pythainlp/thai-wiki-dataset-v4 huggingface dataset:
007 พยัคฆ์ร้ายพญายม

007 พยัคฆ์ร้ายพญายม หรือในชื่อภาษาอังกฤษคือ A View to a Kill เป็นภาพยนตร์เรื่องที่ 14 ในภาพยนตร์ชุดเจมส์ บอนด์ เดอะซีรีส์ ที่เป็นทางการซึ่งจัดทำโดยค่ายภาพยนตร์อีโอเอ็นโปรดัคชั่น (EON Production) ภาพยนตร์เรื่องนี่เป็นครั้งที่ 7 และครั้งสุดท้ายที่ โรเจอร์ มัวร์ แสดงเป็น เจมส์ บอนด์ ให้กับค่ายภาพยนตร์นี้ และภาพยนตร์เรื่องนี้ก็เป็นครั้งสุดท้ายของ ลอยส์ แม็กซ์เวลล์ ในการแสดงเป็นมิส มันนี่เพ็นนี ให้ค่ายภาพยนตร์อีเอ็นนี้ด้วยเช่นกัน ภาพยนตร์เรื่องนี้ออกฉายใน พ.ศ. 2528 กำกับโดย จอห์น เกลน (John Glenn) ภาพยนตร์เรื่องนี้เป็นภาคต่อของ 007 เพชฌฆาตปลาหมึกยักษ์ โดยมีภาคต่อจากนี้คือ 007 พยัคฆ์สะบัดลาย
ใช้ทุนรวมทั้งสิ้น 30 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เทียบเท่าเงิน 60,111,524 ดอลลาร์สหรัฐใน พ.ศ. 2551
กวาดรายได้รวมทั้งสิ้น 152.4 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เทียบเท่าเงิน 305,366,542 ดอลลาร์สหรัฐในพ.ศ. 2551
เป็นภาพยนตร์เจมส์ บอนด์ ที่ขายดีเป็นอันดับที่ 21 จากภาพยนตร์เจมส์ บอนด์อย่างเป็นทางการ 22 เรื่อง
เนื้อเรื่องย่อ.
เมื่อ เจมส์ บอนด์ (โรเจอร์ มัวร์) ถูกส่งตัวไปสืบสวนเกี่ยวกับการรักษาความปลอดภัยที่หละหลวมภายใน ซอริน อินดัสตรี้ เขากลับค้นพบเหตุฆาตกรรมอันมีเงื่อนงำ รวมทั้งเจ้าของบริษัทผู้ลึกลับชื่อ แม็กซ์ ซอริน (คริสโตเฟอร์ วอลเคน) ซึ่งดูเหมือนว่ากำลังวางแผนที่จะครองตลาดไมโครชิปของโลกด้วยวิธีการอัน ร้ายกาจ ดังนั้นจึงเป็นหน้าที่ของสายลับ 007 ผู้นี้ในการที่จะต้องหยุดยั้งแผนการร้ายครั้งนี้ให้ได้
วงศ์ซาลาแมนเดอร์ยักษ์

วงศ์ซาลาแมนเดอร์ยักษ์  จัดอยู่ในไฟลัมสัตว์มีแกนสันหลัง ชั้นสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก ในวงศ์ Cryptobranchidae 
สกุลและชนิด.
แบ่งออกเป็น 2 สกุล 3 ชนิด 
สกุล "Andrias" <br>
สกุล" Cryptobranchus" <br>
ลักษณะทั่วไป.
เป็นสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกจำพวกซาลาแมนเดอร์ที่ใหญ่ที่สุดในโลก โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ซาลาแมนเดอร์ยักษ์จีน ("Andrias davidianus") อาจมีความยาวได้สูงสุดถึง 1.8 เมตร หรือ 5.9 ฟุตหรือเกือบ ๆ 2 เมตร น้ำหนักกว่า 25 กิโลกรัม รูปร่างหัวกลมแบนใหญ่ ลำตัวแบน ตาเล็ก ปากกว้าง หางยาวมีแผ่นหนังคล้ายครีบ ขาสั้น 4 ข้าง มีนิ้ว 4 นิ้ว ขา 2 คู่แข็งแรงแต่สั้น ไม่มีเปลือกตา มีช่องเหงือก 1 คู่ ลำตัวสีน้ำตาลกระหรือดำและสามารถเปลี่ยนสีได้ตามสภาพแวดล้อม มีเมือกลื่นคลุมตลอดทั้งลำตัว ลำตัวหนาเป็นรอยยับย่นเป็นจำนวนมาก ภายในชั้นผิวหนังมีโครงข่ายของหลอดเลือดฝอยจำนวนมากใช้แลกเปลี่ยนก๊าซได้ ปอดมีขนาดเล็กและไม่ทำหน้าที่ในการหายใจ ขากรรไกรแตกต่างจากซาลาแมนเดอร์วงศ์อื่น ๆ เพราะขากรรไกรและกระดูกฮัยออยด์แต่ละข้างทำหน้าที่เป็นอิสระจากกัน ซึ่งสามารถฉกกัดได้อย่างรวดเร็วและรุนแรง
อาศัยอยู่ในลำธารที่น้ำใสสะอาด ไหลแรง พบในภาคตะวันตกของสหรัฐอเมริกา, จีน, ญี่ปุ่น กินอาหารได้แก่ ปลาและสัตว์น้ำทั่วไป โดยเฉพาะกุ้ง รวมถึงสัตว์เลื้อยคลานขนาดเล็กด้วย โดยรวมแล้วมีนิสัยรักสงบ ออกหากินในเวลากลางคืน แต่จะดุร้ายและสามารถฉกกัดได้ด้วยความรุนแรงเมื่อถูกรบกวน
การสืบพันธุ์เป็นวิธีการปฏิสนธิภายนอกลำตัว ตัวผู้สร้างรังโดยขุดหลุมที่พื้นท้องน้ำหรือขุดโพรงริมตลิ่งหรือใช้โพรงไม้ใต้น้ำเพื่อให้ตัวเมียมาวางไข่ โดยวางไข่ได้จำนวนละ 300-600 ฟอง บางครั้งอาจมีตัวเมียหลายตัวมาวางไข่ในโรงเดียวกันก็ได้ ทำให้อาจมีจำนวนไข่มากถึง 1,000-2,000 ฟอง ในแต่ละโพรง ตัวผู้มีหน้าที่เฝ้าดูแลไข่
ทิงเจอร์

ทิงเจอร์  ในทางเภสัชกรรมหมายถึง สารสกัด (เช่นจากสมุนไพร) หรือสารละลายของวัตถุที่ไม่ระเหย (เช่นไอโอดีน) ในแอลกอฮอล์ ส่วนสารละลายของวัตถุที่ระเหยได้จะเรียกว่า ของเหลวผลกลั่น (spirit) หรือ เหล้ายา แล้วนำไปใช้เป็นยารักษาโรค ตัวอย่างของทิงเจอร์ที่รู้จักกันดีเช่น ทิงเจอร์ไอโอดีน ทิงเจอร์เบนโซอิน เป็นต้น
เทศบาลเมืองชัยภูมิ

เทศบาลเมืองชัยภูมิ เป็นเทศบาลเมืองที่ตั้งอยู่ในอำเภอเมืองชัยภูมิ จังหวัดชัยภูมิ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลในเมืองทั้งตำบล จัดตั้งตามราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2479 ตั้งอยู่ห่างจากลำน้ำชีไปทางทิศเหนือประมาณ 14 กิโลเมตร พื้นที่เขตเทศบาลเดิม 2.88 ตารางกิโลเมตรหรือประมาณ 1,800 ไร่ มีบ้านเรือนปลูกสร้างประมาณ 7,000 หลังคาเรือน ประชากร 24,000 ต่อมาใน พ.ศ. 2536 ได้มีการขยายขอบเขตเทศบาลออกไป มีเนื้อที่ 30.78 ตารางกิโลเมตรหรือประมาณ 19,237 ไร่ 
การบริหาร.
เทศบาลเมืองชัยภูมิประกอบด้วยสภาเทศบาล (ทำหน้าที่ฝ่ายนิติบัญญัติ) และนายกเทศมนตรี (ทำหน้าที่ฝ่ายบริหาร)
อาคารสำนักงานเทศบาลเมืองชัยภูมิหลังใหม่ได้ดำเนินการก่อสร้างจากงบประมาณรายได้ของเทศบาล และได้เปิดใช้บริการแก่ประชาชนทั่วไปแล้วตั้งแต่วันที่ 25 มิถุนายน พ.ศ. 2544 เป็นต้นมา เปิดให้บริการในชั้นต่าง ๆ ดังนี้
การศึกษา.
เทศบาลเมืองชัยภูมิ มีสถานศึกษาในสังกัดจำนวน 6 แห่ง ภายใต้การกำกับดูแลโดยกองการศึกษา เทศบาลเมืองชัยภูมิ ดังนี้
นูซาเปอนีดา

นูซาเปอนีดา  เป็นเกาะทางตะวันออกเฉียงใต้ของเกาะบาหลี ประเทศอินโดนีเซีย เป็นส่วนหนึ่งของอำเภอกลุงกุง ซึ่งเป็นอำเภอที่มีอาณาเขตรวมเกาะเล็กอื่น ๆ โดยรอบ เช่น นูซาเลมโบงัน และเกาะน้อยอีกสิบสองเกาะ เกาะเปอนีดากับเกาะบาหลีคั่นกันด้วยช่องแคบบาดุง ลักษณะเกาะเต็มไปด้วยเขา และมีจุดสูงสุดที่ 524 เมตรจากระดับน้ำทะเล ปัจจุบันเกาะเป็นหนึ่งในจุดหมายปลายทางการท่องเที่ยวสำคัญของบาหลี
เกาะเล็กโดยรอบมีอยู่สิบสามเกาะ รวมถึง เกาะเลมโบงัน, เกาะเซอนีงัน ประชากรของเกาะอยู่ที่ไม่เกิน 45,110 คน ตามสำมะโนปี 2010 ซึ่งเปลี่ยนแปลงน้อยมากเทียบกับสิบปีก่อนหน้า
อัางอิง.
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />
007 พยัคฆ์สะบัดลาย

007 พยัคฆ์สะบัดลาย  เป็นภาพยนตร์แนวสายลับฉายเมื่อปี ค.ศ. 1987 เป็นภาพยนตร์เรื่องที่สิบห้าใน ภาพยนตร์ชุด "เจมส์ บอนด์" ที่สร้างโดย อีออนโปรดักชันส์ แสดงนำโดย ทิโมธี ดาลตัน รับบทเป็น เจมส์ บอนด์ สายลับเอ็มไอ6 ครั้งแรก กำกับโดย จอห์น เกลน ชื่อของภาพยนตร์นำมาจากเรื่องสั้นชื่อเดียวกันของเอียน เฟลมมิง โดยดัดแปลงเรื่องสั้นดังกล่าวเป็นเนื้อเรื่องในองก์แรกของภาพยนตร์ ภาพยนตร์เรื่องนี้เป็นภาพยนตร์เรื่องสุดท้ายที่ใช้ชื่อเรื่องของเอียน เฟลมมิง จนกระทั่งภาพยนตร์ "007 พยัคฆ์ร้ายเดิมพันระห่ำโลก" ฉายในปี ค.ศ. 2006
ภาพยนตร์อำนวยการสร้างโดย อัลเบิร์ต อาร์. บรอคโคลี, ลูกเลี้ยงของเขา ไมเคิล จี. วิลสัน และลูกสาวของเขา บาร์บารา บรอคโคลี "007 พยัคฆ์สะบัดลาย" ได้รับการตอบรับที่ดีโดยนักวิจารณ์ส่วนใหญ่และประสบความสำเร็จทางด้านการเงิน โดยทำเงิน 191.2 ล้านดอลลาร์สหรัฐทั่วโลก
เรื่องย่อ.
บอนด์ (ทิโมธี ดาลตัน) ได้รับคำสั่งให้สังหารสายลับหญิง (มาเรียม ดี'อาโบล) ที่ปลอมตัวเป็นนักเชลโลหมายจะสังหารนายพลคอสค็อฟ (เจอเรน เครบเบ้) นายทหารเสนาธิการของรัสเซียที่แปรพักตร์มาเข้ากับฝ่ายโลกเสรี แต่บอนด์เจตนายิงพลาด เพราะไม่เชื่อว่าเธอต้องการสังหารจริง ๆ ก่อนที่ความจริงจะเผยว่า แท้จริงแล้วคอสค็อฟเพียงแค่เล่นละคร 2 หน้า ก่อนจะนำไปสู่การผจญภัยไปยังออสเตรียและจบลงที่กลางทะเลทราย ในอัฟกานิสถาน
การสร้าง.
แต่เดิมภาพยนตร์เรื่องนี้ได้รับการเสนอให้เป็นภาพยนตร์ต้นกำเนิดของภาพยนตร์ จนในที่สุด แนวคิดนี้ก็ได้นำไปใช้ในภาพยนตร์รีบูตในปี ค.ศ. 2006 สเมอร์ช, หน่วยต่อต้านข่าวกรองของสหภาพโซเวียตสมมติ ที่ปรากฏอยู่ในนวนิยายบอนด์ของเฟลมมิงหลายเล่ม คือตัวย่อของ 'สเมียร์ต สปิโอนัม' - 'ความตายของสายลับ'
เบอร์นาร์ด ลี

เบอร์นาร์ด ลี  เป็นนักแสดงชื่อดังชาวอังกฤษคนหนึ่ง โด่งดังจากบท "เอ็ม" จากเรื่องเจมส์ บอนด์
ประวัติ.
เบอร์นาร์ด ลี เกิดเมื่อวันที่ 10 มกราคม ค.ศ. 1908 ณ กรุงลอนดอน สหราชอาณาจักร เริ่มเข้าวงการบันเทิงครั้งแรกในช่วงทศวรรษ 1930 แต่เขาเริ่มประสบความสำเร็จในวงการนี้ในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 
ในช่วงต่อมา บทบาทที่เป็นที่รู้จักมากที่สุดของเขาคือบท เอ็ม หรือ พลเรือเอก เซอร์ ไมลส์ เมสเซอร์วี (Admiral Sir Miles Messervy) ในภาพยนตร์ชุด เจมส์ บอนด์ เดอะซี่รี่ส์ ที่ค่ายภาพยนตร์อีโอเอ็นโปรดัคชั่น (EON Productions) จัดทำขึ้น เป็นจำนวน 11 เรื่องแรก จาก 20 เรื่อง ที่เอ็มปรากฏตัว
เบอร์นาร์ด ลี ป่วยเป็นโรคมะเร็งในช่องท้องจนเสียชีวิตในวันที่ 16 มกราคม ค.ศ. 1981 ขณะอายุ 73 ปี ในขณะที่กำลังเตรียมการผลิตภาพยนตร์เจมส์ บอนด์ เรื่อง เจาะดวงตาเพชฌฆาต (For Your Eyes Only) ทำให้ในภาคนี้ไม่มีเอ็มปากฎตัว เนื่องจากหาคนจะมารับบทเอ็มคนใหม่ไม่ทัน
เปรียญธรรม 4 ประโยค

เปรียญธรรม 4 ประโยค (ชื่อย่อ ป.ธ.4) เป็นระดับชั้นการศึกษาแผนกบาลีของคณะสงฆ์ไทย เรียกผู้สอบผ่านในชั้นนี้ว่า เปรียญโท กระทรวงศึกษาธิการเทียบวุฒิผู้สอบได้ในชั้นนี้ให้เทียบเท่ามัธยมศึกษาตอนต้น
หลักสูตรการศึกษาพระปริยัติธรรมบาลีในชั้นเปรียญธรรม 4 ประโยค.
ในชั้นนี้ แม่กองบาลีสนามหลวง กำหนดวิชาในการศึกษาไว้ 2 วิชา คือ
วิชาแปลมคธเป็นไทย (วิชาแปล).
ประวัติหนังสือ มงฺคลตฺถทีปนี.
หนังสือมังคลัตถทีปนี เป็นคัมภีร์ชั้นฎีกา อธิบายความในมงคลสูตรที่มาในพระไตรปิฎก โดยมงคลสูตรเป็นคำสอนประเภทเนยยะ คือมีข้อความเป็นร้อยแก้ว ผสมร้อยกรอง
ผู้รจนาคัมภีร์มังคัลตถทีปนี คือ พระสิริมังคลาจารย์ พระภิกษุชาวเมืองเชียงใหม่ มีอายุอยู่ประมาณพุทธศตวรรษที่ 20 ผลงานของท่านจากหลักฐานแสดงประวัติ มีอยู่สี่เรื่องคือ เวสสันดรทีปนี จักกวาฬทีปนี สังขยาปกาสกฎีกา มังคลัตถทีปนี
ประวัติของท่านปรากฏอยู่ในตอนท้ายผลงานของท่าน มีใจความว่า เป็นผู้ทรงพระไตรปิฎก มีศรัทธาความรู้ปรารถนาให้ตนและผู้อื่นมีความรู้ ได้รจนาคัมภีร์เวสสันตรทีปนี จักกวาฬทีปนี สังขยาปกาสกฎีกา ขณะพักอยู่ที่วัดสวนขวัญ อยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของวัดพระสิงห์วรมหาวิหารในเมืองเชียงใหม่ และรจนามังคลัตถทีปนีในขณะที่พักอยู่ที่สุญญาคาร ห่างจากตัวเมืองเชียงใหม่ไปทางทิศใต้ 1 คาวุต ในช่วงปี พ.ศ. 2060 - พ.ศ. 2067 ในสมัยของท้าวลก เข้านครเชียงใหม่ อันเป็นนครที่มีความเจริญอย่างยิ่ง ผู้มีพระราชศรัทธาล้ำเลิศ ปรารถนาพระสัพพัญมุตญาณเลื่อมในในพระพุทธศาสนา
ช่วงเวลาการรจนา ผลงานดังกล่าวอยู่ในรัชสมัยพระเจ้าดิลกปนัดดาธิราชหรือพระเมืองแก้ว 
วิชาแปลไทยเป็นมคธ (วิชาแต่ง).
วิชาแปลไทยเป็นมคธในชั้น ป.ธ. 4 นี้ ใช้หนังสือ ธัมมปทัฏกถา ภาคที่ 1
ในชั้นนี้ผู้เรียนบาลีต้องศึกษาวิธีการเแต่งภาษาไทยเป็นภาษาบาลีโดยใช้หนังสือ อรรถกถาธรรมบทแปล ภาค 1 (ธัมมปทัฏกถา ภาษาไทย) เพื่อฝึกแปลเป็นภาษามคธ
หลักเกณฑ์ของผู้มีสิทธิ์สอบไล่ในชั้นเปรียญธรรม 4 ประโยค.
ระดับเปรียญธรรม 4 ประโยค เรียกว่า เปรียญโท คือ ผู้ที่จะมีสิทธิสอบเปรียญธรรม 4 ประโยคขึ้นไป จะต้องสอบได้เปรียญธรรม 3 ประโยค และนักธรรมชั้นโทก่อน
ผู้สอบไล่ได้เปรียญธรรม 4 ประโยค.
พระภิกษุสามเณรผู้สอบไล่ได้ในชั้นนี้จะได้รับประกาศนียบัตร เลขพัดเปรียญ มีสมณศักดิ์อันดับในงานพระราชพิธี - รัฐพิธี เหนือกว่า พระปลัดของพระราชาคณะ ชั้นสามัญ
ภาษามคธ

ภาษามคธ [มะ-คด] (𑂧𑂏𑂯𑂲) บางครั้งเรียก มาคธี, มคธี หรือ มคฮี (𑂧𑂏𑂡𑂲) เป็นภาษาที่ใกล้เคียงกับภาษาโภชปุรีและภาษาไมถิลีจัดอยู่ในกลุ่มของภาษาพิหาร ตระกูลอินโด-ยุโรเปียน มีผู้พูด 13 ล้านคนในเขตมคธของรัฐพิหารและบริเวณใกล้เคียงอื่น ๆ รวมถึงบางบริเวณในรัฐเบงกอลตะวันตก เขียนด้วยอักษรเทวนาครี
ระบบเสียงใกล้เคียงกับภาษาฮินดีและพอจะเข้าใจกันได้กับผู้พูดภาษาฮินดีหรือภาษาพิหารอื่น ๆ มีนิทานและเพลงพื้นบ้านมาก เชื่อกันว่ารูปแบบโบราณของภาษามคธคือภาษาที่ใช้พูดในสมัยพุทธกาลและในราชอาณาจักรมคธ พุทธศาสนาเถรวาทใช้ภาษาบาลีซึ่งเป็นอีกชื่อหนึ่งของภาษามคธโบราณ ยังมีภาษาที่อยู่ระหว่างภาษาบาลีกับภาษามคธ เรียกว่า ภาษาอรธมาคธี (แปลว่า ภาษากึ่งมคธ) ซึ่งใช้ในคัมภีร์ของศาสนาเชน ความต่างของภาษามคธกับภาษาอรธมาคธี อยู่ในรูปแบบเดียวกับความต่างจากภาษาบาลี 
ภาษามคธยังเป็นชื่อของภาษาปรากฤตที่ใช้ในการแสดงละคร และเป็นภาษาที่ใช้พูดในรัฐพิหารในยุคกลาง เป็นต้นกำเนิดของภาษาเบงกอล ภาษาโอริยาและภาษาพิหาร
ประวัติ.
บรรพบุรุษของภาษามคธคือภาษาปรากฤตมคธที่เคยใช้พูดในอินเดียตะวันออก ซึ่งปัจจุบันคือภาคตะวันออกของประเทศอินเดีย บังกลาเทศและเนปาล บริเวณนี้เคยเป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรมคธ ที่มีศูนย์กลางอยู่ที่รัฐพิหาร และเชื่อว่าเป็นภาษาของพระพุทธเจ้า รวมทั้งภาษาราชการในสมัยพระเจ้าอโศกมหาราช
พัฒนาการของภาษามคธมาสู่รูปแบบปัจจุบันยังไม่ทราบดีนัก นักวิชาการด้านภาษามักจะสรุปว่าภาษามคธ ภาษาไมถิลี ภาษาโภชปุรี ภาษาเบงกอล ภาษาอัสสัม และภาษาโอริยา พัฒนามาจากภาษาปรากฤตมคธหรือภาษาอรธมาคธีในช่วงพุทธศตวรรษที่ 13-16 แต่อาจจะไม่ถูกต้องแน่นอนนัก เพราะจุดเริ่มต้นของภาษาสมัยใหม่ในอินเดียปัจจุบันยังไม่ชัดเจน ภาษาคุชราต ภาษาไมถิลี ภาษาเบงกอล ภาษาอัสสัม ภาษาโอริยา ภาษามราฐี เริ่มมีรูปแบบของวรรณกรรมในราวพุทธศตวรรษที่ 19 แม้ว่าภาษามคธเคยเป็นภาษาราชการในอาณาจักรมคธและมีผู้ใช้เป็นจำนวนมากแต่ไม่เป็นที่สืบเนื่องในอินเดีย ในรัฐพิหาร ภาษาฮินดีเป็นภาษาที่ใช้ทางราชการและการศึกษา ภาษามคธนั้นถูกแทนที่ด้วยภาษาฮินดีเมื่อ พ.ศ. 2504
ภาษาฮินดีได้แพร่หลายเข้ามาในรัฐพิหาร และเข้ามาแทนที่ภาษาอูรดูในการเป็นภาษาราชการของรัฐ มีการต่อสู้เพื่อแย่งชิงการเป็นภาษาราชการของรัฐระหว่างภาษาฮินดีกับภาษาอูรดู แต่ไม่มีการพูดถึงภาษาแม่ในบริเวณนั้น อีก 3 ภาษาคือ ภาษามคธ ภาษาโภชปุรี และภาษาไมถิลี หลังจากได้รับเอกราช ภาษาฮินดีเป็นภาษาราชการของรัฐพิหาร ตามข้อตกลงภาษาราชการของพิหาร พ.ศ. 2493
บริเวณที่มีการใช้ภาษามคธ.
ภาษามคธเคยใช้พูดในบริเวณที่เคยเป็นศูนย์กลางของอาณาจักรมคธ เช่น ปัตนา นาลันทา คยา และนวทา เป็นต้น นอกจากนั้น มีผู้พูดบ้างในรัฐเบงกอลตะวันตก มุมไบ และเดลฮี
อักษรและวรรณกรรมพื้นบ้าน.
ภาษามคธโดยทั่วไป เขียนด้วยอักษรเทวนาครี อักษรที่เคยใช้เขียนภาษานี้คืออักษรไกถี แทบจะไม่ได้ใช้แล้วในปัจจุบัน วรรณกรรมพื้นบ้านภาษามคธ ส่วนใหญ่เป็นเพลงพื้นบ้านและมีวรรณกรรมในรูปแบบปัจจุบันอยู่บ้าง นิตยสารภาษามคธ Magadhi เริ่มตีพิมพ์เมื่อ พ.ศ. 2495 ต่อมาจึงเปลี่ยนชื่อเป็น Bihan หมายถึง วันพรุ่งนี้
ตะพาบม่านลาย

ตะพาบม่านลาย  เป็นสกุลของสัตว์เลื้อยคลานจำพวกตะพาบ 3 ชนิด ใช้ชื่อสกุลว่า "Chitra" (/ชิ-ตร้า/)
มีรูปร่างโดยรวมคือ เป็นตะพาบที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลก หัวและตามีขนาดเล็ก เมื่อโตเต็มที่ ขนาดกระดองยาวได้ถึงเมตรเศษ น้ำหนักกว่า 120–200 กิโลกรัม กระดองแบนเรียบสีครีมหรือสีเนื้อ มีจุดเด่นที่เป็นลักษณะสำคัญ คือ มีลายสีน้ำตาลแลดูสวยงาม ที่ขนาดและลักษณะแตกต่างออกไปในช่วงวัยและชนิดพันธุ์ หัวเล็ก เท้าเป็นแผ่นผังผืด มีเล็บใหญ่แข็งแรง กรามแข็งแรงใช้สำหรับขบกัดสัตว์น้ำที่มีเปลือกแข็งและสัตว์มีกระดูกสันหลังบางประเภท เช่น กบหรือเขียด เป็นอาหารได้เป็นอย่างดี
พบกระจายพันธุ์เฉพาะแม่น้ำขนาดใหญ่บางสายเท่านั้น ในอนุทวีปอินเดียและภูมิภาคอินโดจีน เช่น ไทย, พม่า, มาเลเซีย และอินโดนีเซีย
ปัจจุบันจำแนกออกได้ 3 ชนิด คือ
มีพฤติกรรม คือ เป็นตะพาบที่ชอบซุ่มซ่อนตัวอยู่ใต้พื้นทรายที่มีน้ำไหลเพื่อรอดักเหยื่อ โดยจะไม่ขึ้นมาบกบนเลย นอกจากเพื่อวางไข่เท่านั้น โดยจะขุดหลุมวางไข่บนหาดทรายริมแม่น้ำเหมือนกับเต่าน้ำและตะพาบชนิดอื่น ออกไข่ครั้งโดยเฉลี่ยครั้งละ 60–100 ฟอง ใช้เวลาฟักเป็นตัวนาน 65 วัน
เป็นตะพาบที่มีขนาดใหญ่และลวดลายที่สวยงาม จึงทำให้ตะพาบม่านลายทุกชนิดกลายเป็นสัตว์ที่ใกล้สูญพันธุ์ในธรรมชาติ เพราะถูกจับมาขายเพื่อเป็นสัตว์เลี้ยง โดยเฉพาะในชนิด "C. chitra" ที่พบได้ในภาคกลางของไทย ที่ไม่มีรายงานการพบในธรรมชาติมานานกว่า 30 ปีแล้ว 
แต่ในปัจจุบัน สามารถเพาะขยายพันธุ์ได้แล้วในที่เลี้ยงในทุกชนิด แต่ก็มีสนนราคาขายที่แพงมาก
มณฑลเสฉวน

เสฉวน หรือ ซื่อชวน  เป็นมณฑลหนึ่งทางภาคตะวันตกเฉียงใต้ของสาธารณรัฐประชาชนจีน กินพื้นที่ส่วนใหญ่ของแอ่งเสฉวนและพื้นที่ทางตะวันออกสุดของที่ราบสูงทิเบต ตั้งอยู่ระหว่างแม่น้ำจินชาทางตะวันตก ภูเขาต้าปาทางเหนือ และที่ราบสูงยูนนาน–กุ้ยโจวทางทิศใต้ เมืองหลวงของเสฉวนคือ เฉิงตู มีประชากรในเสฉวนอยู่ที่ 81 ล้านคน
ในสมัยโบราณ เสฉวนเป็นที่ตั้งของรัฐปาและรัฐสู่ ต่อมาได้ถูกพิชิตโดยรัฐฉิน ซึ่งทำให้รัฐฉินแข็งแกร่งขึ้นและปูทางไปสู่การรวมจีนของจิ๋นซีฮ่องเต้กลายเป็นราชวงศ์ฉิน ในยุคสามก๊ก ก๊กสู่ฮั่นของเล่าปี่มีที่ตั้งอยู่ในเสฉวน ในศตวรรษที่ 17 พื้นที่แห่งนี้ได้รับความเสียหายจากการก่อกบฏของจางเซี่ยนจง และถูกปราบโดยแมนจูในเวลาต่อมา แต่ก็ได้รับการฟื้นฟูจนกลายเป็นพื้นที่ที่มีประสิทธิผลมากที่สุดแห่งหนึ่งของจีนในศตวรรษที่ 19 ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ฉงชิ่งเคยเป็นเมืองหลวงชั่วคราวของสาธารณรัฐจีน ทำให้ที่นี่เป็นจุดสนใจในการทิ้งระเบิดของญี่ปุ่น เป็นหนึ่งในพื้นที่สุดท้ายในจีนแผ่นดินใหญ่ที่กองทัพปลดปล่อยประชาชนยึดได้ในช่วงสงครามกลางเมืองจีน และถูกแบ่งออกเป็นสี่ส่วนตั้งแต่ปี 1949 ถึง 1952 โดยฉงชิ่งได้รับการบูรณะในอีกสองปีต่อมา เสฉวนได้ประสบกับทุพภิกขภัยครั้งใหญ่ในจีนในปี 1959 ถึง 1961 แต่ก็ยังคงเป็นมณฑลที่มีประชากรมากที่สุดของจีนจนกระทั่งมีการแยกฉงชิ่งเพื่อตั้งขึ้นเป็นนครปกครองโดยตรงในปี 1997
ชาวจีนฮั่นในเสฉวนพูดภาษาจีนกลางด้วยสำเนียงท้องถิ่นที่เป็นเอกลักษณ์ ซึ่งเป็นรูปเป็นร่างขึ้นในช่วงที่มีการขยายตัวของประชากรในพื้นที่ในสมัยราชวงศ์หมิง ปัจจุบันกลุ่มภาษาถิ่นนี้มีผู้พูดประมาณ 120 ล้านคน ซึ่งทำให้ภาษานี้เป็นภาษาที่มีคนพูดมากที่สุดเป็นอันดับ 10 ของโลกหากนับแยกกัน ด้วยสภาพอากาศที่ชื้นและอบอุ่นในพื้นที่ทำให้อาหารเสฉวนเป็นอาหารที่มีรสชาติเผ็ดมาช้านาน โดยเฉพาะรสชาติที่เป็นเอกลักษณ์ของพริกไทยเสฉวนที่กลายเป็นวัตถุดิบหลักของอาหารจีนทั่วโลก เช่น ไก่กังเปา หมาผัวโต้วฟู
ในปี 1950 มณฑลซีคังถูกยุบและต่อมาถูกแยกไปรวมกับเขตปกครองตนเองทิเบตที่ก่อตั้งขึ้นใหม่และมณฑลเสฉวน ทำให้พื้นที่ทางตะวันตกและตะวันเฉียงเหนือของเสฉวนประกอบด้วยเขตปกครองตนเองของชนชาติทิเบตและชนชาติเชียง
ชื่อ.
ชื่อ "เสฉวน" มีความหมายว่า "แม่น้ำสี่สาย" เพราะมณฑลเสฉวนตั้งอยู่บนพื้นที่ของแม่น้ำ 3 สายมาบรรจบกัน คือ แม่น้ำแยงซีเกียง แม่น้ำหลินเจียง และแม่น้ำจินซางเจียง มีชื่อย่อคือ "ชวน" (）หรือ "สู่"（, จ๊ก)
ประวัติศาสตร์.
ในทางประวัติศาสตร์เคยเป็นราชธานีก๊กสู่ฮั่นของเล่าปี่และขงเบ้งในสมัยสามก๊ก ปลายราชวงศ์ฮั่น ขงเบ้งได้เลือกเอาเสฉวนเป็นราชธานีของก๊กสู่ เพื่อหมายฟื้นฟูราชวงศ์ฮั่น
ภูมิศาสตร์.
มณฑลเสฉวนมีพื้นที่ติดต่อดังนี้ 
มณฑลเสฉวนมีภูมิประเทศสวยงามหลายรูปแบบทั้งภูเขาหิมะที่ราบสูงแม่น้ำ และมีมรดกโลกได้แก่
สภาพอากาศเป็นแบบกึ่งร้อนชื้น สภาพโดยทั่วไปจะมีความชื้นในอากาศสูง สภาพอากาศจึงค่อนข้างครึ้มไม่ค่อยมีแสงแดด โดยในรอบสัปดาห์จะมีแสงแดดหรือเห็นพระอาทิตย์เพียงไม่กี่วัน แต่จะมีหมอกปกคลุมเป็นปกติ จนได้รับฉายาว่า "เมืองในหมอก" หรือ "หมาเห่าพระอาทิตย์"
เศรษฐกิจ.
ในมลฑลเสฉวนมีการลงทุนภาคอุตสาหกรรมหนัก โดยเฉพาะอุตสาหกรรมรถยนต์ โดย First Automotive Works (FAW) ผู้ผลิตรถยนต์รายใหญ่ของจีน ลงทุนร่วมกับโตโยต้า และมีศูนย์กลางการผลิตแม่พิมพ์เหล็กสำหรับรถยนต์ที่เมืองฉางเฟย
มณฑลยูนนาน

ยูนนาน หรือ หยุนหนาน หรือภาษาจีนมาตรฐานว่า ยฺหวินหนาน  และมีชื่อในภาษาไทยถิ่นเหนือว่า วิเทหราช เป็นมณฑลหนึ่งของสาธารณรัฐประชาชนจีน ตั้งอยู่ภาคตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศ มีพื้นที่ประมาณ 394,000 ตารางกิโลเมตร และมีประชากรประมาณ 48.300 ล้านคน (ค.ศ. 2018) มีเมืองหลวงของมณฑลชื่อ คุณหมิง มณฑลยูนนานมีอาณาเขตติดต่อกับมณฑลและเขตปกครองต่าง ๆ ของประเทศจีน ได้แก่ กว่างซี กุ้ยโจว เสฉวน และทิเบต รวมถึงติดต่อกับประเทศเวียดนาม ลาว และพม่า ยูนนานเป็นมณฑลที่พัฒนาน้อยที่สุดเป็นอันดับสี่ของจีนโดยพิจารณาจากรายได้ต่อหัวในปี ค.ศ. 2014 ประชากรส่วนใหญ่เป็นชาวฮั่น นอกจากนั้นยังมีกลุ่มชาติพันธุ์อื่น ๆ อีก 25 กลุ่มชาติพันธุ์
มณฑลยูนนานตั้งอยู่ในพื้นที่ภูเขา โดยมีที่สูงทางตะวันตกเฉียงเหนือและที่ต่ำทางตะวันออกเฉียงใต้ ประชากรส่วนใหญ่อาศัยอยู่ทางตะวันออกของมณฑล ส่วนทางตะวันตกมีทั้งยอดเขาและหุบเขาโดยที่ระดับความสูงแตกต่างกันมากถึง 3,000 เมตร มณฑลยูนนานอุดมไปด้วยทรัพยากรธรรมชาติและมีพันธุ์พืชที่หลากหลายมากที่สุดในประเทศจีน จากพืชชั้นสูงในประเทศจีนซึ่งมีประมาณ 30,000 สปีชีส์ อาจพบในยูนนานถึง 17,000 สปีชีส์หรือมากกว่า มณฑลยูนนานเป็นแหล่งสำรองอะลูมิเนียม ตะกั่ว สังกะสี และดีบุก ที่ใหญ่ที่สุดในประเทศจีน และยังมีแหล่งทองแดงและนิกเกิลที่สำคัญอีกด้วย
ราชวงศ์ฮั่นบันทึกความสัมพันธ์ทางการทูตกับยูนนานเป็นครั้งแรกเมื่อปลายศตวรรษที่ 2 ก่อนคริสตกาล และเคยเป็นส่วนหนึ่งของเส้นทางสายไหมที่ไปยังภิตรคร ในประเทศบังกลาเทศ พื้นที่ของยูนนานถูกปกครองโดยอาณาจักรน่านเจ้า ในช่วงปี ค.ศ. 738–937 และตามด้วยอาณาจักรต้าหลี่ ในช่วงปี ค.ศ. 937–1253 และหลังจากสมัยราชวงศ์หยวนของชาวมองโกล ยูนนานถูกยึดครองโดยราชวงศ์หมิงในคริสต์ศตวรรษที่ 13
ภูมิศาสตร์.
มณฑลยูนนานเป็นมณฑลที่อยู่ใต้สุดในประเทศจีน โดยมีเส้นทรอปิกออฟแคนเซอร์ผ่านทางตอนใต้ มณฑลนี้มีพื้นที่ 394,100 ตารางกิโลเมตร คิดเป็นร้อยละ 4.1 ของพื้นที่ทั้งหมดในประเทศ ส่วนเหนือของมณฑลเป็นส่วนหนึ่งของที่ราบสูงยูนนาน–กุ้ยโจว มณฑลนี้มีอาณาเขตติดต่อกับเขตปกครองตนเองกว่างซีและมณฑลกุ้ยโจวทางทิศตะวันออก ติดต่อกับมณฑลเสฉวนทางทิศเหนือ และติดต่อกับเขตปกครองตนเองทิเบตทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ นอกจากนี้ ยังมีเขตแดนติดต่อกับประเทศข้างเคียงเป็นระยะทาง 4,060 กิโลเมตร โดยติดต่อกับประเทศพม่า (รัฐกะชีนและรัฐชาน) ทางทิศตะวันตก กับประเทศลาว (แขวงหลวงน้ำทา แขวงอุดมไซ และแขวงพงสาลี) ทางทิศใต้ และกับประเทศเวียดนาม (จังหวัดห่าซาง จังหวัดหล่าวกาย จังหวัดลายเจิว และจังหวัดเดี่ยนเบียน) ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ ในทางปฏิบัติ ทั้งพื้นที่มณฑลยูนนานอยู่ในบริเวณโซเมียของเอเชีย
ภูมิประเทศ.
มณฑลยูนนานเป็นมณฑลที่มีพื้นที่ภูเขาเป็นส่วนใหญ่ประมาณ 84% นอกจากนั้นยังมีพื้นที่ราบสูงประมาณ 10% และมีพื้นที่ลุ่มน้ำอีก 6%
จุดสูงสุดของมณฑลคือยอดเขา Kawagebo โดยมีความสูง 6,740 เมตร ส่วนจุดที่ต่ำสุดมีความสูง 76.4 เมตร 
แม่น้ำ.
มณฑลยูนนานมีแม่น้ำใหญ่ไหลผ่านทั้งหมด 6 สายด้วยกัน ได้แก่
ความหลากหลายทางชีวภาพ.
มณฑลยูนนาน ถือเป็นดินแดนหนึ่งที่มีความหลากหลายทางชีวภาพสูงมากแห่งหนึ่งของโลก มีพันธุ์พืชและพันธุ์สัตว์ต่าง ๆ มากมาย ที่หายาก ใกล้สูญพันธุ์หลายชนิดของโลก เฉพาะสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมมีมากถึง 3,000 ชนิด คิดเป็นครึ่งหนึ่งของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมทั้งหมดที่พบในจีน และมีถึง 66 ชนิดที่พบได้เฉพาะมณฑลยูนนานนี้เท่านั้น อาทิ แพนด้าแดง ทาคิน เสือดาวหิมะ และลิงจมูกเชิดยูนนาน
การแบ่งเขตการปกครอง.
มณฑลยูนนานแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 16 เขตการปกครองระดับจังหวัด ได้แก่ นครระดับจังหวัด 8 แห่ง และจังหวัดปกครองตนเอง 8 แห่ง
พระมหา

พระมหา เป็นคำสมณศักดิ์ใช้นำหน้าชื่อพระภิกษุที่สอบไล่ได้ตั้งแต่เปรียญธรรม 3 ประโยค ขึ้นไปจนถึงเปรียญธรรม 9 ประโยค โดยคำ "มหา" มาจากศัพท์ในภาษาบาลี "(มหนฺต ลดรูปเป็น มหา)" ใช้นำหน้าพระเถระผู้มีร่างกายสูงใหญ่ในสมัยพุทธกาลเช่น พระมหากัสสปเถระ พระมหาโมคคัลลานะ และใช้เรียกนำหน้ายกย่องพระเถระผู้เป็นที่น่าเคารพนับถือว่า พระมหาเถระ แปลว่า พระเถระผู้ใหญ่
โดยคำว่า "พระมหา" สันนิษฐานว่ากร่อนมาจากคำว่า "พระมหาชาติ" ที่ชาวพุทธใช้เรียกพระผู้ทรงภูมิบาลีแตกฉาน จนสามารถเทศนาพระมหาชาติเวสสันดรชาดกได้ และต่อมาพระมหากษัตริย์จึงใช้คำนี้แต่งตั้งพระผู้ทรงภูมิบาลีให้ดำรงสมณศักดิ์ที่พระมหา หรือพระมหาชาติ เพื่อเป็นการส่งเสริมการศึกษาภาษาบาลีเพื่อสืบทอดพระพุทธศาสนามาแต่โบราณ
พระมหากษัตริย์ไทยแต่โบราณถวายพัดยศสมณศักดิ์สายเปรียญธรรม (พัดยศมหาเปรียญ) แก่พระสงฆ์โดยยกย่องถวายคำว่า "มหา" เพื่อใช้นำหน้าพระภิกษุผู้สอบไล่ได้ ประโยคบาลี เพื่อเป็นการถวายกำลังใจแก่พระสงฆ์ผู้สนใจเล่าเรียนศึกษาและมีความรู้สอบไล่ได้สายเปรียญธรรมบาลีตั้งแต่ชั้นเปรียญตรีขึ้นไปจนถึงปัจจุบันนี้ (โดยในอดีตนั้นพระมหากษัตริย์เคยมีการถวายนิตยภัตรแก่พระสงฆ์และสามเณรที่เป็นมหาเปรียญทุกชั้น แต่ปัจจุบันคงมีการถวายนิตยภัตรายเดือนเฉพาะผู้สอบได้ระดับเปรียญธรรม 9 ประโยค เท่านั้น)
ในปัจจุบัน พัดยศมหาเปรียญ นั้นจะแบ่งเป็นสีและระบุเลขลำดับชั้นเปรียญ ซึ่งเปรียบได้กับครุยวิทยฐานะของบัณฑิตผู้จบการศึกษาจากมหาวิทยาลัย โดยพัดยศเปรียญมีฐานะเสมือนหนึ่งเครื่องราชอิสริยาภรณ์ที่พระมหากษัตริย์พระราชทานแก่ผู้ทำความชอบในราชการ พระสงฆ์สามเณรผู้ได้รับพระราชทานจะนำพัดยศมหาเปรียญออกใช้ประกอบสมณศักดิ์ได้แต่ในงานพระราชพิธีสำคัญเท่านั้น จะใช้ทั่วไปมิได้
ในอดีตก่อนมีการเลิกทาส หากพระภิกษุหรือสามเณรรูปใดที่สอบไล่ได้เปรียญธรรม มีบิดามารดาเป็นทาสเขาอยู่ ก็จะได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากพระมหากษัตริย์ไถ่ให้พ้นตัวจากความเป็นทาสมีอิสรภาพแก่ตนในทันทีที่บุตรชายของตนได้เป็นพระมหาเปรียญหรือสามเณรเปรียญ
ปัจจุบันเรียกพระภิกษุที่สอบได้พระปริยัติธรรมตั้งแต่ เปรียญธรรม 3 ประโยคขึ้นไปว่า "พระมหาเปรียญ"
มณฑลเจ้อเจียง

มณฑลเจ้อเจียง (#เปลี่ยนทาง "เจ้อเจียงเฉิ่ง") ชื่อย่อ ‘เจ้อ’（浙）ในหลักฐานไทยแต่เดิมเรียก มณฑลเจ๊เกี๋ยง (ตามสำเนียงแต้จิ๋ว) มีเมืองหลวงชื่อเมืองหางโจว
ที่ตั้งและอาณาเขต.
มณฑลเจ้อเจียงมีพื้นที่ติดต่อดังนี้ 
ภูมิประเทศ.
พื้นที่ทางตะวันตกเฉียงใต้สูงกว่าและลาดเอียงไปทางตะวันออกเฉียงเหนือ ลักษณะเป็นขั้นบันได ทิศตะวันตกเฉียงใต้เป็นเขตภูเขามีความสูงเหนือระดับ
น้ำทะเลเฉลี่ย 800 เมตร ยอดเขาที่มีความสูงเหนือระดับน้ำทะเลมากกว่า 1,500 เมตรรวมอยู่หนาแน่นบริเวณนี้ด้วย ยอดเขาที่สูงที่สุดคือยอด หวงเหมาเจียน(黄茅尖) ในอำเภอหลงเฉวียน สูงเหนือระดับน้ำทะเล 1,929 เมตร
ทรัพยากร.
เจ้อเจียงเป็นแหล่งทรัพยากรสินแร่สำคัญประเภทแร่อโลหะ มีถึง 12 ชนิดที่มีปริมาณสำรองมากเป็นอันดับต้นของประเทศ เช่น ถ่านหิน สารส้ม
เถ้าภูเขาไฟใช้ในงานก่อสร้างและงานปูน แร่ฟลูโอไร ดินสาหร่ายเปลือกแข็ง เป็นต้น
ภูมิอากาศ.
เจ้อเจียงทอดตัวพาดเขตโซนร้อน มีสภาพอากาศแบบมรสุม มีช่วงแดดสดใสที่ยาวนาน และ 4 ฤดูกาลที่ชัดเจน
กลุ่มเชื้อชาติ เจ้อเจียงเป็นดินแดนหลากหลายเชื้อชาติ มีชนกลุ่มน้อยทั้งหมด 49 กลุ่ม รวมประชากรเกือบ 400,000 คน นับเป็นสัดส่วนประมาณ 0.7% ของประชากรทั้งหมดในมณฑล ในจำนวนนี้ เป็นเซอ 200,000 คน และมุสลิม (หุย) 20,000 คน ในเจ้อเจียงมีเขตปกครองตนเองของชนชาติเซอ (ในระดับอำเภอ) แห่งเดียวในประเทศจีนด้วย
เศรษฐกิจ.
ปี พ.ศ. 2547 มูลค่าการเติบโตของอุตสาหกรรมทั้งสามภาค เป็นดังนี้
เกษตรกรรม.
ธัญพืชจำพวกข้าวเมล็ดพันธุ์พืชต่าง ๆ และน้ำมันที่กินได้ เป็นสินค้าหลักของมณฑล
อุตสาหกรรม.
เจ้อเจียงเป็นแดนอุตสาหกรรมชั้นนำระดับประเทศ ประกอบด้วยภาคธุรกิจหลาก
หลายประเภทได้แก่ เครื่องจักรกล เครื่องใช้ไฟฟ้าและโทรคมนาคม ยาสมุนไพร
การค้าระหว่างประเทศ.
มูลค่ารวมการส่งออกและนำเข้าปี 2004 เท่ากับ 85,230 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้นจากปีก่อนหน้า 38.8% เป็นมูลค่าส่งออกรวม 58,160 ล้านเหรียญฯ นำเข้ารวม 27,070 ล้านเหรียญฯ เพิ่มขึ้น 39.8% และ 36.6% ตามลำดับ
การคมนาคม.
ทางรถไฟ.
เจ้อเจียงมีชุมทางคมนาคมอยู่ที่เมืองหางโจว เมืองหลวงของมณฑล โดยมีเส้นทางรถไฟสายสำคัญ 3 สาย เชื่อมต่อหังโจวกับ 3 เขตใหญ่ เซี่ยงไฮ้ เจียงซี และหนิงปอ นอกจากนี้ยังมีเส้นทางย่อยอีก 2 สาย คือ หังโจว - เซวียนเฉิง และจินหัว - เวินโจว รวมระยะทาง 1,185 กิโลเมตร
ทางหลวง.
เส้นทางหลวงในเจ้อเจียง ประกอบด้วยทางหลวง 6 สาย และทางหลวงของมณฑล 66 สาย รวมระยะทาง 42,000 กิโลเมตร ทั้งนี้เป็นทางด่วน 770 กิโลเมตร ซึ่งเชื่อมต่อเมืองสำคัญในเขตเศรษฐกิจแยงซี อาทิ เซี่ยงไฮ้ หังโจว หนิงปอ ไถโจว เวินโจว จินหัว หนันจิง (นานกิง) เป็นต้น
ทางทะเล.
เนื่องจากเป็นมณฑลติดชายฝั่งทะเล ซึ่งมีระยะทางยาวกว่า 300 กิโลเมตร จึงประกอบด้วยท่าเรือเล็กใหญ่ถึง 34 แห่ง ที่สำคัญเป็นท่าเรือใน 5 เมือง คือ ท่าเรือหนิงปอ โจวซัน จ้าพู่ ไห่เหมิน และเวินโจว มีท่าเทียบเรือที่สามารถรองรับการขนถ่ายสินค้าน้ำหนัก 1 หมื่นตันขึ้นไปถึง 44 จุด สามารถขนถ่ายสินค้าได้ถึง 270 ล้านตัน / ปี
มณฑลฉ่านซี

ฉ่านซี ในภาษาจีนกลาง  หรือ เจียบไซ ในภาษาฮกเกี้ยน เป็นมณฑลหนึ่งในประเทศจีนตั้งอยู่ในภาคตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศแถบลุ่มแม่น้ำเหลือง (หวงเหอ) โดยมากมีลักษณะภูมิประเทศคล้ายแอ่งอยู่ระหว่างภูเขาหลายแห่ง มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองระดับมณฑลอื่น ๆ ได้แก่ มณฑลชานซี (ตะวันออกเฉียงเหนือ), มณฑลเหอหนาน (ตะวันออก), มณฑลหูเป่ย์ (ตะวันออกเฉียงใต้), ฉงชิ่ง (ใต้), มณฑลเสฉวน (ตะวันตกเฉียงใต้), มณฑลกานซู่ (ตะวันตก), เขตปกครองตนเองหนิงเซี่ยหุย (ตะวันตกเฉียงเหนือ) และเขตปกครองตนเองมองโกเลียใน (เหนือ)
มณฑลฉ่านซีครอบคลุมพื้นที่ 205,000 ตารางกิโลเมตร มีประชากรประมาณ 37 ล้านคน ซึ่งมากเป็นอันดับที่ 16 ของประเทศจีน เมืองหลวงของมณฑลคือ ซีอาน ซึ่งรวมพื้นที่ของอดีตเมืองหลวงของจีน อันได้แก่ เฟิงเฮ่า และฉางอาน โดยซีอานเป็นเมืองที่ใหญ่ที่สุดในภาคตะวันตกเฉียงเหนือของจีน และยังเป็นหนึ่งในเมืองเก่าแก่ที่สุดในจีน โดยเคยเป็นเมืองหลวงในสมัยราชวงศ์โจวตะวันตก ราชวงศ์ฮั่น ราชวงศ์จิ้น ราชวงศ์สุย และราชวงศ์ถัง นอกจากนี้ เสียนหยาง ก็เคยเป็นเมืองหลวงในสมัยราชวงศ์ฉิน ซึ่งตั้งอยู่ทางเหนือของแม่น้ำเว่ย์
ประชากรส่วนใหญ่ของมณฑลฉ่านซีเป็นชาวจีนฮั่น ภาษาที่ใช้ส่วนใหญ่เป็นภาษาจีนกลาง รวมทั้งภาษาจีนกลางที่ราบภาคกลาง ภาษาจีนกลางตะวันตกเฉียงใต้ และสำเนียงท้องถิ่นอื่น ๆ เช่น ภาษาจีนจิ้น
มณฑลฉ่านซีมีเศรษฐกิจที่ใหญ่เป็นอันดับที่ 15 ของจีน โดยอยู่ในอันดับกึ่งกลางในบรรดาเขตการปกครองระดับมณฑลของจีน อุตสาหกรรมที่ใหญ่ที่สุดในมณฑลฉ่านซีประกอบไปด้วยภาคเชื้อเพลิงฟอสซิลและเทคโนโลยีขั้นสูง สำหรับภาคเทคโนโลยีขั้นสูงนั้นประกอบด้วยอุตสาหกรรมอากาศยานและอวกาศ โดยมณฑลฉ่านซีเป็นแหล่งผลิตอุปกรณ์การวิจัยและพัฒนา และอุปกรณ์การผลิต สำหรับอุตสาหกรรมการบินเชิงพาณิชย์ภายในประเทศมากกว่าร้อยละ 50 ของประเทศ
เขตการปกครอง.
มณฑลฉ่านซีประกอบด้วยเขตการปกครองระดับจังหวัด 10 แห่ง ซึ่งทั้งหมดมีฐานะเป็นนครระดับจังหวัด โดยมี 1 แห่งที่มีฐานะเป็นนครระดับกิ่งมณฑลด้วย
มณฑลชานซี

ชานซี ตามสำเนียงกลาง  หรือ ซัวไซ ตามสำเนียงฮกเกี้ยน เป็นมณฑลหนึ่งของสาธารณรัฐประชาชนจีน ตั้งอยู่ในภาคเหนือของประเทศจีน เมืองหลวงและเมืองใหญ่สุดของมณฑลคือ ไท่หยวน และเมืองที่ใหญ่รองลงมา คือ ฉางจื้อและต้าทง ชื่อย่อหนึ่งตัวอักษรของมณฑลนี้ คือ "จิ้น" (晋 #เปลี่ยนทาง) ตั้งตามชื่อของรัฐจิ้นซึ่งเป็นรัฐในยุควสันตสารท
คำว่า "ชานซี" แปลตรงตัวว่า "ทิศตะวันตกของภูเขา" เนื่องจากมณฑลนี้ตั้งอยู่ทางตะวันตกของภูเขาไท่หัง ทางทิศตะวันออกของมณฑลติดกับมณฑลเหอเป่ย์ ทิศใต้ติดกับมณฑลเหอหนาน ทิศตะวันตกติดกับมณฑลฉ่านซี และทิศเหนือติดกับเขตปกครองตนเองมองโกเลียใน ภูมิประเทศของมณฑลชานซีมีลักษณะเป็นที่ราบสูง บางส่วนถูกล้อมรอบด้วยเทือกเขา วัฒนธรรมของชานซีส่วนใหญ่ได้รับอิทธิพลจากชาวฮั่นที่เป็นชนกลุ่มใหญ่ ซึ่งคิดเป็นร้อยละ 99 ของประชากร ภาษาถิ่นที่ใช้ในมณฑล คือ ภาษาจีนจิ้น ซึ่งนักภาษาศาสตร์บางคนเห็นว่าเป็นภาษาที่แตกต่างจากภาษาจีนกลาง และขอบเขตทางภูมิศาสตร์ของผู้ที่ใช้ภาษานี้ครอบคลุมพื้นที่ส่วนใหญ่ของมณฑลชานซี โดยในมณฑลนี้มีพูดทั้งภาษาจิ้นและจีนกลาง
มณฑลชานซีเป็นแหล่งผลิตถ่านหินชั้นนำในประเทศจีน โดยมีปริมาณถ่านหินประมาณหนึ่งในสามของถ่านหินทั้งหมดในจีน อย่างไรก็ตาม ผลิตภัณฑ์มวลรวมต่อหัวของมณฑลยังคงต่ำกว่าค่าเฉลี่ยของประเทศ
เขตการปกครอง.
มณฑลชานซีแบ่งออกเป็นเขตการปกครองระดับจังหวัดจำนวน 11 แห่ง โดยทั้งหมดมีฐานะเป็นนครระดับจังหวัด
นครระดับจังหวัดทั้ง 11 แห่ง แบ่งย่อยเป็นเขตการปกครองระดับอำเภอ 118 แห่ง (ประกอบด้วย 23 เขต, 11 นครระดับอำเภอ, และ 84 อำเภอ) และแบ่งย่อยลงไปอีกเป็นเขตการปกครองระดับตำบล 1,388 แห่ง (ประกอบด้วย 561 เมือง, 634 ตำบล, และ 193 แขวง) ณ สิ้นปี 2017 ประชากรทั้งหมดของมณฑลชานซีมีจำนวน 37.02 ล้านคน
เทศมณฑลยฺหวินหลิน

เทศมณฑลยฺหวินหลิน  เป็นเทศมณฑลหนึ่งทางตะวันตกของประเทศไต้หวัน ตั้งอยู่ทางตะวันออกของช่องแคบไต้หวัน ทางตะวันตกของเทศมณฑลหนานโถว ติดกับเทศมณฑลจางฮว่าโดยมีแม่น้ำจั๋วฉุ่ยเป็นเส้นแบ่งอาณาเขต และติดกับเทศมณฑลเจียอี้โดยมีแม่น้ำเป๋ย์ก่างเป็นเส้นแบ่งอาณาเขต เมืองหลวงของเทศมณฑลคือ นครโต่วลิ่ว ซึ่งเป็นเมืองที่ใหญ่ที่สุดในเทศมณฑล เป็นเทศมณฑลเดียวบนเกาะหลักของไต้หวันที่ไม่มีเมืองที่มีชื่อเดียวกันกับชื่อของเทศมณฑล
เทศมณฑลยฺหวินหลินเป็นส่วนหนึ่งของที่ราบเจียหนาน ที่ราบที่ขึ้นชื่อเรื่องเกษตรกรรม ผลิตภัณฑ์ทางการเกษตรของเทศมณฑลยฺหวินหลิน ได้แก่ ส้มโอ ใบชา ซึงฉ่าย มะละกอ และแตงไทย มีการผลิตไฟฟ้าพลังน้ำจากแม่น้ำในยฺหวินหลิน ยฺหวินหลินเป็นหนึ่งในเทศมณฑลที่พัฒนาน้อยที่สุดบนชายฝั่งตะวันตก และต้องประสบกับการย้ายถิ่นประชากรออกจากชนบทสู่เมือง
การปกครอง.
เทศมณฑลยฺหวินหลินแบ่งออกเป็น 1 นคร, 5 เมือง และ 14 ตำบล นครโต่วลิ่วเป็นเมืองหลวง และเป็นที่ตั้งรัฐบาลท้องถิ่นเทศมณฑล และสภาเทศมณฑล ผู้ว่าการเทศมณฑลคือ จาง ลี่ชั่น สังกัดพรรคก๊กมินตั๋ง
เกี๊ยว

เกี๊ยว (wonton wantan wanton หรือ wuntun) ภาษาจีนกวางตุ้งเรียก หวั่นทั้น (雲吞 หรือ 餛飩, wan4 tan1) เป็นอาหารว่างแบบหนึ่งของจีน
การเตรียม.
เกี๊ยวทำจากแป้งที่มีส่วนผสมของแป้งสาลี ไข่ น้ำแล้วเกลือ นวดให้เข้ากันล้วตัดเป็นแผ่นสี่เหลี่ยม ใส่ใส้ตรงกลางกลางแล้วห่อให้เป็นรูปร่างตามต้องการ ไส้ที่นิยมคือหมูบดและกุ้งบด โดยผสมแป้งเล็กน้อยเพื่อช่วยให้ยึดกันดี ปรุงรสด้วยเกลือ เครื่องเทศ ใส่กระเทียมหรือต้นหอมสับ ทำให้สุกโดยการนึ่ง หรือกินกับน้ำซุปแบบก๋วยเตี๋ยวเรียกเกี๊ยวน้ำ
เกี๊ยวซ่า

เกี๊ยวซ่า (#เปลี่ยนทาง "เจี่ยวจึ" หรือ "เจี่ยวจือ"; ; โรมาจิ: "gyōza" "เกียวซะ") เป็นอาหารจีนชนิดหนึ่ง ทำจากแป้งสาลีห่อไส้ที่ทำจากเนื้อสัตว์ แผ่นแป้งเป็นแป้งสาลีไม่ใส่ผงฟูหรือยีสต์ นำมาห่อไส้หมูแล้วทอด เกี๊ยวซ่าในภาษาไทยมาจากภาษาญี่ปุ่นว่าเกียวซะ ญี่ปุ่นได้รับอาหารชนิดนี้มาจากชาวแมนจู ซึ่งนำไปทอดรับประทานเช่นกัน ชาวจีนทางเหนือรับอาหารชนิดมาจากชาวแมนจูเช่นกัน เรียกว่าเจี่ยวจือ นำมาต้มแล้วกินกับน้ำซุป อาหารชนิดนี้เป็นคนละชนิดกับเกี๊ยวซึ่งคนไทยจะเรียกตามภาษาจีนแต้จิ๋ว ซึ่งจะตรงกับอาหารจีนกวางตุ้งที่เรียก "หวั่นทั้น"
ชนิด.
เจียวจือแบบจีนแบ่งตามการปรุงได้ดังนี้ 
เจียวจือแบบที่ใช้ไข่ห่อไส้แทนแป้ง  ในทิเบตและเนปาลมีอาหารที่มีรูปแบบคล้ายเกี๊ยวซ่าเรียกว่า โมโม ปรุงสุกด้วยการนึ่ง ไส้ทำด้วยเนื้อสัตว์
แบบญี่ปุ่น.
คำภาษาญี่ปุ่น เกียวซะ "gyōza" (ギョーザ, ギョウザ) มาจากเสียงอ่านของคำว่า 餃子 ของสำเนียงภาษาจีนในชานตง และเขียนด้วยอักษรจีนตัวเดียวกัน ความแตกต่างสำคัญระหว่างเกี๊ยวซ่าของญี่ปุ่นกับเจียวจือของจีนคือ แบบญี่ปุ่นใส่กระเทียมมากกว่า กิบเกลือและซีอิ๊ว แป้งเกี๊ยวซ่าบางกว่า ไส้ใส่หมูบดผสมกับกะหล่ำปลี น้ำมันงา และกระเทียม
รูปแบบการทำ.
วิธีการทำเกี๊ยวใช้วิธีการ (dough) ห่อไส้เนื้อ ผัก หรือส่วนผสมอย่างอื่น ม้วนและปิดห่อด้วยการแตะน้ำเล็กน้อยแล้วบีบที่ขอบ (แผ่นแป้งเมื่อโดนน้ำแล้วจะติดกัน) ทำให้เกี๊ยวมีรูปทรงคล้ายจานบิน เกี๊ยวสามารถนำไปต้ม นึ่ง หรือทอดพอสุก เสิร์ฟพร้อมซอสพริกและซอสสำหรับจิ้มที่ทำจากซอสถั่วเหลืองผสมน้ำส้มสายชู โดยบางครั้งจะใส่น้ำมันพริกหรือน้ำพริกเผา
ไส้อั่ว

ไส้อั่ว เป็นอาหารพื้นเมืองทางภาคเหนือของประเทศไทย อั่ว หมายถึง ใส่ไส้, แทรก, ยัดไว้ตรงกลาง ปกติทำจากเนื้อหมูบด (สามารถผสมกับมันแข็งของหมู เพื่อไม่ให้เนื้อหมูด้านเวลาสุก) ผสมพริกแห้ง กระเทียม ขมิ้น (ใส่หรือไม่ใส่ก็ได้) ข่า ใบมะกรูด หอมแดง และเครื่องปรุงรส แล้วกรอกลงไปในไส้อ่อนของหมูที่เกลาจนบางแล้ว บิดหัวท้ายเพื่อแบ่งให้เป็นท่อนขนาดพอประมาณ จากนั้นนำไปย่างให้สุกเกรียม มีกลิ่นหอมชวนรับประทาน บางแห่งเปลี่ยนจากหมูเป็นหน่อไม้ซอยละเอียด สำหรับมุสลิมหรือผู้ที่ไม่ประสงค์ที่จะรับประทานหมูอาจจะดัดแปลงใช้เนื้อสัตว์ชนิดอื่น แล้วก็กรอกเข้าไปในไส้สัตว์ชนิดอื่นหรือไส้เทียมแทน
อรุณรัตน์ วิเชียรเขียว

ศาสตราจารย์ อรุณรัตน์ วิเชียรเขียว เป็นอาจารย์ประจำสาขาวิชาประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ 
และได้รับพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งเป็นราชบัณฑิต ประเภทวิชาประวัติศาสตร์ สาขาวิชาโบราณคดี สำนักวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง เมื่อวันที่ 11 ธันวาคม พ.ศ. 2562
ประวัติ.
อรุณรัตน์ วิเชียรเขียว เกิดเมื่อวันที่ 22 กมภาพันธ์ พ.ศ. 2491 ที่อำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่
การศึกษา.
สำเร็จการศึกษาศิลปศาสตรบัณฑิต สาขาประวัติศาสตร์ จากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (ศศ.บ. ประวัติศาสตร์) และสำเร็จการศึกษาอักษรศาสตรมหาบัณฑิต สาขาประวัติศาสตร์ จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (อ.ม. ประวัติศาสตร์) เป็นนักประวัติศาสตร์ที่มีความเชียวชาญประวัติศาสตร์ล้านนา และมีความสามารถในการอ่านและเขียนอักษรธรรมล้านนา มีงานวิจัยที่ทำร่วมกับมหาวิทยาลัยต่างๆทั้งในประเทศและต่างประเทศ จนได้รับการยกย่องให้เป็นศาสตราจารย์อาคันตุกะของมหาวิทยาลัยหลายแห่ง เช่น มหาวิทยาลัยแห่งชาติออสเตรเลีย ประเทศออสเตรเลีย มหาวิทยาลัยคอร์เนล สหรัฐ เป็นต้น และได้รับประเมินความรู้เทียบเท่าปริญญาดุษฎีบัณฑิต สาขาประวัติศาสตร์ มหาวิทยาลัยคอร์เนล, 2537
ผลงาน.
ตัวอย่างผลงานของศาสตราจารย์อรุณรัตน์ วิเชียรเขียว
โซนี่โมบายล์

โซนี่ โมบายล์ คอมมูนิเคชัน เอบี (ภาษาอังกฤษ:Sony Mobile Communications AB) หรือชื่อเดิมคือ โซนี่ อิริคสัน โมบายล์ คอมมูนิเคชัน เอบี (ภาษาอังกฤษ:Sony Ericsson Mobile Communications AB) เกิดจากการซื้อกิจการบริษัทอิริคสันของบริษัทโซนี่ ทำให้โซนี่ อิริคสันถูกเปลี่ยนชื่อเป็นโซนี่ โมบายล์
ประวัติ.
ต้นกำเนิด.
บริษัทโซนี่ อิริคสัน นั้นก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 2001 โดยการร่วมมือกันของบริษัทโซนี่ และ บริษัทอิริคสัน ต่างถือหุ้นเท่ากันฝ่ายละ 50% โดยมีปัจจัยที่ทำให้ทั้งสองบริษัทมาลงทุนร่วมกันก็คือการที่ต่างฝ่ายต่างมีประสบการณ์หรือความเชี่ยวชาญในสายการผลิตของตนเป็นพิเศษต่างกันไป ทางโซนี่นั้นเชี่ยวชาญในเรื่องของอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์หรือเครื่องใช้ไฟฟ้า ส่วนอิริคสันเชี่ยวชาญในเรื่องเทคโนโลยีการสื่อสารและมีผลิตภัณฑ์หลักคือโทรศัพท์มือถือ โดยผลิตภัณฑ์แรกของบริษัทถูกเปิดตัวในเดือนมีนาคม ปี ค.ศ. 2002
สำนักงานใหญ่ของโซนี่ อิริคสัน ตั้งอยู่ที่นครลอนดอน สหราชอาณาจักร และมีสำนักวิจัยหรือพัฒนาผลิตภัณฑ์กระจายอยู่ทั่วโลก มีพนักงานอยู่ทั่วโลกไม่ต่ำกว่า 5,000 คน ทั้งฝ่ายวิจัย, ฝ่ายออกแบบ, ฝ่ายพัฒนา, ฝ่ายการตลาด, ฝ่ายขาย, ฝ่ายกระจายสินค้าและฝ่ายบริการลูกค้า ส่วนประธานบริษัทคนปัจจุบันคือ ไมลส์ ฟลินซ์ และมี แจน เวอร์บี เป็นรองประธานบริษัท ซึ่ง โซนี่อีริคสันมีสาขาทั่วโลกประมาณ 77 สาขาทั่วโลกโดยแบ่งเป็น
ปี 2010-ปัจจุบัน.
เมื่อวันที่ 27 ตุลาคม 2011 โซนีได้ประกาศว่าจะซื้อหุ้นส่วนของอีริคสัน ในโซนีอีริคสันทั้งหมดเป็นมูลค่า 1.05 พันล้านยูโร (1.47 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) ทำให้โซนีอีริคสันกลายเป็นบริษัทในเครือของโซนี โดยจะมีผลในเดือนมกราคม 2012 
ผลิตภัณฑ์.
ปัจจุบัน.
ตัวอย่างผลิตภัณฑ์ของ โซนี่ โมบายล์
อดีต.
ตัวอย่างผลิตภัณฑ์ของ โซนี่ อิริคสัน
สื่อมวลชน

สื่อมวลชน  หมายถึง บุคคลหรือคณะบุคคล ไม่ว่าจะเป็นนิติบุคคลหรือไม่ก็ตาม ที่ทำหน้าที่เป็นสื่อกลางในการนำข่าวสาร สาร และเนื้อหาสาระทุกประเภท ไปสู่มวลชนเพื่อประโยชน์สาธารณะ ไม่ว่าจะอยู่ในรูปสื่อสิ่งพิมพ์ วิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทัศน์ สื่อดิจิทัลหรือในรูปอื่นใด ที่สามารถสื่อความหมายให้ประชาชนทราบได้เป็นการทั่วไป โดยการประกอบวิชาชีพสื่อมวลชน หรือประกอบกิจการสื่อมวลชน คือ การประกอบวิชาชีพเป็นปกติธุระในการสร้างสรรค์หรือกำกับดูแลเนื้อหาหรือดำเนินการอื่นใดที่เกี่ยวกับสื่อมวลชน รวมถึงบุคคลซึ่งทำหน้าที่เป็นสื่อกลางในการนำข่าวสาร สาร และเนื้อหาสาระทุกประเภท ไปสู่มวลชนเพื่อประโยชน์สาธารณะ
สื่อมวลชนเป็นสื่อที่สามารถกระจายข้อมูลข่าวสารจากบุคคลหนึ่งหรือจากองค์กรหนึ่ง ไปยังมวลชนจำนวนมาก (เช่น ประชาชนทั่วทั้งประเทศ) ในเวลาอันรวดเร็ว ได้แก่ หนังสือพิมพ์ นิตยสาร วิทยุ โทรทัศน์ ภาพยนตร์ อินเทอร์เน็ต เป็นต้น การเผยแพร่ในสื่อมวลชนมักต้องจ่ายเงินเพื่อซื้อเวลาหรือซื้อพื้นที่ในการเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารหรือโฆษณา อย่างไรก็ตามองค์กรอาจสามารถใช้สื่อมวลชนแบบให้เปล่า (ฟรี) ได้ หากองค์กรนั้นมีเรื่องราวที่น่าสนใจแก่การเผยแพร่และสามารถขอความร่วมมือจากสื่อมวลชนรายนั้นได้ หรือเมื่อมีการบังคับโดยข้อกฎหมาย หรือในกรณีองค์กรของรัฐอาจจะสามารถใช้สื่อมวลชนของรัฐได้ฟรี
ขบวนการร่วมเพื่อเอกราชปัตตานี

ขบวนการร่วมเพื่อเอกราชปัตตานี หรือ เบอร์ซาตู  เป็นการรวมตัวขององค์กรที่ต่อสู้เพื่อเอกราชของปัตตานี 4 องค์กรคือ ขบวนการแนวร่วมปลดแอกแห่งชาติปัตตานี ขบวนการแนวร่วมปฏิวัติแห่งชาติมลายูปัตตานี มูจาฮีดีนอิสลามปัตตานีและพูโลใหม่ เมื่อ 31 สิงหาคม พ.ศ. 2532 เพื่อรวมการต่อสู้ให้เป็นไปในทิศทางเดียวกัน ประธานคนแรกคือ ดร. วาห์ยุดดิน มูฮัมหมัด ส่วนประธานคนปัจจุบันคือ ดร. วันมะเดร์ เจ๊ะเมาะ
โครงสร้างและการต่อสู้.
โครงสร้างหลักของเบอร์ซาตูมี 3 ส่วนคือ
การเคลื่อนไหวของเบอร์ซาตูเน้นการเคลื่อนไหวทางการเมือง ส่วนการเคลื่อนไหวด้วยอาวุธมักเป็นภาระของพูโลและบีอาร์เอ็น หลักการต่อสู้ของเบอร์ซาตูที่สำคัญมี 6 ข้อคือ
รัฐเป้าหมาย.
กลุ่มเบอร์ซาตูต้องการตั้งประเทศอิสลามมลายูปัตตานี โดยมีการร่างรัฐธรรมนูญของประเทศนี้เมื่อ พ.ศ. 2539 และ ได้แต่งเพลงชาติปัตตานีชื่อ ลากูเกอบังซะอานปาตานี การปกครอง โดยประเทศนี้จะปกครองโดยถือหลักศาสนาอิสลามเป็นกฎหมาย ศาสนาประจำชาติคือศาสนาอิสลาม นิกายซุนนี นับถืออิหม่ามซาฟีอี ระบบเศรษฐกิจใช้แบบอิสลาม
ทับทิมกรอบ

ทับทิมกรอบ เป็นขนมไทยที่สามารถรับประทานได้ทุกฤดูกาล นิยมมากที่สุดในฤดูร้อน รับประทานแล้วหอมหวานเย็นอร่อยชื่นใจคลายร้อนได้ดี ประกอบด้วยเม็ดทับทิมกรอบสีแดงและเม็ดทับทิมกรอบสีชมพู เมื่อเคี้ยวแล้วกรอบมันด้วยรสชาติของแห้ว มีน้ำเชื่อมที่ทำจากน้ำตาลทราย ลอยด้วยดอกมะลิ มีกะทิสดจากการคั้นมะพร้าว น้ำแข็งบดละเอียดหรือน้ำแข็งทุบให้เป็นเม็ดเล็ก ๆ รวมทั้งมีการแต่งกลิ่นให้หอมจากน้ำเชื่อมลอยดอกไม้ หรือใช้กะทิอบควันเทียน ทำให้มีรสชาติอร่อย และมีกลิ่นหอมชื่นใจเพิ่มขึ้นอีกประการ
ประวัติ.
ทับทิมกรอบเป็นของหวานที่ไทยรับจากอาหารเวียดนาม ในเวียดนามตัวทับทิมกรอบจะทำจากแห้ว มันแกว เผือก และมะพร้าวทึนทึก จากนั้นใส่ตัวลอดช่อง วุ้นขูดเส้น สาคูเม็ดใหญ่ ลอยน้ำเชื่อม ใส่กะทิ และใส่น้ำแข็ง ใกล้เคียงกับของไทย ทางเวียดนามระบุว่าอาหารชนิดนี้เป็นอาหารที่รับอิทธิพลจากอาหารจีนอีกต่อหนึ่ง
ในราชสำนักไทยมีการปรับปรุงทับทิมกรอบเป็น "ทับทิมลอยแก้ว" โดยพระวิมาดาเธอ พระองค์เจ้าสายสวลีภิรมย์ กรมพระสุทธาสินีนาฏ ปิยมหาราชปดิวรัดา โดยมีเรื่องเล่าของบรรดาข้าหลวงในห้องเครื่อง เล่าลือถึงพระอัจฉริยภาพของกรมพระสุทธาสินีนาฏไว้ว่า เมื่อครั้งพระองค์ยังไม่เกศากันต์ มีนางข้าหลวงชื่อยายญวน เป็นหญิงชาวกุฎีจีน ทำทับทิมกรอบ แต่ว่าหวงสูตรมาก ไม่ยอมเปิดเผยให้ใคร ด้วยเหตุนี้กรมพระสุทธาสินีนาฏทรงลักลอบทอดพระเนตรยายญวนผ่านช่องประตู รวมทั้งเคยขอเป็นลูกมือยายญวนด้วย เพื่อจดจำว่าใส่อะไร และทำอย่างไรบ้าง แล้วนำมาบอกเล่าต่อ จากนั้นพระองค์ก็มาทดลองทำอย่างเด็กเล่นขายของ และปรับปรุงสูตรให้เป็นแบบเฉพาะพระองค์ได้สำเร็จ สอดคล้องกับ "ศรุตานุสรณ์" ของเจ้าจอมหม่อมราชวงศ์สดับ ในรัชกาลที่ 5 ที่ระบุเนื้อหาไว้ใกล้เคียงกัน ความว่า
"...พระวิมาดาเธอฯ เมื่อทรงพระเยาว์ ท่านเป็นเด็กเอาการเอางาน เมื่อพระชันษา 9 ขวบ สมัยญวนกฎีจีนทำขนมต่าง ๆ พวกเราตื่นเม็ดทับทิมลอยแก้ว ถ้างานใครมีเม็ดทับทิมลอยแก้วโถกลางสำรับหวานละก็เก๋กันนักทีเดียว ในปีวอก ร.ศ. 91 (พ.ศ. 2415) พระอัครชายาพระองค์กลาง พระองค์เจ้าเสาวภาคนารีรัตน ประสูติพระธิดา คือ สมเด็จเจ้าฟ้าจันทราสรัทวาร กรมขุนพิจิตรเจษฎ์จันทร์ พอพระชันษาครบเดือนก็ทำพิธีสมโภชเดือน มีการเลี้ยงอาหารเป็นงานใหญ่ออกหน้า ต้องทำอาหารที่วังเสด็จปู่แล้วหาบเข้าไปจัดในวังหลวง เจ้าพี่สาว ๆ ท่านมีประสงค์จะให้มีเม็ดทับทิมลอยแก้วเลี้ยงในงานนั้น จึงไปตามยายญวนมาทำที่วัง แกปิดวิชาไม่บอกใครเป็นแต่สั่งของที่จะทำแล้วแกก็เข้าห้องปิดประตูทำคนเดียว เจ้าพี่ ๆ ท่านอยากจะทรงทำเป็นจึงกระซิบสั่งพระวิมาดาเธอฯ ให้เข้าไปปรนนิบัติยายญวน แล้วจำวิธีทำเอาไว้ ยายญวนแกไม่นึกว่าเด็กอายุ 9 ขวบจะมาจดจำตำราทำเม็ดทับทิมของแก แกก็ดีใจที่มีเด็กลูกมือให้ช่วยแกใช้ช่วยหยิบโน่นหยิบนี่ พอยายญวนทำขนมเสร็จแล้วกลับบ้าน เจ้าพี่ ๆ ก็เรียกท่านมาซักว่าทำอย่างไรบ้าง พระวิมาดาเธอฯ ก็เล่าถูกหมดตั้งแต่ต้นจนจบ เจ้าพี่ก็ทำตามที่เจ้าน้องเล่าก็เป็นผลสำเร็จอย่างถูกถ้วนเหมือนของยายญวนไม่มีผิดเลย เจ้าพี่ ๆ เลยตื่นอี๋กันใหญ่..."
ขณะที่กัมพูชาก็มีการรับทับทิมกรอบจากไทยไปอีกทอดหนึ่ง เรียกว่า "ทูทิมกรอบ" หรือเรียกโดยย่อว่า "ทูทิม" นิยมรับประทานกับน้ำกะทิ ใส่วุ้นมะพร้าว และขนุน และเวียดนามก็รับทับทิมกรอบของไทยกลับไปอีกครั้ง เรียกว่า "เจ่ท้าย"
มณฑลอานฮุย

มณฑลอานฮุย ตั้งอยู่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของจีน มีเมืองหลวงชื่อ เหอเฝย์ มีเนื้อที่ทั้งหมด 139,400 ตาราง ก.ม.
ภูมิศาสตร์.
ที่ตั้งและอาณาเขต.
มณฑลอานฮุยมีพื้นที่ติดต่อดังนี้ 
ภูมิประเทศ.
มีแม่น้ำแยงซีเกียงและ แม่น้ำหวงเหอ ไหลผ่ากลางพื้นที่มณฑลจากตะวันออกไปตะวันตก 
ภูมิอากาศ.
อยู่ในเขตอบอุ่นกึ่งเขตร้อนชื้นแถบเอเซีย มี 4 ฤดู
ในปี พ.ศ. 2546 มณฑลอันฮุยมีผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในมณฑลทั้งหมด 397,320 ล้านหยวน เพิ่มขึ้นจากก่อน 9.2 %
ประชากร.
มีประชากร 64,610,000 คน ความหนาแน่น 463/ก.ม.ประชากรส่วนใหญ่เป็นชาวฮั่น จีดีพี 481.3 ล้านล้านเหรินหมินปี้ ต่อประชากร 7450
มณฑลกานซู่

มณฑลกานซู่ หรือ มณฑลกังซก (จีนตัวย่อ: 甘肃省, จีนตัวเต็ม: 甘粛省) ชื่อย่อ กาน หรือ หล่ง（甘, 陇）ตั้งอยู่ทางภาคตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศจีน ตอนบนของแม่น้ำฮวงโห (แม่น้ำเหลือง) มีเมืองหลวงชื่อ หลานโจว
ที่ตั้งและอาณาเขต.
มณฑลกานซู่มีพื้นที่ติดต่อดังนี้ 
ภูมิอากาศ.
ฤดูกาลทั้ง 4 มีความแตกต่างอย่างชัดเจน คือ ฤดูหนาวหนาวเย็นและยาวนาน ฤดูใบไม้ผลิอุณหภูมิเปลี่ยนแปลงรวดเร็ว ฤดูร้อนช่วงสั้น ๆ อากาศเย็นสบาย ฤดูใบไม้ร่วงอากาศเย็นสบายแต่อุณหภูมิลดต่ำเร็ว อุณหภูมิเฉลี่ยตลอดปี 0-15 องศา
การแบ่งเขตการปกครอง.
มณฑลกานซู่แบ่งเขตการปกครองออกเป็น 14 นครระดับจังหวัด (市), 4 นครระดับอำเภอ (市), 58 อำเภอ (县), 17 เขต (区), และ 7 อำเภอปกครองตนเอง (自治县)
เศรษฐกิจ.
ปี พ.ศ. 2546 มูลค่าจีดีพี เท่ากับ 130,106 ล้านหยวน เพิ่มขึ้น 
10.1% จีดีพีต่อหัวคิดเป็น 4,984 หยวน อุตสาหกรรม
อุตสาหกรรมหลักได้แก่ อุตสาหกรรมโลหะ เช่น ทอง
มณฑลกุ้ยโจว

มณฑลกุ้ยโจว  หรือเดิมไทยเรียกว่า กุยจิว เป็นมณฑลหนึ่งที่ไม่มีทางออกสู่ทะเล ตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงใต้ของสาธารณรัฐประชาชนจีน เมืองหลวงและเมืองใหญ่สุดของมณฑลคือ กุ้ยหยาง ตั้งอยู่ตอนกลางของมณฑล มณฑลกุ้ยโจวติดต่อกับเขตปกครองตนเองกว่างซีทางทิศใต้ ติดมณฑลยูนนานทางทิศตะวันตก ติดมณฑลเสฉวนทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ ติดเทศบาลนครฉงชิ่งทางทิศเหนือ และมณฑลหูหนานทางทิศตะวันออก ประชากรของมณฑลมีประมาณ 34 ล้านคน เป็นมณฑลที่มีประชากรมากเป็นอันดับที่ 19 ของประเทศจีน
พื้นที่ของมณฑลกุ้ยโจวเดิมเป็นที่ตั้งของอาณาจักรเตียน โดยต่อมาอาณาจักรเตียนได้ถูกผนวกเข้ากับแผ่นดินราชวงศ์ฮั่นเมื่อ 106 ปีก่อนคริสตกาล มณฑลกุ้ยโจวได้ก่อตั้งขึ้นอย่างเป็นทางการเมื่อปี ค.ศ. 1413 ในสมัยราชวงศ์หมิง หลังจากการโค่นล้มราชวงศ์ชิงในปี ค.ศ. 1911 และมาตามด้วยการเกิดสงครามกลางเมืองจีน พรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศจีนได้เข้าลี้ภัยในมณฑลกุ้ยโจวระหว่างการเดินทัพทางไกลในช่วงปี ค.ศ. 1934 และ 1935 และหลังจากการก่อตั้งสาธารณรัฐประชาชนจีน เหมา เจ๋อตงได้ส่งเสริมการย้ายอุตสาหกรรมหนักเข้ามายังมณฑลภายในประเทศดังเช่นมณฑลกุ้ยโจว เพื่อป้องกันการโจมตีจากโซเวียตและอเมริกา
เมื่อเทียบกับมณฑลอื่น ๆ ในประเทศจีน มณฑลกุ้ยโจวไม่ได้รับประโยชน์มากนักจากการปฏิรูปเศรษฐกิจจีน มณฑลกุ้ยโจวอุดมไปด้วยทรัพยากรทางธรรมชาติและทางวัฒนธรรม อุตสาหกรรมที่เป็นส่วนสำคัญของเศรษฐกิจในมณฑล ได้แก่ อุตสาหกรรมป่าไม้ อุตสาหกรรมพลังงาน และการทำเหมืองแร่ แต่ถึงกระนั้น มณฑลกุ้ยโจวก็ยังถือว่าเป็นมณฑลที่ค่อนข้างยากจนและเศรษฐกิจยังไม่พัฒนา โดยมีจีดีพีต่อหัวต่ำเป็นอันดับสามในประเทศจีน นำหน้าเพียงมณฑลกานซู และมณฑลยูนนานที่ตั้งอยู่ติดกัน อย่างไรก็ตาม มณฑลกุ้ยโจวนั้นเป็นหนึ่งในมณฑลที่เศรษฐกิจเติบโตเร็วที่สุดในประเทศจีน โดยรัฐบาลจีนกำลังมุ่งพัฒนากุ้ยโจวเพื่อให้เป็นศูนย์กลางด้านข้อมูล (data hub)
มณฑลกุ้ยโจวตั้งอยู่บนส่วนตะวันออกของที่ราบสูงยฺหวินกุ้ย มีลักษณะภูมิประเทศเต็มไปด้วยภูเขา โดยทางตะวันตกและตอนกลางเป็นที่สูง ในด้านประชากรศาสตร์ กุ้ยโจวเป็นหนึ่งในมณฑลที่มีความหลากหลายมากที่สุดในประเทศจีน โดยมีประชากรชนกลุ่มน้อยมากกว่าร้อยละ 37 ของประชากรทั้งหมด ประกอบด้วย ม้ง, ปู้อี, ต้ง, ตูเจีย และ Yi ซึ่งพูดภาษาที่แตกต่างจากภาษาจีน ภาษาหลักที่ใช้พูดในมณฑลกุ้ยโจว คือ ภาษาจีนกลางตะวันตกเฉียงใต้ ซึ่งเป็นภาษาถิ่นหนึ่งของภาษาจีนกลาง
ภูมิประเทศ.
ภูมิประเทศเป็นแบบเทือกเขาสูงโดยเฉพาะด้านตะวันตก ส่วนด้านตะวันออกและใต้พื้นที่ค่อนข้างราบ สูงจากระดับน้ำทะเลเฉลี่ย 1,000 เมตร 
ภูมิอากาศ.
อุณหภูมิเฉลี่ยตลอดปี 14 - 16 องศาเซลเซียส เดือนมกราคม อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ย 4 - 9 องศา เดือนกรกฎาคมอุณหภูมิเฉลี่ย 20 - 28 องศา 
การแบ่งเขตการปกครอง.
มณฑลกุ้ยโจวแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 9 นครระดับจังหวัด (市) 7 นครระดับอำเภอ (市) 56 อำเภอ (县) 13 เขต (区) และ 11 อำเภอปกครองตนเอง (自治县)
มณฑลเหอเป่ย์

มณฑลเหอเป่ย์  เป็นมณฑลหนึ่งในภาคเหนือของประเทศจีน ชื่อย่อของมณฑล คือ "จี้" (Jì) ตั้งตามชื่อของมณฑลจี้ หรือจี้โจว ซึ่งเป็นมณฑลในสมัยราชวงศ์ฮั่นที่อยู่บริเวณทางตอนใต้ของมณฑลเหอเป่ย์ในปัจจุบัน คำว่า "เหอเป่ย์" เมื่อแปลตรงตัวหมายถึง "ทางเหนือของแม่น้ำ" ตามที่ตั้งของมณฑลที่อยู่ทางทิศเหนือของแม่น้ำหวง เมืองหลวงและเมืองใหญ่สุดของมณฑล คือ ฉือเจียจวง
เมื่อรัฐบาลกลางยุบมณฑล "จื๋อลี่" ซึ่งมีความหมายว่า "ปกครองโดยตรง (โดยราชสำนัก)" มณฑลจื๋อลี่สมัยใหม่ก็ได้ก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1911 และต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็น "เหอเป่ย์" ในปี ค.ศ. 1928 อีกชื่อหนึ่งของมณฑลเหอเป่ย์คือ เอียนจ้าว  ตั้งตามชื่อของรัฐเอียนและรัฐจ้าว ซึ่งอยู่ในยุครณรัฐในประวัติศาสตร์จีนโบราณ
พื้นที่มณฑลเหอเป่ย์ล้อมรอบเทศบาลนครสองแห่ง ได้แก่ ปักกิ่ง และเทียนจิน มีอาณาเขตติดต่อกับมณฑลเหลียวหนิงทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ เขตปกครองตนเองมองโกเลียในทางทิศเหนือ มณฑลชานซีทางทิศตะวันตก มณฑลเหอหนานทางทิศใต้ มณฑลชานตงทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ และทะเลปั๋วไห่ทางทิศตะวันออก และยังมีพื้นที่เล็ก ๆ ที่เป็นดินแดนส่วนแยก ไม่เป็นผืนเดียวกับพื้นที่ส่วนใหญ่ของมณฑล ซึ่งแทรกอยู่กึ่งกลางระหว่างปักกิ่งและเทียนจิน พื้นที่นี้ประกอบด้วย นครซานเหอ, อำเภอปกครองตนเองชนชาติหุย ต้าฉ่าง, และอำเภอเซียงเหอ โดยทั้งสามเป็นเขตการปกครองในนครหลางฝาง
ประชากรในมณฑลมีจำนวนกว่า 74 ล้านคน จึงเป็นมณฑลที่มีประชากรมากเป็นอันดับหกของประเทศจีน ประกอบด้วยชนกลุ่มใหญ่ที่เป็นชาวฮั่น ร้อยละ 96 และชนกลุ่มน้อย ได้แก่ แมนจู หุย และมองโกล
ภูมิศาสตร์.
ภูมิอากาศ.
มีสภาพอากาศแบบมรสุมเขตอบอุ่นภาคพื้นทวีป แบ่งเป็น 4 ฤดู 
ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ย 300-800 มิลลิเมตร/ปี 
อุณหภูมิเฉลี่ยตลอดปี 3-27 องศาเซลเซียส ปี 2004
เขตการปกครอง.
มณฑลเหอเป่ย์ประกอบด้วยเขตการปกครองระดับจังหวัดจำนวน 11 แห่ง โดยทั้งหมดมีฐานะเป็นนครระดับจังหวัด
เขตการปกครองระดับจังหวัดทั้ง 11 แห่งนี้ แบ่งออกเป็นเขตการปกครองระดับอำเภอ จำนวน 168 แห่ง (ประกอบด้วย 47 เขต, 21 นครระดับอำเภอ, 94 อำเภอ และ 6 อำเภอปกครองตนเอง) และแบ่งย่อยลงอีกเป็นเขตการปกครองระดับตำบลจำนวน 2,207 แห่ง เมื่อสิ้นปี ค.ศ. 2017 ประชากรทั้งหมดของมณฑลเหอเป่ย์มีจำนวน 75.2 ล้านคน
ประชากร.
มีประชากร 68,090,000 คน ความหนาแน่น 363/ก.ม.
จีดีพี 876.9 พันล้านเหรินหมินปี้ ต่อประชากร 12,900 
ประชากรส่วนใหญ่เป็นชาวฮั่น
เศรษฐกิจ.
มีมูลค่าจีดีพีเท่ากับ 883,690 ล้านหยวน เพิ่มขึ้น 12.9% 
จีดีพีเฉลี่ยต่อหัว เท่ากับ 13,017 หยวน เพิ่มขึ้น 12.2%
อุตสาหกรรมมี 5 ประเภทได้แก่ อุตสาหกรรมผลิตเวชภัณฑ์ยา หลอมโลหะ วัสดุก่อสร้าง เครื่องจักรกล และผลิตภัณฑ์อาหาร นอกจากนี้ยังมีอุตสาหกรรมสิ่งทอและอุตสาหกรรมเบาต่าง ๆ
ซึ่งเป็นอุตสาหกรรมในท้องถิ่นที่สำคัญ
มณฑลเหอหนาน

เหอหนาน  หรือ ห้อหลำ ตามสำเนียงฮกเกี้ยน เป็นมณฑลหนึ่งในภาคกลางของสาธารณรัฐประชาชนจีน มีชื่อเดิมคือ จงหยวน หรือ จงโจว  ซึ่งแปลตรงตัวว่า "ที่ราบตอนกลาง" หรือ "ตอนกลาง" บริเวณมณฑลเหอหนานเป็นแหล่งกำเนิดของอารยธรรมจีน โดยมีประวัติศาสตร์ยาวนานกว่า 3,000 ปี และยังคงเป็นศูนย์กลางทางวัฒนธรรม เศรษฐกิจ และการเมืองของจีนมาจนถึงประมาณ 1,000 ปีที่แล้ว
มณฑลเหอหนานเป็นที่ตั้งของแหล่งมรดกหลายแห่ง เช่น อินซฺวี เมืองหลวงแห่งราชวงศ์ชาง และวัดเส้าหลิน รวมถึงเมืองหลวงโบราณของจีนสี่แห่งจากทั้งหมดแปดแห่ง ได้แก่ ลั่วหยาง อันหยาง ไคเฟิง และเจิ้งโจว ก็ตั้งอยู่ในมณฑลเหอหนาน นอกจากนี้ การฝึกฝนไท่เก๊ก (ตระกูลเฉิน) ก็เริ่มขึ้นในหมู่บ้านเฉินเจียโกว มณฑลเหอหนาน เช่นเดียวกับตระกูลหยางและตระกูลอู่ที่เกิดขึ้นในภายหลัง
แม้ว่าชื่อของมณฑลจะหมายถึง "ทิศใต้ของแม่น้ำ" (แม่น้ำเหลือง หรือที่เรียกว่าหวงเหอ) แต่ก็มีพื้นที่หนึ่งในสี่ของมณฑลที่อยู่ทางเหนือของแม่น้ำเหลือง มณฑลเหอหนานมีพื้นที่ 167,000 ตารางกิโลเมตร (64,479 ตารางไมล์) ครอบคลุมพื้นที่ขนาดใหญ่ของที่ราบจีนตอนเหนือที่อุดมสมบูรณ์และมีประชากรหนาแน่น มณฑลที่อยู่ข้างเคียงโดยเรียงตามเข็มนาฬิกาเริ่มจากทิศตะวันตก ได้แก่ ฉ่านซี ชานซี เหอเป่ย์ ชานตง อานฮุย และหูเป่ย์ มณฑลเหอหนานเป็นมณฑลที่มีประชากรมากเป็นอันดับ 3 ของประเทศ ด้วยจำนวนประชากรกว่า 94 ล้านคน มณฑลเหอหนานยังเป็นมณฑลที่มีหน่วยการปกครองย่อยมากเป็นอันดับ 7 ของประเทศ ถ้าเหอหนานเป็นประเทศ ก็จะเป็นประเทศที่มีประชากรมากเป็นอันดับ 14 ของโลก รองจากอียิปต์ และเวียดนาม
มณฑลเหอหนานมีเศรษฐกิจที่ใหญ่เป็นอันดับ 5 ของประเทศ แต่อย่างไรก็ตาม ผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศต่อประชากรก็ยังต่ำเมื่อเทียบกับมณฑลอื่น ๆ ในภาคกลางและตะวันออก มณฑลเหอหนานถือเป็นหนึ่งในพื้นที่ที่มีการพัฒนาทางเศรษฐกิจน้อยในประเทศจีน เศรษฐกิจของมณฑลเติบโตตามราคาอะลูมิเนียมและถ่านหิน เช่นเดียวกับเกษตรกรรม อุตสาหกรรมหนัก การท่องเที่ยว และการค้าปลีก ส่วนของอุตสาหกรรมไฮเทคและภาคบริการยังด้อยพัฒนาและกระจุกตัวอยู่รอบ ๆ เจิ้งโจวและลั่วหยาง
ภูมิศาสตร์.
มณฑลเหอหนานมีพื้นที่ติดต่อดังนี้ 
ภูมิประเทศ ทิศตะวันตกเป็นเทือกเขาทอดตัวยาวสลับซับซ้อน อยู่สูงจากระดับน้ำทะเลมากกว่า 1,000 เมตร ทางตะวันออกเป็นพื้นที่ราบ สูงกว่าระดับน้ำทะเลราว 100 เมตร จุดที่สูงที่สุดของมณฑลอยู่ที่ยอดเหล่ายาช่า ในเมืองหลิงเป่า ซึ่งสูงกว่าระดับน้ำทะเลถึง 2413.8 เมตร ภูมิอากาศมีสภาพภูมิอากาศแบบมรสุมเขตร้อนกึ่งอบอุ่น มีฤดู 4 ฤดูอย่างชัดเจน อุณหภูมิเฉลี่ยต่อปี 13-15 องศาเซลเซียส
เขตการปกครอง.
มณฑลเหอหนานแบ่งออกเป็นเขตการปกครองระดับจังหวัดจำนวน 17 แห่ง โดยทั้งหมดมีฐานะเป็นนครระดับจังหวัด และยังมีนครระดับอำเภอที่บริหารโดยตรงอีก 1 แห่ง (หรือ นครระดับกิ่งจังหวัด)
นครระดับจังหวัดทั้ง 17 แห่ง และนครระดับอำเภอที่บริหารโดยตรงอีก 1 แห่ง ของมณฑลเหอหนานนั้น แบ่งย่อยเป็นเขตการปกครองระดับอำเภอ 158 แห่ง (ประกอบด้วย 52 เขต, 21 นครระดับอำเภอ, และ 85 อำเภอ และนครระดับกิ่งจังหวัดจี้ยฺหวันนั้นนับเป็นนครระดับอำเภอด้วย) ทั้งหมดนี้แบ่งย่อยลงไปอีกเป็นเขตการปกครองระดับตำบลอีก 2,440 แห่ง (ประกอบด้วย 866 เมือง, 1,234 ตำบล, 12 ตำบลชาติพันธุ์, และ 328 แขวง)
มณฑลหูเป่ย์

หูเป่ย์  เป็นมณฑลหนึ่งในภาคกลางของสาธารณรัฐประชาชนจีน ชื่อของมณฑลหมายถึง "ทิศเหนือของทะเลสาบ" เนื่องมาจากตั้งอยู่ทางทิศเหนือของทะลเสาบต้งถิง มีเมืองหลวงคือ อู่ฮั่น ซึ่งเป็นศูนย์กลางหลักด้านการขนส่ง การเมือง วัฒนธรรม และเศรษฐกิจของภาคกลางของประเทศ
ชื่อย่ออย่างเป็นทางการของหูเป่ย์คือ "เอ้อ" (鄂 È) เป็นชื่อโบราณที่เกี่ยวข้องกับพื้นที่ทางตะวันออกของมณฑล ซึ่งก็คือรัฐเอ้อแห่งราชวงศ์โจวตะวันตกในราวปี 1045–771 ก่อนคริสตกาล แต่ชื่อย่อที่เป็นที่นิยมคือ "ฉู่" (楚 Chǔ) สอดคล้องกับรัฐฉู่อันทรงอำนาจในสมัยราชวงศ์โจวตะวันออกราวปี 770–256 ก่อนคริสตกาล มณฑลหูเป่ย์ติดต่อกับมณฑลเหอหนานทางทิศเหนือ มณฑลอานฮุยทางทิศตะวันออก มณฑลเจียงซีทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ มณฑลหูหนานทางทิศใต้ ฉงชิ่งทางทิศตะวันตก และมณฑลฉ่านซีทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ มณฑลหูเป่ย์มีเขื่อนซานเสียต้าป้า หรือเขื่อนสามผา ตั้งอยู่ในนครอี๋ชาง ซึ่งอยู่ทางตะวันตกของมณฑล
ภูมิศาสตร์.
ลักษณะภูมิประเทศเป็นแบบภูเขา เนินเขา สันเขาต่ำ ๆ และที่ราบ ตรงกลางเป็นที่ราบต่ำ ทิศตะวันตก ตะวันออก และเหนือล้อมรอบด้วยภูเขา มีภูมิอากาศแบบมรสุมเขตร้อนเป็นลักษณะของเขตร้อนแถบเอเชียกึ่งอบอุ่น แสงแดดและปริมาณน้ำฝนเพียงพอตลอดปี เหมาะแก่การทำเกษตรกรรม 
เขตการปกครอง.
มณฑลหูเป่ย์แบ่งออกเป็นเขตการปกครองระดับจังหวัดจำนวน 13 แห่ง ซึ่งในจำนวนนี้มี 12 แห่งที่มีฐานะเป็นนครระดับจังหวัด (โดยมีนครระดับจังหวัด 1 แห่งที่มีฐานะเป็นนครระดับกิ่งมณฑลด้วย) และ 1 แห่งมีฐานะเป็นจังหวัดปกครองตนเอง นอกจากนี้ ยังมีนครระดับอำเภอที่บริหารโดยตรงขึ้นกับมณฑล 3 แห่ง (โดยทั้งหมดมีฐานะเป็นนครระดับกิ่งจังหวัดด้วย) และมีเขตป่าไม้ระดับอำเภอที่บริหารโดยตรงขึ้นกับมณฑลอีก 1 แห่ง ประชากรทั้งหมดในมณฑลเมื่อสิ้นปี ค.ศ. 2017 มีจำนวน 59.02 ล้านคน
เศรษฐกิจ.
อุตสาหกรรมหลัก ได้แก่ อุตสาหกรรมผลิตรถยนต์ ผลิตเครื่องจักร หลอมทอง ปิโตรเคมี สิ่งทอ และวัสดุก่อสร้าง ครองสถิติผลิตรถยนต์ได้เป็นอันดับหนึ่งของประเทศเมื่อปี 2001