เบียร์ช้าง

เบียร์ช้าง เป็นเครื่องดื่มประเภทเบียร์ที่ผลิตและจัดจำหน่ายโดยกลุ่มบริษัท ไทยเบฟเวอเรจ จำกัด (มหาชน) ในเครือกลุ่มทีซีซี ของเจริญ สิริวัฒนภักดี ก่อตั้งขึ้นเพื่อดำเนินตามนโยบายการค้าเสรี ของอุตสาหกรรมเบียร์ในประเทศไทย โดยการผลิตเบียร์ไทยระดับสากลที่โดดเด่นจากวัตถุดิบ เช่น มอลต์, ข้าวไทย และฮอปส์ โดยต่อยอดมาจากการผลิตเบียร์คาร์ลสเบิร์ก ของบริษัท คาร์ลสเบอร์ก บริวเวอรี่ (ประเทศไทย) จำกัด ที่เจริญร่วมทุนกับกลุ่มคาร์ลสเบิร์ก จากประเทศเดนมาร์ก ที่มีความชำนาญการผลิตเบียร์ เบียร์ช้างเริ่มวางจำหน่ายในตลาดเป็นครั้งแรกโดยบริษัท เบียร์ไทย (1991) จำกัด (มหาชน) เมื่อวันที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2538 โดยใช้เบียร์ที่ผลิตจากโรงงานที่อำเภอบางบาล จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ซึ่งปัจจุบันโรงงานนี้ถูกโอนไปให้บริษัท เบียร์ทิพย์ บริวเวอรี่ (1991) จำกัด ดูแลต่อ
การผลิต.
ปัจจุบันเบียร์ช้างผลิตจากโรงงานที่ได้รับการรับรองมาตรฐานระดับโลกทั้งหมด 3 โรง ซึ่งปัจจุบันอยู่ภายใต้บริษัท ไทยเบฟเวอเรจ จำกัด (มหาชน) ทั้งหมด ดังนี้
รวมกำลังการผลิตจากทั้ง 3 โรงงานได้ปีละ 1,550 ล้านลิตร โดยโรงงานเหล่านี้ยังผลิตเครื่องดื่มตราช้างประเภทอื่น ๆ เช่น น้ำดื่ม โซดา และน้ำแร่ธรรมชาติอีกด้วย
การตลาด.
การจัดจำหน่าย.
เดิมนั้นเบียร์ในประเทศไทยมีเพียงรายเดียวคือเบียร์สิงห์ ของบริษัท บุญรอดบริวเวอรี่ จำกัด ซึ่งวางจำหน่ายมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2479 ดังนั้น เมื่อเจริญเริ่มผลิตเบียร์ช้างในปี พ.ศ. 2538 ซึ่งเป็นระยะเวลาห่างกันถึง 59 ปี จึงใช้วิธีรวมการตลาดสุรากลั่นหรือเหล้าที่ตนถนัดอยู่แต่เดิมเข้าไปทำการตลาดเบียร์พร้อมกัน เป็นการจำหน่ายในรูปแบบ "ขายเหล้าพ่วงเบียร์" โดยหากร้านค้าต้องการซื้อสุราไปจำหน่ายในร้าน จะได้รับเบียร์ช้างไปจำหน่ายด้วยในจำนวน 3-6 ขวดทุก 100 บาท ซึ่งถูกกว่าเบียร์สิงห์ กลยุทธ์นี้ทำให้ร้านค้าหลายแห่งต้องหยุดซื้อเบียร์สิงห์ เนื่องจากมีพื้นที่ในการจัดเก็บและเงินทุนที่จำกัด และผู้บริโภคยังตัดสินใจซื้อเบียร์ช้างเพิ่มขึ้นในช่วงวิกฤตการณ์การเงินในเอเชีย พ.ศ. 2540 จากปัจจัยด้านราคาข้างต้น ทำให้ยอดขายเบียร์สิงห์ลดลงอย่างมาก และส่งผลให้ตระกูลภิรมย์ภักดีเกือบต้องขายบุญรอดบริวเวอรี่ให้กับบริษัทจากต่างประเทศ อย่างไรก็ตาม บุญรอดบริวเวอรี่ก็ตัดสินใจสร้างเบียร์ชนิดใหม่เพื่อเป็นผลิตภัณฑ์ทางเลือก สำหรับรองรับกลุ่มผู้บริโภคในตลาดระดับกลาง คือ เบียร์ลีโอ ซึ่งมีราคาแพงกว่าเบียร์ช้างแต่ถูกกว่าเบียร์สิงห์ และมีรสชาติคล้ายกับไฮเนเก้น ทำให้ยอดขายเติบโตขึ้นโดยไม่ตัดกันเองกับยอดขายของเบียร์สิงห์ และกลับมาทำยอดขายได้ดีกว่าเบียร์ช้างในปัจจุบัน
การโฆษณา.
เดิมนั้นเบียร์ช้างทำโฆษณาในรูปแบบ "หันหน้าเข้าหากัน" ตามโลโก้ของเบียร์ช้างที่เป็นรูปช้าง 2 ตัวหันเข้าหากันโดยมีน้ำพุคั่น และ "อีกดีกรีของเบียร์ไทย" โดยมีพรีเซนเตอร์คู่แรกเป็น 2 พิธีกรที่มีชื่อเสียงในขณะนั้น คือ ปัญญา นิรันดร์กุล ประธานบริษัทเวิร์คพอยท์ เอ็นเทอร์เทนเมนท์ และ วิทวัจน์ สุนทรวิเนตร์ พิธีกรรายการสี่ทุ่มสแควร์ในขณะนั้น และเพลงประกอบนั้นใช้ทำนองเพลงพม่าเขว ที่คุณหญิงชิ้น ศิลปบรรเลง นำทำนองไปใส่เนื้อร้องเป็นเพลง "ช้าง" เพื่อนำไปประกอบในหลักสูตรการเรียนของกระทรวงศึกษาธิการ แต่เบียร์ช้างนำทำนองเพลงดังกล่าวมาแค่บางส่วนและปรับเป็นแนวดนตรีร็อก
ต่อมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2542 เบียร์ช้างได้ใช้กลยุทธ์การตลาดดนตรี (Music Marketing) โดยนำวงคาราบาวมาทำเพลงประกอบโฆษณาในแนวดนตรีชะชะช่า ซึ่งมีหลายฉบับที่จะเปลี่ยนเนื้อเพลงให้เข้ากับแต่ละบริบท เช่น บรรยายสรรพคุณของเบียร์ช้าง เชิดชูความโดดเด่นของประเทศไทย ระบุความสามารถของคนไทย หรือการประชาสัมพันธ์ฟุตบอลโลก 2002 และ 2006 แต่เกือบทุกเพลงมีท่อนจำอยู่ที่ท่อนสุดท้าย คือ "กินแล้วภาคภูมิใจ เบียร์คนไทยทำเอง" โดยโฆษณาในชุดแรก ๆ ที่วงคาราบาวเข้ามาทำเพลงประกอบนั้น ยังมีการนำช้างพลายทองใบมาร่วมแสดงด้วย
หลังจากกลุ่มบริษัท ไทยเบฟเวอเรจ จำกัด (มหาชน) ประกาศปรับรูปลักษณ์และแบ่งกลุ่มชนิดของเบียร์ช้างตั้งแต่เดือนตุลาคม พ.ศ. 2552 บริษัท ไทยเบฟเวอเรจ มาร์เก็ตติ้ง จำกัด ได้ปรับการทำการตลาดเบียร์ช้างใหม่ โดยเน้นที่กลุ่มคนรุ่นใหม่จนถึงวัยทำงาน ผ่านการจัดทำโฆษณาที่มีพรีเซนเตอร์ 3 คาแรกเตอร์ตามชนิดของเบียร์ช้าง แต่ใช้แคมเปญเดียวกันคือ "คนไทยหัวใจเดียวกัน" พร้อมทั้งจัดกิจกรรมการตลาดดนตรีในชื่อ "ช้าง ไลฟ์ มิวสิก" โดยใช้เพลงชื่อเดียวกับแคมเปญซึ่งแต่งโดยเสกสรรค์ ศุขพิมาย (เสก โลโซ) และขับร้องโดยศิลปินร็อก 4 ราย คือ วงไมโคร, เสก โลโซ, บิ๊กแอส และ บอดี้สแลม เป็นเพลงหลักของกิจกรรมดังกล่าว
ต่อมาในปี พ.ศ. 2557 เบียร์ช้างได้เผยแพร่โฆษณาอีก 1 ชุด ในชื่อชุด "เรียลเฟรนด์ชิป" (Real Friendship) โดยนำเสนอเรื่องราวของกลุ่มเพื่อนที่ช่วยเหลือลูกช้างที่เคยตกหล่มในป่าใหญ่ จนได้รับเกียรติบัตรจากโครงการช้างช่วยช้าง เพื่อสื่อถึงการเติมเต็มทุกเรื่องราวในทางบวกด้วยมิตรภาพของเพื่อน โดยใช้วลีสรุปว่า "เติมให้เต็ม คำว่า...เพื่อน" ซึ่งภายหลังนั้น ไทยเบฟเวอเรจได้ใช้วลีนี้สำหรับการทำการตลาดเครื่องดื่มตราช้างประเภทไม่มีแอลกอฮอล์ โดยเฉพาะน้ำแร่ธรรมชาติตราช้างในปัจจุบัน
สินค้า.
ปัจจุบัน.
ปัจจุบันมีการวางจำหน่ายเบียร์ช้างทั้งหมด 4 ประเภท ดังนี้
อดีต.
ในอดีต เบียร์ช้างเคยวางจำหน่ายเบียร์ประเภทอื่นอีก 3 ประเภท ดังนี้
โดยทุกประเภทจำหน่ายในรูปแบบขวด ขนาด 330 มิลลิลิตร และ 640 มิลลิลิตร อย่างไรก็ตาม ไทยเบฟเวอเรจได้ยุติการผลิตเบียร์ช้างทั้ง 3 ประเภทนี้ และยุบรวมเข้ากับช้าง คลาสสิก เมื่อปี พ.ศ. 2559 ก่อนที่จะมีการผลิตเบียร์ช้างรูปแบบอื่น ๆ ที่คล้ายกับเบียร์ช้างบางประเภทที่เลิกผลิตไป