ถ้าคุณแน่? อย่าแพ้ เด็ก (ประถม)!

ถ้าคุณแน่? อย่าแพ้ เด็ก (ประถม)! (หรือชื่อเดิม : ถ้าคุณแน่? อย่าแพ้ ป.4!) เป็นรายการโทรทัศน์ประเภทเกมโชว์ ออกอากาศทุกวันจันทร์-วันศุกร์ เวลา 19.15 น. - 19.45 น. (ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2552 เลื่อนเวลาออกอากาศเป็น 18.45 น. - 19.15 น. และตั้งแต่วันที่ 5 พฤศจิกายน พ.ศ. 2552 รายการเปลี่ยนเวลาออกอากาศเป็น วันพฤหัสบดี-วันศุกร์ เวลา 18.00 น. - 18.30 น. เนื่องจาก มีรายการใหม่มาคือรายการ ออกอากาศทุก วันจันทร์-วันพุธ เวลา 18.00 น. - 18.30 น. ผลิตโดยบริษัทเดียวกัน) ทางสถานีวิทยุโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 3 ดำเนินรายการโดย ครูเป๊ะ-กนิษฐ์ สารสิน รายการนี้ บริษัท บีอีซี เทโร เอ็นเตอร์เทนเมนท์ จำกัด (มหาชน) ผลิตเป็นภาษาไทย และออกอากาศในประเทศไทย ครั้งแรก เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2550 ตามรูปแบบของรายการเกมโชว์ชื่อ “Are You Smarter Than a 5th Grader?”  ที่ออกอากาศครั้งแรกเมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2550 โดยได้รับลิขสิทธิ์จากสถานีโทรทัศน์ฟ็อกซ์ สหรัฐอเมริกาและ Mark burnett production (ปัจจุบันเป็น United Artists Media Group) โดยได้รับลิขสิทธิ์ในการผลิตรายการนี้ ในอีกหลายภาษา และหลายประเทศทั่วโลก และวันที่ 13 ตุลาคม พ.ศ. 2551 ได้เปลี่ยนชื่อรายการเป็น ถ้าคุณแน่? อย่าแพ้ เด็ก (ประถม) ! ก่อนที่จะสิ้นสุดการออกอากาศในวันที่ 29 เมษายน พ.ศ. 2553 รวมทั้งหมด 563 ตอน โดยดาราที่มาร่วมเล่นเกมส์คนแรกคือ กรรชัย กำเนิดพลอย และปิดท้ายด้วย หนูอิมอิม ก้าวมหัศาจรรย์ อย่างไรก็ตามได้นำเทปที่ฉายแล้วมาออกอากาศซ้ำทางช่อง 3 แฟมิลี่(ดิจิตอลทีวีช่อง 13) ในวันจันทร์ - ศุกร์ 19.00 - 19.30 น. (ปัจจุบันได้ยุติออกอากาศรายการนี้แล้ว)
รูปแบบของเกม.
ผู้เข้าแข่งขันทุกคน จะเริ่มต้นการแข่งขันในรอบแรก และรอบสุดท้ายตามลำดับ โดยอิงรูปแบบกติกาจากเวอร์ชั่นสหรัฐอเมริกา (ในช่วงที่ออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์ฟ็อกซ์) 
การแข่งขันรอบแรก.
การแข่งขันเริ่มต้นด้วยพิธีกร ในบทบาทคุณครู ให้สิทธิผู้เข้าแข่งขันในการเลือกเพื่อนร่วมชั้นเรียนขึ้นมาทีละคน (ซึ่งทางรายการได้คัดเลือกจากนักเรียนในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 จากทั่วประเทศที่สมัครเข้าร่วมรายการ) มีจำนวน 5 คน ต่อ 1 รอบการแข่งขัน เพื่อช่วยเหลือผู้เข้าแข่งขันครั้งละ 2 ข้อ หรือจนกว่าผู้เข้าแข่งขันไม่มีความช่วยเหลือให้ใช้อีกแล้ว
เมื่อเลือกเพื่อนร่วมชั้นแล้ว ผู้เข้าแข่งขันจะมีอิสระในการเลือกคำถาม จากชุดคำถามจำนวน 10 ข้อ ที่จำแนกตามหมวดวิชาต่างๆ โดยอ้างอิงคำตอบจากหนังสือเรียน ซึ่งมีระดับความยากที่เป็นไปตามระดับชั้น ตั้งแต่ ป.1 ถึง ป.4 (ป.1 ถึง ป.3 ระดับชั้นละ 2 ข้อ และ ป.4 จำนวน 4 ข้อ) ตามที่ทางรายการจัดมาให้ โดยรูปแบบของคำถาม มีทั้งปรนัย อัตนัย และถามว่า เนื้อหาตามโจทย์ที่ให้มา ถูกหรือผิด ซึ่งในคำถามแต่ละข้อ จะมีมูลค่าของเงินรางวัลสูงขึ้นตามลำดับ ตามตารางด้านล่าง
โดยหลังจากตอบคำถามถูกต้องครบ 5 ข้อ จะได้รับเงินรางวัลการันตี 10,000 บาท และหากตอบคำถามถูกต้องครบ 10 ข้อ จะได้รับเงินรางวัล 50,000 บาท พร้อมได้สิทธิตอบคำถามในรอบสุดท้าย มูลค่า 500,000 บาท โดยผู้ที่ทำแจ๊คพอตแตกเป็นคนแรกของรายการนั่นก็คือ เกตุเสพย์สวัสดิ์ ปาลกะวงศ์ ณ อยุธยา
อย่างไรก็ตามขณะเล่น ผู้เข้าแข่งขันสามารถที่จะหยุดเมื่อไหร่ก็ได้เท่าที่อยากจะหยุด (Drop Out) แล้วรับเงินรางวัลที่สะสมอยู่ในตอนนั้นกลับบ้านไปเลย
แต่ถ้าหากผู้เข้าแข่งขันสอบตกที่คำถามข้อใด-ไม่ว่าด้วยเหตุใดก็ตาม เช่น
เกมจะจบลงโดยทันที และผู้เข้าแข่งขันจะได้รับเงินรางวัลที่การันตีไว้ข้างต้น (หากผู้เข้าแข่งขันสอบตกในคำถามข้อที่ 1-5 เงินรางวัลที่สะสมอยู่ก็จะถูกยกเลิกทั้งหมดและกลับบ้านมือเปล่าทันที)
ใน ถ้าคุณแน่? อย่าแพ้ เด็ก (ประถม) ! รูปแบบการเล่นเปลี่ยนแปลงดังนี้ ผู้เข้าแข่งขันจะมีอิสระในการเลือกคำถาม จากชุดคำถามจำนวน 12 ข้อ ที่จำแนกตามหมวดวิชาต่างๆ โดยอ้างอิงคำตอบจากหนังสือเรียน ซึ่งมีระดับความยากที่เป็นไปตามระดับชั้น ตั้งแต่ ป.1 ถึง ป.6 (ป.1 ถึง ป.6 ระดับชั้นละ 2 ข้อ แต่ในบางคำถามก็ไม่ได้ระบุระดับชั้น เช่น ความรู้ทั่วไป สารานุกรมไทยฯ) ตามที่ทางรายการจัดมาให้ โดยรูปแบบของคำถาม มีทั้งปรนัย อัตนัย แบบคำนวณ และถามว่า เนื้อหาตามโจทย์ที่ให้มา ถูกหรือผิด ซึ่งในคำถามแต่ละข้อ จะมีมูลค่าของเงินรางวัลสูงขึ้นตามลำดับ ตามตารางด้านล่าง จากนั้น ผู้เข้าแข่งขัน จะทำการสุ่ม เพื่อนร่วมชั้นเรียน ซึ่งทางรายการได้คัดเลือกจากนักเรียนในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ถึง 6 จากทั่วประเทศ ที่สมัครเข้าร่วมรายการ มีจำนวน 6 คน ต่อ 1 รอบการแข่งขัน ซึ่งมีตั้งแต่ นักเรียนในระดับชั้น ประถมศึกษาปีที่ 1 ถึง 6 ชั้นละ 1 คน เพื่อช่วยเหลือผู้เข้าแข่งขัน แต่หลังจากครูอ่านคำถามจบ จะทำการกดปุ่มสุ่มเลือกเพื่อนร่วมชั้นเรียนใหม่ทุกครั้ง ซึ่งอาจจะได้ เพื่อนร่วมชั้นเรียน คนเก่า หรือ ใหม่ ก็ได้
อย่างไรก็ตามผู้เข้าแข่งขันสามารถ Drop Out เมื่อไหร่ก็ได้ และรับเงินรางวัลที่สะสมอยู่ในตอนนั้นกลับบ้านไป แต่ถ้าเมื่อไหร่ก็ตามที่ผู้เข้าแข่งขันสอบซ่อมไม่ผ่านในคำถามข้อนั้น หรือตอบคำถามผิดอีกครั้งหลังจากที่ความช่วยเหลือ "สอบซ่อม" ถูกใช้ไปแล้ว จะถือว่า สอบตก เกมจะจบลงโดยทันทีและได้รับเงินรางวัลที่การันตีไว้ในข้อที่ 6 (หากสอบตกในคำถามข้อที่ 1-6 เงินรางวัลที่ผู้เข้าแข่งขันสะสมอยู่ก็จะถูกยกเลิกทั้งหมดและกลับบ้านมือเปล่าทันที)
ใน ถ้าคุณแน่? อย่าแพ้ เด็ก (ประถม) ! (ซีซั่น 2) กติกาจะคล้ายคลึงกับถ้าคุณแน่? อย่าแพ้ ป.4! โดยมูลค่าเงินรางวัลของคำถาม 10 ข้อแรก จะเหมือนกัน (ดูได้จากตารางเงินรางวัลของถ้าคุณแน่? อย่าแพ้ ป.4! เฉพาะ 10 ข้อแรก) และชุดคำถามเป็นแบบเดียวกัน (คือ ป.1 ถึง ป.3 ระดับชั้นละ 2 ข้อ และ ป.4 จำนวน 4 ข้อ) แต่จะยกเว้นในคำถามแจ๊คพอตที่ยังคงมีมูลค่าอยู่ที่ 1,000,000 บาท และจะต้องตอบคำถามถูกให้ได้อย่างน้อย 6 ข้อ ถึงจะได้เงินรางวัลการันตีขั้นต่ำในกรณีที่ผู้เข้าแข่งขันสอบตก (นั่นคือ 15,000 บาท) และเด็กนักเรียนจะมี 5 คน แต่ระดับชั้นของแต่ละคนจะแตกต่างกัน โดยจะมี ป.1-3 ชั้นละ 1 คน และ ป.4 มี 2 คน และรูปแบบการเล่นจะต่างกัน คือถ้าเลือกนักเรียนในระดับชั้นใด จะต้องเล่นกับคำถามในระดับชั้นนั้น (เช่น เลือกนักเรียน ป.2 จะต้องเล่นกับคำถามของ ป.2) และเมื่อจะเข้าสู่ข้อต่อไป ผู้เข้าแข่งขันสามารถเปลี่ยนเพื่อนได้ หรือจะใช้เพื่อนคนเดิมก็ได้ แต่นักเรียน 1 คน สามารถช่วยเหลือได้ 2 ข้อเท่านั้น และความช่วยเหลือในซีซั่นนี้จะมี 4 ความช่วยเหลือ ซึ่งมาจากซีซั่นที่แล้ว แต่ตัดความช่วยเหลือ "ดูโพล" ออกไป
ใน ถ้าคุณแน่? อย่าแพ้ เด็ก (ประถม) ! (ซีซั่นใหม่) ได้ปรับรูปแบบการเล่นให้เป็นการช่วยเหลือเด็กนักเรียนที่เรียนดีแต่ขาดแคลนทุนทรัพย์ โดยผู้เข้าแข่งขันแต่ละคนก็จะต้องคัดเลือกเด็กนักเรียนที่มีคุณสมบัติดังกล่าวมา 1 คน ส่วนกติกาการแข่งขันนั้นจะเหมือนกันซีซั่นที่ 2 ทุกประการ และเมื่อการแข่งขันจบลง ผู้เข้าแข่งขันจะต้องตกลงกันว่าจะแบ่งเงินรางวัลที่ได้มาให้กับเด็กนักเรียนคนนั้นเท่าไร
การแข่งขันรอบสุดท้าย.
พิธีกรจะแจ้งหมวดวิชา และระดับชั้นของคำถามรอบสุดท้าย ให้ผู้เข้าแข่งขันเลือกที่จะ "ตอบคำถาม" หรือ "ขอหยุด" หากเลือกจะตอบคำถาม ก็จะถูกบังคับให้ตอบคำถามทันที ทั้งนี้ ผู้เข้าแข่งขันต้องตอบคำถามรอบสุดท้ายด้วยตนเอง โดยไม่มีความช่วยเหลือจากเพื่อนร่วมชั้นเรียนทั้ง 5 คนอีก หากตอบถูกจะได้รับเงินรางวัลแจ็คพอต 500,000 บาท แต่หากขอหยุด (Drop Out) จะได้รับเงินรางวัล 50,000 บาท ภายหลังได้กำหนดกติกาเพิ่มเติมคือ ในคำถามรอบสุดท้าย จะเป็นคำถามแบบอัตนัย ซึ่งถ้าตอบถูกจะได้เงินรางวัลสูงสุด 500,000 บาท แต่ถ้าผู้เข้าแข่งขันไม่มั่นใจ สามารถขอดูตัวเลือกได้ แต่เงินรางวัลแจ๊คพอตก็จะลดลงเหลือ 100,000 บาท ถ้าตอบถูก และกติกานี้ยังได้ใช้ต่อในถ้าคุณแน่? อย่าแพ้ เด็ก (ประถม) ! เพียงแต่ว่าถ้าตอบถูกโดยไม่ขอดูตัวเลือกจะได้เงินรางวัลแจ็คพอต 1,000,000 บาท แต่ถ้าผู้เข้าแข่งขันตอบผิด (ไม่ว่าจะขอดูตัวเลือกคำตอบหรือไม่ก็ตาม ก็จะได้รับเงินรางวัลที่การันตีไว้ในการแข่งขันรอบแรกกลับบ้านไป)
ในกรณีที่ผู้เข้าแข่งขันเลือกที่จะ "ขอหยุด" หรือ "สอบตก" ผู้เข้าแข่งขันต้องประกาศต่อหน้ากล้องว่า "พี่มันแย่ พี่แพ้ ป.4" แต่หากขอหยุด หรือสอบตกในคำถามแจ็คพอต คำประกาศหน้ากล้องของผู้เข้าแข่งขัน จะเปลี่ยนไปเป็น ""พี่มันแน่ ถึงพี่จะแพ้ ป.4" ("ใน ถ้าคุณแน่? อย่าแพ้ เด็ก (ประถม) ! กรณีที่ผู้เข้าแข่งขันเลือกที่จะ "ขอหยุด" หรือ "สอบตก" ผู้เข้าแข่งขันต้องประกาศต่อหน้ากล้องว่า "พี่มันแย่ พี่แพ้ เด็กประถม" พร้อมกับลงโทษให้ผู้เข้าแข่งขันคาบไม้บรรทัดที่เขียนว่า "พี่มันแย่ พี่แพ้ เด็กประถม" เอาไว้แล้วถ่ายรูปลงห้องเรียน ซึ่งภายหลังไม่มีการลงโทษลักษณะนี้อีกต่อไป)
ความช่วยเหลือ.
ใน "ถ้าคุณแน่? อย่าแพ้ ป.4!" ผู้เข้าแข่งขันมีสิทธิใช้ความช่วยเหลือ 3 รูปแบบ โดยสามารถใช้ได้เพียงรูปแบบละ 1 ครั้ง และสามารถใช้ได้ในการแข่งขันรอบแรกเท่านั้น ไม่สามารถใช้กับคำถามในรอบสุดท้ายได้ ซึ่งความช่วยเหลือดังกล่าว ประกอบไปด้วย
หลังจากเปลี่ยนรูปแบบเป็น ถ้าคุณแน่? อย่าแพ้เด็ก (ประถม) ! ได้มีการเพิ่มความช่วยเหลืออีก 2 รูปแบบ คือ
โดยเมื่อได้ใช้ความช่วยเหลือข้างต้นหมดไปแล้ว (ยกเว้น ดูโพล และ สอบซ่อม) ผู้เข้าแข่งขันจะไม่สามารถขอรับความช่วยเหลือจากเพื่อนร่วมชั้นเรียนได้อีกต่อไป แต่ทั้ง 5 คน (หรือ 6 คน) จะยังคงตอบคำถามอยู่ที่โต๊ะประจำตัวของพวกเขาต่อไป ผู้เข้าแข่งขันจะต้องตอบคำถามเพียงคนเดียว โดยจะมีสิทธิ์ที่จะ Drop Out หรือตอบคำถามข้อนั้นให้ถูกไปเลยเพื่อสะสมเงินรางวัลตามปกติ