เกอลูลุซ

เกอลูลุซ (kelulus) หรือ กาลูลุซ (kalulus) เป็นเรือพายชนิดหนึ่งที่ใช้ในอาณาจักรมัชปาหิต (ประเทศอินโดนีเซียปัจจุบัน) โดยทั่วไปแล้วจะมีขนาดเล็กและใช้กรรเชียงหรือพาย อย่างไรก็ตาม ในการเดินทางระยะไกลอาจติดตั้งใบเรือได้  เรือชนิดนี้ไม่เหมือนกับเรือกาลูลิซ (prahu kalulis) ซึ่งพบทางตะวันออกของหมู่เกาะอินโดนีเซีย
== ศัพทมูลวิทยา ==
ชื่อเกอลูลุซอาจมาจากคำว่า ลูลุซ (lulus) ในภาษามลายูและชวา ซึ่งแปลว่า "ทำให้สิ่งหนึ่งผ่านไปได้" คำศัพท์ในพจนานุกรมฮอบสัน-จ็อบสัน (Hobson-Jobson) แปลตามตัวอักษรให้ความหมายว่า "the threader"
== คำอธิบาย ==
รายงานแรกที่พบมาจากพงศาวดารของกษัตริย์แห่งปาไซ (Hikayat Raja-Raja Pasai, อักษรยาวี: حكاية راج-راج ڤاسا) ประมาณคริสต์ศตวรรษที่ 14 ซึ่งกล่าวว่าเกอลูลุซเป็นเรือประเภทหนึ่งที่ใช้โดยอาณาจักรมัชปาหิต แม้ว่าคำอธิบายจะไม่ชัดเจนนัก แต่เกอลูลุซก็เป็นหนึ่งในประเภทเรือหลักของอาณาจักรรองจากเรือจง (jong) และมาลังบัง (malangbang)
จากแหล่งข้อมูลภาษาโปรตุเกส ชื่อถูกแปลเป็นกาลาลุช (calaluz, พหูพจน์ calaluzes) โดยอธิบายว่าเป็น "เรือพายแบบเร็วที่ใช้ทางทะเลในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้"
ในปี ค.ศ. 1515 ตูแม ปีรึช (Tomé Pires) รายงานว่าปาเตส (pates) หรือขุนนางของชวา มีเรือกาลาลุชมากมายใช้สำหรับการโจมตีและอธิบายว่า:
ในปี ค.ศ. 1537 เรือเกอลูลุซชวาที่พบในปตานีได้ถูกอธิบายว่าเรือมีพายสองแถว: แถวหนึ่งใช้ไม้พาย อีกแถวหนึ่งกรรเชียงในแบบเดียวกับเรือแกลลีย์ โดยบรรทุกทหารกว่า 100 นาย พร้อมด้วยปืนใหญ่และอาวุธปืนมากมาย กงซาลู ดึ โซซา (Gonçalo de Souza) เขียนในบันทึก Coriosodades de Gonçallo de Sousa ของเขาว่าเรือมี 27 พาย (54 ฝีพาย?) พร้อมทหาร 20 นายและติดอาวุธด้วยปืนขนาดเล็ก (falconselhos; ฟัลกงเซลยุส) ปรับทิศทางได้ที่หัวเรือและท้ายเรือ
พจนานุกรมภาษาสเปนระบุว่ากาลาลุซ (calaluz) เป็น "เรือเล็กที่ใช้ในหมู่เกาะอินเดียตะวันออก"
ในปี ค.ศ. 1544 อังตอนียู กัลเวา (António Galvão) นักประวัติศาสตร์ชาวโปรตุเกส ได้ทำบทความเกี่ยวกับมาลูกู ซึ่งระบุประเภทของเรือที่มาจากภูมิภาคนี้ รวมทั้งเกอลูลุซด้วย เขาอธิบายว่าลำตัวเรือเป็นรูปไข่ตรงกลาง แล้วค่อยโค้งขึ้นที่ปลายทั้งสองข้าง หัวเรือมีรูปร่างเหมือนคองูที่ชูสูงโดยมีส่วนหัวของงูใหญ่และเขาของกวาง
== การใช้งาน ==
เกอลูลุซถูกใช้เป็นเรือขนส่งหรือเรือรบ การบุกโพ้นทะเลของอาณาจักรมัชปาหิตโดยปกติใช้เรือชนิดนี้ในจำนวนที่มากมาย ปาตี (ผู้สำเร็จราชการ) ของชวามีเรือรบเกอลูลุซมากมายเพื่อโจมตีหมู่บ้านชายฝั่ง ในปี ค.ศ. 1513 ระหว่างที่รัฐสุลต่านเดมักเข้าโจมตีโปรตุเกสที่มะละกา เรือเกอลูลุซถูกใช้โดยเทียบเข้ากับเรือเปินจาจัป (penjajap) และเรือลันจารัน (lancaran) เพื่อใช้ขนส่งกองทหารยกพลขึ้นบก เนื่องจากเรือสำเภาชวามีขนาดใหญ่เกินกว่าจะเข้าใกล้ฝั่งได้
ปี ค.ศ. 1574 ราตูกาลินยามัต (Ratu Kalinyamat) พระราชินีแห่งกาลินยามัตและเจปอรอ ทรงนำการโจมตีมะละกาของโปรตุเกส ด้วยเรือ 300 ลำ โดย 220 ลำเป็นเรือเกอลูลุซ ที่เหลือเป็นเรือจง การโจมตีสิ้นสุดลงด้วยความล้มเหลวของกองทัพชวา
ในปี ค.ศ. 1600 กษัตริย์จิอะฮ์ มาซียูโร (Chiay Masiuro หรือ Chiaymasiouro) แห่งรัฐเดมัก ได้เสด็จโดยเรือกาเลลุซ (calelus) จากอาณาจักรบลัมบางัน (Blambangan) ซึ่งขับเคลื่อนโดยใช้พายและใบเรือไปทางทิศใต้ หลังจากผ่านไป 12 วัน ก็มาถึงลูกาอันตอรอ (Luca Antara) หรือ Java Major ซึ่งเชื่อกันว่าเป็นประเทศออสเตรเลีย ณ ที่นั้นนายท่าสถานีการค้าหรือชะฮ์บันดาร์ (syahbandar) รับเสด็จพระองค์ซึ่งได้ทรงประทับอยู่หลายวัน จิอะฮ์ มาซียูโรทรงพบว่าผู้อยู่อาศัยเป็นชาวชวา แต่มีวัฒนธรรมผสมผสานของชวา, ซุนดา และบาหลี หลังจากที่เสด็จกลับมาที่บลัมบางันแล้ว ข่าวการเสด็จสร้างความประหลาดใจอย่างมากและเป็นเรื่องโจษขานของสาธารณชนในชวา
== ดูเพิ่ม ==
ซาซีลีปัน เรือพายของประเทศฟิลิปปินส์
โตมาโก
วากาตาวา
เปินจาจัป
จง
ลันจารัน
โกรา-โกรา
การติดต่อกับออสเตรเลียของชาวชวา
เรือพระราชพิธี
== อ้างอิง ==
=== บรรณานุกรม ===
Adam, Ahmat (2019). Hikayat Raja Pasai. SIRD. .
Hill, A. H. (มิถุนายน 1960). "Hikayat Raja-Raja Pasai". Journal of the Malaysian Branch of the Royal Asiatic Society. 33: 1–215. .
Nugroho, Irawan Djoko (2011). Majapahit Peradaban Maritim. Suluh Nuswantara Bakti. .
เรือในประเทศอินโดนีเซีย
สิ่งประดิษฐ์ของอินโดนีเซีย
ประเภทเรือ