พระพุทธรูปประจำพระชนมวาร

พระพุทธรูปประจำพระชนมวาร เป็นพระพุทธรูปที่พระมหากษัตริย์หรือพระบรมวงศานุวงศ์มีพระราชศรัทธาสร้างขึ้นประจำพระองค์หรือสร้างถวายพระบรมราชบุพการี ในวาระโอกาสสำคัญต่างๆ อาทิ การเฉลิมพระชนมพรรษา การฉลองพระประสูติการ ฯลฯ โดยพระพุทธรูปประจำพระชนมวารส่วนใหญ่ มักจะเป็นพระพุทธรูปประจำวันพระราชสมภพหรือวันประสูติของพระมหากษัตริย์หรือพระบรมวงศานุวงศ์พระองค์นั้นๆ ดังนี้
วันอาทิตย์ พระพุทธรูปประจำวันคือ พระปางถวายเนตร
วันจันทร์ พระพุทธรูปประจำวันคือ พระปางห้ามญาติ หรือ ปางห้ามสมุทร
วันอังคาร พระพุทธรูปประจำวันคือ พระปางไสยาสน์ หรือตามพระราชนิยมพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นปางห้ามพระแก่นจันทน์
วันพุธ พระพุทธรูปประจำวันคือ พระปางอุ้มบาตร
วันพฤหัสบดี พระพุทธรูปประจำวันคือ พระปางสมาธิ หรือ ปางตรัสรู้
วันศุกร์ พระพุทธรูปประจำวันคือ พระปางรำพึง
วันเสาร์ พระพุทธรูปประจำวันคือ พระปางนาคปรก
การสร้างพระพุทธรูปประจำพระชนมวารในสมัยรัตนโกสินทร์ เริ่มมีมาตั้งแต่รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยทรงโปรดเกล้าฯ ให้สร้างพระพุทธรูปประจำพระชนมวารถวายพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ผู้ทรงเป็นพระอัยกา และพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ผู้ทรงเป็นพระบรมชนกนาถ
== พระพุทธรูปประจำพระชนมวารของพระมหากษัตริย์ ==
{| width=100% class="wikitable"
!style="background-color:#F0DC82" width=5%|รัชกาล
! style="background-color:#F0DC82" width=10% | พระพุทธรูป
! style="background-color:#F0DC82" width=30% | พระนาม
! style="background-color:#F0DC82" width=20% | ปางพระพุทธรูป
! style="background-color:#F0DC82" width=15% | ผู้สร้าง
! style="background-color:#F0DC82" width=23% | ที่ประดิษฐาน
|-
|align="center"| 1
| 100px
| พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช (รัชกาลที่ 1)
| rowspan="2" | ปางอุ้มบาตร
| rowspan="2" | พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว
| rowspan = 3 | หอพระสุราลัยพิมาน พระบรมมหาราชวัง
|-
|align="center"| 2
| 100px
| พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย(รัชกาลที่ 2)
|-
|align="center"| 3
| 100px
| พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 3)
|ปางห้ามสมุทร
| พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
|-
|align="center"| 4
| 100px
| พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว(รัชกาลที่ 4)
| ปางสมาธิ
| พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวสร้างโดยพระองค์เอง
| rowspan="6" | หอพระ พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท พระบรมมหาราชวัง
|-
|align="center"| 5
| 100px
| พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5)
|ปางห้ามพระแก่นจันทร์
| พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวสร้างโดยพระองค์เอง
|-
|align="center"| 6
| 100px
| พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 6)
| ปางนาคปรก
| พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวสร้างโดยพระองค์เอง
|-
|align="center"| 7
| 100px
| พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว(รัชกาลที่ 7)
| ปางอุ้มบาตร
| พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวสร้างโดยพระองค์เอง
|-
|align="center"| 8
| 100px
| พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร (รัชกาลที่ 8)
| ปางถวายเนตร
| พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
|-
|align="center"| 9
|
| พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร(รัชกาลที่ 9)
|ปางห้ามญาติ
|พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรสร้างโดยพระองค์เอง
|-
|}
== พระพุทธรูปประจำพระชนมวารของพระบรมราชินี(นาถ) พระบรมราชเทวี พระวรราชเทวี ==
{| width=100% class="wikitable"
!style="background-color:#F0DC82" width=5%|รัชกาล
! style="background-color:#F0DC82" width=10% | พระพุทธรูป
! style="background-color:#F0DC82" width=30% | พระนาม
! style="background-color:#F0DC82" width=20% | ปางพระพุทธรูป
! style="background-color:#F0DC82" width=15% | ผู้สร้าง
! style="background-color:#F0DC82" width=23% | ที่ประดิษฐาน
|-
|align="center"| 1
| 100px
| สมเด็จพระอมรินทราบรมราชินี
| ปางถวายเนตร
| rowspan="2" | พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
| rowspan = 2 | หอพระสุราลัยพิมาน พระบรมมหาราชวัง
|-
|align="center"| 2
| 100px
| สมเด็จพระศรีสุริเยนทราบรมราชินี
| ปางถวายเนตร
|-
|align="center"| 4
| 100px
| สมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี
| ปางมารวิชัย
| rowspan = 3 |  พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
| rowspan = 3 | หอพระ พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท พระบรมมหาราชวัง
|-
|align="center" rowspan = 2 | 5
| 100px
| สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง
| ปางรำพึง
|-
| 100px
| สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า
| ปางอุ้มบาตร
|-
|align="center"| 6
| 100px
| พระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี
| ปางนาคปรก
| พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
| หอพระสุราลัยพิมาน พระบรมมหาราชวัง
|-
|align="center"| 7
| 100px
| สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี
| ปางห้ามพระแก่นจันทร์
| พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว
| หอพระ พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท พระบรมมหาราชวัง
|-
|align="center"| 9
| 100px
| สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง
| ปางรำพึง
| พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
| หอพระสุราลัยพิมาน พระบรมมหาราชวัง
|-
|}
== พระพุทธรูปประจำพระชนมวารของพระราชวงศ์ ==
{| width=100% class="wikitable"
! style="background-color:#F0DC82" width=14% | พระพุทธรูป
! style="background-color:#F0DC82" width=30% | พระนาม
! style="background-color:#F0DC82" width=20% | ปางพระพุทธรูป
! style="background-color:#F0DC82" width=15% | ผู้สร้าง
! style="background-color:#F0DC82" width=23% | ที่ประดิษฐาน
|-
|align="center"| 100px
| สมเด็จพระบรมราชปิตุลาธิบดี เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ
| ปางสมาธิ
| สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า
| อนุสรณ์สถานรังษีวัฒนา สุสานหลวง วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร
|-
|align="center"| 100px
| สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจันทรมณฑล โสภณภควดี กรมหลวงวิสุทธิกระษัตริย์
|ปางห้ามสมุทร
| พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
| วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร
|-
|align="center"| 100px
| สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าวิจิตรจิรประภา อดุลยาดิเรกรัตน ขัตติยราชกุมารี
| ปางอุ้มบาตร
| rowspan="2" | สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า
| rowspan="2" | อนุสรณ์สถานรังษีวัฒนา สุสานหลวง วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร
|-
|align="center"| 100px
| สมเด็จพระราชปิตุจฉา เจ้าฟ้าวไลยอลงกรณ์ กรมหลวงเพชรบุรีราชสิรินธร
| ปางสมาธิ
|-
|align="center"| 100px
| สมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก
| ปางรำพึง
| rowspan="2" | พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
| rowspan = 4 | หอพระ พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท พระบรมมหาราชวัง
|-
|align="center"| 100px
| สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี
| ปางถวายเนตร
|-
|align="center"| 160px
| สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี
| ปางไสยาสน์
| พระองค์เอง
|-
|align="center"| 100px
| สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์
| ปางถวายเนตร
| พระองค์เอง
|-
|}
== บรรณานุกรม ==
หนังสือพระพุทธปฏิมาในพระบรมมหาราชวัง
http://www.laksanathai.com/book1/p081.aspx 
http://www.laksanathai.com/book1/p082.aspx 
http://www.laksanathai.com/book1/p083.aspx 
http://www.laksanathai.com/book1/p084.aspx 
http://www.laksanathai.com/book1/p085.aspx 
http://www.laksanathai.com/book1/p086.aspx 
พระพุทธปฏิมาในพระบรมมหาราชวัง
http://www.udommongkol.com/product.detail_595725_th_4198374 
http://topicstock.pantip.com/library/topicstock/K3616692/K3616692.html
ชมรมคนรักประวัติศาสตร์ไทย ตอน พระพุทธรูปประจำพระชนมวาร
พระพุทธรูปศิลปะรัตนโกสินทร์