pythainlp/thai-wiki-dataset-v3 huggingface dataset:
ริอา

ริอา (ría) เป็นช่องเว้าชายฝั่งที่เกิดจากการจมน้ำของหุบเขา เรียกว่า "แม่น้ำหุบเขา" ซึ่งจะเปิดออกสู่ทะเล  
== การก่อตัว ==
เวิ้งน้ำที่เกิดจากการทรุดตัวของหุบเขาเรียกว่า "หุบเขาจมน้ำ" ริอาเป็นภูมิประเทศที่แต่เดิมทอดยาวในแนวตั้งฉากกับแนวชายฝั่ง แต่ต่อมาถูกแม่น้ำกัดเซาะกลายเป็นหุบเขาที่จมน้ำ มีลักษณะยาวต่อกันและแตกสาขาเหมือนกิ่งไม้ มีลักษณะของชายฝั่งแบบแดลเมเชียที่พบได้ในประเทศโครเอเชียเกิดจากหุบเขาขนานกับแนวชายฝั่งที่จมอยู่ใต้น้ำ แต่เมื่อภูมิประเทศสูงชันตั้งฉากกับแนวชายฝั่งที่จมน้ำลักษณะแบบนี้คือริอา แต่ถ้าจมลึกไปอีกจะกลายเป็นหมู่เกาะ ในอดีตมีทฤษฎีที่ว่าริอาเกิดจากการทรุดตัวรอบ ๆ หุบเขา แต่เมื่อมีการวิจัยเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และปัจจัยอื่น ๆ แสดงให้เห็นว่าริอาเกิดจากการเพิ่มขึ้นของระดับน้ำทะเลจากสมัยไพลสโตซีน
เวิ้งอ่าวที่สลับซับซ้อนของชสยฝั่งเรียถูกใช้เป็นท่าเรือมาตั้งแต่สมัยโบราณ เพราะมีคลื่นทะเลไม่สูงและน้ำลึกจึงสะดวกในการส้รางท่าเรือ นอกจากนี้ยังมีสภาพแวดล้อมที่เป็นน้ำกร่อยทำให้เกิดการประมงและการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำเป็นส่วนใหญ่
แต่ด้วยลักษณะแผ่นดินที่มีภูเขาสูงชันใกล้ชายฝั่งที่เป็นที่ราบเล็ก ๆ ทำให้ยากต่อการคมนาคมทางบก ด้วยเหตุนี้บางแห่งจึงมีการคมนาคมทางเรือเพียงอย่างเดียว
== คำศัพท์ ==
คำว่าริอา (ría) มาจากภาษากาลิเซียซึ่งมีความเกี่ยวเนื่องกับภาษาสเปนและภาษาโปรตุเกส เนื่องจากแนวริอามีอยู่ตลอดตามแนวชายฝั่งแคว้นกาลิเซียของประเทศสเปน คำนี้จำกัดเฉพาะหุบเขาที่ถูกกัดเซาะจากแม่น้ำขนาดกับแนวผาหินที่ทำมุมฉากกับแนวชายฝั่ง
ในช่วงเวลาหนึ่งนักธรณีสัณฐานวิทยาชาวยุโรป ได้ใช้คำว่า "ริอา" เป็นคำนิยามปากแม่น้ำที่มีขนาดใหญ่ และมีการเรียกฟยอร์ดว่าริอาด้วย เวิ้งน้ำเหล่านี้มีทั้งแคบยาว มีหน้าผาสูงชัน เกิดขึ้นจากภูเขาที่ถูกธารน้ำแข็งกัดเซาะ แต่ในศตวรรษที่ 21 นักธรณีวิทยาและนักธรณีสัณฐานนิยมใช้คำว่า "ริอา" กับหุบเขาที่ถูกแม่น้ำกัดเซาะเท่านั้นดังนั้นจึงไม่รวมฟยอร์ดตามคําจํากัดความก่อนหน้า เพราะฟยอร์ดเกิดจากภูเขาที่ถูกธารน้ำแข็งกัดเซาะ
== อ้างอิง ==
ภูมิศาสตร์
ชายฝั่ง
มัสยิดใหญ่แห่งอะเลปโป

มัสยิดใหญ่แห่งอะเลปโป (جَـامِـع حَـلَـب الْـكَـبِـيْـر) เป็นมัสยิดที่ใหญ่ที่สุดและหนึ่งในมัสยิดที่เก่าแก่ที่สุดในนครอะเลปโป ประเทศซีเรีย ตั้งอยู่ในอำเภอ al-Jalloum ของเมืองโบราณอะเลปโป แหล่งมรดกโลกใกล้กับทางเข้าซูกุลมะดีนะฮ์ มีการอ้างว่ามัสยิดนี้เป็นที่เก็บศพของเศคาริยาห์ บิดาของยอห์นผู้ให้บัพติศมา ซึ่งทั้งสองคนได้รับการนับถือทั้งในศาสนาอิสลาม และศาสนาคริสต์ มัสยิดนี้สร้างขึ้นในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 8 แต่อาคารปัจจุบันสืบไปได้ถึงคริสต์ศตวรรษที่ 11 ถึง 14 หออะษานในมัสยิดสร้างขึ้นใน ค.ศ. 1090 และถูกทำลายในระหว่างสงครามกลางเมืองซีเรียในเดือนเมษายน ค.ศ. 2013
==หมายเหตุ==
==อ้างอิง==
==บรรณานุกรม==
==แหล่งข้อมูลอื่น==
สถาปัตยกรรมอุมัยยะฮในประเทศซีเรีย
มัสยิดในอะเลปโป
โบสถ์ที่ถูกแปลงเป็นมัสยิด
ซามูไรพเนจร (ซีรีส์อนิเมะโทรทัศน์ พ.ศ. 2566)

ซามูไร พเนจร  เป็นซีรีส์อนิเมะโทรทัศน์ญี่ปุ่น สร้างจากซีรีส์มังงะชื่อเรื่องเดียวกันโดยโนบูฮิโระ วัตสึกิ เป็นซีรีส์อนิเมะโทรทัศน์ดัดแปลงชุดที่ 2 ของเรื่องตามหลังซีรีส์อนิเใมะใน พ.ศ. 2539-2541 กำกับโดยฮิเดโยะ ยามาโมโตะ และผลิตแอนิเมชันโดยสตูดิโอไลเดนฟิมส์ ออกอากาศตั้งแต่เดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2566 ทางผังรายการโนอิตามินะของช่องฟูจิทีวี
== นักพากย์ ==
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
อนิเมะ ซามูไรพเนจร ที่แอมะซอนไพรม์วิดีโอ
ซีรีส์อนิเมะโทรทัศน์ที่เปิดตัวในปี พ.ศ. 2566
ซีรีส์อนิเมะที่สร้างจากมังงะ
ไลเดนฟิมส์
ยุคเมจิในบันเทิงคดี
เหตุโจมตีทางอากาศในสลอวิยันสก์ เดือนเมษายน พ.ศ. 2566

เมื่อเวลาประมาณ 18:00 น. (ตามเวลาท้องถิ่น) ของวันที่ 14 เมษายน พ.ศ. 2566 ซึ่งเป็นวันศุกร์ประเสริฐของคริสตจักรอีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์ กองทัพรัสเซียยิงจรวดโจมตีอาคารที่พักอาศัยในเมืองสลอวิยันสก์ แคว้นดอแนตสก์ ทางภาคตะวันออกของประเทศยูเครน
ตามรายงานของฝ่ายบริหารการทหารประจำแคว้นดอแนตสก์ ในวันดังกล่าวรัสเซียได้ยิงขีปนาวุธ 8 ลูกจากระบบขีปนาวุธต่อต้านอากาศยานเอส-300 ใส่เมืองสลอวิยันสก์ ทำลายอาคาร 5 ชั้น 3 หลัง โดย 2 หลังในจำนวนนี้เกิดเพลิงไหม้ เจ้าหน้าที่ดับเพลิงไปถึงที่เกิดเหตุและดับเพลิงสำเร็จในเวลาต่อมา แต่งานค้นหาและกู้ภัยยังดำเนินต่อไปอีกหลายวัน เจ้าหน้าที่กู้ภัยดึงร่างผู้ที่ติดอยู่ใต้ซากอาคารออกมาได้ 15 คน แต่ในจำนวนนี้เสียชีวิต 10 คน เหตุโจมตีครั้งนี้ทำให้มีผู้เสียชีวิตรวม 15 คน และบาดเจ็บรวม 24 คน ในบรรดาผู้เสียชีวิตมีเด็กชายวัย 2 ขวบที่เสียชีวิตในรถพยาบาลหลังจากเจ้าหน้าที่เพิ่งดึงตัวออกมาจากซากปรักหักพัง อาคารสูง 5 หลัง บ้านส่วนตัว 5 หลัง ร้านค้า ศูนย์ธุรกิจ สโมสร และรถยนต์ 3 คันได้รับความเสียหายจากแรงระเบิดของขีปนาวุธ
วอลอดือมือร์ แซแลนสกึย ประธานาธิบดียูเครน ประณามเหตุโจมตีดังกล่าว โดยตั้งข้อสังเกตว่าเหตุการณ์นี้แสดงให้เห็นถึงความโหดร้ายของรัสเซียเนื่องจากรัสเซียไม่หยุดก่อเหตุแม้กระทั่งในสัปดาห์ศักดิ์สิทธิ์ก่อนวันอีสเตอร์
== อ้างอิง ==
การสังหารหมู่ใน พ.ศ. 2566
การรุกรานยูเครนของรัสเซีย พ.ศ. 2565
แคว้นดอแนตสก์
ปรากฏการณ์พอยน์ติง–รอเบิร์ตสัน

ปรากฏการณ์พอยน์ติง–รอเบิร์ตสัน (Poynting–Robertson effect) หมายถึงการสูญเสียโมเมนตัมเชิงมุมของฝุ่นคอสมิกที่โคจรรอบดาวฤกษ์เนื่องจากความดันรังสีจากดาวฤกษ์ ผลกระทบนี้มาจากแรงดันรังสีที่กระทำในทิศทางตั้งฉากกับการเคลื่อนที่ของอนุภาคฝุ่น ตั้งชื่อตามนักฟิสิกส์ ชาวอังกฤษ จอห์น เฮนรี พอยน์ติง และ นักคณิตศาสตร์และนักฟิสิกส์ชาวอเมริกัน โฮเวิร์ด โรเบิร์ตสัน ซึ่งเป็นผู้เสนอแนวคิดเกี่ยวกับปรากฏการณ์นี้
อนุภาคฝุ่นที่โคจรรอบดวงอาทิตย์หรือดาวฤกษ์ ซึ่งมีขนาดเล็กพอที่จะได้รับผลกระทบจากปรากฏการณ์พอยน์ติง–รอเบิร์ตสัน แต่มีขนาดใหญ่เกินกว่าที่จะถูกพัดพาออกไปโดยความดันรังสีของดาวฤกษ์ จะค่อย ๆ ถูกดูดเข้าหาดาวฤกษ์ไปเรื่อย ๆ ในระบบสุริยะ ปรากฏการณ์นี้คาดว่าจะส่งผลกระทบต่ออนุภาคที่มีเส้นผ่านศูนย์กลางตั้งแต่ 1 ไมโครเมตรถึง 1 มิลลิเมตร อนุภาคขนาดใหญ่มีแนวโน้มที่จะชนกับวัตถุอีกชิ้นหนึ่งได้เร็วกว่าที่จะได้รับผลกระทบจากปรากฏการณ์พอยน์ติง–รอเบิร์ตสัน
พอยน์ติงได้อธิบายผลกระทบนี้ครั้งแรกในปี 1903 แต่คำอธิบายของเขาอิงตาม สมมติฐานอีเธอร์นำแสง หลังจากนั้นทฤษฎีที่เกี่ยวข้องกับอีเธอร์จึงถูกแทนที่ด้วยทฤษฎีสัมพัทธภาพในช่วงปี 1905-1915 ต่อมาในปี 1937 โรเบิร์ตสันได้อธิบายปรากฏการณ์นี้จากมุมมองของทฤษฎีสัมพัทธภาพทั่วไป
== อ้างอิง ==
กลศาสตร์ท้องฟ้า
มุมกวาด

มุมกวาด ในทางดาราศาสตร์ อาจหมายถึง
มุมกวาดจริง
มุมกวาดเฉลี่ย
มุมกวาดเยื้องศูนย์กลาง
นอกจากนี้แล้ว มุมทิศ บางครั้งก็ถูกเรียกว่ามุมกวาด
== เกี่ยวข้อง ==
มุม
การโคจร
องค์ประกอบของวงโคจร
เรือพี่น้อง

เรือพี่น้อง หรือ เรือแฝด (อังกฤษ: sister ship) คือเรือในชั้นเดียวกันหรือมีการออกแบบที่เหมือนกันกับเรืออีกลำหนึ่ง ซึ่งจะมีรูปแบบตัวเรือและโครงสร้างส่วนบนเกือบเหมือนกัน ขนาดใกล้เคียงกัน และมีคุณลักษณะและอุปกรณ์ใกล้เคียงกันโดยประมาณ และมักจะใช้รูปแบบการตั้งชื่อร่วมกัน ไม่ว่าจะเป็นการตั้งชื่อตามสิ่งของหรือบุคคลประเภทเดียวกัน เช่น สถานที่ กลุ่มดาว ประมุขของรัฐ หรือด้วยการสัมผัสอักษรบางอย่าง โดยทั่วไปแล้ว ชั้นเรือจะถูกตั้งชื่อตามเรือลำแรกของชั้นนั้น บ่อยครั้ง เรือแฝดจะมีความแตกต่างกันมากขึ้นในระหว่างการประจำการ เนื่องจากอุปกรณ์ (ในกรณีของเรือเดินทะเลคือ อาวุธยุทโธปกรณ์) จะถูกปรับเปลี่ยนแยกกัน
ตัวอย่างเช่น เรือรบของสหรัฐฯ: ยูเอสเอส ไอโอวา (USS Iowa), ยูเอสเอส นิวเจอร์ซีย์ (USS New Jersey), ยูเอสเอส มิสซูรี (USS Missouri) และยูเอสเอส วิสคอนซิน (USS Wisconsin) เป็นเรือแฝดกัน แต่ละลำอยู่ในชั้นเรือประจัญบานชั้นไอโอวา
เรือแฝดที่มีชื่อเสียงมากที่สุดคือ เรือเดินสมุทรชั้นโอลิมปิก ของบริษัทไวต์สตาร์ไลน์ (White Star Line) ซึ่งประกอบด้วยเรืออาร์เอ็มเอส โอลิมปิก (RMS Olympic), อาร์เอ็มเอส ไททานิก (RMS Titanic) และเอชเอ็มเอชเอส บริแทนนิก (HMHS Britannic) เช่นเดียวกับเรือเดินสมุทรลำอื่นๆ เรือแฝดจะทำหน้าที่เป็นเพื่อนร่วมวิ่ง  เรือแฝดลำอื่นๆ เช่น เอ็มเอส เอ็กซ์ปลอเรอร์ออฟเดอะซีส์ (MS Explorer of the Seas) และเอ็มเอส แอดเวนเจอร์ออฟเดอะซีส์ (MS Adventure of the Seas) ของบริษัทรอยัลแคริบเบียนอินเตอร์เนชันแนล (Royal Caribbean International)
เรือกึ่งแฝด (อังกฤษ: Half-sister ship) หมายถึงเรือในชั้นเดียวกัน แต่มีความแตกต่างที่สำคัญบางประการ ตัวอย่างเช่นเรือลาดตระเวนประจัญบานชั้นเคอเรจัส (Courageous-class battlecruisers) ของอังกฤษ ในสมัยสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง โดยที่เรือสองลำแรกติดตั้งปืนขนาด 15 นิ้ว (381 มม.) แต่ลำสุดท้ายคือเอชเอ็มเอส ฟิวเรียส (HMS Furious) ติดตั้งปืนขนาด 18 นิ้ว (457 มม.) แทน ทั้งสามลำถูกดัดแปลงเป็นเรือบรรทุกอากาศยาน โดยฟิวเรียส แตกต่างจากเรือพี่น้องลำอื่น คือมีหอบังคับการที่เล็กกว่ามาก อีกตัวอย่างหนึ่งคือเรือบรรทุกอากาศยานชั้นเอสเซ็กซ์ (Essex-class aircraft carriers)ของสหรัฐฯ ในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2  ที่มีทั้ง"ลำเรือยาว" และ "ลำเรือสั้น"
ส่วนในเรือเหาะ เช่น ยูเอสเอส แอครอน (USS Akron) และยูเอสเอส มาคอน (USS Macon) ของสหรัฐฯ และเรือเหาะชั้นฮินเดินบวร์ค คือ เอ็ลเซ็ท 129 ฮินเดินบวร์ค (LZ 129 Hindenburg) และเอลเซท 130 กรัฟ เซพเพลิน 2 (LZ 130 Graf Zeppelin II) ของเยอรมัน
ความแตกต่างทางการค้าที่ยอมรับโดยทั่วไปของเรือแฝด มีดังต่อไปนี้:
ประเภท: ประเภทเรือที่เหมือนกัน (เทกอง, บรรทุกสินค้าเหลว, โรโร, ฯลฯ)
น้ำหนักขณะไม่ได้บรรทุก (Dry Weight Tonnage; DWT): ± 10% (หากเรือมีขนาด 100,000 DWT, น้ำหนักจะอยู่ที่ 90,000–110,000 DWT)
ผู้สร้าง: บริษัทต่อเรือเดียวกัน (ไม่ใช่ที่ตั้งอู่ต่อเรือหรือประเทศที่สร้าง)
เกณฑ์ที่สำคัญคือมีการออกแบบตัวเรือที่เหมือนกัน ตัวอย่างเช่น
องค์การทางทะเลระหว่างประเทศ (International Maritime Organization; IMO) ได้กำหนดขอบเขตของเรือแฝด ในปี 2006 ว่า:
เรือพี่น้อง หรือเรือแฝด คือเรือที่สร้างขึ้นในอู่เรือเดียวกันจากแบบแปลนเดียวกัน
ค่าความต่างของน้ำหนักเรือที่ยอมรับได้ ควรอยู่ระหว่าง 1–2% ของน้ำหนักเรือลำดับแรกของชั้นเรือนั้นๆ ขึ้นอยู่กับความยาวของเรือ
== ดูเพิ่ม ==
พิธีปล่อยเรือ
== อ้างอิง ==
ระบบเตือนภัยแอมเบอร์

ระบบเตือนภัยแอมเบอร์ (Amber Alert หรือเขียนในรูปของ AMBER alert) หรือ ระบบเตือนภัยฉุกเฉินกรณีเด็กถูกลักพาตัว (รหัสข้อความเฉพาะพื้นที่: CAE) เป็นข้อความที่ส่งจากระบบเตือนภัยกรณีเด็กถูกลักพาตัว เพื่อขอให้ประชาชนทั่วไปช่วยตามหาเด็กที่ถูกลักพาตัว ระบบนี้เริ่มขึ้นครั้งแรกในสหรัฐ
แอมเบอร์เป็นคำย่อย้อนกลับ (backronym) ที่ย่อมาจาก America's Missing: Broadcast Emergency Response (ระบบคนหายในสหรัฐ: แจ้งเตือนเพื่อรับมือฉุกเฉิน) โดยเป็นระบบที่สร้างขึ้นมาจากกรณีของแอมเบอร์ รีน เฮเกอร์แมน เด็กหญิงที่ถูกลักพาตัวไปและภายหลังพบว่าถูกฆาตกรรมในปี 2539 ในอดีตในภูมิภาคอื่น ๆ เคยมีการใช้ชื่อระบบที่แตกต่างกันออกไป เช่น ในรัฐจอร์เจียใช้ว่า "ระบบของเลวี" (Levi's Call เป็นอนุสรณ์ให้กับเลวี ฟราดี) ในรัฐฮาวายใช้ว่าระบบเตือนไมล์แอมเบอร์ (Maile Amber Alert เป็นอนุสรณ์ให้กับไมล์ กิลเบิร์ท) ในรัฐอาร์คันซอใช้ชื่อว่า "ระบบมอร์แกน นิก แอมเบอร์" (Morgan Nick Amber Alert เป็นอนุสรณ์ให้มอร์แกน นิก) และในรัฐยูทาห์ใช้ว่า "ระบบเรเชล" (Rachael Alert เป็นอนุสรณ์ให้แก่เรเชล รุนยาน)
ในสหรัฐอเมริกา ระบบเตือนภัยแอมเบอร์จะส่งข้อมูลผ่านทางสถานีวิทยุ วิทยุทางอินเทอร์เน็ตและผ่านดาวเทียม ช่องโทรทัศน์ ข้อความสั้น และเคเบิลทีวีผ่านทางระบบเตือนภัยฉุกเฉินและระบบแจ้งเตือนสภาพอากาศของหน่วยงานอุทกศาสตร์สหรัฐ (ซึ่งเรียกระบบนี้ว่า "ระบบเตือนภัยฉุกเฉินกรณีเด็กถูกลักพาตัว" หรือ "ระบบเตือนภัยแอมเบอร์") ระบบแจ้งเตือนดังกล่าวยังสามารถส่งทางอีเมล ป้ายแสดงสถานะจราจรอิเล็กทรอนิกส์ ป้ายอิเล็กทรอนิกส์ที่ใช้ในทางพาณิชย์ หรือผ่านอุปกรณ์ไร้สายหรือระบบข้อความสั้นก็ได้ ระบบเตือนภัยแอมเบอร์ยังทำงานร่วมกับกูเกิล บิง และเฟซบุ๊ก เพื่อส่งข้อมูลการเตือนภัยแอมเบอร์ให้แก่กลุ่มประชากรที่เพิ่มจำนวนขึ้น กล่าวคือ ระบบเตือนภัยแอมเบอร์จะแสดงผลโดยอัตโนมัติหากผู้ใช้งานค้นหาหรือใช้งานแผนที่ในกูเกิลหรือบิง และโดยอาศัยระบบเตือนภัยเด็กของกูเกิล (บางประเทศเรียกว่าระบบเตือนภัยกูเกิลแอมเบอร์) ผู้ใช้งานจะพบข้อมูลเกี่ยวกับการเตือนภัยแอมเบอร์หากได้มีการค้นหาข้อมูลที่เกี่ยวข้องในพื้นที่ที่พบว่ามีการลักพาตัวเด็กไปเมื่อไม่นานนี้และมีการประกาศแจ้งเตือนออกมา องค์ประกอบในส่วนนี้เป็นองค์ประกอบของระบบเตือนภัยแอมเบอร์ที่ใช้งานอยู่ในสหรัฐ (และมีการพัฒนาในยุโรปอยู่ด้วย) ผู้ใช้งานที่สนใจรับข้อความแจ้งเตือนแอมเบอร์ในพื้นที่ทางข้อความสั้นสามารถเข้าเว็บไซต์แจ้งเตือนแอมเบอร์ไร้สาย (Wireless Amber Alerts) ซึ่งตามกฎหมายกำหนดให้เป็นข้อความที่ไม่มีค่าใช้จ่ายในการจัดส่ง ในบางรัฐ อาจมีการใช้ตัวเลื่อนบริเวณที่จำหน่ายสลากด้วย
การตัดสินใจประกาศแจ้งเตือนแอมเบอร์ขึ้นอยู่กับองค์กรตำรวจ (หลายกรณีหมายถึงตำรวจรัฐหรือตำรวจทางหลวง) ที่เข้ามาสืบสวนกรณีลักพาตัวในแต่ละกรณี ข้อมูลสาธารณะที่ปรากฎในประกาศแจ้งเตือนแอมเบอร์มักปรากฎชื่อและรูปพรรณของผู้ถูกลักพาตัว รูปพรรณของผู้ต้องสงสัยว่าจะเป็นผู้ลักพาตัว และรายละเอียดและป้ายทะเบียนรถของผู้ลักพาตัว ถ้ามี
สำหรับในประเทศไทย กองบัญชาการตำรวจสอบสวนกลางได้ร่วมมือกับเมตา บริษัทแม่ของเฟซบุ๊กและอินสตาแกรมเพื่อเปิดใช้งานระบบนี้ตั้งแต่วันที่ 25 สิงหาคม 2565 โดยเป็นประเทศที่ 27 ของโลกที่ได้เปิดใช้งานระบบนี้
==อ้างอิง==
==แหล่งข้อมูลอื่น==
U.S. government AMBER alert site
Our Missing Children (Government of Canada)
Congressional Research Service (CRS) report on Amber Alert program technology
Child Rescue Alert – UK equivalent of Amber Alert
AMBER Alert Nederland site, the Dutch Amber alert
National Center for Missing & Exploited Children
Crime Library on Amber Hagerman
ความปลอดภัยเด็ก
องค์การผู้สูญหาย
การบังคับใช้กฎหมาย
วิทยาคลื่นไหวสะเทือนดวงอาทิตย์

วิทยาคลื่นไหวสะเทือนดวงอาทิตย์ (helioseismology) เป็นสาขาวิชาที่ศึกษาการแพร่ของคลื่นการสั่นสะเทือนบนดวงอาทิตย์
ที่มาของชื่อสาขาวิทยาคลื่นไหวสะเทือนดวงอาทิตย์ (helioseismology) นั้นมาจากชื่อสาขาวิทยาคลื่นไหวสะเทือน (seismology) ซึ่งศึกษาคลื่นไหวสะเทือนเพื่อกำหนดโครงสร้างภายในของโลก วิทยาคลื่นไหวสะเทือนดวงอาทิตย์นั้นเป็นส่วนหนึ่งของวิทยาคลื่นไหวสะเทือนดาวฤกษ์ (asteroseismology) ซึ่งเป็นการศึกษาการสั่นของดาวฤกษ์โดยทั่วไป ไม่ใช่เพียงแค่ดวงอาทิตย์
== ภาพรวม ==
คลื่นไหวสะเทือนบนดวงอาทิตย์นั้นแทบไม่มีส่วนประกอบของคลื่นเฉือน (คลื่น S) ซึ่งแตกต่างจากคลื่นไหวสะเทือนของโลก คลื่นความกดอากาศจะถูกสร้างขึ้นจากความปั่นป่วนในชั้นพาความร้อนใกล้กับพื้นผิวดวงอาทิตย์ คลื่นบางความถี่อาจเกิดการแทรกสอดแล้วขยายขนาดใหญ่ขึ้น การไหวสะเทือนเหล่านี้สามารถตรวจจับได้ในภาพถ่ายดวงอาทิตย์เกือบทุกช่วงเวลา แต่ภาพที่สังเกตได้ดีที่สุดคือวัดปรากฏการณ์ด็อพเพลอร์ของเส้นการดูดกลืนแสงของโฟโตสเฟียร์ ความเปลี่ยนแปลงของการแผ่คลื่นผ่านการสั่นของดวงอาทิตย์ช่วยเผยให้เห็นโครงสร้างภายในของดวงอาทิตย์ และทำให้นักฟิสิกส์ดาราศาสตร์สามารถพัฒนาการแบบจำลองโครงสร้างภายในของดวงอาทิตย์ที่มีรายละเอียดมากได้
วิทยาคลื่นไหวสะเทือนดวงอาทิตย์สามารถตัดความเป็นไปได้ที่ปัญหานิวตริโนดวงอาทิตย์จะเกิดจากที่แบบจำลองภายในดวงอาทิตย์ไม่ถูกต้อง และยังช่วยเปิดเผยสมบัติต่าง ๆ ซึ่งรวมถึงการที่ชั้นพาความร้อนและชั้นแผ่รังสีที่อยู่ด้านในหมุนด้วยความเร็วต่าง ๆ กัน ซึ่งช่วยเสริมแนวคิดเกี่ยวกับผลกระทบต่อสนามแม่เหล็ก และทำให้รู้ว่าที่ชั้นพาความร้อนลึกลงไปหลายพันกิโลเมตรใต้พื้นผิวดวงอาทิตย์มีพลาสมากระแสลมกรด ในชั้นโทรโพสเฟียร์ กระแสลมกรดเหล่านี้กระจายเป็นวงกว้างจากแถบเส้นศูนย์สูตร แตกออกเป็นพายุหมุนขนาดเล็กที่ละติจูดสูง การสั่นแบบบิดเป็นผลจากการที่ความเร็วในการหมุนรอบตัวเองในแต่ละส่วนของดวงอาทิตย์มีความไม่สม่ำเสมอ มีแถบที่เคลื่อนที่หมุนเร็วละช้า มีค้นพบปรากฏการณ์นี้ในปี 1980 แต่จนถึงขณะนี้ ยังไม่มีทฤษฎีใดที่สามารถอธิบายได้และเป็นที่ยอมรับโดยทั่วไป แม้ว่าความสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับวัฏจักรสุริยะ โดยเห็นได้ชัดว่ามีวัฏจักร 11 ปี
วิทยาคลื่นไหวสะเทือนดวงอาทิตย์ยังสามารถนำมาใช้ในการสร้างภาพด้านไกลของดวงอาทิตย์ รวมทั้งภาพจุดมืดดวงอาทิตย์ ที่ไม่สามารถมองเห็นได้จากโลก โดยจุดมืดดวงอาทิตย์จะดูดกลืนคลื่นไหวสะเทือนบนดวงอาทิตย์ การดูดกลืนเนื่องจากจุดมืดบนดวงอาทิตย์นี้จะทำให้มีส่วนที่คลื่นไหวสะเทือนขาดหายไป ทำให้เรามองเห็นภาพว่ามีจุดมืดบนดวงอาทิตย์อยู่ที่จุดคู่เล็งยัน เพื่อที่จะทำนายสภาพอากาศในอวกาศ ตั้งแต่ปลายปี 2000 เป็นต้นมา ได้มีการใช้ดาวเทียม SOHO เพื่อจัดทำภาพคลื่นไหวสะเทือนบางส่วนที่ด้านหลังของดวงอาทิตย์อย่างต่อเนื่อง และตั้งแต่ปี 2001 เป็นต้นมา ได้มีการวิเคราะห์และจัดทำภาพด้านหลังทั้งหมด
== อ้างอิง ==
ปรากฏการณ์ของดาวฤกษ์
เชมาทัง

เชมาทัง , เชแมทัง , เซมิตัง (อักษรโรมัน: Zemithang, Zimithang หรือ Jemeithang) หรือ ปังเช็น (อักษรโรมัน: Pangchen, ) เป็นหมู่บ้านและศูนย์กลางการปกครองของวงหมู่บ้านเชมาทัง อำเภอตาปั๋ง รัฐอรุณาจัลประเทศ ประเทศอินเดีย ตั้งอยู่บนฝั่งแม่น้ำญัมจังชู
วงหมู่บ้านเชมาทัง (Zemithang Circle) เป็นเขตการปกครองสุดท้ายของประเทศอินเดียบนพรมแดนกับประเทศภูฏานและเขตปกครองตนเองทิเบตของประเทศจีน วงหมู่บ้านมีประชากร 2,498 คนตามสำมะโนปี 2011 และประกอบด้วย 18 หมู่บ้าน วงหมู่บ้านฉีมินทัง กับ วงหมู่บ้านดูดูฮาร์ (Dudunghar Circle) ทางใต้ รวมกันเป็นเขตพัฒนาชุมชน พรมแดนของฉีมินทังกับทิเบตของจีนตามแนวหุบเขานัมกาชู และ ซุมโดโรงชู เป็นพื้นที่พิพาทพรมแดนกับจีน
หลังทิเบตถูกจีนเช้ายึดครอง ทะไลลามะที่ 14 หลบหนีออกจากจีนมายังอินเดียในปี 1959 โดยผ่านเชมาทังเป็นหมู่บ้านแรกในอาณาเขตของอินเดีย  ทะไลลามะได้อาศัยจำวัดที่อารามตาปั๋ง ราว 70 กิโลเมตรทางตะวันออกเฉียงใต้ของฉีมินทังในวันที่ 30 มีนาคม ก่อนที่ในเดือนถัดมาจะเดินทางต่อไปยังรัฐอุตตราขัณฑ์ และพบกับนายกรัฐมนตรีอินเดียในเวลานั้น ชวาหัรลาล เนหรู มีรายงานว่าทะไลลามะระลึกถึงพื้นที่แถบบนี้ "โดยเปี่ยมด้วยอารมณ์" ว่าเป็น "สถานที่ที่เราได้พบกับอิสรภาพเป็นครั้งแรก"
== เขอร์สั่มเชย่อตัน ==
เขอร์สั่มเชย่อตัน (อักษรโรมัน: Gorsam Chorten, ) เป็นสถูปในศาสนาพุทธ (เชย่อตัน; chorten) ตั้งอยู่ที่เชอร์สั่ม (Gorsam) ราว 3 กิโลเมตรทางใต้จากตัวหมู่บ้านฉีมินทัง ประวัติศาสตร์ของพระสถูปนี้ไม่เป็นที่ทราบเลย เนื่องจากบันทึกลายลักษณ์อักษรเท่าที่มีอยู่ของสถูปสูญหายกับถูกทำลายไปหมด ตามตำนานเล่าว่าพระสถูปนี้สร้างขึ้นในศตวรรษที่ 12-14 โดยภิกษุนามว่า ลามะ สังฆเย ปราธาร (Lama Sangye Pradhar) เพื่อปัดเป่าวิญญาณชั่วร้ายในหมู่บ้าน ลามะได้เดินทางไปภูฏาน และกาฐมาณฑุในเนปาล เพื่อรับบริจาคสร้างพระสถูปนี้ ขณะจาริกไปยังกาฐมาณฑุ ท่านประทับใจมากกับพระสถูปพุทธนาถ (บางแหล่งว่า พระสถูปสวยัมภูนาถ) และแกะสลักผักกาดหัวเป็นรูปจำลองขนาดย่อของพระสถูปนี้ และเมื่อเดินทางกลับไปเชมาทัง ก็ได้สร้างสถูปเขอร์สั่มขึ้นตามรูปจำลองจากผักกาดหัวแกะสลักนี้ ว่ากันว่าพระสถูปเขอร์สั่มมีลักษณะต่างไปจากพระสถูปที่กาฐมาณฑุเนื่องมาจากผักกาดหัวที่ท่านแกะสลักและนำกลับมานั้นเหี่ยวเฉาลงไปก่อนที่จะมาถึงฉีมินทัง พระสถูปมีความสูง 28 เมตร และเป็นที่จัดเทศกาล Gorsam Kora ที่มีรายงานศาสนิกชนเข้าร่วมหลายพันคนต่อปี
==อ้างอิง==
รัฐอรุณาจัลประเทศ
อ็องเดร ออนานา

อ็องเดร ออนานา ออนานา (André Onana Onana; เกิด 2 เมษายน ค.ศ. 1996) เป็นนักฟุตบอลชาวแคเมอรูน ปัจจุบันเล่นในตำแหน่งผู้รักษาประตูให้แก่แมนเชสเตอร์ยูไนเต็ด สโมสรในพรีเมียร์ลีก และทีมชาติแคเมอรูน
==อ้างอิง==
==แหล่งข้อมูลอื่น==
André Onana  at the Inter Milan website
André Onana at LegaSerieA.it
บุคคลที่ยังมีชีวิตอยู่
นักฟุตบอลชาวแคเมอรูน
นักฟุตบอลทีมชาติแคเมอรูน
ผู้รักษาประตูฟุตบอล
ผู้เล่นในเอเรอดีวีซี
ผู้เล่นในเซเรียอา
ผู้เล่นในพรีเมียร์ลีก
ผู้เล่นอาเอฟเซ อายักซ์
ผู้เล่นสโมสรฟุตบอลอินแตร์นาซีโอนาเลมีลาโน
ผู้เล่นสโมสรฟุตบอลแมนเชสเตอร์ยูไนเต็ด
ผู้เล่นในฟีฟ่าคอนเฟเดอเรชันส์คัพ 2017
ผู้เล่นในแอฟริกาคัพออฟเนชันส์ 2019
ผู้เล่นในแอฟริกาคัพออฟเนชันส์ 2021
ผู้เล่นในฟุตบอลโลก 2022
==อ้างอิง==
==แหล่งข้อมูลอื่น==
André Onana  at the Inter Milan website
André Onana at LegaSerieA.it
บุคคลที่ยังมีชีวิตอยู่
นักฟุตบอลชาวแคเมอรูน
นักฟุตบอลทีมชาติแคเมอรูน
ผู้รักษาประตูฟุตบอล
ผู้เล่นในเอเรอดีวีซี
ผู้เล่นในเซเรียอา
ผู้เล่นในพรีเมียร์ลีก
ผู้เล่นอาเอฟเซ อายักซ์
ผู้เล่นสโมสรฟุตบอลอินแตร์นาซีโอนาเลมีลาโน
ผู้เล่นสโมสรฟุตบอลแมนเชสเตอร์ยูไนเต็ด
ผู้เล่นในฟีฟ่าคอนเฟเดอเรชันส์คัพ 2017
ผู้เล่นในแอฟริกาคัพออฟเนชันส์ 2019
ผู้เล่นในแอฟริกาคัพออฟเนชันส์ 2021
ผู้เล่นในฟุตบอลโลก 2022
มุมกวาดเยื้องศูนย์กลาง

มุมกวาดเยื้องศูนย์กลาง (eccentric anomaly) เป็นหนึ่งในตัวแปรค่ามุมที่แสดงตำแหน่งของวัตถุบนวงโคจรวงรี นิยามโดยเป็นมุม E = \angle FCP' ในรูปด้านขวา โดย C คือจุดศูนย์กลางวงโคจร F คือตำแหน่งของจุดศูนย์กลางมวล (จุดโฟกัส) และมุม f = \angle AFP คือมุมกวาดจริง
== ภาพรวม ==
สมการของวงรีที่มี กึ่งแกนเอก a และกึ่งแกนโท b คือ
\frac{x^2}{a^2} +\frac{y^2}{b^2} =1
และอาจเขียนโดยใช้ตัวแปรเสริมได้เป็น
x = a\cos E
และ
y = b\sin E
โดย E ก็คือค่าที่เรียกว่ามุมกวาดเยื้องศูนย์กลาง
ความสัมพันธ์ระหว่างมุมกวาดเยื้องศูนย์กลางกับระยะทางจากจุดศูนย์กลางมวล (จุดโฟกัส) r สามารถแสดงโดยใช้ ความเยื้องศูนย์กลางของวงโคจร e และกึ่งแกนเอก a ซึ่งเป็นตัวแปรที่กำหนดลักษณะของวงโคจรวงรีได้โดย
r =a(1-e\cos E)
และค่ามุมกวาดจริง \nu จะคำนวณได้โดย
\cos\nu =\frac{\cos E -e}{1 -e \cos E}
\tan\frac{\nu}{2} = \sqrt{\frac{1+e}{1-e}} \tan\frac{E}{2}
== สมการเค็พเพลอร์ ==
มุมกวาดเฉลี่ย M สามารถคำนวณได้จากมุมกวาดเยื้องศูนย์กลางเป็น
M = E - e\sin E
ความสัมพันธ์นี้เรียกว่าสมการเค็พเพลอร์
ในการคำนวณมุมกวาดเยื้องศูนย์กลางจากมุมกวาดเฉลี่ยนั้น กรณีที่ค่า e มีขนาดเล็ก (e ) สามารถคำนวณโดยใช้ความสัมพันธ์เวียนเกิด E_{i+1} = M + e\sin E_i โดยเริ่มต้นจาก E_0 = M
เขียน Eในรูปอนุกรมกำลังของ e พจน์แรก ๆ ได้เป็น
E = M +e\sin M +\frac{e^2}{2} \sin 2M + \frac{e^3}{8} (3\sin 3M -\sin M) +\dots
== อ้างอิง ==
มุม
วงโคจร
กลศาสตร์ท้องฟ้า
เรขาคณิต
ศูนย์สุริยะ

ศูนย์สุริยะ หรือ ดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลาง (heliocentric) อาจหมายถึง
แนวคิดดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลาง (heliocentric model)
วงโคจรรอบดวงอาทิตย์ (heliocentric orbit)
ระบบพิกัดแบบดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลาง (heliocentric coordinate system)
* ระบบพิกัดสุริยวิถีแบบดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลาง
วันจูเลียนศูนย์สุริยะ (heliocentric Julian date)
ระยะห่างจากดวงอาทิตย์ (heliocentric distance)
เกาะมัสบาเต

เกาะมัสบาเต เป็นเกาะที่ใหญ่ที่สุดในบรรดาสามเกาะหลักของจังหวัดมัสบาเต ประเทศฟิลิปปินส์ ส่วนอีกสองเกาะหลักคือเกาะ Ticaoและเกาะ Burias เป็นเกาะที่ขนาดใหญ่ทั้งในด้านพื้นที่และประชากรเป็นอันดับที่ 11 ของประเทศฟิลิปปินส์ และขนาดใหญ่เป็นอันดับ 155 ปละประชากรมากเป็นอันดับ 70 ของโลก เกาะนี้แบ่งออกเป็น 14 เทศบาลและ 1 นคร และมีประชากร 731,269 คนตามสำมะโน ค.ศ. 2020 นครมัสบาเตเป็นเมืองที่มีประชากรมากที่สุดของเกาะ โดยมีประชากรรรวม 104,522 คนใน ค.ศ. 2020
เกาะมัสบาเตได้รับผลกระทบอย่างมากจากซูเปอรไต้ฝุ่นโยลันดาในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2013 ซึ่งทำให้ต้องอพยพประชาชนราว 15,700 คน
==อ้างอิง==
==แหล่งข้อมูลอื่น==
Masbate Information Service Website
เกะะในประเทศฟิลิปปินส์
ประเทศมาลีในโอลิมปิกฤดูร้อน 2024

ประเทศมาลี มีกำหนดจะแข่งขันในโอลิมปิกฤดูร้อน 2024 ที่ปารีส ตั้งแต่วันที่ 26 กรกฎาคม ถึง 11 สิงหาคม พ.ศ. 2567 ประเทศมาลีเข้าร่วมในโอลิมปิกฤดูร้อนทุกครั้งนับตั้งแต่เปิดตัวอย่างเป็นทางการในโอลิมปิกฤดูร้อน 1964 ยกเว้น โอลิมปิกฤดูร้อน 1976 ในมอนทรีออลเนื่องจากการคว่ำบาตรของชาวแอฟริกัน
== นักกีฬา ==
รายการต่อไปนี้เป็นจำนวนผู้เข้าแข่งขันในครั้งนี้
== ฟุตบอล ==
ผลการแข่งขันดังนี้
{|class=wikitable style=font-size:90%;text-align:center
|-
!rowspan=2|ทีม
!rowspan=2|รายการ
!colspan=4|รอบแบ่งกลุ่ม
!รอบก่อนรองฯ
!รอบรองฯ
!colspan=2|ชิงชนะเลิศ / 
|-style=font-size:95%
!คู่แข่งคะแนน
!คู่แข่งคะแนน
!คู่แข่งคะแนน
!อันดับ
!คู่แข่งคะแนน
!คู่แข่งคะแนน
!คู่แข่งคะแนน
!อันดับ
|-
|align=left|ทีมชาติชายมาลี
|align=left|ทีมชาย
|
|
|
|
|
|
|
|
|}
== อ้างอิง ==
ประเทศที่แข่งขันโอลิมปิกฤดูร้อน 2024
2024
โคโตเอะ ไทจิ

โคโตเอะ ไทจิ (太地 琴恵たいち ことえ, 17 พฤษภาคม 1951 –) เป็นนักแสดงและนักพากย์หญิงชาวญี่ปุ่น ชื่อที่ใช้ในการแสดงในอดีตคือ  โนริโกะ เองาวะ (江川 のり子) และ ไซโกะ เองาวะ (江川 菜子えがわ さいこ)
เกิดที่จังหวัดไซตามะ จบการศึกษาจาก มหาวิทยาลัยโตไก สังกัดสมาคมสหกรณ์ผู้บริโภคนักแสดงโตเกียว ส่วนสูง 154ซม.
== อ้างอิง ==
บุคคลที่ยังมีชีวิตอยู่
บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2494
บุคคลจากจังหวัดไซตามะ
นักพากย์หญิงชาวญี่ปุ่น
นักแสดงหญิงชาวญี่ปุ่น
ประเทศเซนต์ลูเชียในโอลิมปิกฤดูร้อน 2024

ประเทศเซนต์ลูเชีย มีกำหนดจะแข่งขันในโอลิมปิกฤดูร้อน 2024 ที่ปารีส ตั้งแต่วันที่ 26 กรกฎาคม ถึง 11 สิงหาคม พ.ศ. 2567 จะเป็นการปรากฏตัวของประเทศครั้งที่ 8 ติดต่อกันในโอลิมปิกฤดูร้อน
คณะกรรมการโอลิมปิกเซนต์ลูเชีย แต่งตั้งเฮเลนา เรนี-เอ็มมานูเอลเป็นหัวหน้านักกีฬาของประเทศสำหรับปารีส 2024
== นักกีฬา ==
รายการต่อไปนี้เป็นจำนวนผู้เข้าแข่งขันในครั้งนี้
== กรีฑา ==
ผลการแข่งขันดังนี้
รายการลู่และถนน
== อ้างอิง ==
ประเทศที่แข่งขันโอลิมปิกฤดูร้อน 2024
2024
สมการอดิศัย

สมการอดิศัย (transcendental equation) เป็นสมการที่ประกอบไปด้วยฟังก์ชันอดิศัย นั่นคือ ฟังก์ชันที่ไม่สามารถแสดงด้วยพหุนามหรือรากของตัวแปรอิสระในสมการได้ คำตรงข้ามของสมการอดิศัยคือสมการพีชคณิต การแก้สมการอดิศัยไม่สามารถทำได้โดยใช้เรขาคณิตเชิงพีชคณิต ไม่มีสูตรทั่วไปสำหรับการแก้สมการอดิศัยส่วนใหญ่ และเป็นการยากที่จะหาผลเฉลยเชิงวิเคราะห์
== ตัวอย่าง ==
สมการต่อไปนี้เป็นสมการอดิศัยทั้งหมด เพราะมีฟังก์ชันอดิศัย เช่น ฟังก์ชันเลขชี้กำลังฐาน e หรือ ฟังก์ชันตรีโกณมิติ
e^{x}x=1
x=\sin{x}
ในทางดาราศาสตร์ สมการเค็พเพลอร์ซึ่งแสดงความสัมพันธ์ระหว่างมุมกวาดเฉลี่ย M กับมุมกวาดเยื้องศูนย์กลาง E ของวงโคจรก็เป็นสมการอดิศัย
M=E-e\sin{E}
โดย e คือ ความเยื้องศูนย์กลางของวงโคจร
== วิธีแก้ ==
การแก้สมการอดิศัยสามารถแก้ได้โดยวิธีการวาดกราฟเอา หรือใช้การวิเคราะห์เชิงตัวเลข หากใช้วิธีการวาดกราฟ สูตรทั้งสองด้านของสมการสามารถมีค่าเท่ากับตัวแปรอื่นตามลำดับ (เช่น y ) แล้ววาดกราฟทั้งสองเข้าด้วยกัน จุดตัดของกราฟทั้งสองคือคำตอบของสมการอดิศัย วิธีการเชิงตัวเลขก็ต่อยอดมาจากแนวคิดนี้เช่นกัน และตำแหน่งของจุดตัดของกราฟทั้งสองนั้นได้มาจากการใช้สูตรทางคณิตศาสตร์
ถ้าค่ามีขนาดเล็กมาก หรือทราบว่าผลเฉลยมีค่าใกล้เคียงค่าหนึ่ง อาจสามารถใช้อนุกรมเทย์เลอร์เพื่อประมาณฟังก์ชันอดิศัยในรูปพหุนาม ดังนั้นสมการอดิศัยสามารถประมาณได้ด้วยสมการพีชคณิต แล้วค่อยหาผลเฉลยสำหรับสมการพีชคณิตนั้น คำตอบเชิงตัวเลขของสมการอดิศัยยังอาจสามารถหาได้โดยใช้วิธีการของนิวตัน
ฟังก์ชันพิเศษบางอย่างสามารถใช้แทนคำตอบของสมการอดิศัยได้ ตัวอย่างเช่น ฟังก์ชัน W ของลัมแบร์ท เช่น สมการอดิศัยนี้
xe^{x}=1
มีผลเฉลยเป็น W(1) ซึ่งมีค่าโดยประมาณคือ 0.56714329\dots (ค่าคงตัวโอเมกา)
== อ้างอิง ==
สมการ