เอเปค 2022

การประชุมเอเปค 2022  เป็นการประชุมความร่วมมือทางเศรษฐกิจเอเชีย-แปซิฟิก ซึ่งกำหนดจัดขึ้นในประเทศไทย ตลอดทั้งปี พ.ศ. 2565 และการประชุมสุดยอดผู้นำเอเปคกำหนดจัดขึ้นระหว่างวันที่ 18–19 พฤศจิกายน มีผู้เข้าร่วมประชุมจาก 21 เขตเศรษฐกิจ
แนวคิดหลักของการประชุมครั้งนี้คือ "เปิดกว้าง สร้างสัมพันธ์ เชื่อมโยงกัน สู่สมดุล" ประเทศไทยได้นำเสนอโมเดลเศรษฐกิจชีวภาพ เศรษฐกิจหมุนเวียน และเศรษฐกิจสีเขียว หรือบีซีจี เป็นหัวข้อหลักในการประชุมและจัดทำข้อเสนอไปยังผู้นำเขตเศรษฐกิจ ท่ามกลางการเพิ่มมาตรการรักษาความปลอดภัยอย่างเข้มงวด
กลุ่มต่อต้านการประชุมได้วิพากษ์โมเดลบีซีจีว่าเอื้อผลประโยชน์ต่อนายทุนใหญ่มากกว่าประชาชน อีกทั้งใช้โอกาสนี้ในการประท้วงขับไล่ประยุทธ์ จันทร์โอชา ให้ลาออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี และต่อต้านนโยบายของสี จิ้นผิง ประธานาธิบดีจีน ซึ่งเป็นหนึ่งในแขกของรัฐบาลไทยช่วงการประชุมนี้ด้วย แต่มวลชนเสื้อแดงบางส่วนประกาศไม่เข้าร่วมชุมนุมกับกลุ่มต่อต้านดังกล่าว โดยเกิดเหตุการณ์ที่ตำรวจสลายการชุมนุมและจับกุมผู้ประท้วงในระหว่างการประชุม
ภูมิหลัง.
ขั้นตอนการเสนอชื่อเป็นเจ้าภาพการประชุมเอเปคครั้งนี้มีจุดเริ่มต้นจาก พ.ศ. 2555 ในการประชุมที่เมืองวลาดีวอสตอค ประเทศรัสเซีย รัฐบาลยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ได้เสนอตัวเป็นเจ้าภาพการประชุมเอเปค 2022 ด้วยความหวังที่จะลบภาพเดิมจากการประชุมอาเซียนเมื่อสามปีก่อนหน้า ที่กลุ่มคนเสื้อแดงบุกรุกสถานที่จัดประชุมจนทำให้ต้องยกเลิกการประชุมทั้งหมด โดยคณะรัฐมนตรีมีมติอนุมัติการจัดประชุมเมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2555
ในปี พ.ศ. 2564 รัฐบาลได้จัดสรรวงเงินงบประมาณสำหรับการประชุมครั้งนี้จำนวน 3,283.10 ล้านบาท
เอเปค 2022 เป็นการประชุมแบบพบหน้ากันครั้งแรกในรอบสี่ปี หลังจากการประชุมที่ประเทศชิลีในปี พ.ศ. 2562 ถูกยกเลิกเนื่องจากการประท้วงภายในประเทศ ต่อเนื่องด้วยสถานการณ์โควิด-19 ซึ่งทำให้การประชุมที่มาเลเซียและนิวซีแลนด์เป็นเจ้าภาพ ต้องจัดในรูปแบบออนไลน์
สถานที่จัดประชุมหลักในเอเปค 2022 คือ ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ ซึ่งเคยใช้จัดประชุมรัฐมนตรีเอเปคเมื่อ พ.ศ. 2546 โดยได้มีการรื้ออาคารเดิมแล้วก่อสร้างอาคารใหม่ เริ่มดำเนินการตั้งแต่ พ.ศ. 2562 และแล้วเสร็จพร้อมเปิดให้บริการในเดือนกันยายน พ.ศ. 2565 สองเดือนก่อนการประชุมเอเปค 2022 จะเริ่มต้น นอกจากนี้ หอประชุมกองทัพเรือ ยังเป็นสถานที่จัดเลี้ยงรับรองผู้นำเขตเศรษฐกิจและแขกรับเชิญพิเศษพร้อมคู่สมรส เช่นเดียวกับการประชุมเอเปคในปี พ.ศ. 2546 อนึ่ง ก่อนหน้านี้เคยมีการเสนออิมแพ็ค เมืองทองธานี เป็นตัวเลือกในการจัดประชุม
การประชุมเอเปคครั้งนี้นับเป็นครั้งที่ 3 ที่ไทยเป็นเจ้าภาพ โดยเคยเจ้าภาพจัดการประชุมในปี พ.ศ. 2535 และ 2546
การจัดประชุม.
ตราสัญลักษณ์.
ตราสัญลักษณ์ของการประชุม ออกแบบโดยชวนนท์ วงศ์ตระกูลจง นิสิตภาควิชาสถาปัตยกรรม คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยเป็นรูป "ชะลอม" ซึ่งเป็นเครื่องจักสานไทยที่ใช้ใส่สิ่งของในการเดินทาง หรือนำไปมอบกับบุคคลที่เคารพในสังคมไทยจากรุ่นสู่รุ่น ทำจากไม้ไผ่ สะท้อนถึงการค้าที่เปิดกว้าง เชื่อมโยงมิตรภาพเข้าด้วยกัน และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ตราสัญลักษณ์ประกอบด้วยชะลอม 21 ช่อง สื่อถึงสมาชิก 21 เขตเศรษฐกิจ และใช้สีน้ำเงิน ชมพู เขียว สื่อให้เห็นถึงคำขวัญของการประชุม "เปิดกว้าง สร้างสัมพันธ์ เชื่อมโยงกัน สู่สมดุล"
กำหนดการประชุม.
สัปดาห์ผู้นำเขตเศรษฐกิจเอเปค (APEC Economic Leaders' Week: AELW) เริ่มด้วยการประชุมเจ้าหน้าที่อาวุโสเอเปค ในวันที่ 14–16 พฤศจิกายน พ.ศ. 2565 และการประชุมรัฐมนตรีเอเปคในวันที่ 17 พฤศจิกายน โดยมีหัวข้อสำคัญคือการผลักดันเขตการค้าเสรีเอเชีย–แปซิฟิก หรือ FTAAP และแนวคิดเศรษฐกิจบีซีจี ช่วงค่ำวันเดียวกัน รัฐบาลไทยได้จัดงานเลี้ยงรับรองผู้นำเขตเศรษฐกิจเอเปคและแขกรับเชิญพิเศษพร้อมคู่สมรส ที่หอประชุมกองทัพเรือ
ในงานเลี้ยงรับรองดังกล่าว ได้มีการจัดอาหารค่ำซึ่งดูแลโดย ชุมพล แจ้งไพร เจ้าของร้าน "อาหาร" ซึ่งได้รับดาวมิชลินสองดวง อีกทั้งยังเคยมีประสบการณ์ดูแลอาหารในการประชุมเอเปคที่ประเทศไทยเคยเป็นเจ้าภาพในปี พ.ศ. 2535 และ 2546 รวมถึงการประชุมสุดยอดผู้นำอาเซียนเมื่อปี พ.ศ. 2562 ชุมพลออกแบบอาหารค่ำดังกล่าวในแนวคิด "ภูมิปัญญาอาหารไทยอย่างยั่งยืน" โดยใช้วัตถุดิบคุณภาพสูงจากทั่วประเทศ 
นอกจากนี้ ในงานเลี้ยงกาลาดินเนอร์รับรองผู้นำเอเปค ยังมีการแสดงโดยกระทรวงวัฒนธรรม ที่สะท้อนให้เห็นถึงแนวคิดหลักของการประชุมเอเปคครั้งนี้ โดยมีนักร้องผู้มีชื่อเสียงร่วมแสดง เช่น ธงไชย แมคอินไตย์, รัดเกล้า อามระดิษ เป็นต้น อีกทั้งยังมีการประดับตกแต่งสถานที่ในบรรยากาศงานลอยกระทง อนึ่ง ในช่วงเวลาดังกล่าวยังมีการแสดงแสง สี เสียง ตลอดแนวแม่น้ำเจ้าพระยา ตั้งแต่สะพานพระราม 8 ถึงไอคอนสยามด้วย
หลังจากนั้นในวันที่ 18 พฤศจิกายน พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีไทย ในฐานะเจ้าภาพ ได้ให้การต้อนรับและร่วมประชุมกับผู้นำเขตเศรษฐกิจ, ผู้แทน และแขกรับเชิญพิเศษในช่วงแรก เพื่อรับฟังความคิดเห็นจากผู้นำเขตเศรษฐกิจ และโน้มน้าวให้ลงนามในร่างเป้าหมายกรุงเทพว่าด้วยเศรษฐกิจบีซีจี ต่อมารองประธานาธิบดีสหรัฐพร้อมด้วยผู้นำญี่ปุ่นและเกาหลีใต้ ได้จัดประชุมฉุกเฉินจากเหตุเกาหลีเหนือยิงขีปนาวุธพิสัยข้ามทวีปตกลงใกล้ทะเลญี่ปุ่น โดยผู้นำแคนาดา, ออสเตรเลีย และนิวซีแลนด์ เข้าร่วมประชุมดังกล่าวด้วย กมลา แฮร์ริส รองประธานาธิบดีสหรัฐ ประณามการกระทำดังกล่าวว่าเป็นความ "อุกอาจ" อีกทั้งเตือนเกาหลีเหนือให้หยุดการกระทำที่ผิดกฎหมายและบั่นทอนเสถียรภาพของภูมิภาคจากนี้ต่อไป
ในช่วงเวลาเดียวกันกับการประชุมดังกล่าว นราพร จันทร์โอชา ภริยานายกรัฐมนตรีไทย นำคู่สมรสผู้นำเอเปค ซึ่งรวมถึง ดั๊ก เอ็มฮัฟฟ์ คู่สมรสรองประธานาธิบดีสหรัฐ ชมนิทรรศการและรับประทานอาหารกลางวัน ณ พิพิธภัณฑ์ศิลป์แผ่นดิน ศูนย์ศิลปาชีพเกาะเกิด จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
ต่อมาในช่วงเย็นวันเดียวกัน พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี เสด็จออกพร้อมด้วย สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ณ พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท ทรงรับพระประมุข ประธานาธิบดี และพระราชทานพระบรมราชวโรกาสให้ นายกรัฐมนตรี ผู้นำเขตเศรษฐกิจสมาชิกหรือผู้แทน และแขกพิเศษ พร้อมด้วยคู่สมรส เฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท
วันถัดมาผู้นำเขตเศรษฐกิจได้ร่วมประชุมในช่วงที่สอง โดยมีหัวข้อหลักคือการผลักดันเขตการค้าเสรีเอเชีย–แปซิฟิก การลงนามรับรองเอกสารเป้าหมายกรุงเทพ และการส่งมอบหน้าที่เจ้าภาพปีต่อไปให้สหรัฐ ทั้งนี้ สมาชิก "ส่วนใหญ่" ของเอเปค ประณามการรุกรานยูเครนโดยรัสเซียด้วย แต่ทั้งนี้ยังมีมุมมองที่แตกต่างในเรื่องการประเมินสถานการณ์และมาตรการลงโทษต่อผู้ก่อสงคราม แถลงการณ์ที่ประชุมยังระบุด้วยว่า แม้เอเปคจะไม่ใช่เวทีในการหาทางออกต่อปัญหาความมั่นคง แต่ประเด็นดังกล่าวก็ส่งผลอย่างยิ่งต่อเศรษฐกิจโลก
ในช่วงเวลาดังกล่าว ยังมีการประชุมสุดยอดผู้บริหารภาคเอกชนแห่งเอเปค หรือเอเปค ซีอีโอ ซัมมิท 2022 คู่ขนานไปกับการประชุมหลัก ณ โรงแรม ดิ แอทธินี กรุงเทพ โดยมีผู้นำเขตเศรษฐกิจบางส่วนเข้าร่วมประชุม ทั้งนี้ สภาที่ปรึกษาทางธุรกิจเอเปค ผู้จัดการประชุม ได้จัดงานเลี้ยงต้อนรับ ณ ริเวอร์พาร์ค ไอคอนสยาม และงานเลี้ยงรับรอง ณ รอยัล พารากอน ฮอลล์ สยามพารากอน ด้วย
วันหยุดราชการกรณีพิเศษ.
คณะรัฐมนตรีมีมติให้วันที่ 16-18 พฤศจิกายน พ.ศ. 2565 เป็นวันหยุดราชการเป็นกรณีพิเศษ เฉพาะในเขตกรุงเทพมหานคร จังหวัดนนทบุรี และจังหวัดสมุทรปราการ เพื่อบรรเทาปัญหาการจราจร อำนวยความสะดวกในการเดินทางของผู้เข้าร่วมการประชุม รวมทั้งเพื่อให้การอารักขาและการรักษาความปลอดภัยผู้นำเขตเศรษฐกิจเอเปค เป็นไปด้วยความเรียบร้อยและมีประสิทธิภาพสูงสุด อนึ่ง กระทรวงศึกษาธิการ ได้มีประกาศปิดสถานศึกษาของรัฐในสังกัดตามพื้นที่และวันดังกล่าว ทั้งนี้ ให้สถานศึกษาตามประกาศนั้นจัดการสอนชดเชยให้ครบตามวันที่ปิดต่อไป
ส่วนธนาคารแห่งประเทศไทยแม้มิได้กำหนดให้ช่วงเวลาดังกล่าวเป็นวันหยุดธนาคาร แต่ได้ขอความร่วมมือสถาบันการเงินต่าง ๆ พิจารณาให้หน่วยงานที่ไม่ได้บริการประชาชนหรืองานที่มีความเสี่ยงต่อระบบไม่สูงนัก ในพื้นที่กรุงเทพมหานครและปริมณฑล ทำงานจากที่พำนักอาศัยของแต่ละบุคคล (Work from home)
การรักษาความปลอดภัย.
ในช่วงการประชุมสุดยอดผู้นำเอเปคนั้น ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์มีการรักษาความปลอดภัยอย่างเข้มงวดตามมาตรฐานสากล โดยรถยนต์ที่จะเข้าพื้นที่ต้องมีการตรวจค้นทั้งหมด และผู้ที่จะเข้าปฏิบัติงานต้องมีการลงทะเบียนไว้ล่วงหน้า ซึ่งสื่อมวลชนที่ไม่ได้ลงทะเบียน จะไม่ได้รับอนุญาตให้เข้ามาทำข่าวในพื้นที่ดังกล่าว
สำหรับการจราจรนั้น มีการปิดถนนโดยรอบศูนย์การประชุม โดยเฉพาะถนนรัชดาภิเษกปิดการจราจรตั้งแต่แยกอโศกมนตรีถึงแยกพระรามที่ 4 และถนนดวงพิทักษ์ปิดการจราจรทั้งเส้นทาง ระหว่างวันที่ 16–19 พฤศจิกายน พ.ศ. 2565 ตลอด 24 ชั่วโมง รวมถึงปิดใช้งานสวนเบญจกิติ, สวนป่าเบญจกิติ, สถานีรถไฟฟ้าที่เชื่อมต่อกับสถานที่จัดประชุม รวมทั้งปิดสกายวอล์คข้ามแยกราชประสงค์ และแยกอโศก ซึ่งอยู่ใกล้กับสถานที่พำนักของผู้นำเขตเศรษฐกิจและอยู่เหนือเส้นทางไปยังสถานที่จัดประชุมในช่วงเวลาดังกล่าว อีกทั้งมีการจัดเตรียมรถรับ-ส่ง เพื่ออำนวยความสะดวกแก่ประชาชนที่พักอาศัยหรือทำงานในสถานที่ใกล้เคียงศูนย์ประชุม อนึ่ง ขสมก. ได้ปรับเปลี่ยนเส้นทางเดินรถโดยสารประจำทาง จำนวน 14 สาย เพื่อรองรับการปิดและปรับการจราจรในช่วงการประชุม นอกจากนี้กรมเจ้าท่ายังมีการควบคุมเส้นทางการจราจรทางน้ำในแม่น้ำเจ้าพระยาเป็นบางช่วงด้วย
สำนักงานตำรวจแห่งชาติ (สตช.) ได้เตรียมกำลังตำรวจประมาณ 35,000 นาย เพื่อดูแลความปลอดภัยและอำนวยความสะดวกผู้นำที่เข้าร่วมประชุม นอกจากนี้ สตช. ยังติดตั้งกล้องวงจรปิดในพื้นที่กรุงเทพมหานคร นนทบุรี และสมุทรปราการ รวมกว่า 20,000 ตัว และระดมกวาดล้างปราบปรามผู้กระทำความผิดเกี่ยวกับอาวุธปืนเถื่อน อาวุธปืนสงคราม ยาเสพติด และหมายจับค้างเก่าด้วย 
สำหรับการชุมนุมของกลุ่มต่าง ๆ นั้น สตช. ประกาศให้พื้นที่การประชุม ที่พักของผู้นำ และเส้นทางที่ผู้นำจะใช้ เป็นพื้นที่ห้ามกีดขวางการจราจร เพื่อป้องกันการรวมตัวของผู้ชุมนุมบริเวณใกล้เคียง ซึ่งสำนักนายกรัฐมนตรีได้ออกประกาศให้พื้นที่รอบศูนย์การประชุม รวมทั้งโรงแรมอีกจำนวน 19 แห่ง ในพื้นที่ เขตคลองเตย, เขตปทุมวัน, เขตสาทร และเขตบางรัก เป็นพื้นที่ตามมาตรา 8 (5) ของ และกองบัญชาการตำรวจนครบาลยังประกาศห้ามชุมนุมในบริเวณรอบทำเนียบรัฐบาลด้วย อนึ่ง ผู้นำเขตเศรษฐกิจและผู้เข้าร่วมการประชุมเอเปค 2022 จะได้รับเอกสิทธิ์และความคุ้มกันตามกฎหมายที่ได้ตราไว้เมื่อ พ.ศ. 2561
ทั้งนี้ รัฐบาลไทยจัดพื้นที่การยื่นหนังสือของกลุ่มผู้ชุมนุมถึงผู้นำแต่ละประเทศ ไว้ที่อาคารกระทรวงการต่างประเทศ ถนนศรีอยุธยา และกรมการกงสุล ศูนย์ราชการแจ้งวัฒนะ นอกจากนี้ กรุงเทพมหานครได้จัดพื้นที่สาธารณะจำนวนเจ็ดแห่ง เช่น ลานคนเมือง ศูนย์เยาวชนไทย-ญี่ปุ่น (ดินแดง) เป็นต้น เพื่อรองรับผู้ชุมนุมที่ขออนุญาตใช้พื้นที่ล่วงหน้าในช่วงการประชุมดังกล่าว โดย ชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร มอบหมายให้พลเอก นิพัทธ์ ทองเล็ก และพลตำรวจเอก อดิศร์ งามจิตสุขศรี ที่ปรึกษาผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ทำหน้าที่ดูแลและประสานงานผู้ชุมนุม
สำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย กำหนดเขตห้ามบินสำหรับอากาศยาน โดยเฉพาะอากาศยานไร้คนขับ และอากาศยานที่ไม่ได้รับอนุญาตให้บิน ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร รัศมีโดยรอบ 10 นอติคอลไมล์ (ประมาณ 19 กิโลเมตร) จากอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ ความสูงตั้งแต่ 0–3,000 ฟุต จากพื้นดิน ในช่วงการประชุมเอเปค 2022 ระหว่างวันที่ 13–21 พฤศจิกายน พ.ศ. 2565
ของที่ระลึก.
สำหรับของที่ระลึกสำหรับผู้นำเขตเศรษฐกิจเอเปคและคู่สมรสนั้น ประกอบด้วย ภาพดุนโลหะพระบรมมหาราชวัง, กล่องเครื่องประดับดุนโลหะ, ผลิตภัณฑ์ผ้าไหมทอมือย้อมสีธรรมชาติ, สมุดรายนามผู้ผลิตและผู้ประกอบการผ้าไหมของประเทศไทย, เหรียญกษาปณ์ที่ระลึกการประชุมเอเปค 2022, กรอบรูปถมเงิน พร้อมภาพพระราชทานของผู้นำเขตเศรษฐกิจและแขกพิเศษของรัฐบาลพร้อมคู่สมรสระหว่างการเข้าเฝ้าฯ และกล่องลิเภาเลี่ยมขอบเงิน ตกแต่งเงินลงยาสี ซึ่งกรอบรูปและกล่องลิเภาจะมอบให้ผู้นำเขตเศรษฐกิจ และแขกพิเศษของรัฐบาลในภายหลัง
ศูนย์สื่อมวลชน.
รัฐบาลไทยได้จัดพื้นที่ศูนย์สื่อมวลชนไว้ที่โถงนิทรรศการในชั้น LG ของศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ โดยมีการแบ่งพื้นที่ต่าง ๆ เป็นสัดส่วน และมีการดำเนินงานที่สอดคล้องกับแนวคิดของการประชุม อีกทั้งยังมีพื้นที่เพื่อการสันทนาการและผ่อนคลาย มีการจัดบริการนวดแผนไทยโดยกรมพัฒนาฝีมือแรงงาน ซึ่งมีผู้ให้ความสนใจเป็นจำนวนมาก นอกจากนี้ยังมีการแสดงศิลปวัฒนธรรมไทย ซึ่งบัวขาว บัญชาเมฆ ได้ขึ้นสาธิตแม่ไม้มวยไทยในเวทีดังกล่าวด้วย
อนึ่ง มีสื่อมวลชนเข้าร่วมทำข่าวในการประชุมครั้งนี้ประมาณ 2,300 ราย โดยนอกจากสื่อของเจ้าภาพแล้ว ยังมีสื่อจากเขตเศรษฐกิจต่าง ๆ เข้าร่วมด้วย โดยสื่อจากจีนมีจำนวนมากที่สุด ตามด้วยญี่ปุ่นและสหรัฐ
ผู้นำที่เข้าร่วมประชุม.
การประชุมนี้เป็นการเข้าร่วมครั้งแรกของแอนโทนี แอลบานีส นายกรัฐมนตรีออสเตรเลีย, กาบริเอล โบริช ประธานาธิบดีชิลี, บองบอง มาร์กอส ประธานาธิบดีฟิลิปปินส์ และจอห์น ลี ผู้บริหารสูงสุดของฮ่องกง
ในการประชุมสุดยอดผู้นำเอเปค 2022 ประธานาธิบดีเวียดนาม, ประธานาธิบดีสาธารณรัฐประชาชนจีน และมกุฎราชกุมารแห่งซาอุดีอาระเบีย ได้ใช้โอกาสดังกล่าวเยือนประเทศไทยในฐานะแขกของรัฐบาล โดยเฉพาะมกุฎราชกุมารแห่งซาอุดีอาระเบีย ถือเป็นการเสด็จพระราชดำเนินเยือนประเทศไทยของสมาชิกราชวงศ์ซะอูดเป็นครั้งแรกในรอบสามทศวรรษ หลังจากทั้งสองประเทศลดความสัมพันธ์ทางการทูตจากคดีเพชรซาอุ
ในช่วงเวลาดังกล่าว นายกรัฐมนตรีไทยได้มีการหารือทวิภาคีกับผู้นำฝรั่งเศส, ญี่ปุ่น, ออสเตรเลีย, นิวซีแลนด์, รองประธานาธิบดีสหรัฐ และกรรมการจัดการกองทุนการเงินระหว่างประเทศ
นอกจากนี้ ประธานาธิบดีจีนและนายกรัฐมนตรีญี่ปุ่นได้พบปะหารือกันเป็นครั้งแรกในรอบสามปี และยังมีการหารือทวิภาคีของผู้นำเขตเศรษฐกิจอื่น ๆ ด้วย
ผู้นำและผู้แทนเขตเศรษฐกิจ.
ต่อไปนี้เป็นรายพระนามและชื่อผู้นำและผู้แทนเขตเศรษฐกิจที่เข้าร่วมประชุมเอเปค 2022
แขกรับเชิญพิเศษ.
ประเทศไทยในฐานะเจ้าภาพได้เชิญแขกพิเศษเข้าร่วมประชุม ดังนี้
อนึ่ง ฮุน เซน นายกรัฐมนตรีกัมพูชา มีกำหนดเข้าร่วมประชุมในฐานะประธานอาเซียน แต่ได้ยกเลิกกำหนดการ เนื่องจากติดเชื้อโควิด-19 ทั้งนี้ โจโก วิโดโด ประธานาธิบดีอินโดนีเซีย ซึ่งเป็นสมาชิกเอเปคอยู่แล้ว จะรับหน้าที่ประธานอาเซียนในปี พ.ศ. 2566
ผลกระทบ.
จากการที่ถนนรอบบริเวณศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ ถูกปิดลงตามแผนการรักษาความปลอดภัยนั้น บุคคลที่ต้องการผ่านเข้า-ออก เนื่องจากทำงานและ/หรืออาศัยบริเวณใกล้เคียง ต้องทำเรื่องขอมีบัตรผ่านกับสถานีตำรวจในท้องที่ดังกล่าว ซึ่งก่อนการประชุมสุดยอดผู้นำเอเปคสองวัน มีผู้เดินทางไปทำบัตรผ่านดังกล่าวเป็นจำนวนมาก ตำรวจจึงขยายเวลาไปจนถึงวันสิ้นสุดการประชุม ด้านพนักงานรับ-ส่งอาหารของบริการเดลิเวอรี หรือไรเดอร์ รวมถึงกลุ่มมอเตอร์ไซค์รับจ้างบางส่วน มีความกังวลว่าจะไม่ได้เข้าพื้นที่ เนื่องจากไม่เข้าเงื่อนไขดังกล่าว
นอกจากบริเวณดังกล่าวแล้ว เส้นทางที่ผู้นำจะเดินทางไปยังกิจกรรมต่าง ๆ ระหว่างการประชุม ก็ได้รับผลกระทบจากการปิดและปรับการจราจรด้วย ซึ่งเส้นทางดังกล่าวส่วนใหญ่อยู่ในพื้นที่เขตคลองเตย เขตปทุมวัน เขตสาทร เขตบางรัก เขตราชเทวี เขตพระนคร และเขตบางกอกน้อย
ผู้ค้าบางส่วนในตลาดคลองเตย ซึ่งใกล้สถานที่จัดประชุม กล่าวว่าตนมีรายได้ที่ลดลง เนื่องจากมีการปิดและปรับการจราจร รวมถึงมีประกาศวันหยุดในกรุงเทพมหานคร แต่ตลาดมิได้หยุดตาม ส่งผลให้ลูกค้ามาจับจ่ายลดลง ซึ่งรถตุ๊กตุ๊กในบริเวณดังกล่าวก็ได้รับผลกระทบเช่นเดียวกัน
การชุมนุมและประท้วง.
ก่อนการประชุม.
ในช่วงก่อนการประชุมเอเปค 2022 มีมวลชนกลุ่มหนึ่งได้เตรียมติดตั้งป้ายผ้าเพื่อประท้วงที่แยกอโศกมนตรี ซึ่งเป็นเส้นทางที่ผู้นำเขตเศรษฐกิจจะเดินทางผ่านระหว่างการประชุม แต่ตำรวจได้เจรจาให้กลุ่มดังกล่าวเก็บป้ายผ้านั้นออกไป, มีการคุมตัวนักศึกษามหาวิทยาลัยรามคำแหงรวมถึงกลุ่มนักเคลื่อนไหวในจังหวัดชายแดนภาคใต้, เกิดเหตุเพลิงไหม้ 4 จุดในพื้นที่กรุงเทพมหานครและปริมณฑล กับเหตุระเบิดปั๊มน้ำมันอีกสองแห่งในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ และกลุ่มกรีนพีซในประเทศไทยได้จัดกิจกรรมเชิงสัญลักษณ์ในบริเวณทะเลสาบสวนเบญจกิติ เรียกร้องให้รัฐบาลร่วมผลักดันกองทุนว่าด้วยความสูญเสียและความเสียหาย สำหรับกลุ่มประเทศและชุมชนที่เสี่ยงต่อสภาพวิกฤตภูมิอากาศ
เครือข่ายภาคประชาชนส่วนหนึ่ง ซึ่งมีกลุ่มเคลื่อนไหวทางการเมืองที่มีบทบาทในการประท้วงก่อนหน้านั้นรวมอยู่ด้วย นอกจากวิจารณ์โมเดลเศรษฐกิจบีซีจีแล้ว ยังอ้างว่าประยุทธ์ซึ่งสืบทอดอำนาจนายกรัฐมนตรีจากการรัฐประหารเมื่อแปดปีก่อนหน้า ไม่มีความชอบธรรมในการเป็นประธานที่ประชุมเอเปค กลุ่มดังกล่าวได้เรียกร้องให้ประยุทธ์ลาออกจากตำแหน่ง พร้อมประกาศเคลื่อนไหวคู่ขนานกับการประชุมเอเปค 2022
ในวันที่ 14 พฤศจิกายน ตัวแทนของกลุ่มได้เดินสายประชาสัมพันธ์โดยสวมชุดจากภาพยนตร์อวตาร แจกใบปลิวที่ย่านสยาม, ราชประสงค์ และเยาวราช วันถัดมาตัวแทนของกลุ่มได้เดินทางไปยื่นหนังสือที่สถานเอกอัครราชทูตประจำประเทศไทยจำนวนสี่แห่ง ได้แก่ ออสเตรเลีย, แคนาดา, นิวซีแลนด์ และสหรัฐ และแนวร่วมของเครือข่ายยังจัดกิจกรรมแต่งกายเป็นตัวละครจากไซอิ๋วเพื่อประท้วงการประชุมด้วย
วันที่ 17 พฤศจิกายน มีชาวไทยเชื้อสายจีนและชาวจีนขึ้นป้ายข้อความต้อนรับและตะโกนต้อนรับสี จิ้นผิงที่ถนนเจริญกรุงและถนนสีลม
ระหว่างการประชุม.
เครือข่ายภาคประชาชนที่ใช้ชื่อกลุ่มว่า "ราษฎรหยุดเอเปค 2022" ซึ่งได้ประกาศชุมนุมตามที่กล่าวมาข้างต้น ได้ดำเนินการชุมนุมเพื่อต่อต้านการประชุมเอเปค ระหว่างวันที่ 16–18 พฤศจิกายน ณ ลานคนเมือง ศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร เสาชิงช้า พร้อมมีกิจกรรมเสริม เช่น การแต่งกายด้วยชุดหมีพูห์เพื่อประท้วงนโยบายจีนเดียวหน้าสถานที่พำนักของผู้นำเขตเศรษฐกิจ, พิธีเผาพริกเกลือ เผาหุ่นฟาง เพื่อสาปแช่งเผด็จการ เป็นต้น นอกจากนี้ทางกลุ่มยังวางแผนเดินทางไปทำกิจกรรมแสดงสัญลักษณ์ในบริเวณใกล้สถานที่ประชุม
ในช่วงเที่ยงวันพฤหัสบดีที่ 17 กรกฎาคม กลุ่มผู้ชุมนุมพยายามเดินทางจากแยกอโศกสู่พื้นที่การประชุม แต่ถูกตำรวจสกัดกั้นไว้ ตัวแทนของกลุ่มจึงได้อ่านแถลงการณ์ประณามรัฐบาลประยุทธ์ จากนั้นได้ยุติการชุมนุมที่บริเวณดังกล่าว โดยก่อนหน้านี้ผู้ชุมนุมต่อต้านเอเปคอีกกลุ่มมีการเผชิญหน้ากับตำรวจบริเวณอนุสาวรีย์ประชาธิปไตย ขณะที่แกนนำผู้ชุมนุมยืนยันที่จะเดินทางเข้าใกล้สถานที่จัดการประชุมอีกในเช้าวันถัดไป
ช่วงเช้าวันศุกร์ที่ 18 พฤศจิกายน กลุ่มผู้ชุมนุมได้จัดกิจกรรมเชิงสัญลักษณ์ด้วยการติดตั้งอุปกรณ์คล้ายกิโยตีนบริเวณใต้เสาชิงช้า จากนั้นจึงเริ่มเคลื่อนจากที่ตั้งไปทางถนนดินสอเพื่อไปยังอนุสาวรีย์ประชาธิปไตย แต่ถูกตำรวจสกัดและใช้การเจรจาร่วมด้วยซึ่งไม่เป็นผล ผู้ชุมนุมบางส่วนขว้างปาสิ่งของรวมถึงน้ำปลาร้า ทุบตีรถตำรวจ และบางส่วนใช้ไม้หน้าสามพยายามตีไปยังเจ้าหน้าที่ ตำรวจจึงใช้กระสุนยาง และใช้กระบองตีไปยังผู้ชุมนุมเพื่อระงับเหตุ มีผู้บาดเจ็บจากกระสุนยางจำนวน 5 คน นอกจากนี้ยังมีผู้สื่อข่าวรอยเตอร์สถูกเศษแก้วกระเด็นเข้าตาได้รับบาดเจ็บ เดอะแมทเทอร์อ้างว่าผู้สื่อข่าวของตนที่สวมปลอกแขนสื่อมวลชนถูกตำรวจทำร้ายร่างกาย ส่วนสื่อฝ่ายสนับสนุนประยุทธ์อ้างว่ากลุ่มต่อต้านบางส่วนมีการนำเลือดปลอมมาใช้เพื่อสร้างสถานการณ์ชุมนุมให้ดูรุนแรงกว่าความเป็นจริง ทั้งนี้ มีผู้ชุมนุมถูกจับกุมจำนวน 25 คน ต่อมามีเจ้าหน้าที่ออกรับข้อเรียกร้องของผู้ชุมนุม สถานการณ์จึงได้คลี่คลายลงในระดับหนึ่ง
หลังจากนั้นตำรวจได้นำตู้คอนเทนเนอร์ปิดถนนดินสอ ส่วนกลุ่มผู้ชุมนุมประกาศยุติการชุมนุมที่ลานคนเมือง พร้อมเดินทางไปปักหลักที่สถานีตำรวจนครบาลทุ่งสองห้อง เพื่อกดดันให้ปล่อยตัวผู้ถูกจับกุมจากเหตุดังกล่าวในช่วงเย็นวันเดียวกัน
จากเหตุการณ์ทั้งสองวัน ตำรวจได้รวบรวมพยานหลักฐานเพื่อดำเนินคดีกับกลุ่มดังกล่าว โดยเฉพาะเหตุการณ์ในวันที่ 18 พฤศจิกายน ซึ่งมีตำรวจได้รับบาดเจ็บจำนวน 15 นาย สาหัส 1 นาย และทรัพย์สินเสียหายอีกจำนวนหนึ่ง ทั้งนี้ ตำรวจได้ตั้งข้อหาผู้ชุมนุมว่ามีความผิดตามพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) การชุมนุมสาธารณะ, การต่อสู้ขัดขวางเจ้าหน้าที่, การวางเพลิง ทำให้ทรัพย์สินราชการเสียหาย, ทำร้ายร่างกาย, ความผิดตาม พ.ร.บ. จราจรทางบก และ พ.ร.บ. ความสะอาด
เวลาต่อมาตำรวจได้ปล่อยผู้ชุมนุมจำนวน 23 คน ตามที่ได้รับการประกันตัวก่อนหน้านี้ โดยตั้งเงื่อนไขห้ามเข้าร่วมหรือชักชวนบุคคลอื่นเข้าร่วมชุมนุมทางการเมือง และมั่วสุมหรือกระทำการใด ๆ ให้เกิดความวุ่นวายในบ้านเมือง หลังจากนั้นผู้ชุมนุมอีก 2 คน ก็ได้รับการประกันตัวเช่นกัน
ความเคลื่อนไหวอื่น ๆ.
กลุ่มสนับสนุนประยุทธ์ได้เตรียมตอบโต้การชุมนุมต่อต้านเอเปค ด้าน กลุ่ม นปช. จังหวัดเชียงใหม่ ประกาศไม่ร่วมการชุมนุมต่อต้านเอเปค เนื่องจากเห็นว่ารัฐบาลประยุทธ์ใกล้หมดวาระ และมีบทเรียนจากการชุมนุมเมื่อครั้งการประชุมอาเซียนในปี พ.ศ. 2552
สถานเอกอัครราชทูตเมียนมาประจำประเทศไทย ประกาศแจ้งเตือนชาวเมียนมาที่อาศัยหรือทำงานอยู่ในประเทศไทย ให้อยู่ในความสงบภายในสถานที่พำนักของตนเอง ห้ามเคลื่อนไหวใด ๆ ที่อาจเป็นความสุ่มเสี่ยงให้เกิดอาชญากรรม ตลอดจนปฏิบัติตามกฎหมายและระเบียบต่าง ๆ ของประเทศไทยอย่างเคร่งครัด ในช่วงการประชุมเอเปค 2022
หลังเหตุการณ์ปะทะกันเมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน โฆษกกระทรวงการต่างประเทศของไทยกล่าวว่า รัฐบาลมีหน้าที่ดูแลการชุมนุมซึ่งเป็นสิทธิเสรีภาพของประชาชนให้เป็นไปตามกฎหมาย ในขณะเดียวกันก็ต้องดูแลการประชุมให้สำเร็จลุล่วง โดยไม่มีการละเมิดสิทธิ์อันชอบธรรมซึ่งกันและกัน
ข้อวิจารณ์.
แซม แบรอน ผู้เชี่ยวชาญด้านเอเชียแปซิฟิกศึกษา วิจารณ์ว่าการที่โจ ไบเดิน ประธานาธิบดีสหรัฐ ไม่มาร่วมประชุม และส่งรองประธานาธิบดีกมลา แฮร์ริส มาร่วมประชุมแทน ทั้งที่สหรัฐจะเป็นเจ้าภาพในปีถัดไปนั้น เป็นความผิดพลาดของรัฐบาลแห่งกรุงวอชิงตัน ดี.ซี. ที่แสดงออกว่ากำลังเหินห่างภูมิภาคอาเซียน อีกทั้งจะเปิดโอกาสให้จีนซึ่งกำลังมีอิทธิพลในภูมิภาคดังกล่าวสูงอยู่แล้ว ยิ่งมีอำนาจมากขึ้นไปอีก ด้านมติชนสุดสัปดาห์วิเคราะห์ว่าการไม่เดินทางมาร่วมประชุมเอเปคของไบเดินนั้น สะท้อนถึงมุมมองอันตกต่ำของไทยในสายตาประเทศเสรีประชาธิปไตย คำ ผกา สื่อมวลชน วิจารณ์ว่าการจัดประชุมเอเปคดังกล่าวเป็นเหมือน "ผักชีโรยหน้า" เพราะการเตรียมการส่วนใหญ่เป็นไปเพื่อให้แขกเห็นภาพที่สวยงาม แต่ไม่สนใจแก้ไขปัญหาของประชาชนอย่างแท้จริง
วิชา เป้าอารีย์ ผู้อำนวยการนิด้าโพล กล่าวว่าแม้เอเปคจะช่วยส่งเสริมภาพลักษณ์ที่ดีของไทย แต่ก็ไม่ได้เป็นตัวชี้วัดคะแนนนิยมของรัฐบาลประยุทธ์แต่อย่างใด สุรชาติ บำรุงสุข กล่าวว่าด้วยความที่ไทยมีความเกรงใจจีนและรัสเซียมากเกินไป และผู้นำไม่มีวิสัยทัศน์ชัดเจน อีกทั้งมีที่มาจากการรัฐประหาร ส่งผลให้การประชุมครั้งนี้ขาดเสน่ห์ที่จะชักชวนนานาชาติให้มาสนใจประเทศไทย
ผู้จัดการออนไลน์กล่าวว่าไทยจะได้ประโยชน์อย่างมากจากการหารือทวิภาคีกับชาติต่าง ๆ โดยเฉพาะกับผู้นำจีนและมกุฎราชกุมารซาอุดีอาระเบีย เชษฐา ทรัพย์เย็น นักวิชาการจากมหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี ระบุว่าการประชุมเอเปคและ จี-20 ที่อินโดนีเซียก่อนหน้านี้ สะท้อนให้เห็นว่าเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เป็นหนึ่งในจุดหมายสำคัญของเศรษฐกิจโลก แต่รัฐบาลไทยเองก็ต้องนำข้อสรุปที่ได้จากการประชุมดังกล่าวไปปฏิบัติด้วย จึงจะเกิดประโยชน์สูงสุด
กลุ่มศึกษาข้อตกลงเขตการค้าเสรีภาคประชาชน วิจารณ์โมเดลเศรษฐกิจชีวภาพ เศรษฐกิจหมุนเวียน และเศรษฐกิจสีเขียว หรือเศรษฐกิจบีซีจี ซึ่งเป็นหัวข้อหลักในการประชุมครั้งนี้ว่า เป็นการเอื้อผลประโยชน์ให้กลุ่มนายทุนใหญ่มากกว่าประชาชน วิฑูรย์ เลี่ยนจำรูญ กล่าวว่าเศรษฐกิจบีซีจีไม่มีการพูดถึงเกษตรอินทรีย์ รวมทั้งวิจารณ์ว่าโมเดลดังกล่าวอาจเป็นเครื่องมือหนึ่งในการสืบทอดอำนาจตามแผนยุทธศาสตร์ชาติ อนุสรณ์ ธรรมใจ วิจารณ์ว่าเอเปคครั้งนี้นอกจากบีซีจีที่สอดคล้องกับกระแสโลกแล้ว ก็ไม่มีข้อริเริ่มใหม่ ๆ ที่จะสร้างผลประโยชน์ทั้งในไทยและในภูมิภาคเอเปค พิธา ลิ้มเจริญรัตน์ หัวหน้าพรรคก้าวไกล กล่าวว่ารัฐบาลไทยยังไม่มีการนำปัจจัยด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศบรรจุในแผนนโยบายด้านการเกษตร และงบประมาณที่สนับสนุนนโยบายบีซีจีนั้น เน้นไปทางภาคอุตสาหกรรมมากกว่าความยั่งยืนต่อสิ่งแวดล้อม เป้าหมายกรุงเทพที่รัฐบาลลงนามร่วมกับภาคีสมาชิกเอเปค จึงอาจมีความน่าเชื่อถือลดน้อยลง
ก่อนการประชุมเอเปค มีผู้พบว่าป้ายประกาศข้อความที่ปรับเปลี่ยนได้ หรือ VMS บนทางพิเศษฉลองรัช เพื่อต้อนรับผู้เข้าร่วมประชุมเอเปค 2022 สะกดคำภาษาอังกฤษผิดจากคำว่า Welcome เป็น Welcom ขาดตัวอักษร e ไป และยังนำธงชาติของสมาชิก จี-20 มาใช้ประกอบ ด้านการทางพิเศษแห่งประเทศไทย (กทพ.) ขออภัยต่อความผิดพลาดที่เกิดขึ้น และชี้แจงว่าได้ดำเนินการแก้ไขทันทีที่พบข้อบกพร่องดังกล่าว ส่วนไตรศุลี ไตรสรณกุล รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ขอความร่วมมือประชาชนงดแชร์ภาพก่อนการแก้ไข เพื่อรักษาภาพลักษณ์ที่ดีในช่วงการประชุม เวลาต่อมา กทพ. ประกาศจะดำเนินคดีกับผู้นำภาพดังกล่าวไปตัดต่อ อันทำให้องค์กรเกิดความเสียหาย
นันทนา นันทวโรภาส วิจารณ์ข้อเรียกร้องของกลุ่มราษฎรหยุดเอเปค 2022 ว่าส่วนใหญ่เป็นเรื่องภายในประเทศ ไม่เข้มแข็งพอที่จะทำให้ผู้นำเขตเศรษฐกิจอื่น ๆ หันมาให้ความสำคัญ แต่การใช้มาตรการเข้มงวดในการควบคุมผู้ชุมนุม ก็ทำให้รัฐบาลเสียภาพลักษณ์ด้วยเช่นกัน ธีรนัย จารุวัสตร์ อุปนายกฝ่ายสิทธิเสรีภาพและการปฏิรูปสื่อ สมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย ตั้งคำถามถึงการทำหน้าที่ของตำรวจในเหตุการณ์ที่ถนนดินสอเมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน ว่ากระทำรุนแรงเกินกว่าเหตุหรือไม่ และเรียกร้องให้ทุกฝ่ายตรวจสอบข้อเท็จจริงของเหตุการณ์นี้
ด้านนักการเมืองฝ่ายค้านและนักวิชาการบางส่วน ได้ออกมาประณามการกระทำของเจ้าหน้าที่รัฐจากการปะทะกันดังกล่าว พร้อมสนับสนุนให้กลุ่มผู้ประท้วงดำเนินคดีกับเจ้าหน้าที่รัฐผู้เกี่ยวข้อง ขณะที่หริรักษ์ สูตะบุตร อาจารย์มหาวิทยาลัย มองว่าการปฏิบัติการของตำรวจเป็นไปตามหน้าที่ และอ้างว่าตำรวจจำเป็นต้องใช้ความรุนแรงเพื่อหยุดการฝ่าแนวกั้นและการขว้างปาสิ่งของของผู้ประท้วง ส่วนณัฏฐา มหัทธนา นักเคลื่อนไหวทางการเมือง วิจารณ์ว่าผู้นำประท้วงกำลังใช้มวลชนเป็นเบี้ยเพื่อหวังได้ภาพตามที่ต้องการ
นอกจากนี้ ยังมีการวิจารณ์ประเด็นอื่น ๆ เช่น ป้ายต้อนรับผู้นำชำรุด และการจัดอาหารเลี้ยงเจ้าหน้าที่ซึ่งมาปฏิบัติงานในช่วงการประชุม เป็นต้น
ผลสืบเนื่อง.
สมาคมโรงแรมไทยกล่าวว่า อัตราการจองห้องพักย่านถนนสุขุมวิทและริมแม่น้ำเจ้าพระยาในช่วงการประชุมเอเปคเต็มเกือบทุกแห่ง ด้านหอการค้าไทยคาดการณ์วงเงินหมุนเวียนในช่วงการประชุมนี้ประมาณ 20,000 ล้านบาท ส่วนร้านอาหารที่เกี่ยวข้องกับวัตถุดิบในการเตรียมมื้อค่ำรับรองผู้นำเอเปค ก็มียอดขายที่เพิ่มขึ้นเช่นเดียวกัน
หลังเหตุการณ์ปะทะกันระหว่างผู้ชุมนุมกับตำรวจเมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน ชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร แสดงความเสียใจต่อเหตุที่เกิดขึ้น พร้อมทบทวนการประสานงานระหว่างผู้ชุมนุมกับบุคคลที่เกี่ยวข้อง ส่วนตัวแทนกลุ่มราษฎรได้แจ้งความดำเนินคดีกับเจ้าหน้าที่ตำรวจกองบังคับการอารักขาและควบคุมฝูงชน โดยอ้างการกระทำที่เกินกว่าเหตุ อีกทั้งแนวร่วมของกลุ่มได้จัดกิจกรรมประท้วงการกระทำของตำรวจในเหตุการณ์ดังกล่าว ด้านคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติเรียกร้องให้เจ้าหน้าที่ตำรวจดำเนินการตามหลักปฏิบัติสากล และทุกฝ่ายต้องไม่แสดงพฤติกรรมยั่วยุหรือสร้างเงื่อนไขการใช้ความรุนแรงต่อกัน