วงศ์ลิงใหญ่

วงศ์ลิงใหญ่ หรือ โฮมินิด (Hominid, Great ape) เป็นวงศ์หนึ่งในทางอนุกรมวิธานของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในอันดับวานร (Primates) จำพวกเอป หรือลิงไม่มีหาง ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Hominidae
ซึ่งในปัจจุบันนี้มีดำรงเผ่าพันธุ์อยู่เพียง 4 สกุล คือ Pan, Gorilla, Homo และPongo 
ลักษณะสำคัญของวงศ์นี้ คือ มีฟันเขี้ยวขนาดเล็กและอยู่ในระดับเดียวกับฟันอื่น ๆ เดินด้วยขาหลัง 2 ขา เนื่องจากเปลี่ยนวิถีชีวิตจากบนต้นไม้มาสู่พื้นดิน เดิมเคยเชื่อว่าในวงศ์นี้ ประกอบไปด้วยสกุล 3 สกุล คือ Ramapithecus, Australopithecus และ Homo แต่จากการศึกษาเพิ่มเติมพบว่า Ramapithecus มีลักษณะคล้ายลิงอุรังอุตังมากกว่า Australopithecus และHomo จึงจัดให้อยู่ในวงศ์ย่อย Ponginae ของลิงอุรังอุตัง
ในวงศ์นี้ ชนิดที่ทราบว่าสูญพันธุ์ไปแล้วจำนวนหนึ่งถูกจัดกลุ่มกับมนุษย์ในวงศ์ย่อย Homininae ส่วนชนิดอื่น ๆ ถูกจัดในวงศ์ย่อย Ponginae กับลิงอุรังอุตัง บรรพบุรุษร่วมกันหลังสุดของลิงใหญ่เคยมีชีวิตอยู่เมื่อประมาณ 14 ล้านปีก่อน เมื่อบรรพบุรุษของลิงอุรังอุตังวิวัฒนามาจากบรรพบุรุษของอีก 3 ชนิดที่เหลือ บรรพบุรุษของวงศ์ลิงใหญ่ได้วิวัฒนาแยกทางจากวงศ์ Hylobatidae หรือ ชะนี แล้วก่อนหน้านั้น อาจเป็นเมื่อ 15-20 ล้านปีก่อน
== การจำแนกชั้น ==
นักวิทยาศาสตร์มีความเห็นไม่ตรงกันในการการจำแนกชั้นของสัตว์ในวงศ์ลิงใหญ่
แผนผังด้านล่างแสดงการจำแนกชั้นแบบหนึ่งของไพรเมต/วงศ์ลิงใหญ่ที่ยังมีชีวิตอยู่  เป็นการจำแนกชั้นที่ให้ความสำคัญกับความใกล้เคียงกันทางกรรมพันธุ์ของมนุษย์และลิงชิมแปนซี
โดยมีชื่อตามอนุกรมวิธาน
==วิวัฒนาการชาติพันธุ์==
ด้านล่างนี้เป็นสายพันธุ์ที่สูญพันธุ์ไปแล้ว ระบุไว้ประมาณล้านปีที่แล้ว (Mya) clades ที่แตกต่างกันไป
ส่วนการจำแนกชั้นมีดังต่อไปนี้  มีการรวมเอาสายพันธุ์มนุษย์ที่สูญพันธุ์ไว้ด้วย  ชื่อแรกเป็นชื่อตามอนุกรมวิธาน  ชื่อในวงเล็บเป็นชื่อทั่วไป
วงศ์ย่อย Homininae
* เผ่า Dryopithecini †
** Kenyapithecus
*** Kenyapithecus wickeri
** Danuvius
*** Danuvius guggenmosi
** Pierolapithecus
*** Pierolapithecus catalaunicus
** Udabnopithecus
*** Udabnopithecus garedziensis
** Ouranopithecus
*** Ouranopithecus macedoniensis
** Otavipithecus
*** Otavipithecus namibiensis
** Morotopithecus (ยังไม่สรุป)
*** Morotopithecus bishopi
** Oreopithecus (ยังไม่สรุป)
*** Oreopithecus bambolii
** Nakalipithecus
*** Nakalipithecus nakayamai
** Anoiapithecus
*** Anoiapithecus brevirostris
** Hispanopithecus
*** Hispanopithecus laietanus
*** Hispanopithecus crusafonti
** Dryopithecus
*** Dryopithecus wuduensis
*** Dryopithecus fontani
*** Dryopithecus brancoi
*** Dryopithecus laietanus
*** Dryopithecus crusafonti
** Rudapithecus
*** Rudapithecus hungaricus
** Samburupithecus
*** Samburupithecus kiptalami
* เผ่า Hominini
** เผ่าย่อย Hominina
*** Graecopithecus †
**** Graecopithecus freybergi
*** Sahelanthropus†
**** Sahelanthropus tchadensis
***Orrorin†
**** Orrorin tugenensis
*** Ardipithecus†
**** Ardipithecus ramidus
**** Ardipithecus kadabba
*** Kenyanthropus†
**** Kenyanthropus platyops
*** Praeanthropus†
**** Praeanthropus bahrelghazali
**** Praeanthropus anamensis
**** Praeanthropus afarensis
*** Australopithecus†
**** Australopithecus africanus
**** Australopithecus garhi
**** Australopithecus sediba
**** Australopithecus deyiremeda
*** Paranthropus†
**** Paranthropus aethiopicus
**** Paranthropus robustus
**** Paranthropus boisei
*** สกุล Homo (มนุษย์)
**** Homo gautengensis†
**** Homo rudolfensis†
**** Homo naledi†
**** Homo habilis†
**** Homo georgicus† (บางคนคิดว่าเป็นพันธุ์ย่อยของ Homo erectus )
**** Homo floresiensis†
**** Homo erectus†
**** Homo ergaster† (บางคนถือว่าเป็นชนิดย่อยของHomo erectus )
**** Homo antecessor†
**** Homo heidelbergensis†
**** Homo cepranensis†
**** Homo helmei†
**** Homo palaeojavanicus†
**** Homo tsaichangensis†
**** Denisovans (ยังไม่ได้กำหนดชื่อวิทยาศาสตร์)†
**** Homo neanderthalensis† (บางครั้งเรียกว่า Homo sapiens neanderthalensis)
**** Homo rhodesiensis†
**** Homo sapiens
***** Homo sapiens idaltu†
****** มนุษย์ที่มีกายวิภาคปัจจุบัน,Homo sapiens sapiens
***** Archaic Homo sapiens†
***** มนุษย์ถ้ำกวางแดง † (ยังไม่มีชื่อวิทยาศาสตร์ อาจจะเป็นเผ่าพันธุ์ของมนุษย์สมัยใหม่หรือลูกผสมของมนุษย์สมัยใหม่และเดนิโซแวน)
* เผ่า Panini
** สกุล Pan (ลิงชิมแปนซี)
***** ชิมแปนซี , Pan troglodytes
****** ชิมแปนซีกลาง, Pan troglodytes troglodytes
****** ชิมแปนซีตะวันตก, Pan troglodytes verus
****** ชิมแปนซีไนจีเรียแคเมอรูน, Pan troglodytes ellioti
****** ชิมแปนซีตะวันออก, Pan troglodytes schweinfurthii
***** โบโนโบ (ชิมแปนซีแคระ), Pan paniscus
เผ่า Gorillini
* สกุล Gorilla (ลิงกอริลลา)
**** กอริลลาตะวันตก, Gorilla gorilla
***** กอริลลาที่ลุ่มตะวันตก, Gorilla gorilla gorilla
***** กอริลลาแม่น้ำครอสส์, Gorilla gorilla diehli
**** กอริลลาตะวันออก, Gorilla beringei
***** กอริลลาภูเขา, Gorilla beringei beringei
***** กอริลลาที่ลุ่มตะวันออก, Gorilla beringei graueri
** Chororapithecus † (ยังเป็นที่ถกเถียง)
*** Chororapithecus abyssinicus
วงศ์ย่อย Ponginae
* เผ่า Lufengpithecini †
** Lufengpithecus
*** Lufengpithecus lufengensis
*** Lufengpithecus keiyuanensis
*** Lufengpithecus hudienensis
* เผ่า Sivapithecini†
** Ankarapithecus
*** Ankarapithecus meteai
** Sivapithecus
*** Sivapithecus brevirostris
*** Sivapithecus punjabicus
*** Sivapithecus parvada
*** Sivapithecus sivalensis
*** Sivapithecus indicus
** Gigantopithecus
*** Gigantopithecus bilaspurensis
*** Gigantopithecus blacki
*** Gigantopithecus giganteus
* เผ่า Pongini
** Khoratpithecus†
*** Khoratpithecus ayeyarwadyensis
*** Khoratpithecus piriyai
*** Khoratpithecus chiangmuanensis
* สกุล Pongo (ลิงอุรังอุตัง)
**** อุรังอุตังบอร์เนียว, Pongo pygmaeus
***** Pongo pygmaeus pygmaeus
***** Pongo pygmaeus morio
***** Pongo pygmaeus wurmbii
**** อุรังอุตังสุมาตรา, Pongo abelii
**** อุรังอุตังตาปานูลี
*** Pongo hooijeri''†
==ดูเพิ่ม==
วิวัฒนาการของมนุษย์
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
Renderings of Hominid Exemplars at the Smithsonian 
Additional information on great apes 
ลิงไม่มีหาง