ทวิภพ

ทวิภพ เป็นชื่อหนึ่งในบทประพันธ์ที่มีชื่อเสียงของทมยันตี ตีพิมพ์ลงในนิตยสารสกุลไทย ใช้เวลา 2 ปี ที่นำเสนอเรื่องราวของความรักต่างภพ ระหว่างอดีตและปัจจุบันมาบรรจบกัน โดยมีเรื่องของประวัติศาสตร์บ้านเมืองมาเกี่ยวข้องด้วย เพื่อให้มีอรรถรส ในการอ่านให้ดูเข้มขึ้น โดยตัวละคร มณีจันทร์ ผู้มีความรักต่อชาติบ้านเมืองและแผ่นดินสยาม บทประพันธ์ชิ้นนี้ คุณทมยันตี ได้ใส่รายละเอียดของความเป็นอยู่ของบุคคลในสมัยเก่าได้อย่างแนบเนียนยิ่ง เป็นนวนิยายรักที่แฝงไปด้วยเรื่องของประวัติศาสตร์บ้านเมืองและเกร็ดความรู้ทางด้านความเป็นอยู่ของบุคคลสมัยนั้นเป็นอย่างดี ถึงแม้เยาวชนหรือวัยรุ่นอ่านก็เหมาะสม เพราะไม่ได้มีความรักที่เป็นเรื่องราวของทาง "เพศ" แต่เป็นเรื่องราวความรักที่มีความผูกพันข้ามชาติที่ดูลึกซึ้ง
โครงเรื่อง.
มณีจันทร์ (เมณี่) นางเอกของเรื่องเป็นบุตรีของเอกอัครราชทูตไทยที่ต้องไปอยู่ต่างบ้านต่างเมือง มณีจันทร์ได้ซื้อกระจกบานหนึ่งมาและต่อมาได้พบว่ากระจกบานนั้น สามารถพาเธอย้อนกลับอดีตไปในสมัยรัชกาลที่ 5 ได้ และได้โผล่ไปที่เรือนของหลวงอัครเทพวรากร ข้าหลวงประจำกรมเจ้าท่า มณีจันทร์หายไปจากบ้านอย่างไร้ร่องรอยบ่อยครั้ง เป็นเหตุให้เพื่อนสนิทอันมีกุลวรางค์, ไรซ์ (ตรอง), ไรวัติ (หนุ่มที่มาติดพัน) ต้องเดือดร้อนตามหาตัวกัน
การปรากฏตัวของมณีจันทร์สร้างความประหลาดใจให้กับทุกคนในบ้านหลวงอัครเทพวรากรเป็นอย่างมาก แต่ด้วยความฉลาดของมณีจันทร์ ทำให้คนที่ได้พบเห็นอดที่จะรักเธอไม่ได้ มณีจันทร์เดินทางข้ามภพบ่อยครั้งขึ้น เมื่อได้ทำความคุ้นเคยกับหลวงอัครเทพวรากรและคุณหญิงแสร์ มารดาของคุณหลวงแล้ว เธอก็ยิ่งรู้สึกรักและผูกพันกับหลวงอัครเทพวรากรและคนที่บ้านหลวงอัครเทพวรากรมากขึ้นเรื่อย ๆ แต่ทุกคนรวมทั้งมณีจันทร์ก็ยังหาคำตอบไม่ได้ว่าทำไมเธอจึงเดินทางข้ามกาลเวลามาที่นี่ นอกเหนือจากที่จะมาพบกับเนื้อคู่ที่แท้จริงแล้ว ยังต้องมาช่วยกอบกู้สถานการณ์ของสยามซึ่งกำลังอยู่ในช่วงคับขัน เพราะทั้งฝรั่งเศสและอังกฤษ ซึ่งอยู่ในยุคล่าอาณานิคม กำลังจะเอาสยามเป็นแดนกันชน และลงท้ายจะแบ่งแยกประเทศออกโดยเอาแม่น้ำเจ้าพระยาเป็นเส้นปักปันเขต
มณีจันทร์จึงต้องใช้ความรู้ทางด้านภาษาช่วยหลวงอัครเทพวรากรและเจ้าคุณวิศาลคดีแก้เกมของประเทศนักล่าเมืองขึ้นทั้งสอง ในขณะเดียวกันเธอก็เริ่มผูกพันกับอดีตภพและความรักที่มีต่อหลวงอัครเทพวรากรมากขึ้นเรื่อย ๆ ในขณะที่ปัญหาใหญ่ของบ้านเมืองจะต้องเร่งแก้ไข มณีจันทร์เองก็มีอีกปัญหาหนึ่งที่รอคอยให้เธอตัดสินใจเช่นกัน กระจกซึ่งเป็นประตูเชื่อมเวลาจะมีรอยร้าวเพิ่มขึ้นทุกครั้งที่เธอผ่านเข้าออก มันจะต้องแตกลงในวันหนึ่ง นั่นหมายถึงว่าเธอจะไม่สามารถเดินทางข้ามผ่านเวลาได้อีกต่อไป และเมื่อวันนั้นมาถึง มณีจันทร์จะตัดสินใจเช่นไร ระหว่างการอยู่ในภพอดีตกับหลวงอัครเทพวรากรผู้ที่รักเธอสุดหัวใจ หรือการกลับไปยังภาพที่เธอจากมา กลับไปเป็นสาวทันสมัยแห่งโลกปัจจุบันที่มีแม่ผู้เป็นที่รักรอคอยอยู่
การดัดแปลง.
จากอรรถรสในการประพันธ์ที่เป็นเลิศชิ้นนี้ของทมยันตี ทำให้ทวิภพได้รับการสร้างเป็นละครและภาพยนตร์หลายครั้ง โดยมีการแก้ไข แต่งเติม ดัดแปลงบทไปตามเจตนารมณ์ของผู้สร้างเหล่านั้น 
ภาพยนตร์.
ทวิภพโด่งดังเป็นประวัติการณ์เมื่อมีการนำมาสร้างเป็นภาพยนตร์ กำกับโดยเชิด ทรงศรี สร้างโดยเชิดไชย ภาพยนตร์ จัดจำหน่ายโดยสหมงคลฟิล์ม ออกฉายในปี พ.ศ. 2533 โดยฉัตรชัย เปล่งพานิช รับบทหลวงอัครเทพวรากร ส่วนบทมณีจันทร์ ในครั้งแรกวางตัวปรียานุช ปานประดับ และถ่ายทำไปบางส่วน แต่ต่อมาเปลี่ยนเป็นจันทร์จิรา จูแจ้ง และได้ถ่ายทำใหม่จนเสร็จสมบูรณ์ และในปี พ.ศ. 2547 กำกับโดยสุรพงษ์ พินิจค้า สร้างโดยฟิล์มบางกอก นำแสดงโดยรังสิโรจน์ พันธุ์เพ็ง และฟลอเรนซ์ วนิดา เฟเวอร์
ละครโทรทัศน์.
ละครทวิภพออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์สีกองทัพบกช่อง 7 เป็นครั้งแรกในปี พ.ศ. 2537 โดยสุรางค์ เปรมปรีดิ์ ผู้ถือลิขสิทธิ์นวนิยายฉบับปี พ.ศ. 2537 นำมาสร้างเป็นละครโทรทัศน์ นำแสดงโดยศรัณยู วงษ์กระจ่าง และสิเรียม ภักดีดำรงฤทธิ์
ในปี พ.ศ. 2554 โดยดาราวิดีโอนำละครเรื่องนี้กลับมาสร้างอีกครั้ง นำแสดงโดยอรรคพันธ์ นะมาตร์ และเขมนิจ จามิกรณ์ กำกับโดยมานพ สัมมาบัติ ซึ่งเสียชีวิตในขณะที่ละครยังถ่ายทำไม่เสร็จ ทางดาราวิดีโอจึงมอบหมายให้เพ็ญลักษณ์ อุดมสิน กำกับละครต่อ