แก่งน้ำตกแห่งแม่น้ำไนล์

แก่งน้ำตกแห่งแม่น้ำไนล์ (ภาษาอังกฤษ : Cataracts of the Nile) เป็นส่วนบริเวณตื้นหรือแก่งน้ำเชี่ยวของแม่น้ำไนล์ที่อยู่ระหว่างเมืองคาร์ทูมและเมืองอัสวาน ซึ่งบริเวณแห่งนั้นด้วยหินก้อนเล็กๆ จำนวนมากที่โผล่ขึ้นมาจากก้นแม่น้ำ ตลอดจนมีเกาะแก่งหินจำนวนมาก ในบางแห่งก็มีกระแสน้ำเชี่ยว และในขณะที่บางแห่งกระแสน้ำไหลปกติแต่ไหลผ่านบริเวณที่ตื้นเขิน
== แก่งน้ำตกทั้งหกแห่ง ==
โดยเริ่มนับจากด้านปลายแม่น้ำไปยังต้นแม่น้ำไนล์ (จากเหนือลงใต้):
ใน อียิปต์:
แก่งน้ำตกแห่งที่หนึ่ง ตัดผ่านที่เมืองอัสวาน  และเดิมเคยถูกเลือกให้เป็นบริเวณที่ตั้งของเขื่อนอัสวานล่าง ซึ่งเป็นเขื่อนแห่งแรกที่สร้างข้ามแม่น้ำไนล์
ใน ซูดาน:
แก่งน้ำตกแห่งที่สอง (หรือแก่งน้ำตกใหญ่) ซึ่งอยู่ในเขตดินแดนนิวเบียและในปัจจุบันแก่งน้ำตกแห่งนี้จมอยู่ใต้ทะเลสาบนัสเซอร์ 
แก่งน้ำตกแห่งที่สาม อยู่ที่ทอมโบส/ฮันเนก 
แก่งน้ำตกแห่งที่สี่ อยู่ในบริเวณทะเลทรายมานาซิร์ และในปัจจุบันแก่งน้ำตกแห่งนี้ก็ได้จมอยู่ใต้อ่างเก็บน้ำของเขื่อนเมโรเว เมื่อตั้งแต่ปี ค.ศ. 2008 
แก่งน้ำตกแห่งที่ห้า อยู่ใกล้กับจุดบรรจบกันของแม่น้ำไนล์และแม่น้ำแอตบาราห์ 
แก่งน้ำตกที่หก อยู่ที่บริเวณแม่น้ำไนล์ตัดผ่านพลูตอนแห่งซาบาลูกา ซึ่งตั้งอยู่ใกล้กับบากราวิยาห์ 
== ภูมิศาสตร์ ==
นักธรณีวิทยาได้ระบุว่า พื้นที่ทางตอนเหนือของซูดานมีการเคลื่อนตัวของเปลือกโลกและการเคลื่อนตัวของเปลือกโลกในบริเวณนี้ส่งผลให้แม่น้ำมีลักษณะ "อ่อนเยาว์" ซึ่งส่วนตวัดโค้งของแม่น้ำไนล์ในนิวเบียได้เปลี่ยนเส้นทางของแม่น้ำไนล์ไปทางทิศตะวันตก ในขณะเดียวกันก็ทำให้ระดับความลึกในแม่น้ำตื้นขึ้นและก่อให้เกิดแก่งน้ำตก ถึงแม้ว่าพื้นแม่น้ำจะสึกกร่อนจากการกัดเซาะ แต่ผืนดินก็กลับถูกยกตัวขึ้น ทำให้ส่วนต่างๆ ของพื้นแม่น้ำเป็นพิ้นที่โล่ง ภูมิลักษณ์ที่โดดเด่นเหล่านี้ของแม่น้ำไนล์ระหว่างเมืองอัสวานและเมืองคาร์ทูม ซึ่งเกิดและพบได้ในหลายจุด จึงเรียกกันว่าแก่งน้ำตกแห่งแม่น้ำไนล์ ในขณะที่ส่วนปลายแม่น้ำบางครั้งจะเรียกว่า "แม่น้ำไนล์อียิปต์" ความแตกต่างทางธรณีวิทยาระหว่างสองส่วนของแม่น้ำนี้มีความสำคัญมาก ทางเหนือของเมืองอัสวาน ซึ่งมีท้องแม่น้ำที่ไม่เป็นหิน แต่กลับเต็มด้วยตะกอน และอยู่ห่างไกลจากส่วนที่แม่น้ำตื้นเขิน จึงเชื่อกันว่า ในอดีตหินบริเวณดังกล่าวถูกกัดเซาะให้มีความลึกหลายพันฟุต ซึ่งส่งผลให้เกิดหุบเขากว้างใหญ่ และในปัจจุบันจึงเต็มไปด้วยตะกอน
== ประวัติศาสตร์ ==
คำว่า แก่งน้ำตก หรือ " cataract " มีรากคำมาจากภาษากรีก καταρρέω (แปลว่า "ไหลลง") ถึงแม้ว่าคำภาษากรีกดั้งเดิมจะอยู่ในรูปของพหูพจน์เท่านั้น (Κατάδουποι) อย่างไรก็ตาม ในทางตรงกันข้าม แก่งน้ำตกหลักทั้งหกแห่งของแม่น้ำไนล์ก็ไม่สามารถอธิบายได้อย่างถูกต้องว่าเป็นแก่งน้ำตก และให้คำจำกัดความที่กว้างขึ้น แก่งน้ำตกเหล่านี้ก็เช่นเดียวกันกับแก่งน้ำตกขนาดเล็ก ๆ อีกหลายแห่ง
ในสมัยโบราณ อาณาจักรอียิปต์บนได้แผ่ขยายอาณาเขตจากทางใต้ของสามเหลี่ยมปากแม่น้ำไนล์ไปยังแก่งน้ำตกแห่งที่หนึ่ง ในขณะที่อยู่ดินแดนบริเวณต้นแม่น้ำที่อยู่ภายใต้การปกครองโดยอาณาจักรคุชโบราณ ซึ่งต่อมาจะเข้ายึดครองดินแดนอียิปต์ในช่วงตั้งแต่ 760 ถึง 656 ปีก่อนคริสตกาล นอกจากการรุกรานชาวคุชแล้ว สำหรับประวัติศาสตร์อียิปต์ส่วนใหญ่ ในแก่งน้ำตกแห่งแม่น้ำไนล์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่แก่งน้ำตกแห่งที่หนึ่ง ซึ่งส่วนใหญ่ทำหน้าที่เป็นพรมแดนตามธรรมชาติ เพื่อป้องกันการข้ามเข้ามาจากทางใต้ เนื่องจากในพื้นที่ดังกล่าวจะต้องอาศัยการเดินทางของแม่น้ำเพื่อเดินทางไปทางเหนือและใต้ ซึ่งส่งผลให้ชายแดนทางใต้ของอียิปต์ได้รับการปกป้องจากการรุกราน และนอกเหนือจากการปกครองในอียิปต์ของชนชาติคุชในระยะเวลาสั้น ๆ แล้ว มันยังคงเป็นพรมแดนตามธรรมชาติสำหรับประวัติศาสตร์อียิปต์ส่วนใหญ่
เอราทอสเทนีสแห่งไซรีเน ได้ให้คำอธิบายที่แม่นยำของแก่งน้ำตกแห่งแม่น้ำไนล์ไว้ว่า
แก่งน้ำตกทั้งหกแห่งของแม่น้ำไนล์ได้ถูกบรรยายโดยนักท่องเที่ยวชาวยุโรปจำนวนมาก โดยเฉพาะวินสตัน เชอร์ชิลล์ในหนังสือ The River War (1899) ซึ่งเขาเล่าถึงความพยายามของชาวอังกฤษที่พยายามจะกลับไปยังซูดานระหว่างปี ค.ศ. 1896 ถึง ค.ศ. 1898 หลังจากที่พวกเขาถูกบังคับให้ออกจากซูดานไปในปี ค.ศ. 1885
== ระเบียงภาพ ==
ไฟล์:Nile First Cataract R03.jpg|แก่งน้ำตกแห่งที่หนึ่ง
ไฟล์:"Second Cataract Of Nile" - -26 LACMA M.2008.40.978 (2 of 2).jpg|แก่งน้ำตกแห่งที่สองในปี ค.ศ.1854 โดยจอห์น บีสเลย์ กรีน
ไฟล์:ThirdCataract.jpg|แก่งน้ำตกแห่งที่สาม
ไฟล์:Nile sunset dar almanasir.JPG|แก่งน้ำตกแห่งที่สี่
ไฟล์:5emeCataracte Soudan.jpg|แก่งน้ำตกแห่งที่ห้า
ไฟล์:Cataract6.jpg|alt=แก่งน้ำตกแห่งที่หกในปี ค.ศ. 1908 โดยเซอร์เฮนรี ไรเดอร์ แฮกการ์ด|แก่งน้ำตกแห่งที่หกในปี ค.ศ.1908 โดยเซอร์เฮนรี ไรเดอร์ แฮกการ์ด
== อ้างอิง ==
ภูมิศาสตร์อียิปต์
ภูมิศาสตร์ซูดาน