ปณิธาน วัฒนายากร

รองศาสตราจารย์ ปณิธาน วัฒนายากร เป็นอาจารย์ในภาควิชาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และเป็นกรรมการ (ด้านการต่างประเทศ) ในคณะกรรมการผู้แทนพิเศษของรัฐบาลในการแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ ประธานคณะกรรมการที่ปรึกษาด้านความมั่นคง ที่แต่งตั้งโดยนายกรัฐมนตรี เป็นที่ปรึกษาของสภาความมั่นคงแห่งชาติ เป็นกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ ในคณะกรรมการการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติในอดีตเคยเป็นที่ปรึกษารองนายกรัฐมนตรี ด้านความมั่นคง (พลเอกประวิตร วงษ์สุวรรณ) เป็นที่ปรึกษาและกรรมการคณะกรรมการเตรียมการเพื่อสร้างความสามัคคีปรองดอง และเป็นกรรมการในคณะกรรมการจัดทำยุทธศาสตร์ชาติด้านความมั่นคงในรัฐบาลพลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชาเคยดำรงตำแหน่ง รองเลขาธิการนายกรัฐมนตรีฝ่ายการเมืองและปฏิบัติหน้าที่โฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ควบคู่กันในรัฐบาลนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ 
ปณิธาน เป็นนักวิชาการทางด้านรัฐศาสตร์ ที่เชี่ยวชาญด้านการเมืองเปรียบเทียบ ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ ความมั่นคงศึกษา และการป้องกันประเทศเปรียบเทียบ เป็นที่ปรึกษาด้านความมั่นคงแก่รัฐบาลหลายสมัย ตั้งแต่รัฐบาลนายชวน หลีกภัย นายทักษิณ ชินวัตร พลเอกสุรยุทธ์ จุลานนท์ และพลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา เป็นหนึ่งในผู้มีส่วนร่วมในการร่างพระราชบัญญัติการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร พ.ศ. 2551 และร่วมจัดทำยุทธศาสตร์ชาติ ฉบับปัจจุบัน
ประวัติ.
ปณิธาน วัฒนายากร เกิดที่อำเภอเบตง จังหวัดยะลา เป็นบุตรของ นายมงคลและนางประณีต วัฒนายากร ในตระกูลใหญ่ของจังหวัดภาคใต้ตอนล่าง เป็นหลานของ นายสวัสดิ์ วัฒนายากร องคมนตรีในรัชกาลที่ 9 เป็นหลานปู่ของ ขุนธำรงพันธุ์ภักดี (ธำรง วัฒนายากร) คหบดีของจังหวัดปัตตานี และหลานย่าสร้อยทอง ธำรงพันธุ์ภักดี ซึ่งเป็นบุตรีคนที่ 2 ของ ขุนพิทักษ์รายา มีบรรพบุรุษต้นตระกูลคือ ปุ่ย แซ่ตัน ชาวจีนจากฮกเกี้ยน ซึ่งต่อมาได้รับการแต่งตั้งเป็น หลวงสำเร็จกิจกรจางวางเมืองปัตตานี มีทายาทคือ จูไล่ ตันธนาวัฒน์ ซึ่งต่อมาได้เป็น พระจีนคณานุรักษ์ นายอำเภอเมืองปัตตานี ต้นสกุลคณานุรักษ์
ปณิธาน สูญเสียบิดาไปตั้งแต่เด็กจากเหตุการณ์ความรุนแรงในภาคใต้ และต้องย้ายถิ่นฐานมาเติบโตที่กรุงเทพมหานคร โดยมีพี่สาวชื่อ เมธินี เทพมณี อดีตปลัดกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร และอดีตเลขาธิการ สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน มีน้องสาวชื่อ นางมนัญญา เบญจกุล ผู้ช่วยกรรมการผู้อำนวยการใหญ่ บริษัท ท่าอากาศยานไทย จำกัด และมีน้องชายเป็นนักธุรกิจชื่อ นายปิยวัชร วัฒนายากร ปัจจุบัน ปณิธาน แต่งงานแล้วกับนางสาวพิมพ์กาญจน์ ชนะรัตน์มีบุตร 2 คน 
การศึกษา.
ปณิธาน เริ่มการศึกษาที่โรงเรียนถนอมศรีศึกษา อำเภอเบตง จังหวัดยะลา จบการศึกษาระดับประถมศึกษาจากโรงเรียนแสงทองวิทยา อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา ระดับมัธยมศึกษาจากโรงเรียนกรุงเทพคริสเตียนวิทยาลัย และโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา ระดับอุดมศึกษาจากมหาวิทยาลัยรามคำแหง ในสาขาศิลปศาสตร์บัณฑิต (รัฐศาสตร์) โดยใช้เวลาเรียนเพียง 3 ปี และได้ปริญญาโท ศิลปศาสตร์มหาบัณฑิต 2 ปริญญา ในด้านรัฐประศาสนศาสตร์ และด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ จากมหาวิทยาลัยแอคครอน เมืองแอคครอน รัฐโอไฮโอ ประเทศสหรัฐอเมริกา และได้ปริญญาเอก ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต จากมหาวิทยาลัยนอร์ทเทิร์นอิลลินอยส์ รัฐอิลลินอย ประเทศสหรัฐอเมริกา วิชาเอก การเมืองเปรียบเทียบ วิชาโท รัฐประศาสนศาสตร์ และวิชาเฉพาะในด้าน นโยบายการป้องกันประเทศเปรียบเทียบ
ผลงานทางวิชาการ.
รองศาตราจารย์ ปณิธาน วัฒนายากร มีผลงานทางวิชาการ งานวิจัย งานแปล ในด้านการทหาร การเมือง การต่างประเทศ และอาเซียน ตีพิมพ์และเผยแพร่ทั้งในและต่างประเทศ ในวารสาร Pacific Review, Journal of Strategic Studies โดยมหาวิทยาลัย Stanford, East-West Center, Stockholm International Peace Research Institute, Institute of Southeast Asian Studies, ศูนย์ยุโรปศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สถาบันเพื่อการพัฒนาประเทศไทย และสำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ 
ปณิธาน มีรายวิชาสอนที่คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ดังนี้
ปณิธาน ได้รับแต่งตั้งให้เป็นอาจารย์พิเศษในตำแหน่ง ศาสตราจารย์อาคันตุกะ (C.V. Starr Distinguished Visiting Professor) ที่ The Paul H. Nitze School of Advanced International Studies (SAIS) แห่ง มหาวิทยาลัยจอนส์ฮอปกินส์ (Johns Hopkins University) ในกรุงวอชิงตัน ดี.ซี. ในปี พ.ศ. 2549 
ในประเทศไทยปี พ.ศ. 2566 ได้รับตำแหน่ง หัวหน้าโครงการวิจัยของสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ