Adenia

Adenia เป็นสกุลของพืชมีดอกในวงศ์กะทกรก กระจายตัวอยู่ในเขตร้อนและกึ่งเขตร้อนของพื้นที่โลกเก่า ศูนย์กลางของการแพร่กระจายอยู่ที่มาดากัสการ์ พื้นที่เขตร้อนทางตะวันออกและตะวันตกของแอฟริกา และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ชื่อสกุล Adenia มาจากคำว่า "aden" ซึ่งเป็นชื่อภาษาอาหรับของพืชชนิดหนึ่งในสกุลนี้ บรรยายโดย Peter Forsskål 
== ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ ==
พืชในสกุล Adenia ทั้งหมดเป็นพืชที่มีอายุยืนหลายปี มีหลายลักษณะคึอเป็นไม้ล้มลุก ไม้เถา ไม้เลื้อย ไม้พุ่ม และไม้ยืนต้น หลายชนิดเป็นไม้อวบน้ำ และบางชนิดเป็นไม้โขด บางชนิดมีระบบรากเป็นฝอย และบางชนิดมีรากสะสมอาหาร Adenia พบได้ในหลายภูมิประเทศ ตั้งแต่ทะเลทรายในแอฟริกา จนถึงป่าฝนในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มีพืชประมาณ 100 ชนิดอยู่ในสกุลนี้
== ประโยชน์และการใช้ ==
พืชหลายชนิดในสกุลนี้ถูกใช้เป็นยาพื้นบ้านของแอฟริกาเช่น หลายส่วนของพืช A. cissampeloides ใช้รักษาในหลายอาการ ทั้งปัญหาทางเดินอาหาร การอักเสบ เจ็บปวด ไข้ มาลาเรีย โรคเรื้อน หิด อหิวาตกโรค โลหิตจาง หลอดลมอักเสบ โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ประจำเดือนมากผิดปกติ และความผิดปกติทางจิต ถูกใช้เป็นทั้งยาทำแท้ง และยาป้องกันการแท้งบุตร ใบของ A. dinklagei ใช้กินเพื่อรักษาอาการใจสั่น ใบของ A. tricostata ใช้เป็นยาแก้ไข้  ใบหรือน้ำยางของใบ A. bequaertii ใช้รักษาอาการปวดหัว ความผิดปกติทางจิต และอาการผีเข้า
ผักอีนูน หรือ ผักสาบ A. viridiflora เป็นผักพื้นบ้านไทย นิยมนำยอดอ่อน ดอกอ่อน ใบอ่อน มารับประทานสดด้วยการลวกให้มันสุก กินพร้อมน้ำพริก หรือนำไปใส่ในแกงต่างๆ
นอกจากนั้นพืชหลายชนิดในสกุลนี้เป็นที่นิยมในหมู่ผู้เลี้ยงและนักสะสมพันธุ์ไม้แปลกหายากต่าง ๆ ทั่วโลก โดยเฉพาะชนิดที่มีถิ่นกำเนิดจากในแถบทวีปแอฟริกา เช่น A. aculeata, A. glauca, A. globosa, A. pechuelii A. spinosa, A. stylosa ฯลฯ
== ชนิด ==
ปัจจุบันมีชนิดที่ได้รับการยอมรับทั้งหมด 106 ชนิด
Adenia aculeata (Oliv. ex Hook.) Engl.
Adenia acuta W.J.de Wilde
Adenia adenifera W.J.de Wilde
Adenia angulosa G.W.Hu & Q.F.Wang
Adenia antongilliana (Tul.) Schinz
Adenia ballyi Verdc.
Adenia banaensis C.Cusset
Adenia barthelatii M.Pignal, Yockteng, Hearn & Labat
Adenia bequaertii Robyns & Lawalrée
Adenia boivinii W.J.de Wilde
Adenia cardiophylla (Mast.) Engl.
Adenia cissampeloides (Planch. ex Hook.) Harms
Adenia cladosepala (Baker) Harms
Adenia cordifolia (Blume) Engl.
Adenia crassa Merr.
Adenia cynanchifolia (Benth.) Harms
Adenia densiflora (Baker) Harms
Adenia digitata (Harv.) Engl.
Adenia dinklagei Hutch. & Dalziel
Adenia dolichosiphon Harms
Adenia ecirrosa W.J.de Wilde
Adenia elegans H.Perrier
Adenia ellenbeckii Harms
Adenia epigea H.Perrier
Adenia erecta W.J.de Wilde
Adenia fasciculata W.J.de Wilde
Adenia fernandesiana A.Robyns
Adenia firingalavensis (Drake ex Jum.) Harms
Adenia fruticosa Burtt Davy
Adenia gedoensis W.J.de Wilde
Adenia glauca Schinz
Adenia globosa Engl.
Adenia goetzei Harms
Adenia gracilis Harms
Adenia guineensis W.J.de Wilde
Adenia gummifera (Harv.) Harms
Adenia hastata (Harv.) Schinz
Adenia heterophylla (Blume) Koord.
Adenia hondala (Gaertn.) W.J.de Wilde
Adenia huillensis (Welw.) A.Fernald & R.Fernald
Adenia inermis (W.J.de Wilde) W.J.de Wilde
Adenia isaloensis (Perr.) W.J.de Wilde
Adenia karibaensis W.J.de Wilde
Adenia keramanthus Harms
Adenia kigogoensis Hearn
Adenia kinabaluensis W.J.de Wilde
Adenia kirkii (Mast.) Engl.
Adenia lanceolata Engl.
Adenia lapiazicola Bard.-Vauc.
Adenia latipetala W.J.de Wilde
Adenia letouzeyi W.J.de Wilde
Adenia lewallei A.Robyns
Adenia lindiensis Harms
Adenia litoralis Hearn
Adenia lobata (Jacq.) Engl.
Adenia longistipulata W.J.de Wilde
Adenia macrophylla (Blume) Koord.
Adenia malangeana Harms
Adenia mannii (Mast.) Engl.
Adenia mcdadiana Hearn
Adenia metamorpha Hearn
Adenia metriosiphon W.J.de Wilde
Adenia monadelpha H.Perrier
Adenia mossambicensis W.J.de Wilde
Adenia natalensis W.J.de Wilde
Adenia olaboensis Claverie
Adenia ovata W.J.de Wilde
Adenia pachyphylla W.J.de Wilde
Adenia panduriformis Engl.
Adenia pechuelii (Engl.) Harms
Adenia peltata (Baker) Schinz
Adenia penangiana (Wall. ex G.Don) W.J.de Wilde
Adenia perrieri Clavaud
Adenia pierrei Gagnep.
Adenia pinnatisecta (Craib) Craib
Adenia poggei (Engl.) Engl.
Adenia poilanei C.Cusset
Adenia pulchra M.G.Gilbert & W.J.de Wilde
Adenia pyromorpha (Perr.) W.J.de Wilde
Adenia racemosa W.J.de Wilde
Adenia refracta (Tul.) Schinz
Adenia repanda (Burch.) Engl.
Adenia reticulata (De Wild. & T.Durand) Engl.
Adenia rumicifolia Engl. & Harms
Adenia schliebenii Harms
Adenia schweinfurthii Engl.
Adenia sphaerocarpa Clavaud
Adenia spinosa Burtt Davy
Adenia staudtii Harms
Adenia stenodactyla Harms
Adenia stolzii Harms
Adenia stricta (Mast.) Engl.
Adenia stylosa (H.Perrier) Hearn
Adenia subsessilifolia H.Perrier
Adenia tisserantii A.Fernald & R.Fernald
Adenia tricostata W.J.de Wilde
Adenia trilobata (Roxb.) Engl.
Adenia trisecta (Mast.) Engl.
Adenia tuberifera R.E.Fr.
Adenia venenata Forssk.
Adenia viridiflora Craib
Adenia volkensii Harms
Adenia welwitschii (Mast.) Engl.
Adenia wightiana (Wall. ex Wight & Arn.) Engl.
Adenia wilmsii Harms
Adenia zambesiensis R.Fernald & A.Fernald
== อ้างอิง ==
ไม้ดอกไม้ประดับ
พืชดอก
วงศ์กะทกรก