ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 226

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 226 สายนครราชสีมา-อุบลราชธานี หรือมีชื่อเรียกในบางช่วงว่า ถนนเพชรมาตุคลา ถนนหลักเมือง ถนนทองมาก ถนนเทพา ถนนอุบล และ ถนนศรีสะเกษ เป็นทางหลวงแผ่นดินในจังหวัดในภาคอีสานตอนใต้ ได้แก่ จังหวัดนครราชสีมา จังหวัดบุรีรัมย์ จังหวัดสุรินทร์ จังหวัดศรีสะเกษ และจังหวัดอุบลราชธานี มีระยะทางตลอดทั้งสาย 324.33 กิโลเมตร โดยมีเส้นทางขนานในด้านทิศเหนือไปกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 24 รวมถึงมีเส้นทางขนานกับแนวเส้นทางของแผนพัฒนาระบบทางหลวงพิเศษระหว่างเมือง สายนครราชสีมา–อุบลราชธานี หรือ ทางหลวงพิเศษหมายเลข 62 อีกด้วย
== รายละเอียดของเส้นทาง ==
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 226 มีเส้นทางแยกออกมาจากทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 224 ในพื้นที่อำเภอเมืองนครราชสีมา มุ่งหน้าไปทางทิศตะวันออก ผ่านอำเภอเฉลิมพระเกียรติ ท่าอาหาศยานนครราชสีมา อำเภอจักราช อำเภอห้วยแถลง เข้าสู่จังหวัดบุรีรัมย์ ผ่านอำเภอลำปลายมาศ และอำเภอเมืองบุรีรัมย์ ซึ่งตัวเมืองบุรีรัมย์จะมีทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 218 (สายบุรีรัมย์-นางรอง) แยกออกไปทางซ้ายมือ จากนั้นแนวเส้นทางจะเลี้ยวไปทางขวาเมื่อบรรจบกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2447 ผ่านพื้นที่อำเภอกระสัง (เข้าตัวเมืองกระสังโดยใช้ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2208 ที่สี่แยกระกา) เข้าสู่เขตจังหวัดสุรินทร์ที่อำเภอเมืองสุรินทร์ ตัดผ่านทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 293 (ถนนวงแหวนรอบเมืองสุรินทร์) จากนั้นเข้าสู่ตัวเมืองสุรินทร์ผ่านถนนหลักเมือง และเลี้ยวซ้ายเมื่อถึงห้างสรรพสินค้าบิ๊กซีสาขาสุรินทร์ มุ่งหน้าไปทางทิศตะวันออก ตัดกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 293 อีกครั้งบริเวณห้างสรรพสินค้าโรบินสัน ไลฟ์สไตล์ สุรินทร์ ผ่านอำเภอศรีขรภูมิ อำเภอสำโรงทาบ เข้าสู่เขตจังหวัดศรีสะเกษที่อำเภอห้วยทับทัน จากนั้นจะข้ามทางรถไฟสายชุมทางถนนจิระ - อุบลราชธานีที่อำเภออุทุมพรพิสัย จากนั้นแนวเส้นทางจะเลี้ยวขวาที่สี่แยกส้มป่อยน้อย มุ่งหน้าอำเภอเมืองศรีสะเกษ ตัดกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 294 (ถนนเลี่ยงเมืองศรีสะเกษ) จากนั้นเส้นทางจะทุลุเข้าสู่ตัวเมืองศรีสะเกษ และจะเริ่มเส้นทางอีกครั้งตามถนนอุบล ตัดกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 294 อีกครั้ง ผ่านอำเภอกันทรารมย์ ข้ามทางรถไฟสายชุมทางถนนจิระ - อุบลราชธานีอีกครั้ง เข้าสู่เขตจังหวัดอุบลราชธานีที่อำเภอวารินชำราบ จากนั้นเส้นทางจะตัดกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 231 (ถนนวงแหวนรอบเมืองอุบลราชธานี - วารินชำราบ) สิ้นสุดเส้นทางในเขตเทศบาลเมืองวารินชำราบ ซึ่งแนวเส้นทางจะตรงต่อไป ลอดใต้ทางรถไฟสายชุมทางถนนจิระ - อุบลราชธานี บรรจบกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 24
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 226 เป็นเส้นทางที่อยู่ใกล้กับทางรถไฟสายชุมทางถนนจิระ - อุบลราชธานี จึงทำให้เกิดจุดตัดกับทางรถไฟหลายครั้ง โดยจุดตัดกับทางรถไฟของทางหลวงแผ่นดินสายนี้ ได้แก่
ตำบลมะเริง อำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา
ตำบลจักราช อำเภอจักราช จังหวัดนครราชสีมา
ตำบลหินดาษ อำเภอห้วยแถลง จังหวัดนครราชสีมา
ตำบลห้วยแถลง อำเภอห้วยแถลง จังหวัดนครราชสีมา
ตำบลสระกำแพงใหญ่ อำเภออุทุมพรพิสัย จังหวัดศรีสะเกษ
เขตเทศบาลเมืองศรีสะเกษ อำเภอเมืองศรีสะเกษ จังหวัดศรีสะเกษ (มิใช่ส่วนที่เป็นทางหลวงแผ่นดิน)
ตำบลโนนสัง อำเภอกันทรารมย์ จังหวัดศรีสะเกษ
ตำบลวารินชำราบ อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี (มิใช่ส่วนที่เป็นทางหลวงแผ่นดิน)
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 226 แต่เดิมเป็นทางหลวงแผ่นดิน 4 หลักหลายสาย เช่น หมายเลข 2078, 2080, 2084, 2193 เขตทางของทางหลวงสายนี้จึงมีความแคบ และผ่านเขตชุมชนเกือบตลอดสายทาง แต่เดิมเป็นถนนขนาด 2 ช่องจราจรตลอดสาย และได้รับการขยายเป็น 4 ช่องจราจร ซึ่งช่วงแรกที่ได้รับการขยาย คือ ช่วงศรีสะเกษ - อำเภอวารินชำราบ และแยกหัวทะเล - ท่าอากาศยานนครราชสีมา ต่อมาถนนสายนี้ในช่วงอื่น ๆ บางช่วงได้รับการขยายเป็น 4 ช่องจราจร โดยในปัจจุบัน ทางหลวงสายนี้เหลือช่วงที่มีขนาด 2 ช่องจราจร ได้แก่ช่วงเมืองที อำเภอเมืองสุรินทร์ ถึงอำเภออุทุมพรพิสัย ระยะทางประมาณ 60 กิโลเมตร โดยช่วงนี้อยู่ในระหว่างการขยายเป็น 4 ช่องจราจร ยกเว้นช่วงเมืองทีถึงอำเภอศรีขรภูมิที่ยังไม่มีโครงการขยาย
== รายชื่อทางแยก ==
== เขตควบคุม ==
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 226 แบ่งเขตการควบคุมออกเป็น 12 ตอน ได้แก่
หมายเหตุ: ช่วงเขตการควบคุมของแขวงทางหลวงสุรินทร์ ช่วงที่ 7 และ 8 ตอน ลำน้ำชี - บ้านพม่า จะใช้เลขตอนที่ 0301 เป็นเลขเดียวกันทั้ง 2 ช่วง  เนื่องจากอยู่ช่วงระหว่างเขตเทศบาลเมืองสุรินทร์
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
ระบบสารสนเทศโครงข่ายทางหลวง 
226
3-226
ถนนในจังหวัดนครราชสีมา
ถนนในจังหวัดบุรีรัมย์
ถนนในจังหวัดสุรินทร์
ถนนในจังหวัดศรีสะเกษ
ถนนในจังหวัดอุบลราชธานี