พระมงคลศีลาจารย์ (คร่ำ ยโสธโร)

พระมงคลศีลาจารย์ (หลวงปู่คร่ำ ยโสธโร) อดีตเจ้าอาวาสวัดวังหว้า และอดีตเจ้าคณะหมวดเนินฆ้อ อดีตเจ้าคณะตำบลเนินฆ้อ ท่านเป็นพระที่มีอายุยืนยาว และมีเมตตาธรรมสูง ท่านพัฒนาวัดวังหว้า จนมีความเจริญรุ่งเรืองในทุกๆ ด้าน และให้ความสำคัญของการศึกษากับโรงเรียนวัดวังหว้าเป็นอย่างมาก เช่น ไปตัดไม้มาเพื่อสร้างอาคารเรียน และบริจาคเงินเพื่อการศึกษาต่าง ๆ มากมาย
== ประวัติ ==
หลวงปู่ท่านมีนามเดิมว่า " คร่ำ " นามสกุล " อรัญวงศ์ " ท่านเกิดเมื่อวันพุธ แรม 10 ค่ำ เดือน 11 ปีระกา ตรงกับวันที่ 20 ตุลาคม พ.ศ. 2440 ณ บ้านวังหว้า ตำบลวังหว้า อำเภอแกลง จังหวัดระยอง โยมบิดาชื่อ นายครวญ โยมมารดาชื่อ นางต้อย อรัญวงศ์ 	หลวงปู่ท่านเป็นบุตรคนโต ในจำนวนพี่น้องทั้งหมด 4 คน เป็นชาย 3 คน หญิง 1 คน ได้แก่
#พระมงคลศีลาจารย์ (หลวงปู่คร่ำ อรัญวงศ์)
#นางเลื่อม อรัญวงศ์
#นายเกิด อรัญวงศ์
#นายทองสุข อรัญวงศ์
== การศึกษา ==
หลวงปู่คร่ำเมื่อเยาว์วัย อายุได้ 11 ปี บิดาของท่านได้นำไปฝากไว้ ณ วัดวังหว้า จังหวัดระยอง เพื่อรับการศึกษาตามประเพณีในสมัยนั้น หลวงปู่ได้เรียนอักษรสมัยประถมในแบบ ก. กา และศึกษาหนังสือขอม จนมีความสามารถอ่านออกเขียนได้เป็นอย่างดี
== อุปสมบท ==
เมื่อหลวงปู่คร่ำอายุได้ 20 ปี บริบูรณ์ ท่านได้อุปสมบท ณ วัดวังหว้า จังหวัดระยอง ในวันจันทร์ แรม 7 ค่ำ เดือน 7 ซึ่งตรงกับวันที่ 11 มิถุนายน พ.ศ. 2460 โดยมี
- พระอุปัชฌาย์ พระครูสังฆการบูรพาทิศ (ปั้น อินทสโร) วัดราชบัลลังก์ประดิษฐาราม (วัดทะเลน้อย) อำเภอแกลง จังหวัดระยอง
- พระกรรมวาจาจารย์ พระใบฏีกาหล่ำ วัดพลงช้างเผือก อำเภอแกลง จังหวัดระยอง
- พระอนุสาวนาจารย์ พระอธิการเผื่อน วัดวังหว้า อำเภอแกลง จังหวัดระยอง
ได้รับฉายาทางธรรมว่า " ยโสธโร " แปลว่า ผู้ทรงไว้ซึ่งยศ
== การปกครอง ==
พ.ศ. 2464 เป็นเจ้าอาวาส วัดวังหว้า
พ.ศ. 2474 เป็นผู้รั้งตำแหน่งเจ้าคณะหมวดเนินฆ้อ
พ.ศ. 2479 เป็นเจ้าคณะตำบลเนินฆ้อ
พ.ศ. 2486 เป็นพระอุปัชฌาย์
== สมณศักดิ์ ==
พ.ศ. 2476 ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์ เป็นพระครูประทวน
พ.ศ. 2481 ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์ เป็นพระครูสัญญาบัตร ตำแหน่งเจ้าอาวาสราษฎร์ชั้น ตรี
พ.ศ. 2521 ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์ เป็นพระครูสัญญาบัตร ตำแหน่งเจ้าอาวาสราษฎร์ชั้น โท
พ.ศ. 2537 ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์ เป็นพระครูสัญญาบัตร ตำแหน่งเจ้าอาวาสราษฎร์ชั้น เอก
พ.ศ. 2530 ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์ เป็นพระราชาคณะชั้น สามัญ ที่ " พระมงคลศีลาจารย์ "
== พระมหากรุณาธิคุณ ==
วันที่ 30 สิงหาคม พ.ศ. 2530 สมเด็จพระบรมโอสาธิราช สยามกุฎราชกุมาร เสด็จมานมัสการที่วัดวังหว้า
วันที่ 26 กันยายน พ.ศ. 2533 พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี พระวรราชาธินัดดามาตุ เสด็จมานัสการที่วัดวังหว้า
วันที่ 22 เมษายน พ.ศ. 2537 เข้าเฝ้าสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ถวายวัตถุมงคล
วันที่ 26 มกราคม พ.ศ. 2539 สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปรินายก เสด็จมาเยี่ยมที่วัดวังหว้า
วันที่ 11 มิถุนายน พ.ศ. 2539 เข้าเฝ้าพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ภูมิพลอดุยเดช รับพระราชทานพัด และสมณศักดิ์ เป็นพระราชาคณะชั้นสามัญ ที่ " พระมงคลศีลาจารย์ "
== มรณภาพ ==
หลวงปู่คร่ำ ได้มรณภาพด้วยโรคชรา เมื่อวันจันทร์ ขึ้น 2 ค่ำ ปีฉลู ตรงกับวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2540 เวลา 14.20 น. ด้วยอาการสงบ ณ โรงพยาบาลสมิติเวชศรีราชา อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี รวมอายุได้ 100 ปี พรรษาที่ 80
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
ประวัติ หลวงปู่คร่ำ วัดวังหว้า - รายการเปิดบันทึกตำนาน ททบ.5
ประวัติ หลวงปู่คร่ำ วัดวังหว้า - เรื่องเล่าโดย อาจารย์ยอด
ประวัติ หลวงปู่คร่ำ วัดวังหว้า
ประวัติ หลวงปู่คร่ำ
ประวัติวัดวังหว้า อ.แกลง จ.ระยอง
ลือลั่นสนั่นเกรียงไกร ผ้ายันต์พัดโบก หลวงปู่คร่ำ - แอพเกจิ
วัดหลวงปู่คร่ำ วัดวังหว้า - Rayongz 
ทึ่ง! ผ้ายันต์กันฝน ปาฏิหาริย์ฝนไม่ตกร่วม 2 เดือน ชาวบ้านฮือฮาความศักดิ์สิทธิ์
หลวงปู่คร่ำ วัดวังหว้า ให้ความสำคัญกับการศึกษาโดยเฉพาะโรงเรียนวัดวังหว้า จ.ระยอง
ไขความกระจ่าง เรื่อง ของผ้ายันต์ พัดโบก หลวงพ่อคร่ำ วัดวังหว้า
ภิกษุจากจังหวัดระยอง
บุคคลจากอำเภอแกลง
เจ้าอาวาส
เจ้าคณะตำบล
พระราชาคณะชั้นสามัญ
ภิกษุในสังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย
ชาวไทยที่มีอายุเกิน 100 ปี