โรงเรียนไตรมิตรวิทยาลัย

โรงเรียนไตรมิตรวิทยาลัย (ชื่อเดิม: โรงเรียนมัธยมวัดสามจีนใต้) เป็นโรงเรียนรัฐบาลประเภทชายล้วนระดับมัธยมศึกษา สังกัดกองการมัธยมศึกษา กรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ ตั้งอยู่ในย่านเยาวราช เลขที่ 661 ถนนเจริญกรุง แขวงตลาดน้อย เขตสัมพันธวงศ์ กรุงเทพมหานคร ภายในพื้นที่วัดไตรมิตรวิทยารามวรวิหาร ก่อตั้งเมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2439 ปัจจุบันโรงเรียนไตรมิตรวิทยาลัยมีอายุ ปี เป็นโรงเรียนผู้นำด้านภาษาจีนแห่งแรกของประเทศไทย ได้รับการสนับสนุนจากสำนักงานส่งเสริมการเรียนการสอนภาษาจีนนานาชาติ
ประวัติ.
โรงเรียนไตรมิตรวิทยาลัยกับวัดไตรมิตรวิทยารามนั้น มีความสัมพันธ์อย่างแน่นแฟ้นกันมานาน กล่าวได้ว่า อดีตเจ้าอาวาสวัดไตรมิตรวิทยาราม เป็นบุรพาจารย์ของโรงเรียนไตรมิตรวิทยาลัย ด้วยโรงเรียนไตรมิตรวิทยาลัย มีกำเนิดขึ้นจากดำริของพระสมุห์กล่อม เจ้าอาวาสวัดสามจีนใต้รูปที่ 2 ซึ่งต่อมาได้รับพระราชทานสมณศักดิ์ เป็นพระครูสัญญาบัตรมีราชทินนามว่า พระครูวิริยานุกิจการี เป็นผู้จัดตั้ง ดังที่ได้ปรากฏในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 13 แผ่นที่ 24 วันที่ 13 กันยายน รัตนโกสินทร์ศก 115 หน้า 225– 226 ดังนี้
"“ด้วย พระสมุห์กล่อม เจ้าอธิการวัดสามจีนใต้ผู้อุปการะ ได้รวบรวมกุลบุตรมาประชุมเล่าเรียนหนังสือไทยตั้งเป็นโรงเรียนขึ้น ให้พระพร้อมซึ่งสอบไล่ได้ประกาศนียบัตรประโยค 2 พระสอนผู้สอบไล่ได้ประกาศนียบัตรประโยค 1 เป็นอาจารย์สอน เปิดโรงเรียนสอนมาตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม ร.ศ. 115 (พ.ศ. 2530) มีนักเรียนมาเล่าเรียน 34 คน และบอกรายงานมาลงทะเบียนในกรมศึกษาธิการ พระเจ้าลูกยาเธอ พระองค์เจ้ากิตติยากรวรลักษณ์ อธิบดีกรมศึกษาธิการ มีรับสั่งให้กองไปตรวจ ได้ความตามบอกนั้น ทรงอนุญาตให้พระสมุห์กล่อมเป็นผู้อุปการะ ให้พระพร้อมและพระสอนเป็นอาจารย์ตามประสงค์แล้ว" 
"ในชั้นต้นนี้ กรมศึกษาธิการได้อุดหนุนแบบเรียนให้ 1 จบ ตามธรรมเนียมโรงเรียนนี้นับว่าเป็นโรงเรียนมูลสามัญเชลยศักดิ์ ขึ้นในกรมศึกษาธิการอีกโรงเรียนหนึ่ง ด้วยอำนาจแห่งความอนุเคราะห์ของพระสมุห์กล่อม พระพร้อม และพระสอนนั้น ให้โรงเรียนนี้ จงตั้งอยู่สิ้นกาลนานเทอญ ฯ”'
ต่อมาเมื่อ รองอำมาตย์ตรีสนิท เทวินทรภักติ ครูใหญ่โรงเรียนมัธยมวัดสามจีน ได้ปรึกษาตกลงกับท่านเจ้าอาวาสวัดสามจีนในครั้งนั้นว่า เห็นสมควร
ปรับปรุงสุขลักษณะบริเวณวัดและโรงเรียนในคราวเดียวกัน หลังจากที่ได้ทำการปรับปรุงพื้นที่เรียบร้อยแล้วจึงได้สร้างอาคารเรียนขึ้น เป็นอาคารตึก 3 ชั้น เป็นตึกมีมุขยื่นและมีปีกตึกออกมาทางซ้ายของตัวอาคาร เป็นอาคารเรียนหลังแรกที่สร้างด้วยคอนกรีตสูงถึง 3 ชั้นสร้างด้วยเงินของวัด จำนวน 15,000 บาท และเงินงบประมาณของทางราชการอีก 2,500 บาท พร้อมตึกวิทยาศาสตร์อีกหนึ่งหลัง นับได้ว่าโรงเรียนไตรมิตรวิทยาลัยได้มีกำเนิดจากอดีตบุรพาจารย์ซึ่งเป็นเจ้า อาวาสวัดสามจีนใต้โดยแท้ และท่านเจ้าอาวาสวัดนี้รูปต่อ ๆ มาก็ได้ให้ความอุปถัมภ์แก่โรงเรียนไตรมิตรวิทยาลัยทุกรูป
อาคารเรียนโรงเรียนไตรมิตรวิทยาลัยหลังปัจจุบัน เป็นอาคารเรียนที่สร้างขึ้นใหม่ ซึ่งได้ทำการวางศิลาฤกษ์ เมื่อวันที่ 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2523 โดยพระวิสุทธาธิบดี (ไสว ฐิตวีโร) อดีตเจ้าอาวาสวัดไตรมิตรวิทยาราม เป็นประธานในพิธี
ในปี พ.ศ. 2482 ได้เปลี่ยนนามวัดสามจีนใต้มาเป็นวัดไตรมิตรวิทยาราม ทั้งนี้ เพื่อจะเฉลิมเกียรติคุณของท่านผู้แรกสร้างให้ยั่งยืนวัฒนายิ่งขึ้น และเป็นการเชิตชูอุตสาหะวิริยะของท่านผู้สร้างและคณะกรรรมการปรับปรุงวัด สมเด็จพระวันรัต (เฮง เขมจารี) วัดมหาธาตุฯ ได้เมตตาคิดค้นนามที่เป็นมงคลมาเฉลิมเพิ่มความสง่าให้แก่วัดสามจีนใต้ โดยเปลี่ยนเป็น “วัดไตรมิตรวิทยาราม” และกรมสามัญศึกษาได้เปลี่ยนนามโรงเรียนมัธยมวัดสามจีนใต้เป็น “โรงเรียนไตรมิตรวิทยาลัย” ตามนามวัดที่ได้เปลี่ยนใหม่ เมื่อวันที่ 3 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2482
แผนการเรียน.
เนื่องจากโรงเรียนไตรมิตรวิทยาลัยตั้งอยู่ในพื้นที่ย่านเยาวราช ซึ่งนักเรียนส่วนใหญ่เป็นคนไทยเชื้อสายจีน ดังนั้นทางโรงเรียนจึงมีการจัดหลักสูตรภาษาจีนภาคบังคับ เพื่อส่งเสริมศักยภาพด้านภาษาจีนโดยตรง เปิดสอนภาษาจีนตั้งแต่ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 - 6
โดยระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ก็ต้องเรียนภาษาจีนทุกแผนการเรียน แผนการเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายของโรงเรียนไตรมิตรวิทยาลัย มีดังนี้
ในปี พ.ศ. 2552 โรงเรียนไตรมิตรวิทยาลัย จัดโครงการส่งเสริมความเป็นเลิศด้านภาษาจีนแบบเข้มข้น (Intensive Chines Program) เปิดห้องเรียนพิเศษในระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น-ปลาย โดยเรียนกับครูเจ้าของภาษาโดยตรง
ห้องเรียนขงจื่อ สถาบันขงจื่อเค่อถัง.
“ห้องเรียนขงจื่อ” ก่อตั้งขึ้นโดยโรงเรียนมัธยมสาธิตเทียนจิน ประเทศจีน และโรงเรียนไตรมิตรวิทยาลัย โดยได้รับการสนับสนุนจากสมเด็จพระมหารัชมงคลมุนี (ธงชัย ธมฺมธโช) ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดไตรมิตรวิทยาราม และประธานสถาบันขงจื่อ เค่อถัง ที่ได้เล็งเห็นความสำคัญของการศึกษาภาษาจีนของเยาวชนไทย นอกจากนั้น ห้องเรียนขงจื่อแห่งนี้ ก็ยังได้รับการอนุมัติให้เป็นห้องเรียนขงจื่อแห่งแรกของโลก จากสำนักงานส่งเสริมการเรียนการสอนภาษาจีนนานาชาติ (Hanban) จึงทำให้ที่นี่เป็นแหล่งเรียนรู้ภาษา และวัฒนธรรมจีนสำหรับเยาวชนชาวไทย และผู้ที่สนใจทั่วไป โดยจุดประสงค์หลักก็เพื่อให้เป็นห้องเรียน และห้องสมุดที่มีความน่าเชื่อถือและสง่างาม เพื่อให้เป็นแหล่งเรียนรู้ด้านไอซีที ที่สมบูรณ์แบบแห่งแรกในประเทศไทย ซึ่งจะมีทั้งหนังสือเรียนภาษาจีน และคอมพิวเตอร์อย่างครบถ้วน รวมไปถึงมีการจัดแสดงวิถีชีวิตและวัฒนธรรมของชาวจีนอย่างถูกต้องและชัดเจน หากว่าเข้ามาถึงโรงเรียนไตรมิตรวิทยาลัยแล้ว ก็ไม่ต้องกลัวว่าจะหาห้องเรียนขงจื่อไม่เจอ เพราะที่ด้านล่างนั้นจะมีรูปหล่อทองแดงของท่านขงจื่อให้เห็นกันชัดเจน ส่วนตัวห้องเรียนนั้นจะอยู่ที่ชั้นสองของตึก ส่วนเมื่อเดินขึ้นไปถึงด้านหน้าห้องเรียนแล้ว จะเห็นบานประตูแบบจีนสีแดงบานใหญ่ตั้งอยู่ทางขวามือ ซึ่งก็เปรียบเสมือนว่ากำลังเดินเข้าสู่การเรียนรู้เมืองจีน ซึ่งเมื่อได้เดินเข้าไปถึงด้านในแล้ว ก็ทำจะให้รู้สึกว่าเหมือนมาอยู่ที่ประเทศจีนเลยทีเดียว เพราะมีการออกแบบและตกแต่งโดยชาวจีน ส่วนสิ่งของต่าง ๆ ที่อยู่ภายในห้อง ไม่ว่าจะเป็นของตกแต่งต่าง ๆ โต๊ะ เก้าอี้ พื้น หนังสือ หรือสิ่งของที่จัดแสดงอยู่ ก็ล้วนแต่นำเข้ามาจากประเทศจีนทั้งสิ้น 
ภายในห้องเรียนจะแบ่งออกเป็น 3 ส่วน ส่วนแรกก็คือส่วนที่จัดเป็นนิทรรศการเกี่ยวกับเรื่องราวของประเทศจีน โดยจะแบ่งออกเป็น 12 หัวข้อ เช่น หุ่นทหารและม้าดินปั้นของสุสานจิ๋นซีฮ่องเต้ อิฐสมัยราชวงศ์ฉินและกระเบื้องราชวงศ์ฮั่น เครื่องเคลือบและเครื่องหยก การทำกระดาษและแท่นพิมพ์ การแพทย์แผนจีนและยาจีน เครื่องแต่งกายประจำเผ่า เป็นต้น โดยแต่ละหัวข้อจะมีการจัดแสดงสิ่งของ และมีข้อความบรรยายให้ความรู้เป็นภาษาจีนและภาษาอังกฤษ ส่วนที่เป็นภาษาไทยนั้นทางเจ้าหน้าที่กำลังจัดทำอยู่ เพื่อให้คนไทยอ่านแล้วเข้าใจได้ดีขึ้น 
ส่วนที่ 2 จะจัดเป็นส่วนของห้องสมุด ที่จะมีซีดีการเรียนการสอน หนังสือภาษาจีน ทั้งหนังสือเรียน วรรณกรรม หนังสืออ่านเล่นต่าง ๆ เอาไว้ให้นั่งอ่านกัน โต๊ะที่นั่งอ่านหนังสือนั้นได้นำเข้ามาจากประเทศจีน ตัวโต๊ะก็จะมีลักษณะคล้าย ๆ กับแผ่นหินที่จารึกข้อความต่าง ๆ ไว้ ซึ่งข้อความเหล่านั้นก็จะเป็นประโยคที่ใช้สอนเด็ก ๆ ชาวจีนตอนเริ่มอ่านหนังสือ 
ในส่วนสุดท้ายของห้องเรียนขงจื่อ เป็นส่วนของการเรียนรู้ และการเรียนการสอนภาษาจีน โดยที่นี่จะมีห้องเรียนที่เพียบพร้อมไปด้วยอุปกรณ์การสอนต่าง ๆ ทั้งตำราเรียน คอมพิวเตอร์ และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ต่าง ๆ รวมไปถึงจะมีจอคอมพิวเตอร์ระบบสัมผัสขนาดใหญ่ให้ได้มาเรียนมาเล่นกันด้วย
ศิษย์เก่าที่มีชื่อเสียง.
ร.ศ. สมพงษ์ ใจดี อาจารย์ภาควิชาฟิสิกส์ คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย 
ศ.ดร.ณรงค์ กุหลาบ : อดีตรองอธิการบดี คณบดีคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น