การก่อการกำเริบวอร์ซอ

การก่อการกำเริบวอร์ซอ(powstanie warszawskie; Warschauer Aufstand) เป็นปฏิบัติการในสงครามโลกครั้งที่สองครั้งสำคัญโดยขบวนการต่อต้านใต้ดินชาวโปล เพื่อปลดปล่อยกรุงวอร์ซอจากการยึดครองของเยอรมัน มันเกิดขึ้นในช่วงฤดูร้อน ค.ศ. 1944 และมันถูกนำโดยขบวนการต่อต้านชาวโปลจากกองทัพบ้านเกิด(Armia Krajowa) การก่อการกำเริบอยู่ในช่วงเวลาตรงกับการล่าถอยของกองกำลังเยอรมันออกจากโปแลนด์ก่อนการรุกคืบของโซเวียต ในขณะที่เข้าใกล้เขตชานเมืองทางตะวันออกของเมือง กองทัพแดงได้หยุดปฏิบัติการการสู้รบแบบชั่วคราว ทำให้เยอรมันสามารถรวบรวมกองกำลังใหม่และปราบปรามจนเอาชนะขบวนการต่อต้านชาวโปลและทำลายล้างเมืองเพื่อเป็นการแก้แค้น การก่อการกำเริบนี้เป็นการต่อสู้เป็นเวลา 63 วันโดยได้รับการสนับสนุนจากภายนอกเพียงเล็กน้อย มันเป็นความพยายามทางทหารขนาดใหญ่เพียงครั้งเดียวของขบวนการต่อต้านของยุโรปในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง
การก่อการกำเริบดังกล่าวได้เริ่มต้นขึ้น เมื่อวันที่ 1 สิงหาคม ค.ศ. 1944 ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของปฏิบัติการเทมเพสท์ทั่วทั้งประเทศ ได้เปิดฉากในช่วงเวลาที่การรุกลูบลิน-เบรสต์ของโซเวียต เป้าหมายหลักของชาวโปลคือการขับไล่เยอรมันออกไปจากกรุงวอร์ซอ ในขณะที่ช่วยให้ฝ่ายสัมพันธมิตรเอาชนะเยอรมนี เป้าหมายทางการเมืองเพิ่มเติมของรัฐใต้ดินโปแลนด์คือการปลดปล่อยเมืองหลวงของโปแลนด์และยืนยันอำนาจอธิปไตยของโปแลนด์ก่อนที่คณะกรรมาธิการแห่งชาติเพื่อการปลดปล่อยโปแลนด์ซึ่งโซเวียตคอยหนุนหลังจะเข้ามาควบคุม สาเหตุที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็วอื่นอีก ได้แก่ การคุกคามของเยอรมันที่ทำการไล่ต้อนชายฉกรรจ์ชาวโปลขนาดใหญ่สำหรับ "การอพยพ" การเรียกร้องโดยหน่วยงานชาวโปลของวิทยุมอสโคว์สำหรับการก่อการกำเริบ และความรู้สึกของชาวโปลที่ต้องการความยุติธรรมและการล้างแค้นต่อศัตรูหลังห้าปีที่เยอรมันยึดครอง
นักวิชาการล่าสุดนับตั้งแต่การล่มสลายของสหภาพโซเวียต ร่วมกับรายงายพยานได้เรียกร้องสู่การตั้งคำถามถึงมูลเหตุจูงใจของรัสเซียและได้เสนอว่าพวกเขาขาดการสนับสนุนสำหรับการก่อการกำเริบวอร์ซอเป็นการแสดงให้เห็นถึงความปราถนาอันแรงกล้าของโซเวียตในยุโรปตะวันออก กองทัพแดงไม่ได้เข้ามาให้การสนับสนุนแก่นักสู้ฝ่ายต่อต้านหรือการจัดหาการสนับสนุนทางอากาศ เอกสารที่ถูกปลดออกจากการเป็นเอกสารลับล่าสุดได้แสดงให้เห็นว่าโจเซฟ สตาลินได้หยุดยั้งกองกำลังของเขาอย่างแยบยลเพื่อให้ปฏิบัติการล้มเหลวและปล่อยให้ขบวนการต่อต้านชาวโปลถูกกำจัด "จุดสำคัญของข้อพิพาทระหว่างโปแลนด์และโซเวียตเหนือชายแดนตะวันออกของโปแลนด์"
ในความเป็นจริง นักวิชาการได้ตั้งข้อสังเกตว่าช่วงเวลาสองเดือนของการก่อการกำเริบวอร์ซอถือเป็นจุดเริ่มต้นของสงครามเย็น ตามที่นักประวัติศาสตร์นามว่า Alexandra Richie ได้กล่าวไว้ สำหรับกรณี การก่อการกำเริบวอร์ซอ "ได้เปิดเผยถึงความต้องการของโปแลนด์สำหรับระบอบประชาธิปไตยและเสรีภาพแบบตะวันตก และความปราถนาอันแรงกล้าอย่างโหดเหี้ยมของสตาลินเพื่อที่จะทำให้ยุโรปตะวันออกและกลางกลายเป็นคอมมิวนิสต์หลังสงคราม"
ความสูญเสียในช่วงการก่อการกำเริบวอร์ซอคือหายนะ แม้ว่าจำนวนความสูญเสียที่แน่ชัดนั้นไม่ปรากฏ มันเป็นการคาดคะเนว่าสมาชิกของขบวนการต่อต้านชาวโปลซึ่งเสียชีวิตประมาณ 16,000 คน และบาดเจ็บสาหัสประมาณ 6,000 คน นอกจากนี้ พลเรือนชาวโปลที่เสียชีวิตจำนวนระหว่าง 150,000 และ 200,000 คน ส่วนมากมาจากการประหารชีวิตหมู่ ชาวยิวที่ถูกปิดบังซ่อนเร้นโดยชาวโปลได้ถูกเปิดเผยโดยการกวาดล้างแบบบ้านต่อบ้านของเยอรมันและการขับไล่มวลชนในย่านใกล้เคียงทั้งหมด ความปราชัยของการก่อการกำเริบวอร์ซอยังได้ทำลายพื้นที่เมืองของโปแลนด์เพิ่มเติม
== อ้างอิง ==
== หนังสือเพื่มเติม ==
:See also http://www.polishresistance-ak.org/FurtherR.htm  for more English language books on the topic.
Stanislas Likiernik By Devik's luck Mainstream publishing edinburgh and London, 2001, ISBN 1-84018-397-7
== แหล่อข้อมูลอื่น ==
Warsaw Rising Museum in Warsaw
The Warsaw Rising
The Warsaw Uprising – 1.VIII.1944 
Warsaw Uprising CNN Special
Warsaw Uprising of 1944  at Polonia Today
Warsaw Rising: The Forgotten Soldiers of World War II. Educator Guide
Warsaw Uprising 1944 A source for checking data used in this page and offers of material and help.
Polish Resistance  page provides information and maps which may be freely copied with attribution.
Warsaw Life: A detailed account of the 1944 Warsaw Rising, including the facts, the politics and first-hand accounts
Polish Boy Scouts Deliver "AK" Mail
The Warsaw Uprising daily diary, written in English by Eugenuisz Melech, on the events as they happened.
Anglo-Polish Radio ORLA.fm Has broadcast several historical programmes on the Warsaw Uprising
Website summarizing many publications against decision to initiate Warsaw Uprising
Dariusz Baliszewski, Przerwać tę rzeź! Tygodnik "Wprost", Nr 1132 (8 August 2004)
Warschau – Der letzte Blick German aerial photos of Warsaw taken during the last days before the Warsaw Uprising
Count Ralph Smorczewski – Daily Telegraph obituary
Interview with Warsaw Uprising veteran Stefan Bałuk  The State We're in from Radio Netherlands Worldwide
ยุทธการและปฏิบัติการทางทหารในสงครามโลกครั้งที่สอง
ประวัติศาสตร์โปแลนด์
แนวรบด้านตะวันออก (สงครามโลกครั้งที่สอง)