คัมภีร์โหราศาสตร์ไทยมาตรฐานฉบับสมบูรณ์/อุทาหรณ์มหาสมพงศ์

๏ ตำรามหาสมพงศ์นี้ได้สอบสวนดูหลายฉบับ เรียกจุกกทักษาก็มี จุฑฑ 
ทัสสาก็มี ทักษยมกก็มี คำว่า จุกะ นั้นแปลว่า กรำทุกข์ คำว่า จุฑฑ 
ว่า แทะโลมหรือปลุกเสน่หา คำว่า ยมก แปลว่า คู่ หมายถึงคู่สมรส รวมความว่า
เป็นตำราที่ว่าด้วยเรื่องชายหญิงมีความเสน่หา ร่วมสุขร่วมทุกข์ร่วมทรัพย์สินอันเป็นไปตาม
ธรรมดาโลก แต่ก่อนที่จะทำการวิวาห์หรืออาวาห์กันนั้น ต้องตรวจสอบชะตาชายหญิงให้
ถูกต้องกันตามตำราสมพงศ์เสียก่อน การกระทำอย่างนี้เป็นประเพณีที่นิยมใช้กันมาแต่ 
โบราณ แต่ว่าวิชาแผนกนี้ออกจะหากินไม่ทันเพื่อน จึงมีผู้ศึกษาวิชาแผนกนี้น้อย หาผู้ที่จะ
ผูกดวงชะตาว่าอย่างไรถูกต้องกัน และไม่ถูกต้องกันนั้นได้ยาก และผู้ปกครองหรือตัวเจ้า
บ่าวเจ้าสาว ก็ไม่ค่อยจะไว้ใจหมอดูคนเดียว มักจะไปหาหมอดูหลายๆคน ให้ดูชะตา
สมพงศ์เพื่อสอบสวนกันให้เป็นแน่แท้แก่ใจ ต่อไปถ้าตำรานี้แพร่หลายมากแล้ว เจ้าบ่าว
เจ้าสาวก็คงจะดูเอาเองได้ และคงจะปรีดาปราโมทย์เชื่อแน่แก่ใจดีกว่าที่ผู้อื่นดูให้
ข้าพเจ้ามีความประสงค์ที่จะให้ผู้ที่ได้พบเห็นตำราเล่มนี้เข้าใจเรื่องการดูสมพงศ์
จากการดูตัวอย่างดวงชะตาของผู้ที่ตนทราบประวัติดีอยู่แล้ว และทั้งดวงชะตานั้นเวลาเกิด
ถูกต้องจริง ไม่ใช่คาดคะเน อันจะทำให้ตั้งอยู่ในความสงสัยนั้นด้วย
จึงมาคิดเห็นว่าดวงพระชะตาของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ ๕ และ
ของสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ เป็นตัวอย่างที่เหมาะที่สุดแก่การเล่าเรียนศึกษา
แผนกนี้ ในส่วนที่ดีต่อดีถ้อยทีถ้อยอาศัยกัน และทั้งพวกเราก็ทราบพระราชประวัติของพระ
องค์ท่านอยู่แล้ว ว่าทรงเจริญในสิริราชสมบัติเป็นอย่างดีทั้ง ๒ พระองค์ จึงได้อัญเชิญ
พระชะตามาเป็นตัวอย่างในการเล่าเรียนพยากรณ์ศาสตร์บทนี้ ดังต่อไปนี้ :-
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวประสูติ
ณ วัน ๓ เดือน ๑๐ แรม ๓ ค่ำ ปีฉลู เบ็ญจศก
จุลศักราช ๑๒๑๕ ตรงกับวันที่ ๒๐ กันยายน พ.ศ.
๒๓๙๖ (เวลาย่ำค่ำแล้ว ๕๑ นาที) เป็นพระราชโอรส ที่ 
๑ ในกรมสมเด็จพระเทพศิรินทรามาตย์ เสด็จ 
สวรรคตเมื่อ ณ วันที่ ๗ เดือน ๑๑ แรม ๔ ค่ำ ปีจอ
โทศก จุลศักราช ๑๒๗๒ ตรงกับวันที่ ๒๒ ตุลาคม 
พ.ศ. ๒๔๕๓ เวลา ๒ ยาม ๔๕ นาที (บัดนี้ ๒ ยามล่วงแล้วเป็นวันที่ ๒๓) 
สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรม
ราชชนนี พระพันปีหลวง ประสูติ ณ วันที่ ๖ เดือน ๑ 
แรม ๗ ค่ำ ปีกุน เบ็ญจศก จุลศักราช ๑๒๒๕ ตรงกับ
วันที่ ๑ มกราคม พ.ศ. ๒๔๐๖ (เวลาบ่าย ๕ โมง ๒๐
นาที) เป็นพระราชธิดาที่ ๕ ในสมเด็จพระปียมาวดี
(ตามลำดับพระองค์เจ้าหญิงเป็นที่ ๓) เสด็จสวรรคต
เมื่อวันที่ ๒๐ ตุลาคม พ.ศ. ๒๔๖๒ เวลา ๘ นาฬิกาก่อน
เที่ยง (๒ โมงเช้า)
ต่อไปนี้พึงพิจารณาพยากรณ์ศาสตร์ตามวิธีสมพงศ์เทอญ
(๑) วัน ๓ กับวัน ๖ เป็น มิตรใหญ่ รักใคร่กันดีมาก
(๒) ปีฉลูธาตุดิน ปีกุนธาตุน้ำ ต่างฝ่ายต่างอิงอาศัยกันเจริญยั่งยืนดี
(๓) ปีฉลูมนุษย์ผู้ชาย ปีกุนมนุษย์ผู้หญิง ชาติเดียวกันคนละเพศอยู่ด้วยกัน
ประเสริฐนัก
(๔) ชายปีฉลูอยู่หัวนาคตัวที่ ๑ จุดที่ ๒ หญิงปีกุนอยู่หัวนาคตัวที่ ๑ จุดที่
๑ ปีอยู่ที่หัวนาคตัวเดียวกันทั้ง ๒ ฝ่ายดีนัก จะอยู่กินด้วยกันจนเฒ่าจนแก่ (อยู่หัวทั้ง
๒ ว่าจะเป็นปากเสียงเรื่องหึงหวง)
(๕) นามกำเนิดชายเป็นนามอาทิตย์ นามกำเนิดหญิงนามอังคาร หรือ
นามครุฑกับนามราชสีห์ ตำราสมพงศ์คำโคลงกล่าวไว้ดังนี้ :-
๏ ครุฑนามแนมคู่เคล้าสิงหราช
ให้ยิ่งญาติชาติภูมิพวกพ้อง
(๖) ลัคนาอยู่ราศีมีนกับราศีกรฎเป็นมิตรกัน และร่วมธาตุน้ำด้วยกันดีนัก
รักกันดั่งบิดากับบุตร
(๗) จันทร์หญิงเป็น ๖ ราศีแก่จันทร์ชาย ตำราสมพงศ์ว่า
๏ หญิงหกหญิงแปดเว้าวุฒิแท้ทั้งสอง
จันทร์ชายเป็น ๘ ราศีแก่จันทร์หญิง ตำราสมพงศ์ว่า
๏ ชายร่ายราศีย้ายแปดเหย้าหญิงดี
(๘) อาทิตย์เป็นนามกำเนิดชาย พระพุธเป็นราศี ศรีชายอยู่ราศีปัตนิสมาสัปต์
กับลัคน์หญิง อันอยู่เรือนจันทร์ซึ่งเป็นเรือนของคู่มิตรกัน ดีนักคุ้มโทษภัยทั้งปวง (เล็งหรือ
กุมทายอย่างเดียวกัน)
อังคารเป็นนามกำเนิดหญิง พระพฤหัสบดีเป็นศรี ศรีหญิงเป็นตนุเจ้าเรือนลัคน์
แห่งชายและเป็นมหาจักรด้วย อยู่ราศีศุภะแก่ลัคน์ด้วย ย่อมให้เจริญสิริแก่ชายทุกประการ
(๙) พฤหัสบดีเป็นตนุ ชายอยู่ราศีปุตตะหญิงและเป็นมหาจักรด้วย มีลูกเป็น
ชายมาก ลูกนั้นจะได้เป็นจักรพรรดิ์ จันทร์เป็นตนุหญิงอยู่ราศีกฎุมพะชายและเป็นมหาจักรด้วย ย่อมให้เจริญด้วยโภคะอย่างพระเจ้าจักรพรรดิ์
(๑๐) พระศุกร์เป็นกาลกรรณีนามกำเนิดชาย อยู่ที่ราศีปุตตะหญิง หญิงจะมี
ทุกข์ด้วยเรื่องบุตร บุตรนั้นจะมีโรคและถูกเบียฬอายุ
พระจันทร์เป็นกาลกรรณีนามกำเนิดหญิง อยู่ราศีกฎุมพะชาย และเป็นตัว 
ปุตตะของชายด้วยเป็นมหาจักรด้วย บุตรจะเป็นจักรพรรดิ์ แต่ว่าจะจ่ายทรัพย์ของบิดา