หมายเลขชายธง

หมายเลขชายธง  คือสิ่งระบุตัวตนของเรือในกองทัพเรือสหราชอาณาจักร และกองทัพเรืออื่น ๆ ในทวีปยุโรปรวมถึงประเทศในเครือจักรภพแห่งประชาชาติ (แต่เดิมก่อนปี พ.ศ. 2491 ถูกเรียกโดยสากลว่า หมายเลขห้อยกำกับ pendant number) ซึ่งในอดีตนั้น เรือของกองทัพเรือจะชักธงขึ้นเพื่อระบุสังกัดกองเรือหรือประเภทของเรือ ตัวอย่างเช่น กองทัพเรือสหราชอาณาจักรใช้ธงเบอร์กี้ (burgee) สีแดงสำหรับเรือตอร์ปิโด และธงยาวปลายเรียว (pennant) ที่มีตัว H สำหรับเรือพิฆาตตอร์ปิโด โดยการเพิ่มหมายเลขไปบนธงเบอร์กี้อีกนั้นก็เพื่อระบุตัวตนของเรือแต่ละลำโดยไม่ซ้ำกันนั่นเอง
ในระบบปัจจุบัน ตัวอักษรนำหน้า (prefix) จะเรียกว่า อักษรธงหลัก (flag superior)  ใช้สำหรับการระบุประเภทของเรือ และคำต่อท้าย (suffix) ที่เป็นตัวเลข เรียกว่า อักษรธงรอง (flag inferior)  ใช้ในการระบุตัวตนของเรือแต่ละลำโดยไม่ซ้ำกัน หมายเลขชายธงบางชุดอาจจะประกอบเพียงอักษรธงรอง ไม่มีอักษรธงหลัก
== ระบบของราชนาวี ==
ราชนาวีหรือกองทัพเรือของสหราชอาณาจักรใช้ระบบธงยาวปลายเรียว (pennant) เพื่อจำแนกประเภทของเรือครั้งแรกในปี พ.ศ. 2204 โดยการประกาศว่าเรือทุกลำที่เป็นเรือหลวงของพระเจ้าแผ่นดินจะต้องประดับธงยูเนียนแจ็ก (union pennant) โดยมีความแตกต่างเด่นชัดมากขึ้นเมื่อมีการประกาศในปี พ.ศ. 2217 ไม่ให้เรือพาณิชย์ลำใด ๆ ชักธงยาวปลายเรียว (pennant) บนเรือของตน
ระบบตัวเลขชายธงถูกนำมาใช้งานก่อนสงครามโลกครั้งที่หนึ่งเพื่อแยกความแตกต่างระหว่างเรือที่มีชื่อเดียวกันหรือรูปทรงคลายคลึงกัน เพื่อลดความผิดพลาดและความปลอดภัยในการสื่อสาร และใช้เพื่อแยกในการจดจำเมื่อเรือชั้นเดียวกันมาจอดอยู่ด้วยกัน ตามธรรมเนียมแล้ว จะมีการรายงานหมายเลขชายธงด้วยเครื่องหมายมหัพภาค (full stop) "." ระหว่างธงหลักหรือธงรองและหมายเลข แม้ว่าธรรมเนียมปฏิบัตินี้จะค่อย ๆ ถูกเลิกปฏิบัติไป จากภาพถ่ายในช่วงสงครามโลกประมาณปี พ.ศ. 2467 ที่ไม่มีการใช้สัญลักษณ์มหัพภาคบนตัวเรือแล้ว ระบบหมายเลขชายธงนี้ถูกใช้ตลอดช่วงเวลาในยุคของกองทัพเรือจักรวรรดิอังกฤษ เพื่อให้เรือแต่ละลำสามารถถ่ายโอนไปยังกองทัพเรืออื่น ๆ ได้โดยไม่ต้องเปลี่ยนแปลงหมายเลขชายธง
เดิมทีหมายเลขชายธงถูกจัดสรรโดยฐานทัพเรือแต่ละแห่ง และเมื่อเรือเปลี่ยนฐานทัพเรือที่สังกัด ก็จะมีการจัดสรรหมายเลขใหม่ให้ หลังจากนั้นกรมทหารเรือ (Admiralty) เข้ามาดูแลกองทัพเรือทั้งหมด และจัดทำ "บัญชีรายชื่อเรือ" ในปี พ.ศ. 2453 โดยจัดกลุ่มเรือตามประเภทของธงที่อยู่ในประเภทเดียวกัน นอกจากนั้น เรือในกองเรือที่ 2 และกองเรือที่ 3 (เช่น กองหนุน) จะมีอักษรธงหลักชุดรองเพื่อระบุว่าตนมาจากฐานทัพเรือใดที่ประจำการอยู่ เช่น "C" สำหรับ อู่ต่อเรือชาแธม, "D" สำหรับ ฐานทัพเรือเดวอนพอร์ท, "N" สำหรับ นอร์ และ "P" สำหรับ พอร์ตสมัท โดยในตอนแรก เรือพิฆาตถูกจัดอักษรธงหลักว่า "H" แต่เนื่องจากค่าอักษรดังกล่าวสามารถผสมกับชุดตัวเลขได้เพียงหนึ่งร้อยชุดเท่านั้น คือ H00 ถึง H99 จึงได้มีการจัดสรรตัวอักษร "G" และ "R" ด้วย ซึ่งเมื่อมีเรือจม หมายเลขห้อยกำกับ (pendant number)  เดิมที่เสียไปจะถูกจัดสรรให้กับเรือลำใหม่หลังจากนั้น
อักษรธงหลักสำหรับชั้นเรือทั้งหมดมักจะถูกเปลี่ยนในขณะที่จำนวนทั้งหมดยังจำนวนเท่าเดิม ตัวอย่างเช่น ในปี พ.ศ. 2483 ราชนาวีเปลี่ยนตัวอักษร "I" และ "D" สลับกันไปมา (เช่น D18 เปลี่ยนเป็น I18 และ I18 เปลี่ยนเป็น D18) และในปี พ.ศ. 2491 อักษร "K", "L" และ "U" ทั้งหมดเปลี่ยนเป็นอักษร "F" หากมีความขัดแย้งกันในชุดตัวเลข ให้เติมเลข 2 หน้าหมายเลขห้อยกำกับ
ในช่วงทศวรรษที่ 1970 กองเรือได้หยุดการออกหมายเลขชายธงให้กับเรือดำน้ำหลังจากเข้าสู่ยุคของเรือนิวเคลียร์ ด้วยเหตุผลว่า เรือเหล่านี้ใช้เวลาบนผิวน้ำน้อยเกินไป อย่างไรก็ตาม ก็ยังคงมีการออกหมายเลขให้กับเรือดำน้ำต่อหลังจากนั้น
เรือหลวงแลงคาสเตอร์ ได้รับการจัดหมายเลขชายธงเป็น F232 ในครั้งแรก จนกระทั่งราชนาวีทราบในภายหลังว่า หมายเลข 232 เป็นรูปแบบตัวเลขมาตรฐานสำหรับเรือที่เกยตื้น ด้วยเหตุผลด้านโชคลางซึ่งชาวเรือเชื่อถือเป็นอย่างมาก เรือจึงถูกเปลี่ยนหมายเลขชายธงเป็น F229
=== สงครามโลกครั้งที่สอง ===
==== ไม่มีอักษรธงหลัก ====
หมายเลขห้อยกำกับหมายเลข 13 ไม่มีการจัดสรรให้ใช้งาน
เรือบัญชาการ (Capital Ship), เรือบรรทุกอากาศยาน (Aircraft carrier), เรือลาดตระเวน (Cruiser)
==== อักษรธงหลัก ====
หมายเลขห้อยกำกับหมายเลข 13 ไม่มีการจัดสรรให้ใช้งานกับหมายเลขธงหลัก และตัวอักษร J กับ K ใช้กับตัวเลขสามชุดเนื่องจากจำนวนเรือในชุดอักษรมีมากเกินกว่าเลขสองชุด
D — เรือพิฆาต (จนถึง พ.ศ. 2483), เรือบัญชาการ, เรือบรรทุกอากาศยาน, เรือลาดตระเวน (ตั้งแต่ พ.ศ. 2483)
F — เรือพิฆาต (จนถึง พ.ศ. 2483) และ เรือช่วยรบขนาดใหญ่ (ตั้งแต่ พ.ศ. 2483)
G — เรือพิฆาต (ตั้งแต่ พ.ศ. 2483)
H — เรือพิฆาต
I — เรือบรรทุกอากาศยาน, เรือลาดตระเวนบางลำ (จนถึง พ.ศ. 2483), เรือพิฆาต (ตั้งแต่ พ.ศ. 2483)
J — เรือกวาดทุ่นระเบิด
K — เรือคอร์เวต, เรือฟริเกต
L — เรือพิฆาตคุ้มกัน, เรือสลุปศึก (จนถึง พ.ศ. 2484)
M — เรือวางทุ่นระเบิด
N — เรือกวาดทุ่นระเบิด
P — เรือสลุปศึก (จนถึง พ.ศ. 2482), เรือวางแนวทุ่นป้องกัน (Boom defence vessels) (จนถึง พ.ศ. 2483)
R — เรือพิฆาต (ตั้งแต่ พ.ศ. 2485), เรือสลุปศึก
T — เรือปืนลำน้ำ, เรือวางอวน
U — เรือสลุปศึก (ตั้งแต่ พ.ศ. 2484)
W — เรือลากจูงและกู้ภัย
X — เรือหน่วยปฏิบัติการพิเศษ
Z — เรือวางแนวทุ่นป้องกัน ประตูแนวทุ่น และพื้นที่จอดเรือ
4 — เรือช่วยรบต่อต้านอากาศยาน
FY — เรือประมง (เรือประมงอวนลากช่วยรบ, เรือประมงพื้นบ้าน เป็นต้น)
==== อักษรธงรอง ====
อักษรธงรองถูกนำไปใช้งานกับเรือดำน้ำ ซึ่งเรือดำน้ำของราชนาวีที่ใช้อักษร "H" และ "L" และเรือของสหรัฐบางลำที่มีการถ่ายโอนมา มีเพียงแค่ตัวเลขเท่านั้น ในกรณีเหล่านี้ หมายเลขห้อยกำกับเป็นเพียงแค่หมายเลขตัวเรือที่ถูกกลับด้านเท่านั้น (เช่น L24 เมื่อนำมาใช้ห้อยกำกับจะเป็น "24L") ซึ่งภาพถ่ายก่อนสงครามแสดงให้เห็นหมายเลขห้อยกำกับอยู่กับหมายเลขธงรองอย่างถูกต้อง แต่ภาพถ่ายในช่วงสงครามแสดงให้เห็นว่าตัวเลขมักจะถูกวาดถอยหลัง และอักษรธงรองมักจะถูกวาดไว้ในตำแหน่งธงหลัก นอกจากนี้ มีการไม่ใช้อักษร "U" ในธงรองเนี่องจากเป็นการป้องกันไม่ให้ดูสับสนว่าเรือลำดังกล่าวเป็นเรือชนิดเดียวกันกับเรืออู (U-boat) ของเยอรมนี และด้วยเหตุผลเดียวกัน จึงไม่มีการใช้อักษร "V" ด้วย หมายเลขห้อยกำกับ 00–10, 13 รวมถึงหมายเลขที่ลงท้ายด้วย 0 จะไม่ได้รับการจัดสรรให้กับอักษรธงรอง
A — พันธมิตร (โปแลนด์ เรือ ORP Orzeł (85A))
C (จากคำว่า "coastal") — เรือดำน้ำชั้นยู ของอังกฤษ (ต่อก่อนสงคราม)
F (จากคำว่า "fleet") — เรือดำน้ำชั้นริเวอร์
H — เรือดำน้ำชั้นเฮช ของอังกฤษ
L — เรือดำน้ำชั้นแอล ของอังกฤษ
M (จากคำว่า "minelayer") — เรือดำน้ำชั้นแกรมพัส
N — จัดสรรให้กับเรือดำน้ำที่มีอยู่ตั้งแต่ พ.ศ. 2483.
P — เรือดำน้ำชั้นโอดิน, เรือดำน้ำชั้นพาร์เธีย
* 31P— เรือดำน้ำชั้นยู (ต่อในช่วงสงคราม), เรือดำน้ำชั้นวี ของอังกฤษ
* 211P ถึง 299P — เรือดำน้ำชั้นเอส ของอังกฤษ (ต่อในช่วงสงคราม)
* 311P ถึง 399P— เรือดำน้ำชั้นที ของอังกฤษ
* 411P ถึง 499P— เรือดำน้ำชั้นแอมฟิออน
* 511P ถึง 599P— เรือดำน้ำให้ยืม-เช่าของกองทัพเรือสหรัฐ
* 611P ถึง 699P— commandeered foreign construction
* 711P ถึง 799P— เรือดำน้ำข้าศึกที่ยึดได้
R — เรือดำน้ำชั้นเรนโบว์
S — เรือดำน้ำชั้นเอส (ต่อก่อนสงคราม)
T — เรือดำน้ำชั้นที (ต่อก่อนสงคราม)
=== หลัง พ.ศ. 2491 ===
หลังสงครามโลกครั้งที่สอง ในปี พ.ศ. 2491 ราชนาวีได้นำหมายเลขชายธงมาปรับใช้ โดยอักษรธงหลักจะระบุประเภทพื้นฐานของเรือ ซึ่ง "F" และ "A" ใช้ตัวเลขสองหลักหรือสามหลัก และ "L" และ "P" ใช้ตัวเลขไม่เกินสี่หลัก และหลักการเดิมเกี่ยวกับเลข 13 ยังคงเดิมอยู่ คือไม่มีการนำมาใช้งาน (เช่น เรือบรรทุกเฮลิคอปเตอร์ เรือหลวงโอเชียน (L12) ตามด้วย เรือหลวงอัลเบียน (L14))
A  — เรือช่วยรบ (เรือของ กองเรือสนับสนุนฝ่ายพลเรือน (Royal Fleet Auxiliary), กองกำลังบริการสนับสนุนการเดินเรือ (Royal Maritime Auxiliary Service) และ กองกำลังสนับสนุนการรบราชนาวี (Royal Naval Auxiliary Service), รวมถึงเรือบรรทุกอะไหล่เรือ, เรือวางแนวทุ่นป้องกัน เป็นต้น)
C  — เรือลาดตระเวน (ปัจจุบันไม่มีในประจำการ จึงไม่มีการใช้งาน)
D  — เรือพิฆาต
F  — เรือฟริเกต (อดีตเรือพิฆาตคุ้มกัน, เรือสลุปศึก และ เรือคอร์เวต)
H  — สถานีส่งสัญญาณชายฝั่ง (ทางทหาร) ; เรือสำรวจ
K  — เรือเบ็ดเตล็ด (เช่น เรือปฏิบัติการสำรวจพื้นทะเล เรือหลวงชาเลนเจอร์ หรือเรือสนับสนุนเฮลิคอปเตอร์ เรือหลวงโลโฟเทน)
L  — เรือยกพลขึ้นบก
M  — เรือกวาดทุ่นระเบิด
N  — เรือวางทุ่นระเบิด (ปัจจุบันไม่มีในประจำการ จึงไม่มีการใช้งาน)
P  — เรือตรวจการณ์
R  — เรือบรรทุกอากาศยาน
S  — เรือดำน้ำ
Y  — อู่ต่อเรือ
=== กองเรือ ===
==== พ.ศ. 2468 – 2482 ====
ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2468 ในเรือของผู้นำกองเรือ (Flotilla leaders) นั้นจะไม่มีการเขียนหมายเลขห้อยกำกับ แต่จะมีการทาแถบสีความกว้าง 4 ฟุต (1.2 เมตร) แทน บริเวณวงรอบด้านหน้า สำหรับผู้นำหมู่เรือ (Division) จะมีการเขียนเลขห้อยกำกับ และมีแถบสีทีแคบกว่าคือความยาว 2 ฟุต (0.61 เมตร) บริเวณช่องด้านหน้า พร้อมกับแถบสียาว 3 ฟุต (0.91 เมตร) บริเวณด้านบน ซึ่งในกองเรือเมดิเตอร์เรเนียน (Mediterranean Fleet) และกองเรือแอตแลนติก (Atlantic Fleet) จะใช้แถบผู้นำกองเรือสีดำ และท้ายสุดกองเรือบ้าน (Home Fleet) จะใช้แถบผู้นำกองเรือสีขาว โดยเรือภายในกองเรือต่าง ๆ จะใช้แถบสีต่าง ๆ ในการระบุสังกัดและตัวตนของตนเอง ซึ่งตั้งแต่ปี พ.ศ. 2468 มีการใช้แถบสีดังต่อไปนี้
กองเรือพิฆาตที่ 1 — แถบสีดำหนึ่งแถบ
กองเรือพิฆาตที่ 2 — แถบสีดำสองแถบ (แถบสีแดงหนึ่งแถบ ตั้งแต่ พ.ศ. 2478)
กองเรือพิฆาตที่ 3 — แถบสีดำสามแถบ
กองเรือพิฆาตที่ 4 — ไม่มีแถบสี
กองเรือพิฆาตที่ 5 — แถบสีขาวหนึ่งแถบ
กองเรือพิฆาตที่ 6 — แถบสีขาวสองแถบ
กองเรือพิฆาตที่ 8 (ตั้งแต่ พ.ศ. 2478) — แถบสีดำและขาวอย่างละแถบ
==== สงครามโลกครั้งที่สอง ====
เมื่อมีเรือพิฆาตแบบปล่องเดี่ยว (Single funnelled destroyer) เข้าประจำการกองเรือชั้นเจในปี พ.ศ. 2482 และด้วยจำนวนของกองเรือที่เพิ่มขึ้น ระบบก็ได้เปลี่ยนแปลงไปตามจำนวนที่เพิ่มขึ้นนั้น โดยเรือแบบปล่องเดี่ยวจะใช้แถบความลึก 3 ฟุต (0.91 เมตร) สำหรับผู้นำกองเรือ และสำหรับผู้นำหมู่เรือจะใช้แถบแนวตั้งความกว้าง 2 ฟุต (0.61 เมตร) และแถบความยาว 6 ฟุต (1.8 เมตร) ด้านใต้แถบของผู้นำกองเรือ แถบผู้นำสีขาวจะใช้สำหรับกองเรือบ้าน (Home Fleet) สีแดงใช้สำหรับกองเรือเมดิเตอร์เรเนียน (Mediterranean Fleet) และระบบแถบสีของกองเรือเปลี่ยนเป็นดังต่อไปนี้
กองเรือพิฆาตที่ 1 (เมดิเตอร์เรเนียน) — 1 แถบสีแดง, เรือพิฆาตชั้นจี
กองเรือพิฆาตที่ 2 (เมดิเตอร์เรเนียน) — 2 แถบสีแดง, เรือพิฆาตชั้นเฮช
กองเรือพิฆาตที่ 3 (เมดิเตอร์เรเนียน) — 3 แถบสีแดง, และไม่มีแถบ, เรือพิฆาตชั้นไอ
กองเรือพิฆาตที่ 4 (เมดิเตอร์เรเนียน) — ไม่มีแถบ, เรือพิฆาตชั้นไทรบัล
กองเรือพิฆาตที่ 5 (เมดิเตอร์เรเนียน) — ไม่มีแถบ, เรือพิฆาตชั้นเค
กองเรือพิฆาตที่ 6 (บ้าน) — 1 แถบสีขาว, เรือพิฆาตชั้นไทรบัล
กองเรือพิฆาตที่ 7 (บ้าน) — 2 แถบสีขาว, เรือพิฆาตชั้นเจ
กองเรือพิฆาตที่ 8 (บ้าน) — 3 แถบสีขาว, เรือพิฆาตชั้นเอฟ
กองเรือพิฆาตที่ 9 (บ้าน) — 1 แถบสีดำ และ 2 แถบสีขาว, เรือพิฆาตชั้นวี และเรือพิฆาตชั้นดับเบิลยู
กองเรือพิฆาตที่ 10 (บ้าน) — ไม่มีแถบ, เรือพิฆาตชั้นวี และเรือพิฆาตชั้นดับเบิลยู
กองเรือพิฆาตที่ 11 (Western Approaches) — 1 แถบสีดำ ทับ 2 แถบสีแดง, เรือพิฆาตชั้นวี และเรือพิฆาตชั้นดับเบิลยู
กองเรือพิฆาตที่ 12 (Rosyth) — 1 แถบสีขาว ทับ 1 แถบสีแดง, เรือพิฆาตชั้นอี
กองเรือพิฆาตที่ 13 (ยิบรอลตาร์) — 1 แถบสีขาว ทับ 2 แถบสีแดง, เรือพิฆาตชั้นวี และเรือพิฆาตชั้นดับเบิลยู
กองเรือพิฆาตที่ 14 (บ้าน) — 1 แถบสีแดง ทับ 1 แถบสีดำ, เรือพิฆาตชั้นวี และเรือพิฆาตชั้นดับเบิลยู
กองเรือพิฆาตที่ 15 (Rosyth) — 1 แถบสีแดง ทับ 2 แถบสีดำ, เรือพิฆาตชั้นวี และเรือพิฆาตชั้นดับเบิลยู
กองเรือพิฆาตที่ 16 (พอร์ตสมัท) — 1 แถบสีแดง ทับ 1 แถบสีขาว, เรือพิฆาตชั้นวี และเรือพิฆาตชั้นดับเบิลยู
กองเรือพิฆาตที่ 17 (Western Approaches) (ตั้งแต่ พ.ศ. 2483) — 1 แถบสีแดง ทับ 2 แถบสีขาว, เรือพิฆาตชั้นทาวน์
กองเรือพิฆาตที่ 18 (ช่องแคบอังกฤษ) — 1 แถบสีขาว & 1 แถบสีดำ, เรือพิฆาตชั้นเอ
กองเรือพิฆาตที่ 19 (โดเวอร์) — 1 แถบสีขาว ทับ 2 แถบสีดำ, เรือพิฆาตชั้นบี
กองเรือพิฆาตที่ 20 (พอร์ตสมัท) — 2 แถบสีขาว ทับ 1 แถบสีดำ, เรือพิฆาตชั้นซี
กองเรือพิฆาตที่ 21 (สถานีจีน) — 2 แถบสีขาว ทับ 1 แถบสีแดง, เรือพิฆาตชั้นดี
แถบกองเรือถูกนำมาใช้งานตลอดช่วงของสงครามแม้ว่าจะเกิดความสูญเสียระหว่างการปฏิบัติการก็ตาม ซึ่งจากทั้งข้อกำหนดในการปฏิบัติระหว่างปฏิบัติการ และการต่อเรือใหม่เพิ่มเติมเพื่อนำเข้าประจำการในกองเรือจะทำลายรูปแบบที่ถูกจำแนกไว้อยู่ก่อนแล้วของกองเรือพิฆาต เรือหลายลำถูกนำไปใช้งานในภารกิจต่าง ๆ ตามความจำเป็นหรือความพร้อมของเรือ และมักถูกจัดกลุ่มขึ้นใหม่กลายเป็นกลุ่มเรือคุ้มกัน ที่ประกอบไปด้วยเรือหลากหลายประเภท เช่น เรือสลุปศึก เรือคอร์เวต เรือฟริเกต และเรือบรรทุกเครื่องบินคุ้มกัน ซึ่งกลุ่มเรือคุ้มกันบางกลุ่มใช้ระบบแถบบนปล่องควันเรือ ส่วนอีกหลายกลุ่มใช้ระบบตัวอักษรบนปล่องควัน เช่น กลุ่มเรือคุ้มกัน B7
==== หลังสงคราม ====
หลังจากสงคราม กองเรือไม่ได้ถูกแบ่งอัตลักษณ์ผ่านรูปแบบของแถบสีอีกต่อไป แต่ด้วยพื้นผิวโลหะจำนวนมากที่ถูกยึดติดกับปล่องควันของเรือ เรือผู้นำกองเรือหลายลำยังคงใช้สัญลักษณ์ขนาดใหญ่บนส่วนยอดของปล่องควันเรือ และเรือรองผู้นำกองเรือจะทาแถบสีดำที่หน้าน้อยกว่าผู้นำกองเรือรอบปล่องควันเรือ
===รหัสดาดฟ้าเรือ===
เรือบรรทุกอากาศยาน และเรือที่มีอากาศยานปฏิบัติการ จะมีการติดรหัสบนดาดฟ้าบินเพื่อช่วยระบุตัวตนของเรือสำหรับเครื่องบินที่จะลงจอด โดยจะอยู่ในตำแหน่งที่สามารถมองเห็นได้ชัดเจนในระยะไกลบนเส้นทางที่จะนำเครื่องร่อนลงจอด ซึ่งกองทัพเรือสหราชอาณาจักรใช้อักษรตัวเดียว (ปกติจะใช้จากอักษรตัวแรกของชื่อเรือ) สำหรับเรือบรรทุกอากาศยานและเรือขนาดใหญ่ที่มีอากาศยานปฏิบัติการ และตัวอักษรคู่ (โดยปกติจะใช้จากตัวอักษรชื่อเรือ) สำหรับเรือขนาดเล็กลงมา สำหรับกองทัพเรือสหรัฐที่มีกองเรือขนาดใหญ่ จะใช้หมายเลขที่เป็นส่วนหนึ่งของหมายเลขการจัดประเภทตัวเรือ (มีระบบคล้ายคลึงกันกับระบบหมายเลขชายธง)
รหัสดาดฟ้าเรือที่ใช้งานโดยเรือหลักของกองทัพเรือสหราชอาณาจักรประกอบไปด้วย
เรือหลวงอัลเบียน (HMS Albion)  — AN
เรือหลวงบูลวาร์ค (HMS Bulwark) — BK
เรือหลวงดอน์ทเลส (HMS Dauntless) — DT
เรือหลวงโอเชียน (HMS Ocean)  — O
เรือหลวงอาร์ครอยัล (HMS Ark Royal) — R
เรือหลวงอินวิซิเบิล (HMS Invincible) — N
เรือหลวงอิลัสเทรียส (HMS Illustrious) — L
เรือหลวงควีนเอลิซาเบธ (MHS Queen Elizabeth) — Q
เรือหลวงปรินซ์ออฟเวลส์ (HMS Prince of Wales) — P
เรืออาร์เอฟเอ อาร์กัส (RFA Argus)  — AS
เรืออาร์เอฟเอ ลายม์เบย์ (RFA Lyme Bay)  — YB
เรืออาร์เอฟเอ คาร์ดิแกนเบย์ (RFA Cardigan Bay) — CB
เรืออาร์เอฟเอ เมาท์เบย์ (RFA Mounts Bay) — MB
== หมายเลขชายธงสากล ==
กองทัพเรือในเนโทและเครือจักรภพแห่งประชาชาติหลายชาติตกลงกันทีจะใช้งานระบบหมายเลขชายธงตามแบบของกองทัพเรือสหราชอาณาจักร ซึ่งตัวระบบนี้สามารถรับประกันได้ว่าในบรรดากองทัพเรือที่กล่าวมาข้างต้นหรือกองทัพเรือชาติอื่น ๆ นอกเหนือจากนี้ที่จะมาเข้าร่วมในภายหลัง จะได้ใช้ระบบหมายเลขชายธงที่ระบุตัวตนเฉพาะไม่ซ้ำกันอย่างแน่นอน ในขณะที่สหรัฐไม่เข้าร่วมการใช้งานระบบนี้ เนื่องจากเรือของกองทัพเรือสหรัฐมีการจำแนกประเภทด้วยระบบสัญลักษณ์การจัดประเภทตัวเรือ (Hull classification symbol) อยู่แล้ว
รายชื่อประเทศที่เข้าร่วมใช้ระบบหมายเลขชายธง พร้อมทั้งช่วงหมายเลขที่ใช้งาน ประกอบไปด้วย
อาร์เจนตินา — (D: 1x, 2x; P: 3x, 4x; S: 2x, 3x; C: x; V: x)
ออสเตรเลีย (เดิมเป็นส่วนหนึ่งของกองทัพเรือสหราชอาณาจักรจนถึงปี พ.ศ. 2512; ปัจจุบันใช้รูปแบบตามกองทัพเรือสหราชอาณาจักรและระบบสัญลักษณ์การจัดประเภทตัวเรือของสหรัฐ)
เบลเยี่ยม — (A:9xx; F: 9xx; M: 9xx; P:9xx)
เดนมาร์ก — (N: 0xx; A/M/P: 5xx; F/S/Y: 3xx; L: 0xx)
ฝรั่งเศส — (R: 9x; C/D/S: 6xx; F: 7xx; M/P/A: 6xx, 7xx; L: 9xxx)
เยอรมนี — (A: 5x, 51x, 14xx; D: 1xx; F: 2xx; L: 76x; M: 10xx, 26xx; P: 61xx; S: 1xx)
กรีซ — (D/P: 0x, 2xx; A/F: 4xx; L/S/M: 1xx)
อิตาลี — (5xx; D 5xx; F 5xx; P 4xx; 5xxx; A 5xxx; L 9xxx; Y 5xx)
เคนยา
มาเลเซีย
นิวซีแลนด์ (F111-HMNZS Te Mana)
เนเธอร์แลนด์ (8xx; Y: 8xxx)
นอร์เวย์ (F/S/M: 3xx; P: 9xx; L: 45xx)
โปรตุเกส (F/M: 4xx; S: 1xx; P: 11xx0)
สเปน (A: xx, F: 0x 1x 2x.., R: 01, 11, L: 0x, 1x.., P: 0x, 1x.., Y: xxx)
ศรีลังกา
แอฟริกาใต้
ตุรกี (D/S: 3xx; F: 2xx; N: 1xx; A/M: 5xx; P: 1xx, 3xx, L: 4xx; Y: 1xxx)
สหราชอาณาจักร (R: 0x; D: 0x & 1xx; F: 0x, 1xx, 2xx; S: 0x, 1xx; M: 0x, 1xx, 1xxx, 2xxx; P: 1xx, 2xx, 3xx; L: 0x, 1xx, 3xxx, 4xxx; A: ตามที่มีการกำหนดใช้)
ระบบหมายเลขชายธงขององค์การสนธิสัญญาแอตแลนติกเหนือ (NATO) ได้เพิ่มสัญลักษณ์ Y (จากคำว่า yard) เป็นสัญลักษณ์สำหรับ เรือลากจูง, ปั้นจั่นลอยน้ำ, ท่าเทียบเรือ และอื่น ๆ
== รหัสดาดฟ้าเรือสากล ==
=== กองทัพเรือสหราชอาณาจักร ===
กองทัพเรือสหราชอาณาจักรใช้อักษรเดี่ยว (ปกติจะใช้จากอักษรตัวแรกของชื่อเรือ) สำหรับเรือบรรทุกอากาศยานและเรือขนาดใหญ่ที่มีอากาศยานปฏิบัติการ และตัวอักษรคู่ (โดยปกติจะใช้จากตัวอักษรชื่อเรือ) สำหรับเรือขนาดเล็กลงมา
ชั้น Albion
HMS Albion — AN
HMS Bulwark — BK
ชั้น River
HMS Forth — FH
HMS Medway — MY
HMS Trent — TT
HMS Tamar — TM
HMS Spey — SP
ชั้น Daring
HMS Daring — DA
HMS Dauntless — DT
HMS Diamond — DM
HMS Dragon — DN
HMS Defender — DF
HMS Duncan — DU
ชั้น Duke
HMS Argyll — AY
HMS Lancaster — LA
HMS Iron Duke — IR
HMS Montrose — MR
HMS Westminster — WM
HMS Northumberland — NL
HMS Richmond — RM
HMS Somerset — SM
HMS Sutherland — SU
HMS Kent — KT
HMS Portland — PD
HMS St Albans — SB
ชั้น Invincible
HMS Invincible — N
HMS Illustrious — L
HMS Ark Royal — R
ชั้น Queen Elizabeth
HMS Queen Elizabeth — Q
HMS Prince of Wales — P
ชั้น Bay
RFA Cardigan Bay — CB
RFA Lyme Bay — YB
RFA Mounts Bay — MB
ชั้น Tide
RFA Tidespring — TS
RFA Tiderace — TR
RFA Tidesurge — TU
RFA Tideforce — TF
ชั้น Wave
RFA Wave Knight — WK
RFA Wave Ruler — WR
ชั้น Fort Rosalie
RFA Fort Rosalie — FR
RFA Fort Austin — FA
รูปแบบเรือลำอื่น ๆ
RFA Argus — AS
RFA Fort Victoria — FV
=== กองทัพเรือเนเธอร์แลนด์ ===

ชั้น De Zeven Provinciën
HNLMS De Zeven Provinciën — ZP
HNLMS Tromp — TR
HNLMS De Ruyter — DR
HNLMS Evertsen — EV
ชั้น Holland
HNLMS Holland — HL
HNLMS Zeeland — ZL
HNLMS Friesland — FR
HNLMS Groningen — GR
เรือสนับสนุนการยกพลขึ้นบก
HNLMS Rotterdam — RD
HNLMS Johan de Witt — JW
HNLMS Karel Doorman — KD
=== กองทัพเรือแคนาดา ===
ชั้น Halifax
HMCS Halifax — HX
HMCS Vancouver — VR
HMCS Ville de Québec — VC
HMCS Toronto — TO
HMCS Regina — RA
HMCS Calgary — CY
HMCS Montréal — ML
HMCS Fredericton — FN
HMCS Winnipeg — WG
HMCS Charlottetown — CN
HMCS St. John's — SJ
HMCS Ottawa — OA
ชั้น Harry DeWolf
HMCS Harry DeWolf — HF
=== กองทัพเรืออียิปต์ ===
ENS Anwar El Sadat — AS
ENS Gamal Abdel Nasser — GN
ENS Tahya Misr — TM
ENS El Fateg — FT
=== กองทัพเรือเยอรมัน ===
ชั้น Braunschweig
Braunschweig — BS
Magdeburg — MD
Erfurt — EF
Oldenburg — OL
Ludwigshafen am Rhein — LR
เรือฟริเกตชั้น Sachsen
Sachsen — SN
Hamburg — HA
Hessen — HE
เรือสนับสนุนการรบ
Main — MA
Mosel — MO
=== กองทัพเรือฝรั่งเศส ===
เรือบรรทุกอากาศยานชั้น Charles de Gaulle
FS Charles de Gaulle — G
ชั้น Mistral
FS Tonnerre — TO
FS Dixmude — DX
FS Mistral — MI
ชั้น Horizon
FS Forbin — FB
FS Chevalier Paul — PL
ชั้น Aquitaine
FS Aquitaine — QN
FS Provence — PC
FS Languedoc — LD
FS Auvergne — VG
FS Bretagne — BT
ชั้น La Fayette
FS La Fayette — YE
FS Surcouf — SF
FS Courbet — CO
FS Aconit — AT
FS Guépratte — GT
=== กองทัพเรือนิวซีแลนด์ ===
HMNZS Otago — OTA
HMNZS Canterbury — CAN
=== กองทัพเรือโปรตุเกส ===

ชั้น Vasco da Gama
NRP Vasco da Gama — VG
NRP Corte Real — CR
NRP Álvares Cabral — AC
ชั้น Bartolomeu Dias
NRP Bartolomeu Dias — BD
NRP Dom Francisco de Almeida — FA
=== กองทัพเรืออินโดนีเซีย ===
กองทัพเรืออินโดนีเซียใช้รหัสสามตัวสำหรับเรือฟริเกตและเรืออู่ลำเลียงพลสะเทินน้ำสะเทินบกเท่านั้น ตัวอักษรมักจะประกอบไปด้วยตัวอักษรตัวแรก ตัวที่สาม และตัวที่สี่ (หรือตัวสุดท้าย) ของชื่อเรือ
ชั้น Ahmad Yani
KRI Ahmad Yani — AMY
KRI Oswald Siahaan — OWA
KRI Karel Satsuit Tubun — KST
KRI Abdul Halim Perdanakusumah — AHP
KRI Slamet Riyadi — SRI
KRI Yos Sudarso — YSO
ชั้น Martadinata
KRI Raden Eddy Martadinata — REM
KRI I Gusti Ngurah Rai — GNR
ชั้น Bung Tomo
KRI Bung Tomo — BTO
KRI John Lie — JLI
KRI Usman HARUN — USH
เรือคอร์เวตชั้น Fatahillah
KRI Fatahillah — FTI
KRI Malayahati — MLH
KRI Nala — NLA
ชั้น Makassar
KRI Makassar — MKS
KRI Banda Aceh — BAC
KRI Surabaya — SBY
KRI Banjarmasin — BJM
KRI Semarang — SMR
ชั้น Cakra
KRI Cakra — CKA
KRI Nanggala — NGA
ชั้น Nagapasa
KRI Nagapasa — NPS
KRI Ardadedali — ARD
KRI Alugoro — AGR
== ดูเพิ่ม ==
คำนำหน้าชื่อเรือ
สัญลักษณ์การจัดประเภทตัวเรือ สำหรับเรือของกองทัพเรือสหรัฐและชาติพันธมิตร
สัญลักษณ์การจัดประเภทตัวเรือของไทย
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
"หมายเลขชายธงกองทัพเรืออังกฤษ" naval-history.net
กองทัพเรือสหราชอาณาจักร
หมายเลขประจำตัวเรือ