องค์การความร่วมมือเซี่ยงไฮ้

องค์การความร่วมมือเซี่ยงไฮ้ (Shanghai Cooperation Organisation, ย่อ: SCO; ) มีอีกชื่อว่า กติกาเซี่ยงไฮ้ เป็นองค์การการเมือง เศรษฐกิจและการทหารระหว่างทวีป ซึ่งเป็นองค์การภูมิภาคที่ใหญ่ที่สุดตามด้านภูมิศาสตร์และประชากร โดยกินพื้นที่ยูเรเชียประมาณ 60% ประชากรโลก 40% และจีดีพีทั่วโลกที่มากกว่า 30%
SCO สืบต่อจาก เซี่ยงไฮ้ไฟฟ์ ซึ่งเป็นข้อตกลงความมั่นคงร่วมกันที่ก่อตั้งใน ค.ศ. 1996 ที่มีสามชิกเป็นประเทศจีน, คาซัคสถาน, คีร์กีซสถาน, รัสเซีย และทาจิกิสถาน ในวันที่ 15 มิถุนายน ค.ศ. 2001 ผู้นำจากชาติเหล่านี้กับอุซเบกิสถานพบปะกันที่เซี่ยงไฮ้ เพื่อประกาศจัดตั้งองค์การใหม่ที่เน้นถึงการร่วมมือทางการเมืองและเศรษฐกิจให้มากกว่าเดิม มีการลงนามกฎบัตร SCO ในวันที่ 7 กรกฎาคม ค.ศ. 2002 และนำไปใช้งานในวันที่ 19 กันยายน ค.ศ. 2003 สมาชิกในองค์การนี้เพิ่มขึ้นเป็นแปดประเทศ โดยอินเดียและปากีสถานเข้าร่วมในวันที่ 9 มิถุนายน ค.ศ. 2017 อิหร่านกลายเป็นสมาชิกเต็มตัวในเดือนกันยายน ค.ศ. 2021 ที่การประชุมดูชานเบ (ทาจิกิสถาน) ประเทศอื่น ๆ บางส่วนนำหน้าที่เป็นผู้สังเกตการณ์หรือคู่ค้า
==สมาชิก==
=== รัฐสมาชิก ===

=== รัฐสังเกตการณ์ ===
สาธารณรัฐอิสลามอัฟกานิสถาน
=== คู่ค้า ===

มีการจัดตั้งสถานะคู่ค้าใน ค.ศ. 2008.
=== แขกผู้เข้าร่วม ===
== ผู้นำปัจจุบันของประเทศสมาชิก ==
ไฟล์:Xi Jinping 2019 (49060546152) 2.jpg| สาธารณรัฐประชาชนจีนสี จิ้นผิงประธานาธิบดีจีน
ไฟล์:Narendra Modi 2021 (cropped).jpg| สาธารณรัฐอินเดียนเรนทระ โมทีนายกรัฐมนตรีอินเดีย
ไฟล์:Kassym-Jomart Tokayev (2020-02-01).jpg| สาธารณรัฐคาซัคสถานฆาเซิม-โฌมาร์ต โตกาเยฟประธานาธิบดีคาซัคสถาน
ไฟล์:President of Kyrgyzstan Sadyr Japarov.jpg| สาธารณรัฐคีร์กีซซาดือร์ จาปารอฟประธานาธิบดีคีร์กีซสถาน
ไฟล์:Mian Shehbaz Sharif.JPG| สาธารณรัฐอิสลามปากีสถานเชห์บาซ ชารีฟนายกรัฐมนตรีปากีสถาน
ไฟล์:Vladimir Putin 11-10-2020 (cropped).jpg| สหพันธรัฐรัสเซียวลาดีมีร์ ปูตินประธานาธิบดีรัสเซีย
ไฟล์:Emomali Rahmon 2019.jpg| สาธารณรัฐทาจิกิสถานเอมอมาลี ราห์มอนประธานาธิบดีทาจิกิสถาน
ไฟล์:Shavkat Mirziyoyev official portrait (cropped 2).jpg| สาธารณรัฐอุซเบกิสถานชัฟคัต มีร์ซีโยเยฟประธานาธิบดีอุซเบกิสถาน
== ดูเพิ่ม ==
กรอบความร่วมมือเอเชีย
การประชุมเอเชีย–ยุโรป
ข้อริเริ่มเข็มขัดและเส้นทาง
องค์การสนธิสัญญาความมั่นคงร่วมกัน
Conference on Interaction and Confidence-Building Measures in Asia
สหภาพเศรษฐกิจยูเรเชีย
Eurasianism
ความสัมพันธ์ระหว่างจีน–รัสเซีย
สมาคมเอเชียใต้เพื่อความร่วมมือระดับภูมิภาค
== หมายเหตุ ==
== อ้างอิง ==
==อ่านเพิ่ม==
Adıbelli, Barış (2006). "Greater Eurasia Project". Istanbul: IQ Publishing House.
Adıbelli, Barış (2007). Turkey–China Relations since the Ottoman Period. Istanbul: IQ Publishing House.
Adıbelli, Barış (2007). The Shanghai Cooperation Organisation Dream of Turkey. Istanbul: Cumhuriyet Strateji.
Adıbelli, Barış (2007). The Eurasia Strategy of China. Istanbul: IQ Publishing House.
Adıbelli, Barış (2008). The Great Game in Eurasian Geopolitics. Istanbul: IQ Publishing House.
Chabal, Pierre (2019), La coopération de Shanghai : conceptualiser la nouvelle Asie, Presses de l'Université de Liège, 308 p; 2019 – Presses Universitaires de Liège – La coopération de Shanghai
Chabal, Pierre (2016), L'Organisation de Coopération de Shanghai et la construction de "la nouvelle Asie", Brussels: Peter Lang, 492 p.
Chabal, Pierre (2015), Concurrences Interrégionales Europe-Asie au 21ème siècle, Brussels: Peter Lang, 388 p.
Cohen, Dr. Ariel. (18 July 2001). "The Russia-China Friendship and Cooperation Treaty: A Strategic Shift in Eurasia?". The Heritage Foundation.
Cohen, Dr. Ariel. (24 October 2005). "Competition over Eurasia: Are the U.S. and Russia on a Collision Course?". The Heritage Foundation.
Colson, Charles. (5 August 2003). "Central Asia: Shanghai Cooperation Organisation Makes Military Debut". Radio Free Europe/Radio Liberty.
Daly, John. (19 July 2001). "'Shanghai Five' expands to combat Islamic radicals". Jane's Terrorism & Security Monitor.
Douglas, John Keefer; Matthew B. Nelson, and Kevin Schwartz; &nbsp;, United States–China Economic and Security Review Commission, October 2006.
Fels, Enrico (2009), Assessing Eurasia's Powerhouse. An Inquiry into the Nature of the Shanghai Cooperation Organisation, Winkler Verlag: Bochum. 
Gill, Bates and Oresman, Matthew, China's New Journey to the West: Report on China's Emergence in Central Asia and Implications for U.S. Interests, CSIS Press, August 2003
Kalra, Prajakti and Saxena, Siddharth "Shanghai Cooperation Organisation and Prospects of Development in Eurasia Region" Turkish Policy Quarterly, Vol 6. No. 2, 2007
Plater-Zyberk, Henry; Monaghan, Andrew (2014). Strategic Implications of the Evolving Shanghai Cooperation Organization. Strategic Studies Institute and U.S. Army War College Press.
Oresman, Matthew, &nbsp;, National Defence University Press, August 2004
Sznajder, Ariel Pablo, "China's Shanghai Cooperation Organisation Strategy", University of California Press, May 2006
Yom, Sean L. (2002). "Power Politics in Central Asia: The Future of the Shanghai Cooperation Organisation". Harvard Asia Quarterly 6 (4) 48–54.
==แหล่งข้อมูลอื่น==
 
องค์การระหว่างประเทศ
ความสัมพันธ์จีน–รัสเซีย
ปักกิ่ง