เยเรมีย์

เยเรมีย์ (สมัยใหม่: Yīrməyahū  , Tiberian: Yīrmĭyāhū; ; ความหมาย "Yah shall raise") (ป. 650 – ป. 570 ปีก่อนคริสต์ศักราช) เป็นหนึ่งในผู้เผยพระวจนะใหญ่ในคัมภีร์ฮีบรู เป็นบุตรของฮิลคียาห์ (Hilkiah) นักบวชจากอานาโธท และเป็นผู้เขียนหนังสือเยเรมีย์ เยเรมีย์เป็นหนึ่งในหมู่ปุโรหิตเมืองอานาโธทในแผ่นดินของเผ่าเบนยามิน 
เยเรมีย์ผู้เผยพระวจนะ มีชีวิตอยู่ในช่วงหลังของศตวรรษที่เจ็ดต่อเนื่องถึงช่วงแรกของศตวรรษที่หกก่อนคริตส์ศักราช ในระหว่างการทำพันธกิจอันยาวนาน เยเรมีย์เตือนประชากรของพระเจ้าถึงวิบัติภัยที่จะเกิดแก่ชาติเนื่องด้วยพวกเข้ากราบไหว้รูปเคารพและทำบาป เยเรมีย์มีชีวิตอยู่จนได้เห็นคำพยากรณ์นี้เกิดขึ้นจริงเมื่อกรุงเยรูซาเลมล่มสลายด้วยมือเนบูคัดเนสซาร์กษัตริย์บาบิโลน ทั้งนครกับพระวิหารในกรุงเยรูซาเลมถูกทำลาย และกษัตริย์กับคนยูดาห์จำนวนมากตกไปเป็นเชลยที่บาบิโลน เยเรมีย์ได้ทำนายด้วยว่าในที่สุดประชาชนจะกลับมาจากการเป็นเชลยและฟื้นฟูบูรณะชาติขึ้นใหม่ 
หนังสือเยเรมีย์อาจแบ่งเป็นส่วน ๆ ได้ดังนี้
เยเรมีย์เป็นคนละเอียดอ่อน ท่านรักประชาชนในชาติอย่างลึกล้ำ และเกลียดที่จะต้องประกาศการพิพากษาซึ่งจะเกิดแก่พวกเขา ในข้อพระคัมภีร์หลายตอนเยเรมีย์พูดจากความรู้สึกลึก ๆ ถึงความทุกข์อันเนื่องมาจากการที่พระเจ้าทรงเรียกให้ท่านเป็นผู้เผยพระวจนะ พระวจนะขององค์เจ้านายเหมือนไฟเผาหัวใจจนท่านไม่อาจเก็บถ้อยคำเหล่านั้นไว้ได้
พระวจนะที่ยิ่งใหญ่บางตอนในพระธรรมชี้ไปไกลกว่ายุคสมัยอันทุกข์ยากวุ่นวานของเยเรมีย์เอง ชี้ถึงวันเวลาที่จะมีพันธสัญญาใหม่ เป็นพันธสัญญาที่ประชากรของพระเจ้าจะถือรักษาโดยไม่ต้องมีธรรมมาจารย์มาคอยเตือน เพราะพันธสัญญานั้นจารึกบนหัวใจของเขาเอง
นอกจากท่านยังได้รับความเคารพในศาสนาอิสลาม ในฐานะนบี และเรื่องราวของท่านถูกบันทึกในตำราอิสลามของศาสนาอิสลาม เช่น กิเศาะศุล อัมบิยาอ์ โดย อิบน์ กะษีร
มุมมองทางศาสนา.
ยูดาย.
ในวรรณกรรมแรบไบของชาวยิว โดยเฉพาะเรื่อง อักกาดาห์ มักกล่าวถึงเยเรมีย์และโมเสสร่วมกัน ชีวิตและผลงานของพวกเขาถูกนำเสนอในเส้นขนาน ข้อความมิดราชโบราณ ต่อไปนี้น่าสนใจเป็นพิเศษ โดยเกี่ยวข้องกับสัญญาว่า "ผู้เผยพระวจนะเช่นโมเสส": "เมื่อโมเสสเป็นผู้เผยพระวจนะเป็นเวลาสี่สิบปี เยเรมีย์ก็เป็นเช่นนั้น ตามที่โมเสสพยากรณ์เกี่ยวกับยูดาห์และเบนยามิน ดังนั้น เยเรมีย์ทำ เมื่อเผ่าของโมเสส [คนเลวีภายใต้โคราห์] ลุกฮือขึ้นต่อต้านเขา เผ่าของเยเรมีย์ก็กบฏต่อเขาด้วย โมเสสถูกทิ้งลงไปในน้ำ เยเรมีย์ตกลงไปในบ่อ เมื่อโมเสสถูกช่วยไว้โดยทาสคนหนึ่ง (ทาสของ ธิดาฟาโรห์) ดังนั้น เยเรมีย์จึงได้รับการช่วยเหลือจากทาสคนหนึ่ง (เอเบดเมเลค) โมเสสตำหนิผู้คนด้วยคำพูด เยเรมีย์ก็เช่นกัน” ผู้เผยพระวจนะเอเสเคียล เป็นบุตรของเยเรมีย์ตามวรรณกรรมของพวกรับบี 
ศาสนาคริสต์.
พิธีนมัสการของคริสเตียนรวมการอ่านจากหนังสือเยเรมีย์เป็นประจำ ผู้เขียนพระกิตติคุณมัทธิว สนใจเป็นพิเศษว่าเหตุการณ์ในชีวิต การสิ้นพระชนม์ และการฟื้นคืนพระชนม์ของพระเยซูเป็นไปตามคำพยากรณ์ของเยเรมีย์อย่างไร
มีการอ้างอิงโดยตรงประมาณสี่สิบรายการของหนังสือในพันธสัญญาใหม่ ส่วนใหญ่ปรากฏในวิวรณ์ ที่เกี่ยวข้องกับการทำลายล้างของบาบิโลน สาส์นถึงชาวฮีบรูหยิบเอาการบรรลุผลตามความคาดหวังเชิงพยากรณ์ของพันธสัญญาใหม่
อิสลาม.
เช่นเดียวกับผู้เผยพระวจนะอื่น ๆ ของคัมภีร์ฮีบรู เยเรมีย์ยังได้รับการยกย่องว่าเป็นนบี ในศาสนาอิสลาม อีกด้วย แม้ว่าเยเรมีย์จะไม่ได้กล่าวถึงในคัมภีร์อัลกุรอาน แต่ตัฟซีร และวรรณกรรมของชาวมุสลิมได้บรรยายเหตุการณ์ต่าง ๆ มากมายจากชีวิตของเยเรมีย์และบรรยายเรื่องราวของเขาอย่างละเอียด ซึ่งสอดคล้องอย่างใกล้ชิดกับเรื่องราวที่ให้ไว้ในพระคัมภีร์ฮีบรู ในภาษาอาหรับ ชื่อของเยเรมีย์ มักจะเปล่งเสียง "ว่า อิรมียา", "อันมียา" หรือ "อุรมียา" 
นักประวัติศาสตร์คลาสสิกเช่น วะฮ์บ อิบน์ มุนับบิฮ์ ให้เรื่องราวของนบีอัรมียาซึ่งเปลี่ยนจากประเด็นหลักของเรื่องราวในพันธสัญญาเดิมของนบีอิรมียา: การเรียกของท่านให้เป็นนบี ภารกิจของท่านต่อกษัตริย์แห่งยูดาห์ ภารกิจของเขาต่อประชาชน และความลังเลใจของท่าน การประกาศเรื่องเผด็จการต่างชาติที่จะปกครองยูดาห์” 
ยิ่งกว่านั้น หะดีษและ นักตัฟซีรบางคนเล่าว่า คำอุปมาเรื่องหมู่บ้านในซากปรักหักพัง เป็นเรื่องเกี่ยวกับนบีอัรมียา นอกจากนี้ ในซูเราะฮ์ 17 (อัลอิสรออ์) อายะฮ์ที่ 4–7 ซึ่งเกี่ยวกับการสร้างความเสียหายสองครั้งของชาวอิสราเอล บนโลก หะดีษและตัฟซีรบางคนอ้างว่าหนึ่งในการสร้างความเสียหายเหล่านี้คือการจำคุกและการประหัตประหารนบีอัรมียา
วรรณกรรมมุสลิม บรรยายเรื่องราวโดยละเอียดเกี่ยวกับการทำลายกรุงเยรูซาเล็ม ซึ่งคล้ายคลึงกับเรื่องราวที่ให้ไว้ในหนังสือของเยเรมีย์