รถไฟฟ้าในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล

โครงข่ายระบบรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนในกรุงเทพมหานครและพื้นที่ต่อเนื่อง เป็นระบบขนส่งทางรางในเขตเมืองในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล เริ่มเปิดให้บริการเป็นครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ. 2542 ในเส้นทางรถไฟฟ้าบีทีเอส สายสุขุมวิท (สถานีหมอชิต–สถานีอ่อนนุช) และรถไฟฟ้าบีทีเอส สายสีลม (สถานีสนามกีฬาแห่งชาติ–สถานีสะพานตากสิน) โดยในปัจจุบันมีรถไฟฟ้าที่เปิดให้บริการแล้วทั้งสิ้น 10 สาย 190 สถานี ครอบคลุมระยะทางไม่น้อยกว่า 277 กิโลเมตร
== ประวัติ ==
=== จุดเริ่มต้น ===
นับตั้งแต่เริ่มเกิดปัญหาการจราจรติดขัดในกรุงเทพมหานคร ช่วงยุคคริสต์ทศวรรษ 1960 และได้ทวีความรุนแรงมากขึ้นเป็นลำดับจนกระทั่งในปี พ.ศ. 2514 รัฐบาลไทยได้รับความช่วยเหลือจากรัฐบาลเยอรมันส่งคณะผู้เชี่ยวชาญมาทำการศึกษา สำรวจ และวางแผนแม่บทสำหรับการจราจรและขนส่งในกรุงเทพมหานคร ซึ่งได้เสนอแนะให้มีระบบรถขนส่งมวลชนแบบเร็ว (Mass Rapid Transit System) เพื่อแก้ไขปัญหาการเดินทางและการจราจรในกรุงเทพมหานคร จึงได้มีการจัดตั้งการทางพิเศษแห่งประเทศไทย และดำเนินการระบบรถไฟฟ้าขนส่งมวลชน (Mass Rapid Transit System)
ต่อมากระทรวงคมนาคมได้รับความช่วยเหลือจากรัฐบาลญี่ปุ่น โดยองค์กรความร่วมมือระหว่างประเทศของญี่ปุ่น (ไจก้า) ได้ส่งผู้เชี่ยวชาญมาศึกษาความเหมาะสมทางด้านเศรษฐกิจและวิศวกรรม เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการเดินขบวนรถไฟของการรถไฟแห่งประเทศไทย จึงริเริ่มแผนการทำโครงการระบบการขนส่งทางรถไฟและทางด่วนยกระดับ (Bangkok Elevated Road & Trains System (BERTS)) โดยการรถไฟแห่งประเทศไทย ซึ่งเป็นการสร้างทางรถไฟ รถไฟฟ้า และทางด่วนยกระดับขึ้นมา เพื่อแก้ปัญหาการจราจรที่ติดขัดจากปัญหาจุดตัดทางรถไฟที่ทำให้กีดขวางกระแสการจราจร ก่อนที่ภายหลังจึงนำผลการศึกษาของไจก้าไปสู่ภาคปฏิบัติในรัฐบาลชาติชาย ชุณหะวัณ
ในปี พ.ศ. 2533 กระทรวงคมนาคมได้มีการลงนามสัญญาสัมปทานโครงการรถไฟฟ้าลาวาลินกับ บริษัท เอสเอ็นซี-ลาวาลิน จำกัด ในเดือนพฤษภาคมและลงนามสัมปทานโครงการโฮปเวลล์กับบริษัท โฮปเวลล์ (ประเทศไทย) จำกัด ในวันที่ 9 พฤศจิกายนปีเดียวกัน เพื่อดำเนินการก่อสร้างระบบขนส่งมวลชนทางรางในพื้นที่กรุงเทพมหานคร
แต่ทั้งสองโครงการประสบความล่าช้าเนื่องมาจากภาวะเศรษฐกิจไม่เติบโตตามที่คาดการณ์ รวมถึงปัญหาการส่งมอบพื้นที่และปัญหาการทุจริต ภายหลังรัฐประหาร พ.ศ. 2534 รัฐบาลอานันท์ ปันยารชุน โดยนายนุกูล ประจวบเหมาะ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมในขณะนั้น ได้เข้ามาตรวจสอบสัญญาสัมปทานทั้งหมดที่มีเงื่อนไขการผูกขาด จึงได้ประกาศยกเลิกโครงการทั้งสอง
แม้ว่าโครงการโฮปเวลล์จะถูกประกาศยกเลิกแล้ว แต่ยังไม่ได้มีการบอกเลิกสัญญา โครงการจึงยังคงเดินหน้าต่อ แต่ทว่าในเงื่อนไขกลับไม่ระบุรายละเอียดให้ชัดเจนบวกกับปัญหาในการจัดหาแหล่งเงินทุน เงินกู้ หลักทรัพย์ค้ำประกันสัญญา และปัญหาเรื่องแบบก่อสร้าง ต่อมาจึงบอกเลิกสัญญาและมีผลจริงในรัฐบาลชวน หลีกภัย สมัยที่ 2 ซึ่งขณะนั้นนายสุเทพ เทือกสุบรรณ เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม ลงนามบอกเลิกสัญญาสัมปทานอย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ 20 มกราคม พ.ศ. 2541
=== การเกิดขึ้นของบีทีเอสและรฟม. ===
ภายหลังจากประกาศยกเลิก 2 โครงการดังกล่าวไปแล้ว กรุงเทพมหานคร โดยพลตรีจำลอง ศรีเมือง ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครในขณะนั้น ได้อนุมัติโครงการระบบขนส่งมวลชนกรุงเทพมหานคร และลงนามสัมปทานกับบริษัท ธนายง จำกัด ในวันที่ 9 เมษายน พ.ศ. 2535 ให้ดำเนินการระบบขนส่งมวลชนทางรางในพื้นที่กรุงเทพมหานคร ในระยะแรกของการก่อสร้างกลับพบปัญหาในการหาสถานที่ตั้งศูนย์ซ่อมบำรุงโครงการ เนื่องจากเดิมกรุงเทพมหานครได้อนุมัติให้มีการใช้พื้นที่ของสวนลุมพินีในการก่อสร้างศูนย์ซ่อมบำรุง แต่การก่อสร้างถูกคัดค้านเนื่องจากประชาชนไม่เห็นด้วย กรุงเทพมหานครจึงพิจารณาย้ายศูนย์ซ่อมบำรุงไปใช้พื้นที่ราชพัสดุของกรมธนารักษ์ อันเป็นที่ตั้งของสถานีขนส่งหมอชิต จนในที่สุดบริษัทธนายง จึงสามารถดำเนินการก่อสร้างโครงการรถไฟฟ้าบีทีเอส เมื่อปี พ.ศ. 2542 ภายหลังได้รับชื่อพระราชทานโครงการว่า "รถไฟฟ้าเฉลิมพระเกียรติ 6 รอบพระชนมพรรษา"
ในขณะที่การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย (รฟม.) หรือองค์การรถไฟฟ้ามหานครในขณะนั้น ก็ได้ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2535 เพื่อดำเนินการแผนแม่บทโครงการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชน ซึ่งแยกออกมาดำเนินการแทนจากการทางพิเศษแห่งประเทศไทย ต่อมาในปี พ.ศ. 2543 สภาได้มีการพิจารณาและประกาศใช้พระราชบัญญัติองค์การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2543 เพื่อดำเนินการเปลี่ยนแปลงและจัดตั้งองค์การรถไฟฟ้ามหานคร เป็นการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย เพื่อปรับปรุงอำนาจหน้าที่ขององค์กรให้สามารถดำเนินกิจการรถไฟฟ้าให้เป็นระบบและมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น ก่อนที่โครงการรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล อันเป็นรถไฟฟ้าสายแรกของ รฟม. และรถไฟฟ้าใต้ดินสายแรกของประเทศไทย เปิดให้บริการเมื่อปี พ.ศ. 2547
=== ปัจจุบัน ===
ปัจจุบันรถไฟฟ้าในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล อยู่ภายใต้แผนแม่บทการพัฒนาระบบขนส่งมวลชนทางราง M-Map ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2553 ซึ่งแต่เดิมโครงการมีเส้นทางระบบขนส่งมวลชนทั้งหมด 9 เส้นทาง แต่ได้มีการขยายออกเป็นทั้งหมด 14 เส้นทาง เปิดให้บริการแล้วกว่า 242.34 กิโลเมตร และกำลังอยู่ในระหว่างการศึกษา M-Map ระยะที่ 2 เพื่อปรับปรุงแผนแม่บทรถไฟฟ้าให้มีความทันสมัย สอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน และพฤติกรรมการเดินทางของผู้โดยสารในอนาคต
=== ลำดับเหตุการณ์ ===
=== กำหนดการในอนาคต ===
== รายชื่อสายรถไฟฟ้า ==
=== สายที่ให้บริการในปัจจุบัน ===
{| width=100% class="wikitable" style="font-size:90%"
! style="background-color:lightgrey" rowspan=2 | สาย
! style="background-color:lightgrey" rowspan=2 | รูปแบบ
! style="background-color:lightgrey" rowspan=2 | เจ้าของ
! style="background-color:lightgrey" rowspan=2 | ผู้ให้บริการ
! style="background-color:lightgrey" rowspan=2 | สถานีปลายทาง
! style="background-color:lightgrey" rowspan=2 | จำนวนสถานี
! style="background-color:lightgrey" rowspan=2 | ระยะทาง(กิโลเมตร)
! style="background-color:lightgrey" rowspan=2 | จำนวนผู้โดยสารต่อวัน (คน)
! style="background-color:lightgrey" colspan=2 | ปีที่เปิดให้บริการ (พ.ศ.)
|-
! style="background-color:lightgrey" | ส่วนแรก
! style="background-color:lightgrey" | ส่วนต่อขยายล่าสุด
|-
| style="background-color:#E5E5E5" colspan=5 | รถไฟฟ้าบีทีเอส (3 สาย)
| style="background-color:#E5E5E5" align="center" | 63
| style="background-color:#E5E5E5" align="center" | 70.05
| style="background-color:#E5E5E5" | 906,889
| style="background-color:#E5E5E5" colspan=2 |
|-
| 
| rowspan=2 | ขนส่งมวลชนเร็ว
| rowspan=3 | กทม.
| rowspan=3 |  / บีทีเอสซี
| คูคต - เคหะฯ
| align="center" | 47
| align="center" | 53.58
| rowspan=2 | รวมกัน 898,381
| rowspan=2 |  2542
| 2563
|-
| 
| สนามกีฬาแห่งชาติ - บางหว้า
| align="center" | 14
| align="center" | 14.67
| 2564
|-
| 
| ขนส่งผู้โดยสารอัตโนมัติ
| กรุงธนบุรี - คลองสาน
| align="center" | 3
| align="center" | 1.80
| 8,508
|2563
| 
|-
| style="background-color:#E5E5E5" colspan=5 | รถไฟฟ้ามหานคร (3 สาย)
| style="background-color:#E5E5E5" align="center" | 76
| style="background-color:#E5E5E5" align="center" | 102.0
| style="background-color:#E5E5E5" | 582,351
| style="background-color:#E5E5E5" colspan=2 |
|-
| 
| rowspan=2 | ขนส่งมวลชนเร็ว
| rowspan=3 | รฟม.
| rowspan=2 | บีอีเอ็ม
| ท่าพระ - ศูนย์วัฒนธรรมฯ - หลักสอง
| align="center" | 38
| align="center" | 48
| 439,196
| 2547
| 2562
|-
| 
| คลองบางไผ่ - เตาปูน
| align="center" | 16
| align="center" | 23.6
| 51,117
| 2559
| 
|-
| 
| รางเดี่ยว
|  / บีทีเอสซี
| ลาดพร้าว - สำโรง
| align="center" | 23
| align="center" | 30.4
| 92,038
| 2566
| 
|-
| style="background-color:#E5E5E5" colspan=5 | รถไฟฟ้าแอร์พอร์ต เรล ลิงก์ (1 สาย)
| style="background-color:#E5E5E5" align="center" | 8
| style="background-color:#E5E5E5" align="center" | 28.6
| style="background-color:#E5E5E5" | 72,447
| style="background-color:#E5E5E5" colspan=2 |
|-
| 
| ชานเมือง (เชื่อมท่าอากาศยาน)
| รฟท.
|  / 
| สุวรรณภูมิ - พญาไท
| align="center" | 8
| align="center" | 28.6
| 72,447
| 2553
| 
|-
| style="background-color:#E5E5E5" colspan=5 | รถไฟฟ้าสายสีแดง (2 สาย)
| style="background-color:#E5E5E5" align="center" | 13
| style="background-color:#E5E5E5" align="center" | 41.0
| style="background-color:#E5E5E5" | 26,329
| style="background-color:#E5E5E5" colspan=2 |
|-
| 
| rowspan=2 | ชานเมือง
| rowspan=2 | รฟท.
| rowspan=2 | รฟฟท. (ชั่วคราว)
| กรุงเทพอภิวัฒน์ - รังสิต
| align="center" | 10
| align="center" | 26
| rowspan="2"|รวมกัน  26,329
| rowspan="2"|2564
| 
|-
| 
| กรุงเทพอภิวัฒน์ - ตลิ่งชัน
| align="center" | 4
| align="center" | 15
| 
|-
! style="background-color:lightgrey" colspan=5 | รวมทั้งหมด
! style="background-color:lightgrey" | 160
! style="background-color:lightgrey" | 241.65
! style="background-color:lightgrey" | 1,587,964
! style="background-color:lightgrey" colspan=2 |
|}
หมายเหตุ
นับสถานีเชื่อมต่อ (สยาม) เป็นสถานีเดียว ยกเว้นสถานีกรุงธนบุรี
นับสถานีเชื่อมต่อ (เตาปูน/ท่าพระ) เป็นสถานีเดียว ยกเว้นสถานีลาดพร้าว
นับสถานีเชื่อมต่อ (กรุงเทพอภิวัฒน์) เป็นสถานีเดียว
=== สายที่อยู่ในระหว่างการดำเนินการ ===
{| width=100% class="wikitable" style="font-size:90%"
|-
! style= width=15% rowspan=2| สาย
! style= width=15% rowspan=2| รูปแบบ
! style= width=20% rowspan=2| ผู้ให้บริการ
! style= width=10% rowspan=2| จำนวนสถานี
! style= width=5% rowspan=2| ระยะทาง(กิโลเมตร)
! style= width=20% rowspan=2| สถานีปลายทาง
! style= width=10% colspan ="2"| การดำเนินงาน (พ.ศ.)
|-
! style= width=9%|ก่อสร้าง
! style= width=9%|เปิดบริการ/กำหนดเสร็จ
|-
| 
| align="center" |รางเดี่ยว
| align="center" |รฟม.เอ็นบีเอ็ม
| align="center" | 32
| align="center" | 34.5
| align="center" |ศูนย์ราชการนนทบุรี - มีนบุรี
| align="center" | 2561
| align="center" | 18 ธันวาคม 2566
|-
| 
| align="center" |ขนส่งมวลชนเร็ว
| align="center" |รฟม.บีอีเอ็ม
| align="center" | 29
| align="center" | 35.9
| align="center" |บางขุนนนท์ - ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย - แยกร่มเกล้า
| align="center" | 2560
| rowspan = 3 align="center"| 2570
|-
| (ส่วนต่อขยาย)
| align="center" |ขนส่งมวลชนเร็ว
| align="center" |รฟม.บีอีเอ็ม
| align="center" | 17
| align="center" | 23.6
| align="center" |เตาปูน - ครุใน
| align="center"| 2565
|-
|  และ (ส่วนต่อขยาย)
| align="center" |เชื่อมท่าอากาศยานความเร็วสูง
| align="center" |ร.ฟ.ท.เอราวัน
| align="center" | 7
| align="center" | 215.3
| align="center" |ท่าอากาศยานดอนเมือง - พญาไทลาดกระบัง - ท่าอากาศยานอู่ตะเภา(ผ่าน 5 จังหวัด: กรุงเทพฯ สมุทรปราการ ฉะเชิงเทรา ชลบุรี และระยอง)
| align="center" | 2566-2567
|-
|}
== แผนแม่บท ==
แนวคิดในการพัฒนาแผนแม่บท มีขึ้นตั้งแต่ปี พ.ศ. 2515 โดยรัฐบาลไทยได้ขอความร่วมมือไปยังรัฐบาลเยอรมนีในการพัฒนาโครงข่ายระบบขนส่งมวลชนร่วมกัน ซึ่งต่อมาคณะรัฐมนตรีได้มีมติอนุมัติให้มีการศึกษา ผลักดัน และสนับสนุนการจัดทำแผนแม่บทอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี พ.ศ. 2537 โดยมีลำดับการพัฒนาแผนแม่บทดังต่อไปนี้
=== พ.ศ. 2537 : แผนแม่บทระบบขนส่งมวลชนกรุงเทพมหานคร (MTMP) ===
ในวันที่ 27 กันยายน พ.ศ. 2537 คณะรัฐมนตรีได้อนุมัติแผนแม่บทระบบขนส่งมวลชนกรุงเทพมหานคร และกำหนดให้มีการพัฒนาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2538 ถึง พ.ศ. 2554 แผนแม่บทฉบับนี้มีระบบขนส่งมวลชนที่รอการพัฒนาทั้งหมดสามโครงการคือ รถไฟฟ้าธนายง (สายสีเขียว) ตอน 1 และ ตอน 2 รถไฟฟ้าสายสีน้ำเงิน ตอน 1 และโครงการระบบขนส่งมวลชนทางรถไฟยกระดับในกรุงเทพมหานคร (สายสีแดง) พร้อมส่วนต่อขยายและสายทางใหม่ ระยะทางรวม 135 กิโลเมตร แบ่งการดำเนินการออกเป็นสองระยะ ดังนี้
ระยะที่ 1 (พ.ศ. 2538 – พ.ศ. 2544) ประกอบด้วย รถไฟฟ้าสายสีน้ำเงินส่วนต่อขยายทิศตะวันตกเฉียงเหนือและส่วนต่อขยายทิศตะวันตก รถไฟฟ้าสายสีเขียวส่วนต่อขยายทิศเหนือ ส่วนต่อขยายทิศตะวันตกเฉียงใต้ และส่วนต่อขยายทิศตะวันออก และโครงการรถไฟฟ้าสายสีส้ม ช่วงตะวันออก-ตะวันตก และช่วงเหนือ-ใต้ รวมระยะทางทั้งหมด 71.4 กิโลเมตร
ระยะที่ 2 (พ.ศ. 2544 – พ.ศ. 2554) ประกอบด้วย รถไฟฟ้าสายสีม่วงตอน 1 และตอน 2 รถไฟฟ้าสายสีแดงส่วนต่อขยายด้านตะวันออก ส่วนต่อขยายตะวันออก-ตะวันตก และรถไฟฟ้าสายสีส้มส่วนต่อขยายตะวันออกและส่วนต่อขยายตะวันออกเฉียงใต้ รวมระยะทางทั้งหมด 63.6 กิโลเมตร
ต่อมาในปี พ.ศ. 2539 สจร. (สนข. ในปัจจุบัน) ได้มีการนำแผนแม่บทฉบับนี้ไปปรับปรุงเพิ่มเติมจนเป็นโครงการศึกษาและออกแบบเพื่อนำแผนแม่บทไปสู่การปฏิบัติ (CTMP) พร้อมกับขยายเส้นทางเพิ่มเติมออกไปอีกเป็น 178.9 กิโลเมตร และในปีเดียวกันได้มีการพิจารณาเพิ่มเติมโครงการระบบขนส่งมวลชนขนาดรองทั้งรถไฟฟ้าโมโนเรล และรถไฟฟ้าขนาดเบา เพื่อเสริมให้กรุงเทพมหานครเป็นมหานครแห่งการขนส่งทางราง ด้วยโครงการระบบขนส่งมวลชนทั้งหมด 11 โครงการ ระยะรวม 206 กิโลเมตร ดังต่อไปนี้
รถไฟฟ้าสายสีแดง ระยะทาง 44.8 กิโลเมตร แบ่งออกเป็น 3 ส่วน ได้แก่
* R-1 ระยะทาง 14.3 กิโลเมตร ต่อขยายทางทิศตะวันตก ประกอบด้วยช่วงยมราช-บางกอกน้อย-ตลิ่งชัน และตลิ่งชัน-วงแหวนรอบนอก
* R-2 ระยะทาง 16.9 กิโลเมตร ต่อขยายทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ ประกอบด้วยช่วงหัวลำโพง-วงเวียนใหญ่-โพธิ์นิมิตร และโพธิ์นิมิตร-วงแหวนรอบนอก
* R-3 ระยะทาง 13.6 กิโลเมตร ต่อขยายทางทิศตะวันออก ประกอบด้วยช่วงหัวหมาก-ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิด้านเหนือ
รถไฟฟ้าสายสีเขียว ระยะทาง 33.4 กิโลเมตร แบ่งออกเป็น 4 ส่วน ได้แก่
* G-1 ระยะทาง 21.4 กิโลเมตร ต่อขยายทางทิศตะวันออก ประกอบด้วยช่วงอ่อนนุช-ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิด้านใต้
* G-2 ระยะทาง 3.4 กิโลเมตร ต่อขยายทางทิศเหนือ ประกอบด้วยช่วงหมอชิต-รัชโยธิน
* G-3 ระยะทาง 2.7 กิโลเมตร ต่อขยายทางทิศตะวันตก ประกอบด้วยช่วงสาทร-วงเวียนใหญ่
* G-4 ระยะทาง 5.9 กิโลเมตร ต่อขยายทางทิศตะวันออก ประกอบด้วยช่วงบางนา-สำโรง
รถไฟฟ้าสายสีน้ำเงิน ระยะทาง 24 กิโลเมตร แบ่งออกเป็น 2 ส่วน ได้แก่
* B-1 ระยะทาง 11 กิโลเมตร ต่อขยายทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ ประกอบด้วยช่วงบางซื่อ-สะพานพระนั่งเกล้า
* B-2 ระยะทาง 13 กิโลเมตร ต่อขยายทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ ประกอบด้วยช่วงหัวลำโพง-บางกอกใหญ่-บางแค
รถไฟฟ้าสายสีส้ม ระยะทาง 55 กิโลเมตร แบ่งออกเป็น 3 ส่วน ได้แก่
* ON (ส่วนเหนือ) ระยะทาง 20.9 กิโลเมตร ประกอบด้วยช่วงบางกะปิ-ผ่านฟ้า
* OS (ส่วนใต้) ระยะทาง 22.8 กิโลเมตร ประกอบด้วยช่วงผ่านฟ้า-ราษฎร์บูรณะ-สำโรงใต้
* OE (ส่วนตะวันออก) ระยะทาง 11.8 กิโลเมตร ประกอบด้วยช่วงบางกะปิ-มีนบุรี
รถไฟฟ้าสายสีม่วง ระยะทาง 21.2 กิโลเมตร แบ่งออกเป็นสองส่วน ได้แก่
* PN (ส่วนเหนือ) ระยะทาง 16 กิโลเมตร ประกอบด้วยช่วงเตาปูน-บางพูด (ปากเกร็ด)
* PS (ส่วนใต้) ระยะทาง 5.2 กิโลเมตร ประกอบด้วยช่วงเตาปูน-สามเสน (ซังฮี้)
โครงการระบบขนส่งมวลชนรอง
# ศูนย์ชุมชนบางบัวทอง-ศูนย์ชุมชนตลิ่งชัน (เชื่อมต่อสายสีแดง R-1)
# สามแยกบางใหญ่-สะพานพระนั่งเกล้า (เชื่อมต่อสายสีน้ำเงิน B-1)
# สะพานพระราม 7-ดาวคะนอง (เชื่อมต่อสายสีส้ม OS)
# ราษฎร์บูรณะ-พุทธบูชา (เชื่อมต่อสายสีส้ม OS)
# ราษฎร์บูรณะ-บางมด (เชื่อมต่อสายสีส้ม OS)
# วงแหวนหัวลำโพง-พระราม 3 (เชื่อมต่อสายสีแดง R-2 สายสีเขียวตอน 2 และสายสีน้ำเงินตอน 1)
# สำโรง-ศรีสำโรง (เชื่อมต่อสายสีเขียว G-4 และสายสีส้ม OS)
# รัชโยธิน-ศรีเอี่ยม (เชื่อมต่อสายสีเขียว G-2 และ G-1)
# รามคำแหง-อ่อนนุช (เชื่อมต่อสายสีเขียวตอน 1 และสายสีส้ม OE)
# ปากเกร็ด-มีนบุรี (เชื่อมต่อสายสีม่วง PN สายสีแดงตอน 1 และสายสีส้ม ON)
# อ่อนนุช-พัฒนาการ
# รัชโยธิน-ศูนย์ชุมชนมีนบุรี
# ลำลูกกา-ประชาอุทิศ
# วัชรพล-ประชาอุทิศ
# นวลจันทร์-บางกะปิ
=== พ.ศ. 2543 : แผนแม่บทการขนส่งมวลชนระบบรางในกรุงเทพมหานครและพื้นที่ต่อเนื่อง (URMAP) ===
หลังเหตุการณ์ วิกฤตการณ์การเงินในเอเชีย พ.ศ. 2540 ซึ่งเกิดขึ้นจากการลอยตัวค่าเงินบาทในประเทศไทยจนส่งผลกระทบต่อประเทศรอบข้าง รัฐบาลไทยในสมัยชวลิต ยงใจยุทธ ได้มีแผนการฟื้นฟูเศรษฐกิจในประเทศไทย รวมถึงได้บอกเลิกสัญญาสัมปทานกับบริษัท โฮปเวลล์ หลังการดำเนินการไม่เป็นไปตามแผนและหยุดการดำเนินการมาเป็นระยะเวลานาน ในปี พ.ศ. 2541 คณะรัฐมนตรีจึงมีมติให้ สนข. รวมถึงหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจัดทำแผนแม่บทการขนส่งมวลชนระบบรางฉบับใหม่เพื่อใช้ทดแทนฉบับเดิม เนื่องมาจากการพัฒนาไม่เป็นไปตามแผน และประเทศอยู่ในระหว่างการฟื้นฟูสภาวะเศรษฐกิจ โดยมีสมมติฐานว่าสภาวะเศรษฐกิจในประเทศไทยจะกลับสู่สภาวะปกติและเริ่มฟื้นตัวทางบวกในปี พ.ศ. 2545 จึงมีแนวคิดในการศึกษาโครงการโดยเน้นการกระจายความเจริญของเมืองจากศูนย์กลางไปยังบริเวณรอบๆ ให้การพัฒนาเมืองกระจายตัวมากขึ้นตามถนนสายหลัก
แผนแม่บทฉบับนี้ได้มีการดัดแปลงเส้นทางหลายโครงการตามแผนแม่บทฉบับเดิม เน้นการกระจายตัวไปยังพื้นที่หลายส่วน ดังต่อไปนี้
ยกระดับสายสีแดงเดิมขึ้นมาเป็น รถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดง และกำหนดให้เป็นเส้นทางสายหลักสำหรับการเดินทางภายในกรุงเทพมหานคร
ยกระดับสายสีน้ำเงินขึ้นมาเป็น รถไฟฟ้าวงแหวน โดยเพิ่มช่วงเตาปูน-ท่าพระ ให้เป็นเส้นทางวงแหวนรอบใน และช่วงท่าพระ-คลองเตย ให้กลายเป็นเส้นทางวงแหวนรอบนอก
รวมเส้นทางระบบขนส่งมวลชนรองช่วงรัชโยธิน-ศรีเอี่ยม และช่วงสำโรง-ศรีสำโรง รวมถึงเพิ่มเส้นทางช่วงศรีเอี่ยม-ศรีสำโรง และยกระดับให้กลายเป็น รถไฟฟ้าสายสีเหลือง โดยแยกช่วงเป็นสองตอนคือตอน 1 ลาดพร้าว-พัฒนาการ และตอน 2 พัฒนาการ-สำโรงใต้
รวมเส้นทางระบบขนส่งมวลชนรองช่วงลำลูกกา-ประชาอุทิศ เข้ากับ รถไฟฟ้าสายสีเขียว และต่อขยายสายทางเพิ่มอีก 4 ช่วง ได้แก่ส่วนต่อขยายทิศเหนือ ประกอบด้วยช่วงหมอชิต-สะพานใหม่ ช่วงสะพานใหม่-คูคต และช่วงคูคต-ลำลูกกา ส่วนต่อขยายทิศใต้ ประกอบด้วยช่วงอ่อนนุช-แบริ่ง และช่วงแบริ่ง-สมุทรปราการ ส่วนต่อขยายทิศตะวันตก ประกอบด้วยช่วงสนามกีฬาแห่งชาติ-พรานนก และส่วนต่อขยายทิศตะวันตกเฉียงใต้ ประกอบด้วยช่วงสาทร-วงเวียนใหญ่ และช่วงวงเวียนใหญ่-บางหว้า และยกเลิกส่วนต่อขยายจากแผนแม่บทฉบับเดิมทั้งหมด
=== พ.ศ. 2547 : โครงการแปลงแผนแม่บทการขนส่งมวลชนระบบรางในกรุงเทพมหานครและพื้นที่ต่อเนื่องไปสู่การปฏิบัติ (BMT) ===
แผนแม่บทฉบับนี้เป็นการแปลงแผนแม่บท URMAP ให้ไปสู่การปฏิบัติจริงบนพื้นฐานของนโยบายภาครัฐฯ ที่กำหนดให้โครงการในระยะที่ 1 ต้องแล้วเสร็จภายใน 6 ปี (พ.ศ. 2547 – พ.ศ. 2552) ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่สภาวะเศรษฐกิจฟื้นฟูจากภาวะเศรษฐกิจตกต่ำดีขึ้น แผนแม่บทฉบับนี้กำหนดให้มีโครงข่ายระบบขนส่งมวลชนในพื้นที่ที่คาดการณ์ว่าจะมีการใช้ที่ดินอย่างต่อเนื่องและเพิ่มมากขึ้นในอนาคต โดยกำหนดให้มีสถานีรถไฟฟ้า 1 สถานีในระยะ 2 กิโลเมตรสำหรับพื้นที่ชั้นใน และในระยะ 1-1.5 กิโลเมตรสำหรับพื้นที่ชั้นนอก เพื่อให้โครงการรถไฟฟ้าเป็นโครงการชี้นำเพื่อให้เกิดการพัฒนาเมืองต่อไป
โครงข่ายที่ถูกนำเสนอในแผนแม่บทฉบับนี้มีทั้งหมด 7 สายทาง ระยะทางรวม 291.2 กิโลเมตร เป็นส่วนที่ก่อสร้างขึ้นใหม่ 247.5 กิโลเมตร และส่วนเดิม 43.7 กิโลเมตร แบ่งลักษณะและสายทางเป็นสามกลุ่มดังนี้
เส้นทางวงแหวน ประกอบด้วย
* สายสีน้ำเงิน (วงแหวนรัชดา-จรัญสนิทวงศ์) โดยยกเลิกช่วงท่าพระ-คลองเตยจากแผนแม่บทฉบับเดิม ให้เน้นเพียงแค่วงแหวนรอบใน กำหนดให้ช่วงท่าพระ-บางซื่อเป็นเส้นทางใต้ดิน และช่วงท่าพระ-บางแค และท่าพระ-บางซื่อ เป็นเส้นทางยกระดับ
เส้นทางแนวรัศมีเหนือ-ใต้ ประกอบด้วย
* สายสีแดงเข้ม (รังสิต-มหาชัย) กำหนดให้เป็นเส้นทางยกระดับทั้งโครงการ
* สายสีเขียวเข้ม (สะพานใหม่-บางหว้า) กำหนดให้เป็นเส้นทางยกระดับทั้งโครงการ
* สายสีม่วง (บางใหญ่-ราษฎร์บูรณะ) เส้นทางสายนี้เกิดขึ้นจากการนำช่วงบางซื่อ-สะพานพระนั่งเกล้า ของรถไฟฟ้าสายสีน้ำเงิน (ส่วนต่อขยาย B-1) และช่วงผ่านฟ้า-ราษฎร์บูรณะ-สำโรงใต้ ของรถไฟฟ้าสายสีส้ม (ช่วง OS) ในแผนแม่บทฉบับเดิมมารวมเข้าด้วยกัน ก่อให้เกิดเส้นทางรถไฟฟ้าในแนวรัศมีเหนือ-ใต้ทางด้านทิศตะวันตกของกรุงเทพมหานคร โดยกำหนดให้ช่วงบางซื่อ-ดาวคะนอง เป็นเส้นทางใต้ดิน และช่วงบางใหญ่-บางซื่อ และช่วงดาวคะนอง-ราษฎร์บูรณะ เป็นเส้นทางยกระดับ
เส้นทางแนวรัศมีตะวันออก-ตะวันตก ประกอบด้วย
* สายสีแดงอ่อน (ตลิ่งชัน-สุวรรณภูมิ) กำหนดให้เป็นเส้นทางยกระดับทั้งโครงการ รวมถึงเปลี่ยนแนวเส้นทางให้ไปยึดตามแนวทางรถไฟสายใต้แทนการออกจากสถานียมราชแล้วยึดแนวทางรถไฟสายธนบุรี-ศิริราช
* สายสีเขียวอ่อน (พรานนก-สมุทรปราการ) กำหนดให้เป็นเส้นทางยกระดับทั้งโครงการ
* สายสีส้ม (บางบำหรุ-บางกะปิ) เส้นทางสายนี้เกิดขึ้นจากการเปลี่ยนเส้นทางช่วงปลายด้านทิศตะวันตกให้ไปสิ้นสุดที่สถานีรถไฟบางบำหรุ เพื่อเชื่อมต่อรถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดง กำหนดให้ช่วงบางขุนนนท์-บางกะปิ เป็นเส้นทางใต้ดิน และช่วงบางขุนนนท์-บางบำหรุ เป็นเส้นทางยกระดับ
=== พ.ศ. 2549 : โครงข่ายรถไฟฟ้าขนส่งมวลชน 10 สายทาง ===
ในปี พ.ศ. 2549 รัฐบาลได้มีการปรับปรุงแผนแม่บทโครงข่ายระบบขนส่งมวลชนอีกครั้ง โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อขยายแนวเส้นทางจากแผนแม่บทระยะที่ 1 ให้มีความครอบคลุมในพื้นที่กรุงเทพมหานครมากยิ่งขึ้น โดยมีการกำหนดให้เพิ่มเส้นทางใหม่จำนวน 3 สายทาง ดังนี้
สายสีเหลือง (ลาดพร้าว-ศรีนครินทร์-สำโรง) ระยะทาง 32 กิโลเมตร เส้นทางนี้เคยปรากฏในแผนแม่บท URMAP แต่ถูกนำออกไปเมื่อครั้งปรับปรุงแผนแม่บท BMT
สายสีชมพู (แคราย-สุวินทวงศ์) ระยะทาง 33 กิโลเมตร เส้นทางนี้เคยปรากฏในแผนแม่บท CTMP แต่ถูกนำออกไปเมื่อครั้งปรับปรุงแผนแม่บท URMAP
สายสีน้ำตาล (บางกะปิ-มีนบุรี) ระยะทาง 9.5 กิโลเมตร
=== พ.ศ. 2551 : โครงข่ายระบบขนส่งมวลชนระยะที่หนึ่ง ===
ในปี พ.ศ. 2551 รัฐบาลได้มีการปรับปรุงแผนแม่บทโครงข่ายระบบขนส่งมวลชนอีกครั้ง โดยเน้นการขยายตัวของเมือง เพิ่มเส้นทางระบบขนส่งมวลชนในพื้นที่ชานเมืองโดยดูจากอัตราการเติบโตของเมืองที่มีแนวโน้มที่จะสูงขึ้นเรื่อย ๆ ในอนาคต โดยการปรับปรุงก่อให้เกิดเป็นแนวเส้นทางระบบขนส่งมวลชนทั้งหมด 9 สายทาง ระยะทาง 311 กิโลเมตร มีแนวเส้นทางที่ถูกปรับปรุงดังนี้
สายสีเขียวเข้ม ขยายปลายสายทางจากสะพานใหม่ ให้ไปสิ้นสุดที่ลำลูกกาตามแผนแม่บท BMT พร้อมกับร่างเส้นทางส่วนต่อขยายหนึ่งช่วง คือช่วง กม.25–รังสิต
สายสีเขียวอ่อน ขยายปลายสายทางจากสมุทรปราการ (บางปิ้ง) ให้ไปสิ้นสุดที่บริเวณบางปู พร้อมกับลดระยะทางในแผนแม่บท BMT จากพรานนกเหลือเพียงยศเส
สายสีม่วง ขยายปลายสายทางราษฎร์บูรณะให้ไปสิ้นสุดที่บริเวณป้อมประจุล
สายสีน้ำเงิน ขยายปลายสายทางจากบางแคให้ไปสิ้นสุดที่พุทธมณฑลสาย 4 พร้อมกับร่างเส้นทางส่วนต่อขยายไว้สองช่วง ได้แก่ช่วงลาดพร้าว-บางอ้อ และช่วงท่าพระ–คลองเตย
แอร์พอร์ต เรล ลิงก์ แยกโครงการออกมาดำเนินการแยกจากสายสีแดงอ่อน
สายสีแดงอ่อน ลดระยะปลายสายทางจากท่าอากาศยานสุวรรณภูมิเหลือเพียงแค่หัวหมาก
สายสีเหลือง ยกระดับจากเส้นทางสายรองให้กลายเป็นเส้นทางรถไฟฟ้าวงแหวนรอบนอก แบ่งออกเป็นทั้งหมดสีช่วง ดังนี้
* ทิศตะวันออกเฉียงใต้ (YA) ได้แก่ช่วงสำโรง-พัฒนาการ เชื่อมต่อกับสายสีเขียวอ่อน แอร์พอร์ต เรล ลิงก์ และสายสีแดงอ่อน
* ทิศตะวันออกเฉียงเหนือ (YB) ได้แก่ช่วงพัฒนาการ-แคราย เชื่อมต่อกับสายสีแดงอ่อน สายสีส้ม สายสีน้ำตาล สายสีเขียวเข้ม และสายสีแดงเข้ม
* ทิศตะวันตกเฉียงเหนือ (YC) ได้แก่ช่วงแคราย-บางหว้า เชื่อมต่อกับสายสีแดงเข้ม สายสีม่วง สายสีแดงอ่อน สายสีน้ำเงิน และสายสีเขียวเข้ม
* ทิศตะวันตกเฉียงใต้ (YD) ได้แก่ช่วงบางหว้า-สำโรง เชื่อมต่อกับสายสีเขียวเข้ม สายสีน้ำเงิน สายสีแดงเข้ม สายสีม่วง และสายสีแดงอ่อน
=== พ.ศ. 2553 : การปรับปรุงโครงข่ายระบบขนส่งมวลชนระยะที่หนึ่ง ===
ในปี พ.ศ. 2552 รัฐบาลได้มีมติให้มีการศึกษาโครงข่ายระบบขนส่งมวลชนใหม่อีกครั้ง โดยคำนึงถึงการขยายตัวของเมือง การกระจายความเจริญสู่พื้นที่ชานเมืองโดยอาศัยการชี้นำจากโครงการรถไฟฟ้า โดยแผนแม่บทฉบับนี้ได้มีการศึกษาเส้นทางรถไฟฟ้าไว้ทั้งหมด 12 สายทาง ระยะทางรวม 509 กิโลเมตร เป็นโครงข่ายสายหลัก 8 เส้นทาง โครงข่ายสายรอง 4 เส้นทาง ดังต่อไปนี้
โครงข่ายสายหลัก
สายสีแดงเข้ม (ธรรมศาสตร์-มหาชัย)
สายสีแดงอ่อน
* ศาลายา-หัวหมาก เส้นทางสายนี้เกิดขึ้นจากการขยายปลายสายทางจากตลิ่งชันไปตามแนวทางรถไฟสายใต้เพื่อเข้าสู่ตัวเมืองจังหวัดนครปฐม
* ตลิ่งชัน-มักกะสัน เส้นทางสายนี้เกิดขึ้นเนื่องจากการปรับเปลี่ยนเส้นทางสายสีส้มช่วงดินแดง-บางบำหรุ เพื่อให้มีระบบขนส่งมวลชนเชื่อมต่อ จึงได้เพิ่มสายทางช่วงตลิ่งชัน-มักกะสันเพิ่มขึ้นมา
แอร์พอร์ต เรล ลิงก์ (ดอนเมือง-สุวรรณภูมิ)
สายสีเขียวเข้ม (ลำลูกกา-บางปู)
สายสีเขียวอ่อน (ยศเส-บางหว้า)
สายสีน้ำเงิน (พุทธมณฑล-หัวลำโพง-บางซื่อ-ท่าพระ)
สายสีม่วง (บางใหญ่-ราษฎร์บูรณะ)
สายสีส้ม (ตลิ่งชัน-มีนบุรี) เส้นทางสายนี้เกิดขึ้นจากการปรับปรุงเส้นทางช่วงดินแดง-บางบำหรุ เป็นช่วงดินแดง-ตลิ่งชัน โดยให้รถไฟฟ้าวิ่งตามแนวถนนเพชรบุรีตัดใหม่แทน เนื่องจากแนวเส้นทางทับซ้อน และยังได้รวมเอาเส้นทางสายสีน้ำตาล (บางกะปิ-มีนบุรี) เข้าเป็นเส้นเดียวกัน
โครงข่ายสายรอง
สายสีชมพู (แคราย-มีนบุรี)
สายสีเหลือง (ลาดพร้าว-สำโรง) เส้นทางสายนี้เกิดขึ้นจากการลดระดับของโครงการรถไฟฟ้าวงแหวนรอบนอก เหลือเพียงเส้นทางสายสีเหลืองตามแผนแม่บท 10 สายทาง
สายสีเทา (วัชรพล-สะพานพระราม 9) เส้นทางสายนี้เกิดขึ้นจากการนำเส้นทางระบบขนส่งมวลชนรอง ช่วงวัชรพล-ประชาอุทิศ ในแผนแม่บท CTMP มาขยายเส้นทางเพิ่มเติมให้ไปสิ้นสุดที่บริเวณสะพานพระราม 9
สายสีฟ้า (ดินแดง-สาทร) เส้นทางสายนี้เป็นเส้นทางเกิดขึ้นใหม่เพื่อรองรับการเปิดใช้งานศาลาว่าการกรุงเทพมหานครแห่งใหม่ และเพื่อเป็นการเสริมเส้นทางในย่านธุรกิจ
แผนแม่บทฉบับนี้เป็นแผนแม่บทที่มีการนำมาใช้พัฒนาโครงการจริงตั้งแต่ปี พ.ศ. 2554 เป็นต้นมา ปัจจุบันการพัฒนาเสร็จสิ้นไปได้กว่า 70% ของแผนแม่บท แต่อย่างไรก็ตามด้วยระยะเวลาที่ผ่านไปและความไม่เหมาะสมของเส้นทาง จึงได้มีการปรับปรุงแผนแม่บทฉบับนี้อีกครั้ง โดยการปรับปรุงครั้งนี้ได้มีการยกเลิก ปรับปรุง รวมถึงพักการดำเนินการห้าสายทาง ได้แก่ สายสีแดงเข้ม ช่วงตลิ่งชัน-มักกะสัน ให้พักการดำเนินการไม่มีกำหนด แต่ให้ดำเนินการช่วงตลิ่งชัน-ศิริราชแทน แอร์พอร์ต เรล ลิงก์ ให้ยกระดับเป็นรถไฟความเร็วสูง แต่ยังคงเส้นทางช่วงดอนเมือง-พญาไท ตามเดิม สายสีส้มให้ลดระยะสถานีปลายทางเหลือเพียงสถานีบางขุนนนท์ เนื่องจากแนวเส้นทางทับซ้อน สายสีเทาและสายสีฟ้าให้ยกเลิกโครงการเนื่องจากไม่อยู่ในแผนเร่งรัด 4 ปี ทำให้โครงข่ายระบบขนส่งมวลชนในกรุงเทพมหานครและพื้นที่ต่อเนื่องมีโครงข่ายสายทางทั้งหมด 10 สายมาจนถึงปัจจุบัน
=== พ.ศ. 2567 - โครงข่ายระบบขนส่งมวลชนระยะที่สอง (M-MAP 2) ===
เพื่อเป็นการรองรับการขยายตัวของเมืองออกสู่เขตปริมณฑลมากขึ้น ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2560 คณะรัฐมนตรีได้มอบหมายให้กระทรวงคมนาคมและสำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและแผนการจราจรดำเนินการศึกษาเส้นทางรถไฟฟ้าเพิ่มขึ้นอีก 10 สายทาง เพื่อบรรจุลงใน "แผนแม่บทการขนส่งมวลชนระบบรางในเขตกรุงเทพมหานครและพื้นที่ต่อเนื่อง ระยะที่สอง" หรือ M-Map Phase 2 โดยให้ดำเนินการศึกษาร่วมกับองค์การความร่วมมือระหว่างประเทศแห่งญี่ปุ่น หรือไจก้า เพื่อวางแผนสนับสนุนงบประมาณในการลงทุนหากมีความจำเป็นที่จะต้องกู้เงินจากต่างประเทศเพื่อดำเนินโครงการ
โครงข่ายระบบขนส่งมวลชนในระยะที่สอง จะเน้นการพัฒนาเส้นทางสายรองเพื่อรองรับการขยายตัวของเมืองและป้อนผู้โดยสารสู่เส้นทางสายหลักของกรุงเทพมหานครทั้ง 7 เส้นทาง ได้แก่ รถไฟฟ้าบีทีเอส สายสุขุมวิท, สายสีลม, รถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล, สายฉลองรัชธรรม, รถไฟฟ้าชานเมือง สายสีแดงอ่อน, สายสีแดงเข้ม และรถไฟฟ้าเชื่อมท่าอากาศยาน โดยเบื้องต้นสำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและแผนการจราจรได้พิจารณานำเส้นทางที่ยังไม่ได้ดำเนินการ และ/หรือยังอยู่ในระหว่างการศึกษา และ/หรือเป็นแผนงานนอกแผนแม่บท และ/หรือถูกยกเลิกจากแผนแม่บทฉบับเดิม จำนวน 4 สายทางมาบรรจุเป็นเส้นทางนำร่อง รวมถึงการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทยยังได้เตรียมที่จะเสนอรถไฟฟ้าอีก 8 สายทางเพื่อบรรจุลงในแผนแม่บท ทำให้มีเส้นทางรวมเป็น 11 สายทางในแผนระยะต้น ต่อมาสำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและแผนการจราจรได้เปิดเผยรายละเอียดร่างแผนแม่บทระบบขนส่งมวลชนระยะที่สองที่ผ่านความเห็นชอบร่วมกับไจก้า โดยกำหนดให้มีเส้นทางรถไฟฟ้าสายใหม่จำนวน 5 เส้นทาง 131 กิโลเมตร ทั้งต่อขยายจากเส้นทางเดิมและร่างเป็นเส้นทางสายใหม่ อย่างไรก็ตามด้วยสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนไป กรมการขนส่งทางราง (สถานะปัจจุบันของ สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและแผนการจราจร) ได้พิจารณาแผนแม่บทโครงข่ายระบบขนส่งมวลชนระยะที่สองใหม่ทั้งหมด และได้นำเสนอเส้นทางระบบขนส่งมวลชนสายใหม่อันเป็นแผนงานระยะยาว (Project Long List) จำนวน 29 สาย เพื่อเตรียมพิจารณานำเสนอคณะรัฐมนตรีอนุมัติใช้เป็นแผนแม่บทฉบับจริงต่อไป
ต่อมาในวันที่ 25 กรกฎาคม พ.ศ. 2566 กรมการขนส่งทางราง ได้ประกาศร่างแผนแม่บทการขนส่งมวลชนระบบรางในเขตกรุงเทพมหานครและพื้นที่ต่อเนื่อง ระยะที่สอง อย่างเป็นทางการ โดยแผนแม่บทฉบับนี้จะเป็นฉบับที่จะนำเสนอคณะรัฐมนตรีเพื่อเริ่มอนุมัติใช้งานอย่างเป็นทางการใน พ.ศ. 2567 และเร่งรัดการเริ่มพัฒนาทุกโครงการภายใน 20 ปี หรือภายใน พ.ศ. 2585 ประกอบด้วยสามหมวดหลัก ได้แก่
กลุ่มที่ 1 ส่วนต่อขยายเส้นทางเดิม
ส่วนต่อขยายเส้นทางเดิม ประกอบด้วยเส้นทางที่ยังดำเนินการไม่แล้วเสร็จจากแผนแม่บทฉบับเดิม ร่วมกับเส้นทางเสนอใหม่ ได้แก่
* ส่วนเหนือ ช่วงสถานีคูคต - วงแหวนรอบนอกตะวันออก (วงแหวน-ลำลูกกา) เป็นเส้นทางตามแผนแม่บทเดิมที่ดำเนินการไม่แล้วเสร็จ และกรุงเทพมหานครยุติแผนดำเนินการชั่วคราวจนกว่าจะได้ความชัดเจนเรื่องหลักประกันผู้โดยสาร
* ส่วนตะวันออก ช่วงสถานีเคหะสมุทรปราการ - ตำหรุ เป็นเส้นทางตามแผนแม่บทเดิมที่ดำเนินการไม่แล้วเสร็จ และกรุงเทพมหานครยุติแผนดำเนินการชั่วคราวจนกว่าจะได้ความชัดเจนเรื่องหลักประกันผู้โดยสาร
* ส่วนตะวันตก ช่วงสถานีสนามกีฬาแห่งชาติ - ยศเส เป็นเส้นทางที่ยังไม่ได้มีการดำเนินการในปัจจุบัน
* ส่วนใต้ ช่วงสถานีบางหว้า - รัตนาธิเบศร์ (บางรักน้อยท่าอิฐ) เป็นเส้นทางนำเสนอใหม่ของไจก้าในช่วงบางหว้า-แยกลำสาลี แต่เนื่องจาก รฟม. ได้นำเอาช่วงสถานีศูนย์ราชการนนทบุรี-แยกลำสาลี ออกมาพัฒนาเป็นสายสีน้ำตาล กรมการขนส่งทางรางจึงพิจารณาเปลี่ยนเส้นทางที่ขาดหายไปในช่วงบางหว้า-ศูนย์ราชการนนท์ฯ ให้กลายเป็นส่วนต่อขยายของสายสีลม และสิ้นสุดที่แยกบางรักน้อยท่าอิฐแทน
* ส่วนเหนือ ช่วงสถานีรังสิต - มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เป็นเส้นทางที่ยังไม่ได้มีการดำเนินการในปัจจุบัน
* ส่วนใต้ ระยะที่ 1 ช่วงสถานีบางซื่อ (สถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์) - หัวลำโพง เป็นเส้นทางที่ยังไม่ได้มีการดำเนินการในปัจจุบัน
* ส่วนใต้ ระยะที่ 2 ช่วงสถานีวงเวียนใหญ่ - มหาชัย เป็นเส้นทางที่ยังไม่ได้มีการดำเนินการในปัจจุบัน
* ส่วนใต้ ระยะที่ 3 ช่วงสถานีหัวลำโพง - วงเวียนใหญ่ เป็นเส้นทางที่ยังไม่ได้มีการดำเนินการในปัจจุบัน
* ส่วนตะวันตก ระยะที่ 1 ช่วงสถานีตลิ่งชัน - ศาลายา เป็นเส้นทางที่ยังไม่ได้มีการดำเนินการในปัจจุบัน
* ส่วนตะวันตก ระยะที่ 2 ช่วงสถานีตลิ่งชัน - โรงพยาบาลศิริราช เป็นเส้นทางที่ยังไม่ได้มีการดำเนินการในปัจจุบัน
* ส่วนตะวันออก ช่วงสถานีบางซื่อ - หัวหมาก เป็นเส้นทางที่ยังไม่ได้มีการดำเนินการในปัจจุบัน
ช่วงหลักสอง - พุทธมณฑล เป็นเส้นทางตามแผนแม่บทเดิมที่ดำเนินการไม่แล้วเสร็จ และการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทยยุติแผนดำเนินการชั่วคราวจนกว่าจะได้ความชัดเจนเรื่องหลักประกันผู้โดยสาร
ช่วงคลองสาน - ประชาธิปก เป็นเส้นทางตามแผนเดิมที่ดำเนินการไม่แล้วเสร็จ และกรุงเทพมหานครยุติแผนดำเนินการชั่วคราวจนกว่าจะได้ความชัดเจนเรื่องหลักประกันผู้โดยสาร
กลุ่มที่ 2 เส้นทางนำเสนอใหม่
เส้นทางนำเสนอใหม่ ประกอบด้วยเส้นทางที่มีการนำเสนอเพื่อดำเนินการใหม่ จำนวน 5 เส้นทาง ได้แก่
ช่วงศูนย์ราชการนนทบุรี - แยกลำสาลี เป็นเส้นทางนำเสนอใหม่ของไจก้าในช่วงบางหว้า-แยกลำสาลี แต่ต่อมาได้มีการแยกเส้นทางดังกล่าวออกเป็น 3 ส่วน โดยส่วนศูนย์ราชการนนท์ฯ-แยกลำสาลี เสนอให้พัฒนาในรูปแบบระบบรางเบา ส่วนท่าอิฐ-ศูนย์ราชการนนท์ ให้พัฒนาในรูปแบบ Feeder สำหรับป้อนเข้าระบบ และส่วนบางหว้า-ท่าอิฐ ให้พัฒนาเป็นส่วนต่อขยายของสายสีลม
ส่วนเหนือ เป็นเส้นทางนำเสนอใหม่ของกรุงเทพมหานคร โดยนำเอาเส้นทางสายสีเทาเดิมมาแยกส่วนให้ขาดจากกัน โดยเส้นทางส่วนเหนือส่วนใหญ่ยังเป็นเส้นทางตามแผนเดิม และกรมการขนส่งทางรางได้มีการขยายเพิ่มไปจนถึงถนนลำลูกกา
* ระยะที่ 1 ช่วงวัชรพล - ทองหล่อ เสนอให้พัฒนาในรูปแบบระบบรางเบา
* ระยะที่ 2 ช่วงวัชรพล - คลองสี่ เสนอเป็นเส้นทางส่วนต่อขยายจากระยะที่ 1
ส่วนใต้ เป็นเส้นทางนำเสนอใหม่ของกรุงเทพมหานคร โดยนำเอาเส้นทางรถโดยสารส่วนพิเศษ สายสาทร-ราชพฤกษ์ มาเปลี่ยนเป็นรถไฟฟ้า และรวมเข้ากับเส้นทางสายสีเทาส่วนที่ขาดจากเส้นทางตามแผนเดิม
* ระยะที่ 1 ช่วงพระโขนง - พระรามที่ 3 เสนอให้พัฒนาในรูปแบบระบบรางเบา
* ระยะที่ 2 ช่วงพระรามที่ 3 - ท่าพระ เสนอเป็นเส้นทางส่วนต่อขยายจากระยะที่ 1
ช่วงดินแดง - ช่องนนทรี เป็นเส้นทางที่ถูกรื้อฟื้นจากแผนแม่บทเดิม เนื่องจากเล็งเห็นว่าเส้นทางมีศักยภาพและมีความคุ้มค่าพอที่จะพัฒนา เสนอให้พัฒนาในรูปแบบระบบรางเบา
ช่วงบางนา - ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ เป็นเส้นทางนำเสนอใหม่ของกรุงเทพมหานคร โดยนำเอาเส้นทางส่วนต่อขยายของสายสีเขียวช่วงอุดมสุข-ศรีเอี่ยม-สุวรรณภูมิ มาดำเนินการแยกต่างหาก เสนอให้พัฒนาในรูปแบบระบบรางเบาหรือรางหนัก
กลุ่มที่ 3 เส้นทางรองป้อนผู้โดยสารเข้าสู่ระบบ
เป็นกลุ่มเส้นทางนำเสนอใหม่ที่ยังไม่ได้มีแผนการดำเนินการชัดเจน ส่วนใหญ่เป็นเส้นทางที่เน้นการป้อนผู้โดยสารเข้าสู่ระบบ อาจเสนอให้ดำเนินการในรูปแบบรถโดยสารประจำทาง รถโดยสารประจำทางด่วนพิเศษ แทรมล้อยาง แทรมล้อเหล็ก หรืออาจพิจารณาเปลี่ยนเป็นส่วนต่อขยายของเส้นทางที่ถูกเชื่อมได้ ประกอบด้วย
เส้นทาง ลาดพร้าว – รัชโยธิน – ท่าน้ำนนท์
เส้นทาง ดอนเมือง – ศรีสมาน
เส้นทาง ศาลายา – มหาชัย
เส้นทาง ศรีนครินทร์ – บางบ่อ
เส้นทาง คลอง 6 – องค์รักษ์
เส้นทาง รัตนาธิเบศร์ – แยกปากเกร็ด
เส้นทาง คลองสาน – ศิริราช
เส้นทาง บางซื่อ – พระราม 3
เส้นทาง ราชพฤกษ์ – แคราย
เส้นทาง พระโขนง – ศรีนครินทร์
เส้นทาง บางซื่อ – ปทุมธานี
เส้นทาง เมืองทอง – ปทุมธานี
เส้นทาง บางแค – สำโรง
เส้นทาง แพรกษา – ตำหรุ
เส้นทาง ธรรมศาสตร์ – นวนคร
เส้นทาง บางนา – ช่องนนทรี
เส้นทางสุวรรณภูมิ – บางบ่อ
เส้นทาง บรมราชชนนี – ดินแดง – หลักสี่
เส้นทาง ธัญบุรี – ธรรมศาสตร์
เส้นทาง คลอง 3 – คูคต
เส้นทาง มีนบุรี – สุวรรณภูมิ – แพรกษา - สุขุมวิท
เส้นทาง เทพารักษ์ – สมุทรปราการ
เส้นทาง บางใหญ่ – บางบัวทอง
เส้นทาง บางปู – จักรีนฤบดินทร์
เส้นทาง ครุใน – สมุทรปราการ
เส้นทาง ปทุมธานี – ธัญบุรี
=== สรุปแผนพัฒนาในปัจจุบัน ===
{| width=100% class="wikitable" style="font-size:90%"
|-
!style="background-color:lightgrey" width=1% |
!! style="background-color:lightgrey" width=23%| สาย
!! style="background-color:lightgrey" width=11%| รูปแบบ
!! style="background-color:lightgrey" width=13% | ช่วงกว้างราง
!! style="background-color:lightgrey" width=5%| ยาว (กม.)
!! style="background-color:lightgrey" width=5%| จำนวนสถานี
!! style="background-color:lightgrey" width=30%| สถานะ  และ แผนพัฒนา
!! style="background-color:lightgrey" width=2% | เจ้าของโครงการ
|-
|style="background-color:#E10506" rowspan="7" | &nbsp; || style="background-color:#E5E5E5"| สีแดงเข้ม ||style="background-color:#E5E5E5"| รถไฟฟ้าชานเมือง ||style="background-color:#E5E5E5"|  Meter Gauge (1.000 m.) || style="background-color:#E5E5E5"|80.8 ||style="background-color:#E5E5E5"|  ||style="background-color:#E5E5E5" | ||style="background-color:#E5E5E5"|
|-
| บ้านภาชี – ธรรมศาสตร์รังสิต || || || 28.00|| ? || ภายในปี พ.ศ. 2572 || rowspan="16"|รฟท.
|-
| ธรรมศาสตร์รังสิต – รังสิต || || || 10.30 || 4 || rowspan="3" | กำหนดเปิดให้บริการเฉพาะช่วง รังสิต-บางซื่อ พ.ศ. 2564
|-
| style="background-color:#cedff2" | รังสิต – บางซื่อ || || || 26.00 || 10
|-
| บางซื่อ – หัวลำโพง || || || 6.50 || 6
|-
| หัวลำโพง – มหาชัย || || || 36.000 || 17 || ภายในปี พ.ศ. 2572
|-
| มหาชัย – ปากท่อ  || || || 56.000|| 17 || ภายในปี พ.ศ. 2572
|-
|style="background-color:#FD5353" rowspan="6"| &nbsp; || style="background-color:#E5E5E5"| สีแดงอ่อน ||  style="background-color:#E5E5E5"| รถไฟฟ้าชานเมือง || style="background-color:#E5E5E5"| Meter Gauge (1.000 m.) ||  style="background-color:#E5E5E5"|58.5 || style="background-color:#E5E5E5"| || style="background-color:#E5E5E5"|
|-
| ศาลายา – ตลิ่งชัน || || || 14.0 || 4 || rowspan="5" | กำหนดเปิดให้บริการเฉพาะช่วง ตลิ่งชัน-บางซื่อ พ.ศ. 2564
|-
| style="background-color:#cedff2" | ตลิ่งชัน – บางซื่อ || || || 15.0 || 5
|-
| บางซื่อ – พญาไท – มักกะสัน || || || 9.0 || 5
|-
| มักกะสัน – หัวหมาก || || || 10.0 || 3
|-
| ตลิ่งชัน – ศิริราช || || || 5.7 || 3
|-
| rowspan="4" style="background-color:#761f21;" | &nbsp; || style="background-color:#E5E5E5"| แอร์พอร์ตเรลลิงก์ (เชื่อม 3 สนามบิน) || style="background-color:#E5E5E5"| รถไฟฟ้าชานเมืองรถไฟความเร็วสูง
| style="background-color:#E5E5E5" |Standard Gauge (1.435 m.) || style="background-color:#E5E5E5"| 49.5 ||  style="background-color:#E5E5E5"| || style="background-color:#E5E5E5"|
|-
| ท่าอากาศยานอู่ตะเภา – สุวรรณภูมิ || || || 171.9 || 5 || ภายในปี พ.ศ. 2567
|-
| style="background-color:#cedff2" | สุวรรณภูมิ – พญาไท || || || 28.6 || 8 || เปิดให้บริการ เมื่อ 23 สิงหาคม พ.ศ. 2553
|-
| พญาไท – บางซื่อ – ดอนเมือง || || || 7.8 || 1 || ภายในปี พ.ศ. 2568
|-
| rowspan="7" style="background-color:#;" | &nbsp; ||  style="background-color:#E5E5E5"| สีเขียว (สุขุมวิท)  ||  style="background-color:#E5E5E5"| ระบบขนส่งมวลชนเร็วยกระดับ || style="background-color:#E5E5E5"| Standard Gauge (1.435 m.) || style="background-color:#E5E5E5"| 66.5 || style="background-color:#E5E5E5"| ||  style="background-color:#E5E5E5"| ||  style="background-color:#E5E5E5"|
|-
| วงแหวนรอบนอกตะวันออก – คูคต || || || 6.5 || 4 || ภายใน พ.ศ. 2575 || rowspan="6" |กทม.
|-
| style="background-color:#cedff2" | คูคต – หมอชิต ||  || || 18.4 || 16 || เปิดให้บริการ ครบทั้งเส้นทางเมื่อ 16 ธันวาคม พ.ศ. 2563
|-
| style="background-color:#cedff2" | หมอชิต – อ่อนนุช || || || 16.5 || 17 || เปิดให้บริการ เมื่อ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2542
|-
| style="background-color:#cedff2" | อ่อนนุช – แบริ่ง || || || 5.3 || 5 || เปิดให้บริการ เมื่อ 12 สิงหาคม พ.ศ. 2554
|-
| style="background-color:#cedff2" | แบริ่ง – เคหะฯ || || || 12.8 || 9 || เปิดให้บริการ ครบทั้งเส้นทางเมื่อ 6 ธันวาคม พ.ศ. 2561
|-
| เคหะฯ – ตำหรุ || || || 7.0 || 4 ||ภายใน พ.ศ. 2575
|-
| rowspan="7" style="background-color:#;" | &nbsp; ||  style="background-color:#E5E5E5"| สีเขียว (สีลม) ||  style="background-color:#E5E5E5"| ระบบขนส่งมวลชนเร็วยกระดับ ||  style="background-color:#E5E5E5"| Standard Gauge (1.435 m.) ||  style="background-color:#E5E5E5"| 22.5 ||  style="background-color:#E5E5E5"| ||   style="background-color:#E5E5E5"| ||  style="background-color:#E5E5E5"|
|-
| บางรักน้อยท่าอิฐ – ตลิ่งชัน || || || 11 || 7 ||ภายใน พ.ศ. 2585|| rowspan="6" |กทม.
|-
| ตลิ่งชัน – บางหว้า || || || 7 || 4 ||ภายใน พ.ศ. 2572
|-
| style="background-color:#cedff2" | บางหว้า – วงเวียนใหญ่ || || || 5.3 || 4  || เปิดให้บริการ ครบทั้งเส้นทางเมื่อ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2556
|-
| style="background-color:#cedff2" | วงเวียนใหญ่ – สะพานตากสิน || || || 2.2 || 2  || เปิดให้บริการ เมื่อ 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2552
|-
| style="background-color:#cedff2" | สะพานตากสิน – สนามกีฬาแห่งชาติ || || || 7.0 || 7  || เปิดให้บริการ เมื่อ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2542
|-
| สนามกีฬาแห่งชาติ – ยศเส || || || 1.0 || 1 ||ภายใน พ.ศ. 2572
|-
| rowspan="5" style="background-color:blue;" | &nbsp; || style="background-color:#E5E5E5"|  สีน้ำเงิน ||  style="background-color:#E5E5E5"| ระบบขนส่งมวลชนเร็วใต้ดินและยกระดับ ||  style="background-color:#E5E5E5"| Standard Gauge (1.435 m.) ||  style="background-color:#E5E5E5"| 55.0 ||  style="background-color:#E5E5E5"| ||  style="background-color:#E5E5E5"| ||  style="background-color:#E5E5E5"|
|-
| style="background-color:#cedff2" |  ท่าพระ – บางซื่อ || || || 11.1 || 10 || เปิดให้บริการ ครบทั้งเส้นทางเมื่อ 23 ธันวาคม พ.ศ. 2562 || rowspan="3"|รฟม.
|-
| style="background-color:#cedff2" | บางซื่อ – หัวลำโพง || || || 20.0 || 18 || เปิดให้บริการ เมื่อ 3 กรกฎาคม พ.ศ. 2547
|-
| style="background-color:#cedff2" | หัวลำโพง  – ท่าพระ – หลักสอง || || || 15.9 || 10 || เปิดให้บริการ ครบทั้งเส้นทางเมื่อ 21 กันยายน พ.ศ. 2562
|-
| หลักสอง – พุทธมณฑลสาย 4 || || || 8.0 || 4 ||กำหนดเปิดให้บริการ ครบทั้งเส้นทาง พ.ศ. 2572
|รฟม.
|-
| rowspan="3" style="background-color:purple;" | &nbsp; ||  style="background-color:#E5E5E5"| สีม่วง || style="background-color:#E5E5E5"| ระบบขนส่งมวลชนเร็วใต้ดินและยกระดับ || style="background-color:#E5E5E5"|  Standard Gauge (1.435 m.) ||  style="background-color:#E5E5E5"| 42.8 || style="background-color:#E5E5E5"|  || style="background-color:#E5E5E5"|  || style="background-color:#E5E5E5"|
|-
| style="background-color:#cedff2" | คลองบางไผ่ – เตาปูน || || || 23.0 || 16 || เปิดให้บริการ เมื่อ 6 สิงหาคม พ.ศ. 2559 || รฟม.
|-
| เตาปูน – ครุใน  || || || 19.8 || 16 || ภายในปี พ.ศ. 2570 ||รฟม.
|-
| rowspan="3" style="background-color:orange;" | &nbsp; || style="background-color:#E5E5E5"| สีส้ม ||  style="background-color:#E5E5E5"| ระบบขนส่งมวลชนเร็วใต้ดินและยกระดับ ||  style="background-color:#E5E5E5"| Standard Gauge (1.435 m.) || style="background-color:#E5E5E5"|  35.4 || style="background-color:#E5E5E5"|  ||  style="background-color:#E5E5E5"| || style="background-color:#E5E5E5"|
|-
| บางขุนนนท์ – ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย || || || 13 || 13 || rowspan="2"| กำหนดเปิดให้บริการ พ.ศ. 2570 || รฟม.
|-
| ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย – แยกร่มเกล้า|| || || 22 || 17 ||รฟม.
|-
| rowspan="6" style="background-color:pink;" | &nbsp; || style="background-color:#E5E5E5"| สีชมพู ||  style="background-color:#E5E5E5"| โมโนเรล || style="background-color:#E5E5E5"|   || style="background-color:#E5E5E5"|  36 ||  style="background-color:#E5E5E5"| 30|| style="background-color:#E5E5E5" |  ||  style="background-color:#E5E5E5"|
|-
| ศูนย์ราชการนนทบุรี – เมืองทองธานี || || || 11.0 || 10 || rowspan="4" | กำหนดเปิดให้บริการครบทั้งเส้นทาง พ.ศ. 2567 || rowspan="5" |รฟม.
|-
| เมืองทองธานี – ทะเลสาบเมืองทองธานี || || || 3.1 || 2
|-
| เมืองทองธานี – หลักสี่ || || || 4.2 || 4
|-
| หลักสี่ – มีนบุรี || || || 18 || 16
|-
| มีนบุรี – ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ || || || ~15 ||  || อยู่ระหว่างการออกแบบเส้นทาง
|-
| rowspan="2" style="background-color:yellow;" | &nbsp; ||  style="background-color:#E5E5E5"| สีเหลือง ||  style="background-color:#E5E5E5"| โมโนเรล ||  style="background-color:#E5E5E5"| ||  style="background-color:#E5E5E5"| 30.4 ||  style="background-color:#E5E5E5"| 23|| style="background-color:#E5E5E5" |  ||  style="background-color:#E5E5E5"|
|-
| style="background-color:#cedff2" | ลาดพร้าว – สำโรง || || || 30.4 || 23 || rowspan="1" | เปิดให้บริการ เมื่อ 3 กรกฎาคม พ.ศ. 2566 || rowspan="1" |รฟม.
|-
| rowspan="5" style="background-color:gray;" | &nbsp; ||  style="background-color:#E5E5E5"| สีเทา || style="background-color:#E5E5E5"| โมโนเรล ||  style="background-color:#E5E5E5"| ||  style="background-color:#E5E5E5"| 26.0 ||  style="background-color:#E5E5E5"|  ||  style="background-color:#E5E5E5"|   ||  style="background-color:#E5E5E5"|
|-
| ลำลูกกา – วัชรพล || || || 14||  || ภายในปี พ.ศ. 2575 || rowspan="4"| กทม.
|-
| วัชรพล – ทองหล่อ || || || 16.2 || 15 || ภายในปี พ.ศ. 2568
|-
| พระโขนง – พระราม 3 || || || 12.1 || 15 || ภายในปี พ.ศ. 2572
|-
| พระราม 3 – ท่าพระ || || || 11.48 || 9 || ภายในปี พ.ศ. 2572
|-
| rowspan="2" style="background-color:#964B00" | &nbsp; ||  style="background-color:#E5E5E5"| สีน้ำตาล ||  style="background-color:#E5E5E5"|โมโนเรล|| style="background-color:#E5E5E5" |  ||  style="background-color:#E5E5E5"| 21 ||  style="background-color:#E5E5E5"| ||  style="background-color:#E5E5E5"| ||  style="background-color:#E5E5E5"|
|-
| ศูนย์ราชการนนทบุรี – ลำสาลี || || || 21 || 23 || ภายในปี พ.ศ. 2572 || รฟม.
|-
| rowspan="5" style="background-color:#e0e0e0;" | &nbsp; ||  style="background-color:#E5E5E5"| สีเงิน ||  style="background-color:#E5E5E5"| รถไฟฟ้ารางเบายกระดับ || style="background-color:#E5E5E5"| Standard Gauge (1.435 m.) || style="background-color:#E5E5E5"| 30 || style="background-color:#E5E5E5"| ||  style="background-color:#E5E5E5"| ||  style="background-color:#E5E5E5"|
|-
| แม่น้ำ – สรรพาวุธ || || || ~8 ||  || ภายในปี พ.ศ. 2575 || rowspan="4"| กทม.
|-
| สรรพาวุธ – บางนา || || || 1.9 ||  || ภายในปี พ.ศ. 2572
|-
| บางนา – ธนาซิตี้ || || || 15.1 || 12 || ภายในปี พ.ศ. 2572
|-
| ธนาซิตี้ – ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ || || || 6 || 2 || รอการก่อสร้างอาคารผู้โดยสารฝั่งใต้
|-
| rowspan="4" style="background-color:#A58704;" | &nbsp; ||  style="background-color:#E5E5E5"| สีทอง ||  style="background-color:#E5E5E5"| ระบบขนส่งผู้โดยสารอัตโนมัติ ||  style="background-color:#E5E5E5"| ||  style="background-color:#E5E5E5"| 2.7 ||  style="background-color:#E5E5E5"|  ||  style="background-color:#E5E5E5"| ||  style="background-color:#E5E5E5"|
|-
| style="background-color:#cedff2" | กรุงธนบุรี – ประชาธิปก || || || 2.7 || 4 || เปิดให้บริการ เมื่อ 16 ธันวาคม พ.ศ. 2563(ยกเว้นสถานีประชาธิปก) || rowspan="3"| กทม.
|-
| ประชาธิปก – อิสรภาพ || || ||  ||  ||กำหนดเปิดให้บริการ พ.ศ. 256..
|-
| กรุงธนบุรี – เจริญนคร 60 || || ||  ||  ||กำหนดเปิดให้บริการ พ.ศ. 256..''
|-
|}
== ข้อมูลทางเทคนิค ==
=== ระบบปฏิบัติการเดินรถ ===
ระบบรถไฟฟ้าในกรุงเทพมหานครและปริมณฑลทุกสาย ใช้ระบบการเดินรถแบบอัตโนมัติซึ่งถูกควบคุมจากศูนย์ควบคุมกลางที่ตั้งอยู่บริเวณเดียวกับศูนย์ซ่อมบำรุงของแต่ละโครงการ ระบบการเดินรถของแต่ละสายจะถูกดำเนินการแยกจากกันโดยไม่มีการรบกวนกันระหว่างสาย ยกเว้น รถไฟฟ้าบีทีเอส สายสุขุมวิท กับรถไฟฟ้าบีทีเอส สายสีลม และ รถไฟฟ้าชานเมือง สายธานีรัถยา กับรถไฟฟ้าชานเมือง สายนครวิถี ที่ใช้ระบบควบคุมจากศูนย์ควบคุมกลางแห่งเดียวกัน เนื่องจากรถไฟฟ้าบีทีเอสและรถไฟฟ้าชานเมืองทั้งสองสายใช้ศูนย์ซ่อมบำรุงร่วมกัน และมีการติดตั้งรางหลีกในบางช่วงของเส้นทาง ทำให้สามารถป้อนหรือถอนขบวนรถระหว่างสายออกจากระบบได้
ระบบปฏิบัติการเดินรถในปัจจุบันถูกแยกออกเป็นสามประเภทหลักตามจุดประสงค์ในการใช้งาน โดยระบบที่ได้รับความนิยมในปัจจุบันคือ ระบบควบคุมรถไฟมาตรฐานยุโรป (European Train Control System หรือ ETCS) ซึ่งเป็นระบบมาตรฐานกลางที่ใช้กันภายในสหภาพยุโรป และในหลาย ๆ ประเทศ ด้วยความสามารถในการรองรับระบบรถไฟจากทุกผู้ผลิตในโลก และระบบควบคุมคุณภาพมาตรฐานเดียวกันทั่วโลก ทำให้ระบบมีประสิทธิภาพและพร้อมรองรับการขยายโครงข่ายได้อย่างสมบูรณ์
ปัจจุบันระบบรถไฟฟ้าในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล ได้มีการเลือกใช้ระบบปฏิบัติการเดินรถไฟฟ้าดังต่อไปนี้
หมายเหตุ
=== ขบวนรถ ===
{| width=100% class="wikitable"
|-
! style="background-color:lightgrey"| เส้นทาง
! style="background-color:lightgrey"| รุ่น
! style="background-color:lightgrey"| ผู้ผลิต
! style="background-color:lightgrey"| ผลิตใน
! style="background-color:lightgrey"| ปีที่นำเข้าครั้งแรก
! style="background-color:lightgrey"|จำนวน (ขบวน / ตู้ต่อขบวน)
! style="background-color:lightgrey"| ภาพ
|-align="center"
| rowspan="4" |  และ  || ซีเมนส์ โมดูลาร์ เมโทร ||rowspan="2"| ซีเมนส์ ||||พ.ศ. 2542
|35 / 4||130px
|-align="center"
|ซีเมนส์ โบซันคายา || ||พ.ศ. 2561
|22 / 4||130px
|-align="center"
| align="center" | ซีเอ็นอาร์ ฉางชุน || rowspan="2" | ซีอาร์อาร์ซี || rowspan="2" |  || พ.ศ. 2553
|17 / 4||130px
|-align="center" | align="center" |
| ซีอาร์อาร์ซี ฉางฉุน ||พ.ศ. 2562||24 / 4||
|-align="center"
| rowspan="2"|  || ซีเมนส์ โมดูลาร์ เมโทร ||rowspan="2"| ซีเมนส์ ||  || พ.ศ. 2547
|19 / 3||130px
|-align="center"
|ซีเมนส์ โบซันคายา || ||พ.ศ. 2562
|35 / 3||130px
|-align="center"
|  || ซีเมนส์ เดซิโร คลาส 360/2 || ซีเมนส์ ||  || พ.ศ. 2550
|5 / 34 / 4||130px
|-align="center"
|  || เจเทรค ซัสติน่า S24 || มารุเบนิ / โตชิบา ||rowspan="3"| || พ.ศ. 2558
|21 / 3||130px
|-align="center"
|   ||  เอ-ซีรีส์ 1000 ||rowspan="2"| ฮิตาชิ ||rowspan="2" | พ.ศ. 2562 || 15/6
| rowspan="2" |130px
|-align="center" |
|  || เอ-ซีรีส์ 2000 || 10/4
|-align="center"
|  ||rowspan="2"|อินโนเวีย โมโนเรล 300|| rowspan="3" |อัลสตอม /ซีอาร์อาร์ซี หนันจิง ผู่เจิ้น ||rowspan="3"||| rowspan="3" | พ.ศ. 2564
|42 / 4
| 130px
|-align="center"
| 
|30 / 4
| 130px
|-align="center"
|  || อินโนเวีย เอพีเอ็ม 300
| 3 / 2||130px
|-align="center"
|  ||  ||  ||  || 
| ||
|}
== แผนที่ ==
=== รถไฟฟ้าสายที่เปิดให้บริการแล้ว ===
=== รถไฟฟ้าสายที่เปิดให้บริการแล้วและที่กำลังก่อสร้าง ===
=== แผนที่แบบอื่น ๆ ===
ไฟล์:BMRT Map2.png|แผนที่แสดงที่ตั้งโครงการฯ แบบแยกเป็นสถานี จาก สนข.
ไฟล์:BMRT map.png|แผนที่แสดงที่ตั้งโครงการฯ จาก สนข.
ไฟล์:M-Map Thai.jpg
ไฟล์:Map of Bangkok rapid transit lines in service and under construction.svg
ไฟล์:BKK Railway Station 11AUG21.jpg|แผนที่แสดงเส้นทางและตำแหน่งสถานีรถไฟฟ้าทั้งหมด ทั้งที่เปิดให้บริการแล้ว ที่กำลังก่อสร้าง และแผนในอนาคตที่มีข้อมูลโครงการแล้ว โดยสร้างบนพื้นแผนที่กรุงเทพและปริมณฑล ของสำนักผังเมือง
ไฟล์:Bangkok_Metro_Map_23.06.09.png
== ดูเพิ่ม ==
รายชื่อสถานีรถไฟฟ้าในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล
รถโดยสารประจำทางด่วนพิเศษในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
บริษัท ทางด่วนและรถไฟฟ้ากรุงเทพ จำกัด (มหาชน) 
รถไฟฟ้าแอร์พอร์ตเรลลิงก์ 
ระบบขนส่งมวลชนในกรุงเทพมหานคร