พระยาสิงห์เสนี (สอาด สิงหเสนี)

นายพลตรี พระยาสิงห์เสนี นามเดิม สอาด สกุลสิงหเสนี เป็นขุนนางชาวสยาม ผู้ดำรงตำแหน่งสำคัญหลายตำแหน่ง เช่น องคมนตรี อัครราชทูต เจ้ากรมคลังแสงสรรพาวุธ เป็นต้น
== ประวัติ ==
พระยาสิงห์เสนี มีนามเดิมว่าสอาด เกิดเมื่อวันศุกร์ขึ้น 11 ค่ำ เดือน 11 ปีมะแม ตรงกับวันที่ 7 ตุลาคม พ.ศ. 2402 เป็นบุตรคนที่ 4 ของพระยาเพ็ชรชฎา (ดิศ สิงหเสนี) กับคุณหญิงนุ่ม ถึงปี พ.ศ. 2411 พระอินทรเทพ (ทับ ทรรพนันทน์) ขณะมีบรรดาศักดิ์เป็นหลวงสิทธิ์นายเวร ได้พาไปถวายตัวเป็นมหาดเล็กไล่กา
พ.ศ. 2423 ได้ลาอุปสมบท ณ วัดโสมนัสราชวรวิหาร โดยมีสมเด็จพระวันรัตน์ (ทับ พุทฺธสิริ) เป็นพระอุปัชฌาย์ พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพระอรุณนิภาคุณากร และสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เขียว จนฺทสิริ) เป็นคู่พระกรรมวาจาจารย์ บวชอยู่ 9 เดือนจึงลาสิกขาบท แล้วกลับไปรับราชการ
เดือนสิงหาคม พ.ศ. 2426 ย้ายไปดำรงตำแหน่งผู้ช่วยทูตฝ่ายทหารเหล่าทัพประจำกรุงปารีส ต่อมาได้เยือนหลายประเทศและเข้าเฝ้าประมุขรัฐหลายท่าน เช่น สมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียในระหว่างพระราชพิธีกาญจนาภิเษก สมเด็จพระเจ้าออสการ์ที่ 2 แห่งสวีเดน ประธานาธิบดีโกรเวอร์ คลีฟแลนด์ และจักรพรรดิเมจิ
เมื่อกลับมารับราชการในสยาม ท่านได้รับแต่งตั้งเป็นข้าหลวงเทศาภิบาลมณฑลนครราชสีมา ได้ถวายบังคมลาไปรับราชการในวันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2437
วันที่ 9 มกราคม พ.ศ. 2439 ได้รับแต่งตั้งเป็นองคมนตรี พ.ศ. 2442-2445 ไปดำรงตำแหน่งอัครราชทูตประจำกรุงลอนดอน พ.ศ. 2443-พ.ศ. 2444 เป็นอัครราชทูตประจำกรุงวอชิงตัน ดี.ซี. แล้วกลับสยามในปี พ.ศ. 2445
ในปี พ.ศ. 2446 ได้ดำรงตำแหน่งปลัดทูลฉลองกระทรวงกลาโหม เมื่อพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จสวรรคต ท่านได้เข้าพิธีถือน้ำและรับแต่งตั้งเป็นองคมนตรี ณ พระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม ในวันที่ 24 ตุลาคม พ.ศ. 2453 พ.ศ. 2453 เป็นเจ้ากรมคลังแสงสรรพาวุธ และในปี พ.ศ. 2455 เป็นผู้ช่วยสมุหราชองครักษ์ ถึง พ.ศ. 2456 จึงเกษียณจากราชการ
== ลำดับบรรดาศักดิ์ ==
10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2430 ได้รับพระราชทานสัญญาบัตรเป็น หลวงสาสตราธิกรณฤทธิ์ ถือศักดินา 800
5 กันยายน พ.ศ. 2434 เลื่อนเป็น พระประสิทธิ์ศัลการ ถือศักดินา 1000
4 เมษายน พ.ศ. 2437 เลื่อนเป็น พระยาประสิทธิ์ศัลการ ถือศักดินา 1,500
2 มกราคม พ.ศ. 2460 เลื่อนเป็น พระยาสิงห์เสนี ศรีสยาเมนทรสวามิภักดิ์ ถือศักดินา 1,500
== ยศ ==
16 มิถุนายน พ.ศ. 2432 พันตรี
== ตำแหน่ง ==
11 ตุลาคม 2455 – ราชองครักษ์เวร
6 กุมภาพันธ์ 2455 – ผู้ช่วยสมุหราชองครักษ์
11 มกราคม 2456 – ออกจากประจำการ
== ครอบครัว ==
พระยาสิงห์เสนี มีบุตรธิดา 3 คนกับคุณหญิงหงษ์ สิงหเสนี (ธิดาของพระยาประชาชีพบริบาล (เหม สิงหเสนี) กับคุณหญิงเกด) ได้แก่
พระยานครราชเสนี (สหัด สิงหเสนี)
คุณหญิงเนื่อง บุรีนวราษฐ์ ภริยาพระยาบุรีนวราษฐ์ (ชวน สิงหเสนี)
นางสาวสนิท สิงหเสนี (หม่อมสนิท กาญจนวิชัย ณ อยุธยา) หม่อมในหม่อมเจ้ารัตโนภาษ กาญจนวิชัย พระโอรสในพระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นชาญไชยบวรยศ
และมีบุตรธิดากับอนุภรรยาอีกหลายคน ได้แก่
หลวงศรีสิงหนาท (วาด สิงหเสนี)
หลวงวิเศษพจนการ (เตี้ยม สิงหเสนี)
นายนิน สิงหเสนี
นายโชติ สิงหเสนี
เด็กหญิงสุภาพ สิงหเสนี
เด็กหญิงปิ๋ว สิงหเสนี
== อนิจกรรม ==
พระยาสิงห์เสนี ป่วยด้วยโรคไข้หวัดใหญ่และปอดอักเสบมาตั้งแต่วันที่ 8 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2474 นายแพทย์ หลวงประกิตเวชศักดิ์ และนายแพทย์ พระสุนทโรสถ จากโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ช่วยกันรักษา แต่อาการยังทรุดลงเนื่องจากท่านชราภาพ จนถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2474 ได้รับพระราชทานโกศโถประกอบศพ ชั้นรองโกศ 2 ชั้น ฉัตรเบญจาตั้ง 4 คัน เป็นเกียรติยศ และได้รับพระราชทานเพลิงศพเมื่อวันที่ 11 เมษายน พ.ศ. 2475 เวลา 17:30 น. ณ วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร
== เกียรติยศ ==
=== เครื่องยศ ===
 ได้รับพระราชทานเครื่องยศ ดังนี้
โต๊ะทอง
กาทอง
พานทองคำ
คนโฑทองคำ
กระโถนทองคำ
=== เครื่องราชอิสริยาภรณ์ ===
 ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ทั้งสยามและต่างประเทศ ดังนี้
==== เครื่องราชอิสริยาภรณ์สยาม ====
==== เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ ====
* พ.ศ. 2430 – 80px เหรียญกาญจนาภิเษกสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรีย
* พ.ศ. 2445 – 80px เหรียญราชาภิเษกสมเด็จพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 7
* พ.ศ. 2430 – 80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์อาทิตย์อุทัย ชั้นที่ 5
* พ.ศ. 2430 – 80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์วาซา ชั้นที่ 5
* พ.ศ. 2432 – 80px เครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์ ชั้นที่ 5
* พ.ศ. 2444 – 80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์ออเรนจ์-นัสเซา ชั้นที่ 1
== อ้างอิง ==
เชิงอรรถ
บรรณานุกรม
[พิมพ์ในงานพระราชทานเพลิงศพ นายพลตรี พระยาสิงหเสนี (สอาด สิงหเสนี)]
[วัดเทพลีลา พิมพ์เป็นบรรณาการในงานพระราชทานเพลิงศพนางสาวจวงจันทร์ สิงหเสนี]
บรรดาศักดิ์ชั้นพระยา
องคมนตรีในรัชกาลที่ 5
องคมนตรีในรัชกาลที่ 6
ทหารบกชาวไทย
ปลัดกระทรวงกลาโหมไทย
เอกอัครราชทูตไทยประจำสหราชอาณาจักร
เอกอัครราชทูตไทยประจำสหรัฐอเมริกา
สกุลสิงหเสนี
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.ม.
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.จ.ว. (ฝ่ายหน้า)
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.ช.
ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ว.ป.ร.3
ผู้ได้รับเหรียญจักรมาลา
ผู้ได้รับเครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ออเรนจ์-นัสเซา
เสียชีวิตจากโรคปอด