มณฑลติรานา

มณฑลติรานา (Qarku i Tiranës) เป็นหนึ่งใน 12 มณฑลของประเทศแอลเบเนีย มณฑลแบ่งการปกครอง ได้แก่ เขตคาเฟจา และเขตติรานา และแบ่งเมืองหลวง คือ ติรานา มีประชาชน 800,347 คน และเป็นมณฑลที่มีประชากรมากที่สุดในมณฑลของประเทศแอลเบเนีย
== ภูมิประเทศ ==
มณฑลติรานาติดกับทะเลเอเดรียติก และมีอาณาเขตติดกับมณฑลดูร์เรสทางทิศเหนือ ทิศตะวันออกเฉียงเหนือติดกับมณฑลดีเบอร์ ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ติดกับมณฑลเอลบาซาน และติดกับมณฑลฟิเยร์ทิศใต้
แม่น้ำสายหลักของมณฑล คือ แม่น้ำอิเชม และแม่น้ำติรานา โดยทั้งสองไหลผ่านตัวเมืองติรานา มณฑลมีระดับความสูงเหนือน้ำทะเลเอเดรียติก 110 เมตร (360 ฟุต) และจุดสูงสุดของมณฑล คือ Mali me Gropa โดยวัดได้ที่ 1,828 เมตร (5,997.38 ฟุต) เมืองหลวงของมณฑลมีขนาดพื้นที่ใกล้เคียงกับ เนเปิลส์, มาดริด และอิสตันบูล นอกจากนี้เมืองหลวงยังมีทะเลเทียมทั้งหมด 4 ทะเล ได้แก่ ทะเลสาบเทียมติรานา, the Kodër-Kamëz Lake, Farka Lake และ Tufina Lake
ทางตอนใต้ของเมืองติรานามีหมู่บ้าน, หุบเขา, สวนมะกอก และล้อมรอบด้วยภูเขา ต่อมาทางตัวเมืองของ Petrelë ทางตอนใต้ โดยบริเวณนี้มีประวัติศาสตร์อันยาวนาน ซึ่งมีหอคอยซึ่งก่อสร้างในศตวรรษที่ 5 ที่นำมาใช้ให้ทหารออตโตมันเดินทางเข้าไปภายในประเทศแอลเบเนีย
ทางตอนใต้ของมณฑลใกล้กับชายแดนมณฑลเอลบาซาน มีภูเขามาก และยังมีทะเลสาบที่อยู่ในทิศตะวันตกเฉียงเหนือของมณฑลและทิศเหนือของเขตคาเฟจา พรมแดนของมณฑลยังติดกับทะเลเอเดรียติกตรงทิศตะวันตก จึงมีชาดหาดมากมาย ที่รู้จักกันดี คือ ชายหาด Plazhi i Gjeneralit
นอกจากนี้มณฑลยังมีอุทยานแห่งชาติ Dajti ตั้งอยู่ห่างจากทิศตะวันออกของติรานาไป 26 กิโลเมตร โดยมีพื้นที่ทั้งหมด 3,300 เฮกตาร์ อุทยานแห่งนี้นับได้ว่าเป็น "ระเบียงธรรมชาติของติรานา" โดยอุทยานนี้มีภูเขา Dajtด้วย เมื่องรวมพื้นที่กันแล้วจะมีพื้นที่ 29,216.9 เฮกตาร์
== ภูมิอากาศ ==
เมืองหลวงของมณฑลติรานามีอากาศค่อนข้างร้อนอบอ้าว ดังนั้นฤดูร้อนจะร้อนมาก (อุณหภูมิสูงสุดอยู่ที่ 42 องศาเซลเซียสในเดือนกรกฎาคม) แต่อาจจะมีฝนตกบ้าง นอกจากนี้ยังมีฤดูหนาว ค่อนข้างจะหนาวเย็น (อุณหภูมิต่ำสุดอยู่ที่ -10 องศาเซลเซียสในเดือนมกราคม และเดือนมีนาคม) และมีฝนตกเล็กน้อย โดยปริมาณฝนที่เยอะที่สุดอยู่ที่ 172 มิลลิลิตรในเดือนพฤศจิกายน
== การแบ่งเขตการปกครอง ==

มณฑลติรานาแบ่งเขตการปกครองเป็น 2 เขต ได้แก่ เขตคาเฟจา และเขตติรานา และแบ่งเมืองหลวง คือ ติรานา นอกจากนี้ยังแบ่งเป็น 24 เทศบาล 5 เมือง และ 233 หมู่บ้าน
== การปกครอง ==
การปกครองของมณฑลปกครองโดยนายอำเภอชื่อว่า "Keltis Kruja" จากพรรคประชาธิปัตย์แห่งประเทศแอลเบเนีย (Democratic Party of Albania) และบริหารการปกครองโดยรวมโดยประธานาธิบดี บามีร์ ตอปี และนายกรัฐมนตรี	ซาลี เบรีชา
== เศรษฐกิจ ==
ติรานาเป็นเมืองที่สำคัญทางเศรษฐกิจมณฑลติรานา และเป็นศูนย์กลางอุตสาหกรรมที่สำคัญ โดยมีการพัฒนาเจริญเติบโตอย่างรวดเร็วและเป็นที่ยอมรับในปี ค.ศ. 1920 มีรายได้หลักจากเกษตรกรรม, เครื่องจักร, สิ่งทอ, ยา และผลิตภัณฑ์โลหะ นอกจากการทำอุตสาหกรรมแล้ว ยังมีหลายธุรกิจที่สำคัญและสถาบันการศึกษารวมทั้งตลาดหลักทรัพย์ของติรานา และธนาคารติรานา ซึ่งมีการพัฒนาเจริญเติบโตต่อมาในปี ค.ศ. 1996
ต่อมาเริ่มมีการสร้างสิ่งก่อสร้างต่างๆ เช่น การรก่อสร้างตึกทีไอดีที่สูงถึง 85 เมตร จนปัจจุบันเมืองหลวงของมณฑลมีห้างสรรพสินค้าขนาดใหญ่  และศูนย์การค้าคิวทียู ที่ตั้งอยู่ทิศตะวันตกเฉียงเหนือของติรานาบนถนนที่ไปสู่ดูร์เรส
== กีฬา ==

ฟุตบอล คือกีฬาที่เป็นที่นิยมในมณฑลติรานา โดยมีสโมสรฟุตบอลหลายสโมสร เช่น สโมสรเคเฟ ติรานา, สโมสรปาฟอส ติรานา และสโมสรเคเอส ไดนาโม ติรานา เป็นต้น นอกจากนี้สนามกีฬาหลักของมณฑลยังมีหลายสนาม เช่น สนามกีฬา Qemal Stafa และสนามกีฬา Selman Stërmasi
== การศึกษา ==
มหาวิทยาลัยและศูนย์การศึกษาที่มีชื่อเสียงส่วนใหญ่มัยอยู่ในติรานา เช่น มหาวิทยาลัยติรานา, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ติรานา และมหาวิทยาลัยนิวยอร์กแห่งติรานา เป็นต้น และยังมีโรงเรียนมัธยมศึกษา เช่น สถาบันศิลปะติรานา และสถาบันวิทยาศาสตร์ติรานา เป็นต้น นอกจากนี้ยังมีโรงเรียนในแต่ละระดับชั้นอีกหลายแห่ง
== อ้างอิง ==
มณฑลในประเทศแอลเบเนีย