องโยย

องโยย หรือ องโหยย (ค.ศ. 206 – 28 มกราคม ค.ศ. 286) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า หวาง จฺวิ้น  ชื่อรอง ชื่อจื้อ  เป็นขุนพลและขุนนางชาวจีนที่มีชีวิตในช่วงปลายยุคสามก๊กและช่วงต้นยุคราชวงศ์จิ้นตะวันตกของจีน 
ประวัติ.
องโยยเป็นชาวอำเภอหู (湖縣 "หูเซี่ยน") เมืองฮองหลง (弘農郡 "หงหนงจฺวิ้น") ซึ่งตั้งอยู่ทางตะวันตกของนครหลิงเป่า (靈寶) มณฑลเหอหนานในปัจจุบัน องโยยเกิดในครอบครัวข้าราชสำนัก เป็นที่รู้จักจากรูปร่างหน้าตาดี อ่านหนังสือมาก และมีความทะเยอทะยาน องโยยเริ่มรับราชการเป็นเจ้าหน้าที่ผู้ช่วย (從事 "ฉงชื่อ") ในที่ว่าการเมืองฮอตั๋ง (河東郡 "เหอตงจฺวิ้น"; อยู่บริเวณอำเภอเซี่ย มณฑลชานซีในปัจจุบัน)
หยาง จี้ (羊暨) หลานอาของเอียวเก๋า (羊祜 "หยาง ฮู่") ขุนพลราชวงศ์จิ้นเคยบอกกับเอียวเก่าผู้เป็นอาให้ระวังองโยยเพราะองโยยเป็นคนใช้จ่ายสุรุ่ยสุร่ายและไม่อยู่กับร่องกับรอย แต่เอียวเก๋าเห็นว่าองโยยเป็นคนมีความสามารถที่หาได้ยากและยกย่ององโยยอย่างสูง เมื่อ ค.ศ. 272 หลังองโยยได้รับการแต่งตั้งเป็นเจ้าเมือง (太守 "ไท่โฉ่ว") ของเมืองก๋งฮาน (廣漢郡 "กว่างฮั่นจฺวิ้น"; อยู่บริเวณนครกว่างฮั่น มณฑลเสฉวนในปัจจุบัน) เอียวเก๋าได้เสนอให้ตั้งองโยยเป็นข้าหลวงมณฑล (刺史 "ฉื่อชื่อ") ของมณฑลเอ๊กจิ๋ว (益州 "อี้โจว"; ครอบคลุมพื้นที่ของมณฑลเสฉวนและนครฉงชิ่งในปัจจุบัน) ในช่วงเวลานั้น จักรพรรดิสุมาเอี๋ยนทรงมีรับสั่งให้องโยยกำกับดูแลการสร้างกลุ่มเรือรบขนาดใหญ่ เรือรบแต่ละลำให้ประดับด้วยรูปสัตว์ร้ายและจุทหารได้มากกว่า 2,000 นาย เรือรบเหล่านี้ถูกสร้างขึ้นเพื่อเตรียมใช้ในการศึกกับง่อก๊กที่เป็นรัฐอริของราชวงศ์จิ้น
เมื่อ ค.ศ. 279 องโยยเขียนฎีกาถึงจักรพรรดิสุมาเอี๋ยน ทูลเสนอให้เปิดศึกกับง่อก๊ก สุมาเอี๋ยนทรงเห็นด้วยและทรงแต่งตั้งให้องโยยเป็นขุนพลมังกรโผน (龍驤將軍 "หลงเซียงเจียงจฺวิน") และทรงมีรับสั่งให้องโยยนำพลจากเซงโต๋ (成都 "เฉิงตู") อำเภอเอกของมณฑลเอ๊กจิ๋วยกเข้าบุกง่อก๊ก องโยยนำกำลังพลเข้ายึดจุดยุทธศาสตร์ในอาณาเขตของง่อก๊กอย่างซีหลิง (西陵; อยู่ในนครอี๋ชาง มณฑลหูเป่ย์ในปัจจุบัน), แฮเค้า (夏口 "เซี่ยโข่ว"; อยู่ในนครฮั่นโข่ว มณฑลหูเป่ย์ในปัจจุบัน) และบู๊เฉียง (武昌 "อู่ชาง"; ปัจจุบันคือนครเอ้อโจว มณฑลหูเป่ย์) เมื่อทัพราชวงศ์จิ้นมาถึงเกี๋ยนเงียบ (建業 "เจี้ยนเย่") นครหลวงของง่อก๊ก ซุนโฮจักรพรรดิองค์สุดท้ายของง่อก๊กก็ทรงยอมจำนน ทำให้การพิชิตง่อก๊กสิ้นสุดลงด้วยผลสำเร็จ
แม้ว่าองโยยสร้างความดีความชอบอย่างมากในการศึก แต่อองหุย (王渾 "หวาง หุน") ที่เป็นขุนพลอีกคนใส่ร้ายองโยยต่อหน้าจักรพรรดิสุมาเอี๋ยน ทำให้องโยยไม่ได้การยอมรับที่สมกับความดีความชอบ เมื่อองโยยต้องการเรียกร้องขอความเป็นธรรม ฟ่าน ทง (范通) ผู้ใต้บังคับบัญชาขององโยยแนะนำองโยยไม่ให้ร้องเรียนโดยกล่าวไม่เป็นการดีที่จะทำเช่นนนั้น ภายหลังขุนนางหลี่ มี่ (李密) พูดแก้ต่างให้องโยยต่อจักรพรรดิสุมาเอี๋ยน สุมาเอี๋ยนทรงตระหนักได้ว่าก่อนหน้านี้พระองค์ทรงปฏิบัติต่อองโยยอย่างไม่เป็นธรรม จึงทรงเลื่อนตำแหน่งให้องโยยเป็นมหาขุนพลพิทักษ์ทัพ (鎮軍大將軍 "เจิ้นจฺวินต้าเจียงจฺวิน") และแต่งตั้งเพิ่มเติมให้เป็นนายทหารม้ามหาดเล็ก (散騎常侍 "ซานฉีฉางชื่อ") และยังทรงตั้งให้องโยยมีบรรดาศักดิ์เป็นเฮาแห่งซงหยง (襄陽侯 "เซียงหยางโหว") ในเดือนมิถุนายนถึงกรกฎาคม ค.ศ. 280
องโยยมีความเย่อหยิ่งและสุรุ่ยสุร่ายมากขึ้นเมื่อเข้าสู่วัยชรา เมื่อวันที่ 15 กันยายน ค.ศ. 285 องโยยได้รับการแต่งตั้งเป็นมหาขุนพลสงบทัพ (撫軍大將軍 "ฝู่จฺวินต้าเจียงจฺวิน") แต่ต่อมาองโยยเสียชีวิตในเดือนมกราคม ค.ศ. 286 ศพได้รับการฝังที่เขาไป๋กู่ (柏谷山 "ไป๋กู่ชาน") อยู่ใกล้กับบริเวณที่เป็นนครฉางจื้อ (長治) มณฑลชานซีในปัจจุบัน จักรพรรดิสุมาเอี๋ยนทรงพระราชทานสมัญญานามแก่องโยยว่า "อู่โหว" (武侯)
ครอบครัว.
องโยยสมรสกับบุตรสาวของสฺวี เหมี่ยว (徐邈) มีบุตรชายอย่างน้อย 2 คนคือหวาง จฺวี่ (王矩) และหวาง ช่าง (王暢) หวาง จฺวี่สืบทอดบรรดาศักดิ์เฮาแห่งซงหยงของบิดา ส่วนหวาง ช่างดำรงตำแหน่งเป็นเจ้าพนักงานทหารม้ามหาดเล็ก (散騎郎 "ซ่านฉีหลาง") ในราชสำนักราชวงศ์จิ้น บุตรชายของหวาง ช่างชื่อหวาง ชุ่ย (王粹) สมรสกับเจ้าหญิงเองฉวน (潁川公主 "อิ่งชฺวานกงจู่") เจ้าหญิงแห่งราชวงศ์จิ้น และดำรงตำแหน่งเป็นเจ้าเมืองของเมืองเว่ย์จฺวิ้น (魏郡太守 "เว่ย์จฺวิ้นไท่โฉ่ว")