รายพระนามรัชทายาทรัสเซีย

== อาณาจักรซาร์แห่งรัสเซีย ==
===ราชวงศ์รูริค===
{|class="wikitable"
!รัชทายาท
! สถานะ !! ความสัมพันธ์ !! เริ่มดำรงตำแหน่ง !! เหตุผล !! พ้นจากตำแหน่ง !! เหตุผล !! รัชทายาทลำดับถัดไป !! ซาร์
|-
|ยูรี วาสิลีเยวิช
|ทายาทโดยสันนิษฐาน
|พระอนุชา
| 16 January 1547 || พระประมุขสถาปนาตนเป็นซาร์ || 11 October 1552 ||พระเจ้าซาร์มีพระราชโอรส
| วลาดีเมียร์แห่งสตาริตซา1547&ndash;1552, พระญาติ || rowspan="7" |อีวานที่ 4
|-
| ซาเรวิชดิมิตรี อิวาโนวิช ||ทายาทผู้มีสิทธิโดยตรง
|พระราชโอรส
| 11 October 1552 ||ประสูติ
| 26 June 1553 ||ทิวงคต
| ยูรี วาสิลีเยวิช1552&ndash;1553, พระปิตุลา
|-
| ยูรี วาสิลีเยวิช ||ทายาทโดยสันนิษฐาน
|พระอนุชา
| 26 June 1553 || พระภาติยะทิวงคต || 28 March 1554 ||พระเจ้าซาร์มีพระราชโอรส
| วลาดีเมียร์แห่งสตาริตซา1553&ndash;1554, พระญาติ
|-
| rowspan="2"|ซาเรวิชอีวาน อิวาโนวิช || rowspan="2"|ทายาทผู้มีสิทธิโดยตรง
| rowspan="2" |พระราชโอรส
| rowspan="2" |28 March 1554 || rowspan="2"|ประสูติ
| rowspan="2" |19 November 1581 || rowspan="2"|ทิวงคต
| ยูรี วาสิลีเยวิช1554&ndash;1557, พระปิตุลา
|-
| ซาเรวิชเฟโอดอร์ อีวาโนวิช1557&ndash;1581, พระอนุชา
|-
| rowspan="2"|ซาเรวิชเฟโอดอร์ อีวาโนวิช || rowspan="2"|ทายาทผู้มีสิทธิโดยตรง
| rowspan="2" |พระราชโอรส
| rowspan="2" |19 November 1581 || rowspan="2"|พระเชษฐาทิวงคต
| rowspan="2" |18 March 1584 || rowspan="2"|เสวยราชย์
|ไม่ชัดเจน
|-
| ซาเรวิชดิมิตรี อีวาโนวิช1582&ndash;1591, พระอนุชา
|-
| ซาเรวิชดิมิตรี อีวาโนวิช ||ทายาทโดยสันนิษฐาน
|พระอนุชา
| 18 March 1584 ||พระเชษฐาเสวยราชย์
| 15 May 1591 ||ทิวงคต
|ไม่ชัดเจน
| rowspan="2" |เฟโอดอร์ที่ 1
|-
| colspan="8" align="center"|ไม่ชัดเจน 1591&ndash;1598
|}
===ช่วงปัญหา===
{|class="wikitable"
! colspan="2" |รัชทายาท!! สถานะ !! ความสัมพันธ์ !! เริ่มดำรงตำแหน่ง !! เหตุผล !! พ้นจากตำแหน่ง !! เหตุผล !! รัชทายาทลำดับถัดไป !! ซาร์
|-
|139x139px
|ซาเรวิชเฟโอเดอร์ บอริโซวิช โกดูนอฟ ||ทายาทผู้มีสิทธิโดยตรง
|พระราชโอรส
| 21 กุมภาพันธ์ 1598 ||พระราชบิดาเสวยราชย์
| 13 เมษายน 1605 || เสวยราชย์ ||ไม่ชัดเจน
| โบริส โกดูนอฟ
|-
|
| ดิมิตรี ซุยสกี้ ||ทายาทโดยสันนิษฐาน
| พระอนุชา || 19 พฤษภาคม 1606 ||พระเชษฐาเสวยราชย์
| 17 กรกฎาคม 1610 || พระเชษฐาถูกถอดจากราชสมัติ || อเล็กซานเดอร์ ซุยสกี้1606&ndash;1610, พระอนุชา || วาสิลีที่ 4
|}
=== ราชวงศ์โรมานอฟ ===
==จักรวรรดิรัสเซีย==
=== ราชวงศ์โรมานอฟ ===
====ตามพระบรมราชโองการในจักรพรรดิปีเตอร์ที่ 1====
ระหว่างช่วงที่จักรพรรดิปีเตอร์ที่ 1 มีพระบรมราชโองการว่าด้วยกฎการสืบพระราชสันตติวงศ์ใน วันที่ 16 กุมภาพันธ์ 1722 ถึงพระบรมราชโองการของจักรพรรดิพอลที่ 1ในวันที่ 15 พฤษภาคม 1797, จักรพรรดิทรงมีสิทธิขาดในการสถาปนาองค์รัชทายาท รัชทายาทในยุคนี้ได้รับการแต่งตั้งโดยตรงจากจักรพรรดิหรือจักรพรรดินีที่เสวยราชสมบัติอยู่มากกว่าการได้สิทธิธรรมโดยพระราชมรดก แม้ว่าจักรพรรดิปีเตอร์ที่ 1 จะทรงแก้กฎหมายเพื่อเปิดให้มีการเสนอพระนามรัชทายาทโดยจักรพรรดิ พระองค์และผู้สืบราชสมบัติต่อมาอีก 2 รัชกาลก็ไม่เคยมีการแต่งตั้งรัชทายาทอย่างเป็นทางการ จักรพรรดินีเอกาเทรินาที่ 1 จักรพรรดิปีเตอร์ที่ 2 และจักรพรรดินีแอนนาล้วนได้รับเลือกเป็นกรณีพิเศษหลังการสวรรคตของรัชกาลก่อนหน้า  นอกจากนี้จักรพรรดิอีวานที่ 6 ผู้ไม่มีโอกาสสถาปนารัชทายาทถูกถอดจากราชสมบัติในการรัฐประหาร, ขณะที่จักรพรรดิปีเตอร์ที่ 3 ถูกถอดจากราชสมบัติและถูกปลงพระชนม์ในการรัฐประหารโดยพระชายาซึ่งต่อมาครองราชย์เป็นจักรพรรดินีเอกาเทรีนาที่ 2 โดยที่แกรนด์ดยุคพอลองค์รัชทายาทมิได้ขึ้นสืบราชสันตติวงศ์
{|class="wikitable"
! colspan="2" |รัชทายาท
!สถานะ!! ความสัมพันธ์ !! เริ่มดำรงตำแหน่ง !! เหตุผล !! พ้นจากตำแหน่ง !! เหตุผล !! จักรพรรดิ/จักรพรรดินี
|-
|120x120px
|แกรนด์ดยุคอีวาน อันโตโนวิช|| รัชทายาทโดยพระบรมราชโองการ || พระราชนัดดา || 5 ตุลาคม 1740 || จักรพรรดินีสถาปนา || 28 ตุลาคม 1740 ||เสวยราชย์||อันนา
143x143px
|-
|125x125px
|แกรนด์ดยุคปีเตอร์ เฟโอโดโรวิช||ทายาทผู้มีสิทธิโดยตรง
| พระภาคิไนย || 18 พฤศจิกายน 1742 || จักรพรรดินีสถาปนา || 5 มกราคม 1762 ||เสวยราชย์||เอลิซาเบธ
145x145px
|-
|125x125px
|แกรนด์ดยุคพอล เปโตรวิช||ทายาทผู้มีสิทธิโดยตรง
| พระราชโอรส || 7 มกราคม 1762 || จักรพรรดิและจักรพรรดินีสถาปนา || 17 พฤศจิกายน 1796 ||เสวยราชย์||ปีเตอร์ที่ 3 และ เอกาเทรีนาที่ 2
145x145px
|-
|125x125px
|แกรนด์ดยุคอเล็กซานเดอร์ พาฟโลวิช||ทายาทผู้มีสิทธิโดยตรง
|พระราชโอรส|| 28 พฤศจิกายน 1796 || จักรพรรดินีสถาปนา || 15 พฤษภาคม 1797 ||กฎการสืบสันตติวงศ์เปลี่ยน
|พอลที่ 1
149x149px
|}
====ตามพระบรมราชโองการจักรพรรดิพอลที่ 1====
ค.ศ. 1797, จักรพรรดิพอลที่ 1 ทรงแก้กฎหมายว่าด้วยการสืบราชสันตติวงศ์, เลิกพระบรมราชโองการของจักรพรรดิปีเตอร์ที่ 1 และประกาศกฎการสืบราชสันตติวงศ์ใหม่บนฐานของกฎหมายกึ่งแซลิกเฉพาะในสายของพระองค์ พระบรมราชโองการนี้มีผลทางกฎหมายจวบจนสิ้นราชวงศ์
{|class="wikitable"
! colspan="2" |รัชทายาท!! สถานะ !! ความสัมพันธ์ !! เริ่มดำรงตำแหน่ง !! เหตุผล !! พ้นจากตำแหน่ง !! เหตุผล !! รัชทายาทลำดับถัดไป !! จักรพรรดิ
|-
|-
|125x125px
|ซาเรวิชอเล็กซานเดอร์ พาฟโลวิช
| ทายาทผู้มีสิทธิโดยตรง|| พระราชโอรส || 15 พฤษภาคม 1797 || กฎการสืบสันตติวงศ์เปลี่ยน|| 23 มีนาคม 1801 ||เสวยราชย์||131x131pxแกรนด์ดยุคคอนสแตนติน พาฟโลวิช, พระอนุชา||พอลที่ 1
132x132px
|-
|125x125px
|ซาเรวิชคอนสแตนติน พาฟโลวิช||ทายาทโดยสันนิษฐาน
| พระอนุชา || 23 มีนาคม 1801 ||  พระเชษฐาเสวยราชย์ || 26 มกราคม 1822 ||สละสิทธิในการสืบราชสันตติวงศ์ || 125x125pxแกรนด์ดยุคนิโคลัส พาฟโลวิช, พระอนุชา|| rowspan="2" |อเล็กซานเดอร์ที่ 1
149x149px
|-
|125x125px
|แกรนด์ดยุคนิโคลัส พาฟโลวิช||ทายาทโดยสันนิษฐาน
| พระอนุชา || 26 มกราคม 1822 || พระเชษฐาสละสิทธิในการสืบราชสันตติวงศ์ || 1 ธันวาคม 1825 ||เสวยราชย์||125x125pxแกรนด์ดยุคอเล็กซานเดอร์ นิโคเลวิช, พระโอรส
|-
| rowspan="3" |125x125px
| rowspan="3" | ซาเรวิชอเล็กซานเดอร์ นิโคเลวิช|| rowspan="3" | ทายาทผู้มีสิทธิโดยตรง|| rowspan="3" | พระราชโอรส || rowspan="3" |1 ธันวาคม 1825
| rowspan="3" | พระราชบิดาเสวยราชย์ || rowspan="3" | 2 มีนาคม 1855 || rowspan="3" | เสวยราชย์||120x120pxแกรนด์ดยุคไมเคิล พาฟโลวิช 1825&ndash;1827, พระปิตุลา || rowspan="3" |นิโคลัสที่ 1
141x141px
|-
|125x125pxแกรนด์ดยุคคอนสแตนติน นิโคเลวิช 1827&ndash;1843, พระอนุชา
|-
|125x125pxแกรนด์ดยุคนิโคลัส อเล็กซานโดรวิช 1843&ndash;1855, พระโอรส
|-
|125x125px
|ซาเรวิชนิโคลัส อเล็กซานโดรวิช
|ทายาทผู้มีสิทธิโดยตรง|| พระราชโอรส ||2 มีนาคม 1855
|พระราชบิดาเสวยราชย์
| 24 เมษายน 1865 ||ทิวงคต
|125x125pxแกรนด์ดยุคอเล็กซานเดอร์ อเล็กซานโดรวิช, พระอนุชา|| rowspan="3" |อเล็กซานเดอร์ที่ 2
143x143px
|-
| rowspan="2" |125x125px
| rowspan="2" |ซาเรวิชอเล็กซานเดอร์ อเล็กซานโดรวิช|| rowspan="2" | ทายาทผู้มีสิทธิโดยตรง|| rowspan="2" | พระราชโอรส || rowspan="2" | 24 เมษายน 1865 || rowspan="2" | พระเชษฐาทิวงคต  || rowspan="2" | 13 มีนาคม 1881 || rowspan="2" |เสวยราชย์||125x125pxแกรนด์ดยุควลาดิเมียร์ อเล็กซานโดรวิช 1865&ndash;1868, พระอนุชา
|-
|130x130pxแกรนด์ดยุคนิโคลัส อเล็กซานโดรวิช 1868&ndash;1881, พระโอรส
|-
|140x140px
|ซาเรวิชนิโคลัส อเล็กซานโดรวิช
| ทายาทผู้มีสิทธิโดยตรง || พระราชโอรส ||13 มีนาคม 1881
|พระราชบิดาเสวยราชย์
| 1 พฤศจิกายน 1894 ||เสวยราชย์||140x140pxแกรนด์ดยุคจอร์จ อเล็กซานโดรวิช, พระอนุชา||อเล็กซานเดอร์ที่ 3
151x151px
|-
|140x140px
|แกรนด์ดยุคจอร์จ อเล็กซานโดรวิช||ทายาทโดยสันนิษฐาน
| พระอนุชา || 1 พฤศจิกายน 1894 || พระเชษฐาเสวยราชย์|| 10 กรกฎาคม 1899 ||ทิวงคต
|125x125pxแกรนด์ดยุคมิฮาอิล อเล็กซานโดรวิช, พระอนุชา|| rowspan="3" |นิโคลัสที่ 2
142x142px
|-
|140x140px
|แกรนด์ดยุคมิฮาอิล อเล็กซานโดรวิช
|ทายาทโดยสันนิษฐาน
| พระอนุชา || 10 กรกฎาคม 1899 || พระเชษฐาทิวงคต || 12 สิงหาคม 1904 ||จักรพรรดิมีพระราชโอรส
|125x125pxแกรนด์ดยุควลาดิเมียร์ อเล็กซานโดรวิช, พระปิตุลา
|-
|140x140px
|ซาเรวิชอเล็กเซย์ นิโคเลวิช|| ทายาทผู้มีสิทธิโดยตรง || พระราชโอรส || 12 สิงหาคม 1904 || ประสูติ || 15 มีนาคม 1917 ||ราชาธิปไตยถูกล้มเลิก||125x125pxแกรนด์ดยุคมิฮาอิล อเล็กซานโดรวิช, พระปิตุลา
|-
|}
== ดูเพิ่ม ==
เซซาเรวิช
รายพระนามผู้ปกครองรัสเซีย
*
ร