รายพระนามเจ้าผู้ครองนครแพร่

รายพระนามเจ้าผู้ครองนครแพร่ นับตั้งแต่ พญาพล พระราชนัดดาในพระมหากษัตริย์แห่งน่านเจ้าทรงก่อตั้งนครรัฐแพร่
== รายพระนามเจ้าผู้ครองนครแพร่ ==
===ยุคนครรัฐแพร่อิสระ===
{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="1" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; text-align:center; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|- style="background:#cccccc"
! ลำดับ
! พระฉายาลักษณ์
! รายพระนาม
! เริ่มครองราชย์
! สิ้นสุดรัชกาล
! รวมระยะเวลา
! หมายเหตุ
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| 1
| ! พญาพล
| พ.ศ. 1371
| พ.ศ. 1387
| 16 ปี
| *ราชนัดดากษัตริย์น่านเจ้า
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| 2
|
! ท้าวพหุสิงห์
| พ.ศ. 1387
|
|
| *โอรสพญาพล
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| 3
|
! ขุนพนมสิงห์
| พ.ศ. 1435
|
|
|
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| 4
|
!  ขุนวังสุพล
| พ.ศ. 1525
|
|
|
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| 5
|
! พญาผาวังอินทร์
| พ.ศ. 1613 
|
|
|
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| 6
|
!  พญาพรหมวงศ์
| พ.ศ. 1655
|
|
|
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| 7
|
!  พญาพีระไชยวงศ์
| พ.ศ. 1719
|
|
|
|}
===ภายใต้การปกครองของขอม===
พ.ศ. 1654 – พ.ศ. 1773 นครรัฐแพร่ตกอยู่ในอำนาจการปกครองของขอม ขอมได้เปลี่ยนชี่อเมืองเป็น "นครโกศัย" ภายหลังพวกขอมได้ถูกกองทัพของพ่อขุนบางกลางหาว และพ่อขุนผาเมืองขับไล่ออกไป แล้วตั้งกรุงสุโขทัยเป็นราชธานี อิทธิพลของขอมจึงหมดไปจากดินแดนแถบนี้ นครรัฐแพร่จึงเป็นอิสระอีกครั้ง
{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="1" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; text-align:center; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|- style="background:#cccccc"
! ลำดับ
! พระฉายาลักษณ์
! รายพระนาม
! เริ่มครองราชย์
! สิ้นสุดรัชกาล
! รวมระยะเวลา
! หมายเหตุ
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| 8
|
! พญาบอน
| พ.ศ. 1825
|
|
|
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| 9
|
! พญาแสงฟ้าคำวงศ์
| พ.ศ. 1878
|
|
|
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| 10
|
! พญาศรีเมืองมูล
| พ.ศ. 1918
|
|
|
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| 11
|
! พญาเถร
| พ.ศ. 1944
|
|
| *ภายหลังได้ร่วมกับพระอนุชาคือ พญาอุ่นเรือนไปตีนครรัฐน่าน และได้เป็นเจ้าผู้ครองนครน่าน
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| 12
|
! พญาศรีมิ่งเมือง
| พ.ศ. 1982
|
|
|
|}
===ยุคขึ้นกับล้านนา===
{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="1" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; text-align:center; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|- style="background:#cccccc"
! ลำดับ
! พระฉายาลักษณ์
! รายพระนาม
! เริ่มครองราชย์
! สิ้นสุดรัชกาล
! รวมระยะเวลา
! หมายเหตุ
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| 13
|
!พญาแม่นคุณ
| พ.ศ. 1986
|
|
| *เสียเมืองให้แก่พระมารดาพระเจ้าติโลกราช กษัตริย์แห่งล้านนา
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| 14
|
! พญาศรีบุญเรืองคำข่าย (หรือ หมื่นสามล้าน)
| พ.ศ. 2023
|
|
|
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| 15
|
! พญาสร้อยสุริยะ (หรือ เจ้าเมืองแพร่สร้อย)
| พ.ศ. 2051
|
|
| *ภายหลังไปครองเมืองลำปาง และเมืองน่าน
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| 16
|
! เจ้าเมืองแพร่จันทรา
| พ.ศ. 2053
|
|
|
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| 17
|
! เจ้าเมืองแพร่คำยอดฟ้า
| พ.ศ. 2057
|
|
|*ภายหลังได้ไปครองเมืองพะเยา
|-
|18
|
!เจ้าเมืองแพร่อุ่น
|ก่อน พ.ศ. 2072
|
|
|*เจ้าอุ่น พร้อมด้วยพระชายาได้สร้างวัดบุพพารามเมืองแพร่ พ.ศ. 2072
|-
| bgcolor="#E9E9E9" | 19
|
! พญาสามล้าน
| พ.ศ. 2093
|
|
|
|}
===ยุคขึ้นกับพม่า===
พ.ศ. 2101 – พ.ศ. 2310 อาณาจักรล้านนา รวมทั้งนครแพร่ตกอยู่ในอำนาจของพม่าในฐานะประเทศราชบ้าง เป็นอิสระบ้างขึ้นอยู่กับกรุงศรีอยุธยาบ้าง (รายพระนามเจ้าเมืองเท่าที่ปรากฏมีเพียง 2 องค์ นอกนั้นยังไม่มีหลักฐานข้อมูล)
{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="1" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; text-align:center; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|- style="background:#cccccc"
! ลำดับ
! พระฉายาลักษณ์
! รายพระนาม
! เริ่มครองราชย์
! สิ้นสุดรัชกาล
! รวมระยะเวลา
! หมายเหตุ
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| 20
|
! พญาเชียงเลือ
| พ.ศ. 2106
|
|
|
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| 21
|
! พระเจ้าเมืองแพร่ (พระนามจริงไม่ปรากฏ)
| ก่อนพ.ศ. 2202
|
|
| *ภายหลังถูกส่งไปครองแคว้นล้านนา
|}
===ยุคขึ้นกับกรุงธนบุรี===
พ.ศ. 2311 – พ.ศ. 2313 เป็นเมืองขึ้นกรุงธนบุรี
{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="1" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; text-align:center; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|- style="background:#cccccc"
! ลำดับ
! พระฉายาลักษณ์
! รายพระนาม
! เริ่มครองราชย์
! สิ้นสุดรัชกาล
! รวมระยะเวลา
! หมายเหตุ
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| 22
|
! พระยาศรีสุริยวงศ์ (พระเมืองไชย)
| ก่อน พ.ศ. 2309
| พ.ศ. 2330
| 21 ปี
| *พม่าแต่งตั้ง ภายหลังได้เข้าสวามิภักดิ์พระเจ้ากรุงธนบุรี
|}
===ขึ้นกับกรุงรัตนโกสินทร์===
พ.ศ. 2313 – พ.ศ. 2445 เป็นเมืองขึ้นกรุงรัตนโกสินทร์
{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="1" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; text-align:center; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|- style="background:#cccccc"
! ลำดับ
! พระฉายาลักษณ์
! รายพระนาม
! เริ่มครองราชย์
! สิ้นสุดรัชกาล
! รวมระยะเวลา
! หมายเหตุ
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| 23
|
! พระยาแสนซ้าย (หรือ เจ้าหลวงแสนซ้าย)
| พ.ศ. 2330
| ก่อน พ.ศ. 2348
|
| *ขึ้นครองเมืองแพร่หลังจากพระเมืองไชยถูกกักตัวไว้ที่ธนบุรี
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| 24
|
! พระยาเทพวงศ์ (หรือ เจ้าหลวงเทพวงศ์)
|พ.ศ. 2348
|พ.ศ. 2359
| 11 ปี
| *ราชโอรสพระยาแสนซ้าย
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| 25
|
! พระยาอินทวิไชย (หรือ เจ้าหลวงอินต๊ะวิไจย)
|พ.ศ. 2359
|พ.ศ. 2390
| 31 ปี
| *ราชโอรสพระยาเทพวงศ์
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| 26
| 50px
! พระยาพิมพิสารราชา (หรือ เจ้าหลวงพิมพิสาร)
|พ.ศ. 2390
|พ.ศ. 2429
| 39 ปี
| *ราชนัดดาพระยาเทพวงศ์
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| 27
|50px
! เจ้าพิริยเทพวงษ์
| พ.ศ. 2432
| พ.ศ. 2445
| 13 ปี
| *ราชโอรสพระยาพิมพิสารราชา
|}
== อ้างอิง ==
หนังสือเชื้อสายเจ้าหลวงเมืองแพร่ ๔ สมัย โดย บัวผิว วงศ์พระถาง
หมุดหมายประวัติศาสตร์ล้านนา รวมบทความวิชาการในวาระครบรอบ ๖ ทศวรรษ ศาสตราจารย์สรัสวดี-รองศาสตราจารย์สมโชติ อ๋องสกุล
ประวัติศาสตร์ของจังหวัดแพร่
 
เจ้าหลวง
พ
เจ้านายฝ่ายเหนือ
รายชื่อเกี่ยวกับจังหวัดแพร่
รายชื่อชาวไทยแบ่งตามหน้าที่