อดิศร เพียงเกษ

รองศาสตราจารย์พิเศษ อดิศร เพียงเกษ (เกิด 6 กันยายน พ.ศ. 2495) ชื่อเล่น ตุ๊ เป็นผู้ต้องหาตามหมายจับ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร แบบบัญชีรายชื่อ สังกัดพรรคเพื่อไทย อดีตรัฐมนตรีหลายกระทรวง อดีตประธานคณะกรรมการประสานงานพรรคร่วมรัฐบาล อดีตโฆษกผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร (สมพงษ์ อมรวิวัฒน์) อดีตประธานสถานีประชาชน อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดขอนแก่น รวมถึงเป็นประธานกรรมการมูลนิธิไกวแก้ว เพียงเกษ
ประวัติ.
อดิศร เกิดเมื่อวันที่ 6 กันยายน พ.ศ. 2495 ที่อำเภอวาริชภูมิ จังหวัดสกลนคร เป็นบุตรนายทองปักษ์ อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดขอนแก่น นางไกวแก้ว เพียงเกษ
การศึกษา.
อดิศร สำเร็จการศึกษาระดับประถมปีที่ 1-2 ที่โรงเรียนหลักเมือง จังหวัดมหาสารคาม และย้ายไประดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 3-4 ที่โรงเรียนบ้านขามเฒ่า (ขามเฒ่าผดุงศิลป์) ตำบลขามเฒ่าพัฒนา อำเภอกันทรวิชัย และระดับชั้นประถมปีที่ 5-7 ที่โรงเรียนมาตุภูมิอนุสรณ์ ซึ่งเป็นโรงเรียนราษฎร์ ที่ก่อตั้งโดยทองปักษ์ บิดาของเขา ใช้ศาลาวัดบ้านขามเฒ่า เป็นสถานที่เรียน จากนั้นจบการศึกษามัธยมต้น ที่โรงเรียนบำรุงไทย 1, โรงเรียนสงเคราะห์นิยมวิทยา, และโรงเรียนขอนแก่นวิทยายน จังหวัดขอนแก่น แล้วจบการศึกษามัธยมปลาย ที่โรงเรียนเทพศิรินทร์ รุ่น 10-12 (DSA84) เลขประจำตัวนักเรียน ท.ศ.11260
ในระดับอุดมศึกษา อดิศรสำเร็จนิติศาสตร์บัณฑิต จากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, พุทธศาสตรมหาบัณฑิต (พระพุทธศาสนา) จากมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, เข้าร่วมโครงการแลกเปลี่ยนด้าน Oriental Studies ระยะสั้นที่มหาวิทยาลัยย่างกุ้ง ประเทศพม่า, ปริญญาเอกด้านปรัชญาและด้านพุทธศาสนาจากมหาวิทยาลัยมคธ ประเทศอินเดีย, ประกาศนียบัตรชั้นสูง หลักสูตรการเมืองการปกครองในระบอบประชาธิปไตย สำหรับนักบริหารระดับสูง (ปปร.1) จากสถาบันพระปกเกล้า, ปริญญาเอกกิตติมศักดิ์ศิลปศาสตรดุษฏีบัณฑิต จากมหาวิทยาลัยราชภัฏเลย
การเมือง.
ขณะที่อดิศรเป็นนักศึกษา เขาร่วมชุมนุมขับไล่พระถนอม เมื่อกลางเดือนกันยายน ถึงต้นเดือนตุลาคม พ.ศ. 2519 อันเป็นชนวนสำคัญของเหตุการณ์ 6 ตุลา หลังจากนั้นครอบครัวของเขาได้เข้าเป็นแนวร่วมกับพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย โดยพำนักอยู่ในสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว และมีชื่อจัดตั้งว่า "สหายศรชัย" หรือ "สหายสอง"
อดิศรเริ่มเข้าสู่การเมืองเมื่อปี พ.ศ. 2526 โดยไม่สังกัดพรรคการเมือง แต่ไม่ประสบความสำเร็จ กระทั่งได้รับการเลือกตั้ง เป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดขอนแก่น สังกัดพรรคมวลชน เมื่อปี พ.ศ. 2531 และต่อมาย้ายไปสังกัดพรรคพลังธรรม และเข้ารับตำแหน่งรองเลขาธิการให้กับพรรคนำไทย ในที่สุดจึงย้ายมาร่วมงานกับพรรคไทยรักไทย ต่อมาในปี พ.ศ. 2550 คณะตุลาการรัฐธรรมนูญ วินิจฉัยให้ตัดสิทธิทางการเมืองของเขา เป็นเวลา 5 ปี เนื่องจากเป็นหนึ่งในกรรมการบริหารพรรคไทยรักไทย 111 คน ซึ่งถูกยุบในคดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2549
อดิศรเคยดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีมา 4 สมัย ได้แก่ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เมื่อ พ.ศ. 2535 และเป็น ส.ส.สังกัดพรรคพลังธรรม ชนะการเลือกตั้งแบบยกทีมในเขต 1 จังหวัดขอนแก่น ในการเลือกตั้ง 35/2 เป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม เป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม (11 มีนาคม พ.ศ. 2548) และรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (2 สิงหาคม 2548)
ด้านภรรยา เยาวนิตย์ เพียงเกษ ในรัฐบาลยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ได้รับการแต่งตั้งเป็นกรรมาธิการในคณะกรรมาธิการกิจการองค์กรตามรัฐธรรมนูญ รัฐวิสาหกิจ องค์กรมหาชนและกองทุน
ต่อมาในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2557 เขาสมัครรับเลือกตั้งในระบบบัญชีรายชื่อ สังกัดพรรคเพื่อไทย ลำดับที่ 40 แต่การเลือกตั้งกล่าวเป็นโมฆะ
ต่อมาในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2562 เขาสมัครรับเลือกตั้งในระบบบัญชีรายชื่อ สังกัดพรรคเพื่อไทย ลำดับที่ 23 แต่ไม่ได้รับเลือกตั้ง เนื่องจากพรรคเพื่อไทยมีจำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรมากกว่าจำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรพึงมีตามที่กำหนดไว้ในรัฐธรรมนูญ ต่อมาได้รับการแต่งตั้งเป็นโฆษกผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร
ต่อมาในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2566 เขาสมัครรับเลือกตั้งในระบบบัญชีรายชื่อ สังกัดพรรคเพื่อไทย ลำดับที่ 18 และได้รับการเลือกตั้ง และต่อมาเมื่อวันที่ 14 กันยายน เศรษฐา ทวีสิน นายกรัฐมนตรี มีคำสั่งแต่งตั้งให้อดิศรเป็นประธานคณะกรรมการประสานงานพรรคร่วมรัฐบาล
ชีวิตส่วนตัว.
อดิศร สมรสกับ เยาวนิตย์ เพียงเกษ (สกุลเดิม: พินสำริด) ผู้มีชื่อจัดตั้งว่า "สหายการะเกด" ปัจจุบันเป็นอาจารย์ ประจำสาขาวิชารัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น 
ในด้านงานอดิเรกอดิศรมีความชอบแต่งกาพย์กลอนและเป่าแคน