รายพระนามคู่อภิเษกสมรสในพระมหากษัตริย์สหราชอาณาจักร

ดูเพิ่ม: รายพระนามพระมหากษัตริย์สหราชอาณาจักร
สำหรับคู่อภิเษกสมรสในพระประมุขแห่งสกอตแลนด์ อังกฤษ และไอร์แลนด์ ดูที่ รายพระนามคู่อภิเษกสมรสในพระมหากษัตริย์สกอตแลนด์, รายพระนามคู่อภิเษกสมรสในพระมหากษัตริย์อังกฤษ และรายพระนามคู่อภิเษกสมรสในพระมหากษัตริย์ไอร์แลนด์
คู่อภิเษกสมรสในพระมหากษัตริย์สหราชอาณาจักร ไม่ใช่พระสถานะหรือพระอำนาจตามรัฐธรรมนูญ แต่หลายพระองค์ทรงมีอิทธิพลอย่างมากต่อพระมหากษัตริย์บางพระองค์ เช่น เจ้าชายฟิลิป ดยุกแห่งเอดินบะระ ที่ทรงช่วยเสริมสร้างพระบารมีขององค์พระประมุขด้วย
ตั้งแต่การสถาปนาราชอาณาจักรบริเตนใหญ่และสหราชอาณาจักรบริเตนใหญ่และไอร์แลนด์ มีคู่อภิเษกสมรสในพระมหากษัตริย์สหราชอาณาจักรแล้วทั้งสิ้น 9 พระองค์ สมเด็จพระราชินีแห่งสหราชอาณาจักรในช่วงปี พ.ศ. 2370 ถึง พ.ศ. 2357 ยังดำรงพระอิสริยยศเป็นเจ้าหญิงผู้คัดเลือกแห่งฮันโนเฟอร์ (Electress of Hanover) ด้วย เนื่องจากพระราชสวามีดำรงพระอิสริยยศเป็นเจ้าผู้คัดเลือกแห่งฮันโนเฟอร์ ส่วนช่วงปี พ.ศ. 2357 ถึง พ.ศ. 2380 สมเด็จพระราชินีดำรงพระอิสริยยศเป็นสมเด็จพระราชินีแห่งฮันโนเฟอร์ เนื่องจากพระราชสวามีดำรงพระอิสริยยศเป็นพระมหากษัตริย์ฮันโนเฟอร์ การเป็นรัฐร่วมประมุขของราชอาณาจักรฮันโนเฟอร์กับสหราชอาณาจักรได้สิ้นสุดลงในปี พ.ศ. 2380  เมื่อสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียขึ้นครองราชย์ เนื่องจากกฎสืบราชสันตติวงศ์ที่ราชอาณาจักรฮันโนเฟอร์บังคับใช้ (กฎหมายแซลิก) มิได้ให้สิทธิ์แก่สตรีเพศขึ้นเป็นพระมหากษัตริย์ (ในสหราชอาณาจักรสตรีเพศจะขึ้นเสวยราชย์เป็นพระมหากษัตริย์ก็ต่อเมื่อไร้รัชทายาทที่เป็นบุรุษ) ในสงครามออสเตรีย-ปรัสเซีย พ.ศ. 2409 ฮันโนเฟอร์ก็ถูกผนวกเข้าเป็นมณฑลหนึ่งของราชอาณาจักรปรัสเซีย
คู่อภิเษกสมรสที่เป็นสตรีทุกพระองค์มีสิทธิ์ที่จะดำรงพระอิสริยยศเป็นสมเด็จพระราชินี แต่คู่อภิเษกสมรสที่เป็นบุรุษมีอยู่ 2 พระองค์ ตั้งแต่ พ.ศ. 2251 ไม่ได้เป็นพระมหากษัตริย์พระราชสวามี คือ
เจ้าชายอัลเบิร์ตแห่งซัคเซิน-โคบวร์คและโกทา พระราชสวามีในสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรีย มิได้ดำรงบรรดาศักดิ์ชั้นเพียเรจ (peerage) แต่ทรงได้รับพระราชทานพระอิสริยยศเป็น เจ้าชายพระราชสวามี เป็นบรรดาศักดิ์เฉพาะในปี พ.ศ. 2400 ทรงดำรงพระอิสริยยศอย่างเป็นทางการในฐานะคู่อภิเษกสมรสที่เป็นบุรุษพระองค์แรกและพระองค์เดียวแห่งสหราชอาณาจักร ช่วงต้นมีคำแนะนำว่าในทางปฏิบัติจะทรงดำรงพระอิสริยยศกลายเป็นพระมหากษัตริย์ แต่ภายหลังถูกรัฐบาลปฏิเสธ
เจ้าชายฟิลิปแห่งกรีซและเดนมาร์ก พระราชสวามีในสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 ได้ทรงเลื่อนบรรดาศักดิ์ขึ้นในชั้นเพียเรจแล้วในฐานะดยุกแห่งเอดินบะระ ในปี พ.ศ. 2490 และได้รับพระอิสริยยศเป็นเจ้าชายแห่งสหราชอาณาจักรในปี พ.ศ. 2500 ไม่ใช่เจ้าชายพระราชสวามี ทรงเป็นคู่อภิเษกสมรสที่ดำรงตำแหน่งยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์สหราชอาณาจักรรวมระยะเวลา 69 ปี
คู่อภิเษกสมรสในพระมหากษัตริย์สหราชอาณาจักรบางพระองค์มิได้ดำรงพระอิสริยยศเป็นสมเด็จพระราชินีเนื่องจากสิ้นพระชนม์หรือการหย่าร้างก่อนพระสวามีครองราชย์ การอภิเษกสมรสเป็นโมฆะ หรืออภิเษกสมรสหลังพระสวามีสละราชสมบัติ ตามกรณีดังต่อไปนี้:
โซฟี โดโรเทอาแห่งเซลเลอ พระชายาในพระเจ้าจอร์จที่ 1 (ขณะดำรงพระอิสริยยศเป็นรัชทายาทแห่งรัฐผู้คัดเลือกเบราน์ชไวค์-ลือเนอบวร์ค) อภิเษกสมรสในวันที่ 22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2225 ทรงหย่าร้างวันที่ 28 ธันวาคม พ.ศ. 2237 ก่อนการเสด็จขึ้นครองราชย์ของพระสวามี สิ้นพระชนม์วันที่ 13 พฤศจิกายน พ.ศ. 2269
มาเรีย แอนน์ ฟิตซ์เฮอร์เบิร์ต พระชายาในพระเจ้าจอร์จที่ 4 (ขณะดำรงพระอิสริยยศเป็นเจ้าชายแห่งเวลส์) อภิเษกสมรสในปี พ.ศ. 2328 และถูกประกาศให้เป็นโมฆะในภายหลัง สิ้นพระชนม์ในปี พ.ศ. 2380
วอลลิส วอร์ฟีลด์ ซิมป์สัน พระชายาในอดีตสมเด็จพระเจ้าเอดเวิร์ดที่ 8 (ขณะดำรงพระอิสริยยศเป็นดยุกแห่งวินด์เซอร์) อภิเษกสมรสวันที่ 3 มิถุนายน พ.ศ. 2480 สิ้นพระชนม์วันที่ 24 เมษายน พ.ศ. 2529
นอกจากนี้ยังปรากฏกรณีพิเศษ เช่น แคโรไลน์แห่งเบราน์ชไวค์ ที่ทรงแยกประทับจากพระสวามี พระเจ้าจอร์จที่ 4 เนื่องจากการเสด็จขึ้นครองราชย์ แม้ว่าทรงเป็นคู่อภิเษกสมรสอย่างถูกต้องตามกฎหมาย แต่ก็ทรงไม่มีพระสถานะใด ๆ ในราชสำนัก ทรงถูกกีดกันไม่ให้เข้าร่วมพระราชพิธีราชาภิเษกของพระสวามีและรับการสวมมงกุฎเป็นสมเด็จพระราชินี ทำให้สาธารณชนออกมาประท้วง
ตั้งแต่ พ.ศ. 2250 มีเพียงพระเจ้าจอร์จที่ 1 และสมเด็จพระเจ้าเอดเวิร์ดที่ 8 เท่านั้นที่ครองราชย์โดยปราศจากการอภิเษกสมรส
หากเจ้าชายชาลส์ เจ้าชายแห่งเวลส์เสด็จขึ้นครองราชย์ คามิลลา ดัชเชสแห่งคอร์นวอลล์ พระชายาองค์ที่สอง จะได้รับพระอิสริยยศและบรรดาศักดิ์เทียบเท่าสมเด็จพระราชินีโดยอัตโนมัติ เว้นแต่จะมีการผ่านร่างกฎหมายยับยั้ง อย่างไรก็ตาม มีการประกาศออกมาว่าดัชเชสควรจะดำรงพระอิสริยยศเป็นเจ้าหญิงพระราชชายา แทนที่จะเป็นสมเด็จพระราชินี ต่อมาในวันที่ 6 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2022 สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 ทรงมีแถลงการณ์ในโอกาสพระราชพิธีเฉลิมฉลองการครองสิริราชสมบัติครบ 70 ปีของสมเด็จพระราชินีนาถใจความว่า คามิลลา ดัชเชสแห่งคอร์นวอลล์จะทรงเป็นที่รู้จักในฐานะสมเด็จพระราชินี
กระทั่งสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 เสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 8 กันยายน ค.ศ. 2022 เจ้าชายชาลส์ขึ้นครองราชสมบัติเป็นสมเด็จพระเจ้าชาลส์ที่ 3 แห่งสหราชอาณาจักร ทำให้ คามิลลา ทรงขึ้นดำรงพระอิสริยยศ สมเด็จพระราชินีคามิลลาแห่งสหราชอาณาจักร
== รายพระนาม ==
{| width=100% class="wikitable"
!ภาพ
!พระนาม
!ตราอาร์ม
!ประสูติ
!เสกสมรส
!เสวยราชย์
!สถาปนา
!พ้นจากตำแหน่ง
!สิ้นพระชนม์
!คู่สมรส
|- bgcolor="#45b9f5"
| colspan="10" align="center" |ราชวงศ์สจวต
|-
| align = "center"|||align="center"|เจ้าชายจอร์จแห่งเดนมาร์ก||align="center"|||align="center"|2 เมษายน พ.ศ. 2196||align="center"|28 กรกฎาคม พ.ศ. 2226||align="center"|1 พฤษภาคม พ.ศ. 2250สถาปนาราชอาณาจักรเกรตบริเตน||align="center"|ไม่มีพระราชพิธีสถาปนา||align="center" colspan="2"|28 ตุลาคม พ.ศ. 2251||align="center"|สมเด็จพระราชินีนาถแอนน์
|- bgcolor="#45b9f5"
| colspan="10" align="center" |ราชวงศ์แฮโนเวอร์
|-
| align = "center"|||align="center"|คาโรลีเนอแห่งบรันเดินบวร์ค-อันส์บัค||align="center"|||align="center"|1 มีนาคม พ.ศ. 2226||align="center"|22 สิงหาคม พ.ศ. 2248||align="center"|11 มิถุนายน พ.ศ. 2270พระราชสวามีครองราชย์||align="center"|11 ตุลาคม พ.ศ. 2270||align="center" colspan="2"|20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2280||align="center"|พระเจ้าจอร์จที่ 2
|-
| align = "center"|||align="center"|ชาร์ล็อทเทอแห่งเมคเลินบวร์ค-ชเตรลิทซ์||align="center"|||align="center"|19 พฤษภาคม พ.ศ. 2287||align="center" colspan="2"|8 กันยายน พ.ศ. 2304||align="center"|22 กันยายน พ.ศ. 2304|| colspan="2" align="center" |17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2361||align="center"|พระเจ้าจอร์จที่ 3
|-
| align = "center"|||align="center"|คาโรลีเนอแห่งเบราน์ชไวค์-ว็อลเฟินบึทเทิล||align="center"||| align="center" |17 พฤษภาคม พ.ศ. 2311||align="center"|8 เมษายน พ.ศ. 2338||align="center"|29 มกราคม พ.ศ. 2363พระราชสวามีครองราชย์||align="center"|ไม่มีพระราชพิธีสถาปนา|| colspan="2" align="center" |7 สิงหาคม พ.ศ. 2364||align="center"|พระเจ้าจอร์จที่ 4
|-
| align = "center"|||align="center"|อาเดิลไฮท์แห่งซัคเซิน-ไมนิงเงิน||align="center"|||align="center"|13 สิงหาคม พ.ศ. 2335||align="center"|13 กรกฎาคม พ.ศ. 2361||align="center"|26 มิถุนายน พ.ศ. 2373พระราชสวามีครองราชย์||align="center"|8 กันยายน พ.ศ. 2374|| align="center" |20 มิถุนายน พ.ศ. 2380พระราชสวามีสวรรคต||align="center"|2 ธันวาคม พ.ศ. 2392||align="center"|พระเจ้าวิลเลียมที่ 4
|-
| align = "center"|||align="center"|เจ้าชายอัลแบร์ทแห่งซัคเซิน-โคบวร์คและโกทา||align="center"|||align="center"|26 สิงหาคม พ.ศ. 2362||align="center" colspan="2"|10 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2383|| align="center" |ไม่มีพระราชพิธีสถาปนา||align="center" colspan="2"|14 ธันวาคม พ.ศ. 2404||align="center"|สมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรีย
|- bgcolor="#45b9f5"
| colspan="10" align="center" |ราชวงศ์ซัคเซิน-โคบวร์คและโกทา
|-
| align = "center"|||align="center"|เจ้าหญิงอเล็กซานดราแห่งเดนมาร์ก||align="center"|||align="center"|1 ธันวาคม พ.ศ. 2387||align="center"|10 มีนาคม พ.ศ. 2406|| align="center" |22 มกราคม พ.ศ. 2444พระราชสวามีครองราชย์||align="center"|9 สิงหาคม พ.ศ. 2445|| align="center" |6 พฤษภาคม พ.ศ. 2453พระราชสวามีสวรรคต|| align="center" |20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468|| align="center" |สมเด็จพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 7
|- bgcolor="#45b9f5"
| colspan="10" align="center" |ราชวงศ์วินด์เซอร์
|-
| align = "center"|||align="center"|มาเรียแห่งเท็ค|| align="center" |||align="center"|26 พฤษภาคม พ.ศ. 2410||align="center"|6 กรกฎาคม พ.ศ. 2436|| align="center" |6 พฤษภาคม พ.ศ. 2453พระราชสวามีครองราชย์||align="center"| 22 มิถุนายน พ.ศ. 2454|| align="center" |20 มกราคม พ.ศ. 2479พระราชสวามีสวรรคต|| align="center" |24 มีนาคม พ.ศ. 2496|| align="center" |สมเด็จพระเจ้าจอร์จที่ 5
|-
| align = "center"|||align="center"|เลดีเอลิซาเบธ โบวส์-ลีออน||align="center"|||align="center"|4 สิงหาคม พ.ศ. 2443||align="center"|26 เมษายน พ.ศ. 2466|| align="center" |11 ธันวาคม พ.ศ. 2479พระราชสวามีครองราชย์||align="center"|12 พฤษภาคม พ.ศ. 2480|| align="center" |6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2495พระราชสวามีสวรรคต|| align="center" |30 มีนาคม พ.ศ. 2545|| align="center" |สมเด็จพระเจ้าจอร์จที่ 6
|-
| align = "center"|||align="center"|เจ้าชายฟิลิปแห่งกรีซและเดนมาร์ก||align="center"|||align="center"|10 มิถุนายน พ.ศ. 2464||align="center"|20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2490|| align="center" |6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2495พระชายาครองราชย์|| align="center" |ไม่มีพระราชพิธีสถาปนา|| colspan="2" align="center" |9 เมษายน พ.ศ. 2564|| align="center" |สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2
|-
|align = "center"|80px
|align = "center"|คามิลลา แชนด์
|align = "center"|
|align = "center"|17 กรกฎาคม พ.ศ. 2490
|align = "center"|9 เมษายน พ.ศ. 2548
|align = "center"|8 กันยายน พ.ศ. 2565พระราชสวามีครองราชย์
|align = "center"|6 พฤษภาคม พ.ศ. 2566
|align = "center"|ยังดำรงตำแหน่ง
|align = "center"|ยังทรงพระชนม์
|align = "center"|สมเด็จพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 3
|}
== อ้างอิง ==
== ดูเพิ่ม ==
รายพระนามพระมหากษัตริย์สหราชอาณาจักร
*
ส
ส