมดพร้อมดอกเบี้ย จนมีบุคลากรจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยหลงเชื่อจำนวนมาก โดยมีเงินหมุนเวียนทั้งสิ้น 183,730,000 บาท
นอกจากคดีนี้แล้ว เขายังตกเป็นจำเลยร่วมกับ นางสาว เมธวัชร์ คนมั่น หรือ นางสาว พชกร คนมั่น ในความผิดฐานฟอกเงินที่สืบเนื่องจากการฉ้อโกงดังกล่าว วงเงินสูงถึง 641 ล้านบาทด้วย เบื้องต้น นางสาว เมธวัชร์ คนมั่น ให้การรับสารภาพในชั้นศาล ว่าตนเองรับโอนเงิน 62 ล้านบาทจริง และศาลพิพากษาจำคุกไปแล้ว 17 ปี รับสารภาพลดโทษเหลือ 8 ปี 6 เดือน ไม่รอลงอาญา ส่วน รศ.สวัสดิ์ ปฏิเสธข้อกล่าวหา ปัจจุบันอยู่ระหว่างการไต่สวน
และตกเป็นจำเลยร่วมในคดีฟอกเงิน หมายเลขดำที่ ฟย.20/2560 ที่พนักงานอัยการคดีพิเศษ 2 เป็นโจทก์ฟ้อง รศ.สวัสดิ์ น.ส.จิรัชญา คุณยศยิ่ง และ น.ส.ภวิษย์พร ใบเกตุ
เบื้องหลัง.
อาจารย์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยคนหนึ่งได้เสียชีวิตลง และบุตรไปค้นเจอใบถอนเงิน และใบเสร็จรับเงิน จาก รองศาสตราจารย์ ดร. สวัสดิ์ แสงบางปลา 6 ใบ วงเงินรวม 24 ล้านบาท โดยเมื่อถึงวันที่ 6 มีนาคม พ.ศ. 2560 ซึ่งถึงคิวต้องได้รับเงินแบ่งจ่ายรายเดือน แต่กลับไม่ได้รับเงิน ส่งผลให้บุตรเดินทางไปพูดคุยกับ รองศาสตราจารย์ ดร.สวัสดิ์ แสงบางปลา ที่สหกรณ์ออมทรัพย์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เพื่อขอเอาเงินดังกล่าวคืน แต่กลับไม่ได้รับเงิน ส่งผลให้เดินทางไปพูดคุยกับ รองศาสตราจารย์ ดร. สวัสดิ์ แสงบางปลา ที่สหกรณ์ออมทรัพย์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เพื่อขอเอาเงินดังกล่าวคืน โดย รองศาสตราจารย์ ดร. สวัสดิ์ แสงบางปลา ยินยอม และจะจ่ายเป็นเช็คธนาคารมาให้เดือนละ 2 ล้านบาท รวม 12 เดือน อย่างไรก็ดี เมื่อวันที่ 13 มีนาคม พ.ศ. 2560 ได้นำเช็คไปขึ้นเงิน แต่ไม่สามารถเบิกเงินได้ จึงติดต่อไปยัง รองศาสตราจารย์ ดร. สวัสดิ์ แสงบางปลา แต่ไม่สามารถติดต่อได้ ต่อมาเมื่อวันที่ 14 มีนาคม พ.ศ. 2560 ธนาคารได้แจ้งกลับมาว่า บัญชีเงินฝากดังกล่าวถูกปิดแล้ว และนับตั้งแต่เมื่อวันที่ 14 มีนาคม พ.ศ. 2560 จนถึงปัจจุบันไม่สามารถติดต่อ รองศาสตราจารย์ ดร. สวัสดิ์ แสงบางปลา ได้แต่อย่างใด
ลำดับเหตุการณ์.
รองศาสตราจารย์ ดร.สวัสดิ์ แสงบางปลา จะโทรศัพท์ชักชวนให้ร่วมลงทุน ก่อนจะเชิญชวนมาพบ และพูดจาหว่านล้อมให้กู้หุ้นสหกรณ์จุฬา โดยระบุว่า หากกู้หุ้นสหกรณ์จุฬาฯ เสียดอกเบี้ยร้อยละ 2.8 ต่อปี แต่เงินปันผลที่จะได้รับหากลงทุนกับ รองศาสตราจารย์ ดร. สวัสดิ์ แสงบางปลา คือร้อยละ 12 ต่อปี จึงคุ้มค่ากว่า ทำให้มีคนหลงเชื่อเป็นจำนวนมาก ต่อมาในวันที่ 20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2560 สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินได้ออกประกาศลงราชกิจจานุเบกษาให้ผู้เสียหายยื่นหลักฐานภายในสามสิบวัน โดยระบุตอนหนึ่งว่า รองศาสตราจารย์ ดร. สวัสดิ์ แสงบางปลา นำเงินไปลงทุนในบริษัท อสังหาริมทรัพย์
ผลการพิจารณาคดีของศาลอาญา.
พนักงานอัยการฝ่ายคดีพิเศษ 2 เป็นโจทก์ฟ้อง รองศาสตราจารย์ ดร.สวัสดิ์ แสงบางปลา อดีตประธานกรรมการบริหารสหกรณ์ออมทรัพย์จุฬาฯ นางสาว จิรัชญา คุณยศยิ่ง และ นางสาว ภวิษย์พร ใบเกตุ ชู้ ของ รองศาสตราจารย์ ดร.สวัสดิ์ แสงบางปลา เป็นจำเลยที่ 1-3 จากกรณีที่จำเลยร่วมกันฟอกเงินสหกรณ์จุฬาฯ 42 ล้านบาท จากการฉ้อโกงเงินประชาชนที่นำมาร่วมลงทุนซื้อสลากกินแบ่งรัฐบาล หรือโควตาล็อตเตอรี่ คดีนี้ศาลอาญามีคำพิพากษาเมื่อวันที่ 31 มกราคม พ.ศ. 2562 ให้จำคุก รองศาสตราจารย์ ดร. สวัสดิ์ แสงบางปลา จำเลยที่ 1 ไว้ 20 ปี จำคุก นางสาว ภวิษย์พร ใบเกตุ จำเลยที่ 3 ไว้ 3 ปี ยกฟ้องจำเลยที่ 2 ห้องพิจารณาคดี 704 ต่อมา กรมสอบสวนคดีพิเศษ ได้รับคดีนี้เป็นคดีพิเศษ 25/2564 เมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2564รองศาสตราจารย์ ดร. สวัสดิ์ แสงบางปลา เสียชีวิตภายในเรือนจำในอีกสองปีถัดจากนั้น คดีจึงสิ้นสุด
ผลการพิจารณาคดีของคดีแพ่ง.
ศาลแพ่งยังระบุว่ามีอาจารย์อีกสองรายซึ่งสังกัดคณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยมีความผิดเพราะไม่ชำระหนี้ตามคำพิพากษาจากมูลหนี้ละเมิดในคดีหมายเลขแดงที่ พ 2561/2563 ได้แก่ อาจารย์ ชาญวิทย์ อุปยโส อาจารย์พลศึกษาโรงเรียนสาธิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และ เหรัญญิก สหกรณ์ออมทรัพย์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และ รองศาสตราจารย์ ดร.บัญชา ชลาภิรมย์ รองอธิการบดีจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ผลที่ตามมา.
คดีดังกล่าวส่งผลกระทบอย่างมากต่อจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เนื่องจาก รองศาสตราจารย์ ดร.สวัสดิ์ แสงบางปลา เป็นอดีตนักศึกษาภาควิชาวิศวกรรมไฟฟ้า คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มีผลการเรียนดีเยี่ยม ได้เกียรตินิยมอันดับสอง ในระดับปริญญาตรี บุคคลที่ถูกหลอกส่วนมากเป็นอาจารย์ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เช่น ศาสตราจารย์ ดร.ศักดา ปั้นเหน่งเพ็ชร์อดีตรองคณบดีฝ่ายวิจัยและวิเทศสัมพันธ์ คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มูลค่าเสียหาย 5 ล้านบาท
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ วรรณพร วีรวัฒน์ นายกสโมสรอาจารย์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และอาจารย์ประจำสถาบันภาษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มูลค่าความเสียหาย 7 ล้านบาท
รองศาสตราจารย์ ดร.หรรษา สงวนน้อย ผู้อำนวยการศูนย์ศึกษาทรัพยากรธรรมชาติและการจัดการสิ่งแวดล้อมมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง ศิษย์เก่าคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มูลค่าเสียหาย 19.20 ล้านบาท
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ นายแพทย์ ประสาร จิมากร อดีตหัวหน้าภาคพยาธิวิทยา คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มูลค่าความเสียหาย 15 ล้าน
รองศาสตราจารย์ แม้น อมรสิทธิ์ อดีตหัวหน้าภาควิชาเคมี คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มูลค่าความเสียหาย 5 ล้านบาท
 ทั้งนี้ รองศาสตราจารย์ แม้น อมรสิทธิ์ อดีตหัวหน้าภาควิชาเคมี คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้กล่าวกับ ไทยรัฐ ตอนหนึ่งว่า อยากให้คณะรักษาความสงบแห่งชาติเข้ามาช่วยเหลือนับเป็นครั้งแรกที่อาจารย์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยขอร้องให้เผด็จการทหารในประเทศไทยช่วยเหลือตนเอง
นอกจากนั้นคดีดังกล่าวแสดงให้เห็นถึงทัศนคติของอาจารย์จุฬาที่คิดว่าตนเองอยู่เหนือบุคคลอื่นสามารถแย่งชิงเงินจากคนจนที่เล่นหวยในประเทศไทยมาเป็นของตนเองได้ เหตุเพราะ รศ.ดร.สวัสดิ์ แสงบางปลา แอบอ้างว่าได้รับโควต้าพิเศษสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลมาขายและจะนำเงินที่ได้จากคนจนในประเทศไทยมาให้ ระหว่างที่บุคลากรทางการศึกษาของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยถูกหลอกลวง อาจารย์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยได้เชิดชูเกียรติ รศ.ดร.สวัสดิ์ให้เป็นถึงนักสหกรณ์ดีเด่นแห่งชาติ และเชิดชูเกียรติในอีกหลายวาระศาสตราจารย์ จรัส สุวรรณเวลา อดีตอธิการบดีจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้ยกย่องว่าเป็นบุคคลพิเศษแห่งสหกรณ์ในหนังสือสหกรณ์ออมทรัพย์หมื่นล้าน เพื่อเป็นการขอบคุณที่ รศ.ดร.สวัสดิ์ แสงบางปลา หาเงินจากคนจน ที่เล่นหวยในประเทศไทยมาให้ คำกล่าวเชิดชูตอนหนึ่งระบุว่า
<templatestyles src="แม่แบบ:คำพูด/style.css" />" "รศ.ดร. สวัสดิ์ แสงบางปลา เป็นบุคคลพิเศษที่ได้ทำประโยชน์ให้แก่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยและส่วนรวมไว้เป็นอันมาก " "
อันแสดงให้เห็นถึงความโลภจากผลตอบแทนร้อยละ 1% ต่อเดือน จนเกิดความประมาทเลินเล่อขาดการตรวจสอบวิเคราะห์แยกแยะและความมั่นใจในตนเองที่มากเกินไปรวมถึงความไว้เนื้อเชื่อใจเพื่อนมากเกินไปของบุคลากรทางการศึกษาของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยอันเนื่องมาจากเงินที่อาจารย์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยคิดว่าได้รับมาจากคนจนซึ่งมีความฉลาดน้อยกว่าตนเอง และแสดงให้เห็นว่าบุคลากรทางการศึกษาของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเชื่อถืออาจารย์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยที่มีพฤติกรรมเล่นการพนันจนถึงขั้นเสพติดการพนัน
ต่อมาอัยการได้ฟ้องร้อง รองศาสตราจารย์ ดร.บัญชา ชลาภิรมย์ รองอธิการบดี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยและอดีตคณบดีคณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยฐานยักยอกทรัพย์ ศาลอาญามีคำสั่งให้จำคุกรองศาสตราจารย์ ดร.บัญชา ชลาภิรมย์ 5 ปี 
ต่อมากรมสอบสวนคดีพิเศษมีมติฟ้องร้องผู้บริหารสหกรณ์จุฬาฐานนำเงินบุคลากรจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยให้ สหกรณ์เครดิตยูเนียนมงคลเศรษฐี จำกัด, สหกรณ์เคหสถานนพเก้ารวมใจ จำกัด และสหกรณ์เครดิตยูเนียนคลองจั่น จำกัด กู้ยืม
ในวันที่ 26 กันยายน พ.ศ. 2567 ศาลอาญาได้มีคำพิพากษาในคดีหมายเลขดำที่ อ.600/2566 พิพากษาว่า รองศาสตราจารย์ ดร. บัญชา ชลาภิรมย์ อดีตรองอธิการบดีจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 35 ประกอบมาตรา 254 ให้จำคุก 5 ปีส่งผลให้มีอาจารย์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยจำคุกเป็นรายที่สอง
อาจารย์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยส่วนหนึ่งถึงขั้นล้มละลายเพราะกู้ยืมเงินมาเล่นแชร์ลูกโซ่ หย่าขาดกับสามีหรือภรรยาบางส่วนหาสถานสงเคราะห์คนชราอาศัยเพราะจำเป็นต้องขายรถ ขายบ้าน ปล่อยเช่าบ้าน และทรัพย์สินที่จำเป็นออกไปเพื่อเป็นเงินใช้ในบั้นปลายชีวิต
ในวันที่ 8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2561 ศาสตราจารย์ ดร.ศักดา ปั้นเหน่งเพ็ชร์ ให้สัมภาษณ์ในรายการข่าวสามมิติ ความตอนหนึ่งว่า
<templatestyles src="แม่แบบ:คำพูด/style.css" />"อาจารย์บางท่านต้องขายบ้านหรือปล่อยเช่าบ้านเพื่อไปอาศัยสถานสงเคราะห์คนชรา บ้างก็อาศัยในที่ซอมซ่อ สรุปว่าพวกเราลำบากมากกับการที่ท่านกระทำเยี่ยงนี้กับเรา"