ฎีกาออกศึก

<ns>10</ns>
 <id>369535</id>
 <revision>
 <id>10245376</id>
 <parentid>6729231</parentid>
 <timestamp>2022-08-13T03:23:15Z</timestamp>
 <contributor>
 <username>RidJasper</username>
 <id>361203</id>
 </contributor>
 <origin>10245376</origin>
 <model>wikitext</model>
 <format>text/x-wiki</format>
ฎีกาออกศึก หรือ ชูชือเปี่ยว  หมายถึงฎีกาสองฉบับที่เขียนโดยจูกัดเหลียง อัครมหาเสนาบดีแห่งรัฐจ๊กก๊กในยุคสามก๊กของจีน จูกัดเหลียงถวายฎีกาให้เล่าเสี้ยน จักรพรรดิองค์ที่สองของจ๊กก๊ก "ฎีกาออกศึก"ฉบับแรกถวายในปี ค.ศ. 227 ก่อนที่จูกัดเหลียงจะเริ่มดำเนินการการบุกขึ้นเหนือครั้งแรกกับรัฐวุยก๊กที่เป็นรัฐอริของจ๊กก๊ก "ฎีกาออกศึก"ฉบับหลัง คาดว่าน่าจะถวายในปี ค.ศ. 228 ก่อนที่จูกัดเหลียงจะยกทัพบุกเหนือครั้งที่สอง 
ใจความหลักที่กล่าวถึงใน"ฎีกาออกศึก"ได้แก่เหตุผลของการยกทัพบุกขึ้นเหนือ และคำแนะนำของจูกัดเหลียงที่ทูลถวายพระเจ้าเล่าเสี้ยนเกี่ยวกับวิธีการปกครองรัฐ
"ฎีกาออกศึก"ฉบับหลังเป็นที่ถกเถียงกันถึงเรื่องความน่าเชื่อถือ และนักวิชาการหลายคนเชื่อว่าจูกัดเหลียงไม่ได้เขียนขึ้น
"ฎีกาออกศึก"ฉบับแรก.
"ฎีกาออกศึก"ฉบับแรกเขียนขึ้นในปี ค.ศ. 227 และบันทึกไว้ในชีวประวัติของจูกัดเหลียงใน"จดหมายเหตุสามก๊ก"
เวลานั้นนั้น จ๊กก๊กกำลังฟื้นตัวจากความพ่ายแพ้ครั้งก่อนในยุทธการที่อิเหลง ในปี ค.ศ. 222 และจากการการบุกลงใต้เพื่อต่อต้านกองกำลังฝ่ายตรงข้ามในภาคใต้ในปี ค.ศ. 225 จูกัดเหลียงเห็นว่าจ๊กก๊กอ่อนแอ จึงต้องดำเนินกลวิธีแข็งกร้าวต่อศัตรูเพื่อให้จ๊กก๊กคงอยู่ จูกัดเหลียงตัดสินใจเริ่มการบุกขึ้นเหนือต่อต้านรัฐวุยก๊กทางเหนืออันเป็นรัฐคู่อริของจ๊กก๊ก ก่อนออกเดินทัพ จูกัดเหลียงได้เขียน"ฎีกาออกศึก"ฉบับแรก ถึงเล่าเสี้ยนจักรพรรดิแห่งจ๊กก๊ก เพื่ออธิบายเหตุผลของยกทัพบุกเหนือและให้คำแนะนำแก่เล่าเสี้ยนในเรื่องการปกครอง
ซูชื่อ กวีในยุคราชวงศ์ซ่ง แสดงความคิดเห็นใน "เยฺว่เฉฺวียนเซียนเชิงเหวินจี๋ซฺวี่" (樂全先生文集敘) ว่า "ฎีกาออกศึก ("ฉบับแรก) ของจูกัดเหลียงนั้น "เรียบง่ายและรัดกุม ตรงไปตรงมา แต่ไม่เป็นการดูหมิ่น"
เนื้อหา.
ต่อไปนี้เป็นคำแปลโดยคร่าว ๆ ของ"ฎีกาออกศึก"ฉบับแรก ดูส่วนหมายเหตุสำหรับคำอธิบายเพิ่มเติมของรายละเอียดบางส่วนในเนื้อหา 
<templatestyles src="Template:Blockquote/styles.css" />
ข้าพระพุทธเจ้าเหลียงขอทูลว่า จักรพรรดิองค์ก่อนยังไม่สำเร็จการใหญ่กลับสวรรคตเสียก่อน นี่เป็นภาวะวิกฤต แผ่นดินแบ่งออกเป็นสาม และเอ๊กจิ๋วอ่อนแอ แต่เสนาบดีในนครหลวงไม่ได้ถอดใจ นักรบนอกนครหลวงไม่กลัวความตาย ทั้งนี้เพราะพวกเขาสำนึกในพระกรุณาที่ได้รับจากจักรพรรดิองค์ก่อน และพวกเขาหวังจะได้ตอบแทนพระกรุณาโดยการรับใช้ฝ่าบาทเช่นกัน ฝ่าบาทควรรับฟังความคิดเห็นของพวกเขา ส่งเสริมคุณธรรมของจักรรพรรดิองค์ก่อน ปลุกขวัญเหล่าทหารกล้า และอย่าดูแคลนตัวเองหรือกล่าววาจาไม่เหมาะสมอันจะเป็นการกีดกันคำแนะนำที่มีประโยชน์
<br><br>
ไม่ว่าพวกเขาจะรับราชการในพระราชวังหลวงหรือในสำนักอัครมหาเสนาบดี ขุนนางทุกคนล้วนขึ้นตรงต่อรัฐ ดังนั้นพวกเขาควรได้รับการปฏิบัติโดยเท่าเทียมกัน ทั้งแง่ของการให้รางวัลและการลงโทษ บุคคลใด ๆ กระทำความผิดหรือสร้างผลงานความชอบแก่รัฐ ควรถูกส่งไปยังผู้มีอำนาจเหมาะสมผู้ซึ่งจะตัดสินใจว่าจะลงโทษหรือให้รางวัลใด ๆ การทำเช่นนี้จะเป็นแบบอย่างแก่ฝ่าบาทในฐานะผู้ปกครองผู้ทรงปัญญาและความยุติธรรม จะเป็นการดีที่สุดหากฝ่าบาทไม่ทรงแสดงอคติหรือความลำเอียงใด ๆ อันจะบิดเบือนหลักการของความเป็นธรรม
<br><br>
ขุนนางมหาดเล็ก กุยฮิวจี๋ บิฮุย และตั๋งอุ๋นเป็นตัวอย่างของเสนาบดีที่ดีและไว้ใจได้ พวกเขาภักดีและซื่อสัตย์ นั่นคือเหตุผลที่จักรรพรรดิองค์ก่อนทรงเลือกพวกเขาให้ช่วยเหลือฝ่าบาท ข้าพระพุทธเจ้าเห็นว่าฝ่าบาทควรปรึกษาราชการน้อยใหญ่ทั้งปวงกับพวกเขาก่อนจะดำเนินนโยบายใด ๆ เพราะจะช่วยป้องกันข้อบกพร้องและดำเนินการได้อย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น
<br><br>
ขุนพลเฮียงทงเป็นผู้มีลักษณะดีและเชี่ยวชาญด้านการทหาร ในอดีตเมื่อเขาได้รับมอบหมายความรับผิดชอบ จักรพรรดิองค์ก่อนยกย่องเขาว่าเป็นผู้มีความสามารถ ทุกคนจึงเสนอชื่อเขาให้เป็นแม่ทัพทัพกลาง ข้าพระพุทธเจ้ามีความเห็นว่าฝ่าบาทอาจทรงหารือในเรื่องการทหารทั้งหมดกับเขาได้ เช่นนี้จึงจะช่วยส่งเสริมความสมัครสมานในกองทัพ และทุกคนจะได้รับมอบหมายหน้าที่ตามความสามารถของตน
<br><br>
ราชวงศ์ฮั่นยุคต้นเจริญรุ่งเรืองเพราะผู้ปกครองนิยมชมชอบเสนาบดีผู้ทรงคุณธรรมและห่างเหินจากขุนนางฉ้อโกง ราชวงศ์ฮั่นยุคหลังเสื่อมถอยเพราะผู้ปกครองนิยมชมชอบขุนนางฉ้อโกงและห่างเหินจากเสนาบดีผู้ทรงคุณธรรม เมื่อจักรพรรดิองค์ก่อนยังทรงพระชนมชีพอยู่ พระองค์มักทรงมีปฏิสันถารในเรื่องนี้กับข้าพระพุทธเจ้า พระองค์ทรงรู้สึกเสียพระทัยทุกครั้งที่ตรัสถึงหวนและเลน ขุนนางมหาดเล็ก ราชเลขาธิการ หัวหน้าเลขานุการ และที่ปรึกษาทางการทหารล้วนแล้วแต่เป็นข้าราชบริพารผู้จงรักภักดีและมีความสามารถผู้ยอมสละชีพเพื่อฝ่าบาท ข้าพระพุทธเจ้าหวังว่าฝ่าบาทจะใกล้ชิดพวกใจและไว้วางพระทัยพวกเขา ด้วยวิถีเช่นนี้ราชวงศ์ฮั่นจักฟื้นคืนในไม่ช้า
<br><br>
ข้าพระพุทธเจ้ามีพื้นเพต้อยต่ำ เคยทำนาในลำหยง ในครั้งนั้นข้าพระพุทธเจ้าหวังแต่เพียงจะอยู่รอดในกลียุค ไม่มุ่งปรารถนาจะมีชื่อเสียงในหมู่ขุนนาง จักรพรรดิองค์ก่อนมิได้ดูแคลนพื้นเพของข้าพระพุทธเจ้า โน้มพระวรกายเสด็จมาเยี่ยมข้าพระพุทธเจ้าที่กระท่อมหญ้าสามคราเพื่อปรึกษาข้าพระพุทธเจ้าในเรื่องสถานการณ์ในแผ่นดินครั้งนั้น ข้าพระพุทธเจ้ารู้สึกตื้นตันอย่างยิ่งจึงให้สัตย์ว่าจะทำสุดความสามารถเพื่อจักรพรรดิองค์ก่อน เราได้ประสบช่วงเวลาอันยากลำบากและความล้มเหลวหลายคราในภายหลัง ข้าพระพุทธเจ้าได้รับมอบหมายความรับผิดชอบใหญ่หลวงเมื่อเราเผชิญหน้ากับความพ่ายแพ้ ข้าพระพุทธเจ้าได้รับหน้าที่อันสำคัญในสถานการณ์ที่อันตรายและยากลำบาก ตั้งแต่เวลานั้นก็ผ่านมา 21 ปีแล้ว
<br><br>
จักรพรรดิองค์ก่อนทรงทราบว่าข้าพระพุทธเจ้าเป็นผู้รอบคอบและระมัดระวัง ก่อนที่พระองค์จะสวรรคตจึงทรงไว้วางพระทัยฝากฝังหน้าที่ให้ข้าพระพุทธเจ้าเพื่อบรรลุการใหญ่ นับแต่ที่ข้าพระพุทธเจ้าได้รับความรับผิดชอบอันหนักหน่วงนั้น ข้าพระพุทธเจ้าก็รู้สึกไม่สบายใจทั้งกลางคืนกลางคืน เพราะข้าพระพุทธเจ้าเกรงว่าจะอาจจะไม่สำเร็จภารกิจด้วยดีและทำให้ความเชื่อมั่นต่อข้าพระพุทธเจ้าของจักรพรรดิองค์ก่อนมัวหมอง ในเดือนห้า ข้าพระพุทธเจ้าข้ามลกเข้าดินแดนแห้งแล้งกันดาร บัดนี้กบฏทางใต้ได้ถูกสยบแล้ว และเราก็มีทรัพยากรทางทหารอย่างเพียงพอ ถึงเวลาแล้วที่จะเพิ่มขวัญกำลังใจของทหารและนำทัพบุกขึ้นเหนือเพื่อยึดที่ราบภาคกลางคืนมา ข้าพระพุทธเจ้าหวังเพียงจะใช้ความสามารถให้ดีที่สุดในการกำจัดศัตรูชั่วร้ายเพื่อฟื้นฟูราชวงศ์ฮั่น และกลับคืนสู่นครหลวงเก่า เป็นหน้าที่ของข้าพระพุทธเจ้าที่ต้องตอบแทนพระมหากรุณาธิคุณของจักรพรรดิองค์ก่อนและพิสูจน์ความจงรักภักดีของข้าพุทธเจ้าต่อฝ่าบาท ความรับผิดชอบของกุยฮิวจี๋ บิฮุย ตั๋งอุ๋น และคนอื่น ๆ คือการช่วยเหลือฝ่าบาทในการบริหารราชการของรัฐและถวายคำแนะนำที่ดี
<br><br>
ข้าพระพุทธเจ้าหวังว่าฝ่าบาทจะมอบหมายภารกิจแก่ข้าพระพุทธเจ้าในการกำจัดโจรกบฏ และฟื้นฟูราชวงศ์ฮั่น หากข้าพระพุทธเจ้าทำไม่สำเร็จ ฝ่าบาทควรลงอาญาข้าพระพุทธเจ้าเพื่อตอบแทนจักรพรรดิองค์ก่อน หากฝ่าบาทไม่ได้รับคำแนะนำที่ซื่อสัตย์และภักดี โปรดทรงลงอาญากุยฮิวจี๋ บิฮุย และตั๋งอุ๋นฐานไม่ปฏิบัติหน้าที่ของตนให้ดีเพื่อเน้นย้ำถึงข้อผิดพลาดของพวกเขา ฝ่าบาทควรวางแผนสำหรับฝ่าบาทเองเช่นกัน ค้นหาวิถีทางที่ดีที่สุดในการปกครองรัฐและรับคำแนะนำที่ดี ข้าพระพุทธเจ้ารู้สึกเป็นเกียรติและยินดีอย่างมากที่สามารถทำตามพระประสงค์สุดท้ายของจักรพรรดิองค์ก่อนได้
<br><br>
ข้าพระพุทธเจ้ากำลังจะจากฝ่าบาทไปในไม่ช้า บัดนี้เมื่อข้าพระพุทธเจ้าอ่านฎีกาฉบับนี้ก็ไม่สามารถกลั้นน้ำตาไว้ได้ และไม่รู้ว่าจะทูลอะไรอีก
"ฎีกาออกศึก"ฉบับหลัง.
"ฎีกาออกศึก"ฉบับหลังเขียนขึ้นในปี ค.ศ. 228 และไม่ได้บันทึกไว้ใน"จดหมายเหตุสามก๊ก"ฉบับดั้งเดิมโดยตันซิ่ว เมื่อเผย์ ซงจือเขียนอรรถาธิบายจดหมายเหตุสามก๊ก ได้เขียนว่า"ฎีกาออกศึก"ฉบับหลังมาจาก"มั่วจี้" (默記) ที่เขียนโดยจาง เหยี่ยน (張儼) ต่อมาเนื้อความของ"ฎีกาออกศึก"ฉบับหลังได้รวมอยู่ใน"ฮั่นจิ้นชุนชิว" (漢晉春秋) โดยสี จั้วฉื่อ
นักวิชาการหลายคนตั้งข้อสงสัยเกี่ยวกับการประพันธ์ของ"ฎีกาออกศึก"ฉบับหลัง และเชื่อว่าไม่ได้เขียนโดยจูกัดเหลียง นักวิชาการยุคราชวงศ์ชิงชื่อ เฉียน ต้าจัว (錢大昭) แสดงข้อสงสัยของตนในหนังสือ "ซันกั๋วจื่อเปี้ยนอี๋" (三國志辨疑; "ข้อสงสัยต่อจดหมายเหตุสามก๊ก") ภายหลัง"ฎีกาออกศึก"ฉบับหลังไม่ได้ถูกรวมเป็นส่วนหนึ่งของรวมงานเขียนโดยจูกัดเหลียง และปรากกฏเฉพาะใน"มั่วจี้"โดยจาง เหยี่ยนเท่านั้น นอกจากนี้ลักษณะสำนวนของ"ฎีกาออกศึก"ฉบับหลังยังแตกต่างอย่างมากจาก"ฎีกาออกศึก"ฉบับแรก "ฎีกาออกศึก"ฉบับหลังมีสำนวนภาษาที่มีลักษณะบีบบังคับ ในขณะที่"ฎีกาออกศึก"ฉบับแรกมีสำนวนภาษาที่จริงใจและถ่อมตนมากกว่า "ฎีกาออกศึก"ฉบับหลังยังรวมถึงการอุปมาและยกตัวอย่างในประวัติศาสตร์ในย่อหน้าที่สามเพื่อกระตุ้นให้ทำสงคราม นอกจากนี้ยังมีความคลาดเคลื่อนเกี่ยวกับการเสียชีวิตของเตียวจูล่ง เตียวจูล่งเสียชีวิตในปี ค.ศ. 229 แต่ "ฎีกาออกศึก"ฉบับหลังซึ่งอ้างว่าเขียนในปี ค.ศ. 228 ได้กล่าวถึงการเสียชีวิตของเตียวจูล่งแล้ว
เนื้อหา.
ต่อไปนี้เป็นคำแปลโดยคร่าว ๆ ของ"ฎีกาออกศึก"ฉบับหลัง ดูส่วนหมายเหตุสำหรับคำอธิบายเพิ่มเติมของรายละเอียดบางส่วนในเนื้อหา 
<templatestyles src="Template:Blockquote/styles.css" />
จักรพรรดิองค์ก่อน เห็นว่าฮั่นกับโจรกบฏไม่อาจอยู่ร่วมกันได้ และรัฐของเราก็ไม่อาจพอใจเพียงความมั่นคงภายในเท่านั้น ดังนั้นพระองค์จึงทรงมอบหมายให้ข้าพระพุทธเจ้าให้โจมตีโจรกบฏ จากการประเมินความสามารถของข้าพระพุทธเจ้าโดยจักรพรรดิองค์ก่อน พระองค์ทรงตระหนักอยู่ว่าข้าพระพุทธเจ้าอ่อนแอและไม่สามารถยืนหยัดต่อรบด้วยข้าศึกที่แข็งแกร่งได้ แต่หากเราไม่โจมตีข้าศึก รัฐของเราก็จะตกอยู่ในอันตรายมากยิ่งขึ้น เราควรจะรอความตายหรือควรชิงตีข้าศึกเสียก่อน จักรพรรดิองค์ก่อนไม่ทรงลังเลพระทัยที่จะมอบหมายความรับผิดชอบให้ข้าพระพุทธเจ้า 
<br><br>
แรกเริ่มเมื่อข้าพเจ้าได้รับมอบหมายภารกิจ ข้าพระพุทธเจ้าไม่อาจกินได้นอนหลับอย่างเป็นสุข เมื่อข้าพระพุทธเจ้าคิดจะโจมตีภาคเหนือ ข้าพระพุทธเจ้าเห็นว่าเราควรสยบภาคใต้ก่อนเป็นขั้นต้น ในเดือนห้า ข้าพระพุทธเจ้าข้ามลกเข้าดินแดนแห้งแล้งกันดาร ข้าพระพุทธเจ้ารับประทานอาหารเพียงทุก ๆ สองวัน ทั้งนี้ไม่ใช่ว่าข้าพระพุทธเจ้าไม่รักตัวเอง เราไม่อาจคาดหวังความปลอดภัยได้เพียงแค่อยู่ในจ๊ก ข้าพระพุทธเจ้าจึงต้องเสี่ยงอันตรายเพื่อสานต่อปณิธานของจักรพรรดิองค์ก่อน แต่ก็ยังมีผู้โต้แย้งว่านี่ไม่ใช่แผนที่ดีที่สุด บัดนี้ข้าศึกกำลังวุ่นวายอยู่ทางตะวันตก และถูกยึดครองพื้นที่ทางตะวันออก ตามหลักพิชัยยุทธ์แล้ว เวลาที่ดีที่สุดที่จะโจมตีข้าศึกคือเวลาที่ข้าศึกเหนื่อยล้า บัดนี้เป็นเวลาอันเหมาะแล้วที่จะเคลื่อนทัพเข้าโจมตี
<br><br>
คำกล่าวที่มีชื่อเสียง.
วลี "ฮั่นกับโจรกบฏไม่อาจยืนด้วยกัน"  จาก "ฎีกาออกศึก"ฉบับหลัง ใช้เพื่ออธิบายถึงสถานการณ์ที่ขั้วอำนาจสองฝ่ายที่อยู่ตรงข้ามกันไม่สามารถอยู่ร่วมกันได้
อีกวลีหนึ่ง "ทุ่มเทสติปัญญาความสามารถ จนกว่าชีวิตจะหาไม่"  จาก"ฎีกาออกศึก"ฉบับหลัง ภายหลังใช้เพื่ออธิบายถึงความมุ่งมั่นของบุคคลหนึ่งในการพยายามอย่างเต็มที่