ทาเกดะ ชิงเง็ง

ทาเกดะ ชิงเง็ง (; โรมาจิ: "Takeda Shingen"; 1 ธันวาคม ค.ศ. 1521 - 13 พฤษภาคม ค.ศ. 1573) ไดเมียวแห่งแคว้นคาอิ (; โรมาจิ: "Kai") ผู้นำตระกูลทาเกดะ เป็นไดเมียวคนสำคัญในยุคเซ็งโงกุ ได้รับยกย่องว่าเป็นไดเมียวที่ยิ่งใหญ่และกล้าหาญที่สุดคนหนึ่ง และเป็นคู่แข่งคนสำคัญของอูเอซูงิ เค็นชิงในแถบภาคตะวันออกของญี่ปุ่น ได้รับฉายาว่า "พยัคฆ์แห่งคาอิ" (; โรมาจิ: "Kai-no-Tora")
วัยเด็ก.
ทาเกดะ ชิงเง็งเกิดเมื่อ ค.ศ. 1521 ที่ปราสาทโคฟุ (; โรมาจิ: "Kōfu") แคว้นคาอิ จังหวัดยามานาชิในปัจจุบัน เป็นบุตรชายคนโตของทาเกดะ โนบูโตระ (; โรมาจิ: "Takeda Nobutora") ไดเมียวแห่งแคว้นคาอิ กับนางโออิ (; โรมาจิ: "Ōi-no-kata") ภรรยาเอกของโนบูโตระ ในปีเดียวกันนั้นเองโนบูโตระผู้เป็นบิดามีชัยชนะเหนือตระกูลอิมางาวะ (; โรมาจิ: "Imagawa") เมื่อเสร็จสิ้นการรบจึงได้ตั้งชื่อให้บุตรชายว่า คัตสึจิโยะ (; โรมาจิ: "Katsuchiyo") ในค.ศ. 1534 คัตสึจิโยะได้แต่งงานกับบุตรสาวของอูเอซูงิ โทโมโอกิ (; โรมาจิ: "Uesugi Tomooki") แต่ทว่าภรรยาคนแรกของคัตสึจิโยะได้เสียชีวิตลงในปีเดียวกัน ในค.ศ. 1535 คัตสึจิโยะจึงแต่งงานใหม่อีกครั้งกับบุตรสาวของซันโจ คินโยริ (; โรมาจิ: "Sanjō Kinyori") ซึ่งเป็นขุนนางในราชสำนักเกียวโต เนื่องด้วยความสัมพันธ์อันดีกับเมืองเกียวโต ทำให้ในพิธี"เง็นปุกุ"ของคัตสึจึโยะในปีเดียวกันนั้น คัตสึจึโยะได้รับชื่อ "ฮารุ" จากโชกุนอาชิกางะ โยชิฮารุ (; โรมาจิ: "Ashikaga Yoshiharu") รวมทั้งได้คำว่า "โนบุ" จากโนบูโตระบิดาของตน รวมกันได้ชื่อใหม่ว่า ทาเกดะ ฮารูโนบุ (; โรมาจิ: "Takeda Harunobu")
แต่ทว่าโนบูโตระ บิดาของฮารูโนบุ หมายจะให้บุตรชายคนโปรดของตน คือ ทาเกดะ โนบูชิเงะ (; โรมาจิ: "Takeda Nobushige") ให้เป็นทายาทสืบทอดตระกูลทาเกดะ ในค.ศ. 1541 ด้วยความช่วยเหลือของซามูไรใต้บังคับบัญชาของบิดา และความช่วยเหลือจากอิมางาวะ โยชิโมโตะ (; โรมาจิ: "Imagawa Yoshimoto") ผู้ซึ่งเป็นพี่เขย (อิมางาวะ โยชิโมโตะได้สมรสกับนางจิวเก-อิน ; โรมาจิ: "Jyukei-in" ซึ่งเป็นพี่สาวของฮารูโนบุ) ฮารูโนบุได้ก่อการยึดอำนาจจากโนบูโตระบิดาของตน และเนรเทศบิดาของตนไปเป็นตัวประกันที่แคว้นซูรูงะ (; โรมาจิ: "Suruga") ซึ่งปกครองโดยตระกูลอิมางาวะ 
การขยายอำนาจในแถบคันโต.
เมื่อได้ขึ้นปกครองตระกูลทาเกดะแล้ว ฮารูโนบุจึงได้เริ่มทำการขยายอำนาจไปยังแคว้นชินาโนะ (; โรมาจิ: "Shinano") ทางตอนเหนือจังหวัดนางาโนะในปัจจุบัน ซึ่งประกอบไปด้วยซามูไรหลายตระกูล ฮารูโนบุเอาชนะทัพของตระกูลต่าง ๆ ในแคว้นชินาโนะได้ ในยุทธการเซซาวะ (Sezawa) ในค.ศ. 1542 และยุทธการโอตาอิฮาระ (; โรมาจิ: "Ōtaihara-no-tatakai") ใน ค.ศ. 1547 แต่พ่ายแพ้อย่างราบคาบแก่มูรากามิ โยชิกิโยะ (; โรมาจิ: "Murakami Yoshikiyo") ในยุทธการอูเอดาฮาระ (; โรมาจิ: "Uedahara-no-tatakai") ในค.ศ. 1548 ในค.ศ. 1551 ทาเกดะ ฮารูโนบุได้บวชเป็นพระภิกษุมีชื่อว่า ชิงเง็ง (; โรมาจิ: "Shingen") แม้จะบวชเป็นพระภิกษุแต่ยังคงดำรงตำแหน่งผู้นำตระกูลทาเกดะและทำสงครามต่อไป จนเป็นที่รู้จักด้วยชื่อทาเกดะ ชิงเง็ง
เมื่อรวบรวมแคว้นชินาโนะให้เข้ามาอยู่ภายใต้การปกครองได้แล้ว ตระกูลทาเกดะจึงต้องขัดแย้งกับตระกูลอูเอซูงิแห่งแคว้นเอจิโงะ ซึ่งเป็นอีกหนึ่งตระกูลที่กำลังเรืองอำนาจอยู่ในแถบคันโต โดยมีนางาโอะ คาเงโตระ (; โรมาจิ: "Nagao Kagetora") หรือต่อมาภายหลังคืออูเอซูงิ เค็งชิง (; โรมาจิ: "Uesugi Kenshin") ไดเมียวผู้ยิ่งใหญ่แห่งคันโตอีกคนหนึ่ง สองมหาอำนาจแห่งคันโตได้สู้รบกันในยุทธการคาวานางาจิมะ (; โรมาจิ: "Kawanagajima-no-tatakai") ใกล้กับเมืองนางาโนะในปัจจุบัน อันเป็นยุทธการครั้งยิ่งใหญ่ที่สุดครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์ในบริเวณภาคตะวันออกของญี่ปุ่น เป็นจำนวนห้าครั้ง ในค.ศ. 1554, ค.ศ. 1555, ค.ศ. 1557, ค.ศ. 1561 และค.ศ. 1564 โดยที่ไม่มีฝ่ายใดชนะอย่างเด็ดขาด ในยุทธการคาวานางาจิมะครั้งที่สี่ในค.ศ. 1561 ทาเกดะ ชิงเง็งได้สูญเสียน้องชายคือทาเกดะ โนบูชิเงะ และทหารเอกคนสำคัญคือยามาโมโตะ คันซูเกะ (; โรมาจิ: "Yamamoto Kansuke") 
ในค.ศ. 1565 บุตรชายคนโตของชิงเง็งคือ ทาเกดะ โยชิโนบุ (; โรมาจิ: "Takeda Yoshinobu") ได้ก่อกบฏหมายจะยึดอำนาจจากชิงเง็งแต่ไม่สำเร็จจึงถูกลงโทษกักขังไว้ที่วัดโทโก (; โรมาจิ: "Tōkō-ji") ในเมืองโคฟุ จนกระทั่งโยชิโนบุเสียชีวิตสองปีต่อมาใน ค.ศ. 1567 ชิงเง็งจึงแต่งตั้งให้บุตรชายคนที่สี่คือ ทาเกดะ คัตสึโยริ (; โรมาจิ: "Takeda Katsuyori") ที่เกิดกับภรรยาน้อยคือ นางซูวะ (; โรมาจิ: "Suwa-Goryōnin") เป็นทายาทสืบทอดตระกูลทาเกดะต่อไป
ในค.ศ. 1560 อิมางาวะ โยชิโมโตะ ได้ถูกโอดะ โนบูนางะ สังหารในยุทธการโอเกฮาซามะ (; โรมาจิ: "Okehazama-no-tatakai") ทำให้ตระกูลอิมางาวะตกอยู่ในสภาพที่อ่อนแอและผู้นำคนใหม่คือ อิมางาวะ อูจิซาเนะ (; โรมาจิ: "Imagawa Ujizane") บุตรชายของโยชิโมโตะผู้เป็นหลานของชิงเง็ง (บุตรของนางจิวเก-อินพี่สาว) นั้นก็ไม่เข้มแข็ง ชิงเง็งจึงนำทัพตระกูลทาเกดะเข้ารุกรานแคว้นซูรูงะของตระกูลอิมางาวะ (จังหวัดชิซูโอกะในปัจจุบัน) ในค.ศ. 1568 และในค.ศ. 1569 ได้ยกทัพเข้ารุกรานแคว้นซางามิ (; โรมาจิ: "Sagami") (จังหวัดคานางาวะในปัจจุบัน) ของตระกูลโฮโจ (; โรมาจิ: "Hōjō") อีกตระกูลที่กำลังเรืองอำนาจในภาคตะวันออก เข้าล้อมปราสาทโอดาวาระที่มั่นของตระกูลโฮโจแต่ไม่สำเร็จ จนทำสัญญาสงบศึกกับตระกูลโฮโจไปในที่สุดในค.ศ. 1571
ในค.ศ. 1572 โชกุนอาชิกางะ โยชิอากิ (; โรมาจิ: "Ashikaga Yoshiaki") ได้ร้องขอให้ทาเกดะ ชิงเง็งต้านทานการขยายอำนาจของโอดะ โนบูนางะ ชิงเกนจึงนำทัพเข้ารุกรานแคว้นโทโตมิ (; โรมาจิ: "Tōtōmi") จังหวัดชิซูโอกะ อันเป็นดินแดนของตระกูลโทกูงาวะ นำโดยโทกูงาวะ อิเอยาซุ ขุนพลคนสำคัญของโอดะ โนบูนางะ ชิงเง็งสามารถเอาชนะอิเอยาซุได้ในยุทธการมิกาตะงาฮาระ (; โรมาจิ: "Mikatagahara-no-tatakai")
อวสานของตระกูลทาเกดะ.
ในช่วงชีวิตของทาเกดะ ชิงเง็ง ได้สร้างตระกูลทาเกดะให้เป็นหนึ่งในตระกูลที่มีอำนาจมากที่สุดในภูมิภาคคันโต และสามารถต้านทานการขยายอำนาจของโอดะ โนบูนางะได้ แต่ทว่าทาเกดะ ชิงเง็ง ได้เสียชีวิตลงอย่างกะทันหันในค.ศ. 1573 ด้วยอายุ 52 ปี บุตรชายคนที่สี่คือ ทาเกดะ คัตสึโยริ สืบทอดตำแหน่งเป็นผู้นำตระกูลทาเกดะ และทำสงครามกับตระกูลโทกูงาวะในแคว้นโทโตมิต่อมา โดยสามารถยึดปราสาททากาเท็นจิง (; โรมาจิ: "Takatenjin-jō") ได้ในค.ศ. 1574 แต่ล้มเหลวอย่างสิ้นเชิงในการล้อมปราสาทนางาชิโนะ (; โรมาจิ: "Nagashino-jō") ของตระกูลโทกูงาวะในค.ศ. 1575 จนกระทั่งโอดะ โนบูนางะและโทกูงาวะ อิเอยาซุได้ร่วมมือกันเอาชนะตระกูลทาเกดะในยุทธการเทมโมกูซัง ; โรมาจิ: "Temmokuzan-no-tatakai") ในค.ศ. 1582 ทาเกดะ คัตสึโยริพ่ายแพ้และกระทำการ"เซ็ปปุกุ"เสียชีวิตไป หลังจากการเสียชีวิตของทาเกดะ ชิงเง็ง เพียงเก้าปี อำนาจของตระกูลทาเกดะจึงได้ล่มสลายลงไปจากภูมิภาคคันโตและถูกแทนที่ด้วยการปกครองของตระกูลโอดะ
ฟูริงกะซัน.
กองทัพของทาเกดะ ชิงเง็ง ถือธงเป็นคำว่า ฟู-ริง-กะ-ซัน (; โรมาจิ: "Fūrinkazan") แปลว่า ลม-ป่า-ไฟ-ภูเขา อันมาจากข้อความในตำราพิชัยสงครามของซุนวูอันเป็นลักษณะของกองทัพที่ดีว่า "รวดเร็วดั่งลม เงียบสงัดดั่งป่าไม้ น่าเกรงขามดั่งไฟ มั่นคงดั่งขุนเขา"