บ่อหาน

บ่อหาน หรือ หมัวฮาน (c=磨憨镇|p=Móhān zhèn หมัวฮานเจิ้น; ᨷᩳ᩵ᩉᩣ᩠ᨶ; ບໍ່ຫານ อ่านว่า บ่อหาน) เป็นเมืองชายแดนทางตอนใต้ของอำเภอเมืองล้า เขตปกครองตนเองสิบสองปันนา มณฑลยูนนาน ประเทศจีน ติดชายแดนลาว-จีน และอยู่ฝั่งตรงข้ามกับหมู่บ้านบ่อเต็น แขวงหลวงน้ำทา ประเทศลาว มีความสำคัญในการเป็นหนึ่งในเมืองหน้าด่านการคมนาคมทางบกของภูมิภาคจีนตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศจีนสู่เอเชียอาคเนย์ภาคพื้นทวีป โดยเฉพาะประเทศกลุ่ม CMLV พื้นที่บางส่วนของเมืองบ่อหานเป็นส่วนหนึ่งของเขตความร่วมมือเศรษฐกิจข้ามพรมแดนบ่อหาน (ยูนนาน) – บ่อเต็น (ลาว) ซึ่งเป็นหนึ่งในเขตเศรษฐกิจพิเศษลาว-จีน ทั้ง 12 แห่ง ในอดีตพื้นที่ชายแดนจีน - ลาว ช่วงบ่อหาน - บ่อเต็น ยังเคยเป็นบ่อเกลือที่สำคัญในบริเวณสิบสองพันนา
ระยะทางจากเมืองเชียงรุ่ง (景洪市 Jinghong) ไปยังด่านบ่อหาน ประมาณ 181 กิโลเมตร  และอยู่ห่างจากนครหลวงเวียงจันทน์ประมาณ 390 กิโลเมตร
== เขตการปกครอง ==
เขตการปกครองของเมืองบ่อหาน ประกอบไปด้วย 
บ้านส่างยอง (尚勇村)
บ้านส่างกลาง (尚冈村)
บ้านจอม (曼庄村)
บ้านบ่อหลวง (磨龙村)
บ้านลวงมอน (龙门村)
เขตกสิกรรมเมืองล้า ซึ่งเป็นรัฐวิสาหกิจดำเนินการปลูกสวนยางพารา (国营勐腊农场一分场生活区  -  State-owned Mengla Farm)
== ความสำคัญทางเศรษฐกิจ ==
=== แหล่งเกลือใต้ดิน ===
ในอดีตพื้นที่ชายแดนลาว - จีน ช่วงเมืองบ่อหานและใกล้เคียง เป็นแหล่งเกลือใต้ดินขนาดใหญ่ ชาวบ้านแถบนี้มีอาชีพต้มเกลือสินเธาว์มาแต่โบราณ เนื่องจากมีชั้นหินเกลือใต้ดินที่หนาและมีความหนาแน่นของความเค็มสูง เอกสารราชวงศ์ถังระบุว่าพื้นที่แถบนี้เป็นแหล่งเกลือร้อยบ่อและ "บ่อหาน" (磨憨) หมายถึง "บ่อเกลือที่อุดมสมบูรณ์" แต่ลดความสำคัญลงในภายหลังเมื่อการพัฒนาสร้างเขตเศรษฐกิจข้ามพรมแดน จีน - ลาว
ในการสร้างทางรถไฟสายอฺวี้ซี-บ่อหาน ต่อกับ ทางรถไฟสายเวียงจันทน์–บ่อเต็น ในระหว่างการก่อสร้างโดยการเจาะภูเขาเพื่อทำเป็นอุโมงค์รถไฟเชื่อม 2 ประเทศ ในโครงการเส้นทางรถไฟลาว-จีน งานก่อสร้างต้องสะดุดเป็นระยะ เมื่อบริษัทผู้รับเหมาเจาะเข้าไปเจอกับชั้นเกลือใต้ดิน ซึ่งการเจาะผ่านมีผลกระทบสู่ชุมชนโดยเฉพาะทางฝั่งบ่อเต็นของลาว น้ำเกลือจากอุโมงค์รถไฟไหลลงไปปนเปื้อนในแหล่งน้ำที่ใช้เป็นน้ำดิบสำหรับทำประปา
== ความร่วมมือทางเศรษฐกิจข้ามพรมแดน จีน - ลาว ==
สภาแห่งรัฐได้อนุมัติเขตนำร่องการพัฒนาของ บ่อหาน เมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม ค.ศ. 2015 นอกจากนี้จีนและลาวได้ลงนามในแผนโดยรวมทั่วไปสำหรับการก่อสร้างเขตเศรษฐกิจพิเศษร่วมข้ามพรมแดนจีน - ลาว (บ่อหาน - บ่อเต็น) เมื่อวันที่ 31 สิงหาคม ปีเดียวกัน มีพื้นที่ประมาณ 24 ตร.กม. (ประมาณ 15,000 ไร่) โดยลงทุนพัฒนาระบบสาธารณูปโภค ขยายระบบคมนาคมทางถนน และทางราง รวมทั้งศูนย์จัดเก็บและกระจายสินค้า
ปัจจุบันบ่อหานกลายเป็นหน้าด่านสำคัญของการพัฒนาความร่วมมือทางเศรษฐกิจซึ่งรวมอยู่ในความริเริ่มหนึ่งแถบหนึ่งเส้นทาง (Belt and Road Initiative) ในส่วนของระเบียงเศรษฐกิจจีน - อินโดจีน และอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง
== การคมนาคม ==
=== ทางบก ===
บ่อหาน อยู่ทางใต้สุด (กม. ที่ 2,827) ของ ทางหลวงจีนหมายเลข 213 (China National Highway 213)  และเป็นจุดสถานีปลายทางทางใต้อยู่ที่ชายแดน จีน - ลาว ของทางด่วนจีนหมายเลข 8511 (ทางด่วนคุนหมิง - บ่อหาน) เมืองชายแดนแห่งนี้มีความสำคัญทางการขนส่งนอกจากเส้นทางทางรถยนต์ผ่านด่านบ่อหานแล้ว ยังเป็นจุดสำคัญของการขนส่งทางรถไฟโดยเป็นจุดเชื่อมบรรจบของเส้นทางรถไฟ 2 สายคือ ทางรถไฟสายอฺวี้ซี-บ่อหาน ทางฝั่งประเทศจีน และ ทางรถไฟสายเวียงจันทน์–บ่อเต็น ทางฝั่งประเทศลาว ซึ่งเป็นเส้นทางที่เป็นส่วนหนึ่งของทางรถไฟสายคุนหมิง-สิงคโปร์ คาดว่าโครงการเส้นทางรถไฟอฺวี้ซี-บ่อหาน และเวียงจันทน์–บ่อเต็น จะเปิดให้ใช้ได้ภายในสิ้นปีพ.ศ. 2564
มีรถประจำทางวิ่งระยะไกลภายในประเทศ จากคุนหมิง เชียงรุ่ง เมืองล้า และรถประจำทางวิ่งระยะไกลระหว่างประเทศ จากเวียงจันทน์ และหลวงพระบางของลาว
=== ทางอากาศ ===
การคมนาคมทางอากาศ ท่าอากาศยานที่ใกล้บ่อหานที่สุด คือ ท่าอากาศยานกาดทรายสิบสองปันนา ซึ่งมีเส้นทางการบินโดยตรงสู่ คุนหมิง, ต้าหลี่, ลี่เจียง, เซี่ยงไฮ้, เซินเจิ้น และเทียนจิน ตลอดจนเที่ยวบินระหว่างประเทศไปยังกรุงเทพมหานคร และเชียงใหม่ของไทย นครเวียงจันทน์ และหลวงพระบางของลาว
== สภาพภูมิอากาศ ==
== วัฒนธรรม ==
บ่อหาน เป็นพื้นที่ที่มีกลุ่มชาติพันธุ์หลากหลายอาศัยอยู่รวมกันทั้งชาวไทลื้อ, ม้ง - เมี่ยน (เย้า),ฮานิ วัฒนธรรมและเทศกาลที่แตกต่างจากกลุ่มชาติพันธุ์เหล่านี้ได้แก่
เทศกาลสงกรานต์ ในสิบสองปันนาเทศกาลสงกรานต์เป็นเทศกาลที่สำคัญของชุมชนชาติพันธุ์ไทลื้อ เป็นพิธีกรรมของชาวไทในการให้พรแก่ผู้อื่น ในโอกาสการฉลองขึ้นปีใหม่ ในเดือนเมษายน
เทศกาลกาตังปา (嘎汤帕节) จัดขึ้นในช่วงวันที่ 1 มกราคมถึงวันที่ 4 มกราคมตามจันทรคติ เป็นเทศกาลของชาวฮานิที่ใช้ในโอกาสฉลองเช่น การเฉลิมฉลองปีใหม่ การแต่งงานและวันเกิด และระลึกถึงญญาณของผู้เสียชีวิต โดยการทำแซมปา
== ความหลากหลายทางชีวภาพ ==
บริเวณโดยรอบมีพันธุ์พืช 3890 ชนิดและพันธุ์สัตว์ 756 ชนิด
== อ้างอิง ==
เมืองในมณฑลยูนนาน
สิบสองปันนา