พระเจ้าการ์ซิอา ซันเชซที่ 1 แห่งปัมโปลนา

พระเจ้าการ์ซิอา ซันเชซที่ 1 (García Sánchez I; Gartzea I.a Sanoitz; ค.ศ. 919 – 22 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 970) เป็นกษัตริย์แห่งนาเฆรา และสืบทอดตำแหน่งกษัตริย์แห่งปัมโปลนาต่อจากพระบิดา ปกครองราชอาณาจักรตั้งแต่ ค.ศ. 925 จนสิ้นพระชนม์ เป็นพระโอรสของพระเจ้าซันโช การ์เซสที่ 1 กษัตริย์แห่งปัมโปลนากับพระราชินีโตดา อัซนาเรซ พระนัดดาหญิงของพระเจ้าฟอร์ตุน การ์เซส
== การครองราชย์ ==
ในปี ค.ศ. 923 พระเจ้าซันโช การ์เซสที่ 1 พระบิดาของพระองค์ร่วมมือกับพระเจ้าออร์ดอญโญที่ 2 แห่งเลออนกอบกู้นาเฆรา ลาริโอฆาเมเดีย และลาริโอฆาอัลตากลับคืนมา พระเจ้าซันโช การ์เซสที่ 1 ได้สิทธิ์ในการปกครองราชอาณาจักรนาเฆรา ทำให้กลายเป็นปฐมกษัตริย์ของราชอาณาจักรดังกล่าว
เมื่อพระเจ้าซันโช การ์เซสสิ้นพระชนม์ในวันที่ 10 ธันวาคม ค.ศ. 925 ผู้สืบทอดตำแหน่งต่อจากพระองค์คือการ์ซิอา ซันเชซ พระโอรสวัย 6 พรรษา ภายใต้การคุ้มครองของพระปิตุลา ฆิเมโน การ์เซส ซึ่งสิ้นพระชนม์ในปี ค.ศ. 931 ก่อให้เกิดวิกฤตการแย่งชิงสิทธิ์ในการคุ้มครองกษัตริย์ การเข้ามาแทรกแซงของพระมารดา พระราชินีโตดา และการเป็นคนกลางไกล่เกลี่ยของอับดุรเราะห์มานที่ 3 พระภาติยะของพระราชินีโตดา ทำให้สามารถควบคุมสถานการณ์ได้ พระราชินีไปเยี่ยมเยียนกาหลิบผู้เป็นพระภาติยะที่ค่ายกาลาออร์ราในปี ค.ศ. 934 และขอให้กาหลิบยอมรับการ์ซิอา พระโอรสของพระองค์ เป็นกษัตริย์คนใหม่ของปัมโปลนา แลกกับการที่พระองค์สัญญาว่าจะตัดความสัมพันธ์กับราชอาณาจักรอัสตูเรียส ทว่าข้อตกลงกับกาหลิบกอร์โดบาอยู่ได้ไม่นาน
หลังพระเจ้าการ์ซิอา ซันเชซบรรลุนิติภาวะในปี ค.ศ. 933 ทรงอ้างสิทธิ์ในการคุ้มครองอันเดรโกโต กาลินเดซ คู่หมั้นของพระองค์ และบริหารปกครองเคาน์ตีอารากอน จนกระทั่งการแต่งงานถูกประกาศให้เป็นโมฆะในปี ค.ศ. 943 ปีที่ชื่อของเตเรซา รามิเรซ พระมเหสีคนที่สองของพระองค์ ปรากฏขึ้นเป็นครั้งแรก
การเข้ามาแทรงแซงกิจการด้านการปกครองของพระราชชนนีทำให้ราชอาณาจักรปัมโปลนากลายเป็นรัฐสำคัญของกลุ่มราชอาณาจักรคริสเตียน พี่น้องหญิงสามคนของพระเจ้าการ์ซิอา ซันเชซถูกจับแต่งงานกับกษัตริย์เลออน คือ อูร์รากากับพระเจ้ารามิโรที่ 2, ซันชากับพระเจ้าออร์ดอญโญที่ 2 และโอเนกากับพระเจ้าอัลฟอนโซที่ 5 ด้วยเหตุนี้นาวาร์จึงมีส่วนพัวพันในสงครามกลางเมืองของราชอาณาจักรเลออน เมื่อพระเจ้ารามิโรที่ 2 สิ้นพระชนม์ พระราชินีโตดาได้ช่วยให้ซันโช พระนัดดา ได้ครองบัลลังก์ที่วางอยู่ ต่อมาเมื่อพระเจ้าซันโชถูกเนรเทศโดยออร์ดอญโญผู้เลวร้าย พระนัดดาอีกคนของพระองค์ พระราชชนนีมองหาความช่วยเหลือจากบุคคลที่สาม อับดุรเราะห์มานจึงช่วยซันโช หลานชายของตน กอบกู้บัลลังก์กลับคืนมา
ในปี ค.ศ. 939 พระองค์เข้าร่วมกองทัพผสมที่จัดตั้งขึ้นมาโดยพระเจ้ารามิโรที่ 2 แห่งเลออน, เฟร์นัน กอนซาเลซ และกองทหารอัสตูเรียสและเลออน ซึ่งได้รับชัยชนะครั้งสำคัญเหนืออับดุรเราะห์มานที่ 3 ในสมรภูมิซิมังกัส
ในปี ค.ศ. 961 ทรงมีบทบาทในความขัดแย้งระหว่างเคาน์ตีกัสติยากับราชอาณาจักรเลออน และจับกุมตัวเฟร์นัน กอนซาเลซ เคานต์แห่งกัสติยาได้ ทว่าทรงปฏิเสธที่จะมอบตัวเขาให้ชาวมุสลิม ในปี ค.ศ. 963 ทรงตั้งกลุ่มพันธมิตรคริสเตียนขึ้นมาต่อกรกับอัลฮาเกนที่ 2 แต่ถูกปราบโดยชาวมุสลิม
พระองค์สิ้นพระชนม์ในวันที่ 22 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 970 ร่างของพระองค์ถูกฝังที่หน้ามุขของโบสถ์น้อยนักบุญเอสเตบันในปราสาทมองฆาร์ดิน
== การอภิเษกสมรสและทายาท ==
ทรงทำสัญญาแต่งงานครั้งแรกกับอันเดรโกโต กาลินเดซ บุตรสาวของกาลินโด อัซนาเรซที่ 2 เคานต์แห่งอารากอนกับซันชา การ์เซส กาลินโด อัซนาเรซไม่มีทายาทตามกฎหมายที่เป็นเพศชาย เคาน์ตีอารากอนจึงตกทอดเป็นของอันเดรโกโต บุตรสาว และต่อมาก็ตกทอดเป็นของซันโช พระโอรสของอันเดรโกโต อันเดรโกโตถูกพระสวามีทอดทิ้งก่อนปี ค.ศ. 943 และเกษียณตัวไปอยู่ที่อัยบาร์ ทรงสิ้นพระชนม์ที่นั่นในปี ค.ศ. 971 ทั้งคู่มีพระโอรสธิดาด้วยกัน คือ
พระเจ้าซันโชที่ 2 การ์เซส กษัตริย์แห่งนาเฆรา-ปัมโปลนาและเคานต์แห่งอารากอน
อูร์รากา ซันเชซ ทำสัญญาแต่งงานครั้งแรกกับเฟร์นัน กอนซาเลซ เคานต์แห่งกัสติยา หลังเป็นม่ายในปี ค.ศ. 970 อูร์รากากลับมาปัมโปลนา หลังปี ค.ศ. 972 ทรงทำสัญญาแต่งงานครั้งใหม่กับกิเอร์โม ซันเชซ เคานต์แห่งกัสกอญ
พระเจ้าการ์ซิอา ซันเชสอภิเษกสมรสครั้งที่สองก่อนปี ค.ศ. 943 กับเตเรซา ซึ่งอาจจะเป็นพระธิดาของพระจ้ารามิโรที่ 2 แห่งเลออนกับอาโดซินดา กูติเอร์เรซ ทั้งคู่มีพระโอรสธิดาด้วยกัน คือ
รามิโร การ์เซสแห่งบิเกรา ปฐมกษัตริย์แห่งบิเกรา สิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 9 กรกฎาคม ค.ศ. 981 ในการต่อสู้กับอัลมันซอร์
ฆิเมโน การ์เซส อยู่ในกอร์โดบาในฐานะตัวประกัน
== อ้างอิง ==
พระมหากษัตริย์นาวาร์
ราชวงศ์ฆิเมเนซ