โรงเรียนร้อยเอ็ดวิทยาลัย

โรงเรียนร้อยเอ็ดวิทยาลัย (ย่อ: ร.ว., อังกฤษ: Roi-Et Wittayalai School) เป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษประจำจังหวัดร้อยเอ็ด และเป็นสถานศึกษาแห่งแรกของจังหวัดร้อยเอ็ด ซึ่งแต่เดิมเป็นฮอตั้น ปัจจุบันทำการเรียนการสอนตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐานระดับช่วงชั้นที่ 3 และช่วงชั้นที่ 4 โดยเป็นรูปแบบชายล้วนในระดับมัธยมศึกษาตอนต้น (ยกเว้นโครงการห้องเรียนพิเศษเป็นรูปแบบสหศึกษา) และรูปแบบสหศึกษาทุกห้องเรียนในระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย
โรงเรียนร้อยเอ็ดวิทยาลัยเป็นหนึ่งในโรงรียนที่มีการเปิดเรียนการสอนในหลักสูตรโครงการห้องเรียนพิเศษวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อม (SMTE) (โครงการในความร่วมมือกับสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) และสำนักงานคณะกรรมการอุดมศึกษา (สกอ.)) และยังมีหลักสูตรส่งเสริมทักษะความสามารถในด้านต่าง ๆ เช่น โครงการส่งเสริมความสามารถพิเศษทางวิชาการ หรือ Gifted Program, โครงการพัฒนาความสามารถด้านภาษาศาสตร์-สังคมศาสตร์, ห้องเรียนหลักสูตรภาคภาษาอังกฤษ (English Programme), แผนการเรียนสายวิทยาศาสตร์ คอมพิวเตอร์ วิศวะ แผนการเรียนสายภาษาอังกฤษ จีน ฝรั่งเศส เป็นต้น นอกจากนี้โรงเรียนร้อยเอ็ดวิทยาลัย ยังเป็นโรงเรียนเครือข่ายศูนย์อบรมนักเรียนโครงการโอลิมปิกวิชาการ (สอวน.) ค่าย 1 สาขาคณิตศาสตร์ ภายใต้ศูนย์ สอวน. ระดับภูมิภาค มหาวิทยาลัยขอนแก่น
ประวัติ.
โรงเรียนร้อยเอ็ดวิทยาลัยได้เริ่มวางรากฐานครั้งแรกในปี พ.ศ. 2450 ที่วัดศรีมงคล (วัดสระทอง จังหวัดร้อยเอ็ดในปัจจุบัน) โดยมีพระครูเอกุตรสตาธิคุณ (โมง) เจ้าคณะเมืองร้อยเอ็ด และเจ้าอาวาสวัดสระทอง ในสมัยนั้นเป็นผู้ก่อตั้ง
พ.ศ. 2453 กระทรวงธรรมการในสมัยเจ้าพระยาพระเสด็จสุเรนทราธิบดี (ม.ร.ว.เปีย มาลากุล) เป็นเสนาบดีกระทรวงธรรมการ ดำริจะจัดตั้งโรงเรียนรัฐบาลในจังหวัดร้อยเอ็ดขึ้น จึงได้ส่งราชบุรุษจันทร์ อุตมะพรหมมาเป็นครูคนแรกและได้ทราบว่าที่วัดสระทองมีเด็กเข้าเรียนอยู่ในวัดประมาณ 20 กว่าคน และมีพระทำการสอนอยู่แล้ว จึงได้จัดตั้งโรงเรียนขึ้นที่วัดนี้ เรียกชื่อว่า โรงเรียนวัดศรีมงคล ครูที่สอนในสมัยนั้นมี ราชบุรุษจันทร์ อุตมะพรหม เป็นครูใหญ่, พระครูวินัย, พระภิกษุพิมพ์ สุวรรณบล, นายสวาสดิ์ ศริริวรรณ, นายเตรียม ศิริวรรณ และ สามเณรผ่อง จรัสฉาย โดยครูทั้ง 6 คน ได้ทำการผลัดเปลี่ยนกันสอน และให้นักเรียนชั้นสูงมาช่วยทำการสอนแก่นักเรียนในชั้นที่ต่ำกว่าเป็นครั้งเป็นคราว
พ.ศ. 2456 กระทรวงธรรมการได้จัดส่งนายแม้น โปราณานนท์ ป. (หลวงวิทยกรรมประสาน) มาเป็นครูใหญ่ ซึ่งต่อมาเห็นว่าสถานที่วัดศรีมงคลคับแคบ จึงได้ขอย้ายไปสถานที่ใหม่ นั่นก็คือบริเวณที่ว่าการอำเภอหลังเก่าริมคลองคูเมืองซึ่งเป็นป่าช้าฝังศพนักโทษ โดยได้ย้ายนักเรียนกลุ่มแรกมาทำการเรียนการสอนเมื่อวันที่ 8 กันยายน พ.ศ. 2456 และได้ใช้สถานที่ดังกล่าวเป็นที่ตั้งของโรงรียนมาจนกระทั่งปัจจุบัน
ต่อมาคณะครูได้ขอความร่วมมือกับสมุหเทศาภิบาล มหาอำมาตย์ตรีหม่อมเจ้าธำรงศิริ ให้ช่วยบอกบุญแก่ข้าราชการ พ่อค้า คหบดี ผู้ปกครอง นักเรียน ร่วมบริจาคทุนทรัพย์เพื่อทำการปลูกสร้างอาคารเรียนหลังใหม่ทดแทนหลังเดิมที่เป็นที่ว่าการอำเภอหลังเก่า แล้วเสร็จเมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2456 โดยมีนายแม้น โปราณานนท์ เป็นครูใหญ่ และเมื่อเมืองร้อยเอ็ดได้ถูกเปลี่ยนเป็นมณฑลร้อยเอ็ด โรงเรียนวัดศรีมงคลจึงได้ยกฐานะเป็น โรงเรียนประจำมณฑล ด้วย
พ.ศ. 2457 มีการเปลี่ยนชื่อโรงเรียนเป็น โรงเรียนร้อยเอ็ดวิทยาลัย และทำพิธีเปิดป้ายอย่างเป็นทางการในวันที่ 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2457 โดยมีพระครูเอกุตรสตาธิคุณ เจ้าคณะเมืองร้อยเอ็ดเป็นประธานฝ่ายสงฆ์ และ มหาอำมาตย์ตรีหม่อมเจ้าธำรงศิริ สมุหเทศาภิบาล สำเร็จราชการมณฆลร้อยเอ็ด เป็นประธาน
พ.ศ. 2481 นายรอบ ปัทมศิริ เป็นครูใหญ่ ได้ริเริ่มกำหนดสีประจำโรงเรียน และเครื่องหมายโรงเรียนเป็นครั้งแรก 
พ.ศ. 2523 โรงเรียนร้อยเอ็ดวิทยาลัยได้รับรางวัลโรงเรียนพระราชทานเป็นครั้งแรก
พ.ศ. 2529 โรงเรียนร้อยเอ็ดวิทยาลัยได้รับรางวัลโรงเรียนพระราชทานเป็นครั้งที่สอง
25 มิถุนายน พ.ศ. 2531 พระอาจารย์สมชาย ฐิตวิริโยและศิษยานุศิษย์ ได้บริจาคพระพุทธรูปนามว่า พระพุทธเอกุตระสตาธิมงคลมหามุนี เป็นพระพุทธรูปโลหะรมดำ สูง 7.66 เมตร เพื่อมอบให้เป็นพระพุทธรูปประจำสถานศึกษา ประดิษฐาน ณ บริเวณด้านหน้าอาคาร 1
พ.ศ. 2539 โรงเรียนร้อยเอ็ดวิทยาลัยได้รับรางวัลโรงเรียนพระราชทาน ประเภทโรงเรียนมัธยมขนาดใหญ่พิเศษ เป็นครั้งที่สาม
พ.ศ. 2547 โรงเรียนร้อยเอ็ดวิทยาลัยได้เปิดสอนโครงการส่งเสริมนักเรียนความสามารถพิเศษทางวิชาการ (Gifted Program) ในระดับ ม.ต้น และ ม.ปลาย
พ.ศ. 2551 คุณหญิงกษมา วรวรรณ ณ อยุธยา เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานเดินทางมาเป็นประธานในพิธีวางศิลาฤกษ์ อาคาร 6
พ.ศ. 2552 เปิดห้องเรียนภาษาจีน โดยคุณหญิงกษมา วรวรรณ ณ อยุธยา เป็นประธานในพิธี 12 สิงหาคม พ.ศ. 2552 ได้มีพิธีอัญเชิญ พระบรมสารีริกธาตุ บรรจุไว้ ณ พระพุทธเอกุตระสตาธิมงคลมหามุนี พระพุทธรูปประจำสถานศึกษา
12 สิงหาคม พ.ศ. 2552 ได้มีพิธีอัญเชิญ พระบรมสารีริกธาตุ บรรจุไว้ ณ พระพุทธเอกุตระสตาธิมงคลมหามุนี พระพุทธรูปประจำสถานศึกษา
พ.ศ. 2552 เปิดใช้อาคารเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา โดยเอกลักษณ์โดดเด่นอยู่ที่อาคารสีเขียว แสด อันเป็นสีประจำโรงเรียน ภายในตัวอาคารประกอบด้วย ห้องสมุดที่ทันสมัย ห้องลีลาศ ห้องทูบีนัมเบอร์วัน และห้องเรียนที่ทันสมัย
พ.ศ. 2553 โรงเรียนร้อยเอ็ดวิทยาลัยได้รับรางวัลโรงเรียนพระราชทาน ประเภทโรงเรียนมัธยมขนาดใหญ่พิเศษ เป็นครั้งที่ 4 และจัดงานเฉลิมฉลอง 100 ปี ร้อยเอ็ดวิทยาลัย ในวันที่ 30 ธันวาคม และได้เปิดสอนนักเรียนภาคภาษาอังกฤษ (English Programme)
พ.ศ. 2555 มีการพัฒนาระบบการบริหารจัดการทุก ๆ ด้านภายในโรงเรียนเพื่อก้าวเข้าสู่ประชาคมอาเซียน (ASEAN Community) และมาตรฐาน (World – Class Standard School)
พ.ศ. 2556 โรงเรียนร้อยเอ็ดวิทยาลัยได้เปิดสอนนักเรียนความสามารถพิเศษ ภาษาศาสตร์ (ไทย – สังคมฯ) ในระดับชั้น ม.ปลาย
พื้นที่และอาคารเรียน.
โรงเรียนร้อยเอ็ดวิทยาลัย มีพื้นที่รวมทั้งสิ้น 27 ไร่ 3 งาน 52 ตารางวา ประกอบด้วยอาคารเรียน ถาวร 6 หลัง และอาคารประกอบอื่น ๆ อีก เช่น หอประชุม โรงอาหาร โรงพลศึกษา โรงฝึกงาน อาคารศูนย์ปฏิบัติธรรม
หลักสูตร และแผนการเรียน.
หลักสูตรที่มีการเรียนเรียนการสอนภายในโรงเรียนร้อยเอ็ดวิทยาลัย สามารถแบ่งได้เป็น 2 ส่วนหลัก ๆ ตามประเภทห้องเรียนได้แก่ หลักสูตรปกติ และหลักสูตรโครงการห้องเรียนพิเศษ
ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น.
หลักสูตรปกติตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ เป็นรูปแบบเดียวกันทุกห้อง ไม่มีการแบ่งสายการเรียน
ส่วนหลักสูตรโครงการห้องเรียนพิเศษ ประกอบด้วย โครงการส่งเสริมนักเรียนความสามารถพิเศษทางวิชาการ (Gifted Program) และโครงการห้องเรียนหลักสูตรภาคภาษาอังกฤษ หรือ English Program
ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย.
หลักสูตรปกติ จะมีการแบ่งสายการเรียนออกเป็นห้องเรียนที่เน้นสาขาวิชาต่าง ๆ ได้แก่ สายวิทยาศาสตร์-คณิตศาสตร์, วิทยาศาสตร์-คณิตศาสตร์-วิศวะ, วิทยาศาสตร์-คณิตศาสตร์-คอมพิวเตอร์, ภาษาอังกฤษ-ภาษาฝรั่งเศส, ภาษาอังกฤษ-คณิตศาสตร์, ภาษาอังกฤษ-ภาษาจีน และภาษาไทย-สังคม
ส่วนหลักสูตรโครงการห้องเรียนพิเศษ ประกอบด้วย โครงการห้องเรียนพิเศษวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อม (SMTE) เป็นหลักสูตรในโครงการในความร่วมมือกับสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) และสำนักงานคณะกรรมการอุดมศึกษา (สกอ.), โครงการส่งเสริมนักเรียนความสามารถพิเศษทางวิชาการ (Gifted Program) และโครงการส่งเสริมพัฒนานักเรียนความสามารถพิเศษภาษาศาสตร์ สังคมศาสตร์
การรับสมัคร.
โดยทั่วไปโรงเรียนร้อยเอ็ดวิทยาลัยจะทำการเปิดรับสมัครนักเรียนผ่านการสอบคัดเลือก ซึ่งจะดำเนินกาในช่วงประมาณช่วงเดือนกุมภาพันธ์ ถึงเมษายนของทุกปี เช่นเดียวกับโรงเรียนในสังกัดกระทรวงศึกษาธิการแห่งอื่น ๆ โดยปกติจะรับสมัครและดำเนินการคัดเลือกหลักสูตรโครงการห้องเรียนพิเศษก่อน จึงจะดำเนินการในส่วนหลักสูตรห้องเรียนปกติ 
ระดับมัธยมศึกษาปีที่ 1.
สำหรับการรับสมัครนักเรียนหลักสูตรปกติ ชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น รับเฉพาะนักเรียนชายจำนวน 240 คนโดยประมาณ แบ่งเป็นการรับนักเรียนจากในเขตพื้นที่บริการของโรงเรียนร้อยเอ็ดวิทยาลัย (ประกอบด้วยเขตเทศบาลเมืองร้อยเอ็ด ตำบลรอบเมือง ตำบลโนนรัง ตำบลเหนือเมือง และตำบลดงลาน) สัดส่วน 60% และจากนอกเขตพื้นที่บริการของโรงเรียนร้อยเอ็ดวิทยาลัย สัดส่วน 40% ซึ่งต้องผ่านการสอบคัดเลือกทั้งหมด
หลักสูตรโครงการส่งเสริมนักเรียนความสามารถพิเศษทางวิชาการ (Gifted Program) รับทั้งนักเรียนชายและหญิงจำนวน 144 คนโดยประมาณ ส่วนหลักสูตรโครงการห้องเรียนภาคอังกฤษ หรือ English Programme รับทั้งนักเรียนชายและหญิงจำนวน 60 คนโดยประมาณ ทั้งสองโครงการต้องผ่านการสอบคัดเลือก ไม่มีการกำหนดเขตพื้นที่รับสมัคร
ระดับมัธยมศึกษาปีที่ 4.
การรับสมัครนักเรียนศึกษาต่อในระดับมัธยมศึกษาปีที่ 4 จะรับทั้งเพศชายและเพศหญิง และไม่มีการกำหนดเขตพื้นที่สมัครทุกหลักสูตร
สำหรับหลักสูตรปกติ จะให้สิทธิ์นักเรียนเก่าที่มีคุณสมบัติ และผ่านการพิจารณา สามารถผ่านขึ้นมาเรียนต่อในชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายได้โดยไม่ต้องไปสอบคัดเลือกใหม่ ส่วนที่นั่งที่เหลือ (ประมาณปีละ 150-200 ที่นั่ง) จะคัดเลือกผ่านการสอบ โดยรับทั้งนักเรียนใหม่และนักเรียนเก่า
ส่วนหลักสูตรโครงการห้องเรียนพิเศษจะต้องดำเนินการสอบคัดเลือกใหม่ทั้งหมดทั้งนักเรียนเก่าและนักเรียนใหม่ โครงการห้องเรียนพิเศษวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อม (SMTE) รับจำนวน 30 คน, โครงการส่งเสริมนักเรียนความสามารถพิเศษทางวิชาการ (Gifted Program) รับจำนวน 144 คน และโครงการส่งเสริมพัฒนานักเรียนความสามารถพิเศษภาษาศาสตร์ สังคมศาสตร์ รับจำนวน 72 คน