pythainlp/thai-wiki-dataset-v4 huggingface dataset:
ปลาตองลาย

ปลาตองลาย (ชื่อวิทยาศาสตร์: "Chitala blanci") ปลาน้ำจืดชนิดหนึ่ง อยู่ในวงศ์ปลากราย (Notopteridae) มีรูปร่างเหมือนปลาทั่วไปในวงศ์นี้ แต่มีส่วนหลังและหน้าผากลาดชันน้อยกว่าปลากราย ("C. ornata") ซึ่งเป็นปลาที่อยู่ในสกุลเดียวกัน สีลำตัวเป็นสีเงินแวววาว ลำตัวด้านท้ายมีลายจุดและขีดจำนวนไม่แน่นอนคาดเฉียงค่อนข้างเป็นระเบียบ มีขนาดประมาณ 60 เซนติเมตร ใหญ่สุด 1 เมตร
เป็นปลาที่พบได้เฉพาะแม่น้ำโขงและลำน้ำสาขาที่ไหลสู่แม่น้ำโขง โดยมีรายงานพบเมื่อปี พ.ศ. 2510 และมีรายงานพบที่แม่น้ำน่านด้วยเมื่อไม่นานมานี้ ซึ่งถือว่าเป็นมีแค่เพียงสองแหล่งนี้ในโลกเท่านั้น เป็นปลาที่หายากชนิดหนึ่ง โดยมีชื่อติดอยู่ในบัญชีแดงของสหภาพเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ (IUCN Red List) เมื่อปี พ.ศ. 2537 ด้วย โดยอยู่ในระดับหายาก (R)แต่ปัจจุบันสามารถเพาะขยายพันธุ์ได้แล้ว นิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม
โดยการเพาะขยายพันธุ์สำเร็จเป็นครั้งแรกที่สถานีประมงน้ำจืดจังหวัดชัยนาท โดยพ่อแม่ปลาเป็นปลาที่จับมาจากแม่น้ำโขง เมื่ออายุประมาณ 1 ปี น้ำหนักประมาณ 100-120 กรัม ใช้เวลาในการเลี้ยงประมาณ 3 ปี ในตู้กระจก จนปลามีความสมบูรณ์เต็มที่เมื่อถึงวัยเจริญพันธุ์พบว่าตัวผู้มีน้ำหนัก 1.8 กิโลกรัม ตัวเมียหนัก 2.1 กิโลกรัม โดยตัวผู้มีความยาวครีบท้องมากกว่าตัวเมียถึงสองเท่า 
เมื่อจับคู่ผสมพันธุ์วางไข่ ปลาจะมีนิสัยดุร้ายก้าวร้าว จะมีพฤติกรรมไล่กัดปลาตัวอื่นที่มาข้องแวะหรือมาอยู่ใกล้ ๆ ฤดูวางไข่ของปลาตองลายอยู่ที่เดือนกุมภาพันธ์-มีนาคม แม่ปลาวางไข่ครั้งทั้งหมด 5 ครั้ง ครั้งละประมาณ 200-400 ฟอง การวางไข่แต่ละครั้งห่างกันราว 2-8 วัน ไข่มีลักษณะเป็นไข่จมเกาะติดกับวัสดุใต้น้ำ มีเส้นผ่าศูนย์กลาง 3 มิลลิเมตร ฟักเป็นตัวใช้เวลาประมาณ 3-4 วัน ที่อุณหภูมิ 23-26 องศาเซลเซียส ลูกปลาจะเจริญเติบโตได้ดีและมีอัตราการรอดตายสูงที่อุณหภูมิประมาณ 29-31 องศาเซลเซียส
ปลาสลาด

ปลาสลาด หรือ ปลาฉลาด เป็นปลาน้ำจืดชนิดหนึ่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า "Notopterus notopterus" อยู่ในวงศ์ปลากราย (Notopteridae) มีปากกว้างไม่เกินลูกตาเหมือนปลาในวงศ์นี้ชนิดอื่น ๆ พื้นลำตัวมีสีเรียบ ยกเว้นปลาวัยอ่อนจะมีลายบั้งเหมือนปลากราย ("Chitala ornata") วัยอ่อน จมูกมีสองคู่ คู่หน้ายื่นออกมาคล้ายหลอดหรือหนวด มีขนาดโตเต็มที่ประมาณ 20-30 เซนติเมตร จัดเป็นปลาที่เล็กที่สุดชนิดหนึ่งของวงศ์นี้ และเป็นเพียงชนิดเดียวที่อยู่ในสกุล "Notopterus"
พบในแม่น้ำและแหล่งน้ำนิ่งทั่วประเทศไทย ในต่างประเทศพบได้ที่ภูมิภาคเอเชียใต้และเอเชียอาคเนย์ไปจนถึงเกาะสุมาตราและชวาหรือบอร์เนียว เป็นปลาที่หาง่าย มักอยู่รวมเป็นฝูงใหญ่ อาหารได้แก่ ลูกกุ้ง ลูกปลา สัตว์น้ำขนาดเล็ก เป็นปลาที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจชนิดหนึ่ง และนิยมนำเนื้อไปทำทอดมัน (ปัจุบันเนื้อปลาฉลาดหายากและแพงจึงนิยมนำเนื้อปลากลายมาทำแทน)นอกจากนี้ยังแปรรูปเป็นอาหารอื่น ๆ ได้อีก เช่น ลูกชิ้นสับนก หรือรมควัน เป็นต้น และยังนิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงามอีก โดยเฉพาะปลาที่กลายสีเป็นสีเผือก
ปลาสลาด ยังมีชื่อเรียกอย่างอื่นอีก เช่น "ปลาตอง" หรือ "ปลาตองนา"
โอเอกซ์

ทิก-แทก-โท  หรือ เอ็กซ์โอ  เป็นเกมกระดานชนิดหนึ่ง เนื่องจากวิธีการเล่นผู้เล่นแต่ละฝ่ายจะผลัดกันเขียนรูปวงกลม (O) และกากบาท (X) บนกระดาษ ชาวไทยจึงนิยมเรียกว่าโอเอกซ์
กติกาการเล่น.
ให้ผู้เล่นเขียนตารางขนาด 3×3 บนกระดาษ (กว้าง 3 ช่อง ยาว 3 ช่อง) โดยความกว้างของช่องๆ หนึ่งนั้นจะกว้างเท่าไหร่ก็ได้ (ปกติมักจะเขียนเป็นช่องเล็กๆ พอให้ใส่เครื่องหมาย O หรือ X ได้พอดี) จากนั้นผู้เล่นทั้ง 2 คนจะกำหนดกันเองว่าใครจะเป็นฝ่ายได้เล่นก่อน คนที่เล่นก่อนจะเขียนเครื่องหมาย O (หรือ X ก็ได้แล้วแต่) จากนั้นอีกคนหนึ่งก็จะเขียนเครื่องหมายตรงข้ามกับผู้เล่นก่อนหน้านี้ทำไว้ โดยที่ผู้เล่นห้ามเขียนเครื่องหมายของตัวเองซ้ำช่องที่มีคนเขียนก่อนหน้านี้ จากนั้นทั้ง 2 ฝ่ายก็จะผลัดกันเขียนเครื่องหมายของตัวเองจนเต็มกระดาน 3×3 ดังกล่าว
วิธีการตัดสินหาผู้ชนะ.
เกมนี้จะมีผู้ชนะก็ต่อเมื่อมีผู้เล่นคนหนึ่งเขียนเครื่องหมายของตัวเองเรียงเป็นแนวตรงหรือแนวทแยงต่อกัน 3 อัน เพราะฉะนั้นผู้เล่นแต่ละฝ่ายควรจะพยายามที่จะวางเครื่องหมายของตัวเองให้ได้ตามแนว ในขณะเดียวกันก็ควรจะวางเครื่องหมายของตัวเองกั้นแนวที่ผู้เล่นอีกฝ่ายที่กำลังสร้างด้วย แต่ถ้าเล่นกันจนจบแล้วไม่มีผู้เล่นฝ่ายใดสามารถที่จะวางเครื่องหมายให้เรียงไปตามแนวได้ ถือว่าเสมอกัน
โอเอกซ์ในรูปแบบอื่นๆ.
ในปัจจุบันโอเอกซ์มีรูปแบบหลากหลายกว่าที่จะเป็นเพียงแค่กระดาน 3×3 ในเกมคอมพิวเตอร์อาจจะมีรูปแบบกระดานที่มีช่องกว้างกว่า 3×3 ส่วนกติกาที่ใช้ในการตัดสินหาผู้ชนะอาจแตกต่างกันออกไป เช่น ในเกม Link 5 ที่อยู่ในโทรศัพท์มือถือ โนเกีย จะมีกระดานขนาด 15×15 แล้วผู้เล่นที่สามารถวางเครื่องหมายของตัวเองเรียงกันในแนวตรงหรือแนวทแยงเรียงต่อกัน 5 อันก่อนจะเป็นผู้ชนะ
ปลาช่อน

ปลาช่อน (ชื่อวิทยาศาสตร์: "Channa striata") ปลาน้ำจืดชนิดหนึ่ง อยู่ในวงศ์ปลาช่อน (Channidae) มีส่วนหัวค่อนข้างโต รูปร่างทรงกระบอกยาว ครีบหางเรียวปลายมน ปากกว้าง ภายในปากมีฟันเขี้ยวบนเพดาน ลำตัวสีคล้ำอมมะกอกหรือน้ำตาลอ่อน มีลายเส้นทแยงสีคล้ำตลอดทั้งลำตัว 6-7 เส้น ด้านท้องสีจางตัดกับด้านบน ครีบสีคล้ำมีขอบสีเหลืองอ่อน ครีบท้องจาง มีขนาดลำตัวประมาณ 30-40 เซนติเมตร ใหญ่สุดได้ถึง 1 เมตร
โดยปลาช่อนชนิดนี้มีความพิเศษไปกว่าปลาช่อนชนิดอื่น ๆ คือ สามารถแถกไถตัวคืบคลานไปบนบกเพื่อหาที่อยู่ใหม่ได้ รวมทั้งสามารถหลบอยู่ใต้ดินในฤดูฝนแล้งเพื่อรอฝนมาได้เป็นแรมเดือน โดยสะสมพลังงานและไขมันไว้ ที่เรียกว่า "ปลาช่อนจำศีล" พบอาศัยอยู่ในแหล่งน้ำทั่วประเทศไทย พบไปจนถึงเอเชียใต้, พม่า และอินโดนีเซีย นิยมนำมาบริโภค ปรุงเป็นอาหารได้หลากหลายทั้งสดและตากแห้ง เป็นปลาน้ำจืดเศรษฐกิจที่สำคัญจนอาจเรียกได้ว่าเป็นปลาน้ำจืดเศรษฐกิจอันดับหนึ่ง เลี้ยงได้ทั้งในบ่อและกระชังตามริมแม่น้ำ นอกจากนี้ยังนิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงามด้วย โดยเฉพาะตัวที่สีกลายเป็นสีเผือกหรือปลาที่พิการตัวสั้นกว่าปกติ
ปลาช่อนในบางพื้นที่ เช่น ที่จังหวัดสิงห์บุรี ขึ้นชื่อมาก เรียกกันว่า "ปลาช่อนแม่ลา" มีประเพณีพื้นถิ่นคือเทศกาลกินปลา โดยลักษณะเฉพาะของปลาช่อนแม่ลา คือ มีครีบหูหรือครีบอกสีชมพู ส่วนหางจะมีลักษณะมนเหมือนใบพัด ลำตัวอ้วน แต่หัวหลิม ไม่เหมือนปลาช่อนทั่วไป โดยเป็นปลาช่อนที่อาศัยอยู่ในแม่น้ำลา อยู่ระหว่างแม่น้ำเจ้าพระยากับแม่น้ำน้อย ในเขตจังหวัดสิงห์บุรี เป็นแหล่งน้ำที่น้ำนิ่ง มีความอุดมสมบูรณ์ของแหล่งอาหารตามธรรมชาติ ใต้ท้องน้ำปกคลุมไปด้วยพืชน้ำและวัชพืช ทำให้น้ำเย็น ดินก้นลำน้ำยังเป็นโคลนตมที่มีอินทรียวัตถุ แร่ธาตุที่ไหลมารวมกัน สิ่งเหล่านี้เป็นปัจจัยที่ทำให้ปลาช่อนแม่ลาถึงมีรสชาติดีกว่าปลาช่อนที่อื่น ๆ ซึ่งปัจจุบันด้วยสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนไป มีการสร้างเขื่อนและประตูเปิด-ปิดน้ำ ทำให้แม่น้ำลาตื้นเขิน ปลาช่อนแม่ลาที่เคยขึ้นชื่อใกล้จะสูญพันธุ์ แต่ปัจจุบัน กรมประมงสามารถเพาะขยายพันธุ์ได้แล้ว และมีการปล่อยคืนสู่ธรรมชาติเพื่อเป็นการอนุรักษ์
ปลาช่อน มีชื่อเรียกตามภาษาถิ่นในแต่ละภาคว่า "ปลาหลิม" ในภาษาเหนือ "ปลาค้อ" หรือ "ปลาก๊วน" ในภาษาอีสาน เป็นต้น
และเมื่อไม่นานมานี้มีการค้นพบว่าเนื้อปลาช่อนมีสารที่เป็นส่วนหนึ่งของคอลลาเจน มีฤทธิในการห้ามเลือดและระงับความเจ็บปวดได้คล้ายมอร์ฟีน จึงเหมาะอย่างยิ่งแก่การปรุงเป็นอาหารของผู้ป่วยหรือผู้ที่เพิ่งได้รับการผ่าตัด
นอกจากนี้แล้วในหลายพื้นที่ของไทย เช่น อำเภอศรีเทพ จังหวัดเพชรบูรณ์, อำเภอสูงเนิน จังหวัดนครราชสีมา รวมถึงในพื้นที่ตำบลหัวดวง อำเภอเมืองพิจิตร จังหวัดพิจิตร และอำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่ มีความเชื่อของผู้คนที่อาศัยอยู่ที่นั้นว่า ปลาช่อนสามารถขอฝนได้ โดยต้องทำตามพิธีตามแบบแผนโบราณ ซึ่งจะกระทำกันในช่วงเกิดภาวะแห้งแล้ง ด้วยการเจริญพระพุทธมนต์ของพระสงฆ์เบื้องหน้าองค์พระประธาน และมีการโยงสายสิญจน์กับอ่างที่มีปลาช่อน 9 ตัว และสวดคาถาปลาช่อน เชื่อกันว่าระหว่างทำพิธี หากปลาช่อนดิ้นกระโดดขึ้นมา เป็นสัญญาณว่าฝนจะตกลงมาในเร็ววันนี้
นอกจากนี้แล้ว ที่อินเดียก็มีความเชื่อและพิธีกรรมที่คล้ายคลึงแบบนี้เหมือนกัน
ประเทศแกมเบีย

แกมเบีย  หรือชื่ออย่างเป็นทางการว่า สาธารณรัฐแกมเบีย  เป็นประเทศในแอฟริกาตะวันตก จัดเป็นประเทศที่เล็กที่สุดในแผ่นดินใหญ่ของทวีปแอฟริกา ถูกล้อมด้วยเซเนกัลสามด้าน ยกเว้นด้านตะวันตกติดกับมหาสมุทรแอตแลนติก มีเมืองหลวงชื่อบันจูล แต่เมืองที่ใหญ่ที่สุดในประเทศคือเซเรกุนดา ประเทศนี้ตั้งอยู่ริมสองฝั่งแม่น้ำแกมเบีย ซึ่งเป็นแม่น้ำที่ไหลผ่านกลางประเทศไปลงมหาสมุทรแอตแลนติก มีพื้นที่ 10,500 ตารางกิโลเมตร และมีประชากรราว 1,700,000 คน
ประวัติศาสตร์ของแกมเบียเกี่ยวข้องกับการค้าทาสในอดีตเช่นเดียวกับประเทศในแอฟริกาตะวันตกอื่น ๆ ทำให้เกิดอาณานิคมในบริเวณแม่น้ำแกมเบีย โดยครั้งแรกถูกยึดครองโดยโปรตุเกส ต่อมาจึงถูกยึดครองโดยอังกฤษ อาชีพหลักของประชากรคือเกษตรกรรม การประมงและการท่องเที่ยว ประชากรส่วนใหญ่มีฐานะยากจน วันที่ 18 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2508 แกมเบียได้รับเอกราชจากสหราชอาณาจักร และเข้าร่วมเครือจักรภพแห่งชาติ
อักษรพราหมี

อักษรพราหมี (𑀩𑁆𑀭𑀸𑀳𑁆𑀫𑀻, อ่านว่า "พรา-มี", ISO 15919: "Brāhmī") เป็นระบบการเขียนในเอเชียใต้โบราณ ระบบการเขียนหรืออักษรพราหมีได้รับการพัฒนาเป็นอักษรสากลเมื่อศตวรรษที่ 3 ก่อนคริสต์ศักราช และเป็นต้นกำเนิดของระบบการเขียนทั้งหมดในเอเชียใต้ ยกเว้นอักษรสินธุในสหัสวรรษที่ 3 ก่อนคริสต์ศักราช อักษรขโรษฐี ซึ่งมีที่มาจากภาคตะวันตกเฉียงเหนือของปากีสถานเมื่อศตวรรษที่ 5 หรือ 4 ก่อนคริสต์ศักราช อักษรอาหรับ–เปอร์เซียในสมัยกลาง และอักษรลาตินในสมัยใหม่ ตระกูลอักษรพราหมีไม่เพียงมีผู้ใช้ในเอเชียใต้อย่างเดียวเท่านั้น แต่ยังพบผู้ใช้ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ด้วย
อักษรพราหมีเป็นอักษรสระประกอบ ซึ่งใช้ระบบเครื่องหมายเสริมสัทอักษรเพื่อเชื่อมสระด้วยสัญลักษณ์พยัญชนะ ระบบการเขียนนี้ได้รับการพัฒนาเพียงเล็กน้อยในสมัยโมริยะ (ศตวรรษที่ 3 ก่อนคริสต์ศักราช) จนถึงสมัยจักรวรรดิคุปตะตอนต้น (คริสต์ศตวรรษที่ 4) กล่าวกันว่าผู้ที่อ่านหนังสือออกสามารถอ่านและเข้าใจจารึกโมริยะจนถึงคริสต์ศตวรรษที่ 4 บางครั้งในช่วงหลัง ความสามารถในการอ่านอักษรพราหมีแบบดั้งเดิมได้สูญหายไปแล้ว จารึกพราหมีที่เป็นที่รู้จักมากที่สุดและเก่าแก่ที่สุด (ลงวันที่แน่นอน) คือพระราชกฤษฎีกาของอโศกในประเทศอินเดียที่สืบไปถึง 250–232 ปีก่อนคริสต์ศักราช การถอดความอักษรพราหมีกลายเป็นจุดสนใจของนักวิชาการชาวยุโรปในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 19 ในสมัยการปกครองของบริษัทอินเดียตะวันออกในอินเดีย โดยเฉพาะสมาคมเอเชียแห่งเบงกอลในโกลกาตา James Prinsep เลขานุการสมาคม เป็นผู้ถอดความอักษรพราหมี แล้วบันทึกลงในบทความวิชาการในวารสารสมาคมในคริสต์ทศวรรษ 1830 ความก้าวหน้าในการถอดความของเขาทำให้เกิดผลงานของChristian Lassen, Edwin Norris, H. H. Wilson และAlexander Cunningham กับคนอื่น ๆ
ต้นกำเนิดของคำนี้ยังคงมีการโต้แย้ง โดยนักวิชาการส่วนใหญ่กล่าวว่าพราหมีมาจากหรืออย่างน้อยได้รับอิทธิพลจากอักษรเซมิติกอย่างน้อยหนึ่งอันหรือมากกว่า ในขณะที่อีกกลุ่มกล่าวว่าอักษรนี้มีต้นกำเนิดหรือการเชื่อมโยงแบบพื้นเมืองของอักษรสินธุแห่งอารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุที่เก่าแก่กว่าและยังถอดความไม่ได้ อักษรพราหมีเคยถูกเรียกในภาษาอังกฤษว่าอักษร "pin-man" และมีชื่อเรียกหลายแบบ เช่น "lath", "Laṭ", "อโศกใต้", "บาลีแบบอินเดีย" หรือ "เมารยะ" #เปลี่ยนทาง จนกระทั่งคริสต์ทศวรรษ 1880 เมื่อAlbert Étienne Jean Baptiste Terrien de Lacouperie เชื่อมโยงมันกับอักษรพราหมี ผ่านการอิงจากการสำรวจของ Gabriel Devéria รายชื่ออักษรแรกถูกกล่าวถึงใน"ลลิตวิสตรสูตร" ดังนั้น จึงเป็นที่มาของชื่อผลงานโดยGeorg Bühler, ถึงแม้ว่าคำนี้จะเป็นอีกรูปหนึ่งของ "พรหม" อักษรคุปตะในคริสต์ศตวรรษที่ 5 บางครั้งถูกเรียกเป็น "พราหมีตอนปลาย" อักษรในปัจจุบันหลายอันที่ใช้กันทั่วเอเชียใต้มีที่มาจากพราหมี ทำให้เป็นหนึ่งในรูปเขียนที่ทรงอิทธิพลที่สุดในโลก ผลสำรวจหนึ่งพบว่ามีรูปอักษรที่มาจากอักษรนี้ถึง 198 อัน
ในศิลาจารึกของอโศก (ประมาณศตวรรษที่ 3 ก่อนคริสต์ศักราช) ซึ่งเขียนด้วยอักษรพราหมี มีตัวเลขไม่กี่ตัว โดยถูกเรียกว่าตัวเลขพราหมี ตัวเลขนี้สามารถบวกหรือคูณได้ และไม่ใช่ค่าประจำหลัก ไม่มีใครทราบว่า ระบบพื้นฐานของการนับมีส่วนเชื่อมโยงกับอักษรพราหมีหรือไม่ แต่ในครึ่งหลังของคริสต์สหัสวรรษที่ 1 จารึกในอินเดียบางส่วนและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่เขียนด้วยอักษรที่มาจากพราหมีมีตัวเลขที่มีค่าฐานสิบ และถือเป็นตัวอย่างแรกสุดของระบบตัวเลขฮินดู–อารบิกที่ใช้กันทั่วโลก อย่างไรก็ตาม ระบบพื้นฐานของการนับมีความเก่าแก่กว่า โดยตัวอย่างที่ส่งแบบปากเปล่าที่ได้รับการยืนยันครั้งแรกสุดอยู่ในช่วงกลางของคริสต์ศตวรรษที่ 3 ในการปรับตัวร้อยแก้วภาษาสันสกฤตของผลงานโหราศาสตร์กรีกที่หายสาบสูญ
<templatestyles src="Template:TOC limit/styles.css" />
ไม้หันอากาศ

ไม้หันอากาศ, ไม้ผัด หรือ หางกังหัน (–ั) ใช้เป็นสระอะลดรูปเมื่อมีพยัญชนะสะกด และใช้ประสมสระ อัวะ และ อัว
แต่เดิมในศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหงมิได้ใช้ไม้หันอากาศหรือสัญลักษณ์อื่น เมื่อต้องการสะกดสระอะที่มีพยัญชนะสะกด จะซ้อนพยัญชนะสะกดเข้าไปอีกตัวหนึ่งเช่น #เปลี่ยนทาง , #เปลี่ยนทาง รวมไปถึงสระอัวก็ใช้ ว ซ้อนสองตัวเช่น #เปลี่ยนทาง , #เปลี่ยนทาง ไม้หันอากาศเริ่มปรากฏใช้ในจารึกหลักที่ 5 ในรัชสมัยพระยาลิไท เมื่อ พ.ศ. 1904
ลากข้าง

ลากข้าง (า) ใช้เป็นสระ อา เมื่ออยู่หลังพยัญชนะต้น และใช้ประสมสระ เอาะ อำ และ เอา
สำหรับรูปสระที่ประกอบใน ฤๅ และ ฦๅ จะเรียกว่า ลากข้างยาว (ๅ) แต่ไม่ถือเป็นรูปสระอย่างโดดๆ เนื่องจาก ฤๅ และ ฦๅ เป็นรูปสระในตัวเองอยู่แล้ว ในแป้นพิมพ์ภาษาไทย ลากข้างยาว อยู่บนปุ่มเดียวกับเลข "1" (จะพิมพ์ได้เฉพาะหลัง ฤ และ ฦ เท่านั้น)
เชิงอรรถ.
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />
นิคหิต

นิคหิต (निग्गहीत) หรือ นฤคหิต (นิคฺฤหีต) หรือ หยาดน้ำ (-อฺ) มีลักษณะเป็นวงกลม
หยาดน้ำค้าง (-อํ) มีลักษณะวงกลมเล็ก ๆ ใช้ประสมสระ อึ และ อำ
ในการเขียนภาษาบาลี ภาษาสันสกฤต และภาษาเขมรด้วยอักษรไทย ใช้นิคหิตเติมเหนือพยัญชนะแทนเสียง ง และ ม เช่น เช่น จํหัน อ่านว่า จังหัน, ชุํนุํ อ่านว่า ชุมนุม นอกจากนี้ในภาษาสันสกฤตจะใช้นิคหิตแทนเสียง อะ, อิ, อุ อีกด้วย ตัวอย่างเช่น อมตะ → อมฤต, นิคหิต → นฤคหิต, ปุจฉา → ปฤจฉา 
ในภาษาสันสกฤตเรียกว่า อนุสวาร (เทวนาครี अनुस्वार, อนุสฺวาร (अनु- อนุ- + स्वार สฺวาร) หมายถึง เสียงข้างหลัง) เป็นเครื่องหมายที่ใช้กำกับเสียงนาสิก การออกเสียงขึ้นกับสระที่อยู่ข้างหน้า เช่น ผลํ ออกเสียง ผะลัม, ปุรึ/ปุริํ/ปุริ˚ ออกเสียง ปุริม, มีมำสา ออกเสียง มีมามสา เป็นต้น
ในภาษาอินเดียจำนวนหนึ่ง มีการใช้เครื่องหมายดังกล่าว โดยมากเป็นวงกลมขนาดเล็กวางไว้เหนือพยัญชนะ แต่อาจใช้รูปแบบอื่น ๆ ได้ตามชนิดของอักษร และการออกเสียงแตกต่างกันไปตามแต่ระบบเสียงในภาษานั้น ๆ
การประสมรูป.
คำที่ประสมด้วยสระอำส่วนใหญ่ออกเสียงเหมือน "อัม" แต่ก็มีบางคำที่นิยมออกเสียงเหมือน "อาม" เช่น "น้ำ (น้าม)" เป็นต้น
พินทุ์อิ

พินทุ์อิ (–ิ) ใช้เป็นสระ อิ เมื่ออยู่เหนือพยัญชนะต้น ใช้ประสมสระ เออ เปลี่ยนรูปเมื่อมีพยัญชนะสะกด เช่น เกิด และใช้ประสมสระ อี อึ อือ เอียะ เอีย เอือะ และ เอือ
ไม้หน้า

ไม้หน้า (เ) ใช้เป็นสระ เอ เมื่ออยู่หน้าพยัญชนะต้น และใช้ประสมสระ เอะ แอะ แอ เอาะ เอียะ เอีย เอือะ เอือ เออะ เออ และ เอา สำหรับยูนิโคดของ เ นั้น คือ U+0E40
ในรหัสคอมพิวเตอร์มีรูปแบบ ไม้หน้าสองรูป (แ) สำหรับใช้แทนสระแอะ-แอโดยตรง ซึ่งพัฒนามาจากอักษรบนแป้นพิมพ์ดีด เพราะหากพิมพ์ไม้หน้าสองครั้ง ตัวหนังสือจะห่างกัน สำหรับยูนิโคดของ แ นั้น คือ U+0E41
เอเชียนเกมส์ 1958

เอเชียนเกมส์ 1958 เป็น การแข่งขันเอเชียนเกมส์ ครั้งที่ 3 จัดขึ้นที่กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น ระหว่างวันที่ 24 พฤษภาคม - 1 มิถุนายน 2501 มีนักกีฬาเข้าร่วมแข่งขัน 1,820 คน
สรุปเหรียญการแข่งขัน.
ด้านล่างนี้เป็นตารางการจัดอันดับของคณะกรรมการโอลิมปิกแห่งชาติ โดยแสดงรายชื่อประเทศที่ได้รับเหรียญทองมากที่สุด 10 อันดับแรก ได้แก่
ไม้มลาย

ไม้มลาย (ไ) ใช้เป็นสระ ไอ เมื่ออยู่หน้าพยัญชนะต้น
การประสมรูป.
คำที่ประสมด้วยสระไอส่วนใหญ่ออกเสียงเหมือน "อัย" แต่ก็มีบางคำที่นิยมออกเสียงเหมือน "อาย" เช่น "ได้ (ด้าย), ไม้ (ม้าย), ร้องไห้ (ร้องห้าย)" เป็นต้น
หรืออาจมาจากการพูดรวบคำ พยางค์หน้าของคำจะสั้นกว่าพยางค์ท้าย เช่น ไม้ไต่คู้ (มั้ยตั่ยคู้), ไม่ได้ (มั่ยด้าย), ได้สิ (ดั้ยสิ)
วิธีเขียน.
เริ่มที่เขียนเป็นวงกลม จากนั้นลากเส้นขึ้นไปด้านบน แล้วลากเส้นทแยงล่างซ้าย แล้วลากทแยงขึ้นบนซ้าย
ไม้ไต่คู้

ไม้ไต่คู้ (◌็) หรือ สัญญะประกาศ มีลักษณะคล้ายเลขไทย (๘) ปกติใช้แทนสระเสียงสั้นลดรูปเมื่อมีพยัญชนะสะกด เช่น เล็ก แม็กซ์ น็อก เป็นต้น
อักษรเขมรมีรูปสระที่คล้ายไม้ไต่คู้ (៏) เรียกว่า "อสฺฎา" (แปลว่า แปด) ใช้แสดงการเพิ่มน้ำเสียงสำหรับคำที่มีพยัญชนะตัวเดียว
ฦ

ฦ หรือ ตัวลึ สามารถใช้เป็นสระลอย ในพจนานุกรมไทย ให้ลำดับไว้หลัง ล และก่อนหน้า ฦๅ, ว อักษรนี้มีที่มาจากภาษาสันสกฤต ऌ/ॢ เสียงอ่านดั้งเดิมคือ "ลฺริ"
ปัจจุบัน ไม่นิยมใช้ตัว ฦ คำต่าง ๆ ที่เคยใช้ ฦ ได้เปลี่ยนไปใช้ ฤ หรือ "ลึ" แทน เช่น
ฤๅ

ฤๅ หรือ ตัวรือ สามารถใช้เป็นสระลอย ไม่มีพยัญชนะสะกด ในพจนานุกรมไทย ให้ลำดับไว้หลัง ร, ฤ และก่อนหน้า ล อักษรนี้มีที่มาจากภาษาสันสกฤต ॠ/ॄ เสียงอ่านดั้งเดิมคือ "รี"
ปัจจุบันมีคำที่สะกดด้วย ฤๅ อยู่น้อยคำ บางคำก็สามารถเปลี่ยนไปใช้ ฤ แทนได้ เช่น
คำที่มีพยัญชนะต้นสะกดด้วยสระ ฤๅ มีอยู่เพียงคำเดียวคือ ตฤๅ (ตรี) อ่านว่า "ตรี" แปลว่า ปลา (มาจากภาษาเขมร ត្រី)
ฤ

ฤ หรือ ตัวรึ สามารถใช้เป็นสระลอย ในพจนานุกรมไทย ให้ลำดับไว้หลัง ร และก่อนหน้า ฤๅ, ล อักษรนี้มีที่มาจากภาษาสันสกฤต ऋ/ृ เสียงอ่านดั้งเดิมคือ "ริ"
เมื่อ ฤ ถูกประสมเข้ากับตัวอักษรต่าง ๆ แล้วประกอบเป็นคำในภาษาไทย ฤ จะออกเสียงได้ดังนี้
สมเด็จพระเจ้าศรีสว่างวงศ์

สมเด็จพระเจ้าศรีสว่างวงศ์ มีพระนามเต็มว่า พระบาทสมเด็จพระเจ้าศรีสว่างวงศ์  หรือ เจ้ามหาชีวิตศรีสว่างวงศ์  เป็นพระมหากษัตริย์องค์ที่ 12 แห่งราชอาณาจักรล้านช้างหลวงพระบาง และพระมหากษัตริย์พระองค์แรกแห่งพระราชอาณาจักรลาว เสด็จพระราชสมภพ ณ นครหลวงพระบาง เมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม พ.ศ. 2428 เป็นพระราชโอรสในพระเจ้าสักรินทรฤทธิ์และพระนางทองสี
เจ้ามหาชีวิตศรีสว่างวงศ์ เสด็จขึ้นครองราชสมบัติเป็นพระมหากษัตริย์แห่งราชอาณาจักรหลวงพระบางเมื่อวันที่ 15 เมษายน พ.ศ. 2447 เมื่อประเทศลาวได้รับเอกราชจากฝรั่งเศส พระองค์จึงเป็นพระมหากษัตริย์พระองค์แรกแห่งราชอาณาจักรลาว
เจ้ามหาชีวิตศรีสว่างวงศ์ เสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 29 ตุลาคม พ.ศ. 2502
เครื่องราชอิสริยาภรณ์.
ต่างประเทศ.
 <id>155194</id>
 <redirect title="แม่แบบ:Country data France" />
 <revision>
 <id>1018478</id>
 <timestamp>2008-03-26T12:46:18Z</timestamp>
 <contributor>
 <username>Lerdsuwa</username>
 <id>436</id>
 </contributor>
 <comment>เปลี่ยนทางไปที่ </comment>
 <origin>1018478</origin>
 <model>wikitext</model>
 <format>text/x-wiki</format>
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 33

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 33 สายสุพรรณบุรี–อรัญประเทศ (เขตแดนไทย/กัมพูชา) เป็นทางหลวงแผ่นดินที่เชื่อมต่อระหว่างจังหวัดในภาคกลางและภาคตะวันออกของประเทศไทย สายทางเริ่มต้นในจังหวัดสุพรรณบุรี และสิ้นสุดที่ชายแดนประเทศกัมพูชา อำเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว มีระยะทางตลอดทั้งสายรวม 295.478 กิโลเมตร ในปัจจุบัน ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 33 เฉพาะช่วงหินกองถึงอรัญประเทศได้รับการกำหนดให้เป็นส่วนหนึ่งของโครงข่ายทางหลวงเอเชียสาย 1 โดยถนนตลอดสายมีขนาดระหว่าง 2-6 ช่องจราจร
รายละเอียดของเส้นทาง.
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 33 ในช่วงแรกมีเส้นทางเริ่มต้นมาจากทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 340 ที่แยกไผ่ขวาง ในอำเภอเมืองสุพรรณบุรี จังหวัดสุพรรณบุรี เข้าสู่จังหวัดอ่างทอง ข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา ในอำเภอป่าโมก เข้าสู่จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ตัดกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 32 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 347 และตัดกับที่ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3298 ที่อำเภอบางปะหัน โดยช่วงนี้เป็นถนนขนาด 4 ช่องจราจร จากนั้นเส้นทางจะเลี้ยวซ้าย ข้ามแม่น้ำป่าสักใน อำเภอนครหลวง ข้ามทางรถไฟสายชานเมือง ในอำเภอภาชี แล้วตัดกับถนนเลียบคลองระพีพัฒน์ จากนั้นเข้าสู่จังหวัดสระบุรี ตัดกับถนนพหลโยธิน ที่ทางแยกต่างระดับหินกอง อำเภอหนองแค จังหวัดสระบุรี โดยช่วงนี้ยังคงเป็นถนนขนาด 4 ช่องจราจร ยกเว้นสะพานข้ามทางรถไฟในอำเภอภาชี มีขนาด 2 ช่องจราจร จากนั้นเส้นทางจะผ่านอำเภอวิหารแดง แล้วเข้าสู่จังหวัดนครนายก ที่อำเภอบ้านนา จากนั้นเข้าสู่อำเภอเมืองนครนายก ที่ตำบลพราหมณี และถนนจะขยายเป็น 6 ช่องจราจร จากนั้นข้ามแม่น้ำนครนายก สู่อำเภอปากพลี และแนวเส้นทางสายใหม่จะตรงไป (ขณะที่ทางสายเก่าจะแยกออกไปทางซ้าย และได้รับการกำหนดให้เป็นทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3649) และลดเหลือ 2 ช่องจราจร แล้วเข้าสู่จังหวัดปราจีนบุรี ที่อำเภอเมืองปราจีนบุรี เส้นทางจะขยายเป็น 4 ช่องจราจรเมื่อตัดกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 319 และจะลดเหลือ 2 ช่องจราจรเมื่อพ้นทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 320 เป็นระยะทางประมาณ 6.3 กิโลเมตรก่อนที่ถนนจะขยายเป็น 4 ช่องจราจรอีกครั้ง ตัดกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3649 และทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3452 ที่อำเภอประจันตคาม จากนั้นแนวเส้นทางจะผ่านอำเภอประจันตคามและเข้าสู่อำเภอกบินทร์บุรี ตัดกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 304 บริเวณทางแยกกบินทร์บุรี (สามทหาร) จากนั้นวิ่งเลียบทางรถไฟสายตะวันออก เข้าสู่ จังหวัดสระแก้ว ที่อำเภอเมืองสระแก้ว ตัดกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 317 ที่อำเภอเมืองสระแก้ว ผ่านอำเภอวัฒนานคร ไปสิ้นสุดที่ชายแดนไทย-กัมพูชา อำเภออรัญประเทศ มีระยะทางตลอดทั้งสายรวม 295.478 กิโลเมตร
ประวัติ.
เมื่อวันที่ 12 ธันวาคม พ.ศ. 2493 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 33 ช่วงบ้านภาชี–หินกอง–นครนายก–อรัญประเทศ ได้รับการขนานนามว่า "ถนนสุวรรณศร" เพื่อเป็นเกียรติแก่นายธะทรง สุวรรณศร อดีตนายช่างกำกับเขตการทางกรุงเทพฯ ส่วนทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 33 ช่วงสุพรรณบุรี–หินกอง เดิมเป็นทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 329 โดยในปัจจุบันกรมทางหลวงได้ยกเลิก และยุบรวมเข้าเป็นส่วนหนึ่งของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 33
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 32

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 32 สายบางปะอิน–แยกหลวงพ่อโอ เป็นทางหลวงแผ่นดินสายรองประธาน เป็นเส้นทางหลักที่เชื่อมต่อระหว่างกรุงเทพมหานครสู่จังหวัดในภาคเหนือของประเทศไทย เป็นส่วนหนึ่งของทางหลวงคุนหมิง–กรุงเทพ มีระยะทางตลอดทั้งสายรวม 150.545 กิโลเมตร ในอนาคตมีโครงการก่อสร้างทางหลวงพิเศษหมายเลข 5 สายบางปะอิน-นครสวรรค์ โดยใช้เส้นทางร่วมกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 32
เส้นทาง.
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 32 เริ่มต้นบนถนนพหลโยธิน และถนนกาญจนาภิเษกด้านตะวันตก ที่ทางแยกต่างระดับบางปะอิน 1 ในอำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา มุ่งหน้าขึ้นไปทางเหนือ ผ่านนิคมอุตสาหกรรมไฮ-เทค เข้าสู่อำเภอพระนครศรีอยุธยา ผ่านศูนย์ราชการจังหวัดพระนครศรีอยุธยา, ศูนย์การค้าอยุธยาซิตี้พาร์ค ผ่านอำเภออุทัย ข้ามแม่น้ำป่าสักในตำบลบ่อโพง อำเภอนครหลวง ไปตัดกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 347 ในอำเภอบางปะหัน (ช่วงนี้มี 12 ช่องจราจร แบ่งเป็นช่องทางหลัก 8 ช่อง และทางคู่ขนาน 4 ช่อง) จากนั้นมุ่งขึ้นไปทางเหนือ เข้าสู่จังหวัดอ่างทอง ผ่านอำเภอเมืองอ่างทอง และอำเภอไชโย เข้าสู่จังหวัดสิงห์บุรี ผ่านอำเภอพรหมบุรี, อำเภอเมืองสิงห์บุรี และอำเภออินทร์บุรี จากนั้นเข้าสู่จังหวัดชัยนาท ผ่านอำเภอสรรพยา, อำเภอเมืองชัยนาท และบรรจบกับถนนพหลโยธิน ที่แยกหลวงพ่อโอ ในอำเภอมโนรมย์ จังหวัดชัยนาท (ช่วงนี้มี 8 ช่องจราจร)
ประวัติ.
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 32 เปิดใช้ครั้งแรกเมื่อวันที่ 23 มิถุนายน พ.ศ. 2516 ในสมัยรัฐบาลจอมพลถนอม กิตติขจร มีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นส่วนหนึ่งในโครงข่ายทางหลวงสายเอเชีย โดยทางหลวงสายนี้เป็นทางหลวงเอเชียสาย 1 (แม่สอด-ตาก-พยุหะคีรี-บางปะอิน-หินกอง-นครนายก-ปราจีนบุรี-อรัญประเทศ) และทางหลวงเอเชียสาย 2 (แม่สาย-เชียงราย-ลำปาง-ตาก-กำแพงเพชร-นครสวรรค์-บางปะอิน-กรุงเทพฯ-นครปฐม-เพชรเกษม-หาดใหญ่-สะเดา) ตามลำดับ แต่เดิมเป็นเพียงทางหลวงขนาด 2 ช่องจราจรสวนทาง และมีด่านเก็บค่าผ่านทางที่บางปะอิน บางปะหัน พรหมบุรี และสรรพยา เพื่อนำมาเป็นเงินทุนสำรองค่าธรรมเนียมผ่านทาง สำหรับนำไปชดใช้ดอกเบี้ยเงินกู้ และบูรณะทางหลวง เช่นเดียวกับถนนมิตรภาพ (ช่วงสระบุรี-นครราชสีมา) ถนนบางนา-บางปะกง และถนนพระรามที่ 2 ในสมัยนั้น (คล้ายกับทางหลวงพิเศษ) แต่เมื่อนายจรัส พั้วช่วย รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคมในขณะนั้น ประกาศยกเลิกเก็บค่าผ่านทางช่วงปี 2537 ทำให้ด่านต่าง ๆ กลายสภาพเป็นด่านร้างในที่สุด บ้างก็ถูกดัดแปลงเป็นสำนักงานแขวงการทาง, หมวดการทาง และด่านชั่งน้ำหนักรถบรรทุก
ทางหลวงสายนี้ได้ขยายเป็น 4 ช่องจราจรเมื่อปี พ.ศ. 2535 ถึง พ.ศ. 2537 โดยได้มีการสร้างทางแยกต่างระดับตามจุดต่าง ๆ เช่น พระนครศรีอยุธยา อ่างทอง สิงห์บุรี อินทร์บุรี ชัยนาท อุทัยธานี และยกเลิกการเก็บค่าผ่านทาง และในปี พ.ศ. 2549 กรมทางหลวงได้ทำการขยายช่องจราจรเป็น 6-8 ช่องจราจรไป-กลับ ปัจจุบันแล้วเสร็จทั้งโครงการ ปัจจุบันทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 32 ได้นับหลักกิโลเมตรที่ 0 จากต่างระดับบางปะอิน แต่เดิมนั้นได้นับหลักกิโลเมตรจากถนนพหลโยธินมา
การพนัน

การพนัน  หรือ การขันต่อ หมายถึง  การเล่นชนิดหนึ่งเพื่อเอาเงินหรือสิ่งอื่นใดด้วยการเสี่ยงโชค โดยการทำนายหรือคาดเดาผลที่เกิดขึ้นในอนาคต การพนันอาจแบ่งได้หลายอย่าง เช่น การพนันในการแข่งขัน ตัวอย่างเช่น เกมไพ่ เกมลูกเต๋า การพนันโดยการทำนายผลที่คาดว่าเกิดขึ้นในอนาคตเช่น การแทงบอล การแทงม้า และการพนันที่ไม่มีการแข่งขันโดยขึ้นกับความน่าจะเป็นของเหตุการณ์ที่เกิดเช่น หวย
การพนันกับปัญหาสังคมไทย.
สังคมไทยมีความสัมพันธ์กับการพนันมาเป็นเวลานาน โดยการพนันเป็นส่วนหนึ่งของความบันเทิง รวมถึงการละเล่นของสังคมไทยเป็นเวลานาน เช่น มีการกำหนดให้การพนันเป็นสิ่งที่ถูกต้องตามกฎหมายขึ้นในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้น ต่อมารัฐบาลปิดโรงหวยด้วยสาเหตุดังนี้
ในสมัยรัชกาลที่ 6 จึงมีการปิดบ่อนทั่วราชอาณาจักรสยาม จากเหตุการณ์ข้างต้น แสดงว่าการพนันมีความเกี่ยวข้องกับสังคมไทยเป็นเวลานาน อย่างไรก็ดีแม้กฎหมายไทยในปัจจุบันกำหนดว่าการพนันเป็นสิ่งที่ผิดตามกฎหมาย (ยกเว้นสลากกินแบ่งรัฐบาล สลากออมสิน และสลาก ธกส. สามารถซื้อขายได้โดยไม่ผิดกฎหมาย) แต่การพนันยังไม่หมดจากสังคมไทย เนื่องจากระบบมาเฟียที่คุมประเทศนี้อยู่ ผู้มีอิทธิพลต่าง ๆ ที่เข้าหุ้นกับบ่อนหลาย ๆ แห่ง ล้วนมีอำนาจทางการเมือง หรือเจ้ามือการพนันบางรายได้รับความคุ้มครองจากเจ้าหน้าที่ตำรวจในพื้นที่ เช่น ตำรวจรับส่วยหรือการให้สินบน เป็นต้น ทำให้เป็นไปไม่ได้ว่าจะกำจัดการพนันให้หมดไป
อาโลร์เซอตาร์

อาโลร์เซอตาร์ (ยาวี: الور ستار) หรือเอกสารไทยเรียก เมืองไทร เป็นเมืองหลวงของรัฐเกอดะฮ์ (ไทรบุรี) และเป็นศูนย์กลางการบริหารราชการของรัฐและมีรัฐมนตรีสูงสุด (Menteri Besar) เป็นผู้นำรัฐบาล ชื่อของรัฐนี้นั้นมีต้นกำเนิดมาจากคำว่า “Alor” (สายน้ำเล็ก ๆ) และ “Setar” (มะปราง) ด้วยคุณลักษณะที่ผสมผสานกันของความเป็นชนบทและอารยธรรม ก่อให้เกิดภาพลักษณ์ที่สอดคล้องกันอย่างลงตัว
ดังตฤณ

ดังตฤณ เป็นนามปากกาของ “ศรันย์ ไมตรีเวช” เจ้าของบทความธรรมะในหน้านิตยสาร และ หนังสือธรรมะ ทั้งนิยายแทรกคติทางธรรมซึ่งเข้าถึงได้ง่ายสำหรับผู้เริ่มต้นสนใจธรรมะ รวมทั้ง แนวทางการปฏิบัติธรรมเพื่อขัดเกลาชำระจิตใจ ตั้งแต่เริ่มต้นปฏิบัติจนถึงเข้มข้น
ชื่อ "ดังตฤณ" ตฤณ อ่านว่า "ตริน" แปลว่า "หญ้า" ดังตฤณ จึงมีความหมายว่า เหมือนหญ้า หรือ เสมอกันกับหญ้าสักต้นหนึ่ง
งานเขียน.
สามารถอ่านงานเขียนทั้งหมดของ ดังตฤณ ที่ งานของดังตฤณ
ตัวอย่างผลงานเรียงตามลำดับจากง่ายไปหายากได้แก่
กรรมพยากรณ์.
นวนิยายสำหรับคนรุ่นใหม่ทุกวัย ที่ยังไม่รู้จัก ไม่เข้าใจ ไม่ศรัทธาศาสนา
ปูพื้นความเข้าใจเรื่องกรรมและความทุกข์ อันเกิดจากการเวียนว่ายตายเกิดแบบไม่รู้อีโหน่อีเหน่
ผ่านรูปแบบนำเสนอของเรื่องราวสนุกสนานของตัวละครร่วมสมัย มีอยู่หลายภาค แต่ละภาคเป็นเอกเทศจากกัน และไม่เรียงลำดับ
ทางนฤพาน.
นวนิยายกับคนที่เคยอ่านกรรมพยากรณ์หรือมีพื้นฐานทางศาสนาอยู่บ้าง แสดงเส้นทางสู่ความพ้นทุกข์ที่หลากหลายของตัวละคร ซึ่งก็เป็นที่หวังว่าจะมีตัวใดตัวหนึ่งตรงกับความเป็นผู้อ่าน
ทำให้เกิดความรู้สึกและมุมมองร่วมไปกับตัวละคร ราวกับเข้าไปอยู่ในเรื่องด้วยตนเอง
มีชีวิตที่คิดไม่ถึง.
แสดงรายละเอียดของชีวิตโดยให้เห็นในมุมมองของเกมกรรม ซึ่งมีเครื่องชี้บอกคะแนนได้อย่างชัดเจน และเมื่อมองชีวิตโดยความเป็นเกมกรรม คุณจะไม่ทำอะไรเหมือนเดิมอีกต่อไป!
คิดจากความว่าง.
ใช้ลีลาอักษรพาคนอ่านไปสู่ความเข้าใจ ว่าความว่างจากทุกข์ระดับต้นและระดับปลายมีลำดับอย่างไร จุดมุ่งหมายสูงสุดคือให้เกิดความเข้าใจโดยไม่ต้องใช้ความพยายาม
เสียดาย... คนตายไม่ได้อ่าน.
พุทธพจน์อันเป็นคำตอบสำคัญ ที่พวกเราทุกคนควรทราบให้ได้ก่อนตาย
แทนการตั้งโจทย์ที่ผิดพลาดเช่นคนเราเกิดมาทำไม ก็เปลี่ยนเป็นโจทย์ที่ชัดเจนคือเราเกิดมาเป็นอย่างนี้ได้อย่างไร? ทำไมถึงแตกต่างกันนัก? ถ้าตายด้วยการกระทำอย่างนี้จะไปไหน?
แล้วสิ่งที่สมควรทำอย่างที่สุดในขณะมีชีวิตคืออะไร? หนังสือเล่มนี้จะชี้ให้เห็นว่าพระพุทธเจ้าตอบคำถามสำคัญไว้ครอบคลุมถ้วนทั่วหมดแล้ว เพียงแต่คนมักตายกันก่อนจะได้อ่าน
เตรียมเสบียงไว้เลี้ยงตัว.
รวมคำถามคำตอบจากนิตยสารบางกอก คนเชื่อเรื่องกฎแห่งกรรม เขาต้องทำกันอย่างไร?
ควรสงสัยเรื่องใดก่อน? ผ่อนส่งที่อยู่ใหม่กันท่าไหน?
วิปัสสนานุบาล.
ธรรมปฏิบัติขั้นต้นสำหรับมือใหม่ ที่สนใจและอยากออกจากจุดเริ่มต้นของการปฏิบัติธรรม
ภายในเวลาอันลัดสั้น ไม่มีพิธีรีตองซับซ้อนชนิดออกตัวก้าวแรกขณะยังไม่ถอนสายตาจากหน้าหนังสือได้แล้ว
๗ เดือนบรรลุธรรม.
ประสบการณ์ธรรมะกึ่งนิยาย
สำหรับทุกระดับที่ต้องการรายละเอียดและแรงบันดาลใจ
บนทางการภาวนาที่เหมือนเต็มไปด้วยอุปสรรคขวากหนาม
๗ เดือนบรรลุธรรมจะช่วยให้เห็นภาพใหญ่โดยรวมชัดขึ้น
คือแสดงตัวอย่างสาธิตหรือ "Demo" การใช้ชีวิตแบบนักภาวนา
รวมทั้งแสดงให้เห็นว่าอุปสรรคระหว่างทางเป็นเพียงขั้นตอนหนึ่ง ๆ
ที่เมื่อผ่านแล้วก็จะพบกับความคุ้มค่าเหนือจินตนาการใด ๆ
รักแท้มีจริง.
หนังสือเล่มนี้ตั้งใจบอกคุณว่า รักแท้ไม่ได้มีอยู่ก่อน และไม่เคยหายไปไหนเลย มันขึ้นอยู่กับว่าเมื่อไหร่ใครจะสร้างสำเร็จเท่านั้น และเมื่อสร้างรักได้แล้ว คุณต้องรู้วิธีรักษาด้วย โดยการเข้าใจกฎธรรมชาติที่สำคัญประการหนึ่งคือ ถ้าไม่สร้างอนิจจังขาขึ้น คุณจะต้องประสบกับอนิจจังขาลงเป็น
มหาสติปัฏฐานสูตร.
ธรรมะล้วนสำหรับผู้ที่ต้องการหนังสืออ้างอิง
ทั้งในเชิงทฤษฎีควบคู่ไปกับการปฏิบัติ
ผู้ที่มีความชำนาญปริยัติน่าจะได้ประโยชน์ในแง่เทียบเคียงของจริง
และเชื่อว่าธรรมะของพระพุทธเจ้าที่แท้ไม่ยากเกินสมัยปัจจุบันเลย
แมงลัก

แมงลัก (ชื่อวิทยาศาสตร์: "Ocimum × citriodorum") เป็นพืชล้มลุกในสกุลกะเพรา-โหระพา แมงลักมีใบเล็ก สีอ่อน บอบบาง ช้ำง่ายและเหี่ยวง่ายกว่า ชื่อสามัญเดิมเรียกกันว่า hoary basil (hoary แปลว่าผมหงอก) โดยนำมาจากลักษณะที่มีขนอ่อนสีขาว ๆ บริเวณก้านใบและยอดอ่อน ต่อมาก็เปลี่ยนมาเรียกว่า lemon basil ตามลักษณะกลิ่นที่คล้ายส้ม-มะนาว ส่วนแมงลักศรแดงของไทยเรียกว่า thai lemon basil
แมงลักนำไปใช้ได้ทั้งใบและเมล็ด ใบมีกลิ่นฉุน ใช้ประกอบอาหารเช่นเดียวกับกะเพราและโหระพา ส่วนมากจะใช้รับประทานกับขนมจีน หรือใส่เครื่องแกงต่าง ๆ ส่วนเมล็ดแมงลักใช้ทำเป็นขนมอื่น ๆ ได้ นอกจากนี้ เมล็ดแมงลักนำมาทำเป็นยาระบายและอาหารเสริมลดความอ้วนได้
แมงลักในประเทศไทยนั้น มี "ศรแดง" เป็นสายพันธุ์หลักเพียงสายพันธุ์เดียว ที่เหลือเป็นพันธุ์ผสมบ้าง พันทางบ้าง ลักษณะของพันธุ์ศรแดงที่ดีนั้น ใบต้องใหญ่พอดิบพอดี ไม่เล็กจนแคระแกร็น ดอกสีขาวเป็นชั้น ๆ คล้ายฉัตร
การใช้ประโยชน์.
แมงลัก ใบใช้เป็นส่วนผสมในอาหาร เช่น ห่อหมก แกงเลียง อ่อม แกงคั่ว ขนมจีนน้ำยา แกงหน่อไม้ พบมากในอาหารอีสาน เมล็ดแช่น้ำให้พอง ใช้ทำขนมหรือรับประทานกับน้ำแข็งใส ไอศกรีม ใบมีฤทธิ์ขับลมในลำไส้ แก้ท้องอืด ช่วยย่อยอาหาร เมล็ดช่วยย่อยอาหาร เป็นยาระบาย สกัดน้ำมันหอมระเหยจากใบไปใช้ในอุตสาหกรรมสบู่และเครื่องสำอาง กิ่งและใบทุบแล้ววางในเล้าไก่ ช่วยไล่ไรตัวเล็ก ๆ ได้
คุณค่าทางโภชนาการ.
ข้อมูลจากกองโภชนาการ กรมอนามัย รายงานว่า แมงลัก 1 ขีด
กรมส่งเสริมการเกษตร ระบุว่า 
การปลูกเลี้ยง.
สามารถปลูกได้โดยใช้กิ่งชำหรือใช้เมล็ดเพาะเป็นต้นกล้าแล้วย้ายปลูก เมื่อเมล็ดงอกขึ้นมาได้อายุ 1 เดือน ลงแปลงที่เตรียมดินไว้ ระยะระหว่างต้นและระหว่างแถว 40 เซนติเมตร แต่ถ้าเมื่อถอนขึ้นมาก่อนนำไปปลูกลงดิน ต้องตัดยอดทิ้งก่อนหรืออาจตัดออกครึ่งต้นก็ได้ ถ้าจะให้ดียิ่งขึ้นควรตัดแต่งรากด้วย เพราะแมงลักที่ตัดแต่ง รากจะงอกงามกว่า แต่ทั้งนี้เวลานำไปปลูก ต้องรดน้ำด้วย ใช้ปลูก หลุมละ 2-3 ต้น เมื่อต้นแมงลักเติบโต กิ่งก้านใบก็จะคลุมถึงกันหมด
การเลือกพื้นที่ปลูก.
แมงลักเป็นพืชล้มลุกที่มีอายุเฉลี่ย 1-2 ปี ปลูกครั้งเดียวสามารถเก็บเกี่ยวไปได้เรื่อย ๆ ทุก 15-20 วัน การเลือกพื้นที่ปลูกควรเป็นที่ดอน แต่อยู่ใกล้แหล่งน้ำ สามารถนำน้ำมาใช้รดได้สะดวก ไม่มีปัญหาเรื่องน้ำท่วมขัง ปกติสามารถขึ้นได้ดีในดินทุกชนิด แต่แมงลักจะชอบดินที่มีความอุดมสมบูรณ์ ร่วนซุย ระบายน้ำดี และปลอดจากลมแรง
การเตรียมดิน.
ไถดินให้ลึก 30-40 เซนติเมตร ตากดินไว้ 1-2 อาทิตย์ แล้วย่อยดินให้ละเอียด หว่านปูนขาว ในอัตรา 100-300 กิโลกรัม/ไร่ ใส่ปุ๋ยหมักและปุ๋ยคอก อัตรา 2,000 กิโลกรัม/ไร่ ปุ๋ยสูตร 16-16-16 อัตรา 30 กิโลกรัม/ไร่ คลุกเคล้าให้ทั่วแล้วยกแปลง ให้สูง ประมาณ 30 เซนติเมตร
การดูแลรักษา.
ควรจะให้น้ำสม่ำเสมอ วันละ 1 ครั้ง ใส่ปุ๋ยสูตร 46-0-0 หลังเพาะกล้า 7 วัน และครั้งที่ 2 ใส่ปุ๋ยสูตร 15-15-15 หรือ 20-11-11 ในอัตรา 25-30 กิโลกรัม/ไร่ หลังจากครั้งแรก 15 วัน
การเก็บเกี่ยว.
ใช้มีดตัดกิ่งที่เจริญเติบโตเต็มที่ มัดแล้วนำไปจำหน่าย สามารถเก็บเกี่ยวได้หลายครั้งแต่ถ้ายังไม่มีผู้รับซื้อเกษตรกรสามารถชะลอการเก็บเกี่ยวออกไปได้โดยการเด็ดยอดที่มีดอกทิ้ง จนถึงระยะเวลา 7-8 เดือน หลังจากนั้นผลผลิตจะลดลงเรื่อย ๆ เกษตรกรจึงควรทำการถอนทิ้งเพื่อปลูกใหม่
แหล่งเพาะปลูกแมงลักเชิงการค้า.
แหล่งเพาะปลูกแมงลักภายในประเทศไทย ให้ผลผลิตเพียง 112 กิโลกรัม ต่อพื้นที่เพียง 148 ไร่เท่านั้น ซึ่งเป็นอัตราส่วนผลผลิตต่อไร่ ที่น้อยมากเมื่อเทียบกับกะเพรา และโหระพา
ร็อคแมน 3 จุดจบของ ดร.ไวลี่!?

ร็อคแมน 3 จุดจบของ ดร.ไวลี่!? (Rockman 3: The End of Dr.Wily!?, Mega Man 3: The End of Dr.Wily!?, ロックマン 3 : Dr.ワイリーの最期!?) เป็นวิดีโอเกมในชุด ร็อคแมน ที่วางจำหน่ายในเดือนกันยายน ค.ศ. 1990
เนื้อเรื่อง.
ดร.ไวลี่ได้หันกลับมาร่วมมือร่วมใจกับ ดร.ไลท์เพื่อพัฒนาโครงการหุ่นยนต์เพื่อสันติภาพในนาม "แกมม่า" แต่แล้วหุ่นยนต์รักษาความสงบ 8 ตัวที่ทั้งสองสร้างขึ้นก็ได้เกิดอาการคลั่งขึ้นมาอย่างไม่รู้สาเหตุ และขโมยเอาคริสตัลแหล่งพลังงานทั้ง 8 ไป ร็อกแมนต้องออกปฏิบัติการอีกครั้งเพื่อนำเอาคริสตัลทั้ง 8 คืนมา คราวนี้เขาไม่ได้ลุยคนเดียว แต่มาพร้อมกับหุ่นยนต์สุนัขคู่หู รัช ซึ่งสามารถแปลงกายได้ 3 แบบเพื่อช่วยเหลือการเดินทางของร็อคแมน แต่ระหว่างการปฏิบัติภารกิจ ร็อกแมนถูกโจมตีโดยหุ่นยนต์ลึกลับสีแดงนาม บลูส์ ผู้มาพร้อมกับเสียงขลุ่ยและฝีมือร้ายกาจ บางครั้งเขาก็เข้าโจมตี บางครั้งเขาก็มาช่วยเปิดทางให้ เขาเป็นมิตรหรือศัตรูกันแน่? ท้ายสุดแล้วก็เป็น ดร.ไวลี่เจ้าเก่าที่อยู่เบื้องหลังแผนการทั้งหมด โดยหุ่นสีแดงลึกลับนั้นแท้จริงก็คือหุ่นยนต์รุ่นโปรโตไทป์ของ ดร.ไลท์ ซึ่งสร้างไว้เป็นรุ่นก่อนหน้าร็อคแมนนั่นอง
วิธีการเล่น.
ร็อคแมน 3 ยังคงใช้คอนเซ็ปต์การนำอาวุธจากบอสไปใช้ปราบบอสที่แพ้ทางกันเหมือนเดิม คราวนี้ร็อกแมนมีความสามารถเพิ่มขึ้นคือการสไลด์โดยกดปุ่มลงพร้อมกับกระโดด ทำให้ลอดผ่านช่องแคบๆ ได้ ด่านต่างๆ มี 8 ด่านเหมือนภาคก่อนๆ และเมื่อผ่านด่านทั้ง 8 แล้ว 4 ใน 8 ด่านจะเปิดขึ้นอีกครั้งเพื่อให้กลับเข้าไปเล่นในระดับยากกว่าเดิม พร้อมทั้งต้องสู้กับบอส Doc Robot ซึ่งยืมพลังจากบอสทั้ง 8 ตัวใน ร็อคแมน 2 มาใช้ เมื่อผ่านด่าน Doc Robot ทั้งสี่แล้วก็จะต้องต่อสู้กับ Break Man ให้ชนะ ก่อนจะเข้าสู่ด่านของดร.ไวลี่
นอกจากนี้ ยังมีการเปิดตัวผู้ช่วยคนใหม่ นั่นคือสุนัขหุ่นยนต์ที่ชื่อว่ารัช (Rush) ซึ่งจะมีบทบาทนับตั้งแต่ภาคนี้เป็นต้นไป โดยรัชจะสามารถแปลงกายได้สามรูปแบบคือ
บอสทั้งแปด.
ร็อกแมน 3 เป็นภาคแรกในซีรีส์ที่มีการเปิดให้ผู้เล่นทั่วไปส่งแบบดีไซน์ของบอสที่ตัวเองคิดค้นขึ้นมาประกวด และจะมีการคัดเลือกบอส 8 ตัว เพื่อบรรจุลงในเกม
อิสระมุนี

พระอิสระมุนี หรือ พระพีระพล เตชะปัญโญ เดิมชื่อ นายบรรหาร อดีตเจ้าอาวาสวัดธรรมวิหารี (วัดร่วมใจพัฒนา-วัดป่าละอู) อำเภอแก่งกระจาน จังหวัดเพชรบุรี เป็นอดีตภิกษุสายวิปัสสนา ซึ่งเป็นที่นับถือเลื่อมใสจากทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรีไทย และพจมาน ชินวัตร ภริยา เป็นอย่างมาก 
พระอิสระมุนี เป็นอดีตพระเลขาของหลวงปู่ชา สุภัทโท วัดหนองป่าพง อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี ต่อมาเกิดขัดแย้งกับลูกศิษย์ของหลวงปู่ชา ถูกกล่าวหาว่าโกงเงินของวัดจนถูกจับสึก จึงเดินทางมาที่จังหวัดเพชรบุรี ปักกลดและตั้งสำนักสงฆ์ บริเวณป่าละอู ตำบลป่าแดง อำเภอแก่งกระจาน พัฒนาจนกลายเป็นวัดธรรมวิหารี มีเนื้อที่กว่า 200 ไร่ในปัจจุบัน 
พระอิสระมุนีเป็นพระนักเทศน์ที่มีความสามารถ สั่งสอนธรรมะให้เห็นอย่างเป็นรูปธรรม ได้นิยามถึงตัวตนของตนเองไว้ว่า "เราผู้มีชื่อว่า อิสระมุนี ไม่ใช่ฐานันดรบุคคล ไม่ใช่พระมหาเถระผู้มีวาสนายิ่งใหญ่มหึมา ที่ใคร ๆ จะต้องกราบไหว้ ไม่ใช่พระมหาผู้มีความรู้กว้างขวางจนไม่มีใครเทียมเท่า ไม่ใช่บัณฑิตศิษย์เก่าของมหาวิทยาลัยใด ไม่ใช่นักปราชญ์หรือนักวิชาการ หรือนักคิดที่ถูกคนเขาให้ดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์กันเป็นกระบุง ๆ เพราะฉะนั้น เราจึงมีชื่อว่า อิสระมุนี ผู้ที่ต้องการรู้จักเราก็จงรู้ที่ออกมาจากใจของเราตามที่กล่าวมานี้เถิด"
คำสั่งสอนของของพระอิสระมุนี เคยเป็นที่เลื่อมใสของ พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร และภริยา เป็นอย่างมาก พ.ต.ท.ทักษิณมักนำคำสอนของพระอิสระมุนีมากล่าวอ้างอิงกับสื่อมวลชน เช่นเดียวกับคำสอนของพุทธทาสภิกขุ และเคยเดินทางมาสนทนาธรรมกับพระอิสระมุนี นอกจากนี้เมื่อ พ.ศ. 2543 ยังให้พานทองแท้ ชินวัตร บุตรชาย เข้าอุปสมบทและศึกษาพระธรรมกับพระอิสระมุนีอยู่ระยะหนึ่ง
พระอิสระมุนีตกเป็นข่าวว่าต้องปาราชิก หลังจากมีเพศสัมพันธ์กับสีกาคนสนิท ถูกเปิดเผยเมื่อวันที่ 13 ตุลาคม พ.ศ. 2544 จากการสืบสวนของทีมงานรายการถอดรหัส ทางสถานีโทรทัศน์ไอทีวี ซึ่งเผยแพร่เมื่อวันที่ 15 ตุลาคม มีหลักฐานเป็นจดหมายเขียนถึงสีกาสาว 10 หน้ากระดาษและเทปสนทนาทางโทรศัพท์ ซึ่งพระอิสระมุนีก็ได้สึกจากสมณเพศในทันที ข่าวพระอิสระมุนีนี้ทำให้ไอทีวีได้รับรางวัลสารคดีเชิงข่าวยอดเยี่ยม รางวัล "แสงชัย สุนทรวัฒน์" จากสมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย ประจำปี 2544 
พระอิสระมุนี มีผลงานหนังสือ ได้แก่ "คู่มือการปฏิบัติธรรมเพื่อพ้นความทุกข์", "ความตาย กับ ความไม่ตาย ", "ปรัชญาเหนือเมฆ", "พลิกตำรารินไซนิกายเซ็น" และ "อิสระมุนี ตาดูธรรมจักร เท้าติดดิน" และผลงานเขียนหลังจากสึกแล้ว ใช้ชีวิตอยู่ในจังหวัดสระแก้ว ใช้นามปากกาว่า อสัญญี วิญญู ชื่อหนังสือ "จากพระมาเป็นโจร"
องุ่น

องุ่น เป็นพืชยืนต้น มีลักษณะเป็นไม้พุ่มเลื้อย มีลักษณะเนื้อแข็งและมีลำต้น กิ่งถาวรอายุเกิน 1 ฤดู ถ้าปล่อยให้เจริญเติบโตตามธรรมชาติจะเลื้อยเกาะกิ่งไม้ ใบกลมขอบหยักเว้าลึก 5 พู โคนใบเว้าเป็นรูปหัวใจ ดอกออกเป็นช่อแยกแขนง ดอกย่อยขนาดเล็กสีเขียวมีหมวก จะหลุดออกเมื่อกลีบดอกเปลี่ยนเป็นสีขาว โคนเชื่อมติดกัน ปลายแยก 5 กลีบ เป็นผลเดี่ยวที่ออกเป็นพวง (เป็นผลเดี่ยวที่เกิดจากดอกช่อแต่ดอกไม่หลอมรวมกัน) ผลย่อยรูปกลมรีและฉ่ำน้ำ มีผิวนวลเกาะและรสหวาน มีสีเขียว, ม่วงแดงและม่วงดำแล้วแต่พันธุ์ ในผลมีเมล็ดประมาณ 1-4 เมล็ด 
ประวัติการปลูก.
จากหลักฐานทางประวัติศาสตร์ มีการบ่งบอกว่ามีการปลูกองุ่นกันมามากกว่า 5,000 ปี แต่จากหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ จากการจัดเรียงลำดับจีโนมของนักวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เออร์ไวน์ พบว่า มนุษย์รู้จักและบริโภคองุ่นมาเป็นเวลาไม่ต่ำกว่า 15,000 ปีแล้ว ซึ่งนับว่าตั้งแต่ยุคที่มนุษย์จะรู้จักการเพาะปลูก 
องุ่นสามารถเจริญเติบโตได้ดีทั้งในเขตหนาว เขตกึ่งร้อนกึ่งหนาว และเขตร้อน สำหรับประเทศไทยไม่ปรากฏหลักฐานแน่ชัดว่านำเข้ามาในสมัยใด แต่คาดว่าน่าจะนำเข้ามาตั้งแต่ในสมัยรัชกาลที่ 5 โดยพระองค์ท่านได้นำพันธุ์ไม้แปลก ๆ จากต่างประเทศที่ได้เสด็จประพาสมาปลูกในประเทศไทย และเชื่อว่าในจำนวนพันธุ์ไม้แปลก ๆ เหล่านั้นน่าจะมีพันธุ์องุ่นรวมอยู่ด้วย ในสมัยรัชกาลที่ 7 มีหลักฐานยืนยันว่าเริ่มมีการปลูกองุ่นกันบ้างแต่ผลองุ่นที่ได้มีรสเปรี้ยว การปลูกองุ่นจึงซบเซาไป ต่อมาในปี พ.ศ. 2493 ได้เริ่มมีการปลูกองุ่นอย่างจริงจัง โดย หลวงสมานวนกิจ ได้นำพันธุ์องุ่นมาจากมลรัฐแคลิฟอร์เนีย ประเทศสหรัฐอเมริกา และปี พ.ศ. 2497 ดร.พิศ ปัญญาลักษณ์ ได้นำพันธุ์องุ่นมาจากทวีปยุโรปซึ่งสามารถปลูกได้ผลเป็นที่น่าพอใจ นับแต่นั้นมาการปลูกองุ่นในประเทศไทยจึงแพร่หลายมากขึ้น
อนึ่ง ในกฎมณเทียรบาลสมัยกรุงศรีอยุธยา มีข้อความกล่าวถึง "ป้อมสวนองุ่น" จึงเป็นไปได้ว่าน่าจะมีการนำพันธุ์องุ่นมาปลูกแล้วตั้งแต่สมัยอยุธยา
สรรพคุณทางยาและคุณค่าทางอาหาร.
องุ่นมีสารอาหารที่สำคัญคือ น้ำตาลและสารอาหารจำพวกกรดอินทรีย์ เช่น น้ำตาลกลูโคส, น้ำตาลซูโคส, วิตามินซี, เหล็กและแคลเซียม องุ่นยังสามารถนำไปทำเป็นเหล้าองุ่นซึ่งเป็นเหล้าบำรุงใช้เป็นยา การรับประทานองุ่นเป็นประจำมีส่วนช่วยในการบำรุงสมอง, บำรุงหัวใจ, แก้กระหาย, ขับปัสสาวะและบำรุงกำลัง คนที่ร่างกายผอมแห้ง แก่ก่อนวัยและไม่มีเรี่ยวแรง หากรับประทานองุ่นเป็นประจำจะสามารถช่วยเสริมทำให้ร่างกายแข็งแรงขึ้นได้ ส่วนเครือและรากมีฤทธิ์ในการขับลม, ขับปัสสาวะ, รักษาโรคไขข้ออักเสบ, ปวดเอ็นและปวดกระดูก อีกทั้งยังมีฤทธิ์ระงับประสาท, แก้ปวดและแก้อาเจียนอีกด้วย
การปลูกองุ่นในประเทศไทย.
ประเทศไทยนิยมปลูกองุ่นในแถบภาคตะวันตก เช่น 
ซึ่งสามารถให้ผลผลิตได้ดี แต่เกษตรกรบางรายได้เปลี่ยนจากองุ่นเป็นพืชอื่น เนื่องจากมีปัญหาโรคแมลงระบาดมาก และแมลงดื้อยาไม่สามารถกำจัดได้ ทำให้พื้นที่ปลูกองุ่นในแถบนี้ลดลง พื้นที่ปลูกองุ่นได้ขยายไปในแถบภาคกลาง ภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือบ้างเล็กน้อย แต่มีปัญหาเรื่องโรคแมลงระบาดมากทำให้พื้นที่ปลูกองุ่นไม่ค่อยขยายเท่าที่ควร
หลวงสมานวนกิจ (เจริญ สมานวนกิจ)

ศาสตราจารย์ ดร. หลวงสมานวนกิจ มีนามเดิมว่า เจริญ สมานวนกิจ อดีตอธิบดีกรมป่าไม้
ประวัติ.
เจริญ เกิดเมื่อวันที่ 19 ธันวาคม พ.ศ. 2439 ที่อำเภอชัยบาดาล จังหวัดลพบุรี เป็นบุตรคนที่สองของนายเปีย นางแก้ว ตุ้มทอง เมื่ออายุ 7-8 ปี ได้เรียนหนังสือกับพระที่วัดข้างบ้าน ซึ่งเป็นน้องของมารดา (หลวงน้า) ได้เรียนหนังสือไทยกับหนังสือขอมและเลข และการสวดมนต์ จนอายุ 14-15 ปี จึงได้ไปเรียนหนังสือที่กรุงเทพฯ ณ โรงเรียนวัดสุทธิวราราม และได้เข้าเรียนในโรงเรียนสาขาของโรงเรียนกรุงเทพคริสเตียน เรียนอยู่ 1 ปี แล้วย้ายไปเรียนที่โรงเรียนกรุงเทพคริสเตียนวิทยาลัยอีก 1 ปี ได้ชั้นมัธยม 1 เมื่อจบมัธยม 6 แล้วไปสมัครเรียนโรงเรียนข้าราชการพลเรือนสระปทุมเป็นเวลา 3 ปี ในแผนกยันตรศึกษาและวนศาสตร์ควบกัน
ต่อมาในปีพ.ศ. 2460 สอบชิงทุนของกระทรวงมหาดไทยได้ที่ 1 ได้ทุนไปศึกษาวิชาป่าไม้ที่ประเทศพม่า 2 ปี ที่โรงเรียนเบอร์มาฟอเรสต์ สำเร็จการศึกษาเมื่ออายุ 23 ปี แล้วเข้ารับราชการในกรมป่าไม้
งานราชการ.
รับราชการในกรมป่าไม้ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2462 ดำรงตำแหน่งรองผู้ช่วยเจ้ากรมป่าไม้ ในปี พ.ศ. 2484 ท่านได้รับแต่งตั้งให้เป็นผู้ช่วยหัวหน้ากองค้นคว้าของป่า ต่อมามีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ดำรงตำแหน่งอธิบดีกรมป่าไม้ ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2493 จนถึงวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2494 และในวันที่ 1 มิถุนายน พ.ศ. 2496 มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้ไปดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กระทรวงเกษตราธิการ เป็นคณบดีคณะเกษตร
รูปสิบเหลี่ยม

ในทางเรขาคณิต รูปสิบเหลี่ยม  คือ รูปหลายเหลี่ยมที่มี 10 ด้าน และมี 10 มุม 
ในภาษาอังกฤษ คำว่า "decagon" มาจากคำศัพท์ภาษากรีก "เอนเนอา" + "โกนอน" δεχα, "เก้า" + γωνον, "มุม") ส่วนคำว่า "nonagon" นั้น มาจากภาษาละติน "โนนุส" ("deca" "ที่เก้า" + "gonon" "มุม") 
รูปสิบเหลี่ยมปกติ หรือ รูปสิบเหลี่ยมด้านเท่า นั้นมีมุมภายในมุมละ 144° ส่วนพื้นที่ของรูปสิบเหลี่ยมด้านเท่า มีความยาวด้าน "a" เท่ากับ
<math>A = \frac{5}{2}a^2 \cot \frac{\pi}{10} = \frac{5a^2}{2} \sqrt{5+2\sqrt{5}} \simeq 7.69421 a^2.</math>
พญากระรอกดำ

พญากระรอกดำ (ชื่อวิทยาศาสตร์: "Ratufa bicolor") เป็นกระรอกชนิดหนึ่ง ที่อยู่ในวงศ์ย่อยพญากระรอก (Ratufinae) เป็นกระรอกชนิดหนึ่งที่ใหญ่ที่สุดในโลก และเป็นกระรอกชนิดที่ใหญ่ที่สุดที่พบในประเทศไทย หางยาวเป็นพวง ขนตามลำตัวและหางสีดำสนิท บางตัวอาจมีสะโพก หรือโคนหางออกสีน้ำตาล ขนบริเวณแก้มและท้องสีเหลือง เท้าหน้ามี 4 นิ้ว เท้าหลังมี 5 นิ้ว เล็บยาวและโค้งช่วยในการยึดเกาะต้นไม้ และสะดวกในการเคลื่อนไหวไปมา ขนาดโตเต็มที่มีความยาวลำตัวและหัว 33-37.5 เซนติเมตร ความยาวหาง 42.5-46 เซนติเมตร น้ำหนัก 1-1.6 กิโลกรัม
มีการกระจายพันธุ์ในแคว้นอัสสัม ของอินเดีย, ภาคตะวันออกของเนปาล, ภาคใต้ของจีน, พม่า, ไทย, ลาว, กัมพูชา, เวียดนาม, มาเลเซีย, เกาะสุมาตรา, เกาะชวา, เกาะบาหลี มีทั้งหมด 10 ชนิดย่อย มีพฤติกรรมมักอาศัยอยู่ในป่าที่มีเรือนยอดไม้สูง เช่น ป่าเบญจพรรณและป่าดิบแล้ง มักพบเห็นอยู่ตามเรือนยอดไม้ที่รกทึบและใกล้ลำห้วย หากินในเวลากลางวันและหลับพักผ่อนในเวลากลางคืน มีความปราดเปรียวว่องไว สามารถกระโดดไปมาบนยอดไม้ได้ไกลถึง 22 ฟุต ปกติจะอาศัยอยู่ตามลำพัง ยกเว้นในฤดูผสมพันธุ์หรือมีลูกอ่อนที่อาจเห็นเป็นคู่หรือเป็นกลุ่มเล็ก ๆ ผสมพันธุ์ได้เมื่ออายุได้ 2 ปี ตั้งท้องนาน 28 วัน ออกลูกครั้งละ 1-2 ตัว โดยที่ตัวเมียมีเต้านมทั้งหมด 3 คู่ รังสร้างขึ้นโดยการนำกิ่งไม้สดมาขัดสานกันคล้ายรังนกขนาดใหญ่ และอาจจะมีรังได้มากกว่าหนึ่งรัง ปัจจุบันมีผู้สามารถเพาะขยายพันธุ์ได้ที่เลี้ยงได้แล้ว และนิยมเลี้ยงเป็นสัตว์เลี้ยง
พญากระรอกดำ ยังมีชื่อเรียกอื่นอีกว่า "กระด่าง" ในภาษาใต้เรียก "พะแมว"
อุทยานแห่งชาติ

อุทยานแห่งชาติ  คือ อุทยาน (park) ที่ใช้เพื่อวัตถุประสงค์ในการสงวนรักษา มักเป็นแหล่งสงวนที่ดินทางธรรมชาติ ที่ดินกึ่งธรรมชาติ หรือที่ดินที่สร้างขึ้น ตามประกาศหรืออยู่ในความครอบครองของรัฐเอกราช แม้ประเทศแต่ละแห่งจะนิยามอุทยานแห่งชาติของตนไว้ต่างกัน แต่มีแนวคิดร่วมกัน คือ การสงวนรักษา "ธรรมชาติแบบป่า" (wild nature) ไว้เพื่อคนรุ่นหลัง และเพื่อเป็นสัญลักษณ์แห่งความภาคภูมิของชาติ ส่วนในระดับสากลนั้น องค์การระหว่างประเทศชื่อ "สหภาพระหว่างประเทศเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ" หรือ "ไอยูซีเอ็น" (International Union for Conservation of Nature: IUCN) และหน่วยงานในสังกัด คือ คณะกรรมาธิการโลกว่าด้วยพื้นที่คุ้มครอง (World Commission on Protected Areas) เป็นผู้นิยามอุทยานแห่งชาติ และพื้นที่คุ้มครอง ประเภท "หมวด 2" (Category II)
ในสหรัฐ แม้มีการเสนอเกี่ยวกับประเภทของอุทยานแห่งชาติมาก่อนแล้ว แต่มีการจัดตั้ง "อุทยานแห่งชาติหรือพื้นที่รื่นรมย์เพื่อประโยชน์และความเพลิดเพลินของประชาชน" (public park or pleasuring-ground for the benefit and enjoyment of the people) เป็นครั้งแรกใน ค.ศ. 1872 คือ อุทยานแห่งชาติเยลโลว์สโตน (Yellowstone National Park) เยลโลว์สโตนไม่ได้รับการเรียกขานในกฎหมายว่า เป็นอุทยานแห่งชาติ แต่ในทางปฏิบัติถือกันว่า เป็นอุทยานแห่งชาติ และถือกันอย่างกว้างขวางว่า เป็นอุทยานแห่งชาติที่แรกในโลก และเป็นอุทยานแห่งชาติที่เก่าแก่ที่สุดในโลก ส่วนพื้นที่คุ้มครองที่เก่าแก่ที่สุดนั้น คือ ป่าสงวนโทเบโกเมนริดจ์ (Tobago Main Ridge Forest Reserve) จัดตั้งใน ค.ศ. 1776 กับเขตโดยรอบ คือ ภูเขาบอจด์ข่าน (Bogd Khan Mountain) จัดตั้งใน ค.ศ. 1778 ซึ่งเป็นเวลาเกือบหนึ่งร้อยปีก่อนเยลโลว์สโตน สถานที่ที่กฎหมายสหรัฐเรียกอย่างเป็นทางการว่า "อุทยานแห่งชาติ" เป็นที่แรก คือ อุทยานแห่งชาติแมกคะนอว์ (Mackinac National Park) จัดตั้งใน ค.ศ. 1875 ต่อมาใน ค.ศ. 1879 มีการจัดตั้งราชอุทยานแห่งชาติ (Royal National Park) ในออสเตรเลีย จึงถือเป็นอุทยานแห่งชาติที่เก่าแก่ที่สุดเป็นอันดับสามของโลก อย่างไรก็ดี ใน ค.ศ. 1895 มีการแปรสถานะแมกคะนอว์จาก อุทยานแห่งชาติ เป็น อุทยานแห่งรัฐ (state park) โดยโอนกรรมสิทธิ์จากรัฐบาลระดับชาติไปให้รัฐบาลท้องถิ่นของรัฐมิชิแกนแทน ดังนั้น จึงมีผู้ถือว่า ราชอุทยานของออสเตรเลียเป็นอุทยานแห่งชาติอันเก่าแก่เป็นอันดับที่สองของโลก ครั้น ค.ศ. 1911 แคนาดาจัดตั้งหน่วยงานชื่อ "อุทยานแคนาดา" (Parks Canada) ขึ้นดูแลอุทยานแห่งชาติ นับเป็นหน่วยราชการแห่งแรกของโลกที่จัดตั้งขึ้นเพื่องานด้านอุทยานแห่งชาติ
อุทยานแห่งชาติขนาดใหญ่ที่สุดในโลกตามนิยามของไอยูซีเอ็น คือ อุทยานแห่งชาติกรีนแลนด์ตะวันออกเฉียงเหนือ (Northeast Greenland National Park) ซึ่งจัดตั้งใน ค.ศ. 1974 และตามข้อมูลของไอยูซีเอ็น ใน ค.ศ. 2006 มีอุทยานแห่งชาติ 6,555 แห่งที่เข้าหลักเกณฑ์ของไอยูซีเอ็น นอกจากนี้ ไอยูซีเอ็นยังพิจารณาปรับเปลี่ยนนิยามอุทยานแห่งชาติอยู่เป็นระยะ
อุทยานแห่งชาติมักเปิดให้เข้าชมได้เสมอ อุทยานแห่งชาติส่วนใหญ่ยังจัดให้มีนันทนาการกลางแจ้งและแคมปิง รวมถึงการศึกษาเล่าเรียนในเขตอุทยานแห่งชาติเพื่อให้ความรู้แก่สาธารณชนในประเด็นความสำคัญของการรักษาธรรมชาติและความน่าพิศวงของธรรมชาติ
ไม้ศอกสั้น

ไม้ศอกสั้น คือ เครื่องกระบี่กระบองชนิดหนึ่ง เป็นท่อนไม้รูปสี่เหลี่ยมยาวประมาณ 45 เซนติเมตร กว้างและสูงประมาณ 7 เซนติเมตร มีรูปร่างลักษณะคล้ายกระดูกท่อนปลายแขน ใช้ต่อสู้ในระยะประชิด โดยมากในการแสดงกระบี่กระบองจะใช้ต่อสู้กับอาวุธยาวเช่น กระบอง หอก ง้าว ผู้ใช้ไม้ศอกสั้นจะมีชั้นเชิงมวยไทยในการโจมตีคู่ต่อสู้
การต่อสู้ด้วยไม้ศอกสั้น.
การแสดงการต่อสู้แบบไทยโบราณบริเวณท้องสนามหลวงในปี 2550 มีการแสดงหลายชุด ชุดที่เกี่ยวข้องกับไม้ศอกสั้นมีดังนี้
ไอกะ มิตสึอิ

ไอกะ มิตสึอิ (#เปลี่ยนทาง , เกิดวันที่ 12 มกราคม พ.ศ. 2536) เป็นอดีตนักร้องหญิงชาวญี่ปุ่น เธอเป็นอดีตสมาชิกรุ่นที่ 8 ของมอร์นิงมูซูเมะ
ประวัติการทำงาน.
มิตสึอิได้รับเลือกให้เป็นสมาชิกรุ่นที่ 8 ของมอร์นิงมูซูเมะ ผ่านโครงการ "มอร์นิงมูซูเมะ แฮปปีบาคิออดิชัน" เมื่อวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2549
วันที่ 18 พฤษภาคม พ.ศ. 2555 มิตสึอิได้สำเร็จการศึกษาจากมอร์นิงมูซูเมะพร้อมกับริซะ นีงากิ ในคอนเสิร์ต "มอร์นิงมูซูเมะ คอนเสิร์ตทัวร์ 2012 ฮารุ ~อัลตราสมาร์ท~ นีงากิ ริซะ มิตสึอิ ไอกะ ซตสึเงียวสเปเชียล" ที่นิปปงบูโดกัน
แต่มิตสึอิยังคงทำงานอยู่กับเฮลโล! โปรเจกต์หลังจากที่สำเร็จการศึกษาจากมอร์นิงมูซูเมะไปแล้ว จนถึงวันที่ 3 พฤศจิกายน พ.ศ. 2561 เธอได้สำเร็จการศึกษาจากเฮลโล! โปรเจกต์และออกจากวงการบันเทิง
ผลงาน.
"ผลงานที่มิตสึอิมีส่วนร่วมกับมอร์นิงมูซูเมะในฐานะสมาชิก โปรดดูที่บทความรายชื่อผลงานของมอร์นิงมูซูเมะ"
โรงละคร

โรงละคร หรือ โรงมหรสพ คือ อาคารหรือส่วนใดของอาคารที่ใช้เป็นสถานที่สำหรับฉายภาพยนตร์ แสดงละคร แสดงดนตรี หรือ การแสดงรื่นเริงอื่นใด และ มีวัตถุประสงค์ เพื่อเปิดให้ประชาชนเข้าชมการแสดงนั้น เป็นปกติธุระ โดยจะมี ค่าตอบแทน หรือ ไม่มีก็ตาม
แนวคิดในการออกแบบ.
โรงละคร เป็นสถาปัตยกรรมที่มีความสลับซับซ้อนในการออกแบบ เพราะเป็นอาคารที่มีหน้าที่ใช้สอยมากมายสารพัดแตกต่างกัน แต่เกิดขึ้นในเวลาเดียวกัน ผู้คนที่มาใช้โรงละครก็มีหน้าที่ที่ไม่เหมือนกัน ทั้ง คนดู คนแสดง เจ้าหน้าที่ในโรงละคร รวมถึงผู้เกี่ยวข้องอื่นๆ อีกมาก การออกแบบโรงละครต้องสอดคล้องกับเทคนิคด้านเวที ฉาก แสง สี เสียง ระบบปรับอากาศ ฯลฯ นอกจากนี้ยังจะต้องคำนึงถึงความสะดวกและความเพลิดเพลินของผู้ชม
ยามักการ

ยามักการ หรือ ยามักการ์ (◌๎) มีลักษณะคล้ายเลขอารบิก 3 ที่กลับด้าน (Ɛ) ใช้เติมเหนือพยัญชนะ ที่ต้องการระบุว่าพยัญชนะใดเป็นอักษรนำ หรืออักษรควบกล้ำ เช่น ส๎วากฺขาโต (สะ-หฺวาก-ขา-โต) พ๎ราห๎มณ (พฺราม-มะ-นะ) 
ปัจจุบันไม่นิยมใช้แล้ว เนื่องจากมีรูปร่างคล้ายทัณฑฆาต (◌์) แต่ยังสามารถพบได้ในหนังสือมนต์พิธี (หนังสือสวดมนต์) ตำราเรียนเก่า ๆ หรือการทับศัพท์ภาษาต่างประเทศเป็นภาษาไทยของบางสำนักพิมพ์
การใช้ยามักการ.
ใช้เพื่อแสดงว่าพยัญชนะนี้เป็นพยัญชนะซ้อน.
พยัญชนะซ้อน คือ พยัญชนะที่จะออกเสียงพยัญชนะตัวหน้าเป็นเสียง อะ เพียงเล็กน้อย แล้วเสียงตัวหลังเต็มเสียง เช่น คำว่า เขม่า จะถูกเขียนเป็น เข๎ม่า เพราะมันอ่านว่า ขะ (เปล่งเสียงอะออกมาเพียงเล็กน้อย) - เหม่า เพื่อแสดงว่ามันเป็นพยัญชนะซ้อน คำที่ปรากฏการใช้พยัญชนะซ้อนมีอยู่มากมาย ยกตัวอย่างเช่น
คำบางคำอาจไม่ต้องใส่ก็ได้ เช่น สดับ อาจเขียนเป็น ส๎ดับ ก็ได้ แต่ไม่นิยมเขียน
ใช้เพื่อแสดงพยัญชนะ ห นำ หรือ อ นำ.
เช่น ห๎มา ห๎นาม ห๎วู โห๎วงเห๎วง แห๎งน อ๎ย่า อ๎ยู่ อ๎ย่าง อ๎ยาก เป็นต้น
การย่อยอาหาร

ระบบการย่อยอาหารของคน.
ทางเดินอาหารของมนุษย์ยาวประมาณ 9 เมตร สรีรวิทยาการย่อยอาหารแตกต่างกันไปในแต่ละคนและขึ้นอยู่กับปัจจัยอื่นอย่างลักษณะของอาหารและขนาดของมื้ออาหาร และกระบวนการย่อยอาหารปกติใช้เวลาระหว่าง 24 ถึง 72 ชั่วโมง
ระยะของการย่อยอาหารแบ่งเป็นระยะหัว (cephalic phase) ระยะกระเพาะอาหาร (gastric phase) และระยะลำไส้ (intestinal phase) ระยะหัวเกิดขึ้นเมื่อเห็น คิดถึงและได้กลิ่นอาหาร ซึ่งกระตุ้นเปลือกสมอง (cerebral cortex) สิ่งเร้ารสและกลิ่นถูกส่งไปไฮโปทาลามัส (hypothalamus) และก้านสมองส่วนท้าย (medulla oblongata) จากนั้นจะถูกส่งผ่านประสาทเวกัส (vagus nerve) และหลั่งอะเซทิลโคลีน (acetylcholine) การหลั่งของกระเพาะอาหารในระยะนี้เพิ่มขึ้นถึง 40% ของอัตราสูงสุด ความเป็นกรดในกระเพาะอาหารไม่ถูกบัฟเฟอร์ (buffer) ด้วยอาหาร ณ จุดนี้ ฉะนั้นจึงกระทำเพื่อยับยั้งกัมมันตภาพของผนัง (หลั่งกรด) และเซลล์จี (หลั่งแกสตริน) ผ่านการหลั่งโซมาโตสแตติน (somatostatin) ของเซลล์ดี ระยะกระเพาะอาหารกินเวลา 3 ถึง 4 ชั่วโมง ระยะนี้ถูกกระตุ้นโดยการยืดของกระเพาะอาหาร การมีอาหารในกระเพาะอาหารและการลด pH การยืดกระตุ้นรีเฟล็กซ์ยาวและไมเอนเทอริก (myenteric) ซึ่งกระตุ้นการหลั่งอะเซทิลโคลีน ทำให้กระตุ้นการหลั่งน้ำย่อยกระเพาะอาหารเพิ่ม เมื่อโปรตีนเข้าสู่กระเพาะอาหาร จะถูกจับกับไอออนไฮโดรเจนซึ่งเพิ่ม pH ของกระเพาะอาหาร การยับยั้งแกสตริน (gastrin) และการหลั่งกรดกระเพาะอาหารถูกยกเลิก กระตุ้นให้เซลล์จีหลั่งแกสตรินซึ่งจะกระตุ้นเซลล์ผนังให้หลั่งกรดกระเพาะอาหาร กรดกระเพาะอาหารเป็นกรดไฮโดรคลอริกประมาณ 0.5% ซึ่งลด pH เหลือค่าที่ต้องการ 1-3 การหลั่งกรดยังถูกกระตุ้นจากอะเซทิลโคลีนทด้ดีเเรีเรเร้รร้ม้มรีมเรีม้ม้รใเรัเรัยไยไยไสไส
และฮิสตามีน (histamine) ระยะลำไส้แบ่งเป็นสองส่วน การกระตุ้นและการยับยั้ง อาหารที่ย่อยแล้วบางส่วนจะเข้าสู่ลำไส้เล็กส่วนต้น (duodenum) ทำให้มีการหลั่งแกสตรินของลำไส้ รีเฟล็กซ์ลำไส้กระเพาะอาหารยับยั้งนิวเคลียสเวกัส กระตุ้นใยซิมพาเทติกทำให้หูรูดกระเพาะอาหารส่วนปลาย (pyloric sphincter) แน่นขึ้นเพื่อยับยั้งมิให้อาหารเข้ามาเพิ่ม และยับยั้งรีเฟล็กซ์เฉพาะที่
การย่อยอาหารเริ่มในปากด้วยการหลั่งน้ำลายและเอ็นไซม์ย่อย อาหารจะถูกเปลี่ยนเป็นโบลัส (bolus) โดยการเคี้ยวและกลืนเข้าสู่หลอดอาหารซึ่งเข้าสู่กระเพาะอาหารผ่านฤทธิ์การบีบรูด (peristalsis) น้ำย่อยกระเพาะอาหารมีกรดไฮโดรคลอริกและเพพซินซึ่งจะเป็นอันตรายต่อผนังกระเพาะอาหารจึงมีการหลั่งเมือกเพื่อป้องกัน ในกระเพาะอาหาร การหลั่งเอ็นไซม์เพิ่มจะสลายอาหารให้เล็กลงร่วมกับการทำงานปั่นของกระเพาะอาหาร อาหารที่ย่อยแล้วบางส่วนนี้เข้าสู่ลำไส้เล็กส่วนต้นเป็นไคม์ (chyme) ซึ่งเป็นกึ่งของเหลวหนา การย่อยอาหารส่วนใหญ่เกิดในในลำไส้เล็กและมีการช่วยจากการหลั่งน้ำดี น้ำย่อยตับอ่อนและน้ำย่อยลำไส้ ผนังลำไส้มีวิลไล (villi) และเซลล์เนื้อเยื่อบุผิวปกคลุมด้วยไมโครวิลไลเพื่อเพิ่มการดูดซึมสารอาหารโดยการเพิ่มพื้นที่ผิวของลำไส้
ในลำไส้ใหญ่ การผ่านของอาหารช้าลงเพื่อทำให้เกิดการหมักของแบคทีเรียประจำถิ่นลำไส้ ที่นี่มีการดูดซึมน้ำและเก็บกักของเสียเป็นอุจจาระซึ่งจะถูกนำออกโดยการถ่ายอุจจาระผ่านช่องทวารหนักและทวารหนัก
ปากเซ

นครปากเซ  เป็นเมืองเอกของแขวงจำปาศักดิ์ อยู่ริมแม่น้ำโขง เป็นเมืองใหม่เพิ่งตั้งได้ไม่นาน เมืองนี้ตั้งอยู่บริเวณปากแม่น้ำเซโดน ที่บรรจบกับแม่น้ำโขงที่นี่
ปากเซเป็นเมืองที่มีสำคัญทางด้านเศรษฐกิจกับแขวงจำปาศักดิ์ และนับว่าเป็นศูนย์กลางทางเศรษฐกิจของลาวตอนใต้ มีประชาชนหลากหลายชนชาติเข้ามาดำรงชีวิตที่เมืองนี้
การเดินทาง.
การเดินทางไปเมืองปากเซจากประเทศไทย สามารถทำได้โดยผ่านพรมแดนที่ช่องเม็ก จังหวัดอุบลราชธานี แล้วเดินทางมาตามทางหลวงหมายเลข 10 ของลาว และเมื่อถึงแม่น้ำโขง ก็ต้องข้ามสะพานมิตรภาพลาว-ญี่ปุ่นจึงจะมาถึงเมืองปากเซ ปัจจุบันมีรถประจำทางออกจากจังหวัดอุบลราชธานีมาถึงปากเซโดยตรง จากปากเซถึงช่องเม็ก ระยะทางเพียง 44 กิโลเมตร
พินทุ

พินทุ (◌ฺ) มีลักษณะคล้ายจุด ใช้เติมใต้พยัญชนะ เพื่อใช้ระบุอักษรนำหรืออักษรควบกล้ำ ในการเขียนคำอ่านของคำในภาษาไทย เช่น สุเหร่า อ่านว่า สุ-เหฺร่า, ปรากฏ อ่านว่า ปฺรา-กด เป็นต้น
ในการเขียนภาษาบาลีและภาษาสันสกฤตด้วยอักษรไทย จะเติมพินทุไว้ที่พยัญชนะสะกดของคำ เช่น ธมฺมา (ทัม-มา) อญฺชลี (อัน-ชะ-ลี) และเติมที่อักษรนำหรืออักษรควบกล้ำ เช่น สฺวากฺขาโต (สะ-หวาก-ขา-โต) เชตฺวา (เช-ตะ-วา) ในการแยกแยะว่าพินทุใดใส่เพื่อพยัญชนะสะกดหรืออักษรนำ ขึ้นอยู่กับประสบการณ์ของผู้อ่าน เนื่องจากคำที่ใช้พินทุสำหรับอักษรนำนั้นมีอยู่น้อยคำ
ในการเขียนคำทับศัพท์อาหรับด้วยอักษรไทย จะเติมพินทุไว้ที่พยัญชนะเพื่อเน้นว่า พยัญชนะต้องออกเสียงเสมือนว่าเป็นอักษรนำ เช่น อะบูบักรฺ (อะ-บู-บัก-ร) และ อัลลอฮฺ (อัล-ลอ-ฮฺ)