จังหวัดโทยามะ

จังหวัดโทยามะ (; โรมาจิ: "Toyama-ken") เป็นจังหวัดของประเทศญี่ปุ่น ตั้งอยู่ในภูมิภาคชูบุของเกาะฮนชู จังหวัดโทยามะมีจำนวนประชากร ณ วันที่ 1 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2025 ประมาณ 992,644 คน มีขนาดพื้นที่ มีอาณาเขตทางทิศตะวันตกติดกับจังหวัดอิชิกาวะ ทิศใต้ติดกับจังหวัดกิฟุ ทิศตะวันออกติดกับจังหวัดนางาโนะ และทิศตะวันออกเฉียงเหนือติดกับจังหวัดนีงาตะ
นครโทยามะเป็นเมืองศูนย์กลางการปกครองและเมืองที่ใหญ่ที่สุดของจังหวัดโทยามะ เมืองที่สำคัญอื่น ๆ เช่น ทากาโอกะ อิมิซุ และนันโตะ จังหวัดโทยามะเป็นส่วนหนึ่งของภูมิภาคโฮกูริกุที่มีประวัติศาสตร์ยาวนาน และประชากรส่วนใหญ่ของจังหวัดอาศัยอยู่ใกล้กับอ่าวโทยามะ ซึ่งเป็นหนึ่งในอ่าวที่ใหญ่ที่สุดในประเทศญี่ปุ่น จังหวัดโทยามะเป็นจังหวัดอุตสาหกรรมชั้นนำบนชายฝั่งทะเลญี่ปุ่น และมีข้อได้เปรียบในเรื่องไฟฟ้าที่มีราคาถูกจากแหล่งพลังงานไฟฟ้าพลังน้ำที่มีอยู่มากมาย
ประวัติศาสตร์.
ในอดีต จังหวัดโทยามะเคยเป็นแคว้นเอ็ตจู หลังจากการยกเลิกระบบแคว้นใน ค.ศ. 1871 แคว้นเอ็ตจูจึงเปลี่ยนชื่อเป็นจังหวัดนีกาวะ แต่อำเภออิมิซุได้ถูกยกให้กับจังหวัดนานาโอะ ต่อมาใน ค.ศ. 1872 หลังจัดตั้งจังหวัดอิชิกาวะ อำเภออิมิซุถูกส่งคืนให้จังหวัดนีกาวะ
ใน ค.ศ. 1876 จังหวัดนีกาวะได้ถูกรวมเข้ากับจังหวัดอิชิกาวะ แต่การรวมกันดังกล่าวเป็นโมฆะใน ค.ศ. 1881 และพื้นที่ดังกล่าวได้ถูกสถาปนาขึ้นใหม่เป็นจังหวัดโทยามะ
โรคอิไตอิไต.
ในคริสต์ทศวรรษ 1910 มีรายงานว่าชาวบ้านในแถบที่ราบลุ่มแม่น้ำจินซูในเขตจังหวัดโทยามะมีอาการป่วยเนื่องจากโลหะหนักแคดเมียมที่ปนเปื้อนในแม่น้ำ ชื่อโรคอิไตอิไตมาจากคำว่า"อิไต" (; โรมาจิ: "itai") ซึ่งเป็นคำอุทานแสดงอาการเจ็บปวดในภาษาญี่ปุ่นเนื่องจากผู้ป่วยด้วยโรคนี้จะมีอาการปวดตามร่างกาย ซึ่งโรคอิไตอิไตนี้ถือเป็นหนึ่งในสี่โรคที่เกิดจากมลภาวะที่ร้ายแรงที่สุดในประเทศญี่ปุ่น ใน ค.ศ. 2012 ทางการจังหวัดโทยามะได้ตั้งพิพิธภัณฑ์โรคอิไตอิไตจังหวัดโทยามะขึ้นเพื่อให้สาธารณชนได้ตระหนักถึงปัญหาการปนเปื้อน
ภูมิศาสตร์.
จังหวัดโทยามะมีอาณาเขตด้านทิศเหนือติดต่อกับทะเลญี่ปุ่น ทิศตะวันออกเฉียงเหนือติดกับจังหวัดนีงาตะ ทิศตะวันออกเฉียงใต้ติดกับจังหวัดนางาโนะ ทิศใต้ติดกับจังหวัดกิฟุ และทิศตะวันตกติดกับจังหวัดอิชิกาวะ ณ วันที่ 1 เมษายน ค.ศ. 2012 พื้นที่ร้อยละ 30 โดยประมาณของจังหวัดโทยามะอยู่ในเขตอุทยานทางธรรมชาติ ได้แก่ อุทยานแห่งชาติชูบุซังงากุ อุทยานแห่งชาติฮากูซัง อุทยานกึ่งแห่งชาติโนโตะฮันโต และอุทยานธรรมชาติประจำจังหวัดอีก 6 แห่ง ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2012 มีรายงานการค้นพบธารน้ำแข็งครั้งแรกในประเทศญี่ปุ่นที่จังหวัดโทยามะ ซึ่งถือเป็นธารน้ำแข็งที่อยู่ใต้สุดของเอเชียตะวันออก
การเมืองการปกครอง.
ผู้ว่าราชการจังหวัด.
รายชื่อผู้ว่าราชการจังหวัดโทยามะที่มาจากการเลือกตั้ง (ค.ศ. 1947–ปัจจุบัน)
เขตการปกครอง.
เนื่องด้วยการควบรวมเทศบาลในช่วงคริสต์ทศวรรษ 2000 ทำให้จังหวัดโทยามะมีจำนวนเทศบาลน้อยที่สุดในบรรดาจังหวัดทั้งหมดในญี่ปุ่น โดยมี 10 นคร, 4 เมือง และ 1 หมู่บ้าน (ก่อนที่จะมีการควบรวมเทศบาล จังหวัดนี้มี 9 นคร, 18 เมือง และ 8 หมู่บ้าน)
<templatestyles src="Template:Table alignment/tables.css" />
เศรษฐกิจ.
ใน ค.ศ. 2014 จังหวัดโทยามะมีส่วนสนับสนุนการผลิตข้าวของประเทศญี่ปุ่นประมาณ 2.5% มีแหล่งน้ำที่มีต้นกำเนิดมาจากเขาทาเตะ นอกจากนี้ ยังมีแหล่งประมงมากมายตามแนวชายฝั่งทะเลญี่ปุ่น
จังหวัดโทยามะมีชื่อเสียงในด้านอุตสาหกรรมเภสัชกรรมซึ่งมีประวัติศาสตร์อันยาวนาน ซึ่งยังคงเป็นอุตสาหกรรมการผลิตที่มีมูลค่าการขนส่งเป็นอันดับต้น ๆ ของจังหวัด รองลงมาคือชิ้นส่วนและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ (อุตสาหกรรมหุ่นยนต์ เครื่องจักรทั่วไป เป็นต้น) และผลิตภัณฑ์โลหะ (อลูมิเนียม ทองแดง เป็นต้น)
ทางตะวันออกเฉียงเหนือของจังหวัด เป็นที่ตั้งของเขื่อนคูโรเบะบนแม่น้ำคูโรเบะ ซึ่งผลิตไฟฟ้าให้กับบริษัทคันไซอิเล็กทริกพาวเวอร์ (Kansai Electric Power Company)
ประชากรศาสตร์.
ตามข้อมูลสำมะโนประชากรของญี่ปุ่น จำนวนประชากรของจังหวัดโทยามะค่อนข้างคงที่นับตั้งแต่ ค.ศ. 1950
กีฬา.
ทีมกีฬาที่ระบุไว้ด้านล่างนี้มีฐานที่ตั้งอยู่ในจังหวัดโทยามะ