เอียวเก๋า

เอียวเก๋า (ค.ศ. 221 – 27 กันยายน ค.ศ. 278) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า หยาง ฮู่  ชื่อรอง ชูจื่อ  เป็นขุนพลและขุนนางชาวจีนผู้มีชีวิตในยุคราชวงศ์จิ้นของจีน เอียวเก๋าสนับสนุนแผนการพิชิตง่อก๊กที่เป็นรัฐอริ ซึ่งในที่สุดก็สามารถโน้มน้าวจักรพรรดิสุมาเอี๋ยน (จิ้นอู่ตี้) ให้ดำเนินการตามแผนการ แต่เอียวเก๋าไม่ได้มีชีวิตอยู่เห็นการดำเนินการตามแผนการ เอียวเก๋ามีชื่อเสียงในเรื่องความอ่อนน้อมถ่อมตนและการมองการณ์ไกล ตันซิ่ว (陳壽 "เฉิน โช่ว") ผู้เขียน"สามก๊กจี่"บรรยายว่าเอียวเก๋าเป็นผู้มีร่างสูงปานกลาง มีขนคิ้วสวยและเครางาม เอียวเก๋าได้รับการวาดเป็นภาพในหนังสือ"อู๋ชฺวางผู่" (無雙譜, ทำเนียบผู้กล้าไร้เทียมทาน) ของจิน กู่เหลียง (金古良)
ประวัติ.
ปู่ของเอียวเก๋าคือหยาง ซฺวี่  ดำรงตำแหน่งเจ้าเมือง (太守 "ไท่โฉ่ว") ของเมืองลำหยง (南陽 "หนานหยาง") บิดาของเอียวเก๋าคือหยาง เต้า  ดำรงตำแหน่งเจ้าเมืองของเมืองเสียงต๋ง (上黨 "ช่างต่าง") มารดาของเอียวเก๋าเป็นบุตรสาวของซัวหยง (蔡邕 "ไช่ ยง") นักประวัติศาสตร์และนักดนตรีในยุคราชวงศ์ฮั่น พี่สาวของเอียวเก๋าคือหยาง ฮุย-ยฺหวี (羊徽瑜) เป็นภรรยาคนที่ 3 ของสุมาสู ภายหลังได้รับการตั้งเป็นไทเฮา (太后 "ไท่โฮ่ว") หรือจักรพรรดินีพันปีหลวง หลังสุมาเอี๋ยนทรงก่อตั้งราชวงศ์จิ้นในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 266
บิดาของเอียวเก๋าเสียชีวิตขณะเอียวเก๋าอายุ 11 ปี เอียวเก๋าจึงได้รับการเลี้ยงดูโดยหยาง ตาน  ผู้เป็นอา เอียวเก๋ารับใช้อาอย่างซื่อสัตย์ เมื่อเอียวเก๋าเติบโตขึ้นก็มีชื่อเสียงในด้านสติปัญญา ความรู้ และรูปลักษณ์ที่สง่างาม ขุนพลแฮหัวหุย (夏侯威 "เซี่ยโหว เวย์") ประทับใจเอียวเก๋าจึงจัดให้เอียวเก๋าสมรสกับหลานสาวของตนซึ่งเป็นบุตรสาวของแฮหัวป๋า (夏侯霸 "เซี่ยโหว ป้า") พี่ชายของแฮหัวหุย หลังจากแฮหัวป๋าพ่อตาของเอียวเก๋าแปรพักตรเข้าด้วยจ๊กก๊กเมื่อ ค.ศ. 249 เนื่องจากการก่อรัฐประหารของสุมาอี้เพื่อโค่นอำนาจโจซอง เอียวเก๋าเป็นหนึ่งในไม่กี่คนที่เกี่ยวข้องกับตระกูลแฮหัวผ่านการสมรสและยังกล้าคบหากับตระกูลแฮหัว เอียวเก๋ารับราชการเป็นข้าราชการระดับล่างในรัชสมัยของโจมอและโจฮวนจักรพรรดิแห่งวุยก๊ก
เอียวเก๋าได้รับการยกสถานะขึ้นด้วยคำแนะนำของซินเหียนเอ๋ง (辛憲英 "ซิน เซี่ยนอิง") ผู้เป็นอาสะใภ้ เอียวเก๋าเตือนสุมาเจียวในเรื่องเจตนาของจงโฮย แล้วสุมาเจียวก็เชื่อในวิจารณญาณของเอียวเก๋ามากขึ้นหลังจงโฮยก่อกบฏ (ตามที่เอียวเก๋าคาดการณ์ไว้) ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 264 ภายหลังเอียวเก๋าได้รับราชการในฐานะเลขาธิการบริหารของสุมาเจียว 
หลังสุมาเจียวเสียชีวิตในเดือนกันยายน ค.ศ. 265 สุมาเอี๋ยนบุตรชายของสุมาเจียวสืบทอดตำแหน่ง และในเดือนกุมภาพันธ์ของปีถัดมา สุมาเอี๋ยนบังคับโจฮวนให้สละราชบัลลังก์ให้ตน เป็นการสิ้นสุดของวุยก๊กและเป็นการก่อตั้งราชวงศ์จิ้นโดยสุมาเอี๋ยนขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดิพระองค์แรก จักรพรรดิสุมาเอี๋ยนทรงมีพระประสงค์จะแต่งตั้งเอียวเก๋าให้มีบรรดาศักดิ์เป็นก๋ง (公 "กง") แต่เอียวเก๋าปฏิเสธ
ตลอดช่วงต้นรัชสมัยของจักรพรรดิสุมาเอี๋ยน เอียวเก๋าเป็นหนึ่งในขุนนางคนสำคัญจำนวนหนึ่งที่สนับสนุนอย่างแข็งขันให้ยกทัพเพื่อพิชิตง่อก๊กที่เป็นรัฐอริ จักรพรรดิสุมาเอี๋ยนโปรดกลยุทธ์ที่เอียวเก๋าทูลเสนอ จึงมอบหมายให้เอียวเก๋ารับผิดชอบดูแลชายแดนตะวันตกที่ติดกับง่อก๊ก และประจำการอยู่ที่เมืองซงหยง (襄陽 "เซียงหยาง") ต่อมาเมื่อ ค.ศ. 272 เอียวเก๋าเข้าร่วมในภารกิจช่วยเหลือปู้ ฉ่าน (步闡) ขุนพลง่อก๊กจากซีหลิง (西陵; อยู่ในนครอี๋ชาง มณฑลหูเป่ย์ในปัจจุบัน) ผู้แปรพักตร์เข้าด้วยราชวงศ์จิ้น แต่เอียวเก๋าช่วยเหลือปู้ ฉ่านไม่สำเร็จจึงถูกถอดยศชั่วคราว แต่ภายหลังก็ได้รับการคืนยศดังเดิม หลังจากพ่ายแพ้ เอียวเก๋าเริ่มดำเนินนโยยายการผ่อนคลายความตึงเครียดกับลกข้อง (陸抗 "ลู่ ค่าง") ขุนพลง่อก๊ก และปฏิบัติต่อชาวง่อก๊กที่อาศัยบริเวณชายแดนด้วยความเมตตากรุณา โดยมีเจตนาที่จะชนะใจราษฎรเหล่านั้น ความพยายามของเอียวเก๋าประสบผลสำเร็จแม้ว่าลกข้องพยายามตอบโต้โดยการแสดงท่าทีปรารถนาดีต่อเอียวเก๋าด้วยก็ตาม หลังลกข้องเสียชีวิตเมื่อราวเดือนกันยายน ค.ศ. 274 ชาวง่อก๊กที่อาศัยบริเวณชายแดนก็ประทับใจราชวงศ์จิ้นมากขึ้นเพราะความเมตตากรุณาของเอียวเก๋า
เมื่อ ค.ศ. 277 เอียวเก๋าล้มป่วย แม้ว่าแผนการพิชิตง่อก๊กจะนำมาถวายและได้รับการยอมรับจากจักรพรรดิสุมาเอี๋ยนแล้ว แต่แผนการนั้นยังไม่พร้อมที่จะนำไปดำเนินการ เตาอี้ทำหน้าที่รับใช้แผ่นดินเป็นครั้งสุดท้ายด้วยการแนะนำเตาอี้ (杜預 "ตู้ ยฺวี่") ให้สานต่อหน้าที่ถัดจากตน ภายหลังเตาอี้จะเป็นผู้มีส่วนสำคัญในการศึกที่รบกับง่อก๊ก เอียวเก๋าเสียชีวิตในเดือนธันวาคม ค.ศ.278 เพียงไม่กี่เดือนหลังการสิ้นพระชนม์ของหยาง ฮุย-ยฺหวีผู้เป็นพี่สาว ชาวเมืองซงหยงสร้างอนุสรณ์สถานแก๋เอียวเก๋าที่เขาเซี่ยน ("เซี่ยนชาน") และแม้ภายหลังการเสียชีวิตของเอียวเก๋า เหล่าผู้มาเยี่ยมอนุสรณ์สถานมักจะร้องไห้ด้วยความระลึกถึงการปกครองด้วยความเมตตากรุณาของเอียวเก๋า อนุสรณ์สถานแห่งนี้จึงเป็นที่รู้จักในคำเรียกว่า "อนุสรณ์สถานแห่งน้ำตา" ("ตั้วเล่ย์เปย์") หลังราชวงศ์จิ้นพิชิตง่อก๊กได้เมื่อ ค.ศ. 280 จักรพรรดิสุมาเอี๋ยนทรงอ่านออกเสียงประกาศชัยชนะที่ศาลของเอียวเก๋า และพระราชทานที่ดินมากกว่า 5,000 ครัวเรือนแก่เซี่ยโหวชื่อ (夏侯氏; บุตรสาวของแฮหัวป๋า) ภรรยาของเอียวเก๋าเพื่อแสดงความนับถือ