เหตุเครื่องบินชนกันที่ท่าอากาศยานกว่างโจวไป๋-ยฺหวินเดิม พ.ศ. 2533

เหตุเครื่องบินชนกันที่ท่าอากาศยานกว่างโจวไป๋-ยฺหวินเดิม พ.ศ. 2533 (; 1990 Guangzhou Baiyun airport collisions
) เป็นอุบัติเหตุเครื่องบินชนกันซึ่งเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 2 ตุลาคม ค.ศ. 1990 ที่ท่าอากาศยานนานาชาติกว่างโจวไป๋-ยฺหวินเดิม ในเหตุการณ์นี้เครื่องบินโบอิง 737 ของเซี่ยเหมินแอร์ไลน์ (เที่ยวบินที่ 8301) ที่ถูกสลัดอากาศจี้ชนกับเครื่องบินอีกสองลำบนรันเวย์ของท่าอากาศยานขณะพยายามลงจอด เครื่องบินสองลำที่ถูกชนได้แก่เครื่องบินโบอิง 707 ของไชนาเซาท์เวสต์แอร์ไลน์ (เที่ยวบินที่ 4305) ซึ่งได้รับความเสียหายเล็กน้อย และเครื่องบินโบอิง 757 ของไชนาเซาเทิร์นแอร์ไลน์ (เที่ยวบินที่ 3523) ซึ่งรอบินขึ้นจากท่าอากาศยาน มีผู้เสียชีวิตรวม 128 คนจากเที่ยวบินที่ 8301 และเที่ยวบินที่ 3523
== อากาศยานและเที่ยวบิน ==
เครื่องบินที่เกี่ยวข้องในอุบัติเหตุครั้งนี้จำนวน 3 ลำเป็นเครื่องบินของโบอิงทั้งหมด ได้แก่
เซี่ยเหมินแอร์ไลน์ เที่ยวบินที่ 8301 (เซี่ยเหมิน–กว่างโจว) เครื่องบินโบอิง 737-200 หมายเลขทะเบียน B-2510 จากท่าอากาศยานนานาชาติเซี่ยเหมินเกาฉี นครเซี่ยเหมิน มณฑลฝูเจี้ยน
ไชนาเซาท์เวสต์แอร์ไลน์ เที่ยวบินที่ 4305 (เฉิงตู–กว่างโจว) เครื่องบินโบอิง 707-300บี หมายเลขทะเบียน B-2402 จากท่าอากาศยานนานาชาติเฉิงตูชวงหลิว นครเฉิงตู มณฑลเสฉวน
ไชนาเซาเทิร์นแอร์ไลน์ เที่ยวบินที่ 3523 (กว่างโจว–เซี่ยงไฮ้) เครื่องบินโบอิง 757-200 หมายเลขทะเบียน B-2812 ไปยังท่าอากาศยานนานาชาติช่างไห่หงเฉียว นครเซี่ยงไฮ้
เครื่องบินทั้งสามลำยังคงใช้ลายของสายการบินซีเอเอซีแอร์ไลน์ ซึ่งเป็นสายการบินประจำสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศจีน (ซีเอเอซี) หลังจากที่ซีเอเอซีแอร์ไลน์ได้แยกกิจการออกเป็นหกสายการบินตามภูมิภาคที่ตั้ง
== ลำดับเหตุการณ์ ==
ในบทความนี้จะแบ่งเหตุการณ์ออกเป็นสองช่วง ได้แก่การจี้เที่ยวบินที่ 8301 และการลงจอดที่ท่าอากาศยานซึ่งเครื่องบินได้ชนกับเครื่องบินอีกสองลำ
=== การจี้เที่ยวบินที่ 8301 ===
หลังจากที่เที่ยวบิน 8301 บินขึ้นจากเซี่ยเหมิน สลัดอากาศผู้ก่อเหตุเดินถือช่อดอกไม้ไปยังห้องนักบิน ซึ่งเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยอนุญาตให้เข้าไปได้ รายงานในนิตยสาร ไทม์ ระบุว่าเจ้าหน้าที่น่าจะคิดว่าช่อดอกไม้ดังกล่าวเป็นของขวัญเทศกาลไหว้พระจันทร์ที่จะนำไปมอบให้นักบิน และระบุเพิ่มเติมว่าเมื่อเข้าไปในห้องนักบินแล้ว สลัดอากาศเปิดเสื้อแสดงให้เห็นว่ามีระเบิดผูกติดตัว และสั่งให้ลูกเรือออกไปจากห้องนักบินทั้งหมดยกเว้นกัปตันเฉิน หลงยฺวี่  ซึ่งสลัดอากาศได้สั่งให้บินไปยังไทเป ประเทศไต้หวัน กัปตันเฉินขัดขืนและบินมุ่งหน้าไปยังกว่างโจวตามเส้นทางบินเดิม รายงานจากสำนักข่าวซินหัวไม่ได้ระบุสาเหตุที่กัปตันไม่ยอมทำตามคำขอของสลัดอากาศ
เจ้าหน้าที่ควบคุมจราจรทางอากาศไม่สามารถติดต่อกับเที่ยวบินที่ 8301 ได้ชั่วขณะ ก่อนที่เจ้าหน้าที่ประจำท่าอากาศยานกว่างโจวไป๋-ยฺหวินเดิมจะสามารถติดต่อได้ในเวลาต่อมา เจ้าหน้าที่ได้อนุญาตให้นำเครื่องลงจอดที่ท่าอากาศยานแห่งใดก็ได้ไม่ว่าจะนอกหรือในเขตสาธารณรัฐประชาชนจีนก็ตาม กัปตันแจ้งกลับไปว่าเครื่องบินมีเชื้อเพลิงเหลือพอที่จะไปยังกว่างโจวหรือไขตั๊กในฮ่องกงเท่านั้น เจ้าหน้าที่จราจรอนุญาตให้นำเครื่องลงจอดที่ไขตั๊กเพื่อเติมเชื้อเพลิงและบินต่อไปยังไทเป แต่สลัดอากาศไม่ยินยอมและขู่ว่าจะระเบิดเครื่องบินถ้ากัปตันนำเครื่องลงที่ฮ่องกง กัปตันพยายามเจรจากับสลัดอากาศและนำเครื่องบินวนรอบกว่างโจวจนกระทั่งเชื้อเพลิงใกล้หมดและลงจอดที่กว่างโจว
=== เที่ยวบินที่ 8301 ลงจอดและชนกับเครื่องบินอีกสองลำ ===
ก่อนลงจอด สลัดอากาศได้ต่อสู้กับนักบินเพื่อเข้าควบคุมเครื่องบินแทน เที่ยวบินที่ 8301 ลงจอดด้วยความเร็วสูงกว่าปกติ และเฉี่ยวกับเที่ยวบินที่ 4305 ซึ่งเพิ่งเดินทางจากเฉิงตูมาถึงกว่างโจว นักบินของเที่ยวบินที่ 4305 ซึ่งเป็นคนเดียวที่อยู่บนเครื่องบินได้รับบาดเจ็บเล็กน้อย เที่ยวบินที่ 8301 ยังคงเคลื่อนที่ต่อไปและชนเข้ากับเที่ยวบินที่ 3523ซึ่งกำลังรอบินขึ้นเพื่อเดินทางไปยังเซี่ยงไฮ้ เที่ยวบินที่ 8301 พลิกหงายท้องและไถลต่อไประยะหนึ่งจึงหยุด
ลูกเรือ 7 คนจาก 9 คน และผู้โดยสาร 75 คนจาก 93 คนบนเที่ยวบินที่ 8301 เสียชีวิต ในจำนวนนี้มีผู้โดยสารชาวไต้หวันจำนวน 30 คน ชาวฮ่องกงจำนวน 3 คน และชาวอเมริกันจำนวน 1 คน ในขณะที่ผู้โดยสาร 46 คนจาก 110 คนบนเที่ยวบินที่ 3523 เสียชีวิต ส่วนลูกเรือทั้ง 12 คนรอดชีวิตทั้งหมด ผู้โดยสาร 46 คนที่เสียชีวิตเป็นชาวไต้หวัน 8 คน โดยสรุปแล้วมีผู้เสียชีวิตทั้งหมด 128 คน ซึ่งรวมถึงสลัดอากาศด้วย
== ผู้ก่อเหตุ ==
สลัดอากาศผู้ก่อเหตุในครั้งนี้ได้แก่เจี๋ยง เสี่ยวเฟิง  เกิดเมื่อวันที่ 11 สิงหาคม ค.ศ. 1969 ที่อำเภอหลินหลี่ มณฑลหูหนาน ซึ่งต้องการลี้ภัยทางการเมืองไปไต้หวัน
เจี่ยงเคยถูกจับกุมข้อหาลักทรัพย์ในเดือนกันยายน ค.ศ. 1988 และต่อมาขณะที่เขาทำงานเป็นตัวแทนจัดซื้อสินค้าใน ค.ศ. 1990 เขาขโมยเงินซึ่งบริษัทมอบหมายให้เขาจัดซื้อสินค้ามูลค่า 17000 เหรินหมินปี้เมื่อวันที่ 13 กรกฎาคม เขาถูกออกหมายจับซึ่งยังคงมีผลอยู่ในช่วงที่เขาก่อเหตุ
สองเดือนถัดมาในวันที่ 29 กันยายน เจี่ยงเช็กอินเข้าพักในโรงแรมใกล้เขตเมืองเซี่ยเหมินและจองที่นั่งบนเที่ยวบินที่ 8301 ในวันถัดมา ในวันเกิดเหตุเขาเช็กเอาต์จากโรงแรมประมาณ 6 นาฬิกา และพยานระบุว่าเขาสวมสูทสีดำและรองเท้าสีดำ มีกระเป๋าเสื้อผ้าสีดำและช่อดอกกุหลาบพลาสติก เจี่ยงขึ้นเครื่องบินคนสุดท้าย และที่นั่งของเขาคือ 16ดี
== หมายเหตุ ==
== ดูเพิ่ม ==
เอธิโอเปียนแอร์ไลน์ส เที่ยวบินที่ 961
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
Special Report: Xiamen Airlines Flight 8301 บนเว็บไซต์ AirDisaster.Com (สำเนา)
รายละเอียดเหตุการณ์ในวารสาร Flight Safety Digest ฉบับเดือนธันวาคม ค.ศ. 1990( )
อุบัติเหตุทางการบินในประเทศจีน
อุบัติเหตุทางการบินในปี พ.ศ. 2533
อุบัติเหตุของเครื่องบินโบอิง 707
อุบัติเหตุของเครื่องบินโบอิง 737
อุบัติเหตุของเครื่องบินโบอิง 757
การก่อการร้ายในเครื่องบิน
อาชญากรรมในประเทศจีน
มณฑลกวางตุ้ง
กว่างโจว