กองบังคับการตำรวจน้ำ

กองบังคับการตำรวจน้ำ (Thai Marine Police Division) เป็นหน่วยงานตำรวจน้ำในสังกัดของ กองบัญชาการตำรวจสอบสวนกลาง มีหน้าที่ในการปฏิบัติตามข้อกำหนดในพระราชบัญญัติตำรวจเช่นเดียวกับบนฝั่งทุกประการ และมีหน้าที่เพิ่มเติมคือการรักษาผลประโยชน์ของชาติทางทะเล ตามกฎหมายทางทะเลที่กำหนด
== ประวัติ ==
ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ประเทศไทยต้องพึ่งพาการขนส่งทางน้ำเพื่อนำเข้าและส่งออกเป็นหลัก ซึ่งในขณะนั้นทางการไทยขาดหน่วยงานที่เข้ามาดูแลด้านการรักษากฎหมายทางทะเล โดยในช่วงเดือน ธันวาคม พ.ศ. 2490 ได้มอบหมายให้กองทัพเรือเป็นผู้ควบคุมดูแลในการรักษากฎหมายทางทะเล แต่ด้วยภารกิจที่หลากหลาย ประกอบกับกองทัพเรือเองจำเป็นต้องเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของตนในทุก ๆ ด้าน ทำให้รัฐบาลมอบหมายให้หน่วยงานที่รับผิดชอบในการรักษากฎหมายในขณะนั้น คือกระทรวงกลาโหม ที่กำกับดูแลกองทัพเรือ และกระทรวงมหาดไทย ที่กำกับดูแลกรมตำรวจ พิจารณาร่วมกันเห็นชอบให้จัดตั้ง กองตำรวจน้ำ เมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2495
ในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 พ.ศ. 2497 กองบังคับการตำรวจน้ำ เคยตั้งอยู่บริเวณศุลกสถาน หลังจากกรมศุลกากรย้ายไปทำการที่บริเวณท่าเรือคลองเตย และปี พ.ศ. 2502 ได้ย้ายไปยังที่ทำการปัจจุบัน ซึ่งบริเวณเดิมต่อจากนั้นได้เปลี่ยนเป็นที่ทำการของสถานีตำรวจดับเพลิงบางรัก
ต่อมา เมื่อวันที่ 30 มิถุนายน พ.ศ. 2548 ได้เปลี่ยนชื่อเป็น กองบังคับการตำรวจน้ำ ตามกฎกระทรวงที่ได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา และแบ่งโครงสร้างหน่วยงานใหม่ให้กองบังคับการตำรวจน้ำ เป็นหน่วยงานส่วนหนึ่งของ กองบัญชาการตำรวจสอบสวนกลาง เมื่อวันที่ 7 กันยายน พ.ศ. 2552
== เครื่องหมายประจำหน่วย ==
=== เครื่องหมายราชการประจำหน่วยงาน ===
กองบังคับการตำรวจน้ำ ตามพระราชบัญญัติเครื่องหมายราชการ พ.ศ. 2482 ประกอบไปด้วย
โล่เขน หมายถึง สำนักงานตำรวจแห่งชาติ โดยใช้รูปแบบตามสำนักงานตำรวจแห่งชาติ
สมอ หมายถึง กองบังคับการตำรวจน้ำ ซึ่งเป็นหน่วยงานที่มีหน้าที่ปฏิบัติการทั้งทางน้ำและทางทะเล โดยมีเรือตรวจการณ์เป็นอุปกรณ์หลักในการปฏิบัติหน้าที่
ลายพรรณพฤกษาลายใบเทศ หมายถึง การเจริญเติบโตของหน่วยงาน
=== ธงเจ้าพนักงานตำรวจน้ำ ===
ธงเจ้าพนักงานตำรวจน้ำ ตามพระราชบัญญัติธง พ.ศ. 2522 มีลักษณะเป็นสามเหลี่ยมหน้าจั่ว ฐานด้านติดกับคันธงกว้าง 1 ส่วน ผืนธงมีความยาว 3 ส่วน ช่วงต้นจากคันธง 1 ส่วน ลักษณธและสีเดียวกับธงชาติไทย ส่วนที่ 2 และ 3 ถึงปลายธงเป็นสีเลือดหมู ตรงกลางมีพระแสงดาบเขนและโล่สีเหลือง โดยจะชักธงเพื่อแสดงตนเวลาปฏิบัติหน้าที่
== หน่วยงานในสังกัด ==
กองบังคับการตำรวจน้ำ แบ่งโครงสร้างการบริหารออกเป็น 3 ส่วน 12 กองกำกับการ ประกอบไปด้วย
ส่วนอำนวยการ
* ฝ่ายอำนวยการ กองบังคับการตำรวจน้ำ
ส่วนยุทธการทางเรือ
* กองกำกับการ 1 กองบังคับการตำรวจน้ำ ดูแลด้านการปฏิบัติงานด้านวิศวกรรม
* กองกำกับการ 2 กองบังคับการตำรวจน้ำ ดูแลด้านการปฏิบัติการใต้น้ำ
* กองกำกับการ 3 กองบังคับการตำรวจน้ำ ดูแลด้านการปฏิบัติการทางเรือ
ส่วนปฏิบัติการ ดูแลรับผิดชอบในพื้นที่ท้องน้ำครอบคลุม แม่น้ำเจ้าพระยา แม่น้ำโขง อ่าวไทยตอนบน อ่าวไทยตอนล่าง และทะเลอันดามัน
* ส่วนกลาง
** กลุ่มงานเรือตรวจการณ์ขนาด 110 - 180 ฟุต กองบังคับการตำรวจน้ำ ประกอบด้วยเรือตรวจการณ์ขนาดใหญ่ ระวางขนาด 110 - 180 ฟุต
* ส่วนภูมิภาค
** กองกำกับการ 4 กองบังคับการตำรวจน้ำ  (กรุงเทพมหานคร) พื้นที่รับผิดชอบ ลำน้ำเจ้าพระยา ในเขตจังหวัดพระนครศรีอยุธยาลงมาถึงกรุงเทพมหานคร และชายฝั่งทะเลอ่าวไทยในพื้นที่จังหวัดกรุงเทพมหานคร สมุทรปราการ สมุทรสาคร สมุทรสงคราม ประจวบคีรีขันธ์
** กองกำกับการ 5 กองบังคับการตำรวจน้ำ (ชลบุรี) พื้นที่รับผิดชอบ ชายฝั่งทะเลอ่าวไทยในเขตจังหวัดฉะเชิงเทรา ชลบุรี ระยอง จันทบุรี ตราด
** กองกำกับการ 6 กองบังคับการตำรวจน้ำ (สุราษฎร์ธานี) พื้นที่รับผิดชอบ ชายฝั่งทะเลอ่าวไทยในเขตจังหวัดชุมพร สุราษฎร์ธานี นครศรีธรรมราช
** กองกำกับการ 7 กองบังคับการตำรวจน้ำ (สงขลา) พื้นที่รับผิดชอบ ชายฝั่งทะเลอ่าวไทยในเขตจังหวัดสงขลา ปัตตานี นราธิวาส และทะเลสาบสงขลา
** กองกำกับการ 8 กองบังคับการตำรวจน้ำ (ภูเก็ต) พื้นที่รับผิดชอบ ชายฝั่งทะเลอันดามันในเขตจังหวัด ระนอง ภูเก็ต พังงา
** กองกำกับการ 9 กองบังคับการตำรวจน้ำ (ตรัง) พื้นที่รับผิดชอบ ชายฝั่งทะเลอันดามันในเขตจังหวัดกระบี่ ตรัง สตูล
** กองกำกับการ 10 กองบังคับการตำรวจน้ำ (มุกดาหาร) พื้นที่รับผิดชอบ ลำน้ำโขงในเขตจังหวัดนครพนม มุกดาหาร อำนาจเจริญ อุบลราชธานี
** กองกำกับการ 11 กองบังคับการตำรวจน้ำ (หนองคาย) พื้นที่รับผิดชอบ ลำน้ำโขงในเขตจังหวัดเลย หนองคาย บึงกาฬ
** กองกำกับการ 12 กองบังคับการตำรวจน้ำ (เชียงแสน) พื้นที่รับผิดชอบ ลำน้ำโขงในเขตจังหวัดเชียงราย
== เรือตรวจการณ์ ==
=== สถานะประจำการ ===
==== เรือตรวจการณ์ตั้งแต่ขนาด 60 ฟุตลงมา ====
จะไม่มีการตั้งชื่อประจำเรือ แต่จะใช้การเรียก เรือตำรวจน้ำ ซึ่งบางครั้งเขียนเป็นอักษรย่อภาษาไทยข้างลำเรือว่า รน. ตามด้วย หมายเลขประจำเรือ ตามขนาดเรือ และลำดับภายในชุด เช่น

เรือตำรวจน้ำ 525
เรือตำรวจน้ำ 625 - 629
==== เรือตรวจการณ์ลำน้ำ ====
ประกอบด้วยเรือหลากหลายขนาด ตามภารกิจในแต่ละพื้นที่
เรือตรวจการณ์ 40 ฟุต
เรือตรวจการณ์ 30 ฟุต
เรือเพลายาว
เรือยาง
เรือท้องแบน
=== สถานะปลดประจำการ ===
เรือตรวจการณ์ 813 บุเรศผดุงกิจ ตั้งชื่อขึ้นตามพระยาบุเรศผดุงกิจ (รวย พรหโมบล) อธิบดีกรมตำรวจคนที่ 3 ของประเทศไทย ปลดประจำการเนื่องจากความเสียหายที่เกิดจากเหตุการณ์คลื่นยักษ์สึนามิเมื่อปี พ.ศ. 2547 โดยมีเจ้าหน้าที่ตำรวจประจำเรือเสียชีวิต 1 นายในเหตุการณ์ ปัจจุบันส่งมอบให้องค์การบริหารส่วนจังหวัดพังงาเพื่อนำไปจัดแสดงในอนุสรณ์สถานเพื่อรำลึกถึงภัยพิบัติครั้งนั้น
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
== อ้างอิง ==
น้ำ
องค์การที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2495
สำนักงานตำรวจแห่งชาติ