pythainlp/thai-wiki-dataset-v3 huggingface dataset:
ตำบลทีร์เจร์ด

ทีร์เจร์ด (تيرجرد) เป็นตำบลในอำเภอกลาง เทศมณฑลแอแบร์คูฮ์ จังหวัดแยซด์ ประเทศอิหร่าน แบ่งออกเป็น 17 หมู่บ้าน จากสำมะโน พ.ศ. 2549 ตำบลนี้มีประชากร 5,513 คนใน 1,474 ครัวเรือน
== อ้างอิง ==
ทีร์เจร์ด
เทศมณฑลแอแบร์คูฮ์
ตำบลแฟรอเฆ

แฟรอเฆ (فراغه) เป็นตำบลในอำเภอกลาง เทศมณฑลแอแบร์คูฮ์ จังหวัดแยซด์ ประเทศอิหร่าน แบ่งออกเป็น 20 หมู่บ้าน จากสำมะโน พ.ศ. 2549 ตำบลนี้มีประชากร 3,102 คนใน 884 ครัวเรือน
== อ้างอิง ==
แฟรอเฆ
เทศมณฑลแอแบร์คูฮ์
คอบูเลที

คอบูเลที (ქობულეთი, ) เป็นเมืองในสาธารณรัฐปกครองตนเองอาจารา ประเทศจอร์เจีย ตั้งอยู่ที่ชายฝั่งตะวันออกของทะเลดำ ชาวจอร์เจียและอดีตพลเมืองสหภาพโซเวียตหลายคนเยี่ยมเยียนบริเวณนี้ และเป็นที่นิยมในกลุ่มนักท่องเที่ยวชาวอาร์มีเนีย ในสมัยจักรวรรดิออตโตมัน บริเวณนี้มีชื่อว่า Çürüksu
==ภูมิประเทศ==
เมืองนี้ตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศจอร์เจีย (ทางตอนเหนือของสาธารณรัฐปกครองตนเองอาจารา) ทางเหนือติดกับแคว้นออซูเกที
===ภูมิอากาศ===
== อ้างอิง ==
==แหล่งข้อมูลอื่น==
เมืองในประเทศจอร์เจีย
พระเจ้าราเชนทรวรมันที่ 2

พระเจ้าราเชนทรวรมันที่ 2 (រាជេន្ទ្រវរ្ម័នទី២, Rajendravarman II) เป็นพระมหากษัตริย์แห่งอาณาจักรพระนคร ครองราชย์ระหว่างปี ค.ศ. 944 – 968 เป็นพระราชนัดดาของพระเจ้าอินทรวรมันที่ 1
== พระราชประวัติ ==
พระเจ้าราเชนทรวรมันที่ 2 ประสูติแต่พระเจ้าศรีมเหนทรวรมัน กับ พระนางมเหนทรเทวี ทรงเป็นพระราชบิดาของ พระเจ้าชัยวรมันที่ 5 ทรงเป็นพระภาดา(ลูกพี่ลูกน้อง)ของ พระเจ้าหรรษวรมันที่ 2 พระองค์ได้ชิงพระราชบัลลังก์จากพระเจ้าหรรษวรมันที่ 2  โอรสของพระเชษฐา พระเจ้าชัยวรรมันที่ 4 และทรงย้ายราชธานีจาก เกาะแกร์ กลับมาที่เมือง ยโศธรปุระ ทรงโปรดให้สร้าง ปราสาทแปรรูป และ ปราสาทแม่บุญตะวันออก  ราชตระกูลของพระองค์มีความเกี่ยวข้องกันกับกษัตริย์แห่ง อาณาจักรเจนละ ซึ่งมีเมืองหลวงอยู่ที่ ภวปุระ คำจารึกกล่าวว่าอาณาจักรเขมรภายใต้การปกครองของพระองค์แผ่ขยายไปถึงเวียดนามตอนใต้ ลาว และส่วนใหญ่ของไทย และไกลถึงตอนใต้ของจีน พระองค์ทรงเป็นกษัตริย์และนักรบที่ยิ่งใหญ่ทรงทำสงครามเพื่อขยายอาณาจักรเขมรออกไปอย่างกว้างขวาง นอกจากเรื่องศึกสงครามแล้วพระองค์ยังทรงสร้างศาสนสถานหลายแห่งเพื่อถวายแด่เทพเจ้าใน ศาสนาพราหมณ์ฮินดู และทรงสร้างจารึกต่างๆอีกมากมาย ในปี ค.ศ. 946 พระองค์ทรงทำสงครามกับอาณาจักรจามปาและมีชัยชนะเหนืออาณาจักรจามปา โดยคำจารึกจากคริสตศักราช 946 กล่าวว่า " พระองค์ทรงมีชัยชนะเหนืออาณาจักรรามัญและอาณาจักรจามปา พระองค์ทรงเป็นกษัตริย์และนักรบผู้ยิ่งใหญ่ดาบของพระองค์มักเปื้อนเลือด ร่างกายของพระองค์แข็งราวกับเพชร  แม้ว่าพระองค์ทรงลงโทษผู้กระทำผิดอย่างรุนแรงแต่พระองค์ก็มีความเมตตาต่อผู้บริสุทธิ์ดั่งห้วงน้ำในมหาสมุทร " เมื่อพระองค์เสด็จสวรรคตพระราชโอรสของพระองค์ทรงขึ้นครองราชย์ในวัย 10 ชันษา พระนามว่า พระเจ้าชัยวรมันที่ 5
==อ้างอิง==
พระมหากษัตริย์กัมพูชา
ตระกูลหวั่งหลี

ตระกูลหวั่งหลี เป็นตระกูลนักธุรกิจชาวไทยเชื้อสายจีนจากซัวเถา ประเทศจีนเริ่มต้นธุรกิจตั้งแต่ธุรกิจผลิตวุ้นเส้น การค้าฝ้าย ค้าปอ เรื่อยมาจนถึงธุรกิจตลาดสด มายังธุรกิจศูนย์การค้าและพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ รวมทั้งธุรกิจประกันภัย ธนาคาร ฯลฯ ก่อตั้งบริษัทอย่างนวกิจประกันภัย พูนผล พูลพิพัฒน์ ฯลฯ
==ประวัติ==


ต้นตระกูลคือ ตันฉื่อฮ้วง แซ่ตั้ง เป็นพ่อค้าที่ล่องเรือไปมาระหว่างซัวเถากับกรุงเทพ เพื่อนำข้าวไทยไปค้าขายในที่อื่น พร้อมทั้งนำผ้าไหมจากจีนกลับมาขายในไทย เมื่ออายุ 27 ปี จึงได้ตัดสินใจตั้งรกรากที่ไทย เมื่อ พ.ศ. 2414 อันเป็นปีที่ 3 ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ตันฉื่อฮ้วง มีภรรยาอยู่ที่เมืองจีนแล้วหนึ่งคน และมีภรรยาชาวไทยนามว่า หนู ตระกูลโปษยานนท์ มีลูกด้วยกัน 4 คน เป็นชาย 2 หญิง 2 หลังจากตันฉื่อฮ้วงสร้างบ้านหวั่งหลี ขยายธุรกิจค้าข้าวจนเจริญรุ่งเรือง และได้ริเริ่มกิจการโรงสีขึ้นอีก 2 โรง จน พ.ศ. 2447 ตันฉื่อฮ้วง ตัดสินใจเดินทางกลับไปใช้ชีวิตกับภรรยาชาวจีนที่หมู่บ้านโจ่ยโคย ตำบลซัวเถา โดยให้บุตรชาย ตันลิบบ๊วย มาเป็นผู้สานต่อกิจการแทน
ตันลิบบ๊วยได้ขยายกิจการทำท่าเรือและโกดังเก็บสินค้า พร้อมกับตั้งบริษัทหวั่งหลีขึ้น มีการตั้งฝ่ายการเงิน เพื่อความคล่องตัวในด้านการแลกเปลี่ยนเงินในกิจการของบริษัท และตั้งแผนกประกันเรือรวมทั้งสินค้า เพื่อป้องกันความเสียหายในการเดินเรือบรรทุกสินค้า หลังสงครามโลกครั้งที่สองได้ตั้งห้างฮ่วงหลีจั่น เพื่อทำหน้าที่แลกเปลี่ยนและส่งเงินตราต่างประเทศ ภายหลังห้างฮ่วงหลีจั่นต่อมาได้กลายเป็นบริษัทธนาคารหวั่งหลีจั่น และธนาคารหวั่งหลี ตามลำดับ ก่อนที่จะเป็นธนาคารนครธนซึ่งได้ร่วมธุรกิจกับธนาคารซิตี้แบงก์ ก่อนที่ธนาคารสแตนดาร์ดชาร์เตอร์ดจะมาร่วมกิจการในระยะหลัง ส่วนแผนกประกันภัยได้เปลี่ยนเป็นบริษัท หล่วงหลีประกันภัย และเป็นบริษัท นวกิจประกันภัย ในปัจจุบัน
รุ่นที่ 3 บุตรชายของตันลิบบ๊วย ที่ชื่อ ตันซิวเม้ง เข้ามาทำธุรกิจให้เจริญก้าวหน้ามากยิ่งขึ้น ได้รับเลือกให้ดำรงตำแหน่งนายกสมาคมพาณิชย์จีนในประเทศไทยระหว่างสงครามโลกครั้งที่สอง ก่อนจะเสียชีวิตจากเหตุลอบสังหาร ทำให้ตันซิวติ่งต้องเข้ามาพัฒนากิจการ ในขณะเดียวกันที่ทองพูล ผู้เป็นภรรยา ผันตัวมาเป็นนักธุรกิจหญิง เป็นผู้ก่อตั้งบริษัทพูนผล บริษัทพูลพิพัฒน์ ฯลฯ รวมถึงขยายธุรกิจไปสู่การผลิตวุ้นเส้น โกดังสินค้า การค้าฝ้าย ค้าปอ การจัดการตลาด และพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ ฯลฯ และบริการบริหารจัดการศูนย์การค้าต่าง ๆ
พ.ศ. 2531 วุฒิชัย หวั่งหลี รุ่นที่ 4 ตัดสินใจนำกิจการค้าข้าวออกจาก ธุรกิจกงสีของตระกูลมาบริหารจัดการด้วยตนเอง ตั้งเป็นบริษัท ชัยทิพย์ จำกัด ทำการตลาดตราสินค้าพนมรุ้งสำหรับตลาดในประเทศ และตรา Qing Ling Zhi สำหรับตลาดฮ่องกง
บริษัท ซิโน พอร์ท จำกัด ซึ่งมี บริษัท หวั่งหลี จำกัด ถือหุ้น 30% และอีก 70% เป็นการถือในนามบุคคลของลูกหลานตระกูลหวั่งหลีเฉพาะกลุ่มที่ยังคงอาศัยอยู่ในประเทศไทยและผู้ถือหุ้นรายอื่น ๆ ได้บูรณะล้ง 1919 แต่เดิมคือ ฮวยจุ่งล้ง ที่ดินตกทอดในตระกูลของพระยาพิศาลศุภผล (ชื่น) ต้นตระกูลพิศาลบุตร จนกระทั่งตันลิบบ๊วย รุ่น 2 ของตระกูลหวั่งหลีซึ่งมีบ้านในที่ดินติดกันได้ซื้อที่ดินมาเมื่อ พ.ศ. 2462
==อ้างอิง==
นามสกุลไทย
ชาวไทยเชื้อสายจีน
ตระกูลนักธุรกิจชาวไทย
ไทม์ (สมุนไพร)

ไทม์ (thyme, ) เป็นสมุนไพรของพืชบางสปีชีส์ในสกุล Thymus ซึ่งเป็นสกุลของสมุนไพรไม่ผลัดใบหลายปีมีกลิ่นในวงศ์กะเพรา (Lamiaceae) มีประโยชน์ในการทำอาหาร ยา และไม้ประดับ ไทม์เป็นญาติของออริกาโนสกุล Origanum และสปีชีส์ที่มักปลูกเพื่อวัตถุประสงค์ในการทำอาหารคือ Thymus vulgaris
== ประวัติ ==
ไทม์เป็นพืชพื้นเมืองในบริเวณเมดิเตอร์เรเนียน ไทม์ป่าเติบโตในลิแวนต์ซึ่งเป็นที่ที่อาจมีการปลูกครั้งแรก ชาวอียิปต์โบราณใช้ไทม์ในการดองซากศพ ชาวกรีกโบราณใช้ไทม์ในห้องอาบน้ำและเผาเป็นธูปในวัด โดยเชื่อว่าเป็นแหล่งของความกล้าหาญ การแพร่กระจายของไทม์ไปทั่วยุโรปคาดว่าเป็นเพราะชาวโรมัน เนื่องจากชาวโรมันใช้ไทม์เพื่อชำระห้องและ "ให้กลิ่นหอมแก่ชีสและเหล้า" ในสมัยกลางของยุโรป มีการนำไทม์ไปวางไว้ใต้หมอนเพื่อช่วยในการนอนหลับและปัดเป่าฝันร้าย ในช่วงเวลานี้ ผู้หญิงมักจะให้ของขวัญที่รวมถึงใบไทม์แก่อัศวินและนักรบ เนื่องจากเชื่อกันว่าจะนำความกล้าหาญมาสู่ผู้ถือ ไทม์ยังใช้เป็นธูปและวางไว้บนโลงศพระหว่างงานศพเชื่อว่าจะรับรองการผ่านไปสู่ชีวิตหน้า
== การเพาะปลูก ==
ไทม์ปลูกได้ดีที่สุดในบริเวณที่ร้อนและมีแดดจัดและมีดินที่ระบายน้ำได้ดี โดยทั่วไปจะปลูกในฤดูใบไม้ผลิและหลังจากนั้นจะเติบโตเป็นไม้ยืนต้น สามารถขยายพันธุ์ได้โดยการเพาะเมล็ด ปักชำ หรือแบ่งส่วนรากของพืช ทนความแล้งได้ดี ไทม์สามารถทนความแช่แข็งได้และพบไทม์ป่าเติบโตบนที่ราบสูงบนภูเขา มันเติบโตได้ดีบนทางลาดที่แห้งและขยายพันธุ์โดยการตัด สามารถตัดแต่งกิ่งได้หลังดอกบานเพื่อไม่ให้เต็มไปด้วยไม้
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
S. S. Tawfik, M. I. Abbady, Ahmed M. Zahran and A. M. K. Abouelalla. Therapeutic Efficacy Attained with Thyme Essential Oil Supplementation Throughout γ-irradiated Rats. Egypt. J. Rad. Sci. Applic., 19(1): 1-22 (2006).
Flora of China: Thymus
Flora Europaea: Thymus
Rohde, E. S. (1920). A Garden of Herbs.
Easter, M. (2009).  International Thymus Register and Checklist.
Thymus (พืช)
สมุนไพร
สารระงับเชื้อ
วงศ์กะเพรา
JAR (รูปแบบไฟล์)

JAR (Java ARchive) คือ รูปแบบไฟล์ประเภทแพ็คเกจ ส่วนใหญ่แล้วใช้ในการรวมไฟล์คลาสจาวา (Java class) หลาย ๆ ไฟล์, ข้อมูล (metadata) และทรัพยากรต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง (เช่น โน้ต รูปภาพ เสียง เป็นต้น) รวมเข้าด้วยกันเป็นไฟล์เดียวสำหรับการส่งต่อ
ไฟล์ JAR เป็นไฟล์เก็บถาวร ที่มีไฟล์รายการเฉพาะของจาวา นามสกุลไฟล์ .manifest โดยไฟล์เหล่านี้อยู่ในรูปไฟล์เก็บถาวรแบบ ZIP และโดยทั่วไปจะมีนามสกุลไฟล์ .jar (ไฟล์ .manifest อยู่ในไฟล์ .jar อีกชั้นหนึ่ง โดยเก็บไว้แบบไฟล์ .zip)
== ไฟล์ JAR ที่ปฏิบัติการ (Execute) ได้ ==
โปรแกรม Java ที่เรียกใช้งานได้ (executable) จะสามารถจัดเป็นแพ็กเกจในไฟล์ JAR ร่วมกับไลบรารีใด ๆ ที่โปรแกรมใช้ได้ (เช่น Apache Commons, Google Guava, JAXB เป็นต้น) ไฟล์ JAR ที่ปฏิบัติการได้ มีรายการที่ระบุเฉพาะ (manifest) จุดคลาสที่เริ่มต้น  ด้วย Main-Class: myPrograms.MyClass และ Class-Path ที่ชัดเจน (และอาร์กิวเมนต์ -cp จะถูกละเว้นไป)
ระบบปฏิบัติการบางระบบ จะสามารถเรียกใช้สิ่งเหล่านี้ได้โดยตรงเมื่อคลิก การเรียกใช้ทั่วไป จะทำได้ด้วยการใส่คำสั่ง java -jar foo.jar (foo.jar คือไฟล์ตัวอย่าง)เข้าไปจากคอมมานด์ไลน์ (command line)
ตัวเรียกใช้งานสามารถสร้างได้บนแพลตฟอร์มส่วนใหญ่ ตัวอย่างเช่น ผู้ใช้ไมโครซอฟท์ วินโดวส์ ที่ต้องการสร้างไฟล์ Windows EXE สามารถใช้เครื่องมือต่าง ๆ เช่น JSmooth, Launch4J, WinRun4J หรือ  เพื่อรวมไฟล์ JAR เดียวลงในไฟล์ที่ปฏิบัติการได้ (executable)
== ดูเพิ่ม ==
จาวา คลาสโฮล์เดอร์
ระบบโมดูลจาวา
โอเพน แพ็จเกจิง คอนเวนชัน
รูปแบบไฟล์แพ็คเกจของจาวาอีกแบบหนึ่ง
กิฟาร์
== อ้างอิง ==
รูปแบบหน่วยเก็บถาวร
แพลตฟอร์มจาวา
ประณามะ

ประณามะ (สันสกฤต: ปรณาม, ; "การเคารพ, หมอบกราบ, โค้งคำนับ") เป็นรูปแบบการแสดงความเคารพแก่บุคคลหรือสิ่งใด ๆ ที่ปรากฏในธรรมเนียมของอินเดียและศาสนาฮินดู
ปรณามยังใช้ในการขอโทษเมื่อเท้าของบุคคลหนึ่งเผลอแตะหนังสือหรืองานเขียน (ซึ่งในบางธรรมเนียมถือว่าเป็นปางแสดงของพระสรัสวตี) หรือเงินทอง (ซึ่งในบางธรรมเนียมถือว่าเป็นปางแสดงของพระลักษมี) บุคคลนั้นจะใช้การนำมือแตะที่สิ่งของนั้น จากนั้นนำมือกลับมาแตะที่หน้าผากตนเอง ถือเป็นการปรณามที่ใช้แสดงการขอโทษ
ปรณาม มาจาก ปร (प्र แปลว่า ไปข้างหน้า หรือ มากยิ่ง) กับ อาณม (आनम แปลว่า การยืดหรือดัด) รวมกันจึงแปลว่าการโค้งคำนับไปข้างหน้า
== รูปแบบ ==
ปรณามสามารถแบ่งออกเป็นชนิดย่อย ซึ่งมีรูปแบบการปฏิบัติที่ต่างกัน
อัษฏางค์ (สันสกฤต: अष्टाङ्ग, แปดองค์) - เคารพโดยใช้ อุระ (อก), ศิระ (ศีรษะ), ทฤษฏี (ตา), มานะ (จิตแน่วแน่), วจนะ (คำพูด), ปาทะ (เท้า), กร (มือ), ชนุ (เช่า) แตะบนพื้น
ษษฏางค์ (สันสกฤต: षष्ठाङ्ग, หกองค์) – เคารพโดยใช้ นิ้วเท้า, เข่า, มือ, คาง, จมูก และกระหม่อม แตะบนพื้น
ปัญจางค์ (สันสกฤต: पञ्चाङ्ग, ห้าองค์) – เคารพโดยใช้ เข่า, อก, คาง, กระหม่อม, และ หน้าผาก แตะบนพื้น
ทัณฑวัต (สันสกฤต: दण्डवत्) – โค้งหน้าผากลงแตะศีรษะ
นมัสการ (สันสกฤต: नमस्कार) – พนมมือและโค้ง เหมือนการไหว้
อภินันทน์ (สันสกฤต: अभिनन्दन, แสดงความยินดี) – พนมมือติดหน้าอกและโค้ง
== อ้างอิง ==
ธรรมเนียมฮินดู
การแสดงความเคารพ
ความเคารพ
สุลต่านเมห์เหม็ด

สุลต่านเมห์เหม็ด (Sultan Mehmed) อาจหมายถึง
สุลต่านเมห์เหม็ดที่ 1
สุลต่านเมห์เหม็ดที่ 2
สุลต่านเมห์เหม็ดที่ 3
สุลต่านเมห์เหม็ดที่ 4
สุลต่านเมห์เหม็ดที่ 5
สุลต่านเมห์เหม็ดที่ 6
ม
ฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติอาเซียน 2020 รอบแพ้คัดออก

รอบแพ้คัดออกของฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติอาเซียน 2020 เป็นการแข่งขันรอบที่สองและรอบสุดท้ายของฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติอาเซียน 2020 รอบที่สองนี้แข่งหลังจากจบการแข่งขันในรอบแบ่งกลุ่ม สองทีมที่ดีที่สุดของกลุ่มเอและบีจะทำการแข่งขันกับแบบแพ้คัดออก ทีมทั้งสี่ทีมจะเริ่มแข่งในรอบรองชนะเลิศตามด้วยรอบชิงชนะเลิศ การแข่งขันจะเริ่มตั้งแต่วันที่ 22 ธันวาคม พ.ศ. 2564 ถึงวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2565
==ทีมที่ผ่านเข้ารอบ==
สองทีมที่ดีที่สุดของทั้งสองกลุ่มผ่านเข้าสู่รอบแพ้คัดออก
==ตารางการแข่งขัน==
ตารางการแข่งขันของแต่ละรอบเป็นไปดังนี้.
== รูปแบบ ==
แต่ละคู่จะแข่งกันแบบสองเกม ทีมที่ทำประตูได้มากกว่าในผลรวมทั้งสองนัดจะถือว่าเป็นผู้ชนะ ถ้าสกอร์ทั้งสองทีมยังเท่ากันเมื่อแข่งครบทั้งสองนัดจะต้องทำการต่อเวลาพิเศษหลังจากหมดเวลาการแข่งขันในนัดที่สอง หากต่อเวลาพิเศษแล้วยังไม่ได้ผู้ชนะก็จะทำการตัดสินด้วยวิธีการยิงลูกโทษ ในปีนี้จะไม่ใช้กฏประตูทีมเยือนในการหาผู้ชนะเนื่องจากการแข่งขันทั้งหมดแข่งที่สนามกลางที่ประเทศสิงคโปร์
==สายการแข่งขัน==
==รอบรองชนะเลิศ==
|-
|-
|}
=== เลกแรก ===
====สิงคโปร์ พบ อินโดนีเซีย====
{| width=92%
|-
|
|
|}
{| width="100%"
|valign="top" width="40%"|
|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|
|}
====เวียดนาม พบ ไทย====
{| width=92%
|-
|
|
|}
{| width="100%"
|valign="top" width="40%"|
|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|
|}
=== เลกที่สอง ===
====อินโดนีเซีย พบ สิงคโปร์====
{| width=92%
|-
|
|
|}
{| width="100%"
|valign="top" width="40%"|
|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|
|}
====ไทย พบ เวียดนาม====
{| width=92%
|-
|
|
|}
{| width="100%"
|valign="top" width="40%"|
|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|
|}
==รอบชิงชนะเลิศ==
|}
=== เลกแรก ===
=== เลกที่สอง ===
==หมายเหตุ==
==อ้างอิง==
==แหล่งข้อมูลอื่น==
เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ เอเอฟเอฟ ซูซูกิ คัพ
ฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติอาเซียน 2020
ฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติอาเซียน
ฟุตบอลเอเชียในปี พ.ศ. 2564
พระราชาธิบดีเฟอร์ดินานด์

พระราชาธิบดีเฟอร์ดินานด์ (King Ferdinand) อาจหมายถึง
พระเจ้าเฟร์นันโดที่ 1 แห่งอารากอน
พระเจ้าเฟร์นันโดที่ 2 แห่งอารากอน
พระเจ้าเฟร์นันโดที่ 1 แห่งกัสติยา
พระเจ้าเฟร์นันโดที่ 2 แห่งเลออน
พระเจ้าเฟร์นันโดที่ 3 แห่งกัสติยา
พระเจ้าเฟร์นันโดที่ 4 แห่งกัสติยา
พระเจ้าเฟร์นันโดที่ 6 แห่งสเปน
พระเจ้าเฟร์นันโดที่ 7 แห่งสเปน
พระเจ้าฟือร์นังดูที่ 1 แห่งโปรตุเกส
พระเจ้าฟือร์นังดูที่ 2 แห่งโปรตุเกส
เฟอร์ดินานด์ที่ 1 แห่งโรมาเนีย
พระเจ้าซาร์เฟอร์ดินานด์ที่ 1 แห่งบัลแกเรีย
พระเจ้าแฟร์ดีนันท์ที่ 1 แห่งเยอรมนี
พระเจ้าแฟร์ดีนันท์ที่ 2 แห่งเยอรมนี
พระเจ้าแฟร์ดีนันท์ที่ 4 แห่งชาวโรมัน
ฟ
พระราชาธิบดีเอ็ดเวิร์ด

พระราชาธิบดีเอ็ดเวิร์ด (King Edward) อาจหมายถึง
พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดผู้อาวุโส
พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดมรณสักขี
พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดธรรมสักขี
พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 1 แห่งอังกฤษ
พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 2 แห่งอังกฤษ
พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 3 แห่งอังกฤษ
พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 4 แห่งอังกฤษ
พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 5 แห่งอังกฤษ
พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 6 แห่งอังกฤษ
สมเด็จพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 7 แห่งสหราชอาณาจักร
สมเด็จพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 8 แห่งสหราชอาณาจักร
อ
มิโยตะ

มิโยตะ  เป็นเมืองที่ตั้งอยู่ในจังหวัดนางาโนะ ประเทศญี่ปุ่น  เมืองนี้มีประชากรประมาณ 15,562 คน 6,897 ครัวเรือน และมีความหนาแน่นของประชากร 260 คนต่อตารางกิโลเมตร เมืองนี้มีพื้นที่ทั้งหมด 
== ภูมิศาสตร์ ==
มิโยตะตั้งอยู่ใกล้กับพรมแดนด้านตะวันออกของจังหวัดนากาโนะกับจังหวัดกุมมะ มีเขาอาซามะ (2568 เมตร) ตั้งอยู่บริเวณพรมแดนด้านเหนือของเมือง
กลุ่มซิติเซ็นวอตช์ (Citizen Watch) มีโรงงานด้านวิศวกรรมที่ตั้งอยู่ในนครซากุ ซึ่งอยู่ติดกับเมืองมิโยตะ
=== เทศบาลข้างเคียง ===
จังหวัดนางาโนะ
* โคโมโระ
* คารูอิซาวะ
* ซากุ
จังหวัดกุมมะ
* สึมาโงอิ
=== ภูมิอากาศ ===
เมืองนี้มีภูมิอากาศแบบอบอุ่นชื้นภาคพื้นทวีป ซึ่งมีลักษณะเป็นฤดูร้อนที่อบอุ่นและชื้น และฤดูหนาวที่หนาวเย็นและมีหิมะตกหนัก (การแบ่งเขตภูมิอากาศแบบเคิพเพิน Dfb) อุณหภูมิเฉลี่ยทั้งปีในมิโยตะคือ 8.2&nbsp;°C ปริมาณฝนตกโดยเฉลี่ยรายปีอยู่ที่ 1,291&nbsp;มิลลิเมตร โดยเดือนกันยายนเป็นเดือนที่มีฝนตกชุกที่สุด อุณหภูมิสูงสุดโดยเฉลี่ยจะอยู่ในเดือนสิงหาคมอยู่ที่ประมาณ 21.1&nbsp;°C และต่ำสุดในเดือนมกราคมที่ประมาณ -4.0&nbsp;°C
== ประชากรศาสตร์ ==
ตามข้อมูลสำมะโนของญี่ปุ่น ประชากรของมิโยตะได้เพิ่มขึ้นในช่วง 50 ปีที่ผ่านมา
== การเมืองการปกครอง ==
มิโยตะปกครองโดยสภาเมือง ซึ่งมีสมาชิก 14 คน
== การศึกษา ==
มิโยตะมีโรงเรียนที่สังกัดเทศบาลเมือง ได้แก่ โรงเรียนประถมของรัฐ 2 แห่ง และโรงเรียนมัธยมต้นของรัฐ 1 แห่ง และเมืองนี้ไม่มีโรงเรียนมัธยมปลาย
== การขนส่ง ==
=== ทางราง ===
20px ทางรถไฟชินาโนะ
* สถานี: 
=== ทางหลวง ===
== สถานที่ท่องเที่ยว ==
โอตาอิ-ชูกุ จุดแวะพักหนึ่งบนเส้นทางนากาเซ็นโด
เขาอาซามะ
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
เว็บไซต์ทางการ 
 
เมืองในจังหวัดนางาโนะ
สถาพร พานิชรักษาพงศ์

สถาพร พานิชรักษาพงศ์ (เกิด 27 ธันวาคม พ.ศ.2510)  เป็นผู้บริหารธุรกิจชาวไทย ของจีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ ปัจจุบันดำรงตำแหน่งประธานเจ้าหน้าที่บริหารจีเอ็มเอ็มทีวี
== ประวัติ ==
สถาพรเกิดเมื่อวันที่ 27 ธันวาคม พ.ศ. 2510 สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีจากคณะวารสารศาสตร์และสื่อสารมวลชน (ภาพยนตร์และภาพถ่าย) มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ในปี พ.ศ. 2557 ได้สำเร็จหลักสูตร Director Certification Program (DCP) จากสมาคมส่งเสริมสถาบันกรรมการบริษัทไทย
เคยดำรงตำแหน่ง รองกรรมการผู้จัดการกลุ่มงานธุรกิจเพลง ผู้กุมบังเหียนดูแลกลุ่มงานธุรกิจเพลงของอาร์เอส.ฯ
ก่อนจะย้ายมาดำรงตำแหน่งรองกรรมการผู้จัดการดูแล จีเอ็มเอ็มทีวี
ในเดือนมกราคม พ.ศ. 2550 สถาพรซึ่งขณะนั้นดำรงตำแหน่งรองกรรมการผู้จัดการจีเอ็มเอ็มทีวี ได้เข้ารับตำแหน่งกรรมการผู้จัดการคนใหม่หลังจากสายทิพย์ มนตรีกุล ณ อยุธยา ลาออกเพื่อขึ้นไปรับตำแหน่งผู้บริหาร บริษัท จีเอ็มเอ็ม มีเดีย จำกัด (มหาชน)
สถาพรเข้ารับตำแหน่งประธานเจ้าหน้าที่บริหารช่องจีเอ็มเอ็ม 25 เมื่อวันที่ 16 กันยายน พ.ศ. 2561 แทนที่สายทิพย์ซึ่งขยับขึ้นไปดำรงตำแหน่งรองประธานกรรมการบริษัท จีเอ็มเอ็ม แชนแนล โฮลดิ้ง จำกัด ซึ่งเป็นบริษัทที่ดูแลภาพรวมของกลุ่มธุรกิจจีเอ็มเอ็ม 25 ก่อนจะพ้นจากตำแหน่งเมื่อวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2563 หลังจากเดอะ วัน เอ็นเตอร์ไพรส์ เข้าซื้อหุ้นสามัญจดทะเบียนของจีเอ็มเอ็ม แชนแนล โฮลดิ้ง มาเป็นบริษัทย่อยของตน และเข้ารับเป็นตัวแทนการตลาดให้แก่ช่องจีเอ็มเอ็ม 25
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
นักธุรกิจชาวไทย
จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่
บุคคลจากคณะวารสารศาสตร์และสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
ฉันเป็นศิษย์จอมปราชญ์จริง ๆ นะ

ฉันเป็นศิษย์จอมปราชญ์จริง ๆ นะ  เป็นซีรีส์ไลต์โนเวลญี่ปุ่น เขียนโดยฮิโรตสึงุ ริวเซ็น วาดภาพประกอบโดยฟูจิโจโกะ เริ่มเผยแพร่ในฐานะนิยายออนไลน์บนเว็บไซต์เผยแพร่นิยายโดยผู้ใช้ โชเซ็ตสึกะ นิ นาโร ในเดือนเมษายน พ.ศ. 2555 ต่อมาสำนักพิมพ์ Micro Magazine ได้ลิขสิทธิ์ตีพิมพ์เป็นหนังสือ เริ่มจำหน่ายในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2557 โดยเป็นหนังสือในเครือ GC Novels ปัจจบันวางจำหน่ายถึงเล่มที่ 14 เมื่อเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2563 ไลต์โนเวลมีลิขสิทธิ์ในประเทศไทยโดยสำนักพิมพ์เฟิร์ส เพจ โปร ได้รับการดัดแปลงเป็นมังงะ วาดภาพโดย Dicca Suemitsu เริ่มเผยแพร่ออนไลน์ผ่านเว็บไซต์  Comic Ride ของสำนักพิมพ์ Micro Magazineช เมื่อเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2559 และรวบรวมตีพิมพ์เป็นหนังสือการ์ตูนรวมเล่ม (ทังโกบง) ถึงเล่มที่ 7 เมื่อเดือนตุลาคม พ.ศ. 2563   ได้รับการดัดแปลงเป็นซีรีส์อนิเมะโทรทัศน์ สร้างโดย Studio A-Cat ออกอากาศตั้งแต่เดือนมกราคมถึงเดือนมีนาคม พ.ศ. 2565
== ตัวละคร ==
/ 
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
นิยายออนไลน์ ที่ โชเซ็ตสีกะ นิ นาโร 
เว็บไซต์ทางการของไลต์โนเวล 
เว็บไซต์ทางการของมังงะ 
เว็บไซต์ทางการของอนิเมะ 
มังงะที่ตีพิมพ์ในปี พ.ศ. 2559
มังงะที่ตีพิมพ์ในปี พ.ศ. 2563
มังงะที่ตีพิมพ์ในปี พ.ศ. 2564
อนิเมะที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2565
การ์ตูนญี่ปุ่นแนวต่างโลก
ไลต์โนเวล
การ์ตูนญี่ปุ่นแนวเซเน็ง
เฟิร์ส เพจ โปร
ถนนอนุวงศ์

ถนนอนุวงศ์ เป็นถนนสายหนึ่งในเขตสัมพันธวงศ์ กรุงเทพมหานคร ตั้งต้นหัวถนนจากถนนจักรวรรดิ์ริมวัดจักรวรรดิราชาวาสวรมหาวิหารตรงไปออกถนนราชวงศ์ เป็นถนนเลียบแม่น้ำเจ้าพระยาอีกตอนหนึ่ง มีความกว้างถนนราว 10–11 เมตร
ถนนอนุวงศ์สร้างขึ้นในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยก่อนหน้านั้นในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น สำเพ็งเป็นบริเวณที่พักอาศัยและทำการค้าของชาวจีน ที่อยู่อาศัยส่วนใหญ่สร้างด้วยไม้ไผ่หลังคามุงแฝก ทำให้เกิดไฟไหม้บ่อยครั้ง หลังเกิดเพลิงไหม้ก็ทำให้สำเพ็งแออัดยิ่งขึ้น พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงถือโอกาสจัดระเบียบโดยการตัดถนนและจัดที่อยู่อาศัยใหม่ โดยตัดถนนใหม่ 5 สาย คือ ถนนเยาวราช ถนนราชวงศ์ ถนนจักรวรรดิ์ ถนนบูรพา และถนนอนุวงศ์
ในอดีตถนนอนุวงศ์มีความสำคัญเช่นเดียวกับถนนทรงวาดเนื่องจากตั้งอยู่ใกล้ท่าน้ำขนส่งทางเรือ จึงมีพ่อค้าแขกและจีนอยู่อาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก ในอดีตถนนอนุวงศ์เคยเป็นที่ตั้งของอาคารสำนักงาน ห้าง เอ. ที. อี. มัสกาตี ผู้ผลิตและจำหน่ายผ้าลายที่มีชื่อเสียงอย่างมากตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 5 เป็นต้นมา แต่ในปัจจุบันอาคารของห้างมัสกาตีถูกรื้อไปหมดแล้ว ปัจจุบัน ยังมีตึกแถวเก่าแก่ของตระกูลนานาที่เคยเปิดทำเป็นธุรกิจนำเข้าและส่งออกสินค้าหลงเหลืออยู่ และมีตึกแถวที่สร้างตามสถาปัตยกรรมยุโรปสมัยยุคหลัง ซึ่งนิยมสร้างกันมากในสมัยปลายรัชกาลที่ 5 และตลอดสมัยรัชกาลที่ 6
ตึกแถวที่สร้างริมถนนอนุวงศ์มีลักษณะเป็นแบบที่ร้านค้าก่อสร้างขึ้นเองโดยเฉพาะ ร้านหนึ่งมีประมาณ 2–3 คูหา สูง 2 ชั้น หน้าบันโค้งมนประดับลายปูนปั้น ปีกสองข้างหรือตอนหัวเสาตั้งกระถางหล่อ ตกแต่งซุ้มหน้าต่างอย่างงดงาม เป็นซุ้มโค้งกลมบ้าง โค้งแหลมบ้าง ภายในอาจกรุกระจกหรือแต่งลายปูนปั้น มีเสาซุ้มหน้าและเสาอิงแบบที่ประยุกต์จากเสากรีกและโรมัน
==อ้างอิง==
อนุวงศ์
อนุวงศ์
ฟาร์รัน ฌุกกลา

ฟาร์รัน ฌุกกลา บลัง (Ferran Jutglà Blanch; เกิด 1 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1999) เป็นนักฟุตบอลชาวสเปน ปัจจุบันลงเล่นในตำแหน่งกองหน้าให้กับกลึบบรึคเคอ กาเฟ สโมสรในเบลเจียนเฟิสต์ดิวิชัน เอ
==สโมสรอาชีพ==
===ชีวิตช่วงแรก===
ฌุกกลาเกิดในบาร์เซโลนา แคว้นกาตาลุญญา เขาเข้าร่วมทีมเยาวชนของอัสปัญญ็อล ในปี ค.ศ. 2012 หลังจากเป็นตัวแทนของทีมซันฌูลิอาดาบิลาตอร์ตา และบิกริวปริเม เขาออกจากสโมสรเดิมในปี 2015 และต่อมาได้เล่นให้กับ UE Vic และ UD Unificación Bellvitge ก่อนที่จะเซ็นสัญญายืมตัวร่วมทีมอูเอ ซันตันเดร็ว ในปี ค.ศ. 2017
==สถิติอาชีพ==
===สโมสร===
==เกียรติประวัติ==
กลึบบรึคเคอ
เบลเจียนซูเปอร์คัพ: 2022
==อ้างอิง==
==แหล่งข้อมูลอื่น==
บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2542
บุคคลที่ยังมีชีวิตอยู่
นักฟุตบอลชาวสเปน
กองหน้าฟุตบอล
ผู้เล่นในเซกุนดาดิบิซิออน เบ
ผู้เล่นในปริเมราดิบิซิออนเอร์เรเฟฟ
ผู้เล่นในลาลิกา
ผู้เล่นสโมสรฟุตบอลบาเลนเซีย
ผู้เล่นสโมสรฟุตบอลบาร์เซโลนา
ผู้เล่นสโมสรฟุตบอลบาร์เซโลนาอัตเลติก
ผู้เล่นกลึบบรึคเคอ กาเฟ
ผู้เล่นในเบลเจียนเฟิร์สดิวิชัน เอ
อาเมเดโอ โมดิลยานี

อามาเดโอ เกลเมนเต โมดิลยานี (Amedeo Clemente Modigliani, ; 12 กรกฎาคม 1884 – 24 มกราคม 1920) เป็นจิตรกรและประติมากรชาวอิตาลี เขาเป็นที่รู้จักจากภาพเขียนบุคคลและภาพเปลือยส่วนหนึ่งของศิลปะยุคมอเดิร์น มีลักษณะเด่นอยู่ที่การยืดยาวใบหน้า คอ และลำตัวจนเกินจริง
ในปี 2010 ภาพเขียนบุคคลเปลือยของโมดิลยานีซึ่งเป็นหนึ่งในชุดภาพเปลือยที่เขาสร้างสรรค์ขึ้นในปี 1917 ถูกประมูลไปด้วยราคา 68.9 ล้านดอลลาร์ ถือเป็นชิ้นงานที่ราคาแพงที่สุดของเขา กระทั่งในปี 2015 ซึ่งภาพเขียนจากปี 1917 ในชื่อ Nu couché ประมูลขายที่คริสทีส์ในนิวยอร์กด้วยมูลค่า 170.4 ล้านดอลลาร์ ส่วนในปี 2018 ภาพเขียนจากปี 1917 ในชื่อ Nu couché (sur le côté gauche) ถูกประมูลขายที่ซอเธบีส์ในนิวยอร์กด้วยมูลค่า 157.2 ล้าน ถือเป็นภาพเขียนที่ประมูลไปในราคาแพงที่สุดในประวัติศาสตร์ของซอเธบีส์
==ผลงานสำคัญ==
ดูรายชื่อผลงานทั้งหมดของโมดิลยานีที่วิกิสนเทศ
=== ภาพเขียน ===
Head of a Woman with a Hat (1907)
Portrait of Juan Gris (1915)
Portrait of Pablo Picasso (1915)
Portrait of the Art Dealer Paul Guillaume (1916)
Portrait of Jean Cocteau (1916)
Jeanne Hébuterne with Hat and Necklace (1917)
Nu couché (1917-1918)
Seated Nude (c. 1918), พิพิธภัณฑ์ศิลปะโฮโนลูลู
Portrait of Jeanne Hébuterne (1918)
Jeanne Hébuterne aux épaules nues (1919)
Woman with a Fan (1919) ถูกขโมยจากพิพิธภัณฑ์ศิลปะสมัยใหม่ปารีส ไปในปี 2010 and portrayed in the films Trance and Skyfall
Portrait of Marios Varvoglis (1920; ภาพเขียนชิ้นสุดท้าย)
====ระเบียงภาพ====
===ประติมากรรม===
Tête (1910/1912)
Head of a Woman (1910/1911).
Head (1911–1913).
Head (1911–1912).
Head (1912).
Rose Caryatid (1914).
== อ้างอิง ==
==แหล่งข้อมูลอื่น==
Works art PubHist
www.Modigliani.org
"Modigliani: Beyond the Myth", The Jewish Museum, New York, 2004
"Modigliani Unmasked" The Jewish Museum, New York, 2017
Modigliani and His Models, The Royal Academy of Arts, London 2006
"Review: Modigliani at the Royal Academy of Arts, London, The Guardian''
Modigliani's Jewish influences
Secret Modigliani—All the paintings, provenance, catalogues and data, a complete non-profit resource
จิตรกรชาวอิตาลี
ประติมากรชาวอิตาลี
ชาวอิตาลีในประเทศฝรั่งเศส
เสียชีวิตในประเทศฝรั่งเศส
จิตรกรสมัยใหม่
ประติมากรสมัยใหม่
บุคคลจากมงมาร์
เสียชีวิตจากโรคปอดบวม
ศิลปินชาวอิตาลี
บุคคลจากลีวอร์โน
เขตฮาราบาลินสกี

เขตฮาราบาลินสกี (Харабали́нский райо́н; Қарабайлы ауданы, Qarabaıly aýdany) เป็นเขต and municipal หนึ่งในสิบเอ็ดเขตของแคว้นอัสตราฮัน ประเทศรัสเซีย ตั้งอยู่ตอนกลางเฉียงตะวันออกของแคว้น มีพื้นที่เขตอยู่ที่ . มีศูนย์กลางการปกครองอยู่ที่เมืองฮาราบาลี
==อ้างอิง==
แคว้นอัสตราฮัน
หรรษนาถมนเทียร

หรรษนาถมนเทียร (อักษรเทวนาครี: हर्षनाथ् Harṣanātha) เป็นมนเทียรเท่าแก่ในอำเภอสิขร รัฐราชสถาน ประเทศอินเดีย ตั้งอยู่ห่างไปจากใจกลางเมืองสิขรราว 14&nbsp;กิโลเมตร
จารึกหนึ่งจากปี 973 ระบุว่ามนเทียรสร้างขึ้นโดยภาวรักตะ (Bhavarakta) ฤาษีผู้บูชาพระศิวะ ในรับสมัยของกษัตริย์จหมนะวิครหราชาที่สอง ปัจจุบันพบซากของมนเทียรโดยรอบที่คงเหลือในสภาพปรักหักพัง
==อ้างอิง==
โบสถ์พราหมณ์ในรัฐราชสถาน
โบสถ์พระศิวะ
เหตุรถบรรทุกพลิกคว่ำในรัฐเชียปัส

เมื่อวันที่ 9 ธันวาคม 2021 เกิดอุบัติเหตุทางถนนในรัฐเชียปัส ประเทศเม็กซิโก เมื่อรถบรรทุกที่ลักลอบขนผู้อพยพ 180 คนพลิกคว่ำแล้วชนเข้ากับสะพาน เป็นผลให้มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 55 ราย และบาดเจ็บมากกว่าหนึ่งร้อยราย
ในช่วงปีที่ผ่านมาได้มีจำนวนผู้อพยพเพิ่มจำนวนขึ้นมากจากอเมริกากลางที่ข้ามพรมแดนจากประเทศกัวเตมาลามาประเทศเม็กซิโกผ่านทางรัฐเชียปัสซึ่งตั้งอยู่ริมพรมแดนของสองประเทศ โดยมีเป้าหมายเพื่ออพยพเข้าไปยังสหรัฐ มีรายงานทางการเม็กซิโกตรวจพบการลักลอบขนผู้อพยพข้ามแดนเช่นนี้อยู่บ่อย ๆ ครั้งใหญ่ที่สุดในเดือนพฤศจิกายน 2021 ตรวจพบผู้ลี้ภัยกว่า 600 คนจาก 12 ประเทศ ลักลอบข้ามพรมแดนมาทางท้ายรถบรรทุกสองคัน ที่เบรากรุซ
เหตุการณ์นี้เป็นเหตุการณ์ที่มีผู้เสียชีวิตมากที่สุดในบรรดาเหตุการณ์ที่เกี่ยวกับผู้อพยพข้ามพรมแดนผ่านประเทศเม็กซิโก นับตั้งแต่การสังหารหมู่ที่ซานเฟร์นันโดในปี 2010 ซึ่งมีผู้อพยพ 72 รายถูกฆาตกรรมโดยขบวนการยาเสพติดโลสเซตัสในรัฐตาเมาลิปัส
==อ้างอิง==
ประเทศเม็กซิโกในปี พ.ศ. 2564
อุบัติเหตุในปี พ.ศ. 2564
ภัยพิบัติในปี พ.ศ. 2564
รัฐเชียปัส
อุบัติเหตุในประเทศเม็กซิโก
ขวานดำ

ขวานดำ (Black Axe) เป็นกลุ่มคนในประเทศไนจีเรียที่ปัจจุบันดำเนินการในฐานะขบวนการอาชญากรรมระหว่างประเทศ เริ่มมีมาตั้งแต่ราวปี 1980 โดยเรียกสมาชิกของกลุ่มว่า "มนุษย์ขวาน" ("Axemen") ในบรรดาอาชญากรรมของกลุ่ม มีอาชญากรรมครั้งสำคัญคือการสังหารหมู่ที่มหาวิทยาลัยโอบาเฟมี อาโวโลโว ในปี 1999 ไปจนถึงความพยายามฉ้อโกงเงินค่าสวัสดิการมูลค่าหนึ่งล้านยูโรจากการระบาดของโควิด-19 ในประเทศไอร์แลนด์ และการสังหารหมู่ในเดือนพฤศจิกายน 2021 ที่โอกิติปูปา ประเทศไนจีเรีย บีบีซีภาคพื้นแอฟริการะบุว่า ในช่วงทศวรรษ 2010s เป็นต้นมา กลุ่มขวานดำกลายมาเป็นหนึ่งในขบวนการอาชญากรรมที่แพร่กระจายไปทั่วและอันตรายมากที่สุดกลุ่มหนึ่งในโลก
ตำรวจสากลจับกุมผู้ต้องหาว่าเป็นผู้นำของกลุ่มได้หกคนในโจฮันเนสเบิร์กเมื่อปี 2021
==อ้างอิง==
อาชญากรรมในประเทศไนจีเรีย
องค์การในประเทศไนจีเรีย
วัฒนธรรมย่อยอาชญากรรม
อาชญากรรมข้ามชาติ
อาชญากร