คัมรีพรีเมียร์

คัมรีพรีเมียร์ (Cymru Premier) เป็นลีกฟุตบอลของเวลส์ มีทั้งสโมสรอาชีพและกึ่งอาชีพ เป็นลีกสูงสุดของเวลส์ ก่อนปี ค.ศ. 2002 เป็นที่รู้จักในชื่อ ลีกออฟเวลส์ แต่ต่อมาเปลี่ยนชื่อตามผู้สนับสนุน จากการจัดอับดับลีกฟุตบอลระดับสูงสุดของชาติสมาชิกยูฟ่า ใน ค.ศ. 2019 คัมรีพรีเมียร์อยู่ในอันดับที่ 46
== ก่อตั้ง ==
ลีกสูงสุดของเวลส์ก่อตั้งอย่างเป็นทางการในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1991 โดยอลิน อีวานส์ เลขาธิการสมาคมฟุตบอลเวลส์ (เอฟเอดับเบิลยู) เนื่องจากเกรงว่าฟุตบอลทีมชาติเวลส์กำลังถูกเพ่งเล็งโดยฟีฟ่า สมาคมฟุตบอลของประเทศที่ประกอบกันเป็นสหราชอาณาจักรได้แก่เวลส์ อังกฤษ สกอตแลนด์ และไอร์แลนด์เหนือมีสถานะเป็นสมาชิกถาวรของคณะกรรมการสมาคมฟุตบอลระหว่างประเทศ (ไอเอฟเอบี) และมีข่าวลือว่าสมาชิกฟีฟ่าอื่น ๆ ไม่พอใจและพยายามผลักดันให้สมาคมฟุตบอลทั้งสี่สมาคมยุบรวมกันเป็นสมาคมฟุตบอลเดียวเพื่อเป็นตัวแทนของสหราชอาณาจักร การแข่งขันฤดูกาลแรกของลีกสูงสุดของเวลส์นั้นเริ่มขึ้นในฤดูกาล 1992–93 โดยเปิดการแข่งขันอย่างเป็นทางการในวันที่ 15 สิงหาคม ค.ศ. 1992 ก่อนหน้านั้นเอฟเอดับเบิลยูไม่เคยจัดการแข่งขันฟุตบอลลีกระดับประเทศมาก่อน มีเพียงเวลช์คัพซึ่งเป็นการแข่งขันฟุตบอลถ้วยเท่านั้น ในสมัยนั้นสโมสรที่ดีที่สุดในเวลส์แข่งขันในระบบลีกฟุตบอลอังกฤษ สโมสรดังกล่าวได้แก่, , , ,  และ ซึ่งต่างก็เคยแข่งขันหรือกำลังแข่งขันในอิงกลิชฟุตบอลลีก ในขณะที่สโมสรอื่น ๆ ในเวลส์ก็แข่งขันในลีกระดับกึ่งอาชีพของอังกฤษได้แก่นอร์ทเทิร์นพรีเมียร์ลีก (en) และเซาเทิร์นฟุตบอลลีก (en)
เนื่องจากแต่เดิมการเดินทางระหว่างภาคเหนือและภาคใต้ของเวลส์ไม่สะดวกนัก สโมสรฟุตบอลในเวลส์จึงเลือกที่จะเดินทางไปแข่งขันกับสโมสรในอังกฤษซึ่งอยู่ทางตะวันออกแทน และสโมสรระดับกึ่งอาชีพซึ่งแข่งขันในลีกระดับสูงก็เคยแข่งขันในระบบลีกของอังกฤษมาก่อน อย่างเช่นซึ่งเป็นหนึ่งในสโมสรที่ร่วมก่อตั้งอัลลิอันซ์พรีเมียร์ลีก (หรือเนชันนัลลีกในปัจจุบัน) ใน ค.ศ. 1979 และเข้ารอบชิงชนะเลิศเอฟเอโทรฟีใน ค.ศ. 1984 ก็ย้ายเข้ามาในลีกออฟเวลส์ (ชื่อในขณะนั้น) ใน ค.ศ. 1992
=== ความขัดแย้งเอฟเอดับเบิลยู–"ดิอิเรตเอต" ===
การจัดตั้งลีกออฟเวลส์ทำให้เกิดความขัดแย้งระหว่างเอฟเอดับเบิลยูและสโมสรนอกลีกอังกฤษจากเวลส์ที่ยังต้องการแข่งขันในลีกฟุตบอลอังกฤษจำนวน 8 สโมสร ซึ่งมีฉายาว่า "ดิอิเรตเอต" (The Irate Eight) ได้แก่ , , , , , ,  และ เนื่องจากเอฟเอดับเบิลยูยินยอมให้สโมสรจากเวลส์ 3 สโมสรที่แข่งขันในอิงกลิชฟุตบอลลีกได้แก่,  และแข่งขันในลีกของอังกฤษต่อไปได้ในขณะที่ยังสามารถแข่งขันในเวลช์คัพได้เช่นกัน (ก่อนที่จะตัดสิทธิ์สโมสรที่ไม่ได้แข่งขันในลีกของเวลส์ตั้งแต่ฤดูกาล 1996 เป็นต้นมา) ซึ่งทำให้สโมสรดังกล่าวเข้าแข่งขันยูฟ่าคัพวินเนอร์สคัพได้ทั้ง ๆ ที่แทบจะไม่เคยแข่งขันในลีกสูงสุดเลย
ในฤดูกาลแรก แบงเงอร์ ซิตี, นิวทาวน์ และริลจำยอมเข้าแข่งขันในลีกออฟเวลส์ แต่เนื่องจากริลยื่นคำขอเข้าแข่งขันล่าช้า ทำให้ถูกลดชั้นลงไปแข่งขันในลีกระดับสองของเวลส์แทน ในขณะที่อีกห้าสโมสรที่เหลือต้องย้ายไปใช้สนามในประเทศอังกฤษแทนตามคำสั่งของเอฟเอดับเบิลยู บาร์รี ทาวน์ย้ายกลับเข้ามาแข่งขันในลีกออฟเวลส์ในฤดูกาลถัดมาหลังจากย้ายไปใช้สนามเหย้าของในฤดูกาล 1992–93 ต่อมาใน ค.ศ. 1995 ศาลสูงสุดสหราชอาณาจักรวินิจฉัยให้สโมสรในกลุ่ม "ดิอิเรตเอต" กลับมาใช้สนามเหย้าในเวลส์ได้แม้ว่าจะยังแข่งขันในลีกอังกฤษก็ตาม อย่างไรก็ตาม คายร์นาร์วอน ทาวน์เลือกที่จะแข่งขันในลีกของเวลส์ในฤดูกาล 1995–96 โคลวินเบย์ยังแข่งขันในลีกอังกฤษจนกระทั่งย้ายเข้ามาในลีกเวลส์ในฤดูกาล 2019 ทำให้เหลือสโมสร "ดิอิเรตเอต" เพียงสองสโมสรเท่านั้นที่ยังคงแข่งขันในลีกของอังกฤษ ได้แก่นิวพอร์ต เคาน์ตีและเมร์ทีร์ ทาวน์ ซึ่งรับช่วงต่อจากสโมสรเมร์ทีร์ทิดฟิลเดิมที่ล้มละลายใน ค.ศ. 2010
=== สโมสรอังกฤษในลีกเวลส์ ===
ในฤดูกาล 1996–97 เอฟเอดับเบิลยูได้รับสโมสรซึ่งเป็นสโมสรจากประเทศอังกฤษเข้าแข่งขัน ซึ่งต่อมาได้ยุบรวมกับสโมสรฟุตบอลคลันซันต์ฟรายด์จากเวลส์เป็นสโมสรฟุตบอลเดอะนิวเซนส์ในที่สุด สนามเหย้าของเดอะนิวเซนส์นั้นตั้งอยู่ในประเทศอังกฤษเช่นเดียวกัน นอกจากนี้  ซึ่งถูกขับออกจากเนชันนัลลีกใน ค.ศ. 2010 ก็ยื่นคำร้องขอเข้าแข่งขันในลีกของเวลส์เช่นกัน แต่ยุบสโมสรในเวลาถัดมาไม่นานนัก ในขณะที่สโมสรใหม่ที่รับช่วงต่อได้แก่เลือกเข้าแข่งขันในลีกอังกฤษ
==สโมสรที่เข้าแข่งขัน==
นับตั้งแต่ก่อตั้งลีกในฤดูกาล 1992–93 มีสโมสรเข้าแข่งขันในลีกสูงสุดของเวลส์รวม 40 สโมสรดังแสดงในตารางด้านล่าง สโมสรที่มีเครื่องหมายกำกับชื่อคือสโมสรที่เข้าแข่งขันลีกออฟเวลส์ฤดูกาล 1992–93 จำนวน 20 สโมสร สโมสรที่เป็นตัวอักษรหนาคือสโมสรที่แข่งขันในฤดูกาล 2021–22 และสโมสรที่เป็นตัวอักษรเอนคือสโมสรที่ไม่มีอยู่แล้วในปัจจุบัน คอลัมน์สถานะฤดูกาลปัจจุบันแสดงลีกที่สโมสรนั้น ๆ แข่งขันอยู่ในระบบลีกฟุตบอลเวลส์ โดยมีคัมรีพรีเมียร์คือลีกสูงสุด ลีกระดับสองแบ่งออกเป็นสองโซนได้แก่โซนภาคเหนือ (คัมรีนอร์ท) และภาคใต้ (คัมรีเซาท์) ลีกระดับสามหรืออาร์ดัลลีกแบ่งออกเป็นสี่โซนได้แก่ตะวันออกเฉียงเหนือ (อาร์ดัลนอร์ทอีสต์) ตะวันออกเฉียงใต้ (อาร์ดัลเซาท์อีสต์) ตะวันตกเฉียงเหนือ (อาร์ดัลนอร์ทเวสต์) และตะวันตกเฉียงใต้ (อาร์ดัลเซาท์เวสต์) และลีกระดับภูมิภาคถัดรองลงไป
หมายเหตุ
ใช้ชื่อแอร์บัสยูเคจนถึง ค.ศ. 2007
ใช้ชื่อเคมายส์ อินิสระหว่าง ค.ศ. 1997–1998
ใช้ชื่อผู้สนับสนุนกำกับจนถึง ค.ศ. 2010
ใช้ชื่อแก็ป คอนนาส์คีย์ระหว่าง ค.ศ. 2008–2017
ใช้ชื่อเอ็มไบ คลันดิดโนระหว่าง ค.ศ. 2015–2016
ใช้ชื่อนีท แอทเลติกจนถึง ค.ศ. 2008
ใช้ชื่อพอร์ตตัลบอต แอทเลติกจนถึง ค.ศ. 2001
ใช้ชื่อเทคโนกรุป เวลช์พูลระหว่าง ค.ศ. 2009–2011
ใช้ชื่อคลันซันต์ฟรายด์จนถึง ค.ศ. 1997 และต่อมาใช้ชื่อโทเทิลเน็ตเวิร์กโซลูชันส์จนถึง ค.ศ. 2006 ซึ่งระหว่างนั้นได้รวมกับออสเวสตรี ทาวน์ ใน ค.ศ. 2003 โดยยังคงใช้ชื่อโทเทิลเน็ตเวิร์กโซลูชันส์
เริ่มแข่งขันในลีกสูงสุดของเวลส์ในฐานะอินเตอร์ คาร์ดิฟฟ์จนถึง ค.ศ. 2000 (โดยระหว่าง ค.ศ. 1996–1999 ใช้ชื่ออินเตอร์ เคเบิลเทล) ใน ค.ศ. 2000 ได้ยุบรวมกับสโมสรฟุตบอลมหาวิทยาลัยแห่งเวลส์อินสติติวต์คาร์ดิฟฟ์ (UWIC) เป็นยูดับเบิลยูไอซี อินเตอร์ คาร์ดิฟฟ์ก่อนจะเปลี่ยนมาใช้ชื่อปัจจุบันใน ค.ศ. 2012 หลังจากมหาวิทยาลัยแห่งเวลส์อินสติติวต์คาร์ดิฟฟ์เปลี่ยนชื่อเป็นมหาวิทยาลัยนครคาร์ดิฟฟ์
=== สโมสรที่เข้าแข่งขันในฤดูกาล 2021–22 ===
ฤดูกาล 2021–22 มีสโมสรแข่งขันจำนวน 12 สโมสรได้แก่
==ทีมชนะเลิศ==
{|class="wikitable sortable"
|-
! สโมสร
! ชนะเลิศ
! ปีที่ชนะเลิศ
|-
| เดอะนิวเซนส์
| 13
| 1999–00, 2004–05, 2005–06, 2006–07, 2009–10, 2011–12, 2012–13, 2013–14, 2014–15, 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2018–19
|-
| Barry Town
| 7
| 1995–96, 1996–97, 1997–98, 1998–99, 2000–01, 2001–02, 2002–03
|-
| Bangor City
| 3
| 1993–94, 1994–95, 2010–11
|-
| Rhyl
| 2
| 2003–04, 2008–09
|-
| Llanelli
| 1
| 2007–08
|-
| Cwmbran Town
| 1
| 1992–93
|}
==ดูเพิ่ม==
ฟุตบอลในประเทศเวลส์
==อ้างอิง==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
Official site of the JD Welsh Premier League
Unofficial Welsh Premier League website
Welsh Football Data Archive website
เวลส์
ฟุตบอลในประเทศเวลส์
ฟุตบอลลีกสูงสุด