pythainlp/thai-wiki-dataset-v4 huggingface dataset:
ธงชาติเบลีซ

ธงชาติเบลีซ มีลักษณะเป็นธงสี่เหลี่ยมผืนผ้า กว้าง 2 ส่วน ยาว 3 ส่วน พื้นสีน้ำเงิน ที่ขอบธงตอนบนและตอนล่างมีแถบขนาดเล็กสีแดง กลางธงมีรูปวงกลมสีขาว ภายในมีภาพตราแผ่นดินของเบลีซ ซึ่งล้อมรอบด้วยใบมะฮอกกานีสีเขียวจำนวน 50 ใบ ธงนี้เริ่มใช้มาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2493 อันเป็นปีที่เริ่มมีการเคลื่อนไหวเรียกร้องเอกราชจากสหราชอาณาจักร โดยขณะนั้นเบลีซใช้ชื่อประเทศว่า บริติชฮอนดูรัส ภายหลังเมื่อเบลีซได้รับเอกราชในปี พ.ศ. 2524 ธงนี้จึงมีฐานะเป็นธงชาติเบลีซอย่างเป็นทางการ
ภายในตราแผ่นดินนั้น ประกอบด้วยรูปโล่ซึ่งภายในแบ่งเป็น 3 ส่วน ประกอบด้วยภาพขวานและไม้พายไขว้ในพื้นสีขาวที่ช่องซ้ายบน รูปขวานกับเลื่อยไขว้กันในพื้นสีเหลืองที่ช่องขวาบน และภาพเรือใบแล่นในทะเลบนพื้นสีฟ้าช่องล่างกลาง เบื้องหลังโล่นี้มีภาพต้นมะฮอกกานี เบื้องซ้ายของโล่เป็นภาพคนงานผิวเหลืองแบกขวาน เบื้องขวาเป็นรูปคนงานผิวดำแบกพาย ทั้งสองคนนี้ยืนประคองรูปโล่ เบื้องล่างของภาพทั้งหมดมีคำขวัญประจำชาติในแพรแถบสีขาว เป็นข้อความภาษาละตินใจความว่า "Sub Umbra Floreo" (อันอาจแปลได้ว่า "เราเจริญขึ้นภายใต้ร่มเงา") ภาพทั้งหมดมีความหมายถึงอุตสาหกรรมไม้มะฮอกกานี ซึ่งเป็นอุตสาหกรรมสำคัญของชาติ ตรานี้เริ่มใช้มาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2450
ส่วนสีของธงชาตินั้น มีที่มาจากสีของพรรคการเมืองที่เป็นแกนสำคัญในการเรียกร้องเอกราชของเบลีซ กล่าวคือ สีน้ำเงินเป็นสัญลักษณ์ของพรรคสหภาพประชาชน (People's United Party - PUP) ส่วนสีแดงคือสีของพรรคสหประชาธิปไตย (United Democratic Party - UDP)
ใบมะฮอกกานีทั้ง 50 ใบ หมายถึงปี ค.ศ. 1950 (พ.ศ. 2493) อันเป็นปีที่พรรคสหภาพประชาชนได้อำนาจปกครองประเทศ
ธงชาติบริติชฮอนดูรัส.
บริติชฮอนดูรัสเป็นชื่อประเทศเบลีซในสมัยที่ยังเป็นอาณานิคมของสหราชอาณาจักรตั้งแต่ พ.ศ. 2405 - 2524 ในสมัยนั้นได้ธงธงชาติตามอย่างบรรดาชาติอาณานิคมของสหราชอาณาจักรทั่วไป กล่าวคือ ใช้ธงสี่เหลี่ยมผืนผ้าสีน้ำเงิน มีรูปธงชาติสหราชอาณาจักรที่มุมธงบนด้านคันธง ที่พื้นสีน้ำเงินนั้นมีภาพตราแผ่นดินของบริติชฮอนดูรัส ซึ่งเป็นกรอบตราเกือบกลมลักษณะคล้ายตราอาร์ม ภายในแบ่งพื้นเป็น 3 ส่วน ประกอบด้วยภาพธงชาติสหราชอาณาจักรที่ช่องซ้ายบน ภาพอุปกรณ์การทำป่าไม้ 4 ชนิดได้แก่ ค้อนใหญ่ เลื่อย ขวาน และไม้พายที่ช่องซ้ายล่าง และภาพเรือใบแล่นในทะเลหันหน้าไปทางเสาธงที่ช่องล่างสุด ภาพตราดังกล่าวนี้ล้วนสื่อความหมายถึงอุตสาหกรรมการทำป่าไม้มะฮอกกานีอันเป็นอุตสาหกรรมหลักของดินแดน และเริ่มใช้ในธงชาติเมื่อปี พ.ศ. 2413 โดยตรานั้นอยู่ในพื้นวงกลมสีขาว ต่อมาจึงยกเอาวงกลมดังกล่าวออกในปี พ.ศ. 2462
ตราแผ่นดินของฮอนดูรัสของอังกฤษ

ตราแผ่นดินของฮอนดูรัสของอังกฤษ เป็นมีวงกลมวงใหญ่แต่ขอบวงเป็นลายกรอบหลุยส์ แบ่งเป็น 3 ช่องใหญ่ๆ คือ 
ฮอนดูรัสของอังกฤษ เป็นชื่อของประเทศฮอนดูรัส สมัยตกเป็นอาณานิคมของอังกฤษ ในช่วง พ.ศ. 2414 – พ.ศ. 2524
จักรยานยนต์

จักรยานยนต์ มอเตอร์ไซค์ หรือ รถเครื่อง  คือยานพาหนะสองล้อที่ใช้เครื่องยนต์เบนซินหรือมอเตอร์ในการขับเคลื่อน ประเภทของจักรยานยนต์ขึ้นอยู่กับลักษณะการออกแบบใช้งาน เช่น ระยะทาง สภาพจราจร การท่องเที่ยว กีฬา การแข่งขัน เป็นต้น
ประวัติ.
จักรยานยนต์คันแรกของโลกถูกออกแบบและสร้างโดยนักประดิษฐ์ชาวเยอรมันที่ชื่อ ก็อทลีพ ไดม์เลอร์ จดสิทธิบัตรเมื่อวันที่ 29 สิงหาคม พ.ศ. 2428 (ค.ศ. 1885) ซึ่งต่อมาได้รับการพัฒนาให้เป็นรถสำหรับใช้ในสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง อย่างไรก็ตาม ถ้าจะนับยานพาหนะสองล้อที่ขับเคลื่อนด้วยพลังไอน้ำว่าจักรยานยนต์แล้ว ได้เกิดขึ้นที่สหรัฐใน พ.ศ. 2410 (ค.ศ. 1867) โดย Sylvester Howard Roper จาก Massachusetts
ในปี พ.ศ. 2437 (ค.ศ. 1894) Hildebrand & Wolfmüller ออกจำหน่ายจักรยานยนต์เพื่อการค้าเป็นครั้งแรก โดยปรับปรุงการเผาไหม้ภายในเครื่องยนต์ให้ดีขึ้น จนกระทั่งสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ผู้ผลิตจักรยานยนต์มากที่สุดเห็นจะเป็น อินเดียน ผลิตจักรยานยนต์จำนวนสองหมื่นคันต่อปี โดยใน ค.ศ. 1920 ฮาร์ลีย์-เดวิดสัน ผลิตจักรยานยนต์เพื่อขายมากกว่า 67 ประเทศ จนกระทั่ง พ.ศ. 2471 (ค.ศ. 1928) DKW ได้กุมตลาดใหญ่ไว้
หลังสงครามโลกครั้งที่สอง BSA Group เป็นผู้ผลิตใหญ่ ผลิตจักรยานยนต์ 75,000 คันต่อปีในคริสต์ทศวรรษ 1950 และบริษัทจากเยอรมนี Motorenwerke AG เป็นผู้ผลิตมากที่สุดตั้งแต่ พ.ศ. 2498 (ค.ศ. 1955) ถึงคริสต์ทศวรรษ 1970
ปัจจุบัน บริษัทจากญี่ปุ่นอย่างฮอนด้า คาวาซากิ ซูซูกิ และยามาฮ่า ได้มีอิทธิพลต่อวงการจักรยานยนต์ ในขณะที่ในอเมริกา ฮาร์ลีย์-เดวิดสัน ก็ยังคงรักษาระดับความนิยมไว้ได้ ทางฝั่งยุโรปก็มี เวสป้า ดูคาติ-จากอิตาลี บีเอ็มดับเบิลยู-จากเยอรมัน และ ไทรอัมพ์-จากอังกฤษ ซึ่งในส่วนของบริษัทไทยนั่นก็มี เช่น ไทเกอร์, บิ๊กบูล, สตาเลียน, แพล็ททินัม และ จีพีเอ็กซ์ เรสซิ่ง
นอกจากนั้นยังมีกลุ่มผู้ชื่นชมรถประเภทสกูตเตอร์ในกลุ่มเล็ก ๆ ที่ได้รับความนิยมไปทั่วโลกเช่นกัน
เซลีนี (ยานอวกาศ)

ยานอวกาศเซลีนี  หรือที่รู้จักกันในชื่อ คางุยะ (; โรมาจิ: "Kaguya"; : ชื่อองค์หญิงคางุยะ ผู้ที่มาจากดวงจันทร์ตามตำนานพื้นบ้านญี่ปุ่น) เป็นยานอวกาศลำที่สองของญี่ปุ่น ที่ส่งขึ้นสู่ดวงจันทร์ ชื่อเซลีนีย่อมาจาก "Selenological and Engineering Explorer" หรือ "ยานสำรวจทางวิศวกรรมและศึกษาดวงจันทร์" ยานถูกปล่อยขึ้นจากฐานปล่อยจรวดในศูนย์ศึกษาอวกาศทะเนะงะชิมะ (種子島宇宙センター, Tanegashima Space Center) จังหวัดคะโงะชิมะ ประเทศญี่ปุ่น เมื่อเวลา 01:31:01 น. วันที่ 14 กันยายน พ.ศ. 2550 (UTC) แล่นเข้าสู่วงโคจรรอบดวงจันทร์สำเร็จเมื่อวันที่ 3 ตุลาคม ปีเดียวกัน ยานสำรวจลำนี้มีภารกิจสำรวจดวงจันทร์ในเชิงธรณีวิทยา ทั้งการกำเนิด วิวัฒนาการ และสภาพของดวงจันทร์ โดยตัวยานจะแบ่งออกเป็น 3 ส่วน ได้แก่ ยานโคจรหลัก และดาวเทียมอีกสองดวงที่มีชื่อว่า "โอกินะ" และ "โออุนะ" ซึ่งมีน้ำหนักเพียงดวงละ 53 กิโลกรัม ยานเซลีนีปฏิบัติภารกิจเสร็จสิ้นและถูกปรับวงโคจรให้เข้าชนดวงจันทร์ในวันที่ 10 มิถุนายน พ.ศ. 2552 เวลา 18:25 น. (UTC) บริเวณใกล้หลุมอุกกาบาตกิลล์ (Gill) รวมระยะเวลาปฏิบัติภารกิจทั้งสิ้น 1 ปี 8 เดือน การส่งยานอวกาศครั้งนี้ถือได้ว่าเป็นการส่งยานอวกาศของโครงการสำรวจดวงจันทร์ที่ใหญ่ที่สุดรองจากโครงการอะพอลโล 
จุดมุ่งหมาย.
ภารกิจหลักของยานสำรวจดวงจันทร์ลำนี้คือ
อุปกรณ์.
ยานเซลีนีได้ติดตั้งอุปกรณ์วิทยาศาสตร์เพื่อใช้ในการสำรวจทั้งสิ้น 13 ตัว ดังนี้
เลิฟเล็ตเตอร์ (ซิงเกิลโบอา)

เลิฟ เล็ตเตอร์ (; โรมาจิ: "ラヴ・レター"; : Rabu Reta) เป็นซิงเกิลที่ 23 ของโบอา เป็นแม็กซี่ซิงเกิลที่ประกอบด้วยเพลงหน้าเออย่าง LOVE LETTER และเพลงหน้าบีสองเพลง คือ Diamond Heart และ Beautiful Flowers วางจำหน่ายวันที่ 26 กันยายน พ.ศ. 2550 โดยในครั้งแรกถูกกำหนดให้วางจำหน่ายในวันที่ 19 กันยายน พ.ศ. 2550 แต่เนื่องจากมีศิลปินค่ายเดียวกันออกผลงาน คือ ซิงเกิล talkin' 2 myself ของอายูมิ ฮามาซากิ และซิงเกิล SHINE / Ride On ของศิลปินเพื่อร่วมชาติอย่างทงบังชินกี จึงได้เลื่อนกำหนดการวางจำหน่ายออกไป
ซิงเกิลนี้เปิดตัวสัปดาห์แรกในอันดับที่ 3 ของออริกอนชาร์ตด้วยยอดขาย 28,369 แผ่น และมียอดรวมของซิงเกิลนี้อยู่ที่ 44,000 แผ่น
เพลง LOVE LETTER เป็นเพลงบัลลาดช้าๆ มีเนื้อหาเกี่ยวกับคนรักที่เขียนจดหมายรักหากันทั้งๆที่ไม่ได้พบเจอหน้ากันเลย ส่วนเพลง Diamond Heart เป็นเพลงประกอบโฆษณาโทรศัพท์มือถือยี่ห้อโตชิบา รุ่น W53T ของระบบโทรศัพท์ au และเพลง Beautiful Flower เป็นเพลงประจำของทีมเบสบอลของเมืองโยโกฮาม่าชื่อดังอย่าง "โยโกฮาม่า เบย์สตาร์"
ธงชาติหมู่เกาะเคย์แมน

ธงชาติหมู่เกาะเคย์แมน เป็นธงสี่เหลี่ยมผืนผ้า กว้าง 1 ส่วน ยาว 2 ส่วน พื้นสีน้ำเงิน ที่มุมธงบนด้านคันธงเป็นรูปธงชาติสหราชอาณาจักร ที่พื้นสีน้ำเงินนั้นมีภาพตราแผ่นดินของหมู่เกาะเคย์แมน ซึ่งเป็นรูปโล่พื้นแดงมีลายคดสีขาวสลับฟ้าที่ส่วนท้องโล่ ตอนบนที่พื้นสีแดงเป็นรูปสิงโตอังกฤษสีทอง ตอนล่างที่ลายคดสองสีมีรูปดาวห้าแฉกสีขาวขอบทองรวม 3 ดวง เบื้องบนของโล่มีรูปเต่าทะเลสีเขียวยืนบนขดเชือกสีขาวสลับฟ้าและช่อสับปะรดสีเหลือง ตอนล่างมีแพรแถบสีเหลืองจารึกคำขวัญประจำชาติว่า "He hath founded it upon the seas" 
แบบธงที่ใช้อยู่ในปัจจุบันนี้เริ่มใช้มาตั้งแต่วันที่ 25 มกราคม พ.ศ. 2542 ถ้าใช้เป็นธงเรือพลเรือนจะเปลียนพื้นธงเป็นสีแดง ส่วนธงชาติในสมัยก่อนหน้านั้นรูปตราแผ่นดินที่พื้นธงจะบรรจุอยู่ในวงกลมสีขาวอีกชั้นหนึ่ง ซึ่งใช้อยู่ในช่วง พ.ศ. 2501 - 2542
สำหรับธงผู้ว่าการหมู่เกาะเคย์แมนก็เป็นเช่นเดียวกับธงของผู้ว่าการดินแดนต่างๆ ของดินแดนอาณานิคมโพ้นทะเลของสหราชอาณาจักร กล่าวคือ ใช้ธงชาติสหราชอาณาจักรประดับภาพตราแผ่นดินในวงกลมล้อมด้วยช่อใบไม้ที่กลางธง
โคลิน ฟาร์เรล

โคลิน เจมส์ ฟาร์เรล  เกิดเมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2519 เป็นนักแสดงชาวไอริช ที่มีผลงานภาพยนตร์ฮอลลีวูดอย่างเรื่อง Daredevil, Miami Vice, Minority Report, Phone Booth และ S.W.A.T 
ฟาร์เรลเคยได้รับการจัดอันดับให้เป็นหนึ่งในห้าสิบหนุ่มหล่อของนิตยสารพีเพิลเมื่อปี 2546 ในปีเดียวกันนั้น เขายังได้รับการยกย่องให้เป็นผู้ชายที่เซ็กซี่ที่สุดในโลกเป็นอันดับที่ 6 ของนิตยสารคอมปานี และรับค่าตัวสูงถึง 8 ล้านดอลลาร์สหรัฐ จากการรับบทนำใน S.W.A.T. ของปี 2546 รวมทั้งคว้ารางวัลนำแสดงหน้าใหม่ยอดเยี่ยมแห่งปีของอังกฤษจากเรื่อง Tigerland ของสมาคมวิจารณ์ภาพยนตร์ลอนดอน ตลอดจนรางวัล เอ็มทีวี มูวี่ อวอร์ดส ในฐานะนักแสดงที่ประสบความสำเร็จจากเรื่อง Phone Booth
ประวัติ.
โคลิน ฟาร์เรล เกิดเมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2519 ที่แคสเซิลน็อค กรุงดับลิน ประเทศไอร์แลนด์ ตอนเด็ก ฟาร์เรล ใฝ่ฝันเป็นนักฟุตบอลอย่างพ่อและลุงของเขา ที่เป็นนักฟุตบอลสโมสร ไอริชฟุตบอลคลับ ซึ่งทั้งคู่เล่นให้กับแชมร็อค โรเวอร์ในทศวรรษที่ 60 แต่ความสนใจของเขาก็เปลี่ยนเป็นการแสดง ฟาร์เรล เข้าโรงเรียน Gaiety School of Drama ในกรุงดับลิน ก่อนที่จะเรียนจบ
ฟาร์เรล แสดงบทนำในมินิซีรีส์ของไดร์เดร เพอร์เซล เรื่อง "Falling For a Dancer" ต่อมาเขาแสดงนำในซีรีส์ของบีบีซีเรื่อง Ballykissangel และในเรื่องแรกของผู้กำกับฯ ทิม รอท ในเรื่อง "The War Zone" นอกจากนั้นเขายังรับบทเล็กๆ ในภาพยนตร์แก๊งค์สเตอร์ดับลินของทัดเดส โอซัลลิแวน เรื่อง "Ordinary Decent Criminal" แสดงร่วมกับเควิน สเปซี่
ฟาร์เรล แสดงในภาพยนตร์เรื่อง "A Home at the End of the World" ซึ่งนำเค้าโครงเรื่องมาจากนิยายของไมเคิล คันนิงแฮม ("The Hours") และภาพยนตร์อเมริกันเรื่องแรกคือ Tigerland และเรื่องต่อมาของฟาร์เรลก็คือ "American OutLaws" ในบทเจสซี่ เจมส์ ส่วนภาพยนตร์อื่นๆ "Hart’s War" คู่กับบรูซ วิลลิส รวมทั้งแสดงคู่กับทอม ครูซ ในเรื่อง "Minority Report" ของสตีเฟ่น สปีลเบิร์ก ตลอดจนคู่กับเบน อัฟเฟล็ค ในเรื่อง "Daredevil" และประกบอัล ปาชิโน ในเรื่อง "The Recruit" และซามูเอล แอล แจ๊คสัน ในเรื่อง "S.W.A.T."
นอกจากนี้ ฟาร์เรล ยังกลับมาร่วมงานกับโจเอล ชูมัคเกอร์ ในเรื่อง "Phone Booth" และหลังจากจบบทบาทของเขาใน "Alexander" ฟาร์เรลเดินทางไปยังแอฟริกาใต้เพื่อสวมบทนำใน "Ask the Dust" กับบทร้อยเอกจอห์น สมิธ ในเรื่อง "The New World" ที่เป็นเรื่องเกี่ยวกับการเผชิญหน้าครั้งแรกระหว่างวัฒนธรรมชาวยุโรปกับอินเดียนแดง 
ในปี พ.ศ. 2549 ได้แสดงภาพยนตร์กำกับโดย ไมเคิล มานน์ เรื่อง "Miami Vice" ที่สร้างจากทีวีซีรีส์ในทศวรรษที่ 80 เป็นภาพยนตร์แอ็คชั่นอาชญากรรม แสดงร่วมกับเจมี่ ฟ็อกซ์
รัสเซล โครว์

รัสเซล ไอรา โครว์  เกิดเมื่อวันที่ 7 เมษายน ค.ศ. 1964 นักแสดงชาวนิวซีแลนด์-ออสเตรเลีย เจ้าของรางวัลออสการ์สาขานักแสดงนำฝ่ายชายยอดเยี่ยมจากภาพยนตร์เรื่อง Gladiator ในปี 2000
ประวัติ.
รัสเซล โครว์เกิดที่เวลลิงตัน ประเทศนิวซีแลนด์ เป็นบุตรชายของ John Alexander Crowe และ Jocelyn Yvonne ต่อมาเขาได้ย้ายไปอยู่ที่ออสเตรเลียเมื่อเขาอายุได้ 4 ขวบ พ่อของเขามีอาชีพรับจัดเตรียมฉากภาพยนตร์ เขาเริ่มการแสดงเมื่ออายุได้ 6 ขวบ มีผลงานทางโทรทัศน์ในออสเตรเลียอยู่ระยะหนึ่ง จนกระทั่งอายุ 25 ปีจึงได้รับบทนำ บทบาทการแสดงของโครว์ที่โดดเด่นที่สุดงานหนึ่งคือบท ฮานโด้ ใน "Romper Stomper" 
ในปี 1997 เขาแสดงในภาพยนตร์ที่เข้าชิงรางวัลภาพยนตร์ยอดเยี่ยมเวทีออสการ์เรื่อง "L.A. Confidential" เป็นผลทำให้ชื่อเสียงของเขาโด่งดังขึ้น จากบท บัด ไวท์ จนถึงในเรื่อง "The Insider" ที่เขารับบท เจฟฟรีย์ วิกันด์ ผู้เปิดโปงความลับของบริษัทแห่งหนึ่ง ที่แสดงร่วมกับนักแสดงรุ่นใหญ่อย่าง อัล ปาชิโน ภาพยนตร์เรื่องนี้ทำให้เขาได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัลนักแสดงชายยอดเยี่ยม
ต่อมาในภาพยนตร์เรื่อง "Gladiator" ในปี 2000 ซึ่งโครว์ได้รับบทเป็น แม็กซิมัส เป็นเรื่องแรกของโครว์ที่ได้รับความนิยมอย่างสูง และทำให้เขาสามารถคว้ารางวัลนักแสดงนำชายยอดเยี่ยม จากเวทีออสการ์มาครองได้ ต่อมาในปี 2002 ได้แสดงในภาพยนตร์เรื่อง "ผู้ชายหลายมิติ" ซึ่งทำให้เขาได้รับรางวัลนักแสดงชายยอดเยี่ยมทั้งจากเวทีรางวัลลูกโลกทองคำและรางวัลบาฟต้า
ในปี 2007 เขาได้แสดงในภาพยนตร์เรื่อง "American Gangster" โดยผู้กำกับ ริดลี่ย์ สก็อตต์ เขาได้แสดงร่วมกับดารารางวัลออสการ์อย่าง เดนเซล วอชิงตัน
ชีวิตส่วนตัว.
โครว์ยังตกเป็นข่าวซุบซิบว่า มีความสัมพันธ์กับ เม็ก ไรอัน ส่วนกิจกรรมยามว่าง โครว์มีความสุขกับการขับมอเตอร์ไซค์ไปกับเพื่อน ๆ เป็นระยะทางถึง 4000 ไมล์ทั่วออสเตรเลีย นอกจากนี้เขายังมีวงดนตรี ที่ชื่อว่า 30 Odd Foot of Grunts อีกด้วย และเคยได้แสดงโชว์ในงาน เอ็มทีวี ออสเตรเลีย วิดีโอ มิวสิก อวอร์ดสแล้ว
หม่อมเจ้าวิศิษฎ์สวัสดิรักษ์ สวัสดิวัตน์

พลอากาศจัตวา หม่อมเจ้าวิศิษฎ์สวัสดิรักษ์ สวัสดิวัตน์ (5 เมษายน พ.ศ. 2442 — 26 ธันวาคม พ.ศ. 2531) เป็นพระโอรสในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ กับหม่อมหุ่น สวัสดิวัตน์ ณ อยุธยา
พระประวัติ.
หม่อมเจ้าวิศิษฎ์สวัสดิรักษ์ สวัสดิวัตน์ เป็นพระโอรสในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ กับหม่อมหุ่น สวัสดิวัตน์ ณ อยุธยา (สกุลเดิม พิศลยบุตร) ประสูติเมื่อวันที่ 5 เมษายน พ.ศ. 2442 เมื่อเจริญชันษา ทรงเข้าศึกษาที่โรงเรียนนายร้อยทหารบก
วันที่ 30 มิถุนายน พ.ศ. 2457 เป็นนาคหลวงผนวชเป็นสามเณร ณ พระอุโบสถ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม โดยมีสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาวชิรญาณวโรรส เป็นพระอุปัชฌาย์ พระวรวงษ์เธอ กรมหมื่นชินวรสิริวัฒน์ เป็นพระศีลาจารย์ แล้วไปจำพรรษา ณ วัดบวรนิเวศราชวรวิหาร
ต่อมาในปี พ.ศ. 2462 ได้รับพระกรุณาจากสมเด็จพระเชษฐาธิราช เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ ให้ไปศึกษาการบิน เพราะยังไม่มีเชื้อพระวงศ์ทรงศึกษาทางนี้เลย ทรงเข้าศึกษาที่โรงเรียน Royal Air Force ที่เมืองคอร์นวอลล์ ประเทศอังกฤษ ต่อมาในปี พ.ศ. 2467 เสด็จไปทรงศึกษาต่อที่สหรัฐอเมริกา ทรงสำเร็จวิชาการบินชั้นสูง จากนั้นเสด็จกลับมารับราชการที่กรมอากาศยาน ในปี พ.ศ. 2470 เมื่อเกิดเหตุการณ์เปลี่ยนแปลงการปกครอง จึงต้องพ้นจากราชการ
ต่อมาในปี พ.ศ. 2493 โปรดเกล้าฯ ให้เข้ารับราชการที่กรมเสนาธิการ ทรงดำรงตำแหน่งราชองครักษ์ ประจำพระองค์สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี ถึง พ.ศ. 2500 ได้รับพระราชทานยศจากนาวาอากาศเอก เป็น พลอากาศจัตวา ทรงดำรงตำแหน่งหัวหน้ากองวิจัย กรมเสนาธิการกลาโหม 
หม่อมเจ้าวิศิษฎ์สวัสดิรักษ์ เสกสมรสกับหม่อมราชวงศ์เครือศรี สวัสดิวัตน์ (ราชสกุลเดิม โศภางค์) มีโอรสธิดา ดังนี้
พลอากาศจัตวา หม่อมเจ้าวิศิษฎ์สวัสดิรักษ์ สวัสดิวัตน์ สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 26 ธันวาคม พ.ศ. 2531 สิริชันษา 89 ปี พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ไปในการพระราชทานเพลิงศพเมื่อวันที่ 8 มกราคม พ.ศ. 2532 ณ เมรุหลวงหน้าพลับพลาอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร
เวสต์ไลฟ์ (อัลบั้ม)

เวสต์ไลฟ์  เป็นอัลบั้มชุดแรกของ เวสต์ไลฟ์ กลุ่มศิลปินบอยแบนด์จากไอร์แลนด์ ออกจำหน่ายเมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2542 ขึ้นชาร์ตอันดับ 2 ของสหราชอาณาจักร และอันดับที่ 129 ของสหรัฐอเมริกา และอันดับที 15 ของออสเตรเลีย เพลงที่ได้รับความนิยมของอัลบั้มนี้ได้แก่ "สแวร์อิตอะเกน", "อีฟไอเล็ตยูโก", "ซีซันส์อินเดอะซัน" เป็นต้น
ภูมิหลังและการเปิดตัว.
เวสต์ไลฟ์ได้เซ็นสัญญากับอาร์ซีเอเรเคิดส์ ในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2541 และเดินทางไปยังสตอกโฮล์มทันทีเพื่อเริ่มบันทึกอัลบั้มเปิดตัว ซิงเกิลแรกของวงคือ "สแวร์อิตอะเกน" วางจำหน่ายในเดือนเมษายน พ.ศ. 2542 ตามมาด้วยซิงเกิลอีกสองเพลงและอัลบั้มได้วางจำหน่ายในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2542 อัลบั้มรุ่นมาตรฐานประกอบด้วย 17 แทร็ก ในขณะที่ทางวงกล่าวว่าพวกเขาได้บันทึกเสียง 22 เพลงสำหรับอัลบั้มเปิดตัวของพวกเขา
สำหรับทวีปอเมริกาเหนือ เวสต์ไลฟ์ได้เซ็นสัญญากับอริสตาเรเคิดส์หลังจากออดิชั่นกับ ไคลฟ์ เดวิส (Clive Davis) ผู้ก่อตั้งค่ายเพลง โดยเวสต์ไลฟ์เปิดตัว "สแวร์อิตอะเกน" ที่นั่นเมื่อวันที่ 7 มีนาคม พ.ศ. 2543 อัลบั้มนี้วางจำหน่ายในวันที่ 4 เมษายน พ.ศ. 2543 โดยมีรายชื่อเพลงที่เปลี่ยนแปลงซึ่งรวมเพลงใหม่ "My Private Movie" ด้วย
อัลบั้มวิดีโอสารคดีที่เกี่ยวข้องกับการเปิดตัวชื่อ "The Westlife Story" วางจำหน่ายในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2543 โดยครองอันดับที่ 15 ใน UK Visual Chart โดยเปิดตัวในรูปแบบ VHS และ DVD บอกเล่าเรื่องราวของสมาชิกทั้งห้าคนกลายมาเป็นเวสต์ไลฟ์ การบันทึกอัลบั้มแรกของพวกเขา และรวมถึงมิวสิกวิดีโอ 4 เพลง ต่อมาได้มีการเปิดตัวดีวีดีใหม่อีกครั้งโดยมีมิวสิกวิดีโอทั้งหมด 6 เพลง และในวันที่ 18 พฤศจิกายน พ.ศ. 2545 ดีวีดีดังกล่าวรวมอยู่ในชุดกล่องดิสก์ 5 แผ่นชื่อ "Westlife: The Complete Story"
ชาร์ต.
<templatestyles src="Col-begin/styles.css"/>
โคสท์ทูโคสท์

โคสต์ทูโคสต์  คือผลงานอัลบั้มชุดที่ 2 ของเวสท์ไลฟ์ จัดจำหน่ายเมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2543 บทเพลงที่ได้รับความนิยมอย่างแพร่หลายของอัลบั้มนี้ได้แก่ My Love, Against All Odds และ I Have A Dream โดยอัลบั้มชุดนี้ได้ก้าวขึ้นสู่อันดับที่ 1 ในสหราชอาณาจักรและ อันดับที่ 40 ในออสเตรเลีย
สวีตอิมแพ็กต์

สวีท อิมแพ็ค (; โรมาจิ: "Sweet Impact") เป็นซิงเกิลที่ 22 ของโบอา เป็นแม็กซี่ซิงเกิลที่ประกอบด้วยเพลงหน้าเออย่าง Sweet Impact และเพลงหน้าบีจังหวะสนุกๆอย่าง Bad Drive และเป็นซิงเกิลแรกที่ใช้หน้าปกเวอร์ชันซีดีกับซีดี+ดีวีดีต่างกัน ซิงเกิลนี้วางจำหน่ายเมื่อวันที่ 25 เมษายน พ.ศ. 2550 โดยเปิดตัวในอันดับที่ 5 ของออริกอนชาร์ต และมียอดขายรวม 42,789 แผ่น 
เพลง Sweet Impact เป็นเพลงประกอบโฆษณาของเครื่องสำอางฟาซิโอของโคเซ่มาตั้งแต่เดือนมกราคม พ.ศ. 2550 ส่วนมิวสิกวิดีโอเพลงนี้ได้แรงบันดาลใจมาจากมิวสิกวิดีโอของไมเคิล แจ็กสัน
วินเตอร์เลิฟ

วินเทอร์ เลิฟ (; โรมาจิ: "Winter Love") เป็นซิงเกิลที่ 21 ของโบอา เป็นแม็กซี่ซิงเกิลที่ประกอบด้วยเพลงบัลลาดหน้าเออย่าง Winter Love และเพลงหน้าบีที่เกี่ยวกับวันคริสต์มาสอย่าง Candle Lights และโบนัสแทร็คอย่าง Last Christmas วางจำหน่ายเมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2549 สามารถขึ้นมาถึงอันดับที่ 1 ของออริกอนเดลี่ชาร์ตได้นานถึง 3 วัน โดยสัปดาห์แรกเปิดตัวในอันดับที่ 2 ของออริกอนชาร์ต และมียอดขายรวมประมาณหนึ่งแสนแผ่น 
เพลง Winter Love เป็นเพลงประกอบรายการ "เลิฟคัตสึ" ประจำเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2549 ทางช่องนิปปอนทีวี และนอกจากนี้ยังใช้ประกอบโฆษณาของ music.jp อีกด้วย ส่วนเพลงหน้าบีอย่าง Candle Lights เป็นเพลงประกอบภาพยนตร์เกาหลีเรื่อง "รักสุดท้ายของนายไฮโซ" นำแสดงโดย ฮุนบิน
พอโลเนีย

พอโลเนีย  เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางสูง 10-20 เมตร ผลัดใบ มีอัตราการเจริญเติบโตเร็วมาก ต้นอ่อนมีเปลือกสีเขียว มีปุ่มหรือรอยแผลใบทั่วลำต้น ต้นแก่ (อายุมากกว่า 5 ปี) เปลือกเป็นสีน้ำตาลเข้ม แตกเป็นร่อง เปลือกบางฉีกขาดง่ายไม่ทนไฟ ทำให้ต้นไม้ตายได้ถ้าถูกไฟไหม้ มีรากแก้วตรงและยาวได้ถึง 40 ฟุต รากแขนงและรากฝอยจะอยู่ต่ำกว่าผิวดินประมาณ 4 ฟุต เป็นพืชใบเดี่ยว ใบมีลักษณะเรียงตรงข้ามสลับตั้งฉาก รูปหัวใจ มีขนนุ่ม สีเขียวอ่อนด้านหลังใบ ก้านท้องใบไม่มีขน มีเส้นกลางใบและเส้นแขนงใบชัดเจน ใบมีขนาดโตเต็มที่กว้างได้ถึง 36 นิ้ว ก้านใบยาว ดอกออกเป็นช่อ ขนาดใหญ่ ที่ปลายกิ่งมีสีม่วง ดอกตูมเป็นกระเปาะสีน้ำตาล เป็นดอกสมบูรณ์เพศ
การกระจายพันธุ์.
พอโลเนียเป็นพันธุ์ไม้พื้นเมืองของจีนเป็นส่วนใหญ่มีมากว่า 30 สายพันธุ์ เป็นพันธุ์ไม้ในเขตอากาศอบอุ่น ที่มีปริมาณน้ำฝน 500-2,600 มิลลิเมตร /ปี มีความชื้นในอากาศสูง อุณหภูมิอยู่ระหว่าง -10 - 42 องศา ปัจจุบันมีความนิยมปลูกกันในหลายประเทศ เช่น ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ ญี่ปุ่น แคนนาดา อิตาลี อังกฤษ อินโดนีเซีย ไทย เป็นต้น
การใช้ประโยชน์.
การใช้ประโยชน์ทางด้านเนื้อไม้ คุณสมบัติของไม้พอโลเนียมีดังนี้ มีน้ำหนักเบา (14 ปอนด์/ลูกบาศก์ฟุต) ,ทนต่อความร้อนสูงมาก (ติดไฟที่ 425 องศา) ,อบให้แห้งง่ายและมีความเสียหายน้อย ถ้าอบในตู้อบจะแห้งในเวลา 24-48 ชั่วโมง ถ้าอากาศปกติ 30-60 วัน โดยไม่มีปัญหาการร้าว การบิดงอ การปริแตก ,มีความพรุนสูง (75-88%) ,มีความทนทาน ผุพังยากมาก (ในสภาพที่ไม่สัมผัสกับพื้นดิน) ,ง่ายต่อการเลื่อย เจาะรูใส ขัดผิว 
การใช้ประโยชน์ทางด้านนิเวศน์ รากของพอโลเนียช่วยปรับสภาพดินและเก็บความชื้นในดินได้ โดยสามารถปรับสภาพดินภูเขา ดินปนทราย หรือดินที่มีค่าความเป็นด่างสูง แต่ไม่สามารถปรับปรุงดินเหนียวหรือดินปนหิน และดินที่เป็นกรดจัดที่มีค่า pH 3.5 ใบของพอโลเนียมีขนาดใหญ่ และธาตุไนโตรเจนสูงช่วยเพิ่มความสมบูรณ์ให้กับดิน และปกคลุมหน้าดิน ช่วยชลอการชะล้างผิวหน้าดิน ดอกพอโลเนียให้น้ำหวานแก่ผึ้งได้เป็นอย่างดี สามารถปลูกเพื่อเลี้ยง ผึ้งได้ ใบของพอโลเนียยังมีโปรตีนสูง สัตว์ต่าง ๆ ชอบกัดกิน เช่น กวาง กระต่าย วัว เป็นต้น
การใช้ประโยชน์ทางด้านภูมิสถาปัตย์ ปลูกเป็นไม้ประดับเพื่อชมดอกสีม่วง ซึ่งมีขนาดใหญ่และดก ดูสวยงาม
ลำดับเหตุการณ์คณะราษฎร

ลำดับเหตุการณ์คณะราษฎรแสดงรายการเหตุการณ์สำคัญนับตั้งแต่การก่อตั้งคณะราษฎรในปี 2469 จนหมดอำนาจในปี 2490
เหตุการณ์ปฏิวัติสยามเมื่อวันที่ 24 มิถุนายน 2475 เป็นเหตุการณ์ในประวัติศาสตร์ไทย และทำให้สถาบันพระมหากษัตริย์ที่เคยเป็นผู้ปกครองสูงสุดของประเทศมาช้านานเสียอำนาจส่วนใหญ่ อย่างไรก็ตาม ภายหลังจากเหตุการณ์เปลี่ยนแปลงดังกล่าวใน พ.ศ. 2475 การต่อสู้ทางการเมืองก็ยังมิได้จบลงไปอย่างสิ้นเชิง ยังคงมีการต่อสู้กันระหว่างผู้นำในระบอบเก่า กับระบอบใหม่ หรือความขัดแย้งในผู้นำคณะราษฎรด้วยกันเอง จนรัฐประหารในประเทศไทย พ.ศ. 2490 ถือได้ว่าเป็นการล้างอำนาจทางการเมืองของคณะราษฎรเสียสิ้น
บุคคลสำคัญ.
<templatestyles src="Col-begin/styles.css"/>
เหตุการณ์ภายหลัง.
21 พฤษภาคม 2503 รัฐบาลจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ ประกาศยกเลิกวันชาติ 24 มิถุนายน ซึ่งตรงกับวันที่คณะราษฎรปฏิวัติเปลี่ยนแปลงการปกครอง และให้ถือเอาวันพระราชสมภพของพระมหากษัตริย์เป็นวันชาติแทน ถือเป็นการสิ้นสุดสัญลักษณ์แห่งการเปลี่ยนแปลงการปกครองของคณะราษฎร
วันที่ 14 เมษายน 2560 มีข่าวว่าหมุดคณะราษฎรถูกเปลี่ยน โดยหมุดใหม่มีข้อความว่า "ความนับถือรักใคร่ในพระรัตนตรัยก็ดี ในรัฐของตนก็ดี ในวงศ์ตระกูลของตนก็ดี มีจิตซื่อตรงในพระราชาของตนก็ดี ย่อมเป็นเครื่องทำให้รัฐของตนเจริญยิ่ง ขอประเทศสยามจงเจริญยั่งยืนตลอดไป ประชาชนสุขสันต์ หน้าใส เพื่อเป็นพลังของแผ่นดิน"
ในปี 2563 มีการเปลี่ยนชื่อค่ายพหลโยธินและค่ายพิบูลสงคราม ซึ่งได้ชื่อตามผู้นำคณะราษฎร เป็น "ค่ายภูมิพล" และ "ค่ายสิริกิติ์" ตามลำดับ
เจ้าหญิงเบียทริซ

เจ้าหญิงเบียทริซ นางเอโดอาร์โด มาเปลลี มอซซี (หรือ เบียทริซ เอลิซาเบธ แมรี (8 สิงหาคม พ.ศ. 2531) เป็นสมาชิกของราชวงศ์วินด์เซอร์ เบียทริชเป็นพระธิดาในเจ้าชายแอนดรูว์ ดยุกแห่งยอร์ก กับซาราห์ ดัชเชสแห่งยอร์ก ทรงอยู่ในลำดับที่ 9 แห่งการสืบราชสันตติวงศ์สหราชอาณาจักร ต่อจากพระบิดา พระองค์มีพระขนิษฐาพระองค์หนึ่งคือเจ้าหญิงยูเชนี
พระประวัติ.
เจ้าหญิงเบียทริซประสูติเมื่อวันที่ 8 สิงหาคม พ.ศ. 2531 ณ โรงพยาบาลพอร์ตแลนด์สำหรับสตรีและเด็กในลอนดอน เป็นพระธิดาพระองค์ใหญ่ในเจ้าชายแอนดรูว์ ดยุกแห่งยอร์ก กับซาราห์ ดัชเชสแห่งยอร์ก เป็นพระราชนัดดาลำดับที่ห้าในสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 กับเจ้าชายฟิลิป ดยุกแห่งเอดินบะระ ส่วนพระนามนั้น พระชนกและชนนีตั้งไว้ก่อนประสูติกาลเพียงสองสัปดาห์
เจ้าหญิงเบียทริชเข้าพิธีบัพติศมา ณ โบสถ์น้อยประจำพระราชวังเซนต์เจมส์เมื่อวันที่ 20 ธันวาคม พ.ศ. 2531 พระองค์มีพ่อทูนหัวและแม่ทูนหัวคือ ไวเคานต์ลินลีย์ (ปัจจุบันคือเอิร์ลที่ 2 แห่งสโนว์ดอน), ดัชเชสแห่งรอกซ์เบอร์ (ปัจจุบันคือเลดีเจน ดาวเนย์), ปีเตอร์ พาลัมโบ, กาเบรียล กรีนอล และแคโรลีน คอตเทอเรล
เสกสมรส.
ในงานระดมทุน ณ หอศิลป์ภาพเหมือนแห่งชาติกรุงลอนดอนเมื่อเดือนมีนาคม พ.ศ. 2562 เจ้าหญิงเบียทริซปรากฏพระองค์พร้อมกับ (Edoardo Mapelli Mozzi) นักพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ บุตรชายของอเล็กซ์ มาเปลลี-มอซซี (Alex Mapelli-Mozzi) นักกีฬาโอลิมปิกชาวสหราชอาณาจักร ซึ่งสืบสันดานจากขุนนางอิตาลี สำนักข่าวบีบีซีรายงานว่า เอโดอาร์โด มีบรรดาศักดิ์เป็นเคานต์เช่นเดียวกับบิดา แต่บรรดาศักดิ์นี้ไม่ได้รับการยอมรับในราชสำนักอิตาลีหรือสหราชอาณาจักร สันนิษฐานว่าเจ้าหญิงเบียทริซและเอโดอาร์โดเริ่มคบหากันใน พ.ศ. 2561 หลังงานสมรสของเลดีกาเบรียลลา วินด์เซอร์ พระญาติชั้นที่หนึ่งของเจ้าหญิง
เจ้าหญิงเบียทริซทรงหมั้นหมายกับเอโดอาร์โด มาเปลลี มอซซี เมื่อเดือนกันยายน พ.ศ. 2562 ที่ประเทศอิตาลี และมีพระราชพิธีหมั้นอย่างเป็นทางการในสำนักดยุกแห่งยอร์กเมื่อวันที่ 26 กันยายน ต่อมามีหมายกำหนดการจัดพระราชพิธีเสกสมรสลงวันที่ 29 พฤษภาคม พ.ศ. 2563 ณ โบสถ์น้อยภายในพระราชวังเซนต์เจมส์ และจัดงานฉลองเสกสมรสแบบส่วนพระองค์ในสวนของพระราชวังบักกิงแฮม แต่พระราชพิธีดังกล่าวถูกเลื่อนออกไป เนื่องจากการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (โควิด-19) ที่สุดจึงมีการจัดพระราชพิธีเสกสมรสแบบส่วนพระองค์ในวันที่ 17 กรกฎาคม พ.ศ. 2563 ณ โบสถ์น้อยหลวงแห่งนักบุญทั้งหลายภายในมหาอุทยานวินด์เซอร์ (Windsor Great Park) และมิได้ประกาศต่อสาธารณชนล่วงหน้า ในพระราชพิธี เจ้าชายแอนดรูว์ทรงพระดำเนินพร้อมกับเจ้าหญิงเบียทริซ เจ้าหญิงเบียทริซสวมฉลองพระองค์สำหรับเสกสมรส เดิมเป็นฉลองพระองค์ครุยของสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 ซึ่งได้รับการออกแบบใหม่โดยนอร์แมน ฮาร์ตเนลล์ (Norman Hartnell) ส่วนเทริดที่ใช้สวมในพระราชพิธี ทรงยืมเทริดสุริยรัศมีของพระนางแมรี (Queen Mary Fringe Tiara) จากสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 มาใช้
เจ้าหญิงเบียทริซมีพระโอรสเลี้ยงคนหนึ่ง ชื่อ คริสโตเฟอร์ วูลฟ์ (Christopher Woolf; เกิด พ.ศ. 2559) บุตรของพระภัสดาที่เกิดกับกับดารา หวง (Dara Huang) สถาปนิกชาวอเมริกันเชื้อสายไต้หวัน ซึ่งเป็นอดีตคนรัก เจ้าหญิงเบียทริซประสูติการพระธิดาชื่อ ซีเอนา เอลิซาเบธ มาเปลลี มอซซี (Sienna Elizabeth Mapelli Mozzi) เมื่อวันที่ 18 กันยายน พ.ศ. 2564 ณ โรงพยาบาลเชลซีและเวสต์มินสเตอร์ อยู่ในลำดับที่ 10 แห่งการสืบราชสมบัติของสหราชอาณาจักร
พระมหามนตรีศรีองครักษ์สมุห (ฉัตร โชติกเสถียร)

พระมหามนตรีศรีองครักษ์สมุห (ฉัตร โชติกเสถียร) เป็นบุตรพระยาธรรมจรรยานุกูลมนตรี (ทองดี โชติกเสถียร) กับท่านผิว เกิดเมื่อวันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2439 เข้ารับราชการสนองพระมหากรุณาธิคุณต่อพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในปี พ.ศ. 2457 โปรดเกล้าฯ พระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นนายรองสนิท 
พ.ศ. 2461 เป็นรองหัวหมื่นหลวงเดชนายเวร พ.ศ. 2465 เป็นจมื่นมหาดเล็ก ในสมัยรัชกาลที่ 7 ในปี พ.ศ. 2471 เป็นเจ้ากรมมหาดเล็กในสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี พ.ศ. 2473 เป็นเจ้ากรมพระตำรวจขวารักษาพระองค์ มีบรรดาศักดิ์เป็นพระมหามนตรีศรีองครักษ์สมุห 
สมรสกับนางสาวพร้อม เลาหเศรษฐี อนิจกรรมเมื่อวันที่ 1 มีนาคม พ.ศ. 2533
หม่อมเจ้าเผ่าเพ็ญพัฒน์ เพ็ญพัฒน์

พระประวัติ.
หม่อมเจ้าเผ่าเพ็ญพัฒน์ เพ็ญพัฒน์ มีพระนามลำลองว่า ท่านชายเผ่า เป็นพระโอรสในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นพิไชยมหินทโรดม ประสูติแต่หม่อมเทียม คชเสนี เมื่อวันที่ 9 พฤษภาคม พ.ศ. 2449 มีเชษฐาและเชษฐภคินีต่างมารดาสององค์ คือ หม่อมเจ้าชาย (ยังไม่มีพระนาม; 25 กันยายน พ.ศ. 2447 - 15 ตุลาคม พ.ศ. 2447) และพรรณเพ็ญแข กฤดากร (11 กันยายน พ.ศ. 2448 – 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2517) 
เมื่อพระบิดาสิ้นพระชนม์ หม่อมเจ้าเผ่าเพ็ญพัฒน์ มีชันษาได้ 5 ปี ได้เสด็จเข้าไปอยู่ในพระบรมมหาราชวัง ในพระอุปถัมภ์ของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุฑารัตนราชกุมารี ซึ่งเป็นปิตุจฉา ได้ศึกษากับครูผู้หญิงในพระบรมมหาราชวัง กระทั่งชันษาได้ 9 ปี จึงเสด็จไปศึกษาต่อที่โรงเรียนนายร้อยทหารบก ต่อมาในปี พ.ศ. 2462 เสด็จไปทรงศึกษาที่ประเทศอังกฤษ จากนั้นใน พ.ศ. 2471 ทรงเข้าศึกษาที่โรงเรียนนายร้อยทหารบกแซนด์เฮิสต์ เมื่อสำเร็จการศึกษา ได้เสด็จกลับมารับราชการในกรมจเรทหารบกและกรมเสนาธิการทหารบกตามลำดับ 
ร้อยตรี หม่อมเจ้าเผ่าเพ็ญพัฒน์ สิ้นชีพตักษัยด้วยพระโรคหทัยวาย เมื่อวันที่ 10 มกราคม พ.ศ. 2503 สิริชันษา 53 ปี มีพิธีพระราชทานเพลิงศพเมื่อวันที่ 29 พฤษภาคม พ.ศ. 2503 ณ วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร 
หม่อมเจ้าเผ่าเพ็ญพัฒน์ สมรสกับหม่อมหลวงพอจิตร (ราชสกุลเดิม ปัทมสิงห์) มีโอรส 2 คน คือ
เรือหลวงมัจฉาณุ

เรือหลวง"มัจฉาณุ" (HTMS "Matchanu") เป็นเรือดำน้ำประจำกองทัพเรือไทย เป็นประเภทเรือดำน้ำรักษาฝั่ง ขนาดเล็ก (ระวางขับน้ำต่ำกว่า 500 ตัน) ประกอบขึ้นที่อู่ต่อเรือบริษัทมิตซูบิชิ เมืองโกเบ ประเทศญี่ปุ่น พร้อมกันจำนวน 4 ลำ พร้อมกับ เรือหลวงวิรุณ เรือหลวงสินสมุทร และเรือหลวงพลายชุมพล โดยเรือหลวงมัจฉาณุ ประกอบขึ้นพร้อมกับเรือหลวงวิรุณ
ชื่อเรือหลวงมัจฉาณุ เป็นชื่อพระราชทาน มา ณ วันที่ 30 สิงหาคม พ.ศ. 2480 มาจากชื่อตัวละครในวรรณคดีไทยซึ่งมีอิทธิฤทธิ์ในการดำน้ำ คือ มัจฉานุ จากเรื่องรามเกียรติ์
เรือหลวงมัจฉาณุ และเรือหลวงวิรุณ ประกอบแล้วเสร็จสมบูรณ์เมื่อวันที่ 4 กันยายน พ.ศ. 2480 ทางบริษัทมิตซูบิชิได้จัดพิธีส่งมอบให้เป็นกรรมสิทธิของกองทัพเรือไทย และนำลูกเรือเข้าประจำเรือ กองทัพเรือไทยจึงถือว่าวันที่ 4 กันยายน เป็น วันที่ระลึกเรือดำน้ำ
เรือดำน้ำของไทยทั้งสี่ลำ เดินทางออกจากเมืองโกเบ ประเทศญี่ปุ่น เมื่อวันที่ 5 มิถุนายน พ.ศ. 2481 ถึงกรุงเทพเมื่อวันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2481 เข้าประจำการเมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2481 ได้ออกปฏิบัติการในสงครามอินโดจีนกับฝรั่งเศส และสงครามโลกครั้งที่สอง
เมื่อครั้งกรณีพิพาทอินโดจีนฝรั่งเศส เรือดำน้ำทั้ง 4 ลำ ได้ออกไปลาดตระเวนอยู่หน้าฐานทัพเรือเรียม (กัมพูชา) ใช้เวลาดำอยู่ใต้น้ำทั้งสิ้นลำละ 12 ชั่วโมงขึ้นไป นับเป็นการดำที่นานที่สุด
เรือหลวงมัจฉาณุปลดประจำการเมื่อวันที่ 30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2494 พร้อมกันทั้ง 4 ลำ เนื่องจากขาดแคลนชิ้นส่วนอะไหล่ หลังจากญี่ปุ่นพ่ายแพ้สงครามโลก และไม่ได้รับอนุญาตให้ผลิตอาวุธยุทโธปกรณ์ และโรงงานแบตเตอรีของไทยที่ตั้งขึ้นก็ไม่สามารถผลิตแบตเตอรีสำหรับใช้ประจำเรือได้ ประกอบกับเหตุการณ์กบฏแมนฮัตตัน เมื่อวันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2494 ทำให้มีการเปลี่ยนแปลงอย่างขนานใหญ่ในกองทัพเรือ มีคำสั่งยุบหมวดเรือดำน้ำ โอนย้ายไปรวมกับหมวดเรือตรวจฝั่งที่ตั้งขึ้นใหม่
ภายหลังปลดประจำการ เรือทั้งสี่ลำได้นำมาจอดเทียบกันที่ท่าเรือในแม่น้ำเจ้าพระยา ใกล้กับโรงพยาบาลศิริราช ต่อมาได้มีการขายเรือให้กับบริษัทปูนซีเมนต์ไทย เพื่อทำการศึกษาและทำการวิศวกรรมย้อนกลับ คงเหลือแต่หอบังคับการ อาวุธปืน และกล้องส่อง ทางกองทัพเรือได้นำมาจัดสร้างสะพานเรือจำลอง จัดแสดงที่พิพิธภัณฑ์ทหารเรือ หน้าโรงเรียนนายเรือ จังหวัดสมุทรปราการ
เรือหลวงวิรุณ

เรือหลวงวิรุณ (HTMS Wirun) เป็นเรือดำน้ำประจำกองทัพเรือไทย เป็นประเภทเรือดำน้ำรักษาฝั่ง ขนาดเล็ก (ระวางขับน้ำต่ำกว่า 500 ตัน) ประกอบขึ้นที่อู่ต่อเรือบริษัทมิตซูบิชิ เมืองโกเบ ประเทศญี่ปุ่น พร้อมกันจำนวน 4 ลำ พร้อมกับ เรือหลวงมัจฉาณุ เรือหลวงสินสมุทร และเรือหลวงพลายชุมพล
ชื่อเรือหลวงวิรุณ เป็นชื่อพระราชทาน มา ณ วันที่ 30 สิงหาคม พ.ศ. 2480 มาจากชื่อตัวละครในวรรณคดีไทยซึ่งมีอิทธิฤทธิ์ในการดำน้ำ คือ วิรุณจำบัง จากเรื่องรามเกียรติ์
เรือหลวงวิรุณ ประกอบขึ้นพร้อมกับเรือหลวงมัจฉาณุ แล้วเสร็จสมบูรณ์เมื่อวันที่ 4 กันยายน พ.ศ. 2480 ทางบริษัทมิตซูบิชิได้จัดพิธีส่งมอบให้เป็นกรรมสิทธิของกองทัพเรือไทย และนำลูกเรือเข้าประจำเรือ กองทัพเรือไทยจึงถือว่าวันที่ 4 กันยายน เป็น วันที่ระลึกเรือดำน้ำ
เรือดำน้ำของไทยทั้งสี่ลำ เดินทางออกจากเมืองโกเบ ประเทศญี่ปุ่น เมื่อวันที่ 5 มิถุนายน พ.ศ. 2481 ถึงกรุงเทพเมื่อวันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2481 เข้าประจำการเมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2481 ได้ออกปฏิบัติการในสงครามอินโดจีนกับฝรั่งเศส และสงครามโลกครั้งที่สอง
เรือหลวงมัจฉาณุปลดประจำการเมื่อวันที่ 30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2494 พร้อมกันทั้ง 4 ลำ เนื่องจากขาดแคลนชิ้นส่วนอะไหล่ หลังจากญี่ปุ่นพ่ายแพ้สงครามโลก และไม่ได้รับอนุญาตให้ผลิตอาวุธยุทโธปกรณ์ และโรงงานแบตเตอรีของไทยที่ตั้งขึ้นก็ไม่สามารถผลิตแบตเตอรีสำหรับใช้ประจำเรือได้ ประกอบกับเหตุการณ์กบฏแมนฮัตตัน เมื่อวันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2494 ทำให้มีการเปลี่ยนแปลงอย่างขนานใหญ่ในกองทัพเรือ มีคำสั่งยุบหมวดเรือดำน้ำ โอนย้ายไปรวมกับหมวดเรือตรวจฝั่งที่ตั้งขึ้นใหม่
ภายหลังปลดประจำการ เรือทั้งสี่ลำได้ได้นำมาจอดเทียบกันที่ท่าเรือในแม่น้ำเจ้าพระยา ใกล้กับโรงพยาบาลศิริราช ต่อมาได้มีการขายเรือให้กับบริษัทปูนซีเมนต์ไทย คงเหลือแต่หอบังคับการ อาวุธปืน และกล้องส่อง ทางกองทัพเรือได้นำมาจัดสร้างสะพานเรือจำลอง จัดแสดงที่พิพิธภัณฑ์ทหารเรือ หน้าโรงเรียนนายเรือ จังหวัดสมุทรปราการ
เรือหลวงสินสมุทร

เรือหลวง"สินสมุทร" (HTMS "Sinsamut") เป็นเรือดำน้ำประจำกองทัพเรือไทย เป็นประเภทเรือดำน้ำรักษาฝั่ง ขนาดเล็ก (ระวางขับน้ำต่ำกว่า 500 ตัน) ประกอบขึ้นที่อู่ต่อเรือบริษัทมิตซูบิชิ เมืองโกเบ ประเทศญี่ปุ่น พร้อมกันจำนวน 4 ลำ พร้อมกับ เรือหลวงมัจฉาณุ เรือหลวงวิรุณ และเรือหลวงพลายชุมพล โดยเรือหลวงสินสมุทร ประกอบขึ้นพร้อมกับเรือหลวงพลายชุมพล แต่มีรูปแบบแตกต่างกัน โดยเรือหลวงสินสมุทรมีลักษณะภายนอกเหมือนกับเรือหลวงมัจฉาณุและเรือหลวงวิรุณ ทุกประการ
ชื่อเรือหลวงสินสมุทร เป็นชื่อพระราชทาน มา ณ วันที่ 30 สิงหาคม พ.ศ. 2480 มาจากชื่อตัวละครในวรรณคดีไทยซึ่งมีอิทธิฤทธิ์ในการดำน้ำ คือ สินสมุทร จากเรื่องพระอภัยมณี
เรือหลวงสินสมุทรและเรือหลวงพลายชุมพล ประกอบแล้วเสร็จสมบูรณ์ บริษัทมิตซูบิชิได้ทำพิธีส่งมอบเป็นกรรมสิทธิของกองทัพเรือไทย และนำลูกเรือเข้าประจำเรือ เมื่อวันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2481
เรือดำน้ำของไทยทั้งสี่ลำ เดินทางออกจากเมืองโกเบ ประเทศญี่ปุ่น เมื่อวันที่ 5 มิถุนายน พ.ศ. 2481 ถึงกรุงเทพเมื่อวันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2481 เข้าประจำการเมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2481 ได้ออกปฏิบัติการในสงครามอินโดจีนกับฝรั่งเศส และสงครามโลกครั้งที่สอง
เรือหลวงมัจฉาณุปลดประจำการเมื่อวันที่ 30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2494 พร้อมกันทั้ง 4 ลำ เนื่องจากขาดแคลนชิ้นส่วนอะไหล่ หลังจากญี่ปุ่นพ่ายแพ้สงครามโลก และไม่ได้รับอนุญาตให้ผลิตอาวุธยุทโธปกรณ์ และโรงงานแบตเตอรีของไทยที่ตั้งขึ้นก็ไม่สามารถผลิตแบตเตอรีสำหรับใช้ประจำเรือได้ ประกอบกับเหตุการณ์กบฏแมนฮัตตัน เมื่อวันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2494 ทำให้มีการเปลี่ยนแปลงอย่างขนานใหญ่ในกองทัพเรือ มีคำสั่งยุบหมวดเรือดำน้ำ โอนย้ายไปรวมกับหมวดเรือตรวจฝั่งที่ตั้งขึ้นใหม่
ภายหลังปลดประจำการ เรือทั้งสี่ลำได้นำมาจอดเทียบกันที่ท่าเรือในแม่น้ำเจ้าพระยา ใกล้กับโรงพยาบาลศิริราช ต่อมาได้มีการขายเรือให้กับบริษัทปูนซีเมนต์ไทย คงเหลือแต่หอบังคับการ อาวุธปืน และกล้องส่อง ทางกองทัพเรือได้นำมาจัดสร้างสะพานเรือจำลอง จัดแสดงที่พิพิธภัณฑ์ทหารเรือ หน้าโรงเรียนนายเรือ จังหวัดสมุทรปราการ
เรือหลวงพลายชุมพล

เรือหลวง"พลายชุมพล" (HTMS "Phlai-chumphon") เป็นเรือดำน้ำประจำกองทัพเรือไทย เป็นประเภทเรือดำน้ำรักษาฝั่ง ขนาดเล็ก (ระวางขับน้ำต่ำกว่า 500 ตัน) ประกอบขึ้นที่อู่ต่อเรือบริษัทมิตซูบิชิ เมืองโกเบ ประเทศญี่ปุ่น พร้อมกันจำนวน 4 ลำ พร้อมกับ เรือหลวงมัจฉาณุ เรือหลวงวิรุณ และเรือหลวงสินสมุทร โดยเรือหลวงพลายชุมพล ประกอบขึ้นพร้อมกับเรือหลวงสินสมุทร แต่มีรูปแบบแตกต่างกัน โดยเรือหลวงสินสมุทร เรือหลวงมัจฉาณุและเรือหลวงวิรุณ 3 ลำ มีลักษณะภายนอกเหมือนกันทุกประการ ต่างจากเรือหลวงพลายชุมพล
ชื่อเรือหลวงพลายชุมพล เป็นชื่อพระราชทาน มา ณ วันที่ 30 สิงหาคม พ.ศ. 2480 มาจากชื่อตัวละครในวรรณคดีไทยซึ่งมีอิทธิฤทธิ์ในการดำน้ำ คือ พลายชุมพล จากเรื่องขุนช้างขุนแผน
เรือหลวงสินสมุทรและเรือหลวงพลายชุมพล ประกอบแล้วเสร็จสมบูรณ์ บริษัทมิตซูบิชิได้ทำพิธีส่งมอบเป็นกรรมสิทธิของกองทัพเรือไทย และนำลูกเรือเข้าประจำเรือ เมื่อวันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2481
เรือดำน้ำของไทยทั้งสี่ลำ เดินทางออกจากเมืองโกเบ ประเทศญี่ปุ่น เมื่อวันที่ 5 มิถุนายน พ.ศ. 2481 ถึงกรุงเทพเมื่อวันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2481 เข้าประจำการเมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2481 ได้ออกปฏิบัติการในสงครามอินโดจีนกับฝรั่งเศส และสงครามโลกครั้งที่สอง
เรือหลวงมัจฉาณุปลดประจำการเมื่อวันที่ 30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2494 พร้อมกันทั้ง 4 ลำ เนื่องจากขาดแคลนชิ้นส่วนอะไหล่ หลังจากญี่ปุ่นพ่ายแพ้สงครามโลก และไม่ได้รับอนุญาตให้ผลิตอาวุธยุทโธปกรณ์ และโรงงานแบตเตอรีของไทยที่ตั้งขึ้นก็ไม่สามารถผลิตแบตเตอรีสำหรับใช้ประจำเรือได้ ประกอบกับเหตุการณ์กบฏแมนฮัตตัน เมื่อวันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2494 ทำให้มีการเปลี่ยนแปลงอย่างขนานใหญ่ในกองทัพเรือ มีคำสั่งยุบหมวดเรือดำน้ำ โอนย้ายไปรวมกับหมวดเรือตรวจฝั่งที่ตั้งขึ้นใหม่
ภายหลังปลดประจำการ เรือทั้งสี่ลำได้ได้นำมาจอดเทียบกันที่ท่าเรือในแม่น้ำเจ้าพระยา ใกล้กับโรงพยาบาลศิริราช ต่อมาได้มีการขายเรือให้กับบริษัทปูนซีเมนต์ไทย คงเหลือแต่หอบังคับการ อาวุธปืน และกล้องส่อง ทางกองทัพเรือได้นำมาจัดสร้างสะพานเรือจำลอง จัดแสดงที่พิพิธภัณฑ์ทหารเรือ หน้าโรงเรียนนายเรือ จังหวัดสมุทรปราการ
กุ้งยิง

กุ้งยิง หรือ ตากุ้งยิง (หรือ stye) เป็นการติดเชื้อของต่อมน้ำมันในเปลือกตา ส่งผลให้เกิดรอยนูนนุ่มสีแดงที่ขอบของเปลือกตา หนังตาทั้งด้านนอกและด้านในล้วนมีโอกาสพบอาการนี้
โดยส่วนใหญ่เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย "Staphylococcus aureus" กุ้งยิงชนิดด้านในเปลือกตาเกิดจากการอักเสบจากการติดเชื้อที่ต่อมไมโบเมียน ส่วนชนิดด้านนอกเปลือกตาเกิดจากการอักเสบของต่อมซีส ในขณะที่อาการคล้ายคลึงกัน ปรวดหนังตา (chalazion) เกิดจากต่อมไขมันอุดตันโดยปราศจากการติดเชื้อ A ส่วนใหญ่แล้วเกิดขึ้นตอนกลางของเปลือกตาและไม่มีอาการเจ็บ
สุชิน ควรสงวน

สุชิน ควรสงวน หรือ ชิน โฟร์เอส นักจัดรายการวิทยุ เจ้าของค่ายเพลงลูกทุ่ง นักแสดง และนักการเมือง
สุชิน เป็นชาวจังหวัดพระนครศรีอยุธยา เข้ามาจัดรายการวิทยุเพลงลูกทุ่งตั้งแต่อายุ 17-18 ปี ต่อมาร่วมหุ้นกับเพื่อน ก่อตั้งค่ายเพลงเล็กๆ ชื่อ โฟร์เอส หรือ บริษัท โฟร์เอสสตูดิโอ จำกัด เมื่อ พ.ศ. 2536 มีนักร้องในสังกัดเช่น ไวพจน์ เพชรสุพรรณ ยุ้ย ญาติเยอะ สายัณห์ สัญญา ยอดรัก สลักใจ กาญจนา มาศิริ ทศพล หิมพานต์ อ๊อด โฟร์เอส รายการเพลงลูกทุ่งของค่ายจะเช่าเวลาออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์ โดยสุชินจะออกมาโฆษณาเทปด้วยตัวเอง สวมแว่นดำ พูดคำวลีที่เป็นเอกลักษณ์ว่า "โฟร์เอสสร้างสรรค์ผลงานเพลงดีมีคุณภาพ อีกแล้วครับท่าน"
สุชิน มีผลงานแสดงภาพยนตร์เรื่อง "บอดี้การ์ดหน้าเหลี่ยม 2" รับบทเป็น เฮียสุชิน เจ้าของบริษัท G"RSM' (ล้อเลียน จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่) และเคยลงสมัครรับเลือกตั้ง ส.ส. แบบสัดส่วน พรรคชาติไทย แต่ไม่ได้รับการเลือกตั้ง
ปัจจุบัน สุชินเป็นสมาชิกพรรคชาติไทยพัฒนา และเป็นกรรมการผู้จัดการบริษัท "ชิน โฟร์เอส" และ "อีกแล้วครับท่าน" หลังจากที่บริษัทโฟร์เอสเดิมเกิดการแยกตัว
พระยาจุฬาราชมนตรี (ก้อนแก้ว)

พระยาจุฬาราชมนตรี นามเดิม ก้อนแก้ว หรือศาสนนาม มุฮัมหมัดมะอ์ซูม เป็นบุตรพระยาจุฬาราชมนตรี (เซน) และคุณหญิงก้อนทอง รับราชการเป็นมหาดเล็กตั้งแต่สมัยสมเด็จพระเจ้าเอกทัศน์ ตอนปลายกรุงศรีอยุธยาจนเสียกรุงเมื่อ พ.ศ. 2310 เมื่อเสียกรุงได้หลบหนีข้าศึกมารับราชการกับสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ต่อมาได้เป็นขุนป้องพลขันธ์ และหลวงศรีเนาวรัตน์ตามลำดับ ได้ร่วมรบกับข้าศึกจนผลัดแผ่นดินเข้าสู่สมัยรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ 1 โปรดเกล้าฯแต่งตั้งให้เป็นพระยาจุฬาราชมนตรี มีหน้าที่กำกับราชการกรมท่าขวาและดูแลมุสลิมทั่วราชอาณาจักร ถือเป็นจุฬาราชมนตรีท่านแรกในสมัยรัตนโกสินทร์
พระยาจุฬาราชมนตรี (ก้อนแก้ว) สมรสกับคุณหญิงเสม หญิงมุสลิมนิกายซุนนี หลานสาวของพระยาราชวังสัน (หวัง) มีธิดาสองคน คือ เจ้าจอมหงส์ ในรัชกาลที่ 1 และนก ภรรยาพระยาวรเทพ (เถื่อน)
พระยาจุฬาราชมนตรี (ก้อนแก้ว) ถึงแก่อนิจกรรมในสมัยรัชกาลที่ 1 เมื่ออายุได้ 82 ปี ศพของท่านฝังอยู่ที่มัสยิดต้นสน
เจ้าชายแฮร์รี ดยุกแห่งซัสเซกซ์

เจ้าชายแฮร์รี ดยุกแห่งซัสเซกซ์  หรือ เจ้าชายเฮนรี ชาลส์ อัลเบิร์ต เดวิด (ประสูติ 15 กันยายน ค.ศ. 1984) เป็นพระราชโอรสพระองค์เล็กในสมเด็จพระเจ้าชาลส์ที่ 3 แห่งสหราชอาณาจักรและไดอานา เจ้าหญิงแห่งเวลส์ อดีตพระชายา พระองค์ทรงอยู่ในอันดับที่ 5 ของลำดับการสืบราชบัลลังก์บริเตนและดินแดนในเครือจักรภพอังกฤษ 
ในฐานะพระราชนัดดาในสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 แห่งสหราชอาณาจักร แฮร์รีทรงดำรงยศทหารชั้นร้อยตรี (ซึ่งรู้จักกันในกองพันว่า Cornet) ในกองพันทหาร Blues and Royals ของกรมทหารม้ารักษาวังแห่งกองทัพบกบริเตน พระองค์ทรงเป็นผู้บัญชาการรถถัง ซึ่งได้รับการฝึกมาให้นำกลุ่มทหาร 12 นายในหน่วยยานพาหนะลาดตระเวนหุ้มเกราะ
พระอิสริยยศเดิมในแบบเต็มของเจ้าชายคือ เจ้าชายเฮนรีแห่งเวลส์ (His Royal Highness Prince Henry of Wales) แม้ว่ามีพระนามเรียกโดยทั่วไปว่า เจ้าชายแฮร์รี พระองค์ทรงใช้นามสกุล "เวลส์" เช่นเดียวกับพระเชษฐา เมื่อทรงเข้ารับการฝึกอบรมทางทหาร ราชสกุลแบบทางการของพระองค์คือ "วินด์เซอร์" ตามพระบรมราชโองการของพระอัยยิกาใน พ.ศ. 2503 แต่พระราชสันตติวงศ์ในสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 บางพระองค์ดูเหมือนจะทรงใช้ราชสกุล "เมานต์แบ็ตเต็น-วินด์เซอร์" สมเด็จพระราชินีนาถฯทรงพระราชทานให้เป็นพระราชสิทธิเฉพาะพระองค์ใดพระองค์หนึ่งจะทรงใช้
เจ้าชายแฮร์รีทรงจัดอยู่ในลำดับที่ 2 ของบรรดาเยาวราชนิกุลที่ทรงได้รับความนิยมมากสุดในโลก
ชีวิตในวัยเยาว์.
เจ้าชายแฮร์รีประสูติเมื่อวันที่ 15 กันยายน พ.ศ. 2527 ณ โรงพยาบาลเซนต์แมรี เขตแพดดิงตัน ทางตะวันตกของกรุงลอนดอน และได้ทรงเข้ารับบัพติศมาเมื่อวันที่ 21 ธันวาคมปีเดียวกัน ณ โบสถ์เซนต์จอร์จ ปราสาทวินด์เซอร์ จากดร. โรเบิร์ต รันซี อาร์ชบิชอปแห่งแคนเทอร์เบอรี โดยมีพระบิดาและพระมารดาทูนหัว คือ ดยุกแห่งยอร์ก พระปิตุลา เลดีซาราห์ แชตโท เลดีเวสทีย์ นางวิลเลียม บาร์โธโลมิว ช่างเขียนภาพเหมือนประจำราชวงศ์ ไบรอัน ออร์แกน และ เจอรัลด์ วอร์ด
ชีวิตส่วนพระองค์.
ในวันที่ 27 พฤศจิกายน พ.ศ. 2560 มีการประกาศว่าเจ้าชายแฮร์รีทรงหมั้นกับเมแกน มาร์เคิลแล้ว พระราชพิธีเสกสมรสจัดขึ้นในวันที่ 19 พฤษภาคมปีต่อมา เช้าวันนั้นเอง สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 ทรงสถาปนาเจ้าชายแฮร์รี เป็น "ดยุกแห่งซัสเซกซ์" 
ดยุกและดัชเชสแห่งซัสเซกซ์ประทับอยู่ที่พระตำหนักนอตทิงแฮมในกรุงลอนดอน ภายในพระราชวังเคนซิงตัน แต่ต่อมาได้ทรงย้ายไปประทับที่พระตำหนักฟรอกมอร์ บริเวณพื้นที่ใกล้ปราสาทวินด์เซอร์ พร้อมกับย้ายสำนักงานไปอยู่ในพระราชวังบักกิงแฮม 
เมื่อวันที่ 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 ดัชเชสแห่งซัสเซกซ์ทรงมีประสูติกาลพระโอรสคนแรก ผู้ซึ่งอยู่ในลำดับที่ 7 ของการสืบสันตติวงศ์สหราชอาณาจักร ดยุกและดัชเชสแห่งซัสเซกซ์ได้ทรงประกาศชื่อพระโอรสอย่างเป็นทางการผ่านอินสตาแกรมเมื่อวันที่ 8 พฤษภาคม ว่า "อาร์ชี เมานต์แบ็ตเทน-วินด์เซอร์" ภายหลังการเข้าเฝ้าฯ สมเด็จพระราชินีนาถและดยุกแห่งเอดินบะระ
พงศาวลี.
เจ้าชายแฮร์รี ดยุกแห่งซัสเซกซ์ ทรงเป็นสมาชิกราชวงศ์วินด์เซอร์ ทั้งทรงเป็นสมาชิกราชวงศ์ชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์-เซอเนอร์ปอร์-กลึคส์บวร์คตามพระชนกด้วย
เชิงอรรถ.
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />
เจริญ โอทอง

นายเจริญ โอทอง (หมู) เป็นสามี นักปั่นจักรยานชาวไทย ที่เดินทางรอบโลก ด้วยจักรยานตามลำพังเพียงสองคน เริ่มออกเดินทางจากกรุงเทพมหานคร ตั้งแต่วันที่ 30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2544 เป็นระยะทางประมาณ 40,000 กิโลเมตร การเดินทางของทั้งคู่เป็นที่รู้จักในหมู่นักขี่จักรยาน ว่าเป็นการเดินทางของ หมู โดยได้เตรียมตัวก่อนเดินทางกว่า 1 ปี โดยได้คุณ ทอม เคลย์เตอร์ นักบินเดี่ยวรอบโลกเพื่อเป็นที่ปรึกษาในการวางแผนการเดินทางครั้งนี้ และได้รับการสนับสนุนจาก แมคโดนัลด์ โดยสามารถทานอาหารได้ทุกร้านแมคโดนัลด์ทั่วโลกฟรี รวมถึงเงินสนับสนุนเดือนละ 6,000 บาทจนกว่าจะเดินทางสำเร็จจากเจ้านายของคุณเจริญ โอทอง ซึ่งเดิมวางแผนต้องใช้เงินประมาณ 3-4 ล้าน แต่ทั้งคู่เริ่มออกเดินทางเมื่อเก็บเงินได้ 800,000 บาท 
เจริญเกิดเมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514 เป็นชาวจังหวัดนครศรีธรรมราช 
ตามกำหนดการครั้งแรก ทั้งคู่จะใช้เวลาเดินทางประมาณ 3 ปี แต่ในการเดินทางจริงต้องล่าช้า เนื่องจากถูกปล้นระหว่างทางที่อเมริกาใต้ และต้องหยุดพักการเดินทางเมื่อแม่ของเจริญ หลังจากเดินทางไปแล้ว 5 ปีเศษ ทั้งคู่เดินทางรอบโลก และกลับมาถึงประเทศไทย ผ่านด่านปอยเปต ตรงข้ามกับอำเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว ในวันที่ 27 ตุลาคม พ.ศ. 2550 และเดินทางถึงกรุงเทพมหานครในวันที่ 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2550 ใช้เวลาทั้งสิ้น 5 ปี 11 เดือน 1 วัน
เส้นทางการเดินทางของทั้งคู่เริ่มจากกรุงเทพมหานคร ผ่านภาคใต้ของไทย ไปมาเลเซีย อินโดนีเซีย ขึ้นเครื่องบินไปออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ ขึ้นเครื่องบินไปชิลี และขี่จักรยานลัดเลาะชายฝั่งอเมริกาใต้ ผ่านอเมริกากลางไปสหรัฐอเมริกา ขี่ข้ามทวีปจากลอสแอนเจลิสไปวอชิงตันดีซี และขึ้นเครื่องบินไปโมร็อกโก แอฟริกา ข้ามไปยุโรป รัสเซีย เอเชียกลาง จีน เวียดนาม ลาว กัมพูชา ผ่านทั้งหมด 42 ประเทศ ก่อนจะกลับเข้าไทย
รายชื่อสวนสัตว์

ทวีปเอเชีย.
Breeding Centers:
Central Zoo Authority of India (CZA) is the Governing Authority of all Zoos in India
"รายชื่อของสวนสัตว์ในอินเดีย"
ทวีปอเมริกาเหนือ, อเมริกากลาง และทะเลแคริบเบียน.
"Main article: List of CAZA member zoos and aquariums"
"Main article: List of AZA member zoos and aquariums"
เจริญ โอทอง และอรวรรณ โอทอง

นายเจริญ โอทอง (หมู) และ นางอรวรรณ โอทอง (วรรณ; นามสกุลเดิม หอวัฒนสุข) เป็นคู่สามีภรรยา นักปั่นจักรยานชาวไทย ที่เดินทางรอบโลก ด้วยจักรยานตามลำพังเพียงสองคน เริ่มออกเดินทางจากกรุงเทพมหานคร ตั้งแต่วันที่ 30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2544 เป็นระยะทางประมาณ 40,000 กิโลเมตร การเดินทางของทั้งคู่เป็นที่รู้จักในหมู่นักขี่จักรยาน ว่าเป็นการเดินทางของ วรรณกับหมู โดยได้เตรียมตัวก่อนเดินทางกว่า 1 ปี โดยได้คุณ ทอม เคลย์เตอร์ นักบินเดี่ยวรอบโลกเพื่อเป็นที่ปรึกษาในการวางแผนการเดินทางครั้งนี้ และได้รับการสนับสนุนจาก แมคโดนัลด์ โดยสามารถทานอาหารได้ทุกร้านแมคโดนัลด์ทั่วโลกฟรี รวมถึงเงินสนับสนุนเดือนละ 6,000 บาทจนกว่าจะเดินทางสำเร็จจากเจ้านายของคุณเจริญ โอทอง ซึ่งเดิมวางแผนต้องใช้เงินประมาณ 3-4 ล้าน แต่ทั้งคู่เริ่มออกเดินทางเมื่อเก็บเงินได้ 800,000 บาท 
เจริญเกิดเมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514 เป็นชาวจังหวัดนครศรีธรรมราช อรวรรณเกิดเมื่อวันที่ 20 กันยายน พ.ศ. 2513 เป็นชาวจังหวัดสุโขทัย
ตามกำหนดการครั้งแรก ทั้งคู่จะใช้เวลาเดินทางประมาณ 3 ปี แต่ในการเดินทางจริงต้องล่าช้า เนื่องจากถูกปล้นระหว่างทางที่อเมริกาใต้ และต้องหยุดพักการเดินทางเมื่อแม่ของเจริญ และพ่อของวรรณเสียชีวิต หลังจากเดินทางไปแล้ว 5 ปีเศษ ทั้งคู่เดินทางรอบโลก และกลับมาถึงประเทศไทย ผ่านด่านปอยเปต ตรงข้ามกับอำเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว ในวันที่ 27 ตุลาคม พ.ศ. 2550 และเดินทางถึงกรุงเทพมหานครในวันที่ 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2550 ใช้เวลาทั้งสิ้น 5 ปี 11 เดือน 1 วัน
เส้นทางการเดินทางของทั้งคู่เริ่มจากกรุงเทพมหานคร ผ่านภาคใต้ของไทย ไปมาเลเซีย อินโดนีเซีย ขึ้นเครื่องบินไปออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ ขึ้นเครื่องบินไปชิลี และขี่จักรยานลัดเลาะชายฝั่งอเมริกาใต้ ผ่านอเมริกากลางไปสหรัฐอเมริกา ขี่ข้ามทวีปจากลอสแอนเจลิสไปวอชิงตันดีซี และขึ้นเครื่องบินไปโมร็อกโก แอฟริกา ข้ามไปยุโรป รัสเซีย เอเชียกลาง จีน เวียดนาม ลาว กัมพูชา ผ่านทั้งหมด 42 ประเทศ ก่อนจะกลับเข้าไทย
เดอะเลิฟอัลบั้ม

เดอะเลิฟอัลบั้ม  เป็นอัลบั้มที่ 8 ของกลุ่มศิลปินจากประเทศไอร์แลนด์ เวสท์ไลฟ์ เป็นอัลบั้มที่นำเพลงรักคลาสสิก 11 เพลงนำมาร้องใหม่ เปิดตัวด้วยเพลงซิงเกิลแรก The Rose ซึ่งต้นฉบับขับร้องไว้โดยเบ็ตต์ มิดเลอร์ (Bette Middler) 
นอกจากนี้ยังมีเพลงเก่า ๆ ที่นำมาร้องใหม่อย่างเช่นเพลง Total Eclipse Of The Heart - บอนนี ไทเลอร์ (Bonnie Tyler), You Light Up My Light - เด็บบี บูน (Debbie Boone), All Out Of Love - แอร์ ซัพพลาย (Air Supply), You Are So Beautiful - โจ ค็อกเกอร์ (Joe Cocker) เป็นต้น
รายชื่อเพลง.
เดอะเลิฟอัลบั้มในเวอร์ชัน Deluxe Edition สำหรับเอเชีย เพิ่มเพลงพิเศษที่ยังไม่เคยออกขายมาก่อน ได้แก่ Butterfly Kisses ของ Bob Carlise, Nothing’s Gonna Change My Love For You (George Benson), If (Bread), Solitaire (The Carpenters) และ Still Here
รัฐหิมาจัลประเทศ

หิมาจัลประเทศ (#เปลี่ยนทาง) เป็นรัฐในประเทศอินเดียตอนบน ตั้งอยู่ในส่วนหนึ่งของหิมาลัยตะวันตก และเป็นหนึ่งในสิบเอ็ดรัฐหิมาลัยของอินเดีย มีภูมิประเทศสุดขั้วประกอบด้วยยอดเขาและระบบแม่น้ำมากมาย หิมาจัลประเทศมีพรมแดนติดต่อกับดินแดนสหภาพชัมมูและกัศมีร์และดินแดนสหภาพลาดักทางเหนือ, รัฐปัญจาบทางตะวันตก, รัฐหรยาณาทางตะวันตกเฉียงใต้ และรัฐอุตตราขัณฑ์และรัฐอุตตรประเทศทางใต้ รวมถึงมีพรมแดนติดต่อกับทิเบตซึ่งถูกจีนยึดครอง
เฟซทูเฟซ

เฟซทูเฟซ  เป็นอัลบั้มที่ 7 ของวงบอยแบนด์จากไอร์แลนด์ เวสท์ไลฟ์ เป็นอัลบั้มเพลงป็อป โดยในส่วนงานโปรดักชั่นและการแต่งเพลงในชุดนี้ได้บันทึกเสียงที่ไอร์แลนด์ (บ้านเกิดของวง) สวีเดน และลอนดอน
ซิงเกิ้ลแรกคือเพลง ‘You Raise Me Up’ (ยู เรส มี อัพ) ที่นำเอาเพลงของ Josh Groban (จอช โกรแบน) มาทำใหม่ ในสไตล์กอสเปลป็อป ในอัลบั้มชุดนี้ยังมีเพลงดังๆในอดีตที่เอากลับมาทำใหม่อีก 3 เพลงคือ ‘Desperado’ งานเก่าของ The Eagles, 
‘In This Life’ งานของศิลปินคันทรี่ป็อป Collin Raye และ ‘When You Tell Me That You Love Me’ ที่ได้เจ้าของเพลงอย่างไดอาน่า รอส มาร่วมร้องด้วย และอัลบั้มนี้สามารถขึ้นอันดับ 1 ที่ชาร์ทอังกฤษ
รัฐหรยาณา

หรยาณา ("หริยาณา",) เป็นรัฐในทางเหนือของประเทศอินเดีย แยกตัวออกมาจากรัฐเดิมคือปัญจาบตะวันออกเมื่อ 1 พฤศจิกายน 1966 เนื่องจากความต่างทางภาษา รัฐหรยาณามีพื้นที่มากเป็นอันดับที่ 22 คิดเป็นน้อยกว่า 1.4%  ของพื้นที่ประเทศอินเดีย มีเมืองจัณฑีครห์เป็นเมืองหลวงของรัฐ และมีฟะรีดาบาดในภูมิภาคเมืองหลวงแห่งชาติเป็นเมืองที่มีประชากรหนาแน่นที่สุด ส่วนเมืองคุรุครามเป็นแหล่งการเงินสำคัญของภูมิภาค ด้วยบริษัทฟอร์จูน 500 จำนวนมากตั้งอยู่ที่นี่ รัฐหรยาณาประกอบด้วย 6 มณฑล, 22 อำเภอ, 72 ตำบล, 93 เตหสิล, 50 เตหสิลย่อย, 140 ชุมชนเพื่อการพัฒนา, 154 เมือง, 6,848 หมู่บ้าน และ 6222 ครมปัญจยัต
รัฐฌารขัณฑ์

ฌารขัณฑ์  เป็นรัฐทางตะวันออกของประเทศอินเดีย มีพรมแดนติดต่อกับรัฐพิหารทางเหนือ, รัฐอุตตรประเทศทางตะวันตกเฉียงเหนือ, รัฐฉัตตีสครห์ทางตะวันตก, รัฐโอริศาทางใต้ และรัฐเบงกอลตะวันตกทางตะวันออก รัฐฌารขัณฑ์มีพื้นที่ มากเป็นอันดับที่ 15 ของประเทศ และมีประชากรมากที่สุดเป็นอันดับที่ 14 ของประเทศ มีภาษาราชการคือภาษาฮินดี เมืองหลวงคือเมืองรางจี และมีเมืองดุมกาเป็นเมืองหลวงย่อย รัฐนี้เป็นที่รู้จักสำหรับน้ำตก ภูเขา และสักการสถานต่าง ๆ เช่น ไพทยนาถมนเทียร, ปรษนาถ, ราชรัปปา
ศัพทมูล.
คำว่า "ฌาร" ("Jhar") แปลว่า "พุ่มไม้" ส่วน "ขัณฑ์" ("Khand") แปลว่า "ดินแดน" ในภาษาอินโด-อารยันต่าง ๆ ชื่อรัฐ "ฌารขัณฑ์" จึงแปลว่า "ดินแดนแห่งพุ่มไม้หรือป่า"
รัฐคุชราต

คุชราต  เป็นรัฐบนชายฝั่งตะวันตกของประเทศอินเดีย มีชายฝั่งความยาว ส่วนใหญ่อยู่บนคาบสมุทรกาเฐียวาร รัฐคุชราตมีประชากร 60.4 ล้านคน หรืออันดับที่เก้าของประเทศอินเดีย และมีพื้นที่ใหญ่เป็นอันดับที่ห้าของประเทศ พรมแดนรัฐคุชราตติดต่อกับรัฐราชสถานทางตะวันออกเฉียงเหนือ, ดาดราและนครหเวลี และดามันและดีอูทางทิศใต้, รัฐมหาราษฏระทางตะวันออกเฉียงใต้, รัฐมัธยประเทศทางตะวันออก และทางตะวันตกติดกับแคว้นสินธ์ของประเทศปากีสถานและทะเลอาหรับ เมืองหลวงของรัฐคุชราตคือคานธีนคร ส่วนเมืองใหญ่สุดคืออะห์มดาบาด ประชากรส่วนใหญ่สื่อสารด้วยภาษาคุชราต และมีเศรษฐกิจคิดเป็นจีดีพีอันดับที่สามของประเทศอยู่ที่ #เปลี่ยนทาง ล้านล้าน
รัฐคุชราตเป็นที่ตั้งของโบราณสถานจากอารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุ เช่น โลฐาล (Lothal), โธลวีระ (Dholavira) และ โกลา โธโร (Gola Dhoro) เมืองชายฝั่งในสมัยรัฐสุลต่านคุชราต ทั้งภรุจ (Bharuch) และ ขัมภัต (Khambhat) เป็นเมืองท่าสำคัญของอาณาจักรเมารยะ และอาณาจักรคุปตะ คุชราตเป็นหนึ่งในสามรัฐ (อีกสองรัฐคือรัฐพิหาร และนาคาแลนด์) ที่มีกฎหมายห้ามจำหน่ายสุรา รัฐคุชราตเป็นที่ตั้งของอุทยานแห่งชาติป่าคีร์ (Gir Forest National Park) ซึ่งเป็นที่อยู่แห่งเดียวของประชากรธรรมชาติของสิงโตเอเชียในโลก
รัฐกัว

กัว (#เปลี่ยนทาง) เป็นรัฐบนชายฝั่งตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศอินเดีย ส่วนหนึ่งของภูมิภาคโกนกาน มีที่ราบสูงเดกกันกั้นออกจากเทือกเขาฆาฏตะวันตก รัฐกัวมีพื้นที่น้อยที่สุดในบรรดารัฐ และมีประชากรน้อยที่สุดเป็นอันดับสี่ รัฐกัวมีผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศต่อประชากรสูงที่สุดในบรรดารัฐของอินเดีย สูงกว่าค่าเฉลี่ยประเทศ 2.5 เท่า
รัฐชัมมูและกัศมีร์

ชัมมูและกัศมีร์  หรือ จัมมูและแคชเมียร์  เป็นดินแดนภายใต้การปกครองของประเทศอินเดีย อดีตเขตการปกครองประเภทรัฐ ที่ตั้งอยู่ทางเหนือสุดของประเทศอินเดีย ดินแดนส่วนมากตั้งอยู่ในเทือกเขาหิมาลัย นอกจากนั้นยังเป็นบริเวณพิพาทระหว่างอินเดีย ปากีสถานและจีน
ประวัติศาสตร์.
รัฐชัมมูและกัศมีร์เคยเป็นดินแดนที่เป็นศูนย์กลางของพระพุทธศาสนา ต่อมาได้เปลี่ยนไปนับถือศาสนาอิสลาม เคยอยู่ภายใต้การปกครองของจักรวรรดิดุรรานีในอัฟกานิสถาน จักรวรรดิโมกุล ในอินเดีย และเคยอยู่ภายใต้การปกครองของชาวสิกข์ ภายหลังขับไล่ชาวสิกข์ออกไปได้ ในยุคที่อังกฤษเข้ามา กษัตริย์ของชัมมูและกัศมีร์ช่วยอังกฤษรบกับชาวสิกข์และได้เป็นรัฐในอารักขาของอังกฤษ เมื่ออังกฤษให้เอกราชแก่อินเดียและมีการแบ่งเป็นอินเดียและปากีสถาน รัฐชัมมูและกัศมีร์กลายเป็นกรณีพิพาทของทั้งสองประเทศจวบจนปัจจุบัน
วันที่ 31 ตุลาคม ค.ศ. 2019 รัฐบาลอินเดียประกาศยุบรัฐชัมมูและกัศมีร์ โดยแบ่งพื้นที่รัฐออกเป็น 2 ดินแดนสหภาพ ได้แก่ ชัมมูและกัศมีร์ และลาดัก
รัฐฉัตตีสครห์

ฉัตตีสครห์  เป็นหนึ่งใน 28 รัฐในประเทศอินเดีย ตั้งอยู่ทางตอนกลางค่อนไปทางตะวันออกของประเทศ เป็นรัฐที่มีพื้นที่ใหญ่ที่สุดเป็นอันดับที่เก้าของอินเดีย ด้วยพื้นที่ และประชากร 32.2 ล้านคน (ปี 2020) ฉัตตีสครห์เป็นรัฐที่มีประชากรมากที่สุดเป็นอันดับที่ 17 ของประเทศ
รัฐก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน 2000 โดยการแบ่งเขตแดนของอำเภอ สิบแห่งที่ประชากรใช้ภาษาฉัตตีสครห์ และหกอำเภอที่ประชากรใช้ภาษาโคณฑี จากรัฐมัธยประเทศ เมืองหลวงของรัฐคือรายปุระ อาณาเขตของรัฐติดต่อกับรัฐมัธยประเทศทางตะวันตกเฉียงเหนือ รัฐอุตตรประเทศทางเหนือ รัฐฌารขัณฑ์ทางตะวันออกเฉียงเหนือ รัฐมหาราษฏระทางตะวันตกเฉียงใต้ และรัฐเตลังคานากับรัฐอานธรประเทศทางใต้ ในปี 2020 รัฐประกอบด้วย 28 อำเภอ
ฉัตตีสครห์เป็นหนึ่งในรัฐที่มีการพัฒนารวดเร็วที่สุดในประเทศอินเดีย ค่าผลิตภัณฑ์มวลรวมของรัฐ (GSDP) นั้นอยู่ที่ #เปลี่ยนทาง และรายหัวอยู่ที่ #เปลี่ยนทาง ด้วยความที่รัฐฉัตตีสครห์เป็นรัฐที่มีทรัพยากรมากมาย ที่นี่จึงเป็นแหล่งพลังงานไฟฟ้าและเหล็กกล้าของประเทศ คิดเป็น 15% ของเหล็กกล้าที่ผลิตในอินเดียมาจากรัฐฉัตตีสครห์
รัฐเกรละ

เกรละ [เก-ระ-ละ]  เป็นรัฐหนึ่งในทางตะวันตกเฉียงใต้ของชายฝั่งมะละบาร์ของประเทศอินเดีย รัฐเกรละก่อตั้งขึ้นในวันที่ 1 พฤศจิกายน 1956 ตามการประกาศใช้ States Reorganisation Act โดยรวมภูมิภาคสองรัฐที่ใช้ภาษามลยาฬัมเข้าด้วยกันคือ ตรวันโกเล-โกจีน (Travancore-Cochin) และมัทราส รัฐเกรละมีพื้นที่กว่า มีพื้นที่เป็นอันดับที่ยี่สิบสาม มีอาณาเขตติดต่อกับรัฐกรณาฏกะทางตอนเหนือและตะวันออกเฉียงเหนือ รัฐทมิฬนาฑูทางตะวันออกและใต้ และลักษทวีปทางทะเล ทางตะวันตก รัฐเกรละประกอบด้วยประชากร 33,387,677 คนตามที่ระบุในสำมะโนประชากรปี 2011 คิดเป็นอันดับที่สิบสามของประเทศอินเดีย การปกครองของรัฐแบ่งออกเป็น 14 เขต โดยมีเมืองหลวงคือติรุวนันตปุรัม ภาษามลยาฬัมเป็นภาษาที่ใช้ทั่วไปในรัฐและเป็นภาษาราชการประจำรัฐ
จักรวรรดิเจระ (Chera Dynasty) เป็นอาณาจักรแรกที่ตั้งรกรากถาวรบนพื้นที่ของเกรละ ตามด้ายอาณาจักรอัย (Ay kingdom) ลึกเข้าไปทางใต้และ อาณาจักรเอญีมาลา (Ezhimala kingdom) ในทางตอนเหนือ และอาณาจักรอื่น ๆ ที่ก่อตั้งขึ้นในช่วงปีหลังคริสตกาล บริเวณนี้เป็นจุดส่งออกเครื่องเทศที่สำคัญของโลกนับตั้งแต่ 3000 ปีก่อนคริสตกาล ความโดดเด่นในแวดวงการค้าขายนั้นพบในบันทึกของพลินีผู้อาวุโสและในบันทึกเส้นทางการเดินเรือในทะเลอีริทเธรียน เมื่อราว ค.ศ. 100 ในคริสต์ศตวรรษที่ 15 การค้าเครื่องเทศได้ดึงดูดพ่อค้าชาวโปรตุเกสมายังเกรละ และนำไปสู่อาณานิคมอินเดีย ในยุคสมัยของขบวนการเรียกร้องเอกราชอินเดีย ในช่วงต้นศตวรรษที่ 20 มีอยู่สองรัฐมหาราชาที่ยังหลงเหลืออยู่ คือ รัฐเกรละ-รัฐตรวันโกเล (Kerala - Travancore State) กับราชอาณาจักรโกจีน (Kingdom of Cochin) ทั้งสองได้รวมกันเพื่อก่อตั้ง ติรู-โกจี (Thiru-Kochi) ในปี 1949 บริเวณภูมิภาคมะละบาร์ทางตอนเหนือของเกรละได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของจังหวัดมัทราสในสมัยบริติชอินเดีย ซึ่งในภายหลังคือรัฐมัทราส ในยุคหลังได้รับเอกราช หลังการประกาศใช้ States Reorganisation Act, 1956 รัฐเกรละในปัจจุบันก็ได้จัดตั้งขึ้นโดยการรวมเขตมะละบาร์ของรัฐมัทราส (ยกเว้นเพียง Gudalur taluk ใน เขตนิลคีรีส (Nilgiris district), Topslip, ป่า Attappadi ทางตะวันออกของ Anakatti), รัฐติรู-โกจี (ยกเว้นตาลุกะทางใต้สี่แห่งของเขตกันยากุมารี (Kanyakumari), Shenkottai และ Tenkasi taluks), และตาลุกะใน Kasaragod (ปัจจุบันคือเขต Kasaragod District)