ตำบลขามใหญ่

ตำบลขามใหญ่ เป็นตำบลในอำเภอเมืองฯ จังหวัดอุบลราชธานี ตั้งอยู่ทางทิศเหนือของอำเภอเมืองอุบลราชธานี ห่างจากตัวเมืองอุบลราชธานีประมาณ 4 กิโลเมตร มีพื้นที่ 58 ตารางกิโลเมตร ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2462 ซึ่งมี 15 หมู่บ้านในขณะนั้น ปัจจุบัน ตำบลขามใหญ่มีประชากร 42,028 คน แบ่งการปกครองออกเป็น 22 หมู่บ้าน 26 ชุมชน (หมู่) พื้นที่ส่วนใหญ่อยู่ภายใต้การบริหารจัดการของเทศบาลตำบลขามใหญ่ โดยพื้นที่บางส่วนของชุมชนหมู่ที่ 3 บ้านก้านเหลือง, หมู่ที่ 11 บ้านหนองปลาปาก, หมู่ที่ 15 บ้านนาคำ และหมู่ที่ 18 บ้านดอนกลาง ที่อยู่ภายใต้การบริหารของเทศบาลตำบลอุบล
เมื่อปี พ.ศ. 2551 ประชาชนหมู่ที่ 15 บ้านนาคำ ที่อยู่ในเขตพื้นที่ของเทศบาลตำบลขามใหญ่มีความประสงค์ที่จะแยกพื้นที่ของชุมชนดังกล่าวไปรวมกับเทศบาลตำบลอุบล เนื่องจากพื้นที่บางส่วนของหมู่ที่ 15 บ้านนาคำนั้นอยู่ภายใต้การบริหารของเทศบาลตำบลอยู่ก่อนแล้ว ประกอบกับการเดินไปติดต่อราชการยังเทศบาลตำบลขามใหญ่นั้นใช้ระยะเวลาเดินทางนานกว่าการเดินทางไปยังเทศบาลตำบลอุบล ทำให้ประชาชนไม่สะดวกต่อการเดินทาง แต่ความต้องการในประเด็นดังกล่าวไม่ผ่านความเห็นชอบในการประชุมของคณะกรรมการพิจารณาร่างกฎหมายของกระทรวงมหาดไทย เช่นเดียวกันกับกรณีข้างต้น ในปี พ.ศ. 2554 ประชาชนในหมู่ที่ 23 บ้านวนารมย์มีความต้องการที่จะโอนย้ายพื้นที่ของชุมชนดังกล่าวให้ไปอยู่ภายในเขตปกครองของเทศบาลนครอุบลราชธานี แต่ไม่ผ่านการพิจารณา เนื่องจากมีข้อจำกัดทางกฎหมาย
ในปี พ.ศ. 2563 ได้มีประกาศกระทรวงมหาดไทยเพื่อเปลี่ยนแปลงเขตปกครองและยกฐานะของเทศบาลตำบลขามใหญ่เป็น เทศบาลนครขามใหญ่ โดยยุบเทศบาลตำบลปทุม เพื่อควบรวมเข้ากับองค์การบริหารส่วนตำบลไร่น้อยและเทศบาลตำบลขามใหญ่ อำเภอเมืองอุบลราชธานี จังหวัดอุบลราชธานี เพื่อจัดตั้งเป็นเทศบาลนครขามใหญ่ แต่ได้รับการคัดค้านจากประชาชนในพื้นที่
==ประวัติ==
ตำบลขามใหญ่ได้รับการจัดตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2462 ครอบคลุมพื้นที่ทางตอนเหนือของเมืองอุบลราชธานี ในช่วงราวปี พ.ศ. 2532 มีจำนวนหมู่บ้านในเขตปกครองทั้งสิ้น 15 หมู่บ้าน ได้แก่
{|
|valign="top" width=10%|
บ้านขามใหญ่
บ้านหนองเค็ง
บ้านก้านเหลือง
บ้านด้ามพร้า
บ้านห้วยคุ้ม
|valign="top" width=10%|
บ้านดอนแค
บ้านหนองมะนาว
บ้านหัวคำ
บ้านหนองหว้า
บ้านขามลุ่ม (หมู่ที่ 10 บ้านขามใหญ่ในปัจจุบัน)
|valign="top" width=10%|
บ้านหนองปลาปาก
บ้านดอนยูง
บ้านหนองบัว
บ้านหนองไผ่
บ้านนาคำ
|}
ทั้งนี้ พื้นที่ของตำบลขามใหญ่นั้นเป็นพื้นที่ที่รองรับการขยายตัวของตัวเมืองอุบลราชธานี ทำให้มีการตั้งถิ่นฐานของประชาชนเพิ่มขึ้นอย่างมาก จากข้อมูลทะเบียนราษฎร์ของกรมการปกครอง พบว่า ระหว่างปี พ.ศ. 2536 – 2550 ตำบลขามใหญ่มีประชากรเพิ่มมากขึ้นถึงร้อยละ 55 (21,193 คน และ 32,738 คน ในปี พ.ศ. 2536 และ 2550 ตามลำดับ) ผลจากการเพิ่มขึ้นของประชากรนี้ ทำให้มีการจัดตั้งหมู่บ้านใหม่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ได้แก่ บ้านนาดูนน้อย บ้านหนองมะเขือ และบ้านนาอุดม ในปี พ.ศ. 2533; บ้านดอนแค และบ้านหัวดูน ในปี พ.ศ. 2542; บ้านโชคเมือง ในปี พ.ศ. 2544; บ้านวนารมย์ และบ้านดงคำอ้อ ในปี พ.ศ. 2545
==ขนาดและที่ตั้ง==
ตำบลขามใหญ่ตั้งอยู่ทางทิศเหนือของอำเภอเมืองอุบลราชธานี ระยะทางห่างจากเมืองอุบลราชธานี ประมาณ 3 กิโลเมตร การคมนาคมผ่านถนนสายหลักทางหลวงหมายเลข 212 (ถนนชยางกรู) และ 2050 (อุบลราชธานี – เขมราฐ) มีขนาดพื้นที่  58  ตารางกิโลเมตร และมีอาณาเขตติดต่อกับองค์การปกครองส่วนท้องถิ่นอื่น ดังนี้
ทิศเหนือ มีอาณาเขตติดต่อกับตำบลหนองขอน และตำบลขี้เหล็ก  อำเภอเมืองอุบลราชธานี
ทิศใต้ มีอาณาเขตติดต่อกับตำบลในเมือง อำเภอเมืองอุบลราชธานี
ทิศตะวันออก มีอาณาเขตติดต่อกับตำบลไร่น้อย อำเภอเมืองอุบลราชธานี
ทิศตะวันตก มีอาณาเขตติดต่อกับตำบลแจระแม และตำบลหนองขอน อำเภอเมืองอุบลราชธานี
==ชุมชนและประชากร==
ตำบลขามใหญ่ประกอบด้วยหมู่บ้านทั้งสิ้น 22 หมู่บ้าน แบ่งเป็น 26 ชุมชน ประชากร 42,028 คน มีจำนวนครัวเรือนทั้งสิ้น 21,407 ครัวเรือน จำนวนประชากรแยกรายหมู่บ้านและชุมชนย้อนหลัง 10 ปี ดังแสดงในรายการต่อไปนี้
==สถานที่สำคัญ==
สวนสัตว์อุบลราชธานี อยู่ภายใต้การกำกับดูแลขององค์การสวนสัตว์ในพระบรมราชูปถัมภ์ สังกัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ตั้งอยู่ในพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติดงฟ้าห่วน เปิดให้บริการอย่างเป็นทางการเมื่อ พ.ศ. 2556 มีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นศูนย์วิจัยและขยายพันธุ์สัตว์ป่าหายากและการฟื้นฟูระบบนิเวศน์
แหล่งโบราณคดีบ้านก้านเหลือง ค้นพบเมื่อ พ.ศ. 2534 เป็นแหล่งโบราณคดีสมัยก่อนประวัติศาสตร์ที่มีหลักฐานพฤติกรรมของมนุษย์ในอดีตสมัยก่อนที่จะมีตัวหนังสือใช้ในแถบนี้ มีอายุประมาณ 1,500-2,500 ปี โดยมีสำรวจพบโบราณวัตถุเศษภาชนะดินเผาจำนวนมากกระจัดกระจายบนเนินดินด้านทิศตะวันออกของวัดบ้านก้านเหลือง ปัจจุบันอยู่ในความดูแลของสำนักงานโบราณคดี และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติที่ 8 อุบลราชธานี ซึ่งได้ทำการสำรวจขุดค้นทางโบราณคดีและศึกษาหลักฐานต่าง ๆ พร้อมกับมีการจัดตั้งพิพิธภัณฑสถานประจำแหล่งโบราณคดีเพื่อจัดแสดงโบราณวัตถุและเผยแพร่ข้อมูลต่างๆที่เกี่ยวเนื่อง
สวนพฤกษศาสตร์ดงฟ้าห่วน เป็นสวนพฤกษศาสตร์ลำดับที่ 5 ของกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2532 สำหรับเป็นแหล่งเรียนรู้ เพาะพันธุ์ และแจกจ่ายพันธุ์ไม้แก่ประชาชนและหน่วยงานต่างๆ
==ดูเพิ่ม==
เทศบาลตำบลอุบล
เทศบาลตำบลขามใหญ่
==อ้างอิง==
ขามใหญ่