ภาวะเงินฝืด

ในด้านเศรษฐศาสตร์ ภาวะเงินฝืด  เป็นการลดลงของระดับราคาทั่วไปในสินค้าและบริการ ภาวะเงินฝืดเกิดขึ้นเมื่ออัตราเงินเฟ้อลดลงต่ำกว่า 0% (อัตราเงินเฟ้อติดลบ) ภาวะเงินเฟ้อลดค่าของสกุลเงินเรื่อย ๆ แต่ภาวะเงินฝืดฉับพลันทำให้มันเพิ่มขึ้น นั่นทำให้สินค้าและบริการถูกซื้อมากขึ้นด้วยเงินจำนวนเท่าเดิม ภาวะเงินฝืดมีความแตกต่างจากภาวะเงินเฟ้อลดลง ซึ่งคือการที่อัตราเงินเฟ้อลดค่าลง อธิบายคือ เมื่อเงินเฟ้อลดลงถึงจุดต่ำกว่าเดิมแต่ยังมีค่าเป็นบวก
นักเศรษฐศาสตร์โดยทั่วไปเชื่อว่าภาวะเงินฝืดอย่างกะทันหันเป็นปัญหาในเศรษฐกิจสมัยใหม่ เพราะมันเพิ่มค่าจริงของหนี้ โดยเฉพาะถ้าภาวะเงินฝืดเกิดขึ้นโดยไม่ทันตั้งตัว ภาวะเงินฝืดอาจทำให้ภาวะถดถอยรุนแรงและนำไปสู่วงจรอุบาทว์เงินฝืด (deflationary spiral)
นักเศรษฐศาสตร์บางคนโต้แย้งว่าภาวะเงินฝืดที่ยืดเยื้อมีความเกี่ยวพันกับความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีพื้นฐานในระบบเศรษฐกิจเพราะว่าเมื่อผลิตภาพการผลิตรวมเพิ่มขึ้นต้นทุนสินค้าก็จะลดลง
ภาวะเงินฝืดมักเกิดขึ้นเมื่อมีอุปทานสูง (มีส่วนเกินของผลผลิต) ความต้องการต่ำ (การบริโภคลดลง) หรืออุปทานเงินลดลง (บางครั้งเป็นผลจากภาวะเศรษฐกิจถดถอย ซึ่งเกิดจากการลงทุนอย่างประมาทหรือเครดิตครันช์) หรือเป็นเพราะเงินทุนไหลออกสุทธิทางเศรษฐกิจ นอกจากนี้ ภาวะนี้ยังสามารถเกิดจากการแข่งขันที่มากเกินไปและการกระจุกตัวของตลาดที่น้อยเกินไป
สาเหตุและประเภทที่เกี่ยวข้อง.
จากแบบจำลอง IS-LM (ดุลยภาพในตลาดผลผลิตและดุลยภาพในตลาดเงิน) ภาวะเงินฝืดเกิดจากการเปลี่ยนแปลงของเส้นอุปทานและอุปสงค์ของสินค้าและบริการ ภาวะเช่นนี้อาจเกิดขึ้นได้จากอุปทานพิ่มขึ้นแต่อุปสงค์ลดลง
เมื่อราคาสินค้าปรับต่อเนื่องลงผู้บริโภคก็อาจชะลอการซื้อสินค้าและบริการเนื่องจากกังวลว่าราคาสินค้าจะลดลงอีก ส่งผลให้กิจกรรมทางเศรษฐกิจโดยรวมลดลง เมื่อแรงซื้อลดลงกำลังการผลิตและการลงทุนก็ลดลงส่งผลให้อุปสงค์มวลรวมลดลง สภาวะเช่นนี้เรียกว่า "วงจรเงินฝืด" หากจะแก้ไขสถานการณ์นี้อย่างรวดเร็วต้องมาจากมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจของรัฐบาลเพื่อเพิ่มการจับจ่ายใช้สอยเพื่อกระตุ้นการผลิต เช่น การสร้างโครงสร้างพื้นฐาน หรือธนาคารกลางเริ่มปรับนโยบายการเงินให้สอดคล้องกับสถานภาพทางเศรษฐกิจ 
ภาวะเงินฝืดยังสามารถเกี่ยวข้องกับนักลงทุนที่ไม่ชอบความเสี่ยงได้หมายความว่า นักลงทุนและผู้มีกำลังซื้อจะเริ่มกักตุนเงินไว้เนื่องจากมูลค่าของเงินเพิ่มขึ้นเมื่อเวลาผ่านไปผลมาจากราคาสินค้าลดลงทำให้เงินมีอำนาจซื้อมากขึ้นซึ่งอาจทำให้เกิดปรากฏการณ์กับดักสภาพคล่องจะนำไปสู่การขาดแคลนเงินในระบบเศรษฐกิจไม่เกิดการจ้างงานและการผลิตสินค้าโภคภัณฑ์จะลดลงตามลำดับ ทั่วไปแล้วธนาคารกลางจะไม่สามารถดำเนินนโยบายการเงินแบบผ่อนคลายดอกเบี้ยติดลบได้ หรือหากจะดำเนินนโยบายการเงินแบบดอกเบี้ยติดลบนั้นก็ไม่ได้ส่งผลให้เกิดการกระตุ้นเศรษฐกิจมากไปกว่าอัตราดอกเบี้ยที่สูงกว่าเพียงเล็กน้อย เนื่องจากการดำเนินนโยบายการเงินแบบดอกเบี้ยติดลบเท่ากับว่าผลตอบแทนจากตราสารหนี้ของรัฐบาลหรือผลตอบแทนเชิงลบจากตราสารหนี้ระยะสั้นก็เป็นศูนย์ ในระบบเศรษฐกิจเปิดการดำเนินนโยบายลักษณะนี้จะทำให้ค่าเงินอ่อนลง ค่าเงินที่อ่อนลงหมายความว่าจะทำให้ราคาสินค้านำเข้าสูงขึ้นโดยไม่จำเป็นต้องกระตุ้นภาคการส่งออก 
ผลกระทบ.
การใช้จ่ายและการกู้ยืม.
บางส่วนเชื่อว่าภาวะเงินฝืดจะส่งผลดีก็ต่อเมื่อหากไม่มีหนี้สินจำนวนมากเพราะะราคาสินค้าที่ลดลงจะเพิ่มอำนาจซื้อ แต่กระนั้นในขณะที่อำนาจซื้อของเงินของคนใดคนหนึ่งเพิ่มขึ้นก็จะส่งผลกระทบต่อคนบางกลุ่ม กลับกันภาวะเงินฝืดทำให้คนมีอำนาจซื้อมากขึ้นแต่ก็ทำให้คนอื่นต้องแบกรับภาระหนี้เพิ่มขึ้นเช่นกัน ในช่วงภาวะเงินฝืดมูลค่าของหนี้จะเพิ่มขึ้นมากกว่าตอนนี้ก่อหนี้ครั้งแรก ภาวะเงินฝืดถือได้ว่าเป็นการเพิ่มดอกเบี้ยเงินกู้อย่างมีประสิทธิภาพอย่างหนึ่ง ยกตัวอย่างว่าหากภาวะเงินฝืดเฉลี่ยอยู่ที่ 10% ต่อปีเทียบได้กับช่วงภาวะเศรษฐกิจตกต่ำครั้งใหญ่ในสหรัฐอเมริกา แม้แต่เงินกู้ที่ไร้ซึ่งดอกเบี้ยก็ไม่มีผู้ใดสนใจ เนื่องจากหากกู้มาแล้วต้องชำระคืนด้วยเงินที่มีมูลค่าเพิ่มขึ้น 10% ทุกปี 
การออมและการลงทุน.
ภาวะเงินฝืดอาจทำให้การลงทุนภาคเอกชนลดลง เนื่องจากนักลงทุนคาดหวังว่าเมื่อราคาในอนาคตลดลงผลกำไรในอนาคตก็จะลดลงเช่นกัน ดังนั้นภาคเอกชนที่พากันลดการลงทุนลงจะทำให้ภาวะเงินฝืดรุนแรงขึ้นจนทำให้อุปสงค์มวลรวมลดลง สถาบันโดยทั่วไปจะระมัดระะวังในการใช้จ่ายมากขึ้น ดังนั้นจึงได้รับผลตอบแทนจากการออมเป็นอำนาจซื้อที่มากขึ้น นักเศรษฐศาสตร์โดยทั่วไปมองว่าพฤติกรรมการสะสมเก็บออมเป็นสิ่งที่ไม่พึงปรารถนา ฟรีดริช ฮาเยกซึ่งเป็นนักเศรษฐศาสตร์ฝ่ายอิสรนิยมแบบออสเตรียเขียนไว้ว่า: 
<templatestyles src="Template:Blockquote/styles.css" />เป็นที่รับรู้โดยทั่วไปว่าการเก็บเงินสะสมเงิน ไม่ว่าจะเป็นเงินสดหรือเงินคงเหลือในบัญชี ก็ล้วนแต่ทำให้เกิดภาวะเงินฝืด ไม่มีใครคิดว่าภาวะเงินฝืดเป็นสิ่งที่พึงปรารถนาในตัวของมันเอง