แขวงไชยบุรี

ไชยบุรี หรือ ไซยะบูลี (ໄຊຍະບູລີ, ไซยะบูลี) เป็นหนึ่งในแขวงของประเทศลาว ตั้งอยู่ทางตะวันตกสุดของประเทศ มีพื้นที่ติดกับประเทศไทยทางด้านจังหวัดเชียงราย, จังหวัดพะเยา, จังหวัดน่าน, จังหวัดอุตรดิตถ์, จังหวัดพิษณุโลก และจังหวัดเลย เคยเป็นส่วนหนึ่งของสยามก่อนการเสียดินแดนเมื่อปี พ.ศ. 2447 ซึ่งมีผลให้แขวงนี้ไปขึ้นกับอินโดจีนของฝรั่งเศส
ไทยได้กลับคืนมาชั่วคราวในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 เมื่อได้กลับคืนมาจึงตั้งเป็นจังหวัดลานช้าง แต่ต้องคืนกลับไปเหมือนเดิมหลังสงคราม เมื่อแขวงไชยบุรีกลับคืนไปเป็นของลาวอีกครั้ง จึงได้ตั้งชื่อว่า ไชยบุรี ซึ่งแปลว่า เมืองแห่งชัยชนะ ชัยชนะที่แขวงได้กลับคืนเป็นของลาวอีกครั้ง (แต่ก่อนไชยบุรีเป็นส่วนหนึ่งของแขวงหลวงพระบาง)
== เขตการปกครอง ==
{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="1" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; text-align:; border-collapse: collapse; font-size: 90%;"
|- style="background:#cccccc"
! align="center"| แผนที่
! align="center"| รหัสเมือง
! align="center"| เมือง (ไทย)
! align="center"| เมือง (ลาว)
! align="center"| เมือง (อังกฤษ)
|-
|rowspan=12|200px
|-
| 8-01
| ไชยบุรี
| ໄຊຍະບູລີ
| Sainyabuli
|-
| 8-02
| คอบ
| ຄອບ
| Khop
|-
| 8-03
| หงษา
| ຫົງສາ
| Hongsa
|-
| 8-04
| เงิน
| ເງິນ
| Ngeun
|-
| 8-05
| เชียงฮ่อน
| ຊຽງຮ່ອນ
| Xianghon
|-
| 8-06
| เพียง
| ພຽງ
| Phiang
|-
| 8-07
| ปากลาย
| ປາກລາຍ
| Paklai
|-
| 8-08
| แก่นท้าว
| ແກ່ນທ້າວ
| Kenthao
|-
| 8-09
| บ่อแตน
| ບໍ່ແຕນ
| Boten
|-
| 8-10
| ทุ่งมีไชย
| ທົ່ງມີໄຊ
| Thongmixai
|-
| 8-11
| ไชยสถาน
| ໄຊສະຖານ
| Xaysathan
|}
=== เมื่อเป็นจังหวัดลานช้าง ===
จังหวัดลานช้าง ได้แบ่งการปกครองออกเป็น 6 อำเภอ ดังนี้
อำเภอสมาบุรี ตามเขตอำเภอสมาบุรีเดิม
อำเภออดุลเดชจรัส ตามเขตอำเภอปากลายเดิม
อำเภอแก่นท้าว ตามเขตอำเภอแก่นท้าวเดิม
อำเภอเชียงฮ่อน ตามเขตอำเภอเชียงฮ่อนเดิม
อำเภอหาญสงคราม ตามเขตอำเภอหงษาเดิม
อำเภอเชียงแมน แยกจากอำเภอสมาบุรี เมื่อวันที่ 28 กันยายน พ.ศ. 2486
== สภาพภูมิประเทศ ==
ภูมิประเทศทั่วไปของแขวงไชยบุรีเป็นภูเขาและที่ราบสูง ทางทิศตะวันตกมีต้นไม้ขึ้นหนาทึบเป็นที่ตั้งป่าสงวนแห่งชาติน้ำพูน ทางตะวันออกสุดที่แม่น้ำโขง มีน้ำตกหลายแห่ง  เช่น  นาข่า  บ้านคำ  ตาดเหือง ฯลฯ  แต่ยังไม่มีถนนเข้าถึง   น้ำตกที่มีถนนเข้าถึงสะดวกสบาย  อยู่ใกล้ตัวเมือง  และเป็นที่นิยมของชาวบ้านคือ  ตาดแจว สูง  30 เมตร อยู่ห่างจากท่าเดื่อประมาณ 1 กิโลเมตร ไซยะบูลีมีเขตแดนติดกับประเทศไทยยาว 645 กิโลเมตร ชาวพื้นเมืองอาทิ ไทยทรงดำ ไทลื้อ ขมุ ขฉิ่น กรี อาข่า ม้ง และมลาบรี  จึงมีการอพยพข้ามไปมาระหว่างสองประเทศ เป็นแขวงที่มีการทำไม้ซุงมากจึงมีช้างงานมากที่สุดในประเทศ
== สภาพภูมิอากาศ ==
โดยทั่วไปมีสภาพภูมิอากาศคล้ายคลึงกับสภาพภูมิอากาศของจังหวัดน่านและจังหวัดอุตรดิตถ์ของประเทศไทย มีปริมาณฝนน้อยกว่าทั้ง 2 จังหวัด แต่ในฤดูหนาวจะมีอากาศที่หนาวเย็นกว่า
ภูมิอากาศร้อนสะวันนา ในบางพื้นที่ในเขตตัวเมืองจะมีอากาศร้อนกว่าแถบภูเขา ในแถบภูเขาจะมีอากาศเย็นตลอดทั้งปี
ในเขตเทือกเขาหลวงพระบางทางทิศตะวันตกจะหนาวมากกว่าในเมือง
== ทรัพยากรธรรมชาติ ==
ในภูมิภาคย่านภูเขาที่อยู่ติดกับพรมแดนประเทศไทยยังเป็นป่าไม้สมบูรณ์อยู่มาก มีไม้สักและไม้มีค่าอื่น ๆ ทางแถบพื้นที่ภาคกลางและภาคใต้ของแขวง ส่วนในภาคเหนือของแขวงมีแร่ธาตุสำคัญ เช่น ถ่านลิกไนต์ ทองคำ ทองแดง และ แมงกานีส เป็นต้น และมีการอุตสาหกรรมเหมืองหินแกรนิตในภาคใต้ของแขวง
== สถานที่ท่องเที่ยว ==
เมืองไชยบุรี น้ำตกตาดเจ้า
เมืองเงิน
เมืองปากลาย
เมืองเชียงฮ่อน
== การคมนาคม ==
เส้นทางถนนติดต่อระหว่างเมืองในภาคเหนือกับภาคใต้ของแขวงและเชื่อมต่อกับแขวงหลวงพระบาง รวมทั้งเส้นทางถนนเชื่อมต่อกับจังหวัดน่านของประเทศไทย นอกจากถนนสายหลักที่เชื่อมเมืองต่าง ๆ แล้ว ถนนสายรองอื่น ๆ ยังอยู่ในระหว่างการก่อสร้างและปรับปรุง หรือเป็นถนนในโครงการที่กำหนดแผนจะก่อสร้างทั่วทั้งแขวง อย่างไรก็ตามถนนสายหลักก็ยังต้องได้รับการปรับปรุงให้เรียบร้อยสมบูรณ์ เพื่อให้สามารถใช้สัญจรไปมาได้ตลอดปี โดยเฉพาะอย่างยิ่งในฤดูฝน นอกจากการคมนาคมทางบกโดยทางถนนแล้ว แขวงไชยบุรีสามารถเดินทางเชื่อมต่อกับเมืองและแขวงอื่น ๆ ได้โดยทางน้ำ ซึ่งสามารถเดินทางได้โดยทางเรือโดยสารตามลำแม่น้ำ โดยเฉพาะลำแม่น้ำโขง ทั้งนี้เนื่องจากแขวงไชยบุรีมีพื้นที่ติดกับแม่น้ำโขงเป็นระยะทางนับได้หลายร้อยกิโลเมตร การคมนาคมทางอากาศ โดยทางเครื่องบินก็สามารถเดินทางเชื่อมต่อกับแขวงเวียงจันทน์ได้โดยมีสนามบินที่เมืองไชยบุรีและเมืองแก่นท้าว และมีเที่ยวบินประจำเดินทางติดต่อกับนครหลวงเวียงจันทน์ได้ แต่ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับจำนวนผู้โดยสารซึ่งเป็นปัจจัยประกอบสำคัญของเที่ยวบิน
==ด่านพรมแดน==
จุดผ่อนปรนชายแดนสองแควอยู่ที่อำเภอสองแคว จังหวัดน่าน
ด่านชายแดนถาวรไทย-ลาว ห้วยโก๋น - น้ำเงิน อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดน่าน
ด่านท่าลี่ เชื่อมต่อระหว่างเมืองแก่นท้าว และอำเภอท่าลี่ จังหวัดเลย
== อ้างอิง ==
 
ไชยบุรี