รายการซากดึกดำบรรพ์สายพันธุ์มนุษย์

ตารางต่อไปนี้จะแสดงข้อมูลส่วนหนึ่งในบรรดาซากดึกดำบรรพ์ของสัตว์ที่เป็นสายพันธุ์มนุษย์ (hominin) ซึ่งใช้เป็นหลักฐานสนับสนุนวิวัฒนาการของมนุษย์เริ่มต้นตั้งแต่การตั้งขึ้นของวงศ์ย่อย "Hominini" ในสมัย Miocene ปลายคือประมาณ 6 ล้านปีก่อน (ดูการจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ที่บทความการจำแนกชั้นของไพรเมต-วงศ์ลิงใหญ่)
เนื่องจากว่า มีการค้นพบซากดึกดำบรรพ์เป็นพัน ๆ โดยมากไม่สมบูรณ์ บ่อยครั้งเป็นเพียงแค่กระดูกหรือฟันชิ้นเดียว และน้อยครั้งจะได้โครงกระดูกหรือแม้แต่กะโหลกศีรษะทุกชิ้น
ตารางนี้ไม่ได้มีจุดมุ่งหมายเพื่อจะแสดงซากดึกดำบรรพ์ที่ได้ค้นพบทั้งหมด
แต่เพื่อจะแสดงสิ่งค้นพบที่สำคัญที่สุด
รายการจะเรียงลำดับตามอายุโดยประมาณ ตามการหาอายุโดยสารกัมมันภาพรังสี (เช่นจากคาร์บอนกัมมันตรังสี) หรือเทคนิคอื่น ๆ (เช่น incremental dating)
ชื่อสปีชีส์เป็นชื่อตามมติในปัจจุบัน หรือว่า ถ้าไม่มี ก็จะแสดงชื่ออื่น ๆ ไว้ด้วย
ส่วนชื่อสปีชีส์ที่เคยใช้แต่ตกไปแล้วอาจจะพบได้ในเว็บไซต์ของซากดึกดำบรรพ์เอง
ให้สังเกตว่า ซากดึกดำบรรพ์ที่แสดงโดยมากไม่ได้รับการพิจารณาว่า เป็นสัตว์บรรพบุรุษของมนุษย์ปัจจุบัน (Homo sapiens) แต่เป็นญาติใกล้ชิดกับบรรพบุรุษมนุษย์ และดังนั้น จึงมีความสำคัญในการศึกษาเรื่องการสืบทอดสายพันธุ์
== ตัวย่อที่ใช้ ==
=== ปี ===
Ma = ล้านปี
k = พันปี
=== ตำแหน่งสถานที่หรือชื่อของซากดึกดำบรรพ์ ===
ALบริเวณ Afar, ประเทศเอธิโอเปีย
ARA-VPAramis Vertebrate Paleontology, หมู่บ้าน Aramis, ประเทศเอธิโอเปีย
BARLukeino, เขา Tugen Hills, เทศมณฑล Baringo, ประเทศเคนยา
BOU-VPBouri Vertebrate Paleontology, โบราณสถาน Bouri, ประเทศเอธิโอเปีย
Dโบราณสถาน Dmanisi, ประเทศจอร์เจีย
ERทะเลสาบ Turkana ตะวันออก, ประเทศเคนยา
KGAโบราณสถาน Konso-Gardula, ประเทศเอธิโอเปีย
KNMพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติประเทศเคนยา (Kenya National Museum)
KPKanapoi, ประเทศเคนยา
LBถ้ำ Liang Bua, เกาะ Flores, ประเทศอินโดนีเซีย
LHLaetoli Hominid, โบราณสถาน Laetoli, ประเทศแทนซาเนีย
NGหมู่บ้าน Ngandong, ประเทศอินโดนีเซีย
OHOlduvai Hominid, โกรกธาร Olduvai Gorge, ประเทศแทนซาเนีย
SKเขตมรดกแห่งชาติ Swartkrans, ประเทศแอฟริกาใต้
Sts, Stwถ้ำ Sterkfontein, ประเทศแอฟริกาใต้
TMพิพิธภัณฑ์ Transvaal Museum, ประเทศแอฟริกาใต้
TMToros-Menalla, ประเทศชาด
WTทะเลสาบ Turkana ตะวันตก, ประเทศเคนยา
== สมัย Miocene ปลาย ==
สมัย Miocene (5.3-23 ล้านปีก่อน) เป็นส่วนต้นของยุคนีโอจีน (2.6-23 ล้านปีก่อน)
=== 5.3 - 7 ล้านปี ===
== สมัยไพลโอซีน ==
สมัยไพลโอซีน (2.58-5.3 ล้านปี) เป็นส่วนปลายของยุคนีโอจีน
=== 2.58 - 5.3 ล้านปี ===
== สมัย Pleistocene ==
=== ยุคหินเก่าต้น 300,000-2.58 ล้านปี ===
=== ยุคหินเก่ากลาง 300,000 - 50,000 ปี ===
=== ยุคหินเก่าปลาย 50,000 - 10,000 ปี ===
== สมัยโฮโลซีน ==
=== ยุคหินกลาง / ยุคหินใหม่ 10,000 - 5000 ปี ===
== ดูเพิ่ม ==
วิวัฒนาการของมนุษย์
แผนภูมิสปีชีส์มนุษย์ตามกาลเวลา
ตารางเปรียบเทียบสปีชีส์ต่าง ๆ ของมนุษย์สกุลโฮโม
แผนภาพแสดงความใกล้เคียงกันของสายพันธุ์มนุษย์
== แหล่งข้อมูลอื่น ๆ ==
=== หนังสือ ===
Gibbons, Ann (2007). The First Human: The Race to Discover our Earliest Ancestor. Anchor Books. ISBN 978-1-4000-7696-3
.
Johanson, Donald; Wong, Kate (2009). Lucy's Legacy: The Quest for Human Origins. Three Rivers Press. ISBN 978-0-307-39640-2.
(Note: this book contains very useful, information dense chapters on primate evolution in general, และ human evolution in particular, including fossil history).
Leakey, Richard; Lewin, Roger (1992). Origins Reconsidered: In Search of What Makes us Human. Little, Brown and Company. ISBN 0-316-90298-5
Lewin, Roger (1987). Bones of Contention: Controversies in the Search for Human Origins. Penguin Books. ISBN 0-14-022638-9
Morwood, Mike;van Oosterzee, Penny (2007). A New Human: The Startling Discovery และ Strange Story of the 'Hobbits' of Flores, Indonesia. Smithsonian Books. ISBN 978-0-06-089908-0
Oppenheimer, Stephen (2003). Out of Eden: The Peopling of the World. Constable. ISBN 1-84119-697-5
Roberts, Alice (2009). The Incredible Human Journey: The Story of how we Colonised the Planet. Bloomsbury. ISBN 978-0-7475-9839-8
Shreeve, James (1996). The Neanderthal Enigma: Solving the Mystery of Modern Human Origins. Viking. ISBN 0-670-86638-5
Stringer, Chris (2011). The Origin of Our Species. Allen Lane. ISBN 978-1-84614-140-9
Stringer, Chris; Andrews, Peter (2005). The Complete World of Human Evolution. Thames & Hudson. ISBN 0-500-05132-1
Stringer, Chris; McKie, Robin (1996). African Exodus: The Origins of Modern Humanity. Jonathan Cape. ISBN 0-224-03771-4
van Oosterzee, Penny (1999). The Story of Peking Man. Allen & Unwin. ISBN 1-86508-632-0
Walker, Allan; Shipman, Pat (1996). The Wisdom of the Bones: In Search of Human Origins. Weidenfeld and Nicholson. ISBN 0-297-81670-5
Wade, Nicholas (2006). Before the Dawn: Recovering the Lost History of our Ancestors. Penguin Press. ISBN 978-0-7156-3658-9
(Note: this book contains very accessible descriptions of human และ non-human primates, their evolution, และ fossil history).
=== เว็บไซต์ ===
Interactive map of primate fossil finds around the world 
Informative lecture on Australopithecines'' 
== เชิงอรรถและอ้างอิง ==
ซากดึกดำบรรพ์