รถโดยสารประจำทางในประเทศไทย

รถโดยสารประจำทางในประเทศไทย มีเรียกกันหลายชื่อในประเทศไทยเช่น รถเมล์ รถทัวร์ รถสองแถว รถสองแถวใหญ่ หรือ รถสองแถวเล็ก หรือเรียกชื่อเฉพาะตามพื้นที่ เช่น รถสี่ล้อแดง เป็นชื่อเรียกทั้งรถโดยสารและรถรับจ้างในจังหวัดเชียงใหม่ หรือ รถโพถ้อง เป็นชื่อเรียกรถโดยสารในจังหวัดภูเก็ต รถสองแถว ก็จัดเป็นรถสาธารณะด้วยเช่นกัน
การแบ่งหมวดรถโดยสารในประเทศไทย.
กรมการขนส่งทางบกได้มีการแบ่งหมวดรถโดยสารไว้ 4 หมวดดังนี้
แบ่งตามจังหวัด.
ในกรุงเทพและปริมณฑลให้บริการโดย องค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ (ขสมก.) และบริษัทเอกชนอื่น ๆ มีหลายเส้นทางและหลายประเภท ส่วนในเขตต่างจังหวัดให้บริการโดย บริษัท ขนส่ง จำกัด (บขส.) และบริษัทเอกชนอื่น ๆ
กรุงเทพมหานครและปริมณฑล.
รถโดยสารประจำทางสายแรกของไทย คือ รถเมล์นายเลิศ โดยพระยาภักดีนรเศรษฐ (เลิศ เศรษฐบุตร) พ.ศ. 2450 นายเลิศทดลองกิจการรถเมล์ขั้นต้น โดยใช้ม้าลากรถโดยสารจากสะพานยศเส (กษัตริย์ศึก) ถึงประตูน้ำ จากนั้น พ.ศ. 2453 ได้สั่งรถบรรทุกยี่ห้อฟอร์ดจากต่างประเทศ และได้ขยับขยายเส้นทางวิ่งให้ไกลขึ้น คือจากประตูน้ำสระไปจนถึงบางลำพู (ประตูใหม่ตลาดยอด) รถเมล์ยุคแรกยาวประมาณ 1 ใน 3 ของรถเมล์ปัจจุบัน นั่งได้ 10 คน ตัวรถทาสีขาว มีเครื่องหมายกากบาทสีแดงในวงกลมแดง คนทั่วไปเรียกรถเมล์นี้ว่า "รถเมล์ขาว" ภายหลังมีผู้ลงทุนกิจการรถเมล์ตามแบบนายเลิศเกิดขึ้นอีก 28 ราย ในพื้นที่กรุงเทพฯ และปริมณฑล มีรถเมล์ขาวทั้งสิ้น 800 คัน มีการกำหนดสายติดหน้ารถไว้ เช่น หลักเมือง-ถนนตก เป็นสายที่ 1 ก็มีเบอร์ 1 ติดหน้ารถ
ในเดือนกันยายน พ.ศ. 2518 มีคำสั่งให้รวมรถโดยสารประจำทางทุกสายในกรุงเทพฯ มาเป็นบริษัทเดียวกัน เรียกว่า "บริษัท มหานครขนส่ง จำกัด" ดำเนินกิจการในรูปรัฐวิสาหกิจประเภทบริษัทจำกัด ต่อมาในสมัยรัฐบาลของหม่อมราชวงศ์เสนีย์ ปราโมช ได้ออกพระราชกฤษฎีกาเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2519 จนเกิดองค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ หรือ ขสมก. เป็นรัฐวิสาหกิจ
นอกจากนี้ยังมีรถโดยสารของบริษัทเอกชนอื่นๆ ให้บริการควบคู่ไปด้วย โดยแบ่งเป็นรถร่วมบริการ ขสมก. และรถเอกชนที่อยู่ภายใต้การกำกับของกรมการขนส่งทางบก โดยมีผลสืบเนื่องจากการประชุมคณะรัฐมนตรีเมื่อวันอังคารที่ 27 กันยายน พ.ศ. 2559 ที่ประชุมได้มีมติให้ยกเลิกมติ ครม. เมื่อวันที่ 11 มกราคม พ.ศ. 2526 และให้โอนการกำกับดูแลการเดินรถขนส่งสาธารณะจากองค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพไปอยู่ภายใต้การกำกับของกรมการขนส่งทางบก ส่งผลให้ ขสมก. มีสถานะเป็นเพียงผู้เดินรถรายหนึ่งเท่านั้น
ทั้งนี้ บริษัท ไทยสมายล์บัส จำกัด (TSB) ถือเป็นผู้ประกอบการเอกชนรายใหญ่ที่สุด มีรถให้บริการทั้งสิ้น 124 เส้นทาง แบ่งเป็นเส้นทางภายใต้สัมปทานของ TSB โดยตรงจำนวน 72 เส้นทาง และเส้นทางที่ให้บริการภายใต้สัมปทานของบริษัทในเครืออื่นๆ จำนวน 51 เส้นทาง (นับเฉพาะเส้นทางที่ให้บริการตามสัมปทานใหม่ในโครงการปฏิรูปรถเมล์ฯ)
สำหรับรถสองแถวที่ให้บริการในกรุงเทพมหานคร รวมทั้งรถประจำทางบางสาย (เช่น 1009 1013) ถือเป็นรถหมวด 4 ซึ่งจะแตกต่างกับรถหมวด 1 ที่ให้บริการในพื้นที่เป็นหลัก
จังหวัดนครปฐม.
สำหรับการเดินรถของ ขสมก. ในพื้นที่จังหวัดนครปฐม จะอยู่ภายใต้การควบคุมของเขตการเดินรถที่ 6 เฉพาะอำเภอพุทธมณฑล อำเภอสามพราน และอำเภอนครชัยศรี
ต่อไปนี้คือเส้นทางรถประจำทางในจังหวัดนครปฐม
จังหวัดนนทบุรี.
จังหวัดนนทบุรีมีระบบรถโดยสารสมาร์ทบัสของจังหวัดนนทบุรีเพื่อเป็นระบบขนส่งมวลชนรอง (Feeder) โดยร่วมกับโครงการรถไฟฟ้าสายสีม่วง โดยสายแรกที่เปิดให้บริการ คือสาย 6028 วงกลมราชพฤกษ์-ติวานนท์ เชื่อมต่อกับสถานีบางพลู สถานีบางรักใหญ่ สถานีบางรักน้อย-ท่าอิฐ และสถานีกระทรวงสาธารณสุข ของรถไฟฟ้าสายสีม่วง โดยเปิดให้บริการเมื่อวันที่ 19 เมษายน 2562 เก็บค่าโดยสาร 24 บาทตลอดสาย และสามารถใช้บัตรแรบบิทในการชำระค่าโดยสารได้
ในอนาคต บริษัท รีเจียนนอล ทรานซิท คอร์เปอร์เรชั่น จำกัด (RTC) มีแผนที่จะเปิดให้บริการรถสายอื่นอีก 6 สาย ได้แก่
สำหรับการเดินรถของ ขสมก. ในพื้นที่จังหวัดนนทบุรี จะอยู่ภายใต้การควบคุมของเขตการเดินรถที่ 7 ครอบคลุมทั้งจังหวัด (ยกเว้นสาย 114 522 543ก 1-7E(59E) ที่เดินรถโดยเขตการเดินรถที่ 1, สาย 179 เดินรถโดยเขตการเดินรถที่ 4, สาย 66 เดินรถโดยเขตการเดินรถที่ 6, สาย 117 191 เดินรถโดยเขตการเดินรถที่ 8)
จังหวัดปทุมธานี.
สำหรับการเดินรถของ ขสมก. ในพื้นที่จังหวัดปทุมธานี จะอยู่ภายใต้การควบคุมของเขตการเดินรถที่ 1 เฉพาะพื้นที่อำเภอคลองหลวง อำเภอธัญบุรี และอำเภอลำลูกกา (ยกเว้นสาย 520 ที่เดินรถโดยเขตการเดินรถที่ 2) ส่วนอำเภอเมืองปทุมธานีมีเพียงรถเอกชนในสาย 33 90
ต่อไปนี้คือรายชื่อรถประจำทางในจังหวัดปทุมธานี (เฉพาะรถโดยสารหมวด 1 กทม. ที่มีเส้นทางต่อเนื่อง)
จังหวัดสมุทรปราการ.
ข้อมูลจากสำนักงานขนส่งจังหวัดสมุทรปราการ ระบุว่ามีบริษัทผู้ประกอบอยู่ 23 บริษัท หมวด 1 มี 7 เส้นทาง มีจำนวนรถในบัญชี 147 คัน และหมวด 4 มี 34 เส้นทาง มีจำนวนรถในบัญชี 1,921 คัน
สำหรับการเดินรถของ ขสมก. ในพื้นที่จังหวัดสมุทรปราการ จะอยู่ภายใต้การควบคุมของเขตการเดินรถที่ 3 ในฝั่งอำเภอเมืองสมุทรปราการ (ยกเว้นสาย 20(เพิ่มช่วง) ที่เดินรถโดยเขตการเดินรถที่ 5) อำเภอบางพลี (ยกเว้นสาย 3-21(207) ที่เดินรถโดยเขตการเดินรถที่ 2, สาย 180 ที่เดินรถโดยเขตการเดินรถที่ 4) และอำเภอบางเสาธง ส่วนพื้นที่อำเภอพระประแดง (ฝั่งตะวันตกแม่น้ำเจ้าพระยา) (ยกเว้นสาย 101 ที่เดินรถโดยเขตการเดินรถที่ 6) และอำเภอพระสมุทรเจดีย์ จะอยู่ภายใต้การควบคุมของเขตการเดินรถที่ 5 ส่วนอำเภอบางบ่อ มีเพียงรถเอกชนในสาย 3-26E(537)
จังหวัดสมุทรสาคร.
สำหรับการเดินรถของ ขสมก. ในพื้นที่จังหวัดสมุทรสาคร จะอยู่ภายใต้การควบคุมของเขตการเดินรถที่ 5 เฉพาะอำเภอเมืองสมุทรสาคร ส่วนพื้นที่อำเภอกระทุ่มแบนจะอยู่ภายใต้การควบคุมของเขตการเดินรถที่ 6
ต่อไปนี้คือเส้นทางรถประจำทาง เฉพาะหมวด 1 และ 4
ปล. บางสายของหมวด 4 ไม่ได้เดินรถแล้ว
ภาคเหนือ.
จังหวัดเชียงราย.
บริษัท ธนภณ 888 จำกัด ได้เปิดเดินรถโดยสาร เชียงรายซิตี้บัส โดยวิ่งระหว่าง ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย - สถานีขนส่งจังหวัดเชียงราย แห่งที่ 1 - สถานีขนส่งจังหวัดเชียงราย แห่งที่ 2 เปิดให้บริการตั้งแต่เดือนตุลาคม 2561 เก็บค่าโดยสาร 20 บาทตลอดสาย และยุติการเดินรถไปเมื่อปี 2564 เนื่องจากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโควิด-19 ล่าสุดในปี 2566 สำนักงานขนส่งจังหวัดเชียงราย ได้ทำการเปิดคัดเลือกผู้เดินรถรายใหม่ เพื่อทดแทนรายเดิม (บจก.ธณภณ 888) ที่หยุดเดินรถไปตั้งแต่ช่วงโควิดปี พ.ศ.2564 และขอยกเลิกประกอบการขนส่ง ทำให้เส้นทางดังกล่าวว่างผู้ประกอบการลง
ตั้งแต่วันที่ 6 ธันวาคม 2566 เป็นต้นไป บริษัท เคเอ็มเอ็ม ซีอาร์ จำกัด ได้นำเชียงรายซิตี้บัสกลับมาให้บริการอีกครั้งแทนผู้เดินรถรายเดิม เก็บค่าโดยสาร 28 บาทตลอดสาย
เทศบาลนครเชียงใหม่.
บริษัท รีเจียนนอล ทรานซิท โคเปอร์เรชั่น จำกัด (RTC) ซึ่งเป็นกลุ่มทุนพัฒนาเมืองจังหวัดเชียงใหม่ ได้เปิดเดินรถโดยสารขนส่งมวลชน(เชียงใหม่สมาร์ทบัส) ดังนี้ 
หมายเหตุ ทุกสายเก็บค่าโดยสาร 20 บาทตลอดสาย การชำระค่าโดยสารสามารถเลือกชำระด้วยเงินสด (จ่ายให้พนักงานขับรถ) หรือใช้บัตรแรบบิท
รถโดยสาร RTC เชียงใหม่กลับมาให้บริการอีกครั้งตั้งแต่วันที่ 26 ธันวาคม 2566 หลังจากที่งดให้บริการชั่วคราวในช่วงการระบาดของโควิด-19 โดยให้บริการในเส้นทางสาย R3
ต่อมาในเดือนพฤษภาคม 2567 ทาง RTC ได้มีการปรับเปลี่ยนการเดินรถในรูปแบบใหม่ ดังต่อไปนี้
โดยทั้งสามสายจะมีเส้นทางวิ่งเป็นวงกลม มีจุดเริ่มต้นและปลายทางที่ท่าอากาศยานเชียงใหม่
นอกจากนี้ยังมีรถโดยสารของเทศบาลนครเชียงใหม่ ให้บริการในเส้นทางต่อไปนี้
รถสองแถวภายในจังหวัดแบ่งเป็นสี ได้แก่
จังหวัดลำปาง.
มีรถประจำทางที่ให้บริการโดย สหกรณ์เดินรถลำปาง จำกัด ให้บริการครอบคลุมพื้นที่จังหวัดลำปางและจังหวัดใกล้เคียง โดยมีสายที่ให้บริการในเส้นทางหมวด 1 หมวด 3 และหมวด 4 จำนวน 18 สาย ประกอบด้วย
ภาคอีสาน.
จังหวัดกาฬสินธุ์.
ต่อไปนี้คือเส้นทางเดินรถจังหวัดกาฬสินธุ์ 
เทศบาลนครขอนแก่น.
ขอนแก่นซิตี้บัส (Khon Kaen City Bus) เริ่มให้บริการครั้งแรกเมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2559 มีเส้นทางให้บริการทั้งสิ้น 3 สาย(ทั้งหมดใช้เลขสาย ปอ.24) ประกอบด้วย 
อัตราค่าโดยสาร ผู้ใหญ่ 15 บาท เด็ก/นักเรียน 10 บาท ตลอดสาย
ขอนแก่นซิตี้บัสเคยยุติการให้บริการมาแล้วครั้งหนึ่ง เนื่องจากในช่วงหลังมีการลดเที่ยววิ่งลง ตั้งแต่สถานการณ์การแพร่ระบาด COVID-19 ที่ผ่านมา และพฤติกรรมการเดินทางของคนในท้องถิ่น ส่งผลให้ผู้โดยสารมีจำนวนน้อยลงเป็นอย่างมาก ประกอบกับบริษัทที่เป็นหัวเรือใหญ่ ที่มีส่วนร่วมในโครงการจำพวก city bus หลายๆ จังหวัด มีการลดบทบาทในส่วนของการเดินรถประจำทางลง เพื่อเน้นในธุรกิจด้านอื่นๆ แทน
ล่าสุดขอนแก่นซิตี้บัสกลับมาให้บริการอีกครั้งเมื่อวันที่ 17 มีนาคม 2566
ต่อไปนี้คือรายชื่อเส้นทางรถประจำทางสองแถวและรถตู้โดยสารในพื้นที่อำเภอเมืองขอนแก่น
หมวด 1
จังหวัดนครพนม.
ต่อไปนี้คือเส้นทางเดินรถจังหวัดนครพนม
จังหวัดนครราชสีมา.
ต่อไปนี้คือเส้นทางรถประจำทางในจังหวัดนครราชสีมา
จังหวัดมหาสารคาม.
ต่อไปนี้คือเส้นทางเดินรถจังหวัดมหาสารคาม
จังหวัดร้อยเอ็ด.
ต่อไปนี้คือเส้นทางเดินรถจังหวัดร้อยเอ็ด
เทศบาลนครอุดรธานี.
บริษัท อุดรธานีพัฒนาเมือง จำกัด เป็นผู้จัดหารถโดยสาร Smart Bus รถเมล์ปรับอากาศแบบชานต่ำ จำนวน 30 ที่นั่ง พร้อมระบบ Free WiFi, CCTV, GPS, APP สามารถเช็คตำแหน่งรถได้ ในโครงการอุดรซิตี้บัส จำนวน 3 เส้นทางประกอบด้วย
โดยเก็บอัตราค่าโดยสาร 20 บาทตลอดสาย
จังหวัดอุบลราชธานี.
บริษัท อุบลรวมใจพัฒนาเมือง จำกัด ได้เปิดเดินรถขนส่งมวลชนเมืองอุบลราชธานี Ubon Smart Bus (รถบัสโดยประจำทางสายที่ 15) เพื่อพัฒนาสู่การเป็น Smart Mobility ของจังหวัดอุบลราชธานี ในเส้นทางท่าอากาศยานนานาชาติอุบลราชธานี - ทุ่งศรีเมือง - สถานีขนส่งผู้โดยสารเฉลิมพระเกียรติฯ (จำนวน 1 เส้นทาง) โดยนำระบบเทคโนโลยีเข้ามาใช้ในการบริหารจัดการและบริการ เช่น Free Wifi, GPS, Wheelchair, CCTV, USB Charger และ E-wallet โดยเริ่มให้บริการตั้งแต่เดือนตุลาคม 2562 โดยเก็บอัตราค่าโดยสาร 20 บาทตลอดสาย
ภาคกลาง.
จังหวัดนครนายก.
ต่อไปนี้คือเส้นทางเดินรถจังหวัดนครนายก
จังหวัดพระนครศรีอยุธยา.
ต่อไปนี้คือเส้นทางเดินรถจังหวัดพระนครศรีอยุธยา
จังหวัดพิษณุโลก.
เคยมีรถประจำทางของบริษัทเอกชนที่ชาวพิษณุโลกนิยมเรียกกันว่า รถเมล์บ้านเรา (ปัจจุบันได้ยุติการให้บริการแล้ว)
ปัจจุบัน บริษัท คิงค้อม ออโต้คาร์ พิษณุโลก จำกัด ได้เข้ามารับสัมปทานต่อ โดยเป็นผู้รับสัมปทานหลักในการบริการรถสองแถวรอบเมืองพิษณุโลก และให้บริการวิ่งรอบเมืองพิษณุโลกจนถึงปัจจุบัน ซึ่งเอกลักษณ์ที่โดดเด่นคือ รถสองแถวสีม่วงแบบโอเพ่นคาร์ เหมือนกับรถสองแถวทั่วไปที่มีหลังคาสูง ติดพัดลม และในปี 2562 ได้มีการปรับปรุงรถสองแถวด้วยการติดแอร์ที่ห้องผู้โดยสาร ทำเบาะและพื้นให้ดูหรูหราทันสมัย สะอาด น่านั่ง
จังหวัดสมุทรสงคราม.
ต่อไปนี้คือเส้นทางเดินรถจังหวัดสมุทรสงคราม
จังหวัดสระบุรี.
สำนักงานขนส่งจังหวัดสระบุรี ร่วมกับ บริษัท สระบุรีพัฒนาเมือง จำกัด (SBCD) และพันธมิตรหลายภาคส่วน ได้จัดทำการศึกษาความเหมาะสมและทดลองเส้นทางเดินรถ ตามโครงการ Saraburi Smart Bus
โดยจะมีการทดลองเดินรถโดยสาร 2 เส้นทาง ได้แก่
โดยได้เริ่มเดินรถวันที่ 29 เมษายน 2562 ต่อมาปรากฏว่าเส้นทางสาย 9 มีผู้ใช้บริการน้อยมาก จึงได้ยุติการทดลองเดินรถไป คงเหลือแค่สาย 10 เพียงสายเดียว และเมื่อการทดลองเดินรถสาย 10 ผ่านไปสักระยะหนึ่ง และได้ผลตอบรับที่ดี สำนักงานขนส่งจังหวัดสระบุรี จึงได้มีการยื่นขอกำหนดเส้นทางในสัมปทานอย่างเป็นทางการ และเปลี่ยนมาใช้เลขสาย 9 แทน ตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม 2563
ปัจจุบันสาย 9 ให้บริการด้วยรถโดยสารไฟฟ้า เดินรถโดยบริษัท เอสบี ทรานซิท จำกัด อัตราค่าโดยสาร 20 บาทตลอดสาย สามารถชำระค่าโดยสารได้ทั้งเงินสดและผ่านแอพลิเคชั่นทรูมันนี่ วอลเลท 
สำนักงานขนส่งจังหวัดสระบุรี และบริษัท วิหารแดงขนส่ง จำกัด ได้แจ้งเปลี่ยนเส้นทางเดินรถเมล์สระบุรี สาย 2 (จากเดิม "แก่งขนุน - วัดหนองบัว") เป็น "บขส.สระบุรี - วัดหนองบัว" โดยจะขยายเส้นทางช่วงบายพาสสระบุรี แทนการวิ่งออกถนนมิตรภาพ ตั้งแต่วันที่ 25 กันยายน 2566 เป็นต้นไป 
ต่อไปนี้คือเส้นทางรถประจำทางในจังหวัดสระบุรี
ภาคตะวันตก.
จังหวัดกาญจนบุรี.
ต่อไปนี้คือเส้นทางเดินรถจังหวัดกาญจนบุรี
ภาคตะวันออก.
จังหวัดฉะเชิงเทรา.
มีรถประจำทางที่ให้บริการโดย บริษัท ชุมพลรุ่งเรือง จำกัด ให้บริการในพื้นที่อำเภอเมืองฉะเชิงเทรา โดยสายที่ให้บริการ มีจำนวน 3 สาย ประกอบด้วย
นอกจากนี้ทางบริษัทได้ร่วมกับธนาคารกรุงไทย ในการนำเครื่อง EDC แบบพกพา ให้พนักงานเก็บค่าโดยสารใช้งาน เพื่อรองรับการชำระค่าโดยสารแบบไร้เงินสด ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2564 ตามโครงการฉะเชิงเทรา Smart City - Smart Mobility" ภายใต้บันทึกข้อตกลงความร่วมมือยกระดับเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) จังหวัดฉะเชิงเทราสู่การเป็นเมืองอัจฉริยะ (Smart City) เพื่อพัฒนาระบบรับชำระค่าโดยสารแบบไร้เงินสด โดยผู้โดยสารสามารถชำระค่าโดยสาร โดยการแตะบัตรเดบิตหรือเครดิตแบบ contactless (paywave) หรือการสแกน QR CODE ของแอปธนาคารใดก็ได้ สำหรับผู้โดยสารที่ไม่สะดวกในการชำระค่าโดยสารในแบบดังกล่าว สามารถจ่ายเงินสดกับพนักงานได้ตามปกติ
รถสองแถวภายในจังหวัดแบ่งเป็นสี ได้แก่
จังหวัดชลบุรี.
ต่อไปนี้คือเส้นทางเดินรถจังหวัดชลบุรี
จังหวัดปราจีนบุรี.
ต่อไปนี้คือเส้นทางเดินรถจังหวัดปราจีนบุรี
จังหวัดระยอง.
บริษัท ระยองพัฒนาเมือง จำกัด วางแผนจัดหารถโดยสารประจำทางมาวิ่งรองรับผู้โดยสารจากสถานีท่าอากาศยานอู่ตะเภาของโครงการรถไฟความเร็วสูงเชื่อม 3 สนามบินกับศูนย์เศรษฐกิจใหม่ 7 แห่งในเมืองระยอง โดยมีเส้นทางนำร่องระยะทาง 15 กิโลเมตร
ภาคใต้.
จังหวัดภูเก็ต.
บริษัท ภูเก็ตพัฒนาเมือง จำกัด (PCKD) ได้เปิดเดินรถโดยสาร ภูเก็ตสมาร์ทบัส โดยวิ่งระหว่าง ท่าอากาศยานภูเก็ต - หาดราไวย์ (ค่าโดยสารเริ่มตั้งแต่ 50 - 170 บาท) ตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน 2561 โดยการชำระค่าโดยสารต้องชำระด้วยบัตรแรบบิทเท่านั้น
องค์การบริหารส่วนจังหวัดภูเก็ต ให้บริการรถโพถ้องสีชมพู ให้บริการในเส้นทางดังนี้
อย่างไรก็ดี องค์การบริหารส่วนจังหวัดภูเก็ตได้ยกเลิกรถโพถ้อง และปรับเปลี่ยนมาใช้รถพลังงานไฟฟ้า (EV) จำนวน 24 คัน เพื่อส่งเสริมภูเก็ตให้เป็นกรีนซิตี้ โดยได้เริ่มเปลี่ยนรถที่ให้บริการตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2564 
แบ่งตามภูมิภาค.
รถโดยสารในภูมิภาคส่วนใหญ่ให้บริการโดย บริษัท ขนส่ง จำกัด (บขส.) นอกจากนี้ยังมีรถโดยสารของบริษัทเอกชนอื่นๆ ที่ได้รับสัมปทานร่วมเดินรถกับบริษัท ขนส่ง จำกัด (เรียกกันว่า รถร่วม บขส.) หรือได้รับสัมปทานโดยตรงกับกรมการขนส่งทางบก
กรุงเทพมหานคร.
สำหรับรถโดยสารระหว่างกรุงเทพมหานครสู่จังหวัดต่างๆ ให้บริการโดย บริษัท ขนส่ง จำกัด (บขส.) และบริษัทเอกชนอีกหลายบริษัท โดยมีสถานีรถโดยสารในกรุงเทพมหานคร สามแห่ง คือ สถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (จตุจักร) (สายเหนือและสายอีสาน) สถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (ถนนบรมราชชนนี) (สายใต้) และสถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (เอกมัย) (สายตะวันออก)
ภาคเหนือ.
บริษัท ชัยพัฒนาขนส่งเชียงใหม่ จำกัด (เดิมชื่อ บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด) ให้บริการรถโดยสารระหว่างจังหวัดครอบคลุมพื้นที่ภาคเหนือ รวมทั้งภาคอีสานและภาคใต้ที่มีเส้นทางต่อเนื่องรวมถึงกรุงเทพมหานคร โดยมีชื่อทางการตลาดเป็น กรีนบัส (Greenbus) ให้บริการในเส้นทางรถหมวด 3 และ บลูไนน์ (Blue9) สำหรับเส้นทางรถหมวด 2 สาย 1 (กรุงเทพฯ - พิษณุโลก - เชียงใหม่) สาย 957 (กรุงเทพฯ - แม่สาย) สาย 962 (กรุงเทพฯ - เชียงของ) รถหมวด 3 สาย 152 (ลำปาง - เชียงใหม่) และรถหมวด 4 สาย 1241 (เชียงใหม่ - แม่สาย) สาย 1662 (เชียงใหม่ - เวียงป่าเป้า)
บริษัท เพชรประเสริฐทัวร์ จำกัด ให้บริการรถโดยสารระหว่างจังหวัดครอบคลุมพื้นที่ภาคเหนือ รวมทั้งภาคอีสานและภาคกลางที่มีเส้นทางต่อเนื่องรวมถึงกรุงเทพมหานคร
ภาคอีสาน.
บริษัท นครชัยขนส่ง จำกัด ให้บริการรถโดยสารระหว่างจังหวัดครอบคลุมพื้นที่ภาคอีสาน รวมทั้งภาคตะวันออกที่มีเส้นทางต่อเนื่อง
บริษัท นครชัยทัวร์ จำกัด (ซึ่งแยกตัวออกมาจากบริษัท นครชัยขนส่ง จำกัด) ให้บริการรถโดยสารระหว่างจังหวัดครอบคลุมพื้นที่ภาคอีสาน รวมทั้งภาคเหนือที่มีเส้นทางต่อเนื่องรวมถึงกรุงเทพมหานคร โดยมีชื่อทางการตลาดเป็น นครชัยทัวร์ ให้บริการในเส้นทางรถหมวด 3 และ นครชัย 21 (ภายใต้ชื่อบริษัท นครชัย 21 จำกัด) สำหรับเส้นทางรถหมวด 2 สาย 21 (กรุงเทพฯ - นครราชสีมา)
บริษัท นครชัยแอร์ จำกัด ให้บริการรถโดยสารระหว่างจังหวัดครอบคลุมพื้นที่ภาคอีสาน รวมทั้งภาคเหนือและภาคตะวันออกที่มีเส้นทางต่อเนื่องรวมถึงกรุงเทพมหานคร
ภาคกลางและภาคตะวันออก.
รถโดยสารระหว่างจังหวัดในภาคกลางและภาคตะวันออกโดยมากจะเป็นรถร่วม บขส. และมีบางส่วนเดินรถโดยผู้ประกอบรายย่อยของแต่ละจังหวัดที่ได้รับสัมปทานโดยตรงกับกรมการขนส่งทางบก
ภาคตะวันตก.
บริษัท ศศนันท์ทรานสปอร์ต จำกัด ให้บริการรถโดยสารระหว่างจังหวัดครอบคลุมพื้นที่ภาคตะวันตก รวมทั้งภาคเหนือที่มีเส้นทางต่อเนื่องรวมถึงกรุงเทพมหานคร
ภาคใต้.
บริษัท ปิยะชัยพัฒนา จำกัด ให้บริการรถโดยสารระหว่างจังหวัดครอบคลุมพื้นที่ภาคใต้ รวมทั้งภาคเหนือที่มีเส้นทางต่อเนื่อง โดยเป็นผู้ให้บริการรถประจำทางหมวด 3 สาย 877 (แม่สาย - ด่านนอก) ซึ่งเป็นรถประจำทางที่มีระยะทางยาวที่สุดในประเทศไทย โดยมีระยะทางถึง 1,888 กิโลเมตร ใช้เวลาเดินทาง 26 ชั่วโมง 30 นาที
บริษัท ปิยะรุ่งเรืองทัวร์ จำกัด ให้บริการรถโดยสารระหว่างจังหวัดครอบคลุมพื้นที่ภาคใต้ รวมทั้งภาคอีสานและภาคตะวันออกที่มีเส้นทางต่อเนื่องรวมถึงกรุงเทพมหานคร
แบ่งตามประเภทอื่น ๆ.
รถโดยสารระหว่างประเทศ.
บริษัท ขนส่ง จำกัด (บขส.) นอกจากจะให้บริการรถโดยสารระหว่างจังหวัดภายในประเทศแล้ว ยังมีบริการรถโดยสารระหว่างประเทศ ให้บริการไปถึงประเทศลาว (มีรถจากในประเทศลาวให้บริการร่วมด้วยในบางเส้นทาง) และประเทศกัมพูชา (มีรถจากในประเทศกัมพูชาให้บริการร่วมด้วยในบางเส้นทาง) โดยในปัจจุบัน บขส. เปิดเดินรถโดยสารระหว่างประเทศแล้ว 15 เส้นทาง ดังนี้
รถโดยสารประจำทางด่วนพิเศษ.
ที่กรุงเทพมหานครมีบริการรถโดยสารประจำทางด่วนพิเศษ เป็นระบบขนส่งมวลชนที่มีลักษณะคล้ายกับรถประจำทาง แต่การเดินของรถนั้นแยกออกจากถนนปกติ ปัจจุบันเปิดให้บริการ 1 เส้นทาง คือ รถโดยสารด่วนพิเศษ สายสาทร-ราชพฤกษ์ (ในสัมปทานใช้เลขสาย 402) ระยะทาง 15.9 กิโลเมตร
"ดูบทความหลักที่:รายการเส้นทางเดินรถโดยสารประจำทางในเขตพื้นที่กรุงเทพมหานครและปริมณฑล / รายการเส้นทางเดินรถโดยสารประจำทางในจังหวัดนนทบุรี (หมวด 1, 3, 4) / รายการเส้นทางเดินรถโดยสารประจำทางในจังหวัดสมุทรปราการ (หมวด 1, 3, 4)"
แบ่งตามเส้นทางรถโดยสารประจำทางแต่ละหมวด.
หมวดที่ 3 (ระหว่างภูมิภาค).
"ดูบทความหลักที่:รายการเส้นทางเดินรถโดยสารประจำทางในจังหวัดปทุมธานี (หมวด 3, 4) / รายการเส้นทางเดินรถโดยสารประจำทางในจังหวัดนนทบุรี (หมวด 1, 3, 4) / รายการเส้นทางเดินรถโดยสารประจำทางในจังหวัดสมุทรปราการ (หมวด 1, 3, 4)"
หมวดที่ 4.
กรุงเทพมหานครและปริมณฑล.
"ดูบทความหลักที่:รายการเส้นทางเดินรถโดยสารประจำทางในเขตพื้นที่กรุงเทพมหานครและปริมณฑล / รายการเส้นทางเดินรถโดยสารประจำทางในจังหวัดปทุมธานี (หมวด 3, 4) / รายการเส้นทางเดินรถโดยสารประจำทางในจังหวัดนนทบุรี (หมวด 1, 3, 4) / รายการเส้นทางเดินรถโดยสารประจำทางในจังหวัดสมุทรปราการ (หมวด 1, 3, 4)"