pythainlp/thai-wiki-dataset-v3 huggingface dataset:
ผญา

ผญา หรือ ผะหยา เป็นคำกลอนหรือคำปรัชญาของลาวในและคนไทยภาคอีสานโบราณ ซึ่งภาษาสืบทอดมาจากภาษาของอาณาจักรล้านช้างและปัจจุบันการเล่นผญายังหลงเหลือในหมอลำกลอนแบบอีสาน คำว่าผญามีความหมายในกลุ่มเดียวกับปัญญาและปรัชญาบางครั้งสามารถใช้แทนกันได้ ซึ่งผญาป็นคำร้อยกรองที่คล้องจอง มีสัมผัสระหว่างข้อความไม่เข้มงวดและไม่มีฉันทลักษณ์กำหนดไว้อย่างชัดเจน แต่เวลาพูดจะมีการเน้นคำหนักเบาเพื่อให้ผู้ฟังมีความเพลิดเพลินและสารถจดจำได้ง่าย เรื่องที่ถูกแต่งเป็นผญามีหลายเรื่องเช่น คำสอนทางศาสนา เรื่องราวในชีวิตประจำวัน การเกี้ยวพาราสีของหนุ่มสาว และการละเล่นของเด็ก เป็นต้น
== ประเภท ==
=== คำสอน ===
มีลักษณะเตือนสติของผู้ฟังหรือผู้อ่านในนึกถึงศีลธรรมตามความเชื่อ กระตุ้นให้เกิดความสำนึกรักในถินกำเนิด หรือเป็นข้อความอุปมาอุปมัยให้ประพฤติตนเป็นคนดี เช่น
"คันเจ้าได้ขี่ซ้างกั้งฮ่มเป็นพระยา อย่าได้ลืมคนทุกข์ผู้ขี่ควายคอนกล้า คันเจ้าได้ขี่ซ้างกั้งฮ่มสัปทน อย่าได้ลืมคนจนผู้แห่นำตีนซ้าง" หมายถึง ถ้าได้เป็นผู้มีอำนาจก็อย่าลืมเหลียวแลผู้ด้อยอำนาจกว่าหรือผู้อยู่เบื้องหลังตน
"บุญ บุญนี้บ่แหม่นของแบ่งได้ ปันแจกกันแหล่ว บ่อห่อนแยกออกได้ คือไม้ผ่ากลาง คือจั่งเฮากินข้าว เฮากินเฮาอิ่ม บ่แหม่นไปอิ่มท้อง เขาพุ้นผู้บ่กิน" หมายถึง การทำบุญเป็นสิ่งที่ทำได้เฉพาะตนเท่านั้นแบ่งไปให้คนอื่นไม่ได้ เหมือนกินข้าวแล้วคนที่กินถึงจะอื่มคนที่ไม่ได้กินก็ไม่อิ่มท้อง
=== เกี้ยวพาราสี ===
มีลักษณะการเกี้ยวพาราสีหรือชมอีกฝ่ายในทางชู้สาว เพื่อถามคำถามหรือพรรณาถึงความรักที่ตนมี
“สิบปีกะสิถ่าซาวพรรษากะสิอยู่ คันบ่ได้เป็นคู่เห็นแต่อุแอ่งน้ำกะปานได้นั่งเทียม” หมายถึง จะสิบปี ยี่สิบปีก็จะรอ ต่อให้ไม่ได้เจอหน้าเจอแค่ตุ่ม(ของคนที่ชอบ)ก็เหมือนได้นั่งอยู่ข้างๆ
และมีการรับส่งระหว่างหญิงชาย เช่น
 (ชาย) "อ้ายนี้อยากถามข่าวน้ำ ถามข่าวถึงปลา อยากถามข่าวนา ถามข่าวถึงเข้า อ้ายอยากถามข่าวน้อง ว่ามีผัวแล้วหรือบ่ หรือว่ามีแต่ชู้ ผัวสิซ้อนหากบ่มี"
 (หญิง) "น้องนี้ปอดอ้อยซ้อยเสมอดังตองตัด พัดแต่เป็นหญิงมา บ่มีชายสิมาเกี้ยว พัดแต่สอนลอนขึ้น บ่มีเครือสิเกี้ยวพุ่ม พัดแต่เป็นพุ่มไม้เครือสิเกี้ยวกะบ่มี" หมายถึง
(ชาย) พี่อยากถามข่าวจากน้ำว่าปลาเป็นยังไง อยากถามข่าวจากนาว่าข้าวเป็นยังไง อยากถามข่าวน้องว่ามีสามีหรือยัง
(หญิง) น้องนี้โสดอยู่ ตั้งแต่เกิดมายังไม่มีใครมาจีบ และไม่รู้จะไปพึงพิงใคร
=== ปริศนา ===
เป็นการตั้งทำถามที่ต้องใช้การตีความจึงจะเข้าใจความหมายที่แท้จริงของผู้สื่อสารหรือบางครั้งเป็นการประชดประชันผู้ฟัง เช่น
"อยากกินข้าว                      ให้ปลูกใส่พะลานหิน
อยากมีศีล                             ให้ฆ่าพ่อตีแม่
อยากให้คนมาแวะ              ให้ฆ่าหมู่เดียวกับ"
หมายถึง ถ้าจะกินข้าวให้ปลูกในลานหิน ถ้าอยากมีศีลให้ฆ่าพ่อแม่ ถ้าอยากให้คนมาหาให้ฆ่าเพื่อนทิ้ง ซึ่งเป็นการประชดประชันและความหมายจริงๆนั้นตรงกันข้ามกับข้อความในผญา
=== อวยพร ===
ใช้อายพรในโอกาสต่างๆ เช่น
"นอนหลับให้เจ้าได้เงินหมื่น นอนตื่นให้เจ้าได้เงินแสน แบมือไปให้ได้แก้วมณีโชติ โทษฮ้ายอย่ามาพาล มารฮ้ายอย่ามาเบียด” หมายถึง ตอนจะนอนหลับขอให้ได้เงินหมื่น นอนตื่นขอให้ได้เงินแสน กางมือออกได้แก้วมสปรารถนา โรคภัยอย่าได้เบียดเบียน
== อ้างอิง ==
กลอน
ยุทธการฮอร์มอซด์กัน

ยุทธการฮอร์มอซด์กัน (Battle of Hormozdgān; نبرد هرمزدگان) เป็นการสู้รบระหว่างจักรวรรดิพาร์เธียกับจักรวรรดิแซสซานิด เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 24 เมษายน ค.ศ. 224
ยุทธการครั้งนี้เป็นศึกครั้งสุดท้ายระหว่างชาห์อาร์ตาบานัสที่ 4 แห่งจักรวรรดิพาร์เธียน (Artabanus IV of Parthia) กับพระเจ้าอาร์ดาชีร์ที่ 1 (Ardashir I) แห่งราชวงศ์ซาซัน พระเจ้าอาร์ดาชีร์ทรงขึ้นปกครองดินแดนเพอร์ซิส (Persis) ในปี ค.ศ. 208 และเริ่มขยายดินแดนด้วยการยึดเมืองเคอร์มาน อิสฟาฮาน ซูเซียนาและมีซีน การทัพดังกล่าวทำให้เกิดความขัดแย้งกับชาห์อาร์ตาบานัส กองทัพทั้งสองฝ่ายยกมาที่ทุ่งฮอร์มอซด์กัน (ปัจจุบันอยู่ใกล้เมืองชัชตาร์ (Shushtar) จังหวัดคูเซสถาน ประเทศอิหร่าน) ไม่ทราบจำนวนที่แน่ชัดของทั้งสองฝ่ายรวมถึงความสูญเสีย และข้อมูลส่วนใหญ่มาจากฝ่ายแซสซานิดเพียงฝ่ายเดียว
ยุทธการนี้เกิดขึ้นในวันที่ 24 เมษายน ค.ศ. 224 ทั้งสองฝ่ายเข้าปะทะกันด้วยทหารม้าหนัก พลธนูบนหลังม้าและทหารราบ ทหารพาร์เธียนบางส่วนได้แปรพักตร์ไปอยู่ฝ่ายตรงข้าม มีหลักฐานเป็นภาพนูนของโอรสของพระเจ้าอาร์ดาชีร์ได้เข้าร่วมรบในตำแหน่งผู้นำกองทหารม้าหนัก ชาห์อาร์ตาบานัสถูกปลงพระชนม์ในที่รบ โดยหลักฐานฝ่ายแซสซานิดบอกว่าพระองค์สวรรคตหลังสู้กับพระเจ้าอาร์ดาชีร์ตัวต่อตัว แต่ไม่มีการยืนยันข้อเท็จจริง
หลังการสู้รบ ฝ่ายแซสซานิดเป็นฝ่ายชนะ ราชวงศ์อาร์ซาซิด (Arsacid dynasty) ที่ปกครองจักรวรรดิพาร์เธียนเกือบ 5 ศตวรรษได้เสื่อมอำนาจลงและล่มสลายในที่สุด
== อ้างอิง ==
ยุทธการ
คริสต์ศตวรรษที่ 3
ชาวอเมริกันเชื้อสายฟิลิปปินส์

ชาวอเมริกันเชื้อสายฟิลิปปินส์ (Mga Pilipinong Amerikano) เป็นชาวอเมริกันที่มีเชื้อสายมาจากชาวฟิลิปปินส์ มีจำนวนประมาณ 4.1 ล้านคน หรือ 1.23% ของประชาชนอเมริกัน ชาวอเมริกันเชื้อสายฟิลิปปินส์เป็นกลุ่มชาติพันธุ์ที่มีบรรพบุรุษเป็นชาวเอเชียที่มีรายงานว่ามีจำนวนมากที่สุดอันดับที่สองของประเทศ รองจากชาวอเมริกันเชื้อสายจีน จากข้อมูลการสำรวจของสำนักงานสำมะโนประชากรของสหรัฐฯ ในปี ค.ศ. 2018
คำว่า Filipino American บางครั้งย่อเป็น "ฟิลแอมส์" (Fil-Ams) หรือ "พินอย" (Pinoy) ดอว์น มาบาลอน นักประวัติศาสตร์ชาวอเมริกันเชื้อสายฟิลิปปินส์ กล่าวว่า คำว่า “พินอย” และ “พิเนย์” (Pinay) ปรากฏครั้งแรกในแถลงการณ์นักศึกษาฟิลิปปินส์ บทความที่มีคำดังกล่าวคือ "Filipino Women in U.S. Excel in Their Courses: Invade Business, Politics." ชาวฟิลิปปินส์บางคนเชื่อว่าคำว่า พินอย ถูกสร้างขึ้นโดยชาวฟิลิปปินส์ที่เดินทางมาสหรัฐอเมริกา เพื่อแยกตัวเองออกจากชาวฟิลิปปินส์ที่อาศัยในประเทศฟิลิปปินส์
ชาวฟิลิปปินส์ในทวีปอเมริกาเหนือมีการบันทึกครั้งแรกในศตวรรษที่ 16 โดยมีเริ่มมีชุมชนขนาดเล็กในศตวรรษที่ 18 การอพยพครั้งใหญ่เกิดขึ้นในต้นศตวรรษที่ 20 เมื่อประเทศฟิลิปปินส์ถูกสเปนยกให้สหรัฐอเมริกาในสนธิสัญญาปารีส (1898) สหรัฐอเมริกาตระหนักถึงอิสรภาพของฟิลิปปินส์ในวันที่ 4 กรกฎาคม 1946 หลังจากการลงนามสนธิสัญญามะนิลา การอพยพลดน้อยลงอย่างมากระหว่างคริสต์ทศวรรษ 1930 ยกเว้นชาวฟิลิปปินส์ที่ประจำการที่กองทัพเรือสหรัฐที่เพิ่มขึ้น โดยต่อมาในยุค 1960 มีการอพยพที่เพิ่มขึ้น
== ประชากรศาสตร์ ==
จากการสำรวจสำมะโนสหรัฐอเมริกา ค.ศ. 2010 นับชาวอเมริกันเชื้อสายฟิลิปปินส์ได้ 3.4 ล้านคน ขณะที่กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐอเมริกาประมาณการใน ค.ศ. 2011 ว่ามีจำนวน 4 ล้านคน ชาวอเมริกันเชื้อสายฟิลิปปินส์เป็นมีจำนวนประชากรมากเป็นอันดับที่สองของชาวเอเชียอเมริกัน และมากที่สุดในจำนวนชาวฟิลิปปินส์จากแดนไกล ชาวอเมริกันเชื้อสายฟิลิปปินส์จำนวนมากสามารถพบได้ในรัฐแคลิฟอร์เนีย ฮาวาย ย่านมหานครนิวยอร์กและนิวเจอร์ซีย์ อิลลินอยส์ และเท็กซัส
== อ้างอิง ==
==อ่านเพิ่ม==
Melendy, H. Brett. "Filipino Americans." in Gale Encyclopedia of Multicultural America, edited by Thomas Riggs, (3rd ed., vol. 2, Gale, 2014), pp.&nbsp;119–135. online
Posades, Barbara M. The Filipino Americans (1999) excerpt 
คลังเก็บเอกสาร
Cannery Workers and Farm Laborers Union, Local 7 Records , 1915–1985; Predominantly 1933–1982. 46.31 cubic feet. At the Labor Archives of Washington State, University of Washington Libraries Special Collections .
Carlos Bulosan Papers, 1914–1976.  4.65 cubic feet, 17 microfilm reels. At the Labor Archives of Washington State, University of Washington Libraries Special Collections .
Chris D. Mensalvas Papers, 1935–1974.  .25 cubic feet, 1 sound cassette. At the Labor Archives of Washington State, University of Washington Libraries Special Collections .
Chris D. Mensalvas Photograph Collection, 1937–1956.  1 folder of photographic prints. At the Labor Archives of Washington State, University of Washington Libraries Special Collections .
Trinidad Rojo Papers, 1923–1991.  2.81 cubic feet. At the Labor Archives of Washington State, University of Washington Libraries Special Collections .
==แหล่งข้อมูลอื่น==
สังคมเอเชียอเมริกัน
พัฒนศักดิ์ พงษ์พันธุ์

พัฒนศักดิ์ พงษ์พันธุ์ (ต๊ะ) เกิดเมื่อวันที่ 7 พฤษภาคม พ.ศ. 2529 ที่จังหวัดลำปาง เป็นนักร้อง นักแสดง และพิธีกรชาวไทย อดีตหนึ่งในสมาชิกวง B-Mix สังกัดค่าย อาร์เอส สำเร็จการศึกษาในระดับอุดมศึกษาจากคณะบริหารธุรกิจ เอกการตลาด มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์
== ผลงานเพลง ==
อัลบั้ม B-Mix (พ.ศ. 2546)
อัลบั้มพิเศษ B-Mix LOVE CONNEXTION (พ.ศ. 2546)
อัลบั้มพิเศษ B-Mix Unseen Amazing Island (พ.ศ. 2547)
อัลบั้มพิเศษ B-Mix Girly Berry Friend Club (อัลบั้มร่วมระหว่าง B-Mix & Girly Berry) (พ.ศ. 2547)
ปี2560 ซิงเกิลชื่อเพลงว่า "ฉันมันแค่แฟนเก่า (Ex Soul)" และเปลี่ยนชื่อวงเป็น "ต๊ะ มิ้นท์ ด็อจ โก้ (TMDG) หรือ B-Mix หลังจากห่างหายไปกลับมาร้องเพลงอีกครั้งรอบ12ปี
== ผลงาน ==
=== ละครโทรทัศน์ ===
=== ละครชุด ===
ปี พ.ศ. 2557 เกมริษยา (/ช่อง Workpoint) รับบทเป็น
ปี พ.ศ. 2558 รักทรหด เดอะซีรีส์ (/ทรูโฟร์ยู) รับบทเป็น ดำรง
ปี พ.ศ. 2560 ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช เดอะซีรีส์ ภาคองค์ประกันหงสา (/โมโน 29) รับบทเป็น สุรสิงหะ
ปี พ.ศ. 2561 ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช เดอะซีรีส์ ภาคประกาศอิสรภาพ (/โมโนแม๊กซ์) รับบทเป็น สุรสิงหะ
ปี พ.ศ. 2562 ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช เดอะซีรีส์ ภาคศึกบ้านสระเกศ (/โมโนแม๊กซ์) รับบทเป็น สุรสิงหะ
ปี พ.ศ. 2565 Junk Mail จดหมายที่ไม่ถูกเปิด ตอนที่ 4 จดหมายจากครูอาร์ต (ทีวี ธันเดอร์/Thai PBS) รับบทเป็น ครูอาร์ต (เจ้าหน้าที่มูลนิธิปกป้องเด็ก)
=== ซิทคอม ===
ปี พ.ศ. 25   (/) รับบทเป็น
== ผลงานมิวสิควิดีโอ ==
เพลง อย่าทำอย่างนี้กับคนที่เธอไม่รัก ของ เอิร์น เดอะสตาร์ (พ.ศ. 2553)
เพลง ทำดีให้ตายอ้ายก็เลือกเขา ของ จินตหรา พูนลาภ (พ.ศ. 2557)
เพลง อ้ายลืมทุกคำ น้องจำทุกนาที ของ ต่าย อรทัย (พ.ศ. 2557)
== ผลงานพิธีกร ==
== อ้างอิง ==
http://www.rs.co.th
http://70-90memory.blogspot.com/2013/12/blog-post_29.html
เฟซบุ๊คส่วนตัวต๊ะพัฒนศักดิ์
ศิลปินสังกัดอาร์เอส
บุคคลจากจังหวัดลำปาง
บุคคลจากโรงเรียนบุญวาทย์วิทยาลัย
ศิลปินชาวไทย
นักร้องชายชาวไทย
นักแสดงชายชาวไทย
นักแสดงละครโทรทัศน์ชายชาวไทย
พิธีกรชาวไทย
นักแสดงชายชาวไทยในศตวรรษที่ 20
นักแสดงชายชาวไทยในศตวรรษที่ 21
สงครามแพ็กเจ–ถัง

สงครามแพ็กเจ–ถัง (Baekje–Tang War; 唐灭百济之战) เป็นสงครามระหว่างอาณาจักรแพ็กเจกับกองทัพผสมราชวงศ์ถัง/อาณาจักรชิลลา เกิดขึ้นระหว่าง ค.ศ. 660–663
อาณาจักรชิลลาเป็นพันธมิตรทางทหารกับราชวงศ์ถังในรัชสมัยจักรพรรดิถังเกาจง เมื่ออาณาจักรแพ็กเจเข้าตีอาณาจักรชิลลา พระราชินีช็อนด็อกแห่งชิลลาจึงส่งคณะทูตไปเข้าเฝ้าจักรพรรดิถังเกาจงเพื่อขอความช่วยเหลือ ในขณะเดียวกันแพ็กเจได้เป็นพันธมิตรกับชนเผ่ายะมะโตะในญี่ปุ่นและอาณาจักรโคกูรยอ ความขัดแย้งระหว่างชิลลาและแพ็กเจเพิ่มมากขึ้นเรื่อย ๆ จนในปี ค.ศ. 658 จักรพรรดิถังเกาจงส่งกองทัพเข้าโจมตีโคกูรยอ และส่งกองเรือพร้อมทหาร 130,000 นายข้ามทะเลเหลือง แม่น้ำกึม (Geum River) มาขึ้นฝั่งทางตะวันตกของอาณาจักรแพ็กเจ ก่อนเดินทัพไปที่เมืองหลวง คือเมืองซาบี
ฝ่ายชิลลาได้ส่งกองทัพ 50,000 นายเข้าปะทะกับฝ่ายแพ็กเจจนได้รับชัยชนะในยุทธการฮวังซันบ็อล (Battle of Hwangsanbeol) ก่อนจะเดินทัพข้ามเทือกเขาโซแบ็ก (Sobaek Mountains) พรมแดนด้านตะวันออกของแพ็กเจ และรบชนะฝ่ายแพ็กเจอีกครั้งในยุทธการที่ที่ราบฮวังซัน ในที่สุดกองทัพพันธมิตรถัง/ชิลลาก็ยึดเมืองหลวงได้สำเร็จ อาณาจักรแพ็กเจถูกพิชิตในวันที่ 18 กรกฎาคม ค.ศ. 660 มีทหารกว่า 10,000 นายเสียชีวิตในการปะทะ พระเจ้าอึยจา พระราชวงศ์และข้าราชการส่วนใหญ่ถูกจับไปเป็นตัวประกันที่จีน หลังจากนั้นราชวงศ์ถังได้ผนวกแพ็กเจเข้ามาแทนที่จะให้ชิลลาปกครอง
ขุนศึกควีชิล พกชิน (Gwisil Boksin) นำทหารบางส่วนที่ยังไม่ยอมจำนนโจมตีราชวงศ์ถัง เขาขอความช่วยเหลือไปที่จักรพรรดินีโคเงียวกุแห่งยะมะโตะซึ่งส่งทหาร 27,000 นายมาสนับสนุน ทั้งสองฝ่ายปะทะกันในปี ค.ศ. 663 ที่ยุทธการแพ็กกัง (Battle of Baekgang) ซึ่งกองทัพพันธมิตรถัง/ชิลลาเป็นฝ่ายชนะ อย่างไรก็ตาม สองอาณาจักรนี้ได้หันมาทำสงครามกันเองในสงครามชิลลา-ถัง (ค.ศ. 670–676)
== อ้างอิง ==
สงครามสมัยโบราณ
อาณาจักรชิลลา
ราชวงศ์ถัง
อาณาจักรแพ็กเจ
อาณาจักรโคกูรยอ
ศตวรรษที่ 7 ก่อนคริสตกาล
พระยาภูมีเสวิน (จิตร จิตตเสวี)

พระยาภูมีเสวิน (จิตร จิตตเสวี) เป็นบุตรหลวงคนธรรพวาที (จ่าง จิตตเสวี) มารดาชื่อ เทียบ เกิดเมื่อวันที่ 13 มิถุนายน พ.ศ. 2432 มีพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน  4 คน เริ่มเรียนซอด้วงจากบิดาตั้งแต่อายุ 6 ปี จนออกวงได้เมื่ออายุ 8 ปี และหัดเล่นดนตรีอีกหลายชนิด จนสามารถเล่นดนตรีได้รอบวง ที่ชำนาญเป็นพิเศษ คือ ซอสามสายและขลุ่ย
== ประวัติ ==
ตั้งแต่ พ.ศ. 2449 ได้รับราชการเป็นมหาดเล็กในสังกัดกระทรวงวัง ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ตั้งแต่ครั้งยังทรงดำรงพระยศเป็น สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช ฯ  และได้ฝึกดนตรีเพิ่มเติมจากพระยาประสานดุริยศัพท์ (แปลก ประสานศัพท์) จนได้รับพระราชทานรางวัลจากพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวในการตีฆ้องวงเล็ก เมื่อตามเสด็จไปภาคใต้ เมื่อ พ.ศ. 2452 ต่อมาได้ดำรงตำแหน่งหลวงสิทธิ์นายเวร เมื่อ พ.ศ. 2459 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้พระราชทาน น.ส. เอื้อน ศิลปีเป็นคู่สมรส และได้เลื่อนเป็นพระยาภูมีเสวิน เมื่อพ.ศ. 2468
นอกจากฝีมือในการบรเลงดนตรี ท่านยังมีความสามารถในทางนาฏศิลป์ เคยแสดงโขนเป็นตัวอินทรชิตหลายครั้ง และบันทึกรายละเอียดเกี่ยวกับดนตรีไว้ เช่น หลักการสีซอสามสาย พระราชพิธีเห่กล่อมพระบรรทม ผลงานการแต่งเพลงของท่านได้แก่ โหมโรงภูมิทองสามชั้น สอดสีเถา จำปาทองเถา และทางเดี่ยวซอสามสายอีกหลายเพลง ได้แก่ ต้นเพลงฉิ่ง ขับไม้บัณเฑาะว์ ทะแย นกขมิ้น ปลาทอง บรรทมไพร พญาครวญ พญาโศก แสนเสนาะ ทยอยเดี่ยว เชิดนอก และกราวในเถา ถึงแก่อนิจกรรมเมื่อ 5 มกราคม พ.ศ. 2519 รวมอายุได้ 86 ปี
== สิ่งสืบเนื่อง ==
พระยาภูมีเสวินเป็นครูซอสามสายคนแรกที่นำองค์ความรู้ทางซอสามสายมาบูรณาการให้เป็นระบบ ท่านได้คิดระบบการฝึกคันชัก การใช้นิ้วแบบต่าง ๆ ตลอดจนกำหนดเพลงซอสามสายแบบ 3 ขั้น ได้แก่ ขั้นพื้นฐาน ขั้นกลาง และขั้นสูง โดยเน้นการสร้างพื้นฐานและพัฒนาทักษะของผู้เรียนเป็นสำคัญ วงการดนตรีไทยจึงเรียกว่า สำนักซอสามสายพระยาภูมีเสวิน ลูกศิษย์ของท่านล้วนเป็นครูซอสามสายที่มีชื่อเสียงหลายท่าน เช่น ครูเตือน พาทยกุล ครูเจริญใจ สุนทรวาทิน ศาสตราจารย์ ดร.อุทิศ นาคสวัสดิ์ ครูเฉลิม ม่วงแพรศรี และครูศิริพันธุ์ ปาลกะวงศ์ ณ อยุธยา สำหรับศิษย์เอกที่ได้รับการถ่ายทอดไว้ทั้งหมดคือ ศาสตราจารย์อุดม อรุณรัตน์ (พ.ศ. 2478-2549) ที่นอกจากเรียนซอสามสายกับพระยาภูมีเสวินแล้วยังได้เรียนซอสามสายเพิ่มเติมกับ อาจารย์ภาวาส บุนนาค (พ.ศ.2467-2537) อดีตรองราชเลขาธิการ เป็นศิษย์เอกซอสามสายของครูเทวาประสิทธ์ พาทยโกศล (พ.ศ.2450-2516) ครูในสายขุนนาง ศาสตราจารย์อุดมได้ต่อยอดการเรียนซอสามสายของสำนักพระยาภูมีเสวิน โดยเพิ่มเพลงในขั้นพื้นฐาน ขั้นกลางและขั้นสูง เพื่อให้เหมาะสมกับสภาพสังคมไทยในปัจจุบัน ท่านได้ถ่ายทอดองค์ความรู้ทั้งหมดของซอสามสายให้กับศาสตราจารย์พงษ์ศิลป์ อรุณรัตน์บุตรชายของท่าน ซึ่งเป็นผู้เดียวที่ได้เพลงซอสามสายทั้งสายราชสำนักและสายขุนนางอย่างครบถ้วน
== เครื่องราชอิสริยาภรณ์ ==
พ.ศ. ไม่ปรากฏ – 80px เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 6 ไม่ปรากฏลำดับชั้น
พ.ศ. ไม่ปรากฏ – 80px เหรียญราชรุจิ รัชกาลที่ 6
== อ้างอิง ==
พระยาภูมีเสวิน (จิตร จิตตเสวี)
ศาสตราจารย์พงษ์ศิลป์ อรุณรัตน์. (2558). เสียงเสนาะซอสามสาย : การบันทึกเสียงพร้อมบทวิเคราะห์และโน้ตสากล (Melodious Sound of Saw Sam Sai : Recording, Analytical Program Notes and Music Notaion). สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (วช.). เข้าถึงจาก Link
ภูมีเสวิน (จิตร จิตตเสวี)
ภูมีเสวิน (จิตร จิตตเสวี)
การเลือกตั้งสมาชิกสภาแห่งชาติเกาหลีเหนือ พ.ศ. 2505

การเลือกตั้งสมาชิกสภาแห่งชาติ เกิดขึ้นที่ประเทศเกาหลีเหนือ เมื่อวันที่ 8 ตุลาคม พ.ศ. 2505 ผลปรากฏว่า พรรคแรงงานแห่งเกาหลี ได้รับชัยชนะด้วยจำนวน 371 ที่นั่ง จาก 383 ที่นั่ง
== ผลการเลือกตั้ง ==
== อ้างอิง ==
การเลือกตั้งในเกาหลีเหนือ
สมเด็จพระราชินีเชอริง ยังดน วังชุก

สมเด็จพระราชินีเชอริง ยังดน วังชุก พระบรมราชชนนีพันปีหลวง (เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันที่ 21 มิถุนายน ค.ศ. 1959) ทรงเป็นสมเด็จพระราชินีและพระอัครมเหสีองค์ที่ 3 ในสมเด็จพระราชาธิบดีจิกมี ซิงเย วังชุก และทรงเป็นพระบรมราชชนนี ในสมเด็จพระราชาธิบดีจิกมี เคเซอร์ นัมเกล วังชุก  พระองค์ทรงจบการศึกษา ที่ โรงเรียนเซนต์ โจเซฟ, ประเทศอินเดีย
== เกียรตินิยม ==
=== เครื่องราชอิสริยาภรณ์ ===
* 50x50px เหรียญที่ระลึกรัชฎาภิเษก สมเด็จพระราชาธิบดีจิกมี ซิงเย วังชุก (02/06/1999)
== อ้างอิง ==
บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2502
บุคคลที่ยังมีชีวิตอยู่
ราชวงศ์วังชุก
ราชินีแห่งภูฎาน
สมเด็จพระราชินี
สมาคมคอมพิวเตอร์ สถาบันวิชาชีพวิศวกรไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์

สมาคมคอมพิวเตอร์. สถาบันวิชาชีพวิศวกรไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ (IEEE Computer Society) เป็นสมาคมวิชาชีพของสถาบันวิชาชีพวิศวกรไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ หรือ IEEE มีจุดประสงค์เพื่อส่งเสริมการพัฒนาทฤษฎี การปฏิบัติ และการประยุกต์ใช้งานด้านคอมพิวเตอร์ รวมถึงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีด้านการประมวลผลข้อมูล รวมถึงให้การส่งเสริมด้านวิชาชีพให้กับสมาชิก จัดเป็นสมาคมทางเทคนิคที่ใหญ่ที่ที่สุดแห่งหนึ่งภายใต้การบริหารงานของ IEEE
สมาคมคอมพิวเตอร์นี้ให้การสนับสนุนการจัดการประชุมเชิงวิชาการมากมาย รวมถึงเผยแพร่บทความที่มีผู้ตรวจ ให้บริการทางด้านเทคนิค และพัฒนามาตรฐานคอมพิวเตอร์ของ IEEE มีหน่วยงานย่อยอยู่กว่า 200 แห่งทั่วโลก ให้การสนับสนุนกิจกรรมด้านการศึกษาในหลายระดับ โดยเฉพาะการจัดอบรมเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ และการให้ประกาศนียบัตรทางด้านวิศวกรรมซอฟต์แวร์
องค์การวิทยาการคอมพิวเตอร์
PLOS ONE

PLOS ONE เป็นวารสารวิชาการสาขาวิทยาศาสตร์ที่ได้รับการเผยแพร่โดย Public Library of Science ตั้งแต่ปี ค.ศ. 2006 เป็นวารสารวิชาการที่มีการทบทวน (peer review) ครอบคลุมงานวิจัยหลากหลายสาขาทางด้านวิทยาศาสตร์และการแพทย์ PLOS ONE เผยแพร่บทความกว่าร้อยละ 70 ของบทความที่ส่งเข้ามา แต่ละบทความจะผ่านการตรวจจากบรรณาธิการที่เป็นสมาชิกก่อน จากนั้นบรรณาธิการจะส่งไปขอความเห็นจากผู้ตรวจที่เป็นบุคคลภายนอก โดยหลักการพิจารณานั้นไม่ได้ขึ้นอยู่กับว่างานวิจัยมีความสำคัญกับวงการวิทยาศาสตร์เพียงใด ขอเพียงแค่ขั้นตอนและวิธีการศึกษานั้นน่าเชื่อถือและถูกต้องตามหลักการก็เพียงพอแล้ว PLOS ONE จัดว่าเป็นวารสารวิชาการที่ใหญ่ที่สุดอันหนึ่งของโลก โดยมีบทความเผยแพร่ออกมากว่า 30,000 บทความต่อปีหรือคิดเป็น 85 บทความต่อวัน มีปัจจัยผลกระทบในปี ค.ศ. 2014 อยู่ที่ 3.234
วารสารวิทยาศาสตร์
ไซเอินซ์

ไซเอินซ์ (Science) เป็นวารสารวิชาการของสมาคมอเมริกันเพื่อความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์ (AAAS) จัดว่าเป็นวารสารวิชาการระดับชั้นนำระดับโลกทางด้านวิทยาศาสตร์ มีการทบทวนงานวิจัย (peer review) ก่อนที่จะได้รับการตีพิมพ์ วารสารไซเอินซ์นี้เริ่มเผยแพร่บทความครั้งแรกในปี ค.ศ. 1880 และปัจจุบันเผยแพร่บทความออกมาเป็นประจำทุกสัปดาห์โดยมีผู้ติดตามกว่า 130,000 สำนัก หรือประมาณได้ว่ามีผู้ติดตามเป็นประจำราว 570,400 คน
จุดประสงค์หลักของวารสารวิชาการนี้คือการเผยแพร่งานวิจัยที่มีความคิดริเริ่ม รวมถึงบททบทวนงานวิจัย แต่วารสารนี้ยังได้เผยแพร่เนื้อข่าวที่เกี่ยวข้องกับวงการวิทยาศาสตร์ รวมถึงนโยบายทางด้านวิทยาศาสตร์ และเรื่องราวที่มีผลกระทบกับวงการวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีอีกด้วย วารสารวิชาการไซเอินซ์นี้เผยแพร่บทความในหลากหลายสาขาเช่นเดียวกับวารสารเนเจอร์ ไม่ได้เจาะจงเฉพาะสาขาใดสาขาหนึ่งเท่านั้น โดยในปี ค.ศ. 2014 นั้น มีปัจจัยผลกระทบอยู่ที่ 33.611
การแข่งขันเพื่อตีพิมพ์ในวารสารไซเอินซ์นี้ถือว่าเข้มข้นมาก บทความที่จะได้รับการตีพิมพ์จะต้องเป็นบทความที่ได้รับความสนใจสูงและสามารถนำไปต่อยอดเพื่อความก้าวหน้าของงานวิจัยทางด้านวิทยาศาสตร์ได้จริง ทำให้มีบทความที่บรรณาธิการยอมรับให้ตีพิมพ์ในวารสารเพียงแค่ร้อยละ 10 เท่านั้นของบทความที่ส่งเข้ามาทั้งหมด
สำนักงานใหญ่ของวารสารไซเอินซ์อยู่ที่นครวอชิงตัน ดี.ซี. สหรัฐอเมริกา โดยมีสำนักงานสาขาอยู่ที่เมืองเคมบริดจ์ ประเทศอังกฤษ
วารสารวิทยาศาสตร์
เหตุเพลิงไหม้โรงงานผลิตหนังในโกลกาตา พ.ศ. 2549

เหตุเพลิงไหม้โรงงานผลิตหนังในโกลกาตา พ.ศ. 2549 เป็นเหตุเพลิงไหม้อุตสาหกรรมร้ายแรง เกิดขึ้นในรัฐเบงกอลตะวันตก ประเทศอินเดีย เมื่อวันที่ 22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2549 เพลิงลุกไหม้ในโรงงานผลิตกระเป๋าหนังของบริษัทแทนนิกซ์อินเตอร์เนชันแนล ย่านท็อปเซีย ในตำบลเซาท์ 24 พอร์กอนอส เมืองโกลกาตา และเกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์ถึงมาตรฐานความปลอดภัยที่แย่ของโรงงานนรกในประเทศ
เพลิงอุตสาหกรรมคร่าชีวิตคนอย่างน้อย 10 คนที่ไม่สามารถหนีออกมาเพราะประตูปิดตายอย่างผิดกฎหมาย ในการตอบสนองต่อการวิพากษ์วิจารณ์ของชาวบ้านในท้องถิ่น เจ้าหน้าที่ยอมรับว่าการรับมือกับอุบัติเหตุครั้งนี้ไม่เป็นไปตามมาตรฐาน มีการสอบสวนเกิดขึ้นแยกกันสองครั้ง การสอบสวนครั้งหนึ่งให้ความสำคัญที่เหตุเพลิงไหม้ ขณะที่อีกครั้งหนึ่งเป็นการสืบสวนหาความเป็นไปได้ที่จะมีอาชญากรมีส่วนเกี่ยวข้องกับภัยพิบัติ รวมถึงการเปิดทำการโรงงานโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย ผลลัพธ์ของการสืบสวนทั้งสองครั้งมีทั้งรอผลหรือยังไม่เผยแพร่ต่อสาธารณชน
== เบื้องหลัง ==
นักสืบสวนยืนยันว่าบริเวณที่เกิดเหตุไฟไหม้ถูกใช้เป็นโรงงานผิดกฎหมายเพื่อผลิตกระเป๋าหนัง โรงงานตั้งอยู่บนชั้นที่สามของอาคารสูงสี่ชั้น ซึ่งเปิดเป็นที่อยู่อาศัยด้วย นักสืบสวนพบว่าชั้นที่หนึ่งและชั้นที่สองเป็นที่พักของคนงานผิดกฎหมายด้วย โรงงานที่ถูกทำลายในเหตุเพลิงไหม้พบว่ามีเจ้าของและดำเนินการโดยเทเน็กซ์เอกซ์พอตส์และผู้เสียชีวิตหรือได้รับบาดเจ็บทุกคนกำลังนอนหลับอยู่ ทางหนีไฟมีเพียงหนึ่งทาง และคนงาน 40 คนพักอยู่ในอาคารขณะไฟไหม้ และเจ้าของได้ปิดล็อกประตูตอนกลางคืนเพื่อไม่ให้คนงานหอบสินค้าหนีไป อาคารตั้งอยู่ในบริษัทแทนนิกซ์อินเตอร์เนชันแนล ย่านท็อปเซีย ในตำบลเซาท์ 24 พอร์กอนอส เมืองโกลกาตา
== อ้างอิง ==
อัคคีภัยในประเทศอินเดีย
ประเทศอินเดียในปี พ.ศ. 2549
เจ้าหญิงลัลลา มาลิกะฮ์

เจ้าหญิงลัลลา มาลิกะฮ์ (14 มีนาคม พ.ศ. 2476 – 28 กันยายน พ.ศ. 2564) เป็นพระราชธิดาในสมเด็จพระราชาธิบดีมุฮัมมัดที่ 5 กับเจ้าหญิงลัลลา อับลา พระชายาองค์ที่สอง และเป็นพระปิตุจฉาในสมเด็จพระราชาธิบดีมุฮัมมัดที่ 6 แห่งโมร็อกโก ทั้งนี้พระองค์ดำรงตำแหน่งเป็นองค์นายิกาของสภาเสี้ยววงเดือนแดงแห่งโมร็อกโก ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2510
เจ้าหญิงลัลลา มาลิกะฮ์ เสกสมรสกับพลโทมุฮัมมัด เชร์เคาวีย์ (Muhammad Cherkaoui; พ.ศ. 2464–2545) อดีตเอกอัครราชทูตประจำประเทศฝรั่งเศส โดยงานเสกสมรสครั้งนั้นเป็นพิธีเสกสมรสหมู่จัดขึ้นเมื่อวันที่ 16 สิงหาคม พ.ศ. 2504 โดยมีเจ้าหญิงลัลลา อาอิชะฮ์ และเจ้าหญิงลัลลา ฟาฏิมะฮ์ เสกสมรสกับพระภัสดาในงานเดียวกันนั้น
เจ้าหญิงลัลลา มาลิกะฮ์และพระสวามีพระบุตรด้วยกัน 4 คน ได้แก่
สุลัยมาน เชร์เคาวีย์ (Sulaiman Cherkaoui)
อุมัร เชร์เคาวีย์ (Omar Cherkaoui)
มะฮ์ดี เชร์เคาวีย์ (Mehdi Cherkaoui)
รอบิยะฮ์ เชร์เคาวีย์ (Rabia Cherkaoui)
เจ้าหญิงลัลลา มาลิกะฮ์ สิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 28 กันยายน พ.ศ. 2564 ขณะพระชันษา 88 ปี
== เครื่องราชอิสริยาภรณ์ ==
โมร็อกโก : เครื่องราชอิสริยาภรณ์ราชบัลลังก์ ชั้นสายสะพาย
== อ้างอิง ==
เจ้าหญิงโมร็อกโก
บุคคลจากราบัต
หอนางอุสา

หอนางอุสา ตั้งอยู่ในอุทยานประวัติศาสตร์ภูพระบาท เขตอำเภอบ้านผือ จังหวัดอุดรธานี มีลักษณะเป็นโขดหินคล้ายรูปดอกเห็ดหรือหอคอยขนาดเล็กตัวหอนางอุสาตั้งอยู่บนลานหินกว้าง ลักษณะประกอบด้วยหินขนาดใหญ่สองก้อนเรียงซ้อนทับกันในแนวดิ่งหินก้อนบนกว้าง 5 เมตร ยาว 7 เมตร และมีความสูง 10 เมตรจากพื้นลานหินคาดว่าสภาพเห็นตั้งนี้เกิดจากธรรมชาติ แต่ภายหลังถูกดัดแปลงเพื่อเป็นที่พักของมนุษย์ในสมัยก่อน โดยแบ่งออกเป็นห้องมีลักษณะก่อหินเป็นรูปหน้าต่าง จากการสำรวจพบว่ามีใบเสมาหินเรียงอยู่โดยรอบจึงสันนิษฐานว่าบริเวณนี้เคยเป็นเขตพิธีกรรมทางศาสนามาก่อน  นอกจากนี้บริเวณยังพบกิจกรรมของมนุษย์ในพื้นที่บริเวณนี้ประมาณ 2,000-3,000 ปีก่อนประวัติศาตร์ บริเวณใกล้เคียงยังมีโขดหินที่มีลักษณะเรียงซ้อนกันหลากหลายแบบ และยังพบลักษณะของหลุมคล้ายลักษณะครกหินอยู่ รวมทั้งภาพเขียนสีผนังถ้ำหรือแง่งหินอีกด้วย
ทั้งนี้ มีนิทานท้องถิ่นที่เกี่ยวข้องกับหอนางอุสาคือเรื่อง อุสา-บารส เล่าถึงเมื่อตอนนางอุสาเกิดมาจากดอกบัวฤษีจันทาได้นำนางอุสามาเลี้ยงเอาไว้ ต่อมาท้าวกงพานกษัตริย์เมืองพานซึ่งเป็นลูกศิษย์ของฤษีจันทาได้ขอรับนางอุสาไปเลี้ยงโดยให้มีฐานะเป็นธิดา ครั้นย่างเข้าวัยสาวธิดาของท้าวองค์นี้ก็มีศิริโฉมงดงามเป็นที่ต้องตาต้องใจของเจ้าชายจากหลายเมือง แต่ทางท้าวกงพานก็มิได้ทรงยกนางให้ใครและเพราะหวงธิดาองค์นี้มากจึงได้สร้างหอสูง (เป็นที่มาของหอนางอุสา)ให้อยู่แต่เพียงองค์เดียว อยู่มาวันหนึ่งนางไปอาบน้ำและได้ร้อยมาลัยรูปหงส์อธิษฐานเสี่ยงทายคู่ครองแล้วปล่อยลงน้ำ มาลัยนี้ได้ลอยไปถึงเมืองปะโคเวียงงัวและท้าวบารสซึ่งเป็นเจ้าชายเมืองปะโคเวียงงัวนี้ได้เก็บมาลัยของนางอุสาเอาไว้ จากนั้นจึงออกตามหาผู้เป็นเจ้าของมาลัยจนทราบว่าเป็นของนางอุสา ทั้งสองได้เกิดความรักกันจนลึงขั้นลักลอบได้เสีย เมื่อข่าวทราบถึงท้าวกงพานท้าวเธอก็พิโรธมากแต่ไม่สามารถทำอะไรได้เพราะเกรงกลัวเจ้าเมืองปะโคเวียงงัวบิดาของท้าวบารส จึงได้ออกอุบายแข่งกันสร้างวัดหากผู้ใดแพ้ต้องถูกตัดเศียร กำลังคนของท้าวบารสน้อยกว่าท้าวกงพานแต่ได้พี่เลี้ยงของนางอุสาช่วยออกอุบายให้เอาโคมไฟไปหลอกคนของท้าวกงพานว่าดาวประกายพรึกขึ้นแล้ว คนของท้างกงพานจึงหยุดสร้างวัดแต่ฝั่งของท้าวบารสก็ฉวยโอกาสนี้สร้างวัดจนเสร็จ เมื่อถึงเวลาตัดสินท้าวกงพานพ่ายแพ้จึงถูกตัดเศียร นางอุสาจึงต้องติดตามท้าวบารสไปยังเมืองปะโคเวียงงัวและพบว่าท้าวบารสมีชายาอยู่แล้ว ต่อมาโหรได้ทำนายว่าท้าวบารสต้องแก้กรรมด้วยการเดินป่าองค์เดียวหนึ่งปีจึงจะพ้นเคราะห์กรรม ระหว่างนั้นนางอุสาโดนกลั่นแกล้งจากชายาของท้าวบารสจนทนไม่ไหวต้องหนีออกจากเมืองปะโคเวียงงัวแล้วกลับเพืองพานที่ตนเคยอาศัยอยู่แล้วจึงตรอมใจตาย และเมื่อครบหนึ่งปีท้าวบารสจึงกลับเข้าเมืองแต่ไม่พบชายาจึงออกตามจนถึงเมืองพานและพบว่านางอุสาตรอมใจตายไปแล้วท้าวบารสจึงตรอมใจตายตาม
นอกจากนี้ในบริเวณท้องถิ่นตามที่เชื่อกันว่าเป็นเมืองพานในนิทานท้องถิ่นเรื่อง อุษาบารส ยังมีการตั้งชื่อถ้ำและสถานที่ตามนิทานนี้เช่น ตำบลเมืองพาน, วัดพ่อตา-วัดลูกเขยที่ตั้งอยู่ภายในอุทยานประวัติศาสตร์ภูพระบาท เป็นต้น และยังมีประเพณีแห่นางอุสาในพื้นที่จังหวัดอุดรธานีเป็นประเพณีประจำปีด้วย
== อ้างอิง ==
โบราณสถานในจังหวัดอุดรธานี
สิ่งก่อสร้างในอำเภอบ้านผือ
อาณาจักรข่านชากี

อาณาจักรข่านชากี (Shaki Khanate; Şəki xanlığı) เป็นหนึ่งในอาณาจักรข่านแห่งคอเคซัส อยู่ในดินแดนของประเทศอาเซอร์ไบจานในปัจจุบัน อาณาจักรข่านแห่งนี้สถาปนาในช่วงที่ราชวงศ์อัฟชาริด (Afsharid dynasty) ปกครองอิหร่าน มีเมืองหลวงคือเมืองชากี
== ประวัติ ==
อาณาจักรข่านชากีสถาปนาขึ้นในปี ค.ศ. 1743 เมื่อฮะจิ ชาลาบี ข่าน (Haji Chalabi Khan) ก่อกบฏต่อต้านราชวงศ์ซาฟาวิด ในปี ค.ศ. 1772 เมืองชากีซึ่งเป็นเมืองที่มีผู้อยู่อาศัยมากที่สุดถูกน้ำท่วม จึงมีการพัฒนาเมืองขึ้นใหม่และเพิ่มประชากร ช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 18 โมฮัมหมัด ข่าน กอญัร (Mohammad Khan Qajar) แห่งราชวงศ์กอญัรได้ขยายอิทธิพลเข้ามาในดินแดนจักรวรรดิซาฟาวิดและอัฟชาริดเดิม อาณาจักรข่านชากีจึงขอกำลังทหารจากจักรวรรดิรัสเซีย ต่อมาในปี ค.ศ. 1805 มุสตาฟา ซาลิม ข่านและสมเด็จพระจักรวรรดิอเล็กซานเดอร์ที่ 1 แห่งรัสเซียร่วมลงนามในสนธิสัญญาความร่วมมือทางทหาร แต่สนธิสัญญานี้ทำให้อาณาจักรตกเป็นประเทศราชของรัสเซีย ในปี ค.ศ. 1819 อาณาจักรข่านชากีถูกยุบกลายเป็นจังหวัดหนึ่งของรัสเซีย ก่อนจะรวมเข้ากับสาธารณรัฐประชาธิปไตยอาเซอร์ไบจานและสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตอาเซอร์ไบจานในปี ค.ศ. 1920
== การปกครองและเศรษฐกิจ ==
อาณาจักรข่านชากีแบ่งการปกครองเป็น 8 เขตโดยมีผู้ปกครองแต่ละเขตคือ อุปราช (naib) ส่วนข่านแห่งชากีจะประทับอยู่ที่พระราชวังแห่งชากีข่าน พระราชวังแห่งนี้สร้างขึ้นราว ค.ศ. 1761 โดยฮูเซน ข่าน (Huseyn Khan) พระนัดดา (หลาน) ของฮะจิ ชาลาบี ข่าน ปัจจุบันเป็นหนึ่งในโบราณสถานที่สำคัญและสถานที่ท่องเที่ยวของอาเซอร์ไบจาน รายได้หลักของอาณาจักรมาจากเกษตรกรรมและการปลูกหม่อนเลี้ยงไหม
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
รัฐสิ้นสภาพในทวีปเอเชีย
รัฐสิ้นสภาพในเอเชียกลาง
รัฐและดินแดนที่ก่อตั้งในคริสต์ศตวรรษที่ 18
สิ้นสุดในคริสต์ศตวรรษที่ 19