ถนนเลียบเนิน

ถนนเลียบเนิน หรือ ทางหลวงท้องถิ่น จบ.ถ 3-0002 เป็นทางหลวงท้องถิ่นภายใต้ความดูแลของเทศบาลเมืองจันทบุรี เชื่อมระหว่างถนนรักศักดิ์ชมูล ถนนพระยาตรัง และถนนท่าหลวง มาเชื่อมต่อกับถนนท่าแฉลบ ซึ่งตลอดสายทางอยู่ในพื้นที่ตำบลวัดใหม่ อำเภอเมืองจันทบุรี จังหวัดจันทบุรี
== ประวัติ ==
ถนนเลียบเนิน เป็นถนนภายในเทศบาลเมืองจันทบุรีที่มีมาตั้งแต่ช่วงยังเป็นสุขาภิบาลเมืองจันทบุรีก่อนการก่อตั้งเทศบาลเมื่อปี พ.ศ. 2478 ซึ่งเป็นถนนสายหลักของเทศบาลเมืองจันทบุรี ดังที่เห็นปรากฏในแผนที่ประกอบในผังเมืองรวมตั้งแต่ในอดีต มีสถานที่ราชการสำคัญ ๆ ตั้งอยู่ตลอดแนวถนน เช่น จวนผู้ว่าราชการจังหวัด จวนสมุหเทศา ที่พักคลังมณฑล ที่พักอัยการจังหวัด เป็นต้น ส่วนอีกฝั่งเป็นพื้นที่สาธารณประโยชน์ที่เรียกว่า ทุ่งนาเชย ประกอบไปด้วยท้องทุ่ง ลำราง และหนองน้ำ ตลอดตั้งแต่ต้นเส้นทางจนกระทั่งสิ้นสุดสายทาง
สำหรับขอบเขตของถนนเลียบเนินเดิมนั้น เมื่อ พ.ศ. 2483 ปรากฏขอบเขตข้ามแยกพระยาตรังรวมไปจนถึงถนนรักศักดิ์ชมูลในปัจจุบัน ซึ่งขณะนั้นยังมีระยะทางที่สั้นและไม่มีการก่อสร้างไปบรรจบกับแนวถนนสุขุมวิท จากนั้นในปี พ.ศ. 2527 ได้มีการกำหนดหมายเลขทางหลวงแผ่นดิน 316 ซึ่งมีขอบเขตรวมเข้ามาถึงแนวถนนเลียบเนินในปัจจุบันโดยปรากฏอยู่บนแผนที่แนบท้ายการเปลี่ยนแปลงแนวเขตเทศบาลเมืองจันทบุรี ก่อนจะมีการถ่ายโอนเส้นทางให้มาอยู่ในความดูแลของเทศบาลและนับขอบเขตสายทางของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 316 ใหม่ให้สิ้นสุดที่บริเวณแยกพระยาตรัง ตามประกาศของกรมทางหลวงใน พ.ศ. 2544 ให้จากเดิมทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 316 มีชื่อทางหลวงว่า แยกทางหลวงหมายเลข 3 – จันทบุรี เปลี่ยนเป็น แยกทางหลวงหมายเลข 3 – ต่อทางของเทศบาลเมืองจันทบุรีควบคุม
ชื่อถนนเลียบเนินนั้น สันนิษฐานว่ามาจากองค์ประกอบทางภูมิศาสตร์ของจังหวัดจันทบุรีที่มีลักษณะเป็นพื้นที่ราบลูกฟูก หรือที่ราบลูกระนาดประกอบกับพื้นที่ลุ่มริมแม่น้ำจันทบุรี ซึ่งแนวของถนนเลียบเนินตัดผ่านนั้นเป็นการตัดผ่านเป็นเส้นตรงเลียบขนานไปกับเนินเขาขนาดย่อมในฝั่งตะวันตกของถนน ซึ่งเป็นที่ตั้งของสถานที่ราชการเป็นส่วนใหญ่ โดยลักษณะภูมิประเทศที่เป็นเนินนั้นปรากฏในประวัติการก่อตั้งโรงพยาบาลพระปกเกล้าที่มีการระบุว่าข้าหลวงประจำจังหวัดได้จัดหาพื้นที่บริเวณท้ายเนินปลัด (เนินป่าโรงไห หรือเนินเอฟเอ็มในปัจจุบัน) ริมถนนเลียบเนิน ตรงข้ามกับทุ่งนาเชยเป็นสถานที่ก่อสร้างโรงพยาบาลเมื่อปี พ.ศ. 2480 ในรายงานประจำปีของเทศบาลเมืองจันทบุรี รวมถึงชื่อชุมชนตามแนวถนนที่แยกจากถนนเลียบเนินไปทางตะวันตกที่ใช้ชื่อว่าเนินเป็นส่วนประกอบ คือชุมชนย่อยที่ 10 เนินเอฟเอ็ม และชุมชนย่อยที่ 9 เนินเอสโซ่
ปัจจุบันสภาพโดยรอบตลอดเส้นทางมีการพัฒนาขึ้นตามลำดับ แต่ก็ยังคงเป็นที่ตั้งของสถานที่ราชการสำคัญ ๆ ต่าง ๆ ตลอดสายทางอยู่เช่นเดิม เช่น ศาลากลางจังหวัดจันทบุรี ที่ว่าการอำเภอเมืองจันทบุรี สำนักงานเทศบาลเมืองจันทบุรี ส่วนของพื้นที่สาธารณประโยชน์ทุ่งนาเชยก็ได้ลดขนาดลงและกลายเป็นสวนสาธารณะสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช (ทุ่งนาเชย) ที่มีทะเลสาบขนาดเล็กอยู่ภายใน
== รายละเอียดของเส้นทาง ==

ถนนเลียบเนิน มีระยะทาง 2.06 กิโลเมตร เขตทางความกว้าง 20 เมตร ขนาด 4 ช่องจราจร แบ่งเป็นพื้นผิวจราจร 16 เมตร ทางเท้าฝั่งละ 1.5 เมตร และเกาะกลางถนน 1 เมตร พิ้นผิวจราจรแบบแอสฟัลต์คอนกรีต มีแนวเส้นทางเริ่มต้นจากแยกพระยาตรัง ต่อเนื่องจากถนนรักศักดิ์ชมูล (ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 316) ลงมาทางทิศใต้ ผ่านแยกเนินเอสโซ่ เชื่อมต่อถนนชวนะอุทิศและถนนกฤษดิ์เดช แยกที่ดิน เชื่อมต่อถนนเทศบาลพัฒนาและถนนเทศบาล 3 สิ้นสุดบริเวณแยกเจพี เชื่อมต่อถนนท่าแฉลบ ปัจจุบันอยู่ในความดูแลของเทศบาลเมืองจันทบุรี
ถนนเลียบเนิน เป็นถนนเส้นหลักอีกเส้นทางของเมืองจันทบุรี เนื่องจากเป็นถนนเส้นแรก ๆ ที่ถูกก่อสร้างขึ้นมาใช้งาน ตลอดสองฝั่งของเส้นทางจึงประกอบไปด้วยสถานที่ราชการตลอดแนวเส้นทาง เช่น ศาลากลางจังหวัดจันทบุรี ที่ว่าการอำเภอเมืองจันทบุรี โรงพยาบาลพระปกเกล้า ไม่มีอาคารพาณิชย์หรือชุมชนอยู่บนแนวเส้นทาง แต่มีการกำหนดผังเมืองในบางช่วงให้มีการก่อสร้างที่อยู่อาศัยความหนาแน่นปานกลางและความหนาแน่นสูงได้
== รายชื่อทางแยก ==
== สถานที่สำคัญ ==
=== สถานที่ราชการ ===
ศาลากลางจังหวัดจันทบุรี
จวนผู้ว่าราชการจังหวัดจันทบุรี
สำนักงานเหล่ากาชาดจันทบุรี
ที่ว่าการอำเภอเมืองจันทบุรี
สำนักงานเทศบาลเมืองจันทบุรี
สำนักงานที่ดินจังหวัดจันทบุรี
โรงพยาบาลพระปกเกล้า
วิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี
สำนักงานหนังสือเดินทางชั่วคราว จันทบุรี
สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดจันทบุรี
สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำจังหวัดจันทบุรี
สถานีอุตุนิยมวิทยาจันทบุรี
สำนักงานการกีฬาแห่งประเทศไทยจังหวัดจันทบุรี
คุ้มอัยการจันทบุรี

=== สวนสาธารณะและนันทนาการ ===
สวนสาธารณะสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช (ทุ่งนาเชย)
สนามกีฬาจังหวัดจันทบุรี
=== ขนส่งมวลชน ===
สถานีขนส่งผู้โดยสารจังหวัดจันทบุรี เทศบาลเมืองจันทบุรี
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
ระบบลงทะเบียนทางหลวงท้องถิ่น กรมทางหลวงชนบท กระทรวงคมนาคม
== อ้างอิง ==
เลียบเนิน
จบ.ถ 3-0002