กองพลทหารราบที่ 5

กองพลทหารราบที่ 5 (อักษรย่อ: พล.ร.๕.) เป็นกองพลทหารราบของกองทัพบกไทย ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของกองทัพภาคที่ 4 หน่วยนี้ประกอบด้วยกรมทหารราบที่ 5, กรมทหารราบที่ 15 และกรมทหารราบที่ 25
== ประวัติ ==
ก่อนสงครามโลกครั้งที่สอง ที่จะเกิดขึ้นในญี่ปุ่น ที่ตอนนั้นเป็นมหาอำนาจในเอเชีย ทรัพยากรของพันธมิตรเป็นวัตถุดิบในการขยายอำนาจทางทหาร รัฐบาลซึ่งนำโดยจอมพล แปลก พิบูลสงคราม ผู้เป็นนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมของไทย เห็นว่าพื้นที่ทางภาคใต้ใกล้อันตราย และไม่มีหน่วยทหารที่จะปกป้องอธิปไตย จอมพล ผิน ชุณหะวัณ ซึ่งเป็นผู้บัญชาการทหารบกไทยในขณะนั้น ได้ขอขยายหน่วยทหารราบและกองพันทหารปืนใหญ่ในภาคใต้ของประเทศไทย โดยพิจารณาการตั้งหน่วยจากเหนือจรดใต้ตามยุทธศาสตร์ ได้แก่
กองพันทหารราบที่ 38 ในจังหวัดชุมพร
กองพันทหารราบที่ 39 ในจังหวัดนครศรีธรรมราช
กองพันทหารราบที่ 40 ในจังหวัดตรัง
กองพันทหารราบที่ 41 ในจังหวัดสงขลา
กองพันทหารราบที่ 42 ในจังหวัดปัตตานี
กองพันปืนใหญ่ที่ 13 ในจังหวัดสงขลา
==== สงครามฝรั่งเศส-ไทย (พ.ศ. 2483–2484) ====
นายกรัฐมนตรีอนุมัติให้มีการจัดตั้งหน่วยทหารหลักแห่งแรกแยกออกจากกองพันทหารราบที่ 2 กรมทหารราบที่ 11 จังหวัดเพชรบุรี เดินทางไปยังสถานที่ปฏิบัติงานที่ค่ายคอหงส์ (ค่ายเสนาณรงค์) อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา เมื่อวันที่ 19 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2482 และปีต่อ ๆ ไป ครั้นปี พ.ศ. 2484 ที่สงครามฝรั่งเศส-ไทย กองทัพได้สั่งกองพันในภาคใต้ให้เป็นหน่วยสำรอง ในภาคตะวันออก, ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคเหนือ จนกระทั่งสิ้นสุดภารกิจกลับมา
==== การบุกครองไทยของญี่ปุ่น (พ.ศ. 2484) ====
ในปี พ.ศ. 2484 เมื่อสงครามโลกครั้งที่สอง ญี่ปุ่นถูกไทยโจมตีขณะไปยังพม่าและมาเลเซียเมื่อวันที่ 8 ธันวาคม พ.ศ. 2484 โดยกองทหารขึ้นฝั่งทางฝั่งตะวันออกของจังหวัดต่าง ๆ ได้แก่ นครศรีธรรมราช, สงขลา และปัตตานี ซึ่งได้รับความเสียหายอย่างหนัก การต่อต้านของไทยได้เกิดวีรกรรมของทหารที่เสียชีวิตในสนามรบ และได้สร้างอนุสาวรีย์ให้แก่วีรบุรุษเหล่านั้น เช่น เจ้าพ่อจ่าดำ ที่จังหวัดนครศรีธรรมราช, ขุนอิงคยุทธบริหาร ที่จังหวัดปัตตานี และขุนนันทเสนีย์ เสนาณรงค์ ที่จังหวัดสงขลา ฯลฯ จากการทำศึกในครั้งดังกล่าว ญี่ปุ่นไม่ประสบความสำเร็จในการยกพลขึ้นบก และไทยป้องกันญี่ปุ่นบุกพม่า และมาเลเซีย
ประเทศไทยมีทหารที่ได้รับการฝึกฝนมาอย่างดีจำนวน 26,500 นาย พร้อมกับกองกำลังสำรองซึ่งทำให้กองทัพมีจำนวนมากถึง 50,000 นาย
กองทัพบกไทยเริ่มจัดตั้งหน่วยทหารใหม่ในคาบสมุทรกระรวมถึง:
เทศบาลเมืองชุมพร
* กองพันทหารราบที่ 38 ประจำการที่บ้านนาเนียน ตำบลวังใหม่ อำเภอเมือง จังหวัดชุมพร (9 กม. จากศาลากลางจังหวัด)
เทศบาลนครนครศรีธรรมราช
* กองพันทหารราบที่ 39 ประจำการที่ตำบลปากพูน อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช
* กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 15 ประจำการอยู่ที่ตำบลปากพูน อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช
* กองบัญชาการกองพลที่หก ที่ตำบลปากพูน อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช
เทศบาลนครตรัง
* กองพันทหารราบที่ 40
เทศบาลนครสงขลา
* กองพันทหารราบที่ 5 ประจำการที่ตำบลเขาค้อหงส์ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา ซึ่งโอนย้ายจากบางซื่อมาที่หาดใหญ่โดยรถไฟทหารเมื่อวันที่ 18 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2483 โดยเป็นหน่วยแรกที่กรีธาทัพสู่ทางใต้
* กองพันทหารราบที่ 41 ประจำการที่สวนตูล ตำบลเขารูปช้าง อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา
* กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 13 ประจำการที่สวนตูล ตำบลเขารูปช้าง อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา
จังหวัดปัตตานี
* กองพันทหารราบที่ 42 ประจำการที่ตำบลบ่อทอง อำเภอหนองจิก จังหวัดปัตตานี
==== วิกฤตการณ์มาลายา (พ.ศ. 2491–2503) ====
ในปี พ.ศ. 2492 ประเทศไทยและมาเลเซียร่วมปฏิบัติการต่อสู้กองโจรคอมมิวนิสต์มาลายา ในอำเภอเบตง จังหวัดยะลา
==== การก่อการกำเริบคอมมิวนิสต์ในประเทศมาเลเซีย และการก่อการกำเริบคอมมิวนิสต์ในประเทศไทย (พ.ศ. 2508–2532) ====
ในปี พ.ศ. 2508 ยุคคอมมิวนิสต์ภายใต้การนำของจีนมีอิทธิพลอย่างกว้างขวางในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ประเทศไทยเป็นเป้าหมายสำคัญในฐานะทฤษฎีโดมิโน ในขณะที่กองทัพบกไทยมีการวิเคราะห์ภัยคุกคามถลำลึกของประเทศไทย 1–2 ทศวรรษ ในกรณีคัดค้านกองทหารต่างชาติ ที่อาจยกทัพไปตามชายฝั่ง จึงมีการขยายหน่วยทหารในภาคใต้ของประเทศไทย อันเป็นหน่วยระดับกองพล และในวันที่ 3 มีนาคม พ.ศ. 2518 กองพลทหารราบที่ 5 ได้จัดตั้งขึ้น เพื่อควบคุมหน่วยสองกรมผสม ครั้งแรกในอำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช ซึ่งต่อมาได้ย้ายกองบัญชาการกองพลไปยังค่ายเสนาณรงค์ อำเภอหาดใหญ่ เพื่อปราบปรามโจรคอมมิวนิสต์มลายาเป็นเวลาสี่ปี โดยประเทศไทยได้สูญเสียกองทัพและยุทโธปกรณ์เป็นจำนวนมาก กระทั่งวันที่ 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2522 ก็ได้ย้ายกองบัญชาการกองพลไปยังค่ายเทพสตรีศรีสุนทร อำเภอทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช จวบจนปัจจุบัน
== หน่วยขึ้นตรง ==
=== กองบัญชาการกองพลทหารราบที่ 5 ===
กองพลทหารราบที่ 5
* กรมทหารราบที่ 5
** กองพันทหารราบที่ 1 กรมทหารราบที่ 5
** กองพันทหารราบที่ 2 กรมทหารราบที่ 5
** กองพันทหารราบที่ 3 กรมทหารราบที่ 5
* กรมทหารราบที่ 15
** กองพันทหารราบที่ 1 กรมทหารราบที่ 15
** กองพันทหารราบที่ 2 กรมทหารราบที่ 15
** กองพันทหารราบที่ 4 กรมทหารราบที่ 15
* กรมทหารราบที่ 25
** กองพันทหารราบที่ 1 กรมทหารราบที่ 25
** กองพันทหารราบที่ 2 กรมทหารราบที่ 25
** กองพันทหารราบที่ 3 กรมทหารราบที่ 25
* กรมทหารปืนใหญ่ที่ 5
** กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 5 กรมทหารปืนใหญ่ที่ 5
** กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 15 กรมทหารปืนใหญ่ที่ 5
** กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 25 กรมทหารปืนใหญ่ที่ 5
** กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 105 กรมทหารปืนใหญ่ที่ 5
* กองพันทหารม้าที่ 16 กองพลทหารราบที่ 5
* กองพันทหารช่างที่ 5 กองพลทหารราบที่ 5
* กองพันทหารสื่อสารที่ 5 
* กองพันเสนารักษ์ที่ 5
* กองสรรพาวุธเบา กองพลทหารราบที่ 5
* กองทหารพลาธิการ กองพลทหารราบที่ 5
== ทำเนียบผู้บัญชาการกองพลทหารราบที่ 5 ==
พลตรี สนั่น ยุทธสารประสิทธิ์ (พ.ศ. 2518 - 2519)
พลตรี ยุทธศักดิ์ คล่องตรวจโรค (พ.ศ. 2519 - 2522)
พลตรี ปรีชา ฉวีพัฒน์ (พ.ศ. 2522 - 2524)
พลตรี ปัญญา สิงห์ศักดา (พ.ศ. 2524 - 2526)
พลตรี จาป เอี่ยมศิริ (พ.ศ. 2526 - 2528)
พลตรี กิตติ รัตนฉายา (พ.ศ. 2528 - 2531)
พลตรี สมเจตน์ ทรัพย์สมบูรณ์ (พ.ศ. 2531 - 2532)
พลตรี ปานเทพ ภูวนารถนุรักษ์ (พ.ศ. 2532 - 2534)
พลตรี วินิจ กระจ่างสนธ์ (พ.ศ. 2534 - 2535)
พลตรี สุวินัย บริบูรณ์นางกูล (พ.ศ. 2535 - 2536)
พลตรี สุรพล เสนีวงศ์ ณ อยุธยา (พ.ศ. 2536 - 2540)
พลตรี พงษ์ศักดิ์ เอกบรรณสิทธิ์ (พ.ศ. 2540 - 2545)
พลตรี วิโรจน์ บัวจรูญ (พ.ศ. 2545 - 2547)
พลตรี เฉลิมชัย วิรุฬห์เพชร (พ.ศ. 2547 - 2548)
พลตรี กสิกร คีรีศรี (พ.ศ. 2548 - 2549)
พลตรี เด่นชัย เชวงโชติ (พ.ศ. 2549 - 2550)
พลตรี เดชา กิ่งวงษา (พ.ศ. 2550 - 2552)
พลตรี สุภัช วิชิตการ (พ.ศ. 2552 - 2553)
พลตรี ธฤทธิ์ สุนทร (พ.ศ. 2553 - 2555)
พลตรี นพวงศ์ สุรวิชัย (พ.ศ. 2555 - 2556)
พลตรี เรืองศักดิ์ สุวรรณนาคะ (พ.ศ. 2556 - 2557)
พลตรี คุณวุฒิ หมอแก้ว (พ.ศ. 2557 - 2558)
พลตรี วรพล วิศรุตพิชญ์ (พ.ศ. 2558 - 2559)
พลตรี สิทธิพร มุสิกะสิน (พ.ศ. 2559 - 2561)
พลตรี กฤษดา พงษ์สามารถ (พ.ศ. 2561 - 2562)
พลตรี เกรียงไกร ศรีรักษ์ (พ.ศ. 2562 - 2562)
พลตรี ศานติ ศกุนตนาค (พ.ศ. 2562 - 2564)
พลตรี วรเดช เดชรักษา (พ.ศ. 2564 - 2566)
พลตรี อภินันท์ แจ่มแจ้ง (พ.ศ. 2566 - ปัจจุบัน)
ยศทหารเป็นยศขณะดำรงตำแหน่งและในวงเล็บเป็นระยะเวลาที่ดำรงตำแหน่ง
== ดูเพิ่ม ==
กองทัพบกไทย
กองพลที่ 1 รักษาพระองค์
กองพลทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์
กองพลทหารราบที่ 7
กองพลทหารราบที่ 15
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
กองพลทหารราบของประเทศไทย