หอคอยบาเบล

หอคอยบาเบล (;) เป็นตำนานต้นกำเนิดและนิทานคติสอนใจในหนังสือปฐมกาลเพื่ออธิบายว่าทำไมถึงมีภาษาและวัฒนธรรมหลายแบบ
ในเรื่องราวนี้ มนุษยชาติที่พูดภาษาเดียวกัน อพยพกันเป็นกลุ่มไปที่ชินาร์ (เมโสโปเตเมียตอนล่าง) โดยทั้งหมดตกลงกันสร้างเมืองใหญ่ที่มีหอคอยสูงเทียมฟ้า พระยาห์เวห์ทรงสังเกตความพยายามเหล่านี้ และแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับพลังของมนุษยชาติในความสามัคคี ทำให้คำพูดของพวกเขาสับสนจนไม่สามารถเข้าใจกันได้อีกต่อไป และทำให้พวกเขากระจัดกระจายไปทั่วโลก ทิ้งเมืองนี้ไว้โดยที่ยังสร้างไม่เสร็จ
นักวิชาการสมัยใหม่บางคนเชื่อมโยงหอคอยบาเบลเข้ากับโครงสร้างและบันทึกทางประวัติศาสตร์ที่มีอยู่ โดยเฉพาะข้อมุลจากเมโสโปเตเมียโบราณ อาคารที่มีการยอมรับมากที่สุดคือ"เอเตเมนอันกี" ซิกกูแรตที่อุทิศแด่เทพเจ้ามาร์ดุกในบาบิโลน ซึ่งในภาษาฮีบรูเรียกว่า "บาเบล" เรื่องราวที่คล้ายกันก็พบในตำนานซูเมอร์โบราณชื่อ "เอ็นเมร์การ์และเจ้าแห่งอารัตตา" ซึ่งอธิบายเหตุการณ์และสถานที่ในเมโสโปเตเมียตอนใต้
ศัพทมูลวิทยา.
วลี "หอคอยบาเบล" ไม่ปรากฏในหนังสือปฐมกาลหรือในคัมภีร์ไบเบิล แต่ใช้คำว่า "เมืองกับหอคอยนั้น" หรือสั้น ๆ แค่ "เมืองนั้น" เสมอ ที่มาของชื่อบาเบล ซึ่งเป็นชื่อภาษาฮีบรูของบาบิโลน ยังไม่มีคำตอบที่ชัดเจน ชื่อเมืองในภาษาแอกแคดคือ "บาบ-อิลิม" หมายถึง "ประตูของพระเจ้า" อย่างไรก็ตาม รูปแบบและการตีความนั้นโดยทั่วไปคาดว่าได้รับมาจากนิรุกติศาสตร์พื้นบ้านภาษาแอกแคด เพื่อใช้กับชื่อ "บาบิลลา" ที่ไม่ทราบความหมายและน่าจะมีต้นตอที่ไม่ได้มาจากกลุ่มภาษาเซมิติก 
ตามเรื่องราวในหนังสือปฐมกาล เมืองนี้ได้รับ "บาเบล" จากคำกริยาฮีบรู บาลัล หมายถึง ทำให้ปนเปหรือสับสน หลังจากพระยาห์เวห์ทรงบิดเบือนภาษาสามัญของมนุษยชาติ "Encyclopædia Britannica" ระบุว่า คำนี้สะท้อนถึงการเล่นคำ เนื่องจากคำว่าบาบิโลนและ "สับสน" ในภาษาฮีบรูออกเสียงคล้ายกัน
ในไบเบิล.
<templatestyles src="แม่แบบ:คำพูด/style.css" />
1 และทั่วแผ่นดินโลกมีภาษาเดียวและมีสำเนียงเดียวกัน
2 และต่อมาเมื่อพวกเขาเดินทางจากทิศตะวันออก พวกเขาก็พบที่ราบในแผ่นดินแห่งชินาร์และพวกเขาอาศัยอยู่ที่นั่น
3 และพวกเขาต่างคนต่างก็พูดกันว่า “มาเถิด ให้พวกเราทำอิฐและเผามันให้แข็ง” และพวกเขามีอิฐใช้แทนหินและมียางมะตอยใช้แทนปูนขาว
4 และเขาทั้งหลายพูดว่า “มาเถิด ให้พวกเราสร้างเมืองขึ้นเมืองหนึ่งและก่อหอคอยให้ยอดของมันไปถึงฟ้าสวรรค์ และให้พวกเราสร้างชื่อเสียงของพวกเราไว้ เกรงว่าพวกเราจะกระจัดกระจายไปทั่วพื้นแผ่นดินโลก”
5 และพระเยโฮวาห์เสด็จลงมาทอดพระเนตรเมืองและหอคอยนั้นซึ่งบุตรทั้งหลายของมนุษย์ได้ก่อสร้างขึ้น
6 และพระเยโฮวาห์ตรัสว่า “ดูเถิด คนเหล่านี้เป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน และพวกเขาทั้งปวงมีภาษาเดียว และพวกเขาเริ่มทำเช่นนี้แล้ว และบัดนี้จะไม่มีอะไรหยุดยั้งพวกเขาได้ในสิ่งที่พวกเขาคิดจะทำ
7 มาเถิด ให้พวกเราลงไปและทำให้ภาษาของพวกเขาสับสนที่นั่น เพื่อไม่ให้พวกเขาพูดเข้าใจกันได้”
8 ดังนั้น พระเยโฮวาห์จึงทรงทำให้พวกเขากระจัดกระจายจากที่นั่นไปทั่วพื้นแผ่นดินโลก และพวกเขาก็เลิกสร้างเมืองนั้น
9 เหตุฉะนั้น จึงเรียกชื่อเมืองนั้นว่า บาเบล เพราะว่าที่นั่นพระเยโฮวาห์ทรงทำให้ภาษาของทั่วทั้งแผ่นดินโลกสับสน และ ณ จากที่นั่นพระเยโฮวาห์ได้ทรงทำให้พวกเขากระจัดกระจายออกไปทั่วพื้นแผ่นดินโลก
การวิเคราะห์.
ประเภท.
หอคอยบาเบลเป็นตำนานประเภทสมุฏฐานวิทยาที่ใช้อธิบายต้นกำเนิดความหลากหลายของภาษา#เปลี่ยนทาง ความสับสนของภาษา ("confusio linguarum") เป็นผลจากการก่อสร้างหอคอยบาเบล ทำให้ภาษาของมนุษย์แตกออกเป็นเสี่ยง ๆ: พระเจ้าทรงกังวลว่ามนุษย์ดูหมิ่นพระเจ้าด้วยการสร้างหอคอยเพื่อหลีกเลี่ยงน้ำท่วมครั้งที่สอง ดังนั้น พระเจ้าจึงสร้างภาษาต่าง ๆ ขึ้นมาหลายภาษา ทำให้มนุษย์ไม่สามารถเข้าใจกันได้51
ก่อนหน้าเหตุการณ์นี้ มนุษยชาติพูดภาษาเดียวกัน แม้ว่าในปฐมกาล 10:5 ระุว่าลูกหลานยาเฟท โกเมอร์ และยาวานกระจายไป "ตามภาษาตามตระกูลตามชาติของพวกเขา" ออกัสตินอธิบายความขัดแย้งที่เห็นได้ชัดนี้ โดยโต้แย้งว่าเรื่องราวนี้ "เล่าย้อนกลับไปว่าเหตุใดภาษาเดียวที่มนุษย์ทุกคนใช้ร่วมกันจึงแตกออกเป็นภาษาหลายภาษาโดยไม่กล่าวถึงเรื่องนั้น" ("without mentioning it, goes back to tell how it came about that the one language common to all men was broken up into many tongues") นักวิชาการสมัยใหม่ถือว่าบททั้งสองนี้เขียนขึ้นจากแหล่งที่มาที่แตกต่างกัน 2 แห่ง อันแรกมาจาก Priestly source และอันหลังมาจาก Jahwist อย่างไรก็ตาม ในช่วงไม่กี่ที่ผ่านมา บรรดานักวิชาการถกเถียงกันเรื่องทฤษฎีนี้
แก่นเรื่อง.
แก่นเรื่องการแข่งขันระหว่างพระเจ้ากับมนุษย์ปรากฏทั้งหนังสือปฐมกาล เช่น ในเรื่องราวอาดัมกับเอวาในสวนเอเดน
ความสูง.
หนังสือปฐมกาลไม่ได้ระบุถึงความสูงของหอคอยอย่างชัดเจน วลี "สูงเทียมฟ้า" (v.4) เป็นเพียงสำนวนสำหรับความสูงอันน่าทึ่ง มากกว่าจะสื่อถึงความเย่อหยิ่ง37 หนังสือยูบิลีกล่าวถึงความสูงของหอคอยที่ 5,433 คิวบิตและ 2 ฝ่ามือ หรือ ประมาณสามเท่าของความสูงบุรจญ์เคาะลีฟะฮ์ หรือเกือบ 1.6 ไมล๋ (10:21)
องค์ประกอบ.
ความเป็นประวัติศาสตร์.
นักวิชาการพระคัมภีร์มองหนังสือปฐมกาลเป็นเรื่องราวปรัมปรา ไม่ใช่บันทึกเหตุการณ์ประวัติศาสตร์ หนังสือปฐมกาลได้รับการอธิบายว่าเริ่มต้นด้วยตำนานที่เป็นประวัติศาสตร์และจบลงด้วยประวัติศาสตร์ที่เป็นตำนาน ถึงกระนั้น เรื่องราวบาเบลสามารถตีความได้ตามบริบท เช่น ในหนังสือปฐมกาลส่วนอื่น ๆ ระบุไว้ว่าบาเบล (LXX: Βαβυλών) อยู่ในอาณาจักรของนิมโรด ซึ่งอยู่ในเมโสโปเตเมียตอนล่าง คัมภีร์ไบเบิลไม่ได้ระบุเป็นการเฉพาะว่านิมโรดเป็นผู้สั่งให้สร้างหอคอย แต่ข้อมูลอื่น ๆ หลายแห่งเชื่อมโยงกับพระองค์ ปฐมกาล 11:9 อ้างถึงชื่อ"บาเบล"ในภาษาฮีบรูมาจากคำกริยา "บาลัล" ซึ่งแปลว่า "ทำให้ปนเปหรือสับสน" ฟลาวีอุส โยเซพุส นักเขียนชาวโรมัน-ยิวในคริสต์ศตวรรษที่ อธิบายว่า ชื่อนี้มาจากศัพท์ฮีบรูว่า "Babel (בבל)" หมายถึง "ความสับสน"