จุดผ่านแดนถาวรระนอง

จุดผ่านแดนถาวรระนอง หรือ จุดผ่านแดนถาวรระนอง–เกาะสอง เป็น 1 ใน 2 จุดผ่านแดนหลักระหว่างประเทศไทยและพม่าในพื้นที่จังหวัดระนอง ซึ่งประกอบไปด้วยจุดตรวจทางน้ำ 4 แห่ง ฝั่งไทยตั้งอยู่ในพื้นที่อำเภอเมือง จังหวัดระนอง มีร่องน้ำลึกของแม่น้ำกระบุรี เป็นเส้นแบ่งเขตแดนตามธรรมชาติ ตั้งอยู่ตรงข้ามกับเมืองเกาะสอง จังหวัดเกาะสอง ภาคตะนาวศรี ประเทศพม่า
== ประวัติ ==
=== ก่อนจัดตั้งจุดผ่านแดน ===
แต่เดิม การค้าชายแดนระหว่างประเทศไทยและพม่านั้นกระทำผ่านด่านศุลกากรกระบุรี ตั้งอยู่ที่ริมแม่น้ำกระบุรี ตำบลน้ำจืด อำเภอกระบุรี จังหวัดระนอง ตั้งอยู่ตรงข้ามกับอำเภอมะริด ภาคตะนาวศรี ประเทศพม่า โดยดำเนินการมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2470 ในชื่อของด่านตรวจกระบุรี ขึ้นตรงต่อด่านศุลกากรระนอง จากนั้นได้ยกฐานะขึ้นเป็น ด่านศุลกากรกระบุรีเมื่อปี พ.ศ. 2474 โดยดำเนินงานมาจนกระทั่งในปี พ.ศ. 2543 ได้มีการยกเลิกด่านศุลกากรกระบุรี เนื่องจากภารกิจและการค้าขายจุดดังกล่าวลดลง รวมถึงด่านศุลกากรระนองที่มีศัยภาพในการดูแลพื้นที่ครอบคลุมมาถึงบริเวณดังกล่าว
=== จุดผ่านแดนถาวรถาวรระนอง–เกาะสอง ===
จุดผ่านแดนถาวรถาวรระนอง–เกาะสอง มีการก่อตั้งและเปิดใช้งานอย่างเป็นทางการครั้งแรกตามประกาศของกระทรวงมหาดไทย เมื่อวันที่ 15 สิงหาคม พ.ศ. 2540  พร้อมกันกับจุดผ่านแดนถาวรด้านจังหวัดเชียงราย และจังหวัดตาก โดยในช่วงแรกเปิดทำการระหว่างเวลา 06.30 - 18.30 น. ต่อมาได้มีการขยายเวลาปิดเปิดการผ่านแดนเป็นระหว่างเวลา 06.30 - 24.00 น. ประกาศในราชกิจจานุเบกษาและบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 23 สิงหาคม พ.ศ. 2543
ต่อมา จังหวัดระนองได้กำหนดจุดตรวจเพิ่มเติมสำหรับใช้ผ่านแดนเพิ่มขึ้นเป็น 3 จุด และแจ้งไปยังกระทรวงมหาดไทยเพื่อขอเปิดจุดตรวจดังกล่าวเมื่อวันที่ 10 กันยายน พ.ศ. 2540 โดยเพิ่มจุดตรวจบริเวณท่าเทียบเรือสะพานปลา และบริเวณปากน้ำระนอง และกำหนดเพิ่มอีก 1 จุดเมื่อวันที่ 5 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2557 คือบริเวณท่าเทียบเรือศุลกากรระนอง ทำให้ปัจจุบัน จุดผ่านแดนถาวรถาวรระนอง–เกาะสอง ประกอบไปด้วยจุดตรวจทางเรือจำนวน 4 แห่ง
== การผ่านแดน ==
จุดผ่านแดนถาวรถาวรระนอง–เกาะสอง เปิดทำการตั้งแต่เวลา 06.30 - 24.00 น. ซึ่งสาเหตุที่เปิดถึงเวลา 24.00 น. นั้นก็เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวและการค้า สำหรับผู้ที่ต้องการจะเดินทางผ่านแดนนั้นจะต้องมีเอกสารประจำตัว อย่างใดอย่างหนึ่ง คือ
หนังสือเดินทาง (Passport)
บัตรผ่านแดน (Border Pass)
บัตรผ่านแดนชั่วคราว (Temporary Border Pass) มีอายุใช้งานได้ครั้งละ 7 วัน โดยเดินทางไปได้แค่ในพื้นที่เกาะสองเท่านั้น
หนังสือเดินทางชั่วคราว (Temporary Passport) คือเอกสารที่ออกโดยรัฐบาลพม่าให้กับชาวพม่าที่ได้รับการพิสูจน์สัญชาติแล้ว มีอายุ 6 ปี ปัจจุบันไม่มีการออกเพิ่มเติมแล้ว
เอกสารรับรองบุคคล (Certificate of Identity) คือหนังสือรับรองจากรัฐบาลพม่า ออกให้กับบุคคลสัญชาติพม่าเพื่อพำนักและทำงานในประเทศไทยได้อย่างถูกต้อง เกิดขึ้นจากการร่วมมือกันระหว่างรัฐบาลไทย ส่วนของกระทรวงแรงงาน และรัฐบาลพม่า สถานะเหมือนกันกับหนังสือเดินทาง (Passport) แต่จะใช้งานได้เพียงในประเทศไทยและพม่าเท่านั้น
=== กิจกรรม ===
จุดผ่านแดนถาวรถาวรระนอง–เกาะสอง มีกิจกรรมหลักคือการผ่านแดนสำหรับการท่องเที่ยวในฝั่งเกาะสอง ประเทศพม่าเป็นหลัก และการค้า ทั้งอาหารทะเล และสินค้าอุปโภคบริโภคต่าง ๆ
สำหรับสถานที่ท่องเที่ยวยอดนิยมในเมืองเกาะสอง อาทิ จุดชมวิววิกตอเรีย ที่ตั้งของอนุสาวรีย์ จุดกำเนิดแห่งพม่า วัดปิดอร์เอ อนุสาวรีย์พระเจ้าบุเรงนอง และตลาดเกาะสอง
=== ด่านศุลกากร ===
จุดผ่านแดนถาวรถาวรระนอง–เกาะสอง และจุดตรวจทั้ง 4 แห่ง อยู่ภายใต้การดูแลของด่านศุลกากรระนอง ตั้งอยู่ที่เลขที่ 90/221 ถนนเฉลิมพระเกียรติ 6 รอบพระชนมพรรษา ตำบลปากน้ำ อำเภอเมือง จังหวัดระนอง
=== ด่านตรวจคนเข้าเมือง ===
จุดตรวจปากน้ำระนอง จุดตรวจท่าเทียบเรือศุลกากรระนอง จุดตรวจท่าเทียบเรือบริษัทอันดามันคลับ และจุดตรวจท่าเทียบเรือสะพานปลา อยู่ภายใต้การดูแลรับผิดชอบของตรวจคนเข้าเมืองจังหวัดระนอง
== จุดตรวจ ==
จุดผ่านแดนถาวรระนอง–เกาะสอง ประกอบไปด้วยจุดตรวจต่าง ๆ สำหรับเดินทางผ่านแดนทางน้ำ 4 แห่ง ประกอบไปด้วย
=== จุดตรวจท่าเทียบเรือสะพานปลาระนอง ===
จุดตรวจท่าเทียบเรือสะพานปลาระนอง ตั้งอยู่ที่ ท่าเทียบเรือเทศบาลตำบลปากน้ำ (ท่าเรือระนอง - เกาะสอง, ท่าเรือสะพานปลา) ตำบลปากน้ำ อำเภอเมือง จังหวัดระนอง รองรับการเดินทางผ่านแดนไปยังฝั่งพม่าทั้งด้านการท่องเที่ยว และการค้าชายแดน
สำหรับบริการด้านการตรวจคนเข้าเมืองจุดตรวจท่าเทียบเรือสะพานปลานั้น ประกอบไปด้วยการผ่านแดนเข้าออกประเทศไทยและพม่าโดยใช้เอกสารอย่างใดอย่างหนึ่ง ดังนี้
หนังสือเดินทาง (Passport)
หนังสือเดินทางชั่วคราว (Temporary Passport)
เอกสารรับรองบุคคล (Certificate of Identity)
บัตรผ่านแดน (Border Pass)
บัตรผ่านแดนชั่วคราว (Temporary Border Pass)
=== จุดตรวจปากน้ำระนอง ===
จุดตรวจปากน้ำระนอง ตั้งอยู่ที่ตำบลปากน้ำ อำเภอเมือง จังหวัดระนอง เป็นจุดตรวจที่ตั้งอยู่บนท่าน้ำ บริเวณปากน้ำระนอง โดยได้รับการปรับปรุงอาคารจุดผ่านแดนครั้งล่าสุดเมื่อวันที่ 24 มีนาคม พ.ศ. 2558 ภายใต้งบประมาณ 1,833,000 บาท เพื่อรองรับนักท่องเที่ยวที่ผ่านจุดตรวจดังกล่าวซึ่งมีปริมาณสูง เฉลี่ยปีละประมาณ 1,070,000 คน  แทนที่อาคารเดิมที่คับแคบและไม่สะดวก ตั้งอยู่ใกล้เคียงกับจุดตรวจด่านศุลกากรระนอง ซึ่งตั้งอยู่บนท่าน้ำบริเวณปากน้ำระนองเช่นกัน
สำหรับบริการด้านการตรวจคนเข้าเมืองจุดตรวจปากน้ำระนองนั้น ประกอบไปด้วยการผ่านแดนเข้าออกประเทศไทยและพม่าโดยใช้เอกสารอย่างใดอย่างหนึ่ง ดังนี้
บัตรผ่านแดน (Border Pass)
บัตรผ่านแดนชั่วคราว (Temporary Border Pass)
ซึ่งเอกสารทั้งสองประเภทนั้นออกให้สำหรับบุคคลสัญชาติไทย และสัญชาติเมียนมา
=== จุดตรวจท่าเทียบเรืออันดามันคลับ ===
จุดตรวจท่าเทียบเรือบริษัทอันดามันคลับ (ท่าเรือแกรนด์อันดามัน) ตั้งอยู่ที่ตำบลปากน้ำ อำเภอเมือง จังหวัดระนอง การเดินทางผ่านแดนในจุดนี้จะโดยสารด้วยเรือของบริษัท แกรนด์อันดามัน ซึ่งต้องเดินทางไปเปลี่ยนเรือบริเวณเกาะสน (เกาะตะเทจูน Thahtay Kyun, သူဌေးကျွန်း) ก่อนจะเดินทางเข้ามายังพื้นที่เกาะสองได้ผ่านการว่าจ้างไกด์นำเที่ยวแบบเหมาราคาในการเดินทาง
สำหรับบริการด้านการตรวจคนเข้าเมืองบริเวณจุดตรวจท่าเทียบเรือบริษัทอันดามันคลับนั้น ประกอบไปด้วยการผ่านแดนเข้าออกประเทศไทยและพม่าโดยใช้เอกสารอย่างใดอย่างหนึ่ง ดังนี้
หนังสือเดินทาง (Passport)
หนังสือเดินทางชั่วคราว (Temporary Passport)
เอกสารรับรองบุคคล (Certificate of Identity)
บัตรผ่านแดน (Border Pass)
=== จุดตรวจท่าเทียบเรือศุลกากรระนอง ===
จุดตรวจท่าเทียบเรือศุลกากรระนอง ตั้งอยู่ที่บ้านเขานางหงส์ ตำบลปากน้ำ อำเภอเมือง จังหวัดระนอง เปิดทำการอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 10 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2557 เพื่อส่งเสริมด้านการค้าและการท่องเที่ยว โดยใช้งบประมาณในการก่อสร้างประมาณ 85 ล้านบาท ประกอบด้วยท่าเทียบเรือ ความยาว 334 เมตร ความกว้าง 10 เมตร และประภาคารเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา ความสูง 48.5 เมตร ซึ่งตัวท่ารองรับเรือท่องเที่ยวของเอกชนที่บริการข้ามแดนและท่องเที่ยวไปยังเกาะต่าง ๆ ในฝั่งพม่า และเป็นสำหรับจอดเรือตรวจการณ์ของศุลกากรระนอง
สำหรับบริการด้านการตรวจคนเข้าเมืองบริเวณจุดตรวจท่าเทียบเรือศุลกากรระนองนั้น ประกอบไปด้วยการผ่านแดนเข้าออกประเทศไทยและพม่าโดยใช้เอกสารอย่างใดอย่างหนึ่ง ดังนี้
หนังสือเดินทาง (Passport)
หนังสือเดินทางชั่วคราว (Temporary Passport)
เอกสารรับรองบุคคล (Certificate of Identity)
บัตรผ่านแดน (Border Pass)
== การเดินทาง ==
จุดผ่านแดนถาวรระนอง–เกาะสอง ประกอบด้วยจุดตรวจจำนวน 4 แห่ง โดย 3 แห่ง คือ จุดตรวจท่าเทียบเรือสะพานปลาระนอง จุดตรวจท่าเทียบเรืออันดามันคลับ และจุดตรวจท่าเทียบเรือศุลกากรระนอง สามารถเดินทางเข้าไปถึงได้ด้วยรถยนต์และขนส่งมวลชนท้องถิ่น และโดยสารเรือรับจ้างทั้งท้องถิ่นและเอกชนข้ามไปยังฝั่งพม่า และอีก 1 แห่ง คือ จุดตรวจปากน้ำระนอง ที่ตั้งอยู่บริเวณปากน้ำระนอง เข้าถึงได้ด้วยเรือเท่านั้น
== อ้างอิง ==
จุดผ่านแดนถาวรระนอง
ระนอง
เขตแดนพม่า–ไทย
โครงสร้างพื้นฐานในจังหวัดระนอง
สิ่งก่อสร้างในอำเภอเมืองระนอง
ภาคตะนาวศรี