การประท้วงในประเทศรัสเซีย พ.ศ. 2564

การประท้วงในประเทศรัสเซีย พ.ศ. 2564 เริ่มต้นขึ้นในวันที่ 23 มกราคม พ.ศ. 2564 เพื่อสนับสนุนผู้นำฝ่ายค้าน อะเลกเซย์ นาวัลนืย หลังถูกคุมตัวทันทีเมื่อกลับมารัสเซียหลังจากถูกส่งตัวไปรักษาจากการวางยาพิษในปีที่แล้วที่เยอรมนี ก่อนที่จะมีการประท้วง เขาและมูลนิธิต่อต้านการทุจริต ได้เผยแพร่สารคดีเรื่อง "" ซึ่งมีเนื้อหาการเชื่อมโยงระหว่างประธานาธิบดีวลาดีมีร์ ปูตินกับวังที่ถูกกล่าวหาว่าสร้างให้แก่เขา
ในวันแรก มีการประท้วงใน 198 เมืองทั่วประเทศรัสเซีย โดยเป็นหนึ่งในการประท้วงต่อต้านรัฐบาลครั้งใหญ่ที่สุดนับตั้งแต่การประท้วงใน พ.ศ. 2554–2557 แต่ถูกตำรวจสลายการชุมนุม เพราะจัดโดยไม่ได้รับการอนุญาต โดยมีผู้ถูกคุมตัวพันกว่าคน ทำให้ทีมของนาวัลนืยประกาศหยุดประท้วงกลางถนนในวันที่ 4 กุมภาพันธ์ เพราะต้องการมุ่งเน้นถึงการเลือกตั้งสภานิติบัญญัติที่จะจัดขึ้นภายหลังในปีนี้ และต่อมาค่อยย้ายไปชุมนุมที่ลานกว้างเพื่อหลีกเลี่ยงการเผชิญหน้ากับตำรวจ หลังสุขภาพของนาวัลนืยแย่ลงตอนถูกคุมขังในเรือนจำ จึงมีการประท้วงบนถนนอีกครั้งเป้นครั้งสุดท้ายในวันที่ 21 เมษายน
ถึงแม้จะมีการประท้วง ก็ยังคงมีการลงอาญาจำคุกนาวัลนืยในวันที่ 2 กุมภาพันธ์ หลังการประท้วง ในวันที่ 16 เมษายน สำนักงานอัยการมอสโกได้ร้องขอให้ศาลเมืองมอสโกจัดให้องค์กรที่มีส่วนกับนาวัลนืย เช่น มูลนิธิต่อต้านการทุจริตและศูนย์บัญชาการในฐานะองค์กรหัวรุนแรงอย่างเป็นทางการ โดยอ้างว่า: "ภายใต้การแฝงตัวของนโยบายเสรีนิยม องค์กรเหล่านี้มีส่วนในการสร้างสถานการณ์เพื่อสร้างความไม่มั่นคงทางสังคมและสถานการณ์ทางสังคม-การเมือง" ในวันที่ 9 มิถุนายน ศาลเมืองมอสโกจัดให้องค์กรเหล่านี้เป็นกลุ่มหัวรุนแรงและถูกเรียกค่าเสียหาย
ภูมิหลัง.
เมื่อวันที่ 20 สิงหาคม 2020 อะเลคเซย์ นาวัลนืย ผู้นำฝ่ายค้านต่อวลาดีมีร์ ปูติน ถูกวางยาพิษและอยู่ในอาการสาหัสขณะกำลังเดินทางโดยเครื่องบินจากตอมสค์ไปมอสโก เขาได้รับการขนส่งเพื่อไปรักษาที่เบอร์ลิน และออกจากโรงพยาบาลในวันที่ 22 กันยายน 2020<ref name="reuters-02/09/20"></ref> สารพิษที่ใช้ซึ่งคือสารพิษประสาทโนวิช็อกได้รับการยืนยันอย่างเป็นทางการโดยองค์การเพื่อการป้องกันการใช้อาวุธเคมี (OPCW) ถึงแม้ทางรัฐบาลที่เครมลินจะปฏิเสธส่วนรู้เห็นในการลอบวางยาพิษนี้ สหภาพยุโรปและสหราชอาณาจักรได้ตอบสนองโดยการคว่ำบาตรเจ้าหน้าที่ระดับสูงหกคนของรัสเซียและสถาบันเคมีของรัฐหนึ่งแห่ง นาวัลนืยกล่าวโทษวลาดีมีร์ ปูติน ว่าเป็นผู้บงการการวางยาพิษเขาในครั้งนี้ จากการทำข่าวเชิงสอบสวนของเบลลิงคัต แลถ "ดิอินไซเดอร์" เสนอว่าสารพิษที่ใช้นั้นเป็นของเอฟเอสบี
ในวันที่ 17 มกราคม 2021 นาวัลนืยเดินทางกลับสู่ประเทศรัสเซีย และถูกจับกุมทันทีเมื่ออากาศยานลงจอดในประเทศด้วยโทษความผิดที่หมดอายุความไปแล้ว ก่อนนาวัลนืยจะเดินทางกลับมา หน่วยงานทัณฑ์แห่งรัสเซีย (FSIN) ได้ระบุว่านาวัลนืยจะถูกกักขังทันทีเมื่อเขาเดินทางมาถึงรัสเซีย จากความผิดเมื่อปี 2014 ที่ซึ่งนาวัลนืยมีความผิดใน "คดีอีฟโรเขอร์" ที่ซึ่งนาวัลนืยระบุว่าเป็นคดีที่มีเบื้องหลังคือการเมือง ในปี 2017 ศาลสิทธิมนุษยชนยุโรประบุว่าการตัดสินคดีต่อนาวัลนืยนั้นเป็นไปโดนลยไม่ชอบธรรม
ในวันที่ 18 มกราคม ศาลมีคำสั่งให้กักขังนาวัลนืยไปจนถึง 15 กุมภาพันธ์ สำหรับความผิดฐานละเมิดทัณฑ์บน มีการตั้งศาลเฉพาะกิจขึ้นมาในสถานีตำรวจที่นาวัลนืยถูกหน่วงเหนี่ยวไว้ การรับฟังคำตัดสินอีกรอบจะมีขึ้นในวันที่ 29 มกราคม เพื่อตัดสินความผิดเดิมของเขาว่าอาจจะเปลี่ยนโทษเป็นการจำคุกแทนการลงทัณฑ์บนแต่เดิม นาวัลนืยเรียกการตัดสินคดีนี้ว่า "ป่าเถื่อนสิ้นดี" และเขายังชักจูงให้ประชาชนออกมาเรียกร้องเพื่อความยุติธรรม จนนำไปสู่การชุมนุมประท้วงทั่วประเทศในวันที่ 23 มกราคม
นอกจากนี้ เมื่อ 19 มกราคม สารคดีเชิงสอบสวนของนาวัลนืยร่วมกับมูลนิธิต่อต้านการทุจริตของเขา "" ได้ถูกเผยแพร่ เนื้อหาใจความเกี่ยวกับการคอร์รัปชั่นของปูติน วิดีโอนี้ยิ่งทำให้มีผู้ออกมาประท้วงมากยิ่งขึ้น วิดีโอมียอดชมมากกว่า 60 ล้านครั้งบนยูทูบ ก่อนการประท้วงจะเริ่มต้น