ให้/บทที่ 2

(revocation) คือ การยกเลิกการให้ เป็นการแสดงเจตนาฝ่ายเดียวของผู้มีสิทธิ และจะกระทำได้ก็เฉพาะแต่ในกรณีที่กฎหมายอนุญาตเท่านั้น คือ (1) ผู้ให้ถอนคืนเอง เนื่องจากผู้รับเนรคุณผู้ให้ และ (2) ทายาทถอนคืนแทน เนื่องจากมีเหตุที่ผู้ให้จะถอนคืนได้แล้ว แต่ผู้ให้ถึงแก่ความตายลงเสียก่อน
กรณีที่ถอนคืนได้
ผู้ให้ถอนคืนเอง
กรณีที่ถอนคืนได้.
ผู้ให้ถอนคืนเอง.
ตาม ป.พ.พ. ม. 531 ผู้ให้มีสิทธิถอนคืนซึ่งการให้ด้วยตนเองเมื่อผู้รับเนรคุณผู้ให้ การเนรคุณ (ingratitude) ดังกล่าว แบ่งเป็นสามกรณี คือ ผู้รับประทุษร้ายต่อผู้ให้ ผู้รับหมิ่นประมาทผู้ให้ และผู้รับไม่อุปการะเลี้ยงดูผู้ให้
ผู้รับประทุษร้ายต่อผู้ให้
ผู้รับประทุษร้ายต่อผู้ให้.
ถ้าผู้รับประทุษร้ายต่อผู้ให้จนเป็นความผิดอาญาร้ายแรงตามประมวลกฎหมายอาญา ผู้ให้สามารถถอนคืนซึ่งการให้ได้ ตาม ป.พ.พ. ม. 531 (1)
โดยปรกติ "ประทุษร้าย" หมายความถึง ทำร้ายร่างกายหรือจิตใจ และ ป.พ.พ. บัญญัติต่อว่า การประทุษร้ายนั้นต้องเข้าข่ายเป็นความผิดอาญาร้ายแรงตาม "ประมวลกฎหมายลักษณะอาญา" ซึ่งได้แก่ กฎหมายลักษณะอาญา ม. 256 ว่าด้วยความผิดฐาน "ประทุษร้ายแก่ร่างกายอย่างสาหัส" หรือปัจจุบันถูกยกเลิกและแทนที่โดย ป.อ. ม. 297 ว่าด้วยความผิดฐาน "ทำร้ายร่างกายจนเป็นเหตุให้ผู้ถูกทำร้ายได้รับอันตรายสาหัส" นักกฎหมายจึงเห็นว่า การประทุษร้ายที่จะเป็นเหตุให้ถอนคืนซึ่งการให้ได้ ต้องก่อให้เกิดอันตรายสาหัสตาม ป.อ. ม. 297 ด้วย อนึ่ง ด้วยเหตุผลที่ว่า การประทุษร้ายต้องเข้าลักษณะตาม ป.อ. ม. 297 นี้ จึงมีนักกฎหมายเห็นว่า การประทุษร้ายตาม ป.พ.พ. ม. 531 หมายถึง กรณีที่ก่ออันตรายแก่ร่างกายเท่านั้น ไม่รวมที่ส่งผลต่อจิตใจหรือทรัพย์สิน
ทว่า ในทางปฏิบัติ ศาลไทยมิได้ยึดถือเช่นนั้นเคร่งครัดนัก หากแต่พิจารณาความหนักเบาทางศีลธรรมมากกว่า เช่น มีคดีมารดาให้ทรัพย์สินแก่บุตร แล้วบุตรทำร้ายร่างกายมารดา แต่ไม่ถึงสาหัสตาม ป.อ. ม. 297 ศาลฎีกาเห็นว่า เป็นการเนรคุณอย่างร้ายแรงตาม ป.พ.พ. ม. 531 แล้ว มารดาจึงถอนคืนซึ่งการให้ได้
ผู้รับหมิ่นประมาทผู้ให้
ผู้รับหมิ่นประมาทผู้ให้.
ถ้าผู้รับทำให้ผู้ให้เสียชื่อเสียง หรือหมิ่นประมาทผู้ให้อย่างร้ายแรง ผู้ให้ถอนคืนซึ่งการให้ได้ ตาม ป.พ.พ. ม. 531 (2)
สำหรับหมิ่นประมาทอย่างร้ายแรงนั้น ไม่จำต้องถึงขนาดเป็นความผิดฐานหมิ่นประมาทตาม ป.อ. เพราะ ป.พ.พ. ไม่ได้ระบุไว้ และในทางปฏิบัติ ศาลไทยก็ไม่ได้ถืออย่างนั้นเช่นกัน แต่มักพิจารณาความร้ายแรงทางศีลธรรมมากกว่า เช่น มีคดีมารดาเลี้ยงให้ที่ดินแก่บุตรเลี้ยง แล้วบุตรนั้นด่ามารดาเลี้ยงว่า "โตไม่รู้จักโต พูดไม่อยู่กับร่องกับรอย พูดหน้ามือเป็นหลังมือ เหมือนไม้หลักปักขี้เลน ตอแหลเก่ง เป็นคนไม่ดี ไม่ใช่แม่กู เชื่อถือไม่ได้" ศาลฎีกาเห็นว่า "แสดงถึงการไม่เคารพยำเกรงโจทก์ซึ่งเป็นมารดาเลี้ยง และเป็นการลบหลู่บุญคุณอีกด้วย มิใช่เป็นเพียงคำกล่าวที่ไม่สุภาพหรือไม่สมควรเท่านั้น การกระทำของจำเลยทำให้โจทก์เสียชื่อเสียง ทั้งเป็นการหมิ่นประมาทโจทก์อย่างร้ายแรง" มารดาเลี้ยงจึงถอนคืนซึ่งการให้ที่ดินนั้นได้
ผู้รับไม่อุปการะเลี้ยงดูผู้ให้
ผู้รับไม่อุปการะเลี้ยงดูผู้ให้.
ตาม ป.พ.พ. ม. 531 (3) ถ้าผู้รับไม่อุปการะเลี้ยงดูผู้ให้ ผู้รับชื่อว่าเนรคุณผู้ให้ และผู้ให้สามารถถอนคืนซึ่งการให้ได้ ทั้งนี้ การไม่อุปการะเลี้ยงดูดังกล่าวต้องเข้าข้อเท็จจริงดังต่อไปนี้ทุกประการด้วย คือ (1) ผู้ให้ยากไร้ (2) ผู้ให้จึงมาขอความช่วยเหลืออันจำเป็นแก่การดำรงชีพของตนจากผู้รับ (3) แต่ผู้รับไม่ยอมให้ความช่วยเหลือ (4) ทั้งที่ในเวลานั้น ผู้รับสามารถจะให้ได้ แต่ถ้าไม่เข้าองค์ประกอบข้อใดแม้เพียงข้อเดียว ก็ไม่อาจนับว่าผู้รับเนรคุณผู้ให้
ความสำคัญของการเนรคุณตามอนุมาตรานี้อยู่ตรงที่ การไม่ยอมช่วยเหลือ ทั้งที่สามารถช่วยเหลือได้ เช่น มีคดีบิดาให้ทรัพย์สินแก่บุตร แล้วบิดาเกิดขัดสน มาขอพึ่งบุตร แต่บุตรบอกปัดอย่างสิ้นเชิงโดยอ้างว่า ไม่พอกินพอใช้เช่นกัน ศาลฎีกาเห็นว่า การช่วยเหลือเจือจุนผู้คนนั้น ไม่จำเป็นว่าต้องให้มากมายจนตนเองเดือดร้อน ควรให้แต่ที่พอให้ได้ กรณีนี้ปรากฏว่า บุตรยังพอให้ได้ แต่กลับตัดรอนโดยสิ้นเชิง นับว่าอกตัญญู เป็นการเนรคุณต่อบิดาแล้ว บิดาจึงถอนคืนซึ่งการให้นั้นได้
ทายาทถอนคืนแทน
ทายาทถอนคืนแทน.
ตาม ป.พ.พ. ม. 532 ทายาทของผู้ให้จะถอนคืนซึ่งการให้แทนผู้ให้ได้ ก็เมื่อผู้ให้ถึงแก่ความตายในกรณีหนึ่งกรณีใดดังต่อไปนี้
1. ผู้ให้ถูกผู้รับฆ่าโดยเจตนาและโดยมิชอบด้วยกฎหมาย การฆ่าโดยชอบด้วยกฎหมาย เช่น การประหารชีวิตตามคำสั่งศาล
2. ผู้ให้ถูกผู้รับกีดกันมิให้ใช้สิทธิถอนคืนในระหว่างมีชีวิตอยู่ เป็นกรณีที่ผู้รับประพฤติเนรคุณตาม ป.พ.พ. ม. 531 จนเป็นเหตุให้ถอนคืนซึ่งการให้ได้แล้ว แต่ผู้รับขัดขวางมิให้ผู้ให้ใช้สิทธิถอนคืน จนกระทั่งผู้ให้ถึงแก่ความตาย เช่น ผู้รับจับผู้ให้ขังไว้ในบ้านเรื่อยมา
3. ผู้รับประพฤติเนรคุณตาม ป.พ.พ. ม. 531 และผู้ให้ได้ฟ้องคดีขอถอนคืนซึ่งการให้ต่อศาลแล้ว แต่มาตายลงขณะที่คดีนั้นยังไม่ถึงที่สุด ทายาทของผู้ให้มีสิทธิดำเนินคดีต่างผู้ให้ต่อไปได้ เรียกว่าเป็นการรับมรดกความ
ปรกติแล้ว สิทธิถอนคืนซึ่งการให้เป็นเรื่องเฉพาะตัวผู้ให้ เพราะขึ้นอยู่กับผู้ให้แต่ผู้เดียวว่าจะถอนคืนหรือไม่ ฉะนั้น เมื่อผู้ให้ตาย สิทธิถอนคืนย่อมสิ้นสุดลงตามไปด้วย ไม่เป็นมรดกตกทอดแก่ทายาทของผู้ให้แต่ประการใด แต่ในกรณีทั้งสามข้างต้น ผู้ให้ยังไม่ได้รับความเป็นธรรม กฎหมายจึงให้ทายาทของผู้ให้ใช้สิทธิแทนผู้ให้ได้เฉพาะในกรณีเหล่านั้น
กรณีที่ถอนคืนมิได้
เหตุแห่งเจตนา
กรณีที่ถอนคืนมิได้.
เหตุแห่งเจตนา.
ตาม ป.พ.พ. ม. 533 ว. 1 ถ้าผู้รับเนรคุณผู้ให้ และผู้ให้อภัยผู้รับในความเนรคุณนั้นแล้ว เป็นอันถอนคืนซึ่งการให้โดยอาศัยเหตุเนรคุณดังกล่าวมิได้อีก
การอภัยนี้ต้องเป็นของผู้ให้เท่านั้น ทายาทไม่อาจให้อภัยแทนผู้ให้ได้ อนึ่ง การอภัยต้องเป็นไปโดยแจ้งชัดด้วย แต่ในทางใดก็ได้ เช่น วาจา ลายลักษณ์อักษร หรืออากัปกิริยา
เหตุแห่งเวลา
เหตุแห่งเวลา.
ตาม ป.พ.พ. ม. 533 ว. 1 ถ้าผู้รับเนรคุณผู้ให้ การถอนคืนซึ่งการให้โดยอาศัยเหตุเนรคุณดังกล่าวต้องกระทำภายในอายุความดังต่อไปนี้
1. ผู้มีสิทธิถอนคืนต้องใช้สิทธิภายในหกเดือนนับแต่ได้ทราบถึงเหตุเนรคุณ หรือ
2. ถ้าผู้มีสิทธิถอนคืนไม่ทราบถึงเหตุเนรคุณ จนกระทั่งล่วงเลยกำหนดหกเดือนข้างต้น ก็ต้องใช้สิทธิภายในสิบปีนับแต่เกิดเหตุเนรคุณ
การเนรคุณอาจเกิดขึ้นได้หลายครั้ง บางครั้งอาจขาดอายุความแล้ว และบางครั้งอาจยังไม่ขาด ผู้มีสิทธิจะอาศัยการเนรคุณครั้งใดที่ยังไม่ขาดอายุความมาใช้สิทธิถอนคืนก็ได้ เช่น มีคดีเมื่อปี 2538 ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า แม้การบอกปัดไม่ยอมให้สิ่งจำเป็นแก่การเลี้ยงชีวิตแก่โจทก์ที่เกิดขึ้นในครั้งก่อนจะขาดอายุความหกเดือนแล้วก็ตาม แต่ก่อนที่โจทก์ฟ้องคดีนี้ประมาณหนึ่งเดือน จำเลยปฏิเสธไม่ยอมให้เงินโจทก์ไปรักษาตัวเนื่องจากเจ็บป่วยอีก คดีส่วนนี้จึงยังไม่ขาดอายุความ
เหตุแห่งสภาพของการให้
เหตุแห่งสภาพของการให้.
การให้ตามมารยาท (donation for decency) นั้นไม่อาจถอนคืนเพราะผู้รับเนรคุณผู้ให้ ป.พ.พ. ม. 535 แบ่งการให้ดังกล่าวออกเป็นสี่กรณี คือ
1. การให้เป็นบำเหน็จสินจ้างโดยแท้ (gift purely remuneratory หรือ remunerative donation) หมายถึง การให้บำเหน็จรางวัล เช่น สินน้ำใจ หรือค่าเหนื่อย
เป็นต้นว่า พระลามใช้หนุมารนำแหวนไปมอบให้นางสีกาที่กรุงลงกลอน หนุมารบุกน้ำลุยไฟดั้นดนไปจนถึงกรุงลงกลอน และปฏิบัติภารกิจเป็นที่เรียบร้อย พระลามพอใจจึงถอดผ้านุ่งอาบน้ำให้หนุมารเป็นรางวัล หนุมารรับมาแล้วเห็นว่าน้อยค่า ก็ไปนินทาพระลามเป็นที่เสียหายร้ายแรงต่าง ๆ นานา ดังนี้ พระลามจะถอนคืนซึ่งการให้ผ้านุ่งดังกล่าวโดยอาศัยเหตุที่หนุมารเนรคุณตาม ป.พ.พ. ม. 531 (2) มิได้ เพราะเป็นการให้บำเหน็จสินจ้างโดยแท้ตาม ป.พ.พ. ม. 535 (1)
2. การให้ทรัพย์สินที่มีค่าภาระติดพัน (encumbered gift)
3. การให้ตามหน้าที่ธรรมจรรยา (donation to meet a moral duty) คือ การให้เพื่อชำระหนี้ทางใจ กล่าวคือ การให้เพราะรู้สึกว่ามีหน้าที่ต้องให้ ไม่ใช่ให้เพราะมีกฎหมายกำหนดไว้ แต่ก็อาจมีได้ที่หน้าที่ธรรมจรรยาไปพ้องกับหน้าที่ตามกฎหมาย เช่น หน้าที่ของบิดามารดาในการส่งเสียเลี้ยงดูบุตร เป็นทั้งหน้าที่ในทางศีลธรรม และหน้าที่ตามกฎหมาย
เป็นต้นว่า ยายสายถูกชาวบ้านกล่าวหาว่าเป็นกระสือจนไม่มีผู้ใดคบค้าสมาคมด้วย ดีที่นางสาวรำพึงซึ่งอยู่ข้างบ้านมีความเอ็นดูยายสายจึงคอยส่งข้าวปลาอาหารให้มิได้ขาด แต่ยายสายนั้นไม่รู้คุณคน เที่ยวโพนทะนาว่านางสาวรำพึงเป็นปอบลักเป็ดไก่วัวควายชาวบ้านกิน เป็นเหตุให้รำพึงถูกชาวบ้านตั้งรังเกียจอย่างหนักไปอีกคน ดังนี้ รำพึงจะถอนคืนซึ่งการให้ข้าวปลาอาหารโดยอาศัยเหตุที่ยายสายเนรคุณตาม ป.พ.พ. ม. 531 (2) มิได้ เพราะเป็นการให้ตามหน้าที่ธรรมจรรยาตาม ป.พ.พ. ม 535 (3)
4. การให้ในการสมรส (gift in favour of marriage) หมายถึง การให้ทรัพย์สินเนื่องในการสมรสตามกฎหมาย ซึ่งก็คือ การสมรสที่มีการจดทะเบียนสมรสตามกฎหมาย
วิธีถอนคืน
วิธีถอนคืน.
กฎหมายไทยไม่ได้ระบุวิธีใช้สิทธิถอนคืนซึ่งการให้ ต่างจากกฎหมายต่างประเทศที่กำหนดวิธีไว้ เช่น ประมวลกฎหมายแพ่งเยอรมันว่า ม. 531 (1) ว่า "การถอนคืนนั้นพึงกระทำโดยแสดงเจตนาต่อผู้รับ"
เมื่อกฎหมายไทยไม่ระบุวิธีไว้ จึงควรทำตามปรกติ คือ แสดงเจตนาต่อผู้รับว่าจะถอนคืนเสียซึ่งการให้ ทำนองเดียวกับวิธีตามกฎหมายเยอรมัน
อย่างไรก็ดี เป็นไปได้ที่ผู้รับจะไม่ยอมส่งมอบทรัพย์สินคืน กรณีนี้ก็จำเป็นที่จะต้องตั้งเป็นคดีต่อศาล เพราะฉะนั้น สิทธิถอนคืนอาจใช้โดยแสดงเจตนาข้างต้น หรือจะฟ้องคดีต่อศาลเสียทีเดียวก็ได้
ผลของการถอนคืน
ผลของการถอนคืน.
การถอนคืนซึ่งการให้ไม่เป็นการบอกเลิกสัญญาให้ เพราะตามกฎหมายลักษณะสัญญาแล้ว สัญญาจะบอกเลิกได้ต่อเมื่อมีเหตุตามที่คู่สัญญาตกลงกันหรือตามที่กฎหมายกำหนด ซึ่งมักเป็นเหตุว่าด้วยคู่สัญญาไม่ชำระหนี้ กล่าวคือ คู่สัญญาไม่ปฏิบัติตามสัญญา ทว่า ในสัญญาให้ คู่สัญญาไม่มีหนี้ใด ๆ ต้องชำระ และที่ยกเลิกการให้ได้นั้น ก็เพราะกฎหมายอนุญาตไว้เป็นพิเศษ สืบเนื่องจากเหตุผลทางศีลธรรม มิใช่เพราะคู่สัญญาไม่ชำระหนี้
เมื่อการถอนคืนซึ่งการให้มิใช่การบอกเลิกสัญญาให้ จึงไม่อยู่ในบังคับแห่ง ป.พ.พ. ม. 391 ซึ่งว่าด้วยการที่คู่สัญญาต่างกลับคืนสู่ฐานะเดิม แต่จะเกิดผลอย่างเดียวกับลาภมิควรได้ตามที่ ป.พ.พ. ม. 534 บัญญัติไว้ เช่น การคืนทรัพย์สินนั้นพิจารณาความสุจริตของผู้คืนเป็นที่ตั้ง ถ้าสุจริต และในเวลาคืน ทรัพย์สินเหลือเท่าใดหรืออยู่ในสภาพใด ก็คืนไปเช่นนั้น ถ้าไม่สุจริต ต้องคืนทั้งหมดหรือใช้ราคาแทน
เหตุที่กฎหมายให้มีผลเสมือนคืนลาภมิควรได้นั้น เพราะตามปรกติเมื่อรับทรัพย์สินมา บุคคลย่อมไม่คาดคิดว่าจะถูกเรียกทรัพย์สินกลับคืนไปอีก และย่อมใช้สอยทรัพย์สินไปเต็มที่
ฎ. บางฉบับเกี่ยวกับการถอนคืน
เชิงอรรถ
อ้างอิง
หมายเหตุ
เชิงอรรถ.
หมายเหตุ.
 เช่น ประมวลกฎหมายแพ่งเยอรมัน ม. 530 ว่า
"Section 530 Revocation of donation
"(1) A donation may be revoked if the donee is guilty of gross ingratitude by doing serious wrong to the donor or a close relative of the donor.
"(2) The heir of the donor only has the right of revocation if the donee has intentionally and unlawfully killed the donor or prevented him from revoking."
และประมวลกฎหมายแพ่งฝรั่งเศส ม. 955 ว่า
"Art. 955
"An inter vivos gift may be revoked on account of ingratitude only in the following cases:
"1° Where the donee has made an attempt against the life of the donor;
"2° Where he has been guilty of cruelty, serious offences or grievous insults against him;
"3° Where he refuses maintenance to him."
 ฎ. 412/2528: "การที่จำเลยทำร้ายร่างกายโจทก์ผู้เป็นมารดาจนได้รับอันตรายแก่กาย ย่อมเป็นการแสดงว่า จำเลยขาดความกตัญญู แม้โจทก์จะได้รับบาดเจ็บไม่ถึงสาหัส ก็ถือได้ว่า จำเลยได้ประพฤติเนรคุณโจทก์โดยประทุษร้ายต่อผู้ให้เป็นความผิดฐานอาญาอย่างร้ายแรงตาม ป.พ.พ. ม. 531 (1) แล้ว โจทก์จึงเรียกถอนคืนการให้ได้"
 ฎ. 123/2541: "จำเลยด่าโจทก์ว่า 'โจทก์นิสัยไม่ดี คนโตไม่รู้จักโต พูดไม่อยู่กับร่องกับรอยพูด หน้ามือเป็นหลังมือ เหมือนไม้หลักปักขี้เลน ตอแหล เก่ง เป็นคนไม่ดี ไม่ใช่แม่กู และเชื่อถือไม่ได้' ถ้อยคำดังกล่าวแสดงถึงการไม่เคารพยำเกรงโจทก์ซึ่งเป็นมารดาเลี้ยง และเป็นการลบหลู่บุญคุณอีกด้วย มิใช่เป็นเพียงคำกล่าวที่ไม่สุภาพหรือไม่สมควรเท่านั้น การกระทำของจำเลยทำให้โจทก์เสียชื่อเสียง ทั้งเป็นการหมิ่นประมาทโจทก์อย่างร้ายแรงตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 531 (2) แล้ว โจทก์จึงมีสิทธิถอนคืนการให้เพราะจำเลยประพฤติเนรคุณได้"
 ฎ. 905/2527: "การให้เงินหรือสิ่งของแก่บิดาเพื่อเป็นการช่วยเหลือเจือจุนบิดาในขณะยากไร้นั้น ไม่จำเป็นต้องให้มากมายอันจะเป็นเหตุให้บุตรต้องเดือดร้อน แต่เป็นการให้ตามควรแก่ฐานะของบุตรพอสามารถจะให้ได้ ไม่ใช่เป็นการปฏิเสธการให้หรือการช่วยเหลือโดยสิ้นเชิง นอกจากจะถือว่าเป็นเหตุเนรคุณต่อบิดาผู้ให้แล้ว ยังถือได้ว่าเป็นการขาดความกตัญญูกตเวทีต่อบิดาด้วย จึงเป็นเหตุให้ผู้ให้เรียกถอนคืนการให้ได้"
 ฎ. 388/2536: "ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 531 และมาตรา 533 มิได้กำหนดว่า ในชั่วชีวิตของโจทก์ซึ่งเป็นผู้ให้ที่จะขอสิ่งจำเป็นเพื่อการ
เลี้ยงชีวิตของโจทก์จากจำเลยได้เพียงครั้งเดียว การขาดแคลนสิ่งจำเป็นเพื่อเลี้ยงชีวิตย่อมเกิดขึ้นได้ทุกขณะที่ยังมีชีวิตอยู่ เมื่อโจทก์ยังมีชีวิตอยู่และยากไร้ โจทก์ย่อมขอสิ่งเหล่านั้นจากจำเลยได้เสมอตามความจำเป็นและจำเลยยังสามารถให้ได้ ดังนั้น แม้การบอกปัดไม่ยอมให้สิ่งจำเป็นแก่การเลี้ยงชีวิตแก่โจทก์ที่เกิดขึ้นในครั้งก่อนจะขาดอายุความหกเดือนแล้วก็ตาม แต่ต่อมา ก่อนโจทก์ฟ้องประมาณหนึ่งเดือน จำเลยก็ปฏิเสธไม่ยอมให้เงินแก่โจทก์นำไปรักษาตัวเนื่องจากเจ็บป่วยอีก ในขณะที่โจทก์ยากไร้และชราภาพโดยมีอายุถึงแปดสิบสี่ปี และจำเลยอยู่ในฐานะจะให้เงินแก่โจทก์ได้ จึงเป็นการประพฤติเนรคุณต่อโจทก์ อันเป็นเหตุให้โจทก์มีสิทธิเรียกถอนคืนการให้ที่ดินจากจำเลยได้โดย คดีโจทก์ในส่วนนี้ไม่ขาดอายุความ"
 เป็นศัพท์ที่ใช้ในประมวลกฎหมายแพ่งเยอรมัน เช่น ม. 534 ว่า
"Section 534 Donations for duty and decency
"Donations to meet a moral duty or made from considerations of decency are not subject to a claim for return or to revocation."
 เป็นศัพท์ที่ใช้ในคำแปลอย่างเป็นทางการของ ป.พ.พ. เช่น ม. 535 ว่า (Kamol Sandhikshetrin, 2007: 111)
"The following gifts are not revocable for ingratitude:
"(1) Gifts purely remuneratory;
"(2) Gifts encumbered with a charge;
"(3) Gifts made in compliance with a moral duty;
"(4) Gifts made in consideration of marriage."
 เป็นศัพท์ที่ใช้ในประมวลกฎหมายแพ่งแห่งรัฐลุยเซียนา สหรัฐอเมริกา เช่น ม. 1527 ว่า
"Art. 1527. Remunerative donations
"The rules peculiar to donations inter vivos do not apply to a donation that is made to recompense for services rendered that are susceptible of being measured in money unless at the time of the donation the value of the services is less than two-thirds of the value of the thing donated."
 เป็นศัพท์ที่ใช้ในประมวลกฎหมายแพ่งฝรั่งเศส เช่น ม. 959 ว่า
"Art. 959
"Gifts in favour of marriage may not be revoked on account of ingratitude."
 ประมวลกฎหมายแพ่งเยอรมัน ม. 531 ว่า
"Section 531 Declaration of revocation
"(1) Revocation is effected by declaration to the donee.
"(2) If the donation is revoked, return of the gift may be demanded under the provisions on the return of unjust enrichment."