อัลลาต

อัลลาต  บางครั้งสะกดเป็น อัลลาตุ และ อะลิลาต เป็นเทพีของศาสนาในอาระเบียก่อนการมาของอิสลามที่ถูกบูชากันทั้งคาบสมุทร โดยรวมไปถึงมักกะฮ์ ซึ่งเป็นที่ที่พระองค์ถูกบูชาร่วมกับมะนาตกับอัลอุซซา คำว่า "อัลลาต" หรือ เอลาตถูกใช้ไว้อิงถึงเทพีองค์อื่นในตะวันออกใกล้โบราณ โดยรวมไปถึงเทพีอะเชียระฮ์ 
ลัทธิของเธอแพร่หลายไปไกลถึงซีเรีย พระองค์ถูกบูชาโดยชาวแนบาเทีย และมีความสัมพันธ์กับอัลอุซซา ที่ตั้งหลักของลัทธินี้อยู่ในแพลไมรากับฮัตรา ภาพลักษณ์ของพระองค์ดูคล้ายกับอะธีนาในประมวลเรื่องปรัมปรากรีกกับมิเนอร์วาในประมวลเรื่องปรัมปราโรมัน 
รายงานจากข้อมูลของอิสลาม เผ่าบนูษะกีฟในอัฏฏออิฟเป็นเผ่าที่ให้ความสำคัญกับพระองค์ ในธรรมเนียมอิสลาม การสักการะสิ้นสุดลงเมื่อวิหารของพระองค์ในอัฏฏออิฟถูกทำลายภายใต้คำสั่งของศาสดามุฮัมมัด
ศัพทมูลวิทยาและพระนาม.
มีความเป็นไปได้ทางศัพทมูลวิทยาของพระนามอัลลาตอยู่ 2 แบบ ผู้รวบรวมพจนานุกรมชาวอาหรับยุคกลางกล่าวว่าคำนี้ได้มาจากคำกริยาว่า "ลัตตา" (ผสมหรือนวดอาหารจากข้าวบาร์เลย์) มันมีความสัมพันธ์กับ "รูปปั้นแห่งความอิจฉา" ที่ถูกกล่าวไว้ในหนังสือแห่งเอเสเคียล ซึ่งถูกสรุปไว้ในกิตาบอัลอัศนามของฮิชาม อิบน์ อัลกัลบี นักศัพทมูลวิทยาอีกกลุ่มกล่าวว่าอัลลาตเป็นรูปแบบเพศหญิงของอัลลอฮ์ (ก่อนการมาของอิสลาม) เธออาจเป็นที่รู้จักจาก "อัล-อิลาต" ของเฮอรอโดทัสที่กล่าวถึงพระองค์ว่า "อะลิลาต" 
อัลลาตอยู่ในตำแหน่งเดียวกันของเทพีอะเชียระฮ์หรืออะธีราต โดยคำนี้คล้ายกันกับอิลาต ซึ่งเป็นพระนามพระมเหสีของเทพเซมิติกที่มีนามว่าเอลซึ่งตรงกับเทพีของชาวเมโสโปเตเมียที่มีนามว่าเอเรชกิกัล ซึ่งรู้จักกันในชื่อ "อัลลาตุม" และในคาร์เทจโบราณว่า อัลลาตุ
การรับรอง.
ก่อนการมาของอิสลาม.
อัลลาตถูกกล่าวเป็น "อะลิลาต" โดยเฮอรอโดทัส นักประวัติศาสตร์กรีกที่กล่าวในหนังสือ "ฮิสโตรีส" ในศตวรรษที่ 5 ก่อนคริสตกาลว่า:
<templatestyles src="แม่แบบ:คำพูด/style.css" />ชาวอัสซีเรียโบราณเรียกแอโฟรไดทีว่า "มีลิตตา" ส่วนชาวอาหรับเรียกพระองค์ว่า "อะลิลาต" [สะกดแบบกรีก: Ἀλιλάτ] และชาวเปอร์เซียเรียกพระองค์ว่า "มิถรา"
รายงานจากเฮอรอโดทัส ชาวอาหรับโบราณศรัทธาต่อสองเทพเจ้า:
<templatestyles src="แม่แบบ:คำพูด/style.css" />พวกเขาไม่เชื่อมั่นพระเจ้าองค์ใดนอกจากไดอะไนซัสกับแอโฟรไดที;...พวกเขาเรียกไดอะไนซัสว่า "โอโรทัลต์"; และแอโฟรไดทีว่า "อะลิลาต"
อัลลาตเป็นที่สักการะในอาระเบียตอนเหนือ แต่ในอาระเบียตอนใต้กลับไม่ได้รับความนิยม โดยมีแค่เครื่องรางสองอัน (อันหนึ่งเขียนว่า "ลาต"ส่วนอีกอันเขียนว่่า "ลาตัน") เป็นหลักฐานว่าเทพองค์นี้เคยมีผู้คนสักการะมาก่อน อย่างไรก็ตาม พระองค์ยังคงเป็นที่เคารพในชนเผ่าอาหรับที่อยู่แถวชายแดนเยเมน โดยพระองค์ถูกเรียกโดยชาวอาระเบียตะวันออกในพระนามว่า "ตัยมัลลัต" ซึ่งเป็นชื่อของชายจากเมืองญัรฮาอ์
ชาวเกดาไรต์ที่เป็นสหภาพชนเผ่าในอาระเบีนตอนเหนือ อาจบูชาพระองค์ ส่วนชาวแนบาเทียนกัับชาวฮัฎร์ก็บูชาพระองค์เช่นกัน พระองค์มักถูกเรียกเป็น "เทพีที่ยิ่งใหญ่" ในจารึกภาษากรีก ชาวแนบาเทียนถือว่าอัลลาตเป็นพระมารดาของเทพเจ้า และบางครั้ง ความสัมพันธ์ทางพระราชพงศาวลีถือเป็นพระมเหสีของดุชาเราะฮ์ และบางครั้งเป็นพระมารดาของดุชาเราะฮ์ จารึกอักษรนาบาทาเอียนกล่าวถึงพระองค์กับอัลอุซซาว่า "พธูแห่งดุชาเราะฮ์" 
วิหารที่สร้างแก่อัลลาตในอิรอม ถูกสร้างโดยชนเผ่าอ๊าด อัลลาตถูกกล่าวเป็น "เทพีผู้สถิตในอิรอม" ในจารึกอักษรนาบาทาเอียน บางครั้งถูกกล่าวเป็น "เทพีที่สถิตในบุศรอ"
อัลลาตมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับอัลอุซซา และในบางแคว้นของราชอาณาจักรแนบาเทีย ทั้งคู่ถือเป็นเทพีองค์เดียวกัน จอห์น เอฟ. ฮีลีย์ (John F. Healey) เชื่อว่าอัลลาตกับอัลอุซซาว่าเป็นเทพีองค์เดียวกัน ซูซาน โครน (Susan Krone) แนะนำว่าทั้งอัลลาตกับอัลอุซซาที่ผสมกันอยู่ในอาระเบียตอนกลาง
ในศตวรรษที่ 2 อัลลาตในแพลไมราเริ่มถูกวาดเป็นอะธีนา และถูกกล่าวเป็น "อะธีนา-อัลลาต" วาบัลลาธุส จักรพรรดิแพลไมรีน ที่มีพระนามถูกแปลงเป็นอักษรลาตินจาก "วะฮ์บัลลาต" ("ของขวัญจากอัลลาต") เริ่มใช้นาม "อะธีโนโดรุส" ในฐานะชื่อกรีกของพระองค์
ธรรมเนียมอิสลาม.
ในหลักฐานของศาสนาอิสลามได้กล่าวถึงอาระเบียก่อนการมาของอิสลาม อัลลาตถือเป็นหัวหน้าเทพีของเผ่าบนูษะกีฟ พระองค์ถูกกล่าวว่าเป็นที่เลื่อมใสในอัฏฏออิฟ โดยพระองค์ถูกกล่าวเป็น "อัรร็อบบะ" ("สตรี"), และถูกรายงานว่ามีวิหารที่ตกแต่งด้วยเครื่องประดับและทรัพย์สินที่เป็นทองกับพลอยโมรา โดยตัวพระองค์มีรูปร่างเป็นลูกบาศก์หินแกรนิต บริเวณรอบ ๆ วิหารจึงกลายเป็นที่ศักดิ์สิทธิ์ โดยห้ามตัดต้นไม้, ห้ามล่าสัตว์ และห้ามหลั่งเลือดในบริเวณนี้
รายงานใน "กิตาบ อัลอัศนาม" ของฮิชาม อิบน์ อัลกัลบี วิหารของพระองค์อยู่ภายใต้การดูแลของบนูอัตตาบ อิบน์ มาลิก แห่งบนูษะกีฟ ซึ่งถูกบูชาโดยชนเผ่าอาหรับอื่น ๆ โดยรวมไปถึงเผ่ากุเรช และตั้งชื่อลูกตามพระนามของเทพี เช่น "ซัยด์ อัลลาต" กับ "ตัยม์ อัลลาต" อัลลาตถูกกล่าวในกวีอาหรับก่อนการมาของอิสลาม เช่น อัลมุตะลัมมิส ของ อัมร์ อิบน์ ฮินด์:
<templatestyles src="แม่แบบ:คำพูด/style.css" />เจ้าได้เนรเทศข้าเนื่องจากความกลัวแก่ถากถางและเสียดสีไม่! แด่อัลลาตและแบทิลส์ (อันศอบ) ศักดิ์สิทธิ์ทั้งหมดเจ้าไม่มีวันหนีไปได้
กวีที่เขียนโดยซัยด์ อิบน์ อัมร์ กล่าวถึงอัลลาต คู่กับอัลอุซซากับฮุบัลไว้ว่า:
<templatestyles src="แม่แบบ:คำพูด/style.css" />ข้าสักการะพระเจ้าองค์เดียวหรือพันองค์?ถ้ามันมีมากตามที่คุณได้กล่าวอ้างข้าละทิ้งอัลลาตและอัลอุซซา ทั้งสององค์อย่างที่คนที่คิดได้ควรทำข้าจะไม่สักการะอัลอุซซากับพระธิดาของพระองค์ทั้งสอง…ข้าจะไมาสักการะฮุบัล, ถึงแม้ว่าพระองค์เป็นพระเจ้าของเราในวันที่ข้ามีความรู้สึกเล็กน้อย
อัลลาตถูกกล่าวว่าเป็นพระธิดาของอัลลอฮ์ (ก่อนการมาของอิสลาม) คู่กับอัลอุซซากับมะนาต รายงานจาก "กิตาบ อัลอัศนาม" ชาวกุเรชกล่าวคำสรรเสริญในขณะเดินวนรอบกะอ์บะฮ์ว่า:
<templatestyles src="แม่แบบ:คำพูด/style.css" />แด่อัลลาตและอัลอุซซา<br>และมะนาต สามเทวรูปเคียงคู่กัน<br>แท้จริงสามองค์นั้นคือ "อัลเฆาะรอนีก"<br>ซึ่งการขอร้องจะต้องแสวงหา
คำว่า "เฆาะรอนีก" ถูกแปลเป็น "สตรีที่ยกย่องที่สุด" โดยฟาริสใน "กิตาบ อัลอัศนาม" รุ่นแปลภาษาอังกฤษ แต่ได้เขียนหมายเหตุว่า "แปลตรงตัว: นกกระเรียนนูมีเดีย"
รายงานจากธรรมเนียมของอิสลาม วิหารของอัลลาตที่อยู่ในอัฏฏออิฟถูกทำลายภายใตคำสั่งของศาสดามุฮัมมัด ในระหว่างการเดินทางของอบูซุฟยาน อิบน์ ฮัรบ์ ซึ่งเป็นปีเดียวกันกับสงครามตะบูก (ซึ่งเกิดในเดือนตุลาคม ค.ศ. 630) รายงานจาก "กิตาบ อัลอัศนาม" เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นหลังจากเผ่าบนูษะกีฟเข้ารับอิสลาม และวิหาร "ถูกเผาทำลาย"
อัลกุรอานกับอุบัติการณ์โองการชัยฏอน.
ในอัลกุรอาน พระองค์ถูกกล่าวพร้อมกับอัลอุซซาและมะนาตในซูเราะฮ์ที่ 53:19–22, โดยมีอยู่หลานรายงาน (ทั้งหมดไปยังรายงานของมุฮัมมัด อิบน์ กะอับ ซึ่งถูกลบออกไปสองรุ่นจากชีวประวัติของอิบน์อิสฮัก) ซึ่งรายงานว่า ในขณะที่มุฮัมมัดกำลังอ่านซูเราะฮ์อันนัจม์ในอายะฮ์ที่ว่า:
<templatestyles src="แม่แบบ:คำพูด/style.css" />"แล้วพวกเจ้ามิได้เห็นอัลลาต และอัลอุซซา และตัวอื่นคือตัวที่สาม, มะนาต ดอกหรือ?"
อิบลีสล่อให้ท่านไปอ่านประโยคอื่นแทนด้วย:
<templatestyles src="แม่แบบ:คำพูด/style.css" />"แท้จริงสามองค์นั้นคือ "อัลเฆาะรอนีก" ซึ่งการขอร้องจะต้องแสวงหา" (ภาษาอาหรับ:تلك الغرانيق العلى وإن شفاعتهن لترتجى)
เทวทูตญิบรีลตำหนิมุฮัมมัดในการอ่านประโยคนั้น และมีการประทานโองการใหม่ทับอันเก่าต่อด้วยคำว่า:
<templatestyles src="แม่แบบ:คำพูด/style.css" />"สำหรับพวกเจ้ามีเพศชาย และสำหรับพระองค์ให้เพศหญิงกระนั้นหรือ? ดูซิ นั่น เป็นการแบ่งส่วนที่ไม่ยุติธรรม!"
นักวิชาการมุสลิมส่วนใหญ่ปฏิเสธอุบัติการณ์นี้ ตามหลักคำสอนเทววิทยาของ "อิศมะฮ์" (ความผิดพลาดของศาสดา เช่น โองการที่ประทานแก่มุฮัมมัดด้วยข้อผิดพลาด) และเป็น "อิสนาด" (สายรายงาน) ระดับอ่อน 
สัญลักษณ์.
ในอัฏฏออิฟ ภาพหลักของลัทธิตือลูกบาศก์หิน บางครั้งมีสีขาว อัลวะกีดีกล่าวว่า 'เศียร' ของ "อัรร็อบบะฮ์" เป็นหัวของมนุษย์หรือสัตว์ ถึงแม้ว่ายูเลียส เวลล์เฮาเซน (Julius Wellhausen) ปฏิเสธความคิดเห็นนี้ก็ตาม
ภาพพระองค์ของชาวแพลไมราตอนต้นมีรูปร่างเหมือนกับอะทาร์กะติส (ขณะนั่ง) และอัสตาร์ตี (ขณะยืน) สิงโตของอัลลาตที่เคยตั้งอยู่ที่วิหารมีรูปร่างของสิงโตกับกาเซลล์ โดยสิงโตแสดงถึงพระราชสวามี และกาเซลล์แสดงถึงความอ่อนโยนและความรักของอัลลาต
อัลลาตมีความเกี่ยวข้องกับเทพีกรีก อะธีนา (และอีกนัยหนึ่ง เทพีโรมันคือมิเนอร์วา) ในแนบาเทีย, ฮัฎเราะฮ์ กับแพลไมรา พระองค์สามารถเทียบได้กับเทพีบาบิโลน อิชตาร์ โดยทั้งคู่มีส่วนเหมือนกันที่ให้ทั้งความมั่งคั่ง, สงคราม และถูกนำไปเชื่อมโยงกับแอโฟรไดทีกับอะธีนา ความเหมือนกันของทั้งสองพระองค์คือสัญลักษณ์ สิงโต ดาวประกายพรึก และดวงจันทร์เสี้ยว
ความสัมพันธ์กันในปัจจุบัน.
รูปปั้นสิงโตแห่งอัลลาตที่ตั้งไว้หน้าวิหารในแพลไมราถูกทำให้เสียหายโดยรัฐอิสลามอิรักและลิแวนต์ (ไอซิล) ในปีค.ศ. 2015 แต่มันได้รับการซ่อมแซมแล้ว ปัจจุบันถูกจัดแสดงที่พิพิธภัณฑ์แห่งชาติดามัสกัส แต่ในอนาคต มันอาจจะส่งคืนที่แพลไมราได้