เว็บ 2.0

0
 
 55922
 2020-04-20T02:20:10Z
 
 Geonuch
 
 
 ย้อนการแก้ไขโดย  ไปยังรุ่นแก้ไขล่าสุดโดย 
 wikitext
 text/x-wiki
Web 2.0
เกริ่นนำ
เกริ่นนำ.
ยุคสมัยที่กำลังเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็วพร้อมกับการเปลี่ยนไปของวิถีการดำรงชีวิตส่งผลให้พฤติกรรมการใช้ชีวิตของพวกเราสะดวกสบายยิ่งขึ้น จะเห็นได้ชัดยิ่งขึ้นเมื่อโลกกำลังก้าวเข้าสู่ยุคดิจิตอล (digital) หลายสิ่งหลายอย่างเปลี่ยนไปจากระบบอนาลอก (analog) แบบเก่าๆ มาเป็นระบบดิจิตอล ตัวอย่างง่ายๆ คือ พฤติกรรมการฟังเพลง จากในอดีตยุคคุณปู่คุณย่าเราฟังแผ่นเสียง (ผมเกิดไม่ทันยุคนั้นหรอกนะครับ ได้ยินจากคุณปู่คุณย่ามาอีกที) มายุคคุณพ่อคุณแม่เราฟังเทปคาสเซท (cassette tape) ยุคของคุณอาคุณน้าเราฟังซีดี (compact disc) จนมาถึงยุคปัจจุบันที่พวกเราฟังเพลงจากเครื่องเล่นเพลงแบบพกพา (portable music player) จำพวก Apple iPod  , Microsoft Zune  หรือเครื่องเล่น mp3 ทั่วไปสารพัดยี่ห้อ จะเห็นได้ว่าการก้าวจากยุคของแผ่นเสียงหรือเทปมาเป็นซีดีนั้น เป็นการเปลี่ยนจากยุคอนาลอกมาสู่ยุคดิจิตอลที่น่าตื่นเต้น แต่การก้าวเข้ามาสู่ยุคปัจจุบันที่น่าตื่นเต้นระทึกใจยิ่งกว่านั้นก็นับเป็นยุคดิจิตอลเหมือนกันแต่เป็นดิจิตอลที่เหนือกว่าดิจิตอลแบบเก่า
เฉกเช่นเดียวกับ การเปลี่ยนแปลงจากการดูวีดีโอ (video) มาดูเลเซอร์ดิสค์ (laser disc) จนเข้ามาสู่ยุคปัจจุบันคือ ดีวีดี (DVD: digital video disc) ซึ่งเป็นการก้าวเข้าสู่ยุคของดิจิตอลอย่างสมบูรณ์แบบ แต่เรากำลังจะเข้าสู่ยุคที่เหนือกว่าดิจิตอลคือ การมาของ HD (high definition) ซึ่งเราจะเห็นได้ว่าปัจจุบันนั้นไม่ว่าอะไรก็จะต้องมีคำว่า HD อยู่ด้วยทั้งนั้นไม่ว่าจะเป็นโทรทัศน์ เครื่องเล่น DVD หรือแม้กระทั่งรายการโทรทัศน์ที่ถ่ายทอดออกอากาศ (ซึ่งในขณะนี้เมืองไทยเรายังไม่มีสถานีใดออกอากาศเป็น HD)
จากตัวอย่างที่กล่าวมาแล้วทั้งหมดนั้นผมอยากชี้ให้เห็นถึงยุคที่เราเรียกว่า เหนือกว่าดิจิตอลแบบเดิม หรือ ผมขอเรียกว่า Digital 2.0 ให้เข้าใจง่ายๆ ซึ่งที่มาของ Web 2.0 นั้น ก็มีที่มาในลักษณะเดียวกัน กล่าวคือ เริ่มจากยุคสมัยแรกๆ ของอินเทอร์เน็ต (internet) ที่มีแต่ตัวอักษร หลังจากนั้นก็มีรูปภาพขึ้นมา แล้วได้มีการสร้างมาตรฐานจนเป็น HTML (hyper text markup language) ซึ่งในยุคนี้เราจะเรียกว่า static web ต่อมาเว็บไซต์ (website) ก็ีมีความสามารถมากขึ้นในการแสดงผลคือสามารถเชื่อมต่อกับฐานข้อมูลและทำธุรกรรมต่างๆ ได้ซึ่งเราเรียกว่า dynamic web ซึ่งมีการใช้เทคโนโลยีต่างๆ ในการแสดงผลเช่น PHP, ASP , CFM หรือ JSP จนมาถึงยุคปัจจุบันที่เว็บไซต์ต่างๆนั้น นอกจากจะเป็น dynamic แล้วยังต้องสามารถสื่อสารกับผู้ใช้ (interactive) ได้ในแบบเสมือนจริง (real time) อีกด้วย โดยผู้ใช้งานจะมีความรู้สึกเหมือนใช้งานโปรแกรมบนเครื่องคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคลทั่วไป (personal computer) ซึ่งจุดนี้เองเป็นที่มาของคำว่า Web 2.0 โดยมีการนำเทคโนโลยีต่างๆ เข้ามาใช้เพิ่มความสามารถของเว็บไซต์ เช่น Ajax, Ruby on Rail หรือ CSS โดยจะกล่าวถึงเทคโนโลยีดังกล่าวโดยละเอียดภายหลัง
Web 2.0 คืออะไร (กันแน่) ?
Web 2.0 คืออะไร (กันแน่) ?
Web 2.0 นั้นเป็นศัพท์ที่บัญญัติมาจากการประชุมระดมสมองระหว่าง O'Reilly และ MediaLive International ซึ่งลงความเห็นว่าในปัจจุบันนั้นเว็บไซต์บนอินเทอร์เน็ตได้ก้าวเข้ามาสู่ในยุคใหม่ จากที่เคยเป็นการให้บริการข้อมูลธรรมดา มาเป็นการให้บริการที่ผู้ใช้บริการมีส่วนร่วมในการให้บริการด้วย โดยผลจากประชุมในครั้งนั้นสามารถสร้างภาพของ Web 2.0 ที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงจาก Web 1.0 ในรูปแบบเก่าได้ดังแผนภูมิด้านล่าง
￼
ผังจาก http://www.oreillynet.com/lpt/a/6228
จะเห็นได้ว่าการเปลี่ยนแปลงจาก Web 1.0 ไปเป็น Web 2.0 นั้นมีตัวแปรหลายอย่างที่ทำให้ Web 2.0 ได้รับความนิยมมากกว่า Web 1.0 แบบเดิมๆ จนสามารถมาล้มล้างผู้ให้บริการเก่าๆ ได้อย่างสมบูรณ์แบบ ลองมาไล่ดูจากผังด้านบนกันครับ
ด้านบนสุด DoubleClick กับ Google Adsense
ด้านบนสุด DoubleClick กับ Google Adsense.
เมื่อก่อนเราอาจจะเคยใช้บริการของ DoubleClick ในการลงโฆษณาและการหารายได้จากการโฆษณา โดยผู้ที่ต้องการจะโฆษณาผลิตภัณฑ์ของตัวเองนั้นจะไปสมัครขอใช้บริการที่ DoubleClick จากนั้นจะมีผู้ที่ต้องการหารายได้ก็จะนำโฆษณาจาก DoubleClick ไปติดที่เว็บไซต์ของตนเอง เมื่อมีผู้เข้ามาที่เว็บไซต์และคลิ๊กที่ป้ายโฆษณา เจ้าของเว็บไซต์นั้นๆก็จะไดเงินจากทาง DoubleClick ซึ่งเป็นวิธีการหารายได้ของผู้ที่ทำเว็บไซต์ทั่วไปสมัยก่อน
จนมาถึงยุคของ Google AdSense  ซึ่งมีลักษณะคล้ายๆ การโฆษณาแบบเดิมต่างกันตรงที่ AdSense ของ Google นั้นมีความสามารถในการสร้างโฆษณาได้เข้าถึงความต้องการของผู้ใช้ได้มากกว่า โดยโฆษณานั้นจะไม่ตายตัวแต่จะมีความสัมพันธ์กับเนื้อหาของเว็บไซต์นั้นๆ เช่น ผู้ใช้บริการของ Gmail เวลาที่อ่านอีเมล์จะมีโฆษณาขึ้นทางด้านขวาของอีเมล์โดยโฆษณาจะมีความสัมพันธ์กับเนื้อหาของอีเมล์นั้นๆ ดังตัวอย่างด้านล่างซึ่งเป็นอีเมล์จาก Ebay ซึ่งเป็นเว็บไซต์ประมูลสินค้าทำให้โฆษณาที่ปรากฎขึ้นมาจะเกี่ยวข้องกับการประมูลสินค้าซะเป็นส่วนใหญ่ หรือผู้ที่เขียนบลอก (Blog: Weblog) แล้วนำโฆษณาของ Google AdSense ไปติดที่บลอกนั้น โฆษณาที่ขึ้นมาจะมีความสัมพันธ์กับเนื้อหาบลอกที่เขียน เช่น เมื่อเขียนถึง iPod ก็จะมีโฆษณาของ iPod ขึ้นมา จะเห็นได้ว่า การที่ Google AdSense สามารถเข้ามาแทน DoubleClick ได้เป็นเพราะการโฆษณาได้เข้าถึงกลุ่มที่ต้องการได้มากกว่า และความง่ายในการใช้งานโดยบลอกที่มีเชื่อเสียงอย่าง Engadget [www.engadget.com] นั้นสร้างรายได้จาก Google AdSense ได้มากว่าเดือนละล้านเหรียฐสหรัฐ
￼
ภาพแสดงอีเมล์จาก gmail ที่มีโฆษณาขึ้นทางด้านขวามือ
Ofoto VS Flickr , Akamai VS Bittorrent , MP3.com VS Napster , Britannica VS Wikipedia ..etc
Ofoto VS Flickr , Akamai VS Bittorrent , MP3.com VS Napster , Britannica VS Wikipedia ..etc.
ในส่วนตรงนี้ผมได้ตีกรอบจัด Flickr , Bittorent , Napster , Wikipedia  และ Upcoming.org  ไว้เป็นพวกเดียวกันเพราะเป็น Web 2.0 ซึ่งเกิดขึ้นมาจากการมีส่วนร่วมมือร่วมใช้ (participation) ของผู้ใช้บริการทั้งหลาย
จะเห็นได้ว่า Bittorent และ Napster นั้นไม่ใช่เว็บไซต์เสียด้วยซ้ำไปแต่เป็นแอพลิเคชั่นที่ประสบความสำเร็จจากการแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างผู้ใช้งาน แต่ก็ถูกนับรวมเข้าไปใน Web 2.0 ด้วย เพราะ Web 2.0 นั้นไม่เพียงแต่เป็นแค่เทคโนโลยีที่เปลี่ยนไปของเว็บไซต์เท่านั้นแต่ยังเป็นวิถีแห่งพฤติกรรมที่เปลี่ยนไปของผู้ใช้ชีวิตบนอินเทอร์เน็ตอีกด้วย สิ่งที่ทำให้บริการของ Web 2.0 เป็นที่นิยมได้นั้นคือ “จำนวนผู้ใช้” ซึ่งจะแปรผันโดยตรงกับ “บริการที่ดีขึ้น” กล่าวคือ ยิ่งมีผู้ใช้บริการมากขึ้นเท่าใดบริการนั้นๆก็จะดียิ่งขึ้น จะเห็นได้ชัดจาก Bittorent หรือ Wikipedia ยิ่งถ้ามีผู้มาใช้บริการเท่าไรจำนวนข้อมูลก็จะมีมากขึ้นเท่านั้น ทำให้บริการนั้นๆ ดีขึ้นและก็มีผู้ใช้บริการมากขึ้นไปอีก จะสังเกตุได้ว่า Web 2.0 ที่ประสบความสำเร็จมีผู้ใช้บริการจำนวนหลายล้านคนนั้นจะมีจุดเริ่มจากการบริการที่ดีแทบทั้งสิ้นทำให้คนอยากใช้บริการและทำให้บริการนั้นดีๆ ยิ่งขึ้นตามลำดับ
Directories (taxonomy) VS Tagging (folksonomy)
Directories (taxonomy) VS Tagging (folksonomy).
ช่วงนี้คำที่ได้รับความนิยมอย่างสูงและอาจจะเคยได้ยินกันบ่อยๆ คือ แท็กกิ้ง (tagging) หรือ folksonomy ซึ่งกำลังกลายเป็นคำที่อินเทรนด์เป็นอย่างมากในโลกของ Web 2.0 ซึ่ง Web 2.0 ชั้นนำนั้นที่เป็นตัวอย่างที่ดีในการนำเอาแท็กกิ้งมาใช้จนเป็นที่นิยมไปทั่วโลกได้แก่ del.icio.us  หรือ Flickr  ซึ่งการใช้แท็กกิ้งนี้จะต่างจากการจัดทำอินเด็กซ์แบบเดิมๆ ที่ผู้ให้บริการเป็นผู้จัดทำอินเด็กซ์หรือแบ่งหมวดหมู่ต่างๆ ในขณะที่แท็กกิ้งใน Web 2.0 นั้นเปิดโอกาสให้ผู้ใช้ทุกคนสามารถกำหนดแท็กต่างๆ ได้เอง เช่น เราอาจจะเรียกภาพของเครื่องโน๊ตบุค Macbook ของ บริษัท Apple ว่า apple, mac, notebook, laptop หรือ macbook ก็ได้ หรือ คำว่า Apple อาจจะเป็นผลไม้หรือบริษัทคอมพิวเตอร์ขนาดใหญ่ก็ได้ การที่ผู้ใช้สามารถกำหนดแท็กได้เองนั้นเป็นการเพิ่มความสะดวกในการแบ่งประเภทให้แก่ผู้ใช้งานและยังเป็นการเพ่ิมความสามารถในการจัดอินเด็กซ์และการค้นหาอีกด้วย
￼
ผังจาก http://www.oreillynet.com/lpt/a/6228
คราวนี้เรามาลองดูผังที่ได้มากจากการประชุมระดมความคิดจาก FOO Camp ที่ O'Reilly Media กันครับ ซึ่งจะทำให้เราเห็นภาพรวมของ Web 2.0 ได้ชัดเจนยิ่งขึ้น ในส่วนของด้านบนที่เป็นผังสีเขียวจะเป็นในส่วนของแอพพลิเคชั่นต่างๆ ในนิยามของ Web 2.0 ซึ่งจะกล่าวถึงต่อไปภายหลัง รูปสี่เหลี่ยมสีส้มตรงกลางจะเป็นหัวใจของ Web 2.0 และส่วนย่อยที่แยกออกมาบริเวณด้านล่างสีส้มอ่อนเป็นเทคนิคในการออกแบบ Web 2.0
ลองมาเริ่มจากใจกลางจะเห็นคำว่า “The Web as Platform” ซึ่งเป็นการผลักดันของ Netscape ในยุคที่ต้องห้ำหั่นกับ Internet Explorer ของค่ายไมโครซอฟท์และต้องพ่ายยับไปแบบไม่มีชิ้นดี แต่การผลักดันในครั้งนั้นกลับเป็นปรากฏการณ์ที่ดีที่ทำให้ผุ้คนได้เห็นถึงมุมมองใหม่ๆ ทำให้เกิดบริการต่างๆ ขึ้นมากมายบนอินเทอร์เน็ท เช่น เว็บเซอร์วิซ (web service) คำว่า Web as Platform ในวันนั้นกลับกลายมาเป็นคำที่มีความสำคัญในวันนี้หลังจากที่ Google ได้กลายเป็นกลไกที่ยิ่งใหญ่ในการขับเคลื่อนอินเทอร์เน็ท แอพพลิเคชั่นหลายๆ ตัวบนเดสท์ทอป (desktop) ได้แปลงสภาพมาเป็น เว็บแอพพลิเคชั่น (Web application) เราจะเห็นได้ว่า Google ได้ซื้อบริษัท Writely.com และได้กลายมาเป็น Google doc  ให้สมาชิกของ Google ได้ใช้งานแอพพลิเคชั่นที่คล้ายกับ Microsoft Word และ Microsoft Excel นอกจากนี้เราจะเห็นได้อีกว่า Google กำลังจะออกระบบปฏิบัติการบนเบราเซอร์ (WebOS) ออกมาอีกทำให้ภาพของ The Web as Platform ชัดเจนยิ่งขึ้น ในอนาคตเครื่องคอมพิวเตอร์อาจจะไม่ต้องมีส่วนประมวลผล (CPU) อีกต่อไป มีแต่เพียงหน้าจอ เมาส์ คีย์บอร์ด และความสามารถในการเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ทเท่านั้นก็สามารถใช้งานคอมพิวเตอร์ที่มีความสามารถที่เทียบเท่ากับคอมพิวเตอร์ในปัจจุบันได้
ในขณะที่พวกเรากำลังรอระบบปฏิบัติการบนเบราเซอร์ของ Google กันนั้นได้มาบริษัทหลายแห่งที่ได้ออก beta version มาให้พวกเราได้ใช้งานกันยกตัวอย่าง เช่น
Craythur 
Desktoptwo 
EyeOS 
Glide 
Goowy 
Orca 
Purefect 
SSOE 
XinDESK 
YouOS