ไดซากุ อิเกดะ

ไดซากุ อิเกดะ (; 2 มกราคม พ.ศ. 2471 - 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2566) เป็นประธานของสมาคมสร้างคุณค่าสากล (Soka Gakkai International: SGI) องค์กรพุทธศาสนาที่มีสมาชิกมากกว่า 12 ล้านครอบครัวในกว่า 192 ประเทศและเขตแคว้นทั่วโลก ซึ่งมีเป้าหมายในการส่งเสริมการศึกษา, วัฒนธรรม และสันติภาพ และยังเป็นผู้ก่อตั้งสถาบันการวิจัยปรัชญาตะวันออก สถาบันอิเกดะเพื่อสันติภาพ การเรียนรู้ และการสนทนา สถาบันโทะดะเพื่อสันติภาพโลกและวิจัยทางการเมือง สมาคมดนตรีเพื่อประชาชน (มิน-ออน) โรงเรียนอนุบาลโซคา ซัปโปะโระ โรงเรียนประถมโซคา คันไซ โรงเรียนมัธยมโซคา คันไซ โรงเรียนประถมโซคา โตเกียว โรงเรียนมัธยมโซคา โตเกียว วิทยาลัยสตรีโซคา มหาวิทยาลัยโซคา ญี่ปุ่น มหาวิทยาลัยโซคา อเมริกา พิพิธภัณฑ์ศิลปะฟุจิ และพิพิธภัณฑ์ศิลปะโตเกียวฟุจิ
== ประวัติ ==
ไดซากุ อิเกดะ เกิดเมื่อวันที่ 2 มกราคม พ.ศ. 2471 (ค.ศ. 1928) ที่เขตโอตะ เมืองโตเกียวในปัจจุบัน เป็นบุตรชายคนที่ 5 ของครอบครัวที่ทำธุรกิจผลิตสาหร่ายทะเล สมัยที่เรียนอยู่ชั้นประถมคุณพ่อได้ล้มป่วยเป็นรูมาตอยด์ พี่ชายถูกเกณฑ์ไปเป็นทหาร ในวัยเด็กต้องช่วยทำงานบ้าน จากนั้นก็ได้เข้าทำงานในโรงงานทำเหล็กรายใหญ่ ในเดือนกันยายน พ.ศ. 2488 ได้เข้าเรียนภาคค่ำที่โรงเรียนเตรียมอุดมพาณิชยการคันดะ  สมรสกับ คะเนะโกะ อิเกดะ
ในปี พ.ศ. 2490 ได้ชวนเพื่อน ๆ ที่สนิทสนมมาตั้งกลุ่มอ่านหนังสือ พยายามค้นหาความรู้ เนื่องจากประเทศญี่ปุ่นพ่ายแพ้สงคราม ความมั่นคงในชีวิตจึงหายไป ในช่วงนั้นจึงได้มีการค้นหาความมั่นคงและคุณค่าแห่งชีวิตอย่างจริงจัง
วันที่ 14 สิงหาคม พ.ศ. 2490 เพื่อนสมัยเรียนชั้นประถมด้วยกันได้ชักชวนอิเกดะ ไปร่วมสนทนาธรรมของสมาคมสร้างคุณค่าเป็นครั้งแรก ณ ที่นั้นอิเกดะ ได้พบอาจารย์โจเซ โทดะ ซึ่งในขณะนั้นอาจารย์มีอายุ 47 ปี ส่วนอิเกดะมีอายุเพียง 19 ปี ในวันนั้นอิเกดะได้ถามอาจารย์โทดะว่า หนทางที่ถูกต้องในการดำเนินชีวิตคืออะไร อาจารย์โทดะตอบว่า หนทางที่สูงส่งที่สุดคือการอุทิศตนเพื่อมนุษยชาติ และด้วยความประทับใจในบุคลิกของอาจารย์โทดะ ได้เข้าตัดสินใจเข้าร่วมเป็นสมาชิกของสมาคมโซคา ในวันที่ 24 สิงหาคมปีเดียวกันนั้นเอง
ต่อมาเดือนเมษายน พ.ศ. 2491 ได้เข้าเรียนภาคค่ำในวิทยาลัยไทเซ (มหาวิทยาลัยโตเกียว ฟุจิ ในปัจจุบัน) และในเดือนกันยายนปีเดียวกันนั้น อิเกดะได้เข้าร่วมศึกษาสัทธรรมปุณฑรีกสูตรรุ่นที่ 7 ที่อาจารย์โทะดะบรรยาย และพยายามศึกษาพุทธธรรมอย่างลึกซึ้ง
ตั้งแต่เดือนมกราคม พ.ศ. 2492 อิเกดะก็ได้เข้าทำงานในบริษัทสำนักการพิมพ์นิปปอนโชงักคังของอาจารย์โทะดะ และเริ่มทำการต่อสู้ร่วมกันกับอาจารย์
ระหว่างนั้น อิเกดะได้รับผิดชอบเกี่ยวกับการเรียบเรียงนิตยสารเด็กเล็ก แล้วในเดือนพฤษภาคมก็ได้เป็นบรรณาธิการ ภายหลังในปีเดียวกันนั้น การดำเนินการของบริษัทค่อย ๆ เลวร้ายลง ได้เปลี่ยนชื่อนิตยสารเป็น โชเน็นนิปปอน พร้อมกบพยายามปรับปรุงเนื้อหานิตยสารให้สมบูรณ์ที่สุด แต่ก็จำเป็นต้องหยุดตีพิมพ์ลงชั่วคราว จนถึงเดือนตุลาคมสำนักธุรกิจการพิมพ์ก็ได้ปิดตัวลง จึงไปทำงานในฝ่ายงานสหกรณ์สินเชื่อเป็นหลักแทน
แต่แล้วในปี พ.ศ. 2493 งานสหกรณ์สินเชื่อตกต่ำลงอีก จึงตัดสินใจหยุดกิจการลงในเดือนสิงหาคม ในช่วงเวลานั้น อิเกดะได้พยายามทุ่มเทตัวเองในการจัดงานต่าง ๆ ที่เหลืออยู่ และพยายามค้ำจุนอาจารย์โทดะที่ตกอยู่ในสภาพที่ลำบากทางด้านธุรกิจ ไม่ว่าจะส่วนตัวหรือส่วนรวม ด้วยเหตุนี้อิเกดะจึงต้องลาออกจากวิทยาลัยไทเซที่เรียนอยู่ แต่อาจารย์โทดะก็ได้ทำหน้าที่เป็นครูสอนพิเศษให้กับอิเกดะ เช่น วิชาเกี่ยวกับอักษรจีน วิชากฎหมาย และวิชาดาราศาสตร์ อย่างกว้างขวาง
แม้ว่าจะตกในสภาพที่ลำบาก อาจารย์โทดะก็ได้บอกถึงโครงการในอนาคตให้แก่อิเกดะ ซึ่งอยู่ใกล้ชิดกับท่านตลอดเวลา เช่น เรื่องการจัดพิมพ์หนังสือพิมพ์เพื่อการรณรงค์ในด้านการพูดและการเขียนของกายเผยแผ่ธรรม การก่อตั้งมหาวิทยาลัยโซคา เป็นต้น และในวันที่ 20 เมษายน พ.ศ. 2494 ก็ได้จัดพิมพ์ หนังสือพิมพ์เซเคียว ออกมาเป็นฉบับปฐมฤกษ์ หลังจากนั้นอีก 20 ปี มหาวิทยาลัยโซคา ก็ได้ก่อตั้งขึ้นด้วยมือของอิเกดะ
นับตั้งแต่วันที่ 3 พฤษภาคม พ.ศ. 2494 อาจารย์โทดะเข้ารับตำแหน่งเป็นนายกสมาคมสร้างคุณค่า อย่างเป็นทางการ จากนั้นสมาคมก็ได้เริ่มก้าวหน้าในการเผยแผ่คำสอนพุทธธรรมเพื่อสันติภาพอย่างจริงจัง
ในช่วงดึกของวันที่ 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2566 อิเกดะได้จากไปอย่างสงบด้วยโรคชราที่บ้านพักของท่าน 
== การทำงาน ==
วันที่ 3 พฤษภาคม พ.ศ. 2503 ในที่ประชุมใหญ่ผู้นำระดับภาคครั้งที่ 22 ณ หอประชุมใหญ่นิชิได (มหาวิทยาลัยญี่ปุ่น) ซึ่งอยู่ในตำบลเรียวโงะขุ กรุงโตเกียว ก็ได้จัดพิธีเข้ารับตำแหน่งนายกสมาคมสร้างคุณค่า ท่านที่ 3 ขณะนั้นอาจารย์อิเกดะอายุ 32 ปี หลังจากนั้น ในเดือนกรกฎาคม ปีเดียวกัน อาจารย์อิเกดะก็ได้เริ่มเดินทางไปเยี่ยมเยียนสมาชิกที่หมู่เกาะโอกินาวาเป็นครั้งแรก ซึ่งตอนนั้นอยู่ภายใต้อำนาจการปกครองของอเมริกา วันที่ 2 ตุลาคม อาจารย์อิเกดะเริ่มออกเดินทางเพื่อสันติภาพ ไปยังอเมริกาเหนือและอเมริกาใต้ นี่คือก้าวแรกแห่งการเผยแผ่ธรรมไพศาลไปทั่วโลก
ในอีกด้านหนึ่ง ด้วยการเสนอของอาจารย์อิเกดะ จึงได้จัดตั้งกลุ่มศึกษาธรรม กลุ่มศิลปิน และกลุ่มวิชาการ ในช่วงเวลาไม่กี่ปี หลังจากนั้นก็ได้ก่อตั้งสถาบันการวิจัยวิชาการภาคตะวันออกขึ้นมา (ปัจจุบันคือสถาบันการวิจัยปรัชญาตะวันออก) ก่อตั้งสมาคมดนตรีเพื่อประชาชน (มิน-ออน) โรงเรียนมัธยมโซคา และ มหาวิทยาลัยโซคา ญี่ปุ่น นอกจากนี้ยังก่อตั้งพิพิธภัณฑ์ศิลปะฟุจิ พิพิธภัณฑ์ศิลปะโตเกียวฟุจิ และมีการพัฒนาการเคลื่อนไหวทางด้านวัฒนธรรมและการศึกษาอย่างหลากหลาย
ในการประชุมใหญ่ของแผนกอุดมศึกษา ครั้งที่ 11 วันที่ 8 กันยายน พ.ศ. 2511 มีการประกาศแถลงการณ์เสนอให้ความสัมพันธ์ระหว่างญี่ปุ่นกับจีนกลับสู่สภาวะปกติ ในปี พ.ศ. 2513 ครอบครัวสมาชิกของสมาคมก็ได้พัฒนาเป็น 7 ล้าน 5 แสน ครอบครัว ท่านก็ได้ดำเนินการแลกเปลี่ยนด้านสันติภาพ วัฒนธรรม และการศึกษาอย่างกว้างขวาง โดยพบปะสนทนากับผู้ทรงความรู้ระดับโลก เช่น ดร.ทอยน์บี นักประวัติศาสตร์ของประเทศอังกฤษ ในพ.ศ. 2515 เป็นต้น
== ผลงาน ==
เดือนสิงหาคม พ.ศ. 2497 อาจารย์โทดะ นายกสมาคมสร้างคุณค่า ท่านที่2 กับอาจารย์อิเกดะ ได้เดินทางไปยัง จังหวัดฮกไกโด ซึ่งเป็นบ้านเกิดที่อาจารย์โทะดะเติบโตขึ้นมา ครั้งนั้น อาจารย์โทดะได้กล่าวกับอาจารย์อิเกดะว่า ไดซากุ ทางด้านโน้นของท้องทะเลนี้ มีผืนดินแผ่นดินที่กว้างใหญ่โลกนั้นกว้าง ที่นั่นมีประชาชนที่ทุกข์ยากอยู่ จงถึงเดี๋ยวนี้เด็ก ๆ ที่หวาดกลัวไฟสงครามก็ยังมีอยู่ จะต้องจุดไฟแห่งธรรมมหัศจรรย์ไปยังตะวันออกและตะวันตกทั่วโลก จงทำสิ่งนี้แทนฉัน
เมื่ออาจารย์อิเกดะได้รับตำแหน่งนายกสมาคมสร้างคุณค่า ท่านที่ 3 เพียง 5 เดือนหลังจากนั้น คือในวันที่ 2 ตุลาคม พ.ศ. 2503 ท่านก็ได้เดินทางไปอเมริกาเหนือและอเมริกาใต้ อันเป็นการเริ่มเดินทางก้าวแรกแห่งการเผยแผ่ธรรมไพศาลทั่วโลก ในเดือนมกราคมปีถัดมา พ.ศ. 2504 อาจารย์อิเกดะก็ได้เริ่มเดินทางเยี่ยมเยียนถิ่นต่าง ๆ ในภาคพื้นเอเชียครั้งแรกเช่น ศรีลังกา อินเดีย และฮ่องกง เป็นต้น โดยสลักคำสั่งเสียของพระนิชิเรนไดโชนินที่ว่า พุทธธรรมจะหวนกลับสู่ตะวันตก ไว้ในจิตใจ
ที่ประเทศอินเดีย ได้ทำพิธีฝังศิลาจารึกคำว่า การเผยแผ่ธรรมสู่เอเชีย ไว้ที่พุทธคยา อันเป็นสถานที่ตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า และในเดือนตุลาคมปีเดียวกันนั้น อาจารย์อิเกดะก็ได้ไปเยือนประเทศต่าง ๆ ทางยุโรป เช่น เดนมาร์ก ฮอลันดา ฝรั่งเศส อังกฤษ เป็นต้น เพื่อที่จะตอกเสาหลักการเผยแผ่ธรรมไพศาลทั่วโลก
== การก่อตั้งสมาคมสร้างคุณค่าสากล ==
ตัวแทนสมาชิกของสมาคมในท้องถิ่นต่าง ๆ 51 ประเทศทั่วโลก ได้รวมตัวกันเปิดประชุมสันติภาพทั่วโลกครั้งที่ 1 ขึ้นที่เกาะกวม เมื่อวันที่ 26 มกราคม พ.ศ. 2518 การประชุมครั้งนี้ ได้มีการก่อตั้งสมาคมสร้างคุณค่าสากล (SGI) ขึ้นมา โดยมีอาจารย์อิเกดะเป็นผู้รับตำแหน่งประธานสมาคม
ในปี พ.ศ. 2538 ได้มีการกำหนด กฎบัตรเอสจีไอ ที่ชูแนวทางมนุษยนิยมของเอสจีไออย่างชัดเจนขึ้นมา และได้ขยายการเคลื่อนไหว เพื่อสร้างสันติภาพ วัฒนธรรม และการศึกษา ที่มีแนวคิดของพุทธธรรมเป็นพื้นฐานไปอย่างกว้างขวางทั่วโลก
นับตั้งแต่ พ.ศ. 2526 เป็นต้นมา ในวันที่ 26 มกราคม ซึ่งเป็น วันเอสจีไอ ของทุกปี อาจารย์อิเกดะก็จะแถลง ข้อเสนอที่ระลึกวันเอสจีไอ เพื่อที่จะสร้างสันติภาพขึ้นมาในโลก กระแสเคลื่อนแห่งลัทธิมนุษยนิยมและลัทธิสันติภาพจึงได้แผ่ขยายไปทั่วโลก
จากการที่ได้ทุ่มเทพลังทั้งหมดในการเคลื่อนไหว ทำให้กระแสคลื่นแห่งมนุษยนิยมที่มีหลักพุทธธรรมเป็นรากฐานได้แผ่ขยายออกไปในระดับโลก และเส้นทางการเผยแผ่ธรรมไพศาลทั่วโลกของพุทธธรรมก็ได้ถูกเปิดออกไปและงานที่ยิ่งใหญ่ในประวัติศาสตร์ของพุทธศาสนาก็ได้ปรากฏเป็นจริงขึ้นมา ปัจจุบันได้เข้าสู่ยุคสมัยที่สมาชิกเอสจีไอได้ทำการเคลื่อนไหว ในการปฏิบัติพุทธธรรมของพระนิชิเรนไดโชนินในท้องถิ่นต่าง ๆ ทั่วโลก 192 ประเทศเขตแคว้น (ข้อมูล ณ ปี พ.ศ. 2552)
== รางวัล ==

ดร.ไดซากุ อิเกดะได้รับรางวัลทางการศึกษาจากมหาวิทยาลัยชั้นนำทั่วโลกกว่า 334 รางวัล ได้รับ มากกว่า 22 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ทั่วโลกรวมทั้งเครื่องราชย์อิสรยาภรณ์ ปถมาภรณ์มงกุฎไทย และยังได้รับการยกย่องเป็นกวีโลก อีกด้วย
== การถูกคว่ำบาตรจากพระสงฆ์ ==
ในปี ค.ศ. 1991 พระนิคเค่น โชนิน พระสังฆราชแห่งพุทธศาสนานิชิเรนโชชู ได้ประกาศการคว่ำบาตรต่อ ประธานสมาคมสร้างคุณค่า ไดซะกุ อิเกะดะ ซึ่งเป็นสมาคมผู้นับถือที่ใหญ่ที่สุด ด้วยความอิจฉาริษยา โดยได้ให้เหตุผลว่า การปฏิบัติ คำสอน ของผู้นับถือจากสมาคมนี้นั้นถูกเบี่ยนเบนไปโดยผู้นำ หรือประธานสมาคม เพราะการที่จะสวดมนต์และได้รับบุญกุศล จะต้องได้รับการอวยพรอธิษฐานโดยพระสงฆ์ และประธานสมาคมยังมีข้อพิพาทกับพระสงฆ์ ซึ่งผู้นำฝ่ายสงฆ์ในสมัยนั้นมีปัญหาเรื่องการใช้เงินบริจาคของสมาชิกอย่างไม่เหมาะสม รวมทั้งเที่ยวสถานบันเทิง อีกทั้งทางพระนิคเค่นได้กล่าวหาว่าได้มีการประดิษฐ์ "โงะฮนซนปลอม" โงะฮนซนเป็นสิ่งสักการบูชาของผู้นับถือนิชิเรนโชชู ซึ่งนิกายนิคเค่นโงะฮนซนจะต้องถูกคัดลอกโดยสมเด็จพระสังฆราชจากวัดใหญ่ไทเซขิจิเท่านั้น และจะต้องมีการทำพิธีเปิดเนตรที่กระทำโดยสมเด็จพระสังฆราชที่วัดใหญ่เท่านั้น นอกเหนือจากนั้นจะถือเป็น "โงะฮนซนปลอม" ดังนั้น สมาชิกของสมาคมจึงไม่สามารถได้รับบุญกุศล แต่ต้องขึ้นกับพระสงฆ์เท่านั้น
ในปี ค.ศ. 1997 ผู้นับถือทั้งหมดที่ตัดสินใจยังคงเข้ากับสมาคมสร้างคุณค่าทั้งหมดทั่วโลก ก็ได้ถูกคว่ำบาตรออกจากการเป็นผู้นับถือพุทธศาสนานิชิเรนโชชูด้วยเช่นกัน ส่งผลให้ผู้นับถือทั้งหมดไม่สามารถเดินทางไปยังวัดไทเซขิจิ เพื่อนมัสการไดโงะฮนซนได้ นอกเสียจากจะถอนตัวจากสมาคมสร้างคุณค่า และกลับมาเข้ากับนิกายนิชิเรนโชชู ดังเดิม ซึ่งจะต้องผ่านพิธีสำนึกผิด หรือการล้างบาป โดยพระสงฆ์ (เหมือนเชื่อว่าพระเป็นบ­ุรุษไปรษณีย์ นำจ่ายบุญและรับฝากของไปให้คนตา­ย)
ทั้งนี้ สมาชิกของสมาคมสร้างคุณค่ากลับมองว่าเป็นการมีอิสรภาพในเรื่องการปฏิบัติศรัทธา โดยเป็นศาสนาของประชาชนอย่างแท้จริงที่ทุกคนมีความเท่าเทียมกัน อันเป็นหลักสาระสำคัญในสัทธรรมปุณฑริกสูตรและเป็นเจตนารมณ์ของพระนิชิเร็นไดโชนินที่ต้องการให้ประชาชนสามารถพ้นทุกข์และมีสันติภาพ ดังนั้น ประชาชนสามัญชนธรรมดาก็สามารถได้รับบุญกุศลด้วยการปฏิบัติศรัทธาของตนเอง ด้วยข้อพิสูจน์ดังกล่าว พุทธธรรมของพระนิชิเร็นไดโชนินจึงได้แผ่ขยายไปทั่วโลกกว่า 192 ประเทศเขตแคว้นอย่างที่ไม่เคยปรากฏมาก่อนด้วยความเคลื่อนไหวของสามัญชนธรรมดาที่สามารถเปลี่ยนแปลงชะตากรรมให้กลายเป็นบุญกุศลและชักชวนให้ผู้อื่นที่มีความทุกข์และความยากลำบากได้พบกับหนทางในการเข้าถึงความสุขสัมบูรณ์
ดังนั้น การถูกคว่ำบาตร (หรือการถูกเนรเทศ) จากพระสงฆ์ที่แสวงหาประโยชน์จากความศรัทธาโดยบริสุทธิ์ของสมาชิก จึงเป็นสิ่งที่มีความสำคัญต่อการเติบโตของสมาคมสร้างคุณค่าทางจิตวิญญาณ (18 พฤศจิกายน คือวัน Spiritual Independence Day ของสมาคม) และรางวัลเกียรติยศจากสถาบันชั้นนำของโลกที่มอบให้กับสมาคมและอาจารย์อิเกดะก็ยังคงเพิ่มจำนวนมากขึ้น
== เครื่องราชอิสริยาภรณ์ ==
* 80px เครื่องอิสริยาภรณ์บิดาแห่งการก่อตั้งประเทศ
* 80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นประถมาภรณ์มงกุฎไทย
* 80x80px เครื่องอิสริยาภรณ์นาซิอองนาล เดล เมริโต
* 80px เครื่องอิสริยาภรณ์คุณธรรมแห่งสาธารณรัฐอิตาลี ชั้นที่ 2
* 80x80px เครื่องอิสริยาภรณ์มิตรภาพ
== บรรณานุกรม ==
== อ้างอิง ==
เว็บไซต์อย่างเป็นทางการของไดซะกุ อิเกะดะ
ประวัติไดซะกุ อิเกะดะ ในเว็บไซต์เอสจีไอ
หนังสือที่ไดซะกุ อิเกะดะ เขียน 
คำชี้นำของไดซะกุ อิเกะดะ 
เว็บไซต์อย่างเป็นทางการของสมาคมสร้างคุณค่าสากล
เว็บไซต์อย่างเป็นทางการของสมาคมสร้างคุณค่าในประเทศไทย
นักเขียนชาวญี่ปุ่น
บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2471
สมาคมสร้างคุณค่า
บุคคลที่เป็นสมาชิกของสมาคมสร้างคุณค่า
ชาวญี่ปุ่นเชื้อสายเกาหลี
พุทธศาสนิกชนชาวญี่ปุ่น
บุคคลจากโตเกียว