การเปลี่ยนชื่อนครในประเทศอินเดีย

การตั้งชื่อใหม่ของเมืองในประเทศอินเดียเริ่มมีขึ้นในปี 1947 ภายหลังสิ้นสุดการปกครองของเจ้าอาณานิคมอังกฤษ ทุกการเปลี่ยนชื่อที่ได้รับการยอมรับในทางการจะต้องผ่านการรับรองของรัฐบาลกลางในนิวเดลีเสมอ
นอกจากการตั้งชื่อใหม่ของเมืองแล้ว ยังมีการตั้งชื่อใหม่ของรัฐและดินแดนสหภาพ โดยเฉพาะการเปลี่ยนชื่อจากการสะกดคำท้องถิ่นและ/หรือของอังกฤษ เช่นการเปลี่ยนชื่อของทราวันคอร์-โคชิน (Travancore-Cochin) ไปเป็นเกรละในปี 1956 และมีกรณีการเปลี่ยนชื่อจากรูปแบบการสะกดภาษาอังกฤษจาก โอริสสา (Orissa) เป็น โอฑิศา (Orisha) ในปี 2011 และจาก ปอนดิเชอร์รี (Pondicherry) เป็น ปุทุเจรี (Puducherry)
== สาเหตุ ==
=== การสร้างมาตรฐานการสะกด ===
ประเทศอินเดียเป็นประเทศที่มีภาษาท้องถิ่นจำนวนมาก การสะกดชื่อเป็นภาษาอังกฤษของสถานที่ต่าง ๆ จึงมีความหลากหลายตามการออกเสียงของแต่ละท้องถิ่นไปด้วย เช่นกรณีของ กิลลันดี (Quilandy) - โกยิลลันฑี (Koyilandy), คานันนอร์ (Canannore) - กานนูร์ (Kannur) และ รังกิยา (Rangiya) - รังคิยา (Rangia) ส่งผลให้ในการสะกดชื่อสถานที่อาจมีหลายแบบทั้ง ๆ ที่เป็นชื่อของสถานที่เดียวกัน ชาวอินเดียจำนวนหนึ่งเชื่อว่าการมีชื่อสะกดหลายแบบเช่นนี้สร้างความสับสนและอาจเกิดปัญหาได้
=== การเปลี่ยนชื่อในภาษาท้องถิ่น ===
ภายหลังการจัดการแบ่งการปกครองส่วนท้องถิ่นระดับบนของประเทศอินเดียหลังได้รับเอกราชภายใต้รัฐบัญญัติว่าด้วยการจัดการรัฐ ปี 1956 ได้มีการเปลี่ยนชื่อของรัฐจำนวนหนึ่ง เช่น ทราวันคอร์-โคชิน (Travancore-Cochin) เป็น เกรละ, มัธยภารัต (Madhya Bharat) เป็น มัธยประเทศ ในปี 1959 รัฐมัทราส เป็น ทมิฬนาฑู ในปี 1969, รัฐไมซอร์ เป็น กรณาฏกะ ในปี 1973 และ อุตตรานจัล (Uttaranchal) เป็น อุตตราขัณฑ์ ในปี 2007
=== การเปลี่ยนชื่อในภาษาอังกฤษ ===
การเปลี่ยนชื่อในการสะกดด้วยภาษาอังกฤษของชื่อสถานที่เป็นไปเพื่อให้เป็นมาตรฐานเดียวกันและเพื่อให้เป็นไปตามการออกเสียงของภาษาอังกฤษแบบอินเดีย เช่นกรณีของ "กัลกัตตา" (Calcutta) เป็น "โกลกาตา" (Kolkata) ในขณะที่ชื่อในภาษาท้องถิ่นซึ่งคือภาษาเบงกอลยังคงเดิม (কলকাতা Kôlkata) แต่การสะกดชื่อในภาษาอังกฤษเปลี่ยนเพื่อสะท้อนการออกเสียงของภาษาท้องถิ่นมากขึ้น อย่างไรก็ตาม การเปลี่ยนชื่อรูปแบบนี้ในเมืองใหญ่เช่นกัลกัตตานำไปสู่ข้อโต้แย้งถึงความจำเป็นและความสับสนที่อาจตามมา
==ตัวอย่างสำคัญ==
=== รัฐ ===
ทราวันคอร์-โคชิน → เกรละ (1 พฤศจิกายน 1956)
มัธยภารัต / มัธยภารตะ → มัธยประเทศ (1 พฤศจิกายน 1959)
มัทราส → ทมิฬนาฑู (14 มกราคม 1969)
ไมซอร์ → กรณาฏกะ (1 พฤศจิกายน 1973)
อุตตรานจัล → อุตตราขัณฑ์ (1 มกราคม 2007)
โอริสสา → โอฑิศา (4 พฤศจิกายน 2011)
=== เมือง ===
เมืองสำคัญที่มีการเปลี่ยนชื่ออย่างเป็นทางการภายใต้การรับรองของรัฐบาลอินเดียหลังได้รับเอกราช เช่น:
ชพัลปุระ (Jabalpur; जबलपुर) จาก จับบัลพอร์ (Jubbulpore) แก้ไขการสะกดเมื่อปี 1947
ชาชเมา (Jajmau; जाजमऊ) จาก จาเจสโมว (Jajesmow) แก้ไขการสะกดเมื่อปี 1948
กานปุระ (Kanpur; कानपुर) จาก คอว์นพอร์ (Cawnpore) แก้ไขการสะกดเมื่อปี 1948
วโทฑรา (Vadodara; વડોદરા) จาก บาโรดา (Baroda) แก้ไขการสะกดเมื่อปี 1974
ติรุวนันตปุรัม (Thiruvananthapuram; തിരുവനന്തപുരം) จาก ตริวันดรัม (Trivandrum) แก้ไขการสะกดเมื่อปี 1991
มุมไบ (मुंबई) จาก บอมเบย์ เปลี่ยนชื่อในปี 1995
เจนไน (சென்னை) จาก มัทราส เปลี่ยนชื่อในปี 1996
โกลกาตา (কলকাতা) จาก กัลกัตตา เปลี่ยนชื่อในปี 2001
เบงกาลุรู (ಬೆಂಗಳೂರು) จาก บังกาลอร์ เปลี่ยนการสะกดในปี 2007 
คุรุคราม (गुरुग्राम) จาก คุรคาว ในปี 2016
ปรยาคราช (प्रयागराज ) จาก อัลลอฮาบาด ในปี 2018
บางเมืองมีการเปลี่ยนชื่อใหม่จากชื่อโบราณ เช่น:
มันที (मंडी) แผลงมาจาก มัณฑวนคร (Mandav Nagar) 
เนลลอร์ (నెల్లూరు) หรือชื่อเดิม สิงหปุรี (Simhapuri) 
== การเปลี่ยนชื่อที่มีการเสนอ ==
ต่อไปนี้เป็นรายชื่อของสถานที่ที่มีการเสนอเปลี่ยนชื่อบางส่วน:
=== รัฐ ===
กัว เป็น โควาปุรี (Govapuri)
เกรละ เป็น เกรลัม (Keralam)
นาคาแลนด์ เป็น นาคันจี (Naganchi)
เวสต์เบงกอล เป็น บังกลา (Bangla)
=== เมือง ===
==== รัฐพิหาร ====
ปัฏนา เป็น ปาฏลีบุตร (Pataliputra)
==== เดลี ====
นิวเดลี เป็น อินทรปรัสถ์ (Indraprastha)
==== รัฐคุชราต ====
อะห์เมดาบาด เป็น กรรณาวตี (Karnavati)
==== รัฐหิมาจัลประเทศ ====
ศิมลา เป็น ศยัมลา (Shyamala)
==== รัฐเกรละ ====
ติรุวนันตปุรัม เป็น อนันตปุรี (Ananthapuri)
==== รัฐมัธยประเทศ ====
โภปาล เป็น โภชปาล (Bhojpal)
==== รัฐมหาราษฏระ ====
เอารังคาบาด เป็น ฉัตรบดีสัมภะจีมหาราชนคร (Chatrapati Sambhaji Maharaj Nagar)
ขุลดาบาด เป็น รัตนประภา (Ratnaprabha)
ปูเณ เป็น ชิชาปุระ (Jijapur)
โอสมานาบาด เป็น ธารศิวะ (Dharashiv)
อิสลามปุระ เป็น อิศวรปุระ (Ishwarpur)
==== รัฐเตลังคานา ====
ไฮเดอรายาด เป็น ภัคยนคร (Bhagyanagar)
การิมนคร เป็น การิปุรัม (Karipuram)
นิซามาบาด เป็น อินทูร์ (Indur)
==== รัฐอุตตรประเทศ ====
มุซัฟฟาร์นคร เป็น ลักษมีนคร (Laxmi Nagar)
==== รัฐอานธรประเทศ ====
วิสาขาปัตนัม เป็น วิสาขะ (Visakha)
== ดูเพิ่ม ==
รายชื่อสถานที่ที่มีการเปลี่ยนชื่อในประเทศอินเดีย
รายชื่อสถานที่ที่มีการเปลี่ยนชื่อในประเทศปากีสถาน
สันสกฤตาภิวัตน์
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
Geographical Dictionary Of Ancient And Mediaeval India by Nundo Lal Dey
Renaming roads: A 'meaningless' exercise
12 Cities in Karnataka get a name change
India's Bangalore in name change
Shashi Tharror: Becoming Bengaloorued
ประวัติศาสตร์อินเดีย
อินเดีย
ข้อถกเถียงทางภาษาศาสตร์
เมืองในประเทศอินเดีย