การลงมติเลือกนายกรัฐมนตรีไทย พ.ศ. 2566

การลงมติเลือกนายกรัฐมนตรีไทย พ.ศ. 2566 เป็นการลงมติของสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภา (การประชุมร่วมกันของรัฐสภา) เกิดขึ้นหลังจากคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ประกาศรับรองผลการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2566 อย่างเป็นทางการ โดยมีการลงมติในวันที่ 13 กรกฎาคม พ.ศ. 2566 และวันที่ 22 สิงหาคม พ.ศ. 2566 จากการลงมติครั้งที่ 3 ส่งผลให้ เศรษฐา ทวีสิน เป็นนายกรัฐมนตรี
== ชื่อบุคคลที่ได้รับเสนอเป็นนายกรัฐมนตรี ==
===ครั้งที่ 1===
การลงมติเลือกนายกรัฐมนตรีไทยวันที่ 13 กรกฎาคม พ.ศ. 2566 ชลน่าน ศรีแก้ว หัวหน้าพรรคเพื่อไทย ได้เสนอชื่อบุคคลเพียงคนเดียวดังนี้
===ครั้งที่ 3===
ในการลงมติเลือกนายกรัฐมนตรีไทยวันที่ 22 สิงหาคม พ.ศ. 2566 ชลน่าน ศรีแก้วได้เสนอชื่อบุคคลเพียงคนเดียวดังนี้
== ผลการลงมติ ==
===ครั้งที่ 1===
การลงมติครั้งแรกจัดในวันที่ 13 กรกฎาคม พ.ศ. 2566 การลงมตินั้นจำเป็นต้องมีเสียงจากสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรรวมกับเสียงจากสมาชิกวุฒิสภาให้ได้ 375 เสียง ตามที่รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 ได้กำหนดไว้ (เดิมต้องเป็น 376 เสียง แต่เรณู ตังคจิวางกูร สมาชิกวุฒิสภา ได้ลาออกก่อนลงมติ 1 วัน จึงทำให้เหลือ 375 เสียง)
{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="1" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; text-align:center; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
| ผู้ที่ได้รับการเสนอชื่อ ||  พรรคการเมือง || เห็นชอบ || ไม่เห็นชอบ || งดออกเสียง || ไม่เข้าร่วมประชุม || รวม
|-
| rowspan=20| พิธา ลิ้มเจริญรัตน์ || ก้าวไกล || 151 || - || - || - || 151
|-
| เพื่อไทย || 141 || - || - || - || 141
|-
| ภูมิใจไทย || - || 70 || - || 1 || 71
|-
| พลังประชารัฐ || - || 40 || - || - || 40
|-
| รวมไทยสร้างชาติ || - || 36 || - || - || 36
|-
| ประชาธิปัตย์ || - || - || 25 || - || 25
|-
| ชาติไทยพัฒนา || - || - || 10 || - || 10
|-
| ประชาชาติ || 8 || - || 1 || - || 9
|-
| ไทยสร้างไทย || 6 || - || - || - || 6
|-
| ชาติพัฒนากล้า || - || - || 2 || - || 2
|-
| เพื่อไทรวมพลัง || 2 || - || - || - || 2
|-
| เสรีรวมไทย || 1 || - || - || - || 1
|-
| ประชาธิปไตยใหม่ || - || 1 || - || - || 1
|-
| ครูไทยเพื่อประชาชน || - || - || 1 || - || 1
|-
| เป็นธรรม || 1 || - || - || - || 1
|-
| พลังสังคมใหม่ || 1 || - || - || - || 1
|-
| ใหม่ || - || - || 1 || - || 1
|-
| ท้องที่ไทย || - || 1 || - || - || 1
|-
| วุฒิสภา || 13|| 34 || 159 || 43|| 249
|-
|- style="background:#E9E9E9"
| align = left| รวม || 324|| 182|| 199|| 44|| 749
|}
{| width = 70%
|-
| colspan=7 align = center|↓
|- style="text-align: center;"
| bgcolor= width=43.26% style="color:white;"|324
| bgcolor=#00000 width=24.3% style="color:white;"|182
| bgcolor=grey width=32.44% style="color:white;"|243
|- style="text-align: center;"
| เห็นชอบ
| ไม่เห็นชอบ
| งดออกเสียง+ไม่ร่วมประชุม
|}
การลงมติครั้งแรกนั้น พิธา ลิ้มเจริญรัตน์ ได้คะแนนเสียงเห็นชอบ 324 เสียง ซึ่งไม่ถึงตามที่กำหนด จึงทำให้วันมูหะมัดนอร์ มะทาตัดสินใจเลื่อนการลงมติออกไปก่อน
===ครั้งที่ 2===
หลังจากการลงมติครั้งแรกไม่สามารถหาบุคคลที่จะเป็นนายกรัฐมนตรีได้ จึงได้มีการเลื่อนกำหนดการการลงมติเป็นวันที่ 19 กรกฎาคม สุทิน คลังแสง รองหัวหน้าพรรคเพื่อไทย ได้เสนอ พิธา ลิ้มเจริญรัตน์ อีกครั้ง แต่มีผู้ประท้วงว่าตามมาตรา 41 ไม่สามารถเสนอชื่อซ้ำเดิมได้ ยกเว้นมีการเปลี่ยนแปลงเป็นอย่างอื่น ประธานสภาจึงเปิดให้สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและสมาชิกวุฒิสภาลงมติเรื่องดังกล่าว
{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="1" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; text-align:center; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
| มติ ||  เห็นชอบ || ไม่เห็นชอบ || งดออกเสียง || ไม่ประสงค์ลงคะแนน || รวม
|-
| เสนอชื่อแคนดิเดตนายกฯ ซ้ำไม่ได้ || 395 || 312 || 8 || 1 || 716
|-
|}
ผลมติดังกล่าว ส่งผลให้ไม่สามารถเสนอชื่อพิธาเป็นนายกรัฐมนตรีได้ในสมัยประชุมนี้ จึงเลื่อนการลงมติครั้งที่สามออกไปเป็นวันที่ 27 กรกฎาคม และอีกครั้งในวันที่ 4 สิงหาคม แต่แล้วก็ถูกเลื่อนออกไปอย่างไม่มีกำหนด เนื่องจาก ผู้ตรวจการแผ่นดิน ยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญว่าการลงมติของวันที่ 19 กรกฎาคมนั้นขัดต่อรัฐธรรมนูญหรือไม่ ส่งผลให้ชะลอการลงมติเลือกนายกรัฐมนตรีออกไปก่อน  จนวันที่ 16 สิงหาคม ศาลรัฐธรรมนูญมีมติเป็นเอกฉันท์ มีคำสั่งไม่รับคำร้องไว้พิจารณาวินิจฉัย เมื่อมีคำสั่งไม่รับคำร้องไว้พิจารณาแล้ว คำขออื่นย่อมมีอันตกไป เนื่องจากเห็นว่า ผู้ร้องเรียนไม่ใช่บุคคลซึ่งถูกละเมิดสิทธิหรือเสรีภาพโดยตรง ไม่อาจใช้สิทธิยื่นคำร้องเรียนได้ตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 213 ทำให้ไม่สามารถเสนอชื่อพิธาเป็นนายกรัฐมนตรีได้อีกในสมัยประชุมเดียวกัน
เมื่อการตัดสินสิ้นสุดลง จึงสามารถดำเนินการลงมติเลือกนายกรัฐมนตรีรอบที่ 3 ดำเนินต่อไปได้ โดยมีการนัดลงมติในวันที่ 22 สิงหาคม
===ครั้งที่ 3===
การลงมติครั้งที่สามจัดในวันที่ 22 สิงหาคม โดยการลงมตินั้นจำเป็นต้องมีเสียงจากสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร บวกกับสมาชิกวุฒิสภารวมให้ได้ 375 เสียง ตามที่รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 ได้กำหนดไว้
{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="1" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; text-align:center; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
| ผู้ที่ได้รับการเสนอชื่อ ||  พรรคการเมือง || เห็นชอบ || ไม่เห็นชอบ || งดออกเสียง || ไม่เข้าร่วมประชุม || รวม
|-
| rowspan=20| เศรษฐา ทวีสิน || ก้าวไกล || - || 149 || - || 1 || 150
|-
| เพื่อไทย || 140 || - || -|| 1 || 141
|-
| ภูมิใจไทย || 71 || - || - || - || 71
|-
| พลังประชารัฐ || 39 || - || - || 1 || 40
|-
| รวมไทยสร้างชาติ || 36 || - || - || - || 36
|-
| ประชาธิปัตย์ || 16 || 2 || 6|| 1 || 25
|-
| ชาติไทยพัฒนา || 10 || - || - || - || 10
|-
| ประชาชาติ || 8 || - || 1 || - || 9
|-
| ไทยสร้างไทย || - || - || 6 || - || 6
|-
| ชาติพัฒนากล้า || 2 || - || - || - || 2
|-
| เพื่อไทรวมพลัง || 2 || - || - || - || 2
|-
| เสรีรวมไทย || 1 || - || - || - || 1
|-
| ประชาธิปไตยใหม่ || 1 || - || - || - || 1
|-
| ครูไทยเพื่อประชาชน || 1 || - || - || - || 1
|-
| เป็นธรรม || - || 1 || - || - || 1
|-
| พลังสังคมใหม่ || 1 || - || - || - || 1
|-
| ใหม่ || 1 || - || - || - || 1
|-
| ท้องที่ไทย || 1 || - || - || - || 1
|-
| วุฒิสภา || 152 || 13 || 68 || 16|| 249
|-
|- style="background:#E9E9E9"
| align = left| รวม || 482|| 165|| 81|| 20|| 748
|}
{| width = 70%
|-
| colspan=7 align = center|↓
|- style="text-align: center;"
| bgcolor= width=64.5% style="color:white;"|482
| bgcolor=#00000 width=22.1% style="color:white;"|165
| bgcolor=grey width=13.4% style="color:white;"|101
|- style="text-align: center;"
| เห็นชอบ
| ไม่เห็นชอบ
| งดออกเสียง+ไม่ร่วมประชุม
|}
และการลงมติครั้งที่สามนั้น เศรษฐา ทวีสิน ได้คะแนนเสียงทั้งหมด 482 เสียง จึงทำให้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีในที่สุด
== หมายเหตุ ==
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
การลงมติเลือกนายกรัฐมนตรีไทย
การเมืองไทยใน พ.ศ. 2566
สภาผู้แทนราษฎรไทย ชุดที่ 26
เศรษฐา ทวีสิน