pythainlp/thai-wiki-dataset-v4 huggingface dataset:
รัฐมณีปุระ

มณีปุระ เป็นรัฐในทางตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศอินเดีย มีเมืองหลวงคือเมืองอิมผาล อาณาเขตติดต่อกับรัฐนาคาแลนด์ทางเหนือ; รัฐมิโซรัมและประเทศพม่า (รัฐชีน) ทางใต้; รัฐอัสสัมทางตะวันตก และประเทศพม่า (ภาคซะไกง์) ทางตะวันออก รัฐมีพื้นที่รวม 22,327 ตารางกิโลเมตร และมีประชากรเกือบ 3 ล้านคน ซึ่งมีชาวกระแซ (เมเต) เป็นกลุ่มหลัก และยังมีชาว Pangals หรือ Pangans (มุสลิมมณีปุระ), ชนเผ่านาคา, ชนเผ่า Kuki/Zo เป็นต้น มณีปุระตั้งอยู่ตรงรอยต่อของจุดการแลกเปลี่ยนทางเศรษฐกิจและวัฒนธรรมของเอเชีย เป็นเวลามากกว่า 2,500 ปีมาแล้ว ด้วยลักษณะทางภูมิศาสตร์ซึ่งตั้งอยู่จุดเชื่อมต่อของอนุทวีปอินเดียกับเอเชียกลาง เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ จีน เอเชียตะวันออก ไซบีเรีย ไมโครนีเซีย และพอลินีเชีย
ศาสนา.
Religion in Manipur (2011)
<templatestyles src="Legend/styles.css" />   ศาสนาฮินดู
 (41.39%)<templatestyles src="Legend/styles.css" />   ศาสนาคริสต์
 (41.29%)<templatestyles src="Legend/styles.css" />   ศาสนาอิสลาม
 (8.40%)<templatestyles src="Legend/styles.css" />   ลัทธิซานามาห์
 (7.78%)<templatestyles src="Legend/styles.css" />   ศาสนาพุทธ
 (0.25%)<templatestyles src="Legend/styles.css" />   Heraka
 (0.23%)<templatestyles src="Legend/styles.css" />   ศาสนายูดาห์
 (0.07%)<templatestyles src="Legend/styles.css" />   ศาสนาซิกข์
 (0.05%)<templatestyles src="Legend/styles.css" />   ศาสนาเชน
 (0.06%)<templatestyles src="Legend/styles.css" />   ไม่นับถือศาสนา
 (0.38%)
ศาสนาฮินดู.
จากการสำรวจสำมะโนประชากรของอินเดียปี 2554 ประชากรรัฐมณีปุระประมาณ 41.39% นับถือศาสนาฮินดูและ 41.29% นับถือศาสนาคริสต์ 
ชาว Meitei เป็นประชากรส่วนใหญ่ในรัฐมณีปุระ นับถือศาสนาฮินดูเป็นส่วนใหญ่และอาศัยกระจุกตัวกันในหุบเขามณีปุระ และที่เหลือประมาณ 14% ของชาว Meitei ปฏิบัติลัทธิซานามาห์ (Sanamahism) ส่วนในเขตอื่น ๆ ได้แก่ Bishnupur, Thoubal, Imphal East และ Imphal West มีประชากรส่วนใหญ่นับถือศาสนาฮินดูเฉลี่ย 67.62% (ช่วง 62.27–74.81%) ตามข้อมูลสำมะโนประชากรปี 2554 
ไวษณพนิกายฮินดูเป็นศาสนาประจำชาติของราชอาณาจักรมณีปุระ ในปีค.ศ. 1704 เมื่อกษัตริย์ Charairongba ยอมรับไวษณพนิกายและเปลี่ยนชื่อเป็น Pitambar Singh อย่างไรก็ตามวัดฮินดูแห่งแรกถูกสร้างขึ้นก่อนหน้านี้มาก โดยพบแผ่นทองแดงที่ขุดจากเมือง Phayeng มีอายุย้อนหลังไปถึงปีค.ศ. 763 (รัชสมัยของพระเจ้าคงเตชา) มีจารึกเกี่ยวกับเทพเจ้าในศาสนาฮินดูเป็นคำภาษาสันสกฤต ในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 13 กษัตริย์ Meidingu Khumomba ได้สร้างวิหารหนุมาน วัดวิษณุที่ละมังดงสร้างขึ้นในปี ค.ศ. 1474 (ในรัชสมัยของกษัตริย์คิยัมภา) โดยพราหมณ์จากรัฐฉาน ตามตำนานวัดนี้สร้างขึ้นเพื่อเป็นที่ตั้งของสัญลักษณ์พระวิษณุที่มอบให้แก่กษัตริย์ คิยัมภา โดยกษัตริย์เขคคัมภาแห่งรัฐฉาน และ Phurailatpam Shubhi Narayan เป็นนักบวชพราหมณ์คนแรกของวัดนี้ 
ศาสนาคริสต์.
ศาสนาคริสต์เป็นศาสนาที่มีประชากรใหญ่เป็นอับดับสองในรัฐมณีปุระ มีประมาณ 41% ของประชากรรัฐมณีปุระ มิชชันนารีโปรเตสแตนต์เข้าไปเผยแพร่ศาสนาในมณีปุระในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ต่อมาในคริสต์ศตวรรษที่ 20 มีการจัดตั้งโรงเรียนคริสเตียน 2 - 3 แห่งซึ่งเปิดสอนการศึกษาแบบตะวันตก โรงเรียนคาทอลิกเช่น Little Flower School in Imphal, Don Bosco High School ใน Imphal, St. Joseph's Convent และ Nirmalabas High School ยังคงเปิดดำเนินการในมณีปุระ ประชากรส่วนใหญ่ในเขตภูเขานับถือศาสนาคริสต์
ภาวะนามธรรม (คณิตศาสตร์)

ในทางคณิตศาสตร์ ภาวะนามธรรม  หมายถึง กระบวนการขยายความสาระสำคัญที่เป็นหลักพื้นฐาน ของแนวความคิดทางคณิตศาสตร์ โดยไร้ข้อผูกมัดของวัตถุในโลกแห่งความเป็นจริงซึ่งปกติอาจเชื่อมโยงกันอยู่ และเป็นการให้ความหมายทั่วไปของแนวความคิดนั้น เพื่อให้สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้อย่างกว้างขวางมากขึ้น
แขนงความรู้หลายอย่างของคณิตศาสตร์มาจากการศึกษาปัญหาในโลกแห่งความเป็นจริง ก่อนที่กฎและแนวความคิดต่าง ๆ ที่เป็นหลักพื้นฐานจะถูกกำหนดขึ้นและนิยามไว้เป็นโครงสร้างนามธรรม ตัวอย่างเช่น เรขาคณิตมีจุดกำเนิดมาจากการคำนวณหาระยะทางและพื้นที่ในโลกแห่งความเป็นจริง สถิติมีจุดกำเนิดมาจากการคำนวณความเป็นไปได้ของการพนัน และพีชคณิตเริ่มต้นมาจากวิธีการต่าง ๆ ของการแก้ปัญหาในเลขคณิต
รัฐนาคาแลนด์

นาคาแลนด์  คือหนึ่งในรัฐพี่น้องเจ็ดรัฐ ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศอินเดีย มีเขตติดต่อกับรัฐอัสสัมทางทิศตะวันตก รัฐอรุณาจัลประเทศและส่วนหนึ่งของรัฐอัสสัมทางทิศเหนือประเทศพม่าทางทิศตะวันออก และรัฐมณีปุระทางทิศใต้
ที่มาของชื่อ.
"นากา" เป็นภาษาพม่า แปลว่า "คนที่เจาะรูหู" เนื่องจากในอดีตชาวนากานิยมเจาะรูหู สวมต่างหูกันทุกคน แต่อย่างไรก็ตามยังมีคนให้นิยามไว้ต่าง ๆ กันไป บ้างก็ว่ามาจากภาษาสันสกฤต "นาค" บ้างก็ว่ามาจากภาษาฮินดี "nanga" ("เปลือย") ฯลฯ แต่ชาวนากาส่วนมากเชื่อว่าคำนี้เป็นคำที่ชาวพม่าใช้เรียกชนผิวเหลืองกลุ่มหนึ่งที่นิยมสวมต่างหูและอพยพหนีความแห้งแล้งหนาวเย็นจากภาคตะวันตกเฉียงเหนือของจีนลงมาอาศัยอยู่ทางตอนเหนือของพม่าตามลุ่มน้ำอิรวดี และต่อมาได้อพยพมาอยู่แถบเทือกเขาบริเวณชายแดนอินเดีย-พม่าจนถึงปัจจุบัน
ส่วนชื่อของรัฐนี้ในภาษาไทย ราชบัณฑิตยสถานให้สะกดว่า นาคาแลนด์
รัฐมิโซรัม

มิโซรัม (,) เป็นรัฐหนึ่งในทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศอินเดีย มีไอซอลเป็นเมืองหลวง ชื่อของรัฐมาจากคำว่า "มีโซ" ชื่อเรียกชาวพื้นเมือง และคำว่า "รัม" แปลว่าดินแดน มิโซรัมจึงมีความหมายว่า "ดินแดนของชาวมีโซ" อาณาเขตของรัฐติดต่อกับรัฐสามรัฐในกลุ่มรัฐเจ็ดพี่น้อง ได้แก่ รัฐตรีปุระ, รัฐอัสสัม และรัฐมณีปุระ และมีชายแดนติดต่อกับประเทศบังกลาเทศและประเทศพม่า
มิโซรัมดั้งเดิมเคยเป็นส่วนหนึ่งของรัฐอัสสัม จนถึงปี 1972 ได้แยกตัวออกมาเป็นดินแดนสหภาพ ก่อนที่จะได้รับการยกขึ้นเป็นสถานะรัฐเป็นรัฐที่ 23 ของอินเดียเมื่อวันที่ 20 กุมภาพันธ์ 1987 ภายใต้รัฐบัญญัติ Fifty-Third Amendment of the Indian Constitution, 1986
สำมะโนประชากรปี 2011 ระบุว่ารัฐมิโซรัมมีประชากรอยู่ที่ 1,091,014 คน หรือน้อยที่สุดเป็นอันดับสองของประเทศ รัฐมิโซรัมมีพื้นที่ประมาณ 21,087 ตารางกิโลเมตร พื้นที่ราว 91% ของรัฐนั้นเป็นป่าไม้
รัฐตริปุระ

ตริปุระ  คือหนึ่งในเจ็ดรัฐทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศอินเดีย มีเขตติดต่อกับประเทศบังกลาเทศ 3 ทิศ คือ ทิศเหนือ ตะวันตก และใต้ ส่วนทางตะวันออกนั้นติดกับรัฐอัสสัมและรัฐมิโซรัม รัฐมีพื้นที่ 10,491 ตารางกิโลเมตร จากข้อมูลปี ค.ศ. 2011 รัฐมีประชากร 3,671,032 คน คิดเป็นร้อยละ 0.3 ของประชากรประเทศ
ส่วนลงตัว

ในทางคณิตศาสตร์ ส่วนลงตัว (aliquot part หรือ aliquot) คือจำนวนเต็มบวกใดๆ ที่นำไปหารจำนวนเต็มบวกอีกจำนวนหนึ่งแล้วสามารถหารได้ลงตัว หรือเรียกได้ว่า "เป็นตัวหาร" เช่น 2 เป็นส่วนลงตัวของ 12 ผลบวกของส่วนลงตัวทั้งหมดของ "n" จะมีค่าเท่ากับ σ("n") ซึ่งหมายถึงฟังก์ชันตัวหาร (divisor function) ของ "n" คำว่า "aliquot" มาจากคำในภาษาละติน "aliquoties" แปลว่า "หลายครั้ง"
ในทางเคมี ส่วนลงตัวมักเป็นส่วนแบ่งปริมาณรวมของสารละลาย
ในทางเภสัชกรรม ส่วนลงตัวเป็นการอ้างถึงวิธีการวัดปริมาณส่วนผสมของยาภายใต้ความไวของเครื่องชั่ง (weighing scale) ตัวอย่างเช่น ใบสั่งยาระบุว่าต้องการส่วนผสมในปริมาณ 40 มิลลิกรัม ดังนั้นเราอาจชั่งส่วนผสมเพื่อปรุงยาในปริมาณ 120 มิลลิกรัม โดยที่ 40 เป็นส่วนลงตัวของ 120 แล้วปรุงยาในปริมาณสามเท่า จากนั้นจึงค่อยแบ่งตัวยาออกไปเป็นสามส่วน หนึ่งส่วนสำหรับใบสั่งยา และอีกสองส่วนสามารถเก็บไว้ในคลังได้ ซึ่งตัวยาจะเกิดความผิดพลาดในส่วนผสมน้อยกว่าการชั่งให้เป็น 40 มิลลิกรัมทันที
ส่วนไม่ลงตัว.
ในทางตรงข้าม ส่วนไม่ลงตัว (aliquant part หรือ aliquant) หมายถึงจำนวนเต็มบวกที่นำไปหารอีกจำนวนหนึ่งไม่ลงตัว เช่น 7 เป็นส่วนไม่ลงตัวของ 16 เป็นต้น จำนวนเต็มบวกใดๆ ที่มีค่ามากกว่าครึ่งหนึ่งของจำนวนที่พิจารณาล้วนเป็นส่วนไม่ลงตัว ยกเว้นจำนวนที่เท่ากับจำนวนที่กำลังพิจารณานั้นเอง
ผลบวกส่วนลงตัว.
ผลบวกส่วนลงตัว คือผลรวมทั้งหมดของจำนวนนับที่หารจำนวนใดจำนวนหนึ่งได้ลงตัว
ไวยากรณ์ภาษาทมิฬ

ภาษาทมิฬ เป็นภาษารูปคำติคต่อ ประกอบด้วยรากศัพท์และหน่วยคำเติมเข้ามาตั้งแต่หนึ่งหน่วยหรือมากกว่า หน่วยคำเติมส่วนมากเป็นปัจจัย มีทั้งปัจจัยแปลงคำซึ่งเปลี่ยนรูปแบบของคำและความหมาย กับปัจจัยผันคำ ซึ่งเป็นการบ่งบอกจำนวน บุคคล รูปแบบของกริยา กาล เป็นต้น ไม่มีข้อกำหนดที่ตายตัวสำหรับความยาวหรือจำนวนของปัจจัยที่เติมทำให้สามารถสร้างคำขนาดยาวที่มีปัจจัยมากมายที่อาจแทนได้ด้วยคำหลายคำหรือเป็นประโยคในภาษาอังกฤษ
ตำราไวยากรณ์.
ตำราไวยากรณ์ของภาษาทมิฬแบ่งเป็น 5 ส่วน ดังนี้
คำนาม.
คำนามและสรรพนามในภาษาทมิฬแบ่งเป็นระดับสูงสองระดับคือ นามคิดได้ (uyartinai) กับนามคิดไม่ได้ (akrinai) มนุษย์และเทพเจ้า จัดเป็นนามคิดได้ นามอื่น ๆ ได้แก่ สัตว์ สิ่งของ จัดเป็นนามคิดไม่ได้ ทั้งสองระดับนี้แบ่งได้อีกเป็นห้าระดับตามเพศ นามคิดได้ แบ่งเป็นสามระดับคือ เอกบุรุษ เอกสตรี และพหูพจน์ รูปพหูพจน์ของนามชนิดนี้อาจใช้เป็นรูปเอกพจน์ ไม่ปรากฏเพศเพื่อแสดงความนับถือได้ ส่วนนามคิดไม่ได้ มีสองระดับคือเอกพจน์ และพหูพจน์ การแสดงระดับนี้มักแสดงด้วยปัจจัย ตัวอย่างเช่น การผันศัพท์ภาษาทมิฬที่แปลว่าผู้ทำ
ปัจจัยใช้เป็นตัวบ่งชี้การกและปรบท ไวยากรณ์แบ่งเป็น 8 การกตามแบบภาษาสันสกฤต ได้แก่ การกประธาน กรรมตรง กรรมรอง ความเกี่ยวข้อง แสดงความเป็นเจ้าของ เครื่องมือ สถานที่ และแหล่งที่มา
คำนามที่มาจากการเรียงคำแบบรูปคำติดต่อจะแปลได้ยาก ตัวอย่างเช่นศัพท์ภาษาทมิฬ poKamutiyatavarkalukkaKa หมายถึง “สำหรับจุดมุ่งหมายของเขาเหล่านั้นผู้ไม่สามารถไปได้” ซึ่งประกอบด้วยหน่วยคำดังนี้
poKa (ไป) - muti (ความสำเร็จ) – y- ata (ปฏิเสธ) - var (รูปประธาน) – kal (พหูพจน์) – ukku (ที่) - aKa (ชนิดของคำ)
คำนามภาษาทมิฬอาจเติมคำอุปสรรค i a u และ e ซึ่งมีการทำงานใกล้เคียงกับภาษาอังกฤษ ตัวอย่างเช่น vali หมายถึงทาง อาจเติมคำอุปสรรคเป็น ivvali = ทางนี้ avvali = ทางนั้น uvvali = ระหว่างทาง และ evvali = ทางนี้ นามบางคำสร้างโดยการเรียงติดต่อรูปคำ ตัวอย่างเช่น เขา-ผู้แต่ง-กริยาช่วย หรือ นั่น-สิ่งซึ่ง-จะ-มา นามเหล่านี้เรียกว่านามอนุภาค นามประกอบสร้างโดยการเชื่อมต่อคำคุณศัพท์และคำนามเช่นเชื่อมคำว่าดี และ เขา เป็น ดี-เขา หมายถึง คนดี ส่วน ดี-พวกเขา หมายถึงประชาชนที่ดี นามกริยาในภาษาทมิฬสร้างจากรากศัพท์ของคำกริยา เทียบเท่ากับคำที่เติม –ing ในภาษาอังกฤษ
คำกริยา.
คำกริยาสร้างด้วยการเติมปัจจัยได้เช่นเดียวกับคำนาม ซึ่งจะแสดงบุคคล จำนวน รูปแบบ กาล และการกระทำ ตัวอย่างเช่น alintukkontironten = (ฉัน) กำลังถูกทำลาย
ali (รากศัพท์ = ทำลาย) – intu (อดีต-ถูกกระทำ) – kontu (กาล-ระหว่าง) – ironta (อดีต-กำลังกระทำ) – en (บุรุษที่ 1-เอกพจน์)
บุคคลและจำนวนแสดงโดยการเติมปัจจัยของการกกรรมตรงที่สรพนามที่เกี่ยวข้อง (en ในตัวอย่างข้างต้น) ปัจจัยที่ชี้บ่งกาลและการกระทำเติมที่รากศัพท์ การกระทำในภาษาทมิฬมีสองแบบคือประธานถูกกระทำโดยกรรม หรือประธานแสดงการกระทำต่อกรรม กาลในภาษาทมิฬมีสามแบบ คือ อดีต ปัจจุบัน และอนาคต ซึ่งจะบ่งชี้ด้วยปัจจัยธรรมดาหรือสัมบูรณ์ซึ่งเป็นปัจจัยประกอบ
องค์ประกอบอื่น.
ภาษาทมิฬไม่มีคำนำหน้านาม มีการแยกสรพนามรวมและไม่รวมผู้ฟังสำหรับบุรุษที่ 1 พหูพจน์ ไม่มีการแบ่งระหว่างคำคุณศัพท์กับกริยาวิเศษณ์ เรียกว่า criccol เหมือนกัน คำสันธานเรียกว่า itaiccol
โครงสร้างประโยค.
นอกจากในบทกวี การเรียงคำในประโยคเป็นแบบประธาน-กรรม-กริยา ประโยคไม่จำเป็นต้องมีครบทั้งสามส่วน เป็นไปได้ที่จะมีประโยคที่มีแต่กริยา เช่น atu en uitu = คือบ้านของฉัน ไม่มีคำที่มีความหมายตรงกับ verb to be ในภาษาอังกฤษ
ภาษาดารีโซโรอัสเตอร์

"ระวังสับสนกับ ภาษาดารี ซึ่งพูดในประเทศอัฟกานิสถาน"
 <ns>10</ns>
 <id>27914</id>
 <redirect title="แม่แบบ:กล่องข้อมูล ภาษา" />
 <revision>
 <id>115907</id>
 <timestamp>2006-02-24T08:29:34Z</timestamp>
 <contributor>
 <username>Manop</username>
 <id>513</id>
 </contributor>
 <minor />
 <origin>115907</origin>
 <model>wikitext</model>
 <format>text/x-wiki</format>
ภาษาดารีโซโรอัสเตอร์ (แปลตรงตัว: สำเนียงเบะฮ์ดีนาน) มีผู้พูดเป็นภาษาแม่ราว 2,000 - 3,000 คนในเมืองยัซด์และเกอร์มานในอิหร่าน เป็นภาษาที่ใช้ในบริเวณที่เคยเป็นเขตของผู้นับถือศาสนาโซโรอัสเตอร์ ผู้พูดภาษาดารีโซโรอัสเตอร์นิยมใช้ชื่อของภาษานี้ว่าดารี แต่ชาวมุสลิมอิหร่านเรียกภาษานี้ว่า ฆาบรี ภาษานี้ไม่อาจเข้าใจกันได้กับผู้พูดภาษาเปอร์เซีย
การจัดจำแนก.
ภาษาดารีโซโรอัสเตอร์เป็นสมาชิกของภาษากลุ่มอิหร่านตะวันตกเฉียงเหนือ ซึ่งมีภาษาใกล้เคียงได้แก่ ภาษาเคิร์ด ภาษาคิเลกิ ภาษาบาโลชิ
สำเนียง.
ภาษาดารีมีหลายสำเนียง แบ่งเป็นสำเนียงหลัก 2 สำเนียงคือสำเนียงที่ใช้พูดในยาซด์และเกอร์มัน 
ความเสี่ยงต่อการกลายเป็นภาษาตาย.
ภาษาดารีโซโรอัสเตอร์ได้รับแรงกดดัน 2 ประการคือ แรงกดดันทางเศรษฐกิจและการเมือง แรงกดดันหลักทุกวันนี้เป็นแรงกดดันทางเศรษฐกิจ ผู้พูดภาษานี้จำเป็นต้องใช้ภาษาเปอร์เซียในการติดต่อทางการค้า ผู้ปกครองไม่ได้สอนภาษาดารีโซโรอัสเตอร์ให้ลูกหลาน เพราะไม่เป็นประโยชน์ต่อการดำรงชีวิต การลดลงของการใช้ภาษานี้พบมากในเขตเมืองในอดีต ผู้พูดภาษาดารีโซโรอัสเตอร์ได้รับแรงกดดันทางการเมือง ในยุคที่มุสลิมเข้ามาในอิหร่าน แม้การบีบบังคับต่อผู้นับถือศาสนาโซโรอัสเตอร์ ทำให้การใช้ภาษานี้น้อยลงด้วย 
ปัจจุบัน ภาษาดารีโซโรอัสเตอร์ถือว่ามีความเสี่ยงที่จะกลายเป็นภาษาตาย บางสำเนียงเช่น สำเนียงโมฮัมมาดาบาดมีผู้พูดเหลือในเตหะรานไม่กี่คน สำเนียงเกอร์มันก็มีผู้พูดเหลือน้อย ใกล้จะเป็นภาษาตายเช่นกัน
ภาษาดุงกาน

<ns>10</ns>
 <id>27914</id>
 <redirect title="แม่แบบ:กล่องข้อมูล ภาษา" />
 <revision>
 <id>115907</id>
 <timestamp>2006-02-24T08:29:34Z</timestamp>
 <contributor>
 <username>Manop</username>
 <id>513</id>
 </contributor>
 <minor />
 <origin>115907</origin>
 <model>wikitext</model>
 <format>text/x-wiki</format>
ภาษาดุงกาน (ดุงกาน: Хуэйзў йүян Xuejzw jyian, , #เปลี่ยนทาง) เป็นภาษาตระกูลจีน-ทิเบต ใช้พูดโดยชาวดุงกานหรือชาวหุยในเอเชียกลาง
การแพร่กระจายทางภูมิศาสตร์.
ส่วนใหญ่ใช้พูดในคีร์กีซสถาน และมีกระจายอยู่ในคาซัคสถาน อุซเบกิสถาน และรัสเซีย ชาวดุงกานเป็นลูกหลานของชาวจีนที่อพยพเข้าสู่เอเชียกลาง เป็นภาษาที่ใช้ในโรงเรียน หนังสือพิมพ์ฉบับแรกที่ตีพิมพ์ด้วยภาษาดุงกาน พิมพ์เมื่อ พ.ศ. 2475 
สัทวิทยาและคำศัพท์.
คำศัพท์พื้นฐานไม่ต่างจากภาษาจีนมากนัก มีเสียงวรรณยุกต์ มีคำยืมจากภาษาอาหรับและภาษาเปอร์เซีย คำศัพท์ใกล้เคียงกับที่ใช้ในสมัยราชวงศ์ชิง ภาษาดุงกานไม่ได้รับอิทธิพลจากการจัดมาตรฐานภาษาจีนกลางในพุทธศตวรรษที่ 25 แต่ได้รับอิทธิพลจากภาษารัสเซียแทน
ระบบการเขียน.
เป็นภาษาในกลุ่มภาษาจีนภาษาเดียวที่ไม่ได้เขียนด้วยอักษรจีน เริ่มแรกชาวดุงกานที่เป็นมุสลิมเขียนด้วยอักษรอาหรับ รัฐบาลโซเวียตสั่งยกเลิกอักษรอาหรับใน พ.ศ. 2463 ให้ใช้อักษรละตินแทนจน พ.ศ. 2483 จึงใช้อักษรซีริลลิก แสดงเสียงวรรณยุกต์เฉพาะในพจนานุกรมเท่านั้น
พระยาจุฬาราชมนตรี (เถื่อน)

พระยาจุฬาราชมนตรี นามเดิม เถื่อน มีศาสนนามว่า อามิรระชามุฮัมหมัด เกิดในสมัยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ เป็นบุตรของพระยาจุฬาราชมนตรี (ก้อนแก้ว) ท่านถูกกวาดต้อนไปเป็นเชลยเมื่อครั้งเสียกรุงศรีอยุธยาขณะอายุเพียง 13 -14 ปี ต่อมาได้บวชเป็นสามเณรเรียนวิชาไสยศาสตร์กับอาจารย์ชาวเขมรอยู่พม่า 7 ปี จนอายุ 19 ปีจึงหนีกลับเข้าไทยทางแม่สอดไปหาบิดาที่ขณะนั้นไปราชการทัพที่เชียงใหม่และเชียงแสน
เมื่อกลับมา ท่านได้เรียนวิชาทางศาสนาอิสลามใหม่ และได้เข้ารับราชการในกรมทหารอาทมาตในสมัยรัชกาลที่ 1 ในสมัยรัชกาลที่ 2ได้เป็นหลวงภักดีสุนทร ได้ร่วมรบในสงครามตีเมืองถลางและไทรบุรี เมื่อเสร็จศึกได้เป็นพระยาวรเชษฐ์ภักดีศรีวรข่าน ต่อมาได้รับการแต่งตั้งให้เป็นจุฬาราชมนตรี ถึงแก่อนิจกรรมในสมัยรัชกาลที่ 3 ศพของท่านฝังอยู่ที่มัสยิดต้นสน
พระยาจุฬาราชมนตรีสมรสกับคุณหญิงนก มีบุตรธิดา 4 คน หนึ่งในนั้นคือ เจ้าจอมจีบ หรือจิตร ในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย
พระยาจุฬาราชมนตรีถึงแก่อสัญกรรมในช่วงปลายสมัยรัชกาลที่ 3
เจ้าหญิงซิบิลลาแห่งซัคเซิน-โคบวร์คและโกทา

เจ้าหญิงซิบิลลาแห่งซัคเซิน-โคบวร์คและโกทา หรือ ซิบิลลา คัลมา มารี อลิซ บาธิลดิส ฟีโอดอรา (ภายหลังทรงเป็น เจ้าหญิงซิบิลลาแห่งสวีเดน ดัชเชสแห่งเวสเตร์บอตเติน; 18 มกราคม ค.ศ. 1908 - 28 พฤศจิกายน ค.ศ. 1972) เป็นพระชายาในเจ้าชายกุสตาฟ อดอล์ฟ ดยุกแห่งเวสเตร์บอตเติน และพระราชชนนีในสมเด็จพระราชาธิบดีคาร์ลที่ 16 กุสตาฟแห่งสวีเดน
ชีวิตในวัยเยาว์.
เจ้าหญิงซิบิลลาประสูติเมื่อวันที่ 18 มกราคม ค.ศ. 1908 ณ ปราสาทฟรีเดนชไตน์ เมืองโกทา เป็นพระธิดาในเจ้าชายคาร์ล เอดูอาร์ท ดยุกแห่งซัคเซิน-โคบวร์คและโกทา และเจ้าหญิงวิกตอเรีย อเดลไฮด์แห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์-ซอนเดอร์บูร์ก-กลึกซ์บูร์ก พระองค์เป็นพระราชปนัดดาในสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรีย ผ่านทางพระชนก ซึ่งเป็นพระโอรสพระองค์เดียวในเจ้าชายลีโอโพลด์ ดยุกแห่งออลบานี พระราชโอรสพระองค์ที่สี่
อภิเษกสมรส.
เจ้าหญิงซิบิลลาทรงอภิเษกสมรสเมื่อวันที่ 20 ตุลาคม ค.ศ. 1932 ณ เมืองโคบวร์ค กับ เจ้าชายกุสตาฟ อดอล์ฟ ดยุกแห่งเวสเตร์บอตเติน พระโอรสพระองค์ใหญ่ในเจ้าชายกุสตาฟ อดอล์ฟ มกุฎราชกุมารแห่งสวีเดน (ภายหลังเสวยราชสมบัติเป็น สมเด็จพระเจ้ากุสตาฟที่ 6 อดอล์ฟแห่งสวีเดน) กับ เจ้าหญิงมาร์กาเรตแห่งคอนน็อต พระราชนัดดาพระองค์หนึ่งในสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรีย
ทั้งเจ้าหญิงซิบิลลาและเจ้าชายกุสตาฟ อดอล์ฟเป็นพระราชปนัดดาในสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรีย เจ้าหญิงไม่ได้ทรงเป็นมกุฎราชกุมารีแห่งสวีเดน เนื่องจากพระสวามีได้สิ้นพระชนม์ไปก่อนหน้าพระอัยกา (สมเด็จพระเจ้ากุสตาฟที่ 5 แห่งสวีเดน) ทั้งสองพระองค์มีพระโอรสและธิดา 5 พระองค์คือ 
ปลายพระชนม์ชีพ.
ในปี ค.ศ. 1947 เจ้าหญิงซิบิลลาทรงเป็นม่ายเมื่อเจ้าชายกุสตาฟ อดอล์ฟ พระสวามีสิ้นพระชนม์จากอุบัติเหตุทางเครื่องบินที่สนามบินในกรุงโคเปนเฮเกน ประเทศเดนมาร์ก เจ้าชายคาร์ล กุสตาฟ ซึ่งเป็นพระโอรสพระองค์เล็กและพระองค์เดียว จึงทรงอยู่ในลำดับที่สองในสายการสืบราชบัลลังก์เมื่อพระชนมายุได้ 1 พรรษา และทรงเป็นมกุฎราชกุมารเมื่อพระชนมายุ 4 พรรษา
หลังจากการสวรรคตของสมเด็จพระราชินีลูอีสแห่งสวีเดนในปี ค.ศ. 1965 เจ้าหญิงซิบิลลาทรงเป็นเจ้าหญิงแห่งสวีเดนที่มีอาวุโสสูงสุด โดยได้ทรงปฏิบัติ พระราชภารกิจช่วยเหลือสมเด็จพระราชาธิบดีกุสตาฟที่ 6 อดอล์ฟแห่งสวีเดน พระสัสสุระ
เจ้าหญิงซิบิลลาสิ้นพระชนม์เมื่อในวันที่ 28 พฤศจิกายน ค.ศ. 1972 ณ พระราชวังหลวง กรุงสต็อกโฮล์ม ด้วยพระโรคมะเร็ง ก่อนการเสวยราชสมบัติเป็นพระราชาธิบดีแห่งสวีเดนของพระโอรสเพียง 10 เดือน สิริพระชันษา 64 ปี 10 เดือน
วิกิพีเดียภาษาเยอรมัน

วิกิพีเดียภาษาเยอรมัน  เป็นสารานุกรมวิกิพีเดียที่จัดทำขึ้นในภาษาเยอรมัน เริ่มสร้างเมื่อเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2544 วิกิพีเดียภาษาเยอรมันเป็นวิกิพีเดียที่มีจำนวนบทความมากเป็นอันดับสองรองจากภาษาอังกฤษ โดยมีบทความถึง บทความ (2025)
วิกิพีเดียภาษาฝรั่งเศส

วิกิพีเดียภาษาฝรั่งเศส  เป็นวิกิพีเดียที่จัดทำขึ้นในภาษาฝรั่งเศส จัดตั้งขึ้นในวันที่ 23 มีนาคม พ.ศ. 2544 สองเดือนหลังก่อตั้งวิกิพีเดียอย่างเป็นทางการ ณ วันที่ 16 ตุลาคม พ.ศ. 2565 วิกิพีเดียภาษานี้มี บทความ ทำให้เป็นภาษาที่มีบทความมากเป็นอันดับ 5 โดยเป็นรองเพียงภาษาอังกฤษ, ภาษาเซบัวโน, ภาษาสวีเดน และภาษาเยอรมัน เป็นวิกิพีเดียในกลุ่มภาษาโรมานซ์ที่มีบทความมากที่สุด และ ในบรรดาวิกิพีเดียทั้งหมด วิกิพีเดียภาษานี้เป็นภาษาที่สามที่มีบทความมากกว่า 1 ล้านบทความ โดยผ่านระดับนั้นในวันที่ 23 กันยายน ค.ศ. 2010 ตามหลังฉบับภาษาอังกฤษและเยอรมัน
ใน พ.ศ. 2551 "กวีด" สารานุกรมภาษาฝรั่งเศสยกเลิกฉบับ พ.ศ. 2551 อ้างว่ายอดขายตกจากการแข่งขันกับวิกิพีเดียภาษาฝรั่งเศส
ณ เดือน 2025 มีผู้ใช้ บัญชี ผู้ดูแลระบบ บัญชี และไฟล์ ไฟล์ในวิกิพีเดียภาษาฝรั่งเศส
รายงานจากงานวิจัยของตอฮอ ยอสเซรี และคณะ จากสถาบันอินเทอร์เน็ตออกซฟอร์ดใน พ.ศ. 2556 หน้าเซกอแลน รัวยาล  กับยูเอฟโอ  เป็นบทความที่มีข้อขัดแย้งมากที่สุดในวิกิพีเดียภาษาฝรั่งเศส
วิกิพีเดียภาษาโปแลนด์

วิกิพีเดียภาษาโปแลนด์  เป็นสารานุกรมวิกิพีเดียที่จัดทำขึ้นในภาษาโปแลนด์ เริ่มสร้างเมื่อ 26 กันยายน ค.ศ. 2001 ปัจจุบันวิกิพีเดียภาษาโปแลนด์มีบทความมากกว่า
วิกิพีเดียภาษาญี่ปุ่น

วิกิพีเดียภาษาญี่ปุ่น  เป็นสารานุกรมวิกิพีเดียที่จัดทำขึ้นในภาษาญี่ปุ่น เริ่มสร้างเมื่อเดือนวันที่ 11 พฤษภาคม ค.ศ. 2001 ณ เดือน 2025 วิกิพีเดียภาษานี้มีบทความมากกว่า บทความ 
ณ เดือนมิถุนายน ค.ศ. 2020 วิกิพีเดียภาษาญี่ปุ่นเป็นหน้าวิกิพีเดียที่มีผู้เข้าชมมากที่สุด โดยเป็นรองเพียงวิกิพีเดียภาษาอังกฤษ
วิกิพีเดียภาษาดัตช์

วิกิพีเดียภาษาดัตช์  เป็นสารานุกรมวิกิพีเดียที่จัดทำขึ้นในภาษาดัตช์ เริ่มสร้างเมื่อ 19 มิถุนายน ค.ศ. 2001 ปัจจุบันวิกิพีเดียภาษาดัตช์มีบทความ บทความ (2025) เป็นวิกิพีเดียภาษาที่ 4 ที่มีบทความมากกว่า 1 ล้านบทความ ตามหลังภาษาอังกฤษ, เยอรมัน และฝรั่งเศส
วิกิพีเดียภาษาดัตช์เป้นวิกิพีเดียที่เป็นที่ยอดนิยมในประเทศเนเธอร์แลนด์ บางครั้งก็ได้รับความนิยมในประเทศเบลเยียม อย่างไรก็ตาม ในประเทศซูรินาม วิกิพีเดียภาษาดัตช์มีความนิยมอยู่ในอันดับที่สอง รองจากภาษาอังกฤษ ส่วนในประเทศเบลเยียม วิกิพีเดียภาษายอดนิยมมักเป็นภาษาฝรั่งเศส
ส่วนในกูราเซา อารูบา และแคริบเบียนเนเธอร์แลนด์ก็มีผู้เข้าชมด้วย แต่มีผู้เข้าชมน้อยกว่าหน้าภาษาอังกฤษ
ประวัติ.
วิกิพีเดียภาษาดัตช์ได้รับการจัดตั้งขึ้นในวันที่ 19 มิถุนายน ค.ศ. 2001 และมีบทความถึง 100,000 บทความในวันที่ 14 ตุลาคม ค.ศ. 2005 จากนั้นจึงมีผู้สร้างบทความที่ 500,000 ในวันที่ 30 พฤศจิกายน ค.ศ. 2008 ในการศึกษาวิจัยของ "Multiscope" ใน ค.ศ. 2006 วิกิพีเดียภาษาดัตช์ถูกจัดให้เป็นเว็บไซต์ภาษาดัตช์ที่ดีที่สุดเป็นอันดับ 3 ด้วยคะแนน 8.1 เป็นรองเพียงกูเกิลและจีเมล
อินเทอร์เน็ตบอต.
บทความส่วนใหญ่ในวิกิพีเดียภาษาดัตช์ (59%) สร้างขึ้นโดยอินเทอร์เน็ตบอต ในเดือนตุลาคม ค.ศ. 2011 บอตบางตัวสร้าง 80,000 บทความ (เทยบเท่ากับ 10% ของจำนวนบทความภาษานี้ทั้งหมด) ภายใน 11 วัน
วิกิพีเดียภาษาอิตาลี

วิกิพีเดียภาษาอิตาลี  เป็นสารานุกรมวิกิพีเดียที่จัดทำขึ้นในภาษาอิตาลี เริ่มสร้างเมื่อวันที่ 11 พฤษภาคม ค.ศ. 2001 ปัจจุบันวิกิพีเดียภาษาอิตาลีมีบทความ บทความ (2025)
วิกิพีเดียภาษาโปรตุเกส

วิกิพีเดียภาษาโปรตุเกส  เป็นสารานุกรมวิกิพีเดียที่จัดทำขึ้นในภาษาโปรตุเกส เริ่มสร้างเมื่อวันที่ 11 พฤษภาคม ค.ศ. 2001 นอกจากจะเป็นเว็บไซต์ที่มีผู้เข้าชมเป็นอันดับ 6 ของโลก วิกิพีเดียภาษานี้ยังเป็นเว็บไซต์ที่มีผู้เข้าชมมากเป็นอันดับที่ 15 ในประเทศบราซิล และอันดับ 6 ในประเทศโปรตุเกส
ข้อมูลเมื่อ 2025[ [update]] วิกิพีเดียภาษาโปรตุเกสมีบทความ บทความ
ยางรีเคลม

ยางรีเคลม (Reclaim Rubber) หมายถึง การนำผลิตภัณฑ์ยางที่วัลคาไนซ์แล้วมาผ่านกระบวนการนำกลับมาใช้ใหม่อีกครั้งโดยการที่ทำให้โมเลกุลของยางที่มีการเชื่อมโยง แตกออกเป็นโมเลกุลเล็ก ๆ ซึ่งสามารถนำไปผสมสารเคมีแล้วนำกลับมาวัลคาไนซ์ใหม่ได้อีกครั้งหนึ่ง
การทำยางรีเคลม มีกระบวนการต่าง ๆ ดังนี้
กระบวนการการทำยางรีเคลมที่มาจากยางธรรมชาติ ไม่ต้องใช้สารเคมี ใช้เพียงความร้อนเท่านั้น แต่ยางรีเคลมที่ทำมาจากยางสังเคราะห์จะต้องใช้ทั้งความร้อนและสารเคมีชนิดอื่น ๆ เช่น พลาสติไซเซอร์ ซึ่งจะช่วยให้โมเลกุลยางแยกออกจากกันได้ง่ายขึ้น, แทคคิไฟเออร์ (Tackifier) ช่วยในการแปรรูปหลังให้ความร้อนซึ่งทำให้ยางเหนียวและนุ่มขึ้น, และ reclaiming agent ช่วยในการดำเนินกระบวนการรีเคลมเป็นไปได้อย่างรวดเร็ว
กระบวนการทำยางรีเคลมจะต้องผ่านการออกซิเดช้น ความร้อน และการล้าง ทำให้ยางปกติที่ผ่านการวัลคาไนซ์แล้วนำมาทำยางรีเคลมจะทนทานต่อการออกซิไดซ์ได้ดีขึ้น แต่สมบัติด้านความทนทานต่อการสึกหรอ, ความทนทานต่อแรงดึง, ระยะยืดเมื่อขาด และความกระเด้งตัวของยางไม่ดี
ยางที่ผ่านกระบวนการรีเคลมจะนำไปใช้งานในด้านอุตสาหกรรมต่าง ๆ เช่น อุตสาหกรรมรถยนต์, อุตสาหกรรมรองเท้า, อุตสาหกรรมเครื่องกลต่าง ๆ เป็นต้น
ยางสไตรีนบิวตาไดอีน

ยางสไตรีนบิวตาไดอีน (Styrene-Butadiene Rubber, SBR) หรือ ยางเอสบีอาร์ เกิดจากการโคพอลิเมอไรเซชันระหว่างมอนอเมอร์สองชนิด คือ สไตรีนและบิวตาไดอีนแบบอิมัลชัน (emulsion polymerization) ยางเอสบีอาร์ถือว่าเป็นยางสังเคราะห์ที่สำคัญและใช้กันอย่างแพร่หลายที่สุดในวงการอุตสาหกรรมยางเนื่องจากยางชนิดนี้มีราคาไม่แพงอีกทั้งสามารถแปรรูปได้ง่ายจึงทำให้ประหยัดทั้งต้นทุนวัตถุดิบและแรงงานการผลิต
ยางเอสบีอาร์จะมีสมบัติด้อยในด้านการเหนียวติด จึงจำเป็นต้องใช้สารเพิ่มความเหนียวติดในการผลิตผลิตภัณฑ์บางชนิด เช่น ยางรถยนต์ ความยืดหยุ่นจะขึ้นอยู่กับปริมาณสไตรีนในโครงสร้างโดยถ้าปริมาณสไตรีนสูงขึ้น ความยืดหยุ่นก็จะลดลง ความทนต่อแรงดึงและความทนต่อการฉีกขาดต่ำกว่ายางธรรมชาติ แต่หากเติมสารตัวเติมเสริมแรงก็จะทำให้ได้สมบัติดีเทียบเท่ากับยางธรรมชาติได้ และยางชนิดนี้มีความเป็นฉนวนสูง มีการกระเด้งตัวต่ำกว่ายางธรรมชาติ อุณหภูมิที่เหมาะสมในการใช้งานตั้งแต่ -50°C ถึง 100°C 
ตัวอย่างการใช้งานของยางเอสบีอาร์ เช่น สายพานลำเลียง ท่อยาง พื้นรองเท้า ฉนวนหุ้มสายไฟ ผลิตภัณฑ์ทางการแพทย์ เป็นต้น
น้ำยางข้น

น้ำยางข้น  หมายถึง น้ำยางธรรมชาติที่ผ่านกระบวนการเพิ่มความเข้มข้น โดยน้ำยางธรรมชาติที่ผ่านกระบวนการเพิ่มความเข้มข้นแล้วจะมีปริมาณเนื้อยางประมาณร้อยละ 55-65 ซึ่งสูงกว่าน้ำยางสดที่มีปริมาณเนื้อยางประมาณร้อยละ 25-30 ทำให้สามารถทำการขนส่งได้ง่ายขึ้นเป็นอย่างมาก 
กระบวนการเตรียมน้ำยางข้นจากน้ำยางสด.
ความเข้มข้นของเนื้อยางจะสูงประมาณ 55% ในช่วงระยะเวลา 18 ชั่วโมง ในการทำน้ำยางข้นโดยวิธีการทำครีม หากต้องการเนื้อยางสูงถึง 60% ต้องตั้งทิ้งไว้อย่างน้อย 4-5 วัน
การเลื่อนวน

ในทางคณิตศาสตร์เชิงการจัด การเลื่อนวน  คือการเรียงสับเปลี่ยนของ n สิ่งอันดับ ที่ซึ่งสมาชิกสุดท้ายจะกลายเป็นสมาชิกแรก หรือสมาชิกแรกกลายเป็นสมาชิกสุดท้าย แล้วสมาชิกอื่นๆ จะถูกเลื่อนไปแทนที่โดยไม่สลับกัน เปรียบได้กับการเรียงสับเปลี่ยนที่มีการวนรอบ
ตัวอย่างเช่น การเลื่อนวนของสามสิ่งอันดับ ("a", "b", "c") ได้แก่
ในทางวิทยาการคอมพิวเตอร์ การเลื่อนวน คือตัวดำเนินการเลื่อนชนิดหนึ่งที่จะเลื่อนบิตทั้งหมดของตัวถูกดำเนินการเป็นวงรอบ โดยการเลื่อนวนจะไม่สงวนบิตบอกเครื่องหมาย และจะไม่แยกเลขชี้กำลังออกจากแมนทิสซาเหมือนการเลื่อนเชิงคำนวณ (arithmetic shift) และการเลื่อนวนจะไม่เติมตำแหน่งบิตที่ว่างด้วยศูนย์ดังเช่นการเลื่อนเชิงตรรกะ (logical shift) แต่จะนำบิตที่เลื่อนออกไปมาใส่แทนที่ การเลื่อนวนแบบนี้มี 2 ทางคือวนไปทางซ้ายและวนไปทางขวา การเลื่อนวนมักใช้ในวิทยาการเข้ารหัส โดยเป็นส่วนหนึ่งของการเรียงสับเปลี่ยนของลำดับบิต
ตัวอย่างเช่น การเลื่อนวนของ 0001 0111 ไปหนึ่งบิต ตามแผนภาพ จะได้คำตอบคือ
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนเจริญผลภูลสวัสดิ์

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนเจริญผลพูลสวัสดิ์ (28 สิงหาคม พ.ศ. 2370 - 1 เมษายน พ.ศ. 2435) เป็นต้นราชสกุลชมพูนุท
พระประวัติ.
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนเจริญผลพูลสวัสดิ์ เป็นพระราชโอรสลำดับที่ 49 ในพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาสัมฤทธิ์ เมื่อวันอังคาร ขึ้น 7 ค่ำ เดือน 10 ปีกุน ตรงกับวันที่ 28 สิงหาคม พ.ศ. 2370 พระนามเดิม พระองค์เจ้าชมพูนุท พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯสถาปนาเป็น กรมหมื่นเจริญผลพูลสวัสดิ์ ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ ให้ทรงกำกับมหาดเล็ก ช่างกระดาษ ช่างเขียนผู้หญิง และคลังพิมานอากาศ แล้วทรงเลื่อนเป็น กรมขุนเจริญผลพูลสวัสดิ์
กรมขุนเจริญผลพูลสวัสดิ์ ทรงเป็นแม่กองสร้างวัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร และปฏิสังขรณ์วัดพระศรีรัตนศาสดาราม วัดราชโอรสารามราชวรวิหาร วัดมหาพฤฒารามวรวิหาร และนอกจากนี้ยังได้รับราชการพิเศษหลายอย่าง ไม่ว่าจะเป็นทรงเชี่ยวชาญด้านการพระเมรุต่าง ๆ รวมถึงการเป็นธุระในงานพระราชพิธีสำคัญแทบทุกคราว
สิ้นพระชนม์.
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนเจริญผลภูลสวัสดิ์ สิ้นพระชนม์ในรัชกาลที่ 5 ตรงกับปีมะโรง วันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2435 เวลาย่ำรุ่ง 10 นาที ด้วยพระชันษา 67 ปี พระราชทานเพลิงพระศพ ณ วัดสระเกศราชวรมหาวิหาร เมื่อวันที่ 27 มกราคม พ.ศ. 2438
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนเจริญผลภูลสวัสดิ์ ทรงเป็นต้นราชสกุล ชมพูนุท พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯ พระราชทานแก่ หม่อมเจ้าโสตถิผล และหม่อมเจ้าชนม์เจริญ ผู้ขอเมื่อวันที่ 19 มกราคม พ.ศ. 2459 เป็นสกุลอันดับที่ 3685 ตามประกาศวันที่ 15 เมษายน พ.ศ. 2460
พระโอรส-ธิดา.
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนเจริญผลภูลสวัสดิ์ มีพระโอรสและพระธิดา 5 พระองค์ ได้แก่
หม่อมเจ้าปิยะรังสิต รังสิต

หม่อมเจ้าปิยะรังสิต รังสิต (25 ธันวาคม พ.ศ. 2456 – 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2533) เป็นพระโอรสองค์ใหญ่ในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาชัยนาทนเรนทร กับหม่อมเอลีซาเบท รังสิต ณ อยุธยา
พระประวัติ.
ประสูติ.
หม่อมเจ้าปิยะรังสิต รังสิต มีพระนามลำลองว่า ท่านชายปิยะเป็นพระโอรสองค์ใหญ่ในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาชัยนาทนเรนทร กับหม่อมเอลีซาเบท รังสิต ณ อยุธยา มีโสทรอนุชาและโสทรขนิษฐาสององค์ คือ หม่อมเจ้าสนิทประยูรศักดิ์ รังสิต (19 สิงหาคม พ.ศ. 2460 - 10 กันยายน พ.ศ. 2538) และจารุลักษณ์กัลยาณี บูรณะนนท์ (เดิม: หม่อมเจ้าจารุลักษณ์กัลยาณี รังสิต; 7 สิงหาคม พ.ศ. 2467 - 3 สิงหาคม พ.ศ. 2555)
เสกสมรส.
หม่อมเจ้าปิยะรังสิต เสกสมรสครั้งแรกกับหม่อมราชวงศ์ผ่องลักษณ์ ทองใหญ่ มีธิดาหนึ่งคน คือ
จากนั้นได้รับพระราชทานน้ำพระมหาสังข์จากสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานเสกสมรสกับหม่อมเจ้าวิภาวดี รังสิต (ราชสกุลเดิม รัชนี; ต่อมาคือ พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวิภาวดีรังสิต) เมื่อวันที่ 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2489 มีธิดาสองคน คือ
และหม่อมเจ้าปิยะรังสิต รังสิต ยังมีโอรสหนึ่งคนกับหม่อมบุญพิทักษ์ รังสิต ณ อยุธยา (สกุลเดิม แสงฤทธิ์) คือ
สิ้นชีพิตักษัย.
หม่อมเจ้าปิยะรังสิต ถึงชีพิตักษัยด้วยพระโรคหทัยวายเมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2533 ที่จังหวัดเชียงใหม่ สิริชันษา 76 ปี 1 เดือน 6 วัน
พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เสด็จพระราชดำเนินพร้อมด้วยสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี, พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี กรมหมื่นสุทธนารีนาถ และสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา พระราชทานเพลิงศพเมื่อวันที่ 4 เมษายน พ.ศ. 2533 ณ เมรุหลวงหน้าพลับพลาอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร
อรัญวาสี

อรัญวาสี (อ่านว่า อะ-รัน-ยะ-วา-สี) แปลว่า "ผู้อยู่ในป่า, ผู้อยู่ประจำป่า"
อรัญวาสี เป็นชื่อเรียกคณะสงฆ์โบราณคณะหนึ่งซึ่งตั้งอยู่ในป่าห่างชุมชน เรียกว่า คณะอรัญวาสี คู่กับ คณะคามวาสี ซึ่งตั้งวัดอยู่ในชุมชน
อรัญวาสี ปัจจุบันหมายถึงภิกษุผู้อยู่ในป่าหรือที่เรียกโดยทั่วไปว่า พระป่า ซึ่งมีกิจวัตรประจำวันเน้นหนักไปในทางวิปัสสนาธุระคืออบรมจิต เจริญปัญญา นุ่งห่มด้วยผ้าสีปอนหรือสีกรัก มุ่งการปฏิบัติธรรมและการเผยแผ่เป็นหลัก ไม่เน้นงานด้านการบริหารปกครอง การศึกษาพระปริยัติธรรม และสาธารณูปการหรือการก่อสร้างพัฒนาวัด
อรัญวาสี ถูกนำมาใช้เป็นสร้อยนามสมณศักดิ์ของพระสงฆ์ระดับพระราชาคณะขึ้นไป เพื่อแสดงให้รู้ว่าเป็นพระป่า
วิปัสสนาธุระ

วิปัสสนาธุระ หมายถึง "งานด้านวิปัสสนา, งานด้านบำเพ็ญวิปัสสนกรรมฐาน"
วิปัสสนาธุระ คืองานที่มุ่งอบรมปัญญาให้เกิดโดยการปล่อยวางภาระทั้งปวง ทำกายใจให้เบา ยินดีในเสนาสนะที่เงียบสงบ พิจารณาถึงความเสื่อมไปสิ้นไปในสังขารร่างกายจนเห็นสามัญลักษณะคือ อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา ได้ชัดเจน เจริญอบรมวิปัสสนาต่อเนื่องไปไม่ขาดสายจนถึงวิโมกข์คืออนิมิตตวิโมกข์ อัปปณิหิตวิโมกข์ และสุญญตวิโมกข์จนก้าวสู่หลักชัยคือวิมุตติคว้าอรหัตผลได้บรรลุกิจที่ควรทำได้ทำสำเร็จแล้วได้กระทำให้แจ้งแล้วซึ่งคำสอนของพระศาสดากิจอื่นที่ต้องทำต่อจากนี้ไม่มีอีก
วิปัสสนาธุระ เป็นงานที่พระพุทธเจ้าทรงกำหนดให้ภิกษุปฏิบัติอย่างหนึ่งใน 2 อย่าง คือ คันถธุระ และ วิปัสสนาธุระ
สลา คุณวุฒิ

สลา คุณวุฒิ (ชื่อเล่น: โบ้) หรือนามปากกา พิณ พานทอง ศิลปินแห่งชาติ พ.ศ. 2564 สาขาศิลปะการแสดง (ดนตรีไทยสากล - ประพันธ์เพลงไทยลูกทุ่ง) นักประพันธ์เพลง แนวลูกทุ่งอีสานและหมอลำ โปรดิวเซอร์เพลง และนักร้องเพลงลูกทุ่งชายไทยจากภาคอีสาน ในสังกัดค่าย แกรมมี่โกลด์ อดีตรับราชการครู
ประวัติ.
สลา คุณวุฒิ เกิดเมื่อวันที่ 2 เมษายน พ.ศ. 2505 มีภูมิลำเนาเดิมคือ ตำบลบุ่ง อำเภออำนาจเจริญ จังหวัดอุบลราชธานี (ปัจจุบัน อำเภอเมืองอำนาจเจริญ จังหวัดอำนาจเจริญ) เป็นบุตรคนที่ 4 จากจำนวน 6 คน ของพ่อบุญหลาย คุณวุฒิ กับแม่ก้าน คุณวุฒิ จบการศึกษาชั้นประถมที่โรงเรียนบ้านนาหมอม้า จ.อำนาจเจริญ มัธยมศึกษาที่โรงเรียนป่าติ้ววิทยา อ.ป่าติ้ว จ.ยโสธร ต่ออนุปริญญาการศึกษา (ป.กศ.สูง) วิชาเอกวิทยาศาสตร์ วิทยาลัยครูอุบลราชธานี หลังจากจบ ป.กศ.สูง แล้ว เข้ารับราชการครูครั้งแรกที่โรงเรียนบ้านไร่ขี อ.ลืออำนาจ จ.อำนาจเจริญ ในปัจจุบัน จากนั้นสอบเป็นครูใหญ่ บรรจุตำแหน่งครูใหญ่ที่โรงเรียนบ้านนำซับ อ.ลืออำนาจ จ.อำนาจเจริญ แล้วย้ายไปเป็นครูใหญ่ที่โรงเรียนบ้านนาดี อ.ลืออำนาจ จ.อำนาจเจริญ และตำแหน่งสุดท้ายขอย้ายไปดำรงตำแหน่งครูใหญ่โรงเรียนบ้านดอนชี อ.เมือง จ.อุบลราชธานี ระหว่างนั้นศึกษาต่อระดับปริญญาตรีที่มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช คณะศิลปศาสตร์ (บริหารการศึกษา) ได้รับเกียรตินิยมอันดับ 1
ครูสลาเข้าสู่วงการนักแต่งเพลงเมื่อปี พ.ศ. 2525 โดยการชักชวนและชักนำจาก ปัญญา คุณวุฒิ, วิทยา กีฬา และรุ่งเพชร แหลมสิงห์ บทเพลงแรกที่ได้บันทึกเสียงคือเพลง "สาวชาวหอ" เมื่อปี พ.ศ. 2526 และถูกตั้งเป็นชื่ออัลบั้มใหม่ของรุ่งเพชรอีกด้วย ถือเป็นผลงานแจ้งเกิดครูสลาในฐานะนักแต่งเพลงมือทอง 
ครูสลาเป็นทั้งนักร้องนักดนตรีและเป็นโปรดิวเซอร์ ของค่าย แกรมมี่โกลด์ และได้มีนักร้องหลายท่านนำเพลงประพันธ์ของครูสลาไปออกเป็นเทปแผงสู่ท้องตลาด โดยมีบทเพลงดังจากการแต่งเพลง เช่น ล้างจานในงานแต่ง ยาใจคนจน ปริญญาใจ โทรหาแหน่เด๊อ เกี่ยวข้าวรอแฟน แพ้รบสนามรัก เป็นต้น
ในปี พ.ศ. 2559 ครูสลาได้แต่งเพลง "เล่าสู่หลานฟัง" เพื่อรำลึกถึงพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร หลังการสวรรคตเมื่อวันที่ 13 ตุลาคม
เมื่อวันที่ 27 เมษายน พ.ศ. 2565 ครูสลาได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติจากคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ กรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม ให้เป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (ดนตรีไทยสากล - ประพันธ์เพลงไทยลูกทุ่ง) ประจำปี พ.ศ. 2564
ผลงานการแสดง.
กรรมการตัดสิน.
<templatestyles src="Col-begin/styles.css"/>
เมโมรี เซชุงโนะฮิการิ

"เมโมรี เซชุงโนะฮิการิ"  เป็นเพลงซิงเกิลลำดับที่ 4 ของมอร์นิงมูซูเมะ วางจำหน่ายวันที่ 10 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2542 ในรูปแบบซีดีขนาด 8 เซนติเมตร
ต่อมาในปี พ.ศ. 2547 ซิงเกิลนี้ได้รวมเอาไว้ในชุดรวมอัลบั้ม "เออร์ลีซิงเกิลบอกซ์" และในปี พ.ศ. 2548 ได้วางจำหน่ายในรูปแบบของซีดีขนาด 12 เซนติเมตร
โดยก่อนหน้านั้น วันที่ 17 มกราคม พ.ศ. 2542 ซึ่งเป็นวันก่อนที่จะวางจำหน่ายซิงเกิลนี้ ฟูกูดะได้ประกาศผ่านทางรายการ "อาซายัน" ว่าเธอตัดสินใจที่จะสำเร็จการศึกษาจากมอร์นิงมูซูเมะและเฮลโล! โปรเจกต์ เพื่อที่จะไปศึกษาต่อ โดยเพลง "เนเวอร์ฟอร์เก็ท" เพลงรองในซิงเกิลนี้ที่อาซูกะได้ร้องไว้ เป็นเพลงประกอบสำเร็จการศึกษาของมอร์นิงมูซูเมะ
รายชื่อเพลง.
ทุกเพลงในซิงเกิลชุดนี้ประพันธ์โดย สึงกุ
กระสวย

กระสวย เป็นอุปกรณ์อย่างหนึ่งใช้ในการทอผ้า ทำด้วยไม้ ปลายสองด้านมน ตรงกลางกลวง สำหรับบรรจุหลอดด้ายพุ่ง หรือด้ายพุ่งพิเศษ มีน้ำหนักและขนาดเหมาะมือ ใช้พุ่งไปมาระหว่างการยกเส้นด้ายยืนขึ้นลง
ในประเทศไทย ส่วนใหญ่พบกระสวยสองแบบ คือ แบบดั้งเดิม มีลักษณะเรียว ยาว ปลายงอน คล้ายเรือ นิยมใช้กับการทอผ้าขิดผ้ายก ที่ไม่ต้องการความรวดเร็ว กับแบบใหม่ มีลักษณะป้อม ปลายมนคล้ายดินสองทั้งสองด้าน มักพบในการทอด้วยกี่กระตุก เพราะสามารถสอดไว้ในช่องใส่กระสวย เพื่อให้ชักกระสวยไปมาได้สะดวกในระหว่างเหยียบกี่เพื่อยกด้ายยืน
ในการทอผ้าพื้นที่ไม่ต้องการลวดลายมาก อาจมีกระสวยใช้เพียงหนึ่งหรือสองอัน แต่การทอผ้าที่ต้องการสีสันและลวดลายแปลก ๆ จะต้องมีกระสวยจำนวนมาก พอกับจำนวนด้ายและสีที่ใช้ ส่วนการทอด้วยกี่เอวนั้น ไม่จำเป็นต้องใช้กระสวยเป็นพิเศษแต่อย่างใด
เทวรูป

เทวรูป เป็นประติมากรรมลอยตัว สร้างขึ้นเพื่อเป็นตัวแทนของเทพเจ้า เทวรูปนั้นได้มีการนำมาใช้เพื่อกิจกรรมหรือพิธีกรรมทางศาสนา และการสักการบูชาเคารพ มีการสักการบูชาที่เป็นเอกลักษณ์ เช่น การถวายข้าวตอกดอกไม้ การไหว้ หรือมีพิธีกระบวนแห่ต่าง ๆ เป็นต้น
ทะไลลามะ

ทะไลลามะ หรือ ตาแลลามา (ทิเบต: ཏཱ་ལའི་བླ་མ་, ไวลี: "Taa-la'i Bla-ma", พินอินทิเบต: "Dalä Lama") หรือ ต๋าไล่หล่ามะ (ภาษาจีน: 达赖喇嘛, 達賴喇嘛, dálài lǎma) หรือ ดาไลลามะ (อักษรโรมัน: Dalai Lama) เป็นตำแหน่งประมุขหัวหน้าคณะสงฆ์ในพุทธศาสนานิกายมหายานแบบทิเบตเกลุก (นิกายหมวกเหลือง) เป็นผู้นำทางด้านจิตวิญญาณสูงสุดของชาวทิเบต "ทะไลลามะ" มาจากภาษามองโกเลีย "далай (dalai)" แปลว่า มหาสมุทร และภาษาทิเบต "བླ་མ ་bla-ma" แปลว่า พระชั้นสูง
ตามประวัติศาสตร์ของทิเบต เชื่อว่าองค์ทะไลลามะเป็นอวตารในร่างมนุษย์ของพระอวโลกิเตศวรโพธิสัตว์ และเมื่อองค์ทะไลลามะองค์หนึ่งสิ้นพระชนม์ไป จะกลับชาติมาประสูติใหม่เป็นองค์ทะไลลามะองค์ต่อไป โดยราเจ็งรินโปเช ซึ่งเป็นพระสงฆ์ระดับรองลงมาจะเป็นผู้ใช้นิมิตสรรหาเด็กคนที่เชื่อว่าเป็นทะไลลามะกลับชาติมาเกิด
ปัจจุบัน ทะไลลามะ เป็นองค์ที่ 14 ชื่อ แต็นจิน กยาโช (พ.ศ. 2478 – ปัจจุบัน)
องค์ทะไลลามะ.
ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน มีองค์ทะไลลามะทั้งหมด 14 องค์แล้วดังนี้
โครมาลวีโอลาตา

โครมาลวีโอลาตา เป็นยูคาริโอตซูปเปอร์กรุ๊ปในการจำแนกประเภทของ ค.ศ. 2005 ที่สำคัญ ซึ่งได้รับการยกเป็นหนึ่งในหกกลุ่มหลักภายในยูคาริโอต โดยเป็นการปรับปรุงอาณาจักรโครมิสตา ซึ่งได้รับการเสนอครั้งแรกโดย โทมัส คาวาเลียร์-สมิธ ใน ค.ศ. 1981 โครมาลวีโอลาตาได้ถูกเสนอให้เป็นตัวแทนของสิ่งมีชีวิตที่สืบเชื้อสายมาจากเอ็นโดซิมไบโอติก ระดับทุติยภูมิเดี่ยวที่เกี่ยวข้องกับสาหร่ายสีแดงและไบคอนต์ (bikont) พลาสมิดในสิ่งมีชีวิตเหล่านี้คือคลอโรฟิลล์ซี
อย่างไรก็ตาม ทฤษฎีที่ว่าวงศ์วานวิวัฒนาการของโครมาลวีโอลาตามาจากบรรพบุรุษเดียวกันถูกปฏิเสธ ดังนั้นเอกสารสองฉบับที่ตีพิมพ์ใน ค.ศ. 2008 จึงมีแผนภูมิวิวัฒนาการชาติพันธุ์ซึ่งโครมาลวีโอลาตาถูกแบ่งแยก และการศึกษาล่าสุดยังคงสนับสนุนมุมมองนี้
อาร์กิวเมนต์ของค่าสูงสุด

อาร์กิวเมนต์ของค่าสูงสุด  หมายถึงค่าของอาร์กิวเมนต์ (ตัวแปรต้น) ที่ให้กับนิพจน์แล้วทำให้เกิดค่าสูงสุดบนโดเมนที่พิจารณา นั่นคือ
<math>\arg \max_x f (x) \in \{x\ |\ \forall y : (y \neq x \Longrightarrow f (y) \le f (x)) \}</math>
หรือกล่าวในอีกทางหนึ่ง
<math>\arg \max_x f (x) \!</math>
คือค่าของ "x" ที่จะทำให้ฟังก์ชัน "f" ("x") มีค่ามากที่สุด (ตัวอย่างเช่น "f" ("x") = −|"x"| จะเกิดค่าสูงสุดเมื่อ "x" = 0)
เราสามารถนิยามเฉพาะกรณี ให้อาร์กิวเมนต์ของค่าสูงสุดมีค่าค่าเดียว
<math>x_0 = \arg \max_x f (x) \!</math>
ก็ต่อเมื่อ "x"0 เป็นค่าอันหนึ่งเดียวของ "x" ที่จะทำให้ "f" ("x") มีค่ามากที่สุด ดังตัวอย่าง
<math>\arg \max_{x \in \mathbb{R}} (x (10-x)) = 5</math>
ซึ่งค่าสูงสุดของ "x" (10 − "x") จะเท่ากับ 25 เมื่อ "x" = 5
ในกรณีที่มีค่า "x" หลายค่าที่ทำให้เกิดค่าสูงสุด คำตอบของอาร์กิวเมนต์ของค่าสูงสุดจะเป็นเซต
<math>\arg \max_{x \in [0,4\pi]} \cos (x) = \{0,2\pi,4\pi\}</math>
ซึ่งค่าสูงสุดของ cos ("x") จะเท่ากับ 1 เมื่อ "x" = 0, 2π หรือ 4π
สำหรับ อาร์กิวเมนต์ของค่าต่ำสุด (argument of the minimum: arg min, argmin) สามารถนิยามได้ในทางตรงข้าม
บรรพบุรุษร่วมที่ใกล้กันที่สุดของสิ่งมีชีวิตบนโลก

บรรพบุรุษร่วมที่ใกล้กันที่สุดของสิ่งมีชีวิตบนโลก (อังกฤษ:last universal common ancestor; ตัวย่อ: LUCA) หมายถึง สิ่งมีชีวิตรุ่นล่าสุด ที่เป็นบรรพบุรุษร่วมกันของสิ่งมีชีวิตทั้งหมดบนโลกนี้ คล้ายคลึงกับ บรรพบุรุษร่วมที่ใกล้กันที่สุด (MRCA) ซึ่งหมายความถึงสับเซตใดๆของ LUCA ขณะที่ LUCA เองมีความหมายครอบคลุมถึงทุกเซตทั้งหมด
ข้อยกเว้น.
แม้ LUCA จะมีความหมายครอบคลุมถึงบรรพบุรุษของทุกชีวิตอันอาศัยบนโลกใบนี้ แต่ความหมายในตัวของ LUCA ไม่ได้หมายความถึง สิ่งมีชีวิตชนิดแรกที่อาศัยอยู่บนโลก หรือ สิ่งมีชีวิตขั้นพื้นฐานใด ๆ ซึ่งเชื่อว่าอาศัยอยู่ก่อนหน้า
ประวัติ.
ในขั้นแรกเมื่อมีการนิยามถึง LUCA นั้น เป็นช่วงที่นักอนุกรมวิธาน ได้แยกอาร์เคีย ออกจากอาณาจักรมอเนอรา เนื่องจากเชื่อว่าอาร์คีแบคทีเรีย มีวิวัฒนาการแตกต่างไปจากยูแบคทีเรีย และดูใกล้เคียงกับยูแคริโอตมากกว่า จึงแยกอาณาจักรมอเนอราเป็นสองส่วน คือ อาณาจักรอาร์คีแบคทีเรีย และอาณาจักรยูแบคทีเรีย ซึ่งก็ตั้งเป็นโดเมนอาร์เคีย และโดเมนแบคทีเรีย ซึ่งโดเมนอาร์เคีย และยูแคริโอต ก็ถูกจับรวมกลุ่มกันในชื่อของ นีโอมูรา จนในที่สุดแล้ว LUCA จึงเป็นสมมติฐานที่ระบุถึงสิ่งมีชีวิตอันเป็นบรรพบุรุษร่วม (common ancestor) ของนีโอมูรา และแบคทีเรีย
เป็นไปได้ว่าปัจจุบัน LUCA ได้สูญพันธุ์ไปจากโลกนี้แล้ว แต่สิ่งที่ยังคงอยู่คือลูกหลายอันเป็นมรดกตกทอดทางพันธุกรรม อย่างไรก็ตามความเชื่อนี้ถือเป็นข้อปฏิเสธกับทฤษฎีการส่งผ่านพันธุกรรมแนวราบ ในเรื่องนี้ คาร์ล เวอร์ส นักจุลชีววิทยาชาวอเมริกันเชื่อว่า ไม่มีสิ่งมีสิ่งมีชีวิตใด ที่ส่งต่อพันธุกรรมโดยสมบูรณ์มาจาก LUCA แต่เขาเชื่อว่า สิ่งมีชีวิตบนโลกในปัจจุบันนี้ทุกชนิด ต่างก็ได้รับการพัฒนาการ จากสังคมของสิ่งมีชีวิตโบราณด้วยกันทั้งสิ้น
พิชัยสงครามซุนจื่อ

พิชัยสงครามซุนจื่อ  เป็นตำรายุทธศาสตร์การทหารหรือตำราพิชัยสงครามของจีน ซึ่งเขียนขึ้นเมื่อราวหกร้อยปีก่อนคริสตกาลโดยซุนจื่อ นักยุทธศาสตร์คนสำคัญในยุครณรัฐของจีน เนื้อหาในตำราพิชัยสงครามฉบับนี้มี 13 บท แต่ละบทเน้นถึงแต่ละแง่มุมของการสงคราม
ตำราพิชัยสงครามของซุนจื่อเป็นหนึ่งในตำรายุทธศาสตร์การทหารเล่มหนึ่งที่เก่าแก่ที่สุดในโลก โดยนับได้ว่าเป็นตำราเล่มแรกและเล่มหนึ่งที่ประสบความสำเร็จอย่างสูงในเชิงยุทธศาสตร์ และมีอิทธิพลอย่างมหาศาลต่อแนวคิดทางการทหาร กลยุทธทางธุรกิจ และแนวคิดเรื่องอื่นๆ ทั้งในโลกตะวันออกและโลกตะวันตก ซุนจื่อถือเป็นบุคคลแรกที่ตระหนักในความสำคัญของตำแหน่งทางยุทธศาสตร์ ซึ่งจะได้รับผลกระทบทั้งจากเงื่อนไขเชิงรุกในด้านสภาพแวดล้อมทางกายภาพ และความคิดเชิงรับของฝ่ายคู่แข่งในสภาพแวดล้อมดังกล่าว เขาได้สอนว่า ยุทธศาสตร์ไม่ใช่เพียงการวางแผนกำหนดสิ่งที่จะลงมือทำเท่านั้น แต่ยังต้องการการตอบสนองอย่างรวดเร็วและเหมาะสมในการเปลี่ยนแปลงเงื่อนไขในสถานการณ์ต่างๆ ด้วย 
ตำราพิชัยสงครามเล่มนี้ได้แปลเป็นภาษาตะวันตกครั้งแรกเมื่อปี ค.ศ. 1782 เป็นการแปลเป็นภาษาฝรั่งเศสโดยบาทหลวงฌอง โชแซฟท์ มารี อามีโอต์ (Jean Joseph Marie Amiot) นักบวชในศาสนาคริสต์นิกายเยซูอิต ในปัจจุบันนี้ นอกจากการประยุกต์ใช้ในด้านการทหารแล้ว หลักการในตำราพิชัยสงครามของซุนจื่อยังได้มีการนำมาปรับใช้ในกลยุทธ์เชิงธุรกิจและด้านการจัดการอีกด้วย
เนื้อหาโดยสังเขป.
ตำราพิชัยสงครามแบ่งเนื้อหาออกเป็น 13 บรรพ ดังนี้ (ชื่อแปลที่ใช้อาจแตกต่างกันไปตามแต่ละสำนวนแปล)
ตัวอย่างเนื้อหา.
รบร้อยครั้ง ชนะร้อยครั้ง.
ซุนจื่อกล่าวว่า การรบถ้ารู้จักการวางแผนที่ดีมีสิทธิที่จะชนะทุกร้อยครั้งเหมือนสิงโต ถ้าคราวใดที่ไม่สามารถจะล่าเหยื่อได้จะไม่ออกล่าเหยื่อ ในสงคราม เมื่อมีการรู้กำลังของกองทัพของเราเองรู้ความสามารถของแม่ทัพ รู้ความสามารถของกองทหารของฝ่ายเรา โอกาสรบชนะจะมีครึ่งหนึ่ง เมื่อใดก็ตามที่เราเรียนรู้กองกำลังของข้าศึก เรียนรู้ความสามารถของแม่ทัพข้าศึก และรู้ความสามารถของกองทหารของข้าศึก โอกาสรบร้อยครั้งชนะร้อยครั้งก็ไม่ไปไหนไกล แต่เมื่อใดก็ตามที่ออกรบ แม่ทัพไม่รู้กำลังของตัวเอง ไม่รู้กำลังของกองทหารตัวเอง ไม่ว่าจะออกรบกี่ครั้งก็ต้องแพ้ย่อยยับกลับมาทุกครั้ง 
ศาสตร์ข้อนี้ได้มีการนำไปใช้ในเชิงธุรกิจกันอย่างแพร่หลาย ยกตัวอย่าง ทฤษฎี SWOT Analysis
ตีใกล้แสร้งไกล ตีไกลแสร้งใกล้.
ซุนจื่อกล่าวว่า เมื่อใดก็ตามที่จะรุกโจมตีเมืองที่ไกลห่างออกไป จงหลอกล่อให้ข้าศึกรู้ว่าเราจะตีเมืองอื่นที่ใกล้กับเรา หลอกให้ศัตรูคิดว่าเราไม่สามารถไปตีถึงเมืองนั้นได้ เมื่อคราใดที่เราเข้าโจมตี ศัตรูจะไหวตัวไม่ทันทำให้รบชนะได้อย่างง่ายดาย เฉกเช่นเดียวกับโจมตีเมืองที่อยู่ใกล้ แต่หลอกศัตรูว่าเราจะไปตีเมืองที่ไกลห่างออกไป
สิ่งที่ผู้ปกครองไม่พึงทำในการยุทธ.
ผู้ที่ปกครองห้ามทำผิดกฎ 3 ข้อดังต่อไปนี้ หากไม่ทำตามจะทำให้ประสบกับความพ่ายแพ้ได้
เมื่อเหล่าทัพต่าง ๆ ตกอยู่ในสภาพลังเล สงสัย สับสน ไม่แน่ใจ ก็เกิดความระส่ำ ระสายในกองทัพ ศัตรูก็ฉวยโอกาสนี้เข้ากระทำและได้รับชัยชนะ เป็น ต่อฝ่ายเรา
ปัจจัยสู่ชัยชนะ.
การนำกองทัพสู่ชัยชนะมีปัจจัย 5 ประการ
ที่กล่าวมา 5 ประการนี้ผู้ใดรู้จักใช้จะพบกับชัยชนะ
เทนนิสมาสเตอร์ซีรีส์

เทนนิสมาสเตอร์ซีรีส์ หรือ เทนนิสเอทีพีมาสเตอร์ซีรีส์  เป็นชื่อเรียกกลุ่มการแข่งขันเทนนิสชาย 9 รายการใหญ่ ที่แข่งขันในทวีปยุโรปและทวีปอเมริกาเหนือ บนพื้นผิวคอร์ทที่แตกต่างกัน 3 แบบ
ความแตกต่างจากรายการระดับแกรนด์สแลมคือ การแข่งขันจะมีจำนวนนักเทนนิสที่เข้าร่วมน้อยกว่า ไม่มีการแข่งขันบนพื้นผิวหญ้า แต่มีการแข่งขันบนพื้นผิวที่ไม่มีการจัดการแข่งขันในระดับแกรนด์สแลมคือพื้นผิวพรมสังเคราะห์ที่มีความเร็วของลูกสูงกว่าพื้นผิวการแข่งขันประเภทอื่น
การแข่งขันกลุ่มนี้เริ่มจัดการแข่งขันในปี ค.ศ. 1996 ในชื่อเรียกเดิมว่า เมอร์เซเดส ซูเปอร์ ไนน์ เทนนิส ตามชื่อของผู้สนับสนุนหลักในขณะนั้นและเปลี่ยนชื่อเป็นเทนนิสมาสเตอร์ซีรีส์ตั้งแต่ปี 2000 เป็นต้นมา
คะแนนสะสมจัดอันดับนักเทนนิสในรายการระดับเอทีพีมาสเตอร์ซีรีส์ จะสูงกว่ารายการแข่งขันทั่วไปแต่จะต่ำกว่ารายการระดับแกรนด์สแลม และรายการเทนนิสมาสเตอร์คัพ ที่เป็นรายการปิดฤดูกาลแข่งขันของแต่ละปี
กบต้นไม้สีเขียว

<table id="
disambigbox" class="metadata plainlinks dmbox 
dmbox-disambig" style="">
<tr>
<td class="mbox-image" style="padding: 2px 0 2px 0.4em;">
 </td>
<td class="mbox-text" style="padding: 0.25em 0.4em; font-style: italic; "> หน้านี้รวมบทความที่มีชื่อเหมือนหรือใกล้เคียงกัน
 </td>
</tr>
</table>#เปลี่ยนทาง 
กบต้นไม้สีเขียว  หมายถึงกบหรือปาด 3 ชนิด
กระต่ายแจ็ก

กระต่ายแจ็ก หรือ กระต่ายป่า  เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่อยู่ในสกุล Lepus (/ลี-ปัส/) พวกมันเป็นสัตว์กินพืชและอาศัยแบบโดดเดี่ยวหรือเป็นคู่ พวกมันทำรังในโพรงเล็ก ๆ ที่เรียกว่า form และลูกของพวกมันสามารถดูแลตัวเองได้หลังเกิดไม่นาน สกุลนี้รวมถึง lagomorphs ที่มีขนาดใหญ่ที่สุด ส่วนใหญ่เป็นสัตว์ที่วิ่งเร็ว มีขาหลังยาวและทรงพลัง และมีหูขนาดใหญ่ที่ช่วยระบายความร้อนในร่างกาย กระต่ายป่ามีถิ่นกำเนิดในแอฟริกา ยูเรเซีย และอเมริกาเหนือ
สมาชิก "Lepus" ถือเป้นกระต่ายป่าแท้ที่แตกต่างจากกระต่ายที่อยู่ในวงศ์ Leporidae ที่เหลือ อย่างไรก็ตามมี leporid 5 ชนิดที่มีชื่อสามัญว่า "กระต่ายป่า" แต่ไม่เป็นกระต่ายป่าแท้ ได้แก่ hispid hare ("Caprolagus hispidus") และอีก 4 ชนิดที่รู้จักกันในชื่อ red rock hare ("Pronolagus") ในทางกลับกัน กระต่าย "Lepus" หลายสายพันธุ์ถูกเรียกว่า "กระต่ายแจ็ก" แต่ถูกจัดประเภทเป็นกระต่ายป่ามากกว่ากระต่ายทั่วไป สัตว์เลี้ยงที่รู้จักกันในชื่อกระต่ายป่าเบลเยียมเป็นกระต่ายยุโรปที่กลายเป็นสัตว์เลี้ยง ซึ่งได้รับการคัดเลือกสายพันธุ์ให้มีลักษณะคล้ายกระต่ายป่า
ชีววิทยา.
โดยปกติจะมีขนสีน้ำตาลหรือเทา หูยาวมีขนาดใหญ่ และขาหลังที่ใหญ่และทรงพลัง มีความคล่องแคล่วปราดเปรียวมาก ใต้ฝ่าเท้ามีขนอ่อนนุ่มรองรับไว้เพื่อรองรับการกระโดด ในประเทศไทย พบเพียงชนิดเดียว คือ กระต่ายป่า ("L. peguensis")
กระต่ายสโนว์ชู

กระต่ายป่าสโนว์ชู  จัดอยู่ในไฟลัมสัตว์มีแกนสันหลัง ชั้นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม อันดับกระต่าย กระต่ายป่าสโนว์ชูมีถิ่นกำเนิดจากทวีปยุโรป อาศัยอยู่ในป่าสน มีขนสีน้ำตาล เมื่อถึงฤดูหนาว ขนของมันก็จะเปลี่ยนเป็นสีขาว เพื่อพรางตัวให้เหมือนกับหิมะ ซ่อนตัวจากสัตว์นักล่า เช่น ลิงซ์ หมาจิ้งจอก หมาป่า และ นกเค้าแมว
ภาษามณีปุระ

ภาษามณีปุระ หรือ ภาษาเมเต เป็นภาษากลางในรัฐมณีปุระทางตะวันออกเฉียงเหนือของอินเดีย และเป็นภาษาราชการของรัฐนี้ด้วย มีผู้พูดทั้งหมด 1,391,000 คน พบในอินเดีย 1,370,000 คน (พ.ศ. 2543) ในรัฐมณีปุระ รัฐอัสสัม รัฐนาคาแลนด์ รัฐตรีปุระ รัฐอุตตรประเทศ ผู้พูดภาษานี้จะพูดภาษาฮินดีได้ด้วย พบในบังกลาเทศ 15,000 คน (พ.ศ. 2546) จะพูดภาษาเบงกอลหรือภาษาสิลเหติได้ด้วย พบในพม่า 6,000 คน (พ.ศ. 2474) จัดอยู่ในตระกูลภาษาจีน-ทิเบต กลุ่มภาษาทิเบต-พม่า ในรัฐมณีปุระ มีรายการวิทยุออกอากาศด้วยภาษานี้ เขียนด้วยอักษรเบงกอลหรืออักษรมณีปุระ เรียงประโยคแบบประธาน-กรรม-กริยา ไม่มีเสียงวรรณยุกต์ เป็นภาษาที่มีการสอนถึงระดับปริญญาเอกในมหาวิทยาลัยแห่งอินเดีย และใช้เป็นภาษาในการสอนปริญญาตรีในรัฐมณีปุระ เป็นภาษาที่ต่างจากภาษามณีปุระพิษณุปุระที่เป็นภาษากลุ่มอินโด-อารยัน ทางยูเนสโกจัดให้ภาษานี้อยู่ในสถานะ "ภาษาใกล้สูญ"
ภาษามหาราษฏรี

ภาษามหาราษฏรี (Maharashtri; ภาษามราฐี: महाराष्ट्री प्राकृत) เป็นภาษาในอินเดียยุคกลางและยุคโบราณ พัฒนามาจากภาษาสันสกฤต เคยใช้พูดในบริเวณที่เป็นรัฐมหาราษฏระและส่วนอื่นๆของอินเดีย เป็นต้นกำเนิดของภาษามราฐี รวมทั้งภาษากอนกานี ภาษามัลดีฟส์ และภาษาสิงหล จัดเป็นภาษาปรากฤตภาษาหนึ่ง และเป็นภาษาปรากฤตที่ใช้ในบทละครและแพร่หลายที่สุดด้วย โดยเฉพาะบทละครของกาลิทาสใช้พูดตั้งแต่ทางเหนือจากมัลวาและราชปุตนะไปจนถึงกฤษณะและบริเวณแม่น้ำตุงคภัทรทางใต้ ภาษามหาราษฏระเป็นหนึ่งในภาษาปรากฤตที่เข้ามามีบทบาทเมื่อเลิกใช้ภาษาสันสกฤตในการติดต่อสื่อสาร โดยแพร่หลายในช่วง พ.ศ. 43 - 1043 ภาษาปรากฤตเริ่มใช้เป็นภาษาพูดแทนที่ภาษาสันสกฤตเมื่อราว พ.ศ. 43 ราชวงศ์ศาตวาหนะใช้ภาษามหาราษฏรี เป็นภาษาราชการ และภาษานี้ถูกใช้ต่อเนื่องมานานกว่า 1,000 ปี
ภาษามราฐีเป็นภาษาที่สืบเนื่องมาจากภาษามหาราษฏรี ภาษามหาราษฏรีสำเนียงหนึ่งเรียกว่าภาษามหาราษฏรีเชนใช้บันทึกคัมภีร์ทางศาสนาเชน ภาษามหาราษฎรีพัฒนาไปเป็นภาษามราฐีเมื่อราวพุทธศตวรรษที่ 20 - 21
โรงเรียนวังทองพิทยาคม

โรงเรียนวังทองพิทยาคม (อังกฤษ: Wang Thong Pittayakhom School) เดิมชื่อ โรงเรียนวังทอง เป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่ ประเภทสหศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา พิษณุโลก อุตรดิตถ์ ตั้งอยู่ที่ตำบลชัยนาม อำเภอวังทอง จังหวัดพิษณุโลก เปิดทำการสอนครั้งแรกเมื่อวันที่ 1 มิถุนายน พ.ศ. 2499 โดยอาศัยศาลาการเปรียญวัดบึงพร้าวเป็นอาคารเรียนชั่วคราว มีนายโชติ ครุธดิลกานันท์ เป็นครูใหญ่คนแรก
โรงเรียนมีพื้นที่รวมทั้งสิ้น 56 ไร่ 2 งาน 56 ตารางวา ตาม น.ส.3 เลขที่ 453, 463, 492, 557 และใบแจ้งการครอบครองเลขที่ พล.0012 ลงวันที่ 19 ธันวาคม พ.ศ. 2517 ปัจจุบันเปิดสอนในระดับมัธยมศึกษาตอนต้นและมัธยมศึกษาตอนปลาย มีการพัฒนาด้านวิชาการ กิจกรรม และสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่อง เคยได้รับรางวัลโรงเรียนพระราชทาน และรางวัลจากหน่วยงานทางการศึกษาในระดับภูมิภาคหลายครั้ง
โรงเรียนใช้ อักษรย่อว่า "ว.พ." และมี สีประจำโรงเรียนคือ สี เขียว–ขาว
สัญลักษณ์โรงเรียน.
สัญลักษณ์ประจำโรงเรียน 
เป็นรูปวิมาน หมายถึง "เป็นที่สิงสถิตของเทพยดา นำมาซึ่งความเจริญรุ่งเรืองไม่เสื่อมคลาย"
สีประจำโรงเรียน : เขียว – ขาว 
คติพจน์ : "พัฒนาคุณภาพ ยึดมั่นคุณธรรม หมั่นสร้างความดี เพื่อชีวิตและสังคม" 
เอกลักษณ์ของโรงเรียน : "ผัดไทยได้ ว่ายน้ำดี กีฬาเด่น" 
อัตลักษณ์ของโรงเรียน : "ยิ้มง่าย ไหว้งาม น้ำใจดี" 
วิสัยทัศน์ : "มุ่งมั่นการจัดการศึกษาให้มีคุณภาพตามเกณฑ์มาตรฐานสากล"
แผนการเรียน.
โรงเรียนวังทองพิทยาคม เปิดสอนในระดับมัธยมศึกษาตอนต้นและมัธยมศึกษาตอนปลาย โดยมีรายละเอียดดังนี้
มัธยมศึกษาตอนต้น (ม.1 - ม.3).
สายการเรียนรู้ทั่วไป (สายสามัญ) 
เน้นวิชาพื้นฐาน เช่น 
มัธยมศึกษาตอนปลาย (ม.4 - ม.6).
มีแผนการเรียนหลักแบ่งตามความสนใจ ดังนี้ 
สถานที่ภายในโรงเรียน.
โรงเรียนวังทองพิทยาคมประกอบด้วยอาคารเรียน อาคารเฉพาะทาง และสิ่งปลูกสร้างที่สนับสนุนการจัดการเรียนการสอน การบริหารงาน และกิจกรรมต่าง ๆ ของนักเรียนอย่างครบถ้วน ทั้งในด้านวิชาการ ทักษะชีวิต กีฬา และศิลปวัฒนธรรม โดยมีรายละเอียดของสถานที่สำคัญภายในโรงเรียน ดังนี้
อาคารเรียน 1 
เป็นอาคารเรียน 2 ชั้น สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2520 
อาคารเรียน 2 
เป็นอาคารเรียน 3 ชั้น สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2531 
อาคารเรียน 3 
เป็นอาคารเรียน 3 ชั้น สร้างแล้วเสร็จในปี พ.ศ. 2561 
อาคารคหกรรม 
เป็นอาคารชั้นเดียว สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2525 
อาคารศิลปะและนาฏศิลป์ 
เป็นอาคารชั้นเดียว ไม่มีข้อมูลปีที่สร้าง 
อาคารดนตรีและงานช่าง 
เป็นอาคารชั้นเดียว สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2530 
ห้องสมุดมีชีวิตต้นแบบ 
สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2538 
อาคารพิพัฒน์เอกภาพันธ์(โดม) 
สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2563 
สระว่ายน้ำ 
สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2556 
โรงอาหาร 
สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2560 
หอประชุม 
สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2523 
ห้องน้ำภายในโรงเรียน 
สิ่งศักดิ์สิทธิ์ประจำโรงเรียน 
บ้านพักครู 
"ข้อมูล ณ พ.ศ. 2567"
คณะสี.
โรงเรียนวังทองพิทยาคมมีระบบคณะสีเพื่อส่งเสริมความสามัคคีและการแข่งขันกีฬาภายในโรงเรียน โดยแบ่งออกเป็น 4 คณะสีหลัก ดังนี้
พระสมันตภัทรโพธิสัตว์

พระสมันตภัทรโพธิสัตว์ (, ;) เป็นพระโพธิสัตว์ในกลุ่มตถาคตโคตรของพระไวโรจนพุทธะ ชื่อของพระองค์ท่านแปลว่า ดี รุ่งเรือง หรือเป็นมงคล ท่านมักปรากฏในพุทธมณฑลในฐานะตัวแทนของพระไวโรจนพุทธะ จึงเป็นตัวแทนของความกรุณาและสมาธิที่ดิ่งลึก ในมหาไวโรจะสูตรมีพระหฤทัยธารณีประจำพระองค์ โอม สะมายะ สัต ตวัม
รูปลักษณ์.
ในงานทางพุทธศิลป์ ท่านมักจะปรากฏตัวคู่กับพระมัญชุศรีโพธิสัตว์ ในญี่ปุ่น ท่านนั่งบนช้างสวมเครื่องทรงแบบเจ้าชาย มือซ้ายถือจินดามณี มือขวาอยู่ในท่าคิด ในทิเบต ภาพวาดของท่านมีกายเป็นสีน้ำเงินเข้มหรือสีเหลือง นั่งขัดสมาธิเพชร มือประสานกันบนตัก ถ้าอยู่ในท่ายืน มือขวาถือดอกบัวทั้งก้านพร้อมจินดามณี มือซ้ายถือวัชระ ในจีน ท่านมีชื่อจีนว่า โผวเฮี้ยง เป็นรูปชายหนุ่มแต่งกายอย่างชาวจีนโบราณ นั่งบนช้างเผือก สำหรับในประเทศไทยมีการสร้างรูปพระสมันตภัทรมหาโพธิสัตว์ วัสดุทองเหลือง ความสูงกว่า 6 เมตร ถือเป็นองค์แรกและองค์ใหญ่ที่สุดในไทย จำลองแบบจากอารามว่านเหนียน（萬年寺）ซึ่งถือมีเอกลักษณ์เฉพาะประทับบนช้างเผือก 6 งา บนยอดเขาเอ๋อเหม่ยซาน โพธิสถานแห่งพระสมันตภัทร มณฑลเสฉวน สาธารณรัฐประชาชนจีน ประดิษฐานอยู่ที่ อารามจีนปากช่องเขาใหญ่ เป่าซานซื่อ มูลนิธิพุทธจักษุวิชชาลัย ต.ปากช่อง จ.นครราชสีมา
ปณิธานของพระสมันตภัทร.
พระสมันตภัทรโพธิสัตว์ได้ตั้งปณิธานไว้ 10 ประการ ปรากฏอยู่ในคัณฑวยูหสูตร ซึ่งเป็นเหตุให้ท่านได้รับการยกย่องในฐานะพระโพธิสัตว์ที่มีจริยาวัตรงดงามปณิธาน 10 ประการ ได้แก่
โดยพระปรัชญามหาเถระ ตรีปิฎกธราจารย์ชาวเมืองกปิศา อินเดียเหนือ ได้แปล 大方廣佛華嚴經普賢行願品
สมันตภัทรจริยาปณิธานวรรค จากสันสกฤตพากย์สู่จีนพากย์ ในวันที่ 5 เดือน 6 (ตามจันทรคติ) เมื่อรัชสมัย貞元 ปีที่ 12 (พ.ศ.1339) ถึงวันที่ 24 เดือน 2 ปีที่ 14 ของรัชสมัยเดียวกัน ที่วัดฉ่งฝู (崇福寺) นครฉางอาน และพระวิศวภัทร (釋廣度) แปลจากจีนพากย์สู่ไทยพากย์ เมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม 2552 ภายในพระสูตรนี้ระบุถึงปณิธาน 10 ของพระสมันตภัทร
แอดแดกซ์

แอดแดกซ์ หรือ แอนทิโลปขาว หรือ แอนทิโลปเขาเกลียว  จัดอยู่ในไฟลัมสัตว์มีแกนสันหลัง ชั้นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม เป็นแอนทิโลปชนิดหนึ่ง จำพวกแอนทิโลปปศุสัตว์ จัดเป็นเพียงแพะชนิดเดียวเท่านั้นที่อยู่ในสกุล "Addax"
โดยคำว่า "แอดแดกซ์" นั้นมาจากภาษาอาหรับแปลว่า "สัตว์ป่าเขาเบี้ยว" ขณะที่ชื่อชนิดทางวิทยาศาสตร์ "nasomaculatus" มาจากภาษาละตินแปลว่า "จมูกเป็นจุด" ("nasus" (หรืออุปสรรคว่า "naso") หมายถึง "จมูก" และ "macula" หมายถึง "จุด" และหน่วยคำเติม "atus") ขณะที่ชาวเบดูอินจะรู้จักแอดแดกซ์ดี โดยคำว่าแอดแดกซ์นั้นมาจากภาษาอาหรับเรียกว่า "bakr" (หรือ "bagr") "al wahsh" หมายถึง วัว, ควาย หรือสัตว์กีบทั่วไป
แอดแดกซ์มีความแตกต่างจากแอนทิโลปอื่น ๆ ที่มีฟันขนาดใหญ่รูปสี่เหลี่ยมและไร้ต่อมบนหน้า มีความสูงจากไหล่ 91–115 เซนติเมตร ความยาวลำตัว 120–130 เซนติเมตร ความยาวหาง 25–35 เซนติเมตร น้ำหนัก 60–125 กิโลกรัม ตัวเมียขนาดเล็กกว่าตัวผู้ มีขนสีน้ำตาลเทาในฤดูหนาว และเปลี่ยนเป็นสีขาวหรือสีซีดในฤดูร้อน มีขนสีน้ำตาลหรือดำรูปตัวเอ็กซ์บนจมูก ทั้งตัวผู้และตัวเมียมีเขาทั้งคู่ ลักษณะเขาบิดเป็นเกลียวยาว 55–85 เซนติเมตร และมีการขด 2–3 ครั้ง มีกีบเท้าขนาดใหญ่เพื่อเดินบนพื้นทราย ที่กีบเท้าทั้งหมดมีต่อมกลิ่นอยู่ แต่เป็นสัตว์ที่มีความเชื่องช้าจึงมักตกเป็นเหยื่อของสัตว์นักล่าอยู่เสมอ ๆ เช่น สิงโต, หมาป่าแอฟริกา, ไฮยีนา, ชีตาห์, เสือดาว, คาราคัล, เซอวัล และมนุษย์ โดยเป็นสัตว์ที่ไม่ก้าวร้าวแม้จะถูกรบกวนก็ตาม
พบกระจายพันธุ์ในแอฟริกาเหนือ โดยเป็นสัตว์พื้นเมืองของชาด, มอริเตเนีย และไนเจอร์ ปัจจุบันนี้สูญพันธุ์ไปแล้วที่แอลจีเรีย, อียิปต์, ลิเบีย, ซูดาน และเวสเทิร์นสะฮารา และกำลังได้รับการฟื้นฟูที่โมร็อกโกและตูนิเซีย
ปัจจุบันเป็นสัตว์ใกล้สูญพันธุ์อย่างวิกฤตเนื่องจากพบน้อยกว่า 500 ตัว ในแถบทะเลทรายสะฮารา เป็นสัตว์ที่มีความอดทนอย่างมากจากการขาดน้ำเนื่องจากรับน้ำจากอากาศและพืชจำพวกพุ่มไม้หรืออาเคเชียที่กินเข้าไป อีกทั้งยังมีกระเพาะที่มีความพิเศษที่เก็บน้ำไว้ใช้ในคราวจำเป็น และปัสสาวะก็มีความเข้มข้นเป็นพิเศษ เป็นสัตว์ที่หากินในเวลากลางคืนโดยจะหลบนอนอยู่ตามร่มเงาของภูเขาทรายในเวลากลางวันและหลบพายุทะเลทราย แต่แอดแดกซ์เป็นสัตว์ที่มีอยู่จำนวนมากในสถานที่เลี้ยงหรือเขตอนุรักษ์ทางธรรมชาติในปัจจุบัน มีโครงการขยายพันธุ์ในหลายประเทศ เช่น อิสราเอล, ญี่ปุ่น, ทวีปอเมริกาเหนือ, ซูดาน, อียิปต์, ออสเตรเลีย เป็นต้น