พระโสภณวิสุทธิคุณ (บุญเพ็ง กปฺปโก)

พระโสภณวิสุทธิคุณ นามเดิม บุญเพ็ง เหล่าหงษา ฉายา กฺปปโก เป็นพระภิกษุฝ่ายวิปัสสนาธุระ สังกัดคณะสงฆ์ธรรมยุติกนิกาย พระกรรมฐานสายพระป่าในประเทศไทยของหลวงปู่มั่น ภูริทตฺโต อดีตเจ้าอาวาสวัดป่าวิเวกธรรม
หลวงปู่บุญเพ็งเป็นที่รู้จักในฐานะพระนักปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานผู้มีศีลาจารวัตรอันงดงาม และเป็นพระนักเทศนาโวหารผู้มีปฏิภาณไหวพริบดี เทศนาอบรมจิตภาวนาวิปัสสนากรรมฐาน นอกจากนี้ ท่านยังเป็นพระนักพัฒนารับอุปการะการสร้างและปฏิสังขรณ์เสนาสนะของวัดต่างๆ บำเพ็ญคุณูปการแก่คณะสงฆ์และเมตตาเกื้อกูลแก่สังคมและประเทศชาติ
== ชาติกำเนิด ==
พระโสภณวิสุทธิคุณ เดิมมีชื่อว่า บุญเพ็ง เหล่าหงษา เกิดในวันมาฆบูชา หรือ 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2472 (นับแบบใหม่) ที่บ้านบัวบาน ตำบลกู่ทอง อำเภอเชียงยืน จังหวัดมหาสารคาม บิดาชื่อนายเอี่ยม เหล่าหงษา  มารดาชื่อนางคง เหล่าหงษา มีพี่น้องทั้งหมดรวม 7 คน
== อุปสมบท ==
เมื่อท่านอายุ 21 ปี ได้อุปสมบทในวันที่ 3 พฤษภาคม พ.ศ. 2492 ณ วัดศรีจันทร์ อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น โดยมีพระพิศาลสารคุณ (อินทร์ ถิรเสวี) ต่อมาคือ พระเทพบัณฑิต เป็นพระอุปัชฌาย์ พระครูคัมภีรนิเทศเป็นพระกรรมวาจาจารย์ และพระมหาสุพจน์เป็นพระอนุสาวนาจารย์ โดยได้ฉายา "กปฺปโก" แปลว่า "ผู้สำเร็จ"
== ศึกษาธรรม ==
หลังจากอุปสมบทแล้ว ท่านได้ออกศึกษาพระกรรมฐานจากพ่อแม่ครูอาจารย์ อาทิ พระญาณสิทธาจารย์ (สิม พุทฺธาจาโร) , หลวงปู่ตื้อ อจลธมฺโม , หลวงปู่แหวน สุจิณฺโณ  เป็นต้น 
พ.ศ. 2493   ได้ศึกษาพระปริยัติธรรมกับ พระอริยเวที (เขียน ฐิตสีโล) ป.ธ.9 ณ สำนักวัดสุทธจินดา จ.นครราชสีมา
พ.ศ. 2499 ได้ติดตามพระพี่ชายคือ พระครูศีลสารวิมล (ล้วน สีลราโม) มาจำพรรษา ณ วัดป่าวิเวกธรรม (เหล่างา) อ.เมือง จ.ขอนแก่น เป็นครั้งแรก
พ.ศ. 2502 ได้ออกธุดงค์ติดตามพระญาณสิทธาจารย์ (สิม พุทฺธาจาโร) ไปที่ภูกระดึง จ.เลย
พ.ศ. 2503 จำพรรษา ณ วัดสันติธรรม จ.เชียงใหม่ เพื่อศึกษาธรรมปฏิบัติกับ พระญาณสิทธาจารย์ (สิม พุทฺธาจาโร) ระหว่างออกพรรษาได้ออกธุดงค์ไปศึกษาธรรมปฏิบัติกับ หลวงปู่ตื้อ อจลธมฺโม ณ วัดป่าพระอาจารย์ตื้อ และ หลวงปู่แหวน สุจิณฺโณ ณ วัดป่าอรัญญวิเวก จ.เชียงใหม่
พ.ศ. 2504  ได้ติดตาม พระญาณสิทธาจารย์ (สิม พุทฺธาจาโร) ไปจำพรรษาและอบรมธรรมปฏิบัติแก่พระภิกษุสามเณรและอุบาสกอุบาสิกา ณ วัดอโศการาม จ.สมุทรปราการ
พ.ศ. 2505 จำพรรษา ณ วัดแพะ อ.เถิน จ.ลำปาง
พ.ศ. 2507  จำพรรษา ณ วัดป่าคีรีวัน (คำหวายยาง) อ.บ้านฝาง จ.ขอนแก่น 
พ.ศ. 2510  ได้รับอาราธนาให้จำพรรษาและอบรมธรรมปฏิบัติแก่พระภิกษุสามเณรและอุบาสกอุบาสิกา  ณ วัดพระศรีมหาธาตุวรวิหาร เขตบางเขน กรุงเทพมหานคร
พ.ศ. 2518  ได้รับแต่งตั้งเป็น เจ้าอาวาสวัดป่าวิเวกธรรม อ.เมือง จ.ขอนแก่น
พ.ศ. 2530  ได้รับอาราธนาให้จำพรรษาและอบรมธรรมปฏิบัติแก่พระภิกษุสามเณรและอุบาสกอุบาสิกา ณ วัดพุทธรังษี เมืองสแตนมอร์ รัฐนิวเซาท์เวลส์ ประเทศออสเตรเลีย
หลวงปู่บุญเพ็ง กปฺปโก ยังได้รับความเมตตาจากหลวงตา พระธรรมวิสุทธิมงคล (บัว ญาณสมฺปนฺโน) ซึ่งท่านให้ความสนิทสนมและไปมาหาสู่กันเป็นประจำ
นอกจากนี้ หลวงปู่ยังมีสหธรรมิกที่สนิทสนมกันหลายรูป เช่น พระราชญาณวิสุทธิโสภณ (ท่อน ญาณธโร) พระครูวิสุทธิธรรมสุนทร (บุญเกิด ยุตฺตธมฺโม) พระพิศาลสารคุณ (หลวงปู่ปรีชา สุปัญโญ) พระครูการุณยธรรมนิวาส (หลวงปู่หลวง กตปุญโญ) พระธรรมเจติยาจารย์ (หลวงพ่อบุญเรือง ปุญญโชโต) เป็นต้น
==มรณภาพ==
หลวงปู่บุญเพ็ง กปฺปโก อาพาธมาเป็นระยะๆ ด้วยโรคปอดอักเสบ กล่องเสียงอักเสบ กล้ามเนื้ออ่อนแรง เบาหวานและความดันโลหิตสูง คณะแพทย์โรงพยาบาลขอนแก่น และโรงพยาบาลศรีนครินทร์ ได้ถวายการรักษาอย่างต่อเนื่อง แต่ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2560 เริ่มอาพาธหนัก โดยมีอาการปอดอักเสบ สำลักอาหารและของเหลว แต่หลวงปู่ได้แสดงเจตจำนงอย่างชัดเจนว่า ไม่ประสงค์ที่จะเข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลใดๆ ต้องการพักรักษาอยู่ที่วัด โรงพยาบาลขอนแก่นจึงจัดเตรียมห้องปลอดเชื้อภายในกุฏิวิเวกวัฒนาทร และจัดแพทย์ผู้เชี่ยวชาญตลอดทั้งบุรุษพยาบาลและเครื่องมือทางการแพทย์ถวายการรักษาตามปฏิปทาของหลวงปู่ จนเมื่อวันที่ 17 ธันวาคม พ.ศ. 2560 ตรงกับวันพระ แรม 14 ค่ำ เดือน 1 หลวงปู่ได้ละสังขารด้วยอาการสงบ ในเวลา 15.39 น. สิริอายุ 88 ปี 10 เดือน พรรษา 69
== สมณศักดิ์ ==
ได้รับโปรดเกล้าฯ พระราชทานสมณศักดิ์ตามลำดับ ดังนี้
5 ธันวาคม พ.ศ. 2524 ได้รับพระราชทานตั้งสมณศักดิ์เป็นพระครูสัญญาบัตรที่ พระครูวิเวกวัฒนาทร  
5 ธันวาคม พ.ศ. 2550  ได้รับพระราชทานเลื่อนสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นสามัญ ฝ่ายวิปัสสนาธุระที่ พระโสภณวิสุทธิคุณ 
== สาธารณสงเคราะห์ ==
หลวงปู่บุญเพ็ง กปฺปโก เป็นพระเถระกอปรด้วยศีลาจารวัตรอันงดงาม รับภารธุระในพระพุทธศาสนา ด้วยการบำเพ็ญคุณูปการแก่คณะสงฆ์ และเมตตาเกื้อกูลแก่สังคมและประเทศชาติ พอสรุปได้ดังนี้ 
===ด้านการพระศาสนา===
หลวงปู่บุญเพ็ง กปฺปโก ได้อุปการะการสร้างและปฏิสังขรณ์เสนาสนะวัดป่าวิเวกธรรม เช่น พระอุโบสถวัดป่าวิเวกธรรม ศาลาขันตยาคมานุสรณ์ (เพื่อเป็นอนุสรณ์บูชาคุณ พระญาณวิศิษฏ์สมิทธิวีราจารย์ (สิงห์ ขนฺตยาคโม) เจ้าอาวาสรูปแรก แม่ทัพธรรมพระกรรมฐาน ลูกศิษย์ต้นของหลวงปู่มั่น ภูริทตฺโต) ศาลา 82 ปี พระมหาเจดีย์บูรพาจารย์  กุฎิ เมรุ เป็นต้น นอกจากนี้ยังได้อุปการะการสร้างและปฏิบติสังขรณ์เสนาสนะให้แก่วัดต่างๆเช่น สร้างโบสถ์วัดกู่ทอง จ.มหาสารคาม สร้างศาลาการเปรียญวัดเทพนิมิต จ.มหาสารคาม สร้างเจดีย์และบูรณะเสนาสนะวัดป่าคีรีวัน จ.ขอนแก่น สร้างสถานปฏิบัติธรรมมัชฌิมชนบท จ.ขอนแก่น เป็นต้น
ท่านเป็นพระนักปฏิบัติพระกรรมฐานที่มีศีลาจารวัตรอันงดงาม เทศนาธรรมอบรมกรรมฐานแก่พระภิกษุสามเณรและอุบาสกอุบาสิกา เช่น รับเป็นธุระเทศนาอบรมที่ วัดอโศการาม จ.สมุทรปราการ วัดพระศรีมหาธาตุวรวิหาร จ.กรุงเทพฯ ศาลาห้าแยกวัชรพล หรือรับกิจนิมนต์ไปเทศนาอบรมตามสถานที่ต่างๆทั้งภายในประเทศและต่างประเทศ เป็นต้น แม้อายุกาลพรรษาล่วงเข้าสู่วัยชราภาพ หลวงปู่บุญเพ็ง กปฺปโก ก็ยังเมตตาต่อศิษยานุศิษย์นำปฏิบัติกรรมฐานนั่งสมาธิภาวนาที่วัดป่าวิเวกธรรมเป็นประจำทุกวัน
นอกจากนี้ ยังได้จัดพิมพ์หนังสือธรรมะแนวปฏิบัติตามธรรมเทศนาอบรมสั่งสอนของท่านเป็นจำนวนมาก เช่น มรณานุสติ พุทธาภิเษกตนเอง ท่ามกลางโลกธรรม ตั้งต้นปฏิบัติ อบรมจิตภาวนา เป็นต้น และยังได้ผลิตสื่อการเทศนาอบรมสั่งสอนของท่านเป็นเทป แผ่นซีดี และเผยแผ่ในสื่อออนไลน์ เพื่อแจกเป็นธรรมทานอีกด้วย 
===ด้านการศึกษา===
ส่งเสริมและสนับสนุนการศึกษา โดยการก่อสร้าง อาคาร 80 ปี หลวงปู่บุญเพ็ง กัปปโก มอบให้มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน จ.ขอนแก่น บริจาครถโดยสารขนาด 40 ที่นั่งเพื่อรับส่งพระภิกษุสามเณรและใช้ในกิจการของมหาวิทยาลัย บริจาคสมทบทุนในมูลนิธิมหามกุฏราชวิทยาลัย ก่อสร้างอาคารเรียน 3 ชั้น 15 ห้อง มอบให้โรงเรียนวัดศรีจันทร์ จ.ขอนแก่น บริจาคตั้งมูลนิธิพระครูวิเวกวัฒนาทร (บุญเพ็ง กัปปโก) เพื่อบำรุงศาสนศึกษาและส่งเสริมกิจการพระพุทธศาสนาในจังหวัดขอนแก่น
นอกจากนี้ ท่านยังได้อุปถัมภ์การก่อสร้างอาคารเรียน รั้วโรงเรียน พร้อมทั้งบริจาคเครื่องคอมพิวเตอร์และโสตทัศนูปกรณ์ให้แก่โรงเรียนบ้านโจดบัวบาน จ.มหาสารคาม จัดหาเครื่องคอมพิวเตอร์และเครื่องขยายเสียงให้แก่เรือนจำจังหวัดขอนแก่น
===ด้านการสาธารณสุข===
ท่านได้อุปถัมภ์การก่อสร้าง อาคารรังสีรักษา หลวงปู่บุญเพ็ง กัปปโก โรงพยาบาลขอนแก่น และจัดหาอุปกรณ์การแพทย์ให้แก่โรงพยาบาลขอนแก่น เช่น เครื่องฟอกไตเทียม เครื่องเอกซเรย์ เครื่องช่วยหายใจ เครื่องวัดคลื่นหัวใจ เครื่องวัดสัญญาณชีพ เครืองผลิตน้ำบริสุทธิ์ เตียงคนไข้ เตียงผ่าตัด อุปกรณ์ผ่าตัด รถพยาบาล เป็นต้น นอกจากนี้ยังได้มอบอุปกรณ์การแพทย์และบริจาคสมทบทุนให้แก่โรงพยาบาลต่างๆอีกด้วย เช่น โรงพยาบาลศรีนครินทร์ และ โรงพยาบาลเชียงยืน เป็นต้น
== อ้างอิง ==
เจ้าอาวาส
ภิกษุในสังกัดคณะสงฆ์ธรรมยุติกนิกาย
สายพระป่าในประเทศไทย
พระราชาคณะชั้นสามัญ
ภิกษุจากจังหวัดมหาสารคาม
บุคคลจากอำเภอเชียงยืน