จักรวรรดิสวีเดน

จักรวรรดิสวีเดน ในช่วงระหว่างปีค.ศ. 1611 (หลังจากสวีเดนยึดเอสโตเนีย) และในปีค.ศ. 1721 (เมื่อสวีเดนยกพื้นที่ขนาดใหญ่ในบริเวณตะวันออกเฉียงใต้ของฟินแลนด์ต่อมหาอำนาจรัสเซีย) ระหว่างนั้น สวีเดนเป็นหนึ่งในมหาอำนาจของยุโรป ในสวีเดน สมัยก่อนจะเรียกว่า stormaktstiden ซึ่งหมายถึง มหาอำนาจที่ยิ่งใหญ่ โดยเริ่มต้นในปี 1611 (เมื่อ กุสตาวัส อาดอลฟัส ขึ้นเป็นกษัตริย์) และจบลงในปีค.ศ. 1718 (การสวรรคตของพระเจ้าคาร์ลที่ 12 แห่งสวีเดน และจุดจบของมหาสงครามเหนือ) โดยการเพิ่มอำนาจทางการเมือง จุดประเด็นสำคัญคือการกลายเป็นหนึ่งในสองอำนาจเพื่อค้ำประกันสันติภาพแห่งเวสต์ฟาเลีย (Peace of Westphalia) ซึ่งถูกเข้าร่วมเพื่อเพิ่มดินแดนที่อนุญาตให้อยู่ใกล้ได้อย่างสมบูรณ์ตามแนวคิดทะเลบอลติก  เป็นจุดเริ่มต้นและสิ้นสุดของระยะเวลาที่แตกต่างกันในประวัติศาสตร์ยุโรป
หลังจากการตายของกุสตาวัส อดอลฟัส ในปี 1632 จักรวรรดิที่ยืนยาวนี้ถูกควบคุมโดยพวกขุนนางชั้นสูง โดยส่วนมากเป็นพวกของตระกูลออกเซนสเตียร์นาเป็นผู้สำเร็จราชการแทน ความน่าสนใจของขุนนางชั้นสูงตรงกันข้ามกับวิถีทางแห่งเท่าเทียมกัน เช่น การส่งเสริมความเท่าเทียมกันแบบดั้งเดิมในที่ดินภายในสวีเดนถูกเห็นชอบโดยพระมหากษัตริย์และชาวบ้านในพื้นที่ที่ได้รับในช่วงระหว่างสมัยกฎตระกูลเดอ แฟคโต ระบบข้าแผ่นดินไม่ถูกยกเลิก และมีแนวโน้มที่จะจัดตั้งนิคมอุตสาหกรรมถูกกฎหมายในสวีเดนอย่างชอบธรรม แต่การปรับปรุงครั้งใหญ่ในปีค.ศ. 1680 ผลักดันให้ความพยายามของชนชั้นสูงสิ้นสุดลง และเรียกร้องพวกเขาให้คืนนิคมอุตสาหกรรมที่พวกเขาได้รับจากมกุฎกษัตริย์ ระบบข้าแผ่นดินนี้ อย่างไรก็ตาม ยังคงถูกบังคับใช้ในจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์และชาวสวีดิชในเอสโตเนีย ที่ที่ใช้ประโยชน์จากผลพลอยได้ของวิถีทางแห่งความเท่าเทียมกันถูกขัดขวางโดนสนธิสัญญาจากสิ่งที่พวกเขาได้รับ
หลักจากได้รับชัยชนะในสงครามสามสิบปีสวีเดนมีอำนาจสูงสุดในช่วงสงครามเหนือครั้งที่สองเมื่อศัตรูหลักเดนมาร์ก–นอร์เวย์ถูกทำให้เป็นกลางโดยสนธิสัญญารอสกิลด์ในปี ค.ศ. 1658 อย่างไรก็ตาม ในแนวทางต่อจากนี้ สงคราม เช่นเดียวกับในสงครามสแกนเนียที่ตามมาประเทศสวีเดนสามารถรักษาอาณาจักรของตนไว้ได้โดยได้รับการสนับสนุนจากพันธมิตรที่ใกล้ชิดที่สุดเท่านั้น ซึ่งก็คือประเทศฝรั่งเศส พระเจ้าชาร์ลส์ที่ 11 แห่งสวีเดนรวมจักรวรรดิ แต่ความตกต่ำเริ่มขึ้นกับลูกชายของเขาCharles XII หลังจากชัยชนะครั้งแรกของสวีเดน ชาร์ลส์ได้รักษาอาณาจักรไว้ได้ระยะหนึ่งในPeace of Travendal (1700)
และสนธิสัญญาอัลทรานสตัดท์ (ค.ศ. 1706)ก่อนหายนะที่ตามมาจากสงครามของกษัตริย์ในรัสเซีย ชัยชนะของรัสเซียในสมรภูมิโปลตาวายุติการขยายอาณาเขตไปทางตะวันออกของสวีเดน และเมื่อถึงเวลาที่พระเจ้าชาร์ลส์ที่ 12 ถึงแก่อสัญกรรมในปี ค.ศ. 1718เหลือแต่ดินแดนที่อ่อนแอลงมากและมีขนาดเล็กกว่ามาก ร่องรอยสุดท้ายของดินแดนภาคพื้นทวีปที่ถูกยึดครองหายไปในช่วงสงครามนโปเลียนและฟินแลนด์ตกเป็นของรัสเซียในปี 1809 โดยบทบาทของสวีเดนในฐานะมหาอำนาจก็หายไปเช่นกัน
สวีเดน เป็นประเทศในกลุ่มนอร์ดิกเพียงประเทศเดียวที่เคยได้รับสถานะเป็นมหาอำนาจทางทหาร
== ดูเพิ่ม ==
จักรวรรดิอาณานิคมสวีเดน
สหภาพคาลมาร์
มหาสงครามเหนือ
จักรวรรดิรัสเซีย
ราชอาณาจักรเดนมาร์ก-นอร์เวย์
ฮ็อลชไตน์
== อ้างอิง ==
== เอกสารอ่านเพิ่ม ==
free to borrow for two weeks pp 153–237
Bain, R. Nisbet. Charles XII and the Collapse of the Swedish Empire, 1682–1719 (1899) online
Brems, Hans. "Sweden: From Great Power to Welfare State" Journal of Economic Issues 4#2 (1970) pp.&nbsp;1–16 online
Kirby, David. Northern Europe in the Early Modern Period: The Baltic World 1492 - 1772 (1990).
Lisk, Jill. The Struggle for Supremacy in the Baltic 1600 - 1725 (1967).
Lockhart, Paul Douglas. Sweden in the Seventeenth Century (2004).
Oakley, Stewart. Scandinavian History 1520 - 1970 (1984).
Roberts, Michael. Sweden as a Great Power 1611 - 1697 (1968).
Roberts, Michael. Sweden's Age of Greatness 1632 - 1718 (1973).
Roberts, Michael. The Swedish imperial experience 1560–1718 (Cambridge UP,  1984).
Roberts, Michael. From Oxenstierna to Charles XII: Four Studies (Cambridge UP, 1991).
(survey by leading scholar)
Upton, A. Charles XI and Swedish Absolutism (Cambridge University Press, 1998).
===ประวัติศาสตร์และความทรงจำ===
Kirby, David. "Imperial Sweden – Image and Self-Image" History Today 40:11 (1990): 34–39.
Stadin, Kekke. "The masculine image of a great power: Representations of Swedish imperial power c. 1630–1690." Scandinavian journal of history 30.1 (2005): 61–82.
Thomson, Erik. "Beyond the Military State: Sweden’s Great Power Period in Recent Historiography." History Compass 9.4 (2011): 269–283 online.
จักรวรรดิ
จักรวรรดิเจอร์แมนิก
*
ฟินแลนด์ภายใต้การปกครองของสวีเดน
ประเทศสวีเดน
รัฐสิ้นสภาพในประเทศสวีเดน