ภาษาคอร์นวอลล์

ภาษาคอร์นวอลล์ (Kernewek หรือ Kernowek; ; Cornish) เป็นภาษากลุ่มบริตันตะวันตกเฉียงใต้ในกลุ่มภาษาเคลต์ ถือเป็นภาษาฟื้นฟูหลังสูญเสียสถานะภาษาชุมชนที่ดำรงอยู่ในคอร์นวอลล์เมื่อปลายคริสต์ศตวรรษที่ 18 อย่างไรก็ตาม ความรู้ของภาษาคอร์นวอลล์ ซึ่งรวมถึงความสามารถในการพูดในระดับหนึ่ง ยังคงสืบทอดกันในครอบครัวและตัวบุคคล และเริ่มต้นการฟื้นฟูในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 มีผุ้พูดภาษานี้เป็นภาษาที่สองเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง และมีครอบครัวจำนวนน้อยมากที่เลี้ยงลูกให้พูดภาษาคอร์นวอลล์ฟื้นฟูเป็นภาษาแม่ ภาษาคอร์นวอลล์ได้รับการรับรองภายใต้กฎบัตรยุโรปของภาษาชนกลุ่มน้อยหรือภาษาท้องถิ่น (European Charter for Regional or Minority Languages) และภาษานี้มักได้รับการระบุเป็นส่วนสำคัญของอัตลักษณ์ วัฒนธรรม และมรดกคอร์นวอลล์
ภาษาคอร์นวอลล์ ภาษาเวลส์ และภาษาเบรอตาญ มีต้นตอจากภาษาบริตันทั่วไปที่เคยมีผุ้พูดทั่วบริเตนใหญ่ก่อนที่ภาษาอังกฤษจะเข้ามาแทนที่ ภาษานี้เคยเป็ยภาษาหลักของคอร์นวอลล์ก่อนที่ภาษาอังกฤษดันภาษานี้ไปทางตะวันตก โดยมีความใกล้ชิดกับภาษาเบรอตาญ ซึ่งเป็นภาษาที่เข้าใจร่วมกัน หรือบางทีก็ตราบเท่าที่ภาษาคอร์นวอลล์ยังคงมีผุ้พูดเป็นภาษาถิ่นต่อไป ภาษาคอร์นวอลล์ยังคงเป็นภาษาชุมชนทั่วไปในคอร์นวอลล์บางส่วนจนกระทั่งกลางคริสต์ศตวรรษที่ 18 มีหลักฐานความรู้ด้านภาษาบางส่วนที่ยังคงมีอยู่ในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ซึ่งอาจเกือบซ้อนทับกับจุดเริ่มต้นการพยายามฟื้นฟูภาษานี้
กระบวนการฟื้นฟูภาษานี้เริ่มขึ้นในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 และใน ค.ศ. 2010 ทางยูเนสโกประกาศว่า สถานะเก่าของภาษาในฐานะ "ภาษาสูญแล้ว" นั้น "ไม่ถูกต้องอีกต่อไป" นับตั้งแต่การฟื้นฟูภาษา เริ่มมีการตีพิมพ์หนังสือเรียนและผลงานวรรณกรรมคอร์นวอลล์บางส่วน และมีผู้เรียนภาษานี้เพิ่มขึ้น การพัฒนาในช่วงล่าสุด ได้แก่ ดนตรีคอร์นวอลล์ ภาพยนตร์อิสระ และหนังสือสำหรับเด็ก ประชากรจำนวนน้อยในคอร์นวอลล์ได้รับการเลี้ยงดูให้พูดได้สองภาษา มีการสอนภาษานี้ในโรงเรียน และปรากฏบนป้ายจราจร
== สถานะทางกฎหมายและการรับรอง ==
ใน ค.ศ. 2002 รัฐบาลสหราชอาณาจักรรับรองภาษาคอร์นวอลล์ภายใต้กฎบัตรยุโรปของภาษาชนกลุ่มน้อยหรือภาษาท้องถิ่นส่วนที่ 2 แผนที่ชุดภาษาใกล้สูญของโลกของยูเนสโกจัดให้ภาษานี้อยู่ในหมวด "ใกล้สูญขั้นวิกฤต" โดยทางยูเนสโกระบุว่า การจัดสถานะ 'สูญแล้ว' ครั้งก่อน "ไม่สะท้อนถึงสถานะปัจจุบันของภาษาคอร์นวอลล์" และ "ไม่ถูกต้องอีกต่อไป"
===ในสหราชอาณาจักร===
นโยบายของสภาคร์นวอลล์คือสนับสนุนภาษานี้ตามกฎบัตรยุโรป โดยสภาผ่านญัตติในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2009 ที่ส่งเสริมให้รวมภาษาคอร์นวอลล์ไว้ในสิ่งพิมพ์ของสภาและบนป้าย ตามความเหมาะสมและเท่าที่เป็นไปได้ แผนนี้ก่อใหเกิดเสียงวิจารณ์บางส่วน ในเดือนตุลาคม ค.ศ. 2015 สภาคอร์นวอลล์ประกาศให้บุคลากรสนับสนุนให้ใช้ "คำและวลีพื้นฐาน" ในภาษาคอร์นวอลล์เมื่อต้องติดต่อกับสาธารณะ
ใน ค.ศ. 2014 รัฐบาลสหราชอาณาจักรรรับรองชาวคอร์นวอลล์เป็นชนกลุ่มน้อยแห่งชาติตามกรอบอนุสัญญาว่าด้วยการคุ้มครองชนกลุ่มน้อยแห่งชาติ (Framework Convention for the Protection of National Minorities; FCNM)
ใน ค.ศ. 2016 รัฐบาลบริติชยกเลิกการให้เงินทุนสำหรับภาษาคอร์นวอลล์ และถ่ายโอนความรับผิดชอบไปยังสภาคอร์นวอลล์
== ตัวอย่าง ==
จากปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน:
{|class="wikitable"
! คอร์นวอลล์
! แปลไทย
|-style="border-bottom-style:hidden;"
| Genys frank ha par yw oll tus an bys
| มนุษย์ทั้งปวงเกิดมามีอิสระและ
|-style="border-bottom-style:hidden;"
| yn aga dynita hag yn aga gwiryow.
| เสมอภาคกันในศักดิ์ศรี และสิทธิ ต่างในตน
|-style="border-bottom-style:hidden;"
| Enduys yns gans reson ha kowses
| มีเหตุผลและมโนธรรม
|-style="border-bottom-style:hidden;"
| hag y tal dhedha omdhon an eyl orth
| และควรปฏิบัติต่อกัน
|-
| y gila yn spyrys a vrederedh.
| ด้วยจิตวิญญาณแห่งภราดรภาพ
|}
==อ้างอิง==
==บรรณานุกรม==
Bruch, Benjamin; Bock, Albert (2008) An Outline of the Standard Written Form of Cornish. Cornish Language Partnership
Hodge, Pol (2001) Cornish Names. Truro: Dyllansow Fentenwynn ISBN 1 902917 23 5
Jago, F. W. P., A Cornish Dictionary (1887) English Cornish dictionary
Jenner, Henry, A handbook of the Cornish language : chiefly in its latest stages with some account of its history and literature (1904) [http://www.gutenberg.org/ebooks/26192
Ellis, Peter B. (1971) The Story of the Cornish Language. 32 p. Truro: Tor Mark Press
Ellis, Peter B. (1974) The Cornish Language and its Literature. ix, 230 p.&nbsp;London: Routledge & Kegan Paul
Everson, Michael (2007) A Proposed Standard Written Form of Cornish. Cornish Language Partnership Process
Ferdinand, Siarl (2013). Brief History of the Cornish language, its Revival and its Current Situation. E-Keltoi, Vol. 2, 2 Dec pp.&nbsp;199–227 [https://www.academia.edu/5323710/A_Brief_History_of_the_Cornish_Language_its_Revival_and_its_Current_Status]
Jackson, Kenneth (1953) Language and History in Early Britain: a chronological survey of the Brittonic languages, first to twelfth century a.D. Edinburgh: U. P. 2nd ed. Dublin : Four Courts Press, 1994 has a new introduction by William Gillies
Norris, Edwin, Sketch of Cornish grammar (1859) [https://archive.org/details/sketchcornishgr00norrgoog [https://archive.org/details/sketchofcornishg00norriala]
Sandercock, Graham (1996) A Very Brief History of the Cornish Language. Hayle: Kesva an Tavas Kernewek 
Stokes, Whitley, 
Weatherhill, Craig (1995) Cornish Place Names & Language. Wilmslow: Sigma Press (reissued in 1998, 2000 ; second revised edition 2007 )
Weatherhill, Craig (2009) Concise Dictionary of Cornish Place-names ; edited by Michael Everson. Westport, Co. Mayo: Evertype 
Williams, G. P, The preverbal particle Re in Cornish (1908)
==แหล่งข้อมูลอื่น==
A Handbook of the Cornish Language, by Henry Jenner A Project Gutenberg eBook
Cornish Language Partnership website
Endangered Languages Project: Cornish
===พจนานุกรม===
Gerlyver kernewek (Cornish dictionary)
An English-Cornish Glossary in the Standard Written Form – Cornish Language Partnership
Lexicon Cornu-Britannicum: a Dictionary of the Ancient Celtic Language of Cornwall by Robert Williams, Llandovery, 1865.
กลุ่มภาษาเคลต์
ภาษาในสหราชอาณาจักร
คอร์นวอลล์