เอวอ แฮย์ม็อน

เอวอ แฮย์ม็อน (Heyman Éva; 13 กุมภาพันธ์ 1931 – 17 ตุลาคม 1944) เป็นเด็กหญิงชาวยิวจากออราเดอา เธอเริ่มจดบันทึกในปี 1944 ขณะเยอรมนียึดครองฮังการี บันทึกของเธอได้รับการตีพิมพ์ในชื่อ The Diary of Eva Heyman ซึ่งได้รับการเปรียบเทียบกับ บันทึกลับของแอนน์ แฟรงค์ ในบันทึกนั้น เธอได้เล่าเรื่องความถดถอยอย่างหนักของสถานการณ์ในชุมชนชาวยิวในออราเดอา เธอเขียนเล่าอย่างละเอียดถึงกฎหมายต่อต้านชาวยิว ความทนทุกข์ทรมานและสิ้นหวัง การสูญเสียสิทธิเสรีภาพ และการถูกริบทรัพย์สินของตน แฮย์ม็อนเสียชีวิตขณะมีอายุเพียง 13 ปี หลังเธอและตายายของเธอถูกสังหารในฮอโลคอสต์
ปัจจุบันไม่เป็นที่ทราบว่าต้นฉบับบันทึกของเธออยู่ที่ใด
== ประวัติ ==
แฮย์ม็อนเริ่มจดบันทึกในวันเกิดปีที่สิบสามของเธอในวันที่ 13 กุมภาพันธ์ 1944 ปีเดียวกันกับที่นาซีเยอรมนีเริ่มเข้ายึดครองฮังการี เธอเกิดในเมืองออราเดอาซึ่งในเมื่อตอนเธอเกิด เมืองเป็นส่วนหนึ่งของราชอาณาจักรโรมาเนีย เมืองออราเดอายังมีอีกชื่อว่า น็อจวาร็อด ซึ่งเป็นชื่อเรียกของชาวฮังการี ในบันทึกของเธอ เธอเรียกเมืองออราเดอาว่า "วาร็อด" ชื่อสั้นของน็อจวาร็อดที่นิยมใช้ในชาวฮังการี ในช่วงที่เธอเริ่มจดบันทึก เมืองนี้เป็นส่วนหนึ่งของฮังการี
แฮย์ม็อนเติบโตมาในครอบครัวฮังการี-ยิว เบ-ลอ แฮย์ม็อน พ่อของเธอ เป็นสถาปนิกประจำตระกูลที่มีอำนาจตระกูลหนึ่ง ครอบครัวเธอเป็นเจ้าของโรงแรมที่เธอบรรยายว่า "เต็มไปด้วยพรมเปอร์เซีย" พ่อแม่ของเธอเลิกรากันตั้งแต่เธอเป็นเด็ก แม่ของเธอแต่งงานใหม่กับเบ-ลอ โฌลต์ นักเขียนสังคมนิยม ตาของเธอเป็นเภสัชกรผู้สนับสนุนราชอาณาจักรฮังการีและต่อต้านโรมาเนีย เธอเขียนเล่าถึงตอนที่เธอมองดูมิกโลช โฮร์ตี เดินทางเข้ามาในเมืองจากหน้าต่างร้านขายยาของตา
อากแน็ช "อากี" โฌลต์ แม่ของแฮย์ม็อน เป็นเภสัชกรเช่นกัน แฮย์ม็อนเขียนเล่าไว้ว่าแม่ของเธอนั้น "งดงามยิ่งกว่าเกรียตา การ์บู" อากีและเบ-ลอ โฌลต์ อาศัยอยู่ในปารีสในขณะที่นาซีเข้ายึดครองโปแลนด์ อากีโน้มน้าวให้สามีตกลงเดินทางกลับไปบูดาเปสต์เนื่องจากเป็นห่วงความปลอดภัยของลูกสาว แต่ภายหลังเธอเองก็ถูกกักตัวไว้ที่ค่ายกักกันแบร์เกิน-เบ็ลเซิน
แฮย์ม็อนและตายายของเธอถูกนาซีจับกุมตัวและส่งไปยังค่ายกักกันเอาช์วิทซ์ในเดือนมิถุนายน 1944 เมื่อถึงเอาช์วิทซ์ ตายายของเธอถูกส่งเข้าห้องรมแก๊สทันทีในขณะที่เธอถูกโยเซ็ฟ เม็งเงอเลอ คัดเลือกไว้สำหรับการทดลองในมนุษย์ เมื่อเท้าของแฮย์ม็อนเริ่มบวมหนอง เธอก็ถูกมองว่าหมดประโยชน์และถูกส่งเข้าห้องรมแก๊สในเดือนตุลาคม 1944 ต่อมาอากีได้รับความช่วยเหลือออกจากแบร์เกิน-เบ็ลเซินและเดินทางต่อไปยังสวิตเซอร์แลนด์ได้อย่างปลอดภัย อากีกลับไปตามหาแฮย์ม็อนแต่ก็พบว่าแฮย์ม็อนถูกสังหารไปแล้ว หลังจากร่วมดำเนินการจัดพิมพ์เผยแพร่บันทึกของแฮย์ม็อน (ซึ่งเธอฝากคนรู้จักเก็บไว้ก่อนถูกส่งไปยังเอาช์วิทซ์) อากีซึ่งมีอาการป่วยทางจิตจากความเศร้าโศกก็ฆ่าตัวตาย
== บันทึกและการตีพิมพ์ ==
บันทึกของแฮย์ม็อนได้รับการตีพิมพ์ครั้งแรกเป็นภาษาฮังการี ต่อมาแปลเป็นภาษาฮีบรูโดยยัดวาเชมในปี 1964 และแปลเป็นภาษาอังกฤษโดย Moshe M. Kohn ตีพิมพ์โดยยัดวาเชมในปี 1974 บันทึกของเธอได้รับการเปรียบเทียบกับ บันทึกลับของแอนน์ แฟรงค์
== สิ่งสืบเนื่อง ==
ในปี 2012 เปิดตัวศูนย์วิจัยประวัติศาสตร์ยิวที่มหาวิทยาลัยออราเดอา ตั้งชื่อตามแฮย์ม็อน
ในปี 2015 มีการตั้งรูปปั้นของแฮย์ม็อนในนครออราเดอาเพื่อระลึกถึงเด็กในเมืองที่เสียชีวิตในฮอโลคอสต์ รูปปั้นตั้งอยู่ในสวนสาธารณะเบิลเชสกู (Bălcescu) ที่ซึ่งชาวยิวกว่า 20,000 ชีวิตถูกส่งขึ้นรถไฟไปยังเอาช์วิทซ์ในปี 1944 ต่อมาองค์การ Asociatia Tikvah เจ้าของรูปปั้น ได้มอบรูปปั้นนี้ให้แก่เทศบาลนครออราเดอา
ในปี 2017 มีการแสดงละครเวที "Eva Heyman: Anne Frank of Transylvania" ในโรมาเนีย
== ดูเพิ่ม ==
รายชื่อนักจดบันทึกในฮอโลคอสต์
รายชื่องานตีพิมพ์ของเหยื่อฮอโลคอสต์หลังเสียชีวิต
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
About Eva Heyman's diary, in Yad Vashem website
บุคคลจากออราเดอา
ชาวฮังการีที่นับถือศาสนายูดาห์
เสียชีวิตในฮอโลคอสต์