รอเบิร์ต คาปา

รอเบิร์ต คาปา (Robert Capa, 22 ตุลาคม ค.ศ. 1913 – 25 พฤษภาคม ค.ศ. 1954) ชื่อเกิด แอ็นแดร แอร์เนอ ฟรีดมันน์ (Endre Ernő Friedmann) เป็นช่างภาพสงครามและช่างภาพวารสารศาสตร์ชาวฮังการี-อเมริกัน คาปาได้รับการยกย่องว่าเป็นหนึ่งในช่างภาพสงครามและผจญภัยที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์
ครั้งเป็นวัยรุ่นคาปาหลบหนีการปราบปรามทางการเมืองในฮังการีไปยังเบอร์ลินและเข้าเรียนที่นั่น หลังอดอล์ฟ ฮิตเลอร์ขึ้นสู่อำนาจ คาปาย้ายไปอยู่ที่ปารีสและร่วมงานกับแกร์ดา ทาโร ช่างภาพชาวเยอรมันเชื้อสายยิว คาปาปฏิบัติงานในสงคราม 5 ครั้งได้แก่ สงครามกลางเมืองสเปน สงครามจีน–ญี่ปุ่นครั้งที่สอง สงครามโลกครั้งที่สองในยุโรป สงครามอาหรับ–อิสราเอล พ.ศ. 2491 และสงครามอินโดจีนครั้งที่หนึ่ง และมีผลงานเผยแพร่ในนิตยสารและหนังสือพิมพ์รายใหญ่หลายภาพ คาปาเป็นช่างภาพพลเรือนเพียงคนเดียวที่ร่วมการยกพลขึ้นบกที่หาดโอมาฮาในการยกพลขึ้นบกที่นอร์ม็องดี และบันทึกเหตุการณ์สงครามโลกครั้งที่สองในลอนดอน แอฟริกาเหนือ อิตาลี และการปลดปล่อยกรุงปารีส
ค.ศ. 1947 พลเอกดไวต์ ดี. ไอเซนฮาวร์มอบเหรียญอิสรภาพให้แก่คาปาจากผลงานภาพถ่ายช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง ในปีเดียวกันคาปาร่วมก่อตั้งแมกนัมโฟโตส์ สหกรณ์ช่างภาพอิสระทั่วโลกแห่งแรก
== ประวัติ ==
รอเบิร์ต คาปามีชื่อเกิดว่าแอ็นแดร แอร์เนอ ฟรีดมันน์ เกิดในครอบครัวชาวยิวที่บูดาเปสต์ใน ค.ศ. 1913 เป็นบุตรของแดเฌอ ฟรีดมันน์กับฌูเลีย แบร์โควิตส์ คาปามีพี่ชายชื่อ ลาสโล ฟรีดมันน์ และน้องชายชื่อ คอร์เนล คาปา เมื่ออายุได้ 18 ปี คาปาถูกกล่าวหาว่าฝักใฝ่คอมมิวนิสต์จึงต้องหลบหนีจากฮังการีไปยังเบอร์ลิน ที่นั่นคาปาเรียนที่มหาวิทยาลัยเบอร์ลินและทำงานชั่วคราวเป็นผู้ช่วยห้องมืด ก่อนจะเป็นช่างภาพให้กับ Dephot เอเจนซีภาพสัญชาติเยอรมัน ต่อมาเมื่อพรรคนาซีเรืองอำนาจ คาปาซึ่งเป็นยิวตัดสินใจย้ายไปอยู่ที่ปารีสใน ค.ศ. 1934
ที่ปารีส คาปาพบกับแกร์ตา โพโฮริลเลอ ช่างภาพชาวเยอรมันเชื้อสายยิวที่มาปารีสด้วยเหตุผลเดียวกับคาปา ทั้งสองทำงานร่วมกันและมีความสัมพันธ์แบบรักใคร่ โดยเริ่มแรกใช้นามแฝงร่วมกันว่ารอเบิร์ต คาปา แต่ภายหลังแยกกันทำงานและแกร์ตาใช้นามแฝงว่าแกร์ดา ทาโร ในค.ศ. 1936 คาปาและแกร์ดาเดินทางไปสเปนเพื่อถ่ายภาพสงครามกลางเมืองสเปน  ซึ่งหนึ่งปีต่อมาแกร์ดาเสียชีวิตหลังถูกรถถังฝ่ายสาธารณรัฐชนในยุทธการที่บรูเนเต
คาปายังรู้จักกับอ็องรี การ์ตีเย-แบรซง ช่างภาพชาวฝรั่งเศสที่บุกเบิกการถ่ายภาพแนวสตรีท ต่อมาคาปา แบรซงและช่างภาพอีกห้าคนร่วมกันก่อตั้งแมกนัมโฟโตส์ใน ค.ศ. 1947
== การทำงาน ==
ระหว่าง ค.ศ. 1936–1939 คาปาทำงานถ่ายภาพสงครามกลางเมืองสเปนกับแกร์ดา ทาโร และเดวิด ซีมัวร์ ช่างภาพชาวโปแลนด์ ในสงครามนี้คาปาได้ถ่ายภาพ "The Falling Soldier" ซึ่งเป็นภาพทหารฝ่ายสาธารณรัฐที่ถูกยิงเสียชีวิต ต่อมาภาพดังกล่าวถูกตั้งคำถามถึงความน่าเชื่อถือ และบางส่วนเชื่อว่าเป็นการจัดฉาก นอกจากทาโรและซีมัวร์ คาปายังร่วมงานกับเออร์เนสต์ เฮมิงเวย์ ซึ่งในขณะนั้นทำงานเป็นนักข่าว โดยเฮมิงเวย์ได้บรรยายถึงประสบการณ์นี้ในนวนิยาย ศึกสเปญ
เมื่อเกิดสงครามโลกครั้งที่สอง คาปาย้ายจากปารีสไปที่นครนิวยอร์กเพื่อหางานและหลบหนีพรรคนาซี ต่อมาคาปาถูกส่งไปยังหลายพื้นที่ในยุโรปและได้ถ่ายภาพสำคัญหลายภาพ เช่น "The Magnificent Eleven" ซึ่งเป็นภาพทหารสหรัฐกำลังยกพลขึ้นบกที่หาดโอมาฮาในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1944, "The Shaved Woman of Chartres" ซึ่งเป็นภาพสตรีถูกกล้อนผมและประจานหลังถูกกล่าวหาว่าให้ความร่วมมือกับศัตรูทางแนวนอนที่เมืองชาทร์เมื่อเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1944 และ "The Picture of the Last Man to Die" ซึ่งเป็นภาพทหารสหรัฐถูกสังหารโดยพลซุ่มยิงเยอรมันที่เมืองไลพ์ซิชเมื่อเดือนเมษายน ค.ศ. 1945
คริสต์ทศวรรษที่ 1950 นิตยสาร ไลฟ์ มอบหมายให้คาปาถ่ายภาพในสงครามอินโดจีนครั้งที่หนึ่ง คาปาได้ติดตามกรมทหารฝรั่งเศสในจังหวัดท้ายบิ่ญ ประเทศเวียดนาม จนในวันที่ 25 พฤษภาคม ค.ศ. 1954 กรมทหารฝรั่งเศสเคลื่อนผ่านเขตที่มีการปะทะ คาปาตัดสินใจลงจากรถเพื่อไปถ่ายภาพ และเสียชีวิตหลังเหยียบกับระเบิด ร่างของเขาถูกฝังที่สุสานอมาวอล์กฮิล รัฐนิวยอร์ก ประเทศสหรัฐ
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
นักถ่ายภาพชาวอเมริกัน
นักถ่ายภาพชาวฮังการี
บุคคลจากบูดาเปสต์
เสียชีวิตจากวัตถุระเบิด