รถไฟฟ้ารางเบามาเก๊า

รถไฟฟ้ารางเบามาเก๊า (t=澳門輕軌系統|j=ou3 mun4 hing1 gwai2 hai6 tung2, Metro Ligeiro de Macau (MLM)) หรือ Macau Light Rapid Transit (MLRT) เป็นระบบขนส่งมวลชนทางรางในเขตเมืองของเขตบริหารพิเศษมาเก๊าแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน และเป็นขนส่งมวลชนทางรางสายแรกของมาเก๊า ให้บริการบริเวณคาบสมุทรมาเก๊า, ไตปาและโกไต บริการด่านตรวจคนเข้าเมืองที่สำคัญ เช่น ประตูพรมแดน (Border Gate; t=關閘; Portas do Cerco), ท่าเรือเฟอร์รี่ Outer Harbour (t=外港碼頭; Terminal Marítimo do Porto Exterior), สะพานดอกบัว (t=蓮花大橋; Ponte Flor de Lótus) และท่าอากาศยานนานาชาติมาเก๊า (t=澳門國際機場; Aeroporto Internacional de Macau) ส่วนแรกเริ่มก่อสร้างในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2555 และเปิดดำเนินการเดินรถในส่วนแรกเมื่อวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2562 รถไฟฟ้ารางเบามาเก๊าดำเนินการโดย บริษัท เอ็มทีอาร์ (มาเก๊า) บริษัทย่อยของบริษัทเอ็มทีอาร์ ฮ่องกง (t=香港鐵路有限公司)
ระบบรถไฟฟ้ารางเบามาเก๊าปัจจุบันแล้วเสร็จในสาย ไตปา ระหว่างสถานีโอเชียน (t=海洋; Oceano) และสถานีท่าเรือเฟอร์รี่ไตปา (t=氹仔碼頭; Terminal Marítimo da Taipa) ระยะทาง 9.3 กิโลเมตร โดยมี 11 สถานี การก่อสร้างอู่จอดซ่อมบำรุงและสายทางเริ่มต้นขึ้นเมื่อวันที่ 21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2555 โดยเริ่มก่อสร้างในเกาะไตปา อย่างไรก็ตามความล่าช้าอย่างมากในการก่อสร้างอู่จอดซ่อมบำรุง การเปิดเดินรถสายไตปาอย่างเป็นทางการจึงมีขึ้นเมื่อวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2562 มูลค่าการก่อสร้างของโครงการเพิ่มขึ้นจากประมาณการในปี พ.ศ. 2552 ที่ 7.5 พันล้านปาตากามาเก๊า เป็น 11 พันล้านปาตากาในประมาณการในปี พ.ศ. 2554 และเพิ่มเป็น 14.273 พันล้านปาตากาในเดือนกันยายน พ.ศ. 2555 และสิ้นปี พ.ศ. 2560 เพิ่มอีกเป็น 15.4 พันล้านปาตากา แต่ในสิ้นปี พ.ศ. 2562 สามารถลดค่าใช้จ่ายจากการเปิดดำเนินงานของสายไตปา ทำให้ค่าใช้จ่ายทั้งโครงการคงเหลือ 10.1-10.2 พันล้านปาตากามาเก๊า
== ประวัติ ==
ในการแถลงนโยบายปีงบประมาณ พ.ศ. 2544 ต่อสาธารณะ โดยผู้บริหารสูงสุดเขตบริหารพิเศษมาเก๊า เอ็ดมุนด์ โฮ (t=何厚鏵|j=ho4 hau5 waa4, Edmund Ho Hau-wah) ระบุว่ารัฐบาลจะนำเสนอระบบขนส่งมวลชนใหม่เพื่อแก้ไขปัญหาการขนส่งในเมือง ต่อมาในปีพ.ศ. 2545 รัฐบาลได้มอบหมายให้ บริษัท ฮ่องกงเมโทรคอร์ปอเรชั่น (เอ็มทีอาร์) ทำการวิจัยเกี่ยวกับระบบขนส่งทางรถไฟของมาเก๊า ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2546 บริษัท เอ็มทีอาร์ของฮ่องกงได้ส่งมอบรายงานคำปรึกษาครั้งแรก แนะนำให้ใช้ระบบรถไฟฟ้ารางเบาแบบทางยกระดับ แต่มีการพิจารณาประสิทธิผลด้านต้นทุนของแนวทางนี่ และยังได้รับการวิพากษ์วิจารณ์เนื่องจากไม่ได้มุ่งเน้นที่ประชาชนผู้อยู่อาศัย ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2548 บริษัท เอ็มทีอาร์ของฮ่องกงเสร็จสิ้นรายงานการให้คำปรึกษาครั้งที่สอง ซึ่งเสนอให้ใช้ระบบรถไฟฟ้าใต้ดินและกำหนดแผนการเลือกเส้นทางเบื้องต้น อย่างไรก็ตามรายงานการศึกษามีข้อสงสัยถึงปัญหาต่าง ๆ เช่นค่าใช้จ่ายที่สูง
ในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2549 รัฐบาลเขตบริหารพิเศษมาเก๊าได้เผยแพร่โครงการ "การวิจัยเชิงลึกเกี่ยวกับระบบรถไฟฟ้าขนส่งมวลชน" ซึ่งมีการตั้งข้อสังเกตถึงปัญหาเช่น สายทางผ่านพื้นที่อาศัยหนาแน่นมากเกินไป และไม่สามารถอนุรักษ์เมืองเก่าได้ ในวันที่ 13 กรกฎาคม พ.ศ. 2550 รัฐบาลเขตบริหารพิเศษมาเก๊าได้ออก "แผนเพิ่มประสิทธิภาพสำหรับระบบขนส่งมวลชนขนาดใหญ่" ซึ่งระบุว่ารัฐบาลมาเก๊ามีแผนที่จะเริ่มก่อสร้างรถไฟฟ้ารางเบาในปี พ.ศ. 2551 และทำการแก้ไขแผนเชิงลึกมากขึ้น
วันที่ 12 ตุลาคม พ.ศ. 2550 เหล่าซีหยิ่ว (t=劉仕堯|j=lau4 si6 jiu4) ผู้อำนวยการสำนักการขนส่งและโยธาธิการประกาศอย่างเป็นทางการถึงการก่อสร้างระบบรถไฟฟ้าระยะแรก ระบบใช้การปรับแผนให้มีประสิทธิภาพโดยจะไม่มีการเปลี่ยนแปลงเพิ่มเติม รัฐบาลเชิญที่ปรึกษาระหว่างประเทศเพื่อร่างการเสนอราคา ณ สิ้นปี พ.ศ. 2550 และเปิดประมูลในปี พ.ศ. 2551 ซึ่งแต่เดิมกำหนดให้เริ่มอย่างเป็นทางการในช่วงครึ่งหลังของปี พ.ศ. 2551 อย่างไรก็ตามเนื่องจากการยื่นจาก บริษัทที่เข้าร่วมประมูล ทางสำนักงานโครงสร้างพื้นฐานด้านการขนส่ง ภายใต้สำนักการขนส่งได้ใช้เวลาศึกษา 4 เดือน เวลาในการประมูลโครงการจึงเลื่อนเป็น พ.ศ. 2552, 2553 และ 2554 ต่อมาเนื่องจากสายทางรถไฟฟ้ามีการเปลี่ยนแปลงอีกหลายครั้ง และต้องใช้เวลาในการดำเนินการกระบวนการอุทธรณ์สำหรับการเสนอราคา โครงการจึงเลื่อนออกไปจนกระทั่งวันที่ 21กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2555 ก่อนที่จะมีการเริ่มก่อสร้างอย่างเป็นทางการ ในขณะเดียวกันรัฐบาลก็สัญญาว่าจะวางแผนระยะที่สองของโครงการหลังจากการก่อสร้างระยะแรก และเสนอแผนความเป็นไปได้โดยรับฟังความเห็นสาธารณะ
เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2562 สำนักงานโครงสร้างพื้นฐานด้านการขนส่งซึ่งก่อตั้งขึ้นในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2550 ได้ถูกยกเลิกและแทนที่อย่างเป็นทางการโดย "บริษัทรถไฟฟ้ารางเบามาเก๊า จำกัด " ซึ่งเป็นบริษัทที่บริหารโดยเงินทุนสาธารณะทั้งหมด เพื่อร่วมบริหารจัดการในการเปิดสายทาง ไตปา โดยรัฐบาลมาเก๊าและ บริษัทรถไฟฟ้ารางเบามาเก๊า ได้ลงนามในสัญญาสิบปี "รับรองสัญญาอนุญาตในการจัดการระบบรถไฟฟ้ารางเบา การดำเนินงานและการบำรุงรักษา" นอกจากนี้ บริษัท เอ็มทีอาร์ (มาเก๊า) มีหน้าที่รับผิดชอบในการปฏิบัติการณ์และบำรุงรักษา รถไฟฟ้ารางเบาในสายทางไตปา
=== เหตุผลในการก่อสร้าง ===
รัฐบาลมาเก๊าคาดว่าจะมีนักท่องเที่ยวเกิน 20 ล้านคนต่อปี นอกจากนี้โรงแรมและคาสิโนมีการก่อสร้างแล้วเสร็จในปีที่ผ่านมาเพิ่มขึ้น เชื่อได้ว่ารถบัส, รถแท็กซี่และเครือข่ายการขนส่งที่เกี่ยวข้องของมาเก๊าไม่สามารถรับมือกับการเติบโตดังกล่าวได้ ดังนั้นจึงจำเป็นต้องสร้างระบบขนส่งมวลชนใหม่เพื่อบรรเทาปัญหาการจราจรติดขัด และปรับปรุงปัญหามลภาวะต่อสิ่งแวดล้อม
== การเปิดบริการ ==


บริการรถไฟฟ้ารางเบาเปิดเดินรถในเวลา 6:30 นาฬิกาถึง 23:35 นาฬิกาในวันจันทร์ถึงศุกร์ และถึง 00:19 นาฬิกา (ของวันใหม่) ในวันเสาร์-อาทิตย์และวันหยุด เนื่องจากการจัดซื้อประตูเข้าสู่ระบบกับบริษัทมิตซูบิชิ จึงไม่สามารถใช้งานร่วมกับเงินอิเล็กทรอนิกส์อื่น ๆ ได้เมื่อผู้โดยสารเข้าระบบ โดยจะสามารถใช้บัตรมาเก๊าพาสหรือเงินสดเพื่อซื้อตั๋วและใช้ตั๋วนั้นเพื่อเข้าและออกประตู ในขณะนี้ไม่สามารถสแกนบาร์โค้ดด้วยโทรศัพท์มือถือโดยตรง หรือเข้าหรือออกจากระบบด้วยบัตรมาเก๊าพาสได้ ปัญหาความเข้ากันได้จะต้องได้รับการศึกษาโดย บริษัทรถไฟฟ้ารางเบามาเก๊า ต่อไป (ไม่คิดต่าโดยสารตลอดเดือน ธันวาคม พ.ศ. 2562 ในช่วงเปิดให้บริการครั้งแรก)
== ลำดับการพัฒนา ==
วันที่ 20 เมษายน พ.ศ. 2556 เหล่า หย่ง (t=劉榕|j=lau4 jung4) ผู้อำนวยการสำนักผังเมืองภายใต้สำนักการโยธามาเก๊ากล่าวว่า เพื่อเชื่อมต่อกับการเปิดสถานีรถไฟ กงเป่ย สายกว่างโจว-จูไห่ ของสาธารณรัฐประชาชนจีน เจ้าหน้าที่กำลังศึกษาการขยายสายทางระยะแรก จากสถานี ประตูพรมแดน (Border Gate; t=關閘, Portas do Cerco) ไปยังสถานี เช็ง เจา (t=青洲, Ilha Verde) เพื่อเป็นเส้นทางที่สองจากคาบสมุทรมาเก๊า สู่จูไห่
เมื่อวันที่ 23 ธันวาคม พ.ศ. 2556 แจง ยุก (t=鄭煜|j=zeng6 juk1) สมาชิกคณะกรรมการที่ปรึกษาทางการขนส่ง แนะนำว่านอกเหนือจากการเปิดให้บริการเป็นครั้งแรกในส่วนของรถไฟฟ้ารางเบาสถานีท่าเรือเฟอร์รี่ไตปา ไปยังสวนโอเชี่ยนแล้ว ก็เสนอให้ศึกษาส่วนขยายของสายทางไปย่านที่พักอาศัยเคหะ แสะผ่ายวาน (t=石排灣|j=sek6 paai4 waan1, Seac Pai Van) และบริเวณเกาะโกโลอานีโดยเร็วที่สุด เพื่อนำประสิทธิภาพสูงสุดของรถไฟฟ้ารางเบาส่วน ไตปา ให้ตอบสนองความต้องการการเดินทางของผู้อยู่อาศัยในเคหะ แสะผ่ายวาน
วันที่ 18 มกราคม พ.ศ. 2557 ในการแลกเปลี่ยนความเห็นสาธารณะในการศึกษาความเป็นไปได้ของสาย แสะผ่ายวาน นอกเหนือจากความกังวลของผู้อยู่อาศัยเกี่ยวกับการจะขยายสายวงแหวนแล้ว ผู้อยู่อาศัยยังหวังที่จะขยายสายทางไปยังหาด ฮักซา (t=黑沙海灘, Praia de Hac Sá) เพื่อความสะดวกของผู้พักอาศัย หลั่มโส่ยฮ่อย (t=林瑞海|j=lam4 seoi6 hoi2) ที่ปรึกษาด้านเทคนิคของสำนักงานขนส่งและก่อสร้างกล่าวว่า เขาจะวิเคราะห์ความคิดเห็นอย่างครอบคลุมและพิจารณาถึงความจำเป็นในการขยายไปยัง โกโลอานี และ ฮักซา เมื่อเดินทางไปพร้อมกับผู้โดยสารในสถานการณ์จริง
วันที่ 5 มกราคม พ.ศ. 2561 สำนักงานขนส่งและก่อสร้างได้เสนอแนวเส้นทาง ใหม่ของรถไฟฟ้ารางเบา (สายตะวันออก) จาก ประตูพรมแดน (Border gate; t=關閘, Portas do Cerco) สู่ท่าเรือเฟอร์รี่ไตปา (t=氹仔客運碼頭, Terminal Marítimo de Passageiros da Taipa) ผ่านเขตเมืองใหม่ A (t=澳門新城區A區, Novos Aterros Urbanos da Zona A) และจะเริ่มศึกษาโครงการในระยะเวลาอันสั้น ขณะที่สายคาบสมุทรมาเก๊ายังไม่มีกำหนดเริ่มการก่อสร้าง
วันที่ 25 สิงหาคม พ.ศ. 2562 ผู้สมัครชิงตำแหน่งผู้บริหารสูงสุดเขตบริหารพิเศษมาเก๊า ฮอยัตเส่ง (t=賀一誠|j=ho6 jat1 sing4, Ho Iat Seng) ให้สัญญาในงานแถลงข่าวของผู้สมัครฯ ว่าโครงการรถไฟฟ้ารางเบาสาย บาร์รา (t=媽閣線, Estação do Barra) จะเสร็จสมบูรณ์ภายในระยะเวลาในตำแหน่งห้าปีอย่างแน่นอน เขาบอกว่าเมื่อเสร็จสิ้นการก่อสร้างสถานี บาร์รา คาดว่าสถานีรถไฟฟ้ารางเบาทั้งหมดจะใช้งบประมาณ 15.5 พันล้านปาตากา ซึ่งสถานี บาร์รา ใช้งบประมาณก่อสร้าง 4.5 พันล้านปาตากามาเก๊า ค่าอุปกรณ์ 3.6 พันล้านปาตากา, สถานีซ่อมบำรุง 2.6 พันล้านปาตากา และส่วนที่เหลืออีก 4.8 พันล้านปาตากา ค่าใช้จ่ายโดยประมาณต่อกิโลเมตรของรถไฟประมาณ 500 ล้านปาตากา กล่าวอีกนัยหนึ่งการก่อสร้างสายตะวันออกไม่ต้องใช้อุปกรณ์จำนวนมาก และแม้ว่าจะขยายสายทางก็ไม่เสียค่าใช้จ่ายมาก นอกจากนี้เขายังกล่าวว่ารัฐบาลปัจจุบันได้ทำการศึกษาแนวสายทางในด้านตะวันออกเท่านั้น ดังนั้นจึงจะศึกษาแผนการของรัฐบาลปัจจุบันและจะไม่ตัดแผนการอื่น ๆ
== แผนสายทาง ==
{|  class="wikitable"
!width="12.5%"| กำหนดเวลาเปิดดำเนินการ
!width="20%"| สายทาง
!width="25%" colspan="2"| จุดเริ่มต้น-สิ้นสุด
!width="11%"| ความยาว (กม.)
!width="7%"| จำนวนของสถานี
!width="16%"| สถานะปัจจุบัน
!width="8.5%"| หมายเหตุ
|-
|style="text-align:center"| ธันวาคม พ.ศ. 2562 || style="text-align:center; line-height:1.05" | || width="12.5%"| สถานีโอเชียน || width="12.5%"| สถานีท่าเรือเฟอร์รี่ไตปา ||style="text-align:center"| 9.3 ||style="text-align:center"| 11 ||เปิดดำเนินการ ||
|-
|style="text-align:center"| พ.ศ. 2566/2567 ||style="text-align:center"| สายไตปา (ส่วนไตปา-บาร์รา) || สถานีบาร์รา || สถานีโอเชี่ยน ||  ||style="text-align:center"| 1 || ระหว่างการก่อสร้าง ||
|-
|rowspan="7"; style="text-align:center"|ระหว่างการพิจารณา ||style="text-align:center"| สายคาบสมุทรมาเก๊า(ส่วนเหนือและใต้) || สถานี ประตูพรมแดน (Border Gate) || สถานีบาร์รา ||style="text-align:center"| 11.7 ||style="text-align:center"| 10 || วางแผน ||
|-
|style="text-align:center"| สายคาบสมุทรมาเก๊า(ส่วน Inner Harbour) || สถานี ประตูพรมแดน (Border Gate) || สถานีบาร์รา ||style="text-align:center"| 4.5 ||style="text-align:center"| 6/7 || วางแผน ||
|-
|style="text-align:center"| สายแสะผ่ายวาน(石排灣; Seac Pai Van) || สถานี สะพานดอกบัว || แสะผ่ายวาน ||style="text-align:center"| 1.6 ||style="text-align:center"| 3 || วางแผนและเริ่มก่อสร้างเบื้องต้น||
|-
|style="text-align:center"| ส่วนต่อขยายสายวางข่ำ(橫琴島; Ilha de Montanha) || สถานี สะพานดอกบัว || สถานีด่านวางข่ำ ||style="text-align:center"| 3.3 ||style="text-align:center"| 3 || ศึกษารายละเอียดความเป็นไปได้ ||
|-
|style="text-align:center"| สายพิเศษด่านเกาะเทียมสะพานฮ่องกง–จูไห่–มาเก๊า || ด่านเกาะเทียมสะพานฮ่องกง–จูไห่–มาเก๊า || ท่าเรือ Outer Harbour ||  ||style="text-align:center"| 3 || วางแผน ||
|-
|style="text-align:center"| สายมาเก๊าตะวันออก || สถานีท่าเรือเฟอร์รี่ไตปา || สถานี ประตูพรมแดน (Border Gate) ||style="text-align:center"| 7.8 ||style="text-align:center"|>6 || ศึกษารายละเอียดและออกแบบ||
|-
|style="text-align:center"| สายไตปาเหนือ ||  ||  ||  ||style="text-align:center"|>2 || ข้อเสนอ ||
|-
|}
== ขบวนรถ ==
รถไฟฟ้ารางเบามาเก๊าใช้ ขบวนรถมิตซูบิชิเฮฟวีอินดัสทรีส์ Crystal Mover รุ่น Urbanismo-22 ซึ่งเป็นระบบขนส่งผู้โดยสารอัตโนมัติ (APM) โดยใช้ล้อยางที่วิ่งบนรางคอนกรีต มิตซูบิชิจะจัดหารถไฟสองตู้โดยสารจำนวน 55 คันซึ่งเป็นแบบอัตโนมัติ (ไร้คนขับ) สามารถขยายความจุผู้โดยสารได้สูงสุดถึง 476 คนต่อขบวน (4 ตู้โดยสาร) โดยขบวนรถมีชื่อว่า Ocean Cruiser
== อัตราค่าโดยสาร ==
จนถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2562 รถไฟฟ้ารางเบามาเก๊าให้บริการฟรี ตามประกาศของผู้บริหารสูงสุดเขตบริหารพิเศษมาเก๊าหมายเลข 186/2019  ณ วันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2563 ค่าใช้จ่ายสำหรับโดยสารรถไฟฟ้ารางเบามาเก๊าเป็นดังนี้:
{|  class="wikitable"
!width="20.5%"|จำนวนสถานี
!width="20.5%"|เหรียญเดินทางเที่ยวเดียว
!width="20.5%"|เหรียญเดินทางเที่ยวเดียว (ลดหย่อน),บัตรเติมเงิน
!width="20.5%"|บัตรเติมเงินสำหรับนักเรียน
!width="18%"|เด็กสูงน้อยกว่า 1 เมตร, บัตรผู้สูงอายุ,บัตรผู้ทุพพลภาพ
|-
|style="text-align:center"|3 สถานีหรือน้อยกว่า||style="text-align:center"|MOP $6.00||style="text-align:center"|MOP $3.00||style="text-align:center"|MOP $1.50||rowspan="3"; style="text-align:center"|ฟรี
|-
|style="text-align:center"|6 สถานีหรือน้อยกว่า||style="text-align:center"|MOP $8.00||style="text-align:center"|MOP $4.00||style="text-align:center"|MOP $2.00
|-
|style="text-align:center"|10 สถานีหรือน้อยกว่า||style="text-align:center"|MOP $10.00||style="text-align:center"|MOP $5.00||style="text-align:center"|MOP $2.50
|-
|}
== ดูเพิ่ม ==
รายชื่อระบบขนส่งมวลชนเร็ว
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
– รถไฟฟ้ารางเบามาเก๊า (ภาษาอังกฤษ)
เว็บไซต์ผู้ดำเนินการ – เอ็มทีอาร์ (มาเก๊า)
รถไฟฟ้ารางเบาในมาเก๊า
การขนส่งผู้โดยสารระบบรางในมาเก๊า