นครภายใต้มณฑล

นคร เดิมเรียกว่า นครภายใต้มณฑล เป็นหน่วยการปกครองประเภทหนึ่งของสาธารณรัฐจีน (ไต้หวัน)
== ประวัติ ==
เขตการปกครองที่เรียกว่า "นคร" ในไต้หวันได้ก่อตั้งขึ้นครั้งแรกในทศวรรษ 1920 ระหว่างที่อยู่ภายใต้การปกครองของญี่ปุ่น ในเวลานั้น นครต่าง ๆ อยู่ภายใต้การปกครองของจังหวัด หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 นครที่อยู่ภายใต้จังหวัดจำนวน 9 แห่งจากทั้งหมด 11 แห่งที่จัดตั้งโดยรัฐบาลญี่ปุ่น ได้เปลี่ยนแปลงรูปแบบเป็นนครที่อยู่ภายใต้มณฑล การอ่านชื่อของนครต่าง ๆ ได้เปลี่ยนจากภาษาญี่ปุ่นเป็นภาษาจีนกลาง โดยยังคงตัวอักษรจีนของญี่ปุ่นไว้
{|class=wikitable
|+การเปลี่ยนแปลงการสะกดชื่อของนครภายใต้มณฑลในปี 1945
!ตัวอักษร!!ภาษาญี่ปุ่น(ก่อนปี 1945)!!ภาษาจีน(หลังปี 1945)!!rowspan=6|
!ตัวอักษร!!ภาษาญี่ปุ่น(ก่อนปี 1945)!!ภาษาจีน(หลังปี 1945)
|-
|||ไทโฮกุ  Taihoku||ไถเป่ย์  Taipei
|||คางิ  Kagi||เจียอี้  Chiayi
|-
|||คีรุง  Kīrun||จีหลง  Keelung
|||ไทนัง  Tainan||ไถหนาน  Tainan
|-
|||ชินจิกุ  Shinchiku||ซินจู๋  Hsinchu
|||ทากาโอะ  Takao||เกาสยง  Kaohsiung
|-
|||ไทจู  Taichū||ไถจง  Taichung
|||เฮโต  Heitō||ผิงตง  Pingtung
|-
|||โชกะ  Shōka||จางฮว่า  Changhua
|}
การเปลี่ยนแปลงเป็นไปตาม กฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งนคร (市組織法) ของสาธารณรัฐจีน ซึ่งกฎหมายนี้ออกในช่วงต้นศตวรรษที่ 20 เกณฑ์ในการจัดตั้งเป็นนครภายใต้มณฑล ได้แก่ เมืองที่เป็นเมืองหลวงของมณฑล หรือมีประชากรมากกว่า 200,000 คน หรือมากกว่า 100,000 คน หากเมืองนั้นมีความสำคัญในด้านการเมือง เศรษฐกิจ และวัฒนธรรม การเปลี่ยนแปลงระบบการแบ่งเขตการปกครองในปี 1945 นั้น ได้มีการอะลุ่มอล่วยระหว่างระบบของญี่ปุ่นกับระบบของจีน นครที่มีประชากรไม่ถึงเกณฑ์บางแห่งก็ยังสามารถจัดตั้งเป็นนครภายใต้มณฑล
ImageSize = width:800 height:auto barincrement:20
PlotArea = right:80 left:80 bottom:30 top:10
DateFormat = mm/dd/yyyy
Define $now = 01/01/2017
Period = from:01/01/1945  till:$now
TimeAxis = orientation:horizontal
Colors =
id:gridmajor  value:gray(0.2)
id:gridminor  value:gray(0.9)
id:tp  value:pink
id:kl  value:lightorange
id:hc  value:dullyellow
id:tc  value:yellowgreen
id:ch  value:drabgreen
id:cy  value:limegreen
id:tn  value:skyblue
id:kh  value:powderblue2
id:pt  value:lavender
ScaleMajor = gridcolor:gridmajor unit:year increment:5 start:01/01/1945
ScaleMinor = gridcolor:gridminor unit:year increment:1 start:01/01/1945
BarData =
bar:tp  text:Taipei
bar:kl  text:Keelung
bar:hc  text:Hsinchu
bar:tc  text:Taichung
bar:ch  text:Changhua
bar:cy  text:Chiayi
bar:tn  text:Tainan
bar:kh  text:Kaohsiung
bar:pt  text:Pingtung
PlotData =
width:15 textcolor:black shift:(5,-5) anchor:till fontsize:m
bar:tp
from: 10/01/1945  till: 07/01/1967  color:tp
bar:kl
from: 10/01/1945  till: $now  color:kl  text:Keelung
bar:hc
from: 10/01/1945  till: 12/01/1951 color:hc
from: 07/01/1982  till: $now  color:hc  text:Hsinchu
bar:tc
from: 10/01/1945  till: 12/25/2010  color:tc
bar:ch
from: 10/01/1945  till: 12/01/1951  color:ch
bar:cy
from: 10/01/1945  till: 08/16/1950  color:cy
from: 07/01/1982  till: $now  color:cy  text:Chiayi
bar:tn
from: 10/01/1945  till: 12/25/2010  color:tn
bar:kh
from: 10/01/1945  till: 07/01/1979  color:kh
bar:pt
from: 10/01/1945  till: 12/01/1951  color:pt
หลังจากที่รัฐบาลสาธารณรัฐจีนย้ายที่ตั้งไปอยู่ที่ไทเป มณฑลไต้หวันในปี 2492 เกณฑ์จำนวนประชากรในการจัดตั้งนครภายใต้มณฑลก็ได้เพิ่มขึ้นเป็น 500,000 คน ตาม โครงร่างการปกครองท้องถิ่นของเทศมณฑลและนครในมณฑลไต้หวัน (臺灣省各縣市實施地方自治綱要) ซึ่งบังคับใช้ในปี 1981 ต่อมาได้เพิ่มขึ้นอีกเป็น 600,000 คน หลังจากการปรับปรุงการบริหารของมณฑลให้คล่องตัวขึ้นในปี 1998 ทำให้นครภายใต้มณฑลทั้งหมดอยู่ภายใต้การปกครองรัฐบาลกลางโดยตรง และเปลี่ยนชื่อเรียกให้สั้นลงว่า นคร
สาธารณรัฐประชาชนจีน ที่อ้างสิทธิ์ไต้หวันเป็นมณฑลที่ 23 ได้กำหนดประเภทให้นครภายใต้มณฑลทั้งหมดในไต้หวันมีสถานะเป็นนครระดับอำเภอ
{|class=wikitable
!width =120| ปี-เดือน-วัน !!width=200| จัดตั้งเพิ่ม !!width=200| ถอดถอน !!width=30| จำนวน !!width=250|คำอธิบาย
|-
|1945-10 ||จางฮว่า, เจียอี้, ซินจู๋,เกาสฺยง, จีหลง, ผิงตง, ไถจง, ไถหนาน, ไทเป|| ||9||จัดระเบียบใหม่จากเดิมเป็นนครภายใต้จังหวัดระหว่างที่อยู่ภายใต้การปกครองของญี่ปุ่น
|-
|1950-08-16 ||  || เจียอี้ || 8 ||ยุบรวมเข้ากับเทศมณฑลเจียอี้ และกลายเป็นนครภายใต้เทศมณฑล
|-
|1951-12-01 ||  || จางฮว่า, ซินจู๋, ผิงตง || 5 ||ลดฐานะลงเป็นนครภายใต้เทศมณฑล
|-
|1967-07-01 ||  || ไทเป || 4 ||ยกฐานะขึ้นเป็นนครปกครองโดยตรง
|-
|1979-07-01 ||  || เกาสฺยง || 3 ||ยกฐานะขึ้นเป็นนครปกครองโดยตรง
|-
|1982-07-01 ||เจียอี้, ซินจู๋ || || 5 ||ยกฐานะขึ้นจากเดิมเป็นนครภายใต้เทศมณฑล
|-
|2010-12-25 ||  || ไถจง, ไถหนาน || 3 ||ยุบรวมเข้ากับเทศมณฑลไถจง และเทศมณฑลไถหนาน และยกฐานะขึ้นเป็นนครปกครองโดยตรง
|-bgcolor=#CCCCCC
|colspan=5| นครในปัจจุบัน: เจียอี้, ซินจู๋, จีหลง (3)
|}
== นครในปัจจุบัน ==
ในปัจจุบัน รัฐบัญญัติการปกครองท้องถิ่นของกระทรวงมหาดไทยไต้หวันมีผลบังคับใช้ในการจัดตั้งนคร ซึ่งนครจำเป็นต้องมีประชากรระหว่าง 500,000 ถึง 1,250,000 คน และมีบทบาทสำคัญทางการเมือง เศรษฐกิจ และวัฒนธรรม โดยทั้งนครทั้ง 3 แห่งที่มีอยู่ในปัจจุบันนี้ไม่มีคุณสมบัติในด้านจำนวนประชากร แต่ได้รับการจัดตั้งด้วยเหตุผลทางประวัติศาสตร์
ปัจจุบัน มีนครจำนวน 3 แห่ง ทั้งหมดอยู่ในมณฑลไต้หวัน
{|class=wikitable
!ชื่อ!!อักษรจีน!!ฮั่นยฺหวี่พินอิน!!เวด-ไจลส์!!ทงย่งพินอิน||เป่อ่วยจีภาษาฮกเกี้ยน!!พักฟ้าซื้อภาษาฮากกา!!พื้นที่(ตร.กม.)!!colspan=2 class="unsortable"|ที่ตั้งศาลาว่าการ!!วันที่จัดตั้ง(ปี-เดือน-วัน)
|-
| นครเจียอี้||||Jiāyì||Chia¹-i⁴||Jiayì||Ka-gī||Kâ-ngi||60.03||เขตตะวันออก||東區||1982-07-01
|-
| นครซินจู๋||||Xīnzhú||Hsin¹-chu²||Sinjhú||Sin-tek||Sîn-chuk||104.10||เขตเหนือ||北區||1982-07-01
|-
| นครจีหลง||||Jīlóng||Chi¹-lung²||Jilóng||Ke-lâng||Kî-lùng||132.76||เขตจงเจิ้ง||中正區||1945-10-25
|}
หน่วยงานปกครองท้องถิ่นของนครจะประกอบด้วย ฝ่ายบริหาร และฝ่ายนิติบัญญัติ ซึ่งวางระเบียบโดยรัฐบัญญัติการปกครองท้องถิ่น
== ดูเพิ่ม ==
นครของประเทศญี่ปุ่น
เขตการปกครองของไต้หวัน (ค.ศ. 1895–1945)
นครระดับจังหวัดของสาธารณรัฐประชาชนจีน
== หมายเหตุ ==
=== คำในภาษาพื้นเมือง ===
== อ้างอิง ==
หน่วยการบริหารของไต้หวัน