ประกันภัยยานพาหนะ

ประกันภัยยานพาหนะ หรือประกันภัยรถยนต์ เป็นหนึ่งในประเภทของประกันภัยในหมวดการประกันทรัพย์สิน (Property Insurance) ถูกจัดเป็นการประกันวินาศภัยประเภทหนึ่ง นั่นก็คือการประกันภัยสำหรับรถยนต์ รถบรรทุก รถจักรยานยนต์ และยานพาหนะอื่น ๆ บนท้องถนน การใช้หลัก ๆ คือการใช้เงินเพื่อคุ้มกันความเสียหายหรือการบาดเจ็บทางกายที่เกิดจากการชนกันบนท้องถนน และเพื่อป้องกันความรับผิดที่อาจเกิดจากเหตุดังกล่าวได้ การประกันรถยนต์อาจเสนอการคุ้มกันด้วยเงินเพิ่มเติมในกรณียานพาหนะถูกโจรกรรม และความเสียหายที่เกิดจากสาเหตุอื่น ๆ นอกจากอุบัติเหตุ เช่น การถูกขีดข่วน อากาศหรือภัยธรรมชาติ และคุ้มกันความเสียหายจากการชนวัตถุที่อยู่นิ่ง ในแต่ละประเทศอาจมีกฎข้อบังคับเกี่ยวกับประกันภัยแตกต่างกันไป
== ประวัติ ==
การใช้รถยนต์เริ่มแพร่หลายในย่านเมืองหลังสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง รถยนต์ค่อนข้างวิ่งเร็วและอันตราย แต่ยังไม่มีการบังคับใช้ประกันภัยรถยนต์ที่ใดในโลก หมายความว่าเหยื่อผู้เคราะห์ร้ายมักไม่ได้รับค่าชดเชยหลังเกิดอุบัติเหตุ และคนขับมักประสบกับค่าใช้จ่ายจำนวนมากไปกับความเสียหายของรถยนต์และทรัพย์สิน
การบังคับใช้ประกันรถยนต์เริ่มเป็นที่รู้จักครั้งแรกในสหราชอาณาจักร ในชื่อ พระราชบัญญัติการจราจรบนท้องถนน ค.ศ. 1930 (Road Traffic Act 1930) ทำให้มั่นใจว่าเจ้าของยานพาหนะและคนขับจะต้องได้รับประกันต่อความผิดเกี่ยวกับการบาดเจ็บหรือเสียชีวิตของบุคคลที่สาม ขณะที่มีการใช้ยานพาหนะบนท้องถนนสาธารณะ ประเทศเยอรมนีบังคับใช้กฎหมายแบบคล้ายกันเรียกว่า "พระราชบัญญัติการใช้ประกันภัยโดยบังคับสำหรับเจ้าของยานพาหนะ" (Act on the Implementation of Compulsory Insurance for Motor Vehicle Owners)
== ความหมายของประกันรถยนต์ทางกฎหมาย ==
บุคคลที่เป็นผู้ทำประกันภัยรถยนต์ เรียกว่า "ผู้เอาประกันภัย" ได้กระจายและโอนความเสี่ยงเกี่ยวกับทรัพย์สิน คือ "รถยนต์" ให้กับ "ผู้รับประกันภัย" นั่นก็คือ "บริษัทประกัน" รับเสี่ยงแทน โดยมีการจ่ายเงินในลักษณะรายเดือน หรือ รายปี เพื่อเป็นเบี้ยประกันให้สำหรับผู้รับประกันภัย เพื่อเป็นการตอบแทนในการรับความเสี่ยงนั้น
เมื่อรถยนต์ได้รับความเสียหายจากการขับขี่ หรือ บุคคล ทรัพย์สิน ทั้งที่อยู่นอกตัวรถ และในรถ ได้รับความเสียหาย ผู้เอาประกันจะสามารถเรียกร้องค่าชดใช้ โดยค่าชดใช้นี้จะถูกเรียกว่า "ค่าสินไหมทดแทน" ซึ่งอาจเป็นมูลค่าที่เกิดขึ้นจริง หรือต่ำกว่า แต่ไม่เกินจำนวนเงินที่ได้ตกลงทำสัญญากันไว้ในกรมธรรม์
โดยสรุปประกันรถยนต์สามารถคุ้มครองและลดความเสี่ยงทางด้านการเงิน จากการใช้รถยนต์โดยความคุ้มครองประกอบด้วย
ความเสียหายที่เกิดแก่รถยนต์
ความเสียหายที่รถยนต์ได้ทำให้เกิดขึ้น ต่อชีวิต ทรัพย์สิน ร่างกาย และทรัพย์สินของบุคคลอื่น ทั้งที่อยู่ภายในรถและนอกรถ
== ประเภทของประกันรถยนต์ ==
ประเภทของประกันที่เกี่ยวข้องกับรถยนต์ ถูกจัดให้เป็นสากลทั่วโลก โดยแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลัก คือ ประกันรถยนต์แบบบังคับ และ แบบสมัครใจ โดยมีความแตกต่างกัน
=== ประกันรถยนต์ภาคบังคับ (Compulsory Motor Insurance) ===
คนไทยรู้จักกันในชื่อย่อคือ ประกันภัย พ.ร.บ. โดยที่รถยนต์ทุกคันจะต้องทำประกันนี้ โดยเป็นแบบบังคับ ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถ พ.ศ. 2535 โดยประกันภัยตัวนี้จะให้ความคุ้มครองพื้นฐานและรับผิดชอบต่อความสูญเสีย ต่อชีวิต ร่างกาย ของผู้ประสบภัยจากรถยนต์ หากเกิดอุบัติเหตุขณะใช้ยานพาหนะ พ.ร.บ. ก็จะคุ้มครองในส่วนค่ารักษาพยาบาลทั้งคนขับ ผู้โดยสาร และคู่กรณี
สำหรับค่าใช้จ่ายของประกัน พ.รบ. ถูกแบ่งออกเป็น 12 ประเภทราคา สำหรับรถที่ขับเคลื่อนด้วยกำลังเครื่องยนต์ 
และมีการแบ่งอีก 3 ประเภทสำหรับรถที่ขับเคลื่อนด้วยพลังงานไฟฟ้า
=== ประกันรถยนต์ภาคสมัครใจ (Voluntary Motor Insurance) ===
เป็นการทำประกันระหว่าง ผู้เอาประกันภัย กับ ผู้รับประกันภัย หรือบริษัทประกัน โดยสามารถเลือกซื้อความคุ้มครองรูปแบบต่างๆได้โดยไม่มีการบังคับทางกฎหมาย โดยการรับผิดชอบต่อความเสียหายที่เกินจาก ประกันภัย พ.ร.บ.
ในปี 2564 ประกันรถยนต์แบบสมัครใจ ถูกแบ่งออกเป็น 5 ประเภท หลัก
ประกันรถยนต์ ประเภท 1
ประกันรถยนต์ ประเภท 2
ประกันรถยนต์ ประเภท 3
ประกันรถยนต์ ประเภท 4 (กรมธรรม์คุ้มครองต่อทรัพย์สินบุคคลภายนอก)
ประกันรถยนต์ ประเภท 5 (ประกันรถยนต์คุ้มครองภัยเฉพาะ) มีอีกชื่อหนึ่งว่า 2 พลัส และ 3 พลัส
==== ประกันภัยรถยนต์ ประเภท 1 ====
เป็นประกันภัยรถยนต์ที่มีเบี้ยราคาสูงที่สุด แต่ให้ความคุ้มครองมากที่สุดเมื่อเทียบกันกับประกันรถยนต์ภาคสมัครใจประเภทอื่นๆ เหมาะกับรถยนต์ป้ายแดงหรือมือใหม่ที่เพิ่งหัดขับรถยนต์ โดยมีความคุ้มครองหลัก 3 ประการ
ความรับผิดต่อบุคคลภายนอก มีจำนวนเงินเอาประกันภัยไม่น้อยกว่า 500,000 บาท ต่อคน โดยชดใช้ค่าสินไหมทดแทนที่เกิดขึ้นกับ ชีวิต และ ร่างกาย ของบุคคลภายนอก แต่ไม่ได้รับผิดในด้านกฎหมาย ที่ผู้ขับขี่อาจเป็นผู้กระทำผิด แม้ไม่ใช่ผู้ขับขี่ที่มีชื่ออยู่ในกรมธรรม์ก็ตาม นอกจากนี้ ความรับผิดครอบคลุมถึง ความเสียหายต่อทรัพย์สินของผู้เอาประกันภัยและบุคคลภายนอก โดยค่าสินไหมจะไม่เกินจำนวนเงินเอาประกันที่ระบุไว้ในสัญญาหรือกรมธรรม์
ความรับผิดเมื่อรถยนต์สูญหาย น้ำท่วม หรือ ไฟไหม้ การรับผิดชอบของบริษัทประกัน ที่ผู้เอาประกัน ได้ทำประกันภัยรถยนต์ประเภท 1 ไว้ จะครอบคลุมถึงการสูญหายของรถยนต์ รวมถึงเครื่องตกแต่ง อุปกรณ์ตกแต่ง ตามมาตรฐาน รวมถึงอุปกรณ์ที่ตกแต่งทำเพิ่มขึ้นด้วย แต่การรับผิดชอบต่อการสูญหายนั้นไม่รวมถึงการกระทำผิดฐานฉ้อโกง เพิ่มเติมเกี่ยวกับรถยนต์ไฟไหม้ บริษัทประกันวินาศภัยจะชดใช้ ไม่ว่าจะเป็นการไหม้จากเหตุผลใดก็ตาม
ความเสียหายต่อรถยนต์ รวมถึงตัวรถยนต์ อุปกรณ์ ของตกแต่งรถ และ อุปกรณ์มาตรฐานที่ถูกติดตั้งมาจากโรงงาน หรือ ศูนย์จำหน่ายรถยนต์ อย่างไรก็ดี ของตกแต่งรถใหม่ที่เกิดขึ้น จะต้องมีการแจ้งบริษัทประกันให้ทราบก่อนจึงจะเป็นส่วนที่ทางบริษัทประกันรับผิดชอบค่าเสียหาย
โดยสรุปประกันรถยนต์ประเภท 1 คุ้มครองรถยนต์ของผู้เอาประกันภัย และ คู่กรณี โดยรับผิดชอบแม้ไม่มีคู่กรณี รวมถึงการประกันตัวในกรณีเกิดอุบัติเหตุ ซึ่งเป็นเหตุให้ถูกควบคุมตัวในคดี
==== ประกันภัยรถยนต์ ประเภท 2 ====
ประกันภัยรถยนต์ประเภทนี้ มีราคาใกล้เคียงกันกับประเภท 1 โดยมีความแตกต่างกันหลักที่ความคุ้มครองความเสียหายที่เกิดกับตัวรถยนต์ คือบริษัทประกันจะไม่จ่ายค่าชดเชยหากไม่มีคู่กรณีที่เป็นยานพาหนะ เช่นการขับรถชนต้นไม้ เสาไฟฟ้า เป็นต้น ประกันภัยรถยนต์ประเภท 2 เหมาะกับผู้ที่มีความชำนาญในการขับขี่สูงและต้องการประหยัดเบี้ยประกันภัย
==== ประกันภัยรถนต์ ประเภท 3 ====
มีราคาค่าเบี้ยประกันต่ำกว่า สองประเภทแรก ด้วยราคาที่ต่ำกว่าทำให้การคุ้มครองลดลง โดยจะไม่คุ้มครองรถยนต์ของผู้เอาประกันภัย แต่จะคุ้มครองเฉพาะบุคคลภายนอก และคู่กรณีเท่านั้น แต่สำหรับค่ารักษาพยาบาล รวมถึงค่าสินไหมในกรณีเสียชีวิตจะมีการคุ้มครองทั้งผู้เอาประกันภัยและบุคคลภายนอกตามปกติ
==== ประกันรถยนต์ ประเภท 4 ====
เป็นประกันภัยรถยนต์ที่คุ้มครองต่อบุคคลภายนอกโดยเฉพาะ บริษัทประกันจะสามารถจ่ายค่าสินไหมทดแทนให้กับบุคคลภายนอกตามความเสียหายที่แท้จริง ไม่เกิน 100,000 บาท ต่อการเกิดอุบัติเหตุ หรือ ต่อครั้ง เหมาะสำหรับผู้ที่ไม่ได้มีการใช้รถยนต์อยู่เป็นประจำ
==== ประกันรถยนต์ประเภท 5 ====
ถูกแบ่งออกเป็น 2 ลักษณะ ซึ่งครอบคลุมความเสียหายที่มีต่อร่างกาย ชีวิต และ อนามัยของบุคคลภายนอก หรือ รถยนต์ของคู่กรณี รวมถึงความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นกับรถยนต์ที่เอาประกัน และยังคุ้มครองต่อการสูญหายและไฟไหม้อีกด้วย
===== ประกันรถยนต์ประเภท 5 แบบประกัน 2 พลัส (2+) =====
คล้ายกันกับประกันภัยรถยนต์ ประเภท 2 โดยมีการเพิ่มความรับผิดต่อความเสียหายกับตัวรถที่เอาประกันภัยและที่ชนกับพาหนะทางบกเท่านั้น
===== ประกันรถยนต์ประเภท 5 แบบประกัน 3 พลัส (3+) =====
เช่นเดียวกันกับประกันแบบ 2 พลัส แต่ไม่คุ้มครองในกรณีไฟไหม้ และ สูญหาย
== ตารางสรุปความคุ้มครองกรมธรรม์ประกันรถยนต์ภาคสมัครใจ ==
== อ้างอิง ==
การประกันภัย