เศรษฐา ทวีสิน

เศรษฐา ทวีสิน #เปลี่ยนทาง (เกิด 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2505) ชื่อเล่น นิด เป็นนักธุรกิจและนักการเมืองชาวไทย นายกรัฐมนตรีไทยคนที่ 30 อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ภายหลังได้มีการประชุมร่วมกันของรัฐสภาในวันที่ 22 สิงหาคม พ.ศ. 2566 เศรษฐาในฐานะบุคคลซึ่งสมควรได้รับแต่งตั้งเป็นนายกรัฐมนตรีของพรรคเพื่อไทย ได้รับความเห็นชอบให้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีถัดจาก พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา
เศรษฐาได้รับการศึกษาในสหรัฐอเมริกา ต่อมาเขาร่วมก่อตั้งแสนสิริใน พ.ศ. 2531 ซึ่งต่อมากลายเป็นธุรกิจพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ที่มีชื่อเสียงแห่งหนึ่งของประเทศไทย และทำให้เขาเป็นนักธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ที่ทรงอิทธิพล ในฐานะประธานอำนวยการและกรรมการผู้จัดการใหญ่ของบริษัทดังกล่าว ก่อนลาออกเพื่อเข้าสู่เส้นทางการเมือง เขาเป็นคนสนิทของทั้งทักษิณ ชินวัตร และยิ่งลักษณ์ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรี ต่อมาได้รับการแต่งตั้งจากพรรคเพื่อไทยให้ทำหน้าที่เป็นประธานที่ปรึกษาของแพทองธาร ชินวัตร บุตรสาวคนเล็กของทักษิณ ซึ่งเป็นหัวหน้าพรรคเพื่อไทย อีกทั้งเป็นหนึ่งในสามแคนดิเดตจากพรรคเพื่อไทยในการเลือกตั้งทั่วไป พ.ศ. 2566 ร่วมกับแพทองธาร และชัยเกษม นิติสิริ อดีตอัยการสูงสุด
หลังพรรคก้าวไกลไม่สามารถจัดตั้งรัฐบาลได้ และมอบสิทธิ์ดังกล่าวให้พรรคเพื่อไทย ทางพรรคได้รวบรวมเสียงจัดตั้งรัฐบาล และเสนอชื่อเขาให้รัฐสภาพิจารณา เขาได้รับการลงมติเห็นชอบจากสมาชิกรัฐสภาตามเกณฑ์ที่กำหนด และต่อมาพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้แต่งตั้งเขาดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี หลังจากนั้นเขาพบหารือกับทั้งนักธุรกิจจากบริษัทชั้นนำขนาดใหญ่ และว่าที่ผู้บัญชาการเหล่าทัพ ต่อมาพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งคณะรัฐมนตรี ซึ่งเขาควบตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังอีกตำแหน่งหนึ่งด้วย เพื่อดำเนินโครงการเติมเงินผ่านกระเป๋าเงินดิจิทัล 10,000 บาทตามที่ได้หาเสียงไว้ โดยเขาเป็นประธานคณะกรรมการนโยบายของโครงการนี้
ปฐมวัยและการศึกษา.
เศรษฐา ทวีสิน เกิดเมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2505 ที่จังหวัดพระนคร โดยเติบโตในครอบครัวที่มีฐานะร่ำรวย เขาเป็นบุตรเพียงคนเดียวของร้อยเอก อำนวย ทวีสิน และชดช้อย ทวีสิน (สกุลเดิม จูตระกูล) โดยบิดาเสียชีวิตตั้งแต่เขาอายุสามขวบ ครอบครัวฝั่งบิดามีเชื้อสายจีนฮกเกี้ยนและเวียดนามจากต้นตระกูลคือ เซ็ก แซ่กอ กับนางหว่าง ส่วนครอบครัวฝั่งยายสืบมาจากเลนำคิน ชาวจีนแคะจากประเทศอินโดนีเซีย ที่เข้ามาตั้งรกรากในประเทศไทย
เขามีศักดิ์เป็นหลานอาของคุณหญิงพิมพา สุนทรางกูร ภริยาของพลเอก ประจวบ สุนทรางกูร อดีตอธิบดีกรมตำรวจ และอดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ส่วนสายสกุลทางมารดาเกี่ยวข้องกับตระกูลนักธุรกิจไทยเชื้อสายจีน 5 ตระกูล ได้แก่ ยิบอินซอย, จักกะพาก, จูตระกูล, ล่ำซำ และบุรณศิริ
เขาสำเร็จการศึกษาระดับประถมศึกษาที่โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร ปริญญาตรีสาขาเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยแมสซาชูเซตส์ และปริญญาโท สาขาการเงิน มหาวิทยาลัยบัณฑิตศึกษาแคลร์มอนต์ (Claremont Graduate University) ในสหรัฐ
การทำงาน.
หลังจากสำเร็จการศึกษาใน พ.ศ. 2529 เขาเดินทางกลับมาทำงานที่ประเทศไทยในฐานะผู้ช่วยผู้จัดการผลิตภัณฑ์ของพรอคเตอร์ แอนด์ แกมเบิล (Procter & Gamble) เป็นระยะเวลา 4 ปี ต่อมาเขาร่วมกับอภิชาติ จูตระกูล และวันจักร์ บุรณศิริ ซึ่งทั้งสามเป็นลูกพี่ลูกน้องกันผ่านสายสกุลฝั่งมารดา ก่อตั้งแสนสิริใน พ.ศ. 2531 ซึ่งกลายเป็นหนึ่งในธุรกิจพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย โดยภาระหน้าที่ส่วนใหญ่ของเขาประกอบด้วยการวางแผนเชิงยุทธศาสตร์, การบริหาร และการขับเคลื่อนธุรกิจที่กำลังเติบโตตามแผนของคณะกรรมการบริหารบริษัท
ใน พ.ศ. 2563 เขาซื้อที่ดินที่แพงที่สุด ราคา 3.9 ล้านบาทต่อตารางวา บนถนนสารสินติดกับสวนลุมพินี ซึ่งเดิมเป็นที่ตั้งอาคารสำนักงานของ บมจ. ที ไลฟ์ ประกันชีวิต ด้วยการบริหารจัดการของเขา แสนสิริยังคงสามารถเติบโตได้แม้จะอยู่ในช่วงการระบาดทั่วของโควิด-19 และก่อนได้รับการเสนอในบัญชีรายชื่อผู้สมควรดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีของพรรคเพื่อไทยสำหรับการเลือกตั้งทั่วไป พ.ศ. 2566 เขาได้โอนหุ้นทั้งหมดในแสนสิริ คิดเป็นสัดส่วน 4.4% ของทุนจดทะเบียนบริษัทในวันที่ 8 มีนาคม พ.ศ. 2566 ให้กับชนัญดา ทวีสิน ผู้เป็นบุตรสาวของเขา
งานการเมือง.
ระหว่างวิกฤตการณ์การเมืองไทย พ.ศ. 2556–2557 เขาได้ต่อต้านการเคลื่อนไหวของกลุ่ม กปปส. จนกระทั่งภายหลังการรัฐประหารในประเทศไทย พ.ศ. 2557 เขาเป็นหนึ่งในบุคคลที่ถูกคณะรักษาความสงบแห่งชาติซึ่งนำโดย พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา เรียกให้เข้ารายงานตัวที่หอประชุมกองทัพบก เทเวศร์ หลังจากนั้น เมื่อเกิดการระบาดทั่วของโควิด-19 และการประท้วงซึ่งนำโดยกลุ่มเยาวชน เศรษฐาได้วิจารณ์การบริหารสถานการณ์ดังกล่าวของรัฐบาลซึ่งมีประยุทธ์เป็นนายกรัฐมนตรีในขณะนั้น
เมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2566 พรรคเพื่อไทยได้แต่งตั้งให้เขาเป็นประธานที่ปรึกษาหัวหน้าครอบครัวเพื่อไทย โดยมีหน้าที่ให้คำปรึกษาหรือดำเนินการตามที่แพทองธาร ชินวัตร หัวหน้าครอบครัวเพื่อไทยมอบหมาย 
การเลือกตั้ง สส. เป็นการทั่วไป พ.ศ. 2566.
ในการเลือกตั้งทั่วไป พ.ศ. 2566 เขาได้รับเลือกให้เป็นหนึ่งในสามบุคคลซึ่งสมควรได้รับแต่งตั้งเป็นนายกรัฐมนตรี (แคนดิเดต) ของพรรคเพื่อไทยในวันที่ 5 เมษายน พ.ศ. 2566 เขามักได้รับความนิยมตามหลังแพทองธารในผลสำรวจบุคคลที่สนับสนุนให้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี เขาเริ่มหาเสียงจากเขตคลองเตยในกรุงเทพมหานคร และกล่าวสุนทรพจน์ครั้งแรกที่จังหวัดพิจิตร ต้นเดือนเมษายน เขาประกาศว่าหากตนเป็นนายกรัฐมนตรี จะดำเนินโครงการเติมเงินผ่านกระเป๋าเงินดิจิทัล 10,000 บาท ให้กับประชาชนสัญชาติไทยอายุ 16 ปีขึ้นไปทุกคน กลางเดือนเดียวกัน เขากล่าวที่จังหวัดเลยว่า พรรคเพื่อไทยจะไม่จัดตั้งรัฐบาลร่วมกับพรรคพลังประชารัฐและพรรครวมไทยสร้างชาติ เพราะเป็นพรรคที่จัดตั้งขึ้นเพื่อสืบทอดอำนาจของคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่มีส่วนร่วมในการรัฐประหาร พ.ศ. 2557
หลังการเลือกตั้งในวันที่ 14 พฤษภาคม พรรคเพื่อไทยได้รับคะแนนเสียงเป็นลำดับที่สองตามหลังพรรคก้าวไกล และเข้าร่วมจัดตั้งรัฐบาลของพรรคก้าวไกลร่วมกับอีก 6 พรรค โดยมีการลงนามบันทึกความเข้าใจร่วมกัน ในช่วงเวลาดังกล่าวเศรษฐาสนับสนุนพิธา ลิ้มเจริญรัตน์ ซึ่งเป็นแคนดิเดตนายกรัฐมนตรีของพรรคก้าวไกลมาโดยตลอด อย่างไรก็ดี ในการพิจารณาให้ความเห็นชอบบุคคลซึ่งสมควรได้รับการแต่งตั้งนายกรัฐมนตรีครั้งแรกของที่ประชุมร่วมรัฐสภา (ซึ่งประกอบด้วยสภาผู้แทนราษฎร และวุฒิสภา) เมื่อวันที่ 13 กรกฎาคม พิธาได้รับคะแนนเสียงเห็นชอบให้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีไม่ถึงกึ่งหนึ่งของจำนวนสมาชิกทั้งหมดของรัฐสภาตามที่รัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 กำหนด ต่อมาในวันที่ 19 กรกฎาคม รัฐสภามีมติห้ามเสนอชื่อพิธาซ้ำในสมัยประชุมเดียวกัน ส่งผลให้พรรคก้าวไกลมอบสิทธิ์การเป็นแกนนำจัดตั้งรัฐบาลให้พรรคเพื่อไทย โดยพรรคเพื่อไทยได้ยกเลิกบันทึกความเข้าใจฉบับดังกล่าว ต่อมาพรรคภูมิใจไทยเข้าร่วมรัฐบาลในวันที่ 7 สิงหาคม
ภายหลังศาลรัฐธรรมนูญตีตกคำร้องจากผู้ตรวจการแผ่นดินให้สืบสวนการขัดแย้งต่อรัฐธรรมนูญของมติรัฐสภาที่ห้ามไม่ให้เสนอชื่อพิธาอีกครั้ง ทำให้พรรคเพื่อไทยมีมติเสนอชื่อเศรษฐาให้ที่ประชุมร่วมกันของรัฐสภาพิจารณาให้ความเห็นชอบในการดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี หลังจากนั้นพรรคพลังประชารัฐและพรรครวมไทยสร้างชาติก็เข้าร่วมรัฐบาลของพรรคเพื่อไทยเช่นกัน แม้จะขัดกับสัญญาที่ให้ไว้ก่อนการเลือกตั้ง แต่เศรษฐากล่าวว่ามีความจำเป็น
การดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี.
ในการพิจารณาให้ความเห็นชอบบุคคลซึ่งสมควรได้รับการแต่งตั้งเป็นนายกรัฐมนตรีรอบที่ 3 เมื่อวันที่ 22 สิงหาคม พ.ศ. 2566 นายแพทย์ ชลน่าน ศรีแก้ว หัวหน้าพรรคเพื่อไทย ได้เสนอชื่อ เศรษฐา ทวีสิน ให้รัฐสภาพิจารณาให้ความเห็นชอบ และเขาได้รับคะแนนเสียงเห็นชอบ 482 เสียง จากจำนวนสมาชิกที่ลงคะแนนทั้งหมด 728 คน ซึ่งเกินกึ่งหนึ่งของจำนวนสมาชิกทั้งหมดของรัฐสภาตามรัฐธรรมนูญ ส่งผลให้เศรษฐาได้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีไทยคนที่ 30 และคะแนนเห็นชอบส่วนหนึ่งในครั้งนี้มาจากอดีตสมาชิกของคณะรัฐประหารที่เคยมีส่วนร่วมในการรัฐประหารรัฐบาลของพรรคเพื่อไทยทั้ง 2 ครั้ง คือ คณะมนตรีความมั่นคงแห่งชาติ อาทิ พลตำรวจเอก เสรีพิศุทธ์ เตมียเวส หัวหน้าพรรคเสรีรวมไทย และคณะรักษาความสงบแห่งชาติ อาทิ พลเอก ปรีชา จันทร์โอชา, พลตำรวจเอก อดุลย์ แสงสิงแก้ว, พลเอก ธนะศักดิ์ ปฏิมาประกร, พลอากาศเอก ประจิน จั่นตอง เป็นต้น เศรษฐาจึงเป็นนายกรัฐมนตรีคนแรกที่ได้รับการเห็นชอบจากสมาชิกคณะรัฐประหารทั้ง 2 คณะข้างต้น
พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระบรมราชโองการแต่งตั้งเศรษฐาเป็นนายกรัฐมนตรีคนที่ 30 ของประเทศไทย แทนที่ พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา เมื่อวันที่ 22 สิงหาคม พ.ศ. 2566 โดยมีพิธีรับสนองพระบรมราชโองการในช่วงเย็นของวันถัดมา ณ ที่ทำการพรรคเพื่อไทย ต่อมาในวันที่ 24 สิงหาคม เศรษฐาได้เข้าพบ พล.อ.ประยุทธ์ ที่ทำเนียบรัฐบาล นับเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่การปฏิวัติ พ.ศ. 2475 ที่นายกรัฐมนตรีซึ่งได้รับการแต่งตั้งใหม่ เข้าพบนายกรัฐมนตรีผู้ปฏิบัติหน้าที่ในรัฐบาลรักษาการ วันต่อมาเขาลงพื้นที่ครั้งแรกหลังดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีที่จังหวัดภูเก็ตและต่อไปยังจังหวัดพังงาในวันรุ่งขึ้น ทั้งนี้ การเดินทางดังกล่าวเป็นไปในนามพรรคเพื่อไทย 
ต่อมาเขาได้พบกับนักธุรกิจชั้นนำ ได้แก่ วิชิต สุรพงษ์ชัย กับ อาทิตย์ นันทวิทยา จากธนาคารไทยพาณิชย์, ฐาปน สิริวัฒนภักดี จากไทยเบฟเวอเรจ, ศุภชัย เจียรวนนท์ จากเครือเจริญโภคภัณฑ์, ปลิว ตรีวิศวเวทย์ จาก ช.การช่าง, อัยยวัฒน์ ศรีวัฒนประภา จากคิง เพาเวอร์, จรีพร จารุกรสกุล จากดับบลิวเอชเอ คอร์ปอเรชั่น รวมถึงสนั่น อังอุบลกุล ประธานสภาหอการค้าแห่งประเทศไทย ถัดมาเขาได้พบกับสุพัฒนพงษ์ พันธ์มีเชาว์ และหม่อมหลวงชโยทิต กฤดากร บุคลากรในทีมเศรษฐกิจของพรรครวมไทยสร้างชาติ ซึ่งมีกระแสข่าวว่าจะได้โควต้ารัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน หลังการหารือดังกล่าว เศรษฐาประกาศว่าจะลดค่าไฟฟ้าและค่าน้ำมันดีเซลทันทีหลังการประชุมคณะรัฐมนตรีนัดแรก
ในวันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2566 พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งคณะรัฐมนตรีใหม่ โดยเศรษฐาควบตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง สองวันต่อมาเขาพร้อมด้วย ปานปรีย์ พหิทธานุกร รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ และสุทิน คลังแสง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม ได้ร่วมรับประทานอาหารกลางวันและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับพลเอก ทรงวิทย์ หนุนภักดี ว่าที่ผู้บัญชาการทหารสูงสุด, พลเอก เจริญชัย หินเธาว์ ว่าที่ผู้บัญชาการทหารบก และพลเรือเอก อะดุง พันธุ์เอี่ยม ว่าที่ผู้บัญชาการทหารเรือ ณ โรงแรมโรสวู้ด กรุงเทพ ถนนเพลินจิต วันถัดจากนั้นเขากล่าวว่าตนกับพลเอกทรงวิทย์จะเข้าร่วมประชุมสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติในช่วงกลางเดือนกันยายน เนื่องจากมีประเด็นการเจรจาด้านความมั่นคงกับสหรัฐ
เศรษฐาได้นำคณะรัฐมนตรีชุดใหม่ รวมจำนวน 33 คน เข้าเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาทถวายสัตย์ปฏิญาณก่อนเข้ารับหน้าที่ ในช่วงบ่ายของวันที่ 5 กันยายน หลังจากนั้นเขากล่าวว่ารัฐบาลจะฟื้นฟูหลักนิติธรรมที่เข้มแข็ง มีประสิทธิภาพ โปร่งใส ภายใต้หลักการมีส่วนร่วมของประชาชน และจะสร้างความเท่าเทียมเพื่อเปลี่ยนไทยสู่ประเทศที่มีความมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืนในอนาคต ในวันรุ่งขึ้นเขาได้นัดประชุมคณะรัฐมนตรีเป็นกรณีพิเศษ อีกทั้งมีการเผยแพร่คำแถลงนโยบายต่อรัฐสภาแก่สื่อมวลชน
เขาลงพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือครั้งแรกในฐานะนายกรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 7 กันยายน พ.ศ. 2566 ก่อนแถลงนโยบายต่อรัฐสภาในอีก 4 วันถัดจากนั้น ภายหลังเสร็จสิ้นการแถลงนโยบายซึ่งใช้เวลา 2 วัน (11 และ 12 กันยายน) คณะรัฐมนตรีจึงประชุมอย่างเป็นทางการนัดแรกในวันรุ่งขึ้น (13 กันยายน) โดยเขาได้แต่งตั้งคณะกรรมการยุทธศาสตร์ซอฟต์พาวเวอร์แห่งชาติ โดยมีตนเองเป็นประธานกรรมการ, แพทองธาร ชินวัตร เป็นรองประธานกรรมการ และมีกรรมการอื่น เช่น ชฎาทิพ จูตระกูล, พิมล ศรีวิกรม์, หม่อมราชวงศ์เฉลิมชาตรี ยุคล, ดวงฤทธิ์ บุนนาค ,เสริมคุณ คุณาวงศ์,วิเชียร ฤกษ์ไพศาล เป็นต้น โดยมีนายแพทย์ สุรพงษ์ สืบวงศ์ลี เป็นกรรมการและเลขานุการ เขายังแต่งตั้งนลินี ทวีสิน เป็นผู้แทนการค้าไทยอีกด้วย 2 วันถัดมา (15 กันยายน) เขาได้แต่งตั้งคณะที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี โดยมีกิตติรัตน์ ณ ระนอง อดีตรองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังในรัฐบาลยิ่งลักษณ์ ชินวัตร เป็นประธานที่ปรึกษา 
ต่อมาเมื่อวันที่ 3 ตุลาคม พ.ศ. 2566 คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบให้แต่งตั้งคณะกรรมการอีก 2 ชุด คือ คณะกรรมการนโยบายโครงการเติมเงินผ่านกระเป๋าเงินดิจิทัล 10,000 บาท และคณะกรรมการอำนวยการจัดงานพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 6 รอบ 28 กรกฎาคม 2567 โดยตนเองเป็นประธานกรรมการทั้ง 2 ชุด ในวันเดียวกันเกิดเหตุกราดยิงที่สยามพารากอน เขาสั่งการให้พลตำรวจเอก ต่อศักดิ์ สุขวิมล ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ พร้อมด้วยคณะทำงาน ลงพื้นที่ติดตามสถานการณ์ และรายงานความคืบหน้าเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นให้ทราบเป็นระยะ ภายหลังเหตุการณ์สงบลง เขาได้กล่าวแสดงความเสียใจและให้กำลังใจแก่ครอบครัวของผู้เสียชีวิตและผู้บาดเจ็บ อีกทั้งได้เข้าตรวจสอบสถานที่เกิดเหตุ และเยี่ยมผู้ได้รับบาดเจ็บ ในช่วงค่ำวันเดียวกัน วันต่อมาในพิธีเปิดโซนเอสซีบี เอกซ์ เน็กซ์ เทค ในอาคารดังกล่าว เขากล่าวว่าจะไม่ให้เกิดเหตุการณ์กราดยิงเช่นนี้อีก และว่ารัฐบาลให้ความสำคัญกับการป้องกันและความปลอดภัยของประชาชน อีกทั้งกล่าวว่ามีกำหนดเดินทางไปพบเอกอัครราชทูตสาธารณรัฐประชาชนจีนเพื่อรายงานเหตุการณ์และขอโทษด้วยตนเอง
ต่อมาเมื่อวันที่ 3 มีนาคม พ.ศ. 2567 คณะรัฐมนตรีมีมติแต่งตั้งคณะกรรมการกำหนดเป้าหมายและนโยบายกำลังคนภาครัฐเพื่อดำเนินงานต่อเนื่องจากสมัยรัฐบาลประยุทธ์ โดยเศรษฐาเป็นรองประธานกรรมการในฐานะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง
ในวันที่ 27 เมษายน พ.ศ. 2567 ได้มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ซึ่งเศรษฐาเป็นผู้รับสนองพระบรมราชโองการในฐานะนายกรัฐมนตรี ให้เขาพ้นจากตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง โดยพิชัย ชุณหวชิร มารับตำแหน่งแทนอนึ่งลายมือชื่อในธนบัตรไทยของนายเศรษฐาแตกต่างจากลายมือชื่อในหนังสือราชการอย่างสิ้นเชิง
ต่อมาเมื่อวันที่ 14 สิงหาคม พ.ศ. 2567 ศาลรัฐธรรมนูญได้วินิจฉัยถอดถอนเศรษฐาพ้นจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี จากกรณีทูลเกล้าฯ แต่งตั้งพิชิต ชื่นบาน เป็นรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ทั้ง ๆ ที่พิชิตเป็นบุคคลที่ขาดคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้ามในการดำรงตำแหน่งรัฐมนตรี 
ข้อวิจารณ์.
เมื่อวันที่ 17 สิงหาคม พ.ศ. 2566 ชูวิทย์ กมลวิศิษฎ์ ยื่นกล่าวโทษเศรษฐาต่อพลตำรวจเอก สุรเชษฐ์ หักพาล รองผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ ให้สืบสวนการซื้อที่ดินของเศรษฐาเมื่อปี พ.ศ. 2563 ซึ่งชูวิทย์อ้างว่าเศรษฐาและแสนสิริมีพฤติการณ์หลบเลี่ยงภาษี ต่อมาอุทัย อุทัยแสงสุข ประธานผู้บริหารสายงานปฏิบัติการ บริษัท แสนสิริ จำกัด (มหาชน) ออกแถลงการณ์ชี้แจง โดยระบุว่าสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินแปลงดังกล่าวระหว่างแสนสิริกับผู้ขาย กำหนดให้ผู้ขายเป็นผู้รับผิดชอบภาษีอากร ค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายในการโอนกรรมสิทธิ์ทั้งหมด ประกอบกับเป็นหน้าที่ตามกฎหมายของผู้ขายในการเสียภาษีอากรข้างต้นด้วย หลังจากนั้นเศรษฐาได้ยื่นฟ้องร้องชูวิทย์ในข้อหาหมิ่นประมาทและเรียกร้องค่าเสียหายจำนวน 500 ล้านบาท
หลังการลงมติรัฐสภาเสียงข้างมากรับรองการเป็นนายกรัฐมนตรีของเศรษฐา เขาถูกวิจารณ์โดยสมบัติ บุญงามอนงค์ ผู้สนับสนุนและลงคะแนนให้พรรคเพื่อไทย รวมถึงคาดหวังให้เศรษฐาดำรงตำแหน่งในช่วงก่อนการเลือกตั้ง ว่าเศรษฐาได้มาซึ่งตำแหน่งจากการ "ถอนตัวจากพรรคฝ่ายประชาธิปไตยแล้วไปจับมือกับพรรคสืบทอดอำนาจ"
ในห้วงการแถลงนโยบายของคณะรัฐมนตรีต่อรัฐสภาเมื่อวันที่ 11 กันยายน พ.ศ. 2566 ศิริกัญญา ตันสกุล รองหัวหน้าพรรคก้าวไกลและหัวหน้าทีมเศรษฐกิจของพรรค วิจารณ์คำแถลงนโยบายของรัฐบาลเศรษฐาว่าคลุมเครือและไม่มีเป้าหมายหรือกรอบเวลา ศิริกัญญากล่าวว่า "คำแถลงนโยบายนี้ก็ไม่แตกต่างไปจากเอกสารที่ออกมาก่อนหน้า ไม่ได้บอกอะไร มีแค่คำพูดกว้าง ๆ ไม่มีตัวชี้วัดและมีแต่คำขยายเต็มไปหมด ถ้าบอกว่านี่คือจีพีเอส ประเทศก็คงหลงทาง ว่างเปล่า"
ชีวิตส่วนตัว.
ชีวิตของเศรษฐาในช่วงวัยเด็กมักป่วยบ่อย และตรวจพบว่าไตข้างหนึ่งไม่แข็งแรง จึงต้องผ่าตัดเอาไตข้างดังกล่าวออก ด้วยเหตุนี้จึงเน้นรักษาสุขภาพให้แข็งแรง เขามักรับประทานผักก่อนอาหารจานหลักเสมอ เขาเคยให้สัมภาษณ์ยอมรับว่าตนมีบุคลิกขึงขัง จริงจัง แต่มีความประนีประนอม
ในวันที่ได้รับตำแหน่งนายกรัฐมนตรี เขามีส่วนสูง 192 เซนติเมตร เป็นผู้นำรัฐบาลในกลุ่มอาเซียนที่มีความสูงมากที่สุดในประเทศไทย และสูงเป็นอันดับสามของโลก รองจากเอดี รามา นายกรัฐมนตรีแอลเบเนีย และอาเล็กซานดาร์ วูชิช ประธานาธิบดีเซอร์เบีย
เขาสมรสกับแพทย์หญิงพักตร์พิไล (สกุลเดิม: ปลัดรักษา) มีบุตรด้วยกัน 3 คน เป็นชาย 2 คน และหญิง 1 คน เขายังเป็นหนึ่งในกลุ่มแฟนคลับของสโมสรฟุตบอลลิเวอร์พูล โดยในนัดชิงชนะเลิศของยูฟ่าแชมเปียนส์ลีกเมื่อปี พ.ศ. 2561 เศรษฐาได้จองแพกเกจวีไอพีและร่วมฉลองแชมป์กับลิเวอร์พูลที่โรงแรมในกรุงเคียฟด้วย นอกจากนี้เขายังชอบสะสมกระเป๋าเดินทางขนาดใหญ่ และเคยมีการจัดแสดงคอลเลกชันดังกล่าวต่อสาธารณะในปี พ.ศ. 2565
เขาใช้เอกซ์เป็นช่องทางสื่อสารออนไลน์ตั้งแต่ พ.ศ. 2552
เครื่องราชอิสริยาภรณ์.
เศรษฐา ทวีสิน ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ในประเทศ ดังนี้