สาธารณรัฐเซอร์เบีย (ค.ศ. 1992–2006)

สาธารณรัฐเซอร์เบีย (เซอร์เบีย: Република Србија / Republika Srbija) เป็นรัฐที่เป็นองค์ประกอบของสหพันธ์สาธารณรัฐยูโกสลาเวียระหว่างปี 1992 ถึง 2003 และสหภาพแห่งรัฐเซอร์เบียและมอนเตเนโกรระหว่าง 2003 ถึง 2006 ด้วยการที่มอนเตเนโกรแยกตัวออกจากสหภาพกับเซอร์เบียในเดือนมิถุนายน 2006 ทั้งสองกลายเป็นรัฐอธิปไตยเป็นครั้งแรกในรอบเกือบ 88 ปี
หลังจากสันนิบาตคอมมิวนิสต์แห่งยูโกสลาเวียล่มสลายในปี 1990 สาธารณรัฐสังคมนิยมเซอร์เบียซึ่งนำโดยพรรคสังคมนิยมของ สลอบอดัน มีลอเชวิช ได้นำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่มาใช้โดยประกาศตัวเองว่าเป็นสาธารณรัฐที่มีส่วนประกอบในยูโกสลาเวีย หลังจากการล่มสลายของยูโกสลสเวียล่มสลายในปี 1992 สหพันธ์สาธารณรัฐยูโกสลาเวียได้ถูกก่อตั้งขึ้นซึ่งภายหลังปี 2003 รู้จักกันในชื่อเซอร์เบียและมอนเตเนโกร
เซอร์เบียอ้างว่าไม่ได้เกี่ยวข้องกับสงครามบอสเนีย อย่างไรก็ตาม กลุ่มกบฏของชาวเซิร์บทั้งสองในบอสเนียและโครเอเชียต้องการรวมเป็นหนึ่งเดียวกับเซอร์เบียและต่อมาคือสาธารณรัฐเซิร์บกรายินาพยายามที่จะกลายเป็นส่วนหนึ่งสาธารณรัฐเซอร์เบีย แต่ ราดอวาน การาจิช ผู้นำทางการเมืองของเรปูบลิกาเซิร์ปสกา ประกาศว่าต้องการจะรวมเข้ากับเซอร์เบียโดยตรง ในขณะที่เซอร์เบียยอมรับจุดมุ่งหมายของทั้งสองหน่วยงานที่อยากจะผนวกรวมเข้ากับเซอร์เบีย 
ภูมิหลัง.
ด้วยการล่มสลายของสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมยูโกสลาเวีย (SFRY) ในปี 1992 สองสาธารณรัฐที่เป็นส่วนประกอบที่เหลืออยู่ของเซอร์เบียและมอนเตเนโกรตกลงที่จะจัดตั้งรัฐยูโกสลาเวียใหม่อย่างเป็นทางการซึ่งละทิ้งลัทธิคอมมิวนิสต์เพื่อสนับสนุนการจัดตั้งยูโกสลาเวียใหม่ตามระบอบประชาธิปไตย (แม้ว่าจะยังคงรักษาตราแผ่นดินคอมมิวนิสต์ไว้ก็ตาม) รัฐยูโกสลาเวียใหม่นี้มีชื่อว่าสหพันธ์สาธารณรัฐยูโกสลาเวีย (FRY) และสาธารณรัฐสังคมนิยมเซอร์เบียได้เปลี่ยนชื่อเป็นสาธารณรัฐเซอร์เบียในปี 1990 หลังจากสันนิบาตคอมมิวนิสต์ยูโกสลาเวียล่มสลาย แต่อดีตคอมมิวนิสต์ยังคงมีอิทธิพลในการเมืองของเซอร์เบียในช่วงสิบปีแรก เพราะพรรคสังคมนิยมเซอร์เบียที่ปกครองในขณะนั้นมีสายสัมพันธ์โดยตรงกับสันนิบาตคอมมิวนิสต์แห่งเซอร์เบีย เซอร์เบียดูเหมือนจะเป็นสาธารณรัฐที่มีอำนาจเหนือกว่าในยูโกสลาเวียเพราะเนื่องจากขนาดและประชากรที่แตกต่างกันอย่างมากระหว่างสาธารณรัฐทั้งสอง แต่ภายในประเทศนั้นทั้งสองฝ่ายมีอิสระซึ่งกันและกัน และมีรัฐบาลกลางประกอบด้วยทั้งชาวมอนเตเนโกรและชาวเซอร์เบีย
สหพันธรัฐ.
การเมืองของเซอร์เบียในสหพันธ์สาธารณรัฐยูโกสลาเวียยังคงสนับสนุนผลประโยชน์ของชาวเซิร์บในบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนาและโครเอเชีย ซึ่งประชากรเซิร์บในพื้นที่เหล่านี้ต้องการคงอยู่ในยูโกสลาเวีย ตั้งแต่ปี 1989 เซอร์เบียโดยมีสลอบอดัน มีลอเชวิช เป็นผู้นำซึ่งเคยเป็นคอมมิวนิสต์และสัญญาว่าจะปกป้องและส่งเสริมผลประโยชน์ของชาวเซิร์บในยูโกสลาเวีย ในปี 1992 เขาและประธานาธิบดีมอนเตเนโกร มอมีร์ บูลาตอวิช ได้ก่อตั้งสหพันธ์สาธารณรัฐยูโกสลาเวีย ผู้วิจารณ์หลายคนในระดับนานาชาติเห็นว่าเซอร์เบียเป็นชาติที่มีอิทธิพลมากที่สุดในยูโกสลาเวีย โดยที่ประธานาธิบดีมีลอเชวิชดูเหมือนจะมีอิทธิพลมากกว่าประธานาธิบดีของยูโกสลาเวีย (ประธานาธิบดีคนแรก ดอบริตซา ชอซิช ถูกบังคับให้ลาออกเนื่องจากคัดค้านมีลอเชวิช) รัฐบาลมีลอเชวิชไม่ได้มีข้อเรียกร้องทางดินแดนต่อสาธารณรัฐมาซิโดเนีย แต่อย่างไรก็ตามมีบางคนอ้างว่ามิโลเชวิชเพียงแค่สนับสนุนการกำหนดตนของชาวเซิร์บที่ประกาศตัวเองว่ายังคงอยู่ในยูโกสลาเวีย
ในระหว่างสงครามยูโกสลาเวียในโครเอเชียและบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา มีลอเชวิชสนับสนุนกลุ่มกบฎชาวเซิร์บที่ต้องการแยกตัวออกจากรัฐที่เพิ่งก่อตั้งเหล่านี้ การสนับสนุนนี้ขยายไปยังบุคคลเช่น ผู้นำชาวเซิร์บในบอสเนีย ราดอวาน การาจิช และข้อกล่าวหาจากบุคคลบางกลุ่มในระดับนานาชาติได้กล่าวหาว่ามีลอเชวิชว่าเป็นผู้ควบคุมฝ่ายกบฎชาวเซิร์บในระหว่างสงคราม และได้อนุมัติว่าเป็นการกระทำที่เป็นอาชญากรรมสงคราม
ในปี 1995 มีลอเชวิชได้เป็นตัวแทนของชาวเซิร์บในบอสเนียในการลงนามความตกลงเดย์ตันและยังคงดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีของเซอร์เบียจนถึงปี 1997 เมื่อเขาลาออกจากตำแหน่งประธานาธิบดีเซอร์เบียและกลายเป็นประธานาธิบดีของยูโกสลาเวีย มิลัน มิลูตีนอวิช เข้ามารับตำแหน่งประธานาธิบดีเซอร์เบียแทนมีลอเชวิชในปีนั้น
ตั้งแต่ปี 1996 ถึง 1999 เกิดความไม่มั่นคงทางการเมืองอย่างรุนแรงในจังหวัดปกครองตนเองคอซอวอซึ่งมีประชากรส่วยใหญ่เป็นชาวแอลเบเนีย ซึ่งนำไปสู่สงครามคอซอวอในปี 1998 จนถึงปี 1999 ในระหว่างสงครามคอซอวอ ยูโกสลาเวียได้ถูกเนโททิ้งระเบิดทางอากาศ ซึ่งรวมถึงกรุงเบลเกรด ซึ่งเป็นทั้งเมืองหลวงของเซอร์เบียและเมืองหลวงของยูโกสลาเวีย และหลังจากนั้นยูโกสลาเวียยอมตกลงที่จะสละการควบคุมจังหวัดคอซอวอให้กับสหประชาชาติ ต่อมาในวันที่ 12 เมษายน 1999 สภาสหพันธ์ของยูโกสลาเวียได้ผ่าน "การตัดสินใจเกี่ยวกับการเข้าร่วมสหภาพรัฐระหว่างรัสเซียและเบลารุส" 
สงครามยูโกสลาเวียทำให้เศรษฐกิจของเซอร์เบียตกต่ำเนื่องจากการคว่ำบาตรและภาวะเงินเฟ้ออย่างรุนแรง,และความโกรธแค้นต่อการปกครองของมีลอเชวิชในตำแหน่งประธานาธิบดีของยูโกสลาเวีย สงครามและผลกระทบจากสงครามทำให้พรรคการเมืองชาตินิยมสุดโต่งของเซอร์เบียที่นำโดยวอยีสลาฟ เชเซลจ์ ซึ่งในการปราศรัยของเขาได้ส่งเสริมแนวคิดที่ว่าชาวเซอร์เบียควรที่จะอยู่ร่วมกันในรัฐเดียว เชเซลจ์มีส่วนร่วมในการรณรงค์เชื้อชาติของชาวเซิร์บเพื่อต่อต้านชาวโครแอตและชาวบอสนีแอกในระหว่างสงครามยูโกสลาเวีย เชเซลจ์ถูกจับกุมสองครั้งในปี 1994 และ 1995 โดยรัฐบาลยูโกสลาเวีย แต่ในที่สุดก็ได้กลายเป็นรองประธานาธิบดีเซอร์เบียระหว่างปี 1998 ถึง 2000 และในปี 2000 พลเมืองเซอร์เบียออกมาประท้วงการเลือกตั้งเมื่อมีลอเชวิชปฏิเสธที่จะลาออกจากตำแหน่งประธานาธิบดียูโกสลาเวียหลังจากการเลือกตั้ง โดยมีข้อกล่าวหาว่ามีการทุจริตในการเลือกตั้ง มิโลเชวิชถูกโค่นล้มจากตำแหน่งเมื่อวันที่ 5 ตุลาคม 2000 และลาออกอย่างเป็นทางการในวันถัดมา ต่อมาเขาถูกจับกุมในปี 2001 โดยเจ้าหน้าที่รัฐบาลกลางในข้อหาคอร์รัปชันระหว่างที่เขาดำรงตำแหน่ง แต่ไม่นานก็ถูกส่งตัวไปยังกรุงเฮกเพื่อเผชิญข้อหาก่ออาชญากรรมสงคราม
หลังจากการโค่นล้มมีลอเชวิช วอยีสลาฟ คอชตูนีตซา กลายเป็นประธานาธิบดีของยูโกสลาเวีย และในปี 2002 มิลูตีนอวิชซึ่งเป็นพันธมิตรขอมีลอเชวิชในฐานะประธานาธิบดีเซอร์เบียได้ลาออกจากตำแหน่ง ส่งผลให้สิ้นสุดการปกครองโดยพรรคสังคมนิยมเซอร์เบียที่มีอำนาจในสาธารณรัฐแห่งนี้มานาน 12 ปี จากนั้นบอริส ตาดิช จากพรรคประชาธิปไตยได้เข้ามาแทนที่มิลูตีนอวิช
สมาพันธรัฐ.
ในปี 2003 หลังจากการก่อตั้งสหพันธรัฐใหม่ เซอร์เบียกลายเป็นหนึ่งในรัฐองคืประกอบของสมาพันธรัฐนี้ร่วมกับมอนเตเนโกร การก่อตัวของสมาพันธรัฐเกิดขึ้นจากการเติบโตของลัทธิชาตินิยมมอนเตเนโกร โดยมอนเตเนโกรใช้สกุลเงินของภายนอกเป็นสกุลเงินที่ถูกกฎหมายมาหลายปี โดยเริ่มต้นจากมาร์คเยอรมัน และตั้งแต่ปี 2002 ก็ใช้ยูโรเป็นสกุลเงินอย่างเป็นทางการ ในขณะที่เซอร์เบียยังคงใช้เงินดีนาร์ยูโกสลาฟและธนาคารกลางยูโกสลาเวีย
ระหว่างปี 2003 ถึง 2006 เซอร์เบียเผชิญกับความขัดแย้งทางการเมืองภายในเกี่ยวกับทิศทางของประเทศ นักการเมืองเซอร์เบียมีความคิดเห็นแตกแยกเกี่ยวกับการตัดสินใจที่จะสร้างสมาพันธรัฐในตอนแรก ซอรัน จีนจิช ซึ่งถูกมองว่าเป็นผู้สนับสนุนหลักของสมาพันธรัฐนี้ ถูกวิจารณ์โดยวอยีสลาฟ คอชตูนีตซา อดีตประธานาธิบดียูโกสลาเวีย ความโกรธแค้นของกลุ่มของชาตินิยมที่มีต่อจุดยืนของจีนจิชนำไปสู่การลอบสังหารเขาในเดือนมีนาคม 2003 ซึ่งทำให้เกิดการประกาศภาวะฉุกเฉิน ในปี 2004, กลุ่มทางการเมืองที่สนับสนุนสหภาพยุโรปได้รวมตัวกันต่อต้านกลุ่มชาตินิยมที่คัดค้านการเข้าร่วมสหภาพยุโรปของเซอร์เบีย จนกว่าสหภาพยุโรปจะรับรองอำนาจอธิปไตยของเซอร์เบียในคอซอวอ
ในวันที่ 21 พฤษภาคม 2006 เซอร์เบียต้องเผชิญกับผลกระทบจากการลงประชามติเรื่องการแยกตัวเป็นเอกราชของมอนเตเนโกรจากสหภาพรัฐ ชาวเซอร์เบียส่วนใหญ่ต้องการให้มอนเตเนโกรยังคงอยู่ในสหภาพรัฐ เนื่องจากความสัมพันธ์ที่ใกล้ชิดระหว่างสองประเทศและมอนเตเนโกรถูกมองว่าเป็นชาติเดียวกับเซอร์เบียทั้งในด้านวัฒนธรรมและชาติพันธุ์ แม้จะมีการสนับสนุนการคงอยู่ในสหภาพ แต่กลุ่มสนับสนุนการแยกตัวก็ชนะการลงประชามติโดยได้คะแนนเกินกว่าร้อยละ 55 ที่สหภาพยุโรปกำหนดไว้ สภาแห่งสาธารณรัฐมอนเตเนโกรได้ประกาศเอกราชอย่างเป็นทางการในวันเสาร์ที่ 3 มิถุนายน 
เมื่อมอนเตเนโกรได้รับการยอมรับเอกราชแล้ว เซอร์เบียได้ประกาศตัวเองเป็นผู้สืบทอดทางกฎหมายและการเมืองของเซอร์เบียและมอนเตเนโกร เป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ปี 1918 ที่เซอร์เบียประกาศจัดตั้งรัฐบาลและรัฐสภาของเซอร์เบีย และจะมีการรับรองรัฐธรรมนูญใหม่ในไม่ช้า และนี่คือการยุติการรวมชาติกันระหว่างมอนเตเนโกรและเซอร์เบียในรอบ 88 ปี