รัฐหลังสหภาพโซเวียต

รัฐหลังสหภาพโซเวียต (post-Soviet states) หรือที่รู้จักกันในชื่อ อดีตสหภาพโซเวียต (former Soviet Union, FSU), อดีตสาธารณรัฐโซเวียต (former Soviet Republics) และในรัสเซียในชื่อ ต่างประเทศใกล้เคียง (бли́жнее зарубе́жье|blizhneye zarubezhye) คือรัฐเอกราช 15 รัฐที่เคยเป็นสาธารณรัฐองค์ประกอบของสหภาพโซเวียต โดยเกิดขึ้นและเกิดขึ้นอีกครั้งจากสหภาพโซเวียตหลังการล่มสลายของสหภาพใน ค.ศ. 1991
รัสเซียเป็นรัฐผู้สืบสิทธิ์หลักของสหภาพโซเวียตที่ได้รับการยอมรับจากนานาชาติโดยพฤตินัยหลังสงครามเย็น ในขณะที่ยูเครนประกาศตนเองตามกฎหมายว่าเป็นรัฐผู้สืบสิทธิ์ของทั้งสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตยูเครนและสหภาพโซเวียต ซึ่งยังคงอยู่ภายใต้ข้อพิพาทเกี่ยวกับทรัพย์สินที่เคยเป็นของสหภาพโซเวียต
รัฐบอลติกทั้งสามเป็นสาธารณรัฐกลุ่มแรกที่ประกาศเอกราชในช่วงเดือนมีนาคมถึงเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1990 โดยอ้างความต่อเนื่องจากรัฐเดิมที่ดำรงอยู่ก่อนการผนวกของสหภาพโซเวียตใน ค.ศ. 1940 สาธารณรัฐที่เหลือ 12 แห่งทั้งหมดทยอยแยกตัวออกจากสหภาพโซเวียต โดย 12 ใน 15 รัฐ (ไม่รวมรัฐบอลติก) ร่วมก่อตั้งเครือรัฐเอกราช (ซีไอเอส) และส่วนใหญ่เข้าร่วมองค์การสนธิสัญญาความมั่นคงร่วมกัน (ซีเอสทีโอ) ในขณะที่รัฐบอลติกเป็นสมาชิกของสหภาพยุโรปและเนโท เจ้าหน้าที่สหภาพยุโรปได้เน้นย้ำถึงความสำคัญของข้อตกลงความร่วมมือระหว่างสหภาพยุโรปกับรัฐหลังสหภาพโซเวียต
นอกจากนี้ ยังมีดินแดนพิพาทที่ได้รับการรับรองในระดับแตกต่างกันที่ตั้งอยู่ในดินแดนอดีตสหภาพโซเวียต ได้แก่ ทรานส์นีสเตรียในภาคตะวันออกของมอลโดวา, อับคาเซียและเซาท์ออสซีเชียในภาคเหนือของจอร์เจีย และสาธารณรัฐนากอร์โน-คาราบัคในภาคตะวันตกเฉียงใต้ของอาเซอร์ไบจาน ตั้งแต่ ค.ศ. 2014 สาธารณรัฐประชาชนดอแนตสก์และสาธารณรัฐประชาชนลูฮันสก์ในภาคตะวันออกไกลของยูเครนได้อ้างตนเองเป็นเอกราช ดินแดนที่ไม่ได้รับการรับรองจากนานาชาติส่วนใหญ่เหล่านี้ได้รับความช่วยเหลือทางทหารและการเงินจากรัสเซีย ยกเว้นสาธารณรัฐนากอร์โน-คาราบัคซึ่งรวมอยู่กับอาร์มีเนียในทางพฤตินัยแต่ยังคงความร่วมมืออย่างใกล้ชิดกับรัสเซีย ก่อนการผนวกไครเมียเข้ากับรัสเซียในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2014 ซึ่งประเทศส่วนใหญ่ไม่ให้การรับรองนั้น ไครเมียเคยประกาศตนเองเป็นเอกราชเป็นระยะเวลาสั้น ๆ
ในภาษาทางการเมืองของรัสเซียและรัฐหลังสหภาพโซเวียตบางรัฐ ศัพท์ ต่างประเทศใกล้เคียง สื่อถึงสาธารณรัฐเอกราช (นอกเหนือจากรัสเซีย) ที่กำเนิดขึ้นหลังการล่มสลายของสหภาพโซเวียต การใช้ศัพท์ดังกล่าวที่เพิ่มขึ้นในภาษาอังกฤษถูกนำไปเชื่อมโยงกับการยืนยันจากต่างชาติ (โลกที่พูดภาษาอังกฤษ) ถึงสิทธิ์ของรัสเซียที่จะรักษาอิทธิพลอย่างมีนัยสำคัญในภูมิภาคนี้ วลาดีมีร์ ปูติน ประธานาธิบดีรัสเซีย ประกาศให้ภูมิภาคนี้เป็นส่วนประกอบหนึ่งของ "เขตอิทธิพล" ของรัสเซีย และมีความสำคัญทางยุทธศาสตร์ต่อผลประโยชน์ของรัสเซีย มีผู้เปรียบเทียบแนวคิดนี้กับลัทธิมอนโร
==การเปรียบเทียบประเทศ==
{|class="sortable wikitable" style="text-align:right" width=100%
|-
!colspan=2 rowspan=2|ภูมิภาค
!rowspan=2|ชื่อประเทศ
!rowspan=2|
!rowspan=2|ธง
!rowspan=2|เมืองหลวง
!rowspan=2|เป็นเอกราช
!colspan=2|พื้นที่
!rowspan=2|ประชากร
!colspan=2|ความหนาแน่น
!rowspan=2|หมายเหตุ
|-
!ตารางกิโลเมตร
!ตารางไมล์
!คน/ตารางกิโลเมตร
!คน/ตารางไมล์
|-
|rowspan=4 style="background:#ffc600" |
|rowspan=4 align=center|ยุโรปตะวันออก
|align=center|รัสเซีย
|align=center|
|align=center|
|align=center|มอสโก
|align=center|12 ธันวาคม ค.ศ. 1991
|
|146,171,015
|
|align=center|
|-
|align=center|ยูเครน
|align=center|
|align=center|
|align=center|เคียฟ
|align=center|24 สิงหาคม ค.ศ. 1991
|
|41,383,182
|
|align=center|
|-
|align=center|เบลารุส
|align=center|
|align=center|
|align=center|มินสค์
|align=center|10 ธันวาคม ค.ศ. 1991
|
|9,349,645
|
|align=center|
|-
|align=center|มอลโดวา
|align=center|
|align=center|
|align=center|คีชีเนา
|align=center|27 สิงหาคม ค.ศ. 1991
|
|2,597,100
|
|align=center|
|-
|rowspan=5 style="background:#688856" |
|rowspan=5 align=center|เอเชียกลาง
|align=center|อุซเบกิสถาน
|align=center|
|align=center|
|align=center|ทาชเคนต์
|align=center|31 สิงหาคม ค.ศ. 1991
|
|35,064,893
|
|align=center|
|-
|align=center|คาซัคสถาน
|align=center|
|align=center|
|align=center|อัสตานา
|align=center|16 ธันวาคม ค.ศ. 1991
|
|19,000,336
|
|align=center|
|-
|align=center|คีร์กีซสถาน
|align=center|
|align=center|
|align=center|บิชเคก
|align=center|31 สิงหาคม ค.ศ. 1991
|
|6,663,000
|
|align=center|
|-
|align=center|ทาจิกิสถาน
|align=center|
|align=center|
|align=center|ดูชานเบ
|align=center|9 กันยายน ค.ศ. 1991
|
|9,504,000
|
|align=center|
|-
|align=center|เติร์กเมนิสถาน
|align=center|
|align=center|
|align=center|อาชกาบัต
|align=center|27 ตุลาคม ค.ศ. 1991
|
|6,118,000
|
|align=center|
|-
|rowspan=3 style="background:#f18cbf" |
|rowspan=3 align=center|ทรานส์คอเคเซีย
|align=center|จอร์เจีย
|align=center|
|align=center|
|align=center|ทบิลีซี
|align=center|9 เมษายน ค.ศ. 1991
|
|3,728,573
|
|align=center|
|-
|align=center|อาเซอร์ไบจาน
|align=center|
|align=center|
|align=center|บากู
|align=center|30 สิงหาคม ค.ศ. 1991
|
|10,139,196
|
|align=center|
|-
|align=center|อาร์มีเนีย
|align=center|
|align=center|
|align=center|เยเรวาน
|align=center|21 กันยายน ค.ศ. 1991
|
|2,963,300
|
|align=center|
|-
|rowspan=3 style="background:#0065c8" |
|rowspan=3 align=center|รัฐบอลติก
|align=center|ลิทัวเนีย
|align=center|
|align=center|
|align=center|วิลนีอัส
|align=center|11 มีนาคม ค.ศ. 1990
|
|2,786,006
|
|align=center|
|-
|align=center|ลัตเวีย
|align=center|
|align=center|
|align=center|รีกา
|align=center|4 พฤษภาคม ค.ศ. 1990
|
|1,882,200
|
|align=center|
|-
|align=center|เอสโตเนีย
|align=center|
|align=center|
|align=center|ทาลลินน์
|align=center|8 พฤษภาคม ค.ศ. 1990
|
|1,330,068
|
|align=center|
|-
|- class="sortbottom" style="border-top:2px solid gray" |
|align=center colspan="7"|รวมอดีตสหภาพโซเวียต
|
|296,582,638
|
|align=center|
|}
===ผู้นำคนปัจจุบัน===
====ประมุขแห่งรัฐ====
====หัวหน้ารัฐบาล====
==ระดับการพัฒนา==
รัฐหลังสหภาพโซเวียตเรียงตามคะแนนดัชนีการพัฒนามนุษย์ใน ค.ศ. 2020
การพัฒนามนุษย์ระดับสูงมาก:
0.892
0.882
0.866
0.825
0.824
0.823
0.812
การพัฒนามนุษย์ระดับสูง:
0.779
0.776
0.756
0.750
0.720
0.715
การพัฒนามนุษย์ระดับปานกลาง:
0.697
0.668
==ดูเพิ่ม==
เครือรัฐเอกราช
กลุ่มตะวันออก
สหภาพเศรษฐกิจยูเรเชีย
สาธารณรัฐของสหภาพโซเวียต
การแผลงเป็นรัสเซีย
อาการกลัวรัสเซีย
โลกที่พูดภาษารัสเซีย
โลกที่สอง
องค์การชาติและประชาชนที่ไม่มีผู้แทน
==อ้างอิง==
==อ่านเพิ่ม==
==แหล่งข้อมูลอื่น==
Candid photos of the Eastern Bloc September–December 1991, in the last months of the USSR
New Directions Post-Independence from the Dean Peter Krogh Foreign Affairs Digital Archives
Post-Soviet Russia and its Neighbor States from the Dean Peter Krogh Foreign Affairs Digital Archives
Discovering The Centuries-Old State Tradition, professor Pål Kolstø, University of Oslo
Former Soviet war zones |The hazards of a long, hard freeze, The Economist, 19 August 2004
4 enclaves' post-Soviet fate in limbo, The Seattle Times, 20 August 2006
Are Independence Referendums First Step Toward Kremlin's 'Historical Revanchism'?, Radio Free Europe, 15 September 2006
 
 
 
การล่มสลายของสหภาพโซเวียต
การเมืองของสหภาพโซเวียต
ผลที่ตามมาหลังสงครามเย็น
ยูเรเชีย
ประเทศ