ออกซฟอร์ด

ออกซฟอร์ด ("ออกซเฟิร์ด") เป็นนครอาสนวิหารและเขตที่ไม่ใช่มหานครในเทศมณฑลออกซฟอร์ดเชอร์ ประเทศอังกฤษ โดยเป็นเมืองหลวงของเทศมณฑลออกซฟอร์ดเชอร์
เมืองนี้เป็นที่ตั้งของมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด มหาวิทยาลัยที่เก่าแก่ที่สุดในโลกที่ใช้ภาษาอังกฤษเป็นภาษาหลัก และมีอาคารสถาปัตยกรรมอังกฤษหลากหลายยุคตั้งแต่ยุคแองโกล-แซ็กซันตอนปลาย อุตสาหกรรมสำคัญของเมืองได้แก่ การผลิตยานยนต์ การศึกษา การพิมพ์ วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยีสารสนเทศ
เมืองออกซฟอร์ดก่อตั้งในคริสต์ศตวรรษที่ 8 และได้รับสถานะเป็นนครใน ค.ศ. 1542 เมืองตั้งอยู่บริเวณจุดบรรจบของแม่น้ำเทมส์ ซึ่งเรียกกันในท้องถิ่นว่าดิไอซิส (the Isis) กับแม่น้ำเชอร์เวล โดยใน ค.ศ. 2022 ออกซฟอร์ดมีจำนวนประชากร 163,257 คน ออกซฟอร์ดตั้งอยู่ห่างจากลอนดอนไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ , จากเบอร์มิงแฮมไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ , และจากบริสตอลไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ 
ประวัติศาสตร์.
ประวัติศาสตร์ของเมืองออกซฟอร์ดในอังกฤษมีรากฐานตั้งแต่ยุคแซ็กซัน ชื่อ "Oxford" มาจากภาษาอังกฤษเก่าว่า "Oxenaforda" แปลว่า "ที่ลุยน้ำข้ามของวัว" ซึ่งหมายถึงจุดตื้นของแม่น้ำที่วัวสามารถเดินข้ามได้ เมืองนี้มีความสำคัญในเชิงยุทธศาสตร์ เนื่องจากเป็นที่ข้ามแม่น้ำ และจุดที่เมืองใช้ควบคุมพื้นที่ต้นน้ำของแม่น้ำเทมส์ที่จุดบรรจบกับแม่น้ำเชอร์เวล
หลังจากการพิชิตอังกฤษของชาวนอร์มันใน ค.ศ. 1066 ขุนนางชาวนอร์มันชื่อโรเบิร์ต ดอยลี (Robert D’Oyly) ได้สร้างปราสาทออกซฟอร์ดขึ้นใน ค.ศ. 1071 เพื่อยึดครองพื้นที่ เมืองนี้จึงเริ่มมีความสำคัญในระดับชาติในช่วงต้นของยุคนอร์มัน
การสอนในออกซฟอร์ดเริ่มขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 11 และภายในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 12 เมืองนี้ได้กลายเป็นที่ตั้งของมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ดในระยะแรก อย่างไรก็ตาม บางครั้งก็เกิดความขัดแย้งระหว่างกลุ่มนักวิชาการกับชาวเมือง เช่นใน ค.ศ. 1209 หลังจากชาวเมืองแขวนคออาจารย์มหาวิทยาลัยสองคนจากข้อกล่าวหาฆาตกรรม นักวิชาการจำนวนหนึ่งจึงหลบหนีไปก่อตั้งมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ ความขัดแย้งระหว่างคนในเมืองกับคนในมหาวิทยาลัยดำเนินต่อไป จนถึงเหตุการณ์จลาจลวันนักบุญสโคลาสติกาใน ค.ศ. 1355 ซึ่งกินเวลาหลายวันและมีนักศึกษาและชาวเมืองเสียชีวิตราว 93 คน
ใน ค.ศ. 1142 ระหว่างช่วงสงครามกลางเมืองอังกฤษครั้งแรก (ดิแอนะคี, The Anarchy) ออกซฟอร์ดถูกล้อม ในยุคกลาง ออกซฟอร์ดมีชุมชนชาวยิวที่สำคัญ โดยมีบุคคลสำคัญได้แก่ เดวิดแห่งออกซฟอร์ด (David of Oxford) และภรรยาของเขา ลิโคริเซียแห่งวินเชสเตอร์ (Licoricia of Winchester) มหาวิทยาลัยกลายเป็นศูนย์กลางที่มีอิทธิพลเหนือเมือง
ในฐานะที่เป็นเมืองศาสนา ออกซฟอร์ดได้รับผลกระทบอย่างมากจากการปฏิรูปศาสนาในอังกฤษ สถาบันศาสนาของออกซฟอร์ดถูกยุบ อารามในเมืองถูกปิดในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1530 ความขัดแย้งทางศาสนาได้ส่งผลกระทบต่อออกซฟอร์ดโดยตรงในช่วงการข่มเหงในยุคภายใต้การปกครองของสมเด็จพระราชินีแมรีที่ 1 (Marian persecution) กลุ่มมรณสักขีแห่งออกซฟอร์ดถูกไต่สวนในข้อหาเป็นพวกนอกรีต บาทหลวงฮิว ลาติเมอร์ และนิโคลัส ริดลีย์ ถูกเผาทั้งเป็นในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1555 และอดีตอาร์ชบิชอป ทอมัส แครนเมอร์ ถูกประหารในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1556 อนุสรณ์สถานยุควิกตอเรีย "อนุสรณ์มรณสักขี" (Martyrs’ Memorial) บนถนนเซนต์ไจลส์ในปัจจุบันถูกสร้างขึ้นเพื่อรำลึกถึงเหตุการณ์เหล่านี้
ออกซฟอร์ดได้รับการยกสถานะจากเมืองเป็นนครใน ค.ศ. 1542 เมื่อมีการจัดตั้งมุขมณฑลออกซฟอร์ด โบสถ์น้อยประจำวิทยาลัยที่ชื่อ "ไครสต์เชิร์ช" (Christ Church) ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นอาสนวิหาร ทำให้ออกซฟอร์ดได้รับสิทธิในฐานะนครอย่างเป็นทางการ
ในช่วงสงครามกลางเมืองอังกฤษ พระเจ้าชาลส์ที่ 1 ได้ใช้เมืองออกซฟอร์ดเป็นเมืองหลวงโดยพฤตินัย (ค.ศ. 1642–1646) โดยย้ายราชสำนักมาตั้งที่นี่ และใช้เมืองนี้เป็นศูนย์บัญชาการหลังจากถูกขับไล่ออกจากลอนดอน
เมืองนี้เริ่มมีการเติบโตทางอุตสาหกรรมในคริสต์ศตวรรษที่ 19 และเกิดการขยายตัวอย่างรวดเร็วในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 อุตสาหกรรมดั้งเดิมได้แก่ การผลิตเบียร์ และการพิมพ์ โดยมีสำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ดและโรงพิมพ์อื่น ๆ เป็นนายจ้างรายใหญ่ในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 19 ใน ค.ศ. 1910 นักธุรกิจชื่อวิลเลียม มอร์ริส (William Morris) ซึ่งต่อมาคือลอร์ดนัฟฟิลด์ (Lord Nuffield) ได้ก่อตั้งธุรกิจผลิตรถยนต์ในออกซฟอร์ด โดยเปิดโรงงานประกอบที่ย่านคาวลีย์
ประชากรและเศรษฐกิจของเมืองเติบโตขึ้นตามการขยายตัวของภาคอุตสาหกรรม และมีความหลากหลายมากขึ้นนอกเหนือจากแวดวงมหาวิทยาลัย