สถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (จตุจักร)

สถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (จตุจักร) หรือเรียกว่า หมอชิตใหม่ หรือที่เรียกกันติดปากว่า หมอชิต 2 ตั้งอยู่บนถนนกำแพงเพชร 2 แขวงจตุจักร เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร ในพื้นที่ของการรถไฟแห่งประเทศไทย บริหารงานโดยบริษัท ขนส่ง จำกัด (บขส.) ถือว่าเป็นสถานีขนส่งผู้โดยสารที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในประเทศไทย
สถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (จตุจักร) เป็นอาคารขนาด 4 ชั้น เนื้อที่ประมาณ 27,000 ตารางเมตร บริการรถโดยสารปรับอากาศสำหรับเดินทางไปยังพื้นที่ ภาคกลาง, ภาคเหนือ, ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (ภาคอีสาน) ของประเทศไทย ในส่วนภาคตะวันออก และภาคใต้ จะมีให้บริการในบางเส้นทาง และมีการให้บริการรถโดยสารประจำทางไปยังประเทศเพื่อนบ้านบางประเทศ
ประวัติ.
แต่เดิมสถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (จตุจักร) ตั้งอยู่ในบริเวณพื้นที่ศูนย์ซ่อมบำรุงรถไฟฟ้าบีทีเอส และลานจอดรถจอดแล้วจรใกล้เคียงกับสถานีหมอชิตของรถไฟฟ้าบีทีเอส สายสุขุมวิท ซึ่งเป็นพื้นที่ของกรมธนารักษ์ จำนวน 63 ไร่ เปิดทำการครั้งแรกเมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2503 ในชื่อว่าสถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (หมอชิต) หรือรู้จักกันในชื่อว่าสถานีขนส่งหมอชิต
ต่อมาได้มีมติคณะรัฐมนตรีในปี พ.ศ. 2539 ให้กรมการขนส่งทางบกส่งมอบพื้นที่เนื้อที่ 63 ไร่ 2 งาน 65 ตารางวา คืนให้กับกรมธนารักษ์เพื่อนำไปพัฒนาพื้นที่ โดยกรมธนารักษ์ได้เซ็นสัญญากับบริษัท บางกอกเทอร์มินอล จำกัด (BKT) เพื่อก่อสร้างและพัฒนาโครงสร้างสาธารณูปโภคพื้นฐานในปี พ.ศ. 2539 หลังจากบริษัทชนะการประมูลมูลค่า 550 ล้านบาทในการก่อสร้างอาคารสำนักงาน สถานีขนส่ง พื้นที่เชิงพาณิชย์ และพื้นที่จอดรถ
ในปี พ.ศ. 2541 สถานีขนส่งหมอชิตต้องย้ายจากพื้นที่เดิมมายังพื้นที่ปัจจุบัน เนื่องจากความต้องการใช้พื้นที่ของบริษัท ระบบขนส่งมวลชนกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) เพื่อใช้เป็นพื้นที่ก่อสร้างศูนย์ซ่อมบำรุงรถไฟฟ้าบีทีเอสและที่ตั้งของสำนักงานใหญ่ กรมธนารักษ์ กระทรวงการคลังจึงได้เปลี่ยนไปให้บีทีเอสเช่าใช้งานต่อ รวมถึงเพื่อแก้ไขปัญหาความแออัดของการจราจร และเรียกสถานีขนส่งผู้โดยสารแห่งใหม่ว่า "หมอชิตใหม่" หรือ "หมอชิต 2" เปิดให้บริการเมื่อวันที่ 8 เมษายน พ.ศ. 2541 ตั้งอยู่ที่ 999 ถนนกำแพงเพชร 2 แขวงจตุจักร เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร บนที่ดินของการรถไฟแห่งประเทศไทยในรูปแบบของการเช่า เป็นอาคารขนาด 4 ชั้น เนื้อที่ประมาณ 27,000 ตารางเมตร เนื้อที่ทั้งหมดประมาณ 73 ไร่ พร้อมสิ่งอำนวยความสะดวกครบครัน
ต่อมาในปี พ.ศ. 2560 กระทรวงคมนาคมได้จัดทำแผนระบบขนส่งย่านพหลโยธิน และมีมติของคณะกรรมการคณะกรรมการขับเคลื่อนเมืองอัจฉริยะพื้นที่บางซื่อ ให้ย้ายสถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (จตุจักร) ไปยังพื้นที่แห่งใหม่คือบริเวณหมอชิตเก่า เพื่อคืนพื้นที่ให้กับการรถไฟแห่งประเทศไทยนำไปก่อสร้างศูนย์ซ่อมรถไฟฟ้าชานเมือง สายสีแดง และก่อสร้างเป็นส่วนหนึ่งของสถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์
โครงการดังกล่าวยุติลงในปี พ.ศ. 2563 จากการเปิดเผยของ นายสรพงศ์ ไพฑูรย์พงษ์ อธิบดีกรมการขนส่งทางราง ในฐานะประธานกรรมการบริษัท ขนส่ง จำกัด (บขส.) ว่าจากการหารือกับนายศักดิ์สยาม ชิดชอบ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม มีความเห็นร่วมกันว่าจะไม่ย้ายสถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (จตุจักร) ไปยังที่ตั้งใหม่ เพื่อประโยชน์ของประชาชนและลดภาระค่าใช้จ่ายในการเคลื่อนย้าย ซึ่งตัวสถานีมีศักยภาพในการเชื่อมต่อกับระบบขนส่งมวลชนอื่นได้ในพื้นที่โดยรอบสถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์ และมีการต่อรองลดการเช่าพื้นที่จากการรถไฟแห่งประเทศไทย (รฟท.) ลงจากเดิม 73 ไร่ เหลือ 58 ไร่ เพื่อลดค่าใช้จ่ายลง และพัฒนาพื้นที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพขึ้น โดยแผนการเชื่อมต่อจะแบ่งเป็น 2 ระยะ คือ ระยะแรกจะใช้รถโดยสารไฟฟ้าวิ่งเป็นชัตเติ้ลบัสรอบสถานี และระยะที่สองจะสร้างทางเดินลอยฟ้าเชื่อมต่อระหว่างสถานีขนส่งผู้โดยสารกับสถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์ ระยะทาง 800 เมตร
ส่วนของการใช้งานสถานีขนส่งในโครงการของบางกอกเทอร์มินอลนั้น บริษัท ขนส่ง จำกัด ได้หารือร่วมกับทางกรมธนารักษ์ว่าจะสงวนสิทธิ์พื้นที่ประมาณ 11,200 ตารางเมตร เพื่อย้ายการเดินรถโดยสารขนาดเล็ก (มินิบัส) ที่ใช้ระยะทางเดินทางไม่เกิน 300 กิโลเมตร ไปใช้พื้นที่ดังกล่าวในการให้บริการ ซึ่งต้องรอความชัดเจนของโครงการและรอการก่อสร้างโครงการให้แล้วเสร็จจึงจะเริ่มให้บริการตามแผนดังกล่าว
ที่ตั้ง.
สถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (จตุจักร) ตั้งอยู่ในแขวงลาดยาว เขตจตุจักร เชื่อมต่อกับระบบขนส่งมวลชนหลัก 3 รูปแบบด้วยกัน ได้แก่ รถโดยสารประจำทางท้องถิ่น (ขสมก.) รถไฟฟ้าบีทีเอส และรถไฟฟ้ามหานคร
สถานีรถไฟฟ้าที่ใกล้เคียงคือ
การเดินทางจากสถานีรถไฟฟ้าทั้งสามสถานีไปยังสถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (จตุจักร) สามารถเดินทางได้ด้วยรถแท็กซี่ รถมอเตอร์ไซค์รับจ้าง หรือด้วยการเดิน ระยะทางประมาณ 2 กิโลเมตร สำหรับรถโดยสารประจำทางที่ผ่าน ประกอบไปด้วย ฝั่งจตุจักร รถประจำทางสาย 3, 77, 204 และ 4-33E และบริเวณอื่นที่จะผ่านเข้าไปยังสถานีขนส่งคือสาย 26, 52, 96, 104, 122, 134, 136, 138, 145, 529E, A1, 1-56 และ 3-19E 
สำหรับรถโดยสารประจำทางในพื้นที่กรุงเทพที่ผ่านเข้ามายังสถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (จตุจักร) ประกอบไปด้วยสาย 3, 5, 26, 49, 52, 67(เฉพาะขาไป), 77, 96, 104, 122, 134, 136, 138, 145, 170, 204, 509, 529E, 536, 555, A1, 1-56, 3-19E และ 4-33E สามารถดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่รายชื่อด้านล่าง
พื้นที่ใกล้เคียง.
ในพื้นที่ใกล้เคียงสถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (จตุจักร) เป็นที่ตั้งของตลาดนัดจตุจักร ซึ่งเป็นตลาดนัดยอดนิยมของนักท่องเที่ยวและประชาชนในพื้นที่ที่มีสินค้ามากมายจำหน่าย เช่น เสื้อผ้า อาหาร ขนมหวาน และพื้นที่การค้าอื่น ๆ ใกล้เคียง เช่น เจเจมอลล์, ยูเนียนมอลล์ และเซ็นทรัล ลาดพร้าว
แผนผังและบริการ.
แผนผัง.
สถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (จตุจักร) มีพื้นที่รวม 58 ไร่ มีการแบ่งส่วนของผู้โดยสารขาเข้าและผู้โดยสารขาออกแยกจากกัน ตั้งติดอยู่กับถนนกำแพงเพชร 2 ทั้งสองด้าน และติดอยู่กับพื้นที่ของการรถไฟแห่งประเทศไทย หลังสวนสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ อาคารผู้โดยสารแบ่งออกเป็น 4 ชั้นตามปลายทางของรถโดยสาร ได้แก่ ชั้นที่ 1 สำหรับภาคเหนือ ภาคกลาง ภาคตะวันออก และชานชลา ชั้นที่ 2 และ 4 เป็นที่ตั้งของสำนักงานบริษัท ขนส่ง จำกัด (บขส.) และชั้น 3 เป็นส่วนของสำหรับภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
อาคารมีการติดตั้งเครื่องปรับอากาศทั่วทั้งอาคาร ออกตั๋วโดยสารผ่านบูทจำหน่ายตั๋ว มีลิฟต์ให้บริการ 4 ตัว มีบันไดเลื่อนจำนวน 5 ตัว พร้อมบันไดหนีไฟ มีจุดบริการแท็กซี่จำนวน 3 จุด 1 จุดในพื้นที่ผู้โดยสารขาเข้า และ 2 จุดในพื้นที่ผู้โดยสารขาออก มีระบบรักษาความปลอดภัยตลอด 24 ชั่วโมง มีชานชลาเทียบรถโดยสารทั้งหมด 126 ชานชลา เป็นชานชลาหมายเลขปกติ 122 ชานชลา และชานชลา ก. (1ก.-4ก.) จำนวน 4 ชานชลา
บริการ.
สถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (จตุจักร) มีโซนพักรอรถโดยสารในห้องปรับอากาศ มีศูนย์อาหารทั้งบริเวณชั้นที่ 1 และชั้นที่ 3 ให้บริการ มีเคาท์เตอร์จำหน่ายตั๋วตั้งอยู่ในพื้นที่ชั้นที่ 1 สำหรับการเดินทางในภาคเหนือ ภาคกลาง ภาคตะวันออก และชั้นที่ 3 สำหรับภาคตะวันออกเฉียงเหนือและเส้นทางไกลอื่น ๆ มีบริการรับฝากกระเป๋าบนชั้นที่ 4 ใกล้กับทางเข้าศูนย์อาหาร ให้บริการตั้งแต่เวลา 5.00 น. ถึง 22.00 น. นอกจากนี้ยังมีร้านสะดวกซื้อและร้านนวดสปาให้บริการในชั้นที่ 1 อีกด้วย
เส้นทางเดินรถ.
สามารถตรวจสอบเส้นทางเพิ่มเติมได้ที่เว็บไซต์ของบริษัท ขนส่ง จำกัด (บขส.) และบริษัทที่ได้สัมปทานเดินรถร่วมบริการในแต่ละภูมิภาค
เส้นทางระหว่างประเทศ.
เส้นทางรถโดยสารประจำทางที่ให้บริการเชื่อมต่อระหว่างกรุงเทพมหานครและประเทศเพื่อนบ้าน
ระบบขนส่งมวลชนที่เชื่อมต่อกับสถานี.
ระบบขนส่งมวลชนเชื่อมต่อกับสถานีโดยตรงมีเพียงรถโดยสารประจำทางที่ให้บริการรับส่งและเชื่อมต่อสถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (จตุจักร) กับขนส่งมวลชนอื่นและพื้นที่ส่วนอื่น ๆ ของกรุงเทพมหานคร ประกอบไปด้วย
องค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ
รถเอกชน
การวิพากษ์วิจารณ์.
เมื่อวันที่ 29 ธันวาคม พ.ศ. 2566 นายศุภณัฐ มีนชัยนันท์ สมาชิกผู้แทนราษฎรกรุงเทพมหานคร เขต 9 พรรคก้าวไกล ได้ออกมาเปิดเผยถึงประเด็นปัญหาของสถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (จตุจักร) เกี่ยวกับความปลอดภัยและการชำรุดของสิ่งอำนวยความสะดวกภายในสถานีที่ขาดการดูแลและซ่อมบำรุงจนทำให้เกิดความไม่สะดวกกับผู้มาใช้บริการ ซึ่งสถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (จตุจักร) เป็นสถานีขนส่งผู้โดยสารหลักอีกแห่งหนึ่งของกรุงเทพมหานครที่มีผู้ใช้บริการในช่วงเทศกาลสูงถึง 60,000-100,000 คน / วัน และกล่าวหาว่าพรรคเพื่อไทยที่ดูแลกระทรวงคมนาคมไม่ดำเนินการดูแลแก้ไขปัญหาดังกล่าว ระบุเป็นข้อปัญหาจำนวน 14 ข้อ ประกอบไปด้วย 
ซึ่งข้อปัญหาดังกล่าวมีการแจ้งไปยังรัฐบาลตั้งแต่ 3 เดือนก่อน แต่ก็ยังไม่มีการดำเนินการแก้ไขปรับปรุงแต่อย่างใด และแสดงความกังวลว่าสถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (จตุจักร) เป็นเหมือนกับหน้าตาของประเทศอีกด้าน เนื่องจากเป็นศูนย์กลางการเดินทางทั้งของชาวไทยและชาวต่างชาติ จึงอยากให้ช่วยดูแลและปรับปรุงให้ดีขึ้น รวมถึงมีข้อร้องเรียนเพิ่มเติมจากการลงพื้นที่ไปดูสถานีล่าสุดว่ามีปัญหาของการขายตั๋วผี ที่ขายตั๋วโดยสารรถโดยสารระหว่างจังหวัดเกินราคาที่กฎหมายกำหนด และที่นั่งพักคอยที่ไม่เพียงพอ
ในขณะที่ บริษัท ขนส่ง จำกัด โดย นางสาวระพิพรรณ วรรณพินทุ รักษาการแทนกรรมการผู้จัดการใหญ่ ได้ออกมาชี้แจงถึงประเด็นปัญหาดังกล่าว ว่าสถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (จตุจักร) อยู่ภายใต้การดูแลของบริษัท ขนส่ง จำกัด (บขส.) ซึ่งเป็นรัฐวิสาหกิจในประเภทจดทะเบียนบริษัท "เพื่อบริการประชาชนแบบไม่ขอรับการสนับสนุนงบประมาณแผ่นดิน" และเช่าพื้นที่ดังกล่าวจากการรถไฟแห่งประเทศไทยในการดำเนินงานสถานีขนส่ง ได้ชี้แจงถึงประเด็นปัญหาดังกล่าวทั้ง 14 ข้อ
ส่วนของระบบโครงสร้างพื้นฐานที่ชำรุด เช่น บันไดเลื่อน, ห้องปฐมพยาบาล, ห้องให้นมบุตร, จุดดับเพลิง และไม่มีเครื่องปรับอากาศบริเวณท่าเทียบรถ ว่าได้ใช้งบประมาณของบริษัทในการดำเนินการซ่อมบำรุงโครงสร้างพื้นฐานต่าง ๆ มาตลอด ส่วนของบันไดเลื่อนมีการใช้งานมานานกว่า 26 ปีตั้งแต่เริ่มใช้สถานี ทำให้เมื่อชำรุดทรุดโทรมจึงไม่สามารถหาอะไหล่ทดแทนได้ แม้บางตัวจะใช้งานได้แต่ก็จะปิดในช่วงเทศกาลด้วยเหตุผลด้านความปลอดภัย ส่วนของลิฟท์ จุดดับเพลิง และเครื่องปรับอากาศยืนยันว่าสามารถใช้งานได้ทุกจุด ห้องปฐมพยาบาล ห้องให้นมบุตร สามารถใช้งานได้ เพียงแต่ต้องแจ้งเจ้าหน้าที่ประจำห้อง เพราะหาเปิดอยู่ตลอดอาจเป็นจุดเสี่ยงในการก่อเหตุอาชญากรรม ในขณะที่พื้นที่ที่มีการทิ้งร้างนั้นเป็นพื้นที่พาณิชย์ อยู่นอกบริเวณอาคารสถานี เดิมใช้เชื่อมต่อกับเขตเดินรถที่ 8 ขององค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ (ขสมก.) แต่ไม่มีผู้เช่าใช้งานต่อในช่วงปี พ.ศ. 2563-2566 จึงได้ปิดทำการบริเวณดังกล่าวเพื่อเตรียมรื้อถอนเพื่อก่อสร้างเป็นศูนย์กลางการขนส่งคมนาคม (Transportation Hub) ตามนโยบายรัฐบาลซึ่งอยู่ระหว่างการจัดทำผังและแบบในการพัฒนา จะแล้วเสร็จภายใน 1 ปี
ส่วนของการบริการและการเชื่อมต่อของผู้โดยสาร บขส. ได้ชี้แจงว่าสามารถเดินทางเข้าสู่สถานีได้จากระบบขนส่งมวลชนสาธารณะได้จากรถประจำทางหลายสาย และได้ดำเนินการตามนโยบายรัฐบาลในการเชื่อมโยงกับ รฟท. ในการหยุดส่งผู้โดยสารขาเข้าเชื่อมโยงไปยังรถไฟที่สถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์ ซึ่งดำเนินการมาตั้งแต่วันที่ 15 ธันวาคม พ.ศ. 2566 และมีผู้ใช้บริการจำนวนมาก และประสานงานกับ ขสมก. ให้เข้ามาเทียบรถในบริเวณสถานีจำนวน 12 สาย เริ่มทดลองให้บริการในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2566 มีผู้ใช้บริการมากถึง 77,000 ราย และจะมีการเพิ่มสายเข้ามาให้บริการในอนาคต ปัญหาส่วนของแท็กซี่และรถจักรยานยนต์รับจ้างเถื่อนที่เข้ามาให้บริการนั้นเชื่อมโยงกับปัญหาผู้มีอิทธิพล บขส. ได้ประสานงานกับสำนักงานตำรวจแห่งชาติและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้ามาดำเนินการแก้ไขปัญหาและจับกุมผู้กระทำความผิด ซึ่งบริษัทจะดำเนินการอย่างเด็ดขาด
อีกประเด็นปัญหาที่ส่งผลกระทบต่อการให้บริการเนื่องจากบริษัทประสบปัญหาขาดทุนในช่วงเวลา 3 ปีที่ผ่านมาจากทั้งปัญหาการแพร่ระบาดของโควิด-19 และความนิยมในการใช้บริการลดลง ซึ่งบริษัทพึ่งจะกลับมาทำกำไรได้ในปี พ.ศ. 2566 โดยจะดำเนินการปรับปรุงข้อปัญหาตามที่ได้รับแจ้งมาและพัฒนาบริการในทุก ๆ ด้านให้ดีขึ้น