คำพิพากษาฯ คดีประทุษฐร้ายต่อพระองค์พระมหากษัตริย์รัชกาลที่ 8/อธิบายประกอบ

บุคคล
ข

ขุนเทพประสิทธิ์ หรือ ขุนเทพฯ — อาจได้แก่ ขุนเทพประสิทธิ์ไปรษณีย์ (มาลัย เทพประสิทธิ์; พ.ศ. 2437–2517)
ค
— ได้แก่ คณะทหารแห่งชาติ คณะบุคคลที่ก่อ
คุณท้าวสัตยาฯ — ได้แก่ คุณท้าวสัตยานุรักษ์ บรรดาศักดิ์ข้าราชการฝ่ายใน, แต่ยังไม่อาจสืบค้นได้ว่า เป็นผู้ใด
จ
เจ้าคุณเทพหัสดินทร์ — ดู
เจ้าหมื่นสรรเพ็ชรภักดี — ?
ด
ด๊อกเตอร์จ่าง — ได้แก่ จ่าง รัตนะรัต (พ.ศ. 2447–2536) อธิบดีกรมวิทยาศาสตร์ กระทรวงอุตสาหกรรม
น
นางทองใบ — อาจได้แก่ นางสาวทองใบ แนวนาค ลูกจ้างในบ้านพระยาศรยุทธเสนี, ดู
นางสาวจรูญ — ได้แก่ ท้าวพิทักษ์อนงคนิกร (จรูญ ตะละภัฏ) ข้าหลวงของ พระราชชนนีของรัชกาลที่ 8
นางสาวเนื่อง — ได้แก่ ; พ.ศ. 2428–2517) พระพี่เลี้ยงของรัชกาลที่ 8
นายฉันท์ หุ้มแพร — ได้แก่ นายฉัน หุ้มแพร เป็นบรรดาศักดิ์มหาดเล็ก, ผู้มีบรรดาศักดิ์ดังกล่าวตามเอกสารนี้ คือ ทัศน์ สุจริตกุล (? – พ.ศ. 2489)
— ได้แก่ นาย (พ.ศ. 2445–2498) จำเลย
นายชิต — ได้แก่ (พ.ศ. 2447–2498) จำเลย
นายชื้น — ยังไม่อาจสืบค้นได้ว่า เป็นผู้ใด, เอกสารนี้ว่า ถูกปืนยิง
นายตี๋ — ได้แก่ ตี๋ ศรีสุวรรณ (ราว พ.ศ. 2420 – ?) พ่อค้าไม้ซึ่งเป็นพยานโจทก์
นายตุ๊ — เอกสารนี้ว่า เป็นอีกชื่อหนึ่งของ เรือเอก วัชรชัย ชัยสิทธิเวช, ดู
นายไถง — อาจได้แก่ (พ.ศ. 2449–2535) เพราะเอกสารนี้ว่า ถูกระเบิด
นายนเรศร์ธิรักษ์ — ได้แก่ นายนเรศร์ธิรักษ์ (แสวง; พ.ศ. 2441–2495) เลขานุการสำนักพระราชวัง
นายบุศย์ — ได้แก่ (พ.ศ. 2443–2498) จำเลย
— ได้แก่ ; พ.ศ. 2443–2526)
นายพลตำรวจตรี แผ้วพาลชน — ดู
นายพินิจ — อาจได้แก่ พินิจ ปทุมรส เพราะเอกสารนี้ว่า เป็นน้องชายของนายเฉลียว, ดู
นายแพทย์ศิริ — ยังไม่อาจสืบค้นได้ว่า เป็นผู้ใด, เอกสารนี้ว่า เป็นเจ้าหน้าที่กรมวิทยาศาสตร์ (กระทรวงอุตสาหกรรม)
นายมี — ได้แก่ มี พาผล พยานโจทก์
นายระวิ — ได้แก่ ระวิ ผลเนื่องมา หัวหน้าแผนกพระราชพาหนะ
นายเรือเอก วัชรชัย — ดู
นายเลียงไชยกาล — อาจได้แก่ (พ.ศ. 2445–2529) นักการเมือง
นายสี่ หรือชูรัตน์ — ?
นายสุวิทย์ — ยังไม่อาจสืบค้นได้ว่า เป็นผู้ใด, เอกสารนี้ว่า ถูกปืนกลยิง
ในพระบรมโกศ — เป็นคำเรียกพระมหากษัตริย์ที่สวรรคตแล้ว, ในที่นี้ได้แก่ รัชกาลที่ 8
บ
เบอร์นาร์ดชอว์ — ได้แก่ (George Bernard Shaw; ค.ศ. 1856–1950) นักเขียนชาวไอริช
พ
พรรคประชาธิปตัย — ได้แก่
พระดุลยกรณ์พิทารณ์ — ได้แก่ พระดุลยกรณ์พิทารณ์ (เชิด บุนนาค; พ.ศ. 2439–2512) ผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์
พระดุลยนิติศาสตร์โกศล — ได้แก่ พระดุลยนิติศาสตร์โกศล (ดุลยนิติศาสตร์โกศล เพียรพิจารณ์) ผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์
พระดุลยพากย์สุวมัณฑ์ — ได้แก่ พระดุลยพากย์สุวมัณฑ์ (ปิ่ณฑ์ ปัทมสถาน) ผู้พิพากษาศาลฎีกา
พระนาถปริญญา — ได้แก่ พระนาถปริญญา (นิ่ม กัลล์ประวิทธ์)
พระพิจารณ์พลกิจ — ได้แก่ ; พ.ศ. 2435–2502) อธิบดีกรมตำรวจ
พระพิจิตรราชสาส์น หรือ พระพิจิตร — ได้แก่ พระพิจิตรราชสาส์น (สอน วินิจฉัยกุล; พ.ศ. 2434–2498) ผู้ช่วยราชเลขานุการในพระองค์
พระพินิจชนคดี — ได้แก่ ; ? – พ.ศ. 2513) รองอธิบดีกรมตำรวจ
พระพิบูลย์ไอศวรรย์ — ได้แก่ พระพิบูลย์ไอศวรรย์ (เปรียบ สุจริตกุล; พ.ศ. 2441–2522) ผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์
พระยาชาติเดชอุดม หรือ พระยาชาติฯ — ได้แก่ พระยาชาติเดชอุดม (หม่อมราชวงศ์โป๊ะ มาลากุล; พ.ศ. 2434–2509)
หรือ พระยาเทพหัสดินฯ — ได้แก่ ; พ.ศ. 2420–2494)
พระยาธรรมบัณฑิตสิทธิศฤงฆาร — ได้แก่ พระยาธรรมบัณฑิตสิทธิศฤงคาร (บุญจ๋วน บุณยะปานะ; พ.ศ. 2436–2506) ผู้พิพากษาศาลฎีกา
พระยาเลขวณิชธรรมวิทักษ์ — ได้แก่ พระยาเลขวณิชธรรมวิทักษ์มนูญประจักษ์ภักดีสภา (เหยียน เลขะวนิช) ผู้พิพากษาศาลฎีกา
พระยาวิชิตสรศาสตร์ — ได้แก่ พระยาวิชิตสรศาสตร์ (จินดา วัชรเสถียร)
หรือ พระยาศรยุทธฯ — ได้แก่ พลเรือตรี ; พ.ศ. 2431–2505)
พระยาอนุรักษ์ราชมณเฑียร — ได้แก่ พระยาอนุรักษ์ราชมณเฑียร (ก๊าด วัชโรทัย; พ.ศ. 2439–2518)
พระราชชนนี — ดู
พระราชอนุชา — ดู
พระรามอินทรา — ได้แก่ ; พ.ศ. 2432–2498) อธิบดีกรมตำรวจ
พระศราภัยสฤษดิการ — ยังสืบค้นชื่อไม่ได้, เอกสารนี้ว่า เป็นสมุหราชองครักษ์
พระศิลปศาสตราคม — อาจได้แก่ พระศิลปศัสตราคม (ภักดิ์ เกษสำลี; พ.ศ. 2435–2525), เอกสารนี้ว่า เป็นสมุหราชองครักษ์
พระศิลปสิทธิ์วินิจฉัย — ได้แก่ พระศิลปสิทธิวินิจฉัย (มารค อุณหะนันทน์; ? – พ.ศ. 2509?) ผู้พิพากษาศาลฎีกา
พระสุทธิอรรถฯ — ได้แก่ พระสุทธิอรรถนฤมนตร์ (สุธ เลขยานนท์) ผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์
พระองค์เจ้าอาทิตย์ฯ — ได้แก่ (พ.ศ. 2447–2489)
พลเรือตรี กระแส หรือ พลเรือตรี กระแสฯ — ดู
พันเอก ช่วง — ได้แก่ พันเอก ; พ.ศ. 2442–2505)
พันเอก ประพันธ์ — ได้แก่ พันเอก (พ.ศ. 2449–2537) ราชองครักษ์ประจำกรมราชองครักษ์
ม
ม.จ.นิกรเทวัญ — ได้แก่ หม่อมเจ้า (พ.ศ. 2440–2519)
ม.จ.ศุภสวัสดิ์ — ดู
ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ — ได้แก่ หม่อมราชวงศ์ (พ.ศ. 2454–2538) สมาชิก
ม.ร.ว.เทวาธิราช — ได้แก่ หม่อมราชวงศ์ (พ.ศ. 2432–2510)
ม.ร.ว.สุมนชาติ หรือ ม.ร.ว.สุมนชาติฯ — ดู
ม.ร.ว.เสนีย์ — ได้แก่ หม่อมราชวงศ์ (พ.ศ. 2448–2540) หัวหน้า
มหาวงศ์ — ได้แก่ วงศ์ เชาวนะกวี (พ.ศ. 2440–?) ผู้ถวายพระอักษรให้แก่รัชกาลที่ 8
ร
ร้อยตรี กรี — ได้แก่ ร้อยตรี กรี พิมพกร
รัฐบาลรัฐประหาร — ดู
— ได้แก่ เรือเอก วัชรชัย ชัยสิทธิเวช ราชองครักษ์
ส
— ได้แก่ (พ.ศ. 2443–2538) พระราชชนนีของรัชกาลที่ 8
— ได้แก่ (พ.ศ. 2470–2559) พระราชอนุชาของรัชกาลที่ 8
สมเด็จพระสังฆราช — อาจได้แก่ (พ.ศ. 2415–2501)
เสด็จพระองค์เจ้าคำรบ — ได้แก่ (พ.ศ. 2414–2482)
ห
— ได้แก่ (พ.ศ. 2443–2510)
— ได้แก่ หม่อมราชวงศ์สุมนชาติ สวัสดิกุล (พ.ศ. 2453–2507)
หลวงชาติตระการโกศล — ได้แก่ ; พ.ศ. 2445–2538) อธิบดีกรมตำรวจ
หลวงนิตยเวชวิศิษฏ์, หลวงนิตยฯ, หรือ หลวงนิตย์ฯ — ได้แก่ ; พ.ศ. 2439–?) แพทย์ประจำพระองค์รัชกาลที่ 8
หลวงนิเทศกลกิจ — ได้แก่ หลวงนิเทศกลกิจ (กลาง โรจนเสนา; ? – พ.ศ. 2491)
หลวงประดิษฐ์ฯ — ดู
— ได้แก่ หลวงแผ้วพาลชน (อำไพ ไล่ศัตรูไกล; พ.ศ. 2444–2530)
หลวงสุทธิภาศนฤพนธ์ — ได้แก่ หลวงสุทธิภาศนฤพนธ์ (ภุมรา ปิยะรัตน์; พ.ศ. 2438–2522?) ผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์
— ได้แก่ หลวงอรรถวินิจเนตินาท (สวัสดิ์ คทวณิช; ? – พ.ศ. 2528?) พนักงานอัยการ
อ
อรรถวินิจเนตินาท — ดู
สถานที่
เกษตรกลางบางเขน — ได้แก่ ที่ดินซึ่งเป็นที่ตั้งในเขตบางเขน กรุงเทพมหานคร ปัจจุบัน
ชนะสงคราม, ตำบล — ได้แก่ ในเขตพระนคร กรุงเทพมหานคร ปัจจุบัน
พระนคร, จังหวัด — ได้แก่ , ภายหลังรวมกับเป็นกรุงเทพมหานครในปัจจุบัน
พระนคร, อำเภอ — ได้แก่ ในกรุงเทพมหานครปัจจุบัน
โลซานน์, เมือง — ได้แก่ (Lausanne) เมืองในประเทศสวิตเซอร์แลนด์
วัดมงกุฎฯ — อาจได้แก่ ในเขตพระนคร กรุงเทพมหานคร
วิทยาศรม — อาจได้แก่ ที่ตั้งของบริษัทวิทยาศรม ซึ่งผลิตยาและเวชภัณฑ์
สวิสส์, ประเทศ — ได้แก่ (Switzerland)
ไฮเดลแบร์ก, เมือง — ได้แก่ (Heidelberg) เมืองในประเทศเยอรมนี
อื่น ๆ
— ได้แก่ กฎหมายลักษณะอาญา ที่ตราขึ้นใน ร.ศ. 127 (พ.ศ. 2451)

มาตรา 57 — ว่า "ถ้าเด็กอายุกว่าเจ็ดขวบขึ้นไป แต่ยังไม่ถึงสิบสี่ขวบ กระทำความผิด ท่านให้ศาลมีอำนาจกระทำอย่างหนึ่งอย่างใดใน 3 ประการที่จะว่าต่อไปนี้ คือ
(1) ถ้าเห็นว่า มันยังไม่รู้ผิดชอบ จะให้ปล่อยตัวไปเสียก็ได้ หรือถ้าศาลเห็นว่า มันพอจะเข้าใจความผิดชอบได้อยู่บ้าง ให้ศาลว่ากล่าวให้มันรู้สึกตัว แล้วภาคทัณฑ์ปล่อยตัวไปก็ได้ ฉนี้ประการหนึ่ง
(2) มอบตัวเด็กให้แก่บิดามารดาหรือผู้ปกครองไป แลบังคับเรียกประกันทานบน หรือเรียกแต่ทานบน แก่บิดามารดาหรือผู้ปกครองเด็กนั้น ให้สัญญาว่า จะระวังเด็กนั้นให้ประพฤติตนรักษาความเรียบร้อย ตลอดเวลาที่ศาลจะกำหนดให้ไม่เกินกว่าสามปี ถ้าผิดทานบน ให้ศาลปรับเปนจำนวนเงินตามที่กำหนดไว้ในทานบนไม่เกินร้อยบาทขึ้นไป ฉนี้ประการหนึ่ง
(3) สั่งให้ส่งตัวเด็กนั้นไปไว้ในโรงเรียนตัดสันดานตลอดเวลาที่ศาลจะกำหนดให้ แต่อย่าให้เกินไปกว่าเวลาที่เด็กนั้นมีอายุครบสิบแปดขวบ ประการหนึ่ง"
มาตรา 63 — ว่า "ในคดีที่บุคคลตั้งแต่สองขึ้นไปกระทำความผิดอย่างเดียวกัน ท่านให้ถือว่า บรรดาผู้ที่ได้ลงมือกระทำความผิดนั้นเปนตัวการ แลอาจลงอาญาตามที่กฎหมายบัญญัติไว้สำหรับความผิดนั้นแก่มันทุกคนเหมือนอย่างมันได้กระทำความผิดแต่ผู้เดียวฉนั้น"
มาตรา 64 — ว่า "ผู้ใดใช้ให้ผู้อื่นกระทำความผิดด้วยอุบายอย่างใดใด เช่น ว่าจ้างวานหรือบังคับขู่เข็ญข่มขืนให้ผู้อื่นกระทำความผิด เปนต้น ท่านว่า มันผู้ใช้นั้นต้องรวางโทษฐานเปนตัวการ"
มาตรา 70 — ว่า "ผู้ใดกระทำการอย่างใดอย่างหนึ่ง แลการที่กระทำนั้นเปนการเลมิดกฎหมายหลายบทด้วยกัน ท่านให้ใช้บทกฎหมายที่อาญาหนักลงโทษแก่มัน"
มาตรา 71 — ว่า "เมื่อศาลพิจารณาเห็นว่า ผู้ใดมีความผิดหลายกทง ในคำพิพากษาอันเดียวกัน ศาลจะพิพากษาลงโทษตามกทงความผิดทุกกทงก็ได้ แต่เมื่อรวมโทษทุกกทงเข้าด้วยกัน ถ้าจะต้องจำคุก อย่าให้จำเกินยี่สิบปีขึ้นไป เว้นแต่โทษของมันถึงจำคุกตลอดชีวิตร์ เช่นนั้น ต้องเปนไปตามโทษ ถ้าแลรวมโทษทุกกทงในฐานที่จะต้องจำคุกแทนปรับ ท่านว่า อย่าให้จำมันเกินกว่าสองปีขึ้นไป"
มาตรา 97 — ว่า "ผู้ใดทนงองอาจกระทำการประทุษฐร้ายต่อพระองค์สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวก็ดี สมเด็จพระมเหษีก็ดี มกุฎราชกุมารก็ดี ต่อผู้สำเร็จราชการแผ่นดินในเวลารักษาราชการต่างพระองค์สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวก็ดี ท่านว่า โทษของมันถึงต้องประหารชีวิตร์
ผู้ใดพยายามจะกระทำการประทุษฐร้ายเช่นว่ามาแล้ว แม้เพียงตระเตรียมการก็ดี สมคบกันเพื่อการประทุษฐร้ายนั้นก็ดี หรือสมรู้เปนใจด้วยผู้ประทุษฐร้าย ผู้พยายามจะประทุษฐร้าย ก็ดี มันรู้ว่า ผู้ใดคิดประทุษฐร้ายเช่นว่ามานี้ มันช่วยปกปิดไม่เอาความนั้นไปร้องเรียนขึ้นก็ดี ท่านว่า โทษมันถึงตายดุจกัน"
มาตรา 154 — ว่า "ผู้ใดเจตนาจะช่วยผู้อื่นให้พ้นอาญาอันควรรับตามกฎหมาย แลมันกระทำการอย่างหนึ่งอย่างใดดังกล่าวต่อไปในมาตรานี้ คือว่า
(1) มันกระทำข้อความหรือสิ่งซึ่งเปนสักขีพยานในการกระทำผิดให้สูญหายไปเสียก็ดี
(2) มันเพทุบายเอาเนื้อความที่มันรู้อยู่ว่า เปนเท็จ มาบอกเล่าในเรื่องความผิดใดใด เพื่อจะให้หลงเชื่อไปในทางที่เปนเท็จก็ดี
(3) มันให้สำนักหรือซ่อนเร้นผู้กระทำผิดหรือผู้ต้องหาในความผิดไว้ก็ดี
(4) มันช่วยด้วยประการใดใดให้ผู้ที่กระทำผิด หรือผู้ต้องหาว่า ได้กระทำผิดนั้น หลบหลีกไม่ให้ถูกจับกุมก็ดี
ท่านว่า มันผู้กระทำการเช่นว่ามานี้ มีความผิด ต้องรวางโทษจำคุกตั้งแต่เดือนหนึ่งขึ้นไปจนถึงสามปี แลให้ปรับตั้งแต่ยี่สิบบาทขึ้นไปจนถึงสองร้อยบาทด้วยอีกโสดหนึ่ง
ถ้าแลผู้กระทำผิดหรือผู้ต้องหาที่มันช่วยนั้นเปนผู้กระทำผิดหรือผู้ต้องหาในความผิดอุกฤษฐโทษถึงประหารชีวิตร์ หรือเปนมหันตโทษ คือ จำคุกตั้งแต่สิบห้าปีขึ้นไป ท่านว่า มันผู้ช่วยนั้นต้องรวางโทษจำคุกตั้งแต่สามเดือนขึ้นไปจนถึงห้าปี แลให้ปรับตั้งแต่ห้าสิบบาทขึ้นไปจนถึงห้าร้อยบาทด้วยอีกโสดหนึ่ง
แต่ถ้าการที่ช่วยผู้กระทำผิดดังที่ว่ามาในข้อ 3 แลข้อ 4 ในมาตรานี้นั้นเปนการที่สามีช่วยภรรยา หรือภรรยาช่วยสามีไซ้ ท่านว่า อย่าให้ลงอาญาแก่มันผู้ที่ช่วยนั้นเลย เพราะมันเปนผัวเมีย เสียกันมิได้"

เชฟโรเลต, รถ — ได้แก่ (Chevrolet)
เดมเล่อร์, รถ — ได้แก่ (Daimler)
แนช, รถ — อาจได้แก่ (Nash Rambler) รถยนต์ประเภทหนึ่ง
โนแวลยิน, ยา — ?
ประมวลกฎหมายลักษณะอาญา — ดู
โปรเต๊กโทรน — ภาษาอังกฤษ "protect throne" แปลว่า "คุ้มครองราชบัลลังก์"
มอร์ริส, รถ — อาจได้แก่ รถที่บริษัท (Morris) ผลิต
รัฐประหาร — ได้แก่
โรลสลอยด์, รถ — ได้แก่ (Rolls-Royce)
เวสต์ป๊อยต์ — ได้แก่ เวสต์พอยต์ (West Point) ชื่อหนึ่งของ (United States Military Academy)
อ๊อปตาลิดอน, ยา — Optalidon
แอ๊กซิเดนท์ — ภาษาอังกฤษ "accident" แปลว่า "อุบัติเหตุ"
เชิงอรรถ
อ้างอิง
บรรณานุกรม
"กฎหมายลักษณอาญา". (2451, 1 มิถุนายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 25, ฉบับพิเศษ. หน้า 206–287.
คำประกาศเกียรติคุณ ดร.จ่าง รัตนะรัต วิศวกรรมศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ วันศุกร์ที่ 18 ตุลาคม 2517 ปีการศึกษา 2516. (2517). สืบค้นจาก https://www.yumpu.com/xx/document/read/33268269/-
จ่าง รัตนะรัต. (ม.ป.ป.). สืบค้นจาก https://www.tungsong.com/Nakorn/Person/jiang.htm
"แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสสริยาภรณ์ ลงวันที่ 5 ธันวาคม 2491". (2491, 7 ธันวาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 65, ตอน 71. หน้า 3976–3997.
ทีมงาน. (2555). อาจารย์วงศ์ เชาวนะกวี. สืบค้นจาก https://db.sac.or.th/inscriptions/historyteachers/detail/10536
เปลวสีเงิน. (2563). อดีต ส.ว. ประสาร ถอด 'รหัสนัย 2475': ความรู้ทั้งหมดของข้าพเจ้าเป็นความรู้ทางหนังสือ ข้าพเจ้าไม่ได้เอาสาระสำคัญของมนุษย์มาคำนึงด้วย. สืบค้นจาก https://www.thaipost.net/main/detail/66667
"พระราชทานสัญญาบัตร์บรรดาศักดิ์ฝ่ายใน ลงวันที่ 20 มีนาคม พระพุทธศักราช 2468". (2468, 28 มีนาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 42. หน้า 3890.
"พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์ฝ่ายหน้า ลงวันที่ 6 พฤศจิกายน พระพุทธศักราช 2469". (2469, 26 พฤศจิกายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 43. หน้า 3120–3130.
วิทยาเขตบางเขน. (ม.ป.ป.). สืบค้นจาก http://kuhistory.ku.ac.th/02/bangkhen.htm
วิทยาศรม. (2563). เกี่ยวกับเรา. สืบค้นจาก https://vidhyasom.com/about-vidhyasom/
วุฒิสภา. (2491). รายงานการประชุมวุฒิสภา ครั้งที่ 18 (สามัญ) ชุดที่ 1 วันอังคารที่ 7 กันยายน พุทธศักราช 2491. วุฒิสภา: พระที่นั่งอนันตสมาคม.
สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (ม.ป.ป.). อนุสรณ์งานพระราชทานเพลิงศพ พลโท และพลอากาศโท พระศิลปศัสตราคม (ภักดิ์ เกษสำลี ) ณ เมรุหลวงหน้าพลับพลาอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาส วันเสาร์ที่ 16 เมษายน 2526. สืบค้นจาก http://dl.parliament.go.th/handle/lirt/515634
หอสมุดแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. (ม.ป.ป.a). พระบรมราโชวาทและพระราชดำรัส. สืบค้นจาก https://koha.library.tu.ac.th/bib/191491
หอสมุดแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. (ม.ป.ป.b). พิมพ์เป็นอนุสรณ์เนื่องในวโรกาสที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ เสด็จพระราชดำเนินพระราชทานเพลิงศพพระพิบูลย์ไอศวรรย์ (เปรียบ สุจริตกุล). สืบค้นจาก https://koha.library.tu.ac.th/bib/36700
หอสมุดแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. (2563a). คำกลอนถวายโอวาท: สุนทรภู่แต่งถวายสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ามหามาลา กรมพระยาบำราบปรปักษ์. สืบค้นจาก http://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/item/dc:1281
หอสมุดแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. (2563b). ธรรมบัณฑิตานุสรณ์. สืบค้นจาก http://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/item/dc:5785
หอสมุดแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. (2563c). พิมพ์เป็นอนุสรณ์ในงานพระราชทานเพลิงศพ พระดุลยกรณ์พิทารณ์ ม.ว.ม., ป.ช., ท.จ. (เชิด บุนนาค). สืบค้นจาก http://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/item/dc:156
หอสมุดแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. (2563d). มนุษย์จะประสบสุขได้อย่างไร? เชิญอ่านไป จะได้พบสุข. สืบค้นจาก http://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/item/dc:146380
หอสมุดแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. (2563e). สุมนชาตินิพนธ์. สืบค้นจาก http://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/item/dc:139186
หอสมุดแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. (2563f). อนุสรณ์งานพระราชทานเพลิงศพพระยาอนุรักษ์ราชมณเฑียร มวม. ปช. ทจว. ณ เมรุหน้าพลับพลาราชอิสริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาส วันที่ 10 เดือน มิถุนายน พ.ศ. 2519. สืบค้นจาก http://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/item/dc:1924
หอสมุดแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. (2563g). อนุสรณ์งานพระราชทานเพลิงศพพลตำรวจโท หลวงแผ้วพาลชน ป.ช., ป.ม. ณ เมรุวัดธาตุทอง กรุงเทพมหานคร วันอาทิตย์ที่ 28 กุมภาพันธ์ 2531. สืบค้นจาก http://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/item/dc:4791
หอสมุดแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. (2563h). อนุสรณ์ในงานพระราชทานเพลิงศพ รองอำมาตย์โท ขุนเทพประสิทธิ์ไปรษณีย์ ต.ช. (มาลัย เทพประสิทธิ์) ณ เมรุวัดเทพศิรินทราวาส วันพฤหัสบดีที่ 5 มิถุนายน 2518. สืบค้นจาก http://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/item/dc:137339
Drugs.com. (2020). Optalidon. Retrieved from https://www.drugs.com/international/optalidon.html