pythainlp/thai-wiki-dataset-v3 huggingface dataset:
บาลงดอร์ 2023

บัลลงดอร์ 2023 (Ballon d'or 2023) จะเป็นงานประจำปีครั้งที่ 67 ของบาลงดอร์ ซึ่งจัดโดยฟร็องส์ฟุตโบล เพื่อยกย่องนักฟุตบอลที่ดีที่สุดในโลกในฤดูกาล 2022–23 นับเป็นครั้งที่สองในประวัติศาสตร์ของรางวัลนี้ที่จะมอบให้ตามผลของฤดูกาลแทนที่จะเป็นปีปฏิทิน โดยมีช่วงเวลาตั้งแต่วันที่ 1 สิงหาคม ค.ศ. 2022 ถึง 31 กรกฎาคม ค.ศ. 2023 ผู้ได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงในพิธีจะได้รับการประกาศในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2023
== บาลงดอร์ ==
ผู้ได้รับการเสนอชื่อเข้าร่วมพิธีจะประกาศในเดือนตุลาคม ค.ศ. 2023
== อ้างอิง ==
บาลงดอร์
หอดูดาวแห่งชาติ (โคลอมเบีย)

หอดูดาวแห่งชาติ (Observatorio Astronómico Nacional, OAN) ของประเทศโคลอมเบีย เป็นหอดูดาวแห่งแรกที่สร้างขึ้นในทวีปอเมริกา อาคารสร้างเสร็จเมื่อวันที่ 20 สิงหาคม 1803 ในกรุงโบโกตา เมืองหลวงของโคลอมเบีย และได้รับการประกาศให้เป็นอนุสรณ์สถานแห่งชาติโคลอมเบียตามกฤษฎีกาหมายเลข 1584 เมื่อวันที่ 11 สิงหาคม 1975 ปัจจุบันอยู่ภายในพื้นที่ของกาซาเดนาริญโญ และอยู่ติดกับคณะวิทยาศาสตร์ของมหาวิทยาลัยแห่งชาติโคลอมเบีย ซึ่งเปิดสอนหลักสูตรปริญญาโทและปริญญาเอกด้านดาราศาสตร์ที่เมืองมหาวิทยาลัยโบโกตา
== อ้างอิง ==
หอดูดาวในประเทศโคลอมเบีย
สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเอธิโอเปีย

สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเอธิโอเปีย ( PDRE ) ( อามารา : የኢትዮጵያ ሕዝባዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ,) เป็นรัฐสังคมนิยมในเอธิโอเปียและเอริเทรียในปัจจุบันตั้งแต่ปี 1987 ถึง 1991
สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเอธิโอเปีย ก่อตั้งขึ้นในเดือนกุมภาพันธ์ 1987 ในฐานะ รัฐพรรคเดียวของลัทธิมากซ์-เลนิน การประกาศใช้รัฐธรรมนูญสามสัปดาห์หลังจากได้รับการอนุมัติในการลงประชามติระดับชาติ เดร์กซึ่งเป็นรัฐบาลทหารที่ปกครองเอธิโอเปียในฐานะรัฐบาลเฉพาะกาล ตั้งแต่ปี 1974 ได้วางแผนเปลี่ยนผ่านไปสู่การปกครองของพลเรือนและประกาศเป็นสาธารณรัฐสังคมนิยมในปี 1984 หลังจากเตรียมการมาห้าปี พรรคแรงงานแห่งเอธิโอเปีย (WPE) ก่อตั้งขึ้นในปีเดียวกับ พรรคแนวหน้าที่นำโดยประธานพรรค เมินกึสทู ฮัยเลอ มารียัม เดร์ก ถูกยุบด้วยการประกาศของสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเอธิโอเปีย แต่ยังคงปกครองโดยพฤตินัย จนถึงเดือนกันยายนเมื่อรัฐบาลใหม่เข้ารับตำแหน่ง สามเดือนหลังจาก การเลือกตั้งทั่วไปในเดือนมิถุนายน รัฐนี้ถูกครอบงำโดยสมาชิกพรรคโดยมีเมินกิสตู เป็นทั้ง ประธานาธิบดีเอธิโอเปีย และเลขาธิการพรรคแรงงาน
รัฐบาลของเอธิโอเปียนั้นรวมศูนย์อำนาจสูงโดยมีโครงสร้างอำนาจคล้ายกับรัฐคอมมิวนิสต์อื่นๆโดยมีเชนโก เป็นองค์กรที่มีอำนาจสูงสุดของรัฐ โดยประธานาธิบดีทำหน้าที่เป็นประมุขแห่งรัฐและหัวหน้ารัฐบาลโดยมีอำนาจบริหารและอำนาจนิติบัญญัติอย่างกว้างขวาง ประธานาธิบดีทำหน้าที่เป็นประธานคณะกรรมการกฤษฎีกาซึ่งทำหน้าที่ให้กับเชนโก ระหว่างการประชุมในทางปฏิบัติหลักการของการรวมศูนย์ในระบอบประชาธิปไตย หมายความว่าเชนโกทำมากกว่าการตัดสินใจที่ทำโดยพรรคแรงงานและโปลิตบูโรเพียงเล็กน้อย ในฐานะทั้งประธานาธิบดีและหัวหน้าพรรค เมินกิสตูนั้นเป็นเผด็จการเสมือนจริง เขาและสมาชิกของเดร์กครองอำนาจในโปลิตบูโรของพรรคแรงงาน
สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเอธิโอเปีย สืบทอดปัญหาที่ทำลายล้างเอธิโอเปียในยุคเดร์กรวมถึงทุกพภิกขภัยในปี 1983-1985 การพึ่งพาความช่วยเหลือจากต่างประเทศและความเสื่อมโทรมของขบวนการคอมมิวนิสต์ทั่วโลก และสหภาพโซเวียต ยุติการสนับสนุนเอธิโอเปียในปี 1990 และความขัดแย้งภายในที่เกิดจาก สงครามกลางเมืองเอธิโอเปีย และ สงครามประกาศอิสรภาพเอริเทรีย ทำให้อำนาจของพรรคแรงงานถูกท้าทายมากขึ้นโดยกลุ่มติดอาวุธชาติพันธุ์และกลุ่มต่อต้านรัฐบาล ในเดือนพฤษภาคม 1991 เมินกึสตูหนีการเนรเทศ ระบอบการปกครองนี้กินเวลาเพียงหนึ่งสัปดาห์ก่อนที่แนวร่วมประชาธิปไตยปฏิวัติประชาชนเอธิโอเปียได้โจมตีและบุกอาดดิสอาบาบา และยุบสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเอธิโอเปียและแทนที่ด้วย รัฐบาลเปลี่ยนผ่านเอธิโอเปีย
== อ้างอิง ==
ลัทธิคอมมิวนิสต์
รัฐคอมมิวนิสต์
ประวัติศาสตร์เอธิโอเปีย
หอดูดาวแห่งชาติ (เม็กซิโก)

หอดูดาวแห่งชาติ (Observatorio Astronomico Nacional) ของประเทศเม็กซิโก เป็นหอดูดาวที่เริ่มสร้างขึ้นในปี 1878 ดำเนินการโดยมหาวิทยาลัยอิสระแห่งชาติเม็กซิโกตั้งแต่ปี 1929
ตัวหอดูดาวเริ่มแรกถูกสร้างขึ้นที่ปราสาทชาปุลเตเปกในเม็กซิโกซิตี จากนั้นย้ายไปที่ตากูบายาชานเมืองทางตะวันตก จากนั้นจึงย้ายไปที่รัฐปวยบลาในช่วงกลางศตวรรษที่ 20 และในปี 1967 เนื่องจากมลภาวะทางแสง จึงย้ายไปที่ซิเอร์ราซานเปโดรมาร์ตีร์ในรัฐบาฮากาลิฟอร์เนียจนถึงปัจจุบัน
ที่หอดูดาวแห่งนี้มีการติดตั้งกล้องโทรทรรศน์แบบริตชี–เครเตียง 3 กล้อง กล้องโทรทรรศน์ 1.5 ม. ติดตั้งในปี 1970 กล้องโทรทรรศน์ 0.84 ม. ติดตั้งในปี 1972 และกล้องโทรทรรศน์ 2.12 ม. สร้างขึ้นตั้งแต่ปี 1974 จนถึงปี 1979 ซึ่งถือเป็นกล้องโทรทรรศน์ที่ใหญ่ที่สุดในประเทศเม็กซิโก
2.12m_Telescope-SanPedroMartir_Observatory-BajaCalifornia-Mexico.jpg|alt=2.12m 望遠鏡の建物| อาคารกล้องโทรทรรศน์ 2.12 ม.
1.5m_Telescope-SanPedroMartir_Observatory-BajaCalifornia-Mexico.jpg|alt=1.5m 望遠鏡の建物| อาคารกล้องโทรทรรศน์ 1.5 ม.
0.84m_Telescope-SanPedroMartir_Observatory-BajaCalifornia-Mexico.jpg|alt=0.84m 望遠鏡の建物| อาคารกล้องโทรทรรศน์ 0.84 ม.
0.84m_Telescope_Building-Sierra_SanPedroMartir-BajaCalifornia-Mexico.jpg|alt=下方から見た天文台| หอดูดาวมองจากด้านล่าง
== อ้างอิง ==
สิ่งก่อสร้างในเม็กซิโกซิตี
หอดูดาวในประเทศเม็กซิโก
หอดูดาวแห่งชาติ (จีน)

หอดูดาวแห่งชาติ (s=国家天文台|p=Guójiā Tiānwéntái) หรือชื่อเต็มว่า หอดูดาวแห่งชาติสถาบันวิทยาศาสตร์จีน (中国科学院国家天文台) เป็นหอดูดาวที่ดำเนินการโดยสถาบันวิทยาศาสตร์จีน ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 25 เมษายน 2001 โดยการรวมหอดูดาว 4 แห่ง สถานีสังเกตการณ์ 3 แห่ง และสถาบันวิจัย 1 แห่งของสถาบันวิทยาศาสตร์จีน สำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ที่หอดูดาวปักกิ่งเดิมที่ชานเมืองปักกิ่ง มีกล้องโทรทรรศน์ขนาด 2.16 ม. และกล้อง LAMOST อยู่ที่สถานีสังเกตการณ์ซิงหลงเมืองซิงหลงในมณฑลเหอเป่ย์
== โครงสร้างพื้นฐาน ==
=== หอดูดาว ===
หอดูดาวปักกิ่ง ที่ปักกิ่ง
หอดูดาวเซี่ยงไฮ้ ที่เซี่ยงไฮ้
หอดูดาวจื่อจินซาน ที่หนานจิง
หอดูดาวยูนนาน ที่คุนหมิง
หอดูดาวซินเจียง ที่อุรุมชี
=== สถานีสังเกตการณ์ ===
สถานีสังเกตการณ์ดาวเทียมฉางชุน ที่ฉางชุน
=== สถาบันวิจัย ===
สถาบันวิจัยเทคโนโลยีดาราศาสตร์และทัศนศาสตร์หนานจิง ที่ หนานจิง
== สิ่งตีพิมพ์ ==
ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 2006 นิตยสารรายเดือน "ดาราศาสตร์แห่งชาติจีน" (中国国家天文) ได้รับการตีพิมพ์ ด้วยความร่วมมือกับนิตยสาร ท้องฟ้า & กล้องโทรทรรศน์ เผยแพร่ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์อวกาศและการพัฒนาอวกาศ
== อ้างอิง ==
หอดูดาวในประเทศจีน
สิ่งก่อสร้างในปักกิ่ง
หอดูดาวแห่งชาติ (บราซิล)

หอดูดาวแห่งชาติ (Observatório Nacional, ON) ของประเทศบราซิล เป็นสถาบันทางวิทยาศาสตร์ที่ตั้งอยู่ในเมืองรีโอเดจาเนโร ในรัฐรีโอเดจาเนโร ก่อตั้งขึ้นในปี 1827 เป็นหนึ่งในสถาบันวิทยาศาสตร์ที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศ จุดประสงค์เริ่มแรกคือเพื่อเป็นแนวทางในการศึกษาทางภูมิศาสตร์ของดินแดนบราซิลและสอนการเดินเรือ
ปัจจุบันได้พัฒนาการวิจัย การสอน และการให้บริการด้านเทคโนโลยี โดยมีหน้าที่รับผิดชอบในการสร้าง แจกจ่าย และอนุรักษ์ สำหรับการวิจัยและการศึกษาทาง ดาราศาสตร์ ฟิสิกส์ดาราศาสตร์ และ ธรณีฟิสิกส์ มีการเปิดสอนหลักสูตรระดับปริญญาตรี  ปริญญาโท และปริญญาเอก ในสาขาเหล่านี้ นอกจากนี้ยังได้มีการตั้งสถาบันอื่น ๆ เช่น อุตุนิยมวิทยา (ปี 1909) ห้องปฏิบัติการดาราศาสตร์ฟิสิกส์แห่งชาติ (ปี 1980) ซึ่งเดิมเคยเป็นหอดูดาวดาราศาสตร์ฟิสิกส์บราซิล และ พิพิธภัณฑ์ดาราศาสตร์และวิทยาศาสตร์ที่เกี่ยวข้อง (ปี 1985)
มีการจัดคณะสำรวจทางวิทยาศาสตร์ ซึ่งขณะนั้นรู้จักกันในชื่อว่า หอดูดาวจักรพรรดิแห่งรีโอเดจาเนโร (Imperial Observatório do Rio de Janeiro) ซึ่งไปสังเกตการณ์การผ่านของดาวศุกร์เมื่อวันที่ 6 ธันวาคม 1882 ในบริเวณใต้ทะเลใต้ของช่องแคบมาเจลลัน และ เพื่อคำนวณระยะทางจากโลกถึงดวงอาทิตย์
นอกจากนี้ยังได้มีการประสานงานคณะเดินทางจากบราซิล สหราชอาณาจักร และ สหรัฐอเมริกา โดยได้มีการไปสังเกตการณ์สุริยุปราคา เต็มดวงเมื่อ วันที่ 29 พฤษภาคม 1919 ที่ เมืองโซบรัล รัฐเซอารา คณะสำรวจของอังกฤษได้ภาพดวงอาทิตย์ที่สามารถพิสูจน์การเบี่ยงเบนของแสงได้จากทฤษฎีสัมพัทธภาพทั่วไปที่ตีพิมพ์โดย อัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ ในปี 1915 เป็นการยืนยันทฤษฎีนี้เป็นครั้งแรก ร่วมกับภาพที่ได้รับบนเกาะปริงซีป ในประเทศเซาตูแมอีปริงซีป บนชายฝั่งตะวันตกของ ทวีปแอฟริกา
== อ้างอิง ==
หน้าที่มีแผนที่
Coordinates on Wikidata
หอดูดาวในประเทศบราซิล
สิ่งก่อสร้างในรีโอเดจาเนโร
จักรพรรดิอาร์ตาเซิร์กซีสที่ 3

โอคัส (กรีก: Ὦχος Ochos) เป็นที่รู้จักกันในพระนามเมื่อทรงครองราชย์แล้วว่า อาร์ตาเซิร์กซีสที่ 3 (เปอร์เซียโบราณ: Artaxšaçāʰ; กรีก: Ἀρταξέρξης) เป็นจักรพรรดิแห่งจักรวรรดิอะคีเมนิด ระหว่างตั้งแต่ราว 359/58 ถึง 338 ปีก่อนคริสตกาล พระองค์เป็นพระราชโอรสและผู้สืบทอดพระราชบัลลังก์ของกษัตริย์อาร์ตาเซิร์กซีสที่ 2 และพระราชมารดาของพระองค์คือ สตาเตรา
ก่อนที่พระองค์ทรงขึ้นครองพระราชบัลลังก์ พระองค์เป็นข้าหลวงและผู้บัญชาการกองทัพของพระราชบิดาของพระองค์ กษัตริย์อาร์ตาเซิร์กซีสทรงขึ้นสู่อำนาจหลังจากพระเชษฐาพระองค์หนึ่งของพระองค์ทรงถูกสำเร็จโทษ อีกพระองค์ทรงทำอัตวินิบาตกรรม และพระองค์สุดท้ายก็ทรงถูกสังหาร และพระราชบิดาของพระองค์ กษัตริย์อาร์ตาเซิร์กซีสที่ 2 เสด็จสวรรคต หลังจากทรงขึ้นเป็นกษัตริย์ได้ไม่นาน กษัตริย์อาร์ตาเซิร์กซีสที่ 3 ทรงได้สังหารเชื้อพระวงศ์ทั้งหมดเพื่อรักษาตำแหน่งของพระองค์ในฐานะกษัตริย์ พระองค์ทรงเริ่มดำเนินการทางทหารครั้งใหญ่สองครั้งกับอียิปต์ ซึ่งดำเนินการทางทหารครั้งแรกนั้นล้มเหลว และตามมาด้วยการก่อกบฏทั่วส่วนตะวันตกของจักรวรรดิของพระองค์ และการำเนินการทางทหารทครั้งที่สอง กษัตริย์อาร์ตาเซิร์กซีสที่ 3 ก็ทรงเอาชนะเนคทาเนโบที่ 2 ฟาโรห์แห่งอียิปต์ได้ และผนวกดินแดนอียิปต์กลับสู่จักรวรรดิเปอร์เซีย หลังจากเป็นอิสระเป็นระยะเวลาหกทศวรรษ
ในปีต่อๆ มาของกษัตริย์อาร์ตาเซิร์กซีส พระราชอำนาจของกษัตริต์ฟิลิปที่ 2 แห่งมาซิดอนได้เพิ่มมากขึ้นในดินแดนกรีซ ซึ่งพระองค์พยายามโน้มน้าวชาวกรีกให้ก่อการกบฏต่อจักรวรรดิอะคีเมนิด แต่ถูกต่อต้านโดยกษัตริย์อาร์ตาเซิร์กซีส และด้วยการสนับสนุนของพระองค์ เมืองเพริธอสก็สามารถต่อต้านการปิดล้อมของกองทัพมาซิโดเนียได้
ปรากฏหลักฐานเกี่ยวกับพระราชนโยบายในการก่อสร้างสิ่งปลูกสร้างใหม่ที่เมืองเพอร์เซโพลิส ในพระชนม์ชีพบั้นปลายของพระองค์ ซึ่งกษัตริย์อาร์ตาเซิร์กซีสที่ 3 ได้ทรงโปรดให้สร้างพระราชวังใหม่และสร้างสุสานของพระองค์เอง และเริ่มโครงการก่อสร้างระยะยาว เช่น ประตูที่ยังสร้างไม่แล้วเสร็จ
== พระนาม ==
อาร์ตาเซิร์กซีส เป็นรูปแบบภาษาละตินของภาษากรีก Artaxerxes (Αρταξέρξης) ซึ่งมาจากภาษาเปอร์เซียโบราณ Artaxšaçā ("พระองค์ ผู้ทรงปกครองด้วยสัจจะ") เป็นที่รู้จักกันในภาษาอื่นว่า; อีลาไมต์ Ir-tak-ik-ša-iš-ša, Ir-da-ik-ša-iš-ša; อัคคาเดียน Ar-ta-ʾ-ḫa-šá-is-su; เปอร์เซียกลางและเปอร์เซียใหม่ Ardašīr ส่วนพระนามส่วนพระองค์ของพระองค์คือ โอคัส (กรีก: Ὦχος Ôchos; บาบิโลน: 𒌑𒈠𒋢 Ú-ma-kuš)
== อ้างอิง ==
== บรรณานุกรม ==
ราชวงศ์ที่สามสิบเอ็ดแห่งอียิปต์
ฟาโรห์ยุคราชวงศ์อาร์เคเมนิด
จักรพรรดิอาร์ตาเซิร์กซีสที่ 2

อาร์เซส (กรีก: Ἄρσης; ระหว่างประมาณ 445 – 359/8 ปีก่อนคริสตกาล) เป็นที่รู้จักกันในพระนามเมื่อครองราชย์แล้วว่า อาร์ตาเซิร์กซีสที่ 2 (เปอร์เซียโบราณ: 𐎠𐎼𐎫𐎧𐏁𐏂 Artaxšaçāʰ; กรีก: Ἀρταξέρξης) เป็นจักรพรรดิแห่งจักรวรรดิอะคีเมนิด ระหว่าง 405/4 ปีก่อนคริสตกาล ถึง 358  ปีก่อนคริสตกาล พระองค์เป็นพระราชโอรสและผู้สืบทอดพระราชบัลลังก์ของกษัตริย์ดาริอุสที่ 2 (ทรงครองราชย์ระหว่าง 423 – 405/4 ปีก่อนคริสตกาล) และพระราชมารดาของพระองค์คือ พาริซาทิส
หลังจากการทรงขึ้นครองราชย์ได้ไม่นาน อาร์ตาเซิร์กซีสที่ 2 ทรงต้องเผชิญกับการต่อต้านจากไซรัส ผู้เยาว์ พระอนุชาของพระองค์ ผู้ซึ่งรวบรวมกองทัพที่ประกอบด้วยกองทหารจากข้าหลวงแห่งลีเดียและไอโอเนีย ตลอดจนทหารรับจ้างชาวกรีกในการแย่งชิงพระราชบัลลังก์ โดยกองทัพของทั้งสองฝ่ายได้สู้รบที่คูนาซาในช่วง 401 ปีก่อนคริสตกาล ซึ่งส่งผลให้เจ้าชายไซรัสทรงพ่ายแพ้และสิ้นพระชนม์ ซึ่งต่อจากช่วงเวลาดังกล่าว กษัตริย์อาร์ตาเซิร์กซีสที่ 2 ต้องจะเผชิญกับการราบปรามกับการก่อกบฏอีกหลายครั้ง การก่อกบฏโดยอีวากอรัสที่ 1 (ทรงครองราชย์ราว 411–374 ปีก่อนคริสตกาล) ในไซปรัสระหว่าง 391–380 ปีก่อนคริสตกาล การก่อกบฏโดยชาวฟินีเซียในช่วงราว 380 ปีก่อนคริสตกาล และที่สำคัญที่สุด คือ การก่อกบฏโดยคณะผู้ปกครองทางตะวันตกที่รู้จักกันในนามของ การปฏิวัติข้าหลวงครั้งยิ่งใหญ่ (Great Satraps' Revolt) ในช่วงทศวรรษที่ 360 และ 350 ก่อนคริสตกาล ซึ่งนำโดยบุคคลที่มีชื่อเสียง เช่น ดาตาเมส, อาริโอบาร์ซาเนส และออโตฟราดาเตส
ผู้ปกครองของจักรวรรดิพาร์เธียทรงถือว่า กษัตริย์อาร์ตาเซิร์กซีสที่ 2 ทรงเป็นต้นเชื้อสายราชวงศ์แห่งพาร์เธีย
== อ้างอิง ==
พระมหากษัตริย์อาร์เคเมนิด
ปู่เจ้าลาวจก

ปู่เจ้าลาวจก ลาวจง หรือ ลวจักราช เป็นต้นราชวงศ์ของพญามังราย (เป็นปฐมกษัตริย์ของราชวงศ์ลาว) ปรากฏอยู่ในตำนานหลายฉบับ เช่น ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ ตำนานเมืองพะเยา ตำนานเมืองเงินยางเชียงแสน พงศาวดารโยนก ฯลฯ
==เนื้อหาตำนาน==
ปู่เจ้าลาวจกเป็นผู้นำชาวลัวะ มีที่ตั้งถิ่นฐานเดิมอยู่ดอยตุง ดังความว่า "หัวหน้าชนเผ่าละว้าเรียกกันว่า ปู่เจ้าลาวจก หรือ ลาวจังกราช ผู้มีถิ่นกำเนิดอยู่แถวดอยตุง หรือ  ดอยเกตุบรรพต ราว พ.ศ. 430" บรรดากษัตริย์ละว้าชาติพันธุ์มีการสืบราชวงศ์ต่อมาจนถึงพญามังราย กษัตริย์ลำดับที่ 25 ของลวจักรราช ต่อมาได้รวบรวมหัวเมืองต่าง ๆ เป็นอาณาจักรล้านนา
ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ ระบุว่า เมื่อพระเจ้าอนุรุทธแห่งพุกาม ประชุมกษัตริย์เมืองต่าง ๆ เพื่อตั้งศักราชใหม่ ปรากฏว่าพวกลุ่มน้ำกกหามีกษัตริย์ไม่ พระอินทร์จึงส่งลาวจงเทวบุตร ก่าย "เกินเงิน" (บันไดเงิน) แต่จอมเขายุคุนธร มาสู่บริเวณดอยตุงที่ต้นไม้หมากขะทัน พร้อมบริวารหนึ่งพันคน ลาวจงเทวบุตรมายืนบนแท่นเงินใต้ต้นหมากขะทัน (พุทรา) แล้วกลายเพศจากเทวดา โอปปาติกะเป็นมนุษย์เหนือแท่นเงินนั้น ชาวเมืองจึงยกให้เป็นปฐมกษัตริย์พระองค์แรก บ้างว่าเป็นหัวหน้าชนชาติไทที่อพยพมาจากแคว้นจก (ทางตอนใต้ของจีน) เดิมทีเรียกขานกันว่า "ปู่เจ้าลาวจก" คือเป็นผู้มีจอบมาก (จกหมายถึงจอบ) และได้ให้ประชาชนทั่วไปเช่าจอบเพื่อทำนา
ในตำนานที่เกี่ยวข้องกับดอยตุงระบุว่า ปู่เจ้าลาวจกมีศรัทธาในพระพุทธศาสนาถวายข้าวใส่บาตรให้แด่พระพุทธเจ้าเมื่อครั้งพระองค์เสด็จผ่านมายังบริเวณดอยดินแดงหรือดอยตุงแห่งนี้
ต่อมาปู่เจ้าลาวจกได้ส่งโอรสไปครองเมืองต่าง ๆ ทั้งเมืองเชียงของ เมืองยอง เมืองเชียงลาว และเมืองเงินยาง (หิรัญนครเงินยางหรือเชียงแสน ที่เป็นที่ประสูติของพญามังราย)
==สถานที่อันเนื่องในตำนาน==
ดอยสามเส้าหรือดอยสามยอด ประกอบด้วยดอยทา เป็นทางขึ้นลงซื้อขายแลกเปลี่ยนระหว่างกลุ่มลาวจกกับพวกชาวเมืองที่ราบดอยตุง ดอยย่าเถ้า ที่อยู่ภรรยาปู่เจ้าลาวจก ดอยดินแดงเป็นที่อยู่ปู่เจ้าลาวจก ภายหลังคือดอยตุง ภายหลังดอยสามเส้านี้ มีชื่อเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า "ดอยนางนอน"
==อ้างอิง==
คติชนไทย
บุคคลในตำนานไทย
จักรพรรดิอาร์เซสแห่งเปอร์เซีย

อาร์เซส (เปอร์เซียโบราณ: *R̥šā; กรีก: Ἀρσής) หรือที่รู้จักในพระนามเมื่อครองราชย์แล้วว่า อาร์ตาเซิร์กซีสที่ 4 (; เปอร์เซียโบราณ: 𐎠𐎼𐎫𐎧𐏁𐏂𐎠 Artaxšaçāʰ; กรีก: Ἀρταξέρξ ης) เป็นจักรพรรดิพระองค์ที่สิบสองของจักรวรรดิอะคีเมนิด ซึ่งทรงปกครองระหว่าง 338 ถึง 336 ปีก่อนคริสตกาล
พระองค์ทรงขึ้นครองพระราชบัลลังก์ต่อจากกษัตริย์อาร์ตาเซิร์กซีสที่ 3 ผู้เป็นพระราชบิดาของพระองค์ ซึ่งทรงเป็นผู้ที่ทำของจักรวรรดิเปอร์เซียรุ่งโรจน์ขึ้นมาอีกครั้งหนึ่ง แต่พระองค์ทรงถูกวางยาพิษโดยขันทีนามว่า บาโกอัส และภายหลังได้วางให้พระองค์นั่งบนพระราชบัลลังก์ด้วยความคาดหวังว่าจะสามารถควบคุมพระองค์ได้ ด้วยการที่จักรวรรดิอะคีเมนิดอ่อนแอลงจากการลอบปลงพระชนม์ของกษัตริย์อาร์ตาเซิร์กซีสที่ 3 และการสืบทอดพระราชบัลลังก์ของกษัตริย์อาร์เซส ทำให้สันนิบาตคอรินธ์จึงได้ส่งกองทับทหารเข้ามาในเอเชียในช่วง 336 ปีก่อนคริสตกาล
กษัตริย์อาร์เซสทรงความพยายามที่จะปลดปล่อยพระองค์เองจากอิทธิพลของขันทีบาโกอัส โดยการพยายามวางยาพิษขันที แต่ไม่สำเร็จ พระองค์กลับยอมดื่มยาพิษตามคำสั่งของขันทีบาโกอัสแทน และขันทีบาโกอัสได้วางให้ดาริอุสที่ 3 ซึ่งทรงเป็นลูกพี่ลูกน้องของกษัตรริย์อาร์เซส ขึ้นสืบทอดพระราชบัลลังก์ต่อจากพระองค์
== อ้างอิง ==
ฟาโรห์ยุคราชวงศ์อาร์เคเมนิด
ราชวงศ์ที่สามสิบเอ็ดแห่งอียิปต์
ชุบรอคีต

ชุบรอคีต (شبراخيت จาก ϫⲉⲃⲣⲟ ϧⲏⲧ|lit=หมู่บ้านขนาดเล็กตอนเหนือ) เป็นหมู่บ้านในเขตผู้ว่าการอัลบุฮัยเราะฮ์ ประเทศอียิปต์ ซึ่งมีชื่อเสียงจากการเป็นตั้งของ "ยุทธการที่ชุบรอคีต" ระหว่างกองทัพของนโปเลียน โบนาปาร์ตกับทหารม้ามัมลูกภายใต้การนำของมูรัด เบย์ในวันที่ 13 กรกฎาคม ค.ศ. 1798
จากสำมะโน ค.ศ. 2017 ชุบรอคีตมีประชากร 28,505 คน
==อ้างอิง==
หมู่บ้านในประเทศอียิปต์
เบสซุส

เบสซุส หรือ เบสซอส (เปอร์เซียโบราณ: *Bayaçā; กรีก: Βήσσος) หรือที่รู้จักในพระนามเมื่อครองราชย์แล้วว่า อาร์ตาเซิร์กซีสที่ 5 (เปอร์เซียโบราณ: 𐎠𐎼𐎫𐎧𐏁𐏂𐎠 Artaxšaçāʰ; กรีก: Ἀρταξέρξης; เสด็จสวรรคตในช่วงฤดูร้อน เมื่อ 329 ปีก่อนคริสตกาล) เป็นข้าหลวงในส่วนตะวันออกของจักรวรรดิอะคีเมนิดของแคว้นแบคเตรีย รวมถึงเป็นจักรพรรดิแห่งจักรวรรดิอะคีเมนิดที่ทรงประกาศพระองค์เอง ตั้งแต่ระหว่าง 330 ถึง 329 ปีก่อนคริสตกาล
กษัตริย์เบสซุส ซึ่งสมาชิกพระองค์หนึ่งของราชวงศ์อะคีเมนิด ได้ทรงเข้ามามีอำนาจไม่นานหลังจากปลงพระชนม์กษัตริย์ดาริอุสที่ 3 ผู้ซึ่งเป็นผู้ปกครองที่ชอบด้วยกฎมณเฑียรบาล (ทรงครองราชย์ระหว่าง 336 – 330 ปีก่อนคริสตกาล) และต่อมากษัตริย์เบสซุส ก็ทรงพยายามที่จะยึดครองบริเวณตะวันออกของจักรวรรดิเพื่อต่อต้านกษัตริย์แห่งมาซิโดเนียพระนามว่า อเล็กซานเดอร์มหาราช (ทรงครองราชย์ระหว่าง 336 – 323 ปีก่อนคริสตกาล) แต่จักรวรรดิของพระองค์เริ่มแตกสลายอย่างรวดเร็ว รวมถึงแคว้นแบคเตรีย ซึ่งเป็นศูนย์กลางอำนาจหลัก พระองค์ทรงถูกจับกุมโดยขุนนางของพระองค์เอง ขณะที่ทรงหลบหนีเข้าไปในแคว้นซ็อกเดีย และส่งมอบตัวพระองค์ให้กับอเล็กซานเดอร์มหาราช ซึ่งพระองค์จะทรงถูกสำเร็จโทษที่เอคบาทานาในเวลาต่อมา
กษัตริย์เบสซุสได้ปรากฏอยู่ในมหากาพย์ชอฮ์นอเมของเปอร์เซียในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 11 ในชื่อ จานูซีปาร์/จานุสยาร์ ภายในเรื่องเมื่อเห็นว่าพระองค์ทรงอยู่ในตำแหน่งที่สิ้นหวัง ยานุซิพาร์จึงร่วมมือกับมาห์ยาร์ (นาบาร์ซาเนส) ปลงพระชนม์กษัตริย์ดาราที่ 2 (ดาริอุสที่ 3) จากนั้นจึงพยายามเจรจากับอิสกันดาร์ (อเล็กซานเดอร์) ซึ่งในที่สุดก็ได้พบกับพระองค์ หลังจากพิธีพระบรมศพของกษัตริย์ดารา กษัตริย์อิสกันดาร์จึงได้ประหารชีวิตจานูซีปาร์และมาห์ยาร์
== อ้างอิง ==
== บรรณานุกรม ==
พระมหากษัตริย์อาร์เคเมนิด
ม้าตัวเก็งหาย

"ม้าตัวเก็งหาย"  เป็นเรื่องสั้นเรื่องหนึ่งใน 56 เรื่องที่เกี่ยวกับเชอร์ล็อก โฮมส์ เขียนโดยอาร์เธอร์ โคนัน ดอยล์  ตีพิมพ์ครั้งแรกใน นิตยสารสแตรนด์ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1892 วาดภาพประกอบโดยซิดนีย์ พาเก็ต และยังเป็นเรื่องสั้นลำดับแรกจากทั้งหมด 12 เรื่องที่รวบรวมตีพิมพ์ในหนังสือรวมเรื่องสั้น เรื่องสั้นเชอร์ล็อก โฮมส์ ชุด จดหมายเหตุ ในปี ค.ศ. 1893
ดอยล์ถือว่าเรื่อง "ม้าตัวเก็งหาย" เป็นหนึ่งในเรื่องสั้นเชอร์ล็อก โฮมส์เรื่องโปรดของตน "ม้าตัวเก็งหาย" เป็นหนึ่งในเรื่องสั้นเชอร์ล็อก โฮมส์ที่เป็นที่นิยมที่สุด เป็นเรื่องราวเกี่ยวกับม้าแข่งชื่อดังที่หายตัวไป  (เป็นม้าของพันเอกรอสที่ชนะเลิศในการแข่งขันจนมีชื่อเสียง) ในช่วงก่อนการแข่งขันที่สำคัญรวมทั้งมีการฆาตกรรมผู้ฝึกม้าของม้าตัวดังกล่าว เรื่องสั้นโดดเด่นด้วยบรรยากาศของทุ่งดาร์ตมัวร์อันเป็นสถานที่เกิดเหตุและสภาพแวดล้อมของกีฬาแข่งขันในช่วงปลายสมัยวิกตอเรีย เนื้อเรื่องมีความเกี่ยวพันกับ "ความผิดประหลาดของสุนัขในตอนกลางคืน":
== ประวัติการตีพิมพ์ ==
"ม้าตัวเก็งหาย" ตีพิมพ์ครั้งแรกในสหราชอาณาจักรในนิตยสารสแตรนด์เมื่อเดือนธันวาคม ค.ศ. 1892 และในสหรัฐอเมริกาในนิตยสารสแตรนด์ฉบับสหรัฐเมื่อเดือนมกราคม ค.ศ. 1893 และยังตีพิมพ์ในนิตยสารฮาเพอส์วีกลี (สหรัฐอเมริกา) ในวันที่ 25 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1893 ภาพวาดประกอบเนื้อเรื่อง 9 ภาพวาดโดยซิดนีย์ พาเก็ต ตีพิมพ์ในนิตยสารสแตรนด์ และ 2 ภาพวาดโดย W. H. Hyde ตีพิมพ์ในนิตยสารฮาเพอส์วีกลี  เรื่องสั้นถูกรวมในหนังสือรวมเรื่องสั้น เรื่องสั้นเชอร์ล็อก โฮมส์ ชุด จดหมายเหตุ ซีงตีพิมพ์ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1893 ในสหราชอาณาจักร และเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1894 ในสหรัฐอเมริกา
== อ้างอิงและบรรณานุกรม ==
อ้างอิง
บรรณานุกรม
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
text of The Silver Blaze by Arthur Conan Doyle
เชอร์ล็อก โฮมส์
ฟาโรห์คาบาช

คาบาช หรือ คาบาบาช หรือ คาบบาช ทรงพำนักอยู่ที่เมืองซาอิสในเขตปกครองท้องถิ่นลำดับที่ห้าของอียิปต์ล่างในช่วงศตวรรษที่ 4 ก่อนคริสตกาล ระหว่างการยึดครองอียิปต์ครั้งที่สองของเปอร์เซีย (ระหว่าง 343–332 ปีก่อนคริสตกาล) พระองค์ทรงได้นำการปฏิวัติต่อต้านการปกครองของเปอร์เซียร่วมกับพระราชโอรสพระองค์โตของพระองค์ในช่วงระหว่าง 338 ถึง 335 ปีก่อนคริสตกาล ไม่กี่ปีก่อนการพิชิตอียิปต์โดยกษัตริย์อเล็กซานเดอร์มหาราช กล่าวกันว่าฟาโรห์เนคทาเนโบที่ 2 ซึ่งเป็นผู้ปกครองอียิปต์พระองค์สุดท้ายที่ถูกเนรเทศอาจจะทรงให้ความช่วยเหลือในการก่อกบฏดังกล่าว แต่พระองค์อาจจะทรงความล้มเหลวในการก่อกบฏ
ไม่ค่อยทราบเกี่ยวกับข้อมูลของฟาโรห์คาบาช พระองค์ทรงได้รับการขนานพระนามว่าเป็น "เจ้าแห่งดินแดนทั้งสอง" คือ กษัตริย์แห่งอียิปต์บนและล่าง และในพระนาม "บุตรแห่งรา" อีกพระนามหนึ่งของฟาโรห์ และทรงมีพระนามครองราชย์ว่า เซเนน-เซเทป-เอน-พทาห์ ในบันทึกคำสั่งโดยทอเลมี ลากิเดส ซึ่งทรงขึ้นเป็นฟาโรห์ปโตเลมีที่ 1 โซเตอร์ เมื่อ 305 ปีก่อนคริสตกาล
ในช่วงทศวรรษที่ 330 ก่อนคริสตกาล ผู้ปกครองชาวอียิปต์พระนามว่า คามบาซุตเอน ซึ่งเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางในพระนาม คาบาช ได้ทรงนำการรุกรานเข้าสู่ราชอาณาจักรคุช ซึ่งถูกกษัตริย์นาสตาเซนทรงสามารถเอาชนะได้ตามที่บันทึกไว้ในจารึก ซึ่งปัจจุบันอยู่ในพิพิธภัณฑ์เบอร์ลิน โลงพระศพของพระโคอาพิสที่ปรากฏพระนามของพระองค์ถูกพบในวิหารเซราพิสแห่งซักกอเราะฮ์ ซึ่งสามารถย้อนหลังไปถึงปีที่ 2 แห่งการครองราชย์ของพระองค์
== อ้างอิง ==
ฟาโรห์
จาง หลิงเฮ่อ

จาง หลิงเฮ่อ (; Zhang LingHe; เกิด 30 ธันวาคม ค.ศ. 1997) เป็นนักแสดงชาวจีน เขาเกิดที่เมืองอู๋ซี มณฑลเจียงซู ประเทศจีน เขาเป็นที่รู้จักจากบทบาทในเรื่อง Love Between Fairy and Devil (2022) และ My Journey to You (2023)
ในปี ค.ศ. 2020 ได้เซ็นสัญญาเข้าเป็นนักแสดงในสังกัด Star times Entertainment และได้เปิดตัวในฐานะนักแสดงกับบทนำในละครเรื่อง Maiden Holmes (ซูฉือ ใต้เท้าสาวยอดนักสืบ) 
== ประวัติ ==
จาง หลิงเฮ่อ 张凌赫 (Zhang LingHe) ชื่อเดิมคือ 张家玮 (Zhang Jiawei) เกิดเมื่อวันที่ 30 ธันวาคม ปี 1997 ที่เมืองอูซี มณฑลเจียงซู ประเทศจีน น้ำหนัก61 กิโลกรัม ส่วนสูง 189 เซนติเมตร
ศิษย์เก่าโรงเรียนมัธยมต้น Tianyi โรงเรียนชื่อดังแห่งเมืองอูซี เก่งคณิตศาสตร์และฟิสิกส์ เคยชนะได้อันดับสองในการแข่งขันฟิสิกส์ระดับจังหวัด จบการศึกษาสาขาวิศวกรรมไฟฟ้าที่มหาวิทยาลัย Nanjing Normal University และเป็นสมาชิกสมาคมการบินและอวกาศ ชื่อแฟนด้อมของเขาคือ Welder Wire ที่แปลว่า ลวดเชื่อม มาจากสาขาที่เขาเรียน ถึงจะจบสาขาวิศวะ แต่หลังจากได้เจอต้นสังกัด Star Times 众星时代传媒 เขาก็เบนเข็มมาสนใจด้านการแสดง
จางหลิงเฮ่อเป็นหนึ่งในนักแสดงที่ไม่ได้จบสาขาการแสดง แต่มีความเชี่ยวชาญทางวิทยาศาสตร์ ด้วยพรสวรรค์และรูปลักษณ์อันหล่อเหลา บวกกับความสูงที่โดดเด่น ทำให้เขาได้รับบทเป็นพระเอกตั้งแต่ซีรีส์เรื่องแรกที่เข้าวงการในปี 2020 กับซีรีส์ ซูฉือ ใต้เท้าสาวยอดนักสืบผ่านมาเกือบสามปีในวงการบันเทิง เขาเคยได้รับรางวัลนักแสดงดาวรุ่งหน้าใหม่จากงาน Golden Bud Network Film and Television Festival ครั้งที่ 5 (2021) และ รางวัลนักแสดงผู้มีศักยภาพและพัฒนาการยอดเยี่ยมแห่งปีจากงาน Weibo Night 2022 (2023) 
== ผลงานการแสดง ==
=== ละครโทรทัศน์ ===
== รายการ ==
== รางวัล ==
== อ้างอิง ==
นักแสดงชาวจีน
แสงเอกรงค์

แสงเอกรงค์ (monochromatic light) หรือ รังสีเอกรงค์ (monochromatic radiation) คือคลื่นของแสง ที่ประกอบด้วยความถี่หรือความยาวคลื่นเดียว เช่น หากเป็นสีแดงก็จะประกอบด้วยคลื่นแสงสีแดงความถี่ค่าเดียวเท่านั้น และถ้าเป็นสีเขียวก็จะประกอบด้วยคลื่นแสงสีเขียวเท่านั้น และไม่สามารถแยกได้โดยใช้สเปกโทรมิเตอร์ เช่น ปริซึม
แสงมีสมบัติขึ้นอยู่กับความยาวคลื่น แสงที่มีสี ต่าง ๆ กันมีความยาวคลื่นแตกต่างกัน แสงที่เปล่งออกมาจากแหล่งกำเนิดแสงทั่วไป (เช่น ดวงอาทิตย์ หลอดไฟสีขาว) เป็นส่วนผสมรวมของแสงที่ความยาวคลื่นแตกต่างกันหลายค่า การแยกด้วยปริซึมหรืออุปกรณ์ที่ทำให้เกิดการกระจายแสงได้ จะสามารถยืนยันได้ว่าแสงที่มีความยาวคลื่นต่าง ๆ ผสมปนเปกันอยู่
== ตัวอย่างและคุณสมบัติ ==

แสงเอกรงค์มีความยาวคลื่นแสงเพียงบางช่วงเท่านั้น ดังนั้นจึงมีสมบัติต่าง ๆ
แสงสีส้มจากหลอดโซเดียมซึ่งมักใช้สำหรับเป็นไฟถนนนั้น ใกล้เคียงกับแสงเอกรงค์ ภายใต้แสงของหลอดโซเดียม เราไม่สามารถรับรู้สีที่หลากหลายได้ และแม้เมื่อดูสิ่งพิมพ์สี ก็จะดูเหมือนภาพขาวดำที่มีเฉดสีส้ม
แสงเลเซอร์ เป็นแสงเอกรงค์ และเฟสของแสงจะสม่ำเสมอกัน (เป็นอาพันธ์) ดังนั้นจึงสามารถเกิดปรากฏการณ์ (เช่น การแทรกสอด) ได้
== อ้างอิง ==
รงคศาสตร์
แสง
เคอเคินฮอฟ

เคอเคินฮอฟ (Keukenhof; ) มีอีกชื่อว่า สวนแห่งยุโรป เป็นหนึ่งในสวนดอกไม้ที่ใหญ่ที่สุดในโลก ตั้งอยู่ที่เทศบาลลิสเซอ ประเทศเนเธอร์แลนด์ รายงานจากเว็บไซต์ทางการ สวนเคอเคินฮอฟมีพื้นที่  และมีการปลูกหน่อดอกไม้ประมาณ 7 ล้านดอกทุกปี เคอคเินฮอฟเป็นที่รู้จักจากดอกทิวลิป และมีดอกไม้ชนิดอื่น ๆ เช่น ไฮอะซินท์, แดฟโฟดิล, ลิลลี, กุหลาบ, คาร์เนชัน และไอริส
เคอเคินฮอฟตั้งอยู่ในจังหวัดเซาท์ฮอลแลนด์ โดยอยู่ทางใต้ของฮาร์เลมและทางตะวันตกเฉียงใต้ของอัมสเตอร์ดัม แม้ว่าพื้นที่นี้จะเปิดสำหรับกิจกรรมส่วนตัวและเทศกาลตลอดทั้งปี แต่เคอเคินฮอฟเปิดให้บุคคลทั่วไปเข้าชมเฉพาะในช่วงจัดแสดงทิวลิปเพียง 8 สัปดาห์ ตั้งแต่กลางเดือนมีนาคมถึงกลางเดือนพฤษภาคมเท่านั้น โดยช่วงที่มีผู้เข้าชมมากที่สุดอยู่ใกล้ช่วงกลางเดือนเมษายน ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับสภาพอากาศในฤดูปลูกที่แตกต่างกันไปทุกปี ใน ค.ศ. 2019 มีผู้เข้าชมเคอเคินฮอฟถึง 1.5 ล้านคน เทียบเท่ากับผู้เข้าชม 26,000 คนต่อวัน โดยเทียบกับจำนวนผู้เช้าชมในริกส์มิวเซียมเฉลี่ยที่ 8,000 คนต่อวัน และ Efteling มีผู้เข้าชม 14,000 คนต่อวัน
==อ้างอิง==
==แหล่งข้อมูลอื่น==
Keukenhof Gardens Creative Commons Photo Slideshow
สวนในประเทศเนเธอร์แลนด์
สถานที่ท่องเที่ยวในจังหวัดเซาท์ฮอลแลนด์
ลิสเซอ
อาพันธ์

อาพันธ์ (आबन्ध) หรือ โคฮีเรนซ์ (coherence) เป็นหนึ่งในสมบัติของคลื่น โดยเป็นสมบัติที่แสดงระดับของความที่คลื่นมีเฟสตรงกัน ซึ่งบ่งบอกถึงความง่ายในการเกิดการแทรกสอด ถ้าคลื่นแสงเป็นแสงเอกรงค์จะเกิดการแทรกสอดกันเสมอ คำตรงกันข้ามกับอาพันธ์คือ อนาพันธ์ (incoherence)
== ภาพรวม ==
การแทรกสอดหมายถึงการที่คลื่นหลาย ๆ ลูกแผ่มาซ้อนทับกันแล้วเกิดการเสริมหรือหักล้างทำให้แอมพลิจูดเพิ่มหรือลดลง เพื่อให้สังเกตการแทรกสอดได้อย่างชัดเจน จำเป็นต้องมีความสอดคล้องกันของเฟสและแอมพลิจูดของคลื่นที่ทับซ้อนกัน ถ้าคลื่นสองลูกที่มีความถี่เท่ากันซ้อนทับกัน และแอมพลิจูดและเฟสของคลื่นมีความสัมพันธ์ในระดับหนึ่ง คลื่นที่รวมกันจะมีความเข้มคงที่ ตัวอย่างเช่น ถ้าคลื่นสองลูกมีแอมพลิจูดเท่ากันแต่เฟสต่างกัน 180° คลื่นจะซ้อนทับแล้วหักล้างกันหายไป ถ้าทั้งแอมพลิจูดและเฟสเท่ากัน จะสร้างเป็นคลื่นที่มีแอมพลิจูดเป็น 2 เท่า ในกรณีนี้ สามารถเกิดริ้วการแทรกสอดขึ้นได้จากการซ้อนทับกันของคลื่นทั้งสองที่มีความต่างเฟสต่างกันในบริเวณต่าง ๆ อย่างไรก็ตาม หากแอมพลิจูดและเฟสของคลื่นทั้งสองมีการผันแปรแบบสุ่ม ความเข้มของคลื่นที่รวมกันก็จะผันแปรแบบสุ่มเช่นกัน และจะไม่ปรากฏริ้วการแทรกสอดใด ๆ ขึ้น
จะเรียกว่าคลื่นสองคลื่นมีความเป็นอาพันธ์กันหากแอมพลิจูดและเฟสของคลื่นสัมพันธ์กันและสามารถก่อให้เกิดริ้วการแทรกสอดได้ หากความสัมพันธ์ของแอมพลิจูดและเฟสระหว่างทั้งสองเปลี่ยนแปลงแบบสุ่มและไม่สามารถเกิดริ้วของการแทรกสอดได้ จะเรียกว่าคลื่นนั้นเป็นอนาพันธ์กัน
แนวคิดของอาพันธ์ถูกนำมาใช้ครั้งแรกในด้าน ทัศนศาสตร์ เพื่ออธิบายความอ่อนไหวของคลื่นแสงที่จะรบกวน แต่ปัจจุบันยังถูกนำมาใช้ในด้านอื่น ๆ เช่น สวนศาสตร์ และรวมถึง กลศาสตร์ควอนตัม
== อ้างอิง ==
กลศาสตร์ควอนตัม
ทัศนศาสตร์
หลักการสำคัญของฟิสิกส์
กลศาสตร์คลื่น
การประมวลผลสัญญาณเรดาร์