อดีตแหล่งมรดกโลก

สถานที่ที่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลกโดยองค์การยูเนสโกอาจสูญเสียสถานะแหล่งมรดกโลก หากคณะกรรมการมรดกโลกพิจารณาแล้ว เห็นว่าสถานที่นั้น ๆ ไม่ได้รับการดูแลหรือป้องกันอย่างเหมาะสม โดยประการแรก คณะกรรมการฯ จะจัดสถานที่ที่มีความกังวลดังกล่าวไว้ในรายชื่อแหล่งมรดกโลกที่กำลังตกอยู่ในภาวะอันตราย (World Heritage in Danger) และพยายามดำเนินการเจรจากับหน่วยงานท้องถิ่นเพื่อแก้ไขสถานการณ์ หากการแก้ไขล้มเหลว คณะกรรมการฯ จะเพิกถอนสถานะมรดกโลกของสถานที่ที่ขึ้นทะเบียนนั้น
รัฐอาจร้องขอต่อคณะกรรมการฯ ให้ลดขอบเขต/พื้นที่ของแหล่งมรดกโลกที่ขึ้นทะเบียนไว้แล้วแห่งใดแห่งหนึ่ง ซึ่งจะมีผลให้เพิกถอนแหล่งดังกล่าวจากการเป็นมรดกโลกทั้งหมดหรือบางส่วน ภายใต้คู่มือมรดกโลก (World Heritage guidelines) รัฐมีหน้าที่รายงานต่อคณะกรรมการฯ เมื่อใดก็ตามที่ขึ้นบัญชีมรดกโลกได้เสื่อมโทรมลงอย่างร้ายแรง หรือเมื่อยังไม่มีมาตรการแก้ไขความเสื่อมโทรมที่จำเป็น
ปัจจุบัน มีสถานที่/รายการที่ถูกเพิกถอนจากการเป็นมรดกโลกอย่างสิ้นเชิงทั้งสิ้น 3 ได้แก่ เขตรักษาพันธุ์ออริกซ์อาระเบีย ลุ่มน้ำเอ็ลเบอในเดรสเดิน และลิเวอร์พูล
==รายการที่ถูกเพิกถอนจากบัญชีมรดกโลก==
{|class="wikitable sortable"
! scope="col" |ปีที่ถูกถอด
! style="width:15%;" scope="col"| สถานที่
! class="unsortable" scope="col" |ภาพ
! scope="col" | ที่ตั้ง
! scope="col" | ประเภท
! scope="col"| พื้นที่ (เฮกตาร์)
! scope="col"| ปีขึ้นทะเบียน(พ.ศ.)
! scope="col"| ช่วงเวลาที่ตกอยู่ในภาวะอันตราย(พ.ศ.)
! scope="col" class="unsortable" | เหตุผลการถูกเพิกถอน
! scope="col" class="unsortable" | อ้างอิง
|-
! 2550
! scope="row" | เขตรักษาพันธุ์ออริกซ์อาระเบีย
| 150px
| 
| ธรรมชาติ:(x)
| align="center" |2,750,000
| align="center" |2537
| align="center" | —
| การลดพื้นที่คุ้มครองลง 90% และการลดลงของประชากรอาระเบียนออริกซ์จาก 450 ตัว ในปี 2539 เหลือ 65 ตัวในปี 2550 อันเป็นผลมาจากการรุกล้ำและการสูญเสียถิ่นที่อยู่ ในขณะที่เหลือคู่ผสมพันธุ์เพียงสี่คู่ ทั้งนี้ เขตรักษาพันธุ์ฯ ไม่ได้ถูกจัดให้อยู่ในแหล่งมรดกโลกที่อยู่ในภาวะอันตรายก่อนที่จะถูกเพิกถอน
| 
|-
! 2552
! scope="row" | ลุ่มน้ำเอ็ลเบอในเดรสเดิน
| 150px
| 
| วัฒนธรรม:(ii), (iii), (iv), (v)
| align="center" |1,930
| align="center" |2547
| align="center" |2549–2552
| การก่อสร้างสะพานวัลท์ชเลิสเชิน (Waldschlösschen)
| 
|-
! 2564
! scope="row" | ลิเวอร์พูล เมืองการค้าทางทะเล
| 150px
|   
| วัฒนธรรม:(ii), (iii), (iv)
| align="center" | 136
| align="center" |2547
| align="center" |2555–2564
| โครงการพัฒนาหลายอย่างที่เกิดขึ้นภายในเมือง โดยเฉพาะตามแนวชายฝั่งแม่น้ำเมอร์ซีย์ ซึ่งส่งผลกระทบอย่างมากต่อสถาปัตยกรรมทั้งด้านภูมิทัศน์และโครงสร้าง หนึ่งในนั้นคือแผนการก่อสร้างสนามฟุตบอลของสโมสรเอฟเวอร์ตัน 
|  
|-
|}
==รายการที่ถูกเพิกถอนจากบัญชีมรดกโลกบางส่วน==
{|class="wikitable sortable"
! scope="col" |ปีที่ถูกถอด
! style="width:15%;" scope="col"| สถานที่
! class="unsortable" scope="col" |ภาพ
! scope="col" | ที่ตั้ง
! scope="col" | ประเภท
! scope="col"| พื้นที่ (เฮกตาร์)
! scope="col"| ปีขึ้นทะเบียน(พ.ศ.)
! scope="col"| ช่วงเวลาที่ตกอยู่ในภาวะอันตราย(พ.ศ.)
! scope="col" class="unsortable" | เหตุผลการถูกเพิกถอน
! scope="col" class="unsortable" | อ้างอิง
|-
! 2560
! scope="row" | อาสนวิหารบากรัต
| 150px
| 
| วัฒนธรรม:(iv)
| align="center" |
| align="center" |2537
| align="center" | 2553—2560
| เดิมขึ้นทะเบียนภายใต้ชื่อ "อาสนวิหารบากรัตและอารามเกลาที" แต่เมื่อ พ.ศ. 2560 ยูเนสโกได้ถอด "อาสนวิหารบากรัต" จากสถานะมรดกโลก เนื่องจากมีการดัดแปลงตัวอาคารจนมีผลเสียต่อความสมบูรณ์แบบและความเป็นของจริงของสิ่งก่อสร้าง ทั้งนี้ "อารามเกลาที" ยังคงสถานะมรดกโลก
| 
|}
==อ้างอิง==
แหล่งมรดกโลก