เทศบาลตำบลเกาะลันตาใหญ่

เทศบาลตำบลเกาะลันตาใหญ่ เป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นแห่งหนึ่งในอำเภอเกาะลันตา จังหวัดกระบี่ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลเกาะลันตาใหญ่ เป็นแหล่งชุมชนขนาดเล็กตั้งอยู่ทางตะวันออกของเกาะลันตาใหญ่ มีศูนย์กลางที่หมู่ 2 บ้านศรีรายา ใน พ.ศ. 2562 เทศบาลตำบลเกาะลันตาใหญ่มีประชากรทั้งหมด 1,186 คน
ประวัติ.
เทศบาลตำบลเกาะลันตาใหญ่ เป็นชุมชนขนาดเล็กตั้งอยู่บนเกาะลันตาใหญ่ ภาษาอูรักลาโว้ยเรียกว่า "ปาตัยซาตั๊ก" ชุมชนนี้ชื่อว่าบ้านศรีรายา บ้างเรียกลันตาเมืองเก่า เดิมชื่อว่า "ปาไตรายา"  แปลว่า "หาดหลวง หรือหาดเจ้านาย" เดิมเป็นชุมชนชาวประมงของชาวอูรักลาโว้ย แต่เมื่อชาวจีนอพยพเข้ามาพร้อมกับการติดต่อค้าขายกับต่างชาติ กอปรกับมีชาวไทยมุสลิมอพยพเข้าบ้านหัวแหลม ชาวอูรักลาโว้ยจึงต้องอพยพถอยร่นออกไปเรื่อย ๆ จนมีคำพูดท้องถิ่นที่ว่า "จีนไล่แขก แขกไล่ชาวเล" ในอดีตเป็นชุมชนชายทะเลเก่าแก่ที่มีความเจริญรุ่งเรืองมาแต่อดีต บริเวณนี้เป็นจุดแวะพักของเรือสินค้าระหว่างเกาะภูเก็ตกับเกาะปีนัง แต่ภายหลังเมื่อมีการก่อสร้างทางหลวงแผ่นดินในพื้นที่อำเภอเกาะลันตาช่วง พ.ศ. 2490 เป็นต้นมา ทำให้มีผู้ใช้เรือในการสัญจรน้อยลง การเป็นเมืองด่านภาษีก็สิ้นลง สำนักงานศุลกากรบ้านศรีรายาก็ย้ายไปยังปากน้ำกระบี่ ส่วนที่ว่าการอำเภอเกาะลันตาก็ย้ายไปบ้านหลังสอด ตำบลเกาะลันตาน้อย ชุมชนศรีรายาจึงลดความสำคัญลงไป ประชากรเริ่มโยกย้ายไปพื้นที่อื่นมากขึ้นตามลำดับ
ยุครัฐบาลจอมพล แปลก พิบูลสงคราม กระทรวงมหาดไทยประกาศยกพื้นที่บางส่วนของตำบลเกาะลันตาใหญ่บริเวณบ้านศรีรายาจัดตั้งสุขาภิบาลเกาะลันตาใหญ่ อำเภอเกาะลันตา จังหวัดกระบี่ เมื่อวันที่ 15 ตุลาคม พ.ศ. 2499
ต่อมาพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้เปลี่ยนแปลงฐานะสุขาภิบาลเป็นเทศบาลตำบลเมื่อวันที่ 13 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2542 ด้วยเหตุนี้สุขาภิบาลเกาะลันตาใหญ่ จึงเปลี่ยนเป็นเทศบาลตำบลเกาะลันตาใหญ่ มาแต่นั้น
ที่ตั้งและอาณาเขต.
เทศบาลตำบลเกาะลันตาใหญ่เป็นชุมชนขนาดน้อย มีขนาด 0.810 ตารางกิโลเมตร ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของเกาะลันตาใหญ่ มีแนวเขาลันตาทางทิศตะวันตกแนวเหนือจรดใต้ มีพื้นที่ราบชายฝั่งทะเลทางทิศตะวันออก และมีป่าชายเลนขนาดน้อยทางทิศเหนือ พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นเนินเขาเตี้ย ๆ มีลำห้วยไหลผ่านจากแนวเขาลงทะเลทางทิศตะวันออก พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นแหล่งชุมชนและพื้นที่เกษตรกรรม มีการตั้งชุมชนหนาแน่นย่านที่ทำการเทศบาลตำบลเกาะลันตาใหญ่ มีอาณาเขตติดต่อกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นข้างเคียงดังต่อไปนี้
การปกครอง.
เทศบาลตำบลเกาะลันตาใหญ่ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลเกาะลันตาใหญ่ ประกอบด้วย
ประชากร.
พ.ศ. 2562 เทศบาลตำบลเกาะลันตาใหญ่มีประชากรทั้งหมด 1,186 คน ประชากรส่วนใหญ่เป็นชาวไทยเชื้อสายจีน นับถือศาสนาพุทธ อาศัยอยู่ที่บ้านศรีรายา ในชุมชนมีศาลเจ้าจีนหนึ่งแห่ง นอกนั้นเป็นชาวไทยมุสลิมและชาวอูรักลาโว้ยอาศัยปะปนกันที่บ้านหัวแหลม ส่วนใหญ่นับถือศาสนาอิสลาม
โดยประชากรกลุ่มที่เข้ามาอาศัยกลุ่มแรกคือชาวอูรักลาโว้ย อพยพจากเมืองไทรบุรีตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา ปัจจุบันอาศัยอยู่บ้านหัวแหลมทางใต้ของเขตเทศบาล ส่วนชาวไทยมุสลิม เป็นชาวมลายูอพยพจากกลันตันและสตูลช่วงยุคอาณานิคมมลายา ขณะที่ชาวไทยเชื้อสายจีน โดยมากเป็นชาวฮกเกี้ยนและไหหลำอพยพจากเกาะปีนังหรือกรุงเทพมหานครอีกทีหนึ่ง เริ่มเข้าไปตั้งถิ่นฐานเมื่อ พ.ศ. 2444–2490 เป็นต้นมา และชาวไทยพุทธ ส่วนใหญ่เป็นข้าราชการและแต่งงานผสมกับคนในท้องถิ่น
เทศบาลตำบลเกาะลันตาใหญ่เป็นชุมชนพหุวัฒนธรรม ประชากรนับถือศาสนาพุทธและศาสนาอิสลาม มีศาสนสถานได้แก่ มัสยิดมุสลิม (บ้านศรีรายา), วัดเกาะลันตา และศาลเจ้าสามต่องอ๋อง ชาวไทยเชื้อสายจีนจะกลับมาเยี่ยมบ้านช่วงตรุษจีนและสารทจีน กินเจในเดือนสิบ ปัจจุบันเริ่มมีการใส่บาตรและเผาศพตามธรรมเนียมไทยมากขึ้น ส่วนชาวอูรักลาโว้ยเชื่อในวิญญาณบรรพชน แต่ในบัตรประชาชนระบุว่านับถือศาสนาพุทธ มีประเพณีลอยเรือเพื่อสะเดาะเคราะห์ช่วงวันเพ็ญเดือนหก และวันเพ็ญเดือนสิบเอ็ด