แคโรลีน เบอร์ทอซซี

แคโรลีน รูท เบอร์ทอซซี (Carolyn Ruth Bertozzi; เกิด 10 ตุลาคม ค.ศ. 1966) เป็นนักเคมีชาวอเมริกันผู้มีผลงานกว้างขวางครอบคลุมทั้งสาขาเคมีและชีววิทยา เธอเป็นผู้บัญญัติวลี "เคมีไบโอออร์โทโกนอล" (bioorthogonal chemistry) สำหรับปฏิกิริยาเคมีที่เข้ากันได้กับระบบในสิ่งมีชีวิต ผลงานที่สำคัญของเธอได้แก่การสังเคราะห์เครื่องมือทางเคมีเพื่อศึกษาน้ำตาลบนเยื่อหุ้มเซลล์และผลกระทบต่อโรคต่าง ๆ รวมทั้งมะเร็ง การอักเสบ และการติดเชื้อไวรัสรวมถึงโควิด-19 เธอดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์แอนน์ ที. และรอเบิร์ต เอ็ม. เบสประจำภาควิชามนุษยศาสตร์และวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด และดำรงตำแหน่ง Investigator ประจำสถาบันการแพทย์ฮาเวิร์ด ฮิวส์ (HHMI) และก่อนหน้านี้เคยดำรงตำแหน่งประธานศูนย์วิจัยโมเลกุลาร์ฟาวน์ดรี ซึ่งเป็นศูนย์วิจัยด้านนาโนเทคโนโลยีประจำห้องปฏิบัติการแห่งชาติลอว์เรนซ์ เบิร์กลีย์ เธอแสดงออกอย่างชัดเจนว่าเป็นหญิงรักร่วมเพศ และเป็นต้นแบบสำหรับนักศึกษาและเพื่อนร่วมงานในวงการวิทยาศาสตร์
เบอร์ทอซซีได้รับรางวัลโนเบลสาขาเคมีใน ค.ศ. 2022 ร่วมกับม็อตเติน พี. เมิลดัลและคาร์ล แบร์รี ชาร์เพลส "สำหรับการพัฒนาเคมีคลิกและเคมีไบโอออร์โทโกนอล"
== การศึกษา ==
แคโรลีน เบอร์ทอซซีสำเร็จการศึกษาศิลปศาสตรบัณฑิตด้านเคมีด้วยเกียรตินิยมสูงสุด (summa cum laude) จากมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด โดยมีที่ปรึกษาได้แก่ศาสตราจารย์โจ กราบอฟสกี ขณะที่เธอศึกษาระดับปริญญาตรีนั้น เธอเล่นคีย์บอร์ดในวง Bored of Education ซึ่งมีทอม โมเรลโลเป็นมือกีตาร์ ผู้ซึ่งต่อมาได้ร่วมก่อตั้งวงเรจอะเกนสต์เดอะแมชชีน หลังจบการศึกษาปริญญาตรี เธอเข้าทำงานที่ห้องปฏิบัติการเบลล์ร่วมกับคริส ชิดซีย์
เบอร์ทอซซีสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาเอกด้านเคมีจากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เบิร์กลีย์ใน ค.ศ. 1993 โดยมีที่ปรึกษาได้แก่มาร์ก เบดนาร์สกี งานวิจัยปริญญาเอกของเธอเกี่ยวข้องกับการสังเคราะห์สารที่มีโครงสร้างคล้ายโอลิโกแซ็กคาไรด์ เธอค้นพบว่าไวรัสสามารถจับกับน้ำตาลในร่างกายได้ ซึ่งทำให้เธอสนใจศึกษาเกี่ยวกับชีววิทยาน้ำตาล (glycobiology) ขณะที่เธอศึกษาอยู่ปีที่สาม เบดนาร์สกีพบว่าเขาเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่ เขาต้องลาพักก่อนที่จะตัดสินใจเปลี่ยนสายไปศึกษาด้านแพทยศาสตร์ ทำให้เธอและสมาชิกคนอื่น ๆ ในกลุ่มทำงานวิจัยเพียงลำพังโดยไม่มีที่ปรึกษา
== อาชีพด้านการวิจัย ==
หลังจากเบอร์ทอซซีจบปริญญาเอกจากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เบิร์กลีย์ เธอเข้าทำงานวิจัยหลังปริญญาเอกที่มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ซานฟรานซิสโกกับสตีเวน โรเซน เธอศึกษาเกี่ยวกับบทบาทของโอลิโกแซ็กคาไรด์บริเวณเนื้อเยื่อบุผิวซึ่งช่วยให้เซลล์ยึดเกาะบริเวณที่เกิดการอักเสบ เธอสามารถดัดแปลงโมเลกุลของโปรตีนและน้ำตาลในเยื่อหุ้มเซลล์เพื่อให้เซลล์สามารถรับวัสดุจากภายนอกเช่นอวัยวะเทียมได้
เบอร์ทอซซีเข้าเป็นอาจารย์ประจำที่มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เบิร์กลีย์และนักวิทยาศาสตร์ประจำห้องปฏิบัติการแห่งชาติลอว์เรนซ์ เบิร์กลีย์ใน ค.ศ. 1996 โดยเธอดำรงตำแหน่งเป็นประธานศูนย์วิจัยโมเลกุลาร์ฟาวน์ดรี และดำรงตำแหน่งเป็น investigator ที่สถาบันการแพทย์ฮาเวิร์ด ฮิวส์ตั้งแต่ ค.ศ. 2000 ใน ค.ศ. 1999 เธอพัฒนาเคมีสาขาใหม่ที่เรียกว่าเคมีไบโอออร์โกโกนอล (bioorthogonal chemistry) และบัญญัติวลีดังกล่าวใน ค.ศ. 2003 เคมีสาขาใหม่นี้ทำให้นักวิจัยสามารถดัดแปลงโมเลกุลในสิ่งมีชีวิตได้โดยไม่รบกวนกระบวนการทำงานของเซลล์ ใน ค.ศ. 2015 เบอร์ทอซซีย้ายไปประจำที่สถาบัน ChEM-H มหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด
เบอร์ทอซซีศึกษาชีววิทยาน้ำตาลของโรคเรื้อรังเช่นมะเร็ง อาการอักเสบเช่นข้ออักเสบ และโรคติดเชื้อเช่นวัณโรค เธอมีส่วนสำคัญทำให้นักวิทยาศาสตร์เข้าใจโครงสร้างของโอลิโกแซ็กคาไรด์บนผิวเซลล์ที่มีส่วนเกี่ยวข้องในการระบุเซลล์และการสื่อสารระหว่างเซลล์ เบอร์ทอซซีใช้เทคนิคในสาขาเคมีออร์โทโกนอลเพื่อศึกษาไกลโคคาลิกซ์ซึ่งเป็นน้ำตาลที่อยู่รอบเยื่อหุ้มเซลล์ ซึ่งทำให้การวิจัยในสาขาการบำบัดทางชีวภาพ (biotherapeutics) พัฒนาขึ้นอย่างมาก กลุ่มวิจัยของเธอยังพัฒนาเครื่องมือสำหรับการวิจัยด้วย เช่นเครื่องมือทางเคมีสำหรับศึกษาไกลแคนในระบบสิ่งมีชีวิต งานวิจัยของกลุ่มวิจัยเบอร์ทอซซีซึ่งใช้นาโนเทคโนโลยีในการตรวจวัดในระบบทางชีววิทยานำไปสู่การพัฒนาชุดทดสอบวัณโรคในสถานพยาบาลซึ่งให้ผลเร็ว ใน ค.ศ. 2017 เธอได้รับเชิญให้บรรยายในเท็ดทอล์กในหัวข้อเรื่อง "What the sugar coating on your cells is trying to tell you"
=== ธุรกิจสตาร์ตอัปด้านเทคโนโลยีชีวภาพ ===
นอกเหนือจากงานวิชาการแล้ว เบอร์ทอซซียังมีส่วนร่วมกับองค์กรธุรกิจสตาร์ตอัปด้านเทคโนโลยีชีวภาพหลายองค์กร ในช่วงต้นทศวรรษ 2000 เบอร์ทอซซีและสตีเวน โรเซนร่วมก่อตั้ง Thios Pharmaceuticals เพื่อศึกษาเกี่ยวกับการสังเคราะห์ซัลเฟตเอสเทอร์ทางชีวภาพ ต่อมาใน ค.ศ. 2008 เบอร์ทอซซีได้ก่อตั้ง Redwood Bioscience ขึ้นที่เมืองเอเมอรีวิลล์ รัฐแคลิฟอร์เนีย Redwood Bioscience เป็นบริษัทด้านเทคโนโลยีชีวภาพที่ใช้ SMARTag ซึ่งเป็นเทคโนโลยีในการดัดแปลงโครงสร้างโปรตีนเพื่อให้โมเลกุลยาที่มีขนาดเล็กสามารถยึดเกาะได้เพื่อใช้ในการรักษามะเร็ง บริษัทดังกล่าวถูก Catalent Pharma Solutions ซื้อกิจการใน ค.ศ. 2014 โดยเบอร์ทอซซียังคงดำรงตำแหน่งในคณะกรรมการที่ปรึกษาด้านชีววิทยาของบริษัท นอกจากนี้ใน ค.ศ. 2014 เธอยังร่วมก่อตั้ง Enable Biosciences ซึ่งมุ่งเน้นไปที่การใช้เทคโนโลยีชีวภาพในการวินิจฉัยเบาหวานชนิดที่ 1 เอชไอวี และโรคอื่น ๆ ที่บ้าน
ธุรกิจสตาร์ตอัปอื่น ๆ ที่เบอร์ทอซซีมีส่วนร่วมก่อตั้งตั้งแต่ ค.ศ. 2015 ได้แก่
Palleon Pharma (ค.ศ. 2015) – มุ่งเน้นด้านการศึกษาตัวยับยั้งเพื่อนำไปสู่การรักษามะเร็ง
InterVenn Biosciences (ค.ศ. 2017) – มุ่งเน้นด้านการใช้เทคนิคแมสสเปกโตรเมตรีและปัญญาประดิษฐ์ในการวินิจฉัยมะเร็งรังไข่
OliLux Biosciences (ค.ศ. 2019) – มุ่งเน้นด้านการพัฒนาวิธีการตรวจหาเชื้อวัณโรค
Lycia Therapeutics (ค.ศ. 2019) – มุ่งเน้นด้านการวิจัย lysosome-targeting chimeras (LYTACs) เพื่อจัดการเซลล์เป้าหมายที่เกี่ยวข้องกับโรคหัวใจและโรคมะเร็ง
เบอร์ทอซซียังเคยเป็นสมาชิกคณะกรรมการที่ปรึกษาของบริษัทยาหลายแห่งรวมทั้งแกล็กโซสมิทไคลน์และอีลี ลิลลี นอกจากนี้ ใน ค.ศ. 2018 เธอได้ก่อตั้งมูลนิธิ Grace Science Foundation เพื่อพัฒนาวิธีการรักษาอาการเอนไซม์ NGLY1 บกพร่องที่ได้ผลดีและราคาไม่สูง
=== ผลงานตีพิมพ์ ===
เบอร์ทอซซีมีผลงานตีพิมพ์ที่สำคัญมากกว่า 600 ฉบับ โดยผลงานสำคัญที่มีผู้อ้างอิงเป็นจำนวนมากที่สุดมีดังนี้
== ชีวิตส่วนตัว ==
แคโรลีน เบอร์ทอซซีเติบโตในครอบครัวชาวอเมริกันเชื้อสายอิตาลีในเมืองเล็กซิงตัน รัฐแมสซาชูเซตส์ แม่ของเธอคือนอร์มา กลอเรีย เบอร์ทอซซี ส่วนพ่อของเธอคือวิลเลียม เบอร์ทอซซีซึ่งเป็นศาสตราจารย์ด้านฟิสิกส์ประจำสถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ เธอมีพี่น้องผู้หญิงอีกสองคน หนึ่งในนั้นได้แก่แอนเดรีย เบอร์ทอซซีซึ่งเป็นอาจารย์คณิตศาสตร์ประจำมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ลอสแอนเจลิส
เบอร์ทอซซีเปิดเผยว่าเป็นหญิงรักร่วมเพศตั้งแต่ปลายทศวรรษ 1980
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
Bertozzi Research Group Website
What the sugar coating on your cells is trying to tell you – TED Talk
นักเคมีชาวอเมริกัน
นักวิทยาศาสตร์หญิง
ผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาเคมี
ชาวอเมริกันผู้ได้รับรางวัลโนเบล
ผู้หญิงผู้ได้รับรางวัลโนเบล
บุคคลจากบอสตัน
ชาวอเมริกันเชื้อสายอิตาลี
ศิษย์เก่าจากมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด
ศิษย์เก่าจากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เบิร์กลีย์
ภาคีสมาชิกราชสมาคมแห่งลอนดอน
บุคคลจากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ซานฟรานซิสโก
บุคคลจากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เบิร์กลีย์
บุคคลจากมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด
นักวิทยาศาสตร์ที่มีความหลากหลายทางเพศ
ชาวอเมริกันที่มีความหลากหลายทางเพศ
หญิงรักร่วมเพศชาวอเมริกัน