หุย

ชาวหุย (#เปลี่ยนทาง , อักษรเสี่ยวเอ๋อร์: ,) เป็นกลุ่มชาติพันธุ์ศาสนาในเอเชียตะวันออกที่ส่วนใหญ่ประกอบด้วยผู้นับถือศาสนาอิสลามที่พูดภาษาจีน อาศัยอยู่ทั่วประเทศจีน โดยหลักอาศัยอยู่ในมณฑลทางตะวันตกเฉียงเหนือและในภูมิภาคจง-ยฺเหวียน ตามสำมะโน ค.ศ. 2020 ประเทศจีนมีชาวหุยประมาณ 11.3 ล้านคน ส่วนนอกประเทศจีนมีชาวดุงกาน 170,000 คนในคาซัคสถานและคีร์กีซสถาน ชาวปันทายในประเทศพม่า และจีนฮ่อหลายคนในประเทศไทยถือเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มชาติพันธุ์หุย
ในสมัยราชวงศ์ชิง ชาวหุยได้รับการเรียกขานเป็น ฮั่นหุย  เพื่อแยกจากมุสลิมเตอร์กิกที่เรียกว่า ฉานหุย  รัฐบาลสาธารณรัฐจีนยังรับรองชาวหุยเป็นสาขาของชาวฮั่นมากกว่าที่จะเป็นกลุ่มชาติพันธุ์เฉพาะ ในสมัชชาแห่งชาติสาธารณรัฐจีน ชาวหุยได้รับการเรียกขานเป็นพลเมืองในประเทศจีนที่มีสิทธิ์ตามระเบียบพิเศษ ไป๋ ฉงซี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมแห่งสาธารณรัฐจีนในขณะนั้นและผู้ก่อตั้งสมาคมมุสลิมจีน เรียกชาวหุยเป็น มุสลิมชาวฮั่น  นักวิชาการบางส่วนเรียกกลุ่มนี้เป็น มุสลิมชาวจีนฮั่น , มุสลิมชาวฮั่น  หรือ มุสลิมชาวจีน  ในขณะที่อีกส่วนเรียกเป็น มุสลิมที่พูดภาษาจีน หรือ จีน-มุสลิม (Sino-Muslims)
รัฐบาลสาธารณรัฐประชาชนจีนรับรองชาวหุยเป็นกลุ่มชาติพันธุ์อย่างเป็นทางการใน ค.ศ. 1954 รัฐบาลกำหนดให้ชาวหุยรวมถึงชุมชนมุสลิมในประวัติศาสตร์ทั้งหมดที่ไม่รวมอยู่ในกลุ่มชาติพันธุ์อื่น ๆ ของจีน ดังนั้นพวกเขาจึงแตกต่างจากกลุ่มมุสลิมอื่น ๆ ดังเช่น ชาวอุยกูร์ 
ชาวหุยส่วนใหญ่พูดภาษาจีน พร้อมกับวลีภาษาอาหรับและเปอร์เซียบางส่วน กลุ่มชาติพันธุ์หุยมีความพิเศษเฉพาะตัวในชนกลุ่มน้อยจีน เนื่องจากไม่เกี่ยวข้องกับภาษาที่ไม่ใช่ภาษาแบบจีน ชาวหุยมีความเชื่อมโยงกับวัฒนธรรมอิสลามอย่างชัดเจน เช่น พวกเขาทำตามกฎการรับประทานอาหารแบบอิสลาม และปฏิเสธการบริโภคเนื้อหมู ซึ่งเป็นเนื้อสัตว์ที่บริโภคกันมากที่สุดในประเทศจีน และทำให้มีการพัฒนาอาหารจีนในแบบของตนเอง พวกเขายังมีกฎการแต่งกายแบบดั้งเดิม โดยผู้ชายบางคนสวมหมวกสีขาว (ฏอกิยะฮ์) และสตรีบางส่วนคลุมผ้าพันศีรษะ ซึ่งเป็นสิ่งที่พบได้ในวัฒนธรรมอิสลามหลายแห่ง
คำนิยาม.
บรรพบุรุษ.
ชาวหุยสืบเชื้อสายจากชาวฮั่นและผู้อพยพเส้นทางสายไหม บรรพบุรุษของพวกเขาโดยหลักมีต้นตอจากเอเชียตะวันออกและเอเชียกลาง บางส่วนมีต้นตอจากกลุ่มชาติพันธุ์ในตะวันออกกลางเช่นชาวอาหรับและอิหร่านที่เผยแผ่อิสลาม พันธุกรรมชาวหุยร้อยละ 6.7 มีต้นกำเนิดจากตะวันออกกลาง อย่างไรก็ตาม ตัวอย่างชาวหุยส่วนใหญ่มีลักษณะคล้ายคลึงกับประชากรเอเชียตะวันออกกลุ่มอื่น ๆ มาก ซึ่งเผยให้เห็นโครงสร้างทางพันธุกรรมที่เหมือนกัน ชาวหุยแสดงให้เห็นถึงความสม่ำเสมอทางพันธุกรรมอย่างมีนัยสำคัญกับประชากรชาวจีนฮั่นในหลินเซี่ยและประชากรเอเชียตะวันออกกลุ่มอื่น ๆ มากกว่าชาวยุโรปหรือตะวันออกกลาง ซึ่งสนับสนุนการแพร่กระจายทางวัฒนธรรมอย่างง่ายในฐานะต้นกำเนิดชาวหุยในประเทศจีน ราชวงศ์จีนสมัยกลางบางราชวงศ์ โดยเฉพาะราชวงศ์ถัง ซ่ง และหยวนของมองโกล ส่งเสริมส่งเสริมการอพยพจากเอเชียกลางที่ประชากรส่วนใหญ่เป็นมุสลิม ทั้งสองราชวงศ์ต้อนรับพ่อค้าจากภูมิภาคเหล่านี้และแต่งตั้งเจ้าหน้าที่จากเอเชียกลาง ในศตวรรษต่อมา ผู้อพยพค่อย ๆ ผสมผสานกับชาวจีนฮั่น จนในที่สุดก็กลายเป็นชาวหุย
ชาวหุยในสถิติสำมะโนประชากรของจีน (และยังไม่ได้รับการรับรองอย่างเป็นทางการว่าเป็นกลุ่มชาติพันธุ์แยกต่างหาก) เป็นสมาชิกของชุมชนเล็ก ๆ ที่ไม่ได้พูดภาษาจีนอยู่ไม่กี่แห่ง ซึ่งรวมถึงชาวอุตซุลหลายพันคนในมณฑลไหหลำตอนใต้ ซึ่งพูดภาษาออสโตรนีเซีย (ทซัต) ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับภาษาของชนกลุ่มน้อยมุสลิมจามในเวียดนาม ซึ่ง Dru Gladney นักมานุษยวิทยา ระบุว่าสืบเชื้อสายมาจากชาวจามปาที่อพยพไปยังไหหลำ ชาวมุสลิมกลุ่มเล็ก ๆ ในกลุ่มชาวไป๋ที่มณฑลยูนนานก็จัดอยู่ในกลุ่มชาวหุยเช่นกัน แม้ว่าพวกเขาจะพูดภาษาไป๋ก็ตาม ชาวมุสลิมทิเบตบางกลุ่มก็ถูกจัดอยู่ในกลุ่มชาวหุยเช่นกัน
ทางการ.
หลังการสถาปนาสาธารณรัฐประชาชนจีนใน ค.ศ. 1949 รัฐบาลจีนใช้คำว่า "หุย" กับชนกลุ่มน้อยอิสลาม 10 กลุ่ม ในปัจจุบัน รัฐบาลจีนกำหนดให้ชาวหุยเป็นชาติพันธุ์โดยไม่คำนึงถึงศาสนา และรวมถึงผู้ที่มีเชื้อสายหุยที่ไม่ได้นับถือศาสนาอิสลามด้วย
หุยที่ไม่ใช่มุสลิม.
ตลอดทั้งประวัติศาสตร์ อัตลักษณ์ของชาวหุยมีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา บางคนระบุว่าเป็นชาวหุยเพราะสนใจในบรรพบุรุษหรือเพราะได้รับสวัสดิการจากรัฐบาล ชาวหุยเหล่านี้กระจุกตัวอยู่ตามชายฝั่งตะวันออกเฉียงใต้ของจีน โดยเฉพาะในมณฑลฝูเจี้ยน
ตระกูลหุยบางส่วนรอบเฉวียนโจวในฝูเจี้ยน เช่นผู้ที่อยู่ในสกุล Ding และ Guo ระบุตนเองเป็นชาวหุยตามเชื้อชาติและไม่ได้นับถือศาสนาอิสลาม ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา กลุ่มชนเหล่านี้ได้ระบุตัวตนว่าเป็นหุยมากขึ้น ทำให้จำนวนประชากรอย่างเป็นทางการเพิ่มขึ้น พวกเขาให้หลักฐานบรรพบุรุษของพวกเขาและได้รับการยอมรับว่าเป็นชาวหุย ตระกูลต่าง ๆ มากมายทั่วฝูเจี้ยนมีลำดับวงศ์ตระกูลที่แสดงให้เห็นบรรพบุรุษชาวหุย ตระกูลเหล่านี้อาศัยอยู่ที่ฝูเจี้ยน ไต้หวีน สิงคโปร์ อินโดนีเซีย และฟิลิปปินส์ แม้ว่าตระกูลเหล่านี้ไม่ได้นับถือศาสนาอิสลาม แต่พวกเขาไม่ถวายเนื้อหมูในช่วงพิธีบูชาบรรพบุรุษ
ก่อนหน้า ค.ศ. 1982 ชาวฮั่นสามารถ "กลายเป็น" หุยได้โดยการเปลี่ยนมานับถือศาสนาอิสลาม หลังจากนั้น ชาวฮั่นที่เปลี่ยนมานับถือศาสนาอิสลามจะถือเป็น "มุสลิมชาวฮั่น" แทน ชาวหุยถือว่าชาวหุยคนอื่น ๆ ที่ไม่ได้ปฏิบัติตามหลักศาสนาอิสลามยังคงเป็นชาวหุย และสัญชาติหุยของพวกเขาจะไม่สูญหายไป ด้วยเหตุผลทั้งสองประการนี้ การเรียกพวกเขาว่า "มุสลิมชาวจีน" เพียงอย่างเดียวจึงไม่ถูกต้องอีกต่อไป เหมือนกับที่เกิดขึ้นกับชาวบอสนีแอกในอดีตยูโกสลาเวีย
กลุ่มย่อย.
ในประเทศไทยชาวจีนที่นับถืออิสลาม จะเรียกว่า "จีนฮ่อ" ในพม่าจะเรียกว่า "ปันทาย" (, "ปั๊งเฑ้") และชาวจีนมุสลิมที่อยู่ในเอเชียกลางจะถูกเรียกว่า "ดันกัน" (Dungans;дунгане)
ประวัติ.
ชาวหุย สืบเชื้อสายมาจากมุสลิมชาวเปอร์เซีย อาหรับ และเอเชียกลาง ที่อพยพเข้ามาในจักรวรรดิจีนในฐานะทูตการเมือง ทหาร และพ่อค้า ตั้งแต่ศตวรรษที่ 8 บรรพบุรุษของชาวหุยจึงมีบทบาทสำคัญต่อเศรษฐกิจของจีน โดยเฉพาะบนเส้นทางสายไหมในภาคตะวันตกเฉียงเหนือ และเมืองท่าแถบชายฝั่งตะวันออกเฉียงใต้ของจีน พ่อค้ามุสลิมนำสินค้ามีค่า เทคโนโลยีใหม่ และความมั่งคั่งสู่จักรวรรดิจีน เช่น เครื่องเทศ งาช้าง เพชรนิลจินดา พวกเขายังเผยแพร่เทคโนโลยีที่ก้าวหน้า ความรู้ด้านดาราศาสตร์ และการแพทย์สู่สังคมจีน ถึงแม้ว่าทางราชสำนักจีนได้จำกัดการค้าและการตั้งบ้านเรือนของชาวมุสลิมไว้ในจัตุรัสชาวต่างชาติเท่านั้น แต่ก็อนุญาตให้พ่อค้ามุสลิมแต่งกายได้อย่างอิสระ รับประทานอาหารและปฏิบัติศาสนกิจได้อย่างเสรี พ่อค้ามุสลิมจำนวนมากยึดประเทศจีนเป็นสถานที่ค้าขายและเริ่มก่อร่างสร้างครอบครัวที่นี่ พวกเขาจำนวนมากหัดพูดภาษาจีนและตั้งถิ่นฐานในประเทศจีนอย่างถาวร พ่อค้าบางคนแต่งงานกับสาวชาวฮั่นที่เปลี่ยนมารับอิสลาม ลูกหลานที่สืบเชื้อสายต่อมาจากพวกเขาจึงพูดภาษาจีน และได้วางรากฐานชุมชนจีนมุสลิมที่กระจัดกระจายออกไปทั่วประเทศจีน
หลายศตวรรษผ่านไป ชาวมุสลิมถูกกลืนเข้าไปในสังคมจีน หลังจีนเปลี่ยนแปลงการปกครองเป็นระบอบคอมมิวนิสต์ รัฐบาลได้แบ่งมุสลิมออกเป็น 10 เชื้อชาติ กลุ่มที่ใหญ่ที่สุดคือ ชาวหุย ซึ่งต่างจากชนกลุ่มน้อยอื่น ๆ ตรงที่ไม่มีภาษาเป็นของตัวเอง ชาวหุยพูดภาษาจีนกลางของชาวฮั่น พวกเขาเหมือนกับชนกลุ่มน้อยมุสลิมกลุ่มอื่น ๆ ตรงที่นับถืออิสลามเท่านั้น
ชาวหุยมักถูกมองในเรื่องของความไม่เคร่งครัดเกี่ยวกับพิธีการทางศาสนา อิหม่ามหญิง หรือ "อะฮง" มีให้เห็นเป็นจำนวนมากในเขตปกครองตนเองหนิงเซี่ยหุย ชาวหุยเริ่มให้ความสำคัญเกี่ยวกับการแต่งกายแบบอิสลามมากขึ้นทั้งชายและหญิง แต่อย่างไรก็ตามในประเทศจีนได้ห้ามมิให้อิหม่ามจากต่างประเทศเข้ามาสอนศาสนาเพื่อความมั่นคงของรัฐ