โรงเรียนพุทธโกศัยวิทยา

โรงเรียนพุทธโกศัยวิทยา วัดพระบาทมิ่งเมืองวรวิหาร  จังหวัดแพร่  โรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา ต้นแบบในโครงการตามพระราชดำริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี
สังกัด มหาเถรสมาคม กองพุทธศาสนศึกษา สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ  เขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา  ที่ ๓๗
ก่อตั้งเมื่อปีพุทธศักราช ๒๕๐๐ ตั้งอยู่เลขที่  ๑๖  ถนนเจริญเมือง  ตำบลในเวียง  อำเภอเมืองแพร่  จังหวัดแพร่

== ข้อมูลทั่วไป ==
ชื่อสถานศึกษา  โรงเรียนพุทธโกศัยวิทยา วัดพระบาทมิ่งเมืองวรวิหาร จังหวัดแพร่
(โรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา  ต้นแบบในโครงการตามพระราชดำริ  สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ  สยามบรมราชกุมารี)
ตั้งอยู่เลขที่  ๑๖  ถนนเจริญเมือง  ตำบลในเวียง  อำเภอเมืองแพร่  จังหวัดแพร่  รหัสไปรษณีย์ ๕๔๐๐๐
สังกัดมหาเถรสมาคม  สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ
เปิดสอนตั้งแต่ระดับ  มัธยมศึกษาปีที่ ๑ ถึงระดับ  มัธยมศึกษาปีที่ ๖
มีเขตพื้นที่ติดต่อ
ทิศเหนือ    ติดกับ ถนนเจริญเมืองโดยมีที่ทำการไปรษณีย์อำเภอเมืองแพร่ สำนักงานที่ดินอยู่ฝั่งตรงข้าม
ทิศใต้        ติดกับ โรงเรียนนารีรัตน์จังหวัดแพร่ 
ทิศตะวันตก  ติดกับ ถนนคุ้มเดิม  และมีสวนสุขภาพเฉลิมพระเกียรติ ร.๙
ทิศตะวันออก   ติดกับ ตึกแถวร้านค้าพาณิชย์
== ประวัติสถานศึกษา ==

โรงเรียนพุทธโกศัยวิทยา  จังหวัดแพร่  “ โรงเรียนธรรมราชวิทยา ” เริ่มก่อตั้งเมื่อปีพุทธศักราช ๒๕๐๐
โดยมี พระภัทรสารมุนี (สุจี  กตสารมหาเถระ) (: พระมหาโพธิวงศาจารย์)  เป็นผู้ก่อตั้ง 
พระครูวิชิตวินัยการ เป็นผู้จัดการ  
พระอินจันทร์  สีเหลือง  เป็นครูใหญ่  
จัดการเรียนการสอนทั้งแผนกธรรม และแผนกบาลี
ปีพุทธศักราช ๒๕๐๗  ทางมหาเถรสมาคมมีมติให้ยุบโรงเรียนบาลีมัธยมศึกษาที่มีอยู่ทั้งหมดทั่วประเทศ   โรงเรียนธรรมราชวิทยาก็ถูกสั่งยุบไปด้วย
ปีพุทธศักราช ๒๕๐๘  ได้จัดตั้งเป็นโรงเรียนสาธิต  สาขามหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย  
แต่ต่อมากรมสามัญศึกษา  กระทรวงศึกษาธิการมิให้นักเรียนที่จบชั้นสูงสุด  สอบสมทบชั้นสุดประโยค (ป.๗  และ  ม.ศ.๓)
ปีพุทธศักราช ๒๕๑๓ – ๒๕๑๗  ทางกระทรวงศึกษาธิการ  ได้อนุญาตจัดตั้งโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญ
ศึกษาในระดับมัธยมศึกษาตอนต้น  
ในช่วงปีพุทธศักราช  ๒๕๑๗  ถึง  ปีพุทธศักราช  ๒๕๑๙  ได้มีการจัดการศึกษาทั้งแบบศึกษาผู้ใหญ่และการศึกษาพระปริยัติธรรมควบคู่กันไป  
มีอาคารทำการซึ่งได้รับการอนุเคราะห์สร้างถวายโดย นายห้างกมล  สุโกศล  
โดยตั้งชื่อว่า “อาคารกมลสุโกศล” เป็นอาคารไม้ ๒ ชั้น  จำนวน ๑๖ ห้องเรียน  มีพระภิกษุและสามเณรเข้าศึกษาประมาณ  ๕๐๐ - ๗๐๐ รูป  และมีอาคารยาขอบเป็นที่ทำการ
และได้มีการเปิดทำการเรียนการสอนตั้งแต่ระดับชั้น  ป.๕  ถึง  ม.ศ.๓  ควบคู่ไปกับการศึกษาผู้ใหญ่ระดับ  ๔
ปีพุทธศักราช  ๒๕๑๙  จัดการศึกษาแบบพระปริยัติธรรมอย่างเดียว  โดยยุบโรงเรียนการศึกษาผู้ใหญ่ออก
คงเหลือแต่การเปิดการเรียนการสอนแบบพระปริยัติธรรม  ระดับ  ม.ศ.๑  ถึง  ม.ศ.๓  (ปัจจุบัน : มัธยมศึกษาตอนต้น)
ปีพุทธศักราช  ๒๕๒๐  -  ๒๕๒๕  เปิดทำการเรียนการสอนเฉพาะพระปริยัติธรรมระดับมัธยมศึกษาตอนต้น
ปีพุทธศักราช  ๒๕๒๖  เปิดทำการเรียนการสอนทั้งระดับมัธยมศึกษาตอนต้น  และระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย
และพัฒนาโรงเรียนจนกระทั่งมีการบริหารจัดการที่เป็นแบบสากลทั่วไป  คือกระจายอำนาจการบริหารจัดการ
ออกเป็น  ๔  ฝ่าย  ได้แก่  ฝ่ายปกครอง  ฝ่ายวิชาการ  ฝ่ายงบประมาณและบุคคล  และฝ่ายบริหารงานทั่วไป
== หลักสูตรที่เปิดสอน ==
ชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น  ช่วงชั้นที่ ๓  (ม.๑-ม.๓)
เน้น ภาษาบาลี นักธรรม ภาษาอังกฤษ คอมพิวเตอร์  และ พระพุทธศาสนา
ชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย  ช่วงชั้นที่ ๔ (ม.๔-ม.๖)
*เปิด ๓ แผนกดังนี้คือ
**๑.สายวิทยาศาสตร์ - คณิตศาสตร์
**๒.สายศิลป์ - ภาษาบาลี
**๓.สายศิลป์ - ภาษาอังกฤษ
== อาคารเรียน ==

มีอาคารเรียนจำนวน ๒ หลังได้แก่
1.ตึกสมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก
เป็นอาคาร ๕ ชั้น สร้างเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๓๘
ปัจจุบันใช้เป็นอาคารหลักในการจัดการเรียนการสอนเป็นหลัก
2.ตึกเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ๓๐ ปี
เป็นอาคาร ๔ ชั้น
*ชั้นที่ ๑ เป็นสถานที่ประกอบภัตตาหารพระราชทาน และ ฉันภัตตาหารของพระภิกษุสามเณรนักเรียน
*ชั้นที่ ๒  เป็นห้องประชุม สำหรับใช้ในการประชุม สัมมนา และอบรมต่าง ๆ
*ชั้นที่ ๓  เป็นห้องปฏิบัติการวิทยาศาสตร์
*ชั้นที่ ๔ เป็นห้องพระบาลี เน้นกิจกรรมด้านการเรียนการสอนบาลีนักธรรม ปฏิบัติธรรม และจัดอบรมทางพระพุทธศาสนา
== รายนามผู้บริหารโรงเรียนพุทธโกศัยวิทยา ==
{|class="PrvPe0b"
! width="50" style="background: Khaki;text-align: center;"| ลำดับ
! width="250" style="background: Khaki;text-align: center;"| รายนาม
! width="160" style="background: Khaki;text-align: center;"| ระยะเวลาดำรงตำแหน่ง
|-
| ๑ || พระอินจันทร์ สีเหลือง ||พ.ศ. ๒๕๐๐ – ๒๕๐๗
|-
| ๒ || พระราชปริยัตยาภรณ์ || พ.ศ. ๒๕๑๓ - ๒๕๔๐
|-
| ๓ || พระครูวิมลกิตติสุนทร || พ.ศ. ๒๕๔๑ - ๒๕๔๔
|-
| ๔ || พระครูปลัดสุวัฒนโพธิคุณ ||พ.ศ. ๒๕๔๔ - ๒๕๔๖
|-
| ๕ || พระมหาวรพงษ์ ยสชาโต ||พ.ศ. ๒๕๔๖ - ๒๕๕๐
|-
| ๖ || พระวิมลกิจจาภรณ์ || พ.ศ. ๒๕๕๐ - ๒๕๕๘
|-
| ๗ || พระครูวิจิตรปริยัตยาทร || พ.ศ. ๒๕๕๘ - ปัจจุบัน
|}
== ผู้บริหารปัจจุบัน ==
== ความภาคภูมิใจของสถานศึกษา ==
อาทิเช่น
ได้รับการรับรองมาตรฐานการศึกษาจาก สมศ.ทั้งในปี พ.ศ. ๒๕๔๖ และ พ.ศ. ๒๕๔๙
ได้รับรางวัล “โรงเรียนพระปริยัติธรรมดีเด่น”  ในปี พ.ศ. ๒๕๔๗
ได้เข้าเป็นโรงเรียนในโครงการตามพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในปี พ.ศ. ๒๕๕๐
ได้รับทุนสนับสนุนโรงเรียนส่งเสริมคุณธรรมดีเด่นจากสำนักงานป้องกันและปราบปราบทุจริตแห่งชาติ ประจำปี ๒๕๕๑ – ๒๕๕๕
ได้รับรางวัลชนะเลิศ  “โรงเรียนแห่งการเรียนรู้”ของ สพป.แพร่ เขต ๑  ในปี พ.ศ. ๒๕๕๓
โรงเรียนคุณธรรมดีเด่นระดับประเทศ ในปี พ.ศ. ๒๕๕๔ – ๒๕๕๕
ได้รับรางวัลเหรียญทองระดับประเทศ ในการแข่งขันเขียนกระทู้ธรรม และ บรรยายธรรมะ ในปี พ.ศ. ๒๕๕๓ และ ๒๕๕๔
เป็นตัวแทนโรงเรียนมัธยมขนาดกลาง ระดับจังหวัดแพร่ เข้าแข่งขันโรงเรียนพระราชทานระดับกลุ่มจังหวัด
ได้รับเสด็จ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในวโรกาส ทรงทอดพระเนตรผลงานการจัดการเรียนการสอนของโรงเรียนพุทธโกศัยวิทยา จังหวัดแพร่ ในปี พ.ศ. ๒๕๕๓
และในปีการศึกษา ๒๕๕๕ ยังได้รับการคัดเลือกให้เป็นโรงเรียนต้นแบบ ของโรงเรียนพระปริยัติธรรม  แผนกสามัญศึกษาในโครงการตามพระราชดำริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี
== ศิษย์เก่า ==
พระครูโสภณพัฒนานุยุต ผศ.,ดร.  อดีตรองอธิการบดี มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตแพร่
พระมหาสิทธิชัย ชะยะสิทฺธิ ดร. เปรียญธรรม ๙ ประโยค สูงสุดของการศึกษาบาลี
พระครูโสภณปัญญาธร  ประธานกลุ่มโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา กลุ่มที่ ๖
นายมาโนชย์  คำสี  วัฒนธรรมจังหวัดแพร่
รองศาสตราจารย์รวีโรจน์ ศรีคำภา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตแพร่
นายกุญชร  สารดี   อนุศาสนาจารย์ประจำเรือนจำกลางจังหวัดแพร่
นายสุทธิพันธ์  ทองไหล นายกเทศบาลตำบลป่าแมต  ข้าราชการบำนาญกระทรวงสาธารณสุข
นายสันติ กำยาน  ผู้อำนวยการระดับ 9  ข้าราชการบำนาญ
ร.ต.อ.นพดล  วัชรกิจโสภณ  รองสารวัตรป้องกันปราบปราม  สภ.เมืองแพร่
พ.ต.ต.ประกิต  ผัดขัน  พนักงานสืบสวนผู้ชำนาญการ  สภ.เมืองแพร่
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
เว็บไซต์โรงเรียนพุทธโกศัยวิทยา
แฟนเพจโรงเรียนพุทธโกศัยวิทยา
=== หมายเหตุ ===
โรงเรียนในจังหวัดแพร่ โรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา
โรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา จังหวัดแพร่
สถานศึกษาในอำเภอเมืองแพร่