ความหลงตนเอง

ความหลงตนเอง (กลุ่มคนที่มีอาการนี้เรียกว่า "นาร์ซิสซิสต์" (narcissist)) เป็นรูปแบบบุคลิกภาพที่มุ่งเน้นตนเอง ลักษณะเด่นคือการหมกมุ่นอยู่กับตนเองและความต้องการของตนเองอย่างมาก มักจะเสียสละคนอื่นเพื่อตนเอง แสวงหาความพึงพอใจจากความทะนงตนหรือการยกย่องว่าตนสำคัญกว่าผู้อื่น ความหลงตนเองเป็นแนวคิดของทฤษฎีจิตวิเคราะห์ (psychoanalytic theory)ซึ่งถูกแนะนำอย่างแพร่หลายจากเรียงความของซีคมุนท์ ฟร็อยท์ ที่ชื่อ "ออน นาร์ซิสซิซึม" (On Narcissism) (1914) โดยสมาคมจิตเวชศาสตร์สหรัฐอเมริกาได้จัดรายการหมวดความผิดปกติทางบุคลิกภาพแบบหลงตัวเองลงใน "คู่มือการวินิจฉัยและสถิติสำหรับความผิดปกติทางจิต" (DSM) ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1968 ซึ่งเป็นการใช้ข้อมูลจากแนวคิดทางประวัติศาสตร์ของอาการเมกะโลเมเนีย (megalomania)
ความหลงตนเองมีระดับความรุนแรงที่แตกต่างกัน ตั้งแต่ระดับปกติไปจนถึงการแสดงออกของ บุคลิกภาพผิดปกติ แม้ว่านักจิตวิทยาหลายคนเชื่อว่าความหลงตนเองในระดับปานกลางเป็น เรื่องปกติและมีสุขภาพดี ในมนุษย์ แต่ก็มีรูปแบบที่รุนแรงกว่า โดยเฉพาะอย่างยิ่งในคนที่หมกมุ่นอยู่กับตัวเองมากเกินไป หรือมีโรคทางจิตเวช เช่น ความผิดปกติทางบุคลิกภาพแบบหลงตัวเอง (NPD) ซึ่งความหลงตัวเองกลายเป็นอาการทางจิตวิทยา ทำให้เกิดการบกพร่องในการทำงานและ จิตสังคม 
ความหลงตนเองยังถูกยกให้เป็นปัญหาทางด้านสังคมหรือวัฒนธรรม ทั้งใช้เป็นปัจจัยในทฤษฎีลักษณะอุปนิสัย (trait theory) ซึ่งใช้ในการสร้างแบบทดสอบบุคลิกภาพต่าง ๆ เช่น แบบทดสอบมิลลอน คลินิคัล มัลติแอกเซียล อินเวนทอรี (Millon Clinical Multiaxial Inventory) อีกทั้งเป็นหนึ่งในบุคลิกด้านมืดสามประการ (dark triad) (ซึ่งอีกสองอย่างคือ ไซโคพาท และ แมเคียเวลเลียนิซึม) และความหลงตนเองซึ่งยกเว้นการหลงตนเองในระยะเบื้องต้นหรือการรักตัวเอง มักถูกยกให้เป็นปัญหาในด้านความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลหรือระหว่างกลุ่ม
ภูมิหลังทางประวัติศาสตร์.
คำว่า "ความหลงตัวเอง" (narcissism) มาจาก นาร์ซิสซัส ตัวละครในตำนานกรีก ซึ่งเป็นที่รู้จักมากที่สุดจากการเล่าเรื่องในบทกวีของ ออวิด กวีชาวโรมัน เรื่อง "เมทามอร์โฟซีส" เขียนขึ้นในปี 8 ค.ศ. บทที่ 3 ของบทกวีเล่าเรื่องราวในตำนานของชายหนุ่มรูปงาม นาร์ซิสซัส ที่ปฏิเสธความรักจากหลาย ๆ คน เมื่อนาร์ซิสซัสปฏิเสธนางไม้ เอคโค่ ซึ่งถูกสาปให้เลียนแบบเสียงของคนอื่นเท่านั้น เทพเจ้าจึงลงโทษนาร์ซิสซัสด้วยการทำให้เขารักตัวเองในเงาสะท้อนของน้ำ เมื่อนาร์ซิสซัสรู้ว่าคนที่เขารักไม่สามารถตอบรักได้ เขาก็ค่อย ๆ เสียใจและตายไป
แนวคิดของ ความเห็นแก่ตัว ที่มากเกินไปได้รับการยอมรับมาตลอดประวัติศาสตร์ ในสมัยกรีกโบราณ แนวคิดนี้ถูกเข้าใจว่าคือ ความเย่อหยิ่ง บางลัทธิทางศาสนา เช่น ฮัสไซต์ พยายามแก้ไขสิ่งที่พวกเขามองว่าเป็นวัฒนธรรมที่แตกสลายและหลงตัวเองในศตวรรษที่ผ่านมา 
จนกระทั่งปลายศตวรรษที่ 19 ความหลงตัวเองจึงเริ่มถูกกำหนดในแง่จิตวิทยา ตั้งแต่นั้นมา คำนี้มีความหมายแตกต่างกันอย่างมากในด้านจิตวิทยา มันถูกใช้เพื่ออธิบาย:
ในปี 1889 จิตแพทย์ พอล นาคเก้ และ ฮาเวล็อค เอลลิส ใช้คำว่า "ความหลงตัวเอง" (narcissism) โดยอิสระต่อกัน เพื่ออธิบายบุคคลที่ปฏิบัติต่อร่างกายของตนเองในลักษณะเดียวกับที่ร่างกายของคู่ครองทางเพศมักจะได้รับ ความหลงตัวเองในบริบทนี้ถูกมองว่าเป็นการเบี่ยงเบนทางเพศที่ครอบงำชีวิตทางเพศของบุคคลทั้งหมด ในปี 1911 ออตโต้ แรงค์ ได้ตีพิมพ์เอกสารทางคลินิกฉบับแรกเกี่ยวกับความหลงตัวเอง โดยเชื่อมโยงกับความเย่อหยิ่งและการชื่นชมตนเอง 
ในปี 1913 ในบทความเรื่อง "คอมเพล็กซ์ของพระเจ้า" (The God complex) เออร์เนสต์ โจนส์ ได้พิจารณาความหลงตัวเองในระดับสูงสุดเป็นลักษณะนิสัย เขาระบุว่า คนที่มีคอมเพล็กซ์ของพระเจ้าเป็นคนเย็นชา เห็นตัวเองสำคัญ, มั่นใจในตัวเองมากเกินไป อัตตานิยม เข้าถึงยาก ชื่นชมตนเอง และชอบอวด โดยมีความคิดเพ้อฝันเรื่องอำนาจทุกอย่างและรู้ทุกอย่าง เขาสังเกตเห็นว่าคนเหล่านี้มีความต้องการที่จะไม่เหมือนใครสูงมาก 
ซีคมุนท์ ฟร็อยท์ (1914) ได้ตีพิมพ์ทฤษฎีของเขาเกี่ยวกับความหลงตัวเองในบทความยาวเรื่อง "เกี่ยวกับความหลงตัวเอง: บทนำ" (On Narcissism: An Introduction) สำหรับฟร็อยด์ ความหลงตัวเองหมายถึงการที่บุคคลมุ่งเน้น แรงขับทางเพศ (Libido) ไปที่ตัวเองแทนที่จะเป็นวัตถุและผู้อื่น เขาตั้งสมมติฐานว่ามี "ความหลงตัวเองเบื้องต้น" ที่เป็นสากล ซึ่งเป็นขั้นตอนหนึ่งในการพัฒนาทางเพศในช่วงแรกของวัยทารก - เป็นขั้นตอนกลางที่จำเป็นระหว่างอัตตานิยมและความรักในวัตถุ ความรักต่อผู้อื่น ส่วนหนึ่งของ 'การรักตัวเอง' หรือ อัตตานิยมจะถูกแสดงออกไปข้างนอก หรือ "ปล่อยออก" ไปยังผู้อื่นในขั้นตอนการพัฒนาในภายหลัง สมมติฐานของฟร็อยด์เกี่ยวกับ "ความหลงตัวเองรอง" เกิดขึ้นจากการสังเกตธรรมชาติที่แปลกประหลาดของความสัมพันธ์ของคนเป็นโรคจิตเภทกับตัวเองและโลก เขาสังเกตเห็นว่าคุณสมบัติพื้นฐานสองประการของผู้ป่วยดังกล่าวคือความรู้สึกยิ่งใหญ่และการถอนตัวออกจากโลกแห่งความจริงของผู้คนและสิ่งของ: "ความใคร่ที่ถอนออกจากโลกภายนอกถูกนำไปสู่ ego และทำให้เกิดทัศนคติที่อาจเรียกว่าความหลงตัวเอง" มันเป็นความหลงตัวเองรอง เพราะมันไม่ได้เกิดขึ้นใหม่ แต่เป็นการขยายขนาดของสภาพที่มีอยู่แล้ว (ความหลงตัวเองเบื้องต้น) 
ในปี 1925 โรเบิร์ต วาลเดอร์ ได้กำหนดความหลงตัวเองเป็นลักษณะนิสัย คำจำกัดความของเขาระบุบุคคลที่เย่อหยิ่ง รู้สึกเหนือกว่าผู้อื่น หมกมุ่นอยู่กับการชื่นชม และแสดงออกถึงการขาดความเห็นอกเห็นใจ ผลงานและกรณีศึกษาของวาลเดอร์มีอิทธิพลต่อการกำหนดความหลงตัวเองและความผิดปกติทางคลินิกที่เรียกว่า ความผิดปกติทางบุคลิกภาพแบบหลงตัวเองในปัจจุบัน ผู้ป่วยของเขาเป็นนักวิทยาศาสตร์ที่ประสบความสำเร็จ มีทัศนคติเหนือกว่า หมกมุ่นอยู่กับการสร้างความเคารพตนเอง และขาดความรู้สึกผิดปกติ ผู้ป่วยนั้นเย่อหยิ่งและเป็นอิสระจากผู้อื่น ไม่สามารถเข้าใจความรู้สึกของผู้อื่น และเห็นแก่ตัวทางเพศ ผู้ป่วยของวาลเดอร์ยังมีความคิดเชิงตรรกะและการวิเคราะห์มากเกินไป และให้คุณค่ากับความคิดทางปัญญาที่เป็นนามธรรมมากกว่าการประยุกต์ใช้ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ในทางปฏิบัติ 
คาเรน ฮอร์นีย์ (1939) ได้ตั้งสมมติฐานว่าความหลงตัวเองอยู่ในสเปกตรัมที่ครอบคลุมตั้งแต่ความนับถือตนเองที่ดีต่อสุขภาพไปจนถึงสภาวะทางพยาธิวิทยา 
คำนี้เข้าสู่ จิตสำนึกทางสังคม ที่กว้างขึ้นหลังจากการตีพิมพ์ "วัฒนธรรมแห่งความหลงตัวเอง" (The Culture of Narcissism) โดย คริสโตเฟอร์ ลาช ในปี 1979 นับตั้งแต่นั้นมา สื่อสังคมออนไลน์ บล็อกเกอร์ และนักเขียนหนังสือช่วยเหลือตนเองได้นำคำว่า "ความหลงตัวเอง" มาใช้โดยไม่เลือกปฏิบัติเป็นฉลากสำหรับคนที่เห็นแก่ตัวและสำหรับผู้กระทำความรุนแรงในครอบครัวทั้งหมด 
ลักษณะและสัญญาณ.
<templatestyles src="Template:Quote_box/styles.css" />
ชีวิตคือเวทีละคร เมื่อม่านปิดลงในการแสดง นั่นคือการแสดงนั้นสิ้นสุดและจะถูกลืมไป และความว่างเปล่าของชีวิตนั้นมันเกินกว่าจะจินตนาการได้
 —อะเล็กซานเดอร์ โลเวน อธิบายการดำรงอยู่ของนาร์ซิสซิสต์
ตัวแปรบุคลิกภาพของนาร์ซิสซิสต์แบ่งเป็น 4 ลักษณะ ดังนี้ ความเป็นผู้นำ/การมีอำนาจ ความเหนือกว่า/ความทะนงตน ความหมกมุ่นอยู่แต่ตนเอง/การยกยอตนเอง และการหาผลประโยชน์/การมีสิทธิ์
7 พฤติกรรมร้ายแรงของความหลงตนเอง.
จิตแพทย์แฮตช์คิสส์และเจมส์ เอฟ. มาสเตอร์สัน ระบุสิ่งที่พวกเขาเรียกว่า 7 พฤติกรรมร้ายแรงของความหลงตนเอง ไว้ดังต่อไปนี้
การสนองความหลงตนเอง.
การสนองความหลงตนเอง (narcissistic supply) เป็นแนวคิดหนึ่งที่ถูกเสนอในทฤษฎีจิตวิเคราะห์โดยออตโต เฟนิเชล ในปี ค.ศ. 1938 ซึ่งอธิบายถึงลักษณะความชื่นชมยินดี การสนับสนุนความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล หรือการดำรงชีพไว้โดยบุคคลต่อสิ่งแวดล้อมและจำเป็นต่อความภาคภูมิใจในตนเอง โดยทั่วไปแล้วคำนี้มักใช้ในแง่ลบในการอธิบายบุคคลที่ควบคุมพฤติกรรมตนเองไม่ได้จนก่อให้เกิดความต้องการความสนใจหรือความชื่นชมยินดีที่ขึ้นกับผู้อื่นมากเกินไป โดยไม่คำนึงถึงความรู้สึก ความคิดเห็น หรือความชอบของผู้อื่นเลย
บาดแผลและความคลั่งจากความหลงตนเอง.
ความคลั่งจากความหลงตนเอง (narcissistic rage) เป็นปฏิกิรินาที่เกิดจากบาดแผลความหลงตนเอง (narcissistic injury) ซึ่งเป็นการคุกคามความภาคภูมิใจในตนเองหรือการมีคุณค่าของตนเองที่นาร์ซิสซิสต์สามารถรับรู้ได้ โดยคำว่า "บาดแผลความหลงตนเอง" and "แผลเป็นความหลงตนเอง" เป็นคำที่ถูกใช้โดยซีคมุนท์ ฟร็อยท์ในปี ค.ศ. 1920s
ส่วนคำว่า "ความคลั่งจากความหลงตนเอง" ถูกคิดขึ้นมาโดยไฮนซ์ โคฮุตในปี ค.ศ. 1972 โดยบอกว่าความคลั่งจากความหลงตนเองจะเกิดขึ้นเมื่อผู้นั้นแสดงออกถึงความไม่เป็นมิตรอย่างต่อเนื่อง โดยเป็นการแสดงออกถึงความรำคาญอย่างชัดเจน เป็นการระเบิดอารมณ์ออกมาอย่างรุนแรง และรวมไปถึงการใช้ความรุนแรงอีกด้วย
ปฎิกิริยาความคลั่งจากคความหลงตนเองไม่จำกัดอยู่แค่ในความผิดปกติทางบุคลิกภาพ ยังปรากฏอยู่ในคาตาโทเนีย โรคหลงผิด และภาวะซึมเศร้า มีการเสนอว่านาร์ซิสซิสต์มีความคลั่งอยู่ 2 ระดับ คือ ระดับแรกเป็นความคิดโกรธที่แน่วแน่ต่อผู้อื่น และระดับที่สองเป็นความโกรธแค้นตัวเอง
คุณสมบัติ.
ระดับความหลงตัวเองปกติและดีต่อสุขภาพ.
นักจิตวิทยาบางคนแนะนำว่าระดับความหลงตัวเองในระดับปานกลางมีส่วนสนับสนุนสุขภาพจิตที่ดี ความนับถือตนเองทำหน้าที่เป็นตัวกลางระหว่างความหลงตัวเองและสุขภาพจิต ดังนั้น เนื่องจากคนที่มีความหลงตัวเองสูงมีความนับถือตนเองสูง ซึ่งเกิดจากการรับรู้ตนเองว่ามีความสามารถและเป็นที่ชื่นชอบ พวกเขาจึงค่อนข้างปลอดจากความกังวลและความหดหู่ 
ระดับความหลงตัวเองที่ทำลายล้าง.
แม้ว่าความหลงตัวเองนั้นอาจถูกมองว่าเป็นลักษณะนิสัยปกติ แต่ความหลงตัวเองในระดับสูงอาจเป็นอันตรายต่อทั้งตนเองและผู้อื่น ความหลงตัวเองที่ทำลายล้างคือการแสดงออกอย่างต่อเนื่องของลักษณะเด่นบางอย่างที่มักเกี่ยวข้องกับความผิดปกติทางบุคลิกภาพแบบหลงตัวเอง เช่น "รูปแบบแพร่หลายของ ความรู้สึกว่าตนเขื่อง" ซึ่งมีลักษณะเฉพาะคือความรู้สึกว่าตนเองมีสิทธิ์และเหนือกว่า พฤติกรรมที่หยิ่งยโสหรือโอหัง และการขาดความเห็นอกเห็นใจและความห่วงใยต่อผู้อื่นโดยทั่วไป ในสเปกตรัม ความหลงตัวเองที่ทำลายล้างนั้นรุนแรงกว่าความหลงตัวเองแบบมีสุขภาพดี แต่ไม่รุนแรงเท่ากับสภาวะทางพยาธิวิทยา 
ระดับความเป็นโรคหลงตัวเอง.
ระดับความหลงตัวเองที่สูงมากถือว่าเป็น อาการทางพยาธิวิทยา สภาวะทางพยาธิวิทยาของความหลงตัวเองเป็นการแสดงออกที่รุนแรงและขยายขนาดของความหลงตัวเองแบบมีสุขภาพดี มันแสดงออกมาในรูปแบบของความไม่สามารถที่จะรักผู้อื่น การขาดความเห็นอกเห็นใจ ความว่างเปล่า ความเบื่อหน่าย และความต้องการอย่างต่อเนื่องในการแสวงหาอำนาจ ในขณะที่ทำให้บุคคลนั้นไม่สามารถเข้าถึงผู้อื่นได้ นักทฤษฎีทางคลินิก เคิร์นเบิร์ก, โคฮุต, และ ธีโอดอร์ มิลลอน เห็นว่าความหลงตัวเองแบบทางพยาธิวิทยาเป็นผลลัพธ์ที่เป็นไปได้ในการตอบสนองต่อปฏิสัมพันธ์ในช่วงวัยเด็กที่ขาดความเห็นอกเห็นใจและไม่สอดคล้องกัน พวกเขาแนะนำว่าคนที่มีความหลงตัวเองพยายามชดเชยในความสัมพันธ์ในวัยผู้ใหญ่ นักจิตวิเคราะห์ชาวเยอรมัน คาเรน ฮอร์นีย์ (1885–1952) ก็มองว่าบุคลิกภาพแบบหลงตัวเองเป็นลักษณะนิสัยที่ได้รับอิทธิพลจากสภาพแวดล้อมในช่วงต้น 
ความสามารถในการถ่ายทอดทางพันธุกรรม.
การศึกษา อัตราพันธุกรรม โดยใช้ฝาแฝดแสดงให้เห็นว่าลักษณะนิสัยแบบหลงตัวเอง ซึ่งวัดโดยการทดสอบมาตรฐาน มักจะถ่ายทอดทางพันธุกรรม พบว่าความหลงตัวเองมีคะแนนอัตราพันธุกรรมสูง (0.64) ซึ่งบ่งชี้ว่า ความสอดคล้อง ของลักษณะนี้ในฝาแฝดเหมือนกันนั้นได้รับอิทธิพลจากพันธุกรรมอย่างมีนัยสำคัญเมื่อเทียบกับสาเหตุจากสิ่งแวดล้อม นอกจากนี้ยังแสดงให้เห็นว่ามีสเปกตรัมหรือช่วงของลักษณะนิสัยแบบหลงตัวเอง ตั้งแต่ปกติไปจนถึงบุคลิกภาพแบบทางพยาธิวิทยา ยิ่งไปกว่านั้น หลักฐานแสดงให้เห็นว่าองค์ประกอบแต่ละอย่างของความหลงตัวเองมีคะแนนอัตราพันธุกรรมของตัวเอง ตัวอย่างเช่น ความรู้สึกว่าตนเขื่อง ภายในบุคคลมีคะแนน 0.23 และ สิทธิ ในการติดต่อกับผู้อื่นมีคะแนน 0.35 แม้ว่าผลกระทบทางพันธุกรรมต่อระดับความหลงตัวเองจะมีนัยสำคัญ แต่ก็ไม่ใช่ปัจจัยเดียวที่มีบทบาท 
การแสดงออกของความหลงตัวเอง.
รูปแบบโดยทั่วไป.
มีการระบุรูปแบบการแสดงออกของความหลงตัวเองสองแบบหลัก ได้แก่ แบบโอ้อวด ("ผิวหนา") และแบบอ่อนไหว ("ผิวบาง") รายงานล่าสุดระบุว่าแก่นแท้ของความหลงตัวเองคือการต่อต้านที่มุ่งเน้นตนเอง (หรือ "ความสำคัญตนเองที่เป็นสิทธิ์") โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ความเห็นแก่ตัว การรู้สึกว่าตนเองมีสิทธิ์ การขาดความเห็นอกเห็นใจ และการดูถูกผู้อื่น ความรู้สึกว่าตนเขื่องและความอ่อนไหวถูกมองว่าเป็นการแสดงออกที่แตกต่างกันของแก่นแท้ที่ต่อต้านนี้ ซึ่งเกิดจากความแตกต่างของแต่ละบุคคลในความแข็งแกร่งของระบบแรงจูงใจในการเข้าหาและหลีกเลี่ยง 
ยิ่งใหญ่อลังการ.
เชื่อว่าความรู้สึกว่าตนเขื่องแบบหลงตัวเองเกิดจากการผสมผสานของแก่นแท้ที่ต่อต้านกับความกล้าหาญทางอารมณ์—ซึ่งกำหนดโดยอารมณ์เชิงบวก การครอบงำทางสังคม การแสวงหาผลตอบแทน และการเสี่ยง ความรู้สึกว่าตนเขื่องถูกกำหนด—นอกเหนือจากการต่อต้าน—โดยรูปแบบการควบคุมตนเองที่มั่นใจ ชอบอวด และชอบชักจูง: 
เสี่ยงต่อการถูกโจมตี.
ความหลงตัวเองแบบอ่อนไหว เชื่อว่าเกิดจากการผสมผสานของแก่นแท้ที่ต่อต้านกับการตอบสนองทางอารมณ์ ซึ่งกำหนดโดยอารมณ์เชิงลบ การหลีกเลี่ยงสังคม ความเฉื่อยชา และความโน้มเอียงอย่างมากต่อความโกรธ ความอ่อนไหวถูกกำหนด—นอกเหนือจากการต่อต้าน—โดยรูปแบบการควบคุมตนเองที่ขี้อาย ชอบแก้แค้น และต้องการความช่วยเหลือ: 
สำนวนอื่น ๆ.
ทางเพศ.
ความหลงตัวเองทางเพศ ถูกอธิบายว่าเป็นรูปแบบการแสดงออกทางเพศที่ เห็นแก่ตัว ซึ่งเกี่ยวข้องกับความรู้สึกที่มากเกินไปเกี่ยวกับความสามารถทางเพศหรือการรู้สึกว่าตนเองมีสิทธิ์ทางเพศ บางครั้งก็อยู่ในรูปแบบของการนอกใจ สิ่งนี้สามารถเป็น การชดเชยมากเกินไป สำหรับความนับถือตนเองต่ำหรือความไม่สามารถรักษาความสัมพันธ์ที่ใกล้ชิดแท้จริงได้ 
แม้ว่ารูปแบบพฤติกรรมนี้เชื่อว่าพบได้บ่อยในเพศชายมากกว่าเพศหญิง แต่ก็เกิดขึ้นในทั้งเพศชายและเพศหญิงที่ชดเชยความรู้สึกด้อยทางเพศโดยการภาคภูมิใจในตัวเองมากเกินไปหรือหมกมุ่นอยู่กับ ความเป็นชาย หรือความเป็นหญิง 
สภาวะที่เป็นที่ถกเถียงกัน ซึ่งเรียกว่า "การติดเซ็กส์" นั้น ผู้เชี่ยวชาญบางคนเชื่อว่าเป็นความหลงตัวเองทางเพศหรือการบังคับทางเพศ มากกว่าพฤติกรรมติดยาเสพติด 
ผู้ปกครอง.
พ่อแม่ที่หลงตัวเองมักจะมองเห็นลูกของตนเป็นส่วนขยายของตัวเอง และกระตุ้นให้ลูกแสดงออกในแบบที่สนับสนุนความต้องการทางอารมณ์และความนับถือตนเองของพ่อแม่ เนื่องจากความอ่อนไหว เด็กอาจได้รับผลกระทบอย่างมากจากพฤติกรรมนี้ เพื่อตอบสนองความต้องการของพ่อแม่ เด็กอาจต้องเสียสละความต้องการและความรู้สึกของตนเอง เด็กที่ได้รับการเลี้ยงดูแบบนี้ อาจต้องดิ้นรนในวัยผู้ใหญ่กับความสัมพันธ์ที่ใกล้ชิดของตนเอง 
ในสถานการณ์ที่รุนแรง รูปแบบการเลี้ยงดูแบบนี้สามารถส่งผลให้เกิดความสัมพันธ์ที่ห่างเหินกับลูก ควบคู่ไปกับความรู้สึกเคียดแค้น และในบางกรณี แนวโน้มการทำลายตนเอง 
ต้นกำเนิดของความหลงตัวเองในเด็ก มักจะมาจากทฤษฎีการเรียนรู้ทางสังคม ทฤษฎีการเรียนรู้ทางสังคมเสนอว่าพฤติกรรมทางสังคมนั้นเรียนรู้ได้จากการสังเกตและเลียนแบบพฤติกรรมของผู้อื่น สิ่งนี้แสดงให้เห็นว่าเด็กคาดว่าจะเติบโตขึ้นมาเป็นคนหลงตัวเองเมื่อพ่อแม่ให้คุณค่ากับพวกเขามากเกินไป 
สถานที่ทำงาน.
มีความจำเป็นสำหรับผู้เชี่ยวชาญบางคนที่จะต้องยืนยันความสามารถของตนเองอย่างต่อเนื่อง แม้ว่าพวกเขาจะผิด ความหลงตัวเองในสายอาชีพ สามารถนำไปสู่กับดักความหลงตัวเองสำหรับผู้เชี่ยวชาญที่มีความสามารถ และแม้กระทั่งยอดเยี่ยม "ผู้เชี่ยวชาญส่วนใหญ่ทำงานเกี่ยวกับการปลูกฝังความรู้สึกตัวเองที่แสดงออกถึงความมีอำนาจ การควบคุม ความรู้ ความสามารถ และความน่าเชื่อถือ นั่นคือความหลงตัวเองในตัวเราทุกคน—เรากลัวที่จะดูโง่หรือไม่สามารถทำงานได้" 
ผู้บริหารมักจะได้รับสิ่งกระตุ้นที่อาจทำให้เกิดความหลงตัวเอง สิ่งกระตุ้นที่ไม่มีชีวิต ได้แก่ สัญลักษณ์แสดงฐานะ เช่น รถยนต์ของบริษัท สมาร์ทโฟน ที่บริษัทจัดให้ หรือสำนักงานที่มีชื่อเสียงพร้อมวิวหน้าต่าง สิ่งกระตุ้นที่เป็นชีวิต ได้แก่ การประจบสอพลอ และ ความใส่ใจ จากเพื่อนร่วมงานและลูกน้อง #เปลี่ยนทาง 
ความหลงตัวเองถูกเชื่อมโยงกับปัญหาความเป็นผู้นำที่อาจเกิดขึ้นได้มากมาย ตั้งแต่ทักษะการสร้างแรงจูงใจที่ไม่ดีไปจนถึงการตัดสินใจที่เสี่ยง และในกรณีที่รุนแรง การกระทำความผิดอาญาในระดับชั้นผู้บริหาร ผู้นำองค์กรที่มีชื่อเสียงที่เน้น กำไร มากเกินไป อาจส่งผลดีในระยะสั้นสำหรับองค์กรของพวกเขา แต่ท้ายที่สุดมันจะทำให้พนักงานแต่ละคน รวมถึงทั้งบริษัท ตกต่ำ 
ลูกน้องอาจพบว่าการเสนอความช่วยเหลือในชีวิตประจำวัน ทำให้พวกเขากลายเป็นแหล่งสนับสนุน เว้นแต่พวกเขาจะระมัดระวังมากในการรักษาขอบเขตที่เหมาะสม #เปลี่ยนทาง 
การศึกษาที่ตรวจสอบบทบาทของบุคลิกภาพในการก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งผู้นำแสดงให้เห็นว่าบุคคลที่ก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งผู้นำสามารถอธิบายได้ว่าเป็นผู้ครอบงำในด้านปฏิสัมพันธ์ระหว่างบุคคล มีบุคลิกภาพแบบเปิดเผย และมีทักษะทางสังคม เมื่อตรวจสอบความสัมพันธ์ของความหลงตัวเองในการก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งผู้นำ คนที่มีความหลงตัวเอง ซึ่งมักจะเป็นผู้ครอบงำในด้านปฏิสัมพันธ์ระหว่างบุคคล มีบุคลิกภาพแบบเปิดเผย และมีทักษะทางสังคม ก็มีแนวโน้มที่จะก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งผู้นำ แต่มีแนวโน้มที่จะก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งผู้นำในสถานการณ์ที่พวกเขาไม่เป็นที่รู้จัก เช่น การจ้างงานจากภายนอก (เทียบกับการเลื่อนตำแหน่งภายใน) อย่างน่าแปลกใจ ความหลงตัวเองสามารถแสดงออกเป็นลักษณะที่ช่วยให้บุคคลก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งผู้นำ และท้ายที่สุดนำไปสู่การประสบความสำเร็จไม่ถึงเป้าหมาย หรือแม้กระทั่งล้มเหลว 
ความหลงตัวเองยังสามารถสร้างปัญหาในกำลังแรงงานทั่วไป ตัวอย่างเช่น บุคคลที่มีคะแนนความหลงตัวเองสูง มีแนวโน้มที่จะมีส่วนร่วมในพฤติกรรมที่ขัดต่อผลผลิต ซึ่งเป็นอันตรายต่อองค์กรหรือบุคคลอื่น ๆ ในที่ทำงาน พฤติกรรมก้าวร้าว (และขัดต่อผลผลิต) มีแนวโน้มที่จะปรากฏขึ้นเมื่อความนับถือตนเองถูกคุกคาม บุคคลที่มีความหลงตัวเองสูง มีความนับถือตนเองที่เปราะบาง และง่ายต่อการถูกคุกคาม การศึกษาหนึ่งพบว่าพนักงานที่มีความหลงตัวเองสูง มีแนวโน้มที่จะมองเห็นพฤติกรรมของผู้อื่นในที่ทำงานว่าเป็นการล่วงละเมิดและคุกคาม มากกว่าบุคคลที่มีความหลงตัวเองต่ำ 
คนดัง.
ความหลงตัวเองของคนดัง (บางครั้งเรียกว่า "ความหลงตัวเองตามสถานการณ์ที่เกิดขึ้น") เป็นรูปแบบหนึ่งของความหลงตัวเอง ซึ่งพัฒนาขึ้นในช่วงปลายวัยรุ่นหรือวัยผู้ใหญ่ เกิดจากความมั่งคั่ง ชื่อเสียง และสิ่งอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับ คนดัง ความหลงตัวเองของคนดังพัฒนาขึ้นหลังจากวัยเด็ก และถูกกระตุ้นและได้รับการสนับสนุนจากสังคมที่หมกมุ่นอยู่กับคนดัง แฟน ๆ ผู้ช่วย และสื่อแท็บลอยด์ ต่างก็มีส่วนทำให้เกิดความคิดที่ว่าบุคคลนั้นมีความสำคัญมากกว่าคนอื่น ๆ อย่างมาก ซึ่งกระตุ้นปัญหาความหลงตัวเอง ซึ่งอาจเป็นเพียงแนวโน้ม หรือแฝงอยู่ และช่วยให้มันกลายเป็นความผิดปกติทางบุคลิกภาพอย่างเต็มรูปแบบ "โรเบิร์ต มิลแมน กล่าวว่าสิ่งที่เกิดขึ้นกับคนดัง คือพวกเขามีคนมองอยู่มากจนพวกเขาเลิกมองคนอื่น" ในรูปแบบการแสดงออกและอาการที่รุนแรงที่สุด มันไม่แตกต่างจาก ความผิดปกติทางบุคลิกภาพแบบหลงตัวเอง แตกต่างกันเพียงแค่การเริ่มต้นในช่วงปลาย และการสนับสนุนจากสิ่งแวดล้อมโดยแฟน ๆ จำนวนมาก "การขาดบรรทัดฐานทางสังคม การควบคุม และการที่คนอื่นไม่ให้ความสำคัญกับพวกเขา ทำให้คนเหล่านี้เชื่อว่าพวกเขามีภูมิคุ้มกัน" ดังนั้นบุคคลนั้นอาจประสบปัญหาในความสัมพันธ์ การใช้สารเสพติด หรือพฤติกรรมที่ผิดปกติ 
บุคลิกด้านมืดสามประการ.
ความหลงตัวเองเป็นหนึ่งในสามลักษณะในแบบจำลอง บุคลิกด้านมืดสามประการ ร่วมกับ ไซโคพาท และ แมคคิเวลเลียน ความหลงตัวเองถูกเชื่อมโยงกับทั้งสองลักษณะ แม้ว่านักจิตวิทยาเช่น เดลรอย พอลฮุส และ เควิน วิลเลียม จะเห็นหลักฐานเพียงพอว่ามันเป็นลักษณะที่แตกต่างกัน 
ความหลงตัวเองเป็นหนึ่งในสามลักษณะในแบบจำลอง บุคลิกด้านมืดสามประการ ร่วมกับ ไซโคพาท และ แมคคิเวลเลียน ความหลงตัวเองถูกเชื่อมโยงกับทั้งสองลักษณะ แม้ว่านักจิตวิทยาเช่น เดลรอย พอลฮุส และ เควิน วิลเลียม จะเห็นหลักฐานเพียงพอว่ามันเป็นลักษณะที่แตกต่างกัน 
ข้อโต้แย้ง.
ในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา มีความสนใจในความหลงตัวเอง และความผิดปกติทางบุคลิกภาพแบบหลงตัวเอง (NPD) เพิ่มขึ้น มีสาขาการถกเถียงอย่างมาก ที่ล้อมรอบเรื่องนี้ รวมถึง:
ความขัดแย้งนี้ ปรากฏให้เห็นต่อสาธารณะ ในปี 2010–2013 เมื่อคณะกรรมการเกี่ยวกับความผิดปกติทางบุคลิกภาพ สำหรับฉบับที่ 5 (2013) ของ คู่มือการวินิจฉัยและสถิติสำหรับความผิดปกติทางจิต แนะนำให้ถอดความผิดปกติทางบุคลิกภาพแบบหลงตัวเอง ออกจากคู่มือ การถกเถียงกันอย่างดุเดือด เป็นเวลาสามปี เกิดขึ้นในชุมชนทางคลินิก โดยหนึ่งในนักวิจารณ์ที่รุนแรงที่สุด คือ จอห์น จี กันเดอร์สัน บุคคลที่นำคณะกรรมการความผิดปกติทางบุคลิกภาพ DSM สำหรับฉบับที่ 4 ของคู่มือ 
เชิงอรรถ.
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />