มาเลฟิเซนต์

มาเลฟิเซนต์ (Maleficent) เป็นตัวละครฝ่ายร้ายจากภาพยนตร์แอนิเมชันเรื่อง เจ้าหญิงนิทรา ของวอลต์ดิสนีย์ในปี ค.ศ. 1959 นางคือเทพธิดาผู้ประกาศตนเป็น "ประมุขแห่งความชั่วร้ายทั้งปวง (The Mistress of all Evil)" และเมื่อมิได้รับเชิญไปในพระราชพิธีศีลล้างปาปของเจ้าหญิงออโรรา พระราชธิดาของพระเจ้าสเตฟาน นางก็สาปให้พระกุมารีทรงถูกเข็มปั่นฝ้ายตำพระดัชนีแล้วสิ้นพระชนม์ก่อนตะวันลับฟ้าในวันเฉลิมพระชนมชันษาที่สิบหก
ตัวละครตัวนี้มีต้นแบบมาจากเทพธิดาใจร้าย (Evil Fairy Godmother) ในเทพนิยายฝรั่งเศสของชาร์ล แปโร เรื่อง สาวงามนิทราในป่าไพร (La Belle au bois dormant)
มาเลฟิเซนต์ได้ชื่อว่าเป็น "ตัวร้ายตัวหนึ่งในการ์ตูนดิสนีย์ที่ชั่วช้าที่สุด" และในการจัดอันดับตัวร้ายดิสนีย์สามสิบตัวของเว็บไซต์อัลทิเมตดิสนีย์ (Ultimate Disney) มาเลฟิเซนต์ก็อยู่อันดับที่หนึ่ง นอกจากภาพยนตร์ข้างต้นแล้ว มาเลฟิเซนต์ยังเป็นตัวละครหลักในซีรีส์วิดีโอเกม คิงดอมฮาตส์ ด้วย
ตัวละครมาเลฟิเซนต์ถูกปรับบทจากตัวร้ายให้กลายเป็นตัวเอกปฏิลักษณ์ ในภาพยนตร์คนแสดงฉบับเล่าใหม่เรื่อง มาเลฟิเซนต์ กำเนิดนางฟ้าปีศาจ ออกฉายในปี ค.ศ. 2014 โดยภาพยนตร์เล่าผ่านมุมมองของมาเลฟิเซนต์ และเผยสาเหตุที่นางสาปเจ้าหญิงออโรรา ภาพยนตร์เรื่องนี้มีภาคต่อคือ  นางพญาปีศาจ ออกฉายในปี ค.ศ. 2019 ซึ่งเล่าผ่านมุมมองของมาเลฟิเซนต์เช่นเดิม พร้อมกล่าวถึงเผ่าพันธุ์นางฟ้าของนาง ชื่อ ดาร์กเฟย์ (Dark Fey)
== การสร้างตัวละคร ==
มาร์ก เดวิส สร้างตัวละครนี้ (สร้างออโรราด้วยเช่นกัน) และตั้งชื่อของตัวละครว่า "Maleficent (มาเลฟิเซนต์)" ซึ่งเป็นคำคุณศัพท์ในภาษาอังกฤษที่แปลว่า "ทำผิดคิดชั่ว" เดวิสตั้งใจออกแบบให้นางดูคล้ายแม่มดผู้เย็นชา โดยให้นางมีความสง่างาม น่ากลัว มีกายสีเขียว สวมศิราภรณ์ซึ่งมีลักษณะเป็นเขาสัตว์สีดำสองเขา สวมชุดคลุมยาวสีดำสนิท และถึอไม้เท้ากายสิทธิ์ประจำกาย เขาบรรยายว่านางคือ "มาตรฐานของผู้หญิงร้าย" นอกจากนี้ เดวิสยังตั้งใจออกแบบให้นางดูคล้ายกับค้างคาวยักษ์ดุร้าย  เบอร์นี แมตตินสัน บุคลากรดิสนีย์ กล่าวว่า มาเลฟิเซนต์ "ได้รับการออกแบบให้ดูประหนึ่งค้างคาวดูดเลือดตัวใหญ่ยักษ์เพื่อให้รู้สึกถึงภัยคุกคาม"
ในภาพยนตร์ เจ้าหญิงนิทรา ฉบับภาษาอังกฤษ เอเลนอร์ ออดลีย์ พากย์เสียงเป็นมาเลฟิเซนต์ ออดลีย์เคยพากย์เป็นคุณหญิงเทรเมน แม่เลี้ยงใจร้ายของซินเดอเรลล่า ในภาพยนตร์เรื่อง ซินเดอเรลล่า เมื่อปี 1950 มาแล้ว ผู้สร้างตัวละครมาเลฟิเซนต์ยังอาศัยกิริยาท่าทางของออดลีย์เป็นแรงบันดาลใจในการออกแบบมาเลฟิเซนต์ด้วย โอลลี จอห์นสัน กับแฟรงก์ ทอมัส นักสร้างภาพเคลื่อนไหว กล่าวไว้ในหนังสือ เดอะดิสนีย์วิลเลียน ว่า งานพากย์เสียงครั้งนี้ของออดลีย์เป็น "งานที่ยากแต่น่าตื่นเต้น เป็นการทำงานกับเสียงแบบที่ต้องประสมสำเนียงประชดประชันเข้ากับอำนาจดุร้าย"
เอริก เคลเวิร์ท สร้างมังกรอันเป็นร่างจำแลงของมาเลฟิเซนต์ เคลเวิร์ทกล่าวว่า มังกรตัวนี้นำเอางูหางกระดิ่งเป็นแม่แบบ จึงมี "กล้ามเนื้ออันทรงพลังที่เคลื่อนร่างกายอันเทอะทะไปตามเหลี่ยมผา" ส่วนจิม แมคดอนัลด์ ซึ่งรับผิดชอบงานเสียงของมังกร ได้ร้องขอให้กองทัพสหรัฐอเมริกาส่งเสียงที่บันทึกจากการฉีดเครื่องพ่นไฟมาให้ใช้เป็นเสียงลมหายใจของมังกร
== บทบาท ==
===เจ้าหญิงนิทรา===
มาเลฟิเซนต์ปรากฏกายครั้งแรกโดยใช้อำนาจเหนือธรรมชาติบันดาลให้เกิดลมพายุใหญ่พัดเข้ามาท่ามกลางท้องพระโรงพระราชวังพระเจ้าสเตฟานขณะประกอบพระราชพิธีศีลล้างบาปของเจ้าหญิงออโรรา ตามด้วยอสนีบาตฟาดเข้ามาหน้าพระที่นั่ง เกิดเป็นเปลวเพลิงสีเขียว แล้วนางก็แสดงตัว เมื่อมาแล้วนางก็มีกิริยานอบน้อมต่อพระเจ้าแผ่นดิน แต่กล่าววาจากระทบกระเทียบซึ่งแสดงให้เห็นว่า นางไม่พอใจที่ไม่ได้รับเชิญมาในพระราชพิธีนี้เหมือนนางฟ้าองค์อื่น ๆ ครั้นแล้ว นางทูลถามพระเจ้าแผ่นดินถึงเหตุผลที่ไม่ทรงเชิญนางมา นางฟ้าเมอร์รีเวทเธอร์ ก็กล่าวขึ้นว่า เพราะ "ไม่มีใครต้องการหล่อน" นางจึงแก้เกี้ยวว่า คงเป็นเพียงการเผลอมองข้ามนางไป พระราชินีจึงตรัสขอให้นางอย่าได้ถือโทษ นางก็ทูลตอบว่า เพื่อแสดงว่า นางมิได้โกรธเกรี้ยวเลย นางจะประทานพรให้แก่พระกุมารี แล้วนางก็ประกาศว่า เจ้าหญิงออโรราจะเจริญพระชนม์ขึ้นเป็นสตรีผู้พร้อมทั้งความดีและความงาม เป็นที่รักของคนทั้งปวงผู้ได้พบ แต่ก่อนตะวันยอแสงในวันเฉลิมพระชนม์สิบหกชันษา เจ้าหญิงจะถูกเข็มปั่นฝ้ายตำพระดัชนีและสิ้นพระชนม์ แล้วมาเลฟิเซนต์ก็อันตรธานไป เมอร์รีเวทเทอร์ที่ยังมิได้ประทานพรให้แก่พระกุมารีจึงบรรเทาคำสาปของมาเลฟิเซนต์เป็นว่า เจ้าหญิงออโรราจะเพียงบรรทมไป และจะเสด็จจากบรรทมก็ต่อเมื่อทรงได้รับการจุมพิตด้วยรักแท้
นางฟ้าสามองค์ คือ ฟลอรา, ฟอนา และเมอร์รีเวทเธอร์ จึงช่วยกันซ่อนพระราชธิดาเอาไว้จนกว่าจะพ้นวันเฉลิมพระชนม์สิบหกชันษาเพื่อป้องกันไม่ให้มาเลฟิเซนต์พบ ขณะเดียวกัน มาเลฟิเซนต์ออกคำสั่งให้เหล่าก็อบลิน ซึ่งเป็นลูกสมุนของนางช่วยกันตามหาพระราชธิดามาตลอดสิบห้าปี แต่ก็ไร้ผล วันหนึ่ง มาเลฟิเซนต์นัดประชุมและสอบถามเหล่าลูกสมุน จนทราบความจริงว่าพวกลูกสมุนนั้นไม่ได้ใส่ใจตามหาออโรรา มาเลฟิเซนต์ลงโทษโดยบันดาลสายฟ้าใส่ลูกสมุน แล้วนางจึงมอบหมายให้ดิเอโบล นกกาของนาง ออกล่าหาพระราชธิดา และดิเอโบลก็ได้พบ นางฟ้าทั้งสามพาเจ้าหญิงออโรราเสด็จกลับสู่พระราชวังพระเจ้าสเตฟานในวันเฉลิมพระชนม์สิบหกชันษา มาเลฟิเซนต์จึงมาพบเจ้าหญิงออโรราในเย็นวันเฉลิมพระชนม์สิบหกชันษานั้นเอง แล้วปรากฏแสงสีเขียว ล่อลวงให้เจ้าหญิงทรงถูกเข็มปั่นฝ้ายทิ่มพระดัชนีบรรทมไปในหอคอยเปลี่ยว มาเลฟิเซนต์กล่าวเย้ยหยันความพยายามปกป้องเจ้าหญิงที่ไม่สำเร็จของนางฟ้าทั้งสาม และเผยร่างของเจ้าหญิงออโรราที่บรรทมอยู่ จากนั้นจึงหายตัวไปด้วยความสะใจ ปล่อยให้นางฟ้าทั้งสามเสียใจกับสิ่งที่เกิดขึ้น
เพื่อให้เป็นที่มั่นใจว่า จะไม่มีผู้ใดมาปลุกเจ้าหญิงออโรราตามคำของเมอร์รีเวทเธอร์ มาเลฟิเซนต์จึงจับเจ้าชายฟิลลิป รักแท้ของเจ้าหญิงออโรรา ไปขังไว้ในคุกใต้ดิน ที่บรรพตต้องห้าม อันเป็นที่พำนักของนาง แต่นางฟ้าทั้งสามมาช่วยเจ้าชายออกจากที่คุมขังได้ ความทราบถึงมาเลฟิเซนต์ นางจึงพยายามขัดขวางมิให้เจ้าชายไปถึงปราสาทที่เจ้าหญิงออโรราบรรทมอยู่ โดยบันดาลให้เกิดอุปสรรคต่าง ๆ เช่น สายฟ้า ความมืด ป่าหนาม และร่ายเวทมนตร์ครอบงำอาณาจักร แต่ก็ไม่เป็นผล นางจึงเหาะมาขวางหน้าเจ้าชายไว้ และกล่าวว่า จะต่อกรกับเขาด้วย "อำนาจแห่งอเวจี" แล้วจำแลงกายเป็นมังกรมหึมาเข้าประจันหน้ากับเจ้าชาย ขณะที่เจ้าชายกำลังเพลี่ยงพล้ำและใกล้ถึงความตายนั้นเอง นางฟ้าทั้งสามรวมอำนาจแห่งความดีเสกเป่าดาบของเจ้าชายให้มีฤทธิ์ แล้วเจ้าชายโยนดาบนั้นไปปักที่หัวใจมังกร มังกรหมายจะกระโดดเข้ากัดกินเจ้าชายด้วยกำลังเฮือกสุดท้าย แต่ก็พลัดตกลงจากหน้าผาลงสู่หุบเหวเบื้องล่างถึงแก่ความตาย เห็นแต่ดาบกายสิทธิ์ปักเสื้อคลุมของมาเลฟิเซนต์ตรึงไว้กับพื้นเบื้องล่าง แล้วดาบนั้นก็กลายเป็นสนิมไป
===มาเลฟิเซนต์ กำเนิดนางฟ้าปีศาจ===
มาเลฟิเซนต์ถูกปรับบทจากตัวร้ายเป็นตัวเอกปฏิลักษณ์ในภาพยนตร์คนแสดงฉบับเล่าใหม่นี้ แสดงโดยแอนเจลีนา โจลี (วัยผู้ใหญ่), เอลลา เพอร์เนล (วัยเด็ก) และอิสโซเบล มอลลอย (วัยรุ่น) พากย์เสียงไทยโดย รฐา โพธิ์งาม
มาเลฟิเซนต์ถูกบรรยายว่าเป็นนางฟ้าวัยเด็ก ที่ทรงอิทธิฤทธิ์กว่าสิ่งมีชีวิตอื่นใดในดินแดนมัวร์ส (The Moors) วันหนึ่ง ในขณะที่มาเลฟิเซนต์กำลังเที่ยวบินสำรวจสิ่งต่าง ๆ อยู่นั้น นางฟ้าทั้งสาม น็อตกราส, ฟลิตเทิล และทิสเซิลวิต ได้แจ้งให้เธอระวังตัวจากเด็กชายชาวไร่ชาวนายากจนที่หลงเข้ามาในดินแดน มาเลฟิเซนต์จึงได้ช่วยชีวิตเด็กชายผู้นั้นไว้ ทั้งสองเริ่มพูดคุยกันจนมาเลฟิเซนต์รู้ว่าเขาชื่อสเตฟาน สเตฟานบอกแก่เธอว่า สักวันหนึ่ง เขาจะต้องมีโอกาสได้อาศัยอยู่ในพระราชวัง วันเวลาผ่านไป ทั้งสองเริ่มมีปฏิสัมพันธ์กันมากขึ้น จนกระทั่งถึงวันเกิดปีที่สิบหกของมาเลฟิเซนต์ สเตฟ่นมอบสิ่งหนึ่งเป็นของขวัญให้แก่เธอ ซึ่งเขาบอกว่าคือ "จุมพิตจากรักท้"
หลายปีต่อมา มาเลฟิเซนต์กลายเป็นผู้พิทักษ์ดินแดนมัวร์ส ขณะที่สเตฟานเลิกมาหานาง วันหนึ่ง พระเจ้าเฮนรี กษัตริย์แห่งอาณาจักรมนุษย์ ได้ทรงยกทัพมาตีดินแดนมัวร์สเพื่อหวังจะยึดครอง มาเลฟิเซนต์นำทัพมนุษย์ต้นไม้ออกต้านไว้อย่างสุดกำลัง นางได้บินโฉบพระเจ้าเฮนรีจนพลัดตกจากหลังม้า และได้รับชัยชนะ พระเจ้าเฮนรีทรงประชวรหนักและใกล้สิ้นพระชนม์ ทรงรับสั่งให้ข้าราชบริพาน ออกตามล่าสังหารมาเลฟิเซนต์ หากใครสังหารได้ จะให้สืบบัลลังก์ สเตฟานซึ่งขณะนั้นเป็นข้ารับใช้ สบช่องขึ้นเป็นใหญ่ จึงแอบมาหามาเลฟิเซนต์ในคืนหนึ่ง เขาวางยาสลบนาง แต่ตัดใจปลิดชีวิตนางไม่ลง จึงใช้เหล็ก ซึ่งเป็นวัตถุอันมีอำนาจสังหารเทพธิดาตัดปีกนางออก มาเลฟิเซนต์ตื่นมาด้วยความเจ็บปวดทั้งกายและใจ นางซ่อนตัวอยู่ที่บรรพตต้องห้าม วันหนึ่ง นางได้ช่วยชีวิตนกกาชื่อ เดียวัล และรับมาเป็นคนสนิท ให้มีฤทธิ์แปลงกายได้นานัปการ
วันหนึ่ง เดียวัลมาแจ้งแก่มาเลฟิเซนต์ว่า สเตฟานเสวยราชย์ในอาณาจักรมนุษย์แล้ว บัดนี้ กำลังสมโภชพระราชธิดาพระนามว่า ออโรรา เพื่อแก้แค้นสเตฟาน มาเลฟิเซนต์จึงบุกไปในพระราชวังขณะประกอบพิธีศีลล้างบาปของเจ้าหญิงออโรราโดยมิได้รับเชิญ นางกล่าววาจาแสดงความเสียใจที่ไม่ได้รับคำเชิญ พระเจ้าสเตฟานทรงตรัสกลับว่า "ที่นี่ไม่ต้อนรับเจ้า" พระราชินีเลย์ลา พระมเหสี ทรงตรัสขอให้นางอย่าได้ถือโทษ มาเลฟิเซนต์จึงทูลตอบว่า เพื่อแสดงว่า นางมิได้โกรธเกรี้ยวเลย และนางก็จะอำนวยพรให้แก่พระกุมารี แล้วมาเลฟิเซนต์ก็ร่ายมนตร์ว่า เจ้าหญิงออโรราจะเจริญพระชนม์ขึ้นเป็นสตรีผู้พร้อมทั้งความดีและความงาม เป็นที่รักของผู้คนทั้งปวงที่ได้พบเห็น แต่ก่อนดวงอาทิตย์จะอัสดงในวันเฉลิมพระชนมชันษาที่สิบหก เจ้าหญิงจะทรงถูกเข็มปั่นด้ายทิ่มพระดัชนีแล้วบรรทมไปดุจคนตาย พระเจ้าสเตฟานทรงตรัสขอให้นางปรานี นางจึงแก้คำสาปเป็นว่า เจ้าหญิงจะเสด็จจากบรรทม ก็ต่อเมื่อทรงได้รับการจุมพิตจากผู้เป็นรักแท้ ไม่มีสิ่งอื่นใดลบล้างคำสาปนี้ได้ แล้วมาเลฟิเซนต์ก็อันตรธานไป
พระเจ้าสเตฟานทรงรับสั่งให้นางฟ้าสามองค์ นำพระราชธิดาไปซ่อนไว้ในป่าเพื่อป้องกันไม่ให้มาเลฟิเซนต์พบ ไม่กี่วันต่อมา มาเลฟิเซนต์มอบหมายให้เดียวัล ออกตามหาออโรรา เดียวัลได้พบและกลับมาแจ้งแก่มาเลฟิเซนต์ นางจึงคอยสอดแนมออโรราอยู่ตลอดจนพบว่า นางฟ้าทั้งสามนั้นไม่รู้วิธีเลี้ยงเด็กทารก และมิได้เอาใจใส่ออโรราพอสมควร มาเลฟิเซนต์กลัวว่าออโรราจะสิ้นพระชนม์ก่อนคำสาปบรรลุผล นางจึงคอยปรนนิบัติพัดวีอยู่ไม่ห่าง แม้จะจงเกลียดจงชังมากก็ตาม ครั้นเจ้าหญิงออโรราเจริญพระชันษาที่สิบห้า ก็เสด็จไปพบมาเลฟิเซนต์ และเรียกนางว่า "แม่ทูนหัว" มาเลฟิเซนต์จึงรับรู้ว่า นางรักออโรรามากเพียงใด จึงพยายามเพิกถอนคำสาปให้ แต่ไร้ผล เพราะนางได้กล่าวไว้ว่า ไม่มีอำนาจอื่นใดลบล้างคำสาปนี้ได้
เมื่อวันเฉลิมพระชนมชันษาที่สิบหกของเจ้าหญิงออโรรามาถึง ออโรราได้พบและรักกับเจ้าชายฟิลลิป แต่นางฟ้าทั้งสามได้เผยความจริงว่า ที่แท้เธอเป็นเจ้าหญิง และเป็นมาเลฟิเซนต์ที่สาปเธอตั้งแต่ทรงพระเยาว์ เธอจึงไปต่อว่ามาเลฟิเซนต์ และเสด็จหนีนางไปกลับคืนสู่วังพระราชบิดา เจ้าหญิงออโรราทรงเสด็จไปพบเครื่องปั่นด้าย และทรงถูกเข็มทิ่มพระดัชนีแล้วบรรทมไปในห้องมืด มาเลฟิเซนต์เสียใจที่ไม่อาจปกป้องออโรราได้ จึงลอบพาเจ้าชายฟิลลิปมาสู่วัง เพราะคิดว่า ที่ทั้งสองพบกันนั้น แม้จะเป็นเวลาอันสั้น แต่ก็สามารถบังเกิดรักแท้ได้ เจ้าชายฟิลลิปบรรจงจุมพิตเจ้าหญิงออโรราที่บรรทมอยู่ แต่ไม่เกิดผล มาเลฟิเซนต์ก็ทุกข์ทนทวีคูณ จึงปวารณาจะพิทักษ์รักษาพระธิดาจากเภทภัยทั้งหลายจนกว่าจะทรงฟื้นคืนพระชนม์ กล่าวแล้วก็จุมพิตพระนลาฏพระธิดาด้วยความรัก ฉับพลัน ออโรราทรงตื่นจากพระบรรทม มาเลฟิเซนต์จึงเข้าใจว่า รักใดในโลกนี้ก็ไม่เท่ารักที่แม่มีให้ลูก ออโรราทรงเรียกขานมาเลฟิเซนต์ว่า "แม่ทูนหัว" ด้วยว่าทรงอภัยมาเลฟิเซนต์ในทุกสิ่งทุกอย่างแล้ว
ออโรรายังทรงปรารถนาจะกลับไปอยู่กับมาเลฟิเซนต์ในดินแดนมัวร์ส มาเลฟิเซนต์จึงพาเสด็จหนี ทว่า พระเจ้าสเตฟานเสด็จมาขวางและทรงใช้ข่ายเหล็กจับมาเลฟิเซนต์ไว้ได้ ทแล้ว ทหารของพระองค์พร้อมด้วยศัตราวุธทำด้วยเหล็กกล้าจึงเตรียมฆ่านาง มาเลฟิเซนต์ใช้กำลังเฮือกสุดท้ายจำแลงนกกาเดียวัลเป็นมังกร ในโมงยามที่มาเลฟิเซนต์กำลังจะถูกประหารนั้นเอง เจ้าหญิงออโรราถอดปีกของมาเลฟิเซนต์ที่รักษาไว้ในคุกออกมาคืนให้ มาเลฟิเซนต์จึงได้ฟื้นคืนฤทธานุภาพโดยบริบูรณ์ และเอาชนะพระเจ้าสเตฟานได้ มาเลฟิเซนต์ละเว้นพระชนม์โดยขอให้เลิกลากันเท่านี้ ก่อนที่นางจะพาออโรราบินจากไป ทว่า พระเจ้าสเตฟานไม่ทรงยอมแพ้ ทรงโผนไปเกาะมาเลฟิเซนต์ไว้ มาเลฟิเซนต์ทรงตัวไว้ได้ แต่พระเจ้าสเตฟานนั้นทรงพลัดตกลงสู่เบื้องล่างถึงแก่พระชนมชีพ ครั้นแล้ว มาเลฟิเซนต์ก็รวมดินแดนมัวร์สและอาณาจักรเข้าเป็นหนึ่ง และตั้งออโรราปกครอง โดยมีเจ้าชายฟิลลิป เดียวัล และนางฟ้าทั้งสามร่วมแสดงความยินดี
== การตอบรับ ==
กิลเยอร์โม เดล โตโร ผู้กำกับภาพยนตร์ชาวเม็กซิโก กล่าวว่า มาเลฟิเซนต์เป็นมังกรในภาพยนตร์ที่เขาชื่นชอบมาก นอกจากนี้ มาเลฟิเซนต์ยังได้รับการจัดอันดับเป็นตัวร้ายอันดับหนึ่งในเว็บไซต์อัลทิเมตดิสนีย์ และมีผู้วิจารณ์บางคนพรรณนาว่า นางเป็น "ตัวร้ายตัวจริงประจำดิสนีย์"
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
ดิสนีย์
บอสวิดีโอเกม
ตัวละครที่เป็นมังกร
ดาวร้ายในแอนิเมชัน
ตัวละครที่เป็นราชินี
ตัวละครหญิงในแอนิเมชัน