หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์

หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ เป็นหน่วยงานในหน่วยราชการในพระองค์ระดับกรม มีฐานะเป็นนิติบุคคล ขึ้นตรงต่อพระมหากษัตริย์  มีหน้าที่วางแผน อำนวยการ ประสานงาน บังคับบัญชา ควบคุม และกำกับดูแลการปฏิบัติงานในการถวายอารักขา และถวายพระเกียรติองค์พระมหากษัตริย์ พระราชินี พระรัชทายาท และพระบรมวงศานุวงศ์
รวมทั้งปฏิบัติหน้าที่ทางพระราชพิธีตามที่ได้รับมอบหมาย และรักษาความสงบเรียบร้อยภายในเขตพระราชฐาน ปฏิบัติหน้าที่ตามกฎหมายที่เกี่ยวกับการรักษาความปลอดภัย องค์พระมหากษัตริย์ พระราชินี พระรัชทายาท ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ พระบรมวงศานุวงศ์ ผู้แทนพระองค์และพระราชอาคันตุกะ ตลอดจนวางแผน อำนวยการ ประสานงาน ดำเนินการ และกำกับงานในหน้าที่ของพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว
== ประวัติ ==
หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ เดิมมีฐานะเป็นหน่วยงานในสังกัดสำนักผู้บัญชาการทหารสูงสุด กองบัญชาการกองทัพไทย ได้รับพระบรมราชานุญาตให้สถาปนาเป็น หน่วยทหารรักษาพระองค์ โดยใช้ชื่อว่า หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ สำนักผู้บัญชาการทหารสูงสุด กองบัญชาการทหารสูงสุด เมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน พ.ศ. 2535 จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2556 ได้มีการยกฐานะหน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ เป็นนิติบุคคล ระดับกรม สังกัดกระทรวงกลาโหม โดยพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ขณะยังดำรงพระยศเป็นสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร ทรงดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการ
ต่อมาได้มีพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการในพระองค์ พ.ศ. 2560 ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2560 ให้มีการจัดระเบียบบริหารราชการในพระองค์ และมีพระราชกฤษฎีกาจัดระเบียบราชการและการบริหารงานบุคคลของราชการในพระองค์ พ.ศ. 2560 กำหนดให้มี "หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์" เป็นส่วนราชการในพระองค์ โดยโอนหน่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการถวายความปลอดภัยมารวมกัน อาทิ หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ และกรมราชองครักษ์ เดิมสังกัดกระทรวงกลาโหม สำนักนายตำรวจราชสำนักประจำ (สง.นรป.) เดิมเป็นหน่วยงานระดับกองบัญชาการ ของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ
== หน่วยงานในสังกัด ==
=== ยุคสังกัดกระทรวงกลาโหม ===

หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ มีหน่วยงานในสังกัด 4 หน่วยงาน ได้แก่ (แยกส่วนออกมาจากกองทัพไทย)
ส่วนบัญชาการ มีหน้าที่วางแผน อำนวยการ ประสานงาน บังคับบัญชา ควบคุม และกำกับดูแลการปฏิบัติงานในการถวายอารักขาและถวายพระเกียรติสำหรับองค์พระมหากษัตริย์ พระราชินี พระรัชทายาท และพระบรมวงศานุวงศ์ รวมทั้งปฏิบัติหน้าที่ทางพระราชพิธีตามที่ได้รับมอบหมาย และรักษาความสงบเรียบร้อยภายในเขตพระราชฐาน ตลอดจนวางแผน อำนวยการ ประสานงาน ดำเนินการ และกำกับงานในหน้าที่ของพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว มีผู้บัญชาการหน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ เป็นผู้บังคับบัญชารับผิดชอบ
สำนักงานนายทหารปฏิบัติการพิเศษในพระองค์สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร มีหน้าที่วางแผน อำนวยการ ประสานงาน ดำเนินการ และกำกับดูแลในเรื่องของการประสานสนองตอบความต้องการของผู้บังคับบัญชา ตลอดจนปฏิบัติงานโดยตรงต่อพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว และสายงานที่เกี่ยวข้อง มีหัวหน้าสำนักงานนายทหารปฏิบัติการพิเศษในพระองค์สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร เป็นผู้บังคับบัญชารับผิดชอบ
สำนักงานฝ่ายเสนาธิการในพระองค์สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร มีหน้าที่วางแผน อำนวยการ ประสานงาน และดำเนินการ ตามภารกิจที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ มอบหมาย ถวายงานในการสนับสนุนพระราชกรณียกิจและพระราชกิจทั้งปวง ตลอดจนควบคุมอำนวยการปฏิบัติเพื่อให้ภารกิจบรรลุผลสำเร็จและเป็นไปด้วยความเรียบร้อยตรงตามพระราชโองการหรือพระราชประสงค์ มีหัวหน้าสำนักงานฝ่ายเสนาธิการในพระองค์สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร เป็นผู้บังคับบัญชารับผิดชอบ
หน่วยทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ มีหน้าที่เกี่ยวกับการถวายพระเกียรติ การถวายความปลอดภัย การถวายอารักขา และการปฏิบัติตามพระราชประสงค์ของพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว การรักษาความสงบเรียบร้อยภายในโดยรอบเขตพระราชฐานในพระองค์ พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ตลอดจนการปฏิบัติภารกิจอื่นตามที่ได้รับมอบหมาย มีกองบังคับการหน่วยทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ทำหน้าที่ปกครองบังคับบัญชา อำนวยการ ประสานงาน และกำกับดูแลหน่วยขึ้นตรงของหน่วยทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ให้สามารถปฏิบัติหน้าที่เป็นไปด้วยความเรียบร้อย เกิดผลในทางปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรม มีผู้บัญชาการหน่วยทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ เป็นผู้บังคับบัญชารับผิดชอบ
=== ยุคส่วนราชการในพระองค์ ===
หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์มีส่วนราชการ ดังต่อไปนี้
สำนักงานผู้บังคับบัญชาแต่ละหน่วยงาน
สำนักงานนายทหารปฏิบัติการพิเศษในพระองค์
สำนักงานราชองครักษ์ประจำพระองค์
กองบัญชาการทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์
กองบัญชาการนายตำรวจราชองครักษ์ประจำพระองค์
ส่วนราชการอื่นตามที่กำหนดโดยประกาศหน่วยบัญชาการฯ
== ผู้บริหาร ==
=== ผู้บัญชาการ ===
{|class="wikitable"
| ลำดับที่ || รายพระนาม || ปีที่ดำรงตำแหน่ง
|-
| 1 || พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว || 9 มกราคม พ.ศ. 2535 - ปัจจุบัน
|-
|}
=== รองผู้บัญชาการ ===
==== พระบรมวงศานุวงศ์ ====
{|class="wikitable"
| ลำดับที่ || รายพระนาม || ปีที่ดำรงตำแหน่ง
|-
| 1 || พลเอกหญิง สมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี || 1 ธันวาคม พ.ศ. 2559 - 6 มิถุนายน พ.ศ. 25601 สิงหาคม พ.ศ. 2560 - ปัจจุบัน
|-
|}
==== ข้าราชการในพระองค์ ====
{|class="wikitable"
|+
| ลำดับที่ || รายนาม || ปีที่ดำรงตำแหน่ง
|-
| 1 || พลอากาศเอก สุบิน ชิวปรีชา || 4 มกราคม พ.ศ. 2554  - ไม่ทราบปี
|-
| 2 || พลอากาศเอก ทศพล สง่าเนตร || 4 กรกฎาคม พ.ศ. 2555 - ไม่ทราบปี
|-
| 3 || พลเรือเอก ปวิตร รุจิเทศ || 5 มิถุนายน พ.ศ. 2555- 1 สิงหาคม พ.ศ. 25601 สิงหาคม พ.ศ. 2560 - 15 มีนาคม พ.ศ. 2563
|-
| 4 || พลอากาศเอก ชาญชาย เกิดผล || 1 สิงหาคม พ.ศ. 2560 - 15 มีนาคม พ.ศ. 2563
|-
| 5 || พลอากาศเอก อำนาจ จีระมณีมัย || 1 สิงหาคม พ.ศ. 2560 - 15 มีนาคม พ.ศ. 2563
|-
| 6 || พลเอก จักรภพ ภูริเดช || 1 สิงหาคม พ.ศ. 2560 - ปัจจุบัน
|-
| 7 || พลตำรวจเอก อรรถกร ทิพยโสธร || 1 สิงหาคม พ.ศ. 2560 - ปัจจุบัน 
|-
| 8 || พลเรือเอก วีระชัย อ๊อกกังวาล || 3 พฤษภาคม พ.ศ. 2566 - ปัจจุบัน
|-
|}
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์
ส่วนราชการในพระองค์
รัชกาลที่ 10