ตำบลบางวัน

บางวัน เป็นหนึ่งในสี่ตำบลของอำเภอคุระบุรี จังหวัดพังงา เป็นที่ตั้งของอุทยานแห่งชาติศรีพังงาซึ่งประกาศเป็นอุทยานเมื่อ 16 เมษายน พ.ศ. 2531 ได้รับการจัดตั้งเป็นอุทยานเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในวโรกาสเฉลิมพระชนมพรรษาครบ 5 รอบ

== ที่ตั้งและอาณาเขต ==
ตำบลบางวันมีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับตำบลแม่นางขาว (อำเภอคุระบุรี)
ทิศตะวันออก ติดต่อกับตำบลเขาพัง (อำเภอบ้านตาขุน จังหวัดสุราษฎร์ธานี)
ทิศใต้ ติดต่อกับตำบลคลองศก (อำเภอพนม จังหวัดสุราษฎร์ธานี) และตำบลบางนายสี (อำเภอตะกั่วป่า)
ทิศตะวันตก ติดต่อกับน่านน้ำของตำบลเกาะคอเขา (อำเภอตะกั่วป่า) และน่านน้ำของตำบลเกาะพระทอง (อำเภอคุระบุรี) ในทะเลอันดามัน
== ประวัติ ==
ตำบลบางวันเริ่มจัดตั้งเป็นหมู่บ้าน เมื่อ พ.ศ. 2400 มีตำนานชื่อหมู่บ้านเล่าขานกันมาว่า เดินทางมาถึงหมู่บ้านตำหนัง ฝูงวัวซึ่งเกิดอาการป่วยและพากันล้มตายลง ตายมดึงและชาวบ้านจึงช่วยกันแล่หนังวัวออก เมื่อแล่เสร็จ ตายมดึงให้คนช่วยกันหาบเดินทางต่อเพื่อนำไปเมืองตะโกลา จนมาถึงหมู่บ้านแห่งนี้ เห็นมีแดดออกดี จึงหยุดพักเพื่อตากหนังวัว ปรากฏว่าแดดที่เคยออกดีกลับออกเป็น "บางวัน" ในบางวันกลับมืดครึ้ม หนังวัวที่ตากแล้วจึงแห้งช้า ทำให้มีแมลงวันมาตอมหนังวัวที่ตากไว้เป็นจำนวนมาก จากการที่มีแดดออกเป็น "บางวัน" และมีแมลงวันมาก หมู่บ้านแห่งนี้จึงได้ชื่อว่า "บ้านบางวัน" ดังปรากฏเป็นชื่อหมู่บ้านสืบมาจนถึงปัจจุบัน
คนกลุ่มแรกอพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานเมื่อ พ.ศ. 2440 ซึ่งเป็นคนในท้องถิ่นเดิม และมาจากจังหวัดนครศรีธรรมราชและสุราษฎร์ธานีเป็นส่วนใหญ่ เข้ามาจับจองที่ดินทำกิน ประกอบอาชีพหาของป่า ล่าสัตว์ และประกอบอาชีพหลัก คือ การทำแร่ดีบุก ภายหลังได้สร้างบ้านอยู่อาศัยอย่างถาวรและประกอบอาชีพใหม่ คือ ทำการเกษตร ประมง รับจ้างทั่วไป เนื่องจากหมู่บ้านอยู่ใกล้ทะเลซึ่งมีความอุดมสมบูรณ์ด้วยสัตว์น้ำหลากหลายชนิด สะดวกในการทำประมงเพื่อหาเลี้ยงชีพ ขณะนั้นขึ้นการปกครองกับอำเภอเกาะคอเขา จังหวัดตะกั่วป่า ต่อมาได้ยุบจังหวัดตะกั่วป่าเข้ากับจังหวัดพังงา ทำให้ท้องที่ตำบลบางวันย้ายขึ้นกับจังหวัดพังงา
ใน พ.ศ. 2481 จังหวัดพังงาได้สั่งยุบอำเภอเกาะคอเขาลงเป็นกิ่งอำเภอ และในวันเดียวกันกับที่ยุบกิ่งอำเภอนั้น หมู่ที่ 1 และ 2 (ในขณะนั้น) ของตำบลบางวันขอเข้ากลับไปอยู่ในเขตปกครองของอำเภอตะกั่วป่า จึงโอน 2 หมู่บ้านไปขึ้นกับตำบลโคกเคียน อำเภอตะกั่วป่า และยุบพื้นที่ตำบลบางครั่งซึ่งมีปริมาณงานและประชากรน้อย อีกทั้งมีพื้นที่เพียง 2 หมู่บ้าน (บ้านคุรอดและบ้านบางครั่ง) ทางราชการจึงให้รวมเข้ากับตำบลบางวัน  และย้ายที่ว่าการกิ่งอำเภอไปอยู่บนแผ่นดินใหญ่ในเขตตำบลคุระ และเปลี่ยนชื่อเป็น "กิ่งอำเภอคุระบุรี" และยกฐานะขึ้นเป็นอำเภอคุระบุรีในวันที่ 21 สิงหาคม พ.ศ. 2518 ท้องที่ตำบลบางวันจึงมีฐานะเป็นตำบลลำดับที่ 2 ของอำเภอคุระบุรีจนถึงปัจจุบัน
== การแบ่งเขตการปกครอง ==
=== การปกครองส่วนภูมิภาค ===
ตำบลบางวันแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 4 หมู่บ้าน ได้แก่
{|
|หมู่ที่ 1
|
|บ้านบางวัน
|
|(Ban Bang Wan)
|-
|หมู่ที่ 2
|
|บ้านตำหนัง
|
|(Ban Tam Nang)
|-
|หมู่ที่ 3
|
|บ้านบางครั่ง
|
|(Ban Bang Khrang)
|-
|หมู่ที่ 4
|
|บ้านทุ่งละออง
|
|(Ban Thung La-ong)
|-
|หมู่ที่ 5
|
|บ้านคุรอด
|
|(Ban Khu Rot)
|-
|หมู่ที่ 6
|
|บ้านบางติบ
|
|(Ban Bang Tip)
|-
|หมู่ที่ 7
|
|บ้านโค้งศรราม
|
|(Ban Khong Son Ram)
|-
|หมู่ที่ 8
|
|บ้านไทรทอง
|
|(Ban Sai Thong)
|-
|หมู่ที่ 9
|
|บ้านบางเอียง
|
|(Ban Bang Iang)
|}
=== การปกครองส่วนท้องถิ่น ===
ท้องที่ตำบลบางวันมีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเพียงแห่งเดียว คือ องค์การบริหารส่วนตำบลบางวัน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางวันทั้งหมด เดิมเป็นสภาตำบลบางวันที่จัดตั้งขึ้นใน พ.ศ. 2516 และยกฐานะขึ้นเป็นองค์การบริหารส่วนตำบลบางวันใน พ.ศ. 2539
== ประชากร ==
พื้นที่ตำบลบางวันประกอบด้วยหมู่บ้านทั้งสิ้นจำนวน 9 หมู่บ้าน มีจำนวนประชากร 7,747 คน แบ่งเป็นชาย 3,911 คน หญิง 3,836 คน (เดือนธันวาคม 2564) เป็นตำบลที่มีประชากรเป็นอันดับ 2 จาก 4 ตำบลใน