พระธรรมไตรโลกาจารย์

พระธรรมไตรโลกาจารย์ เป็นสมณศักดิ์พระราชาคณะชั้นธรรม ปัจจุบันพระราชทานเฉพาะแก่พระเถระฝ่ายธรรมยุติกนิกาย มีพัดยศประจำตำแหน่งเป็นพัดแฉกทรงพุ่มข้าวบิณฑ์ มี 5 แฉก พื้นแพรต่วนสีแดง
== ฐานานุกรม ==
พระธรรมไตรโลกาจารย์ มีฐานานุศักดิ์ตั้งฐานานุกรมได้ 6 รูป ดังนี้
พระครูปลัดสุตวัฒน์
พระครูวินัยธร
พระครูธรรมธร
พระครูสังฆรักษ์
พระครูสมุห์
พระครูใบฎีกา
== ประวัติ ==
ในทำเนียบสมณศักดิ์และคณะสงฆ์ครั้งกรุงเก่า ฉบับหลวง ปรากฏสมณศักดิ์ พระธรรมไตรโลก เป็นพระราชาคณะในคณะคามวาสีฝ่ายขวา อยู่วัดสุธาสวรรค์ ในสมัยรัตนโกสินทร์ถือเป็นพระราชาคณะผู้ใหญ่ตำแหน่งหนึ่ง
== ผู้ได้รับสมณศักดิ์ ==
ผู้ดำรงสมณศักดิ์พระราชาคณะชั้นธรรมที่พระธรรมไตรโลกาจารย์ มีรายนามดังต่อไปนี้
{|class="wikitable"
|-
! ลำดับที่ || รายนาม || วัด || ดำรงสมณศักดิ์ || หมายเหตุ
|-
| 1 || พระธรรมไตรโลก (ชื่น) || วัดหงส์รัตนารามราชวรวิหาร || พ.ศ. 2330 ||
|-
| 2 || พระธรรมไตรโลก || วัดหงส์รัตนารามราชวรวิหาร || พ.ศ.  || อาจเป็นรูปเดียวกับพระธรรมไตรโลก (ชื่น)
|-
| 3 || พระธรรมไตรโลก || วัดหงส์รัตนารามราชวรวิหาร || พ.ศ.  || สุดท้ายเลื่อนเป็นพระธรรมอุดม
|-
| 4 || พระธรรมไตรโลก || วัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร || พ.ศ.  ||
|-
| 5 || พระธรรมไตรโลก (ทองดี) || วัดระฆังโฆสิตารามวรมหาวิหาร || พ.ศ.  || สุดท้ายเลื่อนเป็นสมเด็จพระพนรัตน
|-
| 6 || พระธรรมไตรโลก (จันทร์) || วัดเครือวัลย์วรวิหาร || พ.ศ.  ||
|-
| 7 || พระธรรมติโลกาจารย์ (อู่) || วัดสัมพันธวงศาราม วรวิหาร || พ.ศ.  || สุดท้ายเลื่อนเป็นสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ
|-
| 8 || พระธรรมติโลกาจารย์ (จี่) || วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร || พ.ศ.  || สุดท้ายเลื่อนเป็นสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
|-
| 9 || พระธรรมไตรโลกาจารย์ (รอด) || วัดโมลีโลกยารามราชวรวิหาร || พ.ศ.  ||
|-
| 10 || พระธรรมไตรโลกาจารย์ (จีน) || วัดราชโอรสารามราชวรวิหาร || พ.ศ.  || สุดท้ายเป็นพระธรรมเจดีย์
|-
| 11 || พระธรรมไตรโลกาจารย์ (อ้น) || วัดสุทัศนเทพวรารามราชวรมหาวิหาร || พ.ศ. 2415 - 2422 || สุดท้ายเลื่อนเป็นพระพิมลธรรม
|-
| 12 || พระธรรมไตรโลกาจารย์ (ทอง) || วัดสุทัศนเทพวรารามราชวรมหาวิหาร || พ.ศ. 2422 - 2428 ||
|-
| 13 || พระธรรมไตรยโลกาจาริย (แสง ปญฺญาทีโป) || วัดราชบุรณราชวรวิหาร || พ.ศ. 2428 - 2434 || สุดท้ายเลื่อนเป็นสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
|-
| 14 || พระธรรมไตรโลกาจารย์ (ฤทธิ์ ธมฺมสิริ) || วัดบพิตรพิมุขวรวิหาร || พ.ศ. 2453 - 2437 || สุดท้ายเลื่อนเป็นสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
|-
| 15 || พระธรรมไตรโลกาจารย์ (เดช ฐานจาโร) || วัดเทพศิรินทราวาส ราชวรวิหาร || พ.ศ. 2437 - 2438 ||
|-
| 16 || พระธรรมไตรโลกาจารย์ (อ่อน อหึสโก) || วัดพิชยญาติการามวรวิหาร || พ.ศ. 2438 - 2443 || สุดท้ายเลื่อนเป็นพระสาสนโสภณ
|-
| 17 || พระธรรมไตรโลกาจารย์ (จ่าย ปุณฺณทตฺโต) || วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามราชวรวิหาร || พ.ศ. 2443 - 2445 || สุดท้ายเลื่อนเป็นสมเด็จพระวันรัต
|-
| 18 || พระธรรมไตรโลกาจารย์ (ม.ร.ว. เจริญ ญาณฉนฺโท) || วัดระฆังโฆสิตารามวรมหาวิหาร|| พ.ศ. 2445 - 2453 || สุดท้ายเลื่อนเป็นสมเด็จพระพุทธโฆษจารย์
|-
| 19 || พระธรรมไตรโลกาจารย์ (เจริญ ญาณวโร) || วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร || พ.ศ. 2453 - 2464 || สุดท้ายเลื่อนเป็นสมเด็จพระพุทธโฆษจารย์
|-
| 20 || พระธรรมไตรโลกาจารย์ (เฮง เขมจารี) || วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ราชวรมหาวิหาร || พ.ศ. 2464 - 2471 || สุดท้ายเลื่อนเป็นสมเด็จพระวันรัต
|-
| 21 || พระธรรมไตรโลกาจารย์ (อยู่ อุตฺตรภทฺโท) || วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร || พ.ศ. 2471 - 2476 ||
|-
| 22 || พระธรรมไตรโลกาจารย์ (ช้อย ฐานทตฺโต) || วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ราชวรมหาวิหาร || พ.ศ. 2478 - 2488 ||
|-
| 23|| พระธรรมไตรโลกาจารย์ (ยอด อกฺกวํโส) || วัดเขาแก้ว || พ.ศ. 2488 - 2489 ||
|-
| 24 || พระธรรมไตรโลกาจารย์ (อาจ อาสโภ) || วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ราชวรมหาวิหาร || พ.ศ. 2490 - 2492 || สุดท้ายเลื่อนเป็นสมเด็จพระพุฒาจารย์
|-
| 25 || พระธรรมไตรโลกาจารย์ (วน ฐิติญาโณ) || วัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร || พ.ศ. 2492 - 2504 || สุดท้ายเลื่อนเป็นสมเด็จพระพุฒาจารย์
|-
| 26 || พระธรรมไตรโลกาจารย์ (นิรันตร์ นิรนฺตโร) || วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร || พ.ศ. 2504 - 2521 || สุดท้ายเลื่อนเป็นสมเด็จพระวันรัต
|-
| 27 || พระธรรมไตรโลกาจารย์ (รักษ์ เรวโต) || วัดศรีเมือง || พ.ศ. 2521 - 2547 ||
|-
| 28 || พระธรรมไตรโลกาจารย์ (พูนศักดิ์ วรภทฺทโก) || วัดราชประดิษฐสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร || พ.ศ. 2547 - 2564 ||ปัจจุบันเป็นพระพรหมวัชราจารย์
|}
== อ้างอิง ==