คริปโทเคอร์เรนซีและความปลอดภัย

คริปโทเคอร์เรนซีและความปลอดภัย (Cryptocurrency and security) เป็นบทความที่กล่าวถึงการพยายามขโมยเงินดิจิทัลผ่านวิธีการต่าง ๆ รวมทั้งฟิชชิง การหลอก หรือการแฮ็ก และถึงวิธีการป้องกันธุรกรรมทางคริปโทเคอร์เรนซีที่ไม่ได้อนุญาต และเทคโนโลยีเพื่อเก็บคริปโทเคอร์เรนซี
== เทคโนโลยีเพื่อความปลอดภัย ==
มีคริปโทเคอร์เรนซีวอลเลตที่รักษาความปลอดภัยในชั้นโพรโทคอลต่าง ๆ หลายรูปแบบรวมทั้งอุปกรณ์ ซอฟต์แวร์สำหรับระบบปฏิบัติการหรือเว็บเบราว์เซอร์ต่าง ๆ และวอลเลตแบบออฟไลน์
== โจรกรรมที่เด่น ๆ ==
=== ในตลาด ===
การแฮ็กตลาดที่เด่น ๆ แล้วมีผลเป็นโจรกรรมของคริปโทเคอร์เรนซีรวมทั้ง
Bitstamp - ในปี 2015 บิตคอยน์มูลค่า 5 ล้านเหรียญสหรัฐ (ประมาณ 171 ล้านบาท) ถูกขโมย
Mt. Gox - ระหว่างปี 2011-2014 บิตคอยน์มูลค่า 350 ล้านเหรียญสหรัฐ (ประมาณ 11,369 ล้านบาท) ถูกขโมย
Bitfinex - ในปี 2016 บิตคอยน์มูลค่า 72 ล้านเหรียญสหรัฐ (ประมาณ 2,541 ล้านบาท) ถูกขโมยจากวอลเลตของตลาด ต่อมาผู้ใช้บริการได้เงินคืน
NiceHash - ในปี 2017 คริปโทเคอร์เรนซีกว่า 60 ล้านเหรียญสหรัฐ (ประมาณ 2,036 ล้านบาท) ถูกขโมย
Coincheck - โทเค็น NEM มูลค่า 400 ล้านเหรียญสหรัฐ (ประมาณ 12,606 ล้านบาท) ถูกขโมยในปี 2018
=== เงินสกุลต่าง ๆ ===
ในเหตุการณ์ปี 2016 ที่เรียกว่า DAO event การถือเอาประโยชน์ของสัญญาสมารต์ในเงินสกุล Ethereum มีผลเป็นการลักเงินมูลค่า 50 ล้านเหรียญสหรัฐ (1,765 ล้านบาท)
ต่อมาเงินสกุลนี่จึงแยกแบบ hard fork ออกเป็นเงินสกุล Ethereum Classic และ Ethereum และเงินสกุลหลังดำเนินการโดยไม่รวมธุรกรรมที่เป็นโจรกรรมเข้าในบล็อกเชน
ในปี 2017 บริษัทพึ่งก่อตั้ง Tether ซึ่งทำงานร่วมกับตลาดแลกเปลี่ยนบิตคอยน์ ประกาศว่าบริษัทถูกแฮ็ก และได้เสียเงินมีมูลค่า 31 ล้านเหรียญสหรัฐ (1,052 ล้านบาท) จากวอลเลตหลักของบริษัท
แต่บริษัทก็ได้ติดป้ายเงินที่ถูกขโมยไป โดยหวังว่า จะทำให้ขโมยไม่สามารถใช้เงินได้
==== บิตคอยน์ ====
มีการขโมยบิตคอยน์หลายเหตุการณ์มาก
วิธีหนึ่งที่เกิดขึ้นก็คือเมื่อมีบุคคลที่สามสามารถเข้าถึงกุญแจส่วนตัวสำหรับที่อยู่บิตคอยน์ของเหยื่อ
หรือเกิดจากการใช้วอลเลตออน์ไลน์
เพราะถ้ากุญแจส่วนตัวถูกขโมย บิตคอยน์ของที่อยู่ซึ่งคู่กันก็สามารถโอนไปที่อยู่อื่นได้
ในกรณีนี้ เครือข่ายจะไม่สามารถระบุว่าใครเป็นขโมย ระงับธุรกรรมเนื่องกับบิตคอยน์ที่ถูกขโมย หรือว่าคืนเงินให้กับเจ้าของโดยชอบธรรม
การขโมยยังเกิดขึ้นในเว็บไซต์ที่ใช้ซื้อของผิดกฎหมาย
ในเดือนพฤศจิกายน 2013 บิตคอยน์มูลค่าประมาณ 100 ล้านเหรียญสหรัฐ (ประมาณ 3,072 ล้านบาท) อ้างว่า ถูกขโมยไปจากตลาดขายของผิดกฎหมายออนไลน์ คือ Sheep Marketplace ซึ่งผู้ดำเนินการได้ปิดตลาดโดยทันที
ผู้ใช้ได้พยายามติดตามเหรียญเหล่านั้นเมื่อมีการทำธุรกรรมหรือเปลี่ยนเป็นเงินสด แต่ก็ไม่สามารถได้เงินคืน และไม่พบผู้เป็นขโมย
ตลาดมืดอีกแห่งคือ Silk Road 2 ได้อ้างว่า เมื่อถูกแฮ็กในเดือนกุมภาพันธ์ 2014 บัญชีกลางที่เก็บเงินไว้เพื่อจ่ายให้ผู้ขายเมื่อผู้ซื้อได้รับสินค้าได้ถูกขโมยบิตคอยน์มีมูลค่า 2.7 ล้านเหรียญสหรัฐ (ประมาณ 88 ล้านบาท)
เว็บไซต์ที่ผู้ใช้แลกเปลี่ยนบิตคอยน์เพื่อเงินสด หรือเก็บกุญแจไว้ในวอลเลตของเว็บไซต์ ก็เป็นเหยื่อของขโมยด้วย
เช่น
บริการวอลเลตในออสเตรเลีย Inputs.io ถูกแฮ็กสองครั้งในเดือนตุลาคม 2013 และได้สูญบิตคอยน์มูลค่ากว่า 1 ล้านเหรียญสหรัฐ (ประมาณ 31 ล้านบาท)
ในเดือนกุมภาพันธ์ 2014 ตลาดแลกเปลี่ยนเงินเสมือนที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งในโลกในเมืองโตเกียวคือ Mt. Gox ได้ถึงการล้มละลายและรายงานว่า ได้สูญบิตคอยน์มูลค่า 350 ล้านเหรียญสหรัฐ (ประมาณ 11,369 ล้านบาท) โดยในที่สุดประธานบริหารก็ถูกจับในข้อหายักยอกทรัพย์
ในเดือนมีนาคม 2014 บริษัทในแคนาดา Flexcoin ซึ่งมีธุรกิจเกี่ยวกับการเก็บบิตคอย์ ได้ปิดบริษัทหลังจากพบการขโมยบิตคอยน์มูลค่ากว่า 650,000 เหรียญสหรัฐ (ประมาณ 21 ล้านบาท)
ตลาดค้าเงินดิจิทัล Poloniex ได้รายงานในเดือนเดียวกันว่า ได้สูญบิตคอยน์มูลค่าราว ๆ 50,000 เหรียญสหรัฐ (ประมาณ 1.6 ล้านบาท)
ในเดือนมกราคม 2015 ตลาดแลกเปลี่ยนบิตคอยน์อังกฤษที่ใหญ่เป็นอันดับสามในโลกคือ bitstamp ถูกแฮ็กและสูญบิตคอยน์มูลค่ากว่า 5 ล้านเหรียญสหรัฐ (171 ล้านบาท)
ในเดือนกุมภาพันธ์ 2015 ตลาดจีน BTER สูญบิตคอยน์มูลค่ากว่า 2 ล้านเหรียญสหรัฐ (ประมาณ 69 ล้านบาท) เพราะนักเลงคอมพิวเตอร์
ตลาดแลกเปลี่ยนหลักแห่งหนึ่งคือ Bitfinex ถูกแฮ็กและสูญบิตคอยน์กว่า 120,000 เหรียญมูลค่าราว 60 ล้านเหรียญสหรัฐ (2,118 ล้านบาท)
ทำให้บริษัทต้องหยุดพักตลาดชั่วคราว
เป็นการขโมยบิตคอยน์จำนวนมากเป็นอันดับสองของโลก โดยน้อยกว่าการขโมยตลาด Mt. Gox ในปี 2014 เท่านั้น
ต่อมาบริษัทจึงได้ค่อย ๆ ใช้เงินคืนให้กับลูกค้าทั้งหมด
โจรกรรมได้สร้างความเป็นห่วงในเรื่องความปลอดภัย
ผู้ก่อตั้งเว็บไซต์ที่เปรียบเทียบเงินดิจิทัลสกุลต่าง ๆ ได้กล่าวไว้ว่า "มันเป็นเครื่องเตือนใจถึงความบอบบางของโครงสร้างพื้นฐานในอุตสาหกรรมที่พึ่งเริ่มใหม่เช่นนี้"
ตามการให้การต่อหน้าคณะกรรมการธุรกิจย่อยของสภาผู้แทนราษฎรสหรัฐในเดือนเมษายน 2014 "พ่อค้าเหล่านี้ไร้การควบคุมดูแลโดยกฎหมาย ไม่มีมาตรฐานเงินทุน และไม่ป้องกันผู้บริโภคต่อการสูญเสียหรือการขโมย"
=== คริปโทเคอร์เรนซีวอลเลต ===
ในปี 2017 ความบกพร่องในคริปโทเคอร์เรนซีวอลเลตแบบต้องลงนามหลายคนและทำให้เกิดผลด้วยสัญญาสมาร์ต คือ Parity Wallet ทำให้ผู้บริโภคเสียคริปโทเคอร์เรนซีมูลค่าราว 30 ล้านเหรียญสหรัฐ (1,018 ล้านบาท)
== การฉ้อฉล ==
ในปี 2014 ผู้จัดตั้งบริษัท GAW Miners และ ZenMiner ได้ให้การตามข้อตกลงว่า บริษัทของเขาเป็นส่วนของธุรกิจแบบพีระมิด และให้การรับสารภาพว่ากระทำความผิดในข้อหาการฉ้อฉลผ่านระบบโทรคมนาคมในปี 2015
ต่อมา องค์กรควบคุมตลาดหลักทรัพย์ คือ SEC ได้ฟ้องคดีแพ่งต่อเจ้าของ ซึ่งศาลตัดสินให้จ่ายค่าเสียหาย/ค่าปรับ 9.1 ล้านเหรียญสหรัฐ บวกดอกเบี้ยอีก 7 แสนเหรียญ (รวมราวมูลค่า 333 ล้านบาท)
คำฟ้องคดีของ SEC อ้างว่า เจ้าของได้ทำความผิดผ่านบริษัทของเขา โดยฉ้อฉลขาย "สัญญาการลงทุนเป็นแชร์ในกำไรที่พวกเขาว่าจะสร้างขึ้น" จากการขุดหาเหรียญ
หลังจากปิดการทำการของแพล็ตฟอร์มคริปโทเคอร์เรนซี คือ BitConnect รัฐบาลสหรัฐได้ฟ้องคดีในนามกลุ่มบุคคลเรียกร้องค่าเสียหาย 771,000 เหรียญสหรัฐ (ประมาณ 24 ล้านบาท)
ก่อนหน้านั้น คำเตือนการฉ้อฉลเกี่ยวกับ BitConnect และคำสั่งทางราชการของรัฐเท็กซัสให้งดเว้นการกระทำ ได้กล่าวถึงคำสัญญาเพื่อให้กำไรมหาศาลของแพล็ตฟอร์ม
== มัลแวร์ ==
สำนักข่าว Ars Technica ได้รายงานในเดือนมกราคม 2018 ว่า โฆษณาของยูทูบที่ติดโปรแกรมจาวาสคริปต์ ได้ใช้เพื่อขุดหาเหรียญคริปโทสกุล Monero
=== บิตคอยน์ ===
==== โจรกรรมโดยมัลแวร์ ====
มัลแวร์บางอย่างสามารถขโมยกุญแจส่วนตัวในวอลเลตบิตคอยน์ ซึ่งก็ทำให้สามารถขโมยบิตคอยน์เองได้
แบบที่สามัญสุดจะค้นหาคริปโทเคอร์เรนซีวอลเลตในคอมพ์ แล้วอั๊ปโหลดวอลเลตไปยังคอมพิวเตอร์อื่นเพื่อเจาะหารหัสและขโมยบิตคอยน์ต่อไป
แบบจำนวนมากจะบันทึกการพิมพ์ที่แป้นพิมพ์เพื่อเก็บรหัสผ่าน ทำให้ไม่จำเป็นต้องเจาะหารหัส
บางอย่างจะตรวจดูที่อยู่บิตคอยน์ซึ่งก๊อปปี้ไปยังคลิปบอร์ด แล้วเปลี่ยนให้เป็นที่อยู่อื่น ทำให้ส่งบิตคอยน์ไปยังที่อยู่ผิด ๆ
วิธีเหล่านี้ได้ผลเพราะธุรกรรมของบิตคอยน์ย้อนคืนไม่ได้
มีไวรัสคอมพิวเตอร์หนึ่งที่กระจายผ่าน Pony botnet
ซึ่งรายงานในเดือนกุมภาพันธ์ 2014 ว่าขโมยคริปโทเคอร์เรนซีมีมูลค่าถึง 220,000 เหรียญสหรัฐ (7.1 ล้านบาท) รวมทั้งบิตคอยน์จากวอลเลต 85 ใบ
บริษัทรักษาความปลอดภัยข้อมูล คือ Trustwave ซึ่งติดตามมัลแวร์นี้ ได้รายงานว่ารุ่นล่าสุดของมันสามารถขโมยเงินดิจิทัลกว่า 30 สกุล
มัลแวร์ของแม็คที่ออกอาละวาดในเดือนสิงหาคม 2013 คือ Bitvanity ทำตัวเหมือนกับตัวสร้างที่อยู่บิตคอยน์แบบเลขสวย แต่กลับขโมยที่อยู่และกุญแจส่วนตัวจากซอฟท์แวร์ที่ใช้บริการบิตคอยน์อื่น ๆ
ส่วนโปรแกรมม้าโทรจันอีกโปรแกรมหนึ่งสำหรับแมคโอเอสซึ่งเรียกว่า CoinThief รายงานในเดือนกุมภาพันธ์ 2014 ว่าทำโจรกรรมบิตคอยน์หลายกรณี
โดยซ่อนอยู่กับแอ๊ปคริปโทเคอร์เรนซีบางรุ่นที่โหลดมาจาก Download.com และ MacUpdate
==== โปรแกรมเรียกค่าไถ่ (ransomware) ====
โปรแกรมเรียกค่าไถ่หลายชนิดเรียกให้จ่ายเป็นเป็นบิตคอยน์
โปรแกรมหนึ่งเรียกว่า CryptoLocker ซึ่งปกติจะกระจายเป็นไฟล์แนบติดอีเมลล์ จะเข้ารหัสลับข้อมูลฮาร์ดดิสก์ของคอมพ์ที่ติดเชื้อ แล้วแสดงนาฬิกานับถอยหลัง และเรียกร้องค่าไถ่เป็นบิตคอยน์เพื่อให้ถอดรหัสข้อมูลให้
แม้แต่ตำรวจรัฐแมสซาชูเซตส์ก็ยังต้องจ่ายค่าไถ่เป็นบิตคอยน์สองเหรียญในเดือนพฤศจิกายน 2013 ซึ่งมีมูลค่า 1,300 เหรียญสหรัฐ (ประมาณ 4 หมื่นบาท) เพื่อถอดรหัสข้อมูลฮาร์ดดิสก์ของตำรวจ
บิตคอยน์ยังใช้เป็นสื่อในโปรแกรมเรียกค่าไถ่ WannaCry อีกด้วย
โปรแกรมเรียกค่าไถ่หนึ่งทำให้ต่อเน็ตไม่ได้ และเรียกร้องข้อมูลบัตรเครดิตเพื่อแก้คืน ในขณะที่ขุดหาเหรียญบิตคอยน์อย่างลับ ๆ
==== การขุดหาเหรียญโดยไม่ได้อนุญาต ====
ในเดือนมิถุนายน 2011 บริษัท Symantec เตือนว่า คอมพิวเตอร์ที่ติดเชื้อเป็นส่วนของบ็อตเน็ต สามารถใช้ขุดหาเหรียญบิตคอยน์ได้อย่างลับ ๆ
มัลแวร์นี้ใช้สมรรถภาพการประมวลผลแบบขนานของหน่วยประมวลผลกราฟิกส์ที่มีในการ์ดแสดงผลรุ่นใหม่ ๆ
แม้คอมพิวเตอร์ธรรมดา ๆ ที่ใช้หน่วยประมวลผลกราฟิกส์แบบรวม (integrated graphics processor) แทบจะไม่มีประโยชน์อะไรในการขุดหาเหรียญ แต่คอมพิวเตอร์เป็นหมื่น ๆ ที่มีมัลแวร์ขุดหาเหรียญอาจให้ผลอะไรได้บ้าง
ในกลางเดือนสิงหาคม 2011 มีการตรวจเจอบ็อตเน็ตที่ใช้ขุดหาเหรียญบิตคอยน์
และหลังจากนั้นไม่ถึงสามเดือน ก็ได้พบโปรแกรมม้าโทรจันเพื่อขุดหาเหรียญบิตคอยน์ในแมคโอเอส
ในเดือนเมษายน 2013 องค์กรกีฬาอิเล็กทรอนิก E-Sports Entertainment ถูกกล่าวหาว่าจี้เอาคอมพิวเตอร์ 14,000 เครื่องเพื่อขุดหาบิตคอยน์ ต่อมาบริษัทจึงยอมความระงับคดีกับรัฐนิวเจอร์ซีย์
ในเดือนธันวาคม 2013 ตำรวจเยอรมันได้จับผู้ต้องหา 2 คนเนื่องกับการปรับซอฟท์แวร์บ็อตเน็ตที่มีอยู่เพื่อใช้ขุดหาเหรียญบิตคอยน์ ซึ่งเจ้าหน้าที่แจ้งว่า ได้ใช้ขุดหาเหรียญมีมูลค่าอย่างน้อย 950,000 เหรียญสหรัฐแล้ว (ประมาณ 29 ล้านบาท)
ในช่วงระยะ 4 วันระหว่างเดือนธันวาคม 2013 และมกราคม 2014 บริษัทยาฮู!ยุโรปแสดงโฆษณาที่มีมัลแวร์ขุดหาเหรียญบิตคอยน์ โดยได้ติดคอมพิวเตอร์ประมาณ 2 ล้านเครื่อง
ซอฟต์แวร์นี้ คือ Sefnit ได้ตรวจพบเป็นครั้งแรกกลางปี 2013 และรวมจำหน่ายกับซอฟต์แวร์ต่าง ๆ หลายอย่างมาก
ไมโครซอฟท์ได้กำจัดมัลแวร์นี้ผ่านไมโครซอฟท์ ซีเคียวริตี้ เอสเซนเชียลและซอฟท์แวร์รักษาความปลอดภัยอื่น ๆ
มีรายงานว่า พนักงานหรือนักศึกษาได้ใช้คอมพิวเตอร์ของมหาวิทยาลัยหรือคอมพิวเตอร์สำหรับงานวิจัย เพื่อขุดหาบิตคอยน์
ในเดือนกุมภาพันธ์ 2014 ตามอีเมลภายในของสถาบัน สมาชิกคนหนึ่งของมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดถูกยุติไม่ให้เข้าถึงสาธารณูปการะคอมพิวเตอร์งานวิจัยของมหาวิทยาลัย หลังจากตั้งระบบขุดหาโดชคอยน์โดยใช้เครือข่ายของมหาวิทยาลัย
== ฟิชชิง ==
เว็บไซต์หนึ่งที่ปฏิบัติการแบบฟิชชิงได้หลอกว่า จะช่วยสร้างวลีรหัสผ่านสำหรับคริปโทเคอร์เรนซีวอลเลต IOTA แต่กลับรวบรวมรหัสลับในวอลเลต โดยประมาณว่าได้หลอกขโมยโทเค็น MIOTA มูลค่ากว่า 4 ล้านเหรียญสหรัฐ (ประมาณ 126 ล้านบาท)
เว็บไซต์ที่ทำการไม่ชอบนี้ ได้ทำการเป็นระยะเวลาที่กำหนดไม่ได้ แต่พึ่งจับได้เมื่อเดือนมกราคม 2018
== ดูเพิ่ม ==
เครือข่ายบิตคอยน์#อาชญากรรม
== เชิงอรรถ ==
== อ้างอิง ==
คริปโทเคอร์เรนซี
ความปลอดภัย