ราชวงศ์บ้านพลูหลวง

ราชวงศ์บ้านพลูหลวง เป็นราชวงศ์ที่ 5 และเป็นราชวงศ์สุดท้ายที่ปกครองอาณาจักรอยุธยาก่อนการเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่สอง ในปี พ.ศ. 2310 มีพระมหากษัตริย์ในราชวงศ์ทั้งสิ้น 6 พระองค์ โดยเริ่มตั้งแต่รัชกาลสมเด็จพระเพทราชาในปี พ.ศ. 2231 ถึงสมเด็จพระที่นั่งสุริยาศน์อมรินทร์ ในปี พ.ศ. 2310 รวมระยะเวลา 79 ปี
โดยชื่อราชวงศ์พลูหลวงนี้ มาจากชื่อบ้านพลูหลวง หมู่บ้านในแขวงเมืองสุพรรณบุรี อันเป็นถิ่นกำเนิดเดิมของสมเด็จพระเพทราชา โดยลำดับพระมหากษัตริย์ในราชวงศ์บ้านพลูหลวง มีดังนี้
อาณาจักรอยุธยาภายใต้ราชวงศ์บ้านพลูหลวงอ่อนแอลงเรื่อย ๆ ด้วยมีความขัดแย้งตลอดราชวงศ์ ผู้คนแตกแยกเป็นฝักเป็นฝ่าย เช่น การชิงราชสมบัติเมื่อการสิ้นพระชนม์ของสมเด็จพระที่นั่งท้ายสระ ระหว่างพระโอรสของสมเด็จพระที่นั่งท้ายสระ กับสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ ที่กินระยะเวลายาวนานถึง 1 ปี หรือการช่วงชิงราชสมบัติมาจากสมเด็จพระนารายณ์มหาราชแห่งราชวงศ์ปราสาททอง เมื่อตอนต้นราชวงศ์ด้วย ในช่วงปลายของราชวงศ์ สมเด็จพระที่นั่งสุริยาศน์อมรินทร์ (พระเจ้าเอกทัศ) ต้องเผชิญหน้ากับศึกภายนอกจากกองทัพอังวะจากราชวงศ์โกนบองซึ่งยกมาจากทางเหนือและใต้จนล้อมกรุงศรีอยุธยานาน 1 ปี 2 เดือนจนกระทั่งกรุงศรีอยุธยาแตกในที่สุด เมื่อสมเด็จพระที่นั่งสุริยาศน์อมรินทร์ทรงสวรรคตในช่วงเสียกรุงศรีอยุธยาเป็นครั้งที่สองจึงถือว่าเป็นอันสิ้นสุดลงของราชวงศ์บ้านพลูหลวง
แผนผัง.
<table style="border-spacing: 0px 0px; " title="Boxes and lines diagram">
<tr style="height: 1px; text-align: center;"><td rowspan="2" colspan="2"></td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; ; "> (1) <br> สมเด็จพระเพทราชา</td><td rowspan="2" colspan="2"></td></tr><tr style="height: 1px; text-align: center;"></tr>
<tr style="height: 1px; text-align: center;"><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" style="border-right:1px solid black"> </td><td rowspan="2"> </td></tr><tr style="height: 1px; text-align: center;"></tr>
<tr style="height: 1px; text-align: center;"><td rowspan="2" colspan="2"></td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; ; "> (2)<br> สมเด็จพระเจ้าสุริเยนทราธิบดี</td><td rowspan="2" colspan="2"></td></tr><tr style="height: 1px; text-align: center;"></tr>
<tr style="height: 1px; text-align: center;"><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" style="border-right:1px solid black"> </td><td style="border-bottom:1px solid black"> </td><td colspan="2" style="border-bottom:1px solid black"> </td><td colspan="2" style="border-bottom:1px solid black"> </td><td colspan="2" style="border-bottom:1px solid black"> </td><td style="border-bottom:1px solid black"> </td><td rowspan="2"> </td></tr><tr style="height: 1px; text-align: center;"><td> </td><td colspan="2"> </td><td colspan="2"> </td><td colspan="2"> </td><td style="border-right:1px solid black"> </td></tr>
<tr style="height: 1px; text-align: center;"><td rowspan="2" colspan="2"></td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; ; "> (3)<br> สมเด็จพระที่นั่งท้ายสระ</td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; ; "> (4)<br>สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ</td><td rowspan="2" colspan="2"></td></tr><tr style="height: 1px; text-align: center;"></tr>
<tr style="height: 1px; text-align: center;"><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" style="border-right:1px solid black"> </td><td rowspan="2"> </td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" style="border-right:1px solid black"> </td><td style="border-bottom:1px solid black"> </td><td colspan="2" style="border-bottom:1px solid black"> </td><td colspan="2" style="border-bottom:1px solid black"> </td><td colspan="2" style="border-bottom:1px solid black"> </td><td colspan="2" style="border-bottom:1px solid black"> </td><td colspan="2" style="border-bottom:1px solid black"> </td><td colspan="2" style="border-bottom:1px solid black"> </td><td style="border-bottom:1px solid black"> </td><td rowspan="2"> </td></tr><tr style="height: 1px; text-align: center;"><td> </td><td colspan="2"> </td><td colspan="2"> </td><td colspan="2"> </td><td style="border-right:1px solid black"> </td><td> </td><td colspan="2"> </td><td colspan="2"> </td><td style="border-right:1px solid black"> </td></tr>
<tr style="height: 1px; text-align: center;"><td rowspan="2" colspan="2"></td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; ; "> เจ้าฟ้าอภัย </td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; ; "> (5)<br>สมเด็จพระเจ้าอุทุมพร</td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; ; "> เจ้าฟ้าธรรมธิเบศไชยเชษฐ์สุริยวงศ์ </td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; ; "> (6)<br>สมเด็จพระที่นั่งสุริยาศน์อมรินทร์</td></tr><tr style="height: 1px; text-align: center;"></tr>
</table>