พระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นกวีพจน์สุปรีชา

มหาอำมาตย์ตรี พระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นกวีพจน์สุปรีชา (25 กันยายน พ.ศ. 2414 - 18 พฤษภาคม พ.ศ. 2470) เป็นพระราชโอรสในกรมพระราชวังบวรวิไชยชาญกับจอมมารดาเลี่ยมใหญ่
== พระกรณียกิจ ==
พระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นกวีพจน์สุปรีชา มีพระนามเดิมว่า พระบวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากัลยาณประวัติ ทรงรับราชการในรัชกาลที่ 5 ทรงเข้ารับราชการในกรมยุทธนาธิการ ตำแหน่งเสมียนฝึกหัด จนได้เลื่อนเป็นนายร้อยเอก ต่อมาในปี พ.ศ. 2435 ย้ายมารับราชการในกระทรวงมหาดไทย เป็นพนักงานหนังสือลับ จากนั้นในวันที่ 13 เมษายน พ.ศ. 2444 โปรดเกล้าฯ ให้เป็น ปลัดบัญชี กระทรวงมหาดไทย และได้เป็น ข้าหลวงตรวจการกรมสรรพากรนอก เมื่อวันที่ 15 สิงหาคม พ.ศ. 2451 ต่อมาได้เลื่อนเป็นเจ้ากรมมหาดไทย ในรัชกาลที่ 6 เป็นเลขานุการหอพระสมุดวชิรญาณ ถึงวันที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2456 โปรดให้สถาปนาเป็น พระราชวรวงษ์เธอ กรมหมื่นกวีพจน์สุปรีชา ทรงศักดินา 11000 ต่อมาได้รับโปรดเกล้าฯ เป็นองคมนตรี และทรงพระราชทานยศนายกองตรีเสือป่า
== สิ้นพระชนม์ ==
พระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นกวีพจน์สุปรีชา ประชวรพระวาโย สิ้นพระชนม์ในรัชกาลที่ 7 เมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม พ.ศ. 2470 เวลา 23:30 น. พระชันษา 56 ปี วันต่อมาเวลา 16:30 น. เจ้าพนักงานสรงพระศพ แล้วเชิญพระศพลงพระหีบลอง ตั้งบำเพ็ญกุศลที่วัดส้มเกลี้ยง
วันที่ 20 พฤษภาคม พ.ศ. 2473 เวลา 17:30 น. พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จฯ มาพระราชทานเพลิงพระศพพร้อมกับพระศพพระราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวิไลยวรวิลาส ณ พระเมรุ วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามราชวรวิหาร เช้าวันต่อมาพระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์ เสด็จมาบำเพ็ญกุศลสามหาบ แล้วเจ้าพนักงานเชิญพระอัฐิไปประดิษฐานในพระอุโบสถวัดชนะสงครามราชวรมหาวิหาร เป็นต้นราชสกุลกัลยาณะวงศ์
== พระโอรสธิดา ==
พระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นกวีพจน์สุปรีชา
เป็นต้นราชสกุลกัลยาณวงศ์ มีหม่อมหลายคน เช่น หม่อมผิน หม่อมช้อย มีพระโอรสธิดา 7 องค์ ดังนี้
หม่อมเจ้าปรีชา กัลยาณวงศ์ ประสูติแต่หม่อมผิน มีโอรส คือ หม่อมราชวงศ์จุลปรีชา กัลยาณวงศ์
หม่อมเจ้าวรพุฒิพิไลย กัลยาณวงศ์ (12 มิถุนายน พ.ศ. 2461 – 5 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2539) ประสูติแต่หม่อมผิน เสกสมรสกับหม่อมสมถวิล กัลยาณวงศ์ ณ อยุธยา (สกุลเดิม พงษ์สุวรรณ) มีโอรสธิดา 11 คน
#หม่อมราชวงศ์ลัดดาวัลย์ นามอำนาจ
#หม่อมราชวงศ์ทรงศรี ราชพิตร
#หม่อมราชวงศ์เรวดี สงวนศิษย์
#หม่อมราชวงศ์พิไลยวรรณ กัลยาณวงศ์
#หม่อมราชวงศ์วรพจน์ กัลยาณวงศ์
#หม่อมราชวงศ์ศิริพิไลย กัลยาณวงศ์
#หม่อมราชวงศ์วรพงษ์ กัลยาณวงศ์
#หม่อมราชวงศ์นิวัติ กัลยาณวงศ์
#หม่อมราชวงศ์วราภรณ์ กัลยาณวงศ์
#หม่อมราชวงศ์พิพัฒน์ กัลยาณวงศ์
#หม่อมราชวงศ์วีรพงษ์ กัลยาณวงศ์
หม่อมเจ้าอำไพพิลาศ กัลยาณวงศ์ (? – ก่อน พ.ศ. 2540) ประสูติแต่หม่อมผิน
หม่อมเจ้าพิศวาสกวี กัลยาณวงศ์ (27 ตุลาคม พ.ศ. 2464 – ?) ประสูติแต่หม่อมผิน
หม่อมเจ้าพงศ์กวี สีขาว (22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468 – ก่อน พ.ศ. 2540) ประสูติแต่หม่อมผิน
หม่อมเจ้ากัลยาณบุตร กัลยาณวงศ์
หม่อมเจ้าชาย ไม่ปรากฏพระนาม (สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 9 สิงหาคม พ.ศ. 2456 พระราชทานเพลิง ณ วัดสระเกศ เมื่อวันที่ 22 มีนาคม พ.ศ. 2457)
== พระเกียรติยศ ==
=== พระอิสริยยศ ===
พระบวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากัลยาณประวัติ (25 กันยายน พ.ศ. 2414 - 15 กรกฎาคม พ.ศ. 2454)
พระราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากัลยาณประวัติ (15 กรกฎาคม พ.ศ. 2454 - 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2456)
พระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นกวีพจน์สุปรีชา (11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2456 - ปัจจุบัน)
=== เครื่องราชอิสริยาภรณ์ ===
== ตำแหน่ง ==
13 เมษายน พ.ศ. 2444 ปลัดบัญชีกระทรวงมหาดไทย
15 สิงหาคม พ.ศ. 2451 ข้าหลวงตรวจการกรมสรรพากรนอก
29 พฤศจิกายน 2459 – เลขานุการวรรณคดีสโมสร
==พระยศ==
===พระยศพลเรือน===
20 มิถุนายน พ.ศ. 2459 - อำมาตย์เอก
28 พฤศจิกายน พ.ศ. 2459 - มหาอำมาตย์ตรี
===พระยศทหาร===
นายร้อยตรี
นายร้อยเอก
===พระยศเสือป่า===
8 ธันวาคม พ.ศ. 2460 - นายกองตรี
==พงศาวลี==
== อ้างอิง ==
เชิงอรรถ
บรรณานุกรม
พระราชวรวงศ์เธอ
พระองค์เจ้าชาย
กรมหมื่น
พระราชโอรสในกรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ
 
กวีชาวไทย
สมาชิกกองเสือป่า
ทหารบกชาวไทย
ข้าราชการพลเรือนชาวไทย
องคมนตรีในรัชกาลที่ 6