พระพรหมมงคล (ทอง สิริมงฺคโล)

พระพรหมมงคล,วิ. นามเดิม ทอง พรหมเสน ฉายา สิริมงฺคโล (21 กันยายน พ.ศ. 2466 – 13 ธันวาคม พ.ศ. 2562) เป็นพระราชาคณะเจ้าคณะรองชั้นหิรัญบัฏ ฝ่ายวิปัสสนาธุระรูปแรกของคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย และรูปแรกของกรุงรัตนโกสินทร์ ตำแหน่งหน้าที่ในอดีตเป็นเจ้าอาวาสวัดพระธาตุศรีจอมทองวรวิหาร ที่ปรึกษาเจ้าคณะภาค 7 เจ้าอาวาสวัดเมืองมางเจ้าอาวาสวัดร่ำเปิง (ตโปทาราม) และเจ้าคณะอำเภอฮอด
== ประวัติ ==
=== ชาติภูมิ ===
พระพรหมมงคล,วิ. นามเดิม ทอง พรหมเสน เกิดเมื่อวันศุกร์ที่ 21 กันยายน พ.ศ. 2466 ตรงกับวันขึ้น 12 ค่ำ เดือน 10 ปีกุน ณ บ้านนาแก่ง ตำบลบ้านแอ่น อำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ บิดาชื่อ นายทา นามสกุล พรหมเสน มารดาชื่อ นางแต้ม นามสกุล พรหมเสน มีพี่น้องด้วยกัน ๖ คน
=== อุปสมบท ===
บรรพชา วันศุกร์ที่ 19 มกราคม พ.ศ. 2477 ตรงกันวันขึ้น 4 ค่ำ เดือน 3 ปีจอ ณ วัดนาแก่ง ตำบลบ้านแอ่น อำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ โดยมีพระครูบาชัยวงศ์ (หลวงปู่ครูบาแก้ว ชยวํโส) เจ้าอาวาสวัดนาแก่ง เป็นพระอุปัชฌาย์
อุปสมบท วันจันทร์ที่ 7 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2487 ตรงกับวันขึ้น 14 ค่ำ เดือน 3 ปี วอก ณ พัทธสีมาอุโบสถวัดบ้านแอ่น ตำบลบ้านแอ่น อำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ โดยมีพระครูคัมภีรธรรม (ครูบาอินตา พรหฺมปญฺโญ) เจ้าอาวาสวัดชัยพระเกียรติ เป็นพระอุปัชฌาย์ พระอธิการญาณรังสี เจ้าอาวาสวัดห้วยทราย เป็นพระกรรมวาจาจารย์พระมหาจันทร์ วัดพระสิงห์วรมหาวิหาร เป็นพระอนุสาวนาจารย์ ได้รับฉายานามว่า “สิริมงฺคโล”
=== วิทยฐานะ ===
พ.ศ. ๒๔๗๗ สอบได้นักธรรมชั้นตรี ณ สำนักศาสนศึกษา วัดวังลุง สำนักเรียนคณะจังหวัดเชียงใหม่
พ.ศ. ๒๔๘๖ สอบได้นักธรรมชั้นโท ณ สำนักศาสนศึกษา วัดชัยพระเกียรติ สำนักเรียนคณะจังหวัดเชียงใหม่
พ.ศ. ๒๔๘๗ สอบได้นักธรรมชั้นเอก ณ สำนักศาสนศึกษา วัดพันอ้น สำนักเรียนคณะจังหวัดเชียงใหม่
=== มรณภาพ ===
พระพรหมมงคล ถึงแก่มรณภาพด้วยภาวะหัวใจล้มเหลวเฉียบพลันจากภาวะกล้ามเนือหัวใจขาดเลือด ณ วัดพระธาตุศรีจอมทองวรวิหาร เมื่อวันที่ 13 ธันวาคม พ.ศ. 2562 เวลา 00.25 น.
== ตำแหน่ง ==
=== ฝ่ายปกครอง ===
พ.ศ. ๒๔๙๑-๒๕๓๑ เป็นเจ้าอาวาสวัดเมืองมาง อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่
พ.ศ. ๒๕๑๐-๒๕๕๐ เป็นเจ้าคณะอำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่
พ.ศ. ๒๕๑๑-๒๕๖๒ เป็นพระอุปัชฌาย์
พ.ศ. ๒๔๓๑-๒๕๓๔ เป็นเจ้าอาวาสวัดร่ำเปิง (ตโปทาราม) ตำบลสุเทพ อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่
พ.ศ. ๒๕๓๔-๒๕๖๒ เป็นเจ้าอาวาสวัดพระธาตุศรีจอมทองวรวิหาร อำเภอจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่
พ.ศ. ๒๕๔๖-๒๕๖๒ เป็นเจ้าสำนักปฏิบัติธรรมประจำจังหวัดเชียงใหม่แห่งที่ ๑
พ.ศ. ๒๕๕๔ เป็นที่ปรึกษาสำนักงานกำกับดูแลพระธรรมทูตไปต่างประเทศ
พ.ศ. ๒๕๕๗-๒๕๖๒ เป็นที่ปรึกษาเจ้าคณะภาค ๗
พ.ศ. ๒๕๕๙-๒๕๖๒ เป็นประธานขับเคลื่อนโครงการหมู่บ้านรักษาศีลห้า ประจำหนเหนือ
==ประวัติการอบรมด้านวิปัสสนากรรมฐาน==
พ.ศ. ๒๔๗๗-๒๔๘๖ ฝึกการปฏิบัติสมถกรรมฐานกับพระสุธรรมยานเถร (อินถา อินฺทจกฺโก) พระสุพรหมยานเถร (พรหมา พฺรหฺมจกฺโก) พระครูพัฒนกิจจานุรักษ์ (ชัยวงศ์ จนฺทวํโส) ครูบาอภิชัยขาวปี
พ.ศ. ๒๔๙๖ ฝึกการปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานในแนวสติปัฏฐาน 4 กับพระธรรมธีรราชมหามุนี (โชดก ญาณฺสิทธิ) ณ วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ราชวรมหาวิหาร
พ.ศ. ๒๔๙๗-๒๕๐๐ ฝึกการปฏิบัติและศึกษาแนวทางการปฏิบัติในแนวสติปักฐาน ๔ ตามหลักพระไตรปิฎก อรรถกถา และอื่น ๆ ที่ประเทศสหภาพเมียนมาร์
พ.ศ. ๒๕๐๐ ฝึกปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐาน กับ มหาสีสยาดอ ณ สำนักวัดศาสนยิสสา ประเทศสหภาพเมียนมาร์
== เกียรติคุณ ==
พ.ศ. ๒๕๓๐ ได้รับคัดเลือกให้เป็นบุคคลผู้ทำคุณประโยชน์ต่อพระพุทธศาสนาประเภทส่งเสริม ผู้ปฏิบัติธรรมในงานสัปดาห์ส่งเสริมพระพุทธศาสนาในเทศกาลวันวิสาขบูชา
พ.ศ. ๒๕๓๑ ได้รับโล่เกียรติคุณ ผู้มีผลงานดีเด่นด้าน “วัฒนธรรมท้องถิ่น” สาขามนุษยศาสตร์ จากศูนย์วัฒนธรรม วิทยาลัยครูเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่
พ.ศ. ๒๕๓๓ ได้รับรางวัลครูบาศรีวิชัย ในงานรำลึกถึงพระครูบาศรีวิขัย ครบรอบ ๑๑๒ ปี ได้รับเลือกให้เป็นผู้ที่มีคุณสมบัติเป็นทั้ง นักบุญและนักพัฒนาแห่งล้านนาไทย
พ.ศ. ๒๕๓๕ ได้รับเกียรติบัตรจากคณะสงฆ์จังหวัดเชียงใหม่ให้เป็นผู้มีผลงานดีเด่น ทางด้านการปกครอง เนื่องในวันวิสาขบูชา
พ.ศ. ๒๕๓๖ ได้รับถวายปริญญา “พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์” สาขาพระพุทธสาสนา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
พ.ศ. ๒๕๓๖ ได้รับเกียรติบัตรจากคณะสงฆ์ จังหวัดเชียงใหม่ ให้เป็นผู้มีผลงานดีเด่นทางด้านสาธารณูปการ เนื่องในวันมาฆบูชา
พ.ศ. ๒๕๓๖ ได้รับถวายเกียรติบัตรจากกระทรวงศึกษาธิการให้เป็นผู้มีผลงานดีเด่น ในการดำเนินงาน ให้วัดเป็นอุทยานการศึกษาเพื่อเฉลิมฉลอง ๗๐๐ ปี เมืองเชียงใหม่
พ.ศ. ๒๕๓๗ ได้รับพระราชทานโล่และเข็มเกียรติคุณจากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในด้านอนุรักษ์มรดกไทยดีเด่น ด้านภาษา และ วรรณกรรมของไทย
พ.ศ. ๒๕๓๘ ได้รับพัดยศพัฒนาดีเด่น พร้อมด้วยใบประกาศเกียรติคุณ จากสมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก
พ.ศ. ๒๕๔๑ ได้รับโล่เกียรติคุณจากยุวพุทธิกสมาคมแห่งประเทศไทย ใน พระบรมราชินูปถัมภ์ ให้เป็นผู้มีผลงานดีเด่นทางด้านการเผยแผ่วิปัสสนากรรมฐาน เนื่องในโอกาสครบรอบ ๔๘ ปี ของยุวพุทธิกสมาคม
พ.ศ. ๒๕๔๒ ได้รับโล่ประกาศเกียรติคุณจากชมรมผู้สูงอายุอำเภอจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่ ให้เป็นองค์ประธานอุปถัมภ์การก่อสร้างอาคารชมรมผู้สูงอายุอำเภอจอมทอง จนประสบความสำเร็จ
พ.ศ. ๒๕๕๐ ได้รับโล่เกียรติคุณจากมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตเชียงใหม่ โดย พระครูพิพิธสุตาธร รองอธิการบดี มหาวิทยาลัย มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตเชียงใหม่ ในฐานะเป็นผู้กระทำคุณประโยชน์แก่มหาวิทยาลัย
พ.ศ. ๒๕๕๐ ได้รับโล่เกียรติคุณจากมหาธาตุวิทยาลัยโดยพระธรรมสุธี อธิบดีสงฆ์วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฏิ์ ให้เป็นศิษย์เก่าผู้ได้รับความสำเร็จอย่างสูงทั้งทางโลก และทางธรรม
พ.ศ. ๒๕๕๑ ได้รับรางวัลประกาศเกียรติคุณรางวัลการส่งเสริมการศึกษาเพื่อสันติภาพ ประจำปีพุทธศักราช ๒๕๕๑ จากมูลนิธิการศึกษาเพื่อสันติภาพ พระธรรมปิฎก(ป.อ.ปยุตฺโต)
พ.ศ. ๒๕๕๓ ได้รับรางวัลพุทธคุณูปการ ประเภทวัชรเกียรติคุณ จากสภาผู้แทนราษฎรไทย
พ.ศ. ๒๕๕๔ ได้รับถวายปริญญา "ศิลปศาสตรดุษฏีบัณฑิตกิตติมศักดิ์" สาขาบริหารการพัฒนา มหาวิทยาลัยนอร์ท-เชียงใหม่
พ.ศ. ๒๕๕๕ ได้รับถวายปริญญา "ปรัชญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์" มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่
พ.ศ. ๒๕๕๖ ได้รับถวายปริญญา "ศาสนศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติศักดิ์" สาขาวิชาพุทธศาสนา มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย
== สมณศักดิ์ ==
=== สมณศักดิ์ไทย ===
พ.ศ. 2511 ได้รับพระบัญชาสมเด็จพระสังฆราชเลื่อนสมณศักดิ์เป็นพระครูสัญญาบัตร เจ้าคณะอำเภอชั้นพิเศษ ที่ พระครูพิพัฒน์คณาภิบาล
พ.ศ. 2533 รับพระราชทานสัญญาบัตรตั้งสมณศักดิ์ขึ้นเป็นพระราชาคณะชั้นสามัญยก ฝ่ายวิปัสสนาธุระ ที่ พระสุพรหมยานเถร,วิ.
พ.ศ. 2542 รับพระราชทานสัญญาบัตรตั้งสมณศักดิ์ขึ้นเป็นพระราชาคณะชั้นราช ฝ่ายวิปัสสนาธุระ ที่ พระราชพรหมาจารย์,วิ. ไพศาลภาวนานุสิฐ มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี
พ.ศ. 2549 รับพระราชทานสัญญาบัตรตั้งสมณศักดิ์ขึ้นเป็นพระราชาคณะชั้นเทพ ฝ่ายวิปัสสนาธุระ ที่ พระเทพสิทธาจารย์,วิ. ภาวนาวิธานประยุต วิสุทธิมงคลชัยสิทธิ์ มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี
พ.ศ. 2552 รับพระราชทานสัญญาบัตรตั้งสมณศักดิ์ขึ้นเป็นพระราชาคณะชั้นธรรม ฝ่ายวิปัสสนาธุระ ที่ พระธรรมมังคลาจารย์,วิ. ภาวนาวิธานประยุต วิสุทธิธรรมโสภณ วิมลศาสนกิจ มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี''
พ.ศ. 2559 โปรดเกล้าฯ สถาปนาสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะเจ้าคณะรองชั้นหิรัญบัฏ ฝ่ายวิปัสสนาธุระ ที่ พระพรหมมงคล,วิ. ภาวนาโกศลสุพพิธาน วิปัสสนาบริหารพิสุทธิ์ ปาวจนุตตมานุศาสน์ คัมภีรญาณพิลาสธำรง มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี เป็นพระราชาคณะเจ้าคณะรองชั้นหิรัญบัฏรูปแรก ฝ่ายมหานิกาย ที่ได้รับพระราชทานพัดยศพิเศษ ที่พระราชทานแก่พระราชาคณะฝ่ายวิปัสสนาธุระ
=== สมณศักดิ์ต่างประเทศ ===
พ.ศ. ๒๕๓๓ ได้รับแต่งตั้งสมณศักดิ์ จากสังฆสภารามัญมหานิกายประเทศศรีลังกาให้เป็น “พระศาสนโสภณสิริบวรวิปัสสนากัมมัฏฐานาจารย์”
พ.ศ. ๒๕๕๔ ได้รับแต่งตั้งสมณศักดิ์ จากประเทศสาธารณรัฐแห่งสหภาพเมียนมาร์ให้เป็น “อัคคมหากัมมัฏฐานาจาริยะ” 
== เครื่องประกอบสมณศักดิ์ ==
=== เครื่องประกอบสมณศักดิ์ พระพรหมมงคล ===
 
=== ฐานานุกรม ===
พระพรหมมงคล มีฐานนาณุศักดิ์ ตั้งฐานานุกรมได้ 8 รูป คือ
พระครูปลัดสุวัฒนมงคลสิทธิคุณ อดุลธรรมาภิบาล ศาสนสุพพิธานสังฆานุนายก
พระครูวินัยธร
พระครูพิจิตรสรการ  (พระครูคู่สวด)
พระครูสังฆภารพิชัย
พระครูใบฎีกา
พระครูธรรมธร
พระครูพิศาลสรคุณ   (พระครูคู่สวด)
พระครูสมุห์
== อ้างอิง ==
เชิงอรรถ
พระราชาคณะเจ้าคณะรอง
ภิกษุในสังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย
เจ้าอาวาส
เจ้าคณะอำเภอ
ผู้ได้รับรางวัลพุทธคุณูปการ
บุคคลจากอำเภอฮอด
บุคคลจากอำเภอจอมทอง
ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่
ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย
บุคคลจากมหาวิทยาลัยนอร์ท-เชียงใหม่
เสียชีวิตจากภาวะหัวใจล้มเหลว
เสียชีวิตจากภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด
ภิกษุจากจังหวัดเชียงใหม่