บันได

บันได เป็นชื่อเรียกของสิ่งก่อสร้างที่ออกแบบมาเชื่อมต่อระหว่างจุดยืนที่ระดับความสูงแตกต่างกัน บันไดโดยทั่วไปจะมีลักษณะเป็นเส้นตรง หรืออาจเป็นเกลียว เรียกว่า บันไดวน บันไดที่มีการติดตั้งเครื่องจักรให้มีการเลื่อนอัตโนมัติจะเรียก บันไดเลื่อน
บันไดยังเป็นส่วนหนึ่งของบ้านที่สามารถแสดงออกด้านความงาม และความประทับใจให้แก่ผู้อยู่อาศัย และผู้ที่มาเยี่ยมเยือน การออกแบบ หรือสร้างบันไดสักตัว โครงสร้างของบันไดเป็นสิ่งแรกที่ควรคำนึงถึง
ข้อกำหนดเกี่ยวกับบันได.
โดยกฏหมายที่ควบคุมความปลอดภัยในการใช้งานบันไดสำหรับบ้านพักอาศัย ได้มีกำหนดไว้ใน กฏกระทรวง ฉบับที่ 55 (พ.ศ.2543) ข้อ 23 ซึ่งกำหนดบันไดสำหรับบ้านพักอาศัยไว้ดังนี้:
ประเภทของบันได.
บันไดมีมีหลายประเภทดังนี้:
บันไดตรง.
หรือ  คือ รูปแบบบันได ที่ไม่มีการเปลี่ยนทิศทางแม้แต่นิดเดียว ถือเป็นชนิดที่สามารถพบได้ทั่วไป ทั้งในอาคารที่อยู่อาศัย และอาคารพาณิชย์
บันไดแบบ L.
 ก็คือบันไดตรง ที่เลี้ยวไปในทิศทางอื่น มักจะมีการหมุนทิศทางที่บบริเวณหลังจากผ่านชานพักนั่นเอง มุมองศามักจะอยู่ที่ 90 องศา แต่ไม่จำเป็นเสมอไป
บันไดแบบ U.
 ประกอบไปด้วยบันไดแนวตรง ที่ทิศทางตรงข้ามกัน 2 อัน เชื่อมต่อกันด้วยชานพัก ทำให้เกิดเส้นทางเดิน ที่หมุน 180 องศา
บันไดบ้านแบบโค้งวงกลม.
บันไดบ้านลักษณะนี้จะเป็นบันไดบ้านที่มีลักษณะโค้งมนเป็นวงกลม เน้นการแสดงให้เห็นทุกส่วนที่ครอบคลุมภายในตัวบ้าน โดยแบบบันไดหน้าบ้านลักษณะนี้จะออกแบบให้แต่ละชั้นเป็นวงกลมหมุนเวียนต่อกันไปเรื่อย ๆ
บันไดบ้านแบบเกลียวหมุน.
บันไดบ้านแบบเกลียวหมุน เป็นบันไดบ้านที่มีลักษณะเป็นทรงเกลียว ที่มีลักษณะวนไปทางด้านใดด้านหนึ่ง หมุนเวียนไปเรื่อย ๆ มีเนื้อที่ใช้สอยภายในบ้านน้อย บ้านที่มีขนาดเล็กและต้องการประหยัดพื้นที่ในการใช้สอย สามารถดัดแปลงบันไดบ้านแบบเกลียวหมุนให้มีหน้าตาที่สวยงาม
โครงสร้าง.
โครงสร้างของบันได โดยทั่วไปนั้นแบ่งออกเป็น 3 ประเภทหลักๆ คือ บันไดโครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็ก บันไดโครงสร้างไม้ และบันไดโครงสร้างเหล็ก โดยที่บันไดโครงสร้างไม้ และบันไดโครงสร้างเหล็กจะมีลักษณะการก่อสร้างที่ใกล้เคียงกัน
บันไดโครงสร้างคอนกรีต.
โครงสร้างบันไดคอนกรีตเป็นรูปแบบโครงสร้างที่ได้รับความนิยมมาก เพราะเป็นคอนกรีตเสริมเหล็ก เป็นการวางไม้แบบและผูกเหล็ก ก่อนจะเทคอนกรีตทับ ทำให้ได้บันไดที่แข็งแรง ทนทานสูง ใช้งานได้อย่างยาวนานโดยไม่ต้องกังวลว่าจะซ่อมบำรุงบ่อย
บันไดโครงสร้างเหล็ก.
ส่วนโครงสร้างบันไดที่มีลักษณะเป็นชั้น ๆ วางอยู่บนโครงสร้างที่เป็นแกนกลางทำจากเหล็ก เพื่อรองรับการวางซ้อนกันแต่ละชั้นของขั้นบันได แข็งแรง สามารถรับน้ำหนักมากได้โดยไม่เสียรูปทรง
บันได้โครงสร้างไม้.
แน่นอนว่าเป็นไม้ โครงสร้างบันไดแบบนี้ก็จะโดดเด่นมากในเรื่องความสวยงาม เหมาะกับบ้านทุกสไตล์ ทำให้บ้านอบอุ่นมากยิ่งขึ้น โดยโครงสร้างประเภทนี้จำเป็นจะต้องมีชิ้นส่วนแม่บันได ลูกบันได ลูกตั้งบันได และลูกพุกบันได เป็นตัวช่วยรับน้ำหนัก เพิ่มความปลอดภัยมากยิ่งขึ้น โดยจะใช้เป็นไม้ก็ได้หรือเหล็กก็ได้เหมือนกัน
ประวัติ.
ก่อนประวัติศาสตร์.
เชื่อกันว่าแนวคิดเรื่องบันไดถูกนำมาใช้เมื่อกว่า 10,000 ปีที่แล้ว เรารู้เรื่องนี้เพราะมีการค้นพบภาพของบันไดในถ้ำแห่งหนึ่งในประเทศสเปน บันไดนี้ยังถูกกล่าวถึงในพระคัมภีร์ไบเบิลด้วย ยาโคบฝันและในความฝันเขาเห็นบันไดทอดยาวจากสวรรค์มายังโลก
หลักฐานทางกายภาพที่เก่าแก่ที่สุดของขั้นบันไดพบได้ในเมโสโปเตเมียโบราณ อียิปต์ และหุบเขาสินธุ ตัวอย่างบันไดแรกๆ ที่เป็นที่รู้จักปรากฏอยู่ใน แหล่งโบราณคดียุคหินใหม่แห่งเมืองเจริโค (ในดินแดนปาเลสไตน์ในปัจจุบัน) ซึ่งมีอายุย้อนกลับไปประมาณ 8,000 ปีก่อนคริสตศักราช นักโบราณคดีได้ค้นพบโครงสร้างหินในเมืองเจริโค ซึ่งประกอบด้วยบันไดที่แกะสลักจากดินซึ่งนำไปสู่แท่นยกพื้น
บันไดแรกๆ น่าจะปรากฏขึ้นในยุคก่อนประวัติศาสตร์ แม้ว่าจะระบุต้นกำเนิดที่แน่ชัดได้ยาก บันไดยุคแรกๆ เหล่านี้น่าจะเป็นบันไดธรรมดาที่แกะสลักลงบนเนินเขาหรือทำจากหินกอง ซึ่งมนุษย์ยุคแรกๆ ใช้เพื่อเดินทางบนพื้นที่สูงชันหรือขึ้นไปยังพื้นที่สูง บันไดที่เก่าแก่ที่สุดเท่าที่รู้จักมีอายุย้อนกลับไปประมาณ 6,000-5,000 ปีก่อนคริสตกาลชุมชนของ Çatalhöyük ซึ่งปัจจุบันอยู่ในตุรกี บันไดเหล่านี้ทำจากอิฐโคลนและหิน ซึ่งนำไปสู่ชานชาลาที่ยกสูงขึ้นภายในที่อยู่อาศัย
พีระมิดขั้นบันไดแห่งโจเซอร์ถือเป็นโครงสร้างพีระมิดแห่งแรกที่สร้างขึ้นในอียิปต์ พีระมิดขั้นบันไดสร้างขึ้นในสมัยราชวงศ์ที่สามเมื่อประมาณ 4,700 ปีก่อน (ศตวรรษที่ 27 ก่อนคริสตกาล) เพื่อถวายแด่พระเจ้าโจเซอร์กษัตริย์โจเซอร์ทรงเป็นกษัตริย์องค์ที่สองของราชวงศ์ที่สามในอียิปต์โบราณ พีระมิดขั้นบันไดมีความสูงประมาณ 62 เมตร (203 ฟุต) และประกอบด้วยหกชั้นที่แตกต่างกัน ซึ่งแต่ละชั้นสร้างจากหินก้อนใหญ่
ยุคกลาง.
ในพันธสัญญาเดิม มีการอ้างอิงถึงบันไดเวียนที่เป็นส่วนหนึ่งของวิหารโซโลมอน ซึ่งอาจบ่งชี้ว่าบันไดเวียนถูกใช้มาตั้งแต่ประมาณ 1,000 ปีก่อนคริสตกาลแล้ว วิหาร A ที่เซลินุนเตในซิซิลี สร้างขึ้นเมื่อประมาณ 480 ปีก่อนคริสตกาล และที่บริเวณนี้ พบซากบันไดวนแบบยุคแรกๆ
การออกแบบบันไดได้พัฒนามาตลอดหลายศตวรรษ โดยสอดคล้องกับกระแสสถาปัตยกรรมที่เปลี่ยนแปลงไป และบางครั้งก็มีความสำคัญเชิงสัญลักษณ์หรือแม้กระทั่งเหนือธรรมชาติ เดิมทีบันไดถูกตัดจากลำต้นไม้เพื่อช่วยให้นักเดินทางสามารถเดินทางบนพื้นที่ขรุขระ ต่อมาชาวอียิปต์และชาวมายันโบราณได้สร้างขึ้นเพื่อปีนพีระมิด และชาวจีนได้สร้างขึ้นเพื่อเดินทางไปยังภูเขาไท่อันศักดิ์สิทธิ์ในมณฑลซานตง ซึ่งเป็นสถานที่อันสง่างามสำหรับ "บันไดสู่สวรรค์"
จนกระทั่งการสร้างเสาทราจันเสร็จสมบูรณ์ในกรุงโรม (ค.ศ. 113) การออกแบบบันไดเวียนแบบใหม่จึงกลายเป็นเรื่องธรรมดาในสถาปัตยกรรมโรมัน เสาทราจันยังคงตั้งตระหง่านอยู่ในกรุงโรมจนถึงปัจจุบัน และกล่าวกันว่าเป็นโครงสร้างบันไดเวียนที่เก่าแก่ที่สุดในโลกที่ "ยังคงสภาพสมบูรณ์"
บันไดสเปนบันไดใน จัตุรัสสเปน (Piazza di Spagna) ของกรุงโรม ซึ่งทอดยาวขึ้นไปตามทางลาดชันระหว่างจัตุรัสและโบสถ์ตรีนิตา เดอี มอนติ (Trinità dei Monti) ด้านบน ประกอบด้วยบันได 135 ขั้น สร้างขึ้นระหว่างปี ค.ศ. 1723 ถึง 1725 แม้ว่าจะได้รับเงินทุนจากมรดกที่นักการทูตชาวฝรั่งเศสทิ้งไว้ แต่ได้รับการตั้งชื่อตามสถานทูตสเปนของราชวงศ์บูร์บง ประจำนครรัฐวาติกันในจัตุรัส
บันไดในยุคปัจจุบัน.
การสันนิษฐานว่าลิฟต์และบันไดเลื่อนได้เข้ามาแทนที่บันไดนั้นไม่ถูกต้องนัก บันไดเลื่อนและลิฟต์ยังคงใช้กันทั่วไปในบ้านหลายชั้นและแม้แต่ในตึกระฟ้าสมัยใหม่ในฐานะเส้นทางฉุกเฉินในกรณีเกิดเพลิงไหม้หรือไฟฟ้าดับ แม้ว่าปัจจุบันพื้นที่ส่วนใหญ่มีกฎระเบียบที่เข้มงวดเกี่ยวกับการก่อสร้างบันได แต่การออกแบบบันไดก็ยังคงเปิดให้มีการตีความ และประวัติศาสตร์ของบันไดก็ยังคงดำเนินต่อไป